နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

ခုဒ္ဒကနိကာယေ

小部

ဓမ္မပဒ-အဋ္ဌကထာ

法句经义注

(ပဌမော ဘာဂေါ)

（第一部分）

ဂန္ထာရမ္ဘကထာ

序言

၁.

1.

မဟာမောဟတမောနဒ္ဓေ[Pg.1], လောကေ လောကန္တဒဿိနာ;

ယေန သဒ္ဓမ္မပဇ္ဇောတော, ဇာလိတော ဇလိတိဒ္ဓိနာ.

于大痴暗所覆之世间，见世间边际者，以其炽盛威力，燃起正法之灯。

၂.

2.

တဿ ပါဒေ နမဿိတွာ, သမ္ဗုဒ္ဓဿ သိရီမတော;

သဒ္ဓမ္မဉ္စဿ ပူဇေတွာ, ကတွာ သံဃဿ စဉ္ဇလိံ.

顶礼彼具德正自觉者之足已，复供养其正法，亦向其僧伽合掌。

၃.

3.

တံ တံ ကာရဏမာဂမ္မ, ဓမ္မာဓမ္မေသု ကောဝိဒေါ;

သမ္ပတ္တသဒ္ဓမ္မပဒေါ, သတ္ထာ ဓမ္မပဒံ သုဘံ.

依于彼彼因缘，于法与非法善巧，已圆满正法分之导师，

၄.

4.

ဒေသေသိ ကရုဏာဝေဂ-သမုဿာဟိတမာနသော;

ယံ ဝေ ဒေဝမနုဿာနံ, ပီတိပါမောဇ္ဇဝဍ္ဎနံ.

其心为悲悯之速力所策励，宣说了能增长天人喜悦之善妙《法句》。

၅.

5.

ပရမ္ပရာဘတာ တဿ, နိပုဏာ အတ္ထဝဏ္ဏနာ;

ယာ တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပမှိ, ဒီပဘာသာယ သဏ္ဌိတာ.

彼《法句》之释义，精妙且由师资传承，乃于铜掌岛(Tambapaṇṇidīpa)上，以岛上语言写成。

၆.

6.

န သာဓယတိ သေသာနံ, သတ္တာနံ ဟိတသမ္ပဒံ;

အပ္ပေဝ နာမ သာဓေယျ, သဗ္ဗလောကဿ သာ ဟိတံ.

彼释义未能成办其余众生之利益圆满，又如何能成办一切世间之利益？

၇.

7.

ဣတိ အာသီသမာနေန, ဒန္တေန သမစာရိနာ;

ကုမာရကဿပေနာဟံ, ထေရေန ထိရစေတသာ.

是故，具足希求、已调伏、行平等、心志坚定之童子迦叶(Kumārakassapa)长老，

၈.

8.

သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိကာမေန, သက္ကစ္စံ အဘိယာစိတော;

တံ ဘာသံ အတိဝိတ္ထာရ-ဂတဉ္စ ဝစနက္ကမံ.

亦为令正法久住，殷勤恳请于我，嘱我舍弃彼极为繁冗之语言与句法，

၉ .

9.

ပဟာယာရောပယိတွာန[Pg.2], တန္တိဘာသံ မနောရမံ;

ဂါထာနံ ဗျဉ္ဇနပဒံ, ယံ တတ္ထ န ဝိဘာဝိတံ.

转而采用悦意之圣典语言（摩揭陀语），并阐明于彼（旧释）中未曾明示之偈颂文句。

၁၀.

10.

ကေဝလံ တံ ဝိဘာဝေတွာ, သေသံ တမေဝ အတ္ထတော;

ဘာသန္တရေန ဘာသိဿံ, အာဝဟန္တော ဝိဘာဝိနံ;

မနသော ပီတိပါမောဇ္ဇံ, အတ္ထဓမ္မူပနိဿိတန္တိ.

我将仅仅阐明彼（未明之文句），而其余义理则保持不变，以另一种语言解说，为智者之心带来喜悦，此乃依于（旧）释与圣典。

၁. ယမကဝဂ္ဂေါ

1. 双品

၁. စက္ခုပါလတ္ထေရဝတ္ထု

1. 护眼长老的故事

၁.

1.

‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ, မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ;

မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန, ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ;

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ, စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒ’’န္တိ. –

诸法意先行，意主意所成；若以染污意，或语或行业，苦即随之，如轮随（挽车）兽足。

အယံ ဓမ္မဒေသနာ ကတ္ထ ဘာသိတာတိ? သာဝတ္ထိယံ. ကံ အာရဗ္ဘာတိ? စက္ခုပါလတ္ထေရံ.

此法教于何处说？于舍卫城(Sāvatthī)。为谁而说？为眼护(Cakkhupāla)长老。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ မဟာသုဝဏ္ဏော နာမ ကုဋုမ္ဗိကော အဟောသိ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ အပုတ္တကော. သော ဧကဒိဝသံ နှာနတိတ္ထံ နှတွာ နတွာ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ သမ္ပန္နပတ္တသာခံ ဧကံ ဝနပ္ပတိံ ဒိသွာ ‘‘အယံ မဟေသက္ခာယ ဒေဝတာယ ပရိဂ္ဂဟိတော ဘဝိဿတီ’’တိ တဿ ဟေဋ္ဌာဘာဂံ သောဓာပေတွာ ပါကာရပရိက္ခေပံ ကာရာပေတွာ ဝါလုကံ ဩကိရာပေတွာ ဓဇပဋာကံ ဥဿာပေတွာ ဝနပ္ပတိံ အလင်္ကရိတွာ အဉ္ဇလိံ ကရိတွာ ‘‘သစေ ပုတ္တံ ဝါ ဓီတရံ ဝါ လဘေယျံ, တုမှာကံ မဟာသက္ကာရံ ကရိဿာမီ’’တိ ပတ္ထနံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

据说在舍卫城(Sāvatthī)，有一位名叫大金(Mahāsuvaṇṇa)的长者，他很富有，资财丰厚，受用广大，但没有子嗣。有一天，他到沐浴场洗浴后返回，在路上看见一棵枝叶繁茂的大树，心想：“此树必为有大威力的天神所依附。”于是，他命人清扫树下，建造围墙，遍撒净沙，升起旗帜，将此树装饰一番，合十为礼后发愿道：“我若能得一子或一女，必为您献上盛大的供养。”发愿后便离去了。

အထဿ န စိရဿေဝ ဘရိယာယ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာသိ. သာ ဂဗ္ဘဿ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ ဉတွာ တဿ အာရောစေသိ. သော တဿာ ဂဗ္ဘဿ ပရိဟာရမဒါသိ. သာ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. တံ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ [Pg.3] သေဋ္ဌိ အတ္တနာ ပါလိတံ ဝနပ္ပတိံ နိဿာယ လဒ္ဓတ္တာ တဿ ပါလောတိ နာမံ အကာသိ. သာ အပရဘာဂေ အညမ္ပိ ပုတ္တံ လဘိ. တဿ စူဠပါလောတိ နာမံ ကတွာ ဣတရဿ မဟာပါလောတိ နာမံ အကာသိ. တေ ဝယပ္ပတ္တေ ဃရဗန္ဓနေန ဗန္ဓိံသု. အပရဘာဂေ မာတာပိတရော ကာလမကံသု. သဗ္ဗမ္ပိ ဝိဘဝံ ဣတရေယေဝ ဝိစာရိံသု.

此后不久，其妻便有了身孕。她得知有孕后，便告知长者。长者便给予她安胎所需的照护。十月期满，她产下一子。在命名之日，长者因其是依靠自己所守护的大树而得，故为他取名为“波罗”(Pāla)。后来，她又得一子，便为他取名“小波罗”(Cūḷapāla)，而将长子改名为“大波罗”(Mahāpāla)。兄弟二人成年后，便娶妻成家。后来，父母相继命终，所有家业便由兄弟二人继承掌管。

တသ္မိံ သမယေ သတ္ထာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော အနုပုဗ္ဗေနာဂန္တွာ အနာထပိဏ္ဍိကေန မဟာသေဋ္ဌိနာ စတုပဏ္ဏာသကောဋိဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကာရိတေ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ ဝိဟရတိ မဟာဇနံ သဂ္ဂမဂ္ဂေ စ မောက္ခမဂ္ဂေ စ ပတိဋ္ဌာပယမာနော. တထာဂတော ဟိ မာတိပက္ခတော အသီတိယာ, ပိတိပက္ခတော အသီတိယာတိ ဒွေအသီတိဉာတိကုလသဟဿေဟိ ကာရိတေ နိဂြောဓမဟာဝိဟာရေ ဧကမေဝ ဝဿာဝါသံ ဝသိ, အနာထပိဏ္ဍိကေန ကာရိတေ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ ဧကူနဝီသတိဝဿာနိ, ဝိသာခါယ သတ္တဝီသတိကောဋိဓနပရိစ္စာဂေန ကာရိတေ ပုဗ္ဗာရာမေ ဆဗ္ဗဿာနီတိ ဒွိန္နံ ကုလာနံ ဂုဏမဟတ္တတံ ပဋိစ္စ သာဝတ္ထိံ နိဿာယ ပဉ္စဝီသတိဝဿာနိ ဝဿာဝါသံ ဝသိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ ဝိသာခါပိ မဟာဥပါသိကာ နိဗဒ္ဓံ ဒိဝသဿ ဒွေ ဝါရေ တထာဂတဿ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တိ, ဂစ္ဆန္တာ စ ‘‘ဒဟရသာမဏေရာ နော ဟတ္ထေ ဩလောကေဿန္တီ’’တိ တုစ္ဆဟတ္ထာ န ဂတပုဗ္ဗာ. ပုရေဘတ္တံ ဂစ္ဆန္တာ ခါဒနီယဘောဇနီယာဒီနိ ဂဟေတွာဝ ဂစ္ဆန္တိ, ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂစ္ဆန္တာ ပဉ္စ ဘေသဇ္ဇာနိ အဋ္ဌ စ ပါနာနိ. နိဝေသနေသု ပန တေသံ ဒွိန္နံ ဒွိန္နံ ဘိက္ခုသဟဿာနံ နိစ္စံ ပညတ္တာသနာနေဝ ဟောန္တိ. အန္နပါနဘေသဇ္ဇေသု ယော ယံ ဣစ္ဆတိ, တဿ တံ ယထိစ္ဆိတမေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ. တေသု အနာထပိဏ္ဍိကေန ဧကဒိဝသမ္ပိ သတ္ထာ ပဉှံ န ပုစ္ဆိတပုဗ္ဗော. သော ကိရ ‘‘တထာဂတော ဗုဒ္ဓသုခုမာလော ခတ္တိယသုခုမာလော, ‘ဗဟူပကာရော မေ, ဂဟပတီ’တိ မယှံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ကိလမေယျာ’’တိ သတ္ထရိ အဓိမတ္တသိနေဟေန ပဉှံ န ပုစ္ဆတိ. သတ္ထာ ပန တသ္မိံ နိသိန္နမတ္တေယေဝ ‘‘အယံ သေဋ္ဌိ မံ အရက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ရက္ခတိ. အဟဉှိ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ အလင်္ကတပဋိယတ္တံ အတ္တနော သီသံ ဆိန္ဒိတွာ အက္ခီနိ ဥပ္ပာဋေတွာ ဟဒယမံသံ ဥပ္ပာဋေတွာ ပါဏသမံ ပုတ္တဒါရံ ပရိစ္စဇိတွာ ပါရမိယော ပူရေန္တော ပရေသံ ဓမ္မဒေသနတ္ထမေဝ ပူရေသိံ. ဧသ မံ အရက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ရက္ခတီ’’တိ ဧကံ ဓမ္မဒေသနံ ကထေတိယေဝ.

那时，世尊已转殊胜法轮，次第游行而来，住在给孤独(Anāthapiṇḍika)大长者花费五十四俱胝财富所建的祇陀林(Jetavana)大精舍中，令大众安住于天界道与解脱道。诚然，如来仅于其母族八万、父族八万，共十六万亲族所建的尼拘律园(Nigrodhārāma)大精舍中，度过一个雨安居；于给孤独所建的祇陀林大精舍中，度过十九个雨安居；于毘舍佉(Visākhā)以二十七俱胝财富布施所建的东园(Pubbārāma)中，度过六个雨安居。如是，缘于此二族功德之大，佛陀依止舍卫城(Sāvatthī)度过了二十五个雨安居。给孤独，以及大优婆夷毘舍佉，恒常一日两次前往侍奉如来。前往之时，他们心想：“年轻的沙弥们会看我们的手。”故而从未空手而去。午前去时，必携带嚼食、啖食等物；午后去时，则携带五种药与八种浆。在他们二人的住所里，各为两千位比丘常备有座位。于食物、浆饮、医药之中，任何人欲求何物，皆能如其所愿而获得。他们之中，给孤独长者从未有一日向世尊请教问题。据说，他因于世尊怀有深厚的敬爱，心想：“如来身为佛陀，极为尊贵；身为刹帝利，极为尊贵。若他思忖‘此位居士于我多有助益’而为我说法，恐怕会疲劳。”因此不作提问。然而，只要那位长者一坐下，世尊便思惟：“这位长者于不应守护处守护我。我于四阿僧祇又十万劫中，为圆满诸波罗蜜，曾割下自己装饰之头，剜出双眼，掏出心肉，舍弃如生命般的妻儿，凡此种种，皆为对他人说法故。而今此人却于不应守护处守护我。”于是世尊必定会宣说一段法。

တဒါ [Pg.4] သာဝတ္ထိယံ သတ္တ မနုဿကောဋိယော ဝသန္တိ. တေသု သတ္ထု ဓမ္မကထံ သုတွာ ပဉ္စကောဋိမတ္တာ မနုဿာ အရိယသာဝကာ ဇာတာ, ဒွေကောဋိမတ္တာ မနုဿာ ပုထုဇ္ဇနာ. တေသု အရိယသာဝကာနံ ဒွေယေဝ ကိစ္စာနိ အဟေသုံ – ပုရေဘတ္တံ ဒါနံ ဒေန္တိ, ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထာ ဝတ္ထဘေသဇ္ဇပါနကာဒီနိ ဂါဟာပေတွာ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တိ. အထေကဒိဝသံ မဟာပါလော အရိယသာဝကေ ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထေ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ ‘‘အယံ မဟာဇနော ကုဟိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ သုတွာ ‘‘အဟမ္ပိ ဂမိဿာမီ’’တိ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပရိသပရိယန္တေ နိသီဒိ.

那时，舍卫城(Sāvatthī)居住着七千万人口。其中，在听闻导师的说法后，约有五千万人成为了圣弟子，约有两千万人则仍是凡夫。这些圣弟子仅有两件事要做：午前行布施，午后或傍晚则手持香花等物，命人携带衣物、药品、饮料等，前往听闻佛法。一日，大护(Mahāpāla)看见圣弟子们手持香花等物前往精舍，便问道：“这群人要去哪里？”听说是去听法后，便说：“我也要去。”于是前去礼敬导师，坐在会众的末端。

ဗုဒ္ဓါ စ နာမ ဓမ္မံ ဒေသေန္တာ သရဏသီလပဗ္ဗဇ္ဇာဒီနံ ဥပနိဿယံ ဩလောကေတွာ အဇ္ဈာသယဝသေန ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ, တသ္မာ တံ ဒိဝသံ သတ္ထာ တဿ ဥပနိဿယံ ဩလောကေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော အနုပုဗ္ဗိကထံ ကထေသိ. သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ, သီလကထံ, သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ, ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. တံ သုတွာ မဟာပါလော ကုဋုမ္ဗိကော စိန္တေသိ – ‘‘ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တံ ပုတ္တဓီတရော ဝါ ဘာတရော ဝါ ဘောဂါ ဝါ နာနုဂစ္ဆန္တိ, သရီရမ္ပိ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ န ဂစ္ဆတိ, ကိံ မေ ဃရာဝါသေန ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. သော ဒေသနာပရိယောသာနေ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. အထ နံ သတ္ထာ – ‘‘အတ္ထိ တေ ကောစိ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗယုတ္တကော ဉာတီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကနိဋ္ဌဘာတာ မေ အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တံ အာပုစ္ဆာဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဂေဟံ ဂန္တွာ ကနိဋ္ဌံ ပက္ကောသာပေတွာ – ‘‘တာတ, ယံ မယှံ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ သဝိညာဏကမ္ပိ အဝိညာဏကမ္ပိ ဓနံ ကိဉ္စိ အတ္ထိ, သဗ္ဗံ တံ တဝ ဘာရော, ပဋိပဇ္ဇာဟိ န’’န္တိ. ‘‘တုမှေ ပန ကိံ ကရိဿထာ’’တိ အာဟ. ‘‘အဟံ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကထေသိ ဘာတိက, တွံ မေ မာတရိ မတာယ မာတာ ဝိယ, ပိတရိ မတေ ပိတာ ဝိယ လဒ္ဓေါ, ဂေဟေ တေ မဟာဝိဘဝေါ, သက္ကာ ဂေဟံ အဇ္ဈာဝသန္တေဟေဝ ပုညာနိ ကာတုံ, မာ ဧဝံ ကရိတ္ထာ’’တိ. ‘‘တာတ, အဟံ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ဃရာဝါသေ ဝသိတုံ န သက္ကောမိ. သတ္ထာရာ ဟိ အတိသဏှသုခုမံ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနကလျာဏော ဓမ္မော ဒေသိတော, န သက္ကာ သော အဂါရမဇ္ဈေ ဝသန္တေန ပူရေတုံ[Pg.5], ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တာတာ’’တိ. ‘‘ဘာတိက, တရုဏာယေဝ တာဝတ္ထ, မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိဿထာ’’တိ. ‘‘တာတ, မဟလ္လကဿ ဟိ အတ္တနော ဟတ္ထပါဒါပိ အနဿဝါ ဟောန္တိ, န အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တန္တိ, ကိမင်္ဂံ ပန ဉာတကာ, သွာဟံ တဝ ကထံ န ကရောမိ, သမဏပဋိပတ္တိံယေဝ ပူရေဿာမိ’’.

诸佛说法时，会观察（众生）于皈依、持戒、出家等（法）的依止缘，而随其意乐说法。是故，那一日，导师观察其依止缘，而宣说次第说法，即：布施说、持戒说、天界说，并开示了诸欲的过患、卑劣与杂染，以及出离的功德。大护(Mahāpāla)居士听后心想：“前往他界时，儿女、兄弟或财物，皆不随行；乃至身体亦不与自身俱去，居家生活于我何益？我将出家。”说法结束后，他趋近导师，请求出家。于是导师问他：“你可有需要禀告的亲属？”他回答：“尊者，我有一个弟弟。”“既然如此，你去向他禀告吧。”他应诺道：“好的。”礼敬导师后，回到家中叫来弟弟说：“贤弟，我家中所有任何有生命或无生命的财物，一切都交予你负责，你去善加处理吧。”弟弟问：“那您将做什么？”他说：“我将在导师座下出家。”弟弟说：“兄长，你这是说什么？于我而言，母亲去世后你就像母亲，父亲去世后你就像父亲。家中财富丰厚，居家亦能修福，请不要这样做。”他说：“贤弟，我听闻导师说法后，已无法安住于家。导师宣说了提升至极其微细之三相的、初善中善后善之法，居家生活者无法圆满此法，贤弟，我将出家。”弟弟说：“兄长，你尚年轻，且待年老时再出家吧。”他说：“贤弟，年老之人，其手足亦不听使唤，不随自己掌控，更何况亲属呢？因此，我不能听你的话，我定要圆满沙门之行。”

‘‘ဇရာဇဇ္ဇရိတာ ဟောန္တိ, ဟတ္ထပါဒါ အနဿဝါ;

ယဿ သော ဝိဟတတ္ထာမော, ကထံ ဓမ္မံ စရိဿတိ’’. –

“年老而衰朽，手足不从心；彼人精力已失，如何能行于法？”

ပဗ္ဗဇိဿာမေဝါဟံ, တာတာတိ တဿ ဝိရဝန္တဿေဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ လဒ္ဓပဗ္ဗဇ္ဇူပသမ္ပဒေါ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ သန္တိကေ ပဉ္စ ဝဿာနိ ဝသိတွာ ဝုဋ္ဌဝဿော ပဝါရေတွာ သတ္ထာရမုပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ သာသနေ ကတိ ဓုရာနီ’’တိ? ‘‘ဂန္ထဓုရံ, ဝိပဿနာဓုရန္တိ ဒွေယေဝ ဓုရာနိ ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘ကတမံ ပန, ဘန္တေ, ဂန္ထဓုရံ, ကတမံ ဝိပဿနာဓုရ’’န္တိ? ‘‘အတ္တနော ပညာနုရူပေန ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ နိကာယေ သကလံ ဝါ ပန တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ တဿ ဓာရဏံ, ကထနံ, ဝါစနန္တိ ဣဒံ ဂန္ထဓုရံ နာမ, သလ္လဟုကဝုတ္တိနော ပန ပန္တသေနာသနာဘိရတဿ အတ္တဘာဝေ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတွာ သာတစ္စကိရိယဝသေန ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တဂ္ဂဟဏန္တိ ဣဒံ ဝိပဿနာဓုရံ နာမာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, အဟံ မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတော ဂန္ထဓုရံ ပူရေတုံ န သက္ခိဿာမိ, ဝိပဿနာဓုရံ ပန ပူရေဿာမိ, ကမ္မဋ္ဌာနံ မေ ကထေထာ’’တိ. အထဿ သတ္ထာ ယာဝ အရဟတ္တံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေသိ.

“贤弟，我定要出家！”就在他弟弟哭喊时，他便前往导师处，请求出家并获得出家与具足戒。之后，他在阿阇梨和戒师那里住了五年。雨安居结束，行自恣后，他去拜见导师，顶礼后问道：“尊者，于此教法中有几种任务？”“比丘，只有两种任务：经教任务与观任务。”“尊者，什么是经教任务？什么是观任务？”“依自己的智慧，学习一部或两部尼柯耶，乃至全部三藏佛语，并受持、解说、读诵，这称为经教任务。而对于生活简朴、乐于寂静住处的比丘，在自身中确立坏灭，以持续行持的方式增长观，直到证得阿罗汉果，这称为观任务。”“尊者，我年老出家，无法完成经教任务，但我能完成观任务，请为我解说业处。”于是导师为他解说了直至阿罗汉果的业处。

သော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနာ သဟဂါမိနော ဘိက္ခူ ပရိယေသန္တော သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ လဘိတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိတွာ ဝီသယောဇနသတမဂ္ဂံ ဂန္တွာ ဧကံ မဟန္တံ ပစ္စန္တဂါမံ ပတွာ တတ္ထ သပရိဝါရော ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. မနုဿာ ဝတ္တသမ္ပန္နေ ဘိက္ခူ ဒိသွာဝ ပသန္နစိတ္တာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတေနာဟာရေန ပရိဝိသိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကုဟိံ အယျာ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယထာဖာသုကဋ္ဌာနံ ဥပါသကာ’’တိ ဝုတ္တေ ပဏ္ဍိတာ မနုဿာ ‘‘ဝဿာဝါသံ သေနာသနံ ပရိယေသန္တိ ဘဒန္တာ’’တိ ဉတွာ, ‘‘ဘန္တေ, သစေ အယျာ ဣမံ တေမာသံ ဣဓ ဝသေယျုံ, မယံ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ သီလာနိ ဂဏှေယျာမာ’’တိ အာဟံသု. တေပိ ‘‘မယံ ဣမာနိ ကုလာနိ နိဿာယ ဘဝနိဿရဏံ ကရိဿာမာ’’တိ အဓိဝါသေသုံ.

他礼拜导师后，寻找与自己同行的比丘，找到了六十位比丘，便与他们一同出发，行走了一百二十由旬的路程，到达一个大的边地村落，与随行的比丘们一起进入乞食。人们一见到威仪具足的比丘们，便心生欢喜，准备座位请他们坐下，并以美味的食物供养，然后问道：“尊者，圣者们要去哪里？”听闻回答“优婆塞们，去一个适宜安乐的地方”后，那些有智慧的人们便知道“尊者们正在寻找雨安居的住所”，于是说道：“尊者，如果圣者们能在这里安居三个月，我们便能安住于三皈依，并受持戒律。”那些比丘们也心想：“我们将依靠这些家庭，以成就出离轮回。”于是便应允了。

မနုဿာ [Pg.6] တေသံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာနိ သမ္ပာဒေတွာ အဒံသု. တေ နိဗဒ္ဓံ တမေဝ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တိ. အထ နေ ဧကော ဝေဇ္ဇော ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဗဟူနံ ဝသနဋ္ဌာနေ အဖာသုကမ္ပိ နာမ ဟောတိ, တသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ မယှံ ကထေယျာထ, ဘေသဇ္ဇံ ကရိဿာမီ’’တိ ပဝါရေသိ. ထေရော ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ တေ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ ပုစ္ဆိ, ‘‘အာဝုသော, ဣမံ တေမာသံ ကတိဟိ ဣရိယာပထေဟိ ဝီတိနာမေဿထာ’’တိ? ‘‘စတူဟိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေတံ, အာဝုသော, ပတိရူပံ, နနု အပ္ပမတ္တေဟိ ဘဝိတဗ္ဗံ’’? ‘‘မယဉှိ ဓရမာနကဿ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အာဂတာ, ဗုဒ္ဓါ စ နာမ န သက္ကာ ပမာဒေန အာရာဓေတုံ, ကလျာဏဇ္ဈာသယေန တေ ဝေါ အာရာဓေတဗ္ဗာ. ပမတ္တဿ စ နာမ စတ္တာရော အပါယာ သကဂေဟသဒိသာ, အပ္ပမတ္တာ ဟောထာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ တုမှေ ပန, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အဟံ တီဟိ ဣရိယာပထေဟိ ဝီတိနာမေဿာမိ, ပိဋ္ဌိံ န ပသာရေဿာမိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, အပ္ပမတ္တာ ဟောထာ’’တိ.

人们接受了他们的承诺，修缮了精舍，备妥夜间和白天的住处后便供养了他们。他们固定地进入那个村庄乞食。这时，一位医生走近他们，邀请道：“尊者们，许多人同住的地方难免会有不适，如果发生这种情况，请告诉我，我会为你们治疗。”长老在雨安居开始之日召集那些比丘问道：“贤友们，这三个月你们将以几种威仪度过？”“四种，尊者。”“贤友们，这合适吗？难道不应该不放逸吗？我们可是从住世佛陀那里领受业处而来的，诸佛是无法以放逸来令其欢喜的，你们当以善愿来令他们欢喜。对于放逸的人来说，四恶趣就像自己的家一样。贤友们，要不放逸啊！”“那么尊者您呢？”“贤友们，我将以三种威仪度过，我将不伸展脊背。”“善哉，尊者，请您不放逸！”

အထ ထေရဿ နိဒ္ဒံ အနောက္ကမန္တဿ ပဌမမာသေ အတိက္ကန္တေ မဇ္ဈိမမာသေ သမ္ပတ္တေ အက္ခိရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဆိဒ္ဒဃဋတော ဥဒကဓာရာ ဝိယ အက္ခီဟိ အဿုဓာရာ ပဂ္ဃရန္တိ. သော သဗ္ဗရတ္တိံ သမဏဓမ္မံ ကတွာ အရုဏုဂ္ဂမနေ ဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ နိသီဒိ. ဘိက္ခူ ဘိက္ခာစာရဝေလာယ ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘိက္ခာစာရဝေလာ, ဘန္တေ’’တိ အာဟံသု. ‘‘တေန ဟိ, အာဝုသော, ဂဏှထ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ. အတ္တနော ပတ္တစီဝရံ ဂါဟာပေတွာ နိက္ခမိ. ဘိက္ခူ တဿ အက္ခီဟိ အဿူနိ ပဂ္ဃရန္တေ ဒိသွာ, ‘‘ကိမေတံ, ဘန္တေ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘အက္ခီနိ မေ, အာဝုသော, ဝါတာ ဝိဇ္ဈန္တီ’’တိ. ‘‘နနု, ဘန္တေ, ဝေဇ္ဇေန ပဝါရိတမှာ, တဿ ကထေမာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ တေ ဝေဇ္ဇဿ ကထယိံသု. သော တေလံ ပစိတွာ ပေသေသိ. ထေရော နာသာယ တေလံ အာသိဉ္စန္တော နိသိန္နကောဝ အာသိဉ္စိတွာ အန္တောဂါမံ ပါဝိသိ. ဝေဇ္ဇော တံ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, အယျဿ ကိရ အက္ခီနိ ဝါတော ဝိဇ္ဈတီ’’တိ? ‘‘အာမ, ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မယာ တေလံ ပစိတွာ ပေသိတံ, နာသာယ ဝေါ တေလံ အာသိတ္တ’’န္တိ? ‘‘အာမ, ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကီဒိသ’’န္တိ? ‘‘ရုဇ္ဇတေဝ ဥပါသကာ’’တိ. ဝေဇ္ဇော ‘‘မယာ ဧကဝါရေနေဝ ဝူပသမနသမတ္ထံ တေလံ ပဟိတံ, ကိံ နု ခေါ ရောဂေါ န ဝူပသန္တော’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, နိသီဒိတွာ ဝေါ တေလံ အာသိတ္တံ, နိပဇ္ဇိတွာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ထေရော တုဏှီ အဟောသိ, ပုနပ္ပုနံ ပုစ္ဆိယမာနောပိ န ကထေသိ. သော ‘‘ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ထေရဿ [Pg.7] ဝသနဋ္ဌာနံ ဩလောကေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, ဂစ္ဆထာ’’တိ ထေရံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဩလောကေန္တော စင်္ကမနနိသီဒနဋ္ဌာနမေဝ ဒိသွာ သယနဋ္ဌာနံ အဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, နိသိန္နေဟိ ဝေါ အာသိတ္တံ, နိပန္နေဟီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ထေရော တုဏှီ အဟောသိ. ‘‘မာ, ဘန္တေ, ဧဝံ ကရိတ္ထ, သမဏဓမ္မော နာမ သရီရံ ယာပေန္တေန သက္ကာ ကာတုံ, နိပဇ္ဇိတွာ အာသိဉ္စထာ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ယာစိ. ‘‘ဂစ္ဆ တွံ တာဝါဝုသော, မန္တေတွာ ဇာနိဿာမီ’’တိ ဝေဇ္ဇံ ဥယျောဇေသိ. ထေရဿ စ တတ္ထ နေဝ ဉာတီ, န သာလောဟိတာ အတ္ထိ, တေန သဒ္ဓိံ မန္တေယျ? ကရဇကာယေန ပန သဒ္ဓိံ မန္တေန္တော ‘‘ဝဒေဟိ တာဝ, အာဝုသော ပါလိတ, တွံ ကိံ အက္ခီနိ ဩလောကေဿသိ, ဥဒါဟု ဗုဒ္ဓသာသနံ? အနမတဂ္ဂသ္မိဉှိ သံသာရဝဋ္ဋေ တဝ အက္ခိကာဏဿ ဂဏနာ နာမ နတ္ထိ, အနေကာနိ ပန ဗုဒ္ဓသတာနိ ဗုဒ္ဓသဟဿာနိ အတီတာနိ. တေသု တေ ဧကဗုဒ္ဓေါပိ န ပရိစိဏ္ဏော, ဣဒါနိ ဣမံ အန္တောဝဿံ တယော မာသေ န နိပဇ္ဇိဿာမီတိ တေမာသံ နိဗဒ္ဓဝီရိယံ ကရိဿာမိ. တသ္မာ တေ စက္ခူနိ နဿန္တု ဝါ ဘိဇ္ဇန္တု ဝါ, ဗုဒ္ဓသာသနမေဝ ဓာရေဟိ, မာ စက္ခူနီ’’တိ ဘူတကာယံ ဩဝဒန္တော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

那时，长老不入睡眠，第一个月过去，中间那个月到来时，眼病生起。如破裂的水罐漏水一般，泪水从他眼中涌出。他整夜修行沙门之法，黎明时分进入自己的房间坐下。比丘们在乞食时间来到长老跟前，说：“尊者，乞食时间到了。”“那么，贤友们，请拿衣钵。”他让他们拿了自己的衣钵后，便出去了。比丘们见他眼中流泪，问道：“尊者，这是怎么了？”“贤友们，我的眼睛被风侵袭。”“尊者，不是有位医生曾对我们作出承诺吗？我们告诉他吧。”“好的，贤友们。”他们就去告诉了医生。医生煎了药油送来。长老坐着滴了鼻油后，就进村去了。医生见到他，问道：“尊者，听说您的眼睛被风侵袭了？”“是的，优婆塞。”“尊者，我煎了药油送来，您滴鼻油了吗？”“是的，优婆塞。”“现在怎么样了？”“还在痛，优婆塞。”医生心想：“我送的药油应该一次就能平息病痛，为何病痛没有平息？”于是问道：“尊者，您是坐着滴油，还是躺着滴的？”长老沉默不语。即使被再三询问，他也不说。医生想：“我到寺院去看看长老的住处。”于是说：“那么，尊者请回吧。”送走长老后，医生来到寺院查看长老的住处，只见经行处和坐处，却不见卧处，便问：“尊者，您是坐着滴的，还是躺着滴的？”长老沉默不语。“尊者，请不要这样。沙门之法，也需保养身体才能成办。请躺下来滴油吧。”医生再三请求。“贤友，你先回去吧，我商议后便会知道。”长老这样打发了医生。长老在那里既无亲属，也无同血缘者，能与谁商议呢？于是，他与自己的业生身(karajakāya)商议道：“贤友波利多，你且说，你是要守护眼睛，还是守护佛陀的教法？在这无始的轮回中，你眼睛失明的次数不可胜数，而无数百千的佛陀已经过去了。在他们当中，你连一尊佛都未曾承事过。如今，我已决意在此雨安居的三个月里不躺卧，进行为期三个月的持续精进。因此，让你的眼睛毁坏或破裂吧，只要守护佛陀的教法，不要守护眼睛。”长老如此教诫自己的四大之身，说了这些偈颂——

‘‘စက္ခူနိ ဟာယန္တု မမာယိတာနိ,သောတာနိ ဟာယန္တု တထေဝ ကာယော;

သဗ္ဗမ္ပိဒံ ဟာယတု ဒေဟနိဿိတံ,ကိံ ကာရဏာ ပါလိတ တွံ ပမဇ္ဇသိ.

“我所珍爱之双眼，任其衰败；双耳任其衰败，此身亦然；此依身之一切，任其衰败；波利多，你为何放逸？”

‘‘စက္ခူနိ ဇီရန္တု မမာယိတာနိ,သောတာနိ ဇီရန္တု တထေဝ ကာယော;

သဗ္ဗမ္ပိဒံ ဇီရတု ဒေဟနိဿိတံ,ကိံ ကာရဏာ ပါလိတ တွံ ပမဇ္ဇသိ.

“我所珍爱之双眼，任其衰朽；双耳任其衰朽，此身亦然；此依身之一切，任其衰朽；波利多，你为何放逸？”

‘‘စက္ခူနိ ဘိဇ္ဇန္တု မမာယိတာနိ,သောတာနိ ဘိဇ္ဇန္တု တထေဝ ကာယော;

သဗ္ဗမ္ပိဒံ ဘိဇ္ဇတု ဒေဟနိဿိတံ,ကိံ ကာရဏာ ပါလိတ တွံ ပမဇ္ဇသီ’’တိ.

“我所珍爱之双眼，任其碎裂；双耳任其碎裂，此身亦然；此依身之一切，任其碎裂；波利多，你为何放逸？”

ဧဝံ [Pg.8] တီဟိ ဂါထာဟိ အတ္တနော ဩဝါဒံ ဒတွာ နိသိန္နကောဝ နတ္ထုကမ္မံ ကတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ဝေဇ္ဇော တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, နတ္ထုကမ္မံ ကတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘ကီဒိသံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ရုဇ္ဇတေဝ ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘နိသီဒိတွာ ဝေါ, ဘန္တေ, နတ္ထုကမ္မံ ကတံ, နိပဇ္ဇိတွာ’’တိ. ထေရော တုဏှီ အဟောသိ, ပုနပ္ပုနံ ပုစ္ဆိယမာနောပိ န ကိဉ္စိ ကထေသိ. အထ နံ ဝေဇ္ဇော, ‘‘ဘန္တေ, တုမှေ သပ္ပာယံ န ကရောထ, အဇ္ဇတော ပဋ္ဌာယ ‘အသုကေန မေ တေလံ ပက္က’န္တိ မာ ဝဒိတ္ထ, အဟမ္ပိ ‘မယာ ဝေါ တေလံ ပက္က’န္တိ န ဝက္ခာမီ’’တိ အာဟ. သော ဝေဇ္ဇေန ပစ္စက္ခာတော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ တွံ ဝေဇ္ဇေနာပိ ပစ္စက္ခာတောသိ, ဣရိယာပထံ မာ ဝိဿဇ္ဇိ သမဏာတိ.

如是，他以三首偈颂教诫自己后，仍坐着行滴鼻法，然后为乞食而进入村庄。医生见到他，问道：“尊者，已行滴鼻法了吗？”“是的，优婆塞。”“尊者，感觉如何？”“优婆塞，仍在疼痛。”“尊者，您是坐着还是躺着行滴鼻法的？”长老默然不语，即使再三被问，也未说一言。于是医生对他说：“尊者，您不做适宜之事。从今日起，莫说‘某某为我熬了油’，我也不会说‘我为您熬了油’。”他被医生所弃，回到寺院后教诫自己道：“沙门，你也被医生放弃了，切莫舍弃威仪！”

‘‘ပဋိက္ခိတ္တော တိကိစ္ဆာယ, ဝေဇ္ဇေနာပိ ဝိဝဇ္ဇိတော;

နိယတော မစ္စုရာဇဿ, ကိံ ပါလိတ ပမဇ္ဇသီ’’တိ. –

“疗治遭拒绝，亦为医所弃；注定归于死王，波利多，为何放逸？”

ဣမာယ ဂါထာယ အတ္တာနံ ဩဝဒိတွာ သမဏဓမ္မံ အကာသိ. အထဿ မဇ္ဈိမယာမေ အတိက္ကန္တေ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ အက္ခီနိ စေဝ ကိလေသာ စ ဘိဇ္ဇိံသု. သော သုက္ခဝိပဿကော အရဟာ ဟုတွာ ဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ နိသီဒိ.

他以此偈教诫自己，行沙门法。其后，中夜过后，他的双眼与诸烦恼同时坏灭。他成为干观阿罗汉后，进入内室坐下。

ဘိက္ခူ ဘိက္ခာစာရဝေလာယ အာဂန္တွာ ‘‘ဘိက္ခာစာရကာလော, ဘန္တေ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ကာလော, အာဝုသော’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဂစ္ဆထာ’’တိ. ‘‘ကိံ တုမှေ ပန, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အက္ခီနိ မေ, အာဝုသော, ပရိဟီနာနီ’’တိ. တေ တဿ အက္ခီနိ ဩလောကေတွာ အဿုပုဏ္ဏနေတ္တာ ဟုတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မာ စိန္တယိတ္ထ, မယံ ဝေါ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမာ’’တိ ထေရံ သမဿာသေတွာ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. မနုဿာ ထေရံ အဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, အမှာကံ အယျော ကုဟိ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ယာဂုံ ပေသေတွာ သယံ ပိဏ္ဍပါတမာဒါယ ဂန္တွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ပါဒမူလေ ပရိဝတ္တမာနာ ရောဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယံ ဝေါ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမ, တုမှေ မာ စိန္တယိတ္ထာ’’တိ သမဿာသေတွာ ပက္ကမိံသု.

比丘们于乞食时分前来，说道：“尊者，乞食的时间到了。”“贤友，时间到了吗？”“是的，尊者。”“那么，你们去吧。”“尊者，那您呢？”“贤友，我的双眼已失明了。”他们看着长老的双眼，泪满眼眶，安慰长老道：“尊者，请勿忧虑，我等将照料您。”他们做完应尽的职分与侍奉后，便为乞食进入村庄。人们不见长老，便问：“诸位尊者，我等的尊者在哪里？”听闻此事后，他们便送来米粥，并亲自带着食物前去，顶礼长老，于其足下辗转哭泣，安慰道：“尊者，我等将照料您，您切勿忧虑。”之后便离去了。

တတော ပဋ္ဌာယ နိဗဒ္ဓံ ယာဂုဘတ္တံ ဝိဟာရမေဝ ပေသေန္တိ. ထေရောပိ ဣတရေ သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ နိရန္တရံ ဩဝဒတိ. တေ တဿောဝါဒေ ဌတွာ ဥပကဋ္ဌာယ ပဝါရဏာယ သဗ္ဗေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. တေ ဝုဋ္ဌဝဿာ စ ပန သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမာ ဟုတွာ ထေရမာဟံသု, ‘‘ဘန္တေ, သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ’’တိ[Pg.9]. ထေရော တေသံ ဝစနံ သုတွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဒုဗ္ဗလော, အန္တရာမဂ္ဂေ စ အမနုဿပရိဂ္ဂဟိတာ အဋဝီ အတ္ထိ, မယိ ဧတေဟိ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တေ သဗ္ဗေ ကိလမိဿန္တိ, ဘိက္ခမ္ပိ လဘိတုံ န သက္ခိဿန္တိ, ဣမေ ပုရေတရမေဝ ပေသေဿာမီ’’တိ. အထ နေ အာဟ – ‘‘အာဝုသော, တုမှေ ပုရတော ဂစ္ဆထာ’’တိ. ‘‘တုမှေ ပန ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အဟံ ဒုဗ္ဗလော, အန္တရာမဂ္ဂေ စ အမနုဿပရိဂ္ဂဟိတာ အဋဝီ အတ္ထိ, မယိ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တေ သဗ္ဗေ ကိလမိဿထ, တုမှေ ပုရတော ဂစ္ဆထာ’’တိ. ‘‘မာ, ဘန္တေ, ဧဝံ ကရိတ္ထ, မယံ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံယေဝ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘မာ ဝေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ရုစ္စိတ္ထ, ဧဝံ သန္တေ မယှံ အဖာသုကံ ဘဝိဿတိ, မယှံ ကနိဋ္ဌော ပန တုမှေ ဒိသွာ ပုစ္ဆိဿတိ, အထဿ မမ စက္ခူနံ ပရိဟီနဘာဝံ အာရောစေယျာထ, သော မယှံ သန္တိကံ ကဉ္စိဒေဝ ပဟိဏိဿတိ, တေန သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆိဿာမိ, တုမှေ မမ ဝစနေန ဒသဗလဉ္စ အသီတိမဟာထေရေ စ ဝန္ဒထာ’’တိ တေ ဥယျောဇေသိ.

从那时起，人们便持续不断地将粥饭送到寺院。长老也精勤不懈地教导其余六十位比丘。他们安住于长老的教诲中，于自恣(pavāraṇā)日临近之时，全都连同无碍解(paṭisambhidā)证得了阿罗汉果(arahatta)。雨安居(vassa)结束后，他们想拜见导师，便对长老说：“尊者，我等想拜见导师。”长老听后心想：“我身体虚弱，途中又有非人盘踞的森林，若我与他们同行，众人皆会疲惫，也将无法获得乞食。我应先派他们前去。”于是他对他们说：“贤友，你们先行。”“那尊者您呢？”“我身体虚弱，途中又有非人盘踞的森林，若我与你们同行，你们都会疲惫。你们先行吧。”“尊者，请勿如此，我等愿与您同行。”“贤友，莫作此想，若如此，我会有所不便。我的弟弟见到你们后，自会询问，届时你们便告知他我双目失明之事。他必会派人前来我处，我将与来者同行。你们以我的名义，顶礼十力(dasabala)世尊及八十位大长老。”说罢，便派遣他们离去。

တေ ထေရံ ခမာပေတွာ အန္တောဂါမံ ပဝိသိံသု. မနုဿာ တေ ဒိသွာ နိသီဒါပေတွာ ဘိက္ခံ ဒတွာ ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, အယျာနံ ဂမနာကာရော ပညာယတီ’’တိ? ‘‘အာမ, ဥပါသကာ, သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ’’တိ. တေ ပုနပ္ပုနံ ယာစိတွာ တေသံ ဂမနဆန္ဒမေဝ ဉတွာ အနုဂန္တွာ ပရိဒေဝိတွာ နိဝတ္တိံသု. တေပိ အနုပုဗ္ဗေန ဇေတဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရဉ္စ အသီတိမဟာထေရေ စ ထေရဿ ဝစနေန ဝန္ဒိတွာ ပုနဒိဝသေ ယတ္ထ ထေရဿ ကနိဋ္ဌော ဝသတိ, တံ ဝီထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. ကုဋုမ္ဗိကော တေ သဉ္ဇာနိတွာ နိသီဒါပေတွာ ကတပဋိသန္ထာရော ‘‘ဘာတိကတ္ထေရော မေ, ဘန္တေ, ကုဟိ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. အထဿ တေ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသုံ. သော တံ သုတွာဝ တေသံ ပါဒမူလေ ပရိဝတ္တေန္တော ရောဒိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဣဒါနိ, ဘန္တေ, ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ထေရော ဣတော ကဿစိ အာဂမနံ ပစ္စာသီသတိ, တဿ ဂတကာလေ တေန သဒ္ဓိံ အာဂမိဿတီ’’တိ. ‘‘အယံ မေ, ဘန္တေ, ဘာဂိနေယျော ပါလိတော နာမ, ဧတံ ပေသေထာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ပေသေတုံ န သက္ကာ, မဂ္ဂေ ပရိပန္ထော အတ္ထိ, တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပေသေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကတွာ ပေသေထ, ဘန္တေ’’တိ. အထ နံ ပဗ္ဗာဇေတွာ အဍ္ဎမာသမတ္တံ ပတ္တစီဝရဂ္ဂဟဏာဒီနိ သိက္ခာပေတွာ မဂ္ဂံ အာစိက္ခိတွာ ပဟိဏိံသု.

彼等比丘向长老请求宽恕后进入村内。人们见到他们，便请他们坐下，供养饮食后问道：“尊者，诸位尊长看来是要启程了吗？”“是的，优婆塞们，我们想去拜见导师。”人们再三恳求，但知道他们去意已决，便跟随相送，一路哭泣，然后返回。他们也次第来到了祇陀林，以长老之言礼拜了导师与八十大长老。次日，他们为了乞食，进入了长老之弟所居住的街道。那位家主认出了他们，请他们坐下，殷勤问候后问道：“尊者，我的兄长长老在哪里？”于是他们向他讲述了事情的经过。他听后，当即在他们脚边翻滚哭泣，问道：“尊者，现在该怎么办？”“长老正期盼着有人从此处过去，当那人抵达时，他便会与之一同前来。”“尊者，这是我的外甥，名叫波利多(Pālita)，请派他去吧。”“就这么派去是不行的，路上有危险，应当让他出家后派去才妥当。”“尊者，那就请为他出家后派他去吧。”于是，他们便让他出家，教导他受持衣钵等事宜约半个月，告知路径后，便派他去了。

သော အနုပုဗ္ဗေန တံ ဂါမံ ပတွာ ဂါမဒွါရေ ဧကံ မဟလ္လကံ ဒိသွာ, ‘‘ဣမံ ဂါမံ နိဿာယ ကောစိ အာရညကော ဝိဟာရော အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကော နာမ တတ္ထ ဝသတီ’’တိ? ‘‘ပါလိတတ္ထေရော နာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘မဂ္ဂံ မေ အာစိက္ခထာ’’တိ. ‘‘ကောသိ တွံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ထေရဿ ဘာဂိနေယျောမှီ’’တိ. အထ [Pg.10] နံ ဂဟေတွာ ဝိဟာရံ နေသိ. သော ထေရံ ဝန္ဒိတွာ အဍ္ဎမာသမတ္တံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ထေရံ သမ္မာ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မာတုလကုဋုမ္ဗိကော မေ တုမှာကံ အာဂမနံ ပစ္စာသီသတိ, ဧထ, ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ ဣမံ မေ ယဋ္ဌိကောဋိံ ဂဏှာဟီ’’တိ. သော ယဋ္ဌိကောဋိံ ဂဟေတွာ ထေရေန သဒ္ဓိံ အန္တောဂါမံ ပါဝိသိ. မနုဿာ ထေရံ နိသီဒါပေတွာ ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, ဂမနာကာရော ဝေါ ပညာယတီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘အာမ, ဥပါသကာ, ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိဿာမီ’’တိ. တေ နာနပ္ပကာရေန ယာစိတွာ အလဘန္တာ ထေရံ ဥယျောဇေတွာ ဥပဍ္ဎပထံ ဂန္တွာ ရောဒိတွာ နိဝတ္တိံသု. သာမဏေရော ထေရံ ယဋ္ဌိကောဋိယာ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ အဋဝိယံ ကဋ္ဌနဂရံ နာမ ထေရေန ဥပနိဿာယ ဝုဋ္ဌပုဗ္ဗံ ဂါမံ သမ္ပာပုဏိ, သော ဂါမတော နိက္ခမိတွာ အရညေ ဂီတံ ဂါယိတွာ ဒါရူနိ ဥဒ္ဓရန္တိယာ ဧကိဿာ ဣတ္ထိယာ ဂီတသဒ္ဒံ သုတွာ သရေ နိမိတ္တံ ဂဏှိ. ဣတ္ထိသဒ္ဒေါ ဝိယ ဟိ အညော သဒ္ဒေါ ပုရိသာနံ သကလသရီရံ ဖရိတွာ ဌာတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

他次第来到那个村庄，在村口见到一位老人，问道：“以此村为依靠，可有阿兰若住处？”“有的，尊者。”“是哪位尊者住在那里？”“是波利多长老(Pālitatthero)，尊者。”“请为我指路。”“尊者，您是何人？”“我是长老的外甥。”于是，那人便带他去了寺院。他礼拜长老后，履行了半个月左右的大小事务，妥善地照顾长老，然后说：“尊者，我的父亲，那位居士，正期盼着您的到来，来吧，我们走吧。”“既然如此，你来握着我这拐杖的一端吧。”他便握着拐杖的一端，与长老一同进入村内。人们请长老坐下后问道：“尊者，您看来是要启程了吗？”“是的，优婆塞们，我将前去礼拜导师。”他们用各种方式挽留，未能如愿，只好送别长老，行至半途，哭着返回了。沙弥握着长老的拐杖一端引路而行，途中在林野间，来到了一个名为木城(Kaṭṭhanagara)的村庄，那是长老曾经依止居住过的地方。他离开村庄后，在林中听到一位一边唱歌一边拾柴的女子的歌声，便在声音中执取了相。诚然，没有任何其他声音能像女人的声音那样，足以遍满并停留在男人的整个身体中。因此世尊说——

‘‘နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အညံ ဧကသဒ္ဒမ္ပိ သမနုပဿာမိ, ယံ ဧဝံ ပုရိသဿ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ယထယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထိသဒ္ဒေါ’’တိ (အ. နိ. ၁.၂).

“诸比丘，我不见有任何其他一种声音，能像女人的声音这样，完全占据男人的心。”

သာမဏေရော တတ္ထ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ ယဋ္ဌိကောဋိံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ‘‘တိဋ္ဌထ တာဝ, ဘန္တေ, ကိစ္စံ မေ အတ္ထီ’’တိ တဿာ သန္တိကံ ဂတော. သာ တံ ဒိသွာ တုဏှီ အဟောသိ. သော တာယ သဒ္ဓိံ သီလဝိပတ္တိံ ပါပုဏိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ဣဒါနေဝ ဧကော ဂီတသဒ္ဒေါ သုယျိတ္ထ. သော စ ခေါ ဣတ္ထိယာ သဒ္ဒေါ ဆိဇ္ဇိ, သာမဏေရောပိ စိရာယတိ, သော တာယ သဒ္ဓိံ သီလဝိပတ္တိံ ပတ္တော ဘဝိဿတီ’’တိ. သောပိ အတ္တနော ကိစ္စံ နိဋ္ဌာပေတွာ အာဂန္တွာ ‘‘ဂစ္ဆာမ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. အထ နံ ထေရော ပုစ္ဆိ – ‘‘ပါပေါဇာတောသိ သာမဏေရာ’’တိ. သော တုဏှီ ဟုတွာ ထေရေန ပုနပ္ပုနံ ပုဋ္ဌောပိ န ကိဉ္စိ ကထေသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘တာဒိသေန ပါပေန မမ ယဋ္ဌိကောဋိဂ္ဂဟဏကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ. သော သံဝေဂပ္ပတ္တော ကာသာယာနိ အပနေတွာ ဂိဟိနိယာမေန ပရိဒဟိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အဟံ ပုဗ္ဗေ သာမဏေရော, ဣဒါနိ ပနမှိ ဂိဟီ ဇာတော, ပဗ္ဗဇန္တောပိ စ သွာဟံ န သဒ္ဓါယ ပဗ္ဗဇိတော, မဂ္ဂပရိပန္ထဘယေန ပဗ္ဗဇိတော, ဧထ ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘အာဝုသော, ဂိဟိပါပေါပိ သမဏပါပေါပိ ပါပေါယေဝ, တွံ သမဏဘာဝေ ဌတွာပိ သီလမတ္တံ ပူရေတုံ နာသက္ခိ, ဂိဟီ ဟုတွာ ကိံ [Pg.11] နာမ ကလျာဏံ ကရိဿသိ, တာဒိသေန ပါပေန မမ ယဋ္ဌိကောဋိဂ္ဂဟဏကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘန္တေ, အမနုဿုပဒ္ဒဝေါ မဂ္ဂေါ, တုမှေ စ အန္ဓာ အပရိဏာယကာ, ကထံ ဣဓ ဝသိဿထာ’’တိ? အထ နံ ထေရော, ‘‘အာဝုသော, တွံ မာ ဧဝံ စိန္တယိ, ဣဓေဝ မေ နိပဇ္ဇိတွာ မရန္တဿာပိ အပရာပရံ ပရိဝတ္တန္တဿာပိ တယာ သဒ္ဓိံ ဂမနံ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

沙弥在那声音中取相后，松开杖梢说：“尊者，请稍待，我有事。”便去到那女子跟前。她看见他，便默然不语。他与她一起毁坏了戒行。长老想：“刚才听到一阵歌声，而且那女人的声音也中断了，沙弥也迟迟未归，他必定是与她一起毁坏了戒行。”那沙弥办完自己的事回来，说：“尊者，我们走吧。”于是长老问他：“沙弥，你已成恶人了吗？”他默然不语，长老再三追问，他仍一言不发。于是长老对他说：“像你这样的恶人，我不需要你来执持我的杖梢了。”那沙弥心生悚惧，脱下袈裟，穿上俗人装束，说：“尊者，我以前是沙弥，现在已成俗人。我当初出家并非出于信心，而是因为害怕路途危险才出家。来，我们走吧。”“贤友，俗人之恶与沙门之恶，皆是恶。你身为沙门时，尚且连戒行都不能圆满，还俗为俗人后，又能行何善事呢？像你这样的恶人，我不需要你来执持我的杖梢了。”“尊者，此路有非人侵扰，您又眼盲，没有向导，您如何能待在这里呢？”长老对他说：“贤友，你莫作此想。即便我躺卧于此，辗转反侧直至死去，也绝不与你同行。”说完便诵出这些偈颂：

‘‘ဟန္ဒာဟံ ဟတစက္ခုသ္မိ, ကန္တာရဒ္ဓါနမာဂတော;

သေယျမာနော န ဂစ္ဆာမိ, နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ.

我今已目盲，来到旷野路；宁卧不前行，不与愚者伴。

‘‘ဟန္ဒာဟံ ဟတစက္ခုသ္မိ, ကန္တာရဒ္ဓါနမာဂတော;

မရိဿာမိ နော ဂမိဿာမိ, နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ’’တိ.

我目虽已盲，途经险荒漠； 宁死亦不往，愚中无伴侣。

တံ သုတွာ ဣတရော သံဝေဂဇာတော ‘‘ဘာရိယံ ဝတ မေ သာဟသိကံ အနနုစ္ဆဝိကံ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တော ဝနသဏ္ဍံ ပက္ခန္ဒိတွာ တထာ ပက္ကန္တောဝ အဟောသိ. ထေရဿာပိ သီလတေဇေန သဋ္ဌိယောဇနာယာမံ ပညာသယောဇနဝိတ္ထတံ ပန္နရသယောဇနဗဟလံ ဇယသုမနပုပ္ဖဝဏ္ဏံ နိသီဒနုဋ္ဌဟနကာလေသု ဩနမနုန္နမနပကတိကံ သက္ကဿ ဒေဝရညော ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သက္ကော ‘‘ကော နု ခေါ မံ ဌာနာ စာဝေတုကာမော’’တိ ဩလောကေန္တော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ထေရံ အဒ္ဒသ. တေနာဟု ပေါရာဏာ –

那沙弥听后，心生悚惧，想道：“我所做的业，真是沉重、鲁莽、不相称啊！”于是他举起双臂，哭喊着跑进树林，就此离去了。也因长老的戒德威力，天帝释(Sakka)那长六十由旬、宽五十由旬、厚十五由旬、色如翅子树花(jayasumana-puppha)，且在坐下时下陷、起身时升起的橙毯石座(paṇḍukambalasilāsana)显现了热相。帝释想道：“是谁想让我从座位上移开？”他以天眼观察，看见了长老。因此古人说：

‘‘သဟဿနေတ္တော ဒေဝိန္ဒော, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယိ;

ပါပဂရဟီ အယံ ပါလော, အာဇီဝံ ပရိသောဓယိ.

“千眼天帝释，清净其天眼；此护者呵责罪恶，清净其活命。

‘‘သဟဿနေတ္တော ဒေဝိန္ဒော, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယိ;

ဓမ္မဂရုကော အယံ ပါလော, နိသိန္နော သာသနေ ရတော’’တိ.

“千眼天帝释，清净其天眼；此护者尊重正法，安住教法而喜乐。”

အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစာဟံ ဧဝရူပဿ ပါပဂရဟိနော ဓမ္မဂရုကဿ အယျဿ သန္တိကံ န ဂမိဿာမိ, မုဒ္ဓါ မေ သတ္တဓာ ဖလေယျ, ဂမိဿာမိ တဿ သန္တိက’’န္တိ. တတော –

那时他心想：“如果我不去到像这样一位呵责罪恶、尊重正法的尊者跟前，我的头颅将会裂成七块。我应去到他跟前！”于是——

‘‘သဟဿနေတ္တော ဒေဝိန္ဒော, ဒေဝရဇ္ဇသိရိန္ဓရော;

တင်္ခဏေန အာဂန္တွာန, စက္ခုပါလမုပါဂမိ’’. –

“千眼天帝释，天界光荣者；刹那间来到，走近眼护尊。”

ဥပဂန္တွာ စ ပန ထေရဿ အဝိဒူရေ ပဒသဒ္ဒမကာသိ. အထ နံ ထေရော ပုစ္ဆိ – ‘‘ကော ဧသော’’တိ? ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, အဒ္ဓိကော’’တိ. ‘‘ကုဟိံ ယာသိ ဥပါသကာ’’တိ[Pg.12]? ‘‘သာဝတ္ထိယံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယာဟိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘အယျော ပန, ဘန္တေ, ကုဟိံ ဂမိဿတီ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ တတ္ထေဝ ဂမိဿာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဧကတောဝ ဂစ္ဆာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဒုဗ္ဗလော, မယာ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တဿ တဝ ပပဉ္စော ဘဝိဿတီ’’တိ. ‘‘မယှံ အစ္စာယိကံ နတ္ထိ, အဟမ္ပိ အယျေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တော ဒသသု ပုညကိရိယဝတ္ထူသု ဧကံ လဘိဿာမိ, ဧကတောဝ ဂစ္ဆာမ, ဘန္တေ’’တိ. ထေရော ‘‘ဧသော သပ္ပုရိသော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘တေန ဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမိ, ယဋ္ဌိကောဋိံ ဂဏှ ဥပါသကာ’’တိ အာဟ. သက္ကော တထာ ကတွာ ပထဝိံ သင်္ခိပန္တော သာယနှသမယေ ဇေတဝနံ သမ္ပာပေသိ. ထေရော သင်္ခပဏဝါဒိသဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘ကတ္ထေသော သဒ္ဒေါ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သာဝတ္ထိယံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ပုဗ္ဗေ မယံ ဂမနကာလေ စိရေန ဂမိမှာ’’တိ. ‘‘အဟံ ဥဇုမဂ္ဂံ ဇာနာမိ, ဘန္တေ’’တိ. တသ္မိံ ခဏေ ထေရော ‘‘နာယံ မနုဿော, ဒေဝတာ ဘဝိဿတီ’’တိ သလ္လက္ခေသိ.

他走近长老，在不远处发出了脚步声。于是长老问道：“是谁？”“尊者，我是一个行路人。”“优婆塞，你要去哪里？”“尊者，去舍卫城(Sāvatthī)。”“走吧，贤友。”“那么尊者，您要去哪里？”“我也要去那里。”“既然如此，尊者，我们一起走吧。”“贤友，我身体虚弱，与我同行会耽搁你。”“我没有急事，与尊者同行还能获得十种福业事之一，我们一起走吧，尊者。”长老心想：“此人必是善人。”便说：“既然如此，优婆塞，请抓住我的杖端。”帝释天照做后，缩短了路程，于傍晚时分将长老送到了祇陀林。长老听到螺贝、大鼓等声音，问道：“这是哪里的声音？”“尊者，是舍卫城的。”“以前我们走的时候，花了很久才到。”“尊者，我知道一条直路。”那一刻，长老心想：“此非人类，必是天神。”

‘‘သဟဿနေတ္တော ဒေဝိန္ဒော, ဒေဝရဇ္ဇသိရိန္ဓရော;

သင်္ခိပိတွာန တံ မဂ္ဂံ, ခိပ္ပံ သာဝတ္ထိမာဂမီ’’တိ.

千眼帝释天，具天王威德；缩短彼路径，速至舍卫城。

သော ထေရံ နေတွာ ထေရဿေဝတ္ထာယ ကနိဋ္ဌကုဋုမ္ဗိကေန ကာရိတံ ပဏ္ဏသာလံ နေတွာ ဖလကေ နိသီဒါပေတွာ ပိယသဟာယကဝဏ္ဏေန တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘သမ္မ, စူဠပါလာ’’တိ ပက္ကောသိ. ‘‘ကိံ, သမ္မာ’’တိ? ‘‘ထေရဿာဂတဘာဝံ ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမိ, ကိံ ပန ထေရော အာဂတော’’တိ? ‘‘အာမ, သမ္မ, ဣဒါနိ အဟံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ထေရံ တယာ ကာရိတပဏ္ဏသာလာယ နိသိန္နကံ ဒိသွာ အာဂတောမှီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ. ကုဋုမ္ဗိကောပိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ထေရံ ဒိသွာ ပါဒမူလေ ပရိဝတ္တန္တော ရောဒိတွာ ‘‘ဣဒံ ဒိသွာ အဟံ, ဘန္တေ, တုမှာကံ ပဗ္ဗဇိတုံ နာဒါသိ’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ ဒွေ ဒါသဒါရကေ ဘုဇိဿေ ကတွာ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗာဇေတွာ ‘‘အန္တောဂါမတော ယာဂုဘတ္တာဒီနိ အာဟရိတွာ ထေရံ ဥပဋ္ဌဟထာ’’တိ ပဋိယာဒေသိ. သာမဏေရာ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ထေရံ ဥပဋ္ဌဟိံသု.

他（帝释天）将长老带到其弟居士为长老所建的叶茅棚，让他坐在木板上。然后他化作挚友的模样，来到那位居士跟前，呼唤道：“朋友，小护(Cūḷapāla)！”“什么事，朋友？”“你知道长老来了吗？”“不知道。长老来了吗？”“是的，朋友。我刚去寺院，看到长老正坐在你为他建的叶茅棚里，于是前来相告。”说完便离开了。那位居士也前往寺院，见到长老后，便在他脚边翻滚哭泣，说了“尊者，我正是因为预见到会如此，当初才不让您出家”等话语。他让两名奴仆之子获得自由，让他们在长老座下出家，并吩咐道：“你们要从村里取来粥饭等物，侍奉长老。”那些沙弥便履行大小职责，侍奉着长老。

အထေကဒိဝသံ ဒိသာဝါသိနော ဘိက္ခူ ‘‘သတ္ထာရံ ပဿိဿာမာ’’တိ ဇေတဝနံ အာဂန္တွာ တထာဂတံ ဝန္ဒိတွာ အသီတိမဟာထေရေ စ, ဝန္ဒိတွာ ဝိဟာရစာရိကံ စရန္တာ စက္ခုပါလတ္ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပတွာ ‘‘ဣဒမ္ပိ ပဿိဿာမာ’’တိ သာယံ [Pg.13] တဒဘိမုခါ အဟေသုံ. တသ္မိံ ခဏေ မဟာမေဃော ဥဋ္ဌဟိ. တေ ‘‘ဣဒါနိ အတိသာယနှော, မေဃော စ ဥဋ္ဌိတော, ပါတောဝ ဂန္တွာ ပဿိဿာမာ’’တိ နိဝတ္တိံသု. ဒေဝေါ ပဌမယာမံ ဝဿိတွာ မဇ္ဈိမယာမေ ဝိဂတော. ထေရော အာရဒ္ဓဝီရိယော အာစိဏ္ဏစင်္ကမနော, တသ္မာ ပစ္ဆိမယာမေ စင်္ကမနံ ဩတရိ. တဒါ စ ပန နဝဝုဋ္ဌာယ ဘူမိယာ ဗဟူ ဣန္ဒဂေါပကာ ဥဋ္ဌဟိံသု. တေ ထေရေ စင်္ကမန္တေ ယေဘုယျေန ဝိပဇ္ဇိံသု. အန္တေဝါသိကာ ထေရဿ စင်္ကမနဋ္ဌာနံ ကာလဿေဝ န သမ္မဇ္ဇိံသု. ဣတရေ ဘိက္ခူ ‘‘ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပဿိဿာမာ’’တိ အာဂန္တွာ စင်္ကမနေ မတပါဏကေ ဒိသွာ ‘‘ကော ဣမသ္မိံ စင်္ကမတီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘အမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော, ဘန္တေ’’တိ. တေ ဥဇ္ဈာယိံသု ‘‘ပဿထာဝုသော, သမဏဿ ကမ္မံ, သစက္ခုကကာလေ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယန္တော ကိဉ္စိ အကတွာ ဣဒါနိ စက္ခုဝိကလကာလေ ‘စင်္ကမာမီ’တိ ဧတ္တကေ ပါဏကေ မာရေသိ ‘အတ္ထံ ကရိဿာမီ’တိ အနတ္ထံ ကရောတီ’’တိ.

一日，从各方来的比丘们想：“我们要拜见世尊。”于是来到祇陀林，礼敬如来与八十大长老后，在寺院中巡行。当他们走到眼护长老的住处时，想：“我们也来看看这个地方。”便在傍晚时分朝那里走去。就在那时，大云涌起。他们想：“现在天色已晚，云也升起了，我们明早再去看吧。”于是便返回了。天在初夜下雨，中夜雨停。长老精进不懈，惯于经行，因此在后夜时分，他走上经行处。当时，在刚下过雨的地面上，出现了许多红色小虫(indagopakā)。长老经行时，它们大多死去了。他的弟子们没有一早就清扫长老的经行处。其他比丘们想：“我们去看看长老的住处。”来到后，看见经行处有死去的生物，便问道：“谁在此处经行？”“尊者们，是我们的戒师。”他们便非议道：“贤友们，请看这沙门的所作所为！有眼之时，他躺着睡觉，无所事事；如今眼盲之时，却说“我要经行”，杀死了这么多生命！本想成就利益，反在制造无益！”

အထ ခေါ တေ ဂန္တွာ တထာဂတဿ အာရောစေသုံ, ‘‘ဘန္တေ, စက္ခုပါလတ္ထေရော ‘စင်္ကမာမီ’တိ ဗဟူ ပါဏကေ မာရေသီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန သော တုမှေဟိ မာရေန္တော ဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘န ဒိဋ္ဌော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယထေဝ တုမှေ တံ န ပဿထ, တထေဝ သောပိ တေ ပါဏေ န ပဿတိ. ခီဏာသဝါနံ မရဏစေတနာ နာမ နတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, အရဟတ္တဿ ဥပနိဿယေ သတိ ကသ္မာ အန္ဓော ဇာတော’’တိ? ‘‘အတ္တနော ကတကမ္မဝသေန, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, တေန ကတ’’န္တိ? တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထ –

于是他们前往，向如来禀告道：“世尊，眼护长老说‘我要经行’，却杀害了许多小生命。”佛陀问：“那么，你们亲眼看见他杀害了吗？”“世尊，没有看见。”“正如你们没有看见他，他也同样没有看见那些小生命。诸比丘，漏尽者是没有杀生之意的。”“世尊，既然有证得阿罗汉果的依止，为何会成为盲人？”“诸比丘，这是由于他自己所造之业。”“那么，世尊，他造了何业呢？”“诸比丘，既然如此，你们且听——”

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ကာသိရညေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဧကော ဝေဇ္ဇော ဂါမနိဂမေသု စရိတွာ ဝေဇ္ဇကမ္မံ ကရောန္တော ဧကံ စက္ခုဒုဗ္ဗလံ ဣတ္ထိံ ဒိသွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ တေ အဖာသုက’’န္တိ? ‘‘အက္ခီဟိ န ပဿာမီ’’တိ. ‘‘ဘေသဇ္ဇံ တေ ကရိဿာမီ’’တိ? ‘‘ကရောဟိ, သာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ မေ ဒဿသီ’’တိ? ‘‘သစေ မေ အက္ခီနိ ပါကတိကာနိ ကာတုံ သက္ခိဿသိ, အဟံ တေ သဒ္ဓိံ ပုတ္တဓီတာဟိ ဒါသီ ဘဝိဿာမီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ဘေသဇ္ဇံ သံဝိဒဟိ, ဧကဘေသဇ္ဇေနေဝ အက္ခီနိ ပါကတိကာနိ အဟေသုံ. သာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟမေတဿ သပုတ္တဓီတာ ဒါသီ ဘဝိဿာမီ’’တိ ပဋိဇာနိံ, ‘‘န ခေါ ပန မံ သဏှေန သမ္မာစာရေန သမုဒါစရိဿတိ, ဝဉ္စေဿာမိ န’’န္တိ. သာ ဝေဇ္ဇေနာဂန္တွာ ‘‘ကီဒိသံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ပုဋ္ဌာ ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ အက္ခီနိ ထောကံ ရုဇ္ဇိံသု, ဣဒါနိ ပန အတိရေကတရံ ရုဇ္ဇန္တီ’’တိ အာဟ. ဝေဇ္ဇော ‘‘အယံ မံ ဝဉ္စေတွာ ကိဉ္စိ အဒါတုကာမာ, န မေ ဧတာယ ဒိန္နာယ [Pg.14] ဘတိယာ အတ္ထော, ဣဒါနေဝ နံ အန္ဓံ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘရိယာယ ဧတမတ္ထံ အာစိက္ခိ. သာ တုဏှီ အဟောသိ. သော ဧကံ ဘေသဇ္ဇံ ယောဇေတွာ တဿာ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဣမံ ဘေသဇ္ဇံ အဉ္ဇေဟီ’’တိ အဉ္ဇာပေသိ. အထဿာ ဒွေ အက္ခီနိ ဒီပသိခါ ဝိယ ဝိဇ္ဈာယိံသု. သော ဝေဇ္ဇော စက္ခုပါလော အဟောသိ.

过去，迦尸王于波罗奈城为王时，有一位医师在村镇间游走行医，看见一位视力差的妇女，便问道：“你有什么不适？”“我眼睛看不见。”“我为你治疗。”“好的，主人。”“你会给我什么呢？”“如果能使我的眼睛恢复正常，我愿与儿女们一起做你的婢女。”他说：“好的。”便调制药物，仅用一剂药就使她的眼睛恢复了正常。她想：“我曾承诺与儿女们一起做他的婢女，但他想必不会用温和得体的言语来使唤我，我要欺骗他。”当医师前来问：“贤女，情况如何？”时，她答道：“以前我的眼睛只是稍微疼痛，现在反而更痛了。”医师想：“此人想欺骗我，不愿给任何东西。我不需要她给的酬劳，现在就让她瞎掉！”他想罢，便回家将此事告知妻子。她默然不语。他调配了一剂药，去到她那里说：“贤女，请点此药。”便让她点了药。她的双眼犹如灯焰般熄灭了。那位医师就是眼护。

ဘိက္ခဝေ, တဒါ မမ ပုတ္တေန ကတကမ္မံ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော အနုဗန္ဓိ. ပါပကမ္မဉှိ နာမေတံ ဓုရံ ဝဟတော ဗလိဗဒ္ဒဿ ပဒံ စက္ကံ ဝိယ အနုဂစ္ဆတီတိ ဣဒံ ဝတ္ထုံ ကထေတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ပတိဋ္ဌာပိတမတ္တိကံ သာသနံ ရာဇမုဒ္ဒါယ လဉ္ဆန္တော ဝိယ ဓမ္မရာဇာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

诸比丘，当时我儿所造之业，紧随其后。诚然，此恶业跟随造作者，犹如车轮紧随负轭之牛的足迹。法王讲述这则故事后，连接前后，犹如以王印为已阐明之教说盖印一般，说了此偈：

၁.

1.

‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ, မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ;

မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန, ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ;

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ, စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒ’’န္တိ.

诸法意先导，意主意造作。若以染污意，或语或行动，是则苦随彼，如轮随兽足。

တတ္ထ မနောတိ ကာမာဝစရကုသလာဒိဘေဒံ သဗ္ဗမ္ပိ စတုဘူမိကစိတ္တံ. ဣမသ္မိံ ပန ပဒေ တဒါ တဿ ဝေဇ္ဇဿ ဥပ္ပန္နစိတ္တဝသေန နိယမိယမာနံ ဝဝတ္ထာပိယမာနံ ပရိစ္ဆိဇ္ဇိယမာနံ ဒေါမနဿသဟဂတံ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တစိတ္တမေဝ လဗ္ဘတိ. ပုဗ္ဗင်္ဂမာတိ တေန ပဌမဂါမိနာ ဟုတွာ သမန္နာဂတာ. ဓမ္မာတိ ဂုဏဒေသနာပရိယတ္တိနိဿတ္တနိဇ္ဇီဝဝသေန စတ္တာရော ဓမ္မာ နာမ. တေသု –

此中，“意”是指包括欲界善等在内的一切四地心。然于此句，依当时彼医师所生起之心，仅指与忧俱行、瞋相应之心。“为先导”是说，作为先行者而与之相应。“诸法”是依功德、教说、所学、无有情与无生命之义，而有四种法。于其中：

‘‘န ဟိ ဓမ္မော အဓမ္မော စ, ဥဘော သမဝိပါကိနော;

အဓမ္မော နိရယံ နေတိ, ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိ’’န္တိ. (ထေရဂါ. ၃၀၄;

ဇာ. ၁.၁၅.၃၈၆) –

法与非法，二者果报实不同；非法导向地狱，法令人至善趣。

အယံ ဂုဏဓမ္မော နာမ. ‘‘ဓမ္မံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ အာဒိကလျာဏ’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၄၂၀) အယံ ဒေသနာဓမ္မော နာမ. ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စေ ကုလပုတ္တာ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ သုတ္တံ ဂေယျ’’န္တိ (မ. နိ. ၁.၂၃၉) အယံ ပရိယတ္တိဓမ္မော နာမ. ‘‘တသ္မိံ ခေါ ပန သမယေ ဓမ္မာ ဟောန္တိ, ခန္ဓာ ဟောန္တီ’’တိ (ဓ. သ. ၁၂၁) အယံ နိဿတ္တဓမ္မော နာမ, နိဇ္ဇီဝဓမ္မောတိပိ ဧသော ဧဝ. တေသု ဣမသ္မိံ ဌာနေ နိဿတ္တနိဇ္ဇီဝဓမ္မော အဓိပ္ပေတော. သော အတ္ထတော တယော အရူပိနော ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓော သညာက္ခန္ဓော သင်္ခါရက္ခန္ဓောတိ. ဧတေ ဟိ မနော ပုဗ္ဗင်္ဂမော ဧတေသန္တိ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ နာမ.

此名为功德法。“诸比丘，我为汝等说初善法。”此名为教说法。“诸比丘，于此，有某些良家子学习法，即经、应颂等。”此名为所学法。“于彼时，有诸法，有诸蕴。”此名为无有情法，亦即无生命法。于此四者中，此处意指无有情与无生命法。其义理即是三无色蕴：受蕴、想蕴、行蕴。实因此等以意为先导，故名为“意为先导”。

ကထံ [Pg.15] ပနေတေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဝတ္ထုကော ဧကာရမ္မဏော အပုဗ္ဗံ အစရိမံ ဧကက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော မနော ပုဗ္ဗင်္ဂမော နာမ ဟောတီတိ? ဥပ္ပာဒပစ္စယဋ္ဌေန. ယထာ ဟိ ဗဟူသု ဧကတော ဂါမဃာတာဒီနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တေသု ‘‘ကော ဧတေသံ ပုဗ္ဗင်္ဂမော’’တိ ဝုတ္တေ ယော နေသံ ပစ္စယော ဟောတိ, ယံ နိဿာယ တေ တံ ကမ္မံ ကရောန္တိ, သော ဒတ္တော ဝါ မိတ္တော ဝါ တေသံ ပုဗ္ဗင်္ဂမောတိ ဝုစ္စတိ, ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣတိ ဥပ္ပာဒပစ္စယဋ္ဌေန မနော ပုဗ္ဗင်္ဂမော ဧတေသန္တိ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ. န ဟိ တေ မနေ အနုပ္ပဇ္ဇန္တေ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ သက္ကောန္တိ, မနော ပန ဧကစ္စေသု စေတသိကေသု အနုပဇ္ဇန္တေသုပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိယေဝ. အဓိပတိဝသေန ပန မနော သေဋ္ဌော ဧတေသန္တိ မနောသေဋ္ဌော. ယထာ ဟိ စောရာဒီနံ စောရဇေဋ္ဌကာဒယော အဓိပတိနော သေဋ္ဌာ. တထာ တေသမ္ပိ မနော အဓိပတိ မနောဝ သေဋ္ဌာ. ယထာ ပန ဒါရုအာဒီဟိ နိပ္ဖန္နာနိ တာနိ တာနိ ဘဏ္ဍာနိ ဒါရုမယာဒီနိ နာမ ဟောန္တိ, တထာ တေပိ မနတော နိပ္ဖန္နတ္တာ မနောမယာ နာမ.

然则，心与此等（法）同依一事、同缘一境，无前无后，于一刹那生起时，何以名为“心为先导”？以生起缘之义故。譬如，众多人一同行毁村等业时，若问：“谁是彼等之先导？”其为彼等之助缘，彼等依之而行业者，或为达多(Datto)，或为弥多(Mitto)，即被称为彼等之先导。当知此譬喻之成就亦复如是。是故，以生起缘之义，心为彼等之先导，故名“心为先导”。实则，心若不生，彼等（法）即不能生；然心则纵于某些心所不生时，亦能生起。复次，以增上之故，心为彼等之最胜，故名“心最胜”。譬如，于盗贼等中，贼首等为主导者、最胜者；如是，于彼等（法）而言，心是主导者，心即是最胜者。又譬如，由木等所成之种种器物，名为木所成等；如是，彼等（法）亦由心所成就，故名为“心所造”。

ပဒုဋ္ဌေနာတိ အာဂန္တုကေဟိ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ ဒေါသေဟိ ပဒုဋ္ဌေန. ပကတိမနော ဟိ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ, တံ အပဒုဋ္ဌံ. ယထာ ဟိ ပသန္နံ ဥဒကံ အာဂန္တုကေဟိ နီလာဒီဟိ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ နီလောဒကာဒိဘေဒံ ဟောတိ, န စ နဝံ ဥဒကံ, နာပိ ပုရိမံ ပသန္နဥဒကမေဝ, တထာ တမ္ပိ အာဂန္တုကေဟိ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ ဒေါသေဟိ ပဒုဋ္ဌံ ဟောတိ, န စ နဝံ စိတ္တံ, နာပိ ပုရိမံ ဘဝင်္ဂစိတ္တမေဝ, တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ပဘဿရမိဒံ, ဘိက္ခဝေ, စိတ္တံ, တဉ္စ ခေါ အာဂန္တုကေဟိ ဥပက္ကိလေသေဟိ ဥပက္ကိလိဋ္ဌ’’န္တိ (အ. နိ. ၁.၄၉). ဧဝံ မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန, ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ သော ဘာသမာနော စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီဒုစ္စရိတမေဝ ဘာသတိ, ကရောန္တော တိဝိဓံ ကာယဒုစ္စရိတမေဝ ကရောတိ, အဘာသန္တော အကရောန္တော တာယ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ ပဒုဋ္ဌမာနသတာယ တိဝိဓံ မနောဒုစ္စရိတံ ပူရေတိ. ဧဝမဿ ဒသ အကုသလကမ္မပထာ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

所谓“以染污”者，即是以客尘（āgantuka）之贪欲（abhijjhā）等过患而染污。因为自然心即是有分心（bhavaṅgacitta），它本身是无染的。譬如，清澈的水被外来的青色等所污染，而有青水等差别，它既非新水，亦非原来的清澈之水；同样地，那心也被客尘之贪欲等过患所染污，它既非新心，亦非原来的有分心。因此世尊说：“诸比丘，此心是光明的，但它被外来的随烦恼（upakkilesa）所染污。”（《增支部》1.49）。如是，若以染污心，或说或行，那么他说话时，只说四种语恶行；行动时，只做三种身恶行；不言不行时，也因那被贪欲等过患染污的心，而圆满三种意恶行。如此，他的十不善业道（akusalakammapathā）便得以圆满。

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတီတိ တတော တိဝိဓဒုစ္စရိတတော တံ ပုဂ္ဂလံ ဒုက္ခံ အနွေတိ, ဒုစ္စရိတာနုဘာဝေန စတူသု အပါယေသု, မနုဿေသု ဝါ တမတ္တဘာဝံ ဂစ္ဆန္တံ ကာယဝတ္ထုကမ္ပိ ဣတရမ္ပီတိ ဣမိနာ ပရိယာယေန ကာယိကစေတသိကံ ဝိပါကဒုက္ခံ အနုဂစ္ဆတိ. ယထာ ကိံ? စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒန္တိ ဓုရေ ယုတ္တဿ ဓုရံ ဝဟတော ဗလိဗဒ္ဒဿ ပဒံ စက္ကံ ဝိယ. ယထာ ဟိ သော ဧကမ္ပိ ဒိဝသံ ဒွေပိ ပဉ္စပိ ဒသပိ အဍ္ဎမာသမ္ပိ မာသမ္ပိ ဝဟန္တော စက္ကံ နိဝတ္တေတုံ ဇဟိတုံ န သက္ကောတိ[Pg.16], အထ ခွဿ ပုရတော အဘိက္ကမန္တဿ ယုဂံ ဂီဝံ ဗာဓတိ, ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမန္တဿ စက္ကံ ဦရုမံသံ ပဋိဟနတိ. ဣမေဟိ ဒွီဟိ အာကာရေဟိ ဗာဓန္တံ စက္ကံ တဿ ပဒါနုပဒိကံ ဟောတိ; တထေဝ မနသာ ပဒုဋ္ဌေန တီဏိ ဒုစ္စရိတာနိ ပူရေတွာ ဌိတံ ပုဂ္ဂလံ နိရယာဒီသု တတ္ထ တတ္ထ ဂတဂတဋ္ဌာနေ ဒုစ္စရိတမူလကံ ကာယိကမ္ပိ စေတသိကမ္ပိ ဒုက္ခမနုဗန္ဓတီတိ.

“是故苦随彼”：即是说，由于那三种恶行，苦追随着那个个人。由于恶行的威力，当他去到四恶趣或人趣中，以身为因的苦以及其他以心为因的苦——依此道理，身心的果报之苦便会追随于他。譬如什么呢？“如车轮随运载者之足”：好比车轮追随着套在车辕上、运载着重担的公牛的足迹。诚然，那头公牛即使运载一日、二日、五日、十日、半月或一月，也无法让车轮停下或舍弃它。当它向前走时，轭会磨伤它的脖子；当它向后退时，车轮会撞击它的大腿肉。车轮以这两种方式折磨着它，步步紧随其足迹。同样地，对于以已污染之心圆满三恶行而住的个人，当他去到地狱等各个地方时，源于恶行的身苦与心苦也紧随着他。

ဂါထာပရိယောသာနေ တိံသသဟဿာ ဘိက္ခူ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သမ္ပတ္တပရိဘာယပိ ဒေသနာ သာတ္ထိကာ သဖလာ အဟောသီတိ.

偈颂结束时，三万名比丘与无碍解一同证得了阿罗汉果。对来到此处的会众而言，这次说法也是有义利、有结果的。

စက္ခုပါလတ္ထေရဝတ္ထု ပဌမံ

第一则，眼护长老的故事，至此完毕。

၂. မဋ္ဌကုဏ္ဍလီဝတ္ထု

2. 精致耳环的故事

၂. မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာတိ ဒုတိယဂါထာပိ သာဝတ္ထိယံယေဝ မဋ္ဌကုဏ္ဍလိံ အာရဗ္ဘ ဘာသိတာ.

2. 以“诸法意先行”为首的第二偈，也是在舍卫城（Sāvatthī）中，缘于精致耳环（Maṭṭhakuṇḍalī）而说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ အဒိန္နပုဗ္ဗကော နာမ ဗြာဟ္မဏော အဟောသိ. တေန ကဿစိ ကိဉ္စိ န ဒိန္နပုဗ္ဗံ, တေန တံ ‘‘အဒိန္နပုဗ္ဗကော’’တွေဝ သဉ္ဇာနိံသု. တဿ ဧကပုတ္တကော အဟောသိ ပိယော မနာပေါ. အထဿ ပိလန္ဓနံ ကာရေတုကာမော ‘‘သစေ သုဝဏ္ဏကာရေ ကာရေဿာမိ, ဘတ္တဝေတနံ ဒါတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’’တိ သယမေဝ သုဝဏ္ဏံ ကောဋ္ဋေတွာ မဋ္ဌာနိ ကုဏ္ဍလာနိ ကတွာ အဒါသိ. တေနဿ ပုတ္တော မဋ္ဌကုဏ္ဍလီတွေဝ ပညာယိတ္ထ. တဿ သောဠသဝဿိကကာလေ ပဏ္ဍုရောဂေါ ဥဒပါဒိ. တဿ မာတာ ပုတ္တံ ဩလောကေတွာ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ပုတ္တဿ တေ ရောဂေါ ဥပ္ပန္နော, တိကိစ္ဆာပေဟိ န’’န္တိ အာဟ. ‘‘ဘောတိ သစေ ဝေဇ္ဇံ အာနေဿာမိ, ဘတ္တဝေတနံ ဒါတဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ; ကိံ တွံ မမ ဓနစ္ဆေဒံ န ဩလောကေဿသီ’’တိ? ‘‘အထ နံ ကိံ ကရိဿသိ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ? ‘‘ယထာ မေ ဓနစ္ဆေဒေါ န ဟောတိ, တထာ ကရိဿာမီ’’တိ. သော ဝေဇ္ဇာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘အသုကရောဂဿ နာမ တုမှေ ကိံ ဘေသဇ္ဇံ ကရောထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. အထဿ တေ ယံ ဝါ တံ ဝါ ရုက္ခတစာဒိံ အာစိက္ခန္တိ. သော တမာဟရိတွာ ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇံ ကရောတိ. တံ ကရောန္တဿေဝဿ ရောဂေါ ဗလဝါ အဟောသိ, အတေကိစ္ဆဘာဝံ ဥပါဂမိ. ဗြာဟ္မဏော [Pg.17] တဿ ဒုဗ္ဗလဘာဝံ ဉတွာ ဧကံ ဝေဇ္ဇံ ပက္ကောသိ. သော တံ ဩလောကေတွာဝ ‘‘အမှာကံ ဧကံ ကိစ္စံ အတ္ထိ, အညံ ဝေဇ္ဇံ ပက္ကောသိတွာ တိကိစ္ဆာပေဟီ’’တိ တံ ပဟာယ နိက္ခမိ. ဗြာဟ္မဏော တဿ မရဏသမယံ ဉတွာ ‘‘ဣမဿ ဒဿနတ္ထာယ အာဂတာ အန္တောဂေဟေ သာပတေယျံ ပဿိဿန္တိ, ဗဟိ နံ ကရိဿာမီ’’တိ ပုတ္တံ နီဟရိတွာ ဗဟိအာဠိန္ဒေ နိပဇ္ဇာပေသိ.

据说在舍卫城(Sāvatthī)有一位名叫“不曾布施”(Adinnapubbaka)的婆罗门。他从未对任何人布施过任何东西，因此人们就称他为“不曾布施”。他有一位亲爱可意的独生子。那时，他想为儿子制作饰品，心想：“如果让金匠制作，就必须支付工钱。”于是他亲自锤打黄金，制成一对精致的耳环给了儿子。因此，他的儿子便以“精致耳环”(Maṭṭhakuṇḍalī)而闻名。在他十六岁时，得了黄病(paṇḍuroga)。他的母亲看到儿子后说：“婆罗门，你儿子生病了，为他治疗吧。”他说：“夫人，如果我请医生来，就必须支付诊费，难道你没考虑到我的财富会损失吗？”“那么，婆罗门，你打算怎么办呢？”“我将以不损失财富的方式去做。”于是他到医生们那里去问：“你们用什么药来治疗某某病呢？”医生们便随便告诉他一些树皮之类的东西。他就拿回来为儿子治疗。就在他治疗期间，儿子的病却更加严重，到了无法救治的地步。婆罗门知道他身体虚弱，便请来一位医生。那医生一看他，就说：“我们有事，你请别的医生来治疗吧。”便抛下他离去了。婆罗门知道儿子快要死了，心想：“前来探望他的人会看到屋内的财产，我应把他弄到外面去。”于是就把儿子带出去，让他躺在外廊上。

တံ ဒိဝသံ ဘဂဝါ ဗလဝပစ္စူသသမယေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာနံ ဥဿန္နကုသလမူလာနံ ဝေနေယျဗန္ဓဝါနံ ဒဿနတ္ထံ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေသု ဉာဏဇာလံ ပတ္ထရိ. မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ ဗဟိအာဠိန္ဒေ နိပန္နာကာရေနေဝ တဿ အန္တော ပညာယိ. သတ္ထာ တံ ဒိသွာ တဿ အန္တောဂေဟာ နီဟရိတွာ တတ္ထ နိပဇ္ဇာပိတဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ မယှံ ဧတ္ထ ဂတပစ္စယေန အတ္ထော’’တိ ဥပဓာရေန္တော ဣဒံ အဒ္ဒသ – အယံ မာဏဝေါ မယိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဒေဝလောကေ တိံသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ, အစ္ဆရာသဟဿပရိဝါရော ဘဝိဿတိ, ဗြာဟ္မဏောပိ တံ ဈာပေတွာ ရောဒန္တော အာဠာဟနေ ဝိစရိဿတိ. ဒေဝပုတ္တော တိဂါဝုတပ္ပမာဏံ သဋ္ဌိသကဋဘာရာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတံ အစ္ဆရာသဟဿပရိဝါရံ အတ္တဘာဝံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကေန နု ခေါ ကမ္မေန မယာ အယံ သိရိသမ္ပတ္တိ လဒ္ဓါ’’တိ ဩလောကေတွာ မယိ စိတ္တပ္ပသာဒေန လဒ္ဓဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ဓနစ္ဆေဒဘယေန မမ ဘေသဇ္ဇမကတွာ ဣဒါနိ အာဠာဟနံ ဂန္တွာ ရောဒတိ, ဝိပ္ပကာရပ္ပတ္တံ နံ ကရိဿာမီ’’တိ ပိတရိ ရောဒန္တေ မဋ္ဌကုဏ္ဍလိဝဏ္ဏေန အာဂန္တွာ အာဠာဟနဿာဝိဒူရေ နိပဇ္ဇိတွာ ရောဒိဿတိ. အထ နံ ဗြာဟ္မဏော ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ ပုစ္ဆိဿတိ. ‘‘အဟံ တေ ပုတ္တော မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ’’တိ အာစိက္ခိဿတိ. ‘‘ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တောသီ’’တိ? ‘‘တာဝသိံသဘဝနေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကမ္မံ ကတွာ’’တိ ဝုတ္တေ မယိ စိတ္တပ္ပသာဒေန နိဗ္ဗတ္တဘာဝံ အာစိက္ခိဿတိ. ဗြာဟ္မဏော ‘‘တုမှေသု စိတ္တံ ပသာဒေတွာ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တော နာမ အတ္ထီ’’တိ မံ ပုစ္ဆိဿတိ. အထဿာဟံ ‘‘ဧတ္တကာနိ သတာနိ ဝါ သဟဿာနိ ဝါ သတသဟဿာနိ ဝါတိ န သက္ကာ ဂဏနာ ပရိစ္ဆိန္ဒိတု’’န္တိ ဝတွာ ဓမ္မပဒေ ဂါထံ ဘာသိဿာမိ. ဂါထာပရိယောသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော ဘဝိဿတိ, မဋ္ဌ ကုဏ္ဍလီ သောတာပန္နော ဘဝိဿတိ. တထာ အဒိန္နပုဗ္ဗကော ဗြာဟ္မဏော. ဣတိ [Pg.18] ဣမံ ကုလပုတ္တံ နိဿာယ မဟာဓမ္မာဘိသမယော ဘဝိဿတီတိ ဒိသွာ ပုနဒိဝသေ ကတသရီရပဋိဇဂ္ဂနော မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟဒွါရံ ဂတော.

是日，世尊于黎明时分从大悲定中出定后，为见于往昔诸佛前已行善业、善根深厚、堪受教化之有情，以佛眼观世间，将智网遍覆一万个世界。摩达俱达梨(Maṭṭhakuṇḍalī)躺卧于外廊之状，即现于世尊智网之内。导师见彼，知其被从屋内抬出躺卧于彼处后，思惟：“我前往彼处，是否有所利益？”彼预见此事：“此青年对我心生净信而命终，将生于忉利天(Tāvatiṃsa)，住于三十由旬之黄金天宫，有千名天女为侍。婆罗门将其火化后，将于墓地徘徊哭泣。天子观己身量三伽乌陀(gāvuta)，以六十车之饰物庄严，千名天女围绕，自思：‘我究竟以何业得此福报？’彼察知乃因对我心生净信而得，遂念：‘此婆罗门因惧破财，未予我医药，如今却每日前往墓地哭泣，我当令其懊恼。’于是，于其父哭泣时，彼将化作摩达俱达梨之形，来至墓地不远处躺卧哭泣。时，婆罗门将问：‘汝是何人？’彼将告曰：‘我乃汝子摩达俱达梨。’‘生于何处？’‘忉利天。’‘以何业而生？’闻此问，彼将告以因对我心生净信而得往生。婆罗门将问我：‘于您心生净信，得生天界者，确有其事否？’届时我将答言：‘其数或百、或千、或十万，不可计数。’言毕，我将说一首《法句经》偈。偈颂结束时，八万四千有情将得法眼净，摩达俱达梨将证得须陀洹果，彼‘从未布施’之婆罗门亦然。”世尊见以此良家子为因缘，将有大法之证悟，遂于次日盥洗已，为大比丘僧团所围绕，进入舍卫城(Sāvatthī)乞食，次第行至婆罗门家门口。

တသ္မိံ ခဏေ မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ အန္တောဂေဟာဘိမုခေါ နိပန္နော ဟောတိ. အထဿ သတ္ထာ အတ္တနော အပဿနဘာဝံ ဉတွာ ဧကံ ရသ္မိံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. မာဏဝေါ ‘‘ကိံ ဩဘာသော နာမေသော’’တိ ပရိဝတ္တေတွာ နိပန္နောဝ သတ္ထာရံ ဒိသွာ, ‘‘အန္ဓဗာလပိတရံ နိဿာယ ဧဝရူပံ ဗုဒ္ဓံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကာယဝေယျာဝဋိကံ ဝါ ကာတုံ ဒါနံ ဝါ ဒါတုံ ဓမ္မံ ဝါ သောတုံ နာလတ္ထံ, ဣဒါနိ မေ ဟတ္ထာပိ အနဓိပတေယျာ, အညံ ကတ္တဗ္ဗံ နတ္ထီ’’တိ မနမေဝ ပသာဒေသိ. သတ္ထာ ‘‘အလံ ဧတ္တကေန စိတ္တပ္ပသာဒေန ဣမဿာ’’တိ ပက္ကာမိ. သော တထာဂတေ စက္ခုပထံ ဝိဇဟန္တေယေဝ ပသန္နမနော ကာလံ ကတွာ သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါ ဝိယ ဒေဝလောကေ တိံသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ.

那时，精致耳环(Maṭṭhakuṇḍalī)正面向着屋内躺着。其时，导师了知他看不见自己，便放出了一道光。那青年想：“这是什么光？”他转过身，躺着看见了导师，心想：“因为我这愚痴盲目的父亲，我未能前去亲近如此的佛陀，以行身作务，或作布施，或听闻正法。如今我的双手也不听使唤，没有别的事可做了。”于是他只在内心中生起了净信。导师想：“对此人而言，仅此心净信就足够了。”便离开了。就在如来刚离开他的视线时，他心怀净信地命终，犹如从睡梦中醒来一般，投生到天界三十由旬的黄金天宫中。

ဗြာဟ္မဏောပိဿ သရီရံ ဈာပေတွာ အာဠာဟနေ ရောဒနပရာယဏော အဟောသိ, ဒေဝသိကံ အာဠာဟနံ ဂန္တွာ ရောဒတိ – ‘‘ကဟံ ဧကပုတ္တက, ကဟံ ဧကပုတ္တကာ’’တိ. ဒေဝပုတ္တောပိ အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ, ‘‘ကေန မေ ကမ္မေန လဒ္ဓါ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘သတ္ထရိ မနောပသာဒေနာ’’တိ ဉတွာ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော မမ အဖာသုကကာလေ ဘေသဇ္ဇမကာရေတွာ ဣဒါနိ အာဠာဟနံ ဂန္တွာ ရောဒတိ, ဝိပ္ပကာရပ္ပတ္တမေဝ နံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ မဋ္ဌကုဏ္ဍလိဝဏ္ဏေန အာဂန္တွာ အာဠာဟနဿာဝိဒူရေ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ရောဒန္တော အဋ္ဌာသိ. ဗြာဟ္မဏော တံ ဒိသွာ ‘‘အဟံ တာဝ ပုတ္တသောကေန ရောဒါမိ, ဧသ ကိမတ္ထံ ရောဒတိ, ပုစ္ဆိဿာမိ န’’န္တိ ပုစ္ဆန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

婆罗门将他儿子的身体火化后，便以在火葬场哭泣为事，每天都到火葬场哭喊：“我唯一的儿子在哪里？我唯一的儿子在哪里？”天子也观察自己的福报，思惟：“我是因何业而获得此福报？”了知是“因对导师的心净信”后，心想：“这位婆罗门在我生病时不为我治病，如今却到火葬场哭泣，理应让他懊恼不已。”于是他化作精致耳环(Maṭṭhakuṇḍalī)的形象，来到火葬场不远处，举起双臂站着哭泣。婆罗门看见他，心想：“我因丧子之痛而哭，他又是为何而哭？我该问问他。”于是他一边问，一边说了这首偈颂：

‘‘အလင်္ကတော မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ,မာလဓာရီ ဟရိစန္ဒနုဿဒေါ;

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒသိ,ဝနမဇ္ဈေ ကိံ ဒုက္ခိတော တုဝ’’န္တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၀၇;

ပေ. ဝ. ၁၈၆);

“你装饰着精致耳环，佩戴着花鬘，涂抹着黄檀香；在林中高举双臂哭泣，你有什么痛苦呢？”

သော [Pg.19] မာဏဝေါ အာဟ –

那青年说道：

‘‘သောဝဏ္ဏမယော ပဘဿရော,ဥပ္ပန္နော ရထပဉ္ဇရော မမ;

တဿ စက္ကယုဂံ န ဝိန္ဒာမိ,တေန ဒုက္ခေန ဇဟာမိ ဇီဝိတ’’န္တိ. (ဝ. ၁၂၀၈;

ပေ. ဝ. ၁၈၇);

“我黄金所造、光明灿烂的车厢已经出现，却找不到它的一对车轮；为此痛苦，我将舍弃生命。”

အထ နံ ဗြာဟ္မဏော အာဟ –

其后，婆罗门对他说道：

‘‘သောဝဏ္ဏမယံ မဏိမယံ,လောဟိတကမယံ အထ ရူပိယမယံ;

အာစိက္ခ မေ ဘဒ္ဒ မာဏဝ,စက္ကယုဂံ ပဋိပါဒယာမိ တေ’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၀၉;

ပေ. ဝ. ၁၈၈);

“无论是黄金所造、摩尼宝所造、红宝石所造，还是白银所造，贤善的青年，请告诉我，我将为你备好那一对车轮。”

တံ သုတွာ မာဏဝေါ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇမကတွာ ပုတ္တပတိရူပကံ မံ ဒိသွာ ရောဒန္တော ‘သုဝဏ္ဏာဒိမယံ ရထစက္ကံ ကရောမီ’တိ ဝဒတိ, ဟောတု နိဂ္ဂဏှိဿာမိ န’’န္တိ စိန္တေတွာ ‘‘ကီဝ မဟန္တံ မေ စက္ကယုဂံ ကရိဿသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ယာဝ မဟန္တံ အာကင်္ခသိ, တာဝ မဟန္တံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘စန္ဒိမသူရိယေဟိ မေ အတ္ထော, တေ မေ ဒေဟီ’’တိ ယာစန္တော အာဟ –

那青年听后心想：“这位婆罗门不为儿子制药，见到与他儿子相像的我，却哭着说：‘我要造金等所成的车轮。’也好，我要挫挫他。”思量后，便说道：“你要为我造多大的一对车轮呢？”当对方回答：“你想要多大，我就为你造多大。”时，他便请求道：“我需要日月，请你把它们给我。”于是说道：

‘‘သော မာဏဝေါ တဿ ပါဝဒိ,စန္ဒသူရိယာ ဥဘယေတ္ထ ဒိဿရေ;

သောဝဏ္ဏမယော ရထော မမ,တေန စက္ကယုဂေန သောဘတီ’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၀;

ပေ. ဝ. ၁၈၉);

那青年对他说道：“日月二者在此可见，我那黄金所造的车，配上那一对车轮才庄严。”

အထ နံ ဗြာဟ္မဏော အာဟ –

于是，婆罗门对他说道：

‘‘ဗာလော ခေါ တွံ အသိ မာဏဝ,ယော တွံ ပတ္ထယသေ အပတ္ထိယံ;

မညာမိ တုဝံ မရိဿသိ,န ဟိ တွံ လစ္ဆသိ စန္ဒသူရိယေ’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၁;

ပေ. ဝ. ၁၉၀);

“青年，你真是愚蠢，竟希求不应希求之物。我想你将死去，你绝不会得到日月。”

အထ [Pg.20] နံ မာဏဝေါ အာဟ –

于是，那青年对他说道：

‘‘ကိံ ပန ပညာယမာနဿတ္ထာယ ရောဒန္တော ဗာလော ဟောတိ, ဥဒါဟု အပညာယမာနဿတ္ထာယာ’’တိ ဝတွာ –

“那么，为可见之物而哭泣者是愚人，还是为不可见之物而哭泣者是愚人呢？”说完，他又说道：

‘‘ဂမနာဂမနမ္ပိ ဒိဿတိ,ဝဏ္ဏဓာတု ဥဘယတ္ထ ဝီထိယာ;

ပေတော ကာလကတော န ဒိဿတိ,ကော နိဓ ကန္ဒတံ ဗာလျတရော’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၂;

ပေ. ဝ. ၁၉၁);

“（日月）的来去可见，其色泽与轨道在两处也可见；已逝的亡者则不可见，在此哭泣者中，谁更愚蠢呢？”

တံ သုတွာ ဗြာဟ္မဏော ‘‘ယုတ္တံ ဧသ ဝဒတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ –

婆罗门听后，思量道：“他说的有理。”于是说道：

‘‘သစ္စံ ခေါ ဝဒေသိ မာဏဝ,အဟမေဝ ကန္ဒတံ ဗာလျတရော;

စန္ဒံ ဝိယ ဒါရကော ရုဒံ,ပေတံ ကာလကတာဘိပတ္ထယိ’’န္တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၃;

ပေ. ဝ. ၁၉၂) –

“青年，你说的确实是实话，在哭泣者中，我才是更愚蠢的。就像哭泣的孩童希求月亮，我竟希求已逝的亡者。”

ဝတွာ တဿ ကထာယ နိဿောကော ဟုတွာ မာဏဝဿ ထုတိံ ကရောန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

说完后，他因那青年的话而离忧，在赞叹那青年时，说了这些偈颂：

‘‘အာဒိတ္တံ ဝတ မံ သန္တံ, ဃတသိတ္တံဝ ပါဝကံ;

ဝါရိနာ ဝိယ ဩသိဉ္စံ, သဗ္ဗံ နိဗ္ဗာပယေ ဒရံ.

“我实已燃烧，如浇油之火；你恰似以水浇灌，熄灭我一切热恼。

‘‘အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ, သောကံ ဟဒယနိဿိတံ;

ယော မေ သောကပရေတဿ, ပုတ္တသောကံ အပါနုဒိ.

“你确实已为我拔除那根植于心的忧愁之箭；为我这被忧愁所困者，移除了丧子之痛。

‘‘သွာဟံ အဗ္ဗူဠှသလ္လောသ္မိ, သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော;

န သောစာမိ န ရောဒါမိ, တဝ သုတွာန မာဏဝါ’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၄-၁၂၁၆;

ပေ. ဝ. ၁၉၃-၁၉၅);

“青年，听了你的话，我已拔除忧箭，我已变得清凉，我已寂灭；我不再忧愁，也不再哭泣。”

အထ နံ ‘‘ကော နာမ တွ’’န္တိ ပုစ္ဆန္တော –

于是，他想问他：“你叫什么名字？”便说道：

‘‘ဒေဝတာနုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော, အဒု သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ;

ကော ဝါ တွံ ကဿ ဝါ ပုတ္တော, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၇;

ပေ. ဝ. ၁၉၆) –

“你是天神，还是乾闼婆？或是往昔布施者帝释？你究竟是谁？是谁的儿子？我们如何能认识你？”

အာဟ. အထဿ မာဏဝေါ –

于是，青年对他说道：

‘‘ယဉ္စ ကန္ဒသိ ယဉ္စ ရောဒသိ,ပုတ္တံ အာဠာဟနေ သယံ ဒဟိတွာ;

သွာဟံ ကုသလံ ကရိတွာ ကမ္မံ,တိဒသာနံ သဟဗျတံ ဂတော’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၈;

ပေ. ဝ. ၁၉၇) –

“你在坟场亲手火化后，为之悲叹、为之哭泣的那个儿子，就是我。我因造作善业，已生为三十三天神的同伴。”

အာစိက္ခိ[Pg.21]. အထ နံ ဗြာဟ္မဏော အာဟ –

青年告知后，婆罗门对他说道：

‘‘အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ နာဒ္ဒသာမ,ဒါနံ ဒဒန္တဿ သကေ အဂါရေ;

ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ တာဒိသံ,ကေန ကမ္မေန ဂတောသိ ဒေဝလောက’’န္တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၁၉;

ပေ. ဝ. ၁၉၈);

“在你自己的家中，我们未曾见你行过或多或少的布施，也没有做过那样的布萨(uposatha)业。你是以何业而生天界的？”

မာဏဝေါ အာဟ –

青年说道：

‘‘အာဗာဓိကောဟံ ဒုက္ခိတော ဂိလာနော,အာတူရရူပေါမှိ သကေ နိဝေသနေ;

ဗုဒ္ဓံ ဝိဂတရဇံ ဝိတိဏ္ဏကင်္ခံ,အဒ္ဒက္ခိံ သုဂတံ အနောမပညံ.

“我在自己家中，身患疾病，痛苦，病重，饱受折磨，那时我见到了佛陀——离尘垢者、超越疑惑者、善逝、具无上智慧者。

‘‘သွာဟံ မုဒိတဓနော ပသန္နစိတ္တော,အဉ္ဇလိံ အကရိံ တထာဂတဿ;

တာဟံ ကုသလံ ကရိတွာန ကမ္မံ,တိဒသာနံ သဟဗျတံ ဂတော’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၂၀-၁၂၂၁;

ပေ. ဝ. ၁၉၉-၂၀၀);

“我心怀喜悦，意甚虔净，向如来合掌。我因造作此善业，已生为三十三天神的同伴。”

တသ္မိံ ကထေန္တေယေဝ ဗြာဟ္မဏဿ သကလသရီရံ ပီတိယာ ပရိပူရိ. သော တံ ပီတိံ ပဝေဒေန္တော –

就在青年讲述之时，婆罗门的全身充满了喜悦(pīti)。他为了表达那份喜悦，说道：

‘‘အစ္ဆရိယံ ဝတ အဗ္ဘုတံ ဝတ,အဉ္ဇလိကမ္မဿ အယမီဒိသော ဝိပါကော;

အဟမ္ပိ ပမုဒိတမနော ပသန္နစိတ္တော,အဇ္ဇေဝ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဝဇာမီ’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၂၂;

ပေ. ဝ. ၂၀၁) –

“奇哉！未曾有！合掌之业竟有如此果报。我亦心怀喜悦，意甚虔净，就在今日皈依佛陀。”

အာဟ. အထ နံ မာဏဝေါ –

于是，青年对他说道：

‘‘အဇ္ဇေဝ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဝဇာဟိ,ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ ပသန္နစိတ္တော;

တထေဝ သိက္ခာပဒါနိ ပဉ္စ,အခဏ္ဍဖုလ္လာနိ သမာဒိယဿု.

“就在今日，你当以虔净之心皈依佛，皈依法与僧伽；同样地，你当受持五学处(sikkhāpada)，令其无缺无瑕。

ပါဏာတိပါတာ ဝိရမဿု ခိပ္ပံ,လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယဿု;

အမဇ္ဇပေါ မာ စ မုသာ ဘဏာဟိ,သကေန ဒါရေန စ ဟောဟိ တုဋ္ဌော’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၂၃-၁၂၂၄;

ပေ. ဝ. ၂၀၂-၂၀၃) –

“你当迅速地远离杀生，戒除世间的不与取；不饮酒，亦不言妄语，并满足于自己的妻子。”

အာဟ[Pg.22]. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

那婆罗门应允道：“善哉！”，并诵出此等偈颂：

‘‘အတ္ထကာမောသိ မေ ယက္ခ, ဟိတကာမောသိ ဒေဝတေ;

ကရောမိ တုယှံ ဝစနံ, တွံသိ အာစရိယော မမ.

“夜叉，你是希求我利益者；天神，你是希求我福祉者。我将遵行你的话语，你是我的老师。”

‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မဉ္စာပိ အနုတ္တရံ;

သံဃဉ္စ နရဒေဝဿ, ဂစ္ဆာမိ သရဏံ အဟံ.

“我皈依佛陀，以及无上之法；我亦皈依人天导师之僧伽。”

‘‘ပါဏာတိပါတာ ဝိရမာမိ ခိပ္ပံ,လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယာမိ;

အမဇ္ဇပေါ နော စ မုသာ ဘဏာမိ,သကေန ဒါရေန စ ဟောမိ တုဋ္ဌော’’တိ. (ဝိ. ဝ. ၁၂၂၅-၁၂၂၇;

ပေ. ဝ. ၂၀၄-၂၀၆);

“我迅速远离杀生，于世间避免不与取；我不饮酒，亦不言妄语，并以自己的妻子为满足。”

အထ နံ ဒေဝပုတ္တော, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, တေ ဂေဟေ ဗဟုံ ဓနံ အတ္ထိ, သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဒါနံ ဒေဟိ, ဓမ္မံ သုဏာဟိ, ပဉှံ ပုစ္ဆာဟီ’’တိ ဝတွာ တတ္ထေဝ အန္တရဓာယိ.

尔时，天子对他说：“婆罗门，你家中有许多财富，去亲近导师，行布施，听闻法，并请教问题吧。”说完，就在那里消失了。

ဗြာဟ္မဏောပိ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဗြာဟ္မဏိံ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဘဒ္ဒေ, အဟံ အဇ္ဇ သမဏံ ဂေါတမံ နိမန္တေတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမိ, သက္ကာရံ ကရောဟီ’’တိ ဝတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ နေဝ အဘိဝါဒေတွာ န ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော, ‘‘ဘော ဂေါတမ, အဓိဝါသေဟိ အဇ္ဇတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သော သတ္ထု အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဝေဂေနာဂန္တွာ သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စ ပဋိယာဒါပေသိ. သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော တဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. ဗြာဟ္မဏော သက္ကစ္စံ ပရိဝိသိ, မဟာဇနော သန္နိပတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကေန ကိရ တထာဂတေ နိမန္တိတေ ဒွေ ဇနကာယာ သန္နိပတန္တိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ ‘‘အဇ္ဇ သမဏံ ဂေါတမံ ပဉှံ ပုစ္ဆနာယ ဝိဟေဌိယမာနံ ပဿိဿာမာ’’တိ သန္နိပတန္တိ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ ‘‘အဇ္ဇ ဗုဒ္ဓဝိသယံ ဗုဒ္ဓလီဠံ ပဿိဿာမာ’’တိ သန္နိပတန္တိ. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ကတဘတ္တကိစ္စံ တထာဂတမုပသင်္ကမိတွာ နီစာသနေ နိသိန္နော ပဉှံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘော ဂေါတမ, တုမှာကံ ဒါနံ အဒတွာ ပူဇံ အကတွာ ဓမ္မံ အသုတွာ ဥပေါသထဝါသံ အဝသိတွာ ကေဝလံ မနောပသာဒမတ္တေနေဝ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တာ နာမ ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ကသ္မာ မံ ပုစ္ဆသိ, နနု တေ ပုတ္တေန မဋ္ဌကုဏ္ဍလိနာ မယိ မနံ ပသာဒေတွာ [Pg.23] အတ္တနော သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တဘာဝေါ ကထိတော’’တိ? ‘‘ကဒါ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ? နနု တွံ အဇ္ဇ သုသာနံ ဂန္တွာ ကန္ဒန္တော အဝိဒူရေ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တံ ဧကံ မာဏဝံ ဒိသွာ ‘‘အလင်္ကတော မဋ္ဌကုဏ္ဍလီ, မာလဓာရီ ဟရိစန္ဒနုဿဒေါ’’တိ ဒွီဟိ ဇနေဟိ ကထိတကထံ ပကာသေန္တော သဗ္ဗံ မဋ္ဌကုဏ္ဍလိဝတ္ထုံ ကထေသိ. တေနေဝေတံ ဗုဒ္ဓဘာသိတံ နာမ ဇာတံ.

婆罗门也回到家中，对婆罗门女说：“贤妻，我今天想邀请沙门乔达摩并向他提问，你准备好供养吧。”说完便前往精舍，对世尊行礼问候后，站在一旁说：“乔达摩先生，请与比丘僧团一同接受今天的斋食。”世尊应允了。他得知世尊应允后，便迅速赶回家，在自己的住所准备了上等的嚼食与啖食。世尊在比丘僧团的围绕下前往他家，在铺设好的座位上坐下。婆罗门恭敬地服侍，众人聚集而来。据说，当有邪见者邀请如来时，会有两类人聚集：邪见者聚集而来，是想“今天我们要看沙门乔达摩被问题诘难的样子”；正见者聚集而来，是想“今天我们要看佛陀的境界与佛陀的风范”。饭食完毕后，婆罗门走近如来，坐在低座上问道：“乔达摩先生，是否有人不布施、不供养、不闻法、不守布萨，仅仅凭借内心的净信就能生到天界？”“婆罗门，你为何问我？你的儿子精致耳环(Maṭṭhakuṇḍalī)难道没有告诉你，他因对我心生净信而生到了天界吗？”“在何时，乔达摩先生？”“你今天去坟场哭泣时，不是看见不远处有一个青年举着双臂哭泣，而你们二人谈论说‘他佩戴着精致耳环(maṭṭhakuṇḍalī)，头戴花环，身涂黄檀香’吗？”佛陀接着讲述了整个精致耳环的故事。因此，这便成为了一篇佛陀的开示。

တံ ကထေတွာ စ ပန ‘‘န ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧကသတံ ဝါ န ဒွေသတံ, အထ ခေါ မယိ မနံ ပသာဒေတွာ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တာနံ ဂဏနာ နာမ နတ္ထီ’’တိ အာဟ. အထ မဟာဇနော န နိဗ္ဗေမတိကော ဟောတိ, အထဿ အနိဗ္ဗေမတိကဘာဝံ ဝိဒိတွာ သတ္ထာ ‘‘မဋ္ဌကုဏ္ဍလိဒေဝပုတ္တော ဝိမာနေနေဝ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆတူ’’တိ အဓိဋ္ဌာသိ. သော တိဂါဝုတပ္ပမာဏေနေဝ ဒိဗ္ဗာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတေန အတ္တဘာဝေန အာဂန္တွာ ဝိမာနတော ဩရုယှ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘တွံ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ ကိံ ကမ္မံ ကတွာ ပဋိလဘီ’’တိ ပုစ္ဆန္တော –

说完之后，他又说道：“婆罗门啊，不是一百，也不是两百，而是对我生起净信后往生天界者，其数量根本无法计算。”当时大众并非没有疑惑。导师知道他们有疑惑后，便下定决心：“愿玛塔昆达利天子带着天宫前来。”他以三伽乌塔高的、装饰着天界饰品的天人身形前来，从天宫下来，礼敬导师后站在一旁。然后导师问道：“你做了什么业，获得了这种成就？”

‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန, ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ;

ဩဘာသေန္တီ ဒိသာ သဗ္ဗာ, ဩသဓီ ဝိယ တာရကာ;

ပုစ္ဆာမိ တံ ဒေဝ မဟာနုဘာဝ, မနုဿဘူတော ကိမကာသိ ပုည’’န္တိ. –

天子，你以殊胜的容色伫立，遍照一切方所，犹如启明星。具大威力的天子，我问你，你为人时，造了什么福德？

ဂါထမာဟ. ‘‘ဒေဝပုတ္တော အယံ မေ, ဘန္တေ, သမ္ပတ္တိ တုမှေသု စိတ္တံ ပသာဒေတွာ လဒ္ဓါ’’တိ. ‘‘မယိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ လဒ္ဓါ တေ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. မဟာဇနော ဒေဝပုတ္တံ ဩလောကေတွာ ‘‘အစ္ဆရိယာ ဝတ, ဘော, ဗုဒ္ဓဂုဏာ, အဒိန္နပုဗ္ဗကဗြာဟ္မဏဿ နာမ ပုတ္တော အညံ ကိဉ္စိ ပုညံ အကတွာ သတ္ထရိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ ဧဝရူပံ သမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘီ’’တိ တုဋ္ဌိံ ပဝေဒေသိ.

天子说：“尊者，我的这项成就，是因对您生起净信而获得的。”“是因对我生起净信而获得的吗？”“是的，尊者。”众人看着天子，欣喜地表示：“啊，佛陀的功德真是不可思议！一位名叫‘从未布施’的婆罗门之子，没有做过任何其他福德，仅对导师生起净信，就获得了如此的成就！”

အထ နေသံ ကုသလာကုသလကမ္မကရဏေ မနောဝ ပုဗ္ဗင်္ဂမော, မနောဝ သေဋ္ဌော. ပသန္နေန ဟိ မနေန ကတံ ကမ္မံ ဒေဝလောကံ မနုဿလောကံ ဂစ္ဆန္တံ ပုဂ္ဂလံ ဆာယာဝ န ဝိဇဟတီတိ ဣဒံ ဝတ္ထုံ ကထေတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ပတိဋ္ဌာပိတမတ္တိကံ သာသနံ ရာဇမုဒ္ဒါယ လဉ္ဆန္တော ဝိယ ဓမ္မရာဇာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

于是，佛陀对众人开示：“在造作善、不善业时，心是前导，心是主导。若以清净心造作业，那么，对于前往天界或人间的个人，福报会如影随形般不离。”宣说了这个故事，连接上下文后，法王犹如以王印封缄已确立的教法一般，说了此偈颂：

၂. ‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာ, မနောသေဋ္ဌာ မနောမယာ.

2. 诸法意先导，意主意造作。

မနသာ စေ ပသန္နေန, ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ;

တတော နံ သုခမနွေတိ, ဆာယာဝ အနပါယိနီ’’တိ.

若以清净意，或语或行动，是则乐随彼，如影不离形。

တတ္ထ [Pg.24] ကိဉ္စာပိ မနောတိ အဝိသေသေန သဗ္ဗမ္ပိ စတုဘူမိကစိတ္တံ ဝုစ္စတိ, ဣမသ္မိံ ပန ပဒေ နိယမိယမာနံ ဝဝတ္ထာပိယမာနံ ပရိစ္ဆိဇ္ဇိယမာနံ အဋ္ဌဝိဓံ ကာမာဝစရကုသလစိတ္တံ လဗ္ဘတိ. ဝတ္ထုဝသေန ပနာဟရိယမာနံ တတောပိ သောမနဿသဟဂတံ ဉာဏသမ္ပယုတ္တစိတ္တမေဝ လဗ္ဘတိ. ပုဗ္ဗင်္ဂမာတိ တေန ပဌမဂါမိနာ ဟုတွာ သမန္နာဂတာ. ဓမ္မာတိ ဝေဒနာဒယော တယော ခန္ဓာ. ဧတေ ဟိ ဥပ္ပာဒပစ္စယဋ္ဌေန သောမနဿသမ္ပယုတ္တမနော ပုဗ္ဗင်္ဂမော ဧတေသန္တိ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ နာမ. ယထာ ဟိ ဗဟူသု ဧကတော ဟုတွာ မဟာဘိက္ခုသံဃဿ စီဝရဒါနာဒီနိ ဝါ ဥဠာရပူဇာဓမ္မဿဝနာဒီနိ ဝါ မာလာဂန္ဓသက္ကာရကရဏာဒီနိ ဝါ ပုညာနိ ကရောန္တေသု ‘‘ကော ဧတေသံ ပုဗ္ဗင်္ဂမော’’တိ ဝုတ္တေ ယော တေသံ ပစ္စယော ဟောတိ, ယံ နိဿာယ တေ တာနိ ပုညာနိ ကရောန္တိ, သော တိဿော ဝါ ဖုဿော ဝါ တေသံ ပုဗ္ဗင်္ဂမောတိ ဝုစ္စတိ, ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣတိ ဥပ္ပာဒပစ္စယဋ္ဌေန မနော ပုဗ္ဗင်္ဂမော ဧတေသန္တိ မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ. န ဟိ တေ မနေ အနုပ္ပဇ္ဇန္တေ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ သက္ကောန္တိ, မနော ပန ဧကစ္စေသု စေတသိကေသု အနုပ္ပဇ္ဇန္တေသုပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိယေဝ. ဧဝံ အဓိပတိဝသေန ပန မနော သေဋ္ဌော ဧတေသန္တိ မနောသေဋ္ဌာ. ယထာ ဟိ ဂဏာဒီနံ အဓိပတိ ပုရိသော ဂဏသေဋ္ဌော သေဏိသေဋ္ဌောတိ ဝုစ္စတိ, တထာ တေသမ္ပိ မနောဝ သေဋ္ဌော. ယထာ ပန သုဝဏ္ဏာဒီဟိ နိပ္ဖာဒိတာနိ ဘဏ္ဍာနိ သုဝဏ္ဏမယာဒီနိ နာမ ဟောန္တိ, တထာ ဧတေပိ မနတော နိပ္ဖန္နတ္တာ မနောမယာ နာမ.

于此，“意”虽泛指一切四地心，但在此句中，特指被限定、被确立、被划分的八种欲界善心。若依事而论，则其中唯有与喜俱行、与智相应的心可得。“为前导”是说，诸法以此意为先行者而具足。“诸法”指受等三蕴。因为这些法以生起缘的意义而言，是以喜俱心为前导，故称“意为前导”。譬如，当许多人共同为大比丘僧团供养衣物等，或行殊胜供养、听闻正法，或以花、香行恭敬等福业时，若问：“谁是他们的前导者？”，即是作为他们助缘的那个人，他们因为依止他而行此等福业，那个人无论是帝沙(Tisso)或富沙(Phusso)，都被称为他们的前导者。此譬喻之义应如是了知。是故，以生起缘的意义而言，意是这些法的前导，故称“意为前导”。因为意若不生，彼等则不能生起；而意，纵使某些心所不生起，亦能生起。同样，以主导的意义而言，意是这些法中的最胜者，故称“意为最胜”。譬如，众人等的主导者被称为众首领、团首领，同样，意也是这些法中的最胜者。又譬如，以金等所造的器物被称为金所成，同样，这些法也因由意所完成，故称“意所成”。

ပသန္နေနာတိ အနဘိဇ္ဈာဒီဟိ ဂုဏေဟိ ပသန္နေန. ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါတိ ဧဝရူပေန မနေန ဘာသန္တော စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီသုစရိတမေဝ ဘာသတိ, ကရောန္တော တိဝိဓံ ကာယသုစရိတမေဝ ကရောတိ, အဘာသန္တော အကရောန္တော တာယ အနဘိဇ္ဈာဒီဟိ ပသန္နမာနသတာယ တိဝိဓံ မနောသုစရိတံ ပူရေတိ. ဧဝမဿ ဒသ ကုသလကမ္မပထာ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ.

“以清净心”是指以无贪等诸功德而清净的心。所谓“或说或行”：说话时，只说四种语善行；行事时，只行三种身善行；不说话、不行事时，由于具有无贪等清净的心，也能圆满三种意善行。这样，他的十善业道就达到圆满。

တတော နံ သုခမနွေတီတိ တတော တိဝိဓသုစရိတတော နံ ပုဂ္ဂလံ သုခ မနွေတိ. ဣဓ တေဘူမိကမ္ပိ ကုသလံ အဓိပ္ပေတံ, တသ္မာ တေဘူမိကသုစရိတာနုဘာဝေန သုဂတိဘဝေ နိဗ္ဗတ္တံ ပုဂ္ဂလံ, ဒုဂ္ဂတိယံ ဝါ သုခါနုဘဝနဋ္ဌာနေ ဌိတံ ကာယဝတ္ထုကမ္ပိ ဣတရဝတ္ထုကမ္ပိ အဝတ္ထုကမ္ပီတိ ကာယိကစေတသိကံ ဝိပါကသုခံ အနုဂစ္ဆတိ, န ဝိဇဟတီတိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ ကိံ? ဆာယာဝ အနပါယိနီတိ ယထာ ဟိ ဆာယာ နာမ သရီရပ္ပဋိဗဒ္ဓါ သရီရေ ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆတိ, တိဋ္ဌန္တေ တိဋ္ဌတိ, နိသီဒန္တေ နိသီဒတိ, န သက္ကောတိ, ‘‘သဏှေန ဝါ ဖရုသေန [Pg.25] ဝါ နိဝတ္တာဟီ’’တိ ဝတွာ ဝါ ပေါထေတွာ ဝါ နိဝတ္တာပေတုံ. ကသ္မာ? သရီရပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ. ဧဝမေဝ ဣမေသံ ဒသန္နံ ကုသလကမ္မပထာနံ အာစိဏ္ဏသမာစိဏ္ဏကုသလမူလိကံ ကာမာဝစရာဒိဘေဒံ ကာယိကစေတသိကသုခံ ဂတဂတဋ္ဌာနေ အနပါယိနီ ဆာယာ ဝိယ ဟုတွာ န ဝိဇဟတီတိ.

“是故乐随彼”是说，那快乐从三种善行而来，跟随其人。此处意指三界之善，因此凭借三界善行的威力，身心的果报之乐会跟随投生于善趣的个人，或即使身处恶趣却安住于受乐之境的人——无论是依于身根的、依于心所依处的，还是无所依的——永不舍离，此义应知。譬如什么？“如影不离”。正如影子始终依附身体，身体行走时它便随行，站立时便停留，坐下时便安住，无法以柔和或粗暴之语令其离去，亦无法以击打令其离去。为何？因其与身体紧密相连故。同样，对于这十种善业道，由惯常修行、多番积累的善根所产生的、属于欲界等不同层次的身心之乐，会像不离之影一般，无论去到何处都不会舍离。

ဂါထာပရိယောသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ, မဋ္ဌကုဏ္ဍလိဒေဝပုတ္တော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, တထာ အဒိန္နပုဗ္ဗကော ဗြာဟ္မဏော. သော တာဝမဟန္တံ ဝိဘဝံ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဝိပ္ပကိရီတိ.

偈颂结束时，八万四千众生通达了法。精致耳环(Maṭṭhakuṇḍalī)天子安住于入流果，那位“从未布施”(Adinnapubbaka)的婆罗门也同样成为入流者。他将巨大的财富布施于佛陀的教法中。

မဋ္ဌကုဏ္ဍလီဝတ္ထု ဒုတိယံ.

精致耳环的故事，第二则。

၃. တိဿတ္ထေရဝတ္ထု

3. 帝须长老的故事

အက္ကောစ္ဆိ မန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တိဿတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“他辱骂我”(Akkocchi maṃ)此法教，是导师住于祇陀林(Jetavana)时，就帝须长老(Tissatthera)而说的。

သော ကိရာယသ္မာ တိဿတ္ထေရော ဘဂဝတော ပိတုစ္ဆာပုတ္တော အဟောသိ, မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဗုဒ္ဓါနံ ဥပ္ပန္နလာဘသက္ကာရံ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ထူလသရီရော အာကောဋိတပစ္စာကောဋိတေဟိ စီဝရေဟိ နိဝါသေတွာ ယေဘုယျေန ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ နိသီဒတိ. တထာဂတံ ဒဿနတ္ထာယ အာဂတာ အာဂန္တုကဘိက္ခူ တံ ဒိသွာ ‘‘ဧကော မဟာထေရော ဘဝိဿတီ’’တိ သညာယ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝတ္တံ အာပုစ္ဆန္တိ, ပါဒသမ္ဗာဟနာဒီနိ အာပုစ္ဆန္တိ. သော တုဏှီ အဟောသိ. အထ နံ ဧကော ဒဟရဘိက္ခု ‘‘ကတိဝဿာ တုမှေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဝဿံ နတ္ထိ, မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတာ မယ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာဝုသော, ဒုဗ္ဗိနီတ, မဟလ္လက, အတ္တနော ပမာဏံ န ဇာနာသိ, ဧတ္တကေ မဟာထေရေ ဒိသွာ သာမီစိကမ္မမတ္တမ္ပိ န ကရောသိ, ဝတ္တေ အာပုစ္ဆိယမာနေ တုဏှီ ဟောသိ, ကုက္ကုစ္စမတ္တမ္ပိ တေ နတ္ထီ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိ. သော ခတ္တိယမာနံ ဇနေတွာ ‘‘တုမှေ ကဿ သန္တိကံ အာဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သတ္ထု သန္တိက’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘မံ ပန ‘ကော ဧသော’တိ သလ္လက္ခေထ, မူလမေဝ ဝေါ ဆိန္ဒိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ရုဒန္တော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိံ နု တွံ တိဿ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿုမုခေါ ရောဒမာနော အာဂတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. တေပိ ဘိက္ခူ ‘‘ဧသ ဂန္တွာ ကိဉ္စိ အာလောဠံ ကရေယျာ’’တိ တေနေဝ [Pg.26] သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. သော သတ္ထာရာ ပုစ္ဆိတော ‘‘ဣမေ မံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ အက္ကောသန္တီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကဟံ ပန တွံ နိသိန္နောသီ’’တိ? ‘‘ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣမေ တေ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တာ ဒိဋ္ဌာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဒိဋ္ဌာ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ဥဋ္ဌာယ တေ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတ’’န္တိ? ‘‘န ကတံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ပရိက္ခာရဂ္ဂဟဏံ အာပုစ္ဆိတ’’န္တိ? ‘‘နာပုစ္ဆိတံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဝတ္တံ ဝါ ပါနီယံ ဝါ အာပုစ္ဆိတ’’န္တိ. ‘‘နာပုစ္ဆိတံ ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာသနံ နီဟရိတွာ အဘိဝါဒေတွာ ပါဒသမ္ဗာဟနံ ကတ’’န္တိ? ‘‘န ကတံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တိဿ မဟလ္လကဘိက္ခူနံ သဗ္ဗံ ဧတံ ဝတ္တံ ကာတဗ္ဗံ, ဧတံ ဝတ္တံ အကရောန္တေန ဝိဟာရမဇ္ဈေ နိသီဒိတုံ န ဝဋ္ဋတိ, တဝေဝ ဒေါသော, ဧတေ ဘိက္ခူ ခမာပေဟီ’’တိ? ‘‘ဧတေ မံ, ဘန္တေ, အက္ကောသိံသု, နာဟံ ဧတေ ခမာပေမီ’’တိ. ‘‘တိဿ မာ ဧဝံ ကရိ, တဝေဝ ဒေါသော, ခမာပေဟိ နေ’’တိ? ‘‘န ခမာပေမိ, ဘန္တေ’’တိ. အထ သတ္ထာ ‘‘ဒုဗ္ဗစော ဧသ, ဘန္တေ’’တိ ဘိက္ခူဟိ ဝုတ္တေ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ ဒုဗ္ဗစော ဧသ, ပုဗ္ဗေပိ ဧသ ဒုဗ္ဗစောယေဝါ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဣဒါနိ တာဝဿ, ဘန္တေ, ဒုဗ္ဗစဘာဝေါ အမှေဟိ ဉာတော, အတီတေ ဧသ ကိံ အကာသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထာ’’တိ ဝတွာ အတီတမာဟရိ.

据说，具寿帝沙（Tissa）长老是世尊的姑母之子，年老时才出家。他享用着佛陀教法中获得的利养与恭敬，身体肥胖，穿着经过捶打的袈裟，大多时候都坐在寺院中央的集会堂里。前来拜见如来的客比丘们见到他，以为“这是一位大长老”，便到他跟前请教应行的事务，如按摩脚等。他却默不作声。于是，一位年轻比丘问他：“您有多少戒腊？”当他回答“我没有戒腊，我是在年老时出家的”时，那位年轻比丘便弹指呵斥道：“贤友，你这顽劣的老比丘！不知道自己的分寸，见到这么多位大长老，连一点恭敬的表示都没有；被问及应行的事务时也默不作声，你连一丝愧疚都没有吗？”帝须生起刹帝利之慢，问道：“你们是来见谁的？”当他们回答“来见导师”时，他说道：“你们难道不认得我吗？我要将你们连根拔除！”说罢，他哭泣着，忧伤、苦恼地去到导师跟前。于是导师问他：“帝须，你为何忧伤、苦恼、泪流满面地哭着前来？”那些比丘也心想：“他去了可能会制造什么事端”，便与他一同前去，礼敬导师后，坐于一旁。当导师问他时，他说：“世尊，这些比丘辱骂我。”导师问：“你当时坐在哪里？”“世尊，在寺院中央的集会堂里。”“你看见这些比丘来了吗？”“是的，世尊，看见了。”“你起身迎接他们了吗？”“没有，世尊。”“你询问是否需要帮忙拿他们的资具了吗？”“没有询问，世尊。”“你询问应行的事务或是否需要水了吗？”“没有询问，世尊。”“你为他们准备座位、行礼、按摩脚了吗？”“没有，世尊。”“帝须，对年长的比丘，这一切事务都应做到。不做这些事务，就不该坐在寺院中央。这正是你的过错，去向那些比丘请求原谅吧。”“世尊，他们辱骂我，我不要向他们请求原谅。”“帝须，莫要如此，这正是你的过错，去请求他们原谅吧。”“世尊，我不请求原谅。”于是，当比丘们说“世尊，此人真是难以教导”时，导师说道：“比丘们，他并非现在才难以教导，他过去也是如此。”当比丘们问：“世尊，我们现在知道他难以教导了，他在过去做了什么事呢？”导师说：“那么，比丘们，你们听！”，然后便讲述了过去的事。

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗာရာဏသိရညေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဒေဝိလော နာမ တာပသော အဋ္ဌ မာသေ ဟိမဝန္တေ ဝသိတွာ လောဏမ္ဗိလသေဝနတ္ထာယ စတ္တာရော မာသေ နဂရမုပနိဿာယ ဝသိတုကာမော ဟိမဝန္တတော အာဂန္တွာ နဂရဒွါရေ ဒါရကေ ဒိသွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဣမံ နဂရံ သမ္ပတ္တပဗ္ဗဇိတာ ကတ္ထ ဝသန္တီ’’တိ? ‘‘ကုမ္ဘကာရသာလာယံ, ဘန္တေ’’တိ. တာပသော ကုမ္ဘကာရသာလံ ဂန္တွာ ဒွါရေ ဌတွာ ‘‘သစေ တေ ဘဂ္ဂဝ အဂရု, ဝသေယျာမ ဧကရတ္တိံ သာလာယ’’န္တိ အာဟ. ကုမ္ဘကာရော ‘‘မယှံ ရတ္တိံ သာလာယံ ကိစ္စံ နတ္ထိ, မဟတီ သာလာ, ယထာသုခံ ဝသထ, ဘန္တေ’’တိ သာလံ နိယျာဒေသိ. တသ္မိံ ပဝိသိတွာ နိသိန္နေ အပရောပိ နာရဒေါ နာမ တာပသော ဟိမဝန္တတော အာဂန္တွာ ကုမ္ဘကာရံ ဧကရတ္တိဝါသံ ယာစိ. ကုမ္ဘကာရော ‘‘ပဌမံ အာဂတော ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဝသိတုကာမော ဘဝေယျ ဝါ နော ဝါ, အတ္တာနံ ပရိမောစေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘သစေ, ဘန္တေ, ပဌမံ ဥပဂတော ရောစေဿတိ, တဿ ရုစိယာ ဝသထာ’’တိ အာဟ. သော တမုပသင်္ကမိတွာ ‘‘သစေ တေ, အာစရိယ အဂရု, မယဉ္စေတ္ထ ဧကရတ္တိံ ဝသေယျာမာ’’တိ ယာစိ. ‘‘မဟတီ သာလာ, ပဝိသိတွာ [Pg.27] ဧကမန္တေ ဝသာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ပဝိသိတွာ ပုရေတရံ ပဝိဋ္ဌဿ ဒေဝိလဿ အပရဘာဂေ နိသီဒိ. ဥဘောပိ သာရဏီယကထံ ကထေတွာ နိပဇ္ဇိံသု.

往昔，于波罗奈（Bārāṇasī）城，波罗奈王为王时，有名为提毗罗（Devila）之隐士。彼于雪山（Himavanta）住满八月，为食用盐与酸味之故，欲依城而住四月。自雪山而来，于城门处见诸童子，问道：“已至此城的出家人住于何处？”答曰：“于陶师棚，尊者。”隐士遂至陶师棚，立于门边言：“巴伽瓦（Bhaggava），汝若不为难，我等可于此棚中住一夜否？”陶师言：“我夜间于棚中无事，此棚甚大，尊者，请随意安住。”遂让出此棚。彼入内坐下时，复有另一名那罗达（Nārada）之隐士从雪山而来，向陶师乞求借住一夜。陶师思忖：“先至者或欲与此人共住，或不欲，我当脱免己身。”遂言：“尊者，若先至者乐意，请随其意而住。”彼（那罗达）遂走近彼（提毗罗）请求道：“师长，汝若不为难，我等亦可于此住一夜否？”提毗罗言：“此棚甚大，汝可入内，于一隅安住。”彼入内后，坐于先入之提毗罗的后方。二人作一番友善交谈后，即皆躺下。

သယနကာလေ နာရဒေါ ဒေဝိလဿ နိပဇ္ဇနဋ္ဌာနဉ္စ ဒွါရဉ္စ သလ္လက္ခေတွာ နိပဇ္ဇိ. သော ပန ဒေဝိလော နိပဇ္ဇမာနော အတ္တနော နိပဇ္ဇနဋ္ဌာနေ အနိပဇ္ဇိတွာ ဒွါရမဇ္ဈေ တိရိယံ နိပဇ္ဇိ. နာရဒေါ ရတ္တိံ နိက္ခမန္တော တဿ ဇဋာသု အက္ကမိ. ‘‘ကော မံ အက္ကမီ’’တိ စ ဝုတ္တေ, ‘‘အာစရိယ, အဟ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ကူဋဇဋိလ, အရညတော အာဂန္တွာ မမ ဇဋာသု အက္ကမသီ’’တိ. ‘‘အာစရိယ, တုမှာကံ ဣဓ နိပန္နဘာဝံ န ဇာနာမိ, ခမထ မေ’’တိ ဝတွာ တဿ ကန္ဒန္တဿေဝ ဗဟိ နိက္ခမိ. ဣတရော ‘‘အယံ ပဝိသန္တောပိ မံ အက္ကမေယျာ’’တိ ပရိဝတ္တေတွာ ပါဒဋ္ဌာနေ သီသံ ကတွာ နိပဇ္ဇိ. နာရဒေါပိ ပဝိသန္တော ‘‘ပဌမံပါဟံ အာစရိယေ အပရဇ္ဈိံ, ဣဒါနိဿ ပါဒပဿေန ပဝိသိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ အာဂစ္ဆန္တော ဂီဝါယ အက္ကမိ. ‘‘ကော ဧသော’’တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘အဟံ, အာစရိယာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကူဋဇဋိလ, ပဌမံ မမ ဇဋာသု အက္ကမိတွာ ဣဒါနိ ဂီဝါယ အက္ကမသိ, အဘိသပိဿာမိ တ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာစရိယ, မယှံ ဒေါသော နတ္ထိ, အဟံ တုမှာကံ ဧဝံ နိပန္နဘာဝံ န ဇာနာမိ, ‘ပဌမမ္ပိ မေ အပရဒ္ဓံ, ဣဒါနိ ပါဒပဿေန ပဝိသိဿာမီ’တိ ပဝိဋ္ဌောမှိ, ခမထ မေ’’တိ အာဟ. ‘‘ကူဋဇဋိလ, အဘိသပိဿာမိ တ’’န္တိ. ‘‘မာ ဧဝံ ကရိတ္ထ အာစရိယာ’’တိ. သော တဿ ဝစနံ အနာဒိယိတွာ –

就寝时，那罗达(Nārada)观察了提毗罗(Devila)的卧处和门口后便躺下。但那提毗罗躺下时，没有躺在自己的卧处，而是横卧在门中央。那罗达夜间出去时，踩到了他的发髻。提毗罗问：“谁踩我？”那罗达答道：“阿阇梨，是我。”“你这虚伪的结发者，从林中来，竟踩我的发髻！”“阿阇梨，我不知道您躺在此处，请您原谅我。”说完，就在提毗罗抱怨之时，那罗达便出去了。另一位（提毗罗）心想：“此人进来时也可能会踩到我。”便翻过身，头朝脚的方向躺下。那罗达进来时也想：“我先前已冒犯了阿阇梨，现在我当从他脚边进去。”这样想着走过来时，却踩到了他的脖子。提毗罗问：“这是谁？”那罗达说：“是我，阿阇梨。”提毗罗说：“虚伪的结发者，你先是踩了我的发髻，现在又踩我的脖子，我将诅咒你。”那罗达说：“阿阇梨，我没有过错，我不知道您这样躺着。我是想着‘我先前已冒犯了，现在当从脚边进去’才进来的，请您原谅我。”提毗罗说：“虚伪的结发者，我将诅咒你。”那罗达说：“阿阇梨，请不要这样做。”但提毗罗不听他的话，便——

‘‘သဟဿရံသီ သတတေဇော, သူရိယော တမဝိနောဒနော;

ပါတောဒယန္တေ သူရိယေ, မုဒ္ဓါ တေ ဖလတု သတ္တဓာ’’တိ. –

“具千光芒，有百威力，驱除黑暗的太阳；当太阳于清晨升起时，愿你的头颅裂成七份！”

တံ အဘိသပိ ဧဝ. နာရဒေါ, ‘‘အာစရိယ, မယှံ ဒေါသော နတ္ထီတိ မမ ဝဒန္တဿေဝ တုမှေ အဘိသပထ, ယဿ ဒေါသော အတ္ထိ, တဿ မုဒ္ဓါ ဖလတု, မာ နိဒ္ဒေါသဿာ’’တိ ဝတွာ –

他果真如此诅咒了。那罗达说：“阿阇梨，我正说着我没有过错，您却诅咒我。谁有过错，就让谁的头颅碎裂，而不是无过者的！”说完，便——

‘‘သဟဿရံသီ သတတေဇော, သူရိယော တမဝိနောဒနော;

ပါတောဒယန္တေ သူရိယေ, မုဒ္ဓါ တေ ဖလတု သတ္တဓာ’’တိ. –

“具千光芒，有百威力，驱除黑暗的太阳；当太阳于清晨升起时，愿你的头颅裂成七份！”

အဘိသပိ. သော ပန မဟာနုဘာဝေါ အတီတေ စတ္တာလီသ, အနာဂတေ စတ္တာလီသာတိ အသီတိကပ္ပေ အနုဿရတိ. တသ္မာ ‘‘ကဿ နု ခေါ ဥပရိ အဘိသပေါ ပတိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘အာစရိယဿာ’’တိ ဉတွာ တသ္မိံ အနုကမ္ပံ ပဋိစ္စ ဣဒ္ဓိဗလေန အရုဏုဂ္ဂမနံ နိဝါရေတိ.

他诅咒了。然而，那位那罗达(Nārada)有大威力，能忆念过去四十劫与未来四十劫，共八十劫。因此，他思惟：“此诅咒将落在谁身上呢？”了知将落在老师身上后，出于对他的悲悯，便以神通力阻止了黎明升起。

နာဂရာ [Pg.28] အရုဏေ အနုဂ္ဂစ္ဆန္တေ ရာဇဒွါရံ ဂန္တွာ, ‘‘ဒေဝ, တယိ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ အရုဏော န ဥဋ္ဌဟတိ, အရုဏံ နော ဥဋ္ဌာပေဟီ’’တိ ကန္ဒိံသု. ရာဇာ အတ္တနော ကာယကမ္မာဒီနိ ဩလောကေန္တော ကိဉ္စိ အယုတ္တံ အဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ စိန္တေတွာ ‘‘ပဗ္ဗဇိတာနံ ဝိဝါဒေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ပရိသင်္ကမာနော ‘‘ကစ္စိ ဣမသ္မိံ နဂရေ ပဗ္ဗဇိတာ အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဟိယျော သာယံ ကုမ္ဘကာရသာလာယံ အာဂတာ အတ္ထိ ဒေဝါ’’တိ ဝုတ္တေ တံခဏညေဝ ရာဇာ ဥက္ကာဟိ ဓာရိယမာနာဟိ တတ္ထ ဂန္တွာ နာရဒံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နော အာဟ –

城里的人们因黎明不升，来到王宫门口哭诉道：“大王，在您治理国家时，黎明却不升起，请为我们升起黎明吧！”国王检查自己的身业等，没有发现任何不当之处，心想：“这究竟是什么原因呢？”他推测：“必定是出家人的争论所致。”于是询问：“这个城里有出家人吗？”有人回答说：“大王，昨天傍晚有几位来到陶器作坊。”国王立刻命人持火把前往那里，向那罗达(Nārada)顶礼后，坐在一旁说道：

‘‘ကမ္မန္တာ နပ္ပဝတ္တန္တိ, ဇမ္ဗုဒီပဿ နာရဒ;

ကေန လောကော တမောဘူတော, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.

“那罗达(Nārada)，瞻部洲(Jambudīpa)的事务不再运转；世间为何被黑暗笼罩？我问你，请为我说明。”

နာရဒေါ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ ဣမိနာ ကာရဏေန အဟံ ဣမိနာ အဘိသပိတော, အထာဟံ ‘‘မယှံ ဒေါသော နတ္ထိ, ယဿ ဒေါသော အတ္ထိ, တဿေဝ ဥပရိ အဘိသပေါ ပတတူ’’တိ ဝတွာ အဘိသပိံ. အဘိသပိတွာ စ ပန ‘‘ကဿ နု ခေါ ဥပရိ အဘိသပေါ ပတိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘သူရိယုဂ္ဂမနဝေလာယ အာစရိယဿ မုဒ္ဓါ သတ္တဓာ ဖလိဿတီ’’တိ ဒိသွာ ဧတသ္မိံ အနုကမ္ပံ ပဋိစ္စ အရုဏဿ ဥဂ္ဂမနံ န ဒေမီတိ. ‘‘ကထံ ပန အဿ, ဘန္တေ, အန္တရာယော န ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘သစေ မံ ခမာပေယျ, န ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ခမာပေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဧသော, မဟာရာဇ, မံ ဇဋာသု စ ဂီဝါယ စ အက္ကမိ, နာဟံ ဧတံ ကူဋဇဋိလံ ခမာပေမီ’’တိ. ‘‘ခမာပေဟိ, ဘန္တေ, မာ ဧဝံ ကရိတ္ထာ’’တိ. ‘‘န ခမာပေမီ’’တိ. ‘‘မုဒ္ဓါ တေ သတ္တဓာ ဖလိဿတီ’’တိ ဝုတ္တေပိ န ခမာပေတိယေဝ. အထ နံ ရာဇာ ‘‘န တွံ အတ္တနော ရုစိယာ ခမာပေဿသီ’’တိ ဟတ္ထပါဒကုစ္ဆိဂီဝါသု ဂါဟာပေတွာ နာရဒဿ ပါဒမူလေ ဩနမာပေသိ. နာရဒေါပိ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ, အာစရိယ, ခမာမိ တေ’’တိ ဝတွာ, ‘‘မဟာရာဇ, နာယံ ယထာမနေန ခမာပေတိ, နဂရဿ အဝိဒူရေ ဧကော သရော အတ္ထိ, တတ္ထ နံ သီသေ မတ္တိကာပိဏ္ဍံ ကတွာ ဂလပ္ပမာဏေ ဥဒကေ ဌပါပေဟီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တထာ ကာရေသိ. နာရဒေါ ဒေဝိလံ အာမန္တေတွာ, ‘‘အာစရိယ, မယာ ဣဒ္ဓိယာ ဝိဿဋ္ဌာယ သူရိယသန္တာပေ ဥဋ္ဌဟန္တေ ဥဒကေ နိမုဇ္ဇိတွာ အညေန ဌာနေန ဥတ္တရိတွာ ဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ အာဟ. ‘‘တဿ သူရိယရံသီဟိ သံဖုဋ္ဌမတ္တောဝ မတ္တိကာပိဏ္ဍော သတ္တဓာ ဖလိ, သော နိမုဇ္ဇိတွာ အညေန ဌာနေန ပလာယီ’’တိ.

那罗达讲述了全部经过：“我因此事被此人诅咒，于是我说：‘我没有过错，谁有过错，诅咒就落到谁头上’，然后我也回咒于他。诅咒之后，我思量：‘这诅咒会落到谁身上呢？’预见‘日出之时，老师的头将裂成七块’，我出于对他的怜悯，便不让黎明升起。”国王问：“尊者，怎样才能使他不遭遇此危难呢？”那罗达回答：“如果他能向我忏谢，就不会发生。”国王说：“既然如此，就请他忏谢吧。”提婆罗（Devila）说：“大王，此人踩了我的发髻和脖子，我不会向这个虚伪的结发修行者忏谢。”国王说：“尊者，请您忏谢吧，不要这样。”提婆罗说：“我不忏谢。”即使被告知“你的头将裂成七块”，他仍然不肯忏谢。于是国王说：“看来你是不肯自愿忏谢了。”便命人抓住他的手、脚、腹部和颈部，强迫他俯身于那罗达的脚前。那罗达也说：“起来吧，老师，我原谅你。”然后又说：“大王，他并非由衷地忏谢。城外不远处有一湖，命人在他头上放一个泥团，让他站在齐脖深的水中。”国王照此办理。那罗达对提婆罗说：“老师，待我施展神通，日光渐盛之时，你当潜入水中，从别处上岸离开。”日光刚一触及他头上的泥团，那泥团就裂成了七块，他便潜入水中，从别处逃走了。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ‘‘တဒါ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ အာနန္ဒော အဟောသိ, ဒေဝိလော တိဿော, နာရဒေါ အဟမေဝါတိ ဧဝံ တဒါပေသ ဒုဗ္ဗစောယေဝါ’’တိ [Pg.29] ဝတွာ တိဿတ္ထေရံ အာမန္တေတွာ, ‘‘တိဿ, ဘိက္ခုနော နာမ ‘အသုကေနာဟံ အက္ကုဋ္ဌော, အသုကေန ပဟဋော, အသုကေန ဇိတော, အသုကော ခေါ မေ ဘဏ္ဍံ အဟာသီ’တိ စိန္တေန္တဿ ဝေရံ နာမ န ဝူပသမ္မတိ, ဧဝံ ပန အနုပနယှန္တဿေဝ ဥပသမ္မတီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

世尊讲述此法说后，连接本生故事说：“诸比丘，当时，国王是阿难，提婆罗（Devila）苦行者是提舍，那罗达（Nārada）苦行者就是我。如此，那时这位比丘也同样是难以教导的。”说完，他叫来帝沙长老说：“提舍，比丘若心想：‘某人辱骂我，某人殴打我，某人战胜我，某人抢走我的东西’，其怨恨实不平息。然而，对不结怨者，怨恨即会平息。”说完，他诵出此等偈颂——

၃.

3.

‘‘အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ, အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ;

ယေ စ တံ ဥပနယှန္တိ, ဝေရံ တေသံ န သမ္မတိ.

‘他辱我打我，胜我劫夺我。若人怀此念，怨恨终难息。’

၄.

4.

‘‘အက္ကောစ္ဆိ မံ အဝဓိ မံ, အဇိနိ မံ အဟာသိ မေ;

ယေ စ တံ နုပနယှန္တိ, ဝေရံ တေသူပသမ္မတီ’’တိ.

‘他辱我打我，胜我劫夺我。若人无此念，怨恨即止息。’

တတ္ထ အက္ကောစ္ဆီတိ အက္ကောသိ. အဝဓီတိ ပဟရိ. အဇိနီတိ ကူဋသက္ခိဩတာရဏေန ဝါ ဝါဒပဋိဝါဒေန ဝါ ကရဏုတ္တရိယကရဏေန ဝါ အဇေသိ. အဟာသိ မေတိ မမ သန္တကံ ပတ္တာဒီသု ကိဉ္စိဒေဝ အဝဟရိ. ယေ စ တန္တိ ယေ ကေစိ ဒေဝတာ ဝါ မနုဿာ ဝါ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ တံ ‘‘အက္ကောစ္ဆိ မ’’န္တိအာဒိဝတ္ထုကံ ကောဓံ သကဋဓုရံ ဝိယ နဒ္ဓိနာ ပူတိမစ္ဆာဒီနိ ဝိယ စ ကုသာဒီဟိ ပုနပ္ပုနံ ဝေဌေတွာ ဥပနယှန္တိ, တေသံ သကိံ ဥပ္ပန္နံ ဝေရံ န သမ္မတီတိ ဝူပသမ္မတိ. ယေ စ တံ နုပနယှန္တီတိ အသတိယာ အမနသိကာရဝသေန ဝါ ကမ္မပစ္စဝေက္ခဏာဒိဝသေန ဝါ ယေ တံ အက္ကောသာဒိဝတ္ထုကံ ကောဓံ တယာပိ ကောစိ နိဒ္ဒေါသော ပုရိမဘဝေ အက္ကုဋ္ဌော ဘဝိဿတိ, ပဟဋော ဘဝိဿတိ, ကူဋသက္ခိံ ဩတာရေတွာ ဇိတော ဘဝိဿတိ, ကဿစိ တေ ပသယှ ကိဉ္စိ အစ္ဆိန္နံ ဘဝိဿတိ, တသ္မာ နိဒ္ဒေါသော ဟုတွာပိ အက္ကောသာဒီနိ ပါပုဏာသီတိ ဧဝံ န ဥပနယှန္တိ. တေသု ပမာဒေန ဥပ္ပန္နမ္ပိ ဝေရံ ဣမိနာ အနုပနယှနေန နိရိန္ဓနော ဝိယ ဇာတဝေဒေါ ဝူပသမ္မတီတိ.

于此，“辱骂我”（akkocchi maṃ），即是辱骂。“殴打我”（avadhi maṃ），即是殴打。“战胜我”（ajini maṃ），即是通过作伪证、辩论或以更优越的手段而战胜。“抢走我的”（ahāsi me），即是抢走我所属的钵等任何物品。无论是天神、人类、在家者或出家者，若对“他辱骂我”等事而结怨，如同用皮带捆绑车轭，或用拘舍草（kusa）反复包裹腐鱼般，不断执持此嗔，他们一旦生起的怨恨便不会平息。至于那些不结此怨的人，是由于失念、不作意，或通过省察业等方式，如此思惟：‘你也可能曾在前世无过之时辱骂、殴打过他人，或引入伪证而战胜他人，或强行抢夺过他人之物，因此，今生纵然无过，亦会遭受辱骂等事。’他们如此而不结怨。对于这些人，即使因放逸而生起怨恨，也会因这不结怨之行而止息，如同无薪之火。

ဒေသနာပရိယောသာနေ သတသဟဿဘိက္ခူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. ဓမ္မဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသိ. ဒုဗ္ဗစောပိ သုဗ္ဗစောယေဝ ဇာတောတိ.

说法结束时，十万比丘证得了须陀洹果等。此法说对大众饶有利益，那位难以教导的比丘也变得容易教导了。

တိဿတ္ထေရဝတ္ထု တတိယံ.

帝沙长老的故事，第三则。

၄. ကာဠယက္ခိနီဝတ္ထု

4. 迦梨夜叉女的故事

န ဟိ ဝေရေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဝဉ္ဈိတ္ထိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在祇陀林时，就某位不孕的女子，说了这则以“不以怨恨”为开头的法说。

ဧကော [Pg.30] ကိရ ကုဋုမ္ဗိကပုတ္တော ပိတရိ ကာလကတေ ခေတ္တေ စ ဃရေ စ သဗ္ဗကမ္မာနိ အတ္တနာဝ ကရောန္တော မာတရံ ပဋိဇဂ္ဂိ. အထဿ မာတာ ‘‘ကုမာရိကံ တေ, တာတ, အာနေဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘အမ္မ, မာ ဧဝံ ဝဒေထ, အဟံ ယာဝဇီဝံ တုမှေ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမီ’’တိ. ‘‘တာတ, ခေတ္တေ စ ဃရေ စ ကိစ္စံ တွမေဝ ကရောသိ, တေန မယှံ စိတ္တသုခံ နာမ န ဟောတိ, အာနေဿာမီ’’တိ. သော ပုနပ္ပုနံ ပဋိက္ခိပိတွာ တုဏှီ အဟောသိ. သာ ဧကံ ကုလံ ဂန္တုကာမာ ဂေဟာ နိက္ခမိ. အထ နံ ပုတ္တော ‘‘ကတရံ ကုလံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အသုကကုလံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ တတ္ထ ဂမနံ ပဋိသေဓေတွာ အတ္တနော အဘိရုစိတံ ကုလံ အာစိက္ခိ. သာ တတ္ထ ဂန္တွာ ကုမာရိကံ ဝါရေတွာ ဒိဝသံ ဝဝတ္ထပေတွာ တံ အာနေတွာ တဿ ဃရေ အကာသိ. သာ ဝဉ္ဈာ အဟောသိ. အထ နံ မာတာ, ပုတ္တ, တွံ အတ္တနော ရုစိယာ ကုမာရိကံ အာဏာပေသိ, သာ ဣဒါနိ ဝဉ္ဈာ ဇာတာ, အပုတ္တကဉ္စ နာမ ကုလံ ဝိနဿတိ, ပဝေဏီ န ဃဋီယတိ, တေန အညံ တေ ကုမာရိကံ အာနေမီတိ. တေန ‘‘အလံ, အမ္မာ’’တိ ဝုစ္စမာနာပိ ပုနပ္ပုနံ ကထေသိ. ဝဉ္ဈိတ္ထီ တံ ကထံ သုတွာ ‘‘ပုတ္တာ နာမ မာတာပိတူနံ ဝစနံ အတိက္ကမိတုံ န သက္ကောန္တိ, ဣဒါနိ အညံ ဝိဇာယိနိံ ဣတ္ထိံ အာနေတွာ မံ ဒါသိဘောဂေန ဘုဉ္ဇိဿတိ. ယံနူနာဟံ သယမေဝ ဧကံ ကုမာရိကံ အာနေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဧကံ ကုလံ ဂန္တွာ တဿတ္ထာယ ကုမာရိကံ ဝါရေတွာ ‘‘ကိံ နာမေတံ, အမ္မ, ဝဒေသီ’’တိ တေဟိ ပဋိက္ခိတ္တာ ‘‘အဟံ ဝဉ္ဈာ, အပုတ္တကံ နာမ ကုလံ ဝိနဿတိ, တုမှာကံ ပန ဓီတာ ပုတ္တံ ဝါ ဓီတရံ ဝါ လဘိတွာ ကုဋုမ္ဗိကဿ သာမိနီ ဘဝိဿတိ, မယှံ သာမိကဿ နံ ဒေထာ’’တိ ယာစိတွာ သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ အာနေတွာ သာမိကဿ ဃရေ အကာသိ.

据说，有一位家主之子，其父亡后，独力操持田间与家中诸务，并奉养母亲。其后，母亲对他说：“儿啊，我将为你迎娶一位姑娘。”他说：“母亲，请勿如此说，我将终生奉养您。”母亲说：“儿啊，田间与家中之事皆由你一人承担，我心实为不安，定要为你迎娶一位姑娘。”他再三拒绝后，便默然不语。母亲欲往某家求亲，遂离家而出。其子问她：“您要去哪一家？”闻说是某家后，他便阻止，并告知自己心仪之家。于是母亲前往那家，为子求得那位姑娘，定下婚期，将其迎娶入门。然而，此女不孕。于是，母亲对儿子说：“儿啊，你依自己心意迎娶了这位姑娘，如今她却不孕。无嗣之族，必将败亡，传承亦会中断。因此，我将再为你迎娶一位姑娘。”纵然儿子说：“够了，母亲。”她仍再三言说。那不孕的妻子听闻此话，心想：“为人子者，实难违逆父母之言。如今他要迎娶另一位能生育的女子，届时会把我当作婢女使唤。我何不亲自为他寻一位姑娘呢？”思忖已定，她便前往一户人家，为丈夫求亲，却被对方拒绝道：“夫人，您这是何意？”她说：“我不能生育，无嗣之族必将败亡。但你们的女儿若能生下一子半女，便可成为这家产业的主母。请将她嫁给我的丈夫吧。”她如此请求，说服对方应允后，便将那姑娘迎入丈夫家中。

အထဿာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစာယံ ပုတ္တံ ဝါ ဓီတရံ ဝါ လဘိဿတိ, အယမေဝ ကုဋုမ္ဗဿ သာမိနီ ဘဝိဿတိ. ယထာ ဒါရကံ န လဘတိ, တထေဝ နံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. အထ နံ သာ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ယဒါ တေ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာတိ, အထ မေ အာရောစေယျာသီ’’တိ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ဂဗ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတေ တဿာ အာရောစေသိ. ဣတရိဿာ ပန သာ သယမေဝ နိစ္စံ ယာဂုဘတ္တံ ဒေတိ, အထဿာ အာဟာရေနေဝ သဒ္ဓိံ ဂဗ္ဘပါတနဘေသဇ္ဇမဒါသိ, ဂဗ္ဘော ပတိ. ဒုတိယမ္ပိ ဂဗ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတေ အာရောစေသိ[Pg.31], ဣတရာ ဒုတိယမ္ပိ တထေဝ ပါတေသိ. အထ နံ ပဋိဝိဿကိတ္ထိယော ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကစ္စိ တေ သပတ္တိ အန္တရာယံ ကရောတီ’’တိ? သာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ ‘‘အန္ဓဗာလေ, ကသ္မာ ဧဝမကာသိ, အယံ တဝ ဣဿရိယဘယေန ဂဗ္ဘဿ ပါတနဘေသဇ္ဇံ ယောဇေတွာ ဒေတိ, တေန တေ ဂဗ္ဘော ပတတိ, မာ ပုန ဧဝမကတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တာ တတိယဝါရေ န ကထေသိ. အထ သာ ဣတရိဿာ ဥဒရံ ဒိသွာ ‘‘ကသ္မာ မယှံ ဂဗ္ဘဿ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ န ကထေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘တွံ မံ အာနေတွာ ဝဉ္စေတွာ ဒွေ ဝါရေ ဂဗ္ဘံ ပါတေသိ, ကိမတ္ထံ တုယှံ ကထေမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘နဋ္ဌာ ဒါနိမှီ’’တိ စိန္တေတွာ တဿာ ပမာဒံ ဩလောကေန္တီ ပရိဏတေ ဂဗ္ဘေ ဩကာသံ လဘိတွာ ဘေသဇ္ဇံ ယောဇေတွာ အဒါသိ. ဂဗ္ဘော ပရိဏတတ္တာ ပတိတုံ အသက္ကောန္တော တိရိယံ နိပတိ, ခရာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇိ, ဇီဝိတသံသယံ ပါပုဏိ. သာ ‘‘နာသိတမှိ တယာ, တွမေဝ မံ အာနေတွာ တွမေဝ တယောပိ ဝါရေ ဒါရကေ နာသေသိ, ဣဒါနိ အဟမ္ပိ နဿာမိ, ဣတော ဒါနိ စုတာ ယက္ခိနီ ဟုတွာ တဝ ဒါရကေ ခါဒိတုံ သမတ္ထာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေတွာ ကာလံ ကတွာ တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ မဇ္ဇာရီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရမ္ပိ သာမိကော ဂဟေတွာ ‘‘တယာ မေ ကုလူပစ္ဆေဒေါ ကတော’’တိ ကပ္ပရဇဏ္ဏုကာဒီဟိ သုပေါထိတံ ပေါထေသိ. သာ တေနေဝါဗာဓေန ကာလံ ကတွာ တတ္ထေဝ ကုက္ကုဋီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တာ.

那时，不孕的妇人心中生起此念：“如果这个女孩生下儿子或女儿，她就将成为这家财产的主人。应当设法让她无法得到孩子。”于是她对那女孩说：“妹妹，当你腹中怀胎时，请告诉我。”她应诺道：“好的。”待胎儿安住后，便告知了她。然而，那不孕的妇人总是亲自给她粥饭，并在食物中混入堕胎药，于是胎儿流产了。第二次胎儿安住后，她又告知了对方，对方又用同样的方法使其流产。于是邻居的女人们问她：“你的对妇是不是在加害于你？”她把事情说了，邻居们说：“愚痴的女孩，你为何这样做？她因害怕你掌权，才配制堕胎药给你，所以你的胎儿才会流产。以后不要再告诉她了。”听了这话，她在第三次怀孕时，便没有再告诉对方。那不孕的妇人看到她的肚子后说：“为什么不告诉我你怀孕的事？”她回答说：“你欺骗我，两次害我流产，我为何要告诉你？”对方心想：“如今我完了。”便一直窥伺她的疏忽，待胎儿成熟时，找到机会，配好堕胎药给她服下。胎儿因已成熟而无法流产，便横陈于腹中，剧痛生起，她性命垂危。她说：“我被你害了！是你把我带来，也是你三次杀害我的孩子，现在我也要死了。愿我于此身死后，能投生为夜叉女(yakkhinī)，得以吃掉你的孩子！”她发下此愿后便命终了，就在那栋屋里投生为一只母猫。她们的丈夫抓住那不孕的妇人，说道：“你断绝了我家的香火！”便用手肘、膝盖等狠狠地殴打她。她因那伤而死，就在那里投生为一只母鸡。

ကုက္ကုဋီ န စိရဿေဝ အဏ္ဍာနိ ဝိဇာယိ, မဇ္ဇာရီ အာဂန္တွာ တာနိ အဏ္ဍာနိ ခါဒိ. ဒုတိယမ္ပိ တတိယမ္ပိ ခါဒိယေဝ. ကုက္ကုဋီ စိန္တေသိ – ‘‘တယော ဝါရေ မမ အဏ္ဍာနိ ခါဒိတွာ ဣဒါနိ မမ္ပိ ခါဒိတုကာမာသီ’’တိ. ‘‘ဣတော စုတာ သပုတ္တကံ တံ ခါဒိတုံ လဘေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ တတော စုတာ အရညေ ဒီပိနီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရာ မိဂီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿာ ဝိဇာတကာလေ ဒီပိနီ အာဂန္တွာ တယော ဝါရေ ပုတ္တကေ ခါဒိ. မိဂီ မရဏကာလေ ‘‘အယံ မေ တိက္ခတ္တုံ ပုတ္တကေ ခါဒိတွာ ဣဒါနိ မမ္ပိ ခါဒိဿတိ, ဣတော ဒါနိ စုတာ ဧတံ သပုတ္တကံ ခါဒိတုံ လဘေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ကတွာ ဣတော စုတာ ယက္ခိနီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဒီပိနီပိ တထေဝ တတော စုတာ သာဝတ္ထိယံ ကုလဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ, သာ ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တာ ဒွါရဂါမကေ ပတိကုလံ အဂမာသိ, အပရဘာဂေ စ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. ယက္ခိနီပိ တဿာ ပိယသဟာယိကာဝဏ္ဏေန အာဂန္တွာ ‘‘ကုဟိံ မေ သဟာယိကာ’’တိ ‘‘အန္တောဂဗ္ဘေ ဝိဇာတာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပုတ္တံ နု ခေါ ဝိဇာတာ, ဥဒါဟု ဓီတရန္တိ ပဿိဿာမိ န’’န္တိ ဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ ပဿန္တီ ဝိယ ဒါရကံ ဂဟေတွာ [Pg.32] ခါဒိတွာ ဂတာ. ပုန ဒုတိယဝါရေပိ တထေဝ ခါဒိ. တတိယဝါရေ ဣတရာ ဂရုဘာရာ ဟုတွာ သာမိကံ အာမန္တေတွာ, ‘‘သာမိ, ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဧကာ ယက္ခိနီ မမ ဒွေ ပုတ္တေ ခါဒိတွာ ဂတာ, ဣဒါနိ မမ ကုလဂေဟံ ဂန္တွာ ဝိဇာယိဿာမီ’’တိ ကုလဂေဟံ ဂန္တွာ ဝိဇာယိ.

母鸡不久便产下蛋，母猫前来把那些蛋吃了。第二次、第三次也都吃了。母鸡想：“它三次吃了我的蛋，现在还想吃我。”于是发愿：“愿我于此身死后，能有机会连同它的孩子一起吃掉它！”发愿后便命终，投生于林中为一只母豹。另一只（母猫）则投生为一只母鹿。当母鹿生产时，母豹前来，三次吃掉了它的幼崽。母鹿临终时想：“这母豹三次吃了我的孩子，现在又要吃我了。愿我于此身死后，能有机会连同它的孩子一起吃掉它！”发愿后便命终，投生为一名夜叉女。母豹也同样从那里死去后，投生为舍卫城(Sāvatthī)的一位良家女子。她长大后，去到城门附近一个村庄的夫家，后来生下一个儿子。那夜叉女也化作她挚友的模样前来，问道：“我的朋友在哪里？”听人说“她在内室生产了”，便说：“是生了儿子还是女儿呢？我且去看看。”她进入内室，装作探视的样子，抱起孩子吃掉后离去。第二次也同样吃了。第三次，那女子身孕沉重时，便对丈夫说：“夫君，在此处，有一位夜叉女吃掉了我的两个儿子。现在我要回娘家去生产。”于是她回到娘家生产了。

တဒါ သာ ယက္ခိနီ ဥဒကဝါရံ ဂတာ ဟောတိ. ဝေဿဝဏဿ ဟိ ယက္ခိနိယော ဝါရေန အနောတတ္တဒဟတော သီသပရမ္ပရာယ ဥဒကမာဟရန္တိ. တာ စတုမာသစ္စယေနပိ ပဉ္စမာသစ္စယေနပိ မုစ္စန္တိ. အပရာ ယက္ခိနိယော ကိလန္တကာယာ ဇီဝိတက္ခယမ္ပိ ပါပုဏန္တိ. သာ ပန ဥဒကဝါရတော မုတ္တမတ္တာဝ ဝေဂေန တံ ဃရံ ဂန္တွာ ‘‘ကုဟိံ မေ သဟာယိကာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ကုဟိံ နံ ပဿိဿသိ, တဿာ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဇာတဇာတဒါရကေ ယက္ခိနီ အာဂန္တွာ ခါဒတိ, တသ္မာ ကုလဂေဟံ ဂတာ’’တိ. သာ ‘‘ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ ဂစ္ဆတု, န မေ မုစ္စိဿတီ’’တိ ဝေရဝေဂသမုဿာဟိတမာနသာ နဂရာဘိမုခီ ပက္ခန္ဒိ. ဣတရာပိ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ နံ ဒါရကံ နှာပေတွာ နာမံ ကတွာ, ‘‘သာမိ, ဣဒါနိ သကဃရံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ ပုတ္တမာဒါယ သာမိကေန သဒ္ဓိံ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဂတမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တီ ပုတ္တံ သာမိကဿ ဒတွာ ဝိဟာရပေါက္ခရဏိယာ နှာတွာ သာမိကေ နှာယန္တေ ဥတ္တရိတွာ ပုတ္တဿ ထညံ ပါယမာနာ ဌိတာ ယက္ခိနိံ အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ သဉ္ဇာနိတွာ, ‘‘သာမိ, ဝေဂေန ဧဟိ, အယံ သာ ယက္ခိနီ, ဝေဂေန ဧဟိ, အယံ သာ ယက္ခိနီ’’တိ ဥစ္စာသဒ္ဒံ ကတွာ ယာဝ တဿ အာဂမနံ သဏ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တီ နိဝတ္တေတွာ အန္တောဝိဟာရာဘိမုခီ ပက္ခန္ဒိ.

那时，那夜叉女轮到去运水。确实，毗沙门天(Vessavaṇa)的夜叉女们轮流从阿耨达池(Anotatta)用头顶接力的方式运水。她们经过四个月，或经过五个月，才能解脱。其他夜叉女因身体疲惫而命终。而那夜叉女刚从运水的轮值中解脱，便迅速前往那家，问道：“我的朋友在哪里？”（人们回答：）“你在哪里能见到她？有个夜叉女前来吃掉了她在此处所生的每一个孩子，因此她回娘家去了。”她心中燃起仇恨的怒火，说道：“无论她去哪里，都休想从我手中逃脱！”随即面向城里追去。另一边，那妇人在为孩子命名的那天，给孩子沐浴、取名后，对丈夫说：“夫君，我们现在回家吧。”她抱着孩子，与丈夫一同走在穿过寺院的路上。她把孩子交给丈夫，自己在寺院的池塘里沐浴。当丈夫沐浴时，她已上岸，站着给孩子喂奶。这时，她看见那夜叉女正追来，便认出了她，大声呼喊：“夫君，快来！就是那个夜叉女！快来！就是那个夜叉女！”她无法等到丈夫前来，便转身朝寺院内跑去。

တသ္မိံ သမယေ သတ္ထာ ပရိသမဇ္ဈေ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ပုတ္တံ တထာဂတဿ ပါဒပိဋ္ဌေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ‘‘တုမှာကံ မယာ ဧသ ဒိန္နော, ပုတ္တဿ မေ ဇီဝိတံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ဒွါရကောဋ္ဌကေ အဓိဝတ္ထော သုမနဒေဝေါ နာမ ယက္ခိနိယာ အန္တော ပဝိသိတုံ နာဒါသိ. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာမန္တေတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, အာနန္ဒ, တံ ယက္ခိနိံ ပက္ကောသာဟီ’’တိ အာဟ. ထေရော ပက္ကောသိ. ဣတရာ ‘‘အယံ, ဘန္တေ, အာဂစ္ဆတီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘ဧတု, မာ သဒ္ဒမကာသီ’’တိ ဝတွာ တံ အာဂန္တွာ ဌိတံ ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ကရောသိ, သစေ တုမှေ မာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ သမ္မုခီဘာဝံ နာဂမိဿထ, အဟိနကုလာနံ ဝိယ အစ္ဆဖန္ဒနာနံ ဝိယ ကာကောလူကာနံ ဝိယ စ ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ ဝေါ ဝေရံ အဘဝိဿ[Pg.33], ကသ္မာ ဝေရံ ပဋိဝေရံ ကရောထ. ဝေရဉှိ အဝေရေန ဥပသမ္မတိ, နော ဝေရေနာ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

当时，导师正在大众中说法。她把孩子放在如来的脚背上，说道：“此子我已献给您，请赐我儿子的生命！”守在门楼、名为须摩那（Sumana）的天神不让那夜叉女进入。导师召唤阿难（Ānanda）长老：“去，阿难，把那个夜叉女叫来。”长老便召唤了她。另一名女子（孩子的母亲）说：“尊者，她来了。”导师说：“让她来，不要出声。”待她走近站定后，导师对她说：“你为何这么做？如果你们没有来到像我这样的佛陀面前，你们的怨恨就会像蛇与那拘罗（nakula）、熊与Phandana树、乌鸦与猫头鹰一般，延续一劫。为何要以怨报怨？须知仇怨实以无怨而平息，绝非以怨恨能息。”说完，他诵出此偈：

၅.

5.

‘‘န ဟိ ဝေရေန ဝေရာနိ, သမ္မန္တီဓ ကုဒါစနံ;

အဝေရေန စ သမ္မန္တိ, ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော’’တိ.

于此世界中，怨不能止怨； 唯以无怨息，此乃亘古法。

တတ္ထ န ဟိ ဝေရေနာတိ ယထာ ဟိ ခေဠသိင်္ဃာဏိကာဒီဟိ အသုစီဟိ မက္ခိတံ ဌာနံ တေဟေဝ အသုစီဟိ ဓောဝန္တာ သုဒ္ဓံ နိဂ္ဂန္ဓံ ကာတုံ န သက္ကောန္တိ, အထ ခေါ တံ ဌာနံ ဘိယျောသောမတ္တာယ အသုဒ္ဓတရဉ္စေဝ ဒုဂ္ဂန္ဓတရဉ္စ ဟောတိ; ဧဝမေဝ အက္ကောသန္တံ ပစ္စက္ကောသန္တော ပဟရန္တံ ပဋိပဟရန္တော ဝေရေန ဝေရံ ဝူပသမေတုံ န သက္ကောတိ, အထ ခေါ ဘိယျော ဘိယျော ဝေရမေဝ ကရောတိ. ဣတိ ဝေရာနိ နာမ ဝေရေန ကိသ္မိဉ္စိ ကာလေ န သမ္မန္တိ, အထ ခေါ ဝဍ္ဎန္တိယေဝ. အဝေရေန စ သမ္မန္တီတိ ယထာ ပန တာနိ ခေဠာဒီနိ အသုစီနိ ဝိပ္ပသန္နေန ဥဒကေန ဓောဝိယမာနာနိ နဿန္တိ, တံ ဌာနံ သုဒ္ဓံ ဟောတိ သုဂန္ဓံ; ဧဝမေဝ အဝေရေန ခန္တိမေတ္တောဒကေန ယောနိသော မနသိကာရေန ပစ္စဝေက္ခဏေန ဝေရာနိ ဝူပသမ္မန္တိ ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ အဘာဝံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧသ ဓမ္မော သနန္တနောတိ ဧသ အဝေရေန ဝေရူပသမနသင်္ခါတော ပေါရာဏကော ဓမ္မော; သဗ္ဗေသံ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓခီဏာသဝါနံ ဂတမဂ္ဂေါတိ.

于此，“实不以怨恨”者：譬如被唾液、鼻涕等不净物所涂抹之处，若以同样的不净物清洗，则不能使其清净无臭，反而只会令其更加污秽、更加恶臭；同理，对辱骂者反唇相讥，对殴打者还手反击，以怨恨来平息怨恨，实不能成，反而只会增长怨恨。是故，所谓的怨恨，在任何时候都不能因怨恨而平息，只会增长而已。“以无怨而平息”者：譬如那些唾液等不净物，若以清澈之水洗涤，便会消失，其处即变得清净芳香；同理，以无怨，即以忍耐与慈爱之水，通过如理作意与省察，怨恨便得以平息、止息、趋于无有。“此是永恒之法”者：此以无怨平息怨恨之法，乃是古老之法，是诸佛、独觉佛(paccekabuddha)与诸漏尽者所行之道。

ဂါထာပရိယောသာနေ ယက္ခိနီ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. သမ္ပတ္တပရိသာယပိ ဓမ္မဒေသနာ သာတ္ထိကာ အဟောသိ.

偈颂结束时，该夜叉女安立于入流果(sotāpattiphala)。对到来的会众，此次说法亦有利益。

သတ္ထာ တံ ဣတ္ထိံ အာဟ – ‘‘ဧတိဿာ တဝ ပုတ္တံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘ဘာယာမိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘မာ ဘာယိ, နတ္ထိ တေ ဧတံ နိဿာယ ပရိပန္ထော’’တိ အာဟ. သာ တဿာ ပုတ္တမဒါသိ. သာ တံ စုမ္ဗိတွာ အာလိင်္ဂေတွာ ပုန မာတုယေဝ ဒတွာ ရောဒိတုံ အာရဘိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိမေတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဘန္တေ, အဟံ ပုဗ္ဗေ ယထာ ဝါ တထာ ဝါ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တီပိ ကုစ္ဆိပူရံ နာလတ္ထံ, ဣဒါနိ ကထံ ဇီဝိဿာမီ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘မာ စိန္တယီ’’တိ သမဿာသေတွာ တံ ဣတ္ထိမာဟ – ‘‘ဣမံ နေတွာ အတ္တနော ဂေဟေ နိဝါသာပေတွာ အဂ္ဂယာဂုဘတ္တေဟိ ပဋိဇဂ္ဂါဟီ’’တိ. သာ တံ နေတွာ ပိဋ္ဌိဝံသေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ အဂ္ဂယာဂုဘတ္တေဟိ ပဋိဇဂ္ဂိ, တဿာ ဝီဟိပဟရဏကာလေ မုသလဂ္ဂေန မုဒ္ဓံ ပဟရန္တံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာသိ. သာ သဟာယိကံ အာမန္တေတွာ ‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဝသိတုံ န သက္ကောမိ, အညတ္ထ မံ ပတိဋ္ဌာပေဟီ’’တိ ဝတွာ မုသလသာလာယ ဥဒကစာဋိယံ ဥဒ္ဓနေ နိဗ္ဗကောသေ သင်္ကာရကူဋေ ဂါမဒွါရေ စာတိ ဧတေသု ဌာနေသု [Pg.34] ပတိဋ္ဌာပိတာပိ ဣဓ မေ မုသလေန သီသံ ဘိန္ဒန္တံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ, ဣဓ ဒါရကာ ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကံ ဩတာရေန္တိ, ဣဓ သုနခါ နိပဇ္ဇန္တိ, ဣဓ ဒါရကာ အသုစိံ ကရောန္တိ, ဣဓ ကစဝရံ ဆဍ္ဍေန္တိ, ဣဓ ဂါမဒါရကာ လက္ခယောဂ္ဂံ ကရောန္တီတိ သဗ္ဗာနိ တာနိ ပဋိက္ခိပိ. အထ နံ ဗဟိဂါမေ ဝိဝိတ္တောကာသေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တတ္ထ တဿာ အဂ္ဂယာဂုဘတ္တာဒီနိ ဟရိတွာ ပဋိဇဂ္ဂိ. သာ ယက္ခိနီ ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ မေ သဟာယိကာ ဣဒါနိ ဗဟူပကာရာ, ဟန္ဒာဟံ ကိဉ္စိ ပဋိဂုဏံ ကရောမီ’’တိ. သာ ‘‘ဣမသ္မိံ သံဝစ္ဆရေ သုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, ထလဋ္ဌာနေ သဿံ ကရောဟိ, ဣမသ္မိံ သံဝစ္ဆရေ ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, နိန္နဋ္ဌာနေယေဝ သဿံ ကရောဟီ’’တိ သဟာယိကာယ အာရောစေတိ. သေသဇနေဟိ ကတသဿံ အတိဥဒကေန ဝါ အနောဒကေန ဝါ နဿတိ, တဿာ အတိဝိယ သမ္ပဇ္ဇတိ. အထ နံ သေသဇနာ, ‘‘အမ္မ, တယာ ကတသဿံ နေဝ အစ္စောဒကေန, န အနုဒကေန နဿတိ, သုဗ္ဗုဋ္ဌိဒုဗ္ဗုဋ္ဌိဘာဝံ ဉတွာ ကမ္မံ ကရောသိ, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘အမှာကံ သဟာယိကာ ယက္ခိနီ သုဗ္ဗုဋ္ဌိဒုဗ္ဗုဋ္ဌိဘာဝံ အာစိက္ခတိ, မယံ တဿာ ဝစနေန ထလေသု နိန္နေသု သဿာနိ ကရောမ, တေန နော သမ္ပဇ္ဇတိ. ကိံ န ပဿထ? နိဗဒ္ဓံ အမှာကံ ဂေဟတော ယာဂုဘတ္တာဒီနိ ဟရိယမာနာနိ, တာနိ ဧတိဿာ ဟရီယန္တိ, တုမှေပိ ဧတိဿာ အဂ္ဂယာဂုဘတ္တာဒီနိ ဟရထ, တုမှာကမ္ပိ ကမ္မန္တေ ဩလောကေဿတီ’’တိ. အထဿာ သကလနဂရဝါသိနော သက္ကာရံ ကရိံသု. သာပိ တတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗေသံ ကမ္မန္တေ ဩလောကေန္တီ လာဘဂ္ဂပ္ပတ္တာ အဟောသိ မဟာပရိဝါရာ. သာ အပရဘာဂေ အဋ္ဌ သလာကဘတ္တာနိ ပဋ္ဌပေသိ. တာနိ ယာဝဇ္ဇကာလာ ဒီယန္တိယေဝါတိ.

世尊对那妇人说：“把你的儿子给她。”“尊者，我害怕。”“不要害怕，依靠她，你没有危险。”世尊说道。她便将儿子给了那夜叉女。那夜叉女亲吻、拥抱了孩子，又还给母亲，然后开始哭泣。于是世尊问她：“这是为何？”“尊者，我以前无论如何谋生，都得不到足以饱腹的食物，如今该如何维生？”于是世尊安慰她道：“莫担忧。”又对那妇人说：“带她去你家安住，用上等的粥饭照顾她。”她便将夜叉女带去，安置在屋脊梁下，用上等的粥饭照顾她。舂米时，她感觉好像有杵头在敲打自己的头。她便对朋友说：“我无法住在此处，请将我安置他处。”朋友虽然将她安置在舂米棚、水缸旁、灶台、屋檐滴水处、垃圾堆和村门口等处，但她还是拒绝了所有这些地方，说道：“在此处，我感觉好像有杵在敲碎我的头；在此处，孩子们倒下用过的水；在此处，狗躺卧着；在此处，孩子们便溺；在此处，人们倾倒垃圾；在此处，村里的孩子们玩着技巧游戏。”于是，朋友将她安置在村外僻静之处，并将上等的粥饭等带去那里照顾她。那夜叉女心想：“我的这位朋友现在对我帮助很大，我应当回报她。”她便告知朋友：“今年雨水会很充沛，你要在高地耕种；今年将会干旱，你只在洼地耕种。”其他人种的庄稼，或因水涝或因干旱而毁坏，而她的庄稼却收成极好。于是其他人问她：“朋友，你种的庄稼既不因水涝也不因干旱而毁坏，你是不是知道了雨水的好坏才耕种的？这究竟是怎么回事？”“我的朋友夜叉女告知我雨水的好坏，我们依她的话，在高地和洼地耕种，因此能丰收。你们没看见吗？不断从我家送出的粥饭等，就是送给她的。你们也给她送去上等的粥饭等吧，她也会照看你们的农事。”于是，全城居民都供养她。从那时起，她也照看所有人的农事，获得了最高的利养，并有了众多随从。后来，她设立了八份筹签食，这些供食一直延续至今。

ကာဠယက္ခိနီဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

迦梨夜叉女的故事，第四。

၅. ကောသမ္ဗကဝတ္ထု

5. 憍赏弥比丘的故事

ပရေ စ န ဝိဇာနန္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကောသမ္ဗကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“世人实不知……”此法教，是导师住在祇陀林(Jetavana)时，缘于憍赏弥(Kosambī)的比丘们而说的。

ကောသမ္ဗိယဉှိ ဃောသိတာရာမေ ပဉ္စသတပဉ္စသတပရိဝါရာ ဒွေ ဘိက္ခူ ဝိဟရိံသု ဝိနယဓရော စ ဓမ္မကထိကော စ. တေသု ဓမ္မကထိကော ဧကဒိဝသံ [Pg.35] သရီရဝလဉ္ဇံ ကတွာ ဥဒကကောဋ္ဌကေ အာစမနဥဒကာဝသေသံ ဘာဇနေ ဌပေတွာဝ နိက္ခမိ. ပစ္ဆာ ဝိနယဓရော တတ္ထ ပဝိဋ္ဌော တံ ဥဒကံ ဒိသွာ နိက္ခမိတွာ ဣတရံ ပုစ္ဆိ, ‘‘အာဝုသော, တယာ ဥဒကံ ဌပိတ’’န္တိ? ‘‘အာမ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေတ္ထ အာပတ္တိဘာဝံ န ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘အာမ, န ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ဟောတိ, အာဝုသော, ဧတ္ထ အာပတ္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ပဋိကရိဿာမိ န’’န္တိ. ‘‘သစေ ပန တေ, အာဝုသော, အသဉ္စိစ္စ အဿတိယာ ကတံ, နတ္ထိ အာပတ္တီ’’တိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ အဟောသိ. ဝိနယဓရောပိ အတ္တနော နိဿိတကာနံ ‘‘အယံ ဓမ္မကထိကော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇမာနောပိ န ဇာနာတီ’’တိ အာရောစေသိ. တေ တဿ နိဿိတကေ ဒိသွာ ‘‘တုမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာပိ အာပတ္တိဘာဝံ န ဇာနာတီ’’တိ အာဟံသု. တေ ဂန္တွာ အတ္တနော ဥပဇ္ဈာယဿ အာရောစေသုံ. သော ဧဝမာဟ – ‘‘အယံ ဝိနယဓရော ပုဗ္ဗေ အနာပတ္တီတိ ဝတွာ ဣဒါနိ အာပတ္တီတိ ဝဒတိ, မုသာဝါဒီ ဧသော’’တိ. တေ ဂန္တွာ ‘‘တုမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော မုသာဝါဒီ’’တိ အာဟံသု. တေ ဧဝံ အညမညံ ကလဟံ ဝဍ္ဎယိံသု. ကတော ဝိနယဓရော ဩကာသံ လဘိတွာ ဓမ္မကထိကဿ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခေပနီယကမ္မမကာသိ. တတော ပဋ္ဌာယ တေသံ ပစ္စယဒါယကာ ဥပဋ္ဌာကာပိ ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ အဟေသုံ, ဩဝါဒပဋိဂ္ဂါဟကာ ဘိက္ခုနိယောပိ အာရက္ခဒေဝတာပိ တာသံ သန္ဒိဋ္ဌသမ္ဘတ္တာ အာကာသဋ္ဌဒေဝတာပီတိ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ သဗ္ဗေပိ ပုထုဇ္ဇနာ ဒွေ ပက္ခာ အဟေသုံ. စာတုမဟာရာဇိကံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ အကနိဋ္ဌဘာဝနာ ပန ဧကနိန္နာဒံ ကောလာဟလံ အဂမာသိ.

当时，在憍赏弥（Kosambī）的瞿师罗园（Ghositārāma）中，住着两位比丘，一位是持律者，一位是说法者，各自有五百位弟子为眷属。一日，说法者如厕之后，将剩余的盥洗用水留在器皿中便离开了。之后，持律者进入彼处，见到那些水，出来后问另一位：“贤友，此水是你所留吗？”“是的，贤友。”“你不知道此中有过吗？”“是的，我不知道。”“贤友，此中确有过。”“那么，我将忏除它。”“然而，贤友，你若是无意、无念而为，则无过。”但他对那项过持无过之见。持律者也告知其弟子们：“这位说法者有过却不知道。”那些弟子见到说法者的弟子，便说：“你们的戒师有过，却不知其为过。”他们回去告知自己的戒师。他说：“这位持律者先前说‘无过’，现在又说‘有过’，他是说妄语者。”他们回去说：“你们的戒师是说妄语者。”他们就这样互相争吵，使矛盾加剧。于是持律者得到机会，因说法者不见其过，便对他作了举罪羯磨。从那时起，他们的资具施主与侍者也分成了两派，就连接受教诫的比丘尼、守护神、与他们相识共食者、空居天神，乃至梵天界的所有凡夫，都分成了两派。从四大王天开始，直至色究竟天，都响起了同一片喧嚣之声。

အထေကော အညတရော ဘိက္ခု တထာဂတမုပသင်္ကမိတွာ ဥက္ခေပကာနံ ဝိနယဓရအန္တေဝါသိကာနံ ‘‘ဓမ္မိကေနေဝါယံ ဝိနယကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော’’တိ လဒ္ဓိဉ္စ, ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာနံ ဓမ္မကထိကအန္တေဝါသိကာနံ ပန ‘‘အဓမ္မိကေနေဝ ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော’’တိ လဒ္ဓိဉ္စ, ဥက္ခေပကေဟိ ဝါရိယမာနာနမ္ပိ စ တေသံ တံ အနုပရိဝါရေတွာ ဝိစရဏဘာဝဉ္စ အာရောစေသိ ဘဂဝါ ‘‘သမဂ္ဂါ ကိရ ဟောန္တူ’’တိ ဒွေ ဝါရေ ပေသေတွာ ‘‘န ဣစ္ဆန္တိ, ဘန္တေ, သမဂ္ဂါ ဘဝိတု’’န္တိ သုတွာ တတိယဝါရေ ‘‘ဘိန္နော ဘိက္ခုသံဃော, ဘိန္နော ဘိက္ခုသံဃော’’တိ တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဥက္ခေပကာနံ ဥက္ခေပနေ, ဣတရေသဉ္စ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ အာဒီနဝံ ကထေတွာ ပုန တေသံ တတ္ထေဝ [Pg.36] ဧကသီမာယံ ဥပေါသထာဒီနိ အနုဇာနိတွာ ဘတ္တဂ္ဂါဒီသု ဘဏ္ဍနဇာတာနံ ‘‘အာသနန္တရိကာယ နိသီဒိတဗ္ဗ’’န္တိ (မဟာဝ. ၄၅၆) ဘတ္တဂ္ဂေ ဝတ္တံ ပညာပေတွာ ‘‘ဣဒါနိပိ ဘဏ္ဍနဇာတာဝ ဝိဟရန္တီ’’တိ သုတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ ‘‘အလံ, ဘိက္ခဝေ, မာ ဘဏ္ဍန’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဘဏ္ဍနကလဟဝိဂ္ဂဟဝိဝါဒါ နာမေတေ အနတ္ထကာရကာ. ကလဟံ နိဿာယ ဟိ လဋုကိကာပိ သကုဏိကာ ဟတ္ထိနာဂံ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေသီ’’တိ လဋုကိကဇာတကံ (ဇာ. ၁.၅.၃၉ အာဒယော) ကထေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, သမဂ္ဂါ ဟောထ, မာ ဝိဝဒထ. ဝိဝါဒံ နိဿာယ ဟိ အနေကသတသဟဿာ ဝဋ္ဋကာပိ ဇီဝိတက္ခယံ ပတ္တာ’’တိ ဝဋ္ဋကဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁.၁၁၈) ကထေသိ. ဧဝမ္ပိ တေသု ဘဂဝတော ဝစနံ အနာဒိယန္တေသု အညတရေန ဓမ္မဝါဒိနာ တထာဂတဿ ဝိဟေသံ အနိစ္ဆန္တေန ‘‘အာဂမေတု, ဘန္တေ ဘဂဝါ, ဓမ္မသာမိ, အပ္ပောဿုက္ကော, ဘန္တေ ဘဂဝါ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရမနုယုတ္တော ဝိဟရတု, မယမေဝ တေန ဘဏ္ဍနေန ကလဟေန ဝိဂ္ဂဟေန ဝိဝါဒေန ပညာယိဿာမာ’’တိ (မဟာဝ. ၄၅၇; မ. နိ. ၃.၂၃၆) ဝုတ္တေ အတီတံ အာဟရိ –

尔时，有一位比丘来到如来跟前，禀告说：举罪的持律者弟子们持此见解：“此人是依循如法的律羯磨而被举罪的”；而被举罪者的追随者，即说法者的弟子们，则持此见解：“此人是依循不如法的羯磨而被举罪的”。他还禀告，即使举罪者们加以制止，他们仍然围绕着被举罪者四处走动。世尊两次派人去说：“愿他们和合！”但听闻“尊者，他们不愿和合”。到了第三次，听闻“比丘僧团分裂了！比丘僧团分裂了！”，世尊便前往他们之处，对举罪者们宣说了举罪的过患，对另一方则宣说了不见罪的过患。之后，世尊又允许他们在彼处同一戒场内行布萨等仪式，并在食堂等处，为争吵的比丘们制定了规定：“应隔座而坐”。后听闻他们依然在争吵中，世尊便前往彼处，说了“够了，比丘们！不要争吵！”等语，并说道：“比丘们，争吵、斗诤、争执、论诤，这些只会导致无益。要知道，因为争吵，一只小小的拉ṭu迦鸟也能让大象丧命。”于是讲述了《拉ṭu迦本生》(Laṭukikajātaka)。又说：“比丘们，要和合，不要争论。要知道，因为争论，成百上千的鹌鹑也丧失了性命。”并讲述了《鹌鹑本生》(Vaṭṭakajātaka)。即使如此，当他们不听从世尊的话时，有一位如法而语的比丘，不愿如来受到烦扰，便说：“尊者世尊，法主，请您暂待！尊者世尊，请少费心，安住于现法乐住吧！我们自己将因这场争吵、斗诤、争执与论诤而为人所知！”此话一出，世尊便引述了过去之事——

ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တော နာမ ကာသိရာဇာ အဟောသိ. ဗြဟ္မဒတ္တေန ဒီဃီတိဿ ကောသလရညော ရဇ္ဇံ အစ္ဆိန္ဒိတွာ အညာတကဝေသေန ဝသန္တဿ ပိတုနော မာရိတဘာဝဉ္စေဝ ဒီဃာဝုကုမာရေန အတ္တနော ဇီဝိတေ ဒိန္နေ တတော ပဋ္ဌာယ တေသံ သမဂ္ဂဘာဝဉ္စ ကထေတွာ ‘‘တေသဉှိ နာမ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇူနံ အာဒိန္နဒဏ္ဍာနံ အာဒိန္နသတ္ထာနံ ဧဝရူပံ ခန္တိသောရစ္စံ ဘဝိဿတိ. ဣဓ ခေါ တံ, ဘိက္ခဝေ, သောဘေထ, ယံ တုမှေ ဧဝံ သွာခါတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ ခမာ စ ဘဝေယျာထ သောရတာ စာ’’တိ ဩဝဒိတွာပိ နေဝ တေ သမဂ္ဂေ ကာတုံ အသက္ခိ. သော တာယ အာကိဏ္ဏဝိဟာရတာယ ဥက္ကဏ္ဌိတော ‘‘အဟံ ခေါ ဣဒါနိ အာကိဏ္ဏော ဒုက္ခံ ဝိဟရာမိ, ဣမေ စ ဘိက္ခူ မမ ဝစနံ န ကရောန္တိ. ယံနူနာဟံ ဧကကောဝ ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟရေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ ကောသမ္ဗိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ အနပလောကေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဧကကောဝ အတ္တနော ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဗာလကလောဏကဂါမံ ဂန္တွာ တတ္ထ ဘဂုတ္ထေရဿ ဧကစာရိကဝတ္တံ ကထေတွာ ပါစိနဝံသမိဂဒါယေ တိဏ္ဏံ ကုလပုတ္တာနံ သာမဂ္ဂိယာနိသံသံ ကထေတွာ ယေန [Pg.37] ပါလိလေယျကံ အတ္ထိ, တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ပါလိလေယျကံ ဥပနိဿာယ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍေ ဘဒ္ဒသာလမူလေ ပါလိလေယျကေန ဟတ္ထိနာ ဥပဋ္ဌိယမာနော ဖာသုကံ ဝဿာဝါသံ ဝသိ.

诸比丘，往昔于波罗奈（Bārāṇasī），有迦尸国（Kāsi）王，名为梵授。世尊讲述了梵授夺取憍萨罗王长寿（Dīghīti）的王国，其父王以不为人知的装扮生活时被杀害，而长寿王子（Dīghāvu）饶了梵授王一命后，他们从此和睦相处之事，并告诫道：“诸比丘，那些手持刑杖、手持刀剑的国王们尚且能有如此的忍耐与柔和。诸比丘，你们于此善说之法与律中出家，理应忍耐、柔和，这才是你们的光耀。”虽然如此教诲，却未能使他们和合。世尊因住处喧闹而感厌烦，心想：“我今住处喧闹，生活痛苦，而此等比丘不听我言。我何不独自远离僧团而住？”思惟后，他于憍赏弥乞食已，未告知比丘僧团，独自取衣钵，前往跋罗迦路那迦村（Bālakaloṇakagāma）。于彼处，他为跋古（Bhagu）长老宣说独行之法，又于东竹林鹿野苑（Pācinavaṃsamigadāya）为三位良家子宣说和合之利益，随后前往有巴力雷雅咖（Pālileyyaka）之处。据说，当时世尊依止巴力雷雅咖村，于受保护的林苑中，在一棵吉祥娑罗树下，由巴力雷雅咖象侍奉，安稳地度过了雨安居。

ကောသမ္ဗိဝါသိနောပိ ခေါ ဥပါသကာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ အပဿန္တာ ‘‘ကုဟိံ, ဘန္တေ, သတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပါလိလေယျကဝနသဏ္ဍံ ဂတော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘အမှေ သမဂ္ဂေ ကာတုံ ဝါယမိ, မယံ ပန န သမဂ္ဂါ အဟုမှာ’’တိ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, တုမှေ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ တသ္မိံ သာမဂ္ဂိံ ကရောန္တေ သမဂ္ဂါ နာဟုဝတ္ထာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘မနုဿာ ဣမေ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ တသ္မိံ သာမဂ္ဂိံ ကရောန္တေပိ သမဂ္ဂါ န ဇာတာ, မယံ ဣမေ နိဿာယ သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုံ န လဘိမှာ, ဣမေသံ နေဝ အာသနံ ဒဿာမ, န အဘိဝါဒနာဒီနိ ကရိဿာမာ’’တိ တတော ပဋ္ဌာယ တေသံ သာမီစိမတ္တမ္ပိ န ကရိံသု. တေ အပ္ပာဟာရတာယ သုဿမာနာ ကတိပါဟေနေဝ ဥဇုကာ ဟုတွာ အညမညံ အစ္စယံ ဒေသေတွာ ခမာပေတွာ ‘‘ဥပါသကာ မယံ သမဂ္ဂါ ဇာတာ, တုမှေပိ နော ပုရိမသဒိသာ ဟောထာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ခမာပိတော ပန ဝေါ, ဘန္တေ, သတ္ထာ’’တိ. ‘‘န ခမာပိတော, အာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သတ္ထာရံ ခမာပေထ, သတ္ထု ခမာပိတကာလေ မယမ္ပိ တုမှာကံ ပုရိမသဒိသာ ဘဝိဿာမာ’’တိ. တေ အန္တောဝဿဘာဝေန သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တုံ အဝိသဟန္တာ ဒုက္ခေန တံ အန္တောဝဿံ ဝီတိနာမေသုံ. သတ္ထာ ပန တေန ဟတ္ထိနာ ဥပဋ္ဌိယမာနော သုခံ ဝသိ. သောပိ ဟိ ဟတ္ထိနာဂေါ ဂဏံ ပဟာယ ဖာသုဝိဟာရတ္ထာယေဝ တံ ဝနသဏ္ဍံ ပါဝိသိ.

憍赏弥(Kosambī)的诸优婆塞前往精舍，不见世尊，便问：“尊者，世尊在何处？”答曰：“已前往巴力雷雅咖(Pālileyyaka)林。”又问：“是何缘故？”答曰：“祂努力使我等和合，然我等未能和合。”优婆塞言：“尊者，汝等于世尊座下出家，当祂促成和合时，竟不和合耶？”答曰：“诚如是，贤友。”优婆塞们说道：“此辈于世尊座下出家，当祂促成和合时，竟不和合。我等因彼等而不得见世尊，自今以后，我等不复为其设座，亦不作礼敬等事。”自是而后，彼等对诸比丘乃至不作些许恭敬。彼诸比丘因饮食鲜少而致羸瘦，数日后，皆心怀质直，互相发露过失，求请原谅，然后对优婆塞们说：“诸优婆塞，我等已和合，愿汝等亦待我等如初。”优婆塞问：“尊者，汝等已求世尊宽恕否？”答曰：“未也，贤友。”优婆塞言：“若然，请先求世尊宽恕。待汝等求得世尊宽恕之时，我等亦将待汝等如初。”彼诸比丘因值雨安居，不能前往世尊之处，遂艰难地度过了那个雨安居。而世尊则由彼象侍奉，安乐而住。彼象王亦为求安乐住，舍离其群，而入彼林。

ယထာဟ – ‘‘အဟံ ခေါ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရာမိ ဟတ္ထီဟိ ဟတ္ထီနီဟိ ဟတ္ထိကလဘေဟိ ဟတ္ထိစ္ဆာပေဟိ, ဆိန္နဂ္ဂါနိ စေဝ တိဏာနိ ခါဒါမိ, ဩဘဂ္ဂေါဘဂ္ဂဉ္စ မေ သာခါဘင်္ဂံ ခါဒန္တိ, အာဝိလာနိ စ ပါနီယာနိ ပိဝါမိ, ဩဂါဟာ စဿ မေ ဥတ္တိဏ္ဏဿ ဟတ္ထိနိယော ကာယံ ဥပနိဃံသန္တိယော ဂစ္ဆန္တိ, ယံနူနာဟံ ဧကောဝ ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟရေယျ’’န္တိ (မဟာဝ. ၄၆၇; ဥဒါ. ၃၅). အထ ခေါ သော ဟတ္ထိနာဂေါ ယူထာ အပက္ကမ္မ ယေန ပါလိလေယျကံ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍံ ဘဒ္ဒသာလမူလံ, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ပန ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဩလောကေန္တော အညံ ကိဉ္စိ အဒိသွာ ဘဒ္ဒသာလမူလံ ပါဒေနေဝ ပဟရန္တော တစ္ဆေတွာ သောဏ္ဍာယ သာခံ ဂဟေတွာ သမ္မဇ္ဇိ. တတော ပဋ္ဌာယ သောဏ္ဍာယ [Pg.38] ဃဋံ ဂဟေတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတိ, ဥဏှောဒကေန အတ္ထေ သတိ ဥဏှောဒကံ ပဋိယာဒေတိ. ကထံ? ဟတ္ထေန ကဋ္ဌာနိ ဃံသိတွာ အဂ္ဂိံ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ ဒါရူနိ ပက္ခိပန္တော အဂ္ဂိံ ဇာလေတွာ တတ္ထ ပါသာဏေ ပက္ခိပိတွာ ပစိတွာ ဒါရုဒဏ္ဍကေန ပဝဋ္ဋေတွာ ပရိစ္ဆိန္နာယ ခုဒ္ဒကသောဏ္ဍိကာယ ခိပတိ, တတော ဟတ္ထံ ဩတာရေတွာ ဥဒကဿ တတ္တဘာဝံ ဇာနိတွာ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒတိ. သတ္ထာ ‘‘ဥဒကံ တေ တာပိတံ ပါလိလေယျကာ’’တိ ဝတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ နှာယတိ. အထဿ နာနာဝိဓာနိ ဖလာနိ အာဟရိတွာ ဒေတိ. ယဒါ ပန သတ္ထာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ, တဒါ သတ္ထု ပတ္တစီဝရမာဒါယ ကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌပေတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံယေဝ ဂစ္ဆတိ. သတ္ထာ ဂါမူပစာရံ ပတွာ ‘‘ပါလိလေယျက ဣတော ပဋ္ဌာယ တယာ ဂန္တုံ န သက္ကာ, အာဟာရ မေ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ အာဟရာပေတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သောပိ ယာဝ သတ္ထု နိက္ခမနာ တတ္ထေဝ ဌတွာ အာဂမနကာလေ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ပုရိမနယေနေဝ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ ဝသနဋ္ဌာနေ ဩတာရေတွာ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ သာခါယ ဗီဇတိ, ရတ္တိံ ဝါဠမိဂပရိပန္ထနိဝါရဏတ္ထံ မဟန္တံ ဒဏ္ဍံ သောဏ္ဍာယ ဂဟေတွာ ‘‘သတ္ထာရံ ရက္ခိဿာမီ’’တိ ယာဝ အရုဏုဂ္ဂမနာ ဝနသဏ္ဍဿ အန္တရန္တရေန ဝိစရတိ, တတော ပဋ္ဌာယယေဝ ကိရ သော ဝနသဏ္ဍော ပါလိလေယျကရက္ခိတဝနသဏ္ဍော နာမ ဇာတော. အရုဏေ ဥဂ္ဂတေ မုခေါဒကဒါနံ အာဒိံ ကတွာ တေနေဝူပါယေန သဗ္ဗဝတ္တာနိ ကရောတိ.

正如所说——“我生活在拥挤之中，被公象、母象、幼象和小象所围绕。我吃的是尖端被折断的草，吃的是被反复折断的树枝，我喝的是浑浊的水，当我入水及出水时，母象们走来摩擦我的身体。我何不独自离开象群，去过隐居的生活呢？”（《大品》467；《自说经》35）。于是，那头象王离开象群，来到巴力雷雅咖(Pālileyyaka)守护林中的吉祥娑罗树下，走近世尊。到达后，它向世尊行礼，环顾四周不见其他人，就用脚平整了吉祥娑罗树下的地面，用鼻子取下树枝打扫。从此以后，它用鼻子取水罐，准备饮用水和日用水，需要热水时就准备热水。如何准备呢？它用鼻子摩擦木柴生火，然后放入木柴点燃，再把石头放进去烧热，用木棍将它们推入一个小水池中。然后它伸下鼻子探知水温，再去礼拜世尊。世尊说：“巴力雷雅咖，你的水烧好了。”就去那里沐浴。它还采来各种水果供养。每当世尊进村乞食时，它就用头顶着世尊的衣钵，与世尊同行。世尊到达村边时说：“巴力雷雅咖，从这里开始你不能进去了，把我的衣钵拿来吧。”取过衣钵后，世尊就进村乞食。它一直等到世尊出来，在世尊回来时上前迎接，像先前一样接过衣钵，放于住处，行其义务，并以树枝为世尊扇风。晚上为了防止野兽侵扰，它用鼻子拿着一根大木棍，心想“我要保护世尊”，在林中巡逻直到天亮。据说从那时起，这片林子就叫“巴力雷雅咖守护林”。天亮时，它先供上洗脸水，然后用同样的方式做所有侍奉之事。

အထေကော မက္ကဋော တံ ဟတ္ထိံ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ဒိဝသေ ဒိဝသေ တထာဂတဿ အာဘိသမာစာရိကံ ကရောန္တံ ဒိသွာ ‘‘အဟမ္ပိ ကိဉ္စိဒေဝ ကရိဿာမီ’’တိ ဝိစရန္တော ဧကဒိဝသံ နိမ္မက္ခိကံ ဒဏ္ဍကမဓုံ ဒိသွာ ဒဏ္ဍကံ ဘဉ္ဇိတွာ ဒဏ္ဍကေနေဝ သဒ္ဓိံ မဓုပဋလံ သတ္ထု သန္တိကံ အာဟရိတွာ ကဒလိပတ္တံ ဆိန္ဒိတွာ တတ္ထ ဌပေတွာ အဒါသိ. သတ္ထာ ဂဏှိ. မက္ကဋော ‘‘ကရိဿတိ နု ခေါ ပရိဘောဂံ န ကရိဿတီ’’တိ ဩလောကေန္တော ဂဟေတွာ နိသိန္နံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ’’တိ စိန္တေတွာ ဒဏ္ဍကောဋိယံ ဂဟေတွာ ပရိဝတ္တေတွာ ဥပဓာရေန္တော အဏ္ဍကာနိ ဒိသွာ တာနိ သဏိကံ အပနေတွာ ပုန အဒါသိ. သတ္ထာ ပရိဘောဂမကာသိ. သော တုဋ္ဌမာနသော တံ တံ သာခံ ဂဟေတွာ နစ္စန္တောဝ အဋ္ဌာသိ. အထဿ ဂဟိတသာခါပိ အက္ကန္တသာခါပိ ဘိဇ္ဇိံသု. သော ဧကသ္မိံ ခါဏုမတ္ထကေ ပတိတွာ နိဝိဋ္ဌဂတ္တော သတ္ထရိ ပသန္နေနေဝ စိတ္တေန [Pg.39] ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ တိံသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တိ, အစ္ဆရာသဟဿပရိဝါရော မက္ကဋဒေဝပုတ္တော နာမ အဟောသိ.

于是，有一只猴子看见那头大象奋勉地侍奉如来，心想：“我也应当做些什么。”它四处寻觅，一日，发现一枝无蜂的枝蜜，便折断那树枝，连同树枝一起将蜂房带到世尊面前。它撕下一片芭蕉叶，将蜂房置于叶上供养。世尊接受了。猴子观察着，心想：“世尊会受用吗？还是不会呢？”见世尊收下后只是坐着，便想：“这是为何？”于是拿起那枝条翻转细看，发现里面有蜂卵，就小心地将它们除去，再次供养。世尊受用了。那猴子满心欢喜，抓住这根那根树枝跳起舞来。这时，它抓住的树枝和踩踏的树枝都断了。它跌落在一截树桩上，身体被树桩贯穿，但因对世尊怀着净信之心而命终，往生于忉利天(Tāvatiṃsa)，化生在一座三十由旬的金色天宫中，成为猴天子，有一千位天女为眷属。

တထာဂတဿ တတ္ထ ဟတ္ထိနာဂေန ဥပဋ္ဌိယမာနဿ ဝသနဘာဝေါ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ပါကဋော အဟောသိ. သာဝတ္ထိနဂရတော ‘‘အနာထပိဏ္ဍိကော ဝိသာခါ စ မဟာဥပါသိကာ’’တိဧဝမာဒီနိ မဟာကုလာနိ အာနန္ဒတ္ထေရဿ သာသနံ ပဟိဏိံသု ‘‘သတ္ထာရံ နော, ဘန္တေ, ဒဿေထာ’’တိ. ဒိသာဝါသိနောပိ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ ဝုဋ္ဌဝဿာ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘စိရဿုတာ နော, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မီ ကထာ, သာဓု မယံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, လဘေယျာမ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သဝနာယာ’’တိ ယာစိံသု. ထေရော တေ ဘိက္ခူ အာဒါယ တတ္ထ ဂန္တွာ ‘‘တေမာသံ ဧကဝိဟာရိနော တထာဂတဿ သန္တိကံ ဧတ္တကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတုံ အယုတ္တ’’န္တိ စိန္တေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဗဟိ ဌပေတွာ ဧကကောဝ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိ. ပါလိလေယျကော တံ ဒိသွာ ဒဏ္ဍမာဒါယ ပက္ခန္ဒိ. သတ္ထာ ဩလောကေတွာ အပေဟိ ‘‘အပေဟိ ပါလိလေယျက, မာ နိဝါရယိ, ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာကော ဧသော’’တိ အာဟ. သော တတ္ထေဝ ဒဏ္ဍံ ဆဍ္ဍေတွာ ပတ္တစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏံ အာပုစ္ဆိ. ထေရော နာဒါသိ. နာဂေါ ‘‘သစေ ဥဂ္ဂဟိတဝတ္တော ဘဝိဿတိ, သတ္ထု နိသီဒနပါသာဏဖလကေ အတ္တနော ပရိက္ခာရံ န ဌပေဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. ထေရော ပတ္တစီဝရံ ဘူမိယံ ဌပေသိ. ဝတ္တသမ္ပန္နာ ဟိ ဂရူနံ အာသနေ ဝါ သယနေ ဝါ အတ္တနော ပရိက္ခာရံ န ဌပေန္တိ.

如来于彼处由一头象王侍奉而住之事，传遍了整个瞻部洲。从舍卫城(Sāvatthī)，给孤独、毘舍佉大优婆夷等诸大家族，向阿难长老传信道：“尊者，请让我们拜见世尊。”另有五百位住在各方的比丘，雨安居结束后，亦前来拜见阿难长老，请求道：“贤友阿难，我们已许久未曾亲闻世尊说法。善哉，贤友阿难，愿我们能得于世尊面前听闻法说！”长老带领那些比丘前往彼处，心想：“如来三个月来独自而住，带领这么多比丘前去拜见，实为不妥。”于是，他让比丘们留在外面，独自一人前去拜见世尊。巴力雷雅咖(Pālileyyaka)象王看见他，便拿起棍子冲了过来。世尊看见后说道：“退下，退下，巴力雷雅咖！莫要阻拦，此乃佛陀的侍者。”那象王便当场丢下棍子，请求拿取其衣钵。长老没有给它。象王心想：“倘若此人戒行具足，便不会将自己的资具放在导师的石座上。”长老遂将衣钵置于地上。诚然，戒行具足者，不会将自己的资具置于师长的座位或卧具之上。

ထေရော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာ ‘‘အာနန္ဒ, ဧကောဝ အာဂတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ပဉ္စသတေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ‘‘ကဟံ ပနေတေ’’တိ ဝတွာ ‘‘တုမှာကံ စိတ္တံ အဇာနန္တော ဗဟိ ဌပေတွာ အာဂတောမှီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပက္ကောသာဟိ နေ’’တိ အာဟ. ထေရော တထာ အကာသိ. တေ ဘိက္ခူ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ, ‘‘ဘန္တေ ဘဂဝါ, ဟိ ဗုဒ္ဓသုခုမာလော စေဝ ခတ္တိယသုခုမာလော စ, တုမှေဟိ တေမာသံ ဧကကေဟိ တိဋ္ဌန္တေဟိ နိသီဒန္တေဟိ စ ဒုက္ကရံ ကတံ, ဝတ္တပဋိဝတ္တကာရကောပိ မုခေါဒကာဒိဒါယကောပိ နာဟောသိ မညေ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ပါလိလေယျကဟတ္ထိနာ မမ သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကတာနိ. ဧဝရူပဉှိ သဟာယံ လဘန္တေန [Pg.40] ဧကတောဝ ဝသိတုံ ယုတ္တံ, အလဘန္တဿ ဧကစာရိကဘာဝေါဝ သေယျော’’တိ ဝတွာ ဣမာ နာဂဝဂ္ဂေ တိဿော ဂါထာ အဘာသိ –

长老走近世尊，顶礼后坐于一旁。世尊问道：“阿难，你独自一人前来吗？”听闻他与五百比丘一同前来后，又问：“他们如今在何处？”长老答道：“因不知晓您的心意，我便让他们留在外面。”世尊说：“去唤他们前来。”长老便遵命而行。那些比丘前来顶礼世尊后，坐于一旁。世尊与他们相互问候后，比丘们说道：“世尊，您既是佛陀，又是王族出身，体质娇贵。您独自一人安住三个月，宴坐经行，想必甚为辛苦，恐怕连奉上洗脸水、照料起居之人亦无。”世尊答道：“诸比丘，巴力雷雅咖象为我做了一切事务。诚然，若能得如此善友，则应与之共住；若不可得，则独自而行实为更胜。”说罢，便在《象品》中诵出这三首偈颂：

‘‘သစေ လဘေထ နိပကံ သဟာယံ,သဒ္ဓိံစရံ သာဓုဝိဟာရိ ဓီရံ;

အဘိဘုယျ သဗ္ဗာနိ ပရိဿယာနိ,စရေယျ တေနတ္တမနော သတီမာ.

若得贤智为善友，品行端正共同行，普胜一切诸险难，具念欣然与彼行。

‘‘နော စေ လဘေထ နိပကံ သဟာယံ,သဒ္ဓိံစရံ သာဓုဝိဟာရိ ဓီရံ;

ရာဇာဝ ရဋ္ဌံ ဝိဇိတံ ပဟာယ,ဧကော စရေ မာတင်္ဂရညေဝ နာဂေါ.

若无贤智为善友，品行端正共同行，应如国王弃胜国，亦如林中象独行。

‘‘ဧကဿ စရိတံ သေယျော,နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ;

ဧကော စရေ န စ ပါပါနိ ကယိရာ,အပ္ပောဿုက္ကော မာတင်္ဂရညေဝ နာဂေါ’’တိ. (မဟာဝ. ၄၆၄;

မ. နိ. ၃.၂၃၇;

ဓ. ပ. ၃၂၈-၃၃၀;

သု. နိ. ၄၅-၄၆);

独行生活实为胜，与愚为友不可得；宁可独行不作恶，少欲如林中独象。

ဂါထာပရိယောသာနေ ပဉ္စသတာပိ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. အာနန္ဒတ္ထေရောပိ အနာထပိဏ္ဍိကာဒီဟိ ပေသိတသာသနံ အာရောစေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အနာထပိဏ္ဍိကပ္ပမုခါ တေ ပဉ္စ အရိယသာဝကကောဋိယော တုမှာကံ အာဂမနံ ပစ္စာသီသန္တီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘တေန ဟိ ဂဏှာဟိ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ ပတ္တစီဝရံ ဂါဟာပေတွာ နိက္ခမိ. နာဂေါ ဂန္တွာ ဂတမဂ္ဂေ တိရိယံ အဋ္ဌာသိ. ‘‘ကိံ ကရောတိ, ဘန္တေ, နာဂေါ’’တိ? ‘‘တုမှာကံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခံ ဒါတုံ ပစ္စာသီသတိ, ဒီဃရတ္တံ ခေါ ပနာယံ မယှံ ဥပကာရကော, နာဿ စိတ္တံ ကောပေတုံ ဝဋ္ဋတိ, နိဝတ္တထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ သတ္ထာ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ နိဝတ္တိ. ဟတ္ထီပိ ဝနသဏ္ဍံ ပဝိသိတွာ ပနသကဒလိဖလာဒီနိ နာနာဖလာနိ သံဟရိတွာ ရာသိံ ကတွာ ပုနဒိဝသေ ဘိက္ခူနံ အဒါသိ. ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ သဗ္ဗာနိ ခေပေတုံ နာသက္ခိံသု. ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ သတ္ထာ ပတ္တစီဝရံ ဂါဟေတွာ နိက္ခမိ. နာဂေါ ဘိက္ခူနံ အန္တရန္တရေန ဂန္တွာ သတ္ထု ပုရတော တိရိယံ အဋ္ဌာသိ. ‘‘ကိံ ကရောတိ, ဘန္တေ, နာဂေါ’’တိ? ‘‘အယဉှိ ဘိက္ခဝေ, တုမှေ ပေသေတွာ မံ နိဝတ္တေတုကာမော’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ပါလိလေယျက, ဣဒံ ပန [Pg.41] မမ အနိဝတ္တဂမနံ, တဝ ဣမိနာ အတ္တဘာဝေန ဈာနံ ဝါ ဝိပဿနံ ဝါ မဂ္ဂဖလံ ဝါ နတ္ထိ, တိဋ္ဌ တွ’’န္တိ အာဟ. တံ သုတွာ နာဂေါ မုခေ သောဏ္ဍံ ပက္ခိပိတွာ ရောဒန္တော ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော အဂမာသိ. သော ဟိ သတ္ထာရံ နိဝတ္တေတုံ လဘန္တော တေနေဝ နိယာမေန ယာဝဇီဝံ ပဋိဇဂ္ဂေယျ, သတ္ထာ ပန တံ ဂါမူပစာရံ ပတွာ ‘‘ပါလိလေယျက ဣတော ပဋ္ဌာယ တဝ အဘူမိ, မနုဿာဝါသော သပရိပန္ထော, တိဋ္ဌ တွ’’န္တိ အာဟ. သော ရောဒမာနော တတ္ထေဝ ဌတွာ သတ္ထရိ စက္ခုပထံ ဝိဇဟန္တေ ဟဒယေန ဖလိတေန ကာလံ ကတွာ သတ္ထရိ ပသာဒေန တာဝတိံသဘဝနေ တိံသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ အစ္ဆရာသဟဿမဇ္ဈေ နိဗ္ဗတ္တိ, ပါလိလေယျကဒေဝပုတ္တောယေဝဿ နာမံ အဟောသိ.

偈颂结束时，那五百位比丘都证得阿罗汉果。阿难长老也禀告了给孤独等人送来的信息：“世尊，以给孤独为首的五千万圣弟子们正期盼着您的到来。”世尊说：“那么，拿衣钵来。”让人拿来衣钵后，世尊便出发了。大象走到路上，横着站在那里。“世尊，大象在做什么？”“比丘们，它期望能供养你们斋食。这象长久以来都侍奉我，不应令其心生不悦，回去吧。”世尊便带着比丘们返回。大象也进入树林，采集了波罗蜜、香蕉等各种水果，堆积成堆，第二天供养给比丘们。五百位比丘都未能全部吃完。用餐结束后，世尊拿着衣钵出发了。大象穿过比丘们之间，走到世尊面前横着站住。“世尊，大象在做什么？”“比丘们，它想让你们回去，从而挽留我。”于是世尊对它说：“巴力雷雅咖，但我这次出行是不会再返回的。你以现在的这个身体，既不能得禅那，也不能修观，更不能证得道与果，你且留下吧。”听了这话，大象将象鼻放入口中，哭泣着跟在佛陀身后。如果它能让世尊返回，它便会以同样的方式终生侍奉。但世尊走到村庄附近时，对它说：“巴力雷雅咖，从这里起就不是你的地界了，人类的住所充满危险，你停下吧。”它哭泣着站在那里，当世尊走出它的视线时，它心碎而死。由于对世尊的净信，它转生到忉利天一座三十由旬大的黄金宫殿中，于千位天女的围绕中，他的名字就叫作巴力雷雅咖天子。

သတ္ထာပိ အနုပုဗ္ဗေန ဇေတဝနံ အဂမာသိ. ကောသမ္ဗကာ ဘိက္ခူ ‘‘သတ္ထာ ကိရ သာဝတ္ထိံ အာဂတော’’တိ သုတွာ သတ္ထာရံ ခမာပေတုံ တတ္ထ အဂမံသု. ကောသလရာဇာ ‘‘တေ ကိရ ကောသမ္ဗကာ ဘဏ္ဍနကာရကာ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တီ’’တိ သုတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, တေသံ မမ ဝိဇိတံ ပဝိသိတုံ န ဒဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘မဟာရာဇ, သီလဝန္တာ ဧတေ ဘိက္ခူ, ကေဝလံ အညမညံ ဝိဝါဒေန မမ ဝစနံ န ဂဏှိံသု, ဣဒါနိ မံ ခမာပေတုံ အာဂစ္ဆန္တိ, အာဂစ္ဆန္တု မဟာရာဇာ’’တိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, တေသံ ဝိဟာရံ ပဝိသိတုံ န ဒဿာမီ’’တိ ဝတွာ တထေဝ ဘဂဝတာ ပဋိက္ခိတ္တော တုဏှီ အဟောသိ. သာဝတ္ထိယံ အနုပ္ပတ္တာနံ ပန တေသံ ဘဂဝါ ဧကမန္တေ ဝိဝိတ္တံ ကာရာပေတွာ သေနာသနံ ဒါပေသိ. အညေ ဘိက္ခူ တေဟိ သဒ္ဓိံ နေဝ ဧကတော နိသီဒန္တိ, န တိဋ္ဌန္တိ, အာဂတာဂတာ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ကတမေတေ, ဘန္တေ, ဘဏ္ဍနကာရကာ ကောသမ္ဗကာ ဘိက္ခူ’’တိ? သတ္ထာ ‘‘ဧတေ’’တိ ဒဿေတိ. ‘‘ဧတေ ကိရ တေ, ဧတေ ကိရ တေ’’တိ အာဂတာဂတေဟိ အင်္ဂုလိကာ ဒဿိယမာနာ လဇ္ဇာယ သီသံ ဥက္ခိပိတုံ အသက္ကောန္တာ ဘဂဝတော ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ဘဂဝန္တံ ခမာပေသုံ. သတ္ထာ ‘‘ဘာရိယံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ကတံ, တုမှေ ဟိ နာမ မာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ မယိ သာမဂ္ဂိံ ကရောန္တေ မမ ဝစနံ န ကရိတ္ထ, ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာပိ ဝဇ္ဈပ္ပတ္တာနံ မာတာပိတူနံ ဩဝါဒံ သုတွာ တေသု ဇီဝိတာ ဝေါရောပိယမာနေသုပိ တံ အနတိက္ကမိတွာ ပစ္ဆာ ဒွီသု ရဋ္ဌေသု ရဇ္ဇံ ကာရယိံသူ’’တိ ဝတွာ ပုနဒေဝ [Pg.42] ကောသမ္ဗိကဇာတကံ (ဇာ. ၁.၉.၁၀ အာဒယော) ကထေတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, ဒီဃာဝုကုမာရော မာတာပိတူသု ဇီဝိတာ ဝေါရောပိယမာနေသုပိ တေသံ ဩဝါဒံ အနတိက္ကမိတွာ ပစ္ဆာ ဗြဟ္မဒတ္တဿ ဓီတရံ လဘိတွာ ဒွီသု ကာသိကောသလရဋ္ဌေသု ရဇ္ဇံ ကာရေသိ, တုမှေဟိ ပန မမ ဝစနံ အကရောန္တေဟိ ဘာရိယံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊也次第前往祇陀林。憍赏弥的比丘们听闻“据说世尊已来到舍卫城(Sāvatthī)”，便去那里向世尊请求宽恕。憍萨罗王听闻“据说那些好争吵的憍赏弥比丘要来了”，便去拜见世尊说：“大德，我不允许他们进入我的领土。”“大王，这些比丘都是具戒的，只是因为互相争论而没有听从我的话。现在他们是来向我请求宽恕的，让他们来吧，大王。”给孤独长者也说：“大德，我不允许他们进入我的精舍。”同样被世尊驳回后，便默然不语。当那些比丘抵达舍卫城后，世尊令人为他们在僻静处建造了住所并给予他们。其他的比丘既不与他们同坐，也不与他们同立。来来往往的人问世尊：“大德，哪些是好争吵的憍赏弥比丘？”世尊指着说：“就是这些人。”他们被来来往往的人用手指着说：“据说就是这些人，就是这些人。”那些比丘因为羞愧而抬不起头，便俯伏在世尊的脚下，请求世尊宽恕。世尊说：“比丘们，你们所做之事甚为严重！你们在我这样的佛陀座下出家，当我促成和合时，却不听我的话。古时的智者们，即使在父母将被处死时，听了父母的教诲也不违背，后来还在两个国家为王。”说完，又讲述了《憍赏弥本生》，并说：“比丘们，长寿(Dīghāvu)王子即使在父母被处死的时候，也不违背他们的教诲，后来娶了梵授王的女儿，还在迦尸(Kāsī)和憍萨罗两个国家为王。而你们不听我的话，所做之事甚为严重。”说完，便说了此偈：

၆.

6.

‘‘ပရေ စ န ဝိဇာနန္တိ, မယမေတ္ထ ယမာမသေ;

ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တိ, တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါ’’တိ.

他人不了知，我等皆将死； 于此了知者，纷争因此息。

တတ္ထ ပရေတိ ပဏ္ဍိတေ ဌပေတွာ တတော အညေ ဘဏ္ဍနကာရကာ ပရေ နာမ. တေ တတ္ထ သံဃမဇ္ဈေ ကောလာဟလံ ကရောန္တာ ‘‘မယံ ယမာမသေ ဥပရမာမ ဝိနဿာမ သတတံ သမိတံ မစ္စုသန္တိကံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ န ဝိဇာနန္တိ. ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တီတိ ယေ တတ္ထ ပဏ္ဍိတာ ‘‘မယံ မစ္စုသန္တိကံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ ဝိဇာနန္တိ. တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါတိ ဧဝဉှိ တေ ဇာနန္တာ ယောနိသောမနသိကာရံ ဥပ္ပာဒေတွာ မေဓဂါနံ ကလဟာနံ ဝူပသမာယ ပဋိပဇ္ဇန္တိ. အထ နေသံ တာယ ပဋိပတ္တိယာ တေ မေဓဂါ သမ္မန္တီတိ. အထ ဝါ ပရေ စာတိ ပုဗ္ဗေ မယာ ‘‘မာ, ဘိက္ခဝေ, ဘဏ္ဍန’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ ဩဝဒိယမာနာပိ မမ ဩဝါဒဿ အပဋိဂ္ဂဟဏေန အတိက္ကမနေန အမာမကာ ပရေ နာမ. ‘‘မယံ ဆန္ဒာဒိဝသေန မိစ္ဆာဂါဟံ ဂဟေတွာ ဧတ္ထ သံဃမဇ္ဈေ ယမာမသေ ဘဏ္ဍနာဒီနံ ဝုဒ္ဓိယာ ဝါယမာမာ’’တိ န ဝိဇာနန္တိ. ဣဒါနိ ပန ယောနိသော ပစ္စဝေက္ခမာနာ တတ္ထ တုမှာကံ အန္တရေ ယေ စ ပဏ္ဍိတပုရိသာ ‘‘ပုဗ္ဗေ မယံ ဆန္ဒာဒိဝသေန ဝါယမန္တာ အယောနိသော ပဋိပန္နာ’’တိ ဝိဇာနန္တိ, တတော တေသံ သန္တိကာ တေ ပဏ္ဍိတပုရိသေ နိဿာယ ဣမေ ဒါနိ ကလဟသင်္ခါတာ မေဓဂါ သမ္မန္တီတိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ.

于此，“他人”(pare)是指除了智者，其余那些好争论的比丘。他们在僧团中制造喧闹，却不知道：“我们将趋于毁灭，我们将必然走向死亡。”而“若于此有能知者”，是指那些了知“我们将走向死亡”的智者。“争论因此而平息”，是指他们如此了知后，生起如理作意，为平息争论而行道。于是，通过他们的行道，那些争论得以平息。此即其义。又或者，“他人”是指，往昔我曾说“诸比丘，莫争吵”等语来教诫，然彼等不接受我之教诫，违越我教，不敬爱我，故名为“他人”。他们不知道：“我们因欲求等偏私而执持邪见，将在此僧团中灭亡，（还）为增长争论等而努力。”而今，如理省察后，你们中的智者了知：“往昔我们因欲求等偏私而努力，行持不如理。”是故，从彼等智者处，依止那些智者，如今这些被称为争吵的争论得以平息。此即此中之义。

ဂါထာပရိယောသာနေ သမ္ပတ္တဘိက္ခူ သောတာပတ္တိဖလာဒီသု ပတိဋ္ဌဟိံသူတိ.

偈颂结束时，与会的比丘们证得了须陀洹果等。

ကောသမ္ဗကဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

憍赏弥比丘事，第五。

၆. မဟာကာဠတ္ထေရဝတ္ထု

6. 小迦罗与大迦罗事

သုဘာနုပဿိန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သေတဗျနဂရံ ဥပနိဿာယ သိံသပါဝနေ ဝိဟရန္တော စူဠကာဠမဟာကာဠေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

以“观净相而住者……”开头的此法教，是导师依止塞达卞(Setabyā)城，住于申恕波林(siṃsapāvana)时，缘于小迦罗、中迦罗与大迦罗而说的。

သေတဗျနဂရဝါသိနော [Pg.43] ဟိ စူဠကာဠော, မဇ္ဈိမကာဠော, မဟာကာဠောတိ တယော ဘာတရော ကုဋုမ္ဗိကာ. တေသု ဇေဋ္ဌကနိဋ္ဌာ ဒိသာသု ဝိစရိတွာ ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ ဘဏ္ဍံ အာဟရန္တိ, မဇ္ဈိမကာဠော အာဘတံ ဝိက္ကိဏာတိ. အထေကသ္မိံ သမယေ တေ ဥဘောပိ ဘာတရော ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ နာနာဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ သာဝတ္ထိယာ စ ဇေတဝနဿ စ အန္တရေ သကဋာနိ မောစယိံသု. တေသု မဟာကာဠော သာယနှသမယေ မာလာဂန္ဓာဒိဟတ္ထေ သာဝတ္ထိဝါသိနော အရိယသာဝကေ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ ‘‘ကုဟိံ ဣမေ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တမတ္ထံ သုတွာ ‘‘အဟမ္ပိ ဂမိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ကနိဋ္ဌံ အာမန္တေတွာ, ‘‘တာတ, တေသု သကဋေသု အပ္ပမတ္တော ဟောဟိ, အဟံ ဓမ္မံ သောတုံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ ဝတွာ ဂန္တွာ တထာဂတံ ဝန္ဒိတွာ ပရိသပရိယန္တေ နိသီဒိ. သတ္ထာ တံ ဒိသွာ တဿ အဇ္ဈာသယဝသေန အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေန္တော ဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တာဒိဝသေန (မ. နိ. ၁.၁၆၃ အာဒယော) အနေကပရိယာယေန ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသဉ္စ ကထေသိ. တံ သုတွာ မဟာကာဠော ‘‘သဗ္ဗံ ကိရ ပဟာယ ဂန္တဗ္ဗံ, ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တံ နေဝ ဘောဂါ, န ဉာတကာ စ အနုဂစ္ဆန္တိ, ကိံ မေ ဃရာဝါသေန ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ မဟာဇနေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကန္တေ သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ သတ္ထာရာ ‘‘နတ္ထိ တေ ကောစိ အပလောကေတဗ္ဗော’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ကနိဋ္ဌော မေ, ဘန္တေ, အတ္ထီ’’တိ ဝတွာ တေန ဟိ ‘‘အပလောကေဟိ န’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ဂန္တွာ ကနိဋ္ဌံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘တာတ, ဣမံ သဗ္ဗံ သာပတေယျံ ပဋိပဇ္ဇာဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘တုမှေ ပန ကိံ ကရိဿထ ဘာတိကာ’’တိ? ‘‘အဟံ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. သော တံ နာနပ္ပကာရေဟိ ယာစိတွာ နိဝတ္တေတုံ အသက္ကောန္တော ‘‘သာဓု, သာမိ, ယထာ အဇ္ဈာသယံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. မဟာကာဠော ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိ. ‘‘အဟံ ဘာတိကံ ဂဟေတွာဝ ဥပ္ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ စူဠကာဠောပိ ပဗ္ဗဇိ. အပရဘာဂေ မဟာကာဠော ဥပသမ္ပဒံ လဘိတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ သာသနေ ဓုရာနိ ပုစ္ဆိတွာ သတ္ထာရာ ဒွီသု ဓုရေသု ကထိတေသု ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတတ္တာ ဂန္ထဓုရံ ပူရေတုံ န သက္ခိဿာမိ, ဝိပဿနာဓုရံ ပန ပူရေဿာမီ’’တိ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ သောသာနိကဓုတင်္ဂံ သမာဒါယ ပဌမယာမာတိက္ကန္တေ သဗ္ဗေသု နိဒ္ဒံ ဩက္ကန္တေသု သုသာနံ ဂန္တွာ ပစ္စူသကာလေ သဗ္ဗေသု အနုဋ္ဌိတေသုယေဝ ဝိဟာရံ အာဂစ္ဆတိ.

住在塞达卞（Setabyā）城的小迦罗（Cūḷakāḷa）、中迦罗（Majjhimakāḷa）与大迦罗（Mahākāḷa）三兄弟是富有的家主。其中，长兄与幼弟到各地经商，用五百辆货车运来货物，中迦罗则负责销售运来的货物。有一次，这两位兄弟带着五百辆装满各种货物的货车，前往舍卫城（Sāvatthī），将货车停在舍卫城与祇陀林（Jetavana）之间。其中，大迦罗在傍晚时分，看见舍卫城的圣弟子们手持花与香等物前去闻法，便问：“你们要去哪里？”听闻其事后，心想：“我也要去。”于是他叫来弟弟说：“贤弟，你要谨慎看管好这些货车，我要去听法了。”说完便前去礼敬如来，坐在会众的末席。导师见到他，便随顺他的根性意愿，次第说法，以《苦蕴经》等经为例，通过种种方式，开示了欲乐的过患、卑劣与染污。大迦罗听后心想：“人终究要舍弃一切而去，前往后世时，财富与亲人都不会跟随。我居家有何益？我当出家！”于是，等大众礼敬导师离去后，他向导师请求出家。导师问：“你有什么人需要告知吗？”他答道：“尊者，我有一个弟弟。”导师说：“那么，你去告知他吧。”他答道：“好的，尊者。”说罢便回去叫来弟弟，对他说：“贤弟，这里所有的财产都由你继承吧。”弟弟问：“那兄长您要做什么呢？”“我将在导师座下出家。”弟弟用各种方式请求他留下，但无法改变他的心意，只好说：“好的，兄长，就随您的心意去做吧。”大迦罗便去到导师座下出家了。小迦罗心想：“我要把兄长带回来，让他还俗。”于是他也出家了。后来，大迦罗受了具足戒，便去到导师跟前，请教佛法中的修行任务。导师为他解说了两种任务后，他禀告道：“尊者，我年老才出家，无法完成学习经教的任务，但我愿完成观（vipassanā）的任务。”于是，他请佛陀为他开示了直至证得阿罗汉果的禅修业处，并受持冢间住的头陀行。每当过了初夜，众人皆已入睡时，他便前往冢间；而在黎明众人尚未起身前，就返回精舍。

အထေကာ [Pg.44] သုသာနဂေါပိကာ ကာလီ နာမ ဆဝဍာဟိကာ ထေရဿ ဌိတဋ္ဌာနံ နိသိန္နဋ္ဌာနံ စင်္ကမိတဋ္ဌာနဉ္စ ဒိသွာ ‘‘ကော နု ခေါ ဣဓာဂစ္ဆတိ, ပရိဂ္ဂဏှိဿာမိ န’’န္တိ ပရိဂ္ဂဏှိတုံ အသက္ကောန္တီ ဧကဒိဝသံ သုသာနကုဋိကာယမေဝ ဒီပံ ဇာလေတွာ ပုတ္တဓီတရော အာဒါယ ဂန္တွာ ဧကမန္တေ နိလီယမာနာ မဇ္ဈိမယာမေ ထေရံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘အယျော, နော, ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဝိဟရတီ’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ, ဥပါသိကေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, သုသာနေ ဝိဟရန္တေဟိ နာမ ဝတ္တံ ဥဂ္ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ထေရော ‘‘ကိံ ပန မယံ တယာ ကထိတဝတ္တေ ဝတ္တိဿာမာ’’တိ အဝတွာ ‘‘ကိံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ ဥပါသိကေ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘန္တေ, သောသာနိကေဟိ နာမ သုသာနေ ဝသနဘာဝေါ သုသာနဂေါပကာနဉ္စ ဝိဟာရေ မဟာထေရဿ စ ဂါမဘောဇကဿ စ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ထေရော ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘ကတကမ္မာ စောရာ ဓနသာမိကေဟိ ပဒါနုပဒံ အနုဗဒ္ဓါ သုသာနေ ဘဏ္ဍကံ ဆဍ္ဍေတွာ ပလာယန္တိ, အထ မနုဿာ သောသာနိကာနံ ပရိပန္ထံ ကရောန္တိ, ဧတေသံ ပန ကထိတေ ‘မယံ ဣမဿ ဘဒ္ဒန္တဿ ဧတ္တကံ နာမ ကာလံ ဧတ္ထ ဝသနဘာဝံ ဇာနာမ, အစောရော ဧသော’တိ ဥပဒ္ဒဝံ နိဝါရေန္တိ. တသ္မာ ဧတေသံ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ.

那时，有一位名叫迦梨(Kālī)的守墓女，她也是焚尸者。她看见长老站立、坐着和经行的地方，心想：“究竟是谁来这里？我要查明他是谁。”但未能做到。有一天，她在坟场的孤邸里点上灯，带着儿女前去，于中夜时分，躲在一旁，看见长老前来，便上前礼拜，说道：“尊者，您是住在我们这里吗？”“是的，优婆夷。”“尊者，住在坟场的人，应当学习此处的规矩。”长老没有说“我们为何要遵守你说的规矩呢？”，而是问道：“优婆夷，应当怎么做呢？”“尊者，住在坟场的人，应当将自己住在这里的事告知守墓人、寺院的大长老和村长。”长老问：“这是为什么？”“作案的盗贼被物主紧追不舍时，会把财物丢在坟场里逃跑。那时，物主们就会危害住在坟场的人。如果告知了他们，他们就可以澄清说：‘我们知道这位尊者住在这里已经这么久了，他不是盗贼。’这样就能避免祸患。因此，应当告知他们。”

‘‘ထေရော အညံ ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ဘန္တေ, သုသာနေ ဝသန္တေန နာမ အယျေန မစ္ဆမံသတိလပိဋ္ဌတေလဂုဠာဒီနိ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာနိ, ဒိဝါ န နိဒ္ဒါယိတဗ္ဗံ, ကုသီတေန န ဘဝိတဗ္ဗံ, အာရဒ္ဓဝီရိယေန ဘဝိတဗ္ဗံ, အသဌေန အမာယာဝိနာ ဟုတွာ ကလျာဏဇ္ဈာသယေန ဘဝိတဗ္ဗံ, သာယံ သဗ္ဗေသု သုတ္တေသု ဝိဟာရတော အာဂန္တဗ္ဗံ, ပစ္စူသကာလေ သဗ္ဗေသု အနုဋ္ဌိတေသုယေဝ ဝိဟာရံ ဂန္တဗ္ဗံ. သစေ, ဘန္တေ, အယျော ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဧဝံ ဝိဟရန္တော ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္ထကံ ပါပေတုံ သက္ခိဿတိ, သစေ မတသရီရံ အာနေတွာ ဆဍ္ဍေန္တိ, အဟံ ကမ္ဗလကူဋာဂါရံ အာရောပေတွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ သက္ကာရံ ကတွာ သရီရကိစ္စံ ကရိဿာမိ. နော စေ သက္ခိဿတိ, စိတကံ အာရောပေတွာ အဂ္ဂိံ ဇာလေတွာ သင်္ကုနာ အာကဍ္ဎိတွာ ဗဟိ ခိပိတွာ ဖရသုနာ ကောဋ္ဋေတွာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဆိန္ဒိတွာ အဂ္ဂိမှိ ပက္ခိပိတွာ ဈာပေဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ ထေရော ‘‘သာဓု ဘဒ္ဒေ, ဧကံ ပန ရူပါရမ္မဏံ ဒိသွာ မယှံ ကထေယျာသီ’’တိ အာဟ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပစ္စဿောသိ. ထေရော ယထာဇ္ဈာသယေန သုသာနေ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. စူဠကာဠတ္ထေရော [Pg.45] ပန ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ဃရာဝါသံ စိန္တေတိ, ပုတ္တဒါရံ အနုဿရတိ. ‘‘ဘာတိကော မေ အတိဘာရိယံ ကမ္မံ ကရောတီ’’တိ စိန္တေတိ.

长老问：“还有其他什么该做的吗？”“尊者，住于冢间的圣者，理应戒除鱼、肉、芝麻粉、油、糖蜜等物；白天不应睡眠，不应懈怠，当发起精进，当诚实无欺，心怀善意。傍晚，众人皆睡后，当从寺院来此；黎明时分，众人未起前，当返回寺院。尊者，如果您能在此处如此安住，将出家之事修行至圆满，那么当您去世后，我就会将您的遗体安置于覆有毛毯的尖顶灵柩中，以香与花环等作供养，为您处理后事。如果您不能圆满，我就会将您的遗体放到柴堆上点火，用钩子拖拽，丢到外面，用斧子砍成碎块，再投入火中烧掉。”于是长老对她说：“善哉，贤女。不过，你若看见一个色所缘，请告诉我。”她回答：“善哉。”长老便依其意愿，在冢间修行沙门之法。而小迦罗长老却辗转反侧，思念着居家生活，忆念着妻儿。他想：“我哥哥正在做一件非常沉重的事啊！”

အထေကာ ကုလဓီတာ တံမုဟုတ္တသမုဋ္ဌိတေန ဗျာဓိနာ သာယနှသမယေ အမိလာတာ အကိလန္တာ ကာလမကာသိ. တမေနံ ဉာတကာဒယော ဒါရုတေလာဒီဟိ သဒ္ဓိံ သာယံ သုသာနံ နေတွာ သုသာနဂေါပိကာယ ‘‘ဣမံ ဈာပေဟီ’’တိ ဘတိံ ဒတွာ နိယျာဒေတွာ ပက္ကမိံသု. သာ တဿာ ပါရုတဝတ္ထံ အပနေတွာ တံမုဟုတ္တမတံ ပီဏိတပီဏိတံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ဒိသွာ, ‘‘ဣမံ အယျဿ ဒဿေတုံ ပတိရူပံ အာရမ္မဏ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဂန္တွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဧဝရူပံ နာမ အာရမ္မဏံ အတ္ထိ, ဩလောကေထ အယျာ’’တိ အာဟ. ထေရော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ပါရုပနံ နီဟရာပေတွာ ပါဒတလတော ယာဝ ကေသဂ္ဂါ ဩလောကေတွာ ‘‘အတိပီဏိတမေတံ ရူပံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ အဂ္ဂိမှိ နံ ပက္ခိပိတွာ မဟာဇာလာဟိ ဂဟိတမတ္တကာလေ မယှံ အာရောစေယျာသီ’’တိ ဝတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ ဂန္တွာ နိသီဒိ. သာ တထာ ကတွာ ထေရဿ အာရောစေသိ. ထေရော ဂန္တွာ ဩလောကေသိ. ဇာလာယ ပဟဋပဟဋဋ္ဌာနံ ကဗရဂါဝိယာ ဝိယ သရီရဝဏ္ဏံ အဟောသိ, ပါဒါ နမိတွာ ဩလမ္ဗိံသု, ဟတ္ထာ ပဋိကုဋိံသု, ဦရုနလာဋံ နိစ္စမ္မံ အဟောသိ. ထေရော ‘‘ဣဒံ သရီရံ ဣဒါနေဝ ဩလောကေန္တာနံ အပရိယန္တကရံ ဟုတွာ ဣဒါနေဝ ခယံ ပတ္တံ ဝယံ ပတ္တ’’န္တိ ရတ္တိဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ နိသီဒိတွာ ခယဝယံ သမ္ပဿမာနော –

那时，有一位良家女因突发疾病，在黄昏时分，身体尚未憔悴疲惫便命终了。她的亲族们带着薪柴与油等物，在傍晚将她运到墓地，对墓地看守女说：“请火化此人”，付了费用、交付之后便离开了。那看守女除去尸体所裹的衣物，看见那具刚死不久、丰腴饱满、色如黄金的身体，心想：“此为适合呈给尊者的所缘。”便去礼敬长老说：“尊者，有这样一个所缘，请尊者观察。”长老说：“善哉！”让她移开裹尸布，从脚底到发梢仔细观察后说：“此色身极为丰腴，色如黄金。将它投入火中，当被大火焰吞噬时，请告知我。”说完便回到自己的住处坐下。她照办后，便禀告长老。长老前去观看。被火焰烧灼之处，身体的颜色变得如同斑驳的母牛，双脚弯折下垂，双手蜷曲，大腿和额头已无皮肤。长老心想：“此身体刚才观看时还是令人赏爱无尽，如今却已达到穷尽与坏灭。”他回到夜间住处坐下，正观照其穷尽坏灭时——

‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ, ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော;

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ, တေသံ ဝူပသမော သုခေါ’’တိ. (ဒီ. နိ. ၂.၂၂၁, ၂၇၂;

သံ. နိ. ၁.၁၈၆;

၂.၁၄၃;

ဇာ. ၁.၁.၉၅) –

诸行无常，是生灭法；生已即灭，彼等寂灭为乐。

ဂါထံ ဝတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

说了这偈颂后，增长观，与四无碍解一同证得阿罗汉果。

တသ္မိံ အရဟတ္တံ ပတ္တေ သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော စာရိကံ စရမာနော သေတဗျံ ဂန္တွာ သိံသပါဝနံ ပါဝိသိ. စူဠကာဠဿ ဘရိယာယော ‘‘သတ္ထာ ကိရ အနုပ္ပတ္တော သိံသပါဝန’’န္တိ သုတွာ ‘‘အမှာကံ သာမိကံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ ပေသေတွာ သတ္ထာရံ နိမန္တာပေသုံ. ဗုဒ္ဓါနံ ပန အပရိစိဏ္ဏဋ္ဌာနေ အာသနပညတ္တိံ အာစိက္ခန္တေန ဧကေန ဘိက္ခုနာ ပဌမတရံ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ မဇ္ဈိမဋ္ဌာနေ အာသနံ ပညာပေတွာ တဿ ဒက္ခိဏတော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ, ဝါမတော [Pg.46] မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ, တတော ပဋ္ဌာယ ဥဘောသု ပဿေသု ဘိက္ခုသံဃဿ အာသနံ ပညာပေတဗ္ဗံ ဟောတိ. တသ္မာ မဟာကာဠတ္ထေရော စီဝရပါရုပနဋ္ဌာနေ ဌတွာ, ‘‘စူဠကာဠ, တွံ ပုရတော ဂန္တွာ အာသနပညတ္တိံ အာစိက္ခာ’’တိ စူဠကာဠံ ပေသေသိ. တဿ ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ ဂေဟဇနာ တေန သဒ္ဓိံ ပရိဟာသံ ကရောန္တာ နီစာသနာနိ သံဃတ္ထေရဿ ကောဋိယံ အတ္ထရန္တိ, ဥစ္စာသနာနိ သံဃနဝကဿ ကောဋိယံ. ဣတရော ‘‘မာ ဧဝံ ကရောထ, နီစာသနာနိ ဥပရိ မာ ပညာပေထ, ဥစ္စာသနာနိ ဥပရိ ပညာပေထ, နီစာသနာနိ ဟေဋ္ဌာ’’တိ အာဟ. ဣတ္ထိယော တဿ ဝစနံ အသုဏန္တိယော ဝိယ ‘‘တွံ ကိံ ကရောန္တော ဝိစရသိ, ကိံ တဝ အာသနာနိ ပညာပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ, တွံ ကံ အာပုစ္ဆိတွာ ပဗ္ဗဇိတော, ကေန ပဗ္ဗဇိတောသိ, ကသ္မာ ဣဓာဂတောသီ’’တိ ဝတွာ နိဝါသနပါရုပနံ အစ္ဆိန္ဒိတွာ သေတကာနိ နိဝါသေတွာ သီသေ စ မာလာစုမ္ဗုဋကံ ဌပေတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ သတ္ထာရံ အာနေဟိ, မယံ အာသနာနိ ပညာပေဿာမာ’’တိ ပဟိဏိံသု. န စိရံ ဘိက္ခုဘာဝေ ဌတွာ အဝဿိကောဝ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတတ္တာ လဇ္ဇိတုံ န ဇာနာတိ, တသ္မာ သော တေန အာကပ္ပေန နိရာသင်္ကောဝ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ အာဒါယ အာဂတော. ဘိက္ခုသံဃဿ ပန ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ မဟာကာဠဿ ဘရိယာယော ‘‘ဣမာဟိ အတ္တနော သာမိကော ဂဟိတော, မယမ္ပိ အမှာကံ သာမိကံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ သတ္ထာရံ နိမန္တယိံသု. တဒါ ပန အာသနပညာပနတ္ထံ အညော ဘိက္ခု အဂမာသိ. တာ တသ္မိံ ခဏေ ဩကာသံ အလဘိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိသီဒါပေတွာ ဘိက္ခံ အဒံသု. စူဠကာဠဿ ပန ဒွေ ဘရိယာယော, မဇ္ဈိမကာဠဿ စတဿော, မဟာကာဠဿ ပန အဋ္ဌ. ဘိက္ခူပိ ဘတ္တကိစ္စံ ကာတုကာမာ နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စမကံသု, ဗဟိ ဂန္တုကာမာ ဥဋ္ဌာယ အဂမံသု. သတ္ထာ ပန နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ ကရိ. တဿ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ တာ ဣတ္ထိယော, ‘‘ဘန္တေ, မဟာကာဠော အမှာကံ အနုမောဒနံ ကတွာ အာဂစ္ဆိဿတိ, တုမှေ ပုရတော ဂစ္ဆထာ’’တိ ဝဒိံသု. သတ္ထာ ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ပုရတော အဂမာသိ. ဂါမဒွါရံ ပတွာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု ‘‘ကိံ နာမေတံ သတ္ထာရာ ကတံ, ဉတွာ နု ခေါ ကတံ, ဥဒါဟု အဇာနိတွာ. ဟိယျော စူဠကာဠဿ ပုရတော ဂတတ္တာ ပဗ္ဗဇ္ဇန္တရာယော ဇာတော, အဇ္ဇ အညဿ ပုရတော ဂတတ္တာ အန္တရာယော နာဟောသိ. ဣဒါနိ မဟာကာဠံ ဌပေတွာ အာဂတော, သီလဝါ ခေါ ပန ဘိက္ခု အာစာရသမ္ပန္နော, ကရိဿတိ နု ခေါ တဿ ပဗ္ဗဇ္ဇန္တရာယ’’န္တိ. သတ္ထာ တေသံ ဝစနံ သုတွာ နိဝတ္တိတွာ ဌိတော ‘‘ကိံ ကထေထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိ[Pg.47]. တေ တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ‘‘ကိံ ပန တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, စူဠကာဠံ ဝိယ မဟာကာဠံ သလ္လက္ခေထာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’. တဿ ဟိ ဒွေ ပဇာပတိယော, ဣမဿ အဋ္ဌ. ‘‘အဋ္ဌဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဂဟိတော ကိံ ကရိဿတိ, ဘန္တေ’’တိ? သတ္ထာ ‘‘မာ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ အဝစုတ္ထ, စူဠကာဠော ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ သုဘာရမ္မဏဗဟုလော ဝိဟရတိ, ပပါတေ ဌိတော ဒုဗ္ဗလရုက္ခသဒိသော. မယှံ ပန ပုတ္တော မဟာကာဠော အသုဘာနုပဿီ ဝိဟရတိ, ဃနသေလပဗ္ဗတော ဝိယ အစလော’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

当他证得阿罗汉果时，世尊为比丘僧团所围绕，于人间游行，来到塞达卞（Setabyā），进入申恕林（siṃsapāvana）。小迦罗的妻子们听说“世尊已到达申恕林”，便派人去邀请世尊，心想：“我们要抓住我们的丈夫。”然而，对于佛陀们而言，在不熟悉的地方，应由一位比丘先行前往，告知如何安排座位。因为佛陀的座位应安排在中间，其右边是舍利弗长老的座位，左边是大目犍连长老的座位，然后从那里开始，在两边为比丘僧团安排座位。因此，摩诃迦罗长老站在披衣处，派小迦罗去，说：“小迦罗，你先去告知如何安排座位。”从他被看见之时起，家里的人们便与他开玩笑，把低座铺在上座比丘的一边，把高座铺在新学比丘的一边。他说道：“不要这样做！不要把低座设在上首，应把高座设在上首，低座设在下首。”女人们装作没听见他的话，说道：“你在这里做什么？难道你不配安排座位吗？你征求了谁的同意才出家的？是谁让你出家的？你为什么来这里？”说着就抢走他的僧衣，给他穿上在家人的白衣，头上戴上花环，说：“去把世尊请来，我们会安排座位的。”因为他出家不久，又未曾安居便已还俗，所以不知羞耻。因此，他就以那副模样毫无顾忌地去礼敬世尊，然后带领以佛陀为首的比丘僧团前来。比丘僧团用完斋后，摩诃迦罗的妻子们心想：“那些女人抓住了她们的丈夫，我们也要抓住我们的丈夫。”于是第二天又邀请了世尊。然而那时，是另一位比丘去告知如何安排座位了。她们当时没有找到机会，便让以佛陀为首的比丘僧团坐下后，供养了食物。小迦罗有两个妻子，中迦罗（Majjhimakāḷa）有四个，而摩诃迦罗有八个。想要用斋的比丘们便坐下用餐，想要离开的则起身离去。世尊也坐下用完了斋。当他用完斋后，那些女人们说：“尊者，摩诃迦罗会为我们作随喜，然后过来，请您先走吧。”世尊说：“善哉！”便先行离开。到达村门口时，比丘们非议道：“世尊这样做是何用意？他是知道还是不知道呢？昨天小迦罗走在前面，他出家的生活就有了障碍；今天另一位走在前面，却没有障碍。现在世尊留下摩诃迦罗自己回来了，这位具戒、行具足的比丘，他的出家生活会不会有障碍呢？”世尊听到他们的话后，转身站住，问道：“比丘们，你们在说什么？”他们便把此事告知了世尊。“比丘们，难道你们认为摩诃迦罗和小迦罗一样吗？”“是的，尊者。他有两个妻子，而这位有八个。尊者，被八个女人包围抓住，他能怎么办呢？”世尊说：“比丘们，不要这样说。小迦罗心念中屡屡生起净相而住，犹如立于悬崖边的弱树。而我的儿子摩诃迦罗安住于修习不净随观，犹如坚固的石山，不动不摇。”说完，便说了这些偈颂：

၇.

7.

‘‘သုဘာနုပဿိံ ဝိဟရန္တံ, ဣန္ဒြိယေသု အသံဝုတံ;

ဘောဇနမှိ စာမတ္တညုံ, ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ;

တံ ဝေ ပသဟတိ မာရော, ဝါတော ရုက္ခံဝ ဒုဗ္ဗလံ.

住于净随观，诸根未防护； 饮食不知量，懈怠少精进； 魔罗则胜之，如风摧弱树。

၈.

8.

‘‘အသုဘာနုပဿိံ ဝိဟရန္တံ, ဣန္ဒြိယေသု သုသံဝုတံ;

ဘောဇနမှိ စ မတ္တညုံ, သဒ္ဓံ အာရဒ္ဓဝီရိယံ;

တံ ဝေ နပ္ပသဟတီ မာရော, ဝါတော သေလံဝ ပဗ္ဗတ’’န္တိ.

住于不净想，诸根善防护； 饮食知适量，具信勤精进； 魔不能胜之，如风吹石山。

တတ္ထ သုဘာနုပဿိံ ဝိဟရန္တန္တိ သုတံ အနုပဿန္တံ, ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ မာနသံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဝိဟရန္တန္တိ အတ္ထော. ယော ဟိ ပုဂ္ဂလော နိမိတ္တဂ္ဂါဟံ အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟံ ဂဏှန္တော ‘‘နခါ သောဘနာ’’တိ ဂဏှာတိ, ‘‘အင်္ဂုလိယော သောဘနာ’’တိ ဂဏှာတိ, ‘‘ဟတ္ထပါဒါ, ဇင်္ဃာ, ဦရု, ကဋိ, ဥဒရံ, ထနာ, ဂီဝါ, ဩဋ္ဌာ, ဒန္တာ, မုခံ, နာသာ, အက္ခီနိ, ကဏ္ဏာ, ဘမုကာ, နလာဋံ, ကေသာ, သောဘနာ’’တိ ဂဏှာတိ, ‘‘ကေသာ, လောမာ, နခါ, ဒန္တာ, တစော, သောဘနာ’’တိ ဂဏှာတိ, ဝဏ္ဏော သုဘော, သဏ္ဌာနံ သုဘန္တိ, အယံ သုဘာနုပဿီ နာမ. ဧဝံ တံ သုဘာနုပဿိံ ဝိဟရန္တံ. ဣန္ဒြိယေသူတိ စက္ခာဒီသု ဆသု ဣန္ဒြိယေသု. အသံဝုတန္တိ စက္ခုဒွါရာဒီနိ အရက္ခန္တံ. ပရိယေသနမတ္တာ ပဋိဂ္ဂဟဏမတ္တာ ပရိဘောဂမတ္တာတိ ဣမိဿာ မတ္တာယ အဇာနနတော ဘောဇနမှိ စာမတ္တညုံ. အပိစ ပစ္စဝေက္ခဏမတ္တာ ဝိဿဇ္ဇနမတ္တာတိ ဣမိဿာပိ မတ္တာယ အဇာနနတော အမတ္တညုံ, ဣဒံ ဘောဇနံ ဓမ္မိကံ, ဣဒံ အဓမ္မိကန္တိပိ အဇာနန္တံ. ကာမစ္ဆန္ဒဗျာပါဒဝိဟိံသာဝိတက္ကဝသိတာယ ကုသီတံ. ဟီနဝီရိယန္တိ နိဗ္ဗီရိယံ စတူသု ဣရိယာပထေသု ဝီရိယကရဏရဟိတံ. ပသဟတီတိ အဘိဘဝတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ. ဝါတော ရုက္ခံဝ ဒုဗ္ဗလန္တိ ဗလဝဝါတော ဆိန္နပပါတေ ဇာတံ ဒုဗ္ဗလရုက္ခံ ဝိယ. ယထာ ဟိ သော ဝါတော တဿ ဒုဗ္ဗလရုက္ခဿ ပုပ္ဖဖလပလ္လဝါဒီနိပိ ပါတေတိ, ခုဒ္ဒကသာခါပိ ဘဉ္ဇတိ, မဟာသာခါပိ [Pg.48] ဘဉ္ဇတိ, သမူလကမ္ပိ တံ ရုက္ခံ ဥပ္ပာဋေတွာ ဥဒ္ဓံမူလံ အဓောသာခံ ကတွာ ဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ဧဝရူပံ ပုဂ္ဂလံ အန္တော ဥပ္ပန္နော ကိလေသမာရော ပသဟတိ, ဗလဝဝါတော ဒုဗ္ဗလရုက္ခဿ ပုပ္ဖဖလပလ္လဝါဒိပါတနံ ဝိယ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာပတ္တိအာပဇ္ဇနမ္ပိ ကရောတိ, ခုဒ္ဒကသာခါဘဉ္ဇနံ ဝိယ နိဿဂ္ဂိယာဒိအာပတ္တိအာပဇ္ဇနမ္ပိ ကရောတိ, မဟာသာခါဘဉ္ဇနံ ဝိယ တေရသသံဃာဒိသေသာပတ္တိအာပဇ္ဇနမ္ပိ ကရောတိ, ဥပ္ပာဋေတွာ ဥဒ္ဓံ, မူလကံ ဟေဋ္ဌာသာခံ ကတွာ ပါတနံ ဝိယ ပါရာဇိကာပတ္တိအာပဇ္ဇနမ္ပိ ကရောတိ, သွာက္ခာတသာသနာ နီဟရိတွာ ကတိပါဟေနေဝ ဂိဟိဘာဝံ ပါပေတီတိ ဧဝံ ဧဝရူပံ ပုဂ္ဂလံ ကိလေသမာရော အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတီတိ အတ္ထော.

于此，所谓“随观净相而住”，是指随观净相，并于可意所缘中放纵心意而住的意思。若有个人执取相与随相，执取“指甲美好”，执取“手指美好”，执取“手足、小腿、大腿、腰、腹、乳房、颈、唇、牙、脸、鼻、眼、耳、眉、额、头发美好”，执取“头发、体毛、指甲、牙齿、皮肤美好”，认为“颜色美好，形状美好”，此人即名为“随观净相者”。对于如此随观净相而住者。“于诸根”是指于眼等六根。“不防护”是指不守护眼门等。因不知寻求之量、领受之量、受用之量，故“于饮食不知量”。又，因亦不知省察之量、舍弃之量，故不知量，亦不知此食如法、此食不如法。因随欲贪、瞋恚、加害寻而行，故“懈怠”。“劣精进”是指无精进，于四威仪中无精进行为。“压伏”是指征服、覆盖。“如风之于弱树”是指犹如强风之于生长在悬崖边的弱树。诚然，犹如那风吹落那弱树的花、果、嫩叶等，折断小枝，亦折断大枝，乃至将那树连根拔起，使其根朝上、枝朝下后离去；同样地，于内生起的烦恼魔压伏此种个人。犹如强风吹落弱树的花、果、嫩叶等，（烦恼魔）亦使其犯下各种微小罪；犹如折断小枝，亦使其犯下尼萨耆波逸提等罪；犹如折断大枝，亦使其犯下十三种僧残罪；犹如将树拔起，使其根朝上、枝朝下而倒下，亦使其犯下波罗夷罪，将其逐出善说之教，仅数日便令其回到在家状态。如是，烦恼魔令此种个人随己意而转，此即其义。

အသုဘာနုပဿိန္တိ ဒသသု အသုဘေသု အညတရံ အသုဘံ ပဿန္တံ ပဋိကူလမနသိကာရေ ယုတ္တံ ကေသေ အသုဘတော ပဿန္တံ လောမေ နခေ ဒန္တေ တစံ ဝဏ္ဏံ သဏ္ဌာနံ အသုဘတော ပဿန္တံ. ဣန္ဒြိယေသူတိ ဆသု ဣန္ဒြိယေသု. သုသံဝုတန္တိ နိမိတ္တာဒိဂ္ဂါဟရဟိတံ ပိဟိတဒွါရံ. အမတ္တညုတာပဋိက္ခေပေန ဘောဇနမှိ စ မတ္တညုံ. သဒ္ဓန္တိ ကမ္မဿ စေဝ ဖလဿ စ သဒ္ဒဟနလက္ခဏာယ လောကိကာယ သဒ္ဓါယ စေဝ တီသု ဝတ္ထူသု အဝေစ္စပ္ပသာဒသင်္ခါတာယ လောကုတ္တရသဒ္ဓါယ စ သမန္နာဂတံ. အာရဒ္ဓဝီရိယန္တိ ပဂ္ဂဟိတဝီရိယံ ပရိပုဏ္ဏဝီရိယံ. တံ ဝေတိ ဧဝရူပံ တံ ပုဂ္ဂလံ ယထာ ဒုဗ္ဗလဝါတော သဏိကံ ပဟရန္တော ဧကဂ္ဃနံ သေလံ စာလေတုံ န သက္ကောတိ, တထာ အဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ ဒုဗ္ဗလကိလေသမာရော နပ္ပသဟတိ, ခေါဘေတုံ ဝါ စာလေတုံ ဝါ န သက္ကောတီတိ အတ္ထော.

所谓“随观不净”，是指于十不净中观察其中任何一种不净，与厌恶作意相应，观头发为不净，观体毛、指甲、牙齿、皮肤、颜色、形状为不净。“于诸根”是指于六根。“善防护”是指远离执取净相等，关闭（根）门。“于饮食知量”是透过否定“不知量”而说。“具信”是指具足以相信业与业果为特征的世间信，以及具足被称为于三宝中不动摇地净信的出世间信。“已发精进”是指已策励精进、圆满精进。“彼”是指如此之人。犹如微弱的风缓缓吹拂，不能动摇坚实一体的山岩；同样地，于内在生起的微弱烦恼魔亦不能压伏他，不能使其混乱或动摇，此即其义。

တာပိ ခေါ တဿ ပုရာဏဒုတိယိကာယော ထေရံ ပရိဝါရေတွာ ‘‘တွံ ကံ အာပုစ္ဆိတွာ ပဗ္ဗဇိတော, ဣဒါနိ ဂိဟီ ဘဝိဿသိ န ဘဝိဿသီ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ကာသာဝံ နီဟရိတုကာမာ အဟေသုံ. ထေရော တာသံ အာကာရံ သလ္လက္ခေတွာ နိသိန္နာသနာ ဝုဋ္ဌာယ ဣဒ္ဓိယာ ဥပ္ပတ္တိတွာ ကူဋာဂါရကဏ္ဏိကံ ဒွိဓာ ဘိန္ဒိတွာ အာကာသေနာဂန္တွာ သတ္ထရိ ဂါထာ ပရိယောသာပေန္တေယေဝ သတ္ထု သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ အဘိတ္ထဝန္တော အာကာသတော ဩတရိတွာ တထာဂတဿ ပါဒေ ဝန္ဒိ.

当时，他的那些前妻们围绕着长老说：“你告知了谁而出家？现在要成为在家人，还是不成为？”等等，想要取走他的袈裟。长老察知她们的恶意后，从座位上起来，以神通力飞升，将尖顶楼阁的顶饰破为两半，经由天空而去。正当导师的偈颂将毕时，他赞叹着导师黄金色的身体，从空中降下，礼敬如来双足。

ဂါထာပရိယောသာနေ သမ္ပတ္တဘိက္ခူ သောတာပတ္တိဖလာဒီသု ပတိဋ္ဌဟိံသူတိ.

偈颂结束时，在场的比丘们安住于须陀洹果等之中。

မဟာကာဠတ္ထေရဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

小迦罗与大迦罗的故事，第六则。

၇. ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု

7. 提婆达多的故事

အနိက္ကသာဝေါတိ [Pg.49] ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ရာဇဂဟေ ဒေဝဒတ္တဿ ကာသာဝလာဘံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“未离染”：这则法教是世尊住在祇陀林时，就提婆达多在王舍城获得袈裟一事而说的。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ပဉ္စသတေ ပဉ္စသတေ အတ္တနော အတ္တနော ပရိဝါရေ အာဒါယ သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဇေတဝနတော ရာဇဂဟံ အဂမံသု. ရာဇဂဟဝါသိနော ဒွေပိ တယောပိ ဗဟူပိ ဧကတော ဟုတွာ အာဂန္တုကဒါနံ အဒံသု. အထေကဒိဝသံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အနုမောဒနံ ကရောန္တော ‘‘ဥပါသကာ ဧကော သယံ ဒါနံ ဒေတိ, ပရံ န သမာဒပေတိ, သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဘောဂသမ္ပဒံ လဘတိ, နော ပရိဝါရသမ္ပဒံ. ဧကော သယံ န ဒေတိ, ပရံ သမာဒပေတိ, သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ပရိဝါရသမ္ပဒံ လဘတိ, နော ဘောဂသမ္ပဒံ. ဧကော သယမ္ပိ န ဒေတိ, ပရမ္ပိ န သမာဒပေတိ, သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ကဉ္ဇိကမတ္တမ္ပိ ကုစ္ဆိပူရံ န လဘတိ, အနာထော ဟောတိ နိပ္ပစ္စယော. ဧကော သယမ္ပိ ဒေတိ, ပရမ္ပိ သမာဒပေတိ, သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ အတ္တဘာဝသတေပိ အတ္တဘာဝသဟဿေပိ အတ္တဘာဝသတသဟဿေပိ ဘောဂသမ္ပဒဉ္စေဝ ပရိဝါရသမ္ပဒဉ္စ လဘတီ’’တိ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

有一次，两位上首弟子各自带领五百位随行者，向世尊告辞顶礼后，从祇陀林前往王舍城。王舍城的居民们，或二、或三、或更多人聚集在一起，为来客们行布施。有一天，具寿舍利弗在作随喜开示时说：“诸优婆塞，有人自己布施，却不劝导他人，他在生生世世中能获得财富圆满，却得不到眷属圆满。有人自己不布施，却劝导他人，他在生生世世中能得到眷属圆满，却得不到财富圆满。有人自己不布施，也不劝导他人，他在生生世世中连足以果腹的稀粥都得不到，孤苦无依。有人自己布施，也劝导他人，他在生生世世中，无论投生百次、千次乃至十万次，都能同时获得财富圆满与眷属圆满。”他如此宣说了此法。

တမေကော ပဏ္ဍိတပုရိသော ဓမ္မံ သုတွာ ‘‘အစ္ဆရိယာ ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတာ ဝတ ဘော ဓမ္မဒေသနာ, သုကာရဏံ ကထိတံ, မယာ ဣမာသံ ဒွိန္နံ သမ္ပတ္တီနံ နိပ္ဖာဒကံ ကမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘ဘန္တေ, သွေ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ ထေရံ နိမန္တေသိ. ‘‘ကိတ္တကေဟိ တေ ဘိက္ခူဟိ အတ္ထော ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကာ ပန ဝေါ, ဘန္တေ, ပရိဝါရာ’’တိ? ‘‘သဟဿမတ္တာ ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘သဗ္ဗေဟိ သဒ္ဓိံယေဝ သွေ ဘိက္ခံ ဂဏှထ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ထေရော အဓိဝါသေသိ’’. ဥပါသကော နဂရဝီထိယံ စရန္တော – ‘‘အမ္မာ, တာတာ, မယာ ဘိက္ခုသဟဿံ နိမန္တိတံ, တုမှေ ကိတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခံ ဒါတုံ သက္ခိဿထ, တုမှေ ကိတ္တကာန’’န္တိ သမာဒပေသိ. မနုဿာ အတ္တနော အတ္တနော ပဟောနကနိယာမေန – ‘‘မယံ ဒသန္နံ ဒဿာမ, မယံ ဝီသတိယာ, မယံ သတဿာ’’တိ အာဟံသု. ဥပါသကော – ‘‘တေန ဟိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ သမာဂမံ ကတွာ ဧကတောဝ ပရိဝိသိဿာမ, သဗ္ဗေ တိလတဏ္ဍုလသပ္ပိမဓုဖာဏိတာဒီနိ သမာဟရထာ’’တိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ သမာဟရာပေသိ.

一位有智慧的人听了此法后心想：“诸位，真是稀有！诸位，真是奇妙的说法！善说了幸福之因！我应当造作能成就此二种福报的业。”于是他邀请长老说：“尊者，明天请接受我的斋食。”“优婆塞，你需要多少位比丘？”“尊者，您的随从有多少人？”“优婆塞，大约一千位。”“尊者，明天请与所有人一同接受斋食。”长老默许了。那位优婆塞走在城里的街道上劝说道：“各位父老乡亲，我已邀请了一千位比丘，你们能为多少位比丘供养斋食？你们各能供养多少位？”人们根据各自的能力回答说：“我们供养十位。”“我们供养二十位。”“我们供养一百位。”那位优婆塞说：“既然如此，我们就在一处集合，一同供养。请大家都把芝麻、米、酥油、蜂蜜、糖浆等带来。”于是，他让人把物资集中在一处。

အထဿ [Pg.50] ဧကော ကုဋုမ္ဗိကော သတသဟဿဂ္ဃနိကံ ဂန္ဓကာသာဝဝတ္ထံ ဒတွာ – ‘‘သစေ တေ ဒါနဝတ္တံ နပ္ပဟောတိ, ဣဒံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ယံ ဦနံ, တံ ပူရေယျာသိ. သစေ ပဟောတိ, ယဿိစ္ဆသိ, တဿ ဘိက္ခုနော ဒဒေယျာသီ’’တိ အာဟ. တဒါ တဿ သဗ္ဗံ ဒါနဝတ္တံ ပဟောသိ, ကိဉ္စိ ဦနံ နာမ နာဟောသိ. သော မနုဿေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဣဒံ, အယျာ, ကာသာဝံ ဧကေန ကုဋုမ္ဗိကေန ဧဝံ နာမ ဝတွာ ဒိန္နံ အတိရေကံ ဇာတံ, ကဿ နံ ဒေမာ’’တိ. ဧကစ္စေ ‘‘သာရိပုတ္တတ္ထေရဿာ’’တိ အာဟံသု. ဧကစ္စေ ‘‘ထေရော သဿပါကသမယေ အာဂန္တွာ ဂမနသီလော, ဒေဝဒတ္တော အမှာကံ မင်္ဂလာမင်္ဂလေသု သဟာယော ဥဒကမဏိကော ဝိယ နိစ္စံ ပတိဋ္ဌိတော, တဿ တံ ဒေမာ’’တိ အာဟံသု. သမ္ဗဟုလိကာယ ကထာယပိ ‘‘ဒေဝဒတ္တဿ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဝတ္တာရော ဗဟုတရာ အဟေသုံ, အထ နံ ဒေဝဒတ္တဿ အဒံသု. သော တံ ဆိန္ဒိတွာ သိဗ္ဗိတွာ ရဇိတွာ နိဝါသေတွာ ပါရုပိတွာ ဝိစရတိ. တံ ဒိသွာ မနုဿာ ‘‘နယိဒံ ဒေဝဒတ္တဿ အနုစ္ဆဝိကံ, သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ အနုစ္ဆဝိကံ. ဒေဝဒတ္တော အတ္တနော အနနုစ္ဆဝိကံ နိဝါသေတွာ ပါရုပိတွာ ဝိစရတီ’’တိ ဝဒိံသု. အထေကော ဒိသာဝါသိကော ဘိက္ခု ရာဇဂဟာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ကတပဋိသန္ထာရော သတ္ထာရာ ဒွိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆိတော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ ‘‘န ခေါ ဘိက္ခု ဣဒါနေဝေသော အတ္တနော အနနုစ္ဆဝိကံ ဝတ္ထံ ဓာရေတိ, ပုဗ္ဗေပိ ဓာရေသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

其时，有一位长者拿出一件价值十万的香染衣，交予他并说道：“倘若你的供养物不足，就将此衣变卖，补足所需。倘若足够，就随你的心意，施予任何一位比丘。”当时，他所有的供养物都已充足，并无任何短缺。他便问众人：“诸位，这件染衣是一位长者如此嘱咐后所施予的，如今多出来了，我们应当施予谁呢？”有些人说：“施予舍利弗长老。”另一些人说：“长老仅在稻谷成熟时前来，之后便会离开；而提婆达多在我们的吉凶诸事中，如同我们的一口水缸，是我们的善友，恒常安住于此，我们应当施予他。”经众人商议，主张“应施予提婆达多”者占了多数，于是他们便将那件衣料给了提婆达多。他将那衣料裁剪、缝制、染色后，穿着、披戴着四处行走。人们看见后说：“此衣不适合提婆达多，而适合舍利弗长老。提婆达多穿着不适合自己的袈裟四处行走。”其后，有一位从外地来的比丘从王舍城(Rājagaha)去到舍卫城(Sāvatthī)，礼敬世尊。行过寒暄之后，世尊问及两位上首弟子的安乐住情况，那位比丘便将此事从头至尾禀告了。世尊说：“比丘，提婆达多并非只有现在才穿戴不适合自己的衣物，他过去也曾穿戴过。”说完，便讲述了过去之事——

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗာရာဏသိဝါသီ ဧကော ဟတ္ထိမာရကော ဟတ္ထိံ မာရေတွာ မာရေတွာ ဒန္တေ စ နခေ စ အန္တာနိ စ ဃနမံသဉ္စ အာဟရိတွာ ဝိက္ကိဏန္တော ဇီဝိတံ ကပ္ပေတိ. အထေကသ္မိံ အရညေ အနေကသဟဿာ ဟတ္ထိနော ဂေါစရံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဒိသွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဂစ္ဆမာနာ ဂမနာဂမနကာလေ ဇဏ္ဏုကေဟိ နိပတိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကမန္တိ. ဧကဒိဝသဉှိ ဟတ္ထိမာရကော တံ ကိရိယံ ဒိသွာ – ‘‘အဟံ ဣမေ ကိစ္ဆေန မာရေမိ, ဣမေ စ ဂမနာဂမနကာလေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဝန္ဒန္တိ, ကိံ နု ခေါ ဒိသွာ ဝန္ဒန္တီ’’တိ စိန္တေန္တော – ‘‘ကာသာဝ’’န္တိ သလ္လက္ခေတွာ, ‘‘မယာပိ ဣဒါနိ ကာသာဝံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧကဿ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဇာတဿရံ ဩရုယှ နှာယန္တဿ တီရေ ဌပိတေသု ကာသာဝေသု စီဝရံ ထေနေတွာ [Pg.51] တေသံ ဟတ္ထီနံ ဂမနာဂမနမဂ္ဂေ သတ္တိံ ဂဟေတွာ သသီသံ ပါရုပိတွာ နိသီဒတိ. ဟတ္ထိနော တံ ဒိသွာ – ‘‘ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ’’တိ သညာယ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကမန္တိ. သော တေသံ သဗ္ဗပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တံ သတ္တိယာ ပဟရိတွာ မာရေတွာ ဒန္တာဒီနိ ဂဟေတွာ သေသံ ဘူမိယံ နိခဏိတွာ ဂစ္ဆတိ. အပရဘာဂေ ဗောဓိသတ္တော ဟတ္ထိယောနိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ ဟတ္ထိဇေဋ္ဌကော ယူထပတိ အဟောသိ. တဒါပိ သော တထေဝ ကရောတိ. မဟာပုရိသော အတ္တနော ပရိသာယ ပရိဟာနိံ ဉတွာ, ‘‘ကုဟိံ ဣမေ ဟတ္ထီ ဂတာ, မန္ဒာ ဇာတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘န ဇာနာမ, သာမီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ကုဟိဉ္စိ ဂစ္ဆန္တာ မံ အနာပုစ္ဆိတွာ န ဂမိဿန္တိ, ပရိပန္ထေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ, ‘‘ဧကသ္မိံ ဌာနေ ကာသာဝံ ပါရုပိတွာ နိသိန္နဿ သန္တိကာ ပရိပန္ထေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ပရိသင်္ကိတွာ, ‘‘တံ ပရိဂ္ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သဗ္ဗေ ဟတ္ထီ ပုရတော ပေသေတွာ သယံ ပစ္ဆတော ဝိလမ္ဗမာနော အာဂစ္ဆတိ. သော သေသဟတ္ထီသု ဝန္ဒိတွာ ဂတေသု မဟာပုရိသံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ စီဝရံ သံဟရိတွာ သတ္တိံ ဝိဿဇ္ဇိ. မဟာပုရိသော သတိံ ဥပ္ပဋ္ဌပေတွာ အာဂစ္ဆန္တော ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမိတွာ သတ္တိံ ဝိဝဇ္ဇေသိ. အထ နံ ‘‘ဣမိနာ ဣမေ ဟတ္ထီ နာသိတာ’’တိ ဂဏှိတုံ ပက္ခန္ဒိ. ဣတရော ဧကံ ရုက္ခံ ပုရတော ကတွာ နိလီယိ. အထ ‘‘နံ ရုက္ခေန သဒ္ဓိံ သောဏ္ဍာယ ပရိက္ခိပိတွာ ဂဟေတွာ ဘူမိယံ ပေါထေဿာမီ’’တိ တေန နီဟရိတွာ ဒဿိတံ ကာသာဝံ ဒိသွာ – ‘‘သစာဟံ ဣမသ္မိံ ဒုဗ္ဘိဿာမိ, အနေကသဟဿေသု မေ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓခီဏာသဝေသု လဇ္ဇာ နာမ ဘိန္နာ ဘဝိဿတီ’’တိ အဓိဝါသေတွာ – ‘‘တယာ မေ ဧတ္တကာ ဉာတကာ နာသိတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, သာမီ’’တိ. ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ဘာရိယကမ္မမကာသိ, အတ္တနော အနနုစ္ဆဝိကံ ဝီတရာဂါနံ အနုစ္ဆဝိကံ ဝတ္ထံ ပရိဒဟိတွာ ဧဝရူပံ ကမ္မံ ကရောန္တေန ဘာရိယံ တယာ ကတ’’န္တိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ဥတ္တရိပိ နံ နိဂ္ဂဏှန္တော ‘‘အနိက္ကသာဝေါ ကာသာဝံ…ပေ… သ ဝေ ကာသာဝမရဟတီ’’တိ ဂါထံ ဝတွာ – ‘‘အယုတ္တံ တေ ကတ’’န္တိ ဝတွာ တံ ဝိဿဇ္ဇေသိ.

往昔，梵授王于波罗奈(Bārāṇasī)治国时，有一位住在波罗奈的猎象人，靠猎杀大象，取其象牙、爪、内脏与厚肉贩卖维生。当时，在一片森林里，有数千头大象前去觅食时看见了独觉佛，从那以后，它们往来之时，都会跪下礼拜后才离去。有一天，猎象人看见此景，心想：“我如此辛苦才猎杀得了它们，而它们往来之时却礼拜独觉佛。它们究竟是看见了什么而礼拜呢？”他断定：“是看到了袈裟。”于是想道：“现在我也应该得到袈裟。”他便趁一位独觉佛下到生莲湖(Jātassara)沐浴时，偷走了他放置在岸边的袈裟。然后，猎象人手持长矛，将袈裟连头裹住身体，坐于象群往来的路上。象群看见他，以为是独觉佛，便礼拜后离去。他则用长矛刺杀走在最后的象，取其象牙等物，将其余部分埋于土中后离去。后来，菩萨投生为象，成为象王。那时，那个猎象人仍旧如是而为。大士得知自己的象群减少，便问道：“这些象去哪里了？为何变少了？”众象答道：“主人，我们不知道。”大士说道：“它们去任何地方，都不会不告知我，必定是遇到了危险。”他又怀疑：“危险必定来自某个地方披着袈裟坐着的人。”他想：“应当去查明此事。”于是，他让所有象走在前面，自己则在后面缓缓而行。当其余的象礼拜后离去时，猎象人看见大士前来，便撩开袈裟，掷出长矛。大士提起正念而来，向后退步，避开了长矛。于是他想：“就是此人杀害了这些象！”便冲上前去要捉捕他。那人躲到一棵树后。于是大士想：“我要用象鼻连树一起将他卷起，摔在地上。”但当他看见那人拿出并展示的袈裟时，心想：“我若伤害此人，则我在无数佛、独觉佛与漏尽者前的愧耻心就将破灭。”于是他忍耐下来，问道：“是你杀害了我这么多的亲属吗？”答曰：“是的，主人。”大士说：“你为何造作如此重业？你穿着不适合自己的、只适合离欲者的衣物，却做这样的事，你所造的业实在太重了！”说完此话，他为了进一步呵斥他，便引用偈颂道：“未除染污而着袈裟……实不配穿袈裟。”又说：“你所做之事不当。”然后便放走了他。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ, ‘‘တဒါ ဟတ္ထိမာရကော ဒေဝဒတ္တော အဟောသိ, တဿ နိဂ္ဂါဟကော ဟတ္ထိနာဂေါ အဟမေဝါ’’တိ ဇာတကံ သမောဓာနေတွာ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပိ ဒေဝဒတ္တော အတ္တနော အနနုစ္ဆဝိကံ ဝတ္ထံ ဓာရေသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

世尊开示此法说后，会合本生故事而说：“当时，猎象人是提婆达多，降伏他的象王则是我自己。”又说：“诸比丘，提婆达多不仅是现在，过去也曾穿过不适合自己的衣。”说完，便说此诸偈：

၉.

9.

‘‘အနိက္ကသာဝေါ [Pg.52] ကာသာဝံ, ယော ဝတ္ထံ ပရိဒဟိဿတိ;

အပေတော ဒမသစ္စေန, န သော ကာသာဝမရဟတိ.

未尽诸漏染，而著袈裟衣； 离自制真实，彼不配袈裟。

၁၀.

10.

‘‘ယော စ ဝန္တကသာဝဿ, သီလေသု သုသမာဟိတော;

ဥပေတော ဒမသစ္စေန, သ ဝေ ကာသာဝမရဟတီ’’တိ.

已尽诸漏染，善持诸戒律； 具自制真实，彼实配袈裟。

ဆဒ္ဒန္တဇာတကေနာပိ (ဇာ. ၁.၁၆.၁၂၂-၁၂၃) စ အယမတ္ထော ဒီပေတဗ္ဗော.

此义亦当以《六牙本生》(Chaddantajātaka)来阐明。

တတ္ထ အနိက္ကသာဝေါတိ ရာဂါဒီဟိ ကသာဝေဟိ သကသာဝေါ. ပရိဒဟိဿတီတိ နိဝါသနပါရုပနအတ္ထရဏဝသေန ပရိဘုဉ္ဇိဿတိ. ပရိဓဿတီတိပိ ပါဌော. အပေတော ဒမသစ္စေနာတိ ဣန္ဒြိယဒမေန စေဝ ပရမတ္ထသစ္စပက္ခိကေန ဝစီသစ္စေန စ အပေတော, ဝိယုတ္တော ပရိစ္စတ္ထောတိ အတ္ထော. န သောတိ သော ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော ကာသာဝံ ပရိဒဟိတုံ နာရဟတိ. ဝန္တကသာဝဿာတိ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ဝန္တကသာဝေါ ဆဍ္ဍိတကသာဝေါ ပဟီနကသာဝေါ အဿ. သီလေသူတိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလေသု. သုသမာဟိတောတိ သုဋ္ဌု သမာဟိတော သုဋ္ဌိတော. ဥပေတောတိ ဣန္ဒြိယဒမေန စေဝ ဝုတ္တပ္ပကာရေန စ သစ္စေန ဥပဂတော. သ ဝေတိ သော ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော တံ ဂန္ဓကာသာဝဝတ္ထံ အရဟတီတိ.

此中，“anikkasāvo”（未除垢染者）是指有贪等垢染。“paridahissati”（将穿着）是指以穿着、披覆、铺设的方式受用。亦有读作“paridhassati”者。“apeto damasaccena”（远离调伏与真实）是指远离诸根的调伏及与胜义谛相应的语真实，意即脱离、舍弃。“na so”（彼不）是说这样的人不配穿着袈裟。“vantakasāvassa”（于已吐尽垢染者）是指通过四道已吐尽、抛弃、断除垢染者。“sīlesu”（于诸戒）是指于四遍净戒中。“susamāhito”（善安住者）是指善于安住、善于稳固。“upeto”（具足者）是指具足诸根的调伏及如前所述的真实。“sa ve”（实则彼）是说这样的人才配穿袈裟。

ဂါထာပရိယောသာနေ သော ဒိသာဝါသိကော ဘိက္ခု သောတာပန္နော အဟောသိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

偈诵结束时，那位地方来的比丘成为预流者，其他许多人也证得了预流果等果位。此次说法对大众饶有助益。

ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု သတ္တမံ.

提婆达多的故事第七。

၈. သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု

8. 舍利弗长老的故事

အသာရေ သာရမတိနောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အဂ္ဂသာဝကေဟိ နိဝေဒိတံ သဉ္စယဿ အနာဂမနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“于无实中作有实想”等此一法说，是导师住在竹林时，针对上首弟子们所禀报的散惹耶(Sañjaya)不来一事而说的。

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – အမှာကဉှိ သတ္ထာ ဣတော ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနံ စတုန္နံ အသင်္ချေယျာနံ မတ္ထကေ အမရဝတိယာ နာမ နဂရေ သုမေဓော နာမ ဗြာဟ္မဏကုမာရော ဟုတွာ သဗ္ဗသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ပတွာ မာတာပိတူနံ [Pg.53] အစ္စယေန အနေကကောဋိသင်္ချံ ဓနံ ပရိစ္စဇိတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဟိမဝန္တေ ဝသန္တော ဈာနာဘိညာ နိဗ္ဗတ္တေတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဒီပင်္ကရဒသဗလဿ သုဒဿနဝိဟာရတော ရမ္မဝတီနဂရံ ပဝိသနတ္ထာယ မဂ္ဂံ သောဓယမာနံ ဇနံ ဒိသွာ သယမ္ပိ ဧကံ ပဒေသံ ဂဟေတွာ မဂ္ဂံ သောဓေတိ. တသ္မိံ အသောဓိတေယေဝ အာဂတဿ သတ္ထုနော အတ္တာနံ သေတုံ ကတွာ ကလလေ အဇိနစမ္မံ အတ္ထရိတွာ ‘‘သတ္ထာ သသာဝကသံဃော ကလလံ အနက္ကမိတွာ မံ အက္ကမန္တော ဂစ္ဆတူ’’တိ နိပန္နော. သတ္ထာရာ တံ ဒိသွာဝ ‘‘ဗုဒ္ဓင်္ကုရော ဧသ, အနာဂတေ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနံ စတုန္နံ အသင်္ချေယျာနံ ပရိယောသာနေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဗျာကတော. တဿ သတ္ထုနော အပရဘာဂေ ‘‘ကောဏ္ဍညော မင်္ဂလော သုမနော ရေဝတော သောဘိတော အနောမဒဿီ ပဒုမော နာရဒေါ ပဒုမုတ္တရော သုမေဓော သုဇာတော ပိယဒဿီ အတ္ထဒဿီ ဓမ္မဒဿီ သိဒ္ဓတ္ထော တိဿော ဖုဿော ဝိပဿီ သိခီ ဝေဿဘူ ကကုသန္ဓော ကောဏာဂမနော ကဿပေါ’’တိ လောကံ ဩဘာသေတွာ ဥပ္ပန္နာနံ ဣမေသမ္ပိ တေဝီသတိယာ ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကေ လဒ္ဓဗျာကရဏော, ‘‘ဒသ ပါရမိယော, ဒသ ဥပပါရမိယော, ဒသ ပရမတ္ထပါရမိယော’’တိ သမတ္တိံသ ပါရမိယော ပူရေတွာ ဝေဿန္တရတ္တဘာဝေ ဌိတော ပထဝိကမ္ပနာနိ မဟာဒါနာနိ ဒတွာ ပုတ္တဒါရံ ပရိစ္စဇိတွာ အာယုပရိယောသာနေ တုသိတပုရေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ ဒသ သဟဿစက္ကဝါဠဒေဝတာဟိ သန္နိပတိတွာ –

此中次第如下：我们的导师在距今四阿僧祇劫又十万大劫之前，于名为不死城(Amaravatī)的城中，出生为名为善慧(Sumedha)的婆罗门青年。他精通一切技艺，父母去世后，舍弃了亿万财富，出家为仙人。住在雪山修习禅那与神通之后，腾空飞行时，看见人们正在为燃灯十力尊者从善见寺(Sudassanavihāra)进入悦意城(Rammavatīnagara)而清扫道路，他自己也取了一处地方清扫道路。在他那段路尚未清扫完毕时，导师就到来了，他便以自身为桥，在泥泞处铺上自己的羚羊皮衣，心想“愿导师与弟子僧团不要踩在泥泞上，从我身上走过去”，然后俯卧在地。导师见了他，便授记道：“此是未来佛，在未来四阿僧祇劫又十万大劫之后，将成为名为乔达摩(Gotama)的佛陀。”在那位导师之后，又有憍陈如(Koṇḍañña)、曼伽罗(Maṅgala)、须摩那(Sumana)、瑞瓦达(Revata)、苏毗多(Sobhita)、无上见(Anomadassī)、莲华(Paduma)、那罗达(Nārada)、莲华上(Padumuttara)、善慧(Sumedha)、善生(Sujāta)、喜见(Piyadassī)、见义(Atthadassī)、法见(Dhammadassī)、悉达多(Siddhattha)、帝沙（Tissa）、弗沙(Phusso)、毗婆尸(Vipassī)、尸弃(Sikhī)、毗舍浮(Vessabhū)、拘留孙(Kakusandha)、拘那含牟尼(Koṇāgamana)、迦叶(Kassapa)等照耀世间的二十三位佛陀出现，他也在这些佛陀处得到授记，圆满了“十波罗蜜、十近波罗蜜、十胜义波罗蜜”这三十种波罗蜜。在身为韦桑达拉(Vessantara)时，他行了令大地颤动的大布施，舍弃了妻子儿女。寿命终结后，他投生于兜率天，在那里住满天寿，此时十千世界的诸天神前来集会——

‘‘ကာလော ဒေဝ မဟာဝီရ, ဥပ္ပဇ္ဇ မာတုကုစ္ဆိယံ;

သဒေဝကံ တာရယန္တော, ဗုဇ္ဈဿု အမတံ ပဒ’’န္တိ. (ဗု. ဝံ. ၁.၆၇) –

大雄天人，时机已至，请投生母胎；救度含天人之世间，觉悟不死涅槃。

ဝုတ္တေ –

如是说已——

‘‘ကာလံ ဒေသဉ္စ ဒီပဉ္စ, ကုလံ မာတရမေဝ စ;

ဣမေ ပဉ္စ ဝိလောကေတွာ, ဥပ္ပဇ္ဇတိ မဟာယသော’’တိ. –

时、地与洲，以及种姓与母亲；善察此五事，大名称者生。

ပဉ္စ မဟာဝိလောကနာနိ ဝိလောကေတွာ တတော စုတော သကျရာဇကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ ဒသမာသစ္စယေန မာတုကုစ္ဆိတော ဝိဇာယိ. သောဠသဝဿကာလေ တတ္ထ မဟာသမ္ပတ္တိယာ ပရိဟရိယမာနော အနုက္ကမေန ဘဒြယောဗ္ဗနံ ပတွာ တိဏ္ဏံ ဥတူနံ အနုစ္ဆဝိကေသု တီသု ပါသာဒေသု ဒေဝလောကသိရိံ [Pg.54] ဝိယ ရဇ္ဇသိရိံ အနုဘဝန္တော ဥယျာနကီဠာယ ဂမနသမယေ အနုက္ကမေန ဇိဏ္ဏဗျာဓိမတသင်္ခါတေ တယော ဒေဝဒူတေ ဒိသွာ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ နိဝတ္တိတွာ စတုတ္ထဝါရေ ပဗ္ဗဇိတံ ဒိသွာ, ‘‘သာဓု ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ရုစိံ ဥပ္ပာဒေတွာ ဥယျာနံ ဂန္တွာ တတ္ထ ဒိဝသံ ခေပေတွာ မင်္ဂလပေါက္ခရဏီတီရေ နိသိန္နော ကပ္ပကဝေသံ ဂဟေတွာ အာဂတေန ဝိဿကမ္မေန ဒေဝပုတ္တေန အလင်္ကတပဋိယတ္တော ရာဟုလကုမာရဿ ဇာတသာသနံ သုတွာ ပုတ္တသိနေဟဿ ဗလဝဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘ယာဝ ဣဒံ ဗန္ဓနံ န ဝဍ္ဎတိ, တာဝဒေဝ နံ ဆိန္ဒိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သာယံ နဂရံ ပဝိသန္တော –

作五大观后，从兜率天(Tusita)殁，于释迦王族中受生，经十月后自母胎出生。十六岁时，于彼处受大福报所长养，次第达到美好的青年时期。在为三季而造的三座宫殿中，他享受着王国之荣耀，犹如天界之辉煌。一次为游园而出行时，他次第看见了被称为老、病、死的三位天神使者，生起悚惧感而返回。第四次看见一位出家人时，心生“出家为善”之念，对出家产生了向往。他前往园林度过一日，坐在吉祥莲池边时，为化身为理发师的天子毗首羯磨(Vissakamma)所装饰。之后，他听闻罗睺罗(Rāhula)王子出生的消息，了知对儿子的爱是强烈的，心想：“在此束缚增长之前，我定要斩断它。”傍晚进入城市时——

‘‘နိဗ္ဗုတာ နူန သာ မာတာ, နိဗ္ဗုတော နူန သော ပိတာ;

နိဗ္ဗုတာ နူန သာ နာရီ, ယဿာယံ ဤဒိသော ပတီ’’တိ. –

其母实寂静，其父实寂静，有如此夫君，其妻实寂静。

ကိသာဂေါတမိယာ နာမ ပိတုစ္ဆာဓီတာယ ဘာသိတံ ဣမံ ဂါထံ သုတွာ, ‘‘အဟံ ဣမာယ နိဗ္ဗုတပဒံ သာဝိတော’’တိ မုတ္တာဟာရံ ဩမုဉ္စိတွာ တဿာ ပေသေတွာ အတ္တနော ဘဝနံ ပဝိသိတွာ သိရိသယနေ နိသိန္နော နိဒ္ဒေါပဂတာနံ နာဋကိတ္ထီနံ ဝိပ္ပကာရံ ဒိသွာ နိဗ္ဗိန္နဟဒယော ဆန္နံ ဥဋ္ဌာပေတွာ ကဏ္ဍကံ အာဟရာပေတွာ တံ အာရုယှ ဆန္နသဟာယော ဒသသဟဿစက္ကဝါဠဒေဝတာဟိ ပရိဝုတော မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိတွာ အနောမာနဒီတီရေ ပဗ္ဗဇိတွာ အနုက္ကမေန ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ တတ္ထ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပဏ္ဍဝပဗ္ဗတပဗ္ဘာရေ နိသိန္နော မဂဓရညာ ရဇ္ဇေန နိမန္တိယမာနော တံ ပဋိက္ခိပိတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတွာ အတ္တနော ဝိဇိတံ အာဂမနတ္ထာယ တေန ဂဟိတပဋိညော အာဠာရဉ္စ ဥဒကဉ္စ ဥပသင်္ကမိတွာ တေသံ သန္တိကေ အဓိဂတဝိသေသံ အနလင်္ကရိတွာ ဆဗ္ဗဿာနိ မဟာပဓာနံ ပဒဟိတွာ ဝိသာခပုဏ္ဏမဒိဝသေ ပါတောဝ သုဇာတာယ ဒိန္နပါယသံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ နေရဉ္ဇရာယ နဒိယာ သုဝဏ္ဏပါတိံ ပဝါဟေတွာ နေရဉ္ဇရာယ နဒိယာ တီရေ မဟာဝနသဏ္ဍေ နာနာသမာပတ္တီဟိ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ သာယနှသမယေ သောတ္တိယေန ဒိန္နံ တိဏံ ဂဟေတွာ ကာဠေန နာဂရာဇေန အဘိတ္ထုတဂုဏော ဗောဓိမဏ္ဍံ အာရုယှ တိဏာနိ သန္ထရိတွာ ‘‘န တာဝိမံ ပလ္လင်္ကံ ဘိန္ဒိဿာမိ, ယာဝ မေ အနုပါဒါယ [Pg.55] အာသဝေဟိ စိတ္တံ န မုစ္စိဿတီ’’တိ ပဋိညံ ကတွာ ပုရတ္ထာဘိမုခေါ နိသီဒိတွာ သူရိယေ အနတ္ထင်္ဂမိတေယေဝ မာရဗလံ ဝိဓမိတွာ ပဌမယာမေ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ, မဇ္ဈိမယာမေ စုတူပပါတဉာဏံ ပတွာ ပစ္ဆိမယာမာဝသာနေ ပစ္စယာကာရေ ဉာဏံ ဩတာရေတွာ အရုဏုဂ္ဂမနေ ဒသဗလစတုဝေသာရဇ္ဇာဒိသဗ္ဗဂုဏပဋိမဏ္ဍိတံ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ သတ္တသတ္တာဟံ ဗောဓိမဏ္ဍေ ဝီတိနာမေတွာ အဋ္ဌမေ သတ္တာဟေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ နိသိန္နော ဓမ္မဂမ္ဘီရတာပစ္စဝေက္ခဏေန အပ္ပောဿုက္ကတံ အာပဇ္ဇမာနော ဒသသဟဿစက္ကဝါဠမဟာဗြဟ္မပရိဝါရေန သဟမ္ပတိဗြဟ္မုနာ အာယာစိတဓမ္မဒေသနော ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေတွာ ဗြဟ္မုနော အဇ္ဈေသနံ အဓိဝါသေတွာ, ‘‘ကဿ နု ခေါ အဟံ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ’’န္တိ ဩလောကေန္တော အာဠာရုဒကာနံ ကာလကတဘာဝံ ဉတွာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ ဗဟူပကာရတံ အနုဿရိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ကာသိပုရံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဥပကေန သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ အာသာဠှိပုဏ္ဏမဒိဝသေ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ပတွာ တေ အနနုစ္ဆဝိကေန သမုဒါစာရေန သမုဒါစရန္တေ သညာပေတွာ အညာတကောဏ္ဍညပ္ပမုခေ အဋ္ဌာရသ ဗြဟ္မကောဋိယော အမတပါနံ ပါယေန္တော ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ပဉ္စမိယံ ပက္ခဿ သဗ္ဗေပိ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တံ ဒိဝသမေဝ ယသကုလပုတ္တဿ ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ တံ ရတ္တိဘာဂေ နိဗ္ဗိန္ဒိတွာ ဂေဟံ ပဟာယ နိက္ခန္တံ ဒိသွာ, ‘‘ဧဟိ ယသာ’’တိ ပက္ကောသိတွာ တသ္မိံယေဝ ရတ္တိဘာဂေ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပေတွာ ပုနဒိဝသေ အရဟတ္တံ ပါပေတွာ အပရေပိ တဿ သဟာယကေ စတုပဏ္ဏာသ ဇနေ ဧဟိဘိက္ခုပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပဗ္ဗာဇေတွာ အရဟတ္တံ ပါပေသိ.

听闻其名为瘦乔达弥(Kisāgotamī)的叔父之女所说的此偈，心想：“我已由她听闻了寂灭之语。”便解下珍珠项链送给她，然后进入自己的宫殿。当他坐在华丽的床榻上，看见沉睡的舞女们姿态不雅，心中顿生厌离。他叫醒车匿(Channa)，命其备好犍陟(Kaṇḍaka)马，然后骑上马，与车匿为伴，在十千世界诸天神的簇拥下，行大出离，于阿诺玛河(Anomānadī)畔出家。之后，他次第行至王舍城(Rājagaha)，于彼处乞食，后坐于畔达瓦(Paṇḍava)山的山坡上。摩揭陀(Magadha)王前来邀请他领受王位，但他拒绝了，并接受国王的请求，答应在证得一切知智后回到其国度。之后，他前往阿罗逻(Āḷāra)与优陀迦(Udaka)处，但对他于彼处所证得的并不满足。经过六年大精进后，在毘舍佉(Visākha)月圆日的清晨，他食用了善生(Sujātā)供养的乳粥，在尼连禅河(Nerañjarā)中将金钵顺流放下，然后在尼连禅河岸的大林中，以各种等至度过白日。傍晚时分，他从名为索提亚(Sotthiya)者处取得草，受黑龙王(Kāḷa nāgarāja)赞颂后，登上菩提坛场(Bodhimaṇḍa)。他铺好草后发誓：“若我的心未从诸漏无取著而解脱，我绝不起此座。”他面向东方而坐，于日落前即降伏魔军。于初夜，他证得宿住随念智；于中夜，证得死生智；于后夜末，他将智慧导入缘起之法。黎明时分，他彻证了具足十力、四无畏等一切功德的一切知智。他在菩提坛场度过了七个七日，在第八个七日，坐于阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下，因省思法义的甚深而倾向于不说法。此时，娑婆主梵天(Sahampati-brahmā)与一万个世界的诸大梵天前来劝请他说法。世尊以佛眼观察世间后，接受了梵天的请求。他思惟：“我应先为谁说法呢？”了知阿罗逻与优陀迦已命终，便忆起五比丘曾于他多有助益。他从座而起，前往迦尸城(Kāsipura)。在途中，他与优波迦(Upaka)相遇交谈。于萨哈(Āsāḷhi)月圆日，他抵达五比丘在仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)的住处。他使行不当之礼的他们信服，为以阿若·憍陈如(Aññātakoṇḍañña)为首的十八俱胝梵天众饮下不死甘露，转动了法轮。转动殊胜法轮后，于该月后半第五日，他令所有那些比丘都证得了阿罗汉位。就在同一天，他见到耶舍(Yasa)良家子的善根成熟，又见到他在当晚因厌离而舍家出走，便呼唤他：“来，耶舍！”，并于当晚令他证得入流果，于次日令他证得阿罗汉果。之后，他又以“来，比丘”的方式，度化了耶舍的五十四位友人出家，并令他们证得了阿罗汉果。

ဧဝံ လောကေ ဧကသဋ္ဌိယာ အရဟန္တေသု ဇာတေသု ဝုဋ္ဌဝဿော ပဝါရေတွာ, ‘‘စရထ, ဘိက္ခဝေ, စာရိက’’န္တိ သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ ဒိသာသု ပေသေတွာ သယံ ဥရုဝေလံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ကပ္ပာသိကဝနသဏ္ဍေ တိံသ ဇနေ ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယကုမာရေ ဝိနေသိ. တေသု သဗ္ဗပစ္ဆိမကော သောတာပန္နော သဗ္ဗုတ္တမော အနာဂါမီ အဟောသိ. တေ သဗ္ဗေပိ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေနေဝ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဒိသာသု ပေသေတွာ သယံ ဥရုဝေလံ ဂန္တွာ အဍ္ဎုဍ္ဎာနိ ပါဋိဟာရိယသဟဿာနိ ဒဿေတွာ ဥရုဝေလကဿပါဒယော သဟဿဇဋိလပရိဝါရေ တေဘာတိကဇဋိလေ ဝိနေတွာ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေနေဝ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဂယာသီသေ [Pg.56] နိသီဒါပေတွာ အာဒိတ္တပရိယာယဒေသနာယ (မဟာဝ. ၅၄; သံ. နိ. ၄.၂၈) အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တေန အရဟန္တသဟဿေန ပရိဝုတော ‘‘ဗိမ္ဗိသာရရညော ဒိန္နံ ပဋိညံ မောစေဿာမီ’’တိ ရာဇဂဟနဂရူပစာရေ လဋ္ဌိဝနုယျာနံ ဂန္တွာ, ‘‘သတ္ထာ ကိရ အာဂတော’’တိ သုတွာ ဒွါဒသနဟုတေဟိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတဿ ရညော မဓုရဓမ္မကထံ ကထေန္တော ရာဇာနံ ဧကာဒသဟိ နဟုတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ဧကနဟုတံ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာပေတွာ ပုနဒိဝသေ သက္ကေန ဒေဝရာဇေန မာဏဝကဝဏ္ဏံ ဂဟေတွာ အဘိတ္ထုတဂုဏော ရာဇဂဟနဂရံ ပဝိသိတွာ ရာဇနိဝေသနေ ကတဘတ္တကိစ္စော ဝေဠုဝနာရာမံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တတ္ထေဝ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. တတ္ထ နံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ဥပသင်္ကမိံသု.

如此，世间有了六十一位阿罗汉后，世尊结束雨安居，举行自恣后，说道：“比丘们，去游方吧！”便派遣六十位比丘前往各方，自己则前往优楼频螺(Uruvelā)。途中在木棉林中，度化了三十位贤部王子。其中最末一位证得入流果，最上者证得不还果。他们全都被授予“善来比丘”戒后，也被派遣前往各方。世尊亲自前往优楼频螺，示现三千五百种神通，度化了以优楼频螺迦叶(Uruvelakassapa)为首的三兄弟结发外道及其一千名随从。他们也都被授予“善来比丘”戒后，世尊让他们安坐在象头山(Gayāsīsa)，以《燃火经》的开示，使他们安住于阿罗汉位。随后，在这一千位阿罗汉的围绕下，世尊心想：“我要去履行对频婆娑罗(Bimbisāra)王的承诺”，便前往王舍城(Rājagaha)郊外的杖林园。国王听闻“导师来了”，便与十二万婆罗门、居士一同前来。世尊为前来的国王宣说了美妙的法，使国王与十一万众安住于入流果，使一万众安住于三皈依。次日，世尊进入王舍城，其功德为化作青年模样的天帝释(Sakka)所称扬。他在王宫用完餐后，接受了竹林(Veḷuvana)园，并就在那里安住下来。在那里，舍利弗(Sāriputta)与目犍连(Moggallāna)前来拜见他。

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – အနုပ္ပန္နေယေဝ ဟိ ဗုဒ္ဓေ ရာဇဂဟတော အဝိဒူရေ ဥပတိဿဂါမော ကောလိတဂါမောတိ ဒွေ ဗြာဟ္မဏဂါမာ အဟေသုံ. တေသု ဥပတိဿဂါမေ သာရိယာ နာမ ဗြာဟ္မဏိယာ ဂဗ္ဘဿ ပတိဋ္ဌိတဒိဝသေယေဝ ကောလိတဂါမေ မောဂ္ဂလိယာ နာမ ဗြာဟ္မဏိယာပိ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာသိ. တာနိ ကိရ ဒွေပိ ကုလာနိ ယာဝ သတ္တမာ ကုလပရိဝဋ္ဋာ အာဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓသဟာယကာနေဝ အဟေသုံ, တာသံ ဒွိန္နမ္ပိ ဧကဒိဝသမေဝ ဂဗ္ဘပရိဟာရံ အဒံသု. တာ ဥဘောပိ ဒသမာသစ္စေယေန ပုတ္တေ ဝိဇာယိံသု. နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ သာရိယာ ဗြာဟ္မဏိယာ ပုတ္တဿ ဥပတိဿဂါမကေ ဇေဋ္ဌကုလဿ ပုတ္တတ္တာ ဥပတိဿောတိ နာမံ ကရိံသု, ဣတရဿ ကောလိတဂါမေ ဇေဋ္ဌကုလဿ ပုတ္တတ္တာ ကောလိတောတိ နာမံ ကရိံသု. တေ ဥဘောပိ ဝုဍ္ဎိမနွာယ သဗ္ဗသိပ္ပာနံ ပါရံ အဂမံသု. ဥပတိဿမာဏဝဿ ကီဠနတ္ထာယ နဒိံ ဝါ ဥယျာနံ ဝါ ဂမနကာလေ ပဉ္စ သုဝဏ္ဏသိဝိကသတာနိ ပရိဝါရာနိ ဟောန္တိ, ကောလိတမာဏဝဿ ပဉ္စ အာဇညယုတ္တရထသတာနိ. ဒွေပိ ဇနာ ပဉ္စပဉ္စမာဏဝကသတပရိဝါရာ ဟောန္တိ. ရာဇဂဟေ စ အနုသံဝစ္ဆရံ ဂိရဂ္ဂသမဇ္ဇော နာမ အဟောသိ. တေသံ ဒွိန္နမ္ပိ ဧကဋ္ဌာနေယေဝ မဉ္စံ ဗန္ဓန္တိ. ဒွေပိ ဧကတော နိသီဒိတွာ သမဇ္ဇံ ပဿန္တာ ဟသိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ဟသန္တိ, သံဝေဂဋ္ဌာနေ သံဝေဇေန္တိ, ဒါယံ ဒါတုံ ယုတ္တဋ္ဌာနေ ဒါယံ ဒေန္တိ. တေသံ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဧကဒိဝသံ သမဇ္ဇံ ပဿန္တာနံ ပရိပါကဂတတ္တာ ဉာဏဿ ပုရိမဒိဝသေသု ဝိယ ဟသိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ဟာသော ဝါ သံဝေဂဋ္ဌာနေ သံဝေဂေါ ဝါ ဒါတုံ ယုတ္တဋ္ဌာနေ ဒါနံ ဝါ နာဟောသိ[Pg.57]. ဒွေပိ ပန ဇနာ ဧဝံ စိန္တယိံသု – ‘‘ကိမေတ္ထ ဩလောကေတဗ္ဗံ အတ္ထိ, သဗ္ဗေပိမေ အပ္ပတ္တေ ဝဿသတေ အပ္ပဏ္ဏတ္တိကဘာဝံ ဂမိဿန္တိ, အမှေဟိ ပန ဧကံ မောက္ခဓမ္မံ ပရိယေသိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ နိသီဒိံသု. တတော ကောလိတော ဥပတိဿံ အာဟ – ‘‘သမ္မ ဥပတိဿ, န တွံ အညေသု ဒိဝသေသု ဝိယ ဟဋ္ဌပဟဋ္ဌော, ဣဒါနိ အနတ္တမနဓာတုကောသိ, ကိံ တေ သလ္လက္ခိတ’’န္တိ? ‘‘သမ္မ ကောလိတ, ဧတေသံ ဝေါလောကနေ သာရော နတ္ထိ, နိရတ္ထကမေတံ, အတ္တနော မောက္ခဓမ္မံ ဂဝေသိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣဒံ စိန္တယန္တော နိသိန္နောမှိ. တွံ ပန ကသ္မာ အနတ္တမနောသီတိ? သောပိ တထေဝ အာဟ. အထဿ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ဧကဇ္ဈာသယတံ ဉတွာ ဥပတိဿော အာဟ – ‘‘အမှာကံ ဥဘိန္နမ္ပိ သုစိန္တိကံ, မောက္ခဓမ္မံ ပန ဂဝေသန္တေဟိ ဧကာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ. ကဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇာမာ’’တိ?

于此，此为次第叙述：佛陀尚未出世时，离王舍城(Rājagaha)不远处有二婆罗门村，名为伍巴谛萨村(Upatissagāma)与拘理陀村(Kolitagāma)。其中，在伍巴谛萨村，名舍利(Sārī)之婆罗门女受胎之日，于拘理陀村，名摩嘎莉(Moggalī)之婆罗门女亦受胎。据说此二家族有七代之交，为世代挚友。人们于同日为二女举行护胎仪式。十月期满，二人皆产子。命名之日，舍利婆罗门女之子，因是伍巴谛萨村首要家族之子，故取名伍巴谛萨(Upatissa)；另一子，因是拘理陀村首要家族之子，故取名拘理陀(Kolita)。二人成长后，通达一切技艺。青年伍巴谛萨为游乐前往河边或园林时，有五百金轿随行；青年拘理陀则有五百辆骏马所驾之车随行。二人各有五百青年为侍从。于王舍城，每年皆有名为山顶节(Giraggasamajja)之集会。人们为二人于一处设座。二人同坐观看集会，于可笑处则笑，于悚然处则悚然，于应施处则行施。如是，一日，当他们观看集会时，因其智慧已然成熟，故不如往日，于可笑处不笑，于悚然处不悚然，于应施处亦不行施。二人皆如是思惟：“此处有何可观？所有这些人，未及百岁，都将归于无名。我等理应寻求一解脱之法。”他们心怀此念而坐。其后，拘理陀对伍巴谛萨言：“友人伍巴谛萨，汝今日不如往日欢喜，今显不悦，所思何事？”“友人拘理陀，观此等事毫无实义，实为无益。我正思惟当为自己寻求一解脱之法，故坐于此。然汝又何故不悦？”他也如是说。其时，伍巴谛萨知其与自己意向一致，便说：‘我二人所思甚善。然寻求解脱法者，理应出家。我等当于谁座下出家？’

တေန ခေါ ပန သမယေန သဉ္စယော နာမ ပရိဗ္ဗာဇကော ရာဇဂဟေ ပဋိဝသတိ မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ သဒ္ဓိံ. တေ ‘‘တဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ ပဉ္စမာဏဝကသတာနိ ‘‘သိဝိကာယော စ ရထေ စ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဥယျောဇေတွာ ဧကာယ သိဝိကာယ ဧကေန ရထေန ဂန္တွာ သဉ္စယဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. တေသံ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ သဉ္စယော အတိရေကလာဘဂ္ဂယသဂ္ဂပ္ပတ္တော အဟောသိ. တေ ကတိပါဟေနေဝ သဗ္ဗံ သဉ္စယဿ သမယံ ပရိမဒ္ဒိတွာ, ‘‘အာစရိယ, တုမှာကံ ဇာနနသမယော ဧတ္တကောဝ, ဥဒါဟု ဥတ္တရိမ္ပိ အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘ဧတ္တကောဝ သဗ္ဗံ တုမှေဟိ ဉာတ’’န္တိ ဝုတ္တေ စိန္တယိံသု – ‘‘ဧဝံ သတိ ဣမဿ သန္တိကေ ဗြဟ္မစရိယဝါသော နိရတ္ထကော, မယံ ယံ မောက္ခဓမ္မံ ဂဝေသိတုံ နိက္ခန္တာ, သော ဣမဿ သန္တိကေ ဥပ္ပာဒေတုံ န သက္ကာ, မဟာ ခေါ ပန ဇမ္ဗုဒီပေါ, ဂါမနိဂမရာဇဓာနိယော စရန္တာ အဒ္ဓါ မောက္ခဓမ္မဒေသကံ ကဉ္စိ အာစရိယံ လဘိဿာမာ’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ, ‘‘ယတ္ထ ယတ္ထ ပဏ္ဍိတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ အတ္ထီ’’တိ ဝဒန္တိ, တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ သာကစ္ဆံ ကရောန္တိ. တေဟိ ပုဋ္ဌံ ပဉှံ အညေ ကထေတုံ န သက္ကောန္တိ, တေ ပန တေသံ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ. ဧဝံ သကလဇမ္ဗုဒီပံ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ နိဝတ္တိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ အာဂန္တွာ, ‘‘သမ္မ ကောလိတ, အမှေသု ယော ပဌမံ အမတံ အဓိဂစ္ဆတိ, သော ဣတရဿ အာရောစေတူ’’တိ ကတိကံ အကံသုံ.

尔时，有位名叫散若耶(Sañcaya)的游方者，与一大群游方者同住在王舍城(Rājagaha)。他们二人想：“我们到他座下出家吧。”便派遣五百名青年带着轿子和马车，然后他们二人与这五百名青年一起，乘着一顶轿子和一辆马车，前去在散若耶座下出家了。从他们出家之时起，散若耶获得了超常的利养与名声。没过几天，他们就完全掌握了散若耶的学说，便问道：“老师，您所知的学说就只有这些，还是有更进一步的呢？”散若耶回答：“就只有这些，你们已经全部知道了。”他们心想：“既然如此，在他座下修梵行是无益的。我们是为了寻求解脱法而出家，但在他这里不可能证得。瞻部洲(Jambudīpa)如此广大，我们游历村庄、市镇和都城，一定能找到一位宣说解脱法的老师。”于是，从那时起，凡是听说哪里有博学的沙门或婆罗门，他们就去那里进行讨论。别人无法回答他们提出的问题，他们却能解答别人的问题。就这样，他们遍访了整个瞻部洲后，又回到自己的住处，彼此约定说：“贤友拘利多(Kolita)，我们当中谁先证得不死，就要告知另一人。”

ဧဝံ တေသု ကတိကံ ကတွာ ဝိဟရန္တေသု သတ္ထာ ဝုတ္တာနုက္ကမေန ရာဇဂဟံ ပတွာ ဝေဠုဝနံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရတိ. တဒါ ‘‘စရထ, ဘိက္ခဝေ, စာရိကံ [Pg.58] ဗဟုဇနဟိတာယာ’’တိ ရတနတ္တယဂုဏပကာသနတ္ထံ ဥယျောဇိတာနံ ဧကသဋ္ဌိယာ အရဟန္တာနံ အန္တရေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ အဗ္ဘန္တရော အဿဇိတ္ထေရော ပဋိနိဝတ္တိတွာ ရာဇဂဟံ အာဂတော, ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. တသ္မိံ သမယေ ဥပတိဿပရိဗ္ဗာဇကောပိ ပါတောဝ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမံ ဂစ္ဆန္တော ထေရံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘မယာ ဧဝရူပေါ ပဗ္ဗဇိတော နာမ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗောယေဝ, ယေ လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ, အယံ တေသံ ဘိက္ခူနံ အညတရော, ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆေယျံ – ‘ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’’တိ? အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အကာလော ခေါ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ, အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌော ပိဏ္ဍာယ စရတိ, ယံနူနာဟံ ဣမံ ဘိက္ခုံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓေယျံ, အတ္ထိကေဟိ ဥပညာတံ မဂ္ဂ’’န္တိ. သော ထေရံ လဒ္ဓပိဏ္ဍပါတံ အညတရံ ဩကာသံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ နိသီဒိတုကာမတဉ္စဿ ဉတွာ အတ္တနော ပရိဗ္ဗာဇကပီဌကံ ပညာပေတွာ အဒါသိ, သော ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေပိဿ အတ္တနော ကုဏ္ဍိကာယ ဥဒကံ အဒါသိ.

他们如此约定而住时，世尊按前述次第抵达王舍城(Rājagaha)，接受竹林(Veḷuvana)后，即住于竹林中。那时，为彰显三宝功德，世尊派遣了六十一位阿罗汉，并嘱咐道：“比丘们，去为众多人的利益而游行吧！”在这六十一位阿罗汉中，五比丘之一的阿说示(Assaji)长老返回王舍城。次日清晨，他持衣钵进入王舍城乞食。其时，游方者伍巴谛萨(Upatissa)亦于清晨用完餐，正前往游方者园林时，看见长老，心想：“我从未见过如此的出家人。世间凡是阿罗汉或已入阿罗汉道者，这位比丘必是其中之一。我何不上前请教这位比丘：‘贤友(āvuso)，您依止谁而出家？您的导师是谁？您信奉谁的法？’”他复思忖：“现在问这位比丘问题尚非其时，他已入村内为乞食而行。我何不跟在此比丘之后，这正是求道者所知之途。”于是，他见长老已得信施，正走向某处，并察知其欲坐下，便铺设自己的游方者坐具献上。长老用食完毕，他又以自己的水瓶奉上水。

ဧဝံ အာစရိယဝတ္တံ ကတွာ ကတဘတ္တကိစ္စေန ထေရေန သဒ္ဓိံ မဓုရပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ ပန တေ, အာဝုသော, ဣန္ဒြိယာနိ, ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော, ကံသိ တွံ, အာဝုသော, ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတော, ကော ဝါ တေ သတ္ထာ, ကဿ ဝါ တွံ ဓမ္မံ ရောစေသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ ပရိဗ္ဗာဇကာ နာမ သာသနဿ ပဋိပက္ခဘူတာ, ဣမဿ သာသနဿ ဂမ္ဘီရတံ ဒဿေဿာမီ’’တိ. အတ္တနော နဝကဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, နဝေါ အစိရပဗ္ဗဇိတော, အဓုနာဂတော ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, န တာဝါဟံ သက္ခိဿာမိ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ ဒေသေတု’’န္တိ. ပရိဗ္ဗာဇကော – ‘‘အဟံ ဥပတိဿော နာမ, တွံ ယထာသတ္တိယာ အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ ဝဒ, ဧတံ နယသတေန နယသဟဿေန ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ မယှံ ဘာရော’’တိ စိန္တေတွာ အာဟ –

如此行了师事后，伍巴谛萨(Upatissa)与用完餐的长老作了愉悦的交谈，然后问道：“贤友，您的诸根确实明净，肤色纯净光洁。贤友，您是为了谁而出家？谁是您的导师？您又信奉谁的法呢？”长老心想：“这些游方者是教法的对立者，我要向他展示此教法的甚深。”为了显示自己是新学，他说道：“贤友，我实是新学，出家不久，才刚来到此法与律，还不能详细地解说此法。”游方者心想：“我名叫伍巴谛萨。您尽己所能，或少说或多说，以百千种理路通达此法是我的责任。”如此思惟后，他说道：

‘‘အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ ဘာသဿု, အတ္ထံယေဝ မေ ဗြူဟိ;

အတ္ထေနေဝ မေ အတ္ထော, ကိံ ကာဟသိ ဗျဉ္ဇနံ ဗဟု’’န္တိ. (မဟာဝ. ၆၀);

“或少或多，请您宣说，但请为我开示其义；我所求者唯有其义，要许多文句何用？”

ဧဝံ [Pg.59] ဝုတ္တေ ထေရော – ‘‘ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ’’တိ (မဟာဝ. ၆၀; အပ. ထေရ ၁.၁.၂၈၆) ဂါထမာဟ. ပရိဗ္ဗာဇကော ပဌမပဒဒွယမေဝ သုတွာ သဟဿနယပဋိမဏ္ဍိတေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, ဣတရံ ပဒဒွယံ သောတာပန္နကာလေ နိဋ္ဌာပေသိ. သော သောတာပန္နော ဟုတွာ ဥပရိဝိသေသေ အပ္ပဝတ္တန္တေ ‘‘ဘဝိဿတိ ဧတ္ထ ကာရဏ’’န္တိ သလ္လက္ခေတွာ ထေရံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, မာ ဥပရိ ဓမ္မဒေသနံ ဝဍ္ဎယိတ္ထ, ဧတ္တကမေဝ ဟောတု, ကုဟိံ အမှာကံ သတ္ထာ ဝသတီ’’တိ? ‘‘ဝေဠုဝနေ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, တုမှေ ပုရတော ယာထ, မယှံ ဧကော သဟာယကော အတ္ထိ, အမှေဟိ စ အညမညံ ကတိကာ ကတာ ‘အမှေသု ယော အမတံ ပဌမံ အဓိဂစ္ဆတိ, သော ဣတရဿ အာရောစေတူ’တိ. အဟံ တံ ပဋိညံ မောစေတွာ သဟာယကံ ဂဟေတွာ တုမှာကံ ဂတမဂ္ဂေနေဝ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂမိဿာမီတိ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ထေရဿ ပါဒေသု နိပတိတွာ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ထေရံ ဥယျောဇေတွာ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမာဘိမုခေါ အဂမာသိ’’.

如是说已，长老便说了此偈：“诸法从因生……”。游方者仅听闻前两句，即安住于以千种理趣庄严的预流果；于证得预流果时，听完了后两句。他成为预流者后，因更高的殊胜境界尚未生起，心想：“此处必有原因。”于是对长老说：“大德，请勿再增说更高的法，到此即可。我等导师住于何处？”“贤友，在竹林。”“那么，大德，请您先行。我有一位朋友，我等曾互相约定：‘我们之中谁先证得不死，即告知另一人。’我要去履行该约定，带上朋友，循着您来的路前往导师之处。”说完，他以五体投地礼于长老足下，右绕三匝，送别长老后，便朝游方者园林走去。

အထ ခေါ ကောလိတပရိဗ္ဗာဇကော တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ, ‘‘အဇ္ဇ မယှံ သဟာယကဿ မုခဝဏ္ဏော န အညဒိဝသေသု ဝိယ, အဒ္ဓါ တေန အမတံ အဓိဂတံ ဘဝိဿတီ’’တိ အမတာဓိဂမံ ပုစ္ဆိ. သောပိဿ ‘‘အာမာဝုသော, အမတံ အဓိဂတ’’န္တိ ပဋိဇာနိတွာ တမေဝ ဂါထံ အဘာသိ. ဂါထာပရိယောသာနေ ကောလိတော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိတွာ အာဟ – ‘‘ကုဟိံ ကိရ, သမ္မ, အမှာကံ သတ္ထာ ဝသတီ’’တိ? ‘‘ဝေဠုဝနေ ကိရ, သမ္မ, ဧဝံ နော အာစရိယေန အဿဇိတ္ထေရေန ကထိတ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ, သမ္မ, အာယာမ, သတ္ထာရံ ပဿိဿာမာ’’တိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရော စ နာမေသ သဒါပိ အာစရိယပူဇကောဝ, တသ္မာ သဟာယံ ဧဝမာဟ – ‘‘သမ္မ, အမှေဟိ အဓိဂတံ အမတံ အမှာကံ အာစရိယဿ သဉ္စယပရိဗ္ဗာဇကဿာပိ ကထေဿာမ, ဗုဇ္ဈမာနော ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ, အပ္ပဋိဝိဇ္ဈန္တော အမှာကံ သဒ္ဒဟိတွာ သတ္ထု, သန္တိကံ ဂမိဿတိ, ဗုဒ္ဓါနံ ဒေသနံ သုတွာ မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓံ ကရိဿတီ’’တိ. တတော ဒွေပိ ဇနာ သဉ္စယဿ သန္တိကံ အဂမံသု.

尔时，拘利陀游方者（Kolita）从远处看见他走来，心想：“今天我朋友的面色与往日不同，他必定已证得不死了。”于是询问他证得不死之事。他也确认道：“是的，贤友，已证得不死了。”并为他诵出那首偈颂。偈颂结束时，拘利陀也安住于预流果，问道：“贤友，我们的导师如今住在何处？”“贤友，我们的老师阿说示长老说，他在竹林（Veḷuvana）。”“那么，贤友，我们走吧，去见导师。”原来，舍利弗长老一向恭敬师长，因此对朋友说：“贤友，我们所证得的不死，也应告知我们的老师散惹耶游方者（Sañcaya）。若他能了知，便能证悟；若不能证悟，他也会因信任我们而前往导师的跟前，听闻佛陀的教法后，便能成就道与果的通达。”于是，两人便一同前往散惹耶的住处。

သဉ္စယော တေ ဒိသွာဝ – ‘‘ကိံ, တာတာ, ကောစိ ဝေါ အမတမဂ္ဂဒေသကော လဒ္ဓေါ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, အာစရိယ, လဒ္ဓေါ, ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော, ဓမ္မော လောကေ ဥပ္ပန္နော, သံဃော လောကေ ဥပ္ပန္နော, တုမှေ တုစ္ဆေ အသာရေ ဝိစရထ, တသ္မာ ဧထ, သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ, နာဟံ သက္ခိဿာမီ’’တိ[Pg.60]. ‘‘ကိံ ကာရဏာဟိ’’? ‘‘အဟံ မဟာဇနဿ အာစရိယော ဟုတွာ ဝိစရိံ, ဝိစရန္တဿ မေ အန္တေဝါသိကဝါသော စာဋိယာ ဥဒဉ္စနဘာဝပ္ပတ္တိ ဝိယ ဟောတိ, န သက္ခိဿာမဟံ အန္တေဝါသိကဝါသံ ဝသိတု’’န္တိ. ‘‘မာ ဧဝံ ကရိတ္ထ, အာစရိယာ’’တိ. ‘‘ဟောတု, တာတာ, ဂစ္ဆထ တုမှေ, နာဟံ သက္ခိဿာမီ’’တိ. အာစရိယ, လောကေ ဗုဒ္ဓဿ ဥပ္ပန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ မဟာဇနော ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထော ဂန္တွာ တမေဝ ပူဇေဿတိ, မယမ္ပိ တတ္ထေဝ ဂမိဿာမ. ‘‘တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘တာတာ, ကိံ နု ခေါ ဣမသ္မိံ လောကေ ဒန္ဓာ ဗဟူ, ဥဒါဟု ပဏ္ဍိတာ’’တိ. ‘‘ဒန္ဓာ, အာစရိယ, ဗဟူ, ပဏ္ဍိတာ စ နာမ ကတိပယာ ဧဝ ဟောန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, တာတာ, ပဏ္ဍိတာ ပဏ္ဍိတဿ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂမိဿန္တိ, ဒန္ဓာ ဒန္ဓဿ မမ သန္တိကံ အာဂမိဿန္တိ, ဂစ္ဆထ တုမှေ, နာဟံ ဂမိဿာမီ’’တိ. တေ ‘‘ပညာယိဿထ တုမှေ, အာစရိယာ’’တိ ပက္ကမိံသု. တေသု ဂစ္ဆန္တေသု သဉ္စယဿ ပရိသာ ဘိဇ္ဇိ, တသ္မိံ ခဏေ အာရာမော တုစ္ဆော အဟောသိ. သော တုစ္ဆံ အာရာမံ ဒိသွာ ဥဏှံ လောဟိတံ ဆဍ္ဍေသိ. တေဟိပိ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တေသု ပဉ္စသု ပရိဗ္ဗာဇကသတေသု သဉ္စယဿ အဍ္ဎတေယျသတာနိ နိဝတ္တိံသု, အထ ခေါ တေ အတ္တနော အန္တေဝါသိကေဟိ အဍ္ဎတေယျေဟိ ပရိဗ္ဗာဇကသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝေဠုဝနံ အဂမံသု.

散惹耶（Sañcayo）看见他们，便问道：“贤侄们，你们找到指示不死之道的人了吗？”“是的，老师，我们找到了。佛陀已出现于世，法已出现于世，僧已出现于世。您却在空虚无实义中行持。因此，来吧，我们一起去见导师。”“你们去吧，我不能去。”“为什么呢？”“我曾是大众的老师，若我再过弟子的生活，就如同一个大水罐沦为取水的小勺。我无法再过弟子的生活。”“老师，请不要这样。”“罢了，贤侄们，你们去吧，我不能去。”“老师，自从佛陀出世以来，大众都手持香花等前去供养他，我们也要去那里。您要做什么呢？”“贤侄们，这世上是愚人多，还是智者多？”“老师，愚人多，智者实在很少。”“既然如此，贤侄们，智者会去智者沙门乔达摩那里，愚人会来愚人我这里。你们去吧，我不去。”他们说：“老师，您将会明白的。”然后便离开了。他们走后，散惹耶的会众分裂了，那座园林顿时空无一人。他看到空荡荡的园林，口吐热血。与他们同行的五百位游方者中，有二百五十位返回了散惹耶那里。于是，他们带着自己的二百五十名游方者弟子前往竹林。

သတ္ထာ စတုပရိသမဇ္ဈေ နိသိန္နော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော တေ ဒူရတောဝ ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧတေ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ သဟာယကာ အာဂစ္ဆန္တိ ကောလိတော စ ဥပတိဿော စ, ဧတံ မေ သာဝကယုဂံ ဘဝိဿတိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂ’’န္တိ. တေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, နိသီဒိတွာ စ ပန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. ‘‘ဧထ, ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ. သဗ္ဗေပိ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ သဋ္ဌိဝဿိကတ္ထေရာ ဝိယ အဟေသုံ.

世尊于四众之中就座说法时，远远看见他们前来，便对诸比丘说：“诸比丘，这两位朋友——拘利陀(Kolita)与伍巴谛萨(Upatissa)来了。他们将成为我最上、贤善的一双弟子。”他们顶礼世尊后，在一旁坐下。坐下后，他们对世尊说：“尊者，愿我们得以在世尊座下出家，得以受具足戒。”世尊说：“来，诸比丘！法已善说，你们当为完全灭尽苦而修梵行。”话音刚落，他们所有人便都成了持有神通所成衣钵者，犹如六十夏的长老。

အထ နေသံ ပရိသာယ စရိတဝသေန သတ္ထာ ဓမ္မဒေသနံ ဝဍ္ဎေသိ. ဌပေတွာ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ အဝသေသာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု, အဂ္ဂသာဝကာနံ ပန ဥပရိမဂ္ဂတ္တယကိစ္စံ န နိဋ္ဌာသိ. ကိံ ကာရဏာ? သာဝကပါရမိဉာဏဿ မဟန္တတာယ. အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော [Pg.61] သတ္တမေ ဒိဝသေ မဂဓရဋ္ဌေ ကလ္လဝါလဂါမကံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော ထိနမိဒ္ဓေ ဩက္ကမန္တေ သတ္ထာရာ သံဝေဇိတော ထိနမိဒ္ဓံ ဝိနောဒေတွာ တထာဂတေန ဒိန္နံ ဓာတုကမ္မဋ္ဌာနံ သုဏန္တောဝ ဥပရိမဂ္ဂတ္တယကိစ္စံ နိဋ္ဌာပေတွာ သာဝကပါရမိဉာဏဿ မတ္ထကံ ပတ္တော. သာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော အဍ္ဎမာသံ အတိက္ကမိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ တမေဝ ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ သူကရခတလေဏေ ဝိဟရန္တော အတ္တနော ဘာဂိနေယျဿ ဒီဃနခပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟသုတ္တန္တေ ဒေသိယမာနေ သုတ္တာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတွာ ပရဿ ဝဍ္ဎိတဘတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ဝိယ သာဝကပါရမိဉာဏဿ မတ္ထကံ ပတ္တော. နနု စာယသ္မာ မဟာပညော, အထ ကသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတော စိရတရေန သာဝကပါရမိဉာဏံ ပါပုဏီတိ? ပရိကမ္မမဟန္တတာယ. ယထာ ဟိ ဒုဂ္ဂတမနုဿာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဂန္တုကာမာ ခိပ္ပမေဝ နိက္ခမန္တိ, ရာဇူနံ ပန ဟတ္ထိဝါဟနကပ္ပနာဒိံ မဟန္တံ ပရိကမ္မံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ, ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

其后，世尊随应彼等会众的根性而增广说法。除二位上首弟子外，其余会众皆证得阿罗汉果，但上首弟子的三种上道之事尚未完成。是何原因？因声闻波罗蜜智之广大。尔时，具寿大目犍连于出家后第七日，依止摩揭陀国(Magadha)的迦拉瓦拉村(Kallavālagāmaka)而住。当他为昏沉所袭时，为世尊所警策，遣除昏沉后，听闻如来所授的界业处，即完成三种上道之事，达到声闻波罗蜜智的顶峰。舍利弗长老亦于出家半月后，与世尊同住，依止王舍城(Rājagaha)的猪掘窟(Sūkarakhataleṇa)而住。当世尊为其外甥长爪(Dīghanakha)遍行者宣说《受遍知经》时，他随顺经文而策发其智，犹如享用他人所盛之食，达到了声闻波罗蜜智的顶峰。具寿舍利弗岂不是有大智慧吗？那么，为何他比大目犍连更晚证得声闻波罗蜜智呢？因其准备广大。诚如贫困之人欲往何处，即可迅速出发；而国王则须备办象乘、马具等盛大准备。当知此中道理亦然。

တံ ဒိဝသညေဝ ပန သတ္ထာ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ ဝေဠုဝနေ သာဝကသန္နိပါတံ ကတွာ ဒွိန္နံ ထေရာနံ အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ဒတွာ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိ. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု – ‘‘သတ္ထာ မုခေါလောကနေန ဘိက္ခံ ဒေတိ, အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ဒဒန္တေန နာမ ပဌမံ ပဗ္ဗဇိတာနံ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဧတေ အနောလောကေန္တေန ယသထေရပ္ပမုခါနံ ပဉ္စပဏ္ဏာသဘိက္ခူနံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဧတေ အနောလောကေန္တေန ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယာနံ တိံသဇနာနံ, ဧတေ အနောလောကေန္တေန ဥရုဝေလကဿပါဒီနံ တေဘာတိကာနံ, ဧတေ ပန ဧတ္တကေ မဟာထေရေ ပဟာယ သဗ္ဗပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိတာနံ အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ဒဒန္တေန မုခံ ဩလောကေတွာ ဒိန္န’’န္တိ. သတ္ထာ, ‘‘ကိံ ကထေထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣဒံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, မုခံ ဩလောကေတွာ ဘိက္ခံ ဒေမိ, ဧတေသံ ပန အတ္တနာ အတ္တနာ ပတ္ထိတပတ္ထိတမေဝ ဒေမိ. အညာတကောဏ္ဍညော ဟိ ဧကသ္မိံ သဿေ နဝ ဝါရေ အဂ္ဂသဿဒါနံ ဒဒန္တော အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထေတွာ နာဒါသိ, အဂ္ဂဓမ္မံ ပန အရဟတ္တံ သဗ္ဗပဌမံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ ပတ္ထေတွာ အဒါသီ’’တိ. ‘‘ကဒါ ပန ဘဂဝါ’’တိ? ‘‘သုဏိဿထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ, ဘဂဝါ အတီတံ အာဟရိ –

就在那一天，世尊在竹林（Veḷuvana）中召集声闻众会，授予两位长老上首弟子的地位后，诵说了波罗提木叉。比丘们非议道：“世尊凭情面施与。授予上首弟子之位，理应先授予最早出家的五比丘（Pañcavaggiyā）；若不考虑他们，也应授予以耶舍长老为首的五十五位比丘；若不考虑他们，也应授予三十位贤种（Bhaddavaggiyā）比丘；若不考虑他们，也应授予优楼频螺迦叶（Uruvelakassapa）等三兄弟。如今却越过这么多大长老，将上首弟子之位授予最后出家的人，这正是看情面所授与的。”世尊问道：“比丘们，你们在说什么？”当被告知：“是这件事。”世尊说：“诸比丘，我并非看情面施与，而是授予他们各自所祈求之事。确实，阿若㤭陈如（Aññātakoṇḍañña）在一季作物中九次布施初熟之物时，他并非为了祈求上首弟子的地位而布施，而是为了祈求能第一个证悟至上之法——阿罗汉果而布施。”“世尊，那是在何时？”“诸比丘，你们听着。”“是的，尊者。”于是世尊引述了过去之事——

ဘိက္ခဝေ, ဣတော ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဝိပဿီ နာမ ဘဂဝါ လောကေ ဥဒပါဒိ. တဒါ မဟာကာဠော စူဠကာဠောတိ ဒွေဘာတိကာ ကုဋုမ္ဗိကာ မဟန္တံ သာလိက္ခေတ္တံ [Pg.62] ဝပါပေသုံ. အထေကဒိဝသံ စူဠကာဠော သာလိက္ခေတ္တံ ဂန္တွာ ဧကံ သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ ခါဒိ, တံ အတိမဓုရံ အဟောသိ. သော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ သံဃဿ သာလိဂဗ္ဘဒါနံ ဒါတုကာမော ဟုတွာ ဇေဋ္ဌဘာတိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘ဘာတိက, သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ ဗုဒ္ဓါနံ အနုစ္ဆဝိကံ ကတွာ ပစာပေတွာ ဒါနံ ဒေမာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ဝဒေသိ, တာတ, သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ ဒါနံ နာမ နေဝ အတီတေ ဘူတပုဗ္ဗံ, န အနာဂတေပိ ဘဝိဿတိ, မာ သဿံ နာသယီ’’တိ; ဝုတ္တောပိ သော ပုနပ္ပုနံ ယာစိယေဝ. အထ နံ ဘာတာ, ‘‘တေန ဟိ သာလိက္ခေတ္တံ ဒွေ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ မမ ကောဋ္ဌာသံ အနာမသိတွာ အတ္တနော ကောဋ္ဌာသေ ခေတ္တေ ယံ ဣစ္ဆသိ, တံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ခေတ္တံ ဝိဘဇိတွာ ဗဟူ မနုဿေ ဟတ္ထကမ္မံ ယာစိတွာ သာလိဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ နိရုဒကေန ခီရေန ပစာပေတွာ သပ္ပိမဓုသက္ခရာဒီဟိ ယောဇေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ – ‘‘ဣဒံ, ဘန္တေ, မမ အဂ္ဂဒါနံ အဂ္ဂဓမ္မဿ သဗ္ဗပဌမံ ပဋိဝေဓာယ သံဝတ္တတူ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနမကာသိ.

诸比丘，从此九十一劫前，有毗婆尸(Vipassī)世尊出现于世。当时，大迦罗(Mahākāḷa)与小迦罗(Cūḷakāḷa)二兄弟是两位富人，他们耕种着一片广大的稻田。一日，小迦罗前往稻田，剥开一个稻苞尝食，其味甚甜。他想向以佛陀为首的僧团布施稻苞，便去到兄长跟前说：“兄长，让我们剥下稻苞，烹煮成适合供养诸佛的食物来布施吧。”兄长说：“贤弟，你在说什么？剥下稻苞来布施，此事过去未曾有，未来亦不会有，莫要毁坏庄稼！”虽被如此说，他仍再三请求。于是兄长对他说：“既然如此，便将稻田分为两份，不要动我的那份，你可在自己的那份田里，随你意愿行事。”他答道：“善哉！”便划分了田地，请求许多人手帮忙，剥下稻苞，用纯牛乳烹煮，再调入酥油、蜜、糖等，供养了以佛陀为首的比丘僧团。食毕之际，他发愿道：“尊者，愿我此最上之施，能令我最先证悟至上之法。”导师说：“如是成就！”并予以随喜。

သော ခေတ္တံ ဂန္တွာ ဩလောကေန္တော သကလက္ခေတ္တံ ကဏ္ဏိကဗဒ္ဓေဟိ ဝိယ သာလိသီသေဟိ သဉ္ဆန္နံ ဒိသွာ ပဉ္စဝိဓပီတိံ ပဋိလဘိတွာ, ‘‘လာဘာ ဝတ မေ’’တိ စိန္တေတွာ ပုထုကကာလေ ပုထုကဂ္ဂံ နာမ အဒါသိ, ဂါမဝါသီဟိ သဒ္ဓိံ အဂ္ဂသဿဒါနံ နာမ အဒါသိ, လာယနေ လာယနဂ္ဂံ, ဝေဏိကရဏေ ဝေဏဂ္ဂံ, ကလာပါဒီသု ကလာပဂ္ဂံ, ခလဂ္ဂံ, ခလဘဏ္ဍဂ္ဂံ, ကောဋ္ဌဂ္ဂန္တိ. ဧဝံ ဧကသဿေ နဝ ဝါရေ အဂ္ဂဒါနံ အဒါသိ. တဿ သဗ္ဗဝါရေသု ဂဟိတဂဟိတဋ္ဌာနံ ပရိပူရိ, သဿံ အတိရေကံ ဥဋ္ဌာနသမ္ပန္နံ အဟောသိ. ဓမ္မော ဟိ နာမေသ အတ္တာနံ ရက္ခန္တံ ရက္ခတိ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

他前往田地观看，见整片田地皆为稻穗所覆盖，犹如饰以顶饰，遂生起五种喜悦，心想：“我真有福报！”于是，在稻穗初生时，行“初穗施”；与村民一同行“初谷施”；收割时，行“初割施”；捆禾把时，行“初把施”；捆禾捆时，行“初捆施”；置于谷场时，行“谷场初物施”；脱粒时，行“初脱粒施”；量谷时，行“初量施”；入仓时，行“初入仓施”。如是于一季作物中，九次行初熟之施。每于彼布施之时，凡所取之处皆得充满，庄稼亦格外丰饶。法实能守护行法自护之人。是故世尊说：—

‘‘ဓမ္မော ဟဝေ ရက္ခတိ ဓမ္မစာရိံ,ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟာတိ;

ဧသာနိသံသော ဓမ္မေ သုစိဏ္ဏေ,န ဒုဂ္ဂတိံ ဂစ္ဆတိ ဓမ္မစာရီ’’တိ. (ထေရဂါ. ၃၀၃;

ဇာ. ၁.၁၀.၁၀၂) –

法实守护行法者，善行之法带来乐；此是善行法之功德，行法之人不堕恶趣。

‘‘ဧဝမေသ [Pg.63] ဝိပဿီသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ အဂ္ဂဓမ္မံ ပဌမံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ ပတ္ထေန္တော နဝ ဝါရေ အဂ္ဂဒါနာနိ အဒါသိ. ဣတော သတသဟဿကပ္ပမတ္ထကေ ပန ဟံသဝတီနဂရေ ပဒုမုတ္တရသမ္ဗုဒ္ဓကာလေပိ သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ဒတွာ တဿ ဘဂဝတော ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ အဂ္ဂဓမ္မဿ ပဌမံ ပဋိဝိဇ္ဈနတ္ထမေဝ ပတ္ထနံ ဌပေသိ. ဣတိ ဣမိနာ ပတ္ထိတမေဝ မယာ ဒိန္နံ, နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, မုခံ ဩလောကေတွာ ဒေမီ’’တိ.

如是，此人于毗婆尸(Vipassī)正等觉者时，为求最先证悟至上之法，曾九次行最上之施。复于此劫起十万劫之上，于天鹅城(Haṃsavatī)，于巴多穆塔拉(Padumuttara)正等觉者时，亦曾行七日大布施，于彼世尊足下俯伏，唯为最先证悟至上之法而立誓愿。如是，我所给予的，正是此人所曾希求的。诸比丘，我并非看情面而施予。

‘‘ယသကုလပုတ္တပ္ပမုခါ ပဉ္စပညာသ ဇနာ ကိံ ကမ္မံ ကရိံသု, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧတေပိ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ အရဟတ္တံ ပတ္ထေန္တာ ဗဟုံ ပုညကမ္မံ ကတွာ အပရဘာဂေ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ သဟာယကာ ဟုတွာ ဝဂ္ဂဗန္ဓနေန ပုညာနိ ကရောန္တာ အနာထမတသရီရာနိ ပဋိဇဂ္ဂန္တာ ဝိစရိံသု. တေ ဧကဒိဝသံ သဂဗ္ဘံ ဣတ္ထိံ ကာလကတံ ဒိသွာ, ‘ဈာပေဿာမာ’တိ သုသာနံ ဟရိံသု. တေသု ပဉ္စ ဇနေ ‘တုမှေ ဈာပေထာ’တိ သုသာနေ ဌပေတွာ သေသာ ဂါမံ ပဝိဋ္ဌာ. ယသဒါရကော တံ မတသရီရံ သူလေဟိ ဝိဇ္ဈိတွာ ပရိဝတ္တေတွာ ပရိဝတ္တေတွာ ဈာပေန္တော အသုဘသညံ ပဋိလဘိ, ဣတရေသမ္ပိ စတုန္နံ ဇနာနံ – ‘ပဿထ, ဘော, ဣမံ သရီရံ တတ္ထ တတ္ထ ဝိဒ္ဓံသိတစမ္မံ, ကဗရဂေါရူပံ ဝိယ အသုစိံ ဒုဂ္ဂန္ဓံ ပဋိကူလ’န္တိ ဒဿေသိ. တေပိ တတ္ထ အသုဘသညံ ပဋိလဘိံသု. တေ ပဉ္စပိ ဇနာ ဂါမံ ဂန္တွာ သေသသဟာယကာနံ ကထယိံသု. ယသော ပန ဒါရကော ဂေဟံ ဂန္တွာ မာတာပိတူနဉ္စ ဘရိယာယ စ ကထေသိ. တေ သဗ္ဗေပိ အသုဘံ ဘာဝယိံသု. ဣဒမေတေသံ ပုဗ္ဗကမ္မံ. တေနေဝ ယသဿ ဣတ္ထာဂါရေ သုသာနသညာ ဥပ္ပဇ္ဇိ, တာယ စ ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိယာ သဗ္ဗေသမ္ပိ ဝိသေသာဓိဂမော နိဗ္ဗတ္တိ. ဧဝံ ဣမေပိ အတ္တနာ ပတ္ထိတမေဝ လဘိံသု. နာဟံ မုခံ ဩလောကေတွာ ဒမ္မီ’’တိ.

“世尊，以良家子耶舍(Yasa)为首的五十五人，他们造了何种业？”“这些人也曾在一佛座下希求阿罗汉果，广修福业；后来在佛陀未出世时，他们结为同伴，共同行善，照料无依者的尸体而四处奔走。有一天，他们见到一位怀孕而亡的妇女，便想：‘我们来火化她。’于是将尸体运往墓地。他们留下五人在墓地，说：‘你们在此火化。’其余的人则进入村庄。耶舍童子用尖桩刺穿那具尸体，反复翻转焚烧，由此获得了不净想。他又向其他四人开示道：‘诸位，请看此尸体，其皮肤处处破裂，如斑驳之牛，不净、恶臭、可厌。’那四人亦于此获得了不净想。这五人回到村庄，将此事告知其余同伴。耶舍童子则回家告知其父母与妻子。他们所有人都修习了不净想。此即他们的宿业。正因此业，耶舍才于女眷住所中生起墓地想；又因他们具足此强力助缘，所有人都获得了殊胜的证悟。如是，这些人也获得了自己所希求的果报。我并非看情面而施予。”

‘‘ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိယသဟာယကာ ပန ကိံ ကမ္မံ ကရိံသု, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧတေပိ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကေ အရဟတ္တံ ပတ္ထေတွာ ပုညာနိ ကတွာ အပရဘာဂေ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ တိံသ ဓုတ္တာ ဟုတွာ တုဏ္ဍိလောဝါဒံ သုတွာ သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနိ ပဉ္စ သီလာနိ ရက္ခိံသု. ဧဝံ ဣမေပိ အတ္တနာ ပတ္ထိတမေဝ လဘိံသု. နာဟံ မုခံ ဩလောကေတွာ ဒမ္မီ’’တိ.

“世尊，跋陀婆耆(Bhaddavaggiya)的同伴们又造了何种业呢？”“这些人也曾在过去诸佛座下希求阿罗汉果，广修福业。后来，在佛陀未出世时，他们曾是三十名浪子，听闻了豚本生(Tuṇḍilovāda)的教诫后，于六万年间守护五戒。如是，这些人也获得了自己所希求的果报。我并非看情面而施予。”

‘‘ဥရုဝေလကဿပါဒယော ပန ကိံ ကမ္မံ ကရိံသု, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တေပိ အရဟတ္တမေဝ ပတ္ထေတွာ ပုညာနိ ကရိံသု. ဣတော ဟိ ဒွေနဝုတိကပ္ပေ တိဿော [Pg.64] ဖုဿောတိ ဒွေ ဗုဒ္ဓါ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု. ဖုဿဗုဒ္ဓဿ မဟိန္ဒော နာမ ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. တသ္မိံ ပန သမ္ဗောဓိံ ပတ္တေ ရညော ကနိဋ္ဌပုတ္တော ပဌမအဂ္ဂသာဝကော ပုရောဟိတပုတ္တော ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကော အဟောသိ. ရာဇာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ – ‘ဇေဋ္ဌပုတ္တော မေ ဗုဒ္ဓေါ, ကနိဋ္ဌပုတ္တော ပဌမအဂ္ဂသာဝကော, ပုရောဟိတပုတ္တော ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကော’တိ တေ ဩလောကေတွာ, ‘မမေဝ ဗုဒ္ဓေါ, မမေဝ ဓမ္မော, မမေဝ သံဃော, နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’တိ တိက္ခတ္တုံ ဥဒါနံ ဥဒါနေတွာ သတ္ထု ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ, ‘ဘန္တေ, ဣဒါနိ မေ နဝုတိဝဿသဟဿပရိမာဏဿ အာယုနော ကောဋိယံ နိသီဒိတွာ နိဒ္ဒါယနကာလော ဝိယ အညေသံ ဂေဟဒွါရံ အဂန္တွာ ယာဝါဟံ ဇီဝါမိ, တာဝ မေ စတ္တာရော ပစ္စယေ အဓိဝါသေထာ’တိ ပဋိညံ ဂဟေတွာ နိဗဒ္ဓံ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနံ ကရောတိ. ရညော ပန အပရေပိ တတော ပုတ္တာ အဟေသုံ. တေသု ဇေဋ္ဌဿ ပဉ္စ ယောဓသတာနိ ပရိဝါရာနိ, မဇ္ဈိမဿ တီဏိ, ကနိဋ္ဌဿ ဒွေ. တေ ‘မယမ္ပိ ဘာတိကံ ဘောဇေဿာမာ’တိ ပိတရံ ဩကာသံ ယာစိတွာ အလဘမာနာ ပုနပ္ပုနံ ယာစန္တာပိ အလဘိတွာ ပစ္စန္တေ ကုပိတေ တဿ ဝူပသမနတ္ထာယ ပေသိတာ ပစ္စန္တံ ဝူပသမေတွာ ပိတု သန္တိကံ အာဂမိံသု. အထ နေ ပိတာ အာလိင်္ဂိတွာ သီသေ စုမ္ဗိတွာ, ‘ဝရံ ဝေါ, တာတာ, ဒမ္မီ’တိ အာဟ.

“尊者，优楼频螺迦叶(Uruvelakassapa)等人造了何种业呢？”“他们也是希求阿罗汉果而修福。于此之前第九十二劫，有提舍佛(Tissa)与弗沙佛(Phussa)二佛出世。弗沙佛之父为摩哂陀(Mahinda)王。当他证得正等觉后，国王的幼子为第一上首弟子，国师之子为第二上首弟子。国王前往世尊座下，瞻视他们，心想：‘我的长子为佛陀，幼子为第一上首弟子，国师之子为第二上首弟子。’他三次发出感兴语：‘佛陀诚我所有！法诚我所有！僧伽诚我所有！礼敬彼世尊、阿罗汉、正等觉者！’继而于世尊足下俯伏，说：‘尊者，我如今已届九万岁寿之末，犹如安坐待眠之时。在我有生之年，请您们接受我的四事供养，而勿至他家。’他得到应允后，便持续地侍奉佛陀。国王后来另有三子。其中长子有五百名战士为眷属，次子有三百名，幼子有二百名。他们想：‘我们也来供养兄长。’便向父亲请求机会，然屡次请求皆未得。其后边境发生叛乱，他们被派往平定。平定边境后，他们回到父亲身边。父亲拥抱他们，亲吻其头，说：‘孩子们，我予你们一恩赐。’”

‘‘တေ ‘သာဓု ဒေဝါ’တိ ဝရံ ဂဟိတကံ ကတွာ ပုန ကတိပါဟစ္စယေန ပိတရာ ‘ဂဏှထ, တာတာ, ဝရ’န္တိ ဝုတ္တာ, ‘‘ဒေဝ, အမှာကံ အညေန ကေနစိ အတ္ထော နတ္ထိ, ဣတော ပဋ္ဌာယ မယံ ဘာတိကံ ဘောဇေဿာမ, ဣမံ နော ဝရံ ဒေဟီ’’တိ အာဟံသု. ‘န ဒေမိ, တာတာ’တိ. ‘နိစ္စကာလံ အဒေန္တော သတ္တ သံဝစ္ဆရာနိ ဒေထ, ဒေဝါ’တိ. ‘န ဒေမိ, တာတာ’တိ. ‘တေန ဟိ ဆ ပဉ္စ စတ္တာရိ တီဏိ ဒွေ ဧကံ သံဝစ္ဆရံ ဒေထ, ဒေဝါ’တိ. ‘န ဒေမိ, တာတာ’တိ. ‘တေန ဟိ, ဒေဝ, သတ္တ မာသေ ဒေထာ’တိ. ‘ဆ မာသေ ပဉ္စ မာသေ စတ္တာရော မာသေ တယော မာသေ ဒေထ, ဒေဝါ’တိ. ‘န ဒေမိ, တာတာ’တိ. ‘ဟောတု, ဒေဝ, ဧကေကဿ နော ဧကေကံ မာသံ ကတွာ တယော မာသေ ဒေထာ’တိ. ‘သာဓု, တာတာ, တေန ဟိ တယော မာသေ ဘောဇေထာ’တိ အာဟ. တေ တုဋ္ဌာ ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ ဂတာ. တေသံ ပန တိဏ္ဏမ္ပိ ဧကောဝ ကောဋ္ဌာဂါရိကော, ဧကောဝ အာယုတ္တကော, တဿ ဒွါဒသနဟုတာ ပုရိသပရိဝါရာ. တေ တေ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘မယံ ဣမံ တေမာသံ ဒသ သီလာနိ ဂဟေတွာ ဒွေ ကာသာဝါနိ [Pg.65] နိဝါသေတွာ သတ္ထာရာ သဟဝါသံ ဝသိဿာမ, တုမှေ ဧတ္တကံ နာမ ဒါနဝတ္တံ ဂဟေတွာ ဒေဝသိကံ နဝုတိသဟဿာနံ ဘိက္ခူနံ ယောဓသဟဿဿ စ သဗ္ဗံ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ပဝတ္တေယျာထ. မယဉှိ ဣတော ပဋ္ဌာယ န ကိဉ္စိ ဝက္ခာမာ’တိ ဝဒိံသု.

他们说：“善哉，大王！”，接受了恩赐。过了几天，父亲说：“孩子们，来领受恩赐吧。”他们回答说：“大王，除了供养兄长外，我们别无所求。从今以后，我们将供养兄长，请将此作为给我们的恩赐吧。”“孩子们，我不能给。”“大王，若不能永远应允，那么请允许我们供养七年吧。”“孩子们，我不能给。”“既然如此，那么六年、五年、四年、三年、两年、一年，请允许吧，大王。”“孩子们，我不能给。”“既然如此，大王，请允许七个月吧。”“六个月、五个月、四个月、三个月，请允许吧，大王。”“孩子们，我不能给。”“好吧，大王，那就我们每人一个月，总共三个月，请允许吧。”国王说：“善哉，孩子们，既然如此，你们就供养三个月吧。”他们心生欢喜，礼拜国王后，便返回自己的住处。他们三人都只有一位库房总管和一位事务官，此人有十二万名男性随从。他们把那些人叫来，说道：“我们在这三个月里，将受持十戒，身穿两件袈裟，与导师同住。你们要负责供养之事，每日为九万名比丘和一千名战士准备所有食物。我们从今日起，将不再说任何话。”

‘‘တေ တယောပိ ဇနာ ပရိဝါရသဟဿံ ဂဟေတွာ ဒသ သီလာနိ သမာဒါယ ကာသာယဝတ္ထာနိ နိဝါသေတွာ ဝိဟာရေယေဝ ဝသိံသု. ကောဋ္ဌာဂါရိကော စ အာယုတ္တကော စ ဧကတော ဟုတွာ တိဏ္ဏံ ဘာတိကာနံ ကောဋ္ဌာဂါရေဟိ ဝါရေန ဝါရေန ဒါနဝတ္တံ ဂဟေတွာ ဒါနံ ဒေန္တိ, ကမ္မကာရာနံ ပန ပုတ္တာ ယာဂုဘတ္တာဒီနံ အတ္ထာယ ရောဒန္တိ. တေ တေသံ ဘိက္ခုသံဃေ အနာဂတေယေဝ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ ဒေန္တိ. ဘိက္ခုသံဃဿ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ကိဉ္စိ အတိရေကံ န ဘူတပုဗ္ဗံ. တေ ‘အပရဘာဂေ ဒါရကာနံ ဒေမာ’တိ အတ္တနာပိ ဂဟေတွာ ခါဒိံသု. မနုညံ အာဟာရံ ဒိသွာ အဓိဝါသေတုံ နာသက္ခိံသု. တေ ပန စတုရာသီတိသဟဿာ အဟေသုံ. တေ သံဃဿ ဒိန္နဒါနဝတ္တံ ခါဒိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပေတ္တိဝိသယေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေဘာတိကာ ပန ပုရိသသဟဿေန သဒ္ဓိံ ကာလံ ကတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဒေဝလောကာ မနုဿလောကံ, မနုဿလောကာ ဒေဝလောကံ သံသရန္တာ ဒွေနဝုတိကပ္ပေ ခေပေသုံ. ‘ဧဝံ တေ တယော ဘာတရော အရဟတ္တံ ပတ္ထေန္တာ တဒါ ကလျာဏကမ္မံ ကရိံသု. တေ အတ္တနာ ပတ္ထိတမေဝ လဘိံသု. နာဟံ မုခံ ဩလောကေတွာ ဒမ္မီ’’’တိ.

那三个人带着一千名随从，受持十戒，身穿袈裟，就住在寺院里。库房总管和事务官一起，轮流从三兄弟的库房中取出供养物来布施。而那些办事人员的子女，为了得到粥饭等食物而哭闹。他们在比丘僧团到来之前，就先把粥饭等给了那些孩子。比丘僧团用食完毕后，从未有过任何剩余。他们说着“之后再给孩子们”，自己也拿来吃了。他们看到美味的食物，无法忍耐。那些办事人员总共有八万四千人。他们因吃了已布施给僧团的供养物，身坏命终后，投生到饿鬼界。而那三兄弟与一千名随从一同去世后，投生到天界，从天界到人界，又从人界到天界，如此轮回，度过了九十二劫。“就这样，那三兄弟当时为希求阿罗汉果而造作善业，他们获得了自己所希求的。我并非看人脸色才施予。”

တဒါ ပန တေသံ အာယုတ္တကော ဗိမ္ဗိသာရော ရာဇာ အဟောသိ, ကောဋ္ဌာဂါရိကော ဝိသာခေါ ဥပါသကော. တယော ရာဇကုမာရာ တယော ဇဋိလာ အဟေသုံ. တေသံ ကမ္မကာရာ တဒါ ပေတေသု နိဗ္ဗတ္တိတွာ သုဂတိဒုဂ္ဂတိဝသေန သံသရန္တာ ဣမသ္မိံ ကပ္ပေ စတ္တာရိ ဗုဒ္ဓန္တရာနိ ပေတလောကေယေဝ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေ ဣမသ္မိံ ကပ္ပေ သဗ္ဗပဌမံ ဥပ္ပန္နံ စတ္တာလီသဝဿသဟဿာယုကံ ကကုသန္ဓံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘အမှာကံ အာဟာရံ လဘနကာလံ အာစိက္ခထာ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သော ‘‘မမ တာဝ ကာလေ န လဘိဿထ, မမ ပစ္ဆတော မဟာပထဝိယာ ယောဇနမတ္တံ အဘိရုဠှာယ ကောဏာဂမနော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တံ ပုစ္ဆေယျာထာ’’တိ အာဟ. တေ တတ္တကံ ကာလံ ခေပေတွာ တသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ တံ ပုစ္ဆိံသု. သောပိ ‘‘မမ ကာလေ န လဘိဿထ, မမ ပစ္ဆတော မဟာပထဝိယာ ယောဇနမတ္တံ အဘိရုဠှာယ ကဿပေါ နာမ [Pg.66] ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တံ ပုစ္ဆေယျာထာ’’တိ အာဟ. တေ တတ္တကံ ကာလံ ခေပေတွာ တသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ တံ ပုစ္ဆိံသု. သောပိ ‘‘မမ ကာလေ န လဘိဿထ, မမ ပန ပစ္ဆတော မဟာပထဝိယာ ယောဇနမတ္တံ အဘိရုဠှာယ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တဒါ တုမှာကံ ဉာတကော ဗိမ္ဗိသာရော နာမ ရာဇာ ဘဝိဿတိ, သော သတ္ထု ဒါနံ ဒတွာ တုမှာကံ ပတ္တိံ ပါပေဿတိ, တဒါ လဘိဿထာ’’တိ အာဟ. တေသံ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ သွေဒိဝသသဒိသံ အဟောသိ. တေ တထာဂတေ ဥပ္ပန္နေ ဗိမ္ဗိသာရရညာ ပဌမဒိဝသံ ဒါနေ ဒိန္နေ ပတ္တိံ အလဘိတွာ ရတ္တိဘာဂေ ဘေရဝသဒ္ဒံ ကတွာ ရညော အတ္တာနံ ဒဿယိံသု. သော ပုနဒိဝသေ ဝေဠုဝနံ ဂန္တွာ တထာဂတဿ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ.

那时，频婆娑罗(Bimbisāra)王是那三位王子的粮官，优婆塞毘舍佉(Visākha)是仓官。他们的厨役当时投生于饿鬼中，依善趣、恶趣而轮回，于此贤劫中，在四个佛陀的间隔期里，他们都只投生在饿鬼世界。于此贤劫中，他们去到最初出现、寿四万岁的拘留孙(Kakusandha)世尊跟前，问道：“请告诉我们何时能得到食物？”他说道：“在我的时代你们得不到，我之后，大地将隆起一由旬，一位名叫拘那含牟尼(Koṇāgamana)的佛陀将会出世，你们可以去问他。”他们度过了那么长的时间，待他出世后便去问他。他也说道：“在我的时代你们得不到，我之后，大地将隆起一由旬，一位名叫迦叶(Kassapa)的佛陀将会出世，你们可以去问他。”他们又度过了那么长的时间，待他出世后便去问他。他也说道：“在我的时代你们得不到，但我之后，大地将隆起一由旬，一位名叫乔达摩(Gotama)的佛陀将会出世。那时，你们的一位名叫频婆娑罗的亲族将成为国王，他会布施给导师并为你们回向，那时你们就能得到了。”对他们而言，一个佛陀的间隔犹如明日。当如来出世后，频婆娑罗王在第一天行布施时，他们没有获得回向，于是在夜里发出恐怖的声响，向国王显现其身。第二天，国王前往竹林(Veḷuvana)，将此事禀告了如来。

သတ္ထာ, ‘‘မဟာရာဇ, ဣတော ဒွေနဝုတိကပ္ပမတ္ထကေ ဖုဿဗုဒ္ဓကာလေ ဧတေ တဝ ဉာတကာ, ဘိက္ခုသံဃဿ ဒိန္နဒါနဝတ္တံ ခါဒိတွာ ပေတလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သံသရန္တာ ကကုသန္ဓာဒယော ဗုဒ္ဓေ ပုစ္ဆိတွာ တေဟိ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ဝုတ္တာ ဧတ္တကံ ကာလံ တဝ ဒါနံ ပစ္စာသီသမာနာ ဟိယျော တယာ ဒါနေ ဒိန္နေ ပတ္တိံ အလဘမာနာ ဧဝမကံသူ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဣဒါနိပိ ဒိန္နေ လဘိဿန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ရာဇာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ မဟာဒါနံ ဒတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣတော တေသံ ပေတာနံ ဒိဗ္ဗအန္နပါနံ သမ္ပဇ္ဇတူ’’တိ ပတ္တိံ အဒါသိ, တေသံ တထေဝ နိဗ္ဗတ္တိ. ပုနဒိဝသေ နဂ္ဂါ ဟုတွာ အတ္တာနံ ဒဿေသုံ. ရာဇာ ‘‘အဇ္ဇ, ဘန္တေ, နဂ္ဂါ ဟုတွာ အတ္တာနံ ဒဿေသု’’န္တိ အာရောစေသိ. ‘‘ဝတ္ထာနိ တေ န ဒိန္နာနိ, မဟာရာဇာ’’တိ. ရာဇာပိ ပုနဒိဝသေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ စီဝရဒါနံ ဒတွာ, ‘‘ဣတော တေသံ ပေတာနံ ဒိဗ္ဗဝတ္ထာနိ ဟောန္တူ’’တိ ပါပေသိ. တင်္ခဏညေဝ တေသံ ဒိဗ္ဗဝတ္ထာနိ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု. တေ ပေတတ္တဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ ဒိဗ္ဗတ္တဘာဝေ သဏ္ဌဟိံသု. သတ္ထာ အနုမောဒနံ ကရောန္တော ‘‘တိရောကုဋ္ဋေသု တိဋ္ဌန္တီ’’တိအာဒိနာ (ခု. ပါ. ၇.၁; ပေ. ဝ. ၁၄) တိရောကုဋ္ဋာနုမောဒနံ အကာသိ. အနုမောဒနာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ. ဣတိ သတ္ထာ တေဘာတိကဇဋိလာနံ ဝတ္ထုံ ကထေတွာ ဣမမ္ပိ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိ.

导师说：“大王，九十二劫以前，弗沙佛(Phussa)时，这些曾是你的亲族。他们因食用了已布施给比丘僧团的供食，而投生于饿鬼界中轮回。他们曾询问拘留孙(Kakusandha)等诸佛，诸佛便告知了他们这些事。他们长久以来期盼着你的布施，昨日你行布施时，他们未能获得功德福分，因此才发出了那样的声音。”“那么，尊者，现在布施他们能得到吗？”“是的，大王。”国王便邀请以佛陀为首的比丘僧团，于次日行大布施，并回向道：“尊者，愿以此布施，令那些饿鬼获得天界的饮食。”他们便如其所愿地获得了天界的饮食。次日，他们又赤身裸体地显现其身。国王禀告道：“尊者，今日他们赤身裸体地显现其身。”“大王，因为你没有布施衣服给他们。”于是国王又在次日向以佛陀为首的比丘僧团布施衣物，并回向道：“愿以此布施，令那些饿鬼获得天界的衣物。”就在那一刹那，他们便获得了天界的衣物。他们脱离了饿鬼之身，安住于天神之身。导师为作随喜，以“他们站立于墙外（tirokuṭṭesu tiṭṭhanti）”等偈颂，诵说了《墙外经》。在随喜结束时，八万四千有情证悟了法。就这样，导师讲述了三兄弟结发修行者的故事后，宣说了此一法谈。

အဂ္ဂသာဝကာ ပန, ‘‘ဘန္တေ, ကိံ ကရိံသူ’’တိ? ‘‘အဂ္ဂသာဝကဘာဝါယ ပတ္ထနံ ကရိံသု’’. ဣတော ကပ္ပသတသဟဿာဓိကဿ ဟိ ကပ္ပာနံ အသင်္ချေယျဿ မတ္ထကေ သာရိပုတ္တော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ, နာမေန သရဒမာဏဝေါ [Pg.67] နာမ အဟောသိ. မောဂ္ဂလ္လာနော ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ, နာမေန သိရိဝဍ္ဎနကုဋုမ္ဗိကော နာမ အဟောသိ. တေ ဥဘောပိ သဟပံသုကီဠကာ သဟာယကာ အဟေသုံ. တေသု သရဒမာဏဝေါ ပိတု အစ္စယေန ကုသလန္တကံ မဟာဓနံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ဧကဒိဝသံ ရဟောဂတော စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဣဓလောကတ္တဘာဝမေဝ ဇာနာမိ, နော ပရလောကတ္တဘာဝံ. ဇာတသတ္တာနဉ္စ မရဏံ နာမ ဓုဝံ, မယာ ဧကံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ မောက္ခဓမ္မဂဝေသနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော သဟာယကံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘သမ္မ သိရိဝဍ္ဎန, အဟံ ပဗ္ဗဇိတွာ မောက္ခဓမ္မံ ဂဝေသိဿာမိ, တွံ မယာ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိတုံ သက္ခိဿသိ, န သက္ခိဿသီ’’တိ? ‘‘န သက္ခိဿာမိ, သမ္မ, တွံယေဝ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တော သဟာယေ ဝါ ဉာတိမိတ္တေ ဝါ ဂဟေတွာ ဂတော နာမ နတ္ထိ, အတ္တနာ ကတံ အတ္တနောဝ ဟောတီ’’တိ. တတော ရတနကောဋ္ဌာဂါရံ ဝိဝရာပေတွာ ကပဏဒ္ဓိကဝဏိဗ္ဗကယာစကာနံ မဟာဒါနံ ဒတွာ ပဗ္ဗတပါဒံ ပဝိသိတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိ. တဿ ဧကော ဒွေ တယောတိ ဧဝံ အနုပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတာ စတုသတ္တတိသဟဿမတ္တာ ဇဋိလာ အဟေသုံ. သော ပဉ္စ အဘိညာ, အဋ္ဌ စ သမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ တေသံ ဇဋိလာနံ ကသိဏပရိကမ္မံ အာစိက္ခိ. တေပိ သဗ္ဗေ ပဉ္စ အဘိညာ အဋ္ဌ စ သမာပတ္တိယော နိဗ္ဗတ္တေသုံ.

尊者，那么上首弟子们做了什么呢？“他们发了成为上首弟子的愿。”诚然，此事发生于此劫起一个阿僧祇又十万劫之上。舍利弗(Sāriputta)出生于大富婆罗门家，名为萨罗陀儒童(Saradamāṇava)。目犍连(Moggallāna)则出生于大富居士家，名为吉祥增家主(Sirivaḍḍhanakuṭumbika)。他们二人既是儿时的玩伴，也是好友。其中，萨罗陀儒童于父亲去世后，继承了家族的巨额财富。一日，他独处静思：“我只知此世之身，而不知来世之身。凡已生之有情，死亡是必然的。我应当出家，寻求解脱之法。”于是他去到朋友那里说：“朋友吉祥增(Sirivaḍḍhana)，我将出家寻求解脱之法，你能否与我一同出家？”“朋友，我不能，你自己出家吧。”他想：“去往来世时，没有人能带着朋友或亲友同去；自己所造作的，只属于自己。”于是他命人打开宝库，向贫者、旅人、乞者们行大布施，然后进入山麓，出家为仙人。跟随他次第出家的结发修行者共计七万四千人。他证得五神通与八等至，并教导那些结发修行者遍处预备禅。他们也都证得了五神通与八等至。

တေန သမယေန အနောမဒဿီ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. နဂရံ စန္ဒဝတီ နာမ အဟောသိ, ပိတာ ယသဝါ နာမ ခတ္တိယော, မာတာ ယသောဓရာ နာမ ဒေဝီ, ဗောဓိ အဇ္ဇုနရုက္ခော, နိသဘော စ အနောမော စ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ, ဝရုဏော နာမ ဥပဋ္ဌာကော, သုန္ဒရာ စ သုမနာ စ ဒွေ အဂ္ဂသာဝိကာ အဟေသုံ. အာယု ဝဿသတသဟဿံ အဟောသိ, သရီရံ အဋ္ဌပညာသဟတ္ထုဗ္ဗေဓံ, သရီရပ္ပဘာ ဒွါဒသယောဇနံ ဖရိ, ဘိက္ခုသတသဟဿပရိဝါရော အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ ပစ္စူသကာလေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ လောကံ ဝေါလောကေန္တော သရဒတာပသံ ဒိသွာ, ‘‘အဇ္ဇ မယှံ သရဒတာပသဿံ သန္တိကံ ဂတပစ္စယေန ဓမ္မဒေသနာ စ မဟတီ ဘဝိဿတိ, သော စ အဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထေဿတိ, တဿ သဟာယကော သိရိဝဍ္ဎနကုဋုမ္ဗိကော ဒုတိယသာဝကဋ္ဌာနံ, ဒေသနာပရိယောသာနေ စဿ ပရိဝါရာ စတုသတ္တတိသဟဿမတ္တာ ဇဋိလာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿန္တိ, မယာ တတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အတ္တနော ပတ္တစီဝရမာဒါယ အညံ ကဉ္စိ အနာမန္တေတွာ သီဟော ဝိယ ဧကစရော ဟုတွာ သရဒတာပသဿ [Pg.68] အန္တေဝါသိကေသု ဖလာဖလတ္ထာယ ဂတေသု ‘‘ဗုဒ္ဓဘာဝံ မေ ဇာနာတူ’’တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပဿန္တဿေဝ သရဒတာပသဿ အာကာသတော ဩတရိတွာ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌာသိ. သရဒတာပသော ဗုဒ္ဓါနုဘာဝဉ္စေဝ သရီရနိပ္ဖတ္တိဉ္စဿ ဒိသွာ လက္ခဏမန္တေ သမ္မသိတွာ ‘‘ဣမေဟိ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော နာမ အဂါရမဇ္ဈေ ဝသန္တော ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ, ပဗ္ဗဇန္တော လောကေ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ. အယံ ပုရိသော နိဿံသယံ ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဇာနိတွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အဂ္ဂါသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အဂ္ဂါသနေ. သရဒတာပသောပိ အတ္တနော အနုစ္ဆဝိကံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

那时，一位名叫无等见(Anomadassī)的正等觉者出现于世。都城名为月光城(Candavatī)，父亲是名为亚萨瓦(Yasavā)的刹帝利，母亲是名为耶输陀罗的王后，菩提树是阿居那树，尼萨婆(Nisabha)与阿诺摩(Anoma)是两位上首弟子，瓦儒那是侍者，孙陀利(Sundarā)与苏摩那(Sumanā)是两位上首女弟子。其寿量为十万岁，身高五十八肘，身光遍照十二由旬，有十万比丘为眷属。一日清晨，他从大悲定中出定，遍观世间时看见了萨罗陀(Sarada)修行者，心想：“今日因我前往萨罗陀修行者之处的因缘，将有一次伟大的法谈，他将发愿求取上首弟子的地位，他的朋友吉祥增(Sirivaḍḍhana)家主将求取第二上首弟子的地位，法谈结束时，他的七万四千位结发修行者眷属将证得阿罗汉果。我应当前往那里。”于是他取了衣钵，未告知任何人，如狮子般独行而去。当萨罗陀修行者的弟子们为采集果实外出时，他决意：“让他了知我已成佛。”就在萨罗陀修行者的注视下，他从空中降下，站立于地上。萨罗陀修行者见到佛陀的威力及其圆满的身相，依相好之学审察后，了知：“具足此等相好之人，若在家则为转轮王；若出家，则于世间成为揭开障蔽的全知佛陀。此人无疑是佛陀。”于是他上前迎接，行五体投地礼，并铺设上座献上。世尊在所设的上座上坐下。萨罗陀修行者也取了适合自己的座位，坐于一旁。

တသ္မိံ သမယေ စတုသတ္တတိသဟဿဇဋိလာ ပဏီတပဏီတာနိ ဩဇဝန္တာနိ ဖလာဖလာနိ ဂဟေတွာ အာစရိယဿ သန္တိကံ သမ္ပတ္တာ ဗုဒ္ဓါနဉ္စေဝ အာစရိယဿ စ နိသိန္နာသနံ ဩလောကေတွာ အာဟံသု – ‘‘အာစရိယ, မယံ ‘ဣမသ္မိံ လောကေ တုမှေဟိ မဟန္တတရော နတ္ထီ’တိ ဝိစရာမ, အယံ ပန ပုရိသော တုမှေဟိ မဟန္တတရော မညေ’’တိ? ‘‘တာတာ, ကိံ ဝဒေထ, သာသပေန သဒ္ဓိံ အဋ္ဌသဋ္ဌိယောဇနသတသဟဿုဗ္ဗေဓံ သိနေရုံ သမံ ကာတုံ ဣစ္ဆထ, သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေန သဒ္ဓိံ မမံ ဥပမံ မာ ကရိတ္ထ ပုတ္တကာ’’တိ. အထ တေ တာပသာ, ‘‘သစာယံ ဣတ္တရသတ္တော အဘဝိဿ, အမှာကံ အာစရိယော န ဧဝရူပံ ဥပမံ အာဟရိဿ, ယာဝ မဟာ ဝတာယံ ပုရိသော’’တိ သဗ္ဗေဝ ပါဒေသု နိပတိတွာ သိရသာ ဝန္ဒိံသု. အထ နေ အာစရိယော အာဟ – ‘‘တာတာ, အမှာကံ ဗုဒ္ဓါနံ အနုစ္ဆဝိကော ဒေယျဓမ္မော နတ္ထိ, သတ္ထာ စ ဘိက္ခာစာရဝေလာယံ ဣဓာဂတော, မယံ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ ဒေယျဓမ္မံ ဒဿာမ, တုမှေ ယံ ယံ ပဏီတံ ဖလာဖလံ, တံ တံ အာဟရထာ’’တိ အာဟရာပေတွာ ဟတ္ထေ ဓောဝိတွာ သယံ တထာဂတဿ ပတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သတ္ထာရာ ဖလာဖလေ ပဋိဂ္ဂဟိတမတ္တေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗောဇံ ပက္ခိပိံသု. သော တာပသော ဥဒကမ္ပိ သယမေဝ ပရိဿာဝေတွာ အဒါသိ. တတော ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ နိသိန္နေ သတ္ထရိ သဗ္ဗေ အန္တေဝါသိကေ ပက္ကောသိတွာ သတ္ထု သန္တိကေ သာရဏီယကထံ ကထေန္တော နိသီဒိ. သတ္ထာ ‘‘ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ စိန္တေသိ. တေ သတ္ထု စိတ္တံ ဉတွာ သတသဟဿခီဏာသဝပရိဝါရာ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု.

那时，七万四千名结发苦行者拿着最上等、富有滋养的各种果实来到其老师跟前。他们看见佛陀和其老师的座位后说：“老师啊，我们一向认为‘在这世上没有比您更伟大的人’，但我们认为这位大士比您更伟大。”“孩子们，你们在说什么？难道想用一粒芥子与高达六百八十万由旬的须弥山（Sineru）相提并论吗？孩子们，不要将我与一切知佛陀相提并论。”于是那些苦行者想：“如果这位只是一位凡夫，我们的老师绝不会作此譬喻，可见这位大士是多么伟大！”他们全都俯伏于足下，以头顶礼。那时，老师对他们说：“孩子们，我们没有适合供养佛陀的供品，而导师已在托钵时来到这里。我们将尽己所能供养。你们把所有上好的果实都拿来吧。”让他们拿来后，老师洗了手，亲自将果实放入如来的钵中。世尊刚一接受果实，天神们便注入了天馔精华。那位苦行者也亲自过滤水献上。用餐完毕，世尊坐下后，老师召集所有弟子，坐在导师身边作和悦的言谈。世尊心想：“愿两位上首弟子与比丘僧团一同前来。”他们了知世尊的心意后，与十万漏尽者眷属一同前来，礼敬世尊后，立于一旁。

တတော [Pg.69] သရဒတာပသော အန္တေဝါသိကေ အာမန္တေသိ – ‘‘တာတာ, ဗုဒ္ဓါနံ နိသိန္နာသနမ္ပိ နီစံ, သမဏသတသဟဿာနမ္ပိ အာသနံ နတ္ထိ, အဇ္ဇ တုမှေဟိ ဥဠာရံ ဗုဒ္ဓသက္ကာရံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ပဗ္ဗတပါဒတော ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နာနိ ပုပ္ဖာနိ အာဟရထာ’’တိ. ကထနကာလော ပပဉ္စော ဝိယ ဟောတိ, ဣဒ္ဓိမတော ပန ဣဒ္ဓိဝိသယော အစိန္တေယျောတိ မုဟုတ္တမတ္တေနေဝ တေ တာပသာ ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နာနိ ပုပ္ဖာနိ အာဟရိတွာ ဗုဒ္ဓါနံ ယောဇနပ္ပမာဏံ ပုပ္ဖာသနံ ပညာပေသုံ. ဥဘိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ တိဂါဝုတံ, သေသဘိက္ခူနံ အဍ္ဎယောဇနိကာဒိဘေဒံ, သံဃနဝကဿ ဥသဘမတ္တံ အဟောသိ. ‘‘ကထံ ဧကသ္မိံ အဿမပဒေ တာဝ မဟန္တာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနီ’’တိ န စိန္တေတဗ္ဗံ. ဣဒ္ဓိဝိသယော ဟေသ. ဧဝံ ပညတ္တေသု အာသနေသု သရဒတာပသော တထာဂတဿ ပုရတော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ဌိတော, ‘‘ဘန္တေ, မယှံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ ဣမံ ပုပ္ဖာသနံ အဘိရုဟထာ’’တိ အာဟ. တေန ဝုတ္တံ –

其后，萨罗达苦行者对弟子们说：“贤子们，佛陀所坐之座甚低，十万沙门亦无座位。今日汝等应为佛陀作盛大供养，当从山脚取来色香具足之花。”言说之时，看似耗时，然有神通者之神通境界不可思议。是故，彼等苦行者于一刹那间即取来色香具足之花，为佛陀铺设一由旬量之花座，为二位上首弟子铺设三伽浮陀(gāvuta)座，为其余比丘铺设半由旬等不同大小之座，为僧团中最年少者铺设一优萨婆(usabha)座。“如何于一修行处铺设如此巨大之座位？”此事不应思量，此乃神通境界。如是铺设座位后，萨罗达苦行者于如来前合掌而立，说：“尊者，为我长时之利益安乐，请登上此花座。”是故说：

‘‘နာနာပုပ္ဖဉ္စ ဂန္ဓဉ္စ, သမ္ပာဒေတွာန ဧကတော;

ပုပ္ဖာသနံ ပညာပေတွာ, ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ.

“备妥种种花与香，汇集于一处；铺设花座已，说此言语：

‘‘ဣဒံ မေ အာသနံ ဝီရ, ပညတ္တံ တဝနုစ္ဆဝိံ;

မမ စိတ္တံ ပသာဒေန္တော, နိသီဒ ပုပ္ဖမာသနေ.

“大雄，此座我已设，与您正相称；为令我心生净信，请坐此花座。”

‘‘သတ္တရတ္တိန္ဒိဝံ ဗုဒ္ဓေါ, နိသီဒိ ပုပ္ဖမာသနေ;

မမ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, ဟာသယိတွာ သဒေဝကေ’’တိ.

佛陀于花座上，安坐七日七夜，令我心生净信，并使天人皆欢喜。”

ဧဝံ နိသိန္နေ သတ္ထရိ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ သေသဘိက္ခူ စ အတ္တနော အတ္တနော ပတ္တာသနေ နိသီဒိံသု. သရဒတာပသော မဟန္တံ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဂဟေတွာ တထာဂတဿ မတ္ထကေ ဓာရေန္တော အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ ‘‘ဇဋိလာနံ အယံ သက္ကာရော မဟပ္ဖလော ဟောတူ’’တိ နိရောဓသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိ. သတ္ထု သမာပတ္တိံ သမာပန္နဘာဝံ ဉတွာ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာပိ သေသဘိက္ခူပိ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိံသု. တထာဂတေ သတ္တာဟံ နိရောဓသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသိန္နေ အန္တေဝါသိကာ ဘိက္ခာစာရကာလေ သမ္ပတ္တေ ဝနမူလဖလာဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သေသကာလေ ဗုဒ္ဓါနံ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ တိဋ္ဌန္တိ. သရဒတာပသော ပန ဘိက္ခာစာရမ္ပိ အဂန္တွာ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဓာရယမာနောဝ သတ္တာဟံ ပီတိသုခေန ဝီတိနာမေသိ. သတ္ထာ နိရောဓတော ဝုဋ္ဌာယ ဒက္ခိဏပဿေ နိသိန္နံ ပဌမအဂ္ဂသာဝကံ နိသဘတ္ထေရံ အာမန္တေသိ – ‘‘နိသဘ, သက္ကာရကာရကာနံ [Pg.70] တာပသာနံ ပုပ္ဖာသနာနုမောဒနံ ကရောဟီ’’တိ. ထေရော စက္ကဝတ္တိရညော သန္တိကာ ပဋိလဒ္ဓမဟာလာဘော မဟာယောဓော ဝိယ တုဋ္ဌမာနသော သာဝကပါရမိဉာဏေ ဌတွာ ပုပ္ဖာသနာနုမောဒနံ အာရဘိ. တဿ ဒေသနာဝသာနေ ဒုတိယသာဝကံ အာမန္တေသိ – ‘‘တွမ္ပိ ဘိက္ခု ဓမ္မံ ဒေသေဟီ’’တိ. အနောမတ္ထေရော တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ သမ္မသိတွာ ဓမ္မံ ကထေသိ. ဒွိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ ဒေသနာယ ဧကဿာပိ အဘိသမယော နာဟောသိ. အထ သတ္ထာ အပရိမာဏေ ဗုဒ္ဓဝိသယေ ဌတွာ ဓမ္မဒေသနံ အာရဘိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဌပေတွာ သရဒတာပသံ သဗ္ဗေပိ စတုသတ္တတိသဟဿဇဋိလာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု, သတ္ထာ ‘‘ဧထ, ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဟတ္ထံ ပသာရေသိ. တေသံ တာဝဒေဝ ကေသမဿူနိ အန္တရဓာယိံသု, အဋ္ဌပရိက္ခာရာ ကာယေ ပဋိမုက္ကာဝ အဟေသုံ.

导师如是坐定，两位上首弟子与其余比丘亦各就其座。萨罗陀(Sarada)苦行者手持大花伞，为如来擎持，立于其头顶。导师想：“愿此诸结发者之供养有大果报。”即入灭尽定。了知导师已入定，两位上首弟子与其余比丘亦皆入定。如来入灭尽定安坐七日，其弟子仅于乞食时食用林中根果，余时则向诸佛合掌而立。而萨罗陀苦行者则未行乞食，七日间持花伞，以喜乐度日。导师从灭尽定出定，对坐于右侧的第一上首弟子尼沙跋(Nisabha)长老说：“尼沙跋，请为作供养的苦行者们宣说花座的随喜功德。”长老如从转轮王处得大赏赐之大将，心生欢喜，安住于声闻波罗蜜智，开始宣说花座的随喜功德。其说法毕，导师复告第二弟子：“比丘，汝亦说法。”阿诺摩(Anoma)长老思择三藏佛语后，宣说正法。两位上首弟子说法时，无一人得证悟。于是，导师安住于无量佛境，开始说法。说法结束时，除萨罗陀苦行者外，所有七万四千名结发者皆证得阿罗汉果。导师伸出手说：“来，诸比丘！”即时，彼等须发消失，八资具已着于身。

သရဒတာပသော ‘‘ကသ္မာ အရဟတ္တံ န ပတ္တော’’တိ? ဝိက္ခိတ္တစိတ္တတ္တာ. သော ကိရ ဗုဒ္ဓါနံ ဒုတိယာသနေ နိသီဒိတွာ သာဝကပါရမိဉာဏေ ဌတွာ ဓမ္မံ ဒေသယတော အဂ္ဂသာဝကဿ ဓမ္မဒေသနံ သောတုံ အာရဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ, ‘‘အဟော ဝတာဟမ္ပိ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇနကဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဣမိနာ သာဝကေန ပဋိလဒ္ဓဓုရံ လဘေယျ’’န္တိ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေသိ. သော တေန ပရိဝိတက္ကေန မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓံ ကာတုံ နာသက္ခိ. တထာဂတံ ပန ဝန္ဒိတွာ သမ္မုခေ ဌတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ အနန္တရာသနေ နိသိန္နော ဘိက္ခု တုမှာကံ သာသနေ ကော နာမ ဟောတီ’’တိ? ‘‘မယာ ပဝတ္တိတံ ဓမ္မစက္ကံ အနုပဝတ္တေန္တော သာဝကပါရမိဉာဏဿ ကောဋိပ္ပတ္တော သောဠသ ပညာ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ဌိတော မယှံ သာသနေ အဂ္ဂသာဝကော နိသဘော နာမ ဧသော’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ယွာယံ မယာ သတ္တာဟံ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တံ ဓာရေန္တေန သက္ကာရော ကတော, အဟံ ဣမဿ ဖလေန အညံ သက္ကတ္တံ ဝါ ဗြဟ္မတ္တံ ဝါ န ပတ္ထေမိ, အနာဂတေ ပန အယံ နိသဘတ္ထေရော ဝိယ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ အဂ္ဂသာဝကော ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိန္တိ. သတ္ထာ ‘‘သမဇ္ဈိဿတိ နု ခေါ ဣမဿ ပုရိသဿ ပတ္ထနာ’’တိ အနာဂတံသဉာဏံ ပေသေတွာ ဩလောကေန္တော ကပ္ပသတသဟဿာဓိကံ ဧကံ အသင်္ချေယျံ အတိက္ကမိတွာ သမိဇ္ဈနဘာဝံ အဒ္ဒသ. ဒိသွာန သရဒတာပသံ အာဟ – ‘‘န တေ အယံ ပတ္ထနာ မောဃာ ဘဝိဿတိ, အနာဂတေ ပန ကပ္ပသတသဟဿာဓိကံ ဧကံ အသင်္ချေယျံ အတိက္ကမိတွာ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တဿ မာတာ မဟာမာယာ [Pg.71] နာမ ဒေဝီ ဘဝိဿတိ, ပိတာ သုဒ္ဓေါဒနော နာမ မဟာရာဇာ, ပုတ္တော ရာဟုလော နာမ, ဥပဋ္ဌာကော အာနန္ဒော နာမ, ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကော မောဂ္ဂလ္လာနော နာမ, တွံ ပနဿ ပဌမအဂ္ဂသာဝကော ဓမ္မသေနာပတိ သာရိပုတ္တော နာမ ဘဝိဿသီ’’တိ. ဧဝံ တာပသံ ဗျာကရိတွာ ဓမ္မကထံ ကထေတွာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ.

舍罗陀苦行者(Saradatāpasa)为何未能证得阿罗汉果？因为他心念散乱。据说，从那位坐在佛陀身旁的第二席位、安住于声闻波罗蜜智而说法的上首弟子开始讲法时起，他便生起一念：“啊，愿我于未来出世的佛陀教法中，也能获得这位声闻弟子所得到的地位！”由于此一思虑，他便无法证得道果。于是，他顶礼如来后，站在面前问道：“尊者，这位坐在您身旁座位上的比丘，在您的教法中名叫什么？”佛陀说：“他能随转我所转之法轮，已达声闻波罗蜜智的顶峰，彻证了十六行相之智，是我教法中的上首弟子，名叫尼沙跋(Nisabha)。”“尊者，我七日来持花伞所作的此番供养，我不愿以此善业的果报求得帝释之位或梵天之位，而愿我于未来，能像这位尼沙跋长老一样，成为某一位佛陀的上首弟子。”他如此立下誓愿。导师思惟：“此人的愿望能否实现呢？”便施展未来智进行观察，他预见到，经过一阿僧祇又十万大劫后，其愿望将会实现。见到此景，他便对舍罗陀苦行者说：“你的愿望将不会落空。于未来，经过一阿僧祇又十万大劫后，将有一位名叫乔达摩的佛陀出世。其母为摩诃摩耶(Mahāmāyā)王后，其父为净饭(Suddhodana)大王，其子为罗睺罗，其侍者为阿难，其第二上首弟子为目犍连。而你，将成为他的第一上首弟子，法将舍利弗。”如此为苦行者授记并说法后，世尊在比丘僧团的围绕下，腾空而去。

သရဒတာပသောပိ အန္တေဝါသိကတ္ထေရာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ သဟာယကဿ သိရိဝဍ္ဎနကုဋုမ္ဗိကဿ သာသနံ ပေသေသိ, ‘‘ဘန္တေ, မမ သဟာယကဿ ဝဒေထ, သဟာယကေန တေ သရဒတာပသေန အနောမဒဿီဗုဒ္ဓဿ ပါဒမူလေ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇနကဿ ဂေါတမဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဌမအဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထိတံ, တွံ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထေဟီ’’တိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ထေရေဟိ ပုရေတရမေဝ ဧကပဿေန ဂန္တွာ သိရိဝဍ္ဎနဿ နိဝေသနဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. သိရိဝဍ္ဎနော ‘‘စိရဿံ ဝတ မေ အယျော အာဂတော’’တိ အာသနေ နိသီဒါပေတွာ အတ္တနာ နီစာသနေ နိသိန္နော, ‘‘အန္တေဝါသိကပရိသာ ပန ဝေါ, ဘန္တေ, န ပညာယတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, သမ္မ, အမှာကံ အဿမံ အနောမဒဿီ ဗုဒ္ဓေါ အာဂတော, မယံ တဿ အတ္တနော ဗလေန သက္ကာရံ အကရိမှာ, သတ္ထာ သဗ္ဗေသံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ, ဒေသနာပရိယောသာနေ ဌပေတွာ မံ သေသာ အရဟတ္တံ ပတွာ ပဗ္ဗဇိံသု. အဟံ သတ္ထု ပဌမအဂ္ဂသာဝကံ နိသဘတ္ထေရံ ဒိသွာ အနာဂတေ ဥပ္ပဇ္ဇနကဿ ဂေါတမဗုဒ္ဓဿ နာမ သာသနေ ပဌမအဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထေသိံ, တွမ္ပိ တဿ သာသနေ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကဋ္ဌာနံ ပတ္ထေဟီ’’တိ. ‘‘မယှံ ဗုဒ္ဓေဟိ သဒ္ဓိံ ပရိစယော နတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဗုဒ္ဓေဟိ သဒ္ဓိံ ကထနံ မယှံ ဘာရော ဟောတု, တွံ မဟန္တံ သက္ကာရံ သဇ္ဇေဟီ’’တိ.

萨罗陀(Sarada)苦行者也前往弟子长老们的住处，给他的朋友吉祥增(Sirivaḍḍhana)长者传信说：“尊者们，请转告我的朋友：‘你的朋友萨罗陀苦行者已在阿诺玛达西(Anomadassī)佛足下发愿，要在未来将出现的乔达摩佛的教法中求得第一上首弟子的地位，你也应当祈求第二上首弟子的地位。’”说完这话，他比长老们更早，由另一条路来到吉祥增的宅门前站着。吉祥增说：“我师，您真是许久未见了！”他请萨罗陀上座，自己则坐在较低的座位上，问道：“尊者，您的弟子众怎么不见了？”答道：“是的，朋友，阿诺玛达西佛来到了我们的苦行林，我们尽己所能地供养了他。世尊为众人说法，说法结束时，除了我，其余的人都证得阿罗汉果而出家了。我见到世尊的第一上首弟子尼萨跋(Nisabha)长老后，发愿在未来将出现的乔达摩佛的教法中获得第一上首弟子的地位，你也应当祈求在其教法中获得第二上首弟子的地位。”吉祥增说：“尊者，我与诸佛不曾亲近。”萨罗陀苦行者说：“与诸佛交谈是我的责任，你只管准备盛大的供养。”

သိရိဝဍ္ဎနော တဿ ဝစနံ သုတွာ အတ္တနော နိဝေသနဒွါရေ ရာဇမာနေန အဋ္ဌကရီသမတ္တံ ဌာနံ သမတလံ ကာရေတွာ ဝါလုကံ ဩကိရာပေတွာ လာဇပဉ္စမာနိပုပ္ဖာနိ ဝိကိရာပေတွာ နီလုပ္ပလစ္ဆဒနံ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ ဗုဒ္ဓါသနံ ပညာပေတွာ သေသဘိက္ခူနမ္ပိ အာသနာနိ ပဋိယာဒေတွာ မဟန္တံ သက္ကာရသမ္မာနံ သဇ္ဇေတွာ ဗုဒ္ဓါနံ နိမန္တနတ္ထာယ သရဒတာပသဿ သညံ အဒါသိ. တာပသော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ဂဟေတွာ တဿ နိဝေသနံ အဂမာသိ. သိရိဝဍ္ဎနောပိ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ တထာဂတဿ ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ မဏ္ဍပံ ပဝေသေတွာ ပညတ္တာသနေသု နိသိန္နဿ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒက္ခိဏောဒကံ [Pg.72] ဒတွာ ပဏီတေန ဘောဇနေန ပရိဝိသိတွာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ မဟာရဟေဟိ ဝတ္ထေဟိ အစ္ဆာဒေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, နာယံ အာရဗ္ဘော အပ္ပမတ္တကဋ္ဌာနတ္ထာယ, ဣမိနာဝ နိယာမေန သတ္တာဟံ အနုကမ္ပံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သော တေနေဝ နိယာမေန သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ဌိတော အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, မမ သဟာယော သရဒတာပသော ယဿ သတ္ထုဿ ပဌမအဂ္ဂသာဝကော ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထေသိ, အဟမ္ပိ ‘‘တဿေဝ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကော ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထေမီတိ.

吉祥增听了他的话，便在自家宅院门口，命人将一块王室量度八格利沙大小的地方平整，铺上沙，散布以炒米为第五的鲜花，建造一座以青莲覆盖的殿堂，设好佛座，也为其余比丘准备好座位。他备妥盛大的供养与恭敬后，为邀请佛陀，便向沙拉达(Sarada)苦行者示意。苦行者带领以佛陀为首的比丘僧团来到他的住所。吉祥增也出门迎接，从如来手中接过钵，将他们引入殿堂中。待以佛陀为首的比丘僧团在所设座位上坐定后，他献上供养净水，并以精致的食物供养。食毕，他用价值贵重的衣物供养以佛陀为首的比丘僧团，然后说：“尊者，我此番所为，非为小利，惟愿您以此方式慈悲七日。”导师默许了。于是他以同样的方式举行了七天的大布施，然后礼敬世尊，合掌站立着说：“尊者，我的朋友沙拉达苦行者发愿道：‘愿我得为某位导师之第一上首弟子’，我也发愿：‘愿我得为彼同一导师之第二上首弟子’。”

သတ္ထာ အနာဂတံ ဩလောကေတွာ တဿ ပတ္ထနာယ သမိဇ္ဈနဘာဝံ ဒိသွာ ဗျာကာသိ – ‘‘တွံ ဣတော ကပ္ပသတသဟဿာဓိကံ အသင်္ချေယျံ အတိက္ကမိတွာ ဂေါတမဗုဒ္ဓဿ ဒုတိယအဂ္ဂသာဝကော ဘဝိဿသီ’’တိ. ဗုဒ္ဓါနံ ဗျာကရဏံ သုတွာ သိရိဝဍ္ဎနော ဟဋ္ဌပဟဋ္ဌော အဟောသိ. သတ္ထာပိ ဘတ္တာနုမောဒနံ ကတွာ သပရိဝါရော ဝိဟာရမေဝ ဂတော. ‘‘အယံ, ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တေဟိ တဒါ ပတ္ထိတပတ္ထနာ. တေ ယထာပတ္ထိတမေဝ လဘိံသု. နာဟံ မုခံ ဩလောကေတွာ ဒေမီ’’တိ.

导师观察未来，见到他的愿望将会实现，便授记说：“你于一阿僧祇又十万劫之后，将成为乔达摩佛的第二上首弟子。”听到佛的授记，吉祥增心生大喜。导师也作了饭后随喜，与随从们一同回到精舍。“诸比丘，这是我的儿子们当时所发的愿。他们如其所愿地得到了。我并非看情面而给予。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယံ အဂါရိယဘူတာ သမာနာ ဂိရဂ္ဂသမဇ္ဇံ ဒဿနာယ ဂတာ’’တိ ယာဝ အဿဇိတ္ထေရဿ သန္တိကာ သောတာပတ္တိဖလပဋိဝေဓာ သဗ္ဗံ ပစ္စုပ္ပန္နဝတ္ထုံ ကထေတွာ, ‘‘တေ မယံ, ဘန္တေ, အာစရိယဿ သဉ္စယဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ တံ တုမှာကံ ပါဒမူလေ အာနေတုကာမာ တဿ လဒ္ဓိယာ နိဿာရဘာဝံ ကထေတွာ ဣဓာဂမနေ အာနိသံသံ ကထယိမှာ. သော ဣဒါနိ မယှံ အန္တေဝါသိကဝါသော နာမ စာဋိယာ ဥဒဉ္စနဘာဝပ္ပတ္တိသဒိသော, န သက္ခိဿာမိ အန္တေဝါသိဝါသံ ဝသိတု’’န္တိ ဝတွာ, ‘‘အာစရိယ, ဣဒါနိ မဟာဇနော ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထော ဂန္တွာ သတ္ထာရမေဝ ပူဇေဿတိ, တုမှေ ကထံ ဘဝိဿထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိံ ပန ဣမသ္မိံ လောကေ ပဏ္ဍိတာ ဗဟူ, ဥဒါဟု ဒန္ဓာ’’တိ? ‘‘ဒန္ဓာ’’တိ ကထိတေ ‘‘တေန ဟိ ပဏ္ဍိတာ ပဏ္ဍိတဿ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂမိဿန္တိ, ဒန္ဓာ ဒန္ဓဿ မမ သန္တိကံ အာဂမိဿန္တိ, ဂစ္ဆထ တုမှေ’’တိ ဝတွာ ‘‘အာဂန္တုံ န ဣစ္ဆိ, ဘန္တေ’’တိ. တံ သုတွာ သတ္ထာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, သဉ္စယော အတ္တနော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတာယ အသာရံ သာရောတိ, သာရဉ္စ အသာရောတိ ဂဏှိ. တုမှေ ပန အတ္တနော ပဏ္ဍိတတာယ သာရဉ္စ သာရတော, အသာရဉ္စ အသာရတော ဉတွာ အသာရံ ပဟာယ သာရမေဝ ဂဏှိတ္ထာ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

如是说已，两位上首弟子礼敬世尊后禀告道：“尊者，我等曾为在家者时，为观看山顶节庆而去。”他们叙述了从阿说示长老处证得入流果为止的全部近事，然后说：“尊者，于是我等前往老师散惹耶（Sañcaya）之处，意欲将他带至您的足下，便向他言说其见解的无实义，以及来此处的利益。但他却说：‘如今，我若再为弟子，就好比一个大水罐变成了小水勺，我无法再过弟子的生活了。’我们对他说：‘老师，现在大众手持香花前去供养导师，您将如何是好？’他反问：‘这世上是智者多，还是愚人多？’我们回答：‘愚人多。’他说：‘既然如此，智者将去智者沙门乔达摩那里，愚人将来到我这愚人这里。你们去吧。’尊者，他就是这样说，不愿前来。”导师听了这话，说道：“诸比丘，散惹耶由于自己的邪见，执无实义为有实义，执有实义为无实义。而你们凭着自己的智慧，识实义为实义，识无实义为无实义，舍弃无实义，而只应执取有实义。”说完，他诵出这些偈颂——

၁၁.

11.

‘‘အသာရေ [Pg.73] သာရမတိနော, သာရေ စာသာရဒဿိနော;

တေ သာရံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ.

于无实义中，思为有实义，于有实义中，见为无实义；彼等怀邪思，不达真实义。

၁၂.

12.

‘‘သာရဉ္စ သာရတော ဉတွာ, အသာရဉ္စ အသာရတော;

တေ သာရံ အဓိဂစ္ဆန္တိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ’’တိ.

知实义为实义，知无实义为无实义；彼等怀正思，终达真实义。

တတ္ထ အသာရေ သာရမတိနောတိ စတ္တာရော ပစ္စယာ, ဒသဝတ္ထုကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, တဿာ ဥပနိဿယဘူတာ ဓမ္မဒေသနာတိ အယံ အသာရော နာမ, တသ္မိံ သာရဒိဋ္ဌိနောတိ အတ္ထော. သာရေ စာသာရဒဿိနောတိ ဒသဝတ္ထုကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ, တဿာ ဥပနိဿယဘူတာ ဓမ္မဒေသနာတိ အယံ သာရော နာမ, တသ္မိံ ‘‘နာယံ သာရော’’တိ အသာရဒဿိနော. တေ သာရန္တိ တေ ပန တံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂ္ဂဟဏံ ဂဟေတွာ ဌိတာ ကာမဝိတက္ကာဒီနံ ဝသေန မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ ဟုတွာ သီလသာရံ, သမာဓိသာရံ, ပညာသာရံ, ဝိမုတ္တိသာရံ, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသာရံ, ‘‘ပရမတ္ထသာရံ, နိဗ္ဗာနဉ္စ နာဓိဂစ္ဆ’’န္တိ. သာရဉ္စာတိ တမေဝ သီလသာရာဒိသာရံ ‘‘သာရော နာမာယ’’န္တိ, ဝုတ္တပ္ပကာရဉ္စ အသာရံ ‘‘အသာရော အယ’’န္တိ ဉတွာ. တေ သာရန္တိ တေ ပဏ္ဍိတာ ဧဝံ သမ္မာဒဿနံ ဂဟေတွာ ဌိတာ နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပာဒီနံ ဝသေန သမ္မာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ ဟုတွာ တံ ဝုတ္တပ္ပကာရံ သာရံ အဓိဂစ္ဆန္တီတိ.

于此颂中，“于无实义中，思有实义”者，其义为：四资具、十事邪见，以及作为其近依止的说法，此名为“无实义”，而于此中持有“有实义”之见。“于有实义中，见为无实义”者，其义为：十事正见，以及作为其近依止的说法，此名为“实义”，而于此中见为“此非实义”。那些执持此邪见者，以欲思惟等故，行于邪思惟之境，不能证得戒实义、定实义、慧实义、解脱实义、解脱知见实义、胜义实义与涅槃。而了知戒实义等为“实义”，了知前述的无实义为“无实义”后，那些贤者如此执持正见，以出离思惟等故，行于正思惟之境，因而证得前述的实义。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. သန္နိပတိတာနံ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

偈颂结束时，许多人证得了入流果等。对与会大众而言，这次说法带来了法益。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

第八，舍利弗长老的故事。

၉. နန္ဒတ္ထေရဝတ္ထု

9. 难陀长老的故事

ယထာ အဂါရန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“犹如屋舍”之法说，是佛陀住于祇陀林时，就具寿难陀而说。

သတ္ထာ ဟိ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော – ‘‘ပုတ္တံ မေ အာနေတွာ ဒဿေထာ’’တိ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇေန ပေသိတာနံ သဟဿသဟဿပရိဝါရာနံ ဒသန္နံ ဒူတာနံ သဗ္ဗပစ္ဆတော ဂန္တွာ အရဟတ္တပ္ပတ္တေန ကာဠုဒါယိတ္ထေရေန ဂမနကာလံ ဉတွာ မဂ္ဂဝဏ္ဏံ ဝဏ္ဏေတွာ ဝီသတိသဟဿခီဏာသဝပရိဝုတော [Pg.74] ကပိလပုရံ နီတော ဉာတိသမာဂမေ ပေါက္ခရဝဿံ အတ္ထုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ဝေဿန္တရဇာတကံ (ဇာ. ၂.၂၂.၁၆၅၅ အာဒယော) ကထေတွာ ပုနဒိဝသေ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော, ‘‘ဥတ္တိဋ္ဌေ နပ္ပမဇ္ဇေယျာ’’တိ (ဓ. ပ. ၁၆၈) ဂါထာယ ပိတရံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ, ‘‘ဓမ္မဉ္စရေ’’တိ (ဓ. ပ. ၁၆၉) ဂါထာယ မဟာပဇာပတိံ သောတာပတ္တိဖလေ, ရာဇာနဉ္စ သကဒါဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌာပေသိ. ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ပန ရာဟုလမာတုဂုဏကထံ နိဿာယ စန္ဒကိန္နရီဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁၄.၁၈ အာဒယော) ကထေတွာ တတော တတိယဒိဝသေ နန္ဒကုမာရဿ အဘိသေကဂေဟပ္ပဝေသနဝိဝါဟမင်္ဂလေသု ပဝတ္တမာနေသု ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ နန္ဒကုမာရဿ ဟတ္ထေ ပတ္တံ ဒတွာ မင်္ဂလံ ဝတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမန္တော နန္ဒကုမာရဿ ဟတ္ထတော ပတ္တံ န ဂဏှိ. သောပိ တထာဂတဂါရဝေန ‘‘ပတ္တံ ဝေါ, ဘန္တေ, ဂဏှထာ’’တိ ဝတ္တုံ နာသက္ခိ. ဧဝံ ပန စိန္တေသိ – ‘‘သောပါနသီသေ ပတ္တံ ဂဏှိဿတီ’’တိ. သတ္ထာ တသ္မိမ္ပိ ဌာနေ န ဂဏှိ. ဣတရော ‘‘သောပါနပါဒမူလေ ဂဏှိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. သတ္ထာ တတ္ထာပိ န ဂဏှိ. ဣတရော ‘‘ရာဇင်္ဂဏေ ဂဏှိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. သတ္ထာ တတ္ထာပိ န ဂဏှိ. ကုမာရော နိဝတ္တိတုကာမော အရုစိယာ ဂစ္ဆန္တော သတ္ထုဂါရဝေန ‘‘ပတ္တံ ဂဏှထာ’’တိ ဝတ္တုံ န သက္ကောတိ. ‘‘ဣဓ ဂဏှိဿတိ, ဧတ္ထ ဂဏှိဿတီ’’တိ စိန္တေန္တော ဂစ္ဆတိ.

诚然，世尊已转无上法轮，前往王舍城(Rājagaha)住于竹林(Veḷuvana)。其时，净饭(Suddhodana)大王派遣了各有千名随从的十位使者，说：“请带我的儿子来见我。”最后前去的黑优陀夷(Kāḷudāyī)长老已证阿罗汉果，他知晓启程时机，赞叹沿途风光，于是世尊由他迎请，在两万漏尽者的簇拥下，来到迦毗罗卫城(Kapilapura)。在亲族聚会时，世尊以莲花雨(pokkharavassa)为缘起，讲述了《韦桑达拉(Vessantara)本生》，次日入城乞食，以‘奋起不放逸’(uttiṭṭhe nappamajjeyyā)偈使父王安住于入流果；以‘奉行正法’(dhammañcare)偈使摩诃波阇波提(Mahāpajāpatī)安住于入流果，使国王安住于一来果。饭食完毕后，因谈论罗睺罗(Rāhula)母亲的功德而讲述了《月紧那罗(Candakinnarī)本生》。其后第二日，在难陀(Nanda)王子的灌顶、乔迁与婚礼等庆典进行时，世尊入城乞食，将钵放入难陀王子手中，说了祝福语后，从座位起身离开，却没有从难陀王子手中取回钵。难陀也因对如来的敬重，不敢说：“尊者，请拿回您的钵。”他心想：“他会在台阶顶端拿钵。”但世尊在那里没有拿。他又想：“他会在台阶脚下拿。”世尊仍然没有拿。他再想：“他会在王宫庭院拿。”世尊还是没有拿。王子想要回去，却不情愿地跟随着，出于对世尊的敬重而不敢说“请拿钵”，只是边想“他会在这里拿，他会在那里拿”地跟随前行。

တသ္မိံ ခဏေ အညာ ဣတ္ထိယော တံ ဒိသွာ ဇနပဒကလျာဏိယာ အာစိက္ခိံသု – ‘‘အယျေ, ဘဂဝါ နန္ဒကုမာရံ ဂဟေတွာ ဂတော, တုမှေဟိ တံ ဝိနာ ကရိဿတီ’’တိ. သာ ဥဒကဗိန္ဒူဟိ ပဂ္ဃရန္တေဟေဝ အဍ္ဎုလ္လိခိတေဟိ ကေသေဟိ ဝေဂေန ဂန္တွာ, ‘‘တုဝဋံ ခေါ, အယျပုတ္တ, အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ အာဟ. တံ တဿာ ဝစနံ တဿ ဟဒယေ တိရိယံ ပတိတွာ ဝိယ ဌိတံ. သတ္ထာပိဿ ဟတ္ထတော ပတ္တံ အဂ္ဂဏှိတွာဝ တံ ဝိဟာရံ နေတွာ, ‘‘ပဗ္ဗဇိဿသိ နန္ဒာ’’တိအာဟ. သော ဗုဒ္ဓဂါရဝေန ‘‘န ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ အဝတွာ, ‘‘အာမ, ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘တေန ဟိ နန္ဒံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ကပိလပုရံ ဂန္တွာ တတိယဒိဝသေ နန္ဒံ ပဗ္ဗာဇေသိ.

那时，有女子告知国美(Janapadakalyāṇī)：“夫人，世尊带着难陀(Nanda)王子走了，没有他，您如何能快乐呢？”她听后，头发半梳，水珠滴落，急忙跑去，喊道：“夫君，请快回来！”这话犹如横梗在他心中。世尊也没有从他手中取回钵，便将他带到寺院，问道：“难陀，你愿意出家吗？”他出于对佛陀的敬重，没有说“我不能出家”，而是回答：“是的，我愿意出家。”世尊说：“既然如此，就让难陀出家吧。”于是，世尊在抵达迦毗罗卫城(Kapilapura)后的第三日，令难陀出家。

သတ္တမေ ဒိဝသေ ရာဟုလမာတာ ကုမာရံ အလင်္ကရိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကံ ပေသေသိ – ‘‘ပဿ, တာတ, ဧတံ ဝီသတိသဟဿသမဏပရိဝုတံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဗြဟ္မရူပိဝဏ္ဏံ သမဏံ, အယံ တေ ပိတာ, ဧတဿ မဟန္တာ နိဓိကုမ္ဘိယော အဟေသုံ. တျာဿ နိက္ခမနတော ပဋ္ဌာယ န ပဿာမ, ဂစ္ဆ နံ ဒါယဇ္ဇံ ယာစဿု – ‘အဟံ[Pg.75], တာတ, ကုမာရော, အဘိသေကံ ပတွာ စက္ကဝတ္တီ ဘဝိဿာမိ, ဓနေန မေ အတ္ထော, ဓနံ မေ ဒေဟိ. သာမိကော ဟိ ပုတ္တော ပိတုသန္တကဿာ’’’တိ. ကုမာရော ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂန္တွာဝ ပိတုသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ ဟဋ္ဌစိတ္တော ‘‘သုခါ တေ, သမဏ, ဆာယာ’’တိ ဝတွာ အညမ္ပိ ဗဟုံ အတ္တနော အနုရူပံ ဝဒန္တော အဋ္ဌာသိ. ဘဂဝါ ကတဘတ္တကိစ္စော အနုမောဒနံ ကတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. ကုမာရောပိ ‘‘ဒါယဇ္ဇံ မေ, သမဏ, ဒေဟိ, ဒါယဇ္ဇံ မေ, သမဏ, ဒေဟီ’’တိ ဘဂဝန္တံ အနုဗန္ဓိ. ဘဂဝါပိ ကုမာရံ န နိဝတ္တာပေသိ. ပရိဇနောပိ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တံ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိ. ဣတိ သော ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ အာရာမမေဝ အဂမာသိ.

第七日，罗睺罗(Rāhula)的母亲为王子装饰后，派他去世尊之处，说：“孩子，你看这位被两万沙门围绕、身色金黄、相貌如梵天的沙门，他就是你的父亲。他曾拥有许多金瓮，自他出家后我们便未再见过。你去向他索要继承物吧，要说：‘父亲，我是王子，将受灌顶成为转轮王，我需要财富，请将财富给我。儿子本就是父亲财产的主人。’”王子来到世尊面前，便感受到父爱，心中欢喜，说道：“沙门，您的庇荫真是安乐。”又说了许多符合自己身份的话，然后站立一旁。世尊用完餐，作随喜开示后，从座位上起身离去。王子也追随着世尊，说：“沙门，请给我继承物！沙门，请给我继承物！”世尊没有让王子回去，侍从们也无法阻止跟随世尊的王子。就这样，他与世尊一同到了寺院。

တတော ဘဂဝါ စိန္တေသိ – ‘‘ယံ အယံ ပိတုသန္တကံ ဓနံ ဣစ္ဆတိ, တံ ဝဋ္ဋာနုဂတံ သဝိဃာတံ, ဟန္ဒဿ ဗောဓိတလေ ပဋိလဒ္ဓံ သတ္တဝိဓံ အရိယဓနံ ဒေမိ, လောကုတ္တရဒါယဇ္ဇဿ နံ သာမိကံ ကရောမီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ တွံ, သာရိပုတ္တ, ရာဟုလကုမာရံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ. ထေရော ကုမာရံ ပဗ္ဗာဇေသိ. ပဗ္ဗဇိတေ စ ပန ကုမာရေ ရညော အဓိမတ္တံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တံ အဓိဝါသေတုံ အသက္ကောန္တော ဘဂဝတော နိဝေဒေတွာ, ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, အယျာ, မာတာပိတူဟိ အနနုညာတံ ပုတ္တံ န ပဗ္ဗာဇေယျု’’န္တိ ဝရံ ယာစိ. ဘဂဝါ တဿ တံ ဝရံ ဒတွာ ပုနေကဒိဝသံ ရာဇနိဝေသနေ ကတပါတရာသော ဧကမန္တံ နိသိန္နေန ရညာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ ဒုက္ကရကာရိကကာလေ ဧကာ ဒေဝတာ မံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘ပုတ္တော တေ ကာလကတော’တိ အာဟ. အဟံ တဿာ ဝစနံ အသဒ္ဒဟန္တော ‘န မယှံ ပုတ္တော ဗောဓိံ အပ္ပတွာ ကာလံ ကရောတီ’တိ ပဋိက္ခိပိ’’န္တိ ဝုတ္တေ – ‘‘ဣဒါနိ ကိံ သဒ္ဒဟိဿထ, ပုဗ္ဗေပိ အဋ္ဌိကာနိ ဒဿေတွာ, ‘ပုတ္တော တေ မတော’တိ ဝုတ္တေ န သဒ္ဒဟိတွာ’’တိ ဣမိဿာ အတ္ထုပ္ပတ္တိယာ မဟာဓမ္မပါလဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁၀.၉၂ အာဒယော) ကထေသိ. ဂါထာပရိယောသာနေ ရာဇာ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. ဣတိ ဘဂဝါ ပိတရံ တီသု ဖလေသု ပတိဋ္ဌာပေတွာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ပုနဒေဝ ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ တတော အနာထပိဏ္ဍိကေန သာဝတ္ထိံ အာဂမနတ္ထာယ ဂဟိတပဋိညော နိဋ္ဌိတေ ဇေတဝနေ ဝိဟာရေ တတ္ထ ဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေသိ.

于是世尊心想：“他所希求的这份父亲的财产，是随顺轮回且伴随辛劳的。那么，我应将自己在菩提座下所证得的七种圣财给他，让他成为出世间遗产的主人。”于是，世尊对具寿舍利弗说：“舍利弗，既然如此，你为罗睺罗童子出家吧。”长老便为童子剃度。童子出家后，国王生起了极大的痛苦。他无法忍受，便向世尊禀告，请求一个恩典：“善哉，尊者，愿圣者们此后不为未得父母允许的儿子剃度。”世尊赐予了他那个恩典。又于某日，世尊在王宫用完早斋后，国王坐于一旁说：“尊者，在您修苦行时，有位天神来告诉我：‘您的儿子死了。’我不信他的话，反驳道：‘我的儿子未证菩提是不会死的。’”世尊说：“如今又怎能相信呢？往昔，有人拿来骨头给您看，说‘您的儿子死了’，您尚且不信。”以此因缘，世尊讲述了《大法护本生》(Mahādhammapāla-jātaka)。偈颂结束时，国王安住于不还果。就这样，世尊使父亲安住于三果，之后在比丘僧团的围绕下再次前往王舍城。其后，因已向给孤独长者承诺前往舍卫城(Sāvatthī)，待祇陀林精舍终成后，便前去安住。

ဧဝံ သတ္ထရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ အာယသ္မာ နန္ဒော ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ – ‘‘အနဘိရတော အဟံ, အာဝုသော, ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ, န [Pg.76] သက္ကောမိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ, သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿာမီ’’တိ. ဘဂဝါ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ပက္ကောသာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, နန္ဒ, သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ အာရောစေသိ – ‘အနဘိရတော, အာဝုသော, ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ, န သက္ကောမိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ, သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿာမီ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပန တွံ, နန္ဒ, အနဘိရတော ဗြဟ္မစရိယံ စရသိ, န သက္ကောသိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ, သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿသီ’’တိ? ‘‘သာကိယာနီ မံ, ဘန္တေ, ဇနပဒကလျာဏီ ဃရာ နိက္ခမန္တဿ အဍ္ဎုလ္လိခိတေဟိ ကေသေဟိ အပလောကေတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘တုဝဋံ ခေါ, အယျပုတ္တ, အာဂစ္ဆေယျာသီ’တိ, သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တံ အနုဿရမာနော အနဘိရတော ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ, န သက္ကောမိ ဗြဟ္မစရိယံ သန္ဓာရေတုံ, သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿာမီ’’တိ.

如是，世尊住于祇陀林时，具寿难陀心生厌离，向比丘们告知此事：“贤友们，我不乐于修梵行，无法坚持梵行，我将舍戒还俗。”世尊听到此事后，叫人唤来具寿难陀，对他说道：“难陀，听说你对众多比丘这样说：‘贤友们，我不乐于修梵行，无法坚持梵行，我将舍戒还俗。’这是真的吗？”“是的，世尊。”“难陀，你为何不乐于修梵行，为何无法坚持梵行，又为何将要舍戒还俗呢？”“世尊，我离家时，那位释迦族的国色佳人(janapadakalyāṇī)，头发半梳，望着我说：‘郎君，您要快点回来啊。’世尊，我时常忆起她，因此不乐于修梵行，无法坚持梵行，我将舍戒还俗。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ဗာဟာယံ ဂဟေတွာ ဣဒ္ဓိဗလေန တာဝတိံသဒေဝလောကံ အာနေန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဧကသ္မိံ ဈာမက္ခေတ္တေ ဈာမခါဏုကေ နိသိန္နံ ဆိန္နကဏ္ဏနာသနင်္ဂုဋ္ဌံ ဧကံ ပလုဋ္ဌမက္ကဋိံ ဒဿေတွာ တာဝတိံသဘဝနေ သက္ကဿ ဒေဝရညော ဥပဋ္ဌာနံ အာဂတာနိ ကကုဋပါဒါနိ ပဉ္စ အစ္ဆရာသတာနိ ဒဿေသိ. ကကုဋပါဒါနီတိ ရတ္တဝဏ္ဏတာယ ပါရေဝတပါဒသဒိသပါဒါနိ. ဒဿေတွာ စ ပနာဟ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, နန္ဒ, ကတမာ နု ခေါ အဘိရူပတရာ ဝါ ဒဿနီယတရာ ဝါ ပါသာဒိကတရာ ဝါ သာကိယာနီ ဝါ ဇနပဒကလျာဏီ, ဣမာနိ ဝါ ပဉ္စ အစ္ဆရာသတာနိ ကကုဋပါဒါနီ’’တိ? တံ သုတွာ အာဟ – ‘‘သေယျထာပိ သာ, ဘန္တေ, ဆိန္နကဏ္ဏနာသနင်္ဂုဋ္ဌာ ပလုဋ္ဌမက္ကဋီ, ဧဝမေဝ ခေါ, ဘန္တေ, သာကိယာနီ ဇနပဒကလျာဏီ, ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ဥပနိဓာယ သင်္ချမ္ပိ န ဥပေတိ, ကလမ္ပိ န ဥပေတိ, ကလဘာဂမ္ပိ န ဥပေတိ. အထ ခေါ ဣမာနေဝ ပဉ္စ အစ္ဆရာသတာနိ အဘိရူပတရာနိ စေဝ ဒဿနီယတရာနိ စ ပါသာဒိကတရာနိ စာ’’တိ. ‘‘အဘိရမ, နန္ဒ, အဘိရမ, နန္ဒ, အဟံ တေ ပါဋိဘောဂေါ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ပဋိလာဘာယ ကကုဋပါဒါန’’န္တိ. ‘‘သစေ မေ, ဘန္တေ ဘဂဝါ, ပါဋိဘောဂေါ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ပဋိလာဘာယ ကကုဋပါဒါနံ, အဘိရမိဿာမဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယေ’’တိ.

于是，世尊抓住具寿难陀的手臂，以神通力带他去忉利天(Tāvatiṃsa)。在路上，于一片烧焦的田地里，向他指示一只坐在烧焦树桩上、被割掉耳、鼻、尾、脸颊肿胀的母猴。到了忉利天界，又向他指示前来侍奉天帝释(Sakka)的五百位鸽足天女。所谓“鸽足”，是因其足色红，有如鸽足。指示后，世尊说：“难陀，你认为如何？是那位释迦族的国美之人(Janapadakalyāṇī)更美貌、更悦意、更端严，还是这五百位鸽足天女？”听后，难陀说：“尊者，犹如那只被割掉耳、鼻、尾、脸颊肿胀的母猴，那位释迦族的国美之人与这五百位天女相比，连数目也算不上，一分也算不上，一分之分也算不上。实在是这五百位天女更美貌、更悦意、更端严。”“难陀，欢喜吧！难陀，欢喜吧！我为你担保能得到这五百位鸽足天女。”“尊者世尊，如果您为我担保能得到这五百位鸽足天女，我便会在世尊的梵行中感到喜乐。”

အထ [Pg.77] ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ဂဟေတွာ တတ္ထ အန္တရဟိတော ဇေတဝနေယေဝ ပါတုရဟောသိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ, ‘‘အာယသ္မာ ကိရ နန္ဒော ဘဂဝတော ဘာတာ မာတုစ္ဆာပုတ္တော အစ္ဆရာနံ ဟေတု ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ. ဘဂဝါ ကိရဿ ပါဋိဘောဂေါ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ပဋိလာဘာယ ကကုဋပါဒါန’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော နန္ဒဿ သဟာယကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ဘတကဝါဒေန စ ဥပက္ကိတကဝါဒေန စ သမုဒါစရန္တိ, ‘‘ဘတကော ကိရာယသ္မာ နန္ဒော, ဥပက္ကိတကော ကိရာယသ္မာ နန္ဒော, အစ္ဆရာနံ ဟေတု ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ. ဘဂဝါ ကိရဿ ပါဋိဘောဂေါ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ပဋိလာဘာယ ကကုဋပါဒါန’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ နန္ဒော သဟာယကာနံ ဘိက္ခူနံ ဘတကဝါဒေန စ ဥပက္ကိတကဝါဒေန စ အဋ္ဋိယမာနော ဟရာယမာနော ဇိဂုစ္ဆမာနော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော န စိရဿေဝ ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ, ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ခေါ ပနာယသ္မာ နန္ဒော အရဟတံ အဟောသိ.

于是，世尊带着具寿难陀从那里消失，就在祇陀林显现。比丘们听说了：“据说，世尊的兄弟、姨母之子具寿难陀，是为了天女而修梵行。据说世尊为他担保能得到五百位鸽足天女。”于是，具寿难陀的同伴比丘们，以“佣工”之说和“以梵行换取者”之说来称呼具寿难陀：“据说具寿难陀是佣工，据说具寿难陀是以梵行换取者，为了天女而修梵行。据说世尊为他担保能得到五百位鸽足天女。”于是，具寿难陀因同伴比丘们的“佣工”之说和“以梵行换取者”之说而苦恼、羞愧、厌恶，便独自远离，不放逸、热忱、精勤而住。不久，他就在现法中，为良家子因之从家出家、趣向无家生活的那个无上梵行终点，以自证智作证、达成并安住。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。”具寿难陀成为了阿罗汉之一。

အထေကာ ဒေဝတာ ရတ္တိဘာဂေ သကလံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အာရောစေသိ – ‘‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, နန္ဒော ဘဂဝတော ဘာတာ မာတုစ္ဆာပုတ္တော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ. ဘဂဝတောပိ ခေါ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ ‘‘နန္ဒော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ. သောပါယသ္မာ နန္ဒော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယံ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပါဋိဘောဂေါ ပဉ္စန္နံ အစ္ဆရာသတာနံ ပဋိလာဘာယ ကကုဋပါဒါနံ, မုဉ္စာမဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဧတသ္မာ ပဋိဿဝါ’’တိ. ‘‘မယာပိ ခေါ တေ, နန္ဒ, စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ‘နန္ဒော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’တိ. ဒေဝတာပိ မေ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ – ‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, နန္ဒော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’တိ. ယဒေဝ ခေါ တေ, နန္ဒ, အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ [Pg.78] စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ, အထာဟံ မုတ္တော ဧတသ္မာ ပဋိဿဝါ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，在夜晚，一位天神照亮整个祇陀林，来到世尊跟前，顶礼后禀告说：“大德，世尊的弟弟、姨母之子具寿难陀，已因诸漏灭尽，于现法中亲证、具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。”世尊也生起智，了知：“难陀已因诸漏灭尽，于现法中亲证、具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。”在那一夜过后，具寿难陀来到世尊跟前，顶礼后说道：“大德，世尊曾为我担保能获得五百位鸽足(kakuṭapāda)天女之事，大德，我现从该承诺中将世尊释放。”“难陀，我也早已以心彻知你的心，了知：‘难陀已因诸漏灭尽，于现法中亲证、具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。’一位天神也向我禀告了此事：‘大德，具寿难陀已因诸漏灭尽，于现法中亲证、具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。’难陀，当你的心无所执取而从诸漏中解脱时，我便已从该承诺中解脱了。”于是，世尊了知此事后，在当时诵此感兴偈：

‘‘ယဿ နိတ္တိဏ္ဏော ပင်္ကော, မဒ္ဒိတော ကာမကဏ္ဋကော;

မောဟက္ခယံ အနုပ္ပတ္တော, သုခဒုက္ခေသု န ဝေဓတီ သ ဘိက္ခူ’’တိ. (ဥဒါ. ၂၂);

“他已渡过欲泥，粉碎了欲刺；已达到痴的灭尽，于乐与苦中不动摇——他是一位比丘。”

အထေကဒိဝသံ ဘိက္ခူ တံ အာယသ္မန္တံ နန္ဒံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘အာဝုသော နန္ဒ, ပုဗ္ဗေ တွံ ‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမီ’တိ ဝဒေသိ, ဣဒါနိ တေ ကထ’’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ မေ, အာဝုသော, ဂိဟိဘာဝါယ အာလယော’’တိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ – ‘‘အဘူတံ အာယသ္မာ နန္ဒော ကထေတိ, အညံ ဗျာကရောတိ, အတီတဒိဝသေသု ‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှီ’တိ ဝတွာ ဣဒါနိ ‘နတ္ထိ မေ ဂိဟိဘာဝါယ အာလယော’တိ ကထေတီ’’တိ ဂန္တွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘဂဝါ ‘‘ဘိက္ခဝေ, အတီတဒိဝသေသု နန္ဒဿ အတ္တဘာဝေါ ဒုစ္ဆန္နဂေဟသဒိသော အဟောသိ, ဣဒါနိ သုစ္ဆန္နဂေဟသဒိသော ဇာတော. အယဉှိ ဒိဗ္ဗစ္ဆရာနံ ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စဿ မတ္ထကံ ပါပေတုံ ဝါယမန္တော တံ ကိစ္စံ ပတ္တော’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

尔后某日，比丘们问具寿难陀：“贤友难陀，你先前说‘我感到厌烦’，如今怎么样了？”“贤友们，我于在家生活已无爱着。”听闻此言，比丘们议论：“具寿难陀说不实语，他宣说证得究竟智。过去曾说‘我感到厌烦’，如今却说‘我于在家生活已无爱着’。”他们于是前去将此事禀告世尊。世尊说：“比丘们，过去的日子里，难陀的自身犹如盖得不好的屋子，如今则已像盖得很好的屋子。此人自从见到天女之时起，为达成出家之事的顶点而精进，如今已达成其事。”说完，便诵出此偈：

၁၃.

13.

‘‘ယထာ အဂါရံ ဒုစ္ဆန္နံ, ဝုဋ္ဌီ သမတိဝိဇ္ဈတိ;

ဧဝံ အဘာဝိတံ စိတ္တံ, ရာဂေါ သမတိဝိဇ္ဈတိ.

屋不善覆盖，雨水渗透之； 如是未修心，则为贪欲渗。

၁၄.

14.

‘‘ယထာ အဂါရံ သုစ္ဆန္နံ, ဝုဋ္ဌီ န သမတိဝိဇ္ဈတိ;

ဧဝံ သုဘာဝိတံ စိတ္တံ, ရာဂေါ န သမတိဝိဇ္ဈတီ’’တိ.

如屋善覆盖，雨水不渗透； 如是善修心，不为贪欲渗。

တတ္ထ အဂါရန္တိ ယံကိဉ္စိ ဂေဟံ. ဒုစ္ဆန္နန္တိ ဝိရဠစ္ဆန္နံ ဆိဒ္ဒါဝဆိဒ္ဒံ. သမတိဝိဇ္ဈတီတိ ဝဿဝုဋ္ဌိ ဝိနိဝိဇ္ဈတိ. အဘာဝိတန္တိ တံ အဂါရံ ဝုဋ္ဌိ ဝိယ ဘာဝနာယ ရဟိတတ္တာ အဘာဝိတံ စိတ္တံ ရာဂေါ သမတိ ဝိဇ္ဈတိ. န ကေဝလံ ရာဂေါဝ, ဒေါသမောဟမာနာဒယော သဗ္ဗကိလေသာ တထာရူပံ စိတ္တံ အတိဝိယ ဝိဇ္ဈန္တိယေဝ. သုဘာဝိတန္တိ သမထဝိပဿနာဘာဝနာဟိ သုဘာဝိတံ. ဧဝရူပံ စိတ္တံ သုစ္ဆန္နံ ဂေဟံ ဝုဋ္ဌိ ဝိယ ရာဂါဒယော ကိလေသာ အတိဝိဇ္ဈိတုံ န သက္ကောန္တီတိ.

于此颂中，“屋”（agāra）指任何房屋。“盖得不好”（ducchanna）指盖得稀疏，有孔有隙。“渗透”（samativijjhati）指雨水穿透。至于“未修习”（abhāvita），犹如雨水渗透那屋子，同样地，因远离修习，贪欲便会渗透未修习的心。不仅是贪欲，嗔、痴、慢等一切烦恼也都会极其猛烈地穿透这样的心。至于“善修习”（subhāvita），指通过止（samatha）与观（vipassanā）的修习而善加培育。犹如雨水无法渗透盖得很好的屋子，同样地，贪欲等烦恼也无法穿透这样善修习的心。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. မဟာဇနဿ ဒေသနာ သာတ္ထိကာ အဟောသိ.

偈颂结束时，许多人证得须陀洹果等果位。此说法对大众饶益。

အထ ခေါ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ, ‘‘အာဝုသော, ဗုဒ္ဓါ နာမ အစ္ဆရိယာ, ဇနပဒကလျာဏိံ နိဿာယ ဥက္ကဏ္ဌိတော နာမာယသ္မာ နန္ဒော [Pg.79] သတ္ထာရာ ဒေဝစ္ဆရာ အာမိသံ ကတွာ ဝိနီတော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ – ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပေသ မယာ မာတုဂါမေန ပလောဘေတွာ ဝိနီတောယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

尔时，比丘们在法堂中生起话题：“贤友们，诸佛真是稀有啊！具寿难陀因国美人生起不满，竟被世尊以天女为饵而调伏。”世尊前来问道：“比丘们，你们现在聚集在一起谈论什么话题呢？”当被告知“是这个话题”时，世尊说：“比丘们，非独现在，过去此人也曾被我以女人引诱而调伏。”说完，便讲述了过去之事——

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗာရာဏသိဝါသီ ကပ္ပဋော နာမ ဝါဏိဇော အဟောသိ. တဿေကော ဂဒြဘော ကုမ္ဘဘာရံ ဝဟတိ, ဧကဒိဝသေန သတ္တ ယောဇနာနိ ဂစ္ဆတိ. သော ဧကသ္မိံ သမယေ ဂဒြဘဘာရကေဟိ သဒ္ဓိံ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ ယာဝ ဘဏ္ဍဿ ဝိဿဇ္ဇနံ, တာဝ ဂဒြဘံ စရိတုံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. အထဿ သော ဂဒြဘော ပရိခါပိဋ္ဌေ စရမာနော ဧကံ ဂဒြဘိံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိ. သာ တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောန္တီ အာဟ – ‘‘ကုတော အာဂတောသီ’’တိ? ‘‘ဗာရာဏသိတော’’တိ. ‘‘ကေန ကမ္မေနာ’’တိ? ‘‘ဝါဏိဇ္ဇကမ္မေနာ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကံ ဘာရံ ဝဟသီ’’တိ? ‘‘ကုမ္ဘဘာရ’’န္တိ? ‘‘ဧတ္တကံ ဘာရံ ဝဟန္တော ကတိ ယောဇနာနိ ဂစ္ဆသီ’’တိ? ‘‘သတ္တ ယောဇနာနီ’’တိ. ‘‘ဂတဂတဋ္ဌာနေ တေ ကာစိ ပါဒပရိကမ္မပိဋ္ဌိပရိကမ္မကရာ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘နတ္ထီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ မဟာဒုက္ခံ နာမ အနုဘောသီ’’တိ? ‘‘ကိဉ္စာပိ ဟိ တိရစ္ဆာနဂတာနံ ပါဒပရိကမ္မာဒိကာရကာ နာမ နတ္ထိ, ကာမသံယောဇနဃဋ္ဋနတ္ထာယ ပန ဧဝရူပံ ကထံ ကထေသိ’’? သော တဿာ ကထာယ ဥက္ကဏ္ဌိ. ကပ္ပဋောပိ ဘဏ္ဍံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ – ‘‘ဧဟိ, တာတ, ဂမိဿာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ, နာဟံ ဂမိဿာမီ’’တိ. အထ နံ ပုနပ္ပုနံ ယာစိတွာ, ‘‘အနိစ္ဆန္တံ ပရိဘာသေတွာ နံ နေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဂါထမာဟ –

过去，在波罗奈（Bārāṇasī）梵授王（Brahmadatta）治国时，有一位住在波罗奈、名叫迦波陀（Kappaṭa）的商人。他有一头驴，能驮一罐之量的货物，一日能行七由旬。有一次，他带着驴驮的货物前往塔克西拉（Takkasilā），待货物售罄，便放驴去吃草。当时，他的那头驴在护城河岸边游走时，看见一头母驴，便走上前去。那母驴与它寒暄道：“你从哪里来？”“从波罗奈来。”“所为何事？”“经商。”“能驮多重的货物？”“一罐之量。”“驮这么重的货物，能走多少由旬？”“七由旬。”“在你所到之处，可有为你按摩手足、推擦背脊者？”“没有。”“若是这样，你可真是受了大苦啊。”听了她的话，公驴心生不满。迦波陀也卖完货物，来到它跟前说：“来，孩子，我们走吧。”驴子说：“你们走吧，我不去。”于是，他再三请求，见它不愿，心想：“它既然不情愿，我便斥责它一番，再将它带走。”于是诵出此偈——

‘‘ပတောဒံ တေ ကရိဿာမိ, သာဠသင်္ဂုလိကဏ္ဋကံ;

သဉ္ဆိန္ဒိဿာမိ တေ ကာယံ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ဂဒြဘာ’’တိ.

“我将为你制作一根有十六指长尖刺的赶驴棒，我将撕裂你的身体。驴子，你当知晓此事！”

တံ သုတွာ ဂဒြဘော ‘‘ဧဝံ သန္တေ အဟမ္ပိ တေ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

听到这话，驴子说：“既然如此，我也知道该如何对付你了。”说完便诵此偈：

‘‘ပတောဒံ မေ ကရိဿသိ, သောဠသင်္ဂုလိကဏ္ဋကံ;

ပုရတော ပတိဋ္ဌဟိတွာန, ဥဒ္ဓရိတွာန ပစ္ဆတော;

ဒန္တံ တေ ပါတယိဿာမိ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ကပ္ပဋာ’’တိ.

“你若为我制作有十六指长尖刺的赶驴棒，我便立于你前，向后一踢，我将踢掉你的牙齿。迦波达(Kappaṭa)，你当知晓此事！”

တံ [Pg.80] သုတွာ ဝါဏိဇော – ‘‘ကေန နု ခေါ ကာရဏေန ဧသ ဧဝံ ဝဒတီ’’တိ စိန္တေတွာ, ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တော တံ ဂဒြဘိံ ဒိသွာ, ‘‘ဣမာယေသ ဧဝံ သိက္ခာပိတော ဘဝိဿတိ, ‘ဧဝရူပိံ နာမ တေ ဂဒြဘိံ အာနေဿာမီ’တိ မာတုဂါမေန နံ ပလောဘေတွာ နေဿာမီ’’တိ ဣမံ ဂါထမာဟ –

商人听了心想：“这家伙是何缘故如此说话？”他四处张望，看见了那头母驴，便想：“它必定是受了这头母驴的教唆。我应当用雌性来引诱它，对它说‘我会为你带来一头这样的母驴’，然后把它带走。”于是，他诵此偈：

‘‘စတုပ္ပဒိံ သင်္ခမုခိံ, နာရိံ သဗ္ဗင်္ဂသောဘိနိံ;

ဘရိယံ တေ အာနယိဿာမိ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ဂဒြဘာ’’တိ.

“四足、面如螺贝、遍身美丽匀称的女子，我将为你带来作妻子。驴子，你当知晓此事！”

တံ သုတွာ တုဋ္ဌစိတ္တော ဂဒြဘော ဣမံ ဂါထမာဟ –

驴子听了，心生欢喜，便诵此偈：

‘‘စတုပ္ပဒိံ သင်္ခမုခိံ, နာရိံ သဗ္ဗင်္ဂသောဘိနိံ;

ဘရိယံ မေ အာနယိဿသိ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ကပ္ပဋ;

ကပ္ပဋ ဘိယျော ဂမိဿာမိ, ယောဇနာနိ စတုဒ္ဒသာ’’တိ.

“四足、面如螺贝、遍身美丽匀称的女子，你若为我带来作妻子，迦波达，你当知晓此事！迦波达，我将多走十四由旬！”

အထ နံ ကပ္ပဋော, ‘‘တေန ဟိ ဧဟီ’’တိ ဂဟေတွာ သကဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. သော ကတိပါဟစ္စယေန နံ အာဟ – ‘‘နနု မံ တုမှေ ‘ဘရိယံ တေ အာနယိဿာမီ’တိ အဝေါစုတ္ထာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဝုတ္တံ, နာဟံ အတ္တနော ကထံ ဘိန္ဒိဿာမိ, ဘရိယံ တေ အာနေဿာမိ, ဝေတနံ ပန တုယှံ ဧကကဿေဝ ဒဿာမိ, တုယှံ ဝေတနံ ဒုတိယဿ ပဟောတု ဝါ မာ ဝါ, တွမေဝ ဇာနေယျာသိ. ဥဘိန္နံ ပန ဝေါ သံဝါသမနွာယ ပုတ္တာ ဝိဇာယိဿန္တိ, တေဟိပိ ဗဟူဟိ သဒ္ဓိံ တုယှံ တံ ပဟောတု ဝါ မာ ဝါ, တွမေဝ ဇာနေယျာသီ’’တိ. ဂဒြဘော တသ္မိံ ကထေန္တေယေဝ အနပေက္ခော အဟောသိ.

于是，迦波达对它说：“那么，来吧。”便带着它回到自己的住处。过了几天，驴子问他：“你不是说过要为我带来一位妻子吗？”“是的，我说过。我不会违背自己的诺言，会为你带来一位妻子。但是，粮草我只给你一份。你的那份粮草够不够第二位用，无论够或不够，你都得自己知道。你们俩同住后会生下子女，你的那份粮草够不够你和众多子女们一起用，无论够或不够，你也得自己知道。”当他这么说时，驴子便对母驴不再有任何期盼了。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ, ‘‘တဒါ, ဘိက္ခဝေ, ဂဒြဘီ ဇနပဒကလျာဏီ အဟောသိ, ဂဒြဘော နန္ဒော, ဝါဏိဇော အဟမေဝ. ဧဝံ ပုဗ္ဗေပေသ မယာ မာတုဂါမေန ပလောဘေတွာ ဝိနီတော’’တိ ဇာတကံ နိဋ္ဌာပေသီတိ.

导师说完此法谈后，总结本生故事道：“诸比丘，当时，母驴是国中第一美女，公驴是难陀，商人就是我自己。如此，在过去，他也曾被我以女人引诱而调伏。”

နန္ဒတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.

第九，难陀长老事。

၁၀. စုန္ဒသူကရိကဝတ္ထု

10. 纯陀屠猪者事

ဣဓ သောစေတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော စုန္ဒသူကရိကံ နာမ ပုရိသံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在竹林(Veḷuvana)时，针对一位名叫纯陀的屠猪者，宣说了这篇以“于此世悲伤”为开头的法谈。

သော [Pg.81] ကိရ ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ သူကရေ ဝဓိတွာ ခါဒန္တော စ ဝိက္ကိဏန္တော စ ဇီဝိကံ ကပ္ပေသိ. ဆာတကာလေ သကဋေန ဝီဟိံ အာဒါယ ဇနပဒံ ဂန္တွာ ဧကနာဠိဒွေနာဠိမတ္တေန ဂါမသူကရပေါတကေ ကိဏိတွာ သကဋံ ပူရေတွာ အာဂန္တွာ ပစ္ဆာနိဝေသနေ ဝဇံ ဝိယ ဧကံ ဌာနံ ပရိက္ခိပိတွာ တတ္ထေဝ တေသံ နိဝါပံ ရောပေတွာ, တေသု နာနာဂစ္ဆေ စ သရီရမလဉ္စ ခါဒိတွာ ဝဍ္ဎိတေသု ယံ ယံ မာရေတုကာမော ဟောတိ, တံ တံ အာဠာနေ နိစ္စလံ ဗန္ဓိတွာ သရီရမံသဿ ဥဒ္ဓုမာယိတွာ ဗဟလဘာဝတ္ထံ စတုရဿမုဂ္ဂရေန ပေါထေတွာ, ‘‘ဗဟလမံသော ဇာတော’’တိ ဉတွာ မုခံ ဝိဝရိတွာ အန္တရေ ဒဏ္ဍကံ ဒတွာ လောဟထာလိယာ ပက္ကုထိတံ ဥဏှောဒကံ မုခေ အာသိဉ္စတိ. တံ ကုစ္ဆိံ ပဝိသိတွာ ပက္ကုထိတံ ကရီသံ အာဒါယ အဓောဘာဂေန နိက္ခမတိ, ယာဝ ထောကမ္ပိ ကရီသံ အတ္ထိ, တာဝ အာဝိလံ ဟုတွာ နိက္ခမတိ, သုဒ္ဓေ ဥဒရေ အစ္ဆံ အနာဝိလံ ဟုတွာ နိက္ခမတိ. အထဿ အဝသေသံ ဥဒကံ ပိဋ္ဌိယံ အာသိဉ္စတိ. တံ ကာဠစမ္မံ ဥပ္ပာဋေတွာ ဂစ္ဆတိ. တတော တိဏုက္ကာယ လောမာနိ ဈာပေတွာ တိခိဏေန အသိနာ သီသံ ဆိန္ဒတိ. ပဂ္ဃရဏတံ လောဟိတံ ဘာဇနေန ပဋိဂ္ဂဟေတွာ မံသံ လောဟိတေန မဒ္ဒိတွာ ပစိတွာ ပုတ္တဒါရမဇ္ဈေ နိသိန္နော ခါဒိတွာ သေသံ ဝိက္ကိဏာတိ. တဿ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တဿ ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ အတိက္ကန္တာနိ. တထာဂတေ ဓုရဝိဟာရေ ဝသန္တေ ဧကဒိဝသမ္ပိ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိမတ္တေန ပူဇာ ဝါ ကဋစ္ဆုမတ္တံ ဘိက္ခဒါနံ ဝါ အညံ ဝါ ကိဉ္စိ ပုညံ နာမ နာဟောသိ. အထဿ သရီရေ ရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ, ဇီဝန္တဿေဝ အဝီစိမဟာနိရယသန္တာပေါ ဥပဋ္ဌဟိ. အဝီစိသန္တာပေါ နာမ ယောဇနသတေ ဌတွာ ဩလောကေန္တဿ အက္ခီနံ ဘိဇ္ဇနသမတ္ထော ပရိဠာဟော ဟောတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

据说，此人五十五年来，以杀猪、吃猪肉及贩卖猪肉为生。饥荒时，他便用车载着稻谷去乡间，以一二“纳利”的米换来小猪，装满车子回来，然后在屋后围起一处像牛栏般的地方，让猪仔住在那里。待猪仔吃了各种小树和自身的粪便长大后，每当他想宰杀某头猪时，便将它牢牢地绑在屠宰柱上，用四棱木槌捶打，使其身体肿胀，肌肉变厚。当他认为“肉已厚实”后，便撬开猪嘴，塞入一根木棍，将铜锅里煮沸的热水灌进嘴里。那热水进入腹中，带着粪便从下方排出。只要腹中尚有些许粪便，排出的水便是污浊的；待腹内洁净，排出的水就变得清澈无浊。然后，他将剩下的热水浇在猪背上，黑色的皮便会脱落。接着，他用草火燎去猪毛，用利刃砍下猪头。他用容器接住流出的血，将肉与血混合烹煮，然后坐在妻儿中间食用，剩下的则拿去贩卖。他就是这样谋生，度过了五十五年。如来住于主寺期间，他连一天都未曾做过任何善业，哪怕是供养一把花，或布施一勺饭。后来，他身上生起一种病，尚在生时，阿鼻(Avīci)大地狱的酷热便已现前。所谓阿鼻地狱的酷热，是一种即使站在百由旬(yojana)之外观看，其热力也足以使眼睛碎裂的折磨。经中亦如是说：

‘‘တဿ အယောမယာ ဘူမိ, ဇလိတာ တေဇသာယုတာ;

သမန္တာ ယောဇနသတံ, ဖရိတွာ တိဋ္ဌတိ သဗ္ဗဒါ’’တိ. (မ. နိ. ၃.၂၆၇;

အ. နိ. ၃.၃၆);

“其地由铁所成，燃烧着，充满热力；遍满周围百由旬，恒常存立。”

နာဂသေနတ္ထေရေန ပနဿ ပါကတိကဂ္ဂိသန္တာပတော အဓိမတ္တတာယ အယံ ဥပမာ ဝုတ္တာ – ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကူဋာဂါရမတ္တော ပါသာဏောပိ နေရယိကဂ္ဂိမှိ ပက္ခိတ္တော ခဏေန ဝိလယံ ဂစ္ဆတိ, နိဗ္ဗတ္တသတ္တာ ပနေတ္ထ ကမ္မဗလေန [Pg.82] မာတုကုစ္ဆိဂတာ ဝိယ န ဝိလီယန္တီ’’တိ (မိ. ပ. ၂.၄.၆). တဿ တသ္မိံ သန္တာပေ ဥပဋ္ဌိတေ ကမ္မသရိက္ခကော အာကာရော ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဂေဟမဇ္ဈေယေဝ သူကရရဝံ ရဝိတွာ ဇဏ္ဏုကေဟိ ဝိစရန္တော ပုရတ္ထိမဝတ္ထုမ္ပိ ပစ္ဆိမဝတ္ထုမ္ပိ ဂစ္ဆတိ. အထဿ ဂေဟမာနုသကာ တံ ဒဠှံ ဂဟေတွာ မုခံ ပိဒဟန္တိ. ကမ္မဝိပါကော နာမ န သက္ကာ ကေနစိ ပဋိဗာဟိတုံ. သော ဝိရဝန္တောဝ ဣတော စိတော စ ဝိစရတိ. သမန္တာ သတ္တသု ဃရေသု မနုဿာ နိဒ္ဒံ န လဘန္တိ. မရဏဘယေန တဇ္ဇိတဿ ပန ဗဟိနိက္ခမနံ နိဝါရေတုံ အသက္ကောန္တော သဗ္ဗော ဂေဟဇနော ယထာ အန္တောဌိတော ဗဟိ ဝိစရိတုံ န သက္ကောတိ, တထာ ဂေဟဒွါရာနိ ထကေတွာ ဗဟိဂေဟံ ပရိဝါရေတွာ ရက္ခန္တော အစ္ဆတိ. ဣတရော အန္တောဂေဟေယေဝ နိရယသန္တာပေန ဝိရဝန္တော ဣတော စိတော စ ဝိစရတိ. ဧဝံ သတ္တဒိဝသာနိ ဝိစရိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမဟာနိရယေ နိဗ္ဗတ္တိ. အဝီစိမဟာနိရယော ဒေဝဒူတသုတ္တေန (မ. နိ. ၃.၂၆၁ အာဒယော; အ. နိ. ၃.၃၆) ဝဏ္ဏေတဗ္ဗောတိ.

然龙军(Nāgasena)长老就其超乎寻常的酷热说了这个譬喻：“大王，譬如一块楼阁大小的岩石，投入地狱之火中，瞬间即会融化；但投生于此的众生，因业力之故，如在母胎中一般，不会融化。”当那酷热降临到他身上时，与他业行相应的景象便出现了。他在屋子中央发出猪的嚎叫声，用膝盖爬行，从屋子东头爬到西头。于是他家里的人和邻居们紧紧抓住他，捂住他的嘴。但业的果报是任何人都无法阻挡的。他一边嚎叫，一边到处乱爬。周围七家的人都无法入睡。为了阻止被死亡恐惧所胁迫的他外出，全家人便关上房门，在屋外围绕守护，使屋里的人无法跑到外面。而他在屋内，因地狱般的酷热而嚎叫着到处乱爬。他如此游走七日，于第八日命终，投生到阿鼻(Avīci)大地狱中。阿鼻大地狱的情形，当依《天使经》(Devadūtasutta)来描述。

ဘိက္ခူ တဿ ဃရဒွါရေန ဂစ္ဆန္တာ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ, ‘‘သူကရသဒ္ဒေါ’’တိ သညိနော ဟုတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ နိသိန္နာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဘန္တေ, စုန္ဒသူကရိတဿ ဂေဟဒွါရံ ပိဒဟိတွာ သူကရာနံ မာရိယမာနာနံ အဇ္ဇ သတ္တမော ဒိဝသော, ဂေဟေ ကာစိ မင်္ဂလကိရိယာ ဘဝိဿတိ မညေ. ဧတ္တကေ နာမ, ဘန္တေ, သူကရေ မာရေန္တဿ ဧကမ္ပိ မေတ္တစိတ္တံ ဝါ ကာရုညံ ဝါ နတ္ထိ, န ဝတ နော ဧဝရူပေါ ကက္ခဠော ဖရုသော သတ္တော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. သတ္ထာ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, သော ဣမေ သတ္တဒိဝသေ သူကရေ မာရေတိ, ကမ္မသရိက္ခကံ ပနဿ ဝိပါကံ ဥဒပါဒိ, ဇီဝန္တဿေဝ အဝီစိမဟာနိရယသန္တာပေါ ဥပဋ္ဌာသိ. သော တေန သန္တာပေန သတ္တ ဒိဝသာနိ သူကရရဝံ ရဝန္တော အန္တောနိဝေသနေ ဝိစရိတွာ အဇ္ဇ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣဓ လောကေ ဧဝံ သောစိတွာ ပုန ဂန္တွာ သောစနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ပမတ္တာ နာမ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ဟောန္တု ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ, ဥဘယတ္ထ သောစန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

比丘们经过他家门口时听到那声音，识为猪叫声后，去到寺院，坐在世尊面前，如此说道：“尊者，屠夫纯陀(Cundasūkarika)关上家门杀猪，今天已是第七天了，想必他家中正在举行某种吉祥仪式。尊者，此人杀了这么多猪，竟无一丝慈心或悲心，我们实在未曾见过如此严酷粗暴的众生。”世尊说：“诸比丘，他这七天并非在杀猪，而是与他所作业相应的果报已然生起；他尚在生时，无间大地狱(Avīcimahāniraya)的酷热就已现前。他因那酷热，七日以来，一边发出猪的嚎叫声，一边在屋内四处走动，今日命终，已投生于无间地狱。”听后，比丘们说：“尊者，他在此世如此忧愁，去后又投生在应当忧愁之处。”世尊回答：“是的，诸比丘。所谓的放逸者，无论是居家者还是出家者，都会在两处忧愁。”说完后，他便说了这首偈颂：

၁၅.

15.

‘‘ဣဓ သောစတိ ပေစ္စ သောစတိ,ပါပကာရီ ဥဘယတ္ထ သောစတိ;

သော သောစတိ သော ဝိဟညတိ;

ဒိသွာ ကမ္မကိလိဋ္ဌမတ္တနော’’တိ.

此世他悲哀，死后也悲哀； 造作恶事者，两处皆悲哀； 见己染污业，他悲他苦恼。

တတ္ထ [Pg.83] ပါပကာရီတိ နာနပ္ပကာရဿ ပါပကမ္မဿ ကာရကော ပုဂ္ဂလော ‘‘အကတံ ဝတ မေ ကလျာဏံ, ကတံ ပါပ’’န္တိ ဧကံသေနေဝ မရဏသမယေ ဣဓ သောစတိ, ဣဒမဿ ကမ္မသောစနံ. ဝိပါကံ အနုဘဝန္တော ပန ပေစ္စ သောစတိ. ဣဒမဿ ပရလောကေ ဝိပါကသောစနံ. ဧဝံ သော ဥဘယတ္ထ သောစတိယေဝ. တေနေဝ ကာရဏေန ဇီဝမာနောယေဝ သော စုန္ဒသူကရိကောပိ သောစတိ. ဒိသွာ ကမ္မကိလိဋ္ဌန္တိ အတ္တနော ကိလိဋ္ဌကမ္မံ ပဿိတွာ နာနပ္ပကာရကံ ဝိလပန္တော ဝိဟညတီတိ.

于此，“造恶者”(pāpakārī)是指造作种种恶业的人。他因“我实未行善，而已作恶”而必定在临终时于此世忧愁，这是对业的忧愁。而在体验果报时，他于来世忧愁，这是对果报的忧愁。如此，他在两处都忧愁。正是因此，屠夫纯陀活着的时候也在忧愁。“见己污秽业”(Disvā kammakiliṭṭhaṃ)是指见到自己污秽的业行后，种种哀叹而苦恼。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹等果位。对大众而言，这次说法是有益的。

စုန္ဒသူကရိကဝတ္ထု ဒသမံ.

屠夫纯陀的故事，第十。

၁၁. ဓမ္မိကဥပါသကဝတ္ထု

11. 昙弥迦优婆塞的故事

ဣဓ မောဒတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဓမ္မိကဥပါသကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林(Jetavana)时，缘于昙弥迦(Dhammika)优婆塞，开示了此篇以“于此欣喜”为开头的法说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ ပဉ္စသတာ ဓမ္မိကဥပါသကာ နာမ အဟေသုံ. တေသု ဧကေကဿ ပဉ္စ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ ပရိဝါရာ. ယော တေသံ ဇေဋ္ဌကော, တဿ သတ္တ ပုတ္တာ သတ္တ ဓီတရော. တေသု ဧကေကဿ ဧကေကာ သလာကယာဂု သလာကဘတ္တံ ပက္ခိကဘတ္တံ နိမန္တနဘတ္တံ ဥပေါသထိကဘတ္တံ အာဂန္တုကဘတ္တံ သံဃဘတ္တံ ဝဿာဝါသိကံ အဟောသိ. တေပိ သဗ္ဗေဝ အနုဇာတပုတ္တာ နာမ အဟေသုံ. ဣတိ စုဒ္ဒသန္နံ ပုတ္တာနံ ဘရိယာယ ဥပါသကဿာတိ သောဠသ သလာကယာဂုအာဒီနိ ပဝတ္တန္တိ. ဣတိ သော သပုတ္တဒါရော သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော ဒါနသံဝိဘာဂရတော အဟောသိ. အထဿ အပရဘာဂေ ရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ, အာယုသင်္ခါရော ပရိဟာယိ. သော ဓမ္မံ သောတုကာမော ‘‘အဋ္ဌ ဝါ မေ သောဠသ ဝါ ဘိက္ခူ ပေသေထာ’’တိ သတ္ထု သန္တိကံ ပဟိဏိ. သတ္ထာ ပေသေသိ. တေ ဂန္တွာ တဿ မဉ္စံ ပရိဝါရေတွာ ပညတ္တေသု အာသနေသု နိသိန္နာ. ‘‘ဘန္တေ, အယျာနံ မေ ဒဿနံ ဒုလ္လဘံ ဘဝိဿတိ, ဒုဗ္ဗလောမှိ, ဧကံ မေ သုတ္တံ သဇ္ဈာယထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကတရံ သုတ္တံ သောတုကာမော ဥပါသကာ’’တိ? ‘‘သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ အဝိဇဟိတံ သတိပဋ္ဌာနသုတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တေ – ‘‘ဧကာယနော အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဂ္ဂေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ’’တိ [Pg.84] (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၃; မ. နိ. ၁.၁၀၆) သုတ္တန္တံ ပဋ္ဌပေသုံ. တသ္မိံ ခဏေ ဆဟိ ဒေဝလောကေဟိ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတာ သဟဿသိန္ဓဝယုတ္တာ ဒိယဍ္ဎယောဇနသတိကာ ဆ ရထာ အာဂမိံသု. တေသု ဌိတာ ဒေဝတာ ‘‘အမှာကံ ဒေဝလောကံ နေဿာမ, အမှာကံ ဒေဝလောကံ နေဿာမ, အမ္ဘော မတ္တိကဘာဇနံ ဘိန္ဒိတွာ သုဝဏ္ဏဘာဇနံ ဂဏှန္တော ဝိယ အမှာကံ ဒေဝလောကေ အဘိရမိတုံ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တာဟိ, အမှာကံ ဒေဝလောကေ အဘိရမိတုံ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တာဟီ’’တိ ဝဒိံသု. ဥပါသကော ဓမ္မဿဝနန္တရာယံ အနိစ္ဆန္တော – ‘‘အာဂမေထ အာဂမေထာ’’တိ အာဟ. ဘိက္ခူ ‘‘အမှေ ဝါရေတီ’’တိ သညာယ တုဏှီ အဟေသုံ.

据说在舍卫城（Sāvatthī），有五百位名为昙弥迦的优婆塞（upāsaka），他们每人各有五百位优婆塞为眷属。其中为首者，有七个儿子和七个女儿。他们每一位子女都各自供养一份签筹粥、一份签筹饭食、半月饭食、邀请饭食、布萨（uposatha）日饭食、客食、僧团食与雨安居食。这些子女也都被称为“随生子”。如此，十四位子女连同优婆塞夫妇，总计有十六份签筹粥等供养在进行。这位优婆塞与妻儿一起，具足戒行，品德善良，乐于布施分享。后来，他身患疾病，寿行衰减。他想听闻法，便派人到世尊跟前说：“请为我派八位或十六位比丘来。”世尊便派了比丘去。他们抵达后，围绕着他的床，在铺设好的座位上坐下。优婆塞说：“尊者们，我恐怕难再见到各位了，我身体虚弱，请为我诵一部经。”当被问及：“优婆塞，想听什么经？”他答道：“一切诸佛都不舍弃的《念处经》。”于是他们开始诵念经文：“诸比丘，此乃唯一的道路，能令众生清净……”就在那时，从六欲天界来了六辆天车，皆以种种饰物庄严，由一千匹信度马牵引，高达一百五十由旬。站在天车上的天神们说：“来我们的天界吧！来我们的天界吧！善士，犹如打破瓦器而换取金器，请投生于此，在我们的天界中享受喜乐吧！”优婆塞不希望听法被打断，便说：“请等等！请等等！”比丘们以为他在阻止自己，便默然不语。

အထဿ ပုတ္တဓီတရော ‘‘အမှာကံ ပိတာ ပုဗ္ဗေ ဓမ္မဿဝနေန အတိတ္တော အဟောသိ, ဣဒါနိ ပန ဘိက္ခူ ပက္ကောသာပေတွာ သဇ္ဈာယံ ကာရေတွာ သယမေဝ ဝါရေတိ, မရဏဿ အဘာယနကသတ္တော နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝိရဝိံသု. ဘိက္ခူ ‘‘ဣဒါနိ အနောကာသော’’တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံသု. ဥပါသကော ထောကံ ဝီတိနာမေတွာ သတိံ ပဋိလဘိတွာ ပုတ္တေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကသ္မာ ကန္ဒထာ’’တိ? ‘‘တာတ, တုမှေ ဘိက္ခူ ပက္ကောသာပေတွာ ဓမ္မံ သုဏန္တာ သယမေဝ ဝါရယိတ္ထ, အထ မယံ ‘မရဏဿ အဘာယနကသတ္တော နာမ နတ္ထီ’တိ ကန္ဒိမှာ’’တိ. ‘‘အယျာ ပန ကုဟိ’’န္တိ? ‘‘‘အနောကာသော’တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကန္တာ, တာတာ’’တိ. ‘‘နာဟံ, အယျေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အထ ကေန သဒ္ဓိံ ကထေထာ’’တိ. ‘‘ဆဟိ ဒေဝလောကေဟိ ဒေဝတာ ဆ ရထေ အလင်္ကရိတွာ အာဒါယ အာကာသေ ဌတွာ ‘အမှာဟိ ဒေဝလောကေ အဘိရမ, အမှာကံ ဒေဝလောကေ အဘိရမာ’တိ သဒ္ဒံ ကရောန္တိ, တာဟိ သဒ္ဓိံ ကထေမီ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ, တာတ, ရထာ, န မယံ ပဿာမာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ပန မယှံ ဂန္ထိတာနိ ပုပ္ဖာနီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ, တာတာ’’တိ. ‘‘ကတရော ဒေဝလောကော ရမဏီယော’’တိ? ‘‘သဗ္ဗဗောဓိသတ္တာနံ ဗုဒ္ဓမာတာပိတူနဉ္စ ဝသိတဋ္ဌာနံ တုသိတဘဝနံ ရမဏီယံ, တာတာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ‘တုသိတဘဝနတော အာဂတရထေ လဂ္ဂတူ’တိ ပုပ္ဖဒါမံ ခိပထာ’’တိ. တေ ခိပိံသု. တံ ရထဓုရေ လဂ္ဂိတွာ အာကာသေ ဩလမ္ဗိ. မဟာဇနော တဒေဝ ပဿတိ, ရထံ န ပဿတိ. ဥပါသကော ‘‘ပဿထေတံ ပုပ္ဖဒါမ’’န္တိ ဝတွာ, ‘‘အာမ, ပဿာမာ’’တိ ဝုတ္တေ – ‘‘ဧတံ တုသိတဘဝနတော အာဂတရထေ ဩလမ္ဗတိ, အဟံ တုသိတဘဝနံ ဂစ္ဆာမိ, တုမှေ မာ စိန္တယိတ္ထ, မမ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တိတုကာမာ ဟုတွာ မယာ ကတနိယာမေနေဝ ပုညာနိ ကရောထာ’’တိ ဝတွာ ကာလံ ကတွာ ရထေ ပတိဋ္ဌာသိ.

那时，他的儿女们哭喊道：“我们的父亲从前听法总不满足，如今却召请比丘们来诵经，自己又阻止他们，真是没有不畏惧死亡的众生啊！”比丘们想：“现在不是时候了。”便从座位起身离开了。优婆塞过了一会儿，恢复了正念，问儿女们：“你们为什么哭？”“父亲，您请比丘们来，在听法时自己却阻止他们，所以我们想‘真是没有不畏惧死亡的众生啊！’便哭了起来。”“尊者们在哪里？”“父亲，他们说‘不是时候’，就起身离开了。”“我不是在和尊者们说话。”当被问及“那您在和谁说话呢？”时，他说：“从六个天界来的天神们，驾着六辆装饰华丽的天车，停在空中，高声说：‘来我们的天界享乐吧！来我们的天界享乐吧！’我是在和他们说话。”“父亲，车在哪里？我们没看见啊。”“我编的花环还在吗？”“还在，父亲。”“哪个天界最为悦意？”“父亲，所有菩萨与佛陀父母所住的兜率天(Tusitabhavana)最为悦意。”“那么，你们把花环抛出去，并决意：‘愿它挂在从兜率天来的车上！’”他们便抛了出去。花环挂在车辕上，悬于空中。大众只能看见花环，看不见天车。优婆塞说：“你们看见这花环了吗？”当他们回答“看见了”时，他说：“这花环正挂在从兜率天来的车上，我要去兜率天了，你们不要担心。如果想投生到我这里，就按照我所做的方式去行福业。”说完就命终了，安立于天车上。

တာဝဒေဝဿ [Pg.85] တိဂါဝုတပ္ပမာဏော သဋ္ဌိသကဋဘာရာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတော အတ္တဘာဝေါ နိဗ္ဗတ္တိ, အစ္ဆရာသဟဿံ ပရိဝါရေသိ, ပဉ္စဝီသတိယောဇနိကံ ကနကဝိမာနံ ပါတုရဟောသိ. တေပိ ဘိက္ခူ ဝိဟာရံ အနုပ္ပတ္တေ သတ္ထာ ပုစ္ဆိ – ‘‘သုတာ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါသကေန ဓမ္မဒေသနာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ, အန္တရာယေဝ ပန ‘အာဂမေထာ’တိ ဝါရေသိ. အထဿ ပုတ္တဓီတရော ကန္ဒိံသု. မယံ ‘ဣဒါနိ အနောကာသော’တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ နိက္ခန္တာ’’တိ. ‘‘န သော, ဘိက္ခဝေ, တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေသိ, ဆဟိ ဒေဝလောကေဟိ ဒေဝတာ ဆ ရထေ အလင်္ကရိတွာ အာဟရိတွာ တံ ဥပါသကံ ပက္ကောသိံသု. သော ဓမ္မဒေသနာယ အန္တရာယံ အနိစ္ဆန္တော တာဟိ သဒ္ဓိံ ကထေသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ? ‘‘တုသိတဘဝနေ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဣဒါနိ ဣဓ ဉာတိမဇ္ဈေ မောဒမာနော ဝိစရိတွာ ဣဒါနေဝ ဂန္တွာ ပုန မောဒနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ. ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပမတ္တာ ဟိ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ သဗ္ဗတ္ထ မောဒန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

就在那时，他的身体化现为三伽浮多(gāvuta)大小，由六十车饰品所庄严，并有一千位天女围绕，一座二十五由旬(yojana)的黄金天宫也出现了。那些比丘回到精舍后，导师问道：“诸比丘，优婆塞听闻法了吗？”“是的，尊者，但在中途他阻止我们说：“请等等”。然后他的儿女们就哭了起来。我们想：“现在不是时候”，就从座位上起身离开了。”“诸比丘，他不是在和你们说话。是六个天界的天神们驾着六辆装饰华丽的天车来召请那位优婆塞。他不希望说法被打断，所以才和那些天神说话。”“是这样吗，尊者？”“正是如此，诸比丘。”“他现在投生在哪里了呢？”“诸比丘，在兜率天(Tusita)。”“尊者，他刚才还在此世于亲人中欢喜度日，现在一去就又投生在欢喜之处。”“是的，诸比丘。不放逸的居家者或出家者，于一切处皆欣喜。”说完，导师说了这首偈颂：

၁၆.

16.

‘‘ဣဓ မောဒတိ ပေစ္စ မောဒတိ,ကတပုညော ဥဘယတ္ထ မောဒတိ;

သော မောဒတိ သော ပမောဒတိ,ဒိသွာ ကမ္မဝိသုဒ္ဓိမတ္တနော’’တိ.

现世他欢喜，死后亦欢喜； 做诸功德者，两处皆欢喜； 见己业清净，欢喜复悦意。

တတ္ထ ကတပုညောတိ နာနပ္ပကာရဿ ကုသလဿ ကာရကော ပုဂ္ဂလော ‘‘အကတံ ဝတ မေ ပါပံ, ကတံ မေ ကလျာဏ’’န္တိ ဣဓ ကမ္မမောဒနေန, ပေစ္စ ဝိပါကမောဒနေန မောဒတိ. ဧဝံ ဥဘယတ္ထ မောဒတိ နာမ. ကမ္မဝိသုဒ္ဓိန္တိ ဓမ္မိကဥပါသကောပိ အတ္တနော ကမ္မဝိသုဒ္ဓိံ ပုညကမ္မသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ ကာလကိရိယတော ပုဗ္ဗေ ဣဓလောကေပိ မောဒတိ, ကာလံ ကတွာ ဣဒါနိ ပရလောကေပိ အတိမောဒတိယေဝါတိ.

于此，“造福者”(katapuñño)是指造作种种善业的人，他心想：“我确实没有造作恶业，已经做了善业”，因此在今生因其业而欢喜，在来世因其果报而欢喜。如此，他于两处皆欢喜。所谓“业清净”(kammavisuddhiṃ)，即昙弥迦(Dhammika)优婆塞见到自己的业清净、福业成就，在临终前于此世欢喜，命终之后，如今在来世更是无比欢喜。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹(sotāpanna)等果位，此法谈对大众是有益的。

ဓမ္မိကဥပါသကဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.

昙弥迦优婆塞的故事，第十一则。

၁၂. ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု

12. 提婆达多的故事

ဣဓ [Pg.86] တပ္ပတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“于此世苦”开篇的法谈，是导师住在祇陀林时，针对提婆达多而说的。

ဒေဝဒတ္တဿ ဝတ္ထု ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ပထဝိပ္ပဝေသနာ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘာသိတာနိ သဗ္ဗာနိ ဇာတကာနိ ဝိတ္ထာရေတွာ ကထိတံ. အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပေါ – သတ္ထရိ အနုပိယံ နာမ မလ္လာနံ နိဂမော အတ္ထိ. တံ နိဿာယ အနုပိယမ္ဗဝနေ ဝိဟရန္တေယေဝ တထာဂတဿ လက္ခဏပဋိဂ္ဂဟဏဒိဝသေယေဝ အသီတိသဟဿေဟိ ဉာတိကုလေဟိ ‘‘ရာဇာ ဝါ ဟောတု, ဗုဒ္ဓေါ ဝါ, ခတ္တိယပရိဝါရောဝ ဝိစရိဿတီ’’တိ အသီတိသဟဿပုတ္တာ ပဋိညာတာ. တေသု ယေဘုယျေန ပဗ္ဗဇိတေသု ဘဒ္ဒိယံ နာမ ရာဇာနံ, အနုရုဒ္ဓံ, အာနန္ဒံ, ဘဂုံ, ကိမိလံ, ဒေဝဒတ္တန္တိ ဣမေ ဆ သကျေ အပဗ္ဗဇန္တေ ဒိသွာ, ‘‘မယံ အတ္တနော ပုတ္တေ ပဗ္ဗာဇေမ, ဣမေ ဆ သကျာ န ဉာတကာ မညေ, ကသ္မာ န ပဗ္ဗဇန္တီ’’တိ? ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ. အထ ခေါ မဟာနာမော သကျော အနုရုဒ္ဓံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘တာတ, အမှာကံ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတော နတ္ထိ, တွံ ဝါ ပဗ္ဗဇ, အဟံ ဝါ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ အာဟ. သော ပန သုခုမာလော ဟောတိ သမ္ပန္နဘောဂေါ, ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဝစနမ္ပိ တေန န သုတပုဗ္ဗံ. ဧကဒိဝသဉှိ တေသု ဆသု ခတ္တိယေသု ဂုဠကီဠံ ကီဠန္တေသု အနုရုဒ္ဓေါ ပူဝေန ပရာဇိတော ပူဝတ္ထာယ ပဟိဏိ, အထဿ မာတာ ပူဝေ သဇ္ဇေတွာ ပဟိဏိ. တေ ခါဒိတွာ ပုန ကီဠိံသု. ပုနပ္ပုနံ တဿေဝ ပရာဇယော ဟောတိ. မာတာ ပနဿ ပဟိတေ ပဟိတေ တိက္ခတ္တုံ ပူဝေ ပဟိဏိတွာ စတုတ္ထဝါရေ ‘‘ပူဝါ နတ္ထီ’’တိ ပဟိဏိ. သော ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဝစနဿ အသုကပုဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဧသာပေကာ ပူဝဝိကတိ ဘဝိဿတီ’’တိ မညမာနော ‘‘နတ္ထိပူဝံ မေ အာဟရထာ’’တိ ပေသေသိ. မာတာ ပနဿ ‘‘နတ္ထိပူဝံ ကိရ, အယျေ, ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘မမ ပုတ္တေန ‘နတ္ထီ’တိ ပဒံ န သုတပုဗ္ဗံ, ဣမိနာ ပန ဥပါယေန နံ ဧတမတ္ထံ ဇာနာပေဿာမီ’’တိ တုစ္ဆံ သုဝဏ္ဏပါတိံ အညာယ သုဝဏ္ဏပါတိယာ ပဋိကုဇ္ဇိတွာ ပေသေသိ. နဂရပရိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ စိန္တေသုံ – ‘‘အနုရုဒ္ဓသကျေန အန္နဘာရကာလေ အတ္တနော ဘာဂဘတ္တံ ဥပရိဋ္ဌပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဒတွာ ‘‘‘နတ္ထီ’တိ မေ ဝစနဿ သဝနံ မာ ဟောတု, ဘောဇနုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဇာနနံ မာ ‘ဟောတူ’တိ ပတ္ထနာ ကတာ, သစာယံ တုစ္ဆပါတိံ ပဿိဿတိ, ဒေဝသမာဂမံ ပဝိသိတုံ န လဘိဿာမ, သီသမ္ပိ နော သတ္တဓာ ဖလေယျာ’’တိ. အထ [Pg.87] နံ ပါတိံ ဒိဗ္ဗပူဝေဟိ ပုဏ္ဏံ အကံသု. ကဿာ ဂုဠမဏ္ဍလေ ဌပေတွာ ဥဂ္ဃာဋိတမတ္တာယ ပူဝဂန္ဓော သကလနဂရေ ဆာဒေတွာ ဌိတော. ပူဝခဏ္ဍံ မုခေ ဌပိတမတ္တမေဝ သတ္တရသဟရဏီသဟဿာနိ အနုဖရိ.

提婆达多的故事，从他出家时起，直到他被大地吞没为止，所有缘于提婆达多而说的本生故事都已被详述。此处为简略：当时导师依止末罗人的一个名为阿奴毗耶(Anupiya)的市镇，住在阿奴毗耶芒果林。就在为如来占相的那一天，八万个亲族家庭承诺道：“无论他成为国王还是佛陀，都将有刹帝利围绕而行”，并为此许诺了八万个儿子。他们中大多数人出家后，人们看到跋提(Bhaddiya)王、阿那律、阿难、跋瞿(Bhagu)、金毗罗和提婆达多这六位释迦族人尚未出家，便议论道：“我们让自己的儿子出家了，这六位释迦族人想必不是亲族，为何他们不出家？”于是，释迦族人摩诃男去到阿那律跟前说：“贤弟，我们家族中还没有人出家，要么你出家，要么我出家。”但他生性娇贵，生活富裕，连“没有”这个词都未曾听过。有一天，这六位刹帝利在玩弹丸游戏，阿那律在游戏中输了糕饼，便派人去取糕饼。他的母亲准备好糕饼后派人送去。他们吃了之后又继续玩。他一再地输。他的母亲送了三次糕饼后，第四次派人回话说：“没有糕饼了。”他从未听过“没有”这个词，以为“没有饼”是一种特别的糕饼，便派人去说：“请给我拿‘没有饼’来。”他的母亲听到传话“夫人，请给‘没有饼’吧”后，心想：“我的儿子从未听过‘没有’这个词，我就用这个方法让他明白此意吧。”于是她用另一个金盘盖住一个空金盘，派人送去。守护此城的诸天神心想：“释迦族人阿那律在他身为运食(Annabhāra)时，曾将自己的那份食物布施给一位名为优波利吒(Upariṭṭha)的独觉佛，并发愿：‘愿我永不听闻“没有”之声，愿我不知食物从何处生起。’如果他看到这个空盘，我们将无法进入天神集会，我们的头颅也会碎成七片。”于是，他们用天界的糕饼装满了那个盘子。当盘子被拿到游戏圈中打开时，糕饼的香气立刻弥漫了全城。才刚把一小块糕饼放入口中，其滋味就遍布了他七千条味觉神经。

သော စိန္တေသိ – ‘‘နာဟံ မာတု ပိယော, ဧတ္တကံ မေ ကာလံ ဣမံ နတ္ထိပူဝံ နာမ န ပစိ, ဣတော ပဋ္ဌာယ အညံ ပူဝံ နာမ န ခါဒိဿာမီ’’တိ, သော ဂေဟံ ဂန္တွာဝ မာတရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, တုမှာကံ အဟံ ပိယော, အပ္ပိယော’’တိ? ‘‘တာတ, ဧကက္ခိနော အက္ခိ ဝိယ စ ဟဒယံ ဝိယ စ အတိဝိယ ပိယော မေ အဟောသီ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဧတ္တကံ ကာလံ မယှံ နတ္ထိ ပူဝံ န ပစိတ္ထ, အမ္မာ’’တိ? သာ စူဠူပဋ္ဌာကံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အတ္ထိ ကိဉ္စိ ပါတိယံ, တာတာ’’တိ? ‘‘ပရိပုဏ္ဏာ, အယျေ, ပါတိ ပူဝေဟိ, ဧဝရူပါ ပူဝါ နာမ မေ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ’’တိ အာရောစေသိ. သာ စိန္တေသိ – ‘‘မယှံ ပုတ္တော ပုညဝါ ကတာဘိနီဟာရော ဘဝိဿတိ, ဒေဝတာဟိ ပါတိံ ပူရေတွာ ပူဝါ ပဟိတာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ. ‘‘အထ နံ ပုတ္တော, အမ္မ, ဣတော ပဋ္ဌာယာဟံ အညံ ပူဝံ နာမ န ခါဒိဿာမိ, နတ္ထိပူဝမေဝ ပစေယျာသီ’’တိ. သာပိဿ တတော ပဋ္ဌာယ ‘‘ပူဝံ ခါဒိတုကာမောမှီ’’တိ ဝုတ္တေ တုစ္ဆပါတိမေဝ အညာယ ပါတိယာ ပဋိကုစ္ဆိတွာ ပေသေသိ. ယာဝ အဂါရမဇ္ဈေ ဝသိ, တာဝဿ ဒေဝတာဝ ပူဝေ ပဟိဏိံသု.

他心想：“母亲不喜爱我，这么久以来，她都不为我做这种名为‘没有饼’的糕饼。从今以后，我再也不吃其他糕饼了。”于是他回家问母亲：“母亲，您喜爱我还是不喜爱我？”“孩子，你于我珍爱无比，如独眼之眸，如我心脏。”“既然如此，母亲，为何这么久以来您都不为我做‘没有饼’呢？”她问年轻的侍者：“孩子，盘子里有什么吗？”侍者回答说：“夫人，盘子装满了糕饼，我从未见过这样的糕饼。”她心想：“我的儿子一定是有福德、曾发大愿的人，想必是天神装满了盘子送来糕饼。”儿子对她说：“母亲，从今以后我再也不吃其他糕饼了，请您只为我做‘没有饼’吧。”自此以后，每当他说“我想吃糕饼”时，她就用另一个盘子盖住一个空盘子送去。只要他还住在家中，天神们就一直为他送来糕饼。

သော ဧတ္တကမ္ပိ အဇာနန္တော ပဗ္ဗဇ္ဇံ နာမ ကိံ ဇာနိဿတိ? တသ္မာ ‘‘ကာ ဧသာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမာ’’တိ ဘာတရံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဩဟာရိတကေသမဿုနာ ကာသာယနိဝတ္ထေန ကဋ္ဌတ္ထရကေ ဝါ ဗိဒလမဉ္စကေ ဝါ နိပဇ္ဇိတွာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေန ဝိဟရိတဗ္ဗံ. ဧသာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘာတိက, အဟံ သုခုမာလော. နာဟံ သက္ခိဿာမိ ပဗ္ဗဇိတု’’န္တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ, တာတ, ကမ္မန္တံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဃရာဝါသံ ဝသ. န ဟိ သက္ကာ အမှေသု ဧကေန အပဗ္ဗဇိတု’’န္တိ. အထ နံ ‘‘ကော ဧသ ကမ္မန္တော နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဘတ္တုဋ္ဌာနဋ္ဌာနမ္ပိ အဇာနန္တော ကုလပုတ္တော ကမ္မန္တံ နာမ ကိံ ဇာနိဿတီ’’တိ? ဧကဒိဝသဉှိ တိဏ္ဏံ ခတ္တိယာနံ ကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘ဘတ္တံ နာမ ကုဟိံ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ? ကိမိလော အာဟ – ‘‘ကောဋ္ဌေ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ. အထ နံ ဘဒ္ဒိယော ‘‘တွံ ဘတ္တဿ ဥဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ န ဇာနာသိ, ဘတ္တံ နာမ ဥက္ခလိယံ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ အာဟ. အနုရုဒ္ဓေါ ‘‘တုမှေ ဒွေပိ န ဇာနာထ, ဘတ္တံ နာမ ရတနမကုဠာယ သုဝဏ္ဏပါတိယံ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ အာဟ.

他连这等事都不知，又怎会知道何谓“出家”呢？因此，他问兄长：“这所谓的‘出家’是什么？”兄长答道：“须剃除须发，身穿袈裟，或卧于木板床，或卧于竹条床，以乞食维生。此即名为出家。”听后，阿那律说：“兄长，我生性娇贵，不能出家。”“既然如此，贤弟，你就学习俗务，居家生活吧。我等之中，不能没有一人出家。”于是他问：“这所谓的‘俗务’是什么？”一位连米饭从何而来的良家子，又怎会知道何谓“俗务”呢？原来，有一天，三位刹帝利(khattiya)王子曾有一次谈论：“米饭究竟从何处生起？”金毗罗说：“从粮仓中生起。”于是跋提(Bhaddiya)对他说：“你不知道米饭的生起之处，米饭是从锅里生起的。”阿那律说：“你们两人都不知道，米饭是从镶有珠宝的金盘里生起的。”

တေသု [Pg.88] ကိရ ဧကဒိဝသံ ကိမိလော ကောဋ္ဌတော ဝီဟီ ဩတာရိယမာနေ ဒိသွာ, ‘‘ဧတေ ကောဋ္ဌေယေဝ ဇာတာ’’တိ သညီ အဟောသိ. ဘဒ္ဒိယော ဧကဒိဝသံ ဥက္ခလိတော ဘတ္တံ ဝဍ္ဎိယမာနံ ဒိသွာ ‘‘ဥက္ခလိယညေဝ ဥပ္ပန္န’’န္တိ သညီ အဟောသိ. အနုရုဒ္ဓေန ပန နေဝ ဝီဟီ ကောဋ္ဋေန္တာ, န ဘတ္တံ ပစန္တာ, န ဝဍ္ဎေန္တာ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ, ဝဍ္ဎေတွာ ပန ပုရတော ဌပိတမေဝ ပဿတိ. သော ဘုဉ္ဇိတုကာမကာလေ ‘‘ဘတ္တံ ပါတိယံ ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ သညမကာသိ. ဧဝံ တယောပိ တေ ဘတ္တုဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ န ဇာနန္တိ. တေနာယံ ‘‘ကော ဧသ ကမ္မန္တော နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ပဌမံ ခေတ္တံ ကသာပေတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိကံ သံဝစ္ဆရေ သံဝစ္ဆရေ ကတ္တဗ္ဗံ ကိစ္စံ သုတွာ, ‘‘ကဒါ ကမ္မန္တာနံ အန္တော ပညာယိဿတိ, ကဒါ မယံ အပ္ပောဿုက္ကာ ဘောဂေ ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ကမ္မန္တာနံ အပရိယန္တတာယ အက္ခာတာယ ‘‘တေန ဟိ တွညေဝ ဃရာဝါသံ ဝသ, န မယှံ ဧတေနတ္ထော’’တိ မာတရံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘အနုဇာနာဟိ မံ, အမ္မ, ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ ဝတွာ တာယ နာနပ္ပကာရေဟိ တိက္ခတ္တုံ ပဋိက္ခိပိတွာ, ‘‘သစေ တေ သဟာယကော ဘဒ္ဒိယရာဇာ ပဗ္ဗဇိဿတိ, တေန သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ တံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘မမ ခေါ, သမ္မ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ တဝ ပဋိဗဒ္ဓါ’’တိ ဝတွာ တံ နာနပ္ပကာရေဟိ သညာပေတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇနတ္ထာယ ပဋိညံ ဂဏှိ.

据说有一次，金毗罗看见稻谷从谷仓卸下，便想：“这些就是在谷仓里长出来的。”跋提(Bhaddiya)有一次看见饭从锅里盛出，便想：“饭就是在锅里生出来的。”而阿那律则从未见过舂米、煮饭或盛饭，他只看见盛好后摆在他面前的饭。当他想吃的时候，他便认为“饭是在金盘里生起的”。就这样，他们三人都不知道饭从何而来。因此，他问道：“这所谓的‘事务’是什么？”在听闻每年都必须从事耕田等事务后，他说道：“这些事务何时才能有尽头？我们何时才能无忧无虑地享用财富？”因事务无有终结、永无穷尽，他便说：“既然如此，就由你来居家吧，我对此已无所需。”他去到母亲那里说：“母亲，请允许我，我将要出家。”母亲用种种方式拒绝了他三次后说道：“如果你的朋友跋提王(Bhaddiyarājā)愿意出家，你就和他一起出家吧。”听了这话，他便去到跋提王那里说：“朋友，我的出家之事，确实有赖于你。”他用种种方式说服他后，在第七日，取得了对方与自己一同出家的承诺。

တတော ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ အနုရုဒ္ဓေါ အာနန္ဒော ဘဂု ကိမိလော ဒေဝဒတ္တောတိ ဣမေ ဆ ခတ္တိယာ ဥပါလိကပ္ပကသတ္တမာ ဒေဝါ ဝိယ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ သတ္တာဟံ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ ဥယျာနံ ဂစ္ဆန္တာ ဝိယ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ နိက္ခမိတွာ ပရဝိသယံ ပတွာ ရာဇာဏာယ သေနံ နိဝတ္တာပေတွာ ပရဝိသယံ ဩက္ကမိံသု. တတ္ထ ဆ ခတ္တိယာ အတ္တနော အတ္တနော အာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စိတွာ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ, ‘‘ဟန္ဒ ဘဏေ, ဥပါလိ, နိဝတ္တဿု, အလံ တေ ဧတ္တကံ ဇီဝိကာယာ’’တိ တဿ အဒံသု. သော တေသံ ပါဒမူလေ ပရိဝတ္တိတွာ ပရိဒေဝိတွာ တေသံ အာဏံ အတိက္ကမိတုံ အသက္ကောန္တော ဥဋ္ဌာယ တံ ဂဟေတွာ နိဝတ္တိ. တေသံ ဒွိဓာ ဇာတကာလေ, ဝနံ အာရောဒနပ္ပတ္တံ ဝိယ ပထဝီကမ္ပမာနာကာရပ္ပတ္တာ ဝိယ အဟောသိ. ဥပါလိ ကပ္ပကောပိ ထောကံ ဂန္တွာ နိဝတ္တိတွာ ‘‘စဏ္ဍာ ခေါ သာကိယာ, ‘ဣမိနာ ကုမာရာ နိပ္ပာတိတာ’တိ ဃာတေယျုမ္ပိ မံ. ဣမေ ဟိ နာမ သကျကုမာရာ ဧဝရူပံ သမ္ပတ္တိံ ပဟာယ ဣမာနိ အနဂ္ဃာနိ အာဘရဏာနိ ခေဠပိဏ္ဍံ ဝိယ ဆဍ္ဍေတွာ ပဗ္ဗဇိဿန္တိ, ကိမင်္ဂံ [Pg.89] ပနာဟ’’န္တိ ဘဏ္ဍိကံ ဩမုဉ္စိတွာ တာနိ အာဘရဏာနိ ရုက္ခေ လဂ္ဂေတွာ ‘‘အတ္ထိကာ ဂဏှန္တူ’’တိ ဝတွာ တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ တေဟိ ‘‘ကသ္မာ နိဝတ္တောသီ’’တိ ပုဋ္ဌော တမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ နံ တေ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘မယံ, ဘန္တေ, သာကိယာ နာမ မာနနိဿိတာ, အယံ အမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ပရိစာရကော, ဣမံ ပဌမတရံ ပဗ္ဗာဇေထ, မယမဿ အဘိဝါဒနာဒီနိ ကရိဿာမ, ဧဝံ နော မာနော နိမ္မာနာယိဿတီ’’တိ ဝတွာ တံ ပဌမတရံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပစ္ဆာ သယံ ပဗ္ဗဇိံသု. တေသု အာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော တေနေဝ အန္တရဝဿေန တေဝိဇ္ဇော အဟောသိ. အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဒိဗ္ဗစက္ခုကော ဟုတွာ ပစ္ဆာ မဟာဝိတက္ကသုတ္တံ (အ. နိ. ၈.၃၀) သုတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. ဘဂုတ္ထေရော စ ကိမိလတ္ထေရော စ အပရဘာဂေ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ဒေဝဒတ္တော ပေါထုဇ္ဇနိကံ ဣဒ္ဓိံ ပတ္တော.

于是，释迦王子跋提(Bhaddiya)、阿那律(Anuruddha)、阿难(Ānanda)、跋瞿(Bhagu)、金毗罗(Kimila)、提婆达多(Devadatta)这六位刹帝利，连同理发师优波离(Upāli)为第七人，享受了七天的财富，如同天神享受天界的财富一般。他们率领四部军离开，仿佛要去游园，抵达他国后，以王的命令遣返军队，进入了他国。在那里，六位刹帝利各自解下自己的饰品，打成一个包裹，交给他并说道：“好了，优波离，你回去吧，这些足够你维生了。”他在他们脚边翻滚哭泣，但因无法违抗他们的命令，只好起身拿着它回去。他们分别之时，森林犹如发出了哭号，大地也呈现出震动的样子。理发师优波离走了一小段路后又返回，心想：“释迦族人很暴躁，他们可能会认为‘是这家伙杀害了王子们’，而将我杀死。这些释迦王子尚且能舍弃如此的财富，像丢弃一口痰一样抛弃这些无价的饰品而出家，我为什么不能呢？”于是他解开包裹，将那些饰品挂在树上说：“愿有需要者取走！”然后回到他们那里。他们问他：“你为什么回来了？”他便告知了原委。于是他们带着他去到世尊跟前说：“世尊，我们释迦族人是执着于骄慢的，这位是我们长期的侍从。请让他先出家，我们将向他行礼问候等，这样我们的骄慢就会被降伏。”于是他们让他先出家，之后他们自己才出家。他们之中，具寿跋提就在那次雨安居中证得了三明。具寿阿那律成为天眼者，后来听闻《大丈夫思惟经》(Mahāpurisavitakka Sutta, Aṅguttara Nikāya 8.30)后，证得了阿罗汉果。具寿阿难安住于入流果。跋瞿长老和金毗罗长老后来修习观(vipassanā)，证得了阿罗汉果。提婆达多获得了凡夫的神通。

အပရဘာဂေ သတ္ထရိ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရန္တေ သသာဝကသံဃဿ တထာဂတဿ မဟန္တော လာဘသက္ကာရော နိဗ္ဗတ္တိ. ဝတ္ထဘေသဇ္ဇာဒိဟတ္ထာ မနုဿာ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ‘‘ကုဟိံ သတ္ထာ, ကုဟိံ သာရိပုတ္တတ္ထေရော, ကုဟိံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော, ကုဟိံ မဟာကဿပတ္ထေရော, ကုဟိံ ဘဒ္ဒိယတ္ထေရော, ကုဟိံ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော, ကုဟိံ အာနန္ဒတ္ထေရော, ကုဟိံ ဘဂုတ္ထေရော, ကုဟိံ ကိမိလတ္ထေရော’’တိ အသီတိမဟာသာဝကာနံ နိသိန္နဋ္ဌာနံ ဩလောကေန္တာ ဝိစရန္တိ. ‘‘ဒေဝဒတ္တတ္ထေရော ကုဟိံ နိသိန္နော ဝါ, ဌိတော ဝါ’’တိ ပုစ္ဆန္တော နာမ နတ္ထိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘အဟမ္ပိ ဧတေဟိ သဒ္ဓိညေဝ ပဗ္ဗဇိတော, ဧတေပိ ခတ္တိယပဗ္ဗဇိတာ, အဟမ္ပိ ခတ္တိယပဗ္ဗဇိတော, လာဘသက္ကာရဟတ္ထာ မနုဿာ ဧတေယေဝ ပရိယေသန္တိ, မမ နာမံ ဂဟေတာပိ နတ္ထိ. ကေန နု ခေါ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ ကံ ပသာဒေတွာ မမ လာဘသက္ကာရံ နိဗ္ဗတ္တေယျ’’န္တိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော ပဌမဒဿနေနေဝ ဧကာဒသဟိ နဟုတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော, န သက္ကာ ဧတေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဘဝိတုံ, ကောသလရညာပိ သဒ္ဓိံ န သက္ကာ ဘဝိတုံ. အယံ ခေါ ပန ရညော ပုတ္တော အဇာတသတ္တု ကုမာရော ကဿစိ ဂုဏဒေါသေ န ဇာနာတိ, ဧတေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဘဝိဿာမီ’’တိ. သော ကောသမ္ဗိတော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ကုမာရကဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ စတ္တာရော အာသီဝိသေ စတူသု ဟတ္ထပါဒေသု ဧကံ ဂီဝါယ ပိလန္ဓိတွာ [Pg.90] ဧကံ သီသေ စုမ္ဗဋကံ ကတွာ ဧကံ ဧကံသံ ကရိတွာ ဣမာယ အဟိမေခလာယ အာကာသတော ဩရုယှ အဇာတသတ္တုဿ ဥစ္ဆင်္ဂေ နိသီဒိတွာ တေန ဘီတေန ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘အဟံ ဒေဝဒတ္တော’’တိ ဝတွာ တဿ ဘယဝိနောဒနတ္ထံ တံ အတ္တဘာဝံ ပဋိသံဟရိတွာ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓရော ပုရတော ဌတွာ တံ ပသာဒေတွာ လာဘသက္ကာရံ နိဗ္ဗတ္တေသိ. သော လာဘသက္ကာရာဘိဘူတော ‘‘အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ’’တိ ပါပကံ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတွာ သဟ စိတ္တုပ္ပာဒေန ဣဒ္ဓိတော ပရိဟာယိတွာ သတ္ထာရံ ဝေဠုဝနဝိဟာရေ သရာဇိကာယ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ – ‘‘ဘဂဝါ, ဘန္တေ, ဧတရဟိ ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော, အပ္ပောဿုက္ကော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ အနုယုဉ္ဇတု, အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမိ, နိယျာဒေထ မေ ဘိက္ခုသံဃ’’န္တိ ဝတွာ သတ္ထာရာ ခေဠာသကဝါဒေန အပသာဒေတွာ ပဋိက္ခိတ္တော အနတ္တမနော ဣမံ ပဌမံ တထာဂတေ အာဃာတံ ဗန္ဓိတွာ ပက္ကာမိ.

后来，当世尊住在憍赏弥（Kosambī）时，如来与弟子僧团获得了极大的利养与恭敬。人们手持衣物、药品等进入寺院，四处张望，寻找：“世尊在哪里？舍利弗长老在哪里？大目犍连长老在哪里？大迦叶长老在哪里？跋提长老（Bhaddiyatthera）在哪里？阿那律长老在哪里？阿难长老在哪里？跋瞿长老（Bhagutthera）在哪里？金毗罗长老在哪里？”他们就这样巡视，寻找八十大弟子的座位。却没有一个人问：“提婆达多长老是坐着还是站着？”他想：“我也是和他们一起出家的，他们是刹帝利出家，我也是刹帝利出家。手持利养与恭敬的人们只寻找他们，甚至没有人提起我的名字。我应该与谁联合，取悦谁，来为我获得利养与恭敬呢？”他接着想到：“这位频婆娑罗王在初次见面时就与十一那由他的众人一同安住于入流果，不可能与他联合。与憍萨罗王也不可能联合。但这位国王的儿子阿闍世王子，不知任何人的功德与过失，我可以与他联合。”于是他从憍赏弥去到王舍城，化作一个童子相，将四条毒蛇缠在四肢上，一条戴在脖子上，一条在头上作成头巾，一条披在单肩上，以这条蛇饰从空中降下，坐在阿闍世的膝上。被吓到的阿闍世问道：“你是谁？”当他回答“我是提婆达多”后，为了消除他的恐惧，提婆达多收回了那个化身，身披僧伽梨，手持衣钵，站在他面前，使他生起信心，从而获得了利养与恭敬。他被利养与恭敬所征服，生起了邪恶之心：“我要统理比丘僧团。”此心一生起，他便从神通退失了。当世尊在竹林精舍为国王等大众说法时，他顶礼世尊后，从座位上起来，合掌说道：“世尊，您如今已年老、耆旧、高龄，愿您少些操劳，安住于现法乐住。我将统理比丘僧团，请将比丘僧团交给我吧！”世尊以“食唾者”之言斥责并拒绝了他。他不悦，对如来结下了第一个怨恨，然后离开了。

အထဿ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယကမ္မံ ကာရေသိ. သော ‘‘ပရိစ္စတ္တော ဒါနိ အဟံ သမဏေန ဂေါတမေန, ဣဒါနိဿ အနတ္ထံ ကရိဿာမီ’’တိ အဇာတသတ္တုံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘ပုဗ္ဗေ ခေါ, ကုမာရ, မနုဿာ ဒီဃာယုကာ, ဧတရဟိ အပ္ပာယုကာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ, ယံ တွံ ကုမာရောဝ သမာနော ကာလံ ကရေယျာသိ, တေန ဟိ တွံ, ကုမာရ, ပိတရံ ဟန္တွာ ရာဇာ ဟောဟိ, အဟံ ဘဂဝန္တံ ဟန္တွာ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ ဝတွာ တသ္မိံ ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌိတေ တထာဂတဿ ဝဓာယ ပုရိသေ ပယောဇေတွာ တေသု သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ နိဝတ္တေသု သယံ ဂိဇ္ဈကူဋပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ, ‘‘အဟမေဝ သမဏံ ဂေါတမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿာမီ’’တိ သိလံ ပဝိဇ္ဈိတွာ ရုဟိရုပ္ပာဒကကမ္မံ ကတွာ ဣမိနာပိ ဥပါယေန မာရေတုံ အသက္ကောန္တော ပုန နာဠာဂိရိံ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ. တသ္မိံ အာဂစ္ဆန္တေ အာနန္ဒတ္ထေရော အတ္တနော ဇီဝိတံ သတ္ထု ပရိစ္စဇိတွာ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ နာဂံ ဒမေတွာ နဂရာ နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အနေကသဟဿေဟိ ဥပါသကေဟိ အဘိဟဋံ မဟာဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံ ဒိဝသေ သန္နိပတိတာနံ အဋ္ဌာရသကောဋိသင်္ခါတာနံ ရာဇဂဟဝါသီနံ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေတွာ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယေ ဇာတေ ‘‘အဟော အာယသ္မာ အာနန္ဒော မဟာဂုဏော, တထာရူပေ နာမ ဟတ္ထိနာဂေ အာဂစ္ဆန္တေ အတ္တနော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ [Pg.91] သတ္ထု ပုရတောဝ အဋ္ဌာသီ’’တိ ထေရဿ ဂုဏကထံ သုတွာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပေသ မမတ္ထာယ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော စူဠဟံသ (ဇာ. ၁.၁၅.၁၃၃ အာဒယော; ၂.၂၁.၁ အာဒယော) – မဟာဟံသ (ဇာ. ၂.၂၁.၈၉ အာဒယော) – ကက္ကဋကဇာတကာနိ (ဇာ. ၁.၃.၄၉ အာဒယော) ကထေသိ. ဒေဝဒတ္တဿာပိ ကမ္မံ နေဝ ပါကဋံ, တထာ ရညော မာရာပိတတ္တာ, န ဝဓကာနံ ပယောဇိတတ္တာ န သိလာယ ပဝိဒ္ဓတ္တာ ပါကဋံ အဟောသိ, ယထာ နာဠာဂိရိဟတ္ထိနော ဝိဿဇ္ဇိတတ္တာ. တဒါ ဟိ မဟာဇနော ‘‘ရာဇာပိ ဒေဝဒတ္တေနေဝ မာရာပိတော, ဝဓကောပိ ပယောဇိတော, သိလာပိ အပဝိဒ္ဓါ. ဣဒါနိ ပန တေန နာဠာဂိရိ ဝိဿဇ္ဇာပိတော, ဧဝရူပံ နာမ ပါပကံ ဂဟေတွာ ရာဇာ ဝိစရတီ’’တိ ကောလာဟလမကာသိ.

于是，世尊在王舍城（Rājagaha）对提婆达多作了宣告业。他想：“如今我被沙门乔达摩抛弃了，现在我要加害于他。”于是他去见阿闍世（Ajātasattu）王子说：“王子，往昔之人寿命长，如今之人寿命短。你尚为王子，亦有命终之可能。因此，你可弑父为王，我则弑世尊为佛。”当阿闍世登基后，提婆达多派人去杀害如来，但那些人证得入流果后都返回了。他自己登上鹫峰山（Gijjhakūṭa），想：“我要亲手夺去沙门乔达摩的生命。”他推下岩石，造了出佛身血业。用此方法也未能杀害，他又放出那拉吉利（Nāḷāgiri）象。当那拉吉利象冲来时，阿难长老舍弃自己的生命，站在世尊面前。世尊调伏大象后，离开城市回到精舍，受用了成千上万优婆塞带来的大布施。那天，他对聚集在那里的十八俱胝王舍城居民次第说法，令八万四千有情证得法现观。世尊听到对长老功德的称赞：“啊，具寿阿难功德广大，在那样的狂象冲来时，竟舍弃自己的生命，站在世尊面前！”于是对众比丘说：“比丘们，非独于今，往昔他也曾为我舍弃生命。”应比丘们之请，他讲述了《小雁本生》、《大雁本生》和《蟹本生》。提婆达多的恶行，如唆使弑父、派遣刺客、推下岩石等，都不如放出那拉吉利象那样广为人知。那时，大众议论纷纷：“国王也是被提婆达多唆使杀害的，刺客也是他派的，岩石也是他推的。如今他又放出那拉吉利象，国王竟与这样邪恶的人为伍！”于是引起了骚动。

ရာဇာ မဟာဇနဿ ကထံ သုတွာ ပဉ္စ ထာလိပါကသတာနိ နီဟရာပေတွာ န ပုန တဿူပဋ္ဌာနံ အဂမာသိ, နာဂရာပိဿ ကုလံ ဥပဂတဿ ဘိက္ခာမတ္တမ္ပိ န အဒံသု. သော ပရိဟီနလာဘသက္ကာရော ကောဟညေန ဇီဝိတုကာမော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ယာစိတွာ ဘဂဝတော ‘‘အလံ, ဒေဝဒတ္တ, ယော ဣစ္ဆတိ, သော အာရညကော ဟောတူ’’တိ ပဋိက္ခိတ္တော ကဿာဝုသော, ဝစနံ သောဘနံ, ကိံ တထာဂတဿ ဥဒါဟု မမ, အဟဉှိ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန ဧဝံ ဝဒါမိ, ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ ယာဝဇီဝံ အာရညကာ အဿု, ပိဏ္ဍပါတိကာ, ပံသုကူလိကာ, ရုက္ခမူလိကာ, မစ္ဆမံသံ န ခါဒေယျု’’န္တိ. ‘‘ယော ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော, သော မယာ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆတူ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ. တဿ ဝစနံ သုတွာ ဧကစ္စေ နဝကပဗ္ဗဇိတာ မန္ဒဗုဒ္ဓိနော ‘‘ကလျာဏံ ဒေဝဒတ္တော အာဟ, ဧတေန သဒ္ဓိံ ဝိစရိဿာမာ’’တိ တေန သဒ္ဓိံ ဧကတော အဟေသုံ. ဣတိ သော ပဉ္စသတေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ တေဟိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ လူခပ္ပသန္နံ ဇနံ သညာပေန္တော ကုလေသု ဝိညာပေတွာ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇန္တော သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမိ. သော ဘဂဝတာ, ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ဒေဝဒတ္တ, သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမသိ စက္ကဘေဒါယာ’’တိ ပုဋ္ဌော ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဂရုကော ခေါ, ဒေဝဒတ္တ, သံဃဘေဒေါ’’တိအာဒီဟိ ဩဝဒိတောပိ သတ္ထု ဝစနံ အနာဒိယိတွာ ပက္ကန္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ, ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဒါနာဟံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အညတြေဝ ဘဂဝတာ, အညတြ, ဘိက္ခုသံဃာ ဥပေါသထံ ကရိဿာမိ, သံဃကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. ထေရော တမတ္ထံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. တံ ဝိဒိတွာ သတ္ထာ ဥပ္ပန္နဓမ္မသံဝေဂေါ ဟုတွာ, ‘‘ဒေဝဒတ္တော [Pg.92] သဒေဝကဿ လောကဿ အနတ္ထနိဿိတံ အတ္တနော အဝီစိမှိ ပစ္စနကကမ္မံ ကရောတီ’’တိ ဝိတက္ကေတွာ –

国王听了大众的话后，撤除了五百份钵食，不再去奉侍他。城里的人们也不给去到家中的提婆达多一口施食。提婆达多失去利养与恭敬后，想以欺诈维生，便去见世尊，请求五事。被世尊拒绝：“够了，提婆达多！谁愿意，谁就可以作林住者。”他便说：“贤友们，谁的话好？是如来的，还是我的？我是以最高的标准这样说的：‘善哉，尊者！愿比丘们终生为林住者、乞食者、穿粪扫衣者、树下住者，不食鱼肉。’”他又说：“想解脱痛苦的人，跟我来！”说完便离去。一些智慧浅薄的新出家比丘听了他的话，心想：“提婆达多说得好，我们跟他一起修行。”便与他在一起。于是他与五百比丘一起，用这五事说服了乐于苦行的人，在各家乞求后食用，致力于分裂僧团。世尊问他：“提婆达多，你真的为分裂僧团、破坏和合而努力吗？”他答：“是真的，世尊。”虽然被世尊以“提婆达多，分裂僧团是重罪”等话告诫，他仍不听世尊之言而离去。他在王舍城(Rājagaha)乞食时见到具寿阿难，便说：“贤友阿难，从今日起，我将离开世尊，离开比丘僧团，自己举行布萨，做僧事。”长老将此事禀告世尊。世尊得知后，生起了法悚惧，心想：“提婆达多正在为自己造作能在无间地狱中烹煮的、给包括天人在内的世间带来不幸的业。”于是——

‘‘သုကရာနိ အသာဓူနိ, အတ္တနော အဟိတာနိ စ;

ယံ ဝေ ဟိတဉ္စ သာဓုဉ္စ, တံ ဝေ ပရမဒုက္ကရ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၁၆၃) –

不善之事、于己无益之事，易于行；然于己有益之善事，则极为难行。

ဣမံ ဂါထံ ဝတွာ ပုန ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

说完这首偈后，他又说了这段自说语：

‘‘သုကရံ သာဓုနာ သာဓု, သာဓု ပါပေန ဒုက္ကရံ;

ပါပံ ပါပေန သုကရံ, ပါပမရိယေဟိ ဒုက္ကရ’’န္တိ. (ဥဒါ. ၄၈;

စူဠဝ. ၃၄၃);

善人行善易，恶人行善难；恶人作恶易，圣者作恶难。

အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဥပေါသထဒိဝသေ အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိတွာ, ‘‘ယဿိမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ခမန္တိ, သော သလာကံ ဂဏှတူ’’တိ ဝတွာ ပဉ္စသတေဟိ ဝဇ္ဇိပုတ္တကေဟိ နဝကေဟိ အပ္ပကတညူဟိ သလာကာယ ဂဟိတာယ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ တေ ဘိက္ခူ အာဒါယ ဂယာသီသံ အဂမာသိ. တဿ တတ္ထ ဂတဘာဝံ သုတွာ သတ္ထာ တေသံ ဘိက္ခူနံ အာနယနတ္ထာယ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ ပေသေသိ. တေ တတ္ထ ဂန္တွာ အာဒေသနာပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ စေဝ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ စ အနုသာသန္တာ တေ အမတံ ပါယေတွာ အာဒါယ အာကာသေန အာဂမိံသု. ကောကာလိကောပိ ခေါ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ, အာဝုသော ဒေဝဒတ္တ, နီတာ တေ ဘိက္ခူ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေဟိ, နနု တွံ မယာ ဝုတ္တော ‘မာ, အာဝုသော, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ ဝိဿာသီ’တိ. ပါပိစ္ဆာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ, ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ ဝတွာ ဇဏ္ဏုကေန ဟဒယမဇ္ဈေ ပဟရိ, တဿ တတ္ထေဝ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂဉ္ဆိ. အာယသ္မန္တံ ပန သာရိပုတ္တံ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတံ အာကာသေန အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာဟံသု – ‘‘ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဂမနကာလေ အတ္တဒုတိယော ဂတော, ဣဒါနိ မဟာပရိဝါရော အာဂစ္ဆန္တော သောဘတီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ သာရိပုတ္တော သောဘတိ, ပုဗ္ဗေ တိရစ္ဆာနယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တကာလေပိ မယှံ ပုတ္တော မမ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တော သောဘိယေဝါ’’တိ ဝတွာ –

其时，提婆达多在布萨日与自己的徒众坐于一旁，说：“谁同意这五事，就取筹。”五百位不知感恩的跋耆子族（Vajjiputtaka）新比丘取了筹后，他便分裂了僧团，带着那些比丘前往象头山。世尊听说他去了那里，为了带回那些比丘，便派遣两位上首弟子前去。他们到达后，以记心神变教诫与神通神变教诫来教导，让他们饮得甘露，然后带着他们从空中归来。果嘎里咖说：“起来，贤友提婆达多！你的比丘被舍利弗和目犍连带走了。我不是告诉过你吗：‘贤友，不要相信舍利弗和目犍连’？舍利弗和目犍连心怀恶意，已为恶欲所制。”说完，用膝盖猛击他的胸口，他当场口吐热血。当比丘们看见具寿舍利弗在比丘僧团的围绕下从空中归来时，说道：“尊者，具寿舍利弗去时只有一位同伴，现在带着大批随从归来，真是庄严！”世尊说：“比丘们，舍利弗不只是现在才庄严，往昔投生于畜生道时，我的儿子来到我身边时也同样庄严。”说完，

‘‘ဟောတိ သီလဝတံ အတ္ထော, ပဋိသန္ထာရဝုတ္တိနံ;

လက္ခဏံ ပဿ အာယန္တံ, ဉာတိသံဃပုရက္ခတံ;

အထ ပဿသိမံ ကာဠံ, သုဝိဟီနံဝ ဉာတိဘီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၁) –

持戒且友善生活者，必能获得其利益。请看那为亲族所围绕而来的鹿王“相好”(Lakkhaṇa)。再看这只被亲族离弃的鹿王“黑”(Kāḷa)。

ဣဒံ [Pg.93] ဇာတကံ ကထေသိ. ပုန ဘိက္ခူဟိ, ‘‘ဘန္တေ, ဒေဝဒတ္တော ကိရ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ ဥဘောသု ပဿေသု နိသီဒါပေတွာ ‘ဗုဒ္ဓလီဠာယ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီ’တိ တုမှာကံ အနုကိရိယံ ကရောတီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပေသ မမ အနုကိရိယံ ကာတုံ ဝါယမိ, န ပန သက္ခီ’’တိ ဝတွာ –

讲述了此本生故事。后来，比丘们说：“尊者，据说提婆达多让两位上首弟子坐于其两侧，说‘我将以佛陀的威仪说法’，以此模仿您。”（佛陀）说：“比丘们，非仅现在，往昔他也曾努力模仿我，但未能成功。”说完——

‘‘အပိ ဝီရက ပဿေသိ, သကုဏံ မဉ္ဇုဘာဏကံ;

မယူရဂီဝသင်္ကာသံ, ပတိံ မယှံ သဝိဋ္ဌကံ.

Vīraka啊，你可曾看见我那名为Saviṭṭhaka的夫君？他鸣声悦耳，颈项犹如孔雀。

‘‘ဥဒကထလစရဿ ပက္ခိနော,နိစ္စံ အာမကမစ္ဆဘောဇိနော;

တဿာနုကရံ သဝိဋ္ဌကော,သေဝါလေ ပလိဂုဏ္ဌိတော မတော’’တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၀၇-၁၀၈) –

雌鸦啊，那只鸟在水陆觅食，常食生鱼生肉。你的丈夫Saviṭṭhaka模仿它，结果被水藻缠住而死。

အာဒိနာ ဇာတကံ ဝတွာ အပရာပရေသုပိ ဒိဝသေသု တထာနုရူပမေဝ ကထံ အာရဗ္ဘ –

讲述了此等本生故事后，在后来的日子里，又因类似之事而说——

‘‘အစာရိ ဝတာယံ ဝိတုဒံ ဝနာနိ,ကဋ္ဌင်္ဂရုက္ခေသု အသာရကေသု;

အထာသဒါ ခဒိရံ ဇာတသာရံ,ယတ္ထဗ္ဘိဒါ ဂရုဠော ဥတ္တမင်္ဂ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၂၀);

这只啄木鸟曾游荡于林间，啄食无心材的朽木。后来，它遇到天生坚实的金合欢树(khadira)，在那里啄裂了自己的头。

‘‘လသီ စ တေ နိပ္ဖလိကာ, မတ္ထကော စ ပဒါလိတော;

သဗ္ဗာ တေ ဖာသုကာ ဘဂ္ဂါ, အဇ္ဇ ခေါ တွံ ဝိရောစသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၄၃) –

你的脑浆流出，头颅也已碎裂；你所有的肋骨都已折断，现在你可真是“光彩照人”啊！

ဧဝမာဒီနိ ဇာတကာနိ ကထေသိ. ပုန ‘‘အကတညူ ဒေဝဒတ္တော’’တိ ကထံ အာရဗ္ဘ –

讲述了诸如此类的本生故事。又因“提婆达多不知感恩”之言论而说——

‘‘အကရမှသ တေ ကိစ္စံ, ယံ ဗလံ အဟုဝမှသေ;

မိဂရာဇ နမော တျတ္ထု, အပိ ကိဉ္စိ လဘာမသေ.

兽王啊，我等已竭尽所能，为您成办了事业。向您致敬！我等能获得些什么吗？

‘‘မမ လောဟိတဘက္ခဿ, နိစ္စံ လုဒ္ဒါနိ ကုဗ္ဗတော;

ဒန္တန္တရဂတော သန္တော, တံ ဗဟုံ ယမ္ပိ ဇီဝသီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၂၉-၃၀) –

我食血肉，常行残暴之事；你落入我齿间，还能活着，这已是万幸了。

အာဒီနိ ဇာတကာနိ ကထေသိ. ပုန ဝဓာယ ပရိသက္ကနမဿ အာရဗ္ဘ –

讲述了此等本生故事。又因他（提婆达多）图谋杀害之事而说——

‘‘ဉာတမေတံ ကုရုင်္ဂဿ, ယံ တွံ သေပဏ္ဏိ သိယျသိ;

အညံ သေပဏ္ဏိ ဂစ္ဆာမိ, န မေ တေ ရုစ္စတေ ဖလ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁.၂၁) –

娑般尼树(sepaṇṇi)啊，你摇落果实之举，我羚羊已知晓。我将往另一棵娑般尼树去，我不喜欢你的果实。

အာဒီနိ [Pg.94] ဇာတကာနိ ကထေသိ. ပုနဒိဝသေ ‘‘ဥဘတော ပရိဟီနော ဒေဝဒတ္တော လာဘသက္ကာရတော စ သာမညတော စာ’’တိ ကထာသု ပဝတ္တမာနာသု ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ ဒေဝဒတ္တော ပရိဟီနော, ပုဗ္ဗေပေသ ပရိဟီနောယေဝါ’’တိ ဝတွာ –

（世尊）宣说了诸如此类的本生故事。次日，当“提婆达多已从利养恭敬与沙门性两方面衰退”之言论生起时，（世尊）说：“诸比丘，提婆达多非仅现在衰退，往昔亦曾衰退。”说完——

‘‘အက္ခီ ဘိန္နာ ပဋော နဋ္ဌော, သခိဂေဟေ စ ဘဏ္ဍနံ;

ဥဘတော ပဒုဋ္ဌာ ကမ္မန္တာ, ဥဒကမှိ ထလမှိ စာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၃၉) –

眼已瞎，衣已失，妻子在家亦争吵；水陆两处，诸业皆败坏。

အာဒီနိ ဇာတကာနိ ကထေသိ. ဧဝံ ရာဇဂဟေ ဝိဟရန္တောဝ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဗဟူနိ ဇာတကာနိ ကထေတွာ ရာဇဂဟတော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဇေတဝနေ ဝိဟာရေ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. ဒေဝဒတ္တောပိ ခေါ နဝ မာသေ ဂိလာနော ပစ္ဆိမေ ကာလေ သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမော ဟုတွာ အတ္တနော သာဝကေ အာဟ – ‘‘အဟံ သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမော, တံ မေ ဒဿေထာ’’တိ. ‘‘တွံ သမတ္ထကာလေ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဝေရီ ဟုတွာ အစရိ, န မယံ တတ္ထ နေဿာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘မာ မံ နာသေထ, မယာ သတ္ထရိ အာဃာတော ကတော, သတ္ထု ပန မယိ ကေသဂ္ဂမတ္တောပိ အာဃာတော နတ္ထိ’’. သော ဟိ ဘဂဝါ –

（世尊）宣说了诸如此类的本生故事。如是，（世尊）住王舍城(Rājagaha)时，因提婆达多之故讲述了许多本生故事，后从王舍城去往舍卫城(Sāvatthī)，安住于祇陀林(Jetavana)的寺院中。提婆达多亦病了九个月，临终之时，欲见世尊，对其弟子说：“我欲见世尊，请带我去见他。”（弟子们）说：“您有能力之时，与世尊为敌；我们不能带您去彼处。”（提婆达多）被如此告知后说：“莫毁我！我于世尊怀有怨恨，然世尊于我，无有丝毫怨恨。”诚然，彼世尊——

‘‘ဝဓကေ ဒေဝဒတ္တမှိ, စောရေ အင်္ဂုလိမာလကေ;

ဓနပါလေ ရာဟုလေ စ, သဗ္ဗတ္ထ သမမာနသော’’တိ. (အပ. ထေရ ၁.၁.၅၈၅;

မိ. ပ. ၆.၆.၅) –

于行刺者提婆达多，于盗贼鸯掘摩罗(Aṅgulimāla)，于护财象，及于其子罗睺罗，于此一切，心皆平等。

‘‘ဒဿေထ မေ ဘဂဝန္တ’’န္တိ ပုနပ္ပုနံ ယာစိ. အထ နံ တေ မဉ္စကေနာဒါယ နိက္ခမိံသု. တဿ အာဂမနံ သုတွာ ဘိက္ခူ သတ္ထု အာရောစေသုံ – ‘‘ဘန္တေ, ဒေဝဒတ္တော ကိရ တုမှာကံ ဒဿနတ္ထာယ အာဂစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, သော တေနတ္တဘာဝေန မံ ပဿိတုံ လဘိဿတီ’’တိ. ဒေဝဒတ္တော ကိရ ပဉ္စန္နံ ဝတ္ထူနံ အာယာစိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ပုန ဗုဒ္ဓံ ဒဋ္ဌုံ န လဘတိ, အယံ ဓမ္မတာ. ‘‘အသုကဋ္ဌာနဉ္စ အသုကဋ္ဌာနဉ္စ အာဂတော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယံ ဣစ္ဆတိ, တံ ကရောတု, န သော မံ ပဿိတုံ လဘိဿတီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဣတော ယောဇနမတ္တံ အာဂတော, အဍ္ဎယောဇနံ, ဂါဝုတံ, ဇေတဝနပေါက္ခရဏီသမီပံ အာဂတော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေပိ အန္တောဇေတဝနံ ပဝိသတိ, နေဝ မံ ပဿိတုံ လဘိဿတီ’’တိ. ဒေဝဒတ္တံ ဂဟေတွာ အာဂတာ ဇေတဝနပေါက္ခရဏီတီရေ မဉ္စံ ဩတာရေတွာ ပေါက္ခရဏိံ နှာယိတုံ ဩတရိံသု. ဒေဝဒတ္တောပိ ခေါ မဉ္စတော ဝုဋ္ဌာယ ဥဘော ပါဒေ ဘူမိယံ ဌပေတွာ နိသီဒိ. ပါဒါ ပထဝိံ ပဝိသိံသု[Pg.95]. သော အနုက္ကမေန ယာဝ ဂေါပ္ဖကာ, ယာဝ ဇဏ္ဏုကာ, ယာဝ ကဋိတော, ယာဝ ထနတော, ယာဝ ဂီဝတော ပဝိသိတွာ ဟနုကဋ္ဌိကဿ ဘူမိယံ ပဝိဋ္ဌကာလေ –

“请让我见世尊！”他一再请求。于是他们用床架抬着他出来。比丘们听说他来了，就向世尊禀告：“尊者，提婆达多确实是为见您而来。”“诸比丘，他以那样的身体，将不能见到我。”提婆达多确实自请求五事之时起，便再也无法得见佛陀，此是法性。“尊者，他已到了某某地方。”“他想做什么就让他做吧，他将无法见到我。”“尊者，他已来到离此一由旬处、半由旬处、一伽浮陀处，已来到祇陀林莲池附近了，尊者！”“即使他进入祇陀林内，也绝无法见到我。”抬着提婆达多前来的人们来到祇陀林莲池边，放下床架，下到池中沐浴。提婆达多也从床架上起来，将双脚放在地上坐下。他的双脚陷入地里。他依次陷入，及至脚踝，及至膝盖，及至腰部，及至胸部，及至颈部，当其下颔骨陷入地里之时——

‘‘ဣမေဟိ အဋ္ဌီဟိ တမဂ္ဂပုဂ္ဂလံ,ဒေဝါတိဒေဝံ နရဒမ္မသာရထိံ;

သမန္တစက္ခုံ သတပုညလက္ခဏံ,ပါဏေဟိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဥပေမီ’’တိ. (မိ. ပ. ၄.၁.၃) –

“我以这骸骨，以这生命，归依那无上者、天中天、人天调御师、普眼者、具百福相的佛陀。”

ဣမံ ဂါထမာဟ. ဣဒံ ကိရ ဌာနံ ဒိသွာ တထာဂတော ဒေဝဒတ္တံ ပဗ္ဗာဇေသိ. သစေ ဟိ န သော ပဗ္ဗဇိဿ, ဂိဟီ ဟုတွာ ကမ္မဉ္စ ဘာရိယံ အကရိဿ, အာယတိံ ဘဝနိဿရဏပစ္စယံ ကာတုံ န သက္ခိဿ, ပဗ္ဗဇိတွာ စ ပန ကိဉ္စာပိ ကမ္မံ ဘာရိယံ ကရိဿတိ, အာယတိံ ဘဝနိဿရဏပစ္စယံ ကာတုံ သက္ခိဿတီတိ တံ သတ္ထာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ဟိ ဣတော သတသဟဿကပ္ပမတ္ထကေ အဋ္ဌိဿရော နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, သော ပထဝိံ ပဝိသိတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ. နိစ္စလေ ဗုဒ္ဓေ အပရဇ္ဈဘာဝေန ပန နိစ္စလောဝ ဟုတွာ ပစ္စတူတိ ယောဇနသတိကေ အန္တော အဝီစိမှိ ယောဇနသတုဗ္ဗေဓမေဝဿ သရီရံ နိဗ္ဗတ္တိ. သီသံ ယာဝ ကဏ္ဏသက္ခလိတော ဥပရိ အယကပလ္လံ ပါဝိသိ, ပါဒါ ယာဝ ဂေါပ္ဖကာ ဟေဋ္ဌာ အယပထဝိယံ ပဝိဋ္ဌာ, မဟာတာလက္ခန္ဓပရိမာဏံ အယသူလံ ပစ္ဆိမဘိတ္တိတော နိက္ခမိတွာ ပိဋ္ဌိမဇ္ဈံ ဘိန္ဒိတွာ ဥရေန နိက္ခမိတွာ ပုရိမဘိတ္တိံ ပါဝိသိ, အပရံ ဒက္ခိဏဘိတ္တိတော နိက္ခမိတွာ ဒက္ခိဏပဿံ ဘိန္ဒိတွာ ဝါမပဿေန နိက္ခမိတွာ ဥတ္တရဘိတ္တိံ ပါဝိသိ, အပရံ ဥပရိ ကပလ္လတော နိက္ခမိတွာ မတ္ထကံ ဘိန္ဒိတွာ အဓောဘာဂေန နိက္ခမိတွာ အယပထဝိံ ပါဝိသိ. ဧဝံ သော တတ္ထ နိစ္စလောဝ ပစ္စိ.

（佛陀）说了这首偈颂。据说，如来是见到此理，才让提婆达多出家。因为如果他不出家，作为在家人会造作重业，将来无法造作出离轮回的因缘；而出家后，即使造作重业，将来仍能造作出离轮回的因缘，所以导师让他出家。从此过十万劫后，他将成为一位名叫“骨自在”(Aṭṭhissara)的独觉佛。他沉入大地后，投生于无间地狱(Avīci)。因冒犯不动摇的佛陀，他自己也一动不动地被烧煮。在百由旬的无间地狱中，其身高达百由旬。他的头，上至耳垂，没入上方的铁盖；双脚，下至脚踝，陷入下方的铁地。一根如大棕榈树干粗的铁叉从后壁穿出，刺穿其背脊中央，由胸前穿出，钉入前壁；另一根铁叉从南壁穿出，刺穿右胁，由左胁穿出，钉入北壁；另一根铁叉从上方铁盖穿下，刺穿头颅，由下方穿出，钉入铁地。就这样，他在那里一动不动地被烧煮着。

ဘိက္ခူ ‘‘ဧတ္တကံ ဌာနံ ဒေဝဒတ္တော အာဂစ္ဆန္တော သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုံ အလဘိတွာဝ ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌော’’တိ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ. သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝဒတ္တော ဣဒါနေဝ မယိ အပရဇ္ဈိတွာ ပထဝိံ ပါဝိသိ, ပုဗ္ဗေပိ ပဝိဋ္ဌောယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဟတ္ထိရာဇကာလေ မဂ္ဂမူဠှံ ပုရိသံ သမဿာသေတွာ အတ္တနော ပိဋ္ဌိံ အာရောပေတွာ ခေမန္တံ ပါပိတဿ ပုန တိက္ခတ္တုံ အာဂန္တွာ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ မဇ္ဈိမဋ္ဌာနေ [Pg.96] မူလေဟိ ဧဝံ ဒန္တေ ဆိန္ဒိတွာ တတိယဝါရေ မဟာပုရိသဿ စက္ခုပထံ အတိက္ကမန္တဿ တဿ ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌဘာဝံ ဒီပေတုံ –

比丘们议论道：“提婆达多来到此处，未能得见世尊，便堕入大地了。”世尊说：“诸比丘，提婆达多并非现在才因冒犯我而堕入大地，他过去也曾堕入过。”说毕，为开示过去身为象王时，安慰一个迷路之人，让他骑在自己背上，送至安全之地，而那人却去而复返，先后三次在象牙的尖端、中间和根部将其截断，当第三次截断后，那人刚刚走出大士的视线范围时便堕入大地之事——

‘‘အကတညုဿ ပေါသဿ, နိစ္စံ ဝိဝရဒဿိနော;

သဗ္ဗံ စေ ပထဝိံ ဒဇ္ဇာ, နေဝ နံ အဘိရာဓယေ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၇၂;

၁.၉.၁၀၇) –

“于不知恩之人，于常觅过之人，纵然给予整个大地，亦不能令其欢喜。”

ဣဒံ ဇာတကံ ကထေတွာ ပုနပိ တထေဝ ကထာယ သမုဋ္ဌိတာယ ခန္တိဝါဒိဘူတေ အတ္တနိ အပရဇ္ဈိတွာ ကလာဗုရာဇဘူတဿ တဿ ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌဘာဝံ ဒီပေတုံ ခန္တိဝါဒိဇာတကဉ္စ (ဇာ. ၁.၄.၄၉ အာဒယော), စူဠဓမ္မပါလဘူတေ အတ္တနိ အပရဇ္ဈိတွာ မဟာပတာပရာဇဘူတဿ တဿ ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌဘာဝံ ဒီပေတုံ စူဠဓမ္မပါလဇာတကဉ္စ (ဇာ. ၁.၅.၄၄ အာဒယော) ကထေသိ.

宣说此本生故事后，当同样的话题再次生起时，为开示曾为迦蓝浮(Kalābu)王的提婆达多，因加害于曾为忍辱仙人(Khantivādī)的菩萨而堕入大地之事，世尊便宣说了《忍辱仙人本生》；又为开示曾为大威王的提婆达多，因加害于曾为小法护的菩萨而堕入大地之事，亦宣说了《小法护本生》。

ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌေ ပန ဒေဝဒတ္တေ မဟာဇနော ဟဋ္ဌတုဋ္ဌော ဓဇပဋာကကဒလိယော ဥဿာပေတွာ ပုဏ္ဏဃဋေ ဌပေတွာ ‘‘လာဘာ ဝတ နော’’တိ မဟန္တံ ဆဏံ အနုဘောတိ. တမတ္ထံ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. ဘဂဝါ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ ဒေဝဒတ္တေ မတေ မဟာဇနော တုဿတိ, ပုဗ္ဗေပိ တုဿိယေဝါ’’တိ ဝတွာ သဗ္ဗဇနဿ အပ္ပိယေ စဏ္ဍေ ဖရုသေ ဗာရာဏသိယံ ပိင်္ဂလရညေ နာမ မတေ မဟာဇနဿ တုဋ္ဌဘာဝံ ဒီပေတုံ –

提婆达多堕入大地后，大众欢喜踊跃，竖起旗帜、幡幢和芭蕉树，摆设满瓶，欢呼：“我们真有幸！”并举行盛大庆典。他们将此事禀告世尊。世尊说：“诸比丘，并非仅于现在提婆达多死时大众欢喜，过去也同样欢喜。”为开示当一个为众人所不喜、凶恶、粗暴，名为宾伽罗(Piṅgala)的国王在波罗奈(Bārāṇasī)死时，大众欢喜之事——

‘‘သဗ္ဗော ဇနော ဟိံသိတော ပိင်္ဂလေန,တသ္မိံ မတေ ပစ္စယာ ဝေဒယန္တိ;

ပိယော နု တေ အာသိ အကဏှနေတ္တော,ကသ္မာ တုဝံ ရောဒသိ ဒွါရပါလ.

“众人皆为宾伽罗所害，彼死之时众说其过。守门人，那褐眼者可是你所爱之人？你为何而哭泣？”

‘‘န မေ ပိယော အာသိ အကဏှနေတ္တော,ဘာယာမိ ပစ္စာဂမနာယ တဿ;

ဣတော ဂတော ဟိံသေယျ မစ္စုရာဇံ,သော ဟိံသိတော အာနေယျ ပုန ဣဓာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၇၉-၁၈၀) –

“彼恶眼者非我所爱，我畏其归来。彼从此世去，或将恼害死王；彼被恼害之死王，或将复带彼来此地。”

ဣဒံ ပိင်္ဂလဇာတကံ ကထေသိ. ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဣဒါနိ, ဘန္တေ, ဒေဝဒတ္တော ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ? ‘‘အဝီစိမဟာနိရယေ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဣဓ တပ္ပန္တော ဝိစရိတွာ ပုန ဂန္တွာ တပ္ပနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ. ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ ဟောန္တု ဂဟဋ္ဌာ ဝါ, ပမာဒဝိဟာရိနော ဥဘယတ္ထ တပ္ပန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

（世尊）宣说了此《宾伽罗本生》。诸比丘问导师：“尊者，提婆达多现在投生于何处？”“诸比丘，在无间大地狱。”“尊者，他在此世辗转受苦，去后又投生在受苦之处吗？”“是的，诸比丘。无论是出家人或是在家人，凡放逸而住者，皆于两处遭受折磨。”说完，便诵此偈：

၁၇.

17.

‘‘ဣဓ [Pg.97] တပ္ပတိ ပေစ္စ တပ္ပတိ, ပါပကာရီ ဥဘယတ္ထ တပ္ပတိ;

ပါပံ မေ ကတန္တိ တပ္ပတိ, ဘိယျော တပ္ပတိ ဒုဂ္ဂတိံ ဂတော’’တိ.

现世他受苦，死后亦受苦； 造诸恶业者，两处皆受苦； 苦于‘我造恶’，生恶趣愈苦。

တတ္ထ ဣဓ တပ္ပတီတိ ဣဓ ကမ္မတပ္ပနေန ဒေါမနဿမတ္တေန တပ္ပတိ. ပေစ္စာတိ ပရလောကေ ပန ဝိပါကတပ္ပနေန အတိဒါရုဏေန အပါယဒုက္ခေန တပ္ပတိ. ပါပကာရီတိ နာနပ္ပကာရဿ ပါပဿ ကတ္တာ. ဥဘယတ္ထာတိ ဣမိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန တပ္ပနေန ဥဘယတ္ထ တပ္ပတိ နာမ. ပါပံ မေတိ သော ဟိ ကမ္မတပ္ပနေန ကပ္ပန္တော ‘‘ပါပံ မေ ကတ’’န္တိ တပ္ပတိ. တံ အပ္ပမတ္တကံ တပ္ပနံ, ဝိပါကတပ္ပနေန ပန တပ္ပန္တော ဘိယျော တပ္ပတိ ဒုဂ္ဂတိံ ဂတော အတိဖရုသေန တပ္ပနေန အတိဝိယ တပ္ပတီတိ.

于此颂中，“此世苦”者，即于此世，因（恶）业的折磨与忧恼而受苦。“去后”者，于来世，则因果报的折磨，以极其残酷的恶趣之苦而受苦。“作恶者”，即造作种种恶业之人。“于两处”者，即以此处所说之折磨，名为于两处受苦。“我作恶”者，即彼因（恶）业的折磨而苦恼，思惟“我已作恶”而受苦。此（现世之）苦尚微，然当因果报而受苦时，即堕于恶趣后，因极其粗暴之折磨而受更重、更极之苦。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得须陀洹等果位。此说法对大众饶有利益。

ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု ဒွါဒသမံ.

第十二，提婆达多之事。

၁၃. သုမနာဒေဝီဝတ္ထု

13. 须摩那提毗的故事

ဣဓ နန္ဒတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သုမနာဒေဝိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在祇陀林时，因须摩那提毗（Sumanādevī）而开示了这首以“于此喜”为开头的法句。

သာဝတ္ထိယဉှိ ဒေဝသိကံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ ဒွေ ဘိက္ခူသဟဿာနိ ဘုဉ္ဇန္တိ, တထာ ဝိသာခါယ မဟာဥပါသိကာယ. သာဝတ္ထိယံ ယော ယော ဒါနံ ဒါတုကာမော ဟောတိ, သော သော တေသံ ဥဘိန္နံ ဩကာသံ လဘိတွာဝ ကရောတိ. ကိံ ကာရဏာ? ‘‘တုမှာကံ ဒါနဂ္ဂံ အနာထပိဏ္ဍိကော ဝါ ဝိသာခါ ဝါ အာဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘နာဂတာ’’တိ ဝုတ္တေ သတသဟဿံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကတဒါနမ္ပိ ‘‘ကိံ ဒါနံ နာမေတ’’န္တိ ဂရဟန္တိ. ဥဘောပိ ဟိ တေ ဘိက္ခုသံဃဿ ရုစိဉ္စ အနုစ္ဆဝိကကိစ္စာနိ စ အတိဝိယ ဇာနန္တိ, တေသု ဝိစာရေန္တေသု ဘိက္ခူ စိတ္တရူပံ ဘုဉ္ဇန္တိ. တသ္မာ သဗ္ဗေ ဒါနံ ဒါတုကာမာ တေ ဂဟေတွာဝ ဂစ္ဆန္တိ. ဣတိ တေ အတ္တနော အတ္တနော ဃရေ ဘိက္ခူ ပရိဝိသိတုံ န လဘန္တိ. တတော ဝိသာခါ, ‘‘ကော နု ခေါ မမ ဌာနေ ဌတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တီ ပုတ္တဿ ဓီတရံ ဒိသွာ တံ အတ္တနော ဌာနေ ဌပေသိ. သာ တဿာ နိဝေသနေ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသတိ. အနာထပိဏ္ဍိကောပိ မဟာသုဘဒ္ဒံ နာမ ဇေဋ္ဌဓီတရံ ဌပေသိ. သာ ဘိက္ခူနံ [Pg.98] ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တီ ဓမ္မံ သုဏန္တီ သောတာပန္နာ ဟုတွာ ပတိကုလံ အဂမာသိ. တတော စူဠသုဘဒ္ဒံ ဌပေသိ. သာပိ တထေဝ ကရောန္တီ သောတာပန္နာ ဟုတွာ ပတိကုလံ ဂတာ. အထ သုမနဒေဝိံ နာမ ကနိဋ္ဌဓီတရံ ဌပေသိ. သာ ပန ဓမ္မံ သုတွာ သကဒါဂါမိဖလံ ပတွာ ကုမာရိကာဝ ဟုတွာ တထာရူပေန အဖာသုကေန အာတုရာ အာဟာရုပစ္ဆေဒံ ကတွာ ပိတရံ ဒဋ္ဌုကာမာ ဟုတွာ ပက္ကောသာပေသိ. သော ဧကသ္မိံ ဒါနဂ္ဂေ တဿာ သာသနံ သုတွာဝ အာဂန္တွာ, ‘‘ကိံ, အမ္မ သုမနေ’’တိ အာဟ. သာပိ နံ အာဟ – ‘‘ကိံ, တာတ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ? ‘‘ဝိလပသိ အမ္မာ’’တိ? ‘‘န ဝိလပါမိ, ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ. ‘‘ဘာယသိ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘န ဘာယာမိ, ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’’တိ. ဧတ္တကံ ဝတွာယေဝ ပန သာ ကာလမကာသိ. သော သောတာပန္နောပိ သမာနော သေဋ္ဌိဓီတရိ ဥပ္ပန္နသောကံ အဓိဝါသေတုံ အသက္ကောန္တော ဓီတု သရီရကိစ္စံ ကာရေတွာ ရောဒန္တော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ကိံ, ဂဟပတိ, ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿုမုခေါ ရောဒမာနော အာဂတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဓီတာ မေ, ဘန္တေ, သုမနဒေဝီ ကာလကတာ’’တိ အာဟ. ‘‘အထ ကသ္မာ သောစသိ, နနု သဗ္ဗေသံ ဧကံသိကံ မရဏ’’န္တိ? ‘‘ဇာနာမေတံ, ဘန္တေ, ဧဝရူပါ နာမ မေ ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ ဓီတာ, သာ မရဏကာလေ သတိံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတုံ အသက္ကောန္တီ ဝိလပမာနာ မတာ, တေန မေ အနပ္ပကံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တာယ ကထိတံ မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ? ‘‘အဟံ တံ, ဘန္တေ, ‘အမ္မ, သုမနေ’တိ အာမန္တေသိံ. အထ မံ အာဟ – ‘ကိံ, တာတ, ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ? ‘ဝိလပသိ, အမ္မာ’တိ? ‘န ဝိလပါမိ, ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ. ‘ဘာယသိ, အမ္မာ’တိ? ‘န ဘာယာမိ ကနိဋ္ဌဘာတိကာ’တိ. ဧတ္တကံ ဝတွာ ကာလမကာသီ’’တိ. အထ နံ ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘န တေ မဟာသေဋ္ဌိ ဓီတာ ဝိလပတီ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဘန္တေ ဧဝမာဟာ’’တိ? ‘‘ကနိဋ္ဌတ္တာယေဝ. ဓီတာ ဟိ တေ, ဂဟပတိ, မဂ္ဂဖလေဟိ တယာ မဟလ္လိကာ. တွဉှိ သောတာပန္နော, ဓီတာ ပန တေ သကဒါဂါမိနီ. သာ မဂ္ဂဖလေဟိ တယာ မဟလ္လိကတ္တာ တံ ဧဝမာဟာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဂဟပတီ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တာ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တုသိတဘဝနေ, ဂဟပတီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မမ ဓီတာ ဣဓ ဉာတကာနံ အန္တရေ နန္ဒမာနာ ဝိစရိတွာ ဣတော ဂန္တွာပိ နန္ဒနဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘အာမ, ဂဟပတိ, အပ္ပမတ္တာ နာမ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ ဣဓ လောကေ စ ပရလောကေ စ နန္ဒန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

在舍卫城(Sāvatthī)，给孤独的家中每天有两千位比丘用餐，大优婆夷毘舍佉的家中也是如此。在舍卫城，凡是想行布施的人，都只有在他们二人有空暇时才做。是何原因？因为人们会问：“给孤独或毘舍佉来了你们的布施堂吗？”当被告知“没来”时，即使是花费十万钱所作的布施，他们也会批评说：“这算什么布施？”他们二人都非常了解比丘僧团的喜好和适宜之事，在他们的安排下，比丘们能享用到合意的食物。因此，所有想行布施的人都会邀请他们同去。这样一来，他们自己就无法在各自的家中招待比丘了。于是毘舍佉思考着：“有谁能代我招待比丘僧团呢？”她看到自己的孙女，便让她代替自己。她就在毘舍佉的住所招待比丘僧团。给孤独也安排了名为大苏芭达的长女。她在服务比丘时听闻佛法，成为入流者后，就去到夫家。之后，他安排了小苏芭达。她也同样行事，成为入流者后，去到夫家。然后，他安排了名为须摩那提毗的小女儿。她听闻佛法后，证得一来果，但仍是少女，后来因病身体不适，断绝了食物，想要见父亲，便派人去召唤他。他当时正在一处布施堂，一听到消息就来了，问道：“怎么了，女儿须摩那？”她却对他说：“怎么了，父亲，小弟弟？”“女儿，你说胡话吗？”“我没有说胡话，小弟弟。”“女儿，你害怕吗？”“我不害怕，小弟弟。”她只说了这么多就去世了。他虽然是入流者，却无法忍受因女儿而生起的忧伤，在为女儿办完后事后，哭着去到导师跟前。当被问道：“居士，你为何忧愁、沮丧、满面泪痕地哭着前来？”他说：“世尊，我的女儿须摩那提毗去世了。”“那你为何忧伤？死亡难道不是一切众生都确定的吗？”“世尊，这我知道，但我那具足惭愧的女儿，在临终时无法安立正念，在胡言乱语中死去，为此我生起了不小的忧恼。”“大长者，她说了什么？”“世尊，我称呼她：“女儿，须摩那。”她却对我说：“怎么了，父亲，小弟弟？”我问：“女儿，你说胡话吗？”她说：“我没有说胡话，小弟弟。”我问：“女儿，你害怕吗？”她说：“我不害怕，小弟弟。”她只说了这么多就去世了。”于是世尊对他说：“大长者，你的女儿没有说胡话。”“世尊，那她为何这么说？”“正是因为你较小的缘故。居士，你的女儿在道果上比你年长。你只是入流者，而你的女儿是一来者。因为她在道果上比你年长，所以她那样对你说。”“是这样吗，世尊？”“是的，居士。”“世尊，她现在投生在哪里？”“在兜率天，居士。”“世尊，我的女儿在此世于亲人中欢喜度日，离世后也投生在欢喜之处。”于是导师说：“是的，居士，不放逸的在家人或出家人，于此世及来世皆欢喜。”说完，他诵此偈：

၁၈.

18.

‘‘ဣဓ [Pg.99] နန္ဒတိ ပေစ္စ နန္ဒတိ, ကတပုညော ဥဘယတ္ထ နန္ဒတိ;

ပုညံ မေ ကတန္တိ နန္ဒတိ, ဘိယျော နန္ဒတိ သုဂ္ဂတိံ ဂတော’’တိ.

现世他欢喜，死后亦欢喜； 做诸功德者，两处皆欢喜； 喜‘我已修福’，生善趣愈喜。

တတ္ထ ဣဓာတိ ဣဓ လောကေ ကမ္မနန္ဒနေန နန္ဒတိ. ပေစ္စာတိ ပရလောကေ ဝိပါကနန္ဒနေန နန္ဒတိ. ကတပုညောတိ နာနပ္ပကာရဿ ပုညဿ ကတ္တာ. ဥဘယတ္ထာတိ ဣဓ ‘‘ကတံ မေ ကုသလံ, အကတံ မေ ပါပ’’န္တိ နန္ဒတိ, ပရတ္ထ ဝိပါကံ အနုဘဝန္တော နန္ဒတိ. ပုညံ မေတိ ဣဓ နန္ဒန္တော ပန ‘‘ပုညံ မေ ကတ’’န္တိ သောမနဿမတ္တေနေဝ ကမ္မနန္ဒနံ ဥပါဒါယ နန္ဒတိ. ဘိယျောတိ ဝိပါကနန္ဒနေန ပန သုဂတိံ ဂတော သတ္တပညာသဝဿကောဋိယော သဋ္ဌိဝဿသတသဟဿာနိ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တော တုသိတပုရေ အတိဝိယ နန္ဒတီတိ.

于此颂中，“于此”是指在此世，因喜爱其业而欢喜。“去后”是指在来世，因喜爱其果报而欢喜。“造福者”是造作种种福业者。“于两处”是指在此世因“我已行善，未曾作恶”而欢喜，在来世感受果报时亦欢喜。“我已造福”而欢喜，是指在此世欢喜者，仅因“我已造福”的喜悦，缘于喜爱其业而欢喜。“更加”欢喜，是指因喜爱其果报，去到善趣者，在兜率天城中，享受五亿七千六百万年的天界福报，而极度地欢喜。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得须陀洹等果位。此说法对大众饶有助益。

သုမနာဒေဝီဝတ္ထု တေရသမံ.

须摩那提毗事，第十三。

၁၄. ဒွေသဟာယကဘိက္ခုဝတ္ထု

14. 二位好友比丘事

ဗဟုမ္ပိ စေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဒွေ သဟာယကေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此以“Bahumpi ce”为始的法谈，是导师住于祇陀林时，就二位好友比丘而说。

သာဝတ္ထိဝါသိနော ဟိ ဒွေ ကုလပုတ္တာ သဟာယကာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ကာမေ ပဟာယ သာသနေ ဥရံ ဒတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ပဉ္စ ဝဿာနိ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ သန္တိကေ ဝသိတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ သာသနေ ဓုရံ ပုစ္ဆိတွာ ဝိပဿနာဓုရဉ္စ ဂန္ထဓုရဉ္စ ဝိတ္ထာရတော သုတွာ ဧကော တာဝ ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတော န သက္ခိဿာမိ ဂန္ထဓုရံ ပူရေတုံ, ဝိပဿနာဓုရံ ပန ပူရေဿာမီ’’တိ ယာဝ အရဟတ္တာ ဝိပဿနာဓုရံ ကထာပေတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ဣတရော ပန ‘‘အဟံ ဂန္ထဓုရံ ပူရေဿာမီ’’တိ အနုက္ကမေန တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ဂတဂတဋ္ဌာနေ ဓမ္မံ ကထေတိ, သရဘညံ ဘဏတိ, ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ဓမ္မံ ဝါစေန္တော ဝိစရတိ. အဋ္ဌာရသန္နံ မဟာဂဏာနံ အာစရိယော အဟောသိ. ဘိက္ခူ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ [Pg.100] ဣတရဿ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ အရဟတ္တံ ပတွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ’’တိ ဝဒန္တိ. ထေရော ‘‘ဂစ္ဆထ, အာဝုသော, မမ ဝစနေန သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အသီတိ မဟာထေရေ ဝန္ဒထ, သဟာယကတ္ထေရမ္ပိ မေ ‘အမှာကံ အာစရိယော တုမှေ ဝန္ဒတီ’တိ ဝဒထာ’’တိ ပေသေတိ. တေ ဘိက္ခူ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရဉ္စေဝ အသီတိ မဟာထေရေ စ ဝန္ဒိတွာ ဂန္ထိကတ္ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘန္တေ, အမှာကံ အာစရိယော တုမှေ ဝန္ဒတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဣတရေန စ ‘‘ကော နာမ သော’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘တုမှာကံ သဟာယကဘိက္ခု, ဘန္တေ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧဝံ ထေရေ ပုနပ္ပုနံ သာသနံ ပဟိဏန္တေ သော ဘိက္ခု ထောကံ ကာလံ သဟိတွာ အပရဘာဂေ သဟိတုံ အသက္ကောန္တော ‘‘အမှာကံ အာစရိယော တုမှေ ဝန္ဒတီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ကော ဧသော’’တိ ဝတွာ ‘‘တုမှာကံ သဟာယကဘိက္ခူ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ကိံ ပန တုမှေဟိ တဿ သန္တိကေ ဥဂ္ဂဟိတံ, ကိံ ဒီဃနိကာယာဒီသု အညတရော နိကာယော, ကိံ တီသု ပိဋကေသု ဧကံ ပိဋက’’န္တိ ဝတွာ ‘‘စတုပ္ပဒိကမ္ပိ ဂါထံ န ဇာနာတိ, ပံသုကူလံ ဂဟေတွာ ပဗ္ဗဇိတကာလေယေဝ အရညံ ပဝိဋ္ဌော, ဗဟူ ဝတ အန္တေဝါသိကေ လဘိ, တဿ အာဂတကာလေ မယာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေသိ.

舍卫城(Sāvatthī)有两位良家子，是同伴。他们前往寺院，听闻世尊的说法后，舍弃欲乐，献身于教法而出家。他们在亲教师和戒师座下住了五年，然后去拜见世尊，请问教法中的责任。在详细听闻了观的责任和经论的责任后，其中一位说：“尊者，我年老出家，无法完成经论的责任，但我会完成观的责任。”于是他请求传授观的责任直到证得阿罗汉果，他精勤努力，证得了阿罗汉果，并具足四无碍解。另一位则想：“我将完成经论的责任。”他依次学习了三藏佛语，在所到之处说法、讽诵，教导五百位比丘，四处游方。他成了十八个大僧团的老师。比丘们从世尊处领受业处后，前往另一位长老的住处，安住于他的教诫中证得了阿罗汉果。他们顶礼长老后说：“我们想拜见世尊。”长老便派他们去，说：“贤友，去吧，以我的名义顶礼世尊和八十大长老，也对我的同伴长老说：‘我们的老师顶礼您。’”那些比丘前往寺院，顶礼了世尊和八十大长老，然后来到研经长老的跟前说：“尊者，我们的老师顶礼您。”当他问：“他是谁？”他们回答：“尊者，是您的同伴比丘。”就这样，那位长老一再派人传达讯息，这位比丘忍耐了一段时间，后来无法再忍受。当再次听到“我们的老师顶礼您”时，他问：“那是谁？”在被告知“是您的同伴比丘”后，他说：“你们从他那里学到了什么？是《长部》(Dīghanikāya)等部(nikāya)之一，还是三藏中的一藏？”然后想道：“他连一首四句偈都不懂，出家时拿了粪扫衣就进了林野，竟然得到这么多弟子！等他来时，我应当问他问题。”

အထ အပရဘာဂေ ထေရော သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုံ အာဂတော. သဟာယကဿ ထေရဿ သန္တိကေ ပတ္တစီဝရံ ဌပေတွာ ဂန္တွာ သတ္ထာရဉ္စေဝ အသီတိ မဟာထေရေ စ ဝန္ဒိတွာ သဟာယကဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပစ္စာဂမိ. အထဿ သော ဝတ္တံ ကာရေတွာ သမပ္ပမာဏံ အာသနံ ဂဟေတွာ, ‘‘ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ နိသီဒိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ ‘‘ဧသ ဧဝရူပံ မမ ပုတ္တံ ဝိဟေဌေတွာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တေယျာ’’တိ တသ္မိံ အနုကမ္ပာယ ဝိဟာရစာရိကံ စရန္တော ဝိယ တေသံ နိသိန္နဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသီဒိ. တတ္ထ တတ္ထ နိသီဒန္တာ ဟိ ဘိက္ခူ ဗုဒ္ဓါသနံ ပညာပေတွာဝ နိသီဒန္တိ. တေန သတ္ထာ ပကတိပညတ္တေယေဝ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ပန ဂန္ထိကဘိက္ခုံ ပဌမဇ္ဈာနေ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ တသ္မိံ အကထိတေ ဒုတိယဇ္ဈာနံ အာဒိံ ကတွာ အဋ္ဌသုပိ သမာပတ္တီသု ရူပါရူပေသု စ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ဂန္ထိကတ္ထေရော ဧကမ္ပိ ကထေတုံ နာသက္ခိ. ဣတရော တံ သဗ္ဗံ ကထေသိ. အထ နံ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ဂန္ထိကတ္ထေရော ကထေတုံ နာသက္ခိ. တတော ခီဏာသဝတ္ထေရံ ပုစ္ဆိ. ထေရော ကထေသိ. သတ္ထာ ‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခူ’’တိ အဘိနန္ဒိတွာ သေသမဂ္ဂေသုပိ ပဋိပါဋိယာ [Pg.101] ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ဂန္ထိကော ဧကမ္ပိ ကထေတုံ နာသက္ခိ, ခီဏာသဝေါ ပုစ္ဆိတံ ပုစ္ဆိတံ ကထေသိ. သတ္ထာ စတူသုပိ ဌာနေသု တဿ သာဓုကာရံ အဒါသိ. တံ သုတွာ ဘုမ္မဒေဝေ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ သဗ္ဗာ ဒေဝတာ စေဝ နာဂသုပဏ္ဏာ စ သာဓုကာရံ အဒံသု. တံ သာဓုကာရံ သုတွာ တဿ အန္တေဝါသိကာ စေဝ သဒ္ဓိဝိဟာရိနော စ သတ္ထာရံ ဥဇ္ဈာယိံသု – ‘‘ကိံ နာမေတံ သတ္ထာရာ ကတံ, ကိဉ္စိ အဇာနန္တဿ မဟလ္လကတ္ထေရဿ စတူသု ဌာနေသု သာဓုကာရံ အဒါသိ, အမှာကံ ပနာစရိယဿ သဗ္ဗပရိယတ္တိဓရဿ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ပါမောက္ခဿ ပသံသာမတ္တမ္ပိ န ကရီ’’တိ. အထ နေ သတ္ထာ ‘‘ကိံ နာမေတံ, ဘိက္ခဝေ, ကထေထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တသ္မိံ အတ္ထေ အာရောစိတေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, တုမှာကံ အာစရိယော မမ သာသနေ ဘတိယာ ဂါဝေါ ရက္ခဏသဒိသော, မယှံ ပန ပုတ္တော ယထာရုစိယာ ပဉ္စ ဂေါရသေ ပရိဘုဉ္ဇနကသာမိသဒိသော’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

其后，长老前来拜见世尊。他将衣钵放在同伴长老那里，前去顶礼世尊和八十大长老，然后回到同伴的住处。那位比丘为他尽了待客之谊后，自己也取了一个同等的座位，心想：“我要问他问题”，便坐了下来。那一刻，世尊心想：“此人若恼害我这样的儿子，将会投生于地狱。”出于对他的怜悯，世尊如同在寺院中巡行一般，来到他们所坐之处，在预设的上等佛座上坐下。诚然，比丘们无论在哪里坐下，都会先铺设佛座，因此世尊便在平时就铺设好的座位上坐下。坐下后，世尊先问那位博学比丘关于初禅的问题，在他回答之后，又继续问了从第二禅开始，乃至八种等至与色、无色禅的问题，那位博学比丘全都作了回答。接着，世尊问他关于须陀洹道(sotāpattimagga)的问题，那位博学长老答不出来。于是世尊问漏尽长老，长老作答了。世尊称赞道：“善哉，善哉，比丘！”然后依次问了关于其余诸道的问题。那位博学者一个也答不出来，而漏尽者则对所问的问题一一作答。世尊在这四个地方都对他表示赞许。听到这赞许声，从地居天开始，上至梵天界的所有天神、龙和金翅鸟都发出了赞许声。听到这赞许声，那位博学者的弟子和同住者们抱怨世尊说：“世尊这是做什么？对那个一无所知的老长老，在四个地方都加以赞许，而对我们博通一切教法、五百比丘的领导者——我们的老师，却连一句称赞都没有！”于是世尊问他们：“比丘们，你们在说什么？”当他们说明原委后，世尊说：“比丘们，你们的老师在我的教法中，好比一个为了工钱而看牛的人；而我的儿子，则好比随自己意愿享用五种牛乳制品的主人。”说完，便诵出此等偈颂——

၁၉.

19.

‘‘ဗဟုမ္ပိ စေ သံဟိတ ဘာသမာနော,န တက္ကရော ဟောတိ နရော ပမတ္တော;

ဂေါပေါဝ ဂါဝေါ ဂဏယံ ပရေသံ,န ဘာဂဝါ သာမညဿ ဟောတိ.

虽多诵经典，放逸不实行； 如牧数他牛，不得沙门分。

၂၀.

20.

‘‘အပ္ပမ္ပိ စေ သံဟိတ ဘာသမာနော,ဓမ္မဿ ဟောတိ အနုဓမ္မစာရီ;

ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ ပဟာယ မောဟံ,သမ္မပ္ပဇာနော သုဝိမုတ္တစိတ္တော.‘‘အနုပါဒိယာနော ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ,သ ဘာဂဝါ သာမညဿ ဟောတီ’’တိ.

虽诵经典少，依法而实行； 舍断贪瞋痴，正知解脱心； 不执此他世，彼享沙门分。

တတ္ထ သံဟိတန္တိ တေပိဋကဿ ဗုဒ္ဓဝစနဿေတံ နာမံ. တံ အာစရိယေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ဗဟုမ္ပိ ပရေသံ ဘာသမာနော ဝါစေန္တော တံ ဓမ္မံ သုတွာ ယံ ကာရကေန ပုဂ္ဂလေန ကတ္တဗ္ဗံ, တက္ကရော န ဟောတိ. ကုက္ကုဋဿ ပက္ခပဟရဏမတ္တမ္ပိ အနိစ္စာဒိဝသေန ယောနိသောမနသိကာရံ နပ္ပဝတ္တေတိ. ဧသော ယထာ နာမ ဒိဝသံ ဘတိယာ ဂါဝေါ ရက္ခန္တော ဂေါပေါ ပါတောဝ နိရဝသေသံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ သာယံ ဂဟေတွာ သာမိကာနံ နိယျာဒေတွာ ဒိဝသဘတိမတ္တံ ဂဏှာတိ, ယထာရုစိယာ ပန ပဉ္စ ဂေါရသေ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ [Pg.102] န လဘတိ, ဧဝမေဝ ကေဝလံ အန္တေဝါသိကာနံ သန္တိကာ ဝတ္တပဋိဝတ္တကရဏမတ္တဿ ဘာဂီ ဟောတိ, သာမညဿ ပန ဘာဂီ န ဟောတိ. ယထာ ပန ဂေါပါလကေန နိယျာဒိတာနံ ဂုန္နံ ဂေါရသံ သာမိကာဝ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ, တထာ တေန ကထိတံ ဓမ္မံ သုတွာ ကာရကပုဂ္ဂလာ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ကေစိ ပဌမဇ္ဈာနာဒီနိ ပါပုဏန္တိ, ကေစိ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ မဂ္ဂဖလာနိ ပါပုဏန္တိ, ဂေါဏသာမိကာ ဂေါရသဿေဝ သာမညဿ ဘာဂိနော ဟောန္တိ.

在此，“圣典”（saṃhita）是三藏佛语的名称。他亲近老师学习后，虽然也为他人大量地解说、教导，但在听闻那法之后，却不去做一个行者该做的事。他甚至在鸡拍翼的片刻间，都不曾以无常等的方式令如理作意生起。这就像一个为了工钱而看牛的牧人，整天看牛，早上接收了全部的牛，傍晚交还给主人，只得到一天的工钱，却不能随意享用五种牛乳制品。同样地，他仅仅分享到从弟子们那里得到侍奉而已，却不能分享沙门身份的利益。又如，牧人所照管的牛，其牛乳制品只有主人们才能享用；同样地，听闻他所说的法后，那些行者，依照教导而行，有些证得初禅等，有些增长观（vipassanā）而证得道与果，犹如牛主是牛乳制品的分享者，他们才是沙门身份利益的分享者。

ဣတိ သတ္ထာ သီလသမ္ပန္နဿ ဗဟုဿုတဿ ပမာဒဝိဟာရိနော အနိစ္စာဒိဝသေန ယောနိသောမနသိကာရေ ပမတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဝသေန ပဌမံ ဂါထံ ကထေသိ, န ဒုဿီလဿ. ဒုတိယဂါထာ ပန အပ္ပဿုတဿပိ ယောနိသောမနသိကာရေ ကမ္မံ ကရောန္တဿ ကာရကပုဂ္ဂလဿ ဝသေန ကထိတာ.

如是，导师是针对一位具戒、多闻，但住于放逸，于无常等法的如理作意上懈怠的比丘，而非针对无戒者，说了第一首偈。第二首偈则是针对虽少闻，但在如理作意方面用功的行者而说。

တတ္ထ အပ္ပမ္ပီ စေတိ ထောကံ ဧကဝဂ္ဂဒွိဝဂ္ဂမတ္တမ္ပိ. ဓမ္မဿ ဟောတိ အနုဓမ္မစာရီတိ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ နဝလောကုတ္တရဓမ္မဿ အနုရူပံ ဓမ္မံ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါသင်္ခါတံ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဓုတင်္ဂအသုဘကမ္မဋ္ဌာနာဒိဘေဒံ စရန္တော အနုဓမ္မစာရီ ဟောတိ. သော ‘‘အဇ္ဇ အဇ္ဇေဝါ’’တိ ပဋိဝေဓံ အာကင်္ခန္တော ဝိစရတိ. သော ဣမာယ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ ပဟာယ မောဟံ သမ္မာ ဟေတုနာ နယေန ပရိဇာနိတဗ္ဗေ ဓမ္မေ ပရိဇာနန္တော တဒင်္ဂဝိက္ခမ္ဘနသမုစ္ဆေဒပဋိပ္ပဿဒ္ဓိနိဿရဏဝိမုတ္တီနံ ဝသေန သုဝိမုတ္တစိတ္တော, အနုပါဒိယာနော ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါတိ ဣဓလောကပရလောကပရိယာပန္နာ ဝါ အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရာ ဝါ ခန္ဓာယတနဓာတုယော စတူဟိ ဥပါဒါနေဟိ အနုပါဒိယန္တော မဟာခီဏာသဝေါ မဂ္ဂသင်္ခါတဿ သာမညဿ ဝသေန အာဂတဿ ဖလသာမညဿ စေဝ ပဉ္စအသေက္ခဓမ္မက္ခန္ဓဿ စ ဘာဂဝါ ဟောတီတိ ရတနကူဋေန ဝိယ အဂါရဿ အရဟတ္တေန ဒေသနာယ ကူဋံ ဂဏှီတိ.

于此，“纵然少许”是说：少量，即使只有一品或二品的量。“于法随法行者”是说：了知义、了知法之后，奉行与九种出世间法相应的法，即被称为前分道、有四遍净戒、头陀行、不净业处等区别的法，行此法者即是随法行者。他怀着“今日，就在今日”证悟的渴望而行。通过此正修行，他舍断贪、瞋与痴，以正因与正理遍知了应被遍知的诸法，经由彼分、镇伏、正断、安息、出离等解脱而心善解脱；不以此世或他世，即不以四种取来执取摄于此世他世、或内或外的蕴、处、界，成为大漏尽者。他是有分于道沙门性、由道而来的果沙门性，以及五无学法蕴沙门性者。犹如房屋以宝顶为顶峰，世尊以阿罗汉果为此说法的顶峰。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹等果位。此说法对大众饶有助益。

ဒွေသဟာယကဘိက္ခုဝတ္ထု စုဒ္ဒသမံ.

第十四，两位同伴比丘事终。

ယမကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

双品释义终。

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品终。

၂. အပ္ပမာဒဝဂ္ဂေါ

2. 不放逸品

၁. သာမာဝတီဝတ္ထု

1. 萨玛瓦蒂事

အပ္ပမာဒေါ [Pg.103] အမတပဒန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ကောသမ္ဗိံ ဥပနိဿာယ ဃောသိတာရာမေ ဝိဟရန္တော သာမာဝတိပ္ပမုခါနံ ပဉ္စန္နံ ဣတ္ထိသတာနံ, မာဂဏ္ဍိယပ္ပမုခါနဉ္စ ဧတိဿာ ပဉ္စန္နံ ဉာတိသတာနံ မရဏဗျသနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师依憍赏弥（Kosambī）城住于瞿师罗园（Ghositārāma）时，缘于以萨玛瓦蒂（Sāmāvatī）为首的五百名妇女，以及以玛甘迪雅（Māgaṇḍiyā）为首的其五百名亲属遭遇死亡与不幸，而说了此法教：“不放逸是不死之道”。

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – အတီတေ အလ္လကပ္ပရဋ္ဌေ အလ္လကပ္ပရာဇာ နာမ, ဝေဌဒီပကရဋ္ဌေ ဝေဌဒီပကရာဇာ နာမာတိ ဣမေ ဒွေ ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ သဟာယကာ ဟုတွာ ဧကာစရိယကုလေ သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အတ္တနော အတ္တနော ပိတူနံ အစ္စယေန ဆတ္တံ ဥဿာပေတွာ အာယာမေန ဒသဒသယောဇနိကေ ရဋ္ဌေ ရာဇာနော အဟေသုံ. တေ ကာလေန ကာလံ သမာဂန္တွာ ဧကတော တိဋ္ဌန္တာ နိသီဒန္တာ နိပဇ္ဇန္တာ မဟာဇနံ ဇာယမာနဉ္စ ဇီယမာနဉ္စ မီယမာနဉ္စ ဒိသွာ ‘‘ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တံ အနုဂစ္ဆန္တော နာမ နတ္ထိ, အန္တမသော အတ္တနော သရီရမ္ပိ နာနုဂစ္ဆတိ, သဗ္ဗံ ပဟာယ ဂန္တဗ္ဗံ, ကိံ နော ဃရာဝါသေန, ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ မန္တေတွာ ရဇ္ဇာနိ ပုတ္တဒါရာနံ နိယျာဒေတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဟိမဝန္တပ္ပဒေသေ ဝသန္တာ မန္တယိံသု – ‘‘မယံ ရဇ္ဇံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတာ, န ဇီဝိတုံ အသက္ကောန္တာ. တေ မယံ ဧကဋ္ဌာနေ ဝသန္တာ အပဗ္ဗဇိတသဒိသာယေဝ ဟောမ, တသ္မာ ဝိသုံ ဝသိဿာမ. တွံ ဧတသ္မိံ ပဗ္ဗတေ ဝသ, အဟံ ဣမသ္မိံ ပဗ္ဗတေ ဝသိဿာမိ. အနွဍ္ဎမာသံ ပန ဥပေါသထဒိဝသေ ဧကတော ဘဝိဿာမာ’’တိ. အထ ခေါ နေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧဝမ္ပိ နော ဂဏသင်္ဂဏိကာဝ ဘဝိဿတိ, တွံ ပန တဝ ပဗ္ဗတေ အဂ္ဂိံ ဇာလေယျာသိ, အဟံ မမ ပဗ္ဗတေ အဂ္ဂိံ ဇာလေဿာမိ, တာယ သညာယ အတ္ထိဘာဝံ ဇာနိဿာမာ’’တိ. တေ တထာ ကရိံသု.

于此，其次第故事如下：往昔，在阿拉咖巴(Allakappa)国，有位阿拉咖巴王；在韦他帝巴咖(Veṭhadīpaka)国，有位韦他帝巴咖王。此二王从年少时起即为好友，于同一师门学习技艺，各自在父亲去世后继承王位，统治着广达十由旬的国土。他们时常相会，一同站立、安坐、躺卧。当看见众人经历生、老、死时，他们思忖道：“去往后世时，无有任何跟随者，乃至自身的身体亦不能跟随，必须舍弃一切而去。我等居家何益？我等当出家。”商议之后，他们便将王国托付给妻儿，出家为仙人，居住在喜马凡陀山地。他们商议道：“我等是舍弃王国而出家，并非因无法维生。然我等若同住一处，则与未出家者无异。是故，我等当分开居住：你住在那座山上，我住在这座山上。每半月一次的布萨(uposatha)日，我等再相聚。”其后，他们又生此念：“即便如此，我等仍有团体交往。不如你在你的山上燃火，我在我的山上亦燃火，以此信号得知彼此尚在。”于是他们便如此行事。

အထ အပရဘာဂေ ဝေဌဒီပကတာပသော ကာလံ ကတွာ မဟေသက္ခော ဒေဝရာဇာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော. တတော အဍ္ဎမာသေ သမ္ပတ္တေ အဂ္ဂိံ အဒိသွာဝ ဣတရော ‘‘သဟာယကော မေ ကာလကတော’’တိ အညာသိ. ဣတရောပိ နိဗ္ဗတ္တက္ခဏေယေဝ အတ္တနော ဒေဝသိရိံ ဩလောကေတွာ ကမ္မံ ဥပဓာရေန္တော နိက္ခမနတော ပဋ္ဌာယ အတ္တနော တပစရိယံ ဒိသွာ ‘‘ဂန္တွာ မမ သဟာယကံ ပဿိဿာမီ’’တိ [Pg.104] တံ အတ္တဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ မဂ္ဂိကပုရိသော ဝိယ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သော အာဟ – ‘‘ကုတော အာဂတောသီ’’တိ? ‘‘မဂ္ဂိကပုရိသော အဟံ, ဘန္တေ, ဒူရတောဝ အာဂတောမှိ. ကိံ ပန, ဘန္တေ, အယျော ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဧကကောဝ ဝသတိ, အညောပိ ကောစိ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ မေ ဧကော သဟာယကော’’တိ. ‘‘ကုဟိံ သော’’တိ? ‘‘ဧတသ္မိံ ပဗ္ဗတေ ဝသတိ, ဥပေါသထဒိဝသေ ပန အဂ္ဂိံ န ဇာလေတိ, မတော နူန ဘဝိဿတီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘အဟံ သော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တောသီ’’တိ? ‘‘ဒေဝလောကေ မဟေသက္ခော ဒေဝရာဇာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တောသ္မိ, ဘန္တေ, ‘အယျံ ပဿိဿာမီ’တိ ပုန အာဂတောမှိ. အပိ နု ခေါ အယျာနံ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဝသန္တာနံ ကောစိ ဥပဒ္ဒဝေါ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘အာမ, အာဝုသော, ဟတ္ထီ နိဿာယ ကိလမာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ဝေါ, ဘန္တေ, ဟတ္ထီ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘သမ္မဇ္ဇနဋ္ဌာနေ လဏ္ဍံ ပါတေန္တိ, ပါဒေဟိ ဘူမိယံ ပဟရိတွာ ပံသုံ ဥဒ္ဓရန္တိ, သွာဟံ လဏ္ဍံ ဆဍ္ဍေန္တော ပံသုံ သမံ ကရောန္တော ကိလမာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တေသံ အနာဂမနံ ဣစ္ဆထာ’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တေသံ အနာဂမနံ ကရိဿာမီ’’တိ တာပသဿ ဟတ္ထိကန္တဝီဏဉ္စေဝ ဟတ္ထိကန္တမန္တဉ္စ အဒါသိ. ဒဒန္တော စ ပန ဝီဏာယ တိဿော တန္တိယော ဒဿေတွာ တယော မန္တေ ဥဂ္ဂဏှာပေတွာ ‘‘ဣမံ တန္တိံ ပဟရိတွာ ဣမသ္မိံ မန္တေ ဝုတ္တေ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေတုမ္ပိ အသက္ကောန္တာ ဟတ္ထီ ပလာယန္တိ, ဣမံ တန္တိံ ပဟရိတွာ ဣမသ္မိံ မန္တေ ဝုတ္တေ နိဝတ္တိတွာ ပစ္ဆတော ဩလောကေန္တာ ဩလောကေန္တာ ပလာယန္တိ, ဣမံ တန္တိံ ပဟရိတွာ ဣမသ္မိံ မန္တေ ဝုတ္တေ ဟတ္ထိယူထပတိ ပိဋ္ဌိံ ဥပနာမေန္တော အာဂစ္ဆတီ’’တိ အာစိက္ခိတွာ, ‘‘ယံ ဝေါ ရုစ္စတိ, တံ ကရေယျာထာ’’တိ ဝတွာ တာပသံ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကာမိ. တာပသော ပလာယနမန္တံ ဝတွာ ပလာယနတန္တိံ ပဟရိတွာ ဟတ္ထီ ပလာပေတွာ ဝသိ.

后来，韦他帝巴咖(Veṭhadīpaka)苦行者死后，投生为一位大威力的天王。半个月后，另一位苦行者不见火，便知：“我的朋友已死。”而那位天王一投生，就看见自己的天界祥瑞，在省察自己的业时，回顾了从出家以来的苦行，心想：“我要去见我的朋友。”于是他舍弃天身，化作行路人的样子，来到朋友跟前，行礼后立于一旁。苦行者问他：“你从何处来？”“尊者，我是从远方来的行路人。请问尊者，您是独自住在此处，还是有其他同伴？”“我有一位朋友。”“他在何处？”“他住在那座山上，但布萨日没有生火，想必已经死了。”“是这样吗，尊者？”“是的，贤友。”“尊者，我就是那个人。”“你投生到何处了？”“尊者，我投生到天界，成为一位大威力的天王，为了见尊者而回来。请问尊者们住在此处可有什么困扰？”“是的，贤友，我因大象而感到疲惫。”“尊者，大象对您做了什么？”“它们在打扫过的地方排泄粪便，用脚击打地面扬起尘土，我清理粪便、平整土地，感到很辛苦。”“那么您希望它们不来吗？”“是的，贤友。”“既然如此，我将使它们不来。”于是他给了苦行者一把能令大象喜悦的琴与一道能令大象喜悦的咒。给的时候，他展示了琴上的三根弦，教了他三句咒，并解释道：“弹此弦并诵此咒时，大象会逃走，连回头看都不能；弹此弦并诵此咒时，大象会一边回头看一边逃走；弹此弦并诵此咒时，象群的首领会前来，并献上它的背。”他嘱咐道：“您可随自己的意愿行事。”说完后，礼敬了苦行者，便离去了。于是，苦行者念诵驱象之咒，弹奏驱象之弦，赶走了大象后安住下来。

တသ္မိံ သမယေ ကောသမ္ဗိယံ ပူရန္တပ္ပော နာမ ရာဇာ ဟောတိ. သော ဧကဒိဝသံ ဂဗ္ဘိနိယာ ဒေဝိယာ သဒ္ဓိံ ဗာလသူရိယတပံ တပ္ပမာနော အဗ္ဘောကာသတလေ နိသီဒိ. ဒေဝီ ရညော ပါရုပနံ သတသဟဿဂ္ဃနိကံ ရတ္တကမ္ဗလံ ပါရုပိတွာ နိသိန္နာ ရညာ သဒ္ဓိံ သမုလ္လပမာနာ ရညော အင်္ဂုလိတော သတသဟဿဂ္ဃနိကံ ရာဇမုဒ္ဒိကံ နီဟရိတွာ အတ္တနော အင်္ဂုလိယံ ပိလန္ဓိ. တသ္မိံ သမယေ ဟတ္ထိလိင်္ဂသကုဏော အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဒူရတော ရတ္တကမ္ဗလပါရုပနံ ဒေဝိံ ဒိသွာ ‘‘မံသပေသီ’’တိ သညာယ ပက္ခေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဩတရိ. ရာဇာ [Pg.105] တဿ ဩတရဏသဒ္ဒေန ဘီတော ဥဋ္ဌာယ အန္တောနိဝေသနံ ပါဝိသိ. ဒေဝီ ဂရုဂဗ္ဘတာယ စေဝ ဘီရုကဇာတိကတာယ စ ဝေဂေန ဂန္တုံ နာသက္ခိ. အထ နံ သော သကုဏော အဇ္ဈပ္ပတ္တော နခပဉ္ဇရေ နိသီဒါပေတွာ အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ. တေ ကိရ သကုဏာ ပဉ္စန္နံ ဟတ္ထီနံ ဗလံ ဓာရေန္တိ. တသ္မာ အာကာသေန နေတွာ ယထာရုစိတဋ္ဌာနေ နိသီဒိတွာ မံသံ ခါဒန္တိ. သာပိ တေန နီယမာနာ မရဏဘယဘီတာ စိန္တေသိ – ‘‘သစာဟံ ဝိရဝိဿာမိ, မနုဿသဒ္ဒေါ နာမ တိရစ္ဆာနဂတာနံ ဥဗ္ဗေဇနီယော, တံ သုတွာ မံ ဆဍ္ဍေဿတိ. ဧဝံ သန္တေ သဟ ဂဗ္ဘေန ဇီဝိတက္ခယံ ပါပုဏိဿာမိ, ယသ္မိံ ပန ဌာနေ နိသီဒိတွာ မံ ခါဒိတုံ အာရဘိဿတိ, တတြ နံ သဒ္ဒံ ကတွာ ပလာပေဿာမီ’’တိ. သာ အတ္တနော ပဏ္ဍိတတာယ အဓိဝါသေသိ.

那时，在憍赏弥(Kosambī)有一位名叫布然答巴(Pūrantappa)的国王。有一天，他与怀有身孕的王后一起在露天庭院晒着晨光。王后披着国王那件价值十万的红色毛毯，正与国王交谈时，从国王的手指上取下价值十万的王戒，戴在自己的手指上。这时，一只哈提陵伽鸟(Hatthiliṅga)从空中飞过，远远看见披着红色毛毯的王后，以为是一块肉，便展开双翼降落下来。国王听到它降落时的风声，心生恐惧，起身进入了内宫。王后因为身怀重孕，又天性胆怯，无法快速离去。于是那只鸟飞扑而至，用爪为笼将她抓住，飞向了天空。据说这种鸟拥有五头大象的力量，因此它们会带着猎物飞走，在喜欢的地方停下来吃肉。王后被它带走，因恐惧死亡而心想：“如果我叫喊，人类的声音对畜生而言是能令其惊恐的，它听到后会把我丢下。如此一来，我将与腹中的胎儿一同丧命。等到它停在某处，正要吃我时，我再发出声音把它吓跑。”她凭借自己的智慧忍耐了下来。

တဒါ စ ဟိမဝန္တပဒေသေ ထောကံ ဝဍ္ဎိတွာ မဏ္ဍပါကာရေန ဌိတော ဧကော မဟာနိဂြောဓော ဟောတိ. သော သကုဏော မိဂရူပါဒီနိ တတ္ထ နေတွာ ခါဒတိ, တသ္မာ တမ္ပိ တတ္ထေဝ နေတွာ ဝိဋပဗ္ဘန္တရေ ဌပေတွာ အာဂတမဂ္ဂံ ဩလောကေသိ. အာဂတမဂ္ဂေါလောကနံ ကိရ တေသံ ဓမ္မတာ. တသ္မိံ ခဏေ ဒေဝီ, ‘‘ဣဒါနိ ဣမံ ပလာပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဥဘော ဟတ္ထေ ဥက္ခိပိတွာ ပါဏိသဒ္ဒဉ္စေဝ မုခသဒ္ဒဉ္စ ကတွာ တံ ပလာပေသိ. အထဿာ သူရိယတ္ထင်္ဂမနကာလေ ဂဗ္ဘေ ကမ္မဇဝါတာ စလိံသု. သဗ္ဗဒိသာသု ဂဇ္ဇန္တော မဟာမေဃော ဥဋ္ဌဟိ. သုခေဓိတာယ ရာဇမဟေသိယာ ‘‘မာ ဘာယိ, အယျေ’’တိ ဝစနမတ္တမ္ပိ အလဘမာနာယ ဒုက္ခပရေတာယ သဗ္ဗရတ္တိံ နိဒ္ဒါ နာမ နာဟောသိ. ဝိဘာတာယ ပန ရတ္တိယာ ဝလာဟကဝိဂမော စ အရုဏုဂ္ဂမနဉ္စ တဿာ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနဉ္စ ဧကက္ခဏေယေဝ အဟောသိ. သာ မေဃဥတုဉ္စ ပဗ္ဗတဥတုဉ္စ အရုဏဥတုဉ္စ ဂဟေတွာ ဇာတတ္တာ ပုတ္တဿ ဥတေနောတိ နာမံ အကာသိ.

当时，在雪山地区(Himavantapadesa)，有一棵稍稍长大的大榕树(mahānigrodha)，如亭帐般矗立。那只鸟将鹿肉等带到那里吃，因此也将她带到那里，放在树杈间，然后察看来路——据说察看来路是它们的习性。那时，王后心想：“现在应将它赶走。”于是举起双手，拍手并呼喊，将它赶走了。其后，日落时分，她腹中的业生风(kammajavātā)发动了。四面八方雷声大作，大块乌云升起。这位在安乐中长大的王后，连一句“夫人，莫怕”的话也得不到，为痛苦所迫，整夜不得入眠。待到天亮，云层消散、黎明升起以及她的分娩，都在同一刹那发生。她因儿子是和合雨时(megha-utu)、山时(pabbata-utu)与黎明时(aruṇa-utu)而出生，故为他取名为优填(Utena)。

အလ္လကပ္ပတာပသဿပိ ခေါ တတော အဝိဒူရေ ဝသနဋ္ဌာနံ ဟောတိ. သော ပကတိယာဝ ဝဿဒိဝသေ သီတဘယေန ဖလာဖလတ္ထာယ ဝနံ န ပဝိသတိ, တံ ရုက္ခမူလံ ဂန္တွာ သကုဏေဟိ ခါဒိတမံသာနံ အဋ္ဌိံ အာဟရိတွာ ကောဋ္ဋေတွာ ရသံ ကတွာ ပိဝတိ. တသ္မာ တံ ဒိဝသံ ‘‘အဋ္ဌိံ အာဟရိဿာမီ’’တိ တတ္ထ ဂန္တွာ ရုက္ခမူလေ အဋ္ဌိံ ပရိယေသေန္တော ဥပရိ ဒါရကသဒ္ဒံ သုတွာ ဥလ္လောကေန္တော ဒေဝိံ ဒိသွာ ‘‘ကာသိ တွ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘မာနုသိတ္ထိမှီ’’တိ. ‘‘ကထံ အာဂတာသီ’’တိ? ‘‘ဟတ္ထိလိင်္ဂသကုဏေနာနီတာမှီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဩတရာဟီ’’တိ အာဟ[Pg.106]. ‘‘ဇာတိသမ္ဘေဒတော ဘာယာမိ, အယျာ’’တိ. ‘‘ကာသိ တွ’’န္တိ? ‘‘ခတ္တိယာမှီ’’တိ. ‘‘အဟမ္ပိ ခတ္တိယောယေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ခတ္တိယမာယံ ကထေဟီ’’တိ. သော ခတ္တိယမာယံ ကထေသိ. ‘‘တေန ဟိ အာရုယှ ပုတ္တံ မေ ဩတာရေဟီ’’တိ. သော ဧကေန ပဿေန အဘိရုဟနမဂ္ဂံ ကတွာ အဘိရုဟိတွာ ဒါရကံ ဂဏှိ. ‘‘မာ မံ ဟတ္ထေန ဆုပီ’’တိ စ ဝုတ္တေ တံ အဆုပိတွာဝ ဒါရကံ ဩတာရေသိ. ဒေဝီပိ ဩတရိ. အထ နံ အဿမပဒံ နေတွာ သီလဘေဒံ အကတွာဝ အနုကမ္ပာယ ပဋိဇဂ္ဂိ, နိမ္မက္ခိကမဓုံ အာဟရိတွာ သယံဇာတသာလိံ အာဟရိတွာ ယာဂုံ ပစိတွာ အဒါသိ. ဧဝံ တသ္မိံ ပဋိဇဂ္ဂန္တေ သာ အပရဘာဂေ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ နေဝ အာဂတမဂ္ဂံ ဇာနာမိ, န ဂမနမဂ္ဂံ ဇာနာမိ, ဣမိနာပိ မေ သဒ္ဓိံ ဝိဿာသမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ. သစေ ပနာယံ အမှေ ပဟာယ ကတ္ထစိ ဂမိဿတိ, ဥဘောပိ ဣဓေဝ မရဏံ ပါပုဏိဿာမ, ယံကိဉ္စိ ကတွာ ဣမဿ သီလံ ဘိန္ဒိတွာ ယထာ မံ န မုဉ္စတိ, တထာ တံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. အထ နံ ဒုန္နိဝတ္ထဒုပ္ပာရုတဒဿနေန ပလောဘေတွာ သီလဝိနာသံ ပါပေသိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဒွေပိ သမဂ္ဂဝါသံ ဝသိံသု.

苦行者阿拉咖巴（Allakappa）也住在离那儿不远的地方。他向来在雨天因怕冷而不为果实入林，而是去到那棵树下，取回鸟吃剩的兽骨，捣碎煮汁而饮。因此，那天他想：“我要去取骨头。”便去到那里，在树下寻找骨头时，听到上方有婴儿的声音，抬头看见王后，便问：“你是谁？”答：“我是人女。”问：“如何来的？”答：“被象鼻鸟（Hatthiliṅga）带来的。”听后，他说：“下来吧。”她说：“尊者，我害怕种姓混杂。”问：“你是什么种姓？”答：“我是刹帝利（Khattiya）。”他说：“我也是刹帝利。”她说：“既然如此，请说刹帝利的密语。”他便说了刹帝利的密语。她说：“既然如此，请爬上来把我的儿子抱下来。”于是他从一侧造出一条攀登之路爬了上去，抱起婴儿。因她说了“不要用手碰我”，他便没有碰触她，将婴儿抱了下来。王后也下来了。然后，他将她带到自己的修行处，未破戒行，出于慈悲心照顾她，取来无蜂的蜂蜜和自生的香稻煮粥给她吃。当他如此照顾时，她后来想：“我既不知来路，也不知去路，对此人也无丝毫信任。倘若他抛下我们去往别处，我们母子俩都将死在这里。无论如何，须设法破坏他的戒行，让他无法舍弃我。”之后，她以衣着不整的样子引诱他，使他毁了戒行。从那时起，两人便和合地生活在一起。

အထေကဒိဝသံ တာပသော နက္ခတ္တယောဂံ ဥလ္လောကေန္တော ပူရန္တပ္ပဿ နက္ခတ္တမိလာယနံ ဒိသွာ ‘‘ဘဒ္ဒေ ကောသမ္ဗိယံ ပူရန္တပ္ပရာဇာ မတော’’တိ အာဟ. ‘‘ကသ္မာ, အယျ, ဧဝံ ဝဒေသိ? ကိံ တေ တေန သဒ္ဓိံ အာဃာတော အတ္ထီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, ဘဒ္ဒေ, နက္ခတ္တမိလာယနမဿ ဒိသွာ ဧဝံ ဝဒါမီ’’တိ, သာ ပရောဒိ. အထ နံ ‘‘ကသ္မာ ရောဒသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တာယ တဿ အတ္တနော သာမိကဘာဝေ အက္ခာတေ အာဟ – ‘‘မာ, ဘဒ္ဒေ, ရောဒိ, ဇာတဿ နာမ နိယတော မစ္စူ’’တိ. ‘‘ဇာနာမိ, အယျာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အထ ကသ္မာ ရောဒသီ’’တိ? ‘‘ပုတ္တော မေ ကုလသန္တကဿ ရဇ္ဇဿ အနုစ္ဆဝိကော, ‘သစေ တတြ အဘဝိဿ, သေတစ္ဆတ္တံ ဥဿာပယိဿ. ဣဒါနိ မဟာဇာနိကော ဝတ ဇာတော’တိ သောကေန ရောဒါမိ, အယျာ’’တိ. ‘‘ဟောတု, ဘဒ္ဒေ, မာ စိန္တယိ, သစဿ ရဇ္ဇံ ပတ္ထေသိ, အဟမဿ ရဇ္ဇလဘနာကာရံ ကရိဿာမီ’’တိ. အထဿ ဟတ္ထိကန္တဝီဏဉ္စေဝ ဟတ္ထိကန္တမန္တေ စ အဒါသိ. တဒါ အနေကာနိ ဟတ္ထိသဟဿာနိ အာဂန္တွာ ဝဋရုက္ခမူလေ နိသီဒန္တိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘ဟတ္ထီသု အနာဂတေသုယေဝ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတွာ တေသု အာဂတေသု ဣမံ မန္တံ ဝတွာ ဣမံ တန္တိံ ပဟရ, သဗ္ဗေ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေတုမ္ပိ အသက္ကောန္တာ ပလာယိဿန္တိ, အထ ဩတရိတွာ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ. သော တထာ ကတွာ အာဂန္တွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. အထ နံ ဒုတိယဒိဝသေ အာဟ – ‘‘အဇ္ဇ ဣမံ မန္တံ ဝတွာ ဣမံ တန္တိံ ပဟရေယျာသိ[Pg.107], သဗ္ဗေ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တာ ပလာယိဿန္တီ’’တိ. တဒါပိ တထာ ကတွာ အာဂန္တွာ အာရောစေသိ. အထ နံ တတိယဒိဝသေ အာဟ – ‘‘အဇ္ဇ ဣမံ မန္တံ ဝတွာ ဣမံ တန္တိံ ပဟရေယျာသိ, ယူထပတိ ပိဋ္ဌိံ ဥပနာမေန္တော အာဂမိဿတီ’’တိ. တဒါပိ တထာ ကတွာ အာရောစေသိ.

有一天，苦行者观察星象时，看见布然答巴(Pūrantappa)的星宿黯淡，便说：“贤妹，在憍赏弥(Kosambī)的布然答巴王死了。”她问：“尊者，您为何这么说？您与他有什么仇怨吗？”“没有，贤妹，我是看见他的星宿黯淡才这么说的。”她便哭了起来。他问她：“你为何哭泣？”当她说明那是她的丈夫后，苦行者说：“贤妹，别哭了，凡是生者，死是必然的。”她说：“尊者，我知道。”“那么为何哭泣？”“我的儿子本应继承祖传的王位，如果他在那里，就能升起白伞。如今真是蒙受了巨大损失啊！尊者，我为此悲伤而哭泣。”“好吧，贤妹，不要忧虑。如果你希望他得到王位，我会为他设法获得王位。”于是，他将驯象琴和驯象咒传授给王子。当时，有数千头大象来到一棵榕树下坐下。他对王子说：“在大象还没来时就爬上树，等它们来了就念这个咒，弹这根弦，所有的大象都会转身逃走，甚至不敢回头看。然后你再下来回来。”王子照此而行，回来报告了情况。第二天，他对王子说：“今天念这个咒，弹这根弦，所有大象都会转身看着再逃走。”那天，他也照此而行，回来报告。第三天，他对王子说：“今天念这个咒，弹这根弦，象群的首领将会前来，俯身献上它的背。”那天，他也照此而行，回来报告。

အထဿ မာတရံ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဘဒ္ဒေ, ပုတ္တဿ တေ သာသနံ ဝဒေဟိ, ဧတ္တောဝ ဂန္တွာ ရာဇာ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ. သာ ပုတ္တံ အာမန္တေတွာ, ‘‘တာတ, တွံ ကောသမ္ဗိယံ ပူရန္တပ္ပရညော ပုတ္တော, မံ သဂဗ္ဘံ ဟတ္ထိလိင်္ဂသကုဏော အာနေသီ’’တိ ဝတွာ သေနာပတိအာဒီနံ နာမာနိ အာစိက္ခိတွာ ‘‘အသဒ္ဒဟန္တာနံ ဣမံ ပိတု ပါရုပနကမ္ဗလဉ္စေဝ ပိလန္ဓနမုဒ္ဒိကဉ္စ ဒဿေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသိ. ကုမာရော တာပသံ ‘‘ဣဒါနိ ကိံ ကရောမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ရုက္ခဿ ဟေဋ္ဌိမသာခါယ နိသီဒိတွာ ဣမံ မန္တံ ဝတွာ ဣမံ တန္တိံ ပဟရ, ဇေဋ္ဌကဟတ္ထီ တေ ပိဋ္ဌိံ ဥပနာပေတွာ ဥပသင်္ကမိဿတိ, တဿ ပိဋ္ဌိယံ နိသိန္နောဝ ရဋ္ဌံ ဂန္တွာ ရဇ္ဇံ ဂဏှာဟီ’’တိ. သော မာတာပိတရော ဝန္ဒိတွာ တထာ ကတွာ အာဂတဿ ဟတ္ထိနော ပိဋ္ဌိယံ နိသီဒိတွာ ကဏ္ဏေ မန္တယိ – ‘‘အဟံ ကောသမ္ဗိယံ ပူရန္တပ္ပရညော ပုတ္တော, ပေတ္တိကံ မေ ရဇ္ဇံ ဂဏှိတွာ ဒေဟိ သာမီ’’တိ. သော တံ သုတွာ ‘‘အနေကာနိ ဟတ္ထိသဟဿာနိ သန္နိပတန္တူ’’တိ ဟတ္ထိရဝံ ရဝိ, အနေကာနိ ဟတ္ထိသဟဿာနိ သန္နိပတိံသု. ပုန ‘‘ဇိဏ္ဏာ ဟတ္ထီ ပဋိက္ကမန္တူ’’တိ ဟတ္ထိရဝံ ရဝိ, ဇိဏ္ဏာ ဟတ္ထီ ပဋိက္ကမိံသု. ပုန ‘‘အတိတရုဏာ ဟတ္ထီ နိဝတ္တန္တူ’’တိ ဟတ္ထိရဝံ ရဝိ, တေပိ နိဝတ္တိံသု. သော အနေကေဟိ ယူထဟတ္ထိသဟဿေဟေဝ ပရိဝုတော ပစ္စန္တဂါမံ ပတွာ ‘‘အဟံ ရညော ပုတ္တော, သမ္ပတ္တိံ ပတ္ထယမာနာ မယာ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ အာဟ. ‘‘တတော ပဋ္ဌာယ မနုဿာနံ သင်္ဂဟံ ကရောန္တော ဂန္တွာ နဂရံ ပရိဝါရေတွာ ‘ယုဒ္ဓံ ဝါ မေ ဒေတု, ရဇ္ဇံ ဝါ’’’တိ သာသနံ ပေသေသိ. နာဂရာ အာဟံသု – ‘‘မယံ ဒွေပိ န ဒဿာမ. အမှာကဉှိ ဒေဝီ ဂရုဂဗ္ဘာ ဟတ္ထိလိင်္ဂသကုဏေန နီတာ, တဿာ အတ္ထိဘာဝံ ဝါ နတ္ထိဘာဝံ ဝါ မယံ န ဇာနာမ. ယာဝ တဿာ ပဝတ္တိံ န သုဏာမ. တာဝ နေဝ ယုဒ္ဓံ ဒဿာမ, န ရဇ္ဇ’’န္တိ. တဒါ ကိရ တံ ပဝေဏိရဇ္ဇံ အဟောသိ. တတော ကုမာရော ‘‘အဟံ တဿာ ပုတ္တော’’တိ ဝတွာ သေနာပတိအာဒီနံ နာမာနိ ကထေတွာ တထာပိ အသဒ္ဒဟန္တာနံ ကမ္ဗလဉ္စ မုဒ္ဒိကဉ္စ ဒဿေသိ. တေ ကမ္ဗလဉ္စ မုဒ္ဒိကဉ္စ သဉ္ဇာနိတွာ နိက္ကင်္ခါ ဟုတွာ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ တံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စိံသု. အယံ တာဝ ဥတေနဿ ဥပ္ပတ္တိ.

于是，苦行者对王子的母亲说：“贤女，请你嘱咐你的儿子，他此去便将成为国王。”她叫来儿子说：“孩子，你是憍赏弥(Kosambī)布然答巴王(Pūrantappa)的儿子，我身怀有孕时，被象鼻鸟(hatthiliṅgasakuṇa)掳来。”说完，她告诉了王子诸位大臣的名字，并嘱咐道：“若有不信者，便将你父亲这件披毯和这枚指环出示给他们看。”然后便送他出发了。王子问苦行者：“现在我该怎么做？”苦行者说：“你坐到树最低的枝干上，念诵此咒，弹动此弦，象王便会前来，向你俯首献背。你当乘其背前往，获取王位。”他礼拜父母后，便依言而行。待大象前来，他骑上象背，在象耳边密语：“我是憍赏弥布然答巴王的儿子，主人，请为我取得我父亲的王国。”象王听后，发出一声象吼，意谓：“令数千大象集结！”于是数千头大象便聚集起来。它又发出一声象吼：“年老的大象退下！”年老的大象便退去了。它又发出一声象吼：“过于年幼的大象回去！”它们也回去了。于是，王子在数千头象群的簇拥下抵达边境村庄，宣告道：“我是国王的儿子，凡欲求财富者，可与我同行。”从那时起，他一路上施恩于民，前行包围了城池，并派人传话道：“要么与我交战，要么让出王位！”城中的人说：“我们两样都不给。我们的王后身怀重孕时被象鼻鸟掳走，我们不知其存亡。只要一日未闻她的音讯，我们便一日不交战，不让国。”据说，那是一个世袭王国。于是王子说：“我就是她的儿子！”他随即说出诸位大臣的名字，但众人仍然不信，他便又出示了披毯和指环。众人认出了披毯和指环，便再无疑虑，于是大开城门，为他举行灌顶仪式，立他为王。这便是优填(Udena)的由来。

အလ္လကပ္ပရဋ္ဌေ [Pg.108] ပန ဒုဗ္ဘိက္ခေ ဇီဝိတုံ အသက္ကောန္တော ဧကော ကောတုဟလိကော နာမ မနုဿော ကာပိံ နာမ တရုဏပုတ္တဉ္စ ကာဠိံ နာမ ဘရိယဉ္စ အာဒါယ ‘‘ကောသမ္ဗိံ ဂန္တွာ ဇီဝိဿာမီ’’တိ ပါထေယျံ ဂဟေတွာ နိက္ခမိ. ‘‘အဟိဝါတရောဂေန မဟာဇနေ မရန္တေ ဒိသွာ နိက္ခမီ’’တိပိ ဝဒန္တိယေဝ. တေ ဂစ္ဆန္တာ ပါထေယျေ ပရိက္ခီဏေ ခုဒါဘိဘူတာ ဒါရကံ ဝဟိတုံ နာသက္ခိံသု. အထ သာမိကော ပဇာပတိံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, မယံ ဇီဝန္တာ ပုန ပုတ္တံ လဘိဿာမ, ဆဍ္ဍေတွာ နံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. မာတု ဟဒယံ နာမ မုဒုကံ ဟောတိ. တသ္မာ သာ အာဟ – ‘‘နာဟံ ဇီဝန္တမေဝ ပုတ္တံ ဆဍ္ဍေတုံ သက္ခိဿာမီ’’တိ. ‘‘အထ ကိံ ကရောမာ’’တိ? ‘‘ဝါရေန နံ ဝဟာမာ’’တိ. မာတာ အတ္တနော ဝါရေ ပုပ္ဖဒါမံ ဝိယ နံ ဥက္ခိပိတွာ ဥရေ နိပဇ္ဇာပေတွာ အင်္ကေန ဝဟိတွာ ပိတုနော ဒေတိ. တဿ တံ ဂဟေတွာ ဂမနကာလေ ဆာတကတောပိ ဗလဝတရာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ပုနပ္ပုနံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, မယံ ဇီဝန္တာ ပုတ္တံ လဘိဿာမ, ဆဍ္ဍေမ န’’န္တိ. သာပိ ပုနပ္ပုနံ ပဋိက္ခိပိတွာ ပဋိဝစနံ နာဒါသိ. ဒါရကော ဝါရေန ပရိဝတ္တိယမာနော ကိလန္တော ပိတု ဟတ္ထေ နိဒ္ဒါယိ. သော တဿ နိဒ္ဒါယနဘာဝံ ဉတွာ မာတရံ ပုရတော ကတွာ ဧကဿ ဂစ္ဆဿ ဟေဋ္ဌာ ပဏ္ဏသန္ထရေ တံ နိပဇ္ဇာပေတွာ ပါယာသိ. မာတာ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တီ ပုတ္တံ အဒိသွာ, ‘‘သာမိ, ကုဟိံ မေ ပုတ္တော’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဧကဿ မေ ဂစ္ဆဿ ဟေဋ္ဌာ နိပဇ္ဇာပိတော’’တိ. ‘‘သာမိ, မာ မံ နာသယိ, ပုတ္တံ ဝိနာ ဇီဝိတုံ န သက္ခိဿာမိ, အာနေဟိ မေ ပုတ္တ’’န္တိ ဥရံ ပဟရိတွာ ပရိဒေဝိ. အထ နံ နိဝတ္တိတွာ အာနေသိ. ပုတ္တောပိ အန္တရာမဂ္ဂေ မတော ဟောတိ. ဣတိ သော ဧတ္တကေ ဌာနေ ပုတ္တံ ဆဍ္ဍေတွာ တဿ နိဿန္ဒေန ဘဝန္တရေ သတ္တ ဝါရေ ဆဍ္ဍိတော. ‘‘ပါပကမ္မံ နာမေတံ အပ္ပက’’န္တိ န အဝမညိတဗ္ဗံ.

在阿拉咖巴(Allakappa)国发生饥荒时，一个名叫果都哈厘咖(Kotuhalika)的人无法维生，就带着名叫咖毕(Kāpi)的幼子和名叫咖莉(Kāḷi)的妻子，备妥行粮，出发前往憍赏弥(Kosambī)谋生。也有人说他们是因为看见许多人死于瘟疫(ahivātaroga)才离开的。他们在路上走着，行粮耗尽，饥饿难耐，无法再背孩子。于是丈夫对妻子说：“贤妻，我们活着还能再得儿子，我们把他舍弃了再走吧。”母亲的心是柔软的。因此她说：“我无法舍弃还活着的儿子。”“那我们该怎么办呢？”“我们轮流背他吧。”轮到母亲时，她像花环一样把他抱起，让他躺在胸前，抱在腰间带着走，然后交给他父亲。当他父亲接过孩子行走时，生起了比饥饿更强烈的痛苦。他一再地说：“贤妻，我们活着还能有孩子，我们舍弃他吧。”她也一再地拒绝，没有回应。孩子在轮流背负中疲惫不堪，在父亲手中睡着了。他知道孩子睡着了，便让母亲走在前面，把孩子放在一个树丛下的叶铺上，然后离开了。母亲回头看，不见儿子，便问：“夫君，我的儿子在哪里？”“我把他放在一个树丛下了。”“夫君，不要毁了我！没有儿子我活不下去，带回我的儿子！”她捶着胸膛悲泣。于是他回去带回了孩子。但儿子已在半路上死了。就这样，他在此处舍弃儿子，由于此业的果报，他在来生被舍弃了七次。不应轻视恶业，以为“此业微小”。

တေ ဂစ္ဆန္တာ ဧကံ ဂေါပါလကုလံ ပါပုဏိံသု. တံ ဒိဝသဉ္စ ဂေါပါလကဿ ဓေနုမင်္ဂလံ ဟောတိ. ဂေါပါလကဿ ဂေဟေ နိဗဒ္ဓံ ဧကော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘုဉ္ဇတိ. သော တံ ဘောဇေတွာ မင်္ဂလမကာသိ. ဗဟု ပါယာသော ပဋိယတ္တော ဟောတိ. ဂေါပါလကော တေ အာဂတေ ဒိသွာ, ‘‘ကုတော အာဂတတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ သဗ္ဗံ ပဝတ္တိံ သုတွာ မုဒုဇာတိကော ကုလပုတ္တော တေသု အနုကမ္ပံ ကတွာ ဗဟုကေန သပ္ပိနာ ပါယာသံ ဒါပေသိ. ဘရိယာ ‘‘သာမိ, တယိ ဇီဝန္တေ အဟမ္ပိ ဇီဝါမိ နာမ, ဒီဃရတ္တံ ဦနောဒရောသိ, ယာဝဒတ္ထံ ဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ သပ္ပိဉ္စ ဒဓိဉ္စ တဒဘိမုခညေဝ ကတွာ အတ္တနာ မန္ဒသပ္ပိနာ [Pg.109] ထောကမေဝ ဘုဉ္ဇိ. ဣတရော ဗဟုံ ဘုဉ္ဇိတွာ သတ္တဋ္ဌဒိဝသေ ဆာတတာယ အာဟာရတဏှံ ဆိန္ဒိတုံ နာသက္ခိ. ဂေါပါလကော တေသံ ပါယာသံ ဒါပေတွာ သယံ ဘုဉ္ဇိတုံ အာရဘိ. ကောတုဟလိကော တံ ဩလောကေန္တော နိသီဒိတွာ ဟေဋ္ဌာပီဌေ နိပန္နာယ သုနခိယာ ဂေါပါလကေန ဝဍ္ဎေတွာ ဒိယျမာနံ ပါယာသပိဏ္ဍံ ဒိသွာ ‘‘ပုညာ ဝတာယံ သုနခီ, နိဗဒ္ဓံ ဧဝရူပံ ဘောဇနံ လဘတီ’’တိ စိန္တေသိ. သော ရတ္တိဘာဂေ တံ ပါယာသံ ဇီရာပေတုံ အသက္ကောန္တော ကာလံ ကတွာ တဿာ သုနခိယာ ကုစ္ဆိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ.

他们走着，来到一个牧牛人家。那天正是那牧牛人的牛乳庆典。一位独觉佛固定在那牧牛人家中应供。他供养了独觉佛后才举行庆典。准备了很多乳粥。牧牛人看见他们到来，问：“你们从哪里来？”听完整个经过后，这位心地柔软的良家子(kulaputta)对他们心生怜悯，让他们享用了加了很多酥油的乳粥。妻子说：“夫君，您活着我才能活，您长期挨饿，现在请尽情享用吧。”她把酥油和酸奶都推到他面前，自己只吃了少量加了少许酥油的食物。她的丈夫吃了很多，但无法断除因七八日饥饿而生的食贪。牧牛人让他们吃过乳粥后，自己才开始吃。果都哈厘咖(Kotuhalika)坐着观看，看见牧牛人将一团乳粥喂给躺在矮凳下的母狗，心想：“这只母狗真有福报，能固定得到这样的食物。”他夜里无法消化那些乳粥，就死了，投生到那只母狗的腹中。

အထဿ ဘရိယာ သရီရကိစ္စံ ကတွာ တသ္မိံယေဝ ဂေဟေ ဘတိံ ကတွာ တဏ္ဍုလနာဠိံ လဘိတွာ ပစိတွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပတ္တေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ, ‘‘ဒါသဿ ဝေါ ပါပုဏာတူ’’တိ ဝတွာ စိန္တေသိ – ‘‘မယာ ဣဓေဝ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတိ, နိဗဒ္ဓံ, အယျော, ဣဓာဂစ္ဆတိ, ဒေယျဓမ္မော ဟောတု ဝါ, မာ ဝါ, ဒေဝသိကံ ဝန္ဒန္တီ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တီ စိတ္တံ ပသာဒေန္တီ ဗဟုံ ပုညံ ပသဝိဿာမီ’’တိ. သာ တတ္ထေဝ ဘတိံ ကရောန္တီ ဝသိ. သာပိ သုနခီ ဆဋ္ဌေ ဝါ သတ္တမေ ဝါ မာသေ ဧကမေဝ ကုက္ကုရံ ဝိဇာယိ. ဂေါပါလကော တဿ ဧကဓေနုယာ ခီရံ ဒါပေသိ. သော န စိရဿေဝ ဝဍ္ဎိ. အထဿ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘုဉ္ဇန္တော နိဗဒ္ဓံ ဧကံ ဘတ္တပိဏ္ဍံ ဒေတိ. သော ဘတ္တပိဏ္ဍံ နိဿာယ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ သိနေဟမကာသိ. ဂေါပါလကောပိ နိဗဒ္ဓံ ဒွေ ဝါရေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿုပဋ္ဌာနံ ယာတိ. ဂစ္ဆန္တောပိ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝါဠမိဂဋ္ဌာနေ ဒဏ္ဍေန ဂစ္ဆေ စ ဘူမိဉ္စ ပဟရိတွာ ‘‘သုသူ’’တိ တိက္ခတ္တုံ သဒ္ဒံ ကတွာ ဝါဠမိဂေ ပလာပေတိ. သုနခေါပိ တေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတိ.

其后，他的妻子为他办妥丧事，便在那家做工维生，得到一那提的米，煮好后放进独觉佛的钵里，说：“愿此功德回向给您的仆人——我的丈夫！”她心想：“我应就住在此处。尊者总是来此，无论有无供养物，我每日礼拜、侍奉、令心清净，将能成办诸多功德。”于是她就在那里做工并住了下来。那只母狗在第六或第七个月时，只生了一只小狗。牧牛人让人用一头母牛的乳汁喂养它，它不久就长大了。其后，独觉佛用餐时，总是分给它一团饭。它因那团饭而对独觉佛生起了爱念。牧牛人也固定每日两次去侍奉独觉佛。去的时候，在途中有猛兽之处，他便用棍子敲打灌木丛和地面，发出三次“苏苏”声来驱走猛兽。那只狗也跟随他而去。

သော ဧကဒိဝသံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ယဒါ မေ ဩကာသော န ဘဝိဿတိ, တဒါ ဣမံ သုနခံ ပေသေဿာမိ, တေန သညာဏေန အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ အနောကာသဒိဝသေ, ‘‘ဂစ္ဆ, တာတ, အယျံ အာနေဟီ’’တိ သုနခံ ပေသေသိ. သော ဧကဝစနေနေဝ ပက္ခန္ဒိတွာ သာမိကဿ ဂစ္ဆပေါထနဘူမိပေါထနဋ္ဌာနေ တိက္ခတ္တုံ ဘုဿိတွာ တေန သဒ္ဒေန ဝါဠမိဂါနံ ပလာတဘာဝံ ဉတွာ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ နိသိန္နဿ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ပဏ္ဏသာလဒွါရေ တိက္ခတ္တုံ ဘုဿိတွာ အတ္တနော အာဂတဘာဝံ ဇာနာပေတွာ ဧကမန္တေ နိပဇ္ဇတိ, ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဝေလံ သလ္လက္ခေတွာ နိက္ခန္တေ ဘုဿန္တော ပုရတော ဂစ္ဆတိ. အန္တရန္တရာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ တံ ဝီမံသန္တော အညံ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇတိ. အထဿ ပုရတော [Pg.110] တိရိယံ ဌတွာ ဘုဿိတွာ ဣတရမဂ္ဂမေဝ နံ အာရောပေတိ. အထေကဒိဝသံ အညံ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ တေန ပုရတော တိရိယံ ဌတွာ ဝါရိယမာနောပိ အနိဝတ္တိတွာ သုနခံ ပါဒေန ပဟရိတွာ ပါယာသိ. သုနခေါ တဿ အနိဝတ္တနဘာဝံ ဉတွာ နိဝါသနကဏ္ဏေ ဍံသိတွာ အာကဍ္ဎန္တော ဣတရမဂ္ဂမေဝ နံ အာရောပေသိ. ဧဝံ သော တသ္မိံ ဗလဝသိနေဟံ ဥပ္ပာဒေသိ.

有一天，他对独觉佛说：“尊者，当我没空时，我会派这只狗去，请您以此为信号前来。”从那以后，在他没空的日子，他就对狗说：“去吧，孩子，去把尊者请来。”它一听就跑出去，到它主人敲打树丛和地面的地方吠叫三声，知道猛兽会因这声音而逃走后，便前往独觉佛的住处；当时独觉佛已在清晨盥洗完毕，进入叶茅屋中坐着。狗在叶茅屋门口吠叫三声，让他知道自己来了，然后就趴在一旁。当独觉佛察知时间已到而出来时，它就在前面吠叫着带路。有时，独觉佛为了试探它而走上另一条路，它就会横在前面吠叫，让他走回原来的路。有一天，独觉佛又走上另一条路，即使它横在前面阻止，他也不回头，还用脚踢开它，径自走了。狗知道他不会回头，就咬住他下衣的角拖拽，硬是让他走回原来的路。就这样，它对他生起了深厚的敬爱。

တတော အပရဘာဂေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ စီဝရံ ဇီရိ. အထဿ ဂေါပါလကော စီဝရဝတ္ထာနိ အဒါသိ. တမေနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အာဟ – ‘‘အာဝုသော, စီဝရံ နာမ ဧကကေန ကာတုံ ဒုက္ကရံ, ဖာသုကဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ကာရေဿာမီ’’တိ. ‘‘ဣဓေဝ, ဘန္တေ, ကရောထာ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, မာ စိရံ ဗဟိ ဝသိတ္ထာ’’တိ. သုနခေါ တေသံ ကထံ သုဏန္တောဝ အဋ္ဌာသိ, ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါပိ ‘‘တိဋ္ဌ, ဥပါသကာ’’တိ ဂေါပါလကံ နိဝတ္တာပေတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ဂန္ဓမာဒနာဘိမုခေါ ပါယာသိ. သုနခဿ တံ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ဘုက္ကရိတွာ ဌိတဿ တသ္မိံ စက္ခုပထံ ဝိဇဟန္တေ ဟဒယံ ဖလိတွာ မတော. တိရစ္ဆာနာ ကိရ နာမေတေ ဥဇုဇာတိကာ ဟောန္တိ အကုဋိလာ. မနုဿာ ပန အညံ ဟဒယေန စိန္တေန္တိ, အညံ မုခေန ကထေန္တိ. တေနေဝါဟ – ‘‘ဂဟနဉှေတံ, ဘန္တေ, ယဒိဒံ မနုဿာ, ဥတ္တာနကဉှေတံ, ဘန္တေ, ယဒိဒံ ပသဝေါ’’တိ (မ. နိ. ၂.၃).

其后，独觉佛的衣袍破旧了。于是牧牛人供养了衣料。独觉佛对他说：“贤友，独自一人做衣袍很困难，我要去一个方便之处制作。”“尊者，就在这里做吧。”“不行啊，贤友。”“那么，尊者，请不要在外面久留。”那只狗听着他们的对话站在一旁。独觉佛让牧牛人留步后，便腾空而起，朝香醉山(Gandhamādana)飞去。那只狗看见他在空中飞去，悲伤地吠叫着，当他从其视线中消失时，它便心碎而死。据说，畜生天性正直，不狡诈；而人类却是心想一套，口说一套。因此经中说：“尊者，人心是深藏的；尊者，畜生是坦露的。”

ဣတိ သော တာယ ဥဇုစိတ္တတာယ အကုဋိလတာယ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တော အစ္ဆရာသဟဿပရိဝုတော မဟာသမ္ပတ္တိံ အနုဘောသိ. တဿ ကဏ္ဏမူလေ မန္တယန္တဿ သဒ္ဒေါ သောဠသယောဇနဋ္ဌာနံ ဖရတိ, ပကတိကထာသဒ္ဒေါ ပန သကလံ ဒသယောဇနသဟဿံ ဒေဝနဂရံ ဆာဒေတိ. တေနေဝဿ ‘‘ဃောသကဒေဝပုတ္တော’’တိ နာမံ အဟောသိ. ‘‘ကိဿ ပနေသ နိဿန္ဒော’’တိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ပေမေန ဘုက္ကရဏဿ နိဿန္ဒော. သော တတ္ထ န စိရံ ဌတွာ စဝိ. ဒေဝလောကတော ဟိ ဒေဝပုတ္တာ အာယုက္ခယေန ပုညက္ခယေန အာဟာရက္ခယေန ကောပေနာတိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ စဝန္တိ.

因此，它以其正直、不狡诈之心，命终后生于忉利天(Tāvatiṃsabhavana)，为一千天女所围绕，享受大福报。他在耳边低语的声音能传遍十六由旬，而平常说话的声音则能覆盖整个一万由旬的天城。因此，他得名为“寇萨咖(Ghosaka)天子”。“这是什么善业的果报呢？”“这是对独觉佛怀着敬爱之心而吠叫的果报。”他在那里没住多久就命终了。天子们从天界命终，确实是由于四种原因：寿尽、福尽、食尽、以及嗔心。

တတ္ထ ယေန ဗဟုံ ပုညကမ္မံ ကတံ ဟောတိ, သော ဒေဝလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ ဥပရူပရိ နိဗ္ဗတ္တတိ. ဧဝံ အာယုက္ခယေန စဝတိ နာမ. ယေန ပရိတ္တံ ပုညံ ကတံ ဟောတိ, တဿ ရာဇကောဋ္ဌာဂါရေ ပက္ခိတ္တံ တိစတုနာဠိမတ္တံ ဓညံ ဝိယ အန္တရာဝ တံ ပုညံခီယတိ, အန္တရာဝ ကာလံ ကရောတိ[Pg.111]. ဧဝံ ပုညက္ခယေန စဝတိ နာမ. အပရောပိ ကာမဂုဏေ ပရိဘုဉ္ဇမာနော သတိသမ္မောသေန အာဟာရံ အပရိဘုဉ္ဇိတွာ ကိလန္တကာယော ကာလံ ကရောတိ. ဧဝံ အာဟာရက္ခယေန စဝတိ နာမ. အပရောပိ ပရဿ သမ္ပတ္တိံ အသဟန္တော ကုဇ္ဈိတွာ ကာလံ ကရောတိ. ဧဝံ ကောပေန စဝတိ နာမ.

在此，凡造作许多福业者，生于天界后，会住满其寿，然后生于更高之处。此名为寿尽而命终。凡造作少量福业者，其福业犹如放入王家谷仓的三、四那罗量的谷物，中途即尽，中途即命终。此名为福尽而命终。又有另一天子，在享受欲乐时，因失念而未进食，身体疲惫而命终。此名为食尽而命终。另一天子，不能忍受他人的成就，生起嗔心而命终。此名为因嗔心而命终。

အယံ ပန ကာမဂုဏေ ပရိဘုဉ္ဇန္တော မုဋ္ဌဿတိ ဟုတွာ အာဟာရက္ခယေန စဝိ, စဝိတွာ စ ပန ကောသမ္ဗိယံ နဂရသောဘိနိယာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. သာပိ ဇာတဒိဝသေ ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ ဒါသိံ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ပုတ္တော, အယျေ’’တိ ဝုတ္တေ – ‘‘ဟန္ဒ, ဇေ, ဣမံ ဒါရကံ ကတ္တရသုပ္ပေ အာရောပေတွာ သင်္ကာရကူဋေ ဆဍ္ဍေဟီ’’တိ ဆဍ္ဍာပေသိ. နဂရသောဘိနိယော ဟိ ဓီတရံ ပဋိဇဂ္ဂန္တိ, န ပုတ္တံ. ဓီတရာ ဟိ တာသံ ပဝေဏီ ဃဋီယတိ. ဒါရကံ ကာကာပိ သုနခါပိ ပရိဝါရေတွာ နိသီဒိံသု. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ သိနေဟပ္ပဘဝဿ ဘုက္ကရဏဿ နိဿန္ဒေန ဧကောပိ ဥပဂန္တုံ န ဝိသဟိ. တသ္မိံ ခဏေ ဧကော မနုဿော ဗဟိ နိက္ခန္တော တံ ကာကသုနခသန္နိပါတံ ဒိသွာ, ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ဂန္တွာ ဒါရကံ ဒိသွာ ပုတ္တသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ ‘‘ပုတ္တော မေ လဒ္ဓေါ’’တိ ဂေဟံ နေသိ. တဒါ ကောသမ္ဗကသေဋ္ဌိ ရာဇကုလံ ဂစ္ဆန္တော ရာဇနိဝေသနတော အာဂစ္ဆန္တံ ပုရောဟိတံ ဒိသွာ, ‘‘ကိံ, အာစရိယ, အဇ္ဇ တေ တိထိကရဏနက္ခတ္တယောဂေါ ဩလောကိတော’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, မဟာသေဋ္ဌိ, အမှာကံ ကိံ အညံ ကိစ္စန္တိ? ဇနပဒဿ ကိံ ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘အညံ နတ္ထိ, ဣမသ္မိံ ပန နဂရေ အဇ္ဇ ဇာတဒါရကော ဇေဋ္ဌကသေဋ္ဌိ ဘဝိဿတီ’’တိ. တဒါ သေဋ္ဌိနော ဘရိယာ ဂရုဂဗ္ဘာ ဟောတိ. တသ္မာ သော သီဃံ ဂေဟံ ပုရိသံ ပေသေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ ဘဏေ, ဇာနာဟိ နံ ဝိဇာတာ ဝါ, နော ဝါ’’တိ. ‘‘န ဝိဇာယတီ’’တိ သုတွာ ရာဇာနံ ဒိသွာဝ ဝေဂေန ဂေဟံ ဂန္တွာ ကာဠိံ နာမ ဒါသိံ ပက္ကောသိတွာ သဟဿံ ဒတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ ဇေ, ဣမသ္မိံ နဂရေ ဥပဓာရေတွာ သဟဿံ ဒတွာ အဇ္ဇ ဇာတဒါရကံ ဂဏှိတွာ ဧဟီ’’တိ. သာ ဥပဓာရေန္တီ တံ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဒါရကံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ ဒါရကော ကဒါ ဇာတော’’တိ ဂဟပတာနိံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အဇ္ဇ ဇာတော’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဣမံ မယှံ ဒေဟီ’’တိ ဧကကဟာပဏံ အာဒိံ ကတွာ မူလံ ဝဍ္ဎေန္တီ သဟဿံ ဒတွာ တံ အာနေတွာ သေဋ္ဌိနော ဒဿေသိ. သေဋ္ဌိ ‘‘သစေ မေ ဓီတာ ဝိဇာယိဿတိ, တာယ နံ သဒ္ဓိံ နိဝေသေတွာ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနဿ သာမိကံ ကရိဿာမိ. သစေ မေ ပုတ္တော ဝိဇာယိဿတိ, မာရေဿာမိ န’’န္တိ စိန္တေတွာ တံ ဂေဟေ ကာရေသိ.

然而，这位天子在享受欲乐时，因失念而食尽命终。命终之后，在憍赏弥(Kosambī)一位名妓的腹中结生。她在生产当天问婢女：“这是什么？”当被告知“夫人，是儿子”时，她便说：“喂，婢女，把这孩子放在簸箕里，丢到垃圾堆去。”于是她让人把他丢弃了。确实，名妓只抚养女儿，不养儿子，因为女儿能延续她们的传承。乌鸦和狗围绕着那孩子坐下。但因对独觉佛(Paccekabuddha)怀有爱心而吠叫的果报，没有一个[禽兽]敢于靠近。那时，有个人出外，看见乌鸦和狗群集，心想：“那是什么呢？”他走过去看见了那个孩子，生起了父爱，喊着“我得到儿子了！”便把他带回家。当时，憍赏弥的一位长者正要去王宫，看见从王宫回来的国师，便问道：“老师，今天观测星象了吗？”国师答道：“是的，大长者。”长者问：“我们的事务会如何？国家的事务会如何？”国师说：“没有别的事务，不过今天城里出生的一个男孩将会成为首席长者。”当时，那位长者的妻子已怀重孕。因此他立刻派人回家：“喂，去看看她生了没有。”听说还没生，他见过国王后便急速回家，叫来一位名叫迦利(Kāḷī)的婢女，给她一千钱，说：“喂，你去城里查访，用一千钱把今天出生的男孩买回来。”她查访后，来到那户人家，看见了孩子，便问女主人：“这孩子什么时候生的？”听说是今天，她便说：“把他给我吧。”从一枚钱币开始加价，最后用一千钱买下了他，带回来给长者看。长者心想：“如果我妻子生了女儿，就让他们成婚，使他成为我长者之位的继承人。如果我妻子生了儿子，我就杀掉他。”如此想后，便让人在家中照料他。

အထဿ [Pg.112] ဘရိယာ ကတိပါဟစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. သေဋ္ဌိ ‘‘ဣမသ္မိံ အသတိ မမ ပုတ္တောဝ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ လဘိဿတိ, ဣဒါနေဝ တံ မာရေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ ကာဠိံ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, ဇေ, ဝဇတော ဂုန္နံ နိက္ခမနဝေလာယ ဝဇဒွါရမဇ္ဈေ ဣမံ တိရိယံ နိပဇ္ဇာပေဟိ, ဂါဝိယော နံ မဒ္ဒိတွာ မာရေဿန္တိ, မဒ္ဒိတာမဒ္ဒိတဘာဝံ ပနဿ ဉတွာ ဧဟီ’’တိ အာဟ. သာ ဂန္တွာ ဂေါပါလကေန ဝဇဒွါရေ ဝိဝဋမတ္တေယေဝ တံ တထာ နိပဇ္ဇာပေသိ. ဂေါဂဏဇေဋ္ဌကော ဥသဘော အညသ္မိံ ကာလေ သဗ္ဗပစ္ဆာ နိက္ခမန္တောပိ တံ ဒိဝသံ သဗ္ဗပဌမံ နိက္ခမိတွာ ဒါရကံ စတုန္နံ ပါဒါနံ အန္တရေ ကတွာ အဋ္ဌာသိ. အနေကသတဂါဝိယော ဥသဘဿ ဒွေ ပဿာနိ ဃံသန္တိယော နိက္ခမိံသု. ဂေါပါလကောပိ ‘‘အယံ ဥသဘော ပုဗ္ဗေ သဗ္ဗပစ္ဆာ နိက္ခမတိ, အဇ္ဇ ပန သဗ္ဗပဌမံ နိက္ခမိတွာ ဝဇဒွါရမဇ္ဈေ နိစ္စလောဝ ဌိတော, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဂန္တွာ တဿ ဟေဋ္ဌာ နိပန္နံ ဒါရကံ ဒိသွာ ပုတ္တသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ, ‘‘ပုတ္တော မေ လဒ္ဓေါ’’တိ ဂေဟံ နေသိ.

此后，他的妻子过了几天生下一个儿子。长者心想：“只要这孩子不在，我的儿子就能得到长者之位，现在就应该杀掉他。”于是他唤来名为迦利（Kāḷī）的婢女，吩咐道：‘去，趁着牛群出栏时，把这孩子横放在牛栏门口中间，母牛们会把他踩死。你要知晓他是否被踩死后再回来。’她去了，就在牧牛人刚打开牛栏门时，便照样把孩子放在那里。牛群的首领公牛，平日总是最后出来，那天却第一个走出，将那孩子护于四足之间站立不动。数百头母牛紧擦着公牛的两侧走了出去。牧牛人也心想：“这头公牛以前总是最后出来，今天却第一个出来，一动不动地站在牛栏门口中间，这到底是怎么回事呢？”他走过去，看见躺在公牛身下的孩子，生起了父爱，心想：“我得到儿子了！”便把孩子带回了家。

ကာဠီ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိနာ ပုစ္ဆိတာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, နံ ပုန သဟဿံ ဒတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တာ သဟဿံ ဒတွာ ပုန အာနေတွာ အဒါသိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ကာဠိ ဣမသ္မိံ နဂရေ ပဉ္စ သကဋသတာနိ ပစ္စူသကာလေ ဥဋ္ဌာယ ဝါဏိဇ္ဇာယ ဂစ္ဆန္တိ, တွံ ဣမံ နေတွာ စက္ကမဂ္ဂေ နိပဇ္ဇာပေဟိ, ဂေါဏာ ဝါ နံ မဒ္ဒိဿန္တိ, စက္ကာ ဝါ ဆိန္ဒိဿန္တိ, ပဝတ္တိံ စဿ ဉတွာဝ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ. သာ တံ နေတွာ စက္ကမဂ္ဂေ နိပဇ္ဇာပေသိ. တဒါ သာကဋိကဇေဋ္ဌကော ပုရတော အဟောသိ. အထဿ ဂေါဏာ တံ ဌာနံ ပတွာ ဓုရံ ဆဍ္ဍေသုံ, ပုနပ္ပုနံ အာရောပေတွာ ပါဇိယမာနာပိ ပုရတော န ဂစ္ဆိံသု. ဧဝံ တဿ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဝါယမန္တဿေဝ အရုဏံ ဥဋ္ဌဟိ. သော ‘‘ကိံ နာမေတံ ဂေါဏာ ကရိံသူ’’တိ မဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော ဒါရကံ ဒိသွာ, ‘‘ဘာရိယံ ဝတ မေ ကမ္မ’’န္တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ပုတ္တော မေ လဒ္ဓေါ’’တိ တုဋ္ဌမာနသော တံ ဂေဟံ နေသိ.

迦利（Kāḷī）回去后，长者问起此事，她便如实禀告。长者对她说：“去，再付一千钱，将他带回。”她便付了一千钱，再次将孩子带来交给了长者。其后，长者对她说：“女儿迦利，此城中有五百辆货车于黎明时分出发经商，你将此子带去，令其卧于车道上。牛或将他踩踏，车轮或将他碾断。你得知其事后方可返回。”她便将孩子带去，令其卧于车道上。当时，商队的首领行在最前。他的牛队行至彼处，便挣脱了牛轭，纵然一再套上轭驱赶，也不前行。就这样，在他与牛队费力周旋时，天色破晓。他心想：“这些牛是怎么了？”当他察看道路时，看见了那个孩子，思忖道：“我此业真是沉重！”继而心生欢喜：“我得到儿子了！”便将孩子带回了家。

ကာဠီ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိနာ ပုစ္ဆိတာ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, နံ ပုန သဟဿံ ဒတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တာ တထာ အကာသိ. အထ နံ သော အာဟ – ‘‘ဣဒါနိ နံ အာမကသုသာနံ နေတွာ ဂစ္ဆန္တရေ နိပဇ္ဇာပေဟိ, တတ္ထ သုနခါဒီဟိ ဝါ ခါဒိတော, အမနုဿေဟိ ဝါ ပဟဋော မရိဿတိ, မာတာမတဘာဝဉ္စဿ ဇာနိတွာဝ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ. သာ တံ နေတွာ တတ္ထ နိပဇ္ဇာပေတွာ ဧကမန္တေ အဋ္ဌာသိ. တံ သုနခေါ ဝါ ကာကော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဥပသင်္ကမိတုံ [Pg.113] နာသက္ခိ. ‘‘နနု စဿ နေဝ မာတာ န ပိတာ န ဘာတိကာဒီသု ကောစိ ရက္ခိတာ နာမ အတ္ထိ, ကော တံ ရက္ခတီ’’တိ? သုနခကာလေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ သိနေဟေန ပဝတ္တိတဘုက္ကရဏမတ္တမေဝ တံ ရက္ခတိ. အထေကော အဇပါလကော အနေကသဟဿာ အဇာ ဂေါစရံ နေန္တော သုသာနပဿေန ဂစ္ဆတိ. ဧကာ အဇာ ပဏ္ဏာနိ ခါဒမာနာ ဂစ္ဆန္တရံ ပဝိဋ္ဌာ ဒါရကံ ဒိသွာ ဇဏ္ဏုကေဟိ ဌတွာ ဒါရကဿ ထနံ အဒါသိ, အဇပါလကေန ‘‘ဟေ ဟေ’’တိ သဒ္ဒေ ကတေပိ န နိက္ခမိ. သော ‘‘ယဋ္ဌိယာ နံ ပဟရိတွာ နီဟရိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တရံ ပဝိဋ္ဌော ဇဏ္ဏုကေဟိ ဌတွာ ဒါရကံ ခီရံ ပါယန္တိံ အဇိံ ဒိသွာ ဒါရကေ ပုတ္တသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ, ‘‘ပုတ္တော မေ လဒ္ဓေါ’’တိ အာဒါယ ပက္ကာမိ.

迦利回去后，被长者问及，便告知了事情的经过。长者对她说：“去，再给一千钱，把他带回来。”她便遵照而行。然后长者对她说：“现在带他去弃尸林（āmakasusāna），让他躺在灌木丛中。在那里，他若不是被狗等吃掉，就是被非人袭击而死。你务必确认他的死活之后再回来。”她把他带到那里让他躺下，然后立于一旁。没有狗、乌鸦或非人能靠近他。“难道他没有母亲、父亲或兄弟等任何保护者吗？是谁在保护他呢？”是在他身为狗时，仅凭着对辟支佛（paccekabuddha）的爱心而吠叫的那份业行在保护着他。那时，有一位牧羊人赶着数千只山羊去牧场，经过弃尸林旁边。有一只母山羊一边吃着树叶，一边走进灌木丛，看见了孩子，便跪下来给孩子喂奶。即使牧羊人发出“嘿、嘿”的驱赶声，它也不离开。牧羊人想：“我要用棍子打它，把它赶出来。”他走进灌木丛，看见那母山羊跪着给孩子喂奶，便对孩子生起了如子之爱，心想：“我得到儿子了！”便抱着孩子离开了。

ကာဠီ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိနာ ပုစ္ဆိတာ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, တံ ပုန သဟဿံ ဒတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တာ တထာ အကာသိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘အမ္မ ကာဠိ, ဣမံ အာဒါယ စောရပပါတပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ ပပါတေ ခိပ, ပဗ္ဗတကုစ္ဆိယံ ပဋိဟညမာနော ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကော ဟုတွာ ဘူမိယံ ပတိဿတိ, မတာမတဘာဝဉ္စဿ ဉတွာဝ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ. သာ တံ တတ္ထ နေတွာ ပဗ္ဗတမတ္ထကေ ဌတွာ ခိပိ. တံ ခေါ ပန ပဗ္ဗတကုစ္ဆိံ နိဿာယ မဟာဝေဠုဂုမ္ဗော ပဗ္ဗတာနုသာရေနေဝ ဝဍ္ဎိ, တဿ မတ္ထကံ ဃနဇာတော ဇိဉ္ဇုကဂုမ္ဗော အဝတ္ထရိ. ဒါရကော ပတန္တော ကောဇဝကေ ဝိယ တသ္မိံ ပတိ. တံ ဒိဝသဉ္စ နဠကာရဇေဋ္ဌကဿ ဝေဠုဗလိ ပတ္တော ဟောတိ. သော ပုတ္တေန သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ တံ ဝေဠုဂုမ္ဗံ ဆိန္ဒိတုံ အာရဘိ. တသ္မိံ စလန္တေ ဒါရကော သဒ္ဒမကာသိ. သော ‘‘ဒါရကသဒ္ဒေါ ဝိယာ’’တိ ဧကေန ပဿေန အဘိရုဟိတွာ တံ ဒိသွာ, ‘‘ပုတ္တော မေ လဒ္ဓေါ’’တိ တုဋ္ဌစိတ္တော အာဒါယ ဂတော.

迦利回去后，为长者所问，便禀告了此事。长者对她说：“去，再付一千钱，将他带来。”她便遵命而行。其后，长者对她说：“好迦利，你带着此子，登上盗贼投崖山（Corapapātapabbata），从悬崖上将他抛下。他撞击山谷时，将粉身碎骨，堕于地上。你务必确知其死活之后，方可返回。”她将孩子带到彼处，立于山顶，将其抛下。原来，在那山谷中，有一大丛竹子顺着山势生长，其顶端覆盖着一丛茂密的荆棘。孩子坠下时，犹如落在毛毯上一般，落在了那丛荆棘上。而那天，正好轮到编苇匠首领缴纳竹税。他便与儿子一同前往，开始砍伐那丛竹子。竹丛晃动时，孩子发出了声音。他心想：“好像是孩童的声音。”便从一侧攀上，看见了那个孩子，心生欢喜，想道：“我得到儿子了！”于是便带着他回去了。

ကာဠီ သေဋ္ဌိဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ တေန ပုစ္ဆိတာ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, နံ ပုန သဟဿံ ဒတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တာ တထာ အကာသိ. သေဋ္ဌိနော ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကရောန္တဿေဝ ဒါရကော ဝဍ္ဎိတော ‘‘ဃောသကော’’တွေဝဿ နာမံ အဟောသိ. သော သေဋ္ဌိနော အက္ခိမှိ ကဏ္ဋကော ဝိယ ခါယိ, ဥဇုကံ တံ ဩလောကေတုမ္ပိ န ဝိသတိ. အထဿ မာရဏူပါယံ စိန္တေန္တော အတ္တနော သဟာယကဿ ကုမ္ဘကာရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ကဒါ တွံ အာဝါပံ အာလိမ္ပေဿသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ – ‘‘သွေ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘တေန ဟိ ဣဒံ သဟဿံ ဂဟေတွာ မမ ဧကံ [Pg.114] ကမ္မံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ, သာမီ’’တိ? ‘‘ဧကော မေ အဝဇာတပုတ္တော အတ္ထိ, တံ တဝ သန္တိကံ ပေသေဿာမိ, အထ နံ ဂဟေတွာ ဂဗ္ဘံ ပဝေသေတွာ တိခိဏာယ ဝါသိယာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဆိန္ဒိတွာ စာဋိယံ ပက္ခိပိတွာ အာဝါပေ ပစေယျာသိ, ဣဒံ တေ သဟဿံ သစ္စကာရသဒိသံ. ဥတ္တရိံ ပန တေ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ပစ္ဆာ ကရိဿာမီ’’တိ. ကုမ္ဘကာရော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. သေဋ္ဌိ ပုနဒိဝသေ ဃောသကံ ပက္ကောသိတွာ, ‘‘ဟိယျော မယာ ကုမ္ဘကာရော ဧကံ ကမ္မံ အာဏတ္တော, ဧဟိ, တွံ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ဟိယျော ကိရ မေ ပိတရာ အာဏတ္တံ ကမ္မံ နိပ္ဖာဒေဟီ’’’တိ ပဟိဏိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ အဂမာသိ. တံ တတ္ထ ဂစ္ဆန္တံ ဣတရော သေဋ္ဌိနော ပုတ္တော ဒါရကေဟိ သဒ္ဓိံ ဂုဠံ ကီဠန္တော ဒိသွာ တံ ပက္ကောသိတွာ, ‘‘ကုဟိံ ဂစ္ဆသိ ဘာတိကာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပိတု သာသနံ ဂဟေတွာ ကုမ္ဘကာရဿ သန္တိက’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘အဟံ တတ္ထ ဂမိဿာမိ. ဣမေ မံ ဒါရကာ ဗဟုံ လက္ခံ ဇိနိံသု, တံ မေ ပဋိဇိနိတွာ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘အဟံ ပိတု ဘာယာမီ’’တိ. ‘‘မာ ဘာယိ, ဘာတိက, အဟံ တံ သာသနံ ဟရိဿာမိ. ဗဟူဟိ ဇိတော, ယာဝါဟံ အာဂစ္ဆာမိ, တာဝ မေ လက္ခံ ပဋိဇိနာ’’တိ.

迦利到长者那里，被他询问后说明了情况。长者说：“去，再付一千钱，把他带来。”迦利便照做了。在长者屡次图谋加害之际，孩子渐渐长大，他的名字就叫“寇萨咖(Ghosaka)”。他在长者眼中如同一根刺，长者甚至不敢正眼看他。于是长者想着杀害他的方法，便去找他的朋友陶匠，问道：“你什么时候烧窑？”陶匠回答：“明天。”长者说：“那么，收下这一千钱，为我做一件事。”“什么事，主人？”“我有一个不肖子，我会派他到你这里来。到时你抓住他，带进窑内，用利斧将他剁成碎块，放进大罐子里，在窑里烧掉。这一千钱算是定金，之后该给你的报酬我还会再给。”陶匠答应说：“好的。”第二天，长者叫来寇萨咖，派他说：“昨天我吩咐了陶匠一件事，你去他那里对他说：‘务必完成我父亲昨天吩咐的事。’”寇萨咖答应“好的”便去了。当他走在路上时，长者的亲生儿子正和孩子们玩着弹丸，看见了他，便叫住他问：“兄长，你去哪里？”当他回答“奉父亲之命去陶匠那里”时，亲生儿子说：“我替你去吧。这些孩子赢了我很多局，你帮我赢回来。”寇萨咖说：“我怕父亲。”“别怕，兄长，我来带信。我输了很多局，在我回来之前，你替我把输的赢回来。”

ဃောသကော ကိရ ဂုဠကီဠာယ ဆေကော, တေန နံ ဧဝံ နိဗန္ဓိ. သောပိ တံ ‘‘တေန ဟိ ဂန္တွာ ကုမ္ဘကာရံ ဝဒေဟိ – ‘ပိတရာ ကိရ မေ ဟိယျော ဧကံ ကမ္မံ အာဏတ္တံ, တံ နိပ္ဖာဒေဟီ’’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသိ. သော တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ တထာ အဝစ. အထ နံ ကုမ္ဘကာရော သေဋ္ဌိနာ ဝုတ္တနိယာမေနေဝ မာရေတွာ အာဝါပေ ခိပိ. ဃောသကောပိ ဒိဝသဘာဂံ ကီဠိတွာ သာယနှသမယေ ဂေဟံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ, တာတ, န ဂတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ အတ္တနော အဂတကာရဏဉ္စ ကနိဋ္ဌဿ ဂတကာရဏဉ္စ အာရောစေသိ. တံ သုတွာ သေဋ္ဌိ ‘‘အဟံ ဓီ’’တိ မဟာဝိရဝံ ဝိရဝိတွာ သကလသရီရေ ပက္ကုထိတလောဟိတော ဝိယ ဟုတွာ, ‘‘အမ္ဘော, ကုမ္ဘကာရ, မာ မံ နာသယိ, မာ မံ နာသယီ’’တိ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တော တဿ သန္တိကံ အဂမာသိ. ကုမ္ဘကာရော တံ တထာ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ, ‘‘သာမိ, မာ သဒ္ဒံ ကရိ, ကမ္မံ တေ နိပ္ဖန္န’’န္တိ အာဟ. သော ပဗ္ဗတေန ဝိယ မဟန္တေန သောကေန အဝတ္ထဋော ဟုတွာ အနပ္ပကံ ဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒေသိ. ယထာ တံ အပ္ပဒုဋ္ဌဿ ပဒုဿမာနော. တေနာဟ ဘဂဝါ –

据说寇萨咖擅长玩弹丸，因此长者之子再三恳求他。于是寇萨咖也对他说：“既然如此，你去告诉陶匠：‘据说我父亲昨天吩咐了一件事，请你完成它。’”说完便派他去了。他到了陶匠那里，照样说了。于是陶匠按照长者所说的方式杀了他，扔进窑里。寇萨咖也玩了大半天，傍晚回到家。当被问及“孩子，你为什么没去？”时，他禀报了自己没去而弟弟去了的原因。长者听后，发出巨大的哀嚎：“我真可鄙！”他全身犹如沸血，伸着双臂哭喊着“朋友陶匠，别毁了我，别毁了我！”，并向陶匠那里跑去。陶匠见他这样跑来，说：“主人，别出声，你的事已经办妥了。”他被如山般巨大的悲痛所压倒，感受到了无量的忧伤，正如那伤害无过之人者所感受的一般。因此世尊说：

‘‘ယော [Pg.115] ဒဏ္ဍေန အဒဏ္ဍေသု, အပ္ပဒုဋ္ဌေသု ဒုဿတိ;

ဒသန္နမညတရံ ဌာနံ, ခိပ္ပမေဝ နိဂစ္ဆတိ.

“若人以刑罚，伤害不应受罚、无有罪过者，他将迅速遭遇十种状况之一。

‘‘ဝေဒနံ ဖရုသံ ဇာနိံ, သရီရဿ စ ဘေဒနံ;

ဂရုကံ ဝါပိ အာဗာဓံ, စိတ္တက္ခေပဉ္စ ပါပုဏေ.

“他会遭受剧烈的痛苦、资财的损失、身体的毁伤，或严重的疾病，或心智的错乱。

‘‘ရာဇတော ဝါ ဥပသဂ္ဂံ, အဗ္ဘက္ခာနဉ္စ ဒါရုဏံ;

ပရိက္ခယဉ္စ ဉာတီနံ, ဘောဂါနဉ္စ ပဘင်္ဂုရံ.

“或来自国王的灾祸，或可怕的诬陷，或亲属的亡失，或财富的毁坏。

‘‘အထ ဝါဿ အဂါရာနိ, အဂ္ဂိ ဍဟတိ ပါဝကော;

ကာယဿ ဘေဒါ ဒုပ္ပညော, နိရယံ သောပပဇ္ဇတီ’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၃၇-၁၄၀);

“再者，大火会烧毁他的房屋；身坏之后，那无慧者会投生于地狱。”

ဧဝံ သန္တေပိ ပုန နံ သေဋ္ဌိ ဥဇုကံ ဩလောကေတုံ န သက္ကောတိ. ‘‘ကိန္တိ နံ မာရေယျ’’န္တိ စိန္တေန္တော, ‘‘မမ ဂါမသတေ အာယုတ္တကဿ သန္တိကံ ပေသေတွာ မာရေဿာမီ’’တိ ဥပါယံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ မေ အဝဇာတပုတ္တော, ဣမံ မာရေတွာ ဝစ္စကူပေ ခိပတု, ဧဝံ ကတေ အဟံ မာတုလဿ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ပစ္ဆာ ဇာနိဿာမီ’’တိ တဿ ပဏ္ဏံ လိခိတွာ, ‘‘တာတ ဃောသက, အမှာကံ ဂါမသတေ အာယုတ္တကော အတ္ထိ, ဣမံ ပဏ္ဏံ ဟရိတွာ တဿ ဒေဟီ’’တိ ဝတွာ ပဏ္ဏံ တဿ ဒုဿန္တေ ဗန္ဓိ. သော ပန အက္ခရသမယံ န ဇာနာတိ. ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ ဟိ နံ မာရာပေန္တောဝ သေဋ္ဌိ မာရေတုံ နာသက္ခိ, ကိံ အက္ခရသမယံ သိက္ခာပေဿတိ? ဣတိ သော အတ္တနော မာရာပနပဏ္ဏမေဝ ဒုဿန္တေ ဗန္ဓိတွာ နိက္ခမန္တော အာဟ – ‘‘ပါထေယျံ မေ, တာတ, နတ္ထီ’’တိ. ‘‘ပါထေယျေန တေ ကမ္မံ နတ္ထိ, အန္တရာမဂ္ဂေ ‘အသုကဂါမေ နာမ မမသဟာယကော သေဋ္ဌိ အတ္ထိ, တဿ ဃရေ ပါတရာသံ ကတွာ ပုရတော ဂစ္ဆာဟီ’’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ပိတရံ ဝန္ဒိတွာ နိက္ခန္တော တံ ဂါမံ ပတွာ သေဋ္ဌိဿ ဃရံ ပုစ္ဆိတွာ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိဇာယံ ပဿိ. ‘‘တွံ ကုတော အာဂတောသီ’’တိ စ ဝုတ္တေ, ‘‘အန္တောနဂရတော’’တိ အာဟ. ‘‘ကဿ ပုတ္တောသီ’’တိ? ‘‘တုမှာကံ သဟာယကသေဋ္ဌိနော, အမ္မာ’’တိ. ‘‘တွံသိ ဃောသကော နာမာ’’တိ? ‘‘အာမ, အမ္မာ’’တိ. တဿာ သဟ ဒဿနေနေဝ တသ္မိံ ပုတ္တသိနေဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သေဋ္ဌိနော ပနေကာ ဓီတာ အတ္ထိ ပန္နရသသောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကာ အဘိရူပါ ပါသာဒိကာ, တံ ရက္ခိတုံ ဧကမေဝ ပေသနကာရိကံ ဒါသိံ ဒတွာ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ သိရိဂဗ္ဘေ ဝသာပေန္တိ. သေဋ္ဌိဓီတာ တသ္မိံ ခဏေ တံ ဒါသိံ အန္တရာပဏံ ပေသေသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိဇာယာ ဒိသွာ, ‘‘ကုဟိံ ဂစ္ဆသီ’’တိ [Pg.116] ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အယျဓီတာယ ပေသနေနာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဣတော တာဝ ဧဟိ, တိဋ္ဌတု ပေသနံ, ပုတ္တဿ မေ ပီဌကံ အတ္ထရိတွာ ပါဒေ ဓောဝိတွာ တေလံ မက္ခိတွာ သယနံ အတ္ထရိတွာ ဒေဟိ, ပစ္ဆာ ပေသနံ ကရိဿသီ’’တိ အာဟ. သာ တထာ အကာသိ.

即便如此，长者还是无法直视他。他想：“如何才能杀掉他呢？”他想到了一个方法：“我要把他派到我食邑百村的管事那里，然后杀掉他。”于是他给管事写了一封信：“这是我的不肖之子，杀了他，扔进粪坑。如此行事，我便算对舅舅尽了义务。”他写好信，绑在寇萨咖(ghosaka)的衣角，吩咐道：“孩子寇萨咖，我们食邑百村有一位管事，你把这封信带去给他。”然而寇萨咖并不识字。长者自他年幼时就想杀他，却未能得手，又怎会教他识字呢？于是，他将那封致自己于死地的信绑在衣角，正要出门时说道：“父亲，我没有路粮。”“你不需要路粮。在半路上某某村里，有我的一位朋友长者，你去他家吃了早饭再往前走吧。”他应道：“好的。”便礼拜父亲后启程。他到了那个村子，问明长者的住处后前去，见到了长者的妻子。她问道：“你从哪里来？”他回答说：“从城里来。”“你是谁家的孩子？”“母亲，我是您朋友长者的儿子。”“你就是寇萨咖吗？”“是的，母亲。”她一见到他，便对他生起了母爱。那长者有一位年约十五六岁、容貌端丽、令人愉悦的独生女。他们为了保护她，只派了一名侍女，让她住在七层宫殿顶楼的华美内室里。那时，长者的女儿正派那名侍女去市集。长者的妻子见到侍女，问道：“你去哪里？”侍女回答是小姐差遣的，长者妻子便说：“你先过来，差事暂且放下。为我的儿子铺好座位，洗脚抹油，备好床铺。之后你再去做你的差事。”侍女便照办了。

အထ နံ စိရေနာဂတံ သေဋ္ဌိဓီတာ သန္တဇ္ဇေသိ. အထ နံ သာ အာဟ – ‘‘မာ မေ ကုဇ္ဈိ, သေဋ္ဌိပုတ္တော ဃောသကော အာဂတော, တဿ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ အာဂတာမှီ’’တိ. သေဋ္ဌိဓီတာယ ‘‘သေဋ္ဌိပုတ္တော ဃောသကော’’တိ နာမံ သုတွာဝ ပေမံ ဆဝိယာဒီနိ ဆိန္ဒိတွာ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ အာဟစ္စ ဌိတံ. ကောတုဟလကာလသ္မိဉှိ သာ တဿ ပဇာပတီ ဟုတွာ နာဠိကောဒနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ အဒါသိ, တဿာနုဘာဝေနာဂန္တွာ ဣမသ္မိံ သေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တာ. ဣတိ တံ သော ပုဗ္ဗသိနေဟော အဝတ္ထရိတွာ ဂဏှိ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

于是，长者之女因婢女久出而归，便呵斥她。那婢女对她说：“请勿对我生气，是长者之子寇萨咖来了，我为他做了这些那些事，去了那里才回来。”长者之女一听到“长者之子寇萨咖”之名，爱意便穿透肌肤等，直达骨髓。原来，在（他）为“好奇者”(Kotuhala)之时，她曾是他的妻子，给一位辟支佛布施了一那提的饭，凭借那功德而来，投生于此长者家。就这样，往昔的爱恋淹没了她。因此，世尊说：

‘‘ပုဗ္ဗေဝ သန္နိဝါသေန, ပစ္စုပ္ပန္နဟိတေန ဝါ;

ဧဝံ တံ ဇာယတေ ပေမံ, ဥပ္ပလံဝ ယထောဒကေ’’တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၇၄);

因往昔曾同住，或因现世的帮助，爱恋如此生起，犹如莲花出水。

အထ နံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကုဟိံ သော, အမ္မာ’’တိ? ‘‘သယနေ နိပန္နော နိဒ္ဒါယတီ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပနဿ ဟတ္ထေ ကိဉ္စီ’’တိ? ‘‘ဒုဿန္တေ ပဏ္ဏံ အတ္ထီ’’တိ. သာ ‘‘ကိံ ပဏ္ဏံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ တသ္မိံ နိဒ္ဒါယန္တေ မာတာပိတူနံ အညဝိဟိတတာယ အပဿန္တာနံ ဩတရိတွာ သမီပံ ဂန္တွာ တံ ပဏ္ဏံ မောစေတွာ အာဒါယ အတ္တနော ဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ ဒွါရံ ပိဓာယ ဝါတပါနံ ဝိဝရိတွာ အက္ခရသမယေ ကုသလတာယ ပဏ္ဏံ ဝါစေတွာ, ‘‘အဟော ဝတ ဗာလော, အတ္တနော မရဏပဏ္ဏံ ဒုဿန္တေ ဗန္ဓိတွာ ဝိစရတိ, သစေ မယာ န ဒိဋ္ဌံ အဿ, နတ္ထိဿ ဇီဝိတ’’န္တိ တံ ပဏ္ဏံ ဖာလေတွာ သေဋ္ဌိဿ ဝစနေန အပရံ ပဏ္ဏံ လိခိ – ‘‘အယံ မမ ပုတ္တော ဃောသကော နာမ, ဂါမသတတော ပဏ္ဏာကာရံ အာဟရာပေတွာ ဣမဿ ဇနပဒသေဋ္ဌိနော ဓီတရာ သဒ္ဓိံ မင်္ဂလံ ကတွာ အတ္တနော ဝသနဂါမဿ မဇ္ဈေ ဒွိဘူမကံ ဂေဟံ ကာရေတွာ ပါကာရပရိက္ခေပေန စေဝ ပုရိသဂုတ္တိယာ စ သုသံဝိဟိတာရက္ခံ ကရောတု, မယှဉ္စ ‘ဣဒဉ္စိဒဉ္စ မယာ ကတ’န္တိ သာသနံ ပေသေတု, ဧဝံ ကတေ အဟံ မာတုလဿ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ပစ္ဆာ ဇာနိဿာမီ’’တိ, လိခိတွာ စ ပန သံဃရိတွာ ဩတရိတွာ ဒုဿန္တေယေဝဿ ဗန္ဓိ.

于是她问那婢女：“妈妈，他在哪里？”“他正躺在床上睡觉。”“他手上有什么东西吗？”“他的衣角系着一封信。”她想：“这到底是什么信呢？”趁着父母正忙于他事而未看见时，她下楼走近熟睡的他，解下那封信，带回自己房间，关上门，打开窗户。因为她识字，便读了信，心想：“哎呀，这傻瓜，竟把自己的死亡信函系在衣角上到处走！要不是我看见，他命就没了。”她撕碎那封信，用长者的口吻另写了一封信：“这是我的儿子，名叫寇萨咖(Ghosaka)。让他从税收为百的村庄收取贡品后，与此地长者的女儿成婚，在他居住的村庄中央为他建造一栋两层楼房，并以围墙和卫兵妥善安排守护。并派人送信给我说‘这些那些事我已办妥’。此事办妥后，我自会知道该为舅舅做什么。”写完后，她将信折好，下楼仍旧系在他的衣角上。

သော [Pg.117] ဒိဝသဘာဂံ နိဒ္ဒါယိတွာ ဥဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇိတွာ ပက္ကာမိ. ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ တံ ဂါမံ ဂန္တွာ အာယုတ္တကံ ဂါမကိစ္စံ ကရောန္တံယေဝ ပဿိ. သော တံ ဒိသွာ, ‘‘ကိံ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ပိတရာ မေ တုမှာကံ ပဏ္ဏံ ပေသိတ’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပဏ္ဏံ, တာတ, အာဟရာ’’တိ ပဏ္ဏံ ဂဟေတွာ ဝါစေတွာ တုဋ္ဌမာနသော ‘‘ပဿထ, ဘော, မမ သာမိနော မယိ သိနေဟံ ကတွာ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ မေ မင်္ဂလံ ကရောတူ’’တိ မမ သန္တိကံ ပဟိဏိ. ‘‘သီဃံ ဒါရုအာဒီနိ အာဟရထာ’’တိ ဂဟပတိကေ ဝတွာ ဂါမမဇ္ဈေ ဝုတ္တပကာရံ ဂေဟံ ကာရာပေတွာ ဂါမသတတော ပဏ္ဏာကာရံ အာဟရာပေတွာ ဇနပဒသေဋ္ဌိနော သန္တိကာ ဓီတရံ အာနေတွာ မင်္ဂလံ ကတွာ သေဋ္ဌိဿ သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘ဣဒဉ္စိဒဉ္စ မယာ ကတ’’န္တိ.

他睡了整个白日，起来吃过饭就出发了。第二天一早，他来到那个村子，看见管事正在处理村务。管事见到他，问道：“孩子，有什么事吗？”“我父亲给您送来一封信。”“什么信，孩子？拿来。”管事接过信读完后，心中欢喜，对众家主说：“各位请看，我主人对我的慈爱！他派人到我这里来，要我为他的长子举行婚礼。快去把木材等东西运来！”说完，他便命人在村子中央按照所说的方式建好房子，又让人从一个税收百金的村庄收集贺礼，从地方长者那里接来女儿，举办了婚礼。然后派人回报长者说：“这些那些事我已办妥。”

တံ သုတွာ သေဋ္ဌိနော ‘‘ယံ ကာရေမိ, တံ န ဟောတိ; ယံ န ကာရေမိ, တဒေဝ ဟောတီ’’တိ မဟန္တံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ပုတ္တသောကေန သဒ္ဓိံ သော သောကော ဧကတော ဟုတွာ ကုစ္ဆိဍာဟံ ဥပ္ပာဒေတွာ အတိသာရံ ဇနေသိ. သေဋ္ဌိဓီတာပိ ‘‘သစေ ကောစိ သေဋ္ဌိနော သန္တိကာ အာဂစ္ဆတိ, မမ အကထေတွာ သေဋ္ဌိပုတ္တဿ ပဌမတရံ မာ ကထယိတ္ထာ’’တိ ဇနေ အာဏာပေသိ. သေဋ္ဌိပိ ခေါ ‘‘ဒါနိ တံ ဒုဋ္ဌပုတ္တံ မမ သာပတေယျဿ သာမိကံ န ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧကံ အာယုတ္တကံ အာဟ – ‘‘မာတုလ, ပုတ္တံ မေ ဒဋ္ဌုကာမောမှိ, ဧကံ ပါဒမူလိကံ ပေသေတွာ မမ ပုတ္တံ ပက္ကောသာပေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ပဏ္ဏံ ဒတွာ ဧကံ ပုရိသံ ပေသေသိ. သေဋ္ဌိဓီတာပိ တဿ အာဂန္တွာ ဒွါရေ ဌိတဘာဝံ သုတွာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘ကိံ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. သော အာဟ – ‘‘သေဋ္ဌိ ဂိလာနော, ပုတ္တံ ပဿိတုံ ပက္ကောသာပေသိ, အယျေ’’တိ. ‘‘ကိံ, တာတ, ဗလဝါ, ဒုဗ္ဗလော’’တိ? ‘‘ဗလဝါ တာဝ, အာဟာရံ ဘုဉ္ဇတိယေဝ, အယျေ’’တိ. သာ သေဋ္ဌိပုတ္တံ အဇာနာပေတွာဝ တဿ နိဝေသနဉ္စ ပရိဗ္ဗယဉ္စ ဒါပေတွာ ‘‘မယာ ပေသိတကာလေ ဂမိဿသိ, အစ္ဆဿု တာဝါ’’တိ အာဟ. သေဋ္ဌိ ပုန အာယုတ္တကံ အဝစ, ‘‘ကိံ, မာတုလ, န တေ မမ ပုတ္တဿ သန္တိကံ ပဟိတ’’န္တိ? ‘‘ပဟိတံ, သာမိ, ဂတပုရိသော န တာဝ ဧတီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ပုန အပရံ ပေသေဟီ’’တိ. သော ပေသေသိ. သေဋ္ဌိဓီတာ တသ္မိမ္ပိ တထေဝ ပဋိပဇ္ဇိ. အထ သေဋ္ဌိနော ရောဂေါ ဗလဝါ ဇာတော, ဧကံ ဘာဇနံ ပဝိသတိ, ဧကံ နိက္ခမတိ. ပုန သေဋ္ဌိ အာယုတ္တကံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ, မာတုလ, န တေ မမ ပုတ္တဿ သန္တိကံ ပဟိတ’’န္တိ? ‘‘ပဟိတံ, သာမိ, ဂတပုရိသော န တာဝ [Pg.118] ဧတီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ပုန အပရံ ပေသေဟီ’’တိ. သော ပေသေသိ. သေဋ္ဌိဓီတာ တတိယဝါရေ အာဂတမ္ပိ တံ ပဝတ္တိံ ပုစ္ဆိ. သော ‘‘ဗာဠှဂိလာနော, အယျေ, သေဋ္ဌိ အာဟာရံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ မစ္စုပရာယဏော ဇာတော, ဧကံ ဘာဇနံ နိက္ခမတိ, ဧကံ ပဝိသတီ’’တိ အာဟ. သေဋ္ဌိဓီတာ ‘‘ဣဒါနိ ဂန္တုံ ကာလော’’တိ သေဋ္ဌိပုတ္တဿ ‘‘ပိတာ တေ ကိရ ဂိလာနော’’တိ အာရောစေတွာ ‘‘ကိံ ဝဒေသိ ဘဒ္ဒေ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အဖာသုကမဿ, သာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဣဒါနိ ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ. သာမိ? ‘‘ဂါမသတတော ဝုဋ္ဌာနကပဏ္ဏာကာရံ အာဒါယ ဂန္တွာ ပဿိဿာမ န’’န္တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ပဏ္ဏာကာရံ အာဟရာပေတွာ သကဋေဟိ အာဒါယ ပက္ကာမိ.

长者听后，心想：“我所愿的，不成；我不愿的，偏成。”由此生起极大的忧恼。此忧恼与为子之愁合而为一，令他腹中灼热，引发了痢疾。长者之女也吩咐众人：“若有人从长者处来，未告知我，不得先告知长者之子。”长者也想：“如今我决不让那恶子作我财产之主。”于是，他对一位管事说：“舅舅，我想见我儿，请派一位仆人去将我儿叫来。”管事应道：“好的。”便写了信，派了一个人去。长者之女听说那人已到门口，便将他叫来问道：“大叔，有何事？”他答道：“夫人，长者病了，派人来召见公子。”“大叔，病情是重是轻？”“夫人，暂时还强健，尚能进食。”她未告知长者之子，便为那人安排了住处和用度，说：“待我派你时再去，暂且在此等候。”长者又对管事说：“舅舅，你没有派人去我儿那里吗？”“主人，已经派去，但去的人尚未回来。”“既然如此，再派一人去。”管事又派了一人。长者之女对来人也同样处置。其后，长者病情加重，便盆一进一出。长者又问管事：“舅舅，你没有派人去我儿那里吗？”“主人，已经派去，但去的人尚未回来。”“既然如此，再派一人去。”管事又派了一人。长者之女向第三次来的人询问情况，那人答道：“夫人，长者病重，已经断食，濒临死亡，便盆一出一进。”长者之女心想“现在是去的时候了”，便告诉长者之子：“听说你父亲病了。”他问：“贤妻，你说什么？”她答道：“夫君，他身体不适。”他又问：“现在该怎么办？”她说：“夫君，我们带着百村的贡品，去探望他吧。”他应道：“好。”便让人备好贡品，用牛车装着出发了。

အထ နံ သာ ‘‘ပိတာ တေ ဒုဗ္ဗလော, ဧတ္တကံ ပဏ္ဏာကာရံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တာနံ ပပဉ္စော ဘဝိဿတိ, ဧတံ နိဝတ္တာပေဟီ’’တိ ဝတွာ တံ သဗ္ဗံ အတ္တနော ကုလဂေဟံ ပေသေတွာ ပုန တံ အာဟ – ‘‘သာမိ, တွံ အတ္တနော ပိတု ပါဒပဿေ တိဋ္ဌေယျာသိ, အဟံ ဥဿီသကပဿေ ဌဿာမီ’’တိ. ဂေဟံ ပဝိသမာနာယေဝ စ ‘‘ဂေဟဿ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ အာရက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ အတ္တနော ပုရိသေ အာဏာပေသိ. ပဝိဋ္ဌကာလေ ပန သေဋ္ဌိပုတ္တော ပိတု ပါဒပဿေ အဋ္ဌာသိ, ဣတရာ ဥဿီသကပဿေ.

那时，她对他说：“夫君，你父亲身体虚弱，带着这么多礼物前去，将会耽搁许久，让这些回去吧。”说完，她把所有东西都送到自己娘家，又对他说：“夫君，你应站在父亲脚边，我将待在头边。”刚进家门时，她就吩咐自己的仆人：“你们要在家前后设下守卫。”进屋后，长者之子站在父亲脚边，而她则坐在头边。

တသ္မိံ ခဏေ သေဋ္ဌိ ဥတ္တာနကော နိပန္နော ဟောတိ. အာယုတ္တကော ပန တဿ ပါဒေ ပရိမဇ္ဇန္တော ‘‘ပုတ္တော တေ, သာမိ, အာဂတော’’တိ အာဟ. ‘‘ကုဟိံ သော’’တိ? ‘‘ဧသ ပါဒမူလေ ဌိတော’’တိ. အထ နံ ဒိသွာ အာယကမ္မိကံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘မမ ဂေဟေ ကိတ္တကံ ဓန’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သာမိ, ဓနဿေဝ စတ္တာလီသကောဋိယော, ဥပဘောဂပရိဘောဂဘဏ္ဍာနံ ပန ဝနဂါမက္ခေတ္တဒွိပဒစတုပ္ပဒယာနဝါဟနာနဉ္စ အယဉ္စ အယဉ္စ ပရိစ္ဆေဒေါ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အဟံ ဧတ္တကံ ဓနံ မမ ပုတ္တဿ ဃောသကဿ န ဒေမီ’’တိ ဝတ္တုကာမော ‘‘ဒေမီ’’တိ အာဟ. တံ သုတွာ သေဋ္ဌိဓီတာ ‘‘အယံ ပုန ကထေန္တော အညံ ကိဉ္စိ ကထေယျာ’’တိ စိန္တေတွာ သောကာတုရာ ဝိယ ကေသေ ဝိကိရိတွာ ရောဒမာနာ ‘‘ကိံ နာမေတံ, တာတ, ဝဒေထ, ဣဒမ္ပိ နာမ ဝေါ ဝစနံ သုဏောမ, အလက္ခိကာ ဝတမှာ’’တိ ဝတွာ မတ္ထကေန နံ ဥရမဇ္ဈေ ပဟရန္တီ ပတိတွာ ယထာ ပုန ဝတ္တုံ န သက္ကောတိ, တထာဿ ဥရမဇ္ဈေ မတ္ထကေန ဃံသေန္တီ အာရောဒနံ ဒဿေသိ. သေဋ္ဌိ တံခဏညေဝ ကာလမကာသိ. ‘‘သေဋ္ဌိ မတော’’တိ ဂန္တွာ [Pg.119] ဥတေနဿ ရညော အာရောစယိံသု. ရာဇာ တဿ သရီရကိစ္စံ ကာရာပေတွာ, ‘‘အတ္ထိ ပနဿ ပုတ္တော ဝါ ဓီတာ ဝါ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အတ္ထိ, ဒေဝ, ဃောသကော နာမ တဿ ပုတ္တော, သဗ္ဗံ သာပတေယျံ တဿ နိယျာဒေတွာဝ မတော, ဒေဝါ’’တိ.

那时，长者仰面躺着。他的一位管事一边为他按摩脚，一边说：“主人，您的儿子来了。”“他在哪里？”“他就站在您的脚边。”长者看见他后，便召来管事，问道：“我家有多少财产？”管事回答：“主人，仅钱财就有四十俱胝，至于受用之物、林地、村庄、田地、仆役、牲畜、车乘等，亦各有其数。”长者本想说“我不会把这么多财产给我儿子寇萨咖(Ghosaka)”，却说成了“我会给”。听到这话，长者之女心想：“他若再说，恐怕会说出别的话来。”于是她便如悲痛欲绝一般，披散头发，哭喊道：“父亲啊，您在说什么？我们竟然要听这种话，我们真是命苦啊！”说着就用头撞向他的胸口，倒在他身上，为了让他无法再说话，她用头抵着他的胸口，号啕大哭。长者当即去世。人们去向优填王(Utena)报告：“长者死了。”国王让人为他料理后事，然后问道：“他有儿子或女儿吗？”“有的，陛下。他有个儿子名叫寇萨咖，他临死前已将全部财产都交给他了，陛下。”

ရာဇာ အပရဘာဂေ သေဋ္ဌိပုတ္တံ ပက္ကောသာပေသိ. တသ္မိဉ္စ ဒိဝသေ ဒေဝေါ ဝဿိ. ရာဇင်္ဂဏေ တတ္ထ တတ္ထ ဥဒကံ သဏ္ဌာတိ. သေဋ္ဌိပုတ္တော ‘‘ရာဇာနံ ပဿိဿာမီ’’တိ ပါယာသိ. ရာဇာ ဝါတပါနံ ဝိဝရိတွာ တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဩလောကေန္တော ရာဇင်္ဂဏေ ဥဒကံ လင်္ဃိတွာ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ အာဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဌိတံ ‘‘တွံ ဃောသကော နာမ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပိတာ မေ မတောတိ မာ သောစိ, တဝ ပေတ္တိကံ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ တုယှမေဝ ဒဿာမီ’’တိ တံ သမဿာသေတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, တာတာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. ရာဇာ ဂစ္ဆန္တဉ္စ နံ ဩလောကေန္တောဝ အဋ္ဌာသိ. သော အာဂမနကာလေ လင်္ဃိတံ ဥဒကံ ဂမနကာလေ ဩတရိတွာ သဏိကံ အဂမာသိ. အထ နံ ရာဇာ တတောဝ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘ကိံ နု ခေါ, တာတ, တွံ မမ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တော ဥဒကံ လင်္ဃိတွာ အာဂမ္မ ဂစ္ဆန္တော ဩတရိတွာ သဏိကံ ဂစ္ဆသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, ဒေဝ, အဟံ တသ္မိံ ခဏေ ကုမာရကော, ကီဠနကာလော နာမ, သော ဣဒါနိ ပန မေ ဒေဝေန ဌာနန္တရံ ပဋိဿုတံ. တသ္မာ ယထာ ပုရေ အစရိတွာ ဣဒါနိ သန္နိသိန္နေန ဟုတွာ စရိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. တံ သုတွာ ရာဇာ ‘‘ဓိတိမာယံ ပုရိသော, ဣဒါနေဝဿ ဌာနန္တရံ ဒဿာမီ’’တိ ပိတရာ ဘုတ္တံ ဘောဂံ ဒတွာ သဗ္ဗသတေန သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ အဒါသိ.

后来，国王派人召见长者子。其日，天正降雨，王家庭院中处处积水。长者子心想：“我将觐见国王。”便动身前往。国王打开窗户，看着他前来，见到他跳过王家庭院中的积水而来。待他前来行礼后站立时，国王问道：“孩子，你名叫寇萨咖(Ghosaka)吗？”他回答道：“是的，陛下。”国王安慰他道：“不要为父亲的去世而忧伤，你父亲的长者之位，我必将授予你。”然后说：“孩子，你先回去吧。”便让他离去。国王站着目送他离去，见他来时跳过的水，去时却涉水缓行。于是国王又从原处将他召回，问道：“孩子，你到我这里来时跳过水，回去时为何却涉水缓行呢？”他回答道：“是的，陛下。那时我还是个少年，正是嬉戏的年纪。但如今，我已蒙陛下允诺职位。因此，不应再如先前般行事，现在理应沉稳而行。”国王听后心想：“此人有定力，我当即刻授予他职位。”于是将他父亲所享用的财富，连同全部家产，一并赐予他，并授予其长者之位。

သော ရထေ ဌတွာ နဂရံ ပဒက္ခိဏံ အကာသိ. ဩလောကိတောလောကိတဋ္ဌာနံ ကမ္ပတိ. သေဋ္ဌိဓီတာ ကာဠိဒါသိယာ သဒ္ဓိံ မန္တယမာနာ နိသိန္နာ ‘‘အမ္မ ကာဠိ, ပုတ္တဿ တေ ဧတ္တိကာ သမ္ပတ္တိ မံ နိဿာယ ဥပ္ပန္နာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘အယဉှိ အတ္တနော မရဏပဏ္ဏံ ဒုဿန္တေ ဗန္ဓိတွာ အမှာကံ ဃရံ အာဂတော, အထဿ မယာ တံ ပဏ္ဏံ ဖာလေတွာ မယာ သဒ္ဓိံ မင်္ဂလကရဏတ္ထာယ အညံ ပဏ္ဏံ လိခိတွာ ဧတ္တကံ ကာလံ တတ္ထ အာရက္ခော ကတော’’တိ. ‘‘အမ္မ, တွံ ဧတ္တကံ ပဿသိ, ဣမံ ပန သေဋ္ဌိ ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ မာရေတုကာမော မာရေတုံ နာသက္ခိ, ကေဝလံ ဣမံ နိဿာယ ဗဟုံ ဓနံ ခီယီ’’တိ. ‘‘အမ္မ, အတိဘာရိယံ ဝတ သေဋ္ဌိနာ ကတ’’န္တိ. နဂရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဂေဟံ ပဝိသန္တံ ပန နံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ ဧတ္တိကာ သမ္ပတ္တိ မံ နိဿာယ [Pg.120] ဥပ္ပန္နာ’’တိ ဟသိတံ အကာသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိပုတ္တော ဒိသွာ, ‘‘ကိံ ကာရဏာ ဟသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဧကံ ကာရဏံ နိဿာယာ’’တိ. ‘‘ကထေဟိ န’’န္တိ? ‘‘သာ န ကထေသိ’’. သော ‘‘သစေ န ကထေဿသိ, ဒွိဓာ တံ ဆိန္ဒိဿာမီ’’တိ တဇ္ဇေတွာ အသိံ နိက္ကဍ္ဎိ. သာ ‘‘အယံ ဧတ္တိကာ သမ္ပတ္တိ တယာ မံ နိဿာယ လဒ္ဓါတိ စိန္တေတွာ ဟသိတ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ယဒိ မမ ပိတရာ အတ္တနော သန္တကံ မယှံ နိယျာဒိတံ, တွံ ဧတ္ထ ကိံ ဟောသီ’’တိ? သော ကိရ ဧတ္တကံ ကာလံ ကိဉ္စိ န ဇာနာတိ, တေနဿာ ဝစနံ န သဒ္ဒဟိ. အထဿ သာ ‘‘တုမှာကံ ပိတရာ မရဏပဏ္ဏံ ဒတွာ ပေသိတာ, တုမှေ မယာ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကတွာ ရက္ခိတာ’’တိ သဗ္ဗံ ကထေသိ. ‘‘တွံ အဘူတံ ကထေသီ’’တိ အသဒ္ဒဟန္တော ‘‘မာတရံ ကာဠိံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဧဝံ ကိရ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘အာမ, တာတ, ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ တံ မာရေတုကာမော မာရေတုံ အသက္ကောန္တော တံ နိဿာယ ဗဟုံ ဓနံ ခီယိ, သတ္တသု ဌာနေသု တွံ မရဏတော မုတ္တော, ဣဒါနိ ဘောဂဂါမတော အာဂမ္မ သဗ္ဗသတေန သဒ္ဓိံ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ပတ္တော’’တိ. သော တံ သုတွာ ‘‘ဘာရိယံ ဝတ ကမ္မံ, ဧဝရူပါ ခေါ ပန မရဏာ မုတ္တဿ မမ ပမာဒဇီဝိတံ ဇီဝိတုံ အယုတ္တံ, အပ္ပမတ္တော ဘဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဒေဝသိကံ သဟဿံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ အဒ္ဓိကကပဏာဒီနံ ဒါနံ ပဋ္ဌပေသိ. မိတ္တော နာမဿ ကုဋုမ္ဗိကော ဒါနဗျာဝဋော အဟောသိ. အယံ ဃောသကသေဋ္ဌိနော ဥပ္ပတ္တိ.

他乘着车右绕城市，目光所及之处，无不震动。长者之女正与婢女迦梨(Kāḷidāsī)坐着商议，说道：“迦梨妈妈，你儿子的这些财富是因我而得的。”“什么缘故，夫人？”“此人将他的死亡信函(maraṇapaṇṇaṃ)系在衣角来到我家，我撕毁了那信函，为了与他举行婚礼而写了另一封信函，并如此长时间地保护着他。”“夫人，您只看到这些，但长者从小就想杀他却未能得手，反而因此耗费了许多钱财。”“妈妈，长者所做之事真是太沉重了！”当他右绕城市后进入家门时，妻子看见他，心想“这偌大的财富是因我而得的”，于是笑了。长者子看见她笑，便问：“你为何发笑？”“因为一个缘故。”“说给我听。”她不肯说。他便拔出剑来威胁道：“若是不说，我就把你劈成两半！”她才说：“我心想‘你这偌大的财富是因我而得’，所以笑了。”“若是我父亲将他自己的财产交给了我，你于其中有何功劳？”原来他这么长时间以来毫不知情，因此不相信她的话。于是她把一切都告诉了他：“你父亲给了你死亡信函派你来，是我如此这般地保护了你。”他还是不信，说：“你说的是不实之词。”心想：“我要去问迦梨母亲。”便问：“妈妈，事情真的是这样吗？”“是的，孩子。从小他就想杀你却未能得手，反而为你耗尽了许多钱财。你七次从死亡中逃脱，如今从食邑村(Bhogagāma)回来，带着百千赏赐，获得了长者之位。”他听后想：“这业真是沉重！像我这样从死亡中逃脱的人，不应过放逸的生活，我应当保持不放逸。”于是他每日施舍一千，开始向旅人、贫民等人布施。他的一位名叫密友(Mitto)的家主负责其布施事务。此为寇萨咖(Ghosaka)长者的来历。

တသ္မိံ ပန ကာလေ ဘဒ္ဒဝတီနဂရေ ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိ နာမ ဃောသကသေဋ္ဌိနော အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗသဟာယကော အဟောသိ. ဘဒ္ဒဝတီနဂရတော အာဂတာနံ ဝါဏိဇာနံ သန္တိကေ ဃောသကသေဋ္ဌိ ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိနော သမ္ပတ္တိဉ္စ ဝယပ္ပဒေသဉ္စ သုတွာ တေန သဒ္ဓိံ သဟာယကဘာဝံ ဣစ္ဆန္တော ပဏ္ဏာကာရံ ပေသေသိ. ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိပိ ကောသမ္ဗိတော အာဂတာနံ ဝါဏိဇာနံ သန္တိကေ ဃောသကသေဋ္ဌိနော သမ္ပတ္တိဉ္စ ဝယပ္ပဒေသဉ္စ သုတွာ တေန သဒ္ဓိံ သဟာယကဘာဝံ ဣစ္ဆန္တော ပဏ္ဏာကာရံ ပေသေသိ. ဧဝံ တေ အညမညံ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗသဟာယကာ ဟုတွာ ဝသိံသု. အပရဘာဂေ ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိနော ဂေဟေ အဟိဝါတရောဂေါ ပတိတော. တသ္မိံ ပတိတေ ပဌမံ မက္ခိကာ မရန္တိ, တတော အနုက္ကမေနေဝ ကီဋာ မူသိကာ ကုက္ကုဋာ သူကရာ ဂါဝေါ ဒါသီ ဒါသာ သဗ္ဗပစ္ဆာ ဃရမာနုသကာပိ မရန္တိ. တေသု ယေ ဘိတ္တိံ ဘိန္ဒိတွာ ပလာယန္တိ, တေ ဇီဝိတံ လဘန္တိ, တဒါ ပန သေဋ္ဌိ စ ဘရိယာ စ ဓီတာ စဿ တထာ ပလာယိတွာ [Pg.121] ဃောသကသေဋ္ဌိံ ပဿိတုံ ပတ္ထေန္တာ ကောသမ္ဗိမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု. တေ အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ ခီဏပါထေယျာ ဝါတာတပေန စေဝ ခုပ္ပိပါသာဟိ စ ကိလန္တသရီရာ ကိစ္ဆေန ကောသမ္ဗိံ ပတွာ ဥဒကဖာသုကဋ္ဌာနေ ဌတွာ နှတွာ နဂရဒွါရေ ဧကံ သာလံ ပဝိသိံသု.

那时，在跋陀婆提城(Bhaddavatī)，有一位名叫跋陀婆提的长者，他是寇萨咖长者素未谋面的朋友。寇萨咖长者从跋陀婆提城来的商人们处听闻了跋陀婆提长者的财富与年龄后，因想与他结为朋友，便送去了礼物。跋陀婆提长者也从憍赏弥(Kosambī)来的商人们处听闻了寇萨咖长者的财富与年龄后，因想与他结为朋友，便送去了礼物。就这样，他们互相成为素未谋面的朋友而住。后来，跋陀婆提长者的家中爆发了瘟疫(ahivātarogo)。瘟疫发生时，首先是苍蝇死去，然后依次是昆虫、老鼠、鸡、猪、牛、女仆、男仆，最后连家里的人也都死了。他们之中，凡是破墙而逃的人，才得以活命。当时，那位长者和他的妻子、女儿也那样逃了出来，希望能见到寇萨咖长者，便踏上了前往憍赏弥的路。他们在路途中盘缠耗尽，又因风吹日晒与饥渴而身体疲惫，艰难地到达憍赏弥后，在一个方便用水的地方停下沐浴，然后在城门处进入了一座休息所(sālā)。

တတော သေဋ္ဌိ ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဣမိနာ နီဟာရေန ဂစ္ဆန္တာ ဝိဇာတမာတုယာပိ အမနာပါ ဟောန္တိ, သဟာယကော ကိရ မေ အဒ္ဓိကကပဏာဒီနံ ဒေဝသိကံ သဟဿံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဒါနံ ဒါပေသိ. တတ္ထ ဓီတရံ ပေသေတွာ အာဟာရံ အာဟရာပေတွာ ဧကာဟံ ဒွီဟံ ဣဓေဝ သရီရံ သန္တပ္ပေတွာ သဟာယကံ ပဿိဿာမာ’’တိ. သာ ‘‘သာဓု, သာမီ’’တိ. တေ သာလာယမေဝ ဝသိံသု. ပုနဒိဝသေ ကာလေ အာရောစိတေ ကပဏဒ္ဓိကာဒီသု အာဟာရတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တေသု မာတာပိတရော, ‘‘အမ္မ, ဂန္တွာ အမှာကံ အာဟာရံ အာဟရာ’’တိ ဓီတရံ ပေသယိံသု. မဟာဘောဂကုလဿ ဓီတာ ဝိပတ္တိယာ အစ္ဆိန္နလဇ္ဇိတာယ အလဇ္ဇမာနာ ပါတိံ ဂဟေတွာ ကပဏဇနေန သဒ္ဓိံ အာဟာရတ္ထာယ ဂန္တွာ ‘‘ကတိ ပဋိဝီသေ ဂဏှိဿသိ, အမ္မာ’’တိ ပုဋ္ဌာ စ ပန ‘‘တယော’’တိ အာဟ. အထဿာ တယော ပဋိဝီသေ အဒါသိ. တာယ ဘတ္တေ အာဟဋေ တယောပိ ဧကတော ဘုဉ္ဇိတုံ နိသီဒိံသု.

于是，长者对妻子说：“贤妻，我们以这等模样前行，就连生母也会厌恶。听说我的朋友每日布施一千钱给行旅、贫困者等人。我们派女儿去那里取些食物来，就在此地调养身体一两日，再去见我的朋友。”她说：“好的，夫君。”于是他们便在那客堂里住了下来。次日，到了宣布施食的时间，贫困者与行旅等人前去取食时，父母对女儿说：“孩子，去为我们取些食物来。”便派女儿去了。这位出身豪富之家的女儿，虽遭不幸，但羞耻心未断，只能强忍羞耻，拿着钵与贫困者一同前去取食。当被问到“姑娘，您要几份？”时，她回答说：“三份。”于是，人们给了她三份。她把饭带回来后，三个人便一同坐下吃饭。

အထ မာတာဓီတရော သေဋ္ဌိံ အာဟံသု – ‘‘သာမိ, ဝိပတ္တိ နာမ မဟာကုလာနမ္ပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, မာ အမှေ ဩလောကေတွာ ဘုဉ္ဇ, မာ စိန္တယီ’’တိ. ဣတိ နံ နာနပ္ပကာရေဟိ ယာစိတွာ ဘောဇေသုံ. သော ဘုဉ္ဇိတွာ အာဟာရံ ဇီရာပေတုံ အသက္ကောန္တော အရုဏေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ ကာလမကာသိ. မာတာဓီတရော နာနပ္ပကာရေဟိ ပရိဒေဝိတွာ ရောဒိံသု. ကုမာရိကာ ပုနဒိဝသေ ရောဒမာနာ အာဟာရတ္ထာယ ဂန္တွာ, ‘‘ကတိ ပဋိဝီသေ ဂဏှိဿသီ’’တိ ဝုတ္တာ, ‘‘ဒွေ’’တိ ဝတွာ အာဟာရံ အာဟရိတွာ မာတရံ ယာစိတွာ ဘောဇေသိ. သာပိ တာယ ယာစိယမာနာ ဘုဉ္ဇိတွာ အာဟာရံ ဇီရာပေတုံ အသက္ကောန္တီ တံ ဒိဝသမေဝ ကာလမကာသိ. ကုမာရိကာ ဧကိကာဝ ရောဒိတွာ ပရိဒေဝိတွာ တာယ ဒုက္ခုပ္ပတ္တိယာ အတိဝိယ သဉ္ဇာတဆာတကဒုက္ခာ ပုနဒိဝသေ ယာစကေဟိ သဒ္ဓိံ ရောဒန္တီ အာဟာရတ္ထာယ ဂန္တွာ, ‘‘ကတိ ပဋိဝီသေ ဂဏှိဿသိ, အမ္မာ’’တိ ဝုတ္တာ ‘‘ဧက’’န္တိ အာဟ. မိတ္တကုဋုမ္ဗိကော တံ တယော ဒိဝသေ ဘတ္တံ ဂဏှန္တိံ သဉ္ဇာနာတိ, တေန တံ ‘‘အပေဟိ နဿ, ဝသလိ, အဇ္ဇ တဝ ကုစ္ဆိပ္ပမာဏံ အညာသီ’’တိ အာဟ. ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ ကုလဓီတာ [Pg.122] ပစ္စောရသ္မိံ သတ္တိပဟာရံ ဝိယ ဝဏေ ခါရောဒကသေစနကံ ဝိယ စ ပတွာ ‘‘ကိံ, သာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘တယာ ပုရေ တယော ကောဋ္ဌာသာ ဂဟိတာ, ဟိယျော ဒွေ, အဇ္ဇ ဧကံ ဂဏှာသိ. အဇ္ဇ တေ အတ္တနော ကုစ္ဆိပ္ပမာဏံ ဉာတ’’န္တိ. ‘‘မာ မံ, သာမိ, ‘အတ္တနောဝ အတ္ထာယ ဂဏှီ’တိ မညိတ္ထာ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဧဝံ ဂဏှီ’’တိ? ‘‘ပုရေ တယော ဇနာ အဟုမှ, သာမိ, ဟိယျော ဒွေ, အဇ္ဇ ဧကိကာဝ ဇာတာမှီ’’တိ. သော ‘‘ကေန ကာရဏေနာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ တာယ ကထိတံ သဗ္ဗံ ပဝတ္တိံ သုတွာ အဿူနိ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တော သဉ္ဇာတဗလဝဒေါမနဿော ဟုတွာ, ‘‘အမ္မ, ဧဝံ သန္တေ မာ စိန္တယိ, တွံ ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိနော ဓီတာ အဇ္ဇကာလတော ပဋ္ဌာယ မမ ဓီတာယေဝ နာမာ’’တိ ဝတွာ သီသေ စုမ္ဗိတွာ ဃရံ နေတွာ အတ္တနော ဇေဋ္ဌဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပေသိ.

于是，母女对长者说：“主人，灾祸之事，于大家族亦会发生。不必顾虑我们，请用吧，莫要忧虑。”她们如此以种种方式劝请后，才使他进食。他食后无法消化食物，于黎明升起时命终了。母女以种种方式悲叹哭泣。次日，少女哭泣着去取食物，被问道：“你要取几份？”时，答道：“两份。”她取来食物后，劝请母亲食用。其母亦在她的劝请下进食，然无法消化食物，即于当日命终了。少女独自一人哭泣悲叹，因这苦难的生起，饥饿之苦亦极为强烈。次日，她与乞者们一同哭泣着去取食物，被问道：“姑娘，你要取几份？”时，她答道：“一份。”弥德居士认出她已连续三日来取食，便对她说：“滚开，下等人！今日你才知道了自己肚腹的份量！”这位具足惭愧的良家女，闻此言后，如中心胸遭受矛击，又如伤口被浇上碱水，痛苦不堪，她问道：“主人，为何如此说？”“你前日取了三份，昨日两份，今日只取一份。今日你才知道了自己肚腹的份量。”“主人，请勿认为我是为自己而取。”“那么，为何如此取食？”“主人，前日我们有三人，昨日两人，今日只我一人了。”他问明缘由，听她从头讲述了所有经过后，无法抑制泪水，生起了强烈的忧恼，说道：“女儿，既然如此，莫要忧虑。你是跋陀婆提（Bhaddavatiya）长者的女儿，从今日起，你便是我的女儿。”说完，他亲吻她的头，将她带回家中，将她置于自己长女的地位。

သာ ဒါနဂ္ဂေ ဥစ္စာသဒ္ဒံ မဟာသဒ္ဒံ သုတွာ, ‘‘တာတ, ကသ္မာ ဧတံ ဇနံ နိဿဒ္ဒံ ကတွာ ဒါနံ န ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘န သက္ကာ ကာတုံ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘သက္ကာ, တာတာ’’တိ. ‘‘ကထံ သက္ကာ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘တာတ ဒါနဂ္ဂံ ပရိက္ခိပိတွာ ဧကေကဿေဝ ပဝေသနပ္ပမာဏေန ဒွေ ဒွါရာနိ ယောဇေတွာ, ‘ဧကေန ဒွါရေန ပဝိသိတွာ ဧကေန နိက္ခမထာ’တိ ဝဒေထ, ဧဝံ နိဿဒ္ဒါ ဟုတွာဝ ဂဏှိဿန္တီ’’တိ. သော တံ သုတွာ, ‘‘ဘဒ္ဒကောဝ, အမ္မ, ဥပါယော’’တိ တထာ ကာရေသိ. သာပိ ပုဗ္ဗေ သာမာ နာမ. ဝတိယာ ပန ကာရိတတ္တာ သာမာဝတီ နာမ ဇာတာ. တတော ပဋ္ဌာယ ဒါနဂ္ဂေ ကောလာဟလံ ပစ္ဆိန္ဒီ. ဃောသကသေဋ္ဌိ ပုဗ္ဗေ တံ သဒ္ဒံ သုဏန္တော ‘‘မယှံ ဒါနဂ္ဂေ သဒ္ဒေါ’’တိ တုဿတိ. ဒွီဟတီဟံ ပန သဒ္ဒံ အသုဏန္တော မိတ္တကုဋုမ္ဗိကံ အတ္တနော ဥပဋ္ဌာနံ အာဂတံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဒိယျတိ ကပဏဒ္ဓိကာဒီနံ ဒါန’’န္တိ? ‘‘အာမ, သာမီ’’တိ. ‘‘အထ ကိံ ဒွီဟတီဟံ သဒ္ဒေါ န သုယျတီ’’တိ? ‘‘ယထာ နိဿဒ္ဒါ ဟုတွာ ဂဏှန္တိ, တထာ မေ ဥပါယော ကတော’’တိ. ‘‘အထ ပုဗ္ဗေဝ ကသ္မာ နာကာသီ’’တိ? ‘‘အဇာနနတာယ, သာမီ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကထံ တေ ဉာတော’’တိ? ‘‘ဓီတရာ မေ အက္ခာတော, သာမီ’’တိ. မယှံ အဝိဒိတာ ‘‘တဝ ဓီတာ နာမ အတ္ထီ’’တိ. သော အဟိဝါတရောဂုပ္ပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ ဘဒ္ဒဝတိယသေဋ္ဌိနော ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ တဿာ အတ္တနော ဇေဋ္ဌဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပိတဘာဝံ အာရောစေသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိ ‘‘ဧဝံ သန္တေ မမ ကသ္မာ န ကထေသိ, မမ သဟာယကဿ ဓီတာ မမ ဓီတာ နာမာ’’တိ တံ ပက္ကောသာပေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, သေဋ္ဌိနော ဓီတာသီ’’တိ? ‘‘အာမ, တာတာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မာ စိန္တယိ, တွံ မမ [Pg.123] ဓီတာသီ’’တိ တံ သီသေ စုမ္ဗိတွာ ပရိဝါရတ္ထာယ တဿာ ပဉ္စ ဣတ္ထိသတာနိ ဒတွာ တံ အတ္တနော ဇေဋ္ဌဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပေသိ.

她听到施食处喧闹嘈杂，便说：“父亲，为何不让这些人安静下来再行布施呢？”“女儿，做不到啊。”“父亲，做得到的。”“女儿，怎么做得到呢？”“父亲，可以在施食处周围设置围栏，开两个仅容一人通过的门，告诉他们‘从一门进，从另一门出’，这样他们就能安静地领取了。”他听后说：“女儿，这真是个好办法！”便照此办理。她本名叫萨玛(Sāmā)，后因让人建造围栏(vati)之故，得名萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)。自那时起，施食处的喧闹就平息了。寇萨咖(Ghosaka)长者从前听到那喧闹声时，总会高兴地想：“这是我的施食处发出的声音。”但一连两三天听不到声音，他便问前来侍奉他的弥多居士(Mittakuṭumbika)：“还在给穷人、行旅等人布施吗？”“是的，主人。”“那为何两三天都听不到声音了？”“我用了个办法，让他们能安静地领取。”“为何以前不用？”“主人，因为我不知道。”“现在怎么知道的？”“主人，是我女儿告诉我的。”“我竟不知道你还有个女儿！”于是，弥多居士便从瘟疫爆发开始，将跋陀婆提(Bhaddavatī)长者的所有遭遇，以及自己如何收养其女为长女的事都告诉了他。长者听后说：“既然如此，为何不告诉我？我朋友的女儿就是我的女儿啊！”他便派人把她叫来，问道：“孩子，你是长者的女儿吗？”“是的，父亲。”“既然如此，就不要忧心了，你就是我的女儿。”他亲吻她的头，给她五百名侍女作为随从，并立她为长女。

အထေကဒိဝသံ တသ္မိံ နဂရေ နက္ခတ္တံ သံဃုဋ္ဌံ ဟောတိ. တသ္မိံ ပန နက္ခတ္တေ ဗဟိ အနိက္ခမနကာ ကုလဓီတရောပိ အတ္တနော ပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ ပဒသာဝ နဒိံ ဂန္တွာ နှာယန္တိ. တသ္မာ တံ ဒိဝသံ သာမာဝတီပိ ပဉ္စဟိ ဣတ္ထိသတေဟိ ပရိဝါရိတာ ရာဇင်္ဂဏေနေဝ နှာယိတုံ အဂမာသိ. ဥတေနော သီဟပဉ္ဇရေ ဌိတော တံ ဒိသွာ ‘‘ကဿိမာ နာဋကိတ္ထိယော’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘န ကဿစိ နာဋကိတ္ထိယော, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘အထ ကဿ ဓီတရော’’တိ? ‘‘ဃောသကသေဋ္ဌိနော ဓီတာ ဒေဝ, သာမာဝတီ နာမေသာ’’တိ. သော ဒိသွာဝ ဥပ္ပန္နသိနေဟော သေဋ္ဌိနော သာသနံ ပါဟေသိ – ‘‘ဓီတရံ ကိရ မေ ပေသေတူ’’တိ. ‘‘န ပေသေမိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘မာ ကိရ ဧဝံ ကရောတု, ပေသေတုယေဝါ’’တိ. ‘‘မယံ ဂဟပတိကာ နာမ ကုမာရိကာနံ ပေါထေတွာ ဝိဟေဌေတွာ ကဍ္ဎနဘယေန န ဒေမ, ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ ကုဇ္ဈိတွာ ဂေဟံ လဉ္ဆာပေတွာ သေဋ္ဌိဉ္စ ဘရိယဉ္စ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ဗဟိ ကာရာပေသိ. သာမာဝတီ, နှာယိတွာ အာဂန္တွာ ဂေဟံ ပဝိသိတုံ ဩကာသံ အလဘန္တီ, ‘‘ကိံ ဧတံ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အမ္မ, ရာဇာ တဝ ကာရဏာ ပဟိဏိ. အထ ‘န မယံ ဒဿာမာ’တိ ဝုတ္တေ ဃရံ လဉ္ဆာပေတွာ အမှေ ဗဟိ ကာရာပေသီ’’တိ. ‘‘တာတ, ဘာရိယံ ဝေါ ကမ္မံ ကတံ, ရညာ နာမ ပဟိတေ ‘န, ဒေမာ’တိ အဝတွာ ‘သစေ မေ ဓီတရံ သပရိဝါရံ ဂဏှထ, ဒေမာ’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ ဘဝေယျ, တာတာ’’တိ. ‘‘သာဓု, အမ္မ, တဝ ရုစိယာ သတိ ဧဝံ ကရိဿာမီ’’တိ ရညော တထာ သာသနံ ပါဟေသိ. ရာဇာ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တံ သပရိဝါရံ အာနေတွာ အဘိသိဉ္စိတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သေသာ တဿာယေဝ ပရိဝါရိတ္ထိယော အဟေသုံ. အယံ သာမာဝတိယာ ဥပ္ပတ္တိ.

有一次，城里宣布举行一个节日。在这个节日里，即使是足不出户的良家女子也会带着随从步行到河边沐浴。因此，那天萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)也带着五百名侍女，经由王家庭院前去沐浴。优填王(Udena)站在狮子窗边看见她，便问道：“这些是谁的舞女？”“陛下，她们不是任何人的舞女。”“那么是谁的女儿？”“陛下，是寇萨咖(Ghosaka)长者的女儿，名叫萨玛瓦蒂。”国王一见她便心生爱意，派人传话给长者说：“请把你的女儿送来给我。”长者回复：“陛下，我不送。”国王又传话：“不要这样，一定要送来。”长者回复：“陛下，我们居家之人，因害怕少女们被殴打、骚扰、强行掳走，所以不送。”国王大怒，查封了他的家宅，将长者夫妇抓起来赶了出去。萨玛瓦蒂沐浴回来，无法进家门，便问：“父亲，这是怎么回事？”“女儿啊，国王因为你的缘故派人来。我们说‘不给’，他就查封了我们的家，把我们赶了出来。”“父亲，你们做了一件严重的事。国王派人来时，你们不该说‘不给’，而应当说：‘如果您连同我的女儿和她的随从一起接纳，我们就献上。’”“好，女儿，既然这是你的意愿，我就这么办。”于是他便如此传话给国王。国王欣然应允，将她和她的随从们一起接进宫，为她举行灌顶仪式，立她为第一王后。其余的女子们便成了她的侍女。这就是萨玛瓦蒂的来历。

ဥတေနဿ ပန အပရာပိ ဝါသုလဒတ္တာ နာမ ဒေဝီ အဟောသိ စဏ္ဍပဇ္ဇောတဿ ဓီတာ. ဥဇ္ဇေနိယဉှိ စဏ္ဍပဇ္ဇောတော နာမ ရာဇာ အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ ဥယျာနတော အာဂစ္ဆန္တော အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ, ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ အညဿပိ ကဿစိ ဧဝရူပါ သမ္ပတ္တီ’’တိ ဝတွာ တံ သုတွာ မနုဿေဟိ ‘‘ကိံ သမ္ပတ္တိ နာမေသာ, ကောသမ္ဗိယံ ဥတေနဿ ရညော အတိမဟတီ သမ္ပတီ’’တိ ဝုတ္တေ ရာဇာ အာဟ – ‘‘တေန ဟိ ဂဏှိဿာမ န’’န္တိ? ‘‘န သက္ကာ သော ဂဟေတု’’န္တိ. ‘‘ကိဉ္စိ ကတွာ ဂဏှိဿာမယေဝါ’’တိ? ‘‘န သက္ကာ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘သော ဟတ္ထိကန္တံ နာမ သိပ္ပံ ဇာနာတိ, မန္တံ [Pg.124] ပရိဝတ္တေတွာ ဟတ္ထိကန္တဝီဏံ ဝါဒေန္တော နာဂေ ပလာပေတိပိ ဂဏှာတိပိ. ဟတ္ထိဝါဟနသမ္ပန္နော တေန သဒိသော နာမ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ မယာ သော ဂဟေတု’’န္တိ. ‘‘သစေ တေ, ဒေဝ, ဧကန္တေန အယံ နိစ္ဆယော, တေန ဟိ ဒါရုဟတ္ထိံ ကာရေတွာ တဿာသန္နဋ္ဌာနံ ပေသေဟိ. သော ဟတ္ထိဝါဟနံ ဝါ အဿဝါဟနံ ဝါ သုတွာ ဒူရမ္ပိ ဂစ္ဆတိ. တတ္ထ နံ အာဂတံ ဂဟေတုံ သက္ကာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

此外，优填王(Utena)另有一位王后，名为瓦苏喇达答(Vāsuladattā)，是旃陀波耆兜(Caṇḍapajjota)之女。当时在优禅尼(Ujjenī)有一位名叫旃陀波耆兜的国王。一日，他从园林归来，审视自己的财富后说道：“难道还有其他人拥有如此财富吗？”人们听后说道：“这算什么财富？在憍赏弥(Kosambī)，优填王的财富才极其巨大。”国王听了此话便说：“既然如此，我便要捉住他。”人们说：“他不可能被捉住。”国王说：“无论如何，我一定要捉住他。”人们说：“陛下，不可能的。”国王问：“是何原因？”人们答：“他通晓一种名为‘摄象’(hatthikanta)的技艺，能念诵咒语，弹奏摄象琴，既可使象群逃跑，亦可将之捕捉。他善于象乘，无人能与他匹敌。”国王说：“难道我无法捉住他吗？”人们建议：“陛下，如果您决意如此，那么就让人造一木象，派人送到他附近。他一听说有象乘或马乘，即便路远也会前来。届时，便可将前来的他捉住。”

ရာဇာ ‘‘အတ္ထေသော ဥပါယော’’တိ ဒါရုမယံ ယန္တဟတ္ထိံ ကာရာပေတွာ ဗဟိ ပိလောတိကာဟိ ဝေဌေတွာ ကတစိတ္တကမ္မံ ကတွာ တဿ ဝိဇိတေ အာသန္နဋ္ဌာနေ ဧကသ္မိံ သရတီရေ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ. ဟတ္ထိနော အန္တောကုစ္ဆိယံ သဋ္ဌိ ပုရိသာ အပရာပရံ စင်္ကမန္တိ, ဟတ္ထိလဏ္ဍံ အာဟရိတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဆဍ္ဍေသုံ. ဧကော ဝနစရကော ဟတ္ထိံ ဒိသွာ, ‘‘အမှာကံ ရညော အနုစ္ဆဝိကော’’တိ စိန္တေတွာ, ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသိ – ‘‘ဒေဝ, မယာ သဗ္ဗသေတော ကေလာသကူဋပဋိဘာဂေါ တုမှာကညေဝ အနုစ္ဆဝိကော ဝရဝါရဏော ဒိဋ္ဌော’’တိ. ဥတေနော တမေဝ မဂ္ဂဒေသကံ ကတွာ ဟတ္ထိံ အဘိရုယှ သပရိဝါရော နိက္ခမိ. တဿ အာဂမနံ ဉတွာ စရပုရိသာ ဂန္တွာ စဏ္ဍပဇ္ဇောတဿ အာရောစေသုံ. သော အာဂန္တွာ မဇ္ဈေ တုစ္ဆံ ကတွာ ဥဘောသု ပဿေသု ဗလကာယံ ပယောဇေသိ. ဥတေနော တဿာဂမနံ အဇာနန္တော ဟတ္ထိံ အနုဗန္ဓိ. အန္တော ဌိတမနုဿာ ဝေဂေန ပလာပေသုံ. ကဋ္ဌဟတ္ထီ ရညော မန္တံ ပရိဝတ္တေတွာ ဝီဏံ ဝါဒေန္တဿ တန္တိသဒ္ဒံ အသုဏန္တော ဝိယ ပလာယတိယေဝ. ရာဇာ ဟတ္ထိနာဂံ ပါပုဏိတုံ အသက္ကောန္တော အဿံ အာရုယှ အနုဗန္ဓိ. တသ္မိံ ဝေဂေန အနုဗန္ဓန္တေ ဗလကာယော ဩဟီယိ. ရာဇာ ဧကကောဝ အဟောသိ. အထ နံ ဥဘောသု ပဿေသု ပယုတ္တာ စဏ္ဍပဇ္ဇောတဿ ပုရိသာ ဂဏှိတွာ အတ္တနော ရညော အဒံသု. အထဿ ဗလကာယော အမိတ္တဝသံ ဂတဘာဝံ ဉတွာ ဗဟိနဂရေဝ ခန္ဓာဝါရံ နိဝေသေတွာ အစ္ဆိ.

恶暴王(Caṇḍapajjota)心想：“有此一计。”便命人造一机关木象，外用旧布包裹，施以彩绘，然后将之放置于优填王(Utena)境内附近一湖边。象腹内有六十人来回走动，并将带来的象粪到处抛撒。一位林中猎人看见此象，心想：“这与我们的国王甚是相称。”便去禀告国王：“大王，我见到一头全身雪白、堪比凯拉萨(Kelāsa)山峰的殊胜大象，正与您相配。”优填王便让那猎人作为向导，自己骑上一头象，与随从一同出发。探子们得知他前来，便去报告了恶暴王。恶暴王前来，让中间空出，在两侧部署了军队。优填王不知他已到来，继续追赶那象。象腹内的人让木象快速逃跑。木象只顾逃跑，仿佛没有听到国王念诵咒语、弹奏琴时发出的弦音。国王无法追及大象，便骑上马继续追赶。在他飞速追赶时，军队落在了后面，国王只身一人。这时，恶暴王部署在两侧的人捉住了他，将他交给了自己的国王。优填王的军队得知国王已落入敌手，便在城外设置营地驻扎下来。

စဏ္ဍပဇ္ဇောတောပိ ဥတေနံ ဇီဝဂ္ဂါဟမေဝ ဂါဟာပေတွာ ဧကသ္မိံ စောရဂေဟေ ပက္ခိပိတွာ ဒွါရံ ပိဒဟာပေတွာ တယော ဒိဝသေ ဇယပါနံ ပိဝိ. ဥတေနော တတိယဒိဝသေ အာရက္ခကေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကဟံ ဝေါ, တာတ, ရာဇာ’’တိ? ‘‘‘ပစ္စာမိတ္တော မေ ဂဟိတော’တိ ဇယပါနံ ပိဝတီ’’တိ. ‘‘ကာ နာမေသာ မာတုဂါမဿ ဝိယ တုမှာကံ ရညော ကိရိယာ, နနု ပဋိရာဇူနံ ဂဟေတွာ [Pg.125] ဝိဿဇ္ဇေတုံ ဝါ မာရေတုံ ဝါ ဝဋ္ဋတိ, အမှေ ဒုက္ခံ နိသီဒါပေတွာ ဇယပါနံ ကိရ ပိဝတီ’’တိ. တေ ဂန္တွာ တမတ္ထံ ရညော အာရောစေသုံ. သော အာဂန္တွာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ ဧဝံ ဝဒသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘သာဓု တံ ဝိဿဇ္ဇေဿာမိ, ဧဝရူပေါ ကိရ တေ မန္တော အတ္ထိ, တံ မယှံ ဒဿသီ’’တိ. ‘‘သာဓု ဒဿာမိ, ဂဟဏသမယေ မံ ဝန္ဒိတွာ တံ ဂဏှာဟိ. ကိံ ပန တွံ ဝန္ဒိဿသီ’’တိ? ‘‘ကျာဟံ တံ ဝန္ဒိဿာမိ, န ဝန္ဒိဿာမီ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ တေ န ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ ရာဇာဏံ တေ ကရိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကရောဟိ, သရီရဿ မေ ဣဿရော, န ပန စိတ္တဿာ’’တိ. ရာဇာ တဿ သူရဂဇ္ဇိတံ သုတွာ, ‘‘ကထံ နု ခေါ ဣမံ မန္တံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ဣမံ မန္တံ အညံ ဇာနာပေတုံ န သက္ကာ, မမ ဓီတရံ ဧတဿ သန္တိကေ ဥဂ္ဂဏှာပေတွာ အဟံ တဿာ သန္တိကေ ဂဏှိဿာမီ’’တိ. အထ နံ အာဟ – ‘‘အညဿ ဝန္ဒိတွာ ဂဏှန္တဿ ဒဿသီ’’တိ. ‘‘အာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အမှာကံ ဃရေ ဧကာ ခုဇ္ဇာ အတ္ထိ တဿာ အန္တောသာဏိယံ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နာယ တွံ ဗဟိသာဏိယံ ဌိတောဝ မန္တံ ဝါစေဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု, မဟာရာဇ, ခုဇ္ဇာ ဝါ ဟောတု ပီဌသပ္ပိ ဝါ, ဝန္ဒန္တိယာ ဒဿာမီ’’တိ. တတော ရာဇာ ဂန္တွာ ဓီတရံ ဝါသုလဒတ္တံ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ဧကော သင်္ခကုဋ္ဌီ အနဂ္ဃမန္တံ ဇာနာတိ, တံ အညံ ဇာနာပေတုံ န သက္ကာ. တွံ အန္တောသာဏိယံ နိသီဒိတွာ တံ ဝန္ဒိတွာ မန္တံ ဂဏှ, သော ဗဟိသာဏိယံ ဌတွာ တုယှံ ဝါစေဿတိ. တဝ သန္တိကာ အဟံ တံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ.

暴灯王(Caṇḍapajjota)亦将优填王(Utena)活捉，关入一间囚牢，锁上门后，连饮三日祝捷之酒。第三日，优填王问看守者：“诸位，你们的国王在哪里？”“为‘我已擒获敌人’，正在饮祝捷之酒。”“你们国王此举算什么，如同妇人行径！俘获敌国之君，不应是或释放或处死吗？竟将我等困于此受苦，自己却饮祝捷之酒！”他们前去将此事禀告国王。国王前来问道：“此话当真是你所说？”“是的，大王。”“善哉，我将释放你。听说你有一种咒语，可否传授于我？”“善哉，我可传授，但你学习之时，须向我行礼，然后方可领受。你愿意行礼吗？”“我岂会向你行礼？绝不行礼！”“那么我也不传授于你。”“既然如此，我将对你施以王法！”“请便。你是我身体之主，但非我心之主。”国王听闻他此番英雄之言，心想：“究竟要如何才能学得此咒？此咒不可让外人知晓。不如让我女儿从他那里学来，我再从我女儿那里学习。”于是他对优填王说：“如果让别人向你行礼学习，你愿意传授吗？”“是的，大王。”“既然如此，我宫中有一驼背女，让她在帘内向你行礼坐好，你站在帘外传授她咒语。”“善哉，大王。无论是驼背女还是跛足女，只要向我行礼，我便传授。”于是国王回去对女儿瓦苏喇达答(Vāsuladattā)说：“女儿，有一位麻风病(saṅkhakuṭṭhī)人，知晓一无价之咒，此咒不可让外人知晓。你坐在帘内向他行礼学习此咒，他会站在帘外传授于你。我再从你这里学习。”

ဧဝံ သော တေသံ အညမညံ သန္ထဝကရဏဘယေန ဓီတရံ ခုဇ္ဇံ, ဣတရံ သင်္ခကုဋ္ဌိံ ကတွာ ကထေသိ. သော တဿာ အန္တောသာဏိယံ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နာယ ဗဟိ ဌိတော မန္တံ ဝါစေသိ. အထ နံ ဧကဒိဝသံ ပုနပ္ပုနံ ဝုစ္စမာနမ္ပိ မန္တပဒံ ဝတ္တုံ အသက္ကောန္တိံ ‘‘အရေ ခုဇ္ဇေ အတိဗဟလောဋ္ဌကပေါလံ တေ မုခံ, ဧဝံ နာမ ဝဒေဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘သာ ကုဇ္ဈိတွာ အရေ ဒုဋ္ဌသင်္ခကုဋ္ဌိ ကိံ ဝဒေသိ, ကိံ မာဒိသာ ခုဇ္ဇာ နာမ ဟောတီ’’တိ? သာဏိကဏ္ဏံ ဥက္ခိပိတွာ ‘‘ကာသိ တွ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ရညော ဓီတာ ဝါသုလဒတ္တာ နာမာဟ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ပိတာ တေ တံ မယှံ ကထေန္တော ‘ခုဇ္ဇာ’တိ ကထေသီ’’တိ. ‘‘မယှမ္ပိ ကထေန္တော တံ သင်္ခကုဋ္ဌိံ ကတွာ ကထေသီ’’တိ. တေ ဥဘောပိ ‘‘တေန ဟိ အမှာကံ သန္ထဝကရဏဘယေန ကထိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ အန္တောသာဏိယညေဝ သန္ထဝံ ကရိံသု.

就这样，国王因为害怕他们二人互相熟识，便把自己的女儿说成是驼背女，把另一个人说成是麻风病(saṅkhakuṭṭhiṃ)人。她行礼后坐在帘内，他则站在帘外教她念诵咒语。有一天，即使反复教诵，她还是一句咒语都说不出来，他便说道：“喂，驼背女！你嘴唇和脸颊这么厚，就这样念！”她生气地说：“喂，你这恶毒的麻风病人，胡说什么！我哪里像个驼背女了？”他掀开帘角问：“你是谁？”她回答说：“我是国王的女儿，名叫瓦苏喇达答(Vāsuladattā)。”他说：“你父亲对我提起你时，说你是个驼背女。”她说：“对我提起你时，他也说你是个麻风病人。”他们二人都想：“原来是国王害怕我们互相熟识才这么说的。”于是，他们就在帘内互相熟识了。

တတော ပဋ္ဌာယ မန္တဂ္ဂဟဏံ ဝါ သိပ္ပဂ္ဂဟဏံ ဝါ နတ္ထိ. ရာဇာပိ ဓီတရံ နိစ္စံ ပုစ္ဆတိ – ‘‘သိပ္ပံ ဂဏှသိ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘ဂဏှာမိ, တာတာ’’တိ. အထ နံ ဧကဒိဝသံ ဥတေနော [Pg.126] အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, သာမိကေန ကတ္တဗ္ဗံ နာမ နေဝ မာတာပိတရော န ဘာတုဘဂိနိယော ကာတုံ သက္ကောန္တိ, သစေ မယှံ ဇီဝိတံ ဒဿသိ, ပဉ္စ တေ ဣတ္ထိသတာနိ ပရိဝါရံ ဒတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနံ ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘သစေ ဣမသ္မိံ ဝစနေ ပတိဋ္ဌာတုံ သက္ခိဿထ, ဒဿာမိ ဝေါ ဇီဝိတ’’န္တိ. ‘‘သက္ခိဿာမိ, ဘဒ္ဒေ’’တိ. သာ ‘‘သာဓု, သာမီ’’တိ ပိတု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သော ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, နိဋ္ဌိတံ သိပ္ပ’’န္တိ? ‘‘န တာဝ နိဋ္ဌိတံ, တာတ, သိပ္ပ’’န္တိ. အထ နံ သော ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘အမှာကံ ဧကံ ဒွါရဉ္စ ဧကံ ဝါဟနဉ္စ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ, တာတာ’’တိ. ‘‘ဣဒံ ကိံ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘တာတ, ရတ္တိံ ကိရ တာရကသညာယ မန္တဿ ဥပစာရတ္ထာယ ဧကံ ဩသဓံ ဂဟေတဗ္ဗံ အတ္ထိ. တသ္မာ အမှာကံ ဝေလာယ ဝါ အဝေလာယ ဝါ နိက္ခမနကာလေ ဧကံ ဒွါရဉ္စေဝ ဧကံ ဝါဟနဉ္စ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. တေ အတ္တနော အဘိရုစိတံ ဧကံ ဒွါရံ ဟတ္ထဂတံ ကရိံသု. ရညော ပန ပဉ္စ ဝါဟနာနိ အဟေသုံ. ဘဒ္ဒဝတီ နာမ ကရေဏုကာ ဧကဒိဝသံ ပညာသ ယောဇနာနိ ဂစ္ဆတိ, ကာကော နာမ ဒါသော သဋ္ဌိ ယောဇနာနိ ဂစ္ဆတိ, စေလကဋ္ဌိ စ မုဉ္စကေသီ စာတိ ဒွေ အဿာ ယောဇနသတံ ဂစ္ဆန္တိ, နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ ဝီသတိ ယောဇနသတန္တိ.

从此以后，不再学习咒语或技艺。国王也总是问女儿：“女儿，你在学习技艺吗？”“在学习，父王。”有一天，优填王(Utena)对她说：“贤妻，丈夫能为你做的事，父母、兄弟姐妹都做不到。如果你救我一命，我将给你五百名侍女为随从，并立你为首席王后。”“如果你能信守此言，我就救你一命。”“我能，贤妻。”“好的，夫君。”她到父亲那里，行礼后站立一旁。于是他问她：“女儿，技艺终了吗？”“父王，技艺尚未终了。”于是他问她：“那需要什么呢，女儿？”“父王，我们应该得到一扇门和一头坐骑。”“这是为何，女儿？”“父王，据说夜里为了一个以星象为记号的咒语仪式，需要采集一种药草。因此，无论何时，为了出入，我们应该得到一扇门和一头坐骑。”国王说：“好的。”并同意了。他们便将一扇自己中意的门置于掌控之中。国王有五种坐骑：名为贤女(Bhaddavatī)的母象一天能走五十由旬；名为乌鸦(Kāko)的仆人能走六十由旬；名为破衣(Celakaṭṭhi)和乱发(Muñcakesī)的两匹马能走一百由旬；那拉吉利(Nāḷāgiri)象能走一百二十由旬。

သော ကိရ ရာဇာ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ ဧကဿ ဣဿရဿ ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ. အထေကဒိဝသံ ဣဿရေ ဗဟိနဂရံ ဂန္တွာ နှတွာ အာဂစ္ဆန္တေ ဧကော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ နဂရံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ သကလနဂရဝါသီနံ မာရေန အာဝဋ္ဋိတတ္တာ ဧကံ ဘိက္ခာမ္ပိ အလဘိတွာ ယထာဓောတေန ပတ္တေန နိက္ခမိ. အထ နံ နဂရဒွါရံ ပတ္တကာလေ မာရော အညာတကဝေသေန ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘အပိ, ဘန္တေ, ဝေါ ကိဉ္စိ လဒ္ဓ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ကိံ ပန မေ တွံ အလဘနာကာရံ ကရီ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ နိဝတ္တိတွာ ပုန ပဝိသထ, ဣဒါနိ န ကရိဿာမီ’’တိ. ‘‘နာဟံ ပုန နိဝတ္တိဿာမီ’’တိ. သစေ ဟိ နိဝတ္တေယျ, ပုန သော သကလနဂရဝါသီနံ သရီရေ အဓိမုဉ္စိတွာ ပါဏိံ ပဟရိတွာ ဟသနကေဠိံ ကရေယျ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ အနိဝတ္တိတွာ ဂတေ မာရော တတ္ထေဝ အန္တရဓာယိ. အထ သော ဣဿရော ယထာဓောတေနေဝ ပတ္တေန အာဂစ္ဆန္တံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘အပိ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ လဒ္ဓ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘စရိတွာ နိက္ခန္တမှာဝုသော’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘အယျော, မယာ ပုစ္ဆိတံ အကထေတွာ အညံ ဝဒတိ, န ကိဉ္စိ လဒ္ဓံ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထဿ ပတ္တံ ဩလောကေန္တော တုစ္ဆံ ဒိသွာ ဂေဟေ ဘတ္တဿ [Pg.127] နိဋ္ဌိတာနိဋ္ဌိတဘာဝံ အဇာနနတာယ သူရော ဟုတွာ ပတ္တံ ဂဟေတုံ အဝိသဟန္တော ‘‘ထောကံ, ဘန္တေ, အဓိဝါသေထာ’’တိ ဝတွာ ဝေဂေန ဃရံ ဂန္တွာ ‘‘အမှာကံ ဘတ္တံ နိဋ္ဌိတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘နိဋ္ဌိတ’’န္တိ ဝုတ္တေ တံ ဥပဋ္ဌာကံ အာဟ – ‘‘တာတ, အညော တယာ သမ္ပန္နဝေဂတရော နာမ နတ္ထိ, သီဃေန ဇဝေန ဘဒန္တံ ပတွာ ‘ပတ္တံ မေ, ဘန္တေ, ဒေထာ’တိ ဝတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဝေဂေန ဧဟီ’’တိ. သော ဧကဝစနေနေဝ ပက္ခန္ဒိတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ အာဟရိ. ဣဿရောပိ အတ္တနော ဘောဇနဿ ပတ္တံ ပူရေတွာ ‘‘ဣမံ သီဃံ ဂန္တွာ အယျဿ သမ္ပာဒေဟိ, အဟံ တေ ဣတော ပတ္တိံ ဒမ္မီ’’တိ အာဟ.

据说，在佛陀未出世时，这位国王曾是一位主人的侍者。有一天，当那位主人去城外洗浴回来时，一位独觉佛(paccekabuddho)进城乞食，由于全城居民都被魔罗(Māra)迷惑，连一份食物也未得到，便拿着洗净的钵离开了。当他到达城门时，魔罗化作陌生人的样子走上前问：“尊者(bhante)，您得到什么了吗？”“你为何让我一无所获呢？”“那么请回去再进城吧，现在我不会这样做了。”“我不会再回去了。”（因为如果他回去，魔罗就会再次附在全城居民身上，拍手嘲笑戏弄。）独觉佛没有回去就走了，魔罗就在那里消失了。这时，那位主人看见独觉佛拿着洗净的钵走来，便顶礼后问道：“尊者，您得到什么了吗？”“贤友(āvuso)，我们行乞后出来了。”他心想：“尊者不回答我的问题，却说别的，想必是什么也没得到。”于是他看着钵，发现是空的，又因不知道家里的饭是否煮好，虽然为人勇敢，却不敢贸然取钵，便说：“尊者，请稍等片刻。”说完，就飞快地跑回家，问道：“我们的饭煮好了吗？”当被告知“煮好了”时，他就对那位侍者说：“孩子，没有人比你更快了，快跑去追上尊者(bhadanta)，说‘尊者，请把钵给我’，然后拿着钵快点回来。”那个侍者一听完话就冲出去，拿了钵回来。那位主人也用自己的食物装满钵，说：“你快把这个送给尊者，我将因此分给你一份功德。”

သောပိ တံ ဂဟေတွာ ဇဝေန ဂန္တွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပတ္တံ ဒတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ‘ဝေလာ ဥပကဋ္ဌာ’တိ အဟံ အတိသီဃေန ဇဝေန အာဂတော စ ဂတော စ, ဧတဿ မေ ဇဝဿ ဖလေန ယောဇနာနံ ပဏ္ဏာသသဋ္ဌိသတဝီသသတဂမနသမတ္ထာနိ ပဉ္စ ဝါဟနာနိ နိဗ္ဗတ္တန္တု, အာဂစ္ဆန္တဿ စ မေ ဂစ္ဆန္တဿ စ သရီရံ သူရိယတေဇေန တတ္ထံ, တဿ မေ ဖလေန နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ အာဏာ သူရိယတေဇသဒိသာ ဟောတု, ဣမသ္မိံ မေ ပိဏ္ဍပါတေ သာမိနာ ပတ္တိ ဒိန္နာ, တဿာ မေ နိဿန္ဒေန တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မဿ ဘာဂီ ဟောမီ’’တိ အာဟ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ ဝတွာ –

那名仆人也拿着那份餐食迅速前往，将钵献给独觉佛，行五体投地礼后说道：“尊者，因‘时辰已近’，我才如此迅速地往返。愿以我此迅速之行的果报，能生起五种可行走五十、六十、一百、一百二十由旬的坐骑；并且我来去时身体为日光所灼热，愿以此善业的果报，在我生生世世中，权威皆如日光般炽盛；于此钵食，主人已将功德分与我，愿以其果报，使我得以分享您所亲证之法。”独觉佛说：“如是成就。”后说道——

‘‘ဣစ္ဆိတံ ပတ္ထိတံ တုယှံ, သဗ္ဗမေဝ သမိဇ္ဈတု;

သဗ္ဗေ ပူရေန္တု သင်္ကပ္ပာ, စန္ဒော ပန္နရသော ယထာ. (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၉၅ ပုဗ္ဗူပနိဿယသမ္ပတ္တိကထာ;

အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁. ၁၉၂);

“汝所希求与渴仰，愿其一切皆成就；愿所有心愿圆满，犹如十五日之月。”

‘‘ဣစ္ဆိတံ ပတ္ထိတံ တုယှံ, ခိပ္ပမေဝ သမိဇ္ဈတု;

သဗ္ဗေ ပူရေန္တု သင်္ကပ္ပာ, မဏိဇောတိရသော ယထာ’’တိ. –

“汝所希求与渴仰，愿其迅速皆成就；愿所有心愿圆满，犹如如意摩尼宝。”

အနုမောဒနံ အကာသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ ကိရ ဣဓာဝ ဒွေ ဂါထာ အနုမောဒနဂါထာ နာမ ဟောန္တိ. တတ္ထ ဇောတိရသောတိ သဗ္ဗကာမဒဒံ မဏိရတနံ ဝုစ္စတိ. ဣဒံ တဿ ပုဗ္ဗစရိတံ. သော ဧတရဟိ စဏ္ဍပဇ္ဇောတော အဟောသိ. တဿ စ ကမ္မဿ နိဿန္ဒေန ဣမာနိ ပဉ္စ ဝါဟနာနိ နိဗ္ဗတ္တိံသု. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ ဥယျာနကီဠာယ နိက္ခမိ. ဥတေနော ‘‘အဇ္ဇ ပလာယိတဗ္ဗ’’န္တိ မဟန္တာမဟန္တေ စမ္မပသိဗ္ဗကေ ဟိရညသုဝဏ္ဏဿ ပူရေတွာ ကရေဏုကာပိဋ္ဌေ ဌပေတွာ ဝါသုလဒတ္တံ အာဒါယ ပလာယိ. အန္တေပုရပါလကာ ပလာယန္တံ တံ ဒိသွာ ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာ ‘‘သီဃံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဗလံ ပဟိဏိ. ဥတေနော [Pg.128] ဗလဿ ပက္ခန္ဒဘာဝံ ဉတွာ ကဟာပဏပသိဗ္ဗကံ မောစေတွာ ပါတေသိ, မနုဿာ ကဟာပဏေ ဥစ္စိနိတွာ ပုန ပက္ခန္ဒိံသု. ဣတရော သုဝဏ္ဏပသိဗ္ဗကံ မောစေတွာ ပါတေတွာ နေသံ သုဝဏ္ဏလောဘေန ပပဉ္စေန္တာနညေဝ ဗဟိ နိဝုဋ္ဌံ အတ္တနော ခန္ဓာဝါရံ ပါပုဏိ. အထ နံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာဝ အတ္တနော ဗလကာယော ပရိဝါရေတွာ နဂရံ ပဝေသေသိ. သော ပတွာဝ ဝါသုလဒတ္တံ အဘိသိဉ္စိတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသီတိ. အယံ ဝါသုလဒတ္တာယ ဥပ္ပတ္တိ.

他作了随喜。据说，独觉佛只有这两首名为“随喜偈”的偈颂。其中，“jotirasa”一词被称为能满足一切欲求的摩尼宝。此即是他的往昔善行。那位仆从如今成了旃陀波乔多(Caṇḍapajjota)王。由于那项善业的果报，这五种坐骑得以产生。后来有一天，国王前往御苑游玩。优填(Utena)想：‘今日必须逃跑。’便将金银装满大大小小的皮袋，放在母象背上，带着瓦苏喇达答(Vāsuladattā)逃走了。宫中守卫看见他逃跑，便去报告国王。国王派遣军队说：‘快去追！’优填知道军队追来，便解开钱币袋扔下，人们捡拾钱币后又追了上来。他又解开金袋扔下，趁他们因贪恋黄金而耽搁之时，他已到达自己在城外的营地。他的军队一看见他回来，就围绕着他，护送他进城。他一到达，便为瓦苏喇达答举行灌顶仪式，立她为首席王后。此为瓦苏喇达答的由来。

အပရာ ပန မာဂဏ္ဍိယာ နာမ ရညော သန္တိကာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနံ လဘိ. သာ ကိရ ကုရုရဋ္ဌေ မာဂဏ္ဍိယဗြာဟ္မဏဿ ဓီတာ. မာတာပိဿာ မာဂဏ္ဍိယာယေဝ နာမံ. စူဠပိတာပိဿာ မာဂဏ္ဍိယောဝ, သာ အဘိရူပါ အဟောသိ ဒေဝစ္ဆရပဋိဘာဂါ. ပိတာ ပနဿာ အနုစ္ဆဝိကံ သာမိကံ အလဘန္တော မဟန္တေဟိ မဟန္တေဟိ ကုလေဟိ ယာစိတောပိ ‘‘န မယှံ ဓီတု တုမှေ အနုစ္ဆဝိကာ’’တိ တဇ္ဇေတွာ ဥယျောဇေသိ. အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော မာဂဏ္ဍိယဗြာဟ္မဏဿ သပဇာပတိကဿ အနာဂါမိဖလူပနိဿယံ ဒိသွာ အတ္တနော ပတ္တစီဝရမာဒါယ တဿ ဗဟိနိဂမေ အဂ္ဂိပရိစရဏဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. သော တထာဂတဿ ရူပသောဘဂ္ဂပ္ပတ္တံ အတ္တဘာဝံ ဩလောကေတွာ, ‘‘ဣမသ္မိံ လောကေ ဣမိနာ ပုရိသေန သဒိသော အညော ပုရိသော နာမ နတ္ထိ, အယံ မယှံ ဓီတု အနုစ္ဆဝိကော, ဣမဿ ပေါသာပနတ္ထာယ ဓီတရံ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘သမဏ, ဧကာ မေ ဓီတာ အတ္ထိ, အဟံ ဧတ္တကံ ကာလံ တဿာ အနုစ္ဆဝိကံ ပုရိသံ န ပဿာမိ, တုမှေ တဿာ အနုစ္ဆဝိကာ, သာ စ တုမှာကညေဝ အနုစ္ဆဝိကာ. တုမှာကဉှိ ပါဒပရိစာရိကာ, တဿာ စ ဘတ္တာ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ, တံ ဝေါ အဟံ ဒဿာမိ, ယာဝ မမာဂမနာ ဣဓေဝ တိဋ္ဌထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ကိဉ္စိ အဝတွာ တုဏှီ အဟောသိ. ဗြာဟ္မဏော ဝေဂေန ဃရံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘောတိ, ဘောတိ ဓီတု မေ အနုစ္ဆဝိကော ပုရိသော ဒိဋ္ဌော, သီဃံ သီဃံ နံ အလင်္ကရောဟီ’’တိ တံ အလင်္ကာရာပေတွာ သဒ္ဓိံ ဗြာဟ္မဏိယာ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ ပါယာသိ. သကလနဂရံ သင်္ခုဘိ. အယံ ‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ မယှံ ဓီတု အနုစ္ဆဝိကော နတ္ထီ’’တိ ကဿစိ အဒတွာ ‘‘အဇ္ဇ မေ ဓီတု အနုစ္ဆဝိကော ဒိဋ္ဌော’’တိ ကိရ ဝဒေတိ, ‘‘ကီဒိသော နု ခေါ သော ပုရိသော, ပဿိဿာမ န’’န္တိ မဟာဇနော တေနေဝ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိ.

此外，另一位名叫玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)的女子从国王那里得到了首席王后的地位。据说她是俱卢国(Kururaṭṭha)玛甘迪亚(Māgaṇḍiya)婆罗门的女儿。她母亲的名字也叫玛甘迪雅，她的叔父也叫玛甘迪亚。她容貌秀丽，堪比天女。她的父亲因为找不到与她相称的丈夫，即使许多大户人家来求亲，也都呵斥他们说“你们配不上我的女儿”而将他们赶走。后来有一天清晨，世尊观察世间时，见到玛甘迪亚婆罗门及其妻子有证得不还果的潜质，便带着衣钵，去到他在村外的祭火处。婆罗门看到如来身相的庄严壮美，心想：“在这世上，没有哪个男人能与此人相比，他才配得上我的女儿，我要把女儿嫁给他。”于是对世尊说：“沙门，我有一个女儿，这么久以来，我都没见到与她相称的男人。你与她相称，她也与你相称。她可以作为侍者服侍您，而她也应该得到一位丈夫。我将把她给你，请你在这里等我回来。”世尊一言不发，保持沉默。婆罗门飞快地跑回家，对妻子说：“夫人，夫人！我为女儿找到了相称的男人，快快为她打扮！”他让她打扮好后，便与婆罗门女一起带着女儿去见世尊。全城都骚动起来。人们议论纷纷：“这个人这么久以来都说没人配得上他女儿，不把她嫁给任何人，据说今天却说为女儿找到了相称的人。那人到底是什么样子的呢？我们去看看吧。”于是大众便与他一同出城。

တသ္မိံ [Pg.129] ဓီတရံ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တေ သတ္ထာ တေန ဝုတ္တဋ္ဌာနေ အဋ္ဌတွာ တတ္ထ ပဒစေတိယံ ဒဿေတွာ ဂန္တွာ အညသ္မိံ ဌာနေ အဋ္ဌာသိ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ ပဒစေတိယံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ အက္ကန္တဋ္ဌာနေယေဝ ပညာယတိ, န အညတ္ထ. ယေသဉ္စတ္ထာယ အဓိဋ္ဌိတံ ဟောတိ, တေယေဝ နံ ပဿန္တိ. တေသံ ပန အဒဿနကရဏတ္ထံ ဟတ္ထိအာဒယော ဝါ အက္ကမန္တု, မဟာမေဃော ဝါ ပဝဿတု, ဝေရမ္ဘဝါတာ ဝါ ပဟရန္တု, န တံ ကောစိ မက္ခေတုံ သက္ကောတိ. အထ ဗြာဟ္မဏီ ဗြာဟ္မဏံ အာဟ – ‘‘ကုဟိံ သော ပုရိသော’’တိ. ‘‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ တိဋ္ဌာဟီ’တိ နံ အဝစံ, ကုဟိံ နု ခေါ သော ဂတော’’တိ ဣတော စိတော ဩလောကေန္တော ပဒစေတိယံ ဒိသွာ ‘‘အယမဿ ပဒဝလဉ္ဇော’’တိ အာဟ. ဗြာဟ္မဏီ သလက္ခဏမန္တာနံ တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပဂုဏတာယ လက္ခဏမန္တေ ပရိဝတ္တေတွာ ပဒလက္ခဏံ ဥပဓာရေတွာ, ‘‘နယိဒံ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉ္စကာမဂုဏသေဝိနော ပဒ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

当他带着女儿前来时，世尊没有站在婆罗门所说的地方，而是在那里示现了足印圣迹后，便去到别处站立。诸佛的足印圣迹，是经由决意加持后，只在所踏之处显现，而不在别处。此足印是为谁而决意加持的，就只有谁能看见。而且，为不令其对他们消失，即使大象等践踏，或大雨倾盆，或暴风吹袭，也无人能将其抹去。这时，婆罗门女问婆罗门：“那个人在哪里？”婆罗门说：“我曾对他说‘请你站在这里’，他到底去哪里了呢？”他四处张望，看到了足印圣迹，便说：“这是他的足迹。”婆罗门女由于精通三吠陀及相好之学，她运用其学识仔细观察足相后，说道：“婆罗门啊，这不是受用五种欲乐者的足迹。”随即说了这首偈颂——

‘‘ရတ္တဿ ဟိ ဥက္ကုဋိကံ ပဒံ ဘဝေ,ဒုဋ္ဌဿ ဟောတိ သဟသာနုပီဠိတံ;

မူဠှဿ ဟောတိ အဝကဍ္ဎိတံ ပဒံ,ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒဿ ဣဒမီဒိသံ ပဒ’’န္တိ. (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၆၀-၂၆၁;

ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၄၅);

“贪欲之人步踮起，瞋恚之人步重击；愚痴之人步拖曳，揭去遮障步如是。”

အထ နံ ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟ – ‘‘ဘောတိ တွံ ဥဒကပါတိယံ ကုမ္ဘီလံ, ဂေဟမဇ္ဈေ စ ပန စောရံ ဝိယ မန္တေ ပဿနသီလာ, တုဏှီ ဟောဟီ’’တိ. ဗြာဟ္မဏ, ယံ ဣစ္ဆသိ, တံ ဝဒေဟိ, နယိဒံ ပဉ္စကာမဂုဏသေဝိနော ပဒန္တိ. တတော ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တော သတ္ထာရံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ သော ပုရိသော’’တိ ဝတွာ ဗြာဟ္မဏော ဂန္တွာ, ‘‘သမဏ, ဓီတရံ မေ တဝ ပေါသာပနတ္ထာယ ဒေမီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘ဓီတရာ တေ မယှံ အတ္ထော အတ္ထိ ဝါ နတ္ထိ ဝါ’’တိ အဝတွာဝ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ဧကံ တေ ကာရဏံ ကထေမီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ကထေဟိ သမဏာ’’တိ ဝုတ္တေ မဟာဘိနိက္ခမနတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အဇပါလနိဂြောဓမူလာ မာရေန အနုဗဒ္ဓဘာဝံ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ စ ပန ‘‘အတီတော ဒါနိ မေ ဧသ ဝိသယ’’န္တိ တဿ သောကာတုရဿ သောကဝူပသမနတ္ထံ အာဂတာဟိ မာရဓီတာဟိ ကုမာရိကဝဏ္ဏာဒိဝသေန ပယောဇိတံ ပလောဘနံ အာစိက္ခိတွာ, ‘‘တဒါပိ မယှံ ဆန္ဒော နာဟောသီ’’တိ ဝတွာ –

其时，婆罗门对她如此说道：“夫人！你惯于在征兆中见事，犹如在水罐中见鳄鱼，在屋中见盗贼。安静吧！”（婆罗门女说：）“婆罗门，你想说什么就说吧，这不是享受五种欲乐者的足迹。”于是，婆罗门四处张望，看见了导师，说道：“就是那个人。”他走上前去说：“沙门，我将女儿给你，让她奉养你。”导师没有说“我需要”或“我不需要”你的女儿，只是说道：“婆罗门，我告诉你一件事。”当婆罗门说“说吧，沙门”时，（导师）便从大出家开始，一直讲到在阿迦巴喇榕树(ajapālanigrodha)下为魔罗所追随，以及在阿迦巴喇榕树下，魔罗心想：“如今他已超出了我的范围”，当他为此忧伤时，为了平息其愁苦，魔罗的女儿们前来，以少女之貌等进行引诱之事，讲述了这些之后，说道：“即便那时，我亦无欲。”

‘‘ဒိသွာန [Pg.130] တဏှံ အရတိံ ရဂဉ္စ,နာဟောသိ ဆန္ဒော အပိ မေထုနသ္မိံ;

ကိမေဝိဒံ မုတ္တကရီသပုဏ္ဏံ,ပါဒါပိ နံ သမ္ဖုသိတုံ န ဣစ္ဆေ’’တိ. (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၆၀-၂၆၁;

သု. နိ. ၈၄၁) –

“既见渴爱、不乐与贪染，于淫欲事亦无丝毫意乐。此充满屎尿之物，于我何用？我足尚不愿触碰。”

ဣမံ ဂါထမာဟ. ဂါထာပရိယောသာနေ ဗြာဟ္မဏော စ ဗြာဟ္မဏီ စ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. မာဂဏ္ဍိယာပိ ခေါ ‘‘သစဿ မယာ အတ္ထော နတ္ထိ, အနတ္ထိကဘာဝေါဝ ဝတ္တဗ္ဗော, အယံ ပန မံ မုတ္တကရီသပုဏ္ဏံ ကရောတိ, ပါဒါပိ နံ သမ္ဖုသိတုံ န ဣစ္ဆေတိ, ဟောတု, အတ္တနော ဇာတိကုလပဒေသဘောဂယသဝယသမ္ပတ္တိံ အာဂမ္မ တထာရူပံ ဘတ္တာရံ လဘိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဇာနိဿာမီ’’တိ သတ္ထရိ အာဃာတံ ဗန္ဓိ. ‘‘ကိံ ပန သတ္ထာ တာယ အတ္တနိ အာဃာတုပ္ပတ္တိံ ဇာနာတိ, နော’’တိ? ‘‘ဇာနာတိယေဝ. ဇာနန္တော ကသ္မာ ဂါထမာဟာ’’တိ? ဣတရေသံ ဒွိန္နံ ဝသေန. ဗုဒ္ဓါ ဟိ အာဃာတံ အဂဏေတွာ မဂ္ဂဖလာဓိဂမာရဟာနံ ဝသေန ဓမ္မံ ဒေသေန္တိယေဝ. မာတာပိတရော တံ နေတွာ စူဠမာဂဏ္ဍိယံ ကနိဋ္ဌံ ပဋိစ္ဆာပေတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. စူဠမာဂဏ္ဍိယောပိ စိန္တေသိ – ‘‘မမ ဓီတာ ဩမကသတ္တဿ န အနုစ္ဆဝိကာ, ဧကဿ ရညောဝ အနုစ္ဆဝိကာ’’တိ. တံ အာဒါယ ကောသမ္ဗိံ ဂန္တွာ သဗ္ဗာလင်္ကာရေဟိ အလင်္ကရိတွာ, ‘‘ဣမံ ဣတ္ထိရတနံ ဒေဝဿ အနုစ္ဆဝိက’’န္တိ ဥတေနဿ ရညော အဒါသိ. သော တံ ဒိသွာဝ ဥပ္ပန္နဗလဝသိနေဟော အဘိသေကံ ကတွာ ပဉ္စသတမာတုဂါမပရိဝါရံ ဒတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. အယံ မာဂဏ္ဍိယာယ ဥပ္ပတ္တိ.

他说了这首偈颂。偈颂说完，婆罗门和婆罗门女都安住于不还果。而玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)却对导师心生怨恨，想道：“如果他对我无意，就该直说无意。但他却说我充满了屎尿，连用脚也不愿碰我。好吧，凭我的出身、家族、地位、财富、声望与青春，得到一位相称的丈夫后，我自会知道该对沙门乔达摩(Gotama)做什么！”（问：）“那么，导师知道她对自己生起了怨恨吗？”（答：）“知道。”“既然知道，为何还要说那首偈颂呢？”（答：）“是为了另外两人的缘故。诸佛不考虑怨恨，只为那些堪能证得道果的人说法。”她的父母带她回家，将她托付给她的叔叔小玛甘迪亚(Cūḷamāgaṇḍiya)后，便出家并证得了阿罗汉果。小玛甘迪亚也心想：“我的侄女不适合卑微之人，只适合一位国王。”于是带着她前往憍赏弥(Kosambī)，用各种饰物为她打扮后，将她献给优填王(Utena)说：“此女宝适合大王。”国王一见到她，便生起强烈的爱恋，为她举行灌顶，赐予五百名宫女为侍从，并立她为首席王后。这就是玛甘迪雅的由来。

ဧဝမဿ ဒိယဍ္ဎသဟဿနာဋကိတ္ထိပရိဝါရာ တိဿော အဂ္ဂမဟေသိယော အဟေသုံ. တသ္မိံ ခေါ ပန သမယေ ဃောသကသေဋ္ဌိ ကုက္ကုဋသေဋ္ဌိ ပါဝါရိကသေဋ္ဌီတိ ကောသမ္ဗိယံ တယော သေဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. တေ ဥပကဋ္ဌာယ ဝဿူပနာယိကာယ ပဉ္စသတတာပသေ ဟိမဝန္တတော အာဂန္တွာ နဂရေ ဘိက္ခာယ စရန္တေ ဒိသွာ ပသီဒိတွာ နိသီဒါပေတွာ ဘောဇေတွာ ပဋိညံ ဂဟေတွာ စတ္တာရော မာသေ အတ္တနော သန္တိကေ ဝသာပေတွာ ပုန ဝဿာရတ္တေ အာဂမနတ္ထာယ ပဋိဇာနာပေတွာ ဥယျောဇေသုံ. တာပသာပိ တတော ပဋ္ဌာယ အဋ္ဌ မာသေ ဟိမဝန္တေ ဝသိတွာ စတ္တာရော မာသေ တေသံ သန္တိကေ [Pg.131] ဝသိံသု. တေ အပရဘာဂေ ဟိမဝန္တတော အာဂစ္ဆန္တာ အရညာယတနေ ဧကံ မဟာနိဂြောဓံ ဒိသွာ တဿ မူလေ နိသီဒိံသု. တေသု ဇေဋ္ဌကတာပသော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမသ္မိံ ရုက္ခေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဩရမတ္တိကာ န ဘဝိဿတိ, မဟေသက္ခေနေဝေတ္ထ ဒေဝရာဇေန ဘဝိတဗ္ဗံ, သာဓု ဝတ သစာယံ ဣသိဂဏဿ ပါနီယံ ဒဒေယျာ’’တိ. သောပိ ပါနီယံ အဒါသိ. တာပသော နှာနောဒကံ စိန္တေသိ, တမ္ပိ အဒါသိ. တတော ဘောဇနံ စိန္တေသိ, တမ္ပိ အဒါသိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ဒေဝရာဇာ အမှေဟိ စိန္တိတံ စိန္တိတံ သဗ္ဗံ ဒေတိ, အဟော ဝတ နံ ပဿေယျာမာ’’တိ. သော ရုက္ခက္ခန္ဓံ ပဒါလေတွာ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. အထ နံ တာပသာ, ‘‘ဒေဝရာဇ, မဟတီ တေ သမ္ပတ္တိ, ကိံ နု ခေါ ကတွာ အယံ တေ လဒ္ဓါ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘မာ ပုစ္ဆထ, အယျာ’’တိ. ‘‘အာစိက္ခ, ဒေဝရာဇာ’’တိ. သော အတ္တနာ ကတကမ္မဿ ပရိတ္တကတ္တာ လဇ္ဇမာနော ကထေတုံ န ဝိသဟိ. တေဟိ ပုနပ္ပုနံ နိပ္ပီဠိယမာနော ပန ‘‘တေန ဟိ သုဏာထာ’’တိ ဝတွာ ကထေသိ.

如是，彼王有三位主后，拥有一千五百名舞女为眷属。当时，在憍赏弥(Kosambī)有三位长者，名为寇萨咖(Ghosaka)长者、库库塔(Kukkuṭa)长者和跋瓦瑞咖(Pāvārika)长者。雨安居临近时，他们见到五百位苦行者(tāpasa)从雪山(Himavanta)前来城中乞食，心生净信，便请他们坐下供养饮食，并取得承诺，让他们在自己身边安住四个月，又让他们承诺在下一个雨季前来，然后送他们离去。那些苦行者从那时起，在雪山住了八个月，又在他们身边住了四个月。后来，当他们从雪山返回时，在林地见到一棵大榕树(nigrodha)，便坐在树下。其中为首的苦行者心想：“居住于此树的天神(devatā)不会是小有威力者，此处必是一位大能天王(devarājā)。善哉！若他能为这群仙人(isigaṇa)提供饮水就好了。”那位天神便提供了饮水。苦行者又想得到沐浴水，他也提供了。接着想得到食物，他也提供了。于是他想：“这位天王能给予我们所有想到的东西，善哉！愿我们能见到他。”于是天神劈开树干，显现自身。诸苦行者问他：“天王，您的财富巨大，究竟是造作了什么而获得的呢？”他说：“尊者们，请不要问。”他们说：“天王，请说吧。”因为自己所作之业甚微，他感到羞愧，不敢言说。但被他们一再追问，他便说道：“既然如此，请听。”并讲述了起来。

သော ကိရေကော ဒုဂ္ဂတမနုဿော ဟုတွာ ဘတိံ ပရိယေသန္တော အနာထပိဏ္ဍိကဿ သန္တိကေ ဘတိကမ္မံ လဘိတွာ တံ နိဿာယ ဇီဝိကံ ကပ္ပေသိ. အထေကသ္မိံ ဥပေါသထဒိဝသေ သမ္ပတ္တေ အနာထပိဏ္ဍိကော ဝိဟာရတော အာဂန္တွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘တဿ ဘတိကဿ အဇ္ဇုပေါသထဒိဝသဘာဝေါ ကေနစိ ကထိတော’’တိ? ‘‘န ကထိတော, သာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိဿ သာယမာသံ ပစထာ’’တိ. အထဿ ပတ္ထောဒနံ ပစိံသု. သော ဒိဝသံ အရညေ ကမ္မံ ကတွာ သာယံ အာဂန္တွာ ဘတ္တေ ဝဍ္ဎေတွာ ဒိန္နေ ‘‘ဆာတောမှီ’’တိ သဟသာ အဘုဉ္ဇိတွာဝ ‘‘အညေသု ဒိဝသေသု ဣမသ္မိံ ဂေဟေ ‘ဘတ္တံ ဒေထ, သူပံ ဒေထ, ဗျဉ္ဇနံ ဒေထာ’တိ မဟာကောလာဟလံ အဟောသိ, အဇ္ဇ တေ သဗ္ဗေ နိဿဒ္ဒါ နိပဇ္ဇိံသု, မယှမေဝ ဧကဿာဟာရံ ဝဍ္ဎယိံသု, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ စိန္တေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘အဝသေသာ ဘုဉ္ဇိံသု, န ဘုဉ္ဇိံသူ’’တိ? ‘‘န ဘုဉ္ဇိံသု, တာတာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ဣမသ္မိံ ဂေဟေ ဥပေါသထဒိဝသေသု သာယမာသံ န ဘုဉ္ဇန္တိ, သဗ္ဗေဝ ဥပေါသထိကာ ဟောန္တိ. အန္တမသော ထနပါယိနောပိ ဒါရကေ မုခံ ဝိက္ခာလာပေတွာ စတုမဓုရံ မုခေ ပက္ခိပါပေတွာ မဟာသေဋ္ဌိ ဥပေါသထိကေ ကာရေတိ. ဂန္ဓတေလပ္ပဒီပေ ဇာလန္တေ ခုဒ္ဒကမဟလ္လကဒါရကာ သယနဂတာ ဒွတ္တိံသာကာရံ သဇ္ဈာယန္တိ. တုယှံ ပန ဥပေါသထဒိဝသဘာဝံ ကထေတုံ သတိံ န ကရိမှာ. တသ္မာ တဝေဝ ဘတ္တံ ပက္ကံ, နံ ဘုဉ္ဇဿူတိ. သစေ ဣဒါနိ ဥပေါသထိကေန [Pg.132] ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတိ, အဟမ္ပိ ဘဝေယျန္တိ. ‘‘ဣဒံ သေဋ္ဌိ ဇာနာတီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ နံ ပုစ္ဆထာ’’တိ. တေ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိံ ပုစ္ဆိံသု. သော ဧဝမာဟ – ‘‘ဣဒါနိ ပန အဘုဉ္ဇိတွာ မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ ဥပေါသထင်္ဂါနိ အဓိဋ္ဌဟန္တော ဥပဍ္ဎံ ဥပေါသထကမ္မံ လဘိဿတီ’’တိ. ဣတရော တံ သုတွာ တထာ အကာသိ.

据说，那位天子前世曾是一个穷人，为了谋生，在给孤独(Anāthapiṇḍika)长者处做雇工。有一次，到了布萨(uposatha)日，给孤独长者从精舍回来问道：“有人告诉那个雇工今天是布萨日吗？”答：“没有，主人。”“既然如此，就为他煮晚饭吧。”于是，他们为他煮了一份饭。那人在林中劳作一天，傍晚回来，饭已备好。他虽然饥饿，却没有立刻吃，心想：“往常这家里总是‘给饭，给汤，给菜’地一片喧闹，今天他们全都静静地躺着，只为我一人备了食物，这到底是怎么回事呢？”他这样想着，便问道：“其余的人都吃了吗？”“他们没吃，孩子。”“为什么呢？”“在这家里，布萨日是不食晚餐的，所有人都受持布萨。甚至连吃奶的婴儿，大长者也让他们漱口，在口中放入四甜物(catumadhura)，让他们受持布萨。香油灯点燃时，大大小小的孩子们躺在床上，诵念三十二身分(dvattiṃsākāra)。我们则忘了提醒你今天是布萨日，所以只为你煮了饭，你吃吧。”他听后说：“如果现在还可以受持布萨，我也愿意受持。”他们说：“这事长者知道。”“那么，去问他吧。”他们便去问长者。长者说：“现在若不食，漱口后受持布萨诸支(uposathaṅga)，他将能获得半个布萨的业报。”那人听后，便照着做了。

တဿ သကလဒိဝသံ ကမ္မံ ကတွာ ဆာတဿ သရီရေ ဝါတာ ကုပ္ပိံသု. သော ယောတ္တေန ဥရံ ဗန္ဓိတွာ ယောတ္တကောဋိယံ ဂဟေတွာ ပရိဝတ္တတိ. သေဋ္ဌိ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ဥက္ကာဟိ ဓာရိယမာနာဟိ စတုမဓုရံ ဂါဟာပေတွာ တဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ, ‘‘ကိံ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သာမိ, ဝါတာ မေ ကုပ္ပိတာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဥဋ္ဌာယ ဣဒံ ဘေသဇ္ဇံ ခါဒါဟီ’’တိ. ‘‘တုမှေပိ ခါဒထ, သာမီ’’တိ. ‘‘အမှာကံ အဖာသုကံ နတ္ထိ, တွံ ခါဒါဟီ’’တိ. ‘‘သာမိ, အဟံ ဥပေါသထကမ္မံ ကရောန္တော သကလံ ကာတုံ နာသက္ခိံ, ဥပဍ္ဎကမ္မမ္ပိ မေ ဝိကလံ မာ အဟောသီ’’တိ န ဣစ္ဆိ. ‘‘မာ ဧဝံ ကရိ, တာတာ’’တိ ဝုစ္စမာနောပိ အနိစ္ဆိတွာ အရုဏေ ဥဋ္ဌဟန္တေ မိလာတမာလာ ဝိယ ကာလံ ကတွာ တသ္မိံ နိဂြောဓရုက္ခေ ဒေဝတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တသ္မာ ဣမမတ္ထံ ကထေတွာ ‘‘သော သေဋ္ဌိ ဗုဒ္ဓမာမကော, ဓမ္မမာမကော, သံဃမာမကော, တံ နိဿာယ ကတဿ ဥပဍ္ဎုပေါသထကမ္မဿ နိဿန္ဒေနေသာ သမ္ပတ္တိ မယာ လဒ္ဓါ’’တိ အာဟ.

他整日劳作后，因饥饿而身体的风发作。他用绳子绑住胸膛，抓着绳子的一端翻来覆去。长者听闻此事，便让人举着火把，取来四蜜药，来到他跟前问道：“怎么了，孩子？”“主人，我的风发作了。”“那么起来吃这药吧。”“主人，您也吃吗？”“我们没有不适，你吃吧。”“主人，我行持布萨未能圆满，愿我这半日的行持也不要有缺憾。”他不愿意。虽被劝说“孩子，别这样”，他仍不愿，在黎明时分，如凋谢的花环般死去，投生为那棵榕树上的天神。为此，天神讲述此事，说道：“那位长者敬爱佛陀、敬爱法、敬爱僧伽。依靠他而行持的半日布萨，以此果报，我才获得了这份福报。”

‘‘ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဝစနံ သုတွာဝ ပဉ္စသတာ တာပသာ ဥဋ္ဌာယ ဒေဝတာယ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဝဒေသိ, ဗုဒ္ဓေါတိ ဝဒေသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဝဒါမိ, ဗုဒ္ဓေါတိ ဝဒါမီ’’တိ တိက္ခတ္တုံ ပဋိဇာနာပေတွာ ‘‘ဃောသောပိ ခေါ ဧသော ဒုလ္လဘော လောကသ္မိ’’န္တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေတွာ ‘‘ဒေဝတေ အနေကေသု ကပ္ပသတသဟဿေသု အသုတပုဗ္ဗံ သဒ္ဒံ တယာ သုဏာပိတမှာ’’တိ အာဟံသု. အထ အန္တေဝါသိနော အာစရိယံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘တေန ဟိ သတ္ထု သန္တိကံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘တာတာ, တယော သေဋ္ဌိနော အမှာကံ ဗဟူပကာရာ, သွေ တေသံ နိဝေသနေ ဘိက္ခံ ဂဏှိတွာ တေသမ္ပိ အာစိက္ခိတွာ ဂမိဿာမ, အဓိဝါသေထ, တာတာ’’တိ. တေ အဓိဝါသယိံသု. ပုနဒိဝသေ သေဋ္ဌိနော ယာဂုဘတ္တံ သမ္ပာဒေတွာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ‘‘အဇ္ဇ နော အယျာနံ အာဂမနဒိဝသော’’တိ ဉတွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ တေ အာဒါယ နိဝေသနံ ဂန္တွာ နိသီဒါပေတွာ ဘိက္ခံ အဒံသု. တေ ကတဘတ္တကိစ္စာ မဟာသေဋ္ဌိနော ‘‘မယံ ဂမိဿာမာ’’တိ ဝဒိံသု. ‘‘နနု, ဘန္တေ, တုမှေဟိ စတ္တာရော ဝဿိကေ မာသေ အမှာကံ ဂဟိတာဝ ပဋိညာ, ဣဒါနိ ကုဟိံ ဂစ္ဆထာ’’တိ? ‘‘လောကေ [Pg.133] ကိရ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပန္နော, ဓမ္မော ဥပ္ပန္နော, သံဃော ဥပ္ပန္နော, တသ္မာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တဿ သတ္ထုနော သန္တိကံ တုမှာကညေဝ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘အညေသမ္ပိ အဝါရိတံ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, အာဂမေထ, မယမ္ပိ ဂမနပရိဝစ္ဆံ ကတွာ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘တုမှေသု ပရိဝစ္ဆံ ကရောန္တေသု အမှာကံ ပပဉ္စော ဟောတိ, မယံ ပုရတော ဂစ္ဆာမ, တုမှေ ပစ္ဆာ အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ ဝတွာ တေ ပုရေတရံ ဂန္တွာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ အဘိတ္ထဝိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အထ နေသံ သတ္ထာ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ သဗ္ဗေပိ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ ‘‘ဧထ, ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဝစနသမနန္တရံယေဝ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဧဟိဘိက္ခူ အဟေသုံ.

一听到“佛陀”这个词，五百位苦行者便站起来，向天神合掌问道：“你说佛陀？你说佛陀？”在让他三次确认“我说佛陀，我说佛陀”后，他们发出感叹：“此音实在世间难得！”并说：“天神啊，在许多百千劫中我们从未听过的声音，今天你让我们听到了。”这时，弟子们对他们的老师说：“那么我们就去导师那里吧。”“孩子们，三位长者对我们有大恩，明天我们先去他们家接受供养，告诉他们后再走。请忍耐一下，孩子们。”他们同意了。第二天，长者们准备好粥饭，安排好座位，知道“今天是尊者们要来的日子”，就出去迎接，带他们回家，请他们坐下后供养食物。用完餐后，苦行者们对大长者们说：“我们要走了。”“尊者，你们不是答应了在我们这里度过四个月的雨安居吗？现在要去哪里？”“听说世间出现了佛陀、法和僧伽，我们要去导师那里。”“难道只有你们能去见那位导师吗？”“对其他人也没有禁止，贤友。”“那么，尊者，请等一下，我们也做好准备后一起去。”“等你们做准备，我们会耽搁。我们先走，你们随后再来。”说完他们就先走了。见到正自觉者后，他们赞颂、礼拜，然后坐在一旁。于是，世尊为他们作次第说法，开示了法。在开示结束时，他们全都证得阿罗汉果及四无碍解，请求出家。随着“来，比丘们！”这句话，他们立刻成为穿着神通所成衣钵的“善来比丘”。

တေပိ ခေါ တယော သေဋ္ဌိနော ပဉ္စဟိ ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ ဘတ္တစ္ဆာဒနသပ္ပိမဓုဖာဏိတာဒီနိ ဒါနူပကရဏာနိ အာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဓမ္မကထံ သုတွာ ကထာပရိယောသာနေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ အဒ္ဓမာသမတ္တမ္ပိ ဒါနံ ဒဒမာနာ သတ္ထု သန္တိကေ ဝသိတွာ ကောသမ္ဗိံ အာဂမနတ္ထာယ သတ္ထာရံ ယာစိတွာ သတ္ထာရာ ပဋိညံ ဒဒန္တေန ‘‘သုညာဂါရေ ခေါ ဂဟပတယော တထာဂတာ အဘိရမန္တီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အညာတံ, ဘန္တေ, အမှေဟိ ပဟိတသာသနေန အာဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ကောသမ္ဗိံ ဂန္တွာ ဃောသကသေဋ္ဌိ ဃောသိတာရာမံ, ကုက္ကုဋသေဋ္ဌိ ကုက္ကုဋာရာမံ, ပါဝါရိကသေဋ္ဌိ ပါဝါရိကာရာမန္တိ တယော မဟာဝိဟာရေ ကာရေတွာ သတ္ထု အာဂမနတ္ထာယ သာသနံ ပဟိဏိံသု. သတ္ထာ တေသံ သာသနံ သုတွာ တတ္ထ အဂမာသိ. တေ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝိဟာရံ ပဝေသေတွာ ဝါရေန ဝါရေန ပဋိဇဂ္ဂန္တိ. သတ္ထာ ဒေဝသိကံ ဧကေကသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသတိ. ယဿ ဝိဟာရေ ဝုဋ္ဌော ဟောတိ, တဿေဝ ဃရဒွါရေ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. တေသံ ပန တိဏ္ဏံ သေဋ္ဌီနံ ဥပဋ္ဌာကော သုမနော နာမ မာလာကာရော အဟောသိ. သော တေ သေဋ္ဌိနော ဧဝမာဟ – ‘‘အဟံ တုမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ဥပကာရကော, သတ္ထာရံ ဘောဇေတုကာမောမှိ, မယှမ္ပိ ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဘဏေ သွေ ဘောဇေဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု, သာမီ’’တိ သော သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ သက္ကာရံ ပဋိယာဒေသိ.

其时，那三位长者也各自带着五百辆满载衣服、酥油、蜜、糖等布施资具的货车来到舍卫城(Sāvatthī)。他们礼拜世尊，听闻法要，在说法结束时，安住于入流果。他们在世尊身边住留了半月之久，持续行施。之后，他们请求世尊前往憍赏弥(Kosambī)。世尊应允道：“诸位居士，如来喜爱安住于寂静处。”听闻此言，他们说道：“尊者，我们明白了。待我们派遣信使后，世尊再动身前来即可。”说罢，他们便前往憍赏弥。寇萨咖(Ghosaka)长者建造了瞿师罗园(Ghositārāma)，鸠俱吒(Kukkuṭa)长者建造了古古达园(Kukkuṭārāma)，跋瓦瑞咖(Pāvārika)长者建造了跋瓦瑞咖园(Pāvārikārāma)。他们就这样建造了三座大精舍，然后派遣信使去迎请世尊。世尊听闻他们的讯息，便动身前往该地。三位长者出城迎接，将世尊迎入精舍，轮流照料。世尊每日轮流住在一座精舍里。世尊在哪位长者的精舍安住，就在那位长者的家门口托钵。这三位长者有一位侍者，是名叫苏摩那(Sumana)的花匠。他对长者们说：“我长久以来一直为各位主人服务，我也想供养世尊，请给我一天供养世尊的机会吧。”他们说：“那么，你明天就供养吧。”“好的，主人们。”于是他邀请了世尊，并准备了供养之物。

တဒါ [Pg.134] ရာဇာ သာမာဝတိယာ ဒေဝသိကံ ပုပ္ဖမူလေ အဋ္ဌ ကဟာပဏေ ဒေတိ. တဿာ ခုဇ္ဇုတ္တရာ နာမ ဒါသီ သုမနမာလာကာရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ နိဗဒ္ဓံ ပုပ္ဖာနိ ဂဏှာတိ. အထ နံ တသ္မိံ ဒိဝသေ အာဂတံ မာလာကာရော အာဟ – ‘‘မယာ သတ္ထာ နိမန္တိတော, အဇ္ဇ ပုပ္ဖေဟိ သတ္ထာရံ ပူဇေဿာမိ, တိဋ္ဌ တာဝ, တွံ ပရိဝေသနာယ သဟာယိကာ ဟုတွာ ဓမ္မံ သုတွာ အဝသေသာနိ ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ ဂမိဿသီ’’တိ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ အဓိဝါသေသိ. သုမနော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိတွာ အနုမောဒနကရဏတ္ထာယ ပတ္တံ အဂ္ဂဟေသိ. သတ္ထာ အနုမောဒနဓမ္မဒေသနံ အာရဘိ. ခုဇ္ဇုတ္တရာပိ သတ္ထု ဓမ္မကထံ သုဏန္တီယေဝ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. သာ အညေသု ဒိဝသေသု စတ္တာရော ကဟာပဏေ အတ္တနော ဂဟေတွာ စတူဟိ ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆတိ, တံ ဒိဝသံ အဋ္ဌဟိပိ ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ ဂတာ. အထ နံ သာမာဝတီ အာဟ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အမ္မ, အဇ္ဇ အမှာကံ ရညာ ဒွိဂုဏံ ပုပ္ဖမူလံ ဒိန္န’’န္တိ? ‘‘နော, အယျေ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဗဟူနိ ပုပ္ဖာနီ’’တိ? ‘‘အညေသု ဒိဝသေသု အဟံ စတ္တာရော ကဟာပဏေ အတ္တနော ဂဟေတွာ စတူဟိ ပုပ္ဖာနိ အာဟရာမီ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ ကသ္မာ န ဂဏှီ’’တိ? ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မကထံ သုတွာ ဓမ္မဿ အဓိဂတတ္တာ’’တိ. အထ နံ ‘‘အရေ, ဒုဋ္ဌဒါသိ ဧတ္တကံ ကာလံ တယာ ဂဟိတကဟာပဏေ မေ ဒေဟီ’’တိ အတဇ္ဇေတွာ, ‘‘အမ္မ, တယာ ပိဝိတံ အမတံ အမှေပိ ပါယေဟီ’’တိ ဝတွာ ‘‘တေန ဟိ မံ နှာပေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ သောဠသဟိ ဂန္ဓောဒကဃဋေဟိ နှာပေတွာ ဒွေ မဋ္ဌသာဋကေ ဒါပေသိ. သာ ဧကံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ဧကံသံ ပါရုပိတွာ အာသနံ ပညာပေတွာ ဧကံ ဗီဇနိံ အာဟရာပေတွာ အာသနေ နိသီဒိတွာ စိတြဗီဇနိံ အာဒါယ ပဉ္စ မာတုဂါမသတာနိ အာမန္တေတွာ တာသံ သတ္ထာရာ ဒေသိတနိယာမေနေဝ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တဿာ ဓမ္မကထံ သုတွာ တာ သဗ္ဗာပိ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု.

当时，国王每日给萨玛瓦蒂王后八卡哈巴那（kahāpaṇa）作为买花钱。她有一位名叫库竹达拉的婢女，常去花匠苏摩那（Sumana）处买花。那天，当她前去时，花匠对她说：“我已邀请导师，今日要以花供养导师。你且稍候，可帮忙备办饮食，听闻法后，再拿剩下的花回去。”她应诺：“善哉。”苏摩那供养以佛陀为首的比丘僧团后，为祈请作随喜开示而接过佛钵。导师便开始作随喜说法。库竹达拉听着导师的说法，当下即安住于入流果。往日，她会私取四个卡哈巴那，只用四个卡哈巴那买花；但那一天，她用全部八个卡哈巴那买了花带回。于是萨玛瓦蒂问她：“母亲，今日国王是给了我们双倍的买花钱吗？”“并非如此，夫人。”“那为何今日的花这么多？”“往日，我私取四个卡哈巴那，只用四个卡哈巴那为您买花带回。”“今日为何不取？”“因听闻了正等觉者的法，证悟了法义。”萨玛瓦蒂没有斥责她说“你这恶婢，把你这么久以来拿走的钱还给我”，而是说：“母亲，你所饮的不死甘露，也请分些给我们饮用吧。”库竹达拉说：“既然如此，请先为我沐浴。”于是萨玛瓦蒂命人用十六罐香水为她沐浴，并赐予她两件精美的衣裳。她穿上一件，另一件搭于肩上，然后备好座位，让人取来一把扇子。她坐于座上，手持一把华丽的扇子，召集了五百名宫女，即以导师所说之法为她们宣说。听了她的说法，她们所有人都安住于入流果。

တာ သဗ္ဗာပိ ခုဇ္ဇုတ္တရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘အမ္မ, အဇ္ဇတော ပဋ္ဌာယ တွံ ကိလိဋ္ဌကမ္မံ မာ ကရိ, အမှာကံ မာတုဋ္ဌာနေ စ အာစရိယဋ္ဌာနေ စ ဌတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ သုတွာ အမှာကံ ကထေဟီ’’တိ ဝဒိံသု. သာ တထာ ကရောန္တီ အပရဘာဂေ တိပိဋကဓရာ ဇာတာ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ, ဘိက္ခဝေ, မမ သာဝိကာနံ ဥပါသိကာနံ ဗဟုဿုတာနံ ဓမ္မကထိကာနံ ယဒိဒံ ခုဇ္ဇုတ္တရာ’’တိ ဧတဒဂ္ဂေ ဌပေသိ. တာပိ ခေါ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော တံ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အမ္မ, သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမာမှာ, တံ နော ဒဿေဟိ, ဂန္ဓမာလာဒီဟိ [Pg.135] တံ ပူဇေဿာမာ’’တိ. ‘‘အယျေ, ရာဇကုလံ နာမ ဘာရိယံ, တုမှေ ဂဟေတွာ ဗဟိ ဂန္တုံ န သက္ကာ’’တိ. ‘‘အမ္မ, နော မာ နာသေဟိ, ဒဿေဟေဝ အမှာကံ သတ္ထာရ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ တုမှာကံ ဝသနဂဗ္ဘာနံ ဘိတ္တီသု ယတ္တကေန ဩလောကေတုံ သက္ကာ ဟောတိ, တတ္တကံ ဆိဒ္ဒံ ကတွာ ဂန္ဓမာလာဒီနိ အာဟရာပေတွာ သတ္ထာရံ တိဏ္ဏံ သေဋ္ဌီနံ ဃရဒွါရံ ဂစ္ဆန္တံ တုမှေ တေသု တေသု ဌာနေသု ဌတွာ ဩလောကေထ စေဝ, ဟတ္ထေ စ ပသာရေတွာ ဝန္ဒထ, ပူဇေထ စာ’’တိ. တာ တထာ ကတွာ သတ္ထာရံ ဂစ္ဆန္တဉ္စ အာဂစ္ဆန္တဉ္စ ဩလောကေတွာ ဝန္ဒိံသု စေဝ ပူဇေသုဉ္စ.

那五百名宫女都向库竹达拉(Khujjuttarā)顶礼后说：“母亲，从今天起你不要再做卑下的工作，请立于我们母亲与老师的地位，到世尊那里听闻世尊所说的法，然后回来为我们解说。”她照着做了，后来成为一位通达三藏者。于是世尊确立她为第一，说道：“诸比丘，在我的优婆夷弟子中，博学善说法者，即库竹达拉为第一。”那五百名宫女也对她说：“母亲，我们想见世尊，请让我们见他，我们要用香和花环等供养他。”她说：“夫人们，王宫事务繁重，不能带你们出去。”她们说：“母亲，不要毁了我们的愿望，一定要让我们见到世尊。”她便说：“既然如此，就在你们房间的墙上凿出刚好能向外看的孔洞。准备好香和花环等，当世尊经过三位长者的家门口时，你们就站在各自的位置观看，并伸出双手礼敬和供养。”她们照着做了，在世尊来来往往时，都观看、礼敬和供养。

အထေကဒိဝသံ မာဂဏ္ဍိယာ အတ္တနော ပါသာဒတလတော နိက္ခမိတွာ စင်္ကမမာနာ တာသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဂဗ္ဘေသု ဆိဒ္ဒံ ဒိသွာ, ‘‘ဣဒံ ကိ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ, တာဟိ တဿာ သတ္ထရိ အာဃာတဗဒ္ဓဘာဝံ အဇာနန္တီဟိ ‘‘သတ္ထာ ဣမံ နဂရံ အာဂတော, မယံ ဧတ္ထ ဌတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒာမ စေဝ ပူဇေမ စာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာဂတော နာမ ဣမံ နဂရံ သမဏော ဂေါတမော, ဣဒါနိဿ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမိ, ဣမာပိ တဿ ဥပဋ္ဌာယိကာ, ဣမာသမ္ပိ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသိ – ‘‘မဟာရာဇ, သာမာဝတိမိဿိကာနံ ဗဟိဒ္ဓါ ပတ္ထနာ အတ္ထိ, ကတိပါဟေနေဝ တေ ဇီဝိတံ မာရေဿန္တီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘န တာ ဧဝရူပံ ကရိဿန္တီ’’တိ န သဒ္ဒဟိ. ပုနပ္ပုနံ ဝုတ္တေပိ န သဒ္ဒဟိ ဧဝ. အထ နံ ဧဝံ တိက္ခတ္တုံ ဝုတ္တေပိ အသဒ္ဒဟန္တံ ‘‘သစေ မေ န သဒ္ဒဟသိ, တာသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဥပစာရေဟိ, မဟာရာဇာ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ဂန္တွာ ဂဗ္ဘေသု ဆိဒ္ဒံ ဒိသွာ, ‘‘ဣဒံ ကိ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ, တသ္မိံ အတ္ထေ အာရောစိတေ တာသံ အကုဇ္ဈိတွာ, ကိဉ္စိ အဝတွာဝ ဆိဒ္ဒါနိ ပိဒဟာပေတွာ သဗ္ဗဂဗ္ဘေသု ဥဒ္ဓစ္ဆိဒ္ဒကဝါတပါနာနိ ကာရေသိ. ဥဒ္ဓစ္ဆိဒ္ဒကဝါတပါနာနိ ကိရ တသ္မိံ ကာလေ ဥပ္ပန္နာနိ. မာဂဏ္ဍိယာ တာသံ ကိဉ္စိ ကာတုံ အသက္ကုဏိတွာ, ‘‘သမဏဿ ဂေါတမဿေဝ ကတ္တဗ္ဗံ ကရိဿာမီ’’တိ နာဂရာနံ လဉ္ဇံ ဒတွာ, ‘‘သမဏံ ဂေါတမံ အန္တောနဂရံ ပဝိသိတွာ ဝိစရန္တံ ဒါသကမ္မကရပေါရိသေဟိ အက္ကောသေတွာ ပရိဘာသေတွာ ပလာပေထာ’’တိ အာဏာပေသိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ တီသု ရတနေသု အပ္ပသန္နာ အန္တောနဂရံ ပဝိဋ္ဌံ သတ္ထာရံ အနုဗန္ဓိတွာ[Pg.136], ‘‘စောရောသိ, ဗာလောသိ, မူဠှောသိ, ဩဋ္ဌောသိ, ဂေါဏောသိ, ဂဒြဘောသိ, နေရယိကောသိ, တိရစ္ဆာနဂတောသိ, နတ္ထိ တုယှံ သုဂတိ, ဒုဂ္ဂတိယေဝ တုယှံ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသန္တိ ပရိဘာသန္တိ.

尔后有一天，玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)从自己的宫殿楼阁下来，经行时来到那些宫女的住处，看到房间里的孔洞，便问：“这是什么？”那些宫女不知道她对导师心怀怨恨，就回答说：“导师来到这座城了，我们站在这里瞻仰和供养导师。”她心想：‘沙门乔达摩(Gotama)真的来到这城了。现在我将知道该怎么对付他了。这些也是他的侍奉者，我也将知道该怎么对付她们了。’于是她去禀告国王：“大王，萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)的侍从们心向外人，不出几日就会杀害您。”国王不信，说：“她们不会做这种事。”即使她再三进言，国王也始终不信。当她这样说了三次国王仍不相信时，她说：“大王若不信我，就请亲自去她们的住处查探吧。”国王去了之后，看到房间里的孔洞，问：“这是什么？”在被告知原委后，他没有对她们生气，一言不发地命人堵上那些孔洞，并在所有房间里都造了高窗。据说高窗就是从那时开始出现的。玛甘迪雅见无法对她们做什么，便想：‘我就只对付沙门乔达摩！’她贿赂城里的民众，命令道：“当沙门乔达摩进城行走时，你们要伙同奴仆和劳工们去辱骂、呵斥他，把他赶走！”那些怀有邪见、对三宝没有净信的人，便跟在进入内城的导师身后，用十种辱骂事由辱骂、呵斥他：“你是贼！你是愚人！你是痴人！你是骆驼！你是牛！你是驴！你是地狱众生！你是畜生！你没有善趣！只有恶趣才是你所期望的！”

တံ သုတွာ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သတ္ထာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘန္တေ, ဣမေ နာဂရာ အမှေ အက္ကောသန္တိ ပရိဘာသန္တိ, ဣတော အညတ္ထ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ, အာနန္ဒောတိ’’? ‘‘အညံ နဂရံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တတ္ထ မနုဿေသု အက္ကောသန္တေသု ပုန ကတ္ထ ဂမိဿာမ, အာနန္ဒော’’တိ? ‘‘တတောပိ အညံ နဂရံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တတ္ထာပိ မနုဿေသု အက္ကောသန္တေသု ကုဟိံ ဂမိဿာမာ’’တိ? ‘‘တတောပိ အညံ နဂရံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အာနန္ဒ, ဧဝံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ယတ္ထ အဓိကရဏံ ဥပ္ပန္နံ, တတ္ထေဝ တသ္မိံ ဝူပသန္တေ အညတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ကေ ပန တေ, အာနန္ဒ, အက္ကောသန္တီ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဒါသကမ္မကရေ ဥပါဒါယ သဗ္ဗေ အက္ကောသန္တီ’’တိ. ‘‘အဟံ, အာနန္ဒ, သင်္ဂါမံ ဩတိဏ္ဏဟတ္ထိသဒိသော, သင်္ဂါမံ ဩတိဏ္ဏဟတ္ထိနော ဟိ စတူဟိ ဒိသာဟိ အာဂတေ သရေ သဟိတုံ ဘာရော, တထေဝ ဗဟူဟိ ဒုဿီလေဟိ ကထိတကထာနံ သဟနံ နာမ မယှံ ဘာရော’’တိ ဝတွာ အတ္တာနံ အာရဗ္ဘ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ နာဂဝဂ္ဂေ တိဿော ဂါထာ အဘာသိ –

具寿阿难听后对导师说：“尊者，此城中人辱骂我们、斥责我们，我们离开此处去往他处吧。”“去往何处呢，阿难？”“尊者，去往另一座城。”“阿难，倘若那里的人也辱骂，我们又该去往何处呢？”“尊者，那就从那里去往另一座城。”“倘若那里的人也辱骂，我们又该去往何处呢？”“尊者，那就从那里去往另一座城。”“阿难，这样做是不适宜的。争执在何处生起，就应在彼处，待其平息之后，才适宜去往他处。阿难，是谁在辱骂你们呢？”“尊者，从奴仆、劳工开始，所有人都辱骂我们。”“阿难，我如同一头进入战场的战象。进入战场的战象，其责任是忍受来自四方的箭矢。同样地，忍受众多无戒者所说的话，也是我的责任。”说完后，导师针对自己而说法，在《象品》(Nāgavagga)中诵出这三首偈颂：

‘‘အဟံ နာဂေါဝ သင်္ဂါမေ, စာပတော ပတိတံ သရံ;

အတိဝါကျံ တိတိက္ခိဿံ, ဒုဿီလော ဟိ ဗဟုဇ္ဇနော.

我如战场之象，忍耐自弓所出之箭；我亦将忍耐恶语，实因众人多无戒。

‘‘ဒန္တံ နယန္တိ သမိတိံ, ဒန္တံ ရာဇာဘိရူဟတိ;

ဒန္တော သေဋ္ဌော မနုဿေသု, ယောတိဝါကျံ တိတိက္ခတိ.

（众人）将已调伏者引入集会，国王骑乘已调伏者；于众人中，能忍耐恶语者，乃最殊胜之调伏者。

‘‘ဝရမဿတရာ ဒန္တာ, အာဇာနီယာ စ သိန္ဓဝါ;

ကုဉ္ဇရာ စ မဟာနာဂါ, အတ္တဒန္တော တတော ဝရ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၃၂၀-၃၂၂);

已调伏之骡、信度之良马，以及雄伟之巨象，皆为殊胜；然调伏自身者，更胜于彼等。

ဓမ္မကထာ သမ္ပတ္တမဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသိ. ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ မာ စိန္တယိ, အာနန္ဒ, ဧတေ သတ္တာဟမတ္တမေဝ အက္ကောသိဿန္တိ, အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ တုဏှီ ဘဝိဿန္တိ, ဗုဒ္ဓါနဉှိ ဥပ္ပန္နံ အဓိကရဏံ သတ္တာဟတော ဥတ္တရိ န ဂစ္ဆတိ. မာဂဏ္ဍိယာ သတ္ထာရံ အက္ကောသာပေတွာ ပလာပေတုံ အသက္ကောန္တီ, ‘‘ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ဣမာ ဧတဿ ဥပတ္ထမ္ဘဘူတာ, ဧတာသမ္ပိ ဗျသနံ ကရိဿာမီ’’တိ ဧကဒိဝသံ ရညော သုရာပါနဋ္ဌာနေ ဥပဋ္ဌာနံ ကရောန္တီ စူဠပိတု သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘အတ္ထော မေ ကိရ ကုက္ကုဋေဟိ[Pg.137], အဋ္ဌ မတကုက္ကုဋေ, အဋ္ဌ သဇီဝကုက္ကုဋေ စ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆတု, အာဂန္တွာ စ သောပါနမတ္ထကေ ဌတွာ အာဂတဘာဝံ နိဝေဒေတွာ ‘ပဝိသတူ’တိ ဝုတ္တေပိ အပဝိသိတွာ ပဌမံ အဋ္ဌ သဇီဝကုက္ကုဋေ ပဟိဏတု, ‘ပစ္ဆာ ဣတရေ’’’တိ. စူဠာပဋ္ဌာကဿ စ ‘‘မမ ဝစနံ ကရေယျာသီ’’တိ လဉ္ဇံ အဒါသိ. မာဂဏ္ဍိယော အာဂန္တွာ, ရညော နိဝေဒါပေတွာ, ‘‘ပဝိသတူ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ရညော အာပါနဘူမိံ န ပဝိသိဿာမီ’’တိ အာဟ. ဣတရာ စူဠုပဋ္ဌာကံ ပဟိဏိ – ‘‘ဂစ္ဆ, တာတ, မမ စူဠပိတု သန္တိက’’န္တိ. သော ဂန္တွာ တေန ဒိန္နေ အဋ္ဌ သဇီဝကုက္ကုဋေ အာနေတွာ, ‘‘ဒေဝ, ပုရောဟိတေန ပဏ္ဏာကာရော ပဟိတော’’တိ အာဟ. ရာဇာ ‘‘ဘဒ္ဒကော ဝတ နော ဥတ္တရိဘင်္ဂေါ ဥပ္ပန္နော, ကော နု ခေါ ပစေယျာ’’တိ အာဟ. မာဂဏ္ဍိယာ, ‘‘မဟာရာဇ, သာမာဝတိပ္ပမုခါ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော နိက္ကမ္မိကာ ဝိစရန္တိ, တာသံ ပေသေဟိ, တာ ပစိတွာ အာဟရိဿန္တီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ‘‘ဂစ္ဆ, တာသံ ဒတွာ အညဿ ကိရ ဟတ္ထေ အဒတွာ သယမေဝ မာရေတွာ ပစန္တူ’’တိ ပေသေသိ. စူဠုပဋ္ဌာကော ‘‘သာဓု ဒေဝါ’’တိ ဂန္တွာ တထာ ဝတွာ တာဟိ ‘‘မယံ ပါဏာတိပါတံ န ကရောမာ’’တိ ပဋိက္ခိတ္တော အာဂန္တွာ တမတ္ထံ ရညော အာရောစေသိ. မာဂဏ္ဍိယာ ‘‘ဒိဋ္ဌံ တေ, မဟာရာဇ, ဣဒါနိ တာသံ ပါဏာတိပါတဿ ကရဏံ ဝါ အကရဏံ ဝါ ဇာနိဿသိ, ‘သမဏဿ ဂေါတမဿ ပစိတွာ ပေသေန္တူ’တိ ဝဒေဟိ ဒေဝါ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တထာ ဝတွာ ပေသေသိ. ဣတရော တေ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တော ဝိယ ဟုတွာ ဂန္တွာ တေ ကုက္ကုဋေ ပုရောဟိတဿ ဒတွာ မတကုက္ကုဋေ တာသံ သန္တိကံ နေတွာ, ‘‘ဣမေ ကိရ ကုက္ကုဋေ ပစိတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ပဟိဏထာ’’တိ အာဟ. တာ, ‘‘သာမိ, အာဟရ, ဣဒံ နာမ အမှာကံ ကိစ္စ’’န္တိ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဂဏှိံသု. သော ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ကိံ, တာတာ’’တိ ပုဋ္ဌော, ‘‘သမဏဿ ဂေါတမဿ ပစိတွာ ပေသေထာတိ ဝုတ္တမတ္တေယေဝ ပဋိမဂ္ဂံ အာဂန္တွာ ဂဏှိံသူ’’တိ အာစိက္ခိ. မာဂဏ္ဍိယာ ‘‘ပဿ, မဟာရာဇ, န တာ တုမှာဒိသာနံ ကရောန္တိ, ဗဟိဒ္ဓါ ပတ္ထနာ တာသံ အတ္ထီတိ ဝုတ္တေ န သဒ္ဒဟသီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တံ သုတွာပိ အဓိဝါသေတွာ တုဏှီယေဝ အဟောသိ. မာဂဏ္ဍိယာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေသိ.

说法对与会大众很有利益。如是说法后，世尊说：“阿难(Ānanda)，不要忧虑，他们只会辱骂七日，第八日就会沉默，因为诸佛所遇到的争执，不会超过七日。”玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)无法唆使人辱骂而使导师逃离，心想：“我该怎么办呢？”又想：“这些女人是他的支持者，我也要让她们遭受灾祸。”一日，她在国王的酒宴上侍候时，派人传话给她的叔父：“我需要鸡，请带八只死鸡和八只活鸡来。来了以后，站在台阶顶上通报，即使被告知‘请进’，也不要进来，先送上八只活鸡，然后再送其他的。”她还给了小侍从一笔贿赂，说：“你要照我的话做。”玛甘迪亚(Māgaṇḍiya)来了之后，让人通报国王。国王说：“让他进来。”他说：“我不进入国王的饮酒之地。”玛甘迪雅则派小侍从去：“孩子，去我叔父那里。”他去拿了叔父给的八只活鸡回来，说：“大王，国师送来了礼物。”国王说：“太好了！我们有了额外的佳肴，该由谁来煮呢？”玛甘迪雅说：“大王，以萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)为首的五百名宫女闲来无事，派她们去吧，她们会煮好送来。”国王命令道：“去吧，把鸡给她们，不要交到别人手上，让她们亲自宰杀烹煮。”小侍从应诺“好的，大王”，然后前去转告。但她们拒绝说：“我们不杀生。”他回来将此事禀告国王。玛甘迪雅说：“大王，您看到了吧。现在您会知道她们到底杀不杀生了。您就下令说：‘为沙门乔达摩(Gotama)烹煮送去。’”国王便照她的话派人去了。那名侍从假装拿着鸡前行，中途将活鸡给了国师，然后带着死鸡到那些宫女那里，说：“请把这些鸡煮好，送到导师那里去。”她们迎上前去接过，说道：“主人，拿来吧，这正是我们的职责。”他回到国王那里，国王问：“孩子，怎么样了？”他禀告说：“刚一说‘为沙门乔达摩烹煮送去’，她们就迎上来接走了。”玛甘迪雅说：“大王，您看，她们不为您这样的人做事，她们心向外人，我说的时候您还不信。”国王听了，也只是忍耐着，默不作声。玛甘迪雅又想：“我该怎么办呢？”

တဒါ ပန ရာဇာ ‘‘သာမာဝတိယာ ဝါသုလဒတ္တာယ မာဂဏ္ဍိယာယ စာ’’တိ တိဿန္နမ္ပိ ဧတာသံ ပါသာဒတလေ ဝါရေန ဝါရေန သတ္တာဟံ သတ္တာဟံ ဝီတိနာမေတိ[Pg.138]. အထ နံ ‘‘သွေ ဝါ ပရသုဝေ ဝါ သာမာဝတိယာ ပါသာဒတလံ ဂမိဿတီ’’တိ ဉတွာ မာဂဏ္ဍိယာ စူဠပိတု သာသနံ ပဟိဏိ – ‘‘အဂဒေန ကိရ ဒါဌာ ဓောဝိတွာ ဧကံ သပ္ပံ ပေသေတူ’’တိ. သော တထာ ကတွာ ပေသေသိ. ရာဇာ အတ္တနော ဂမနဋ္ဌာနံ ဟတ္ထိကန္တဝီဏံ အာဒါယယေဝ ဂစ္ဆတိ, တဿာ ပေါက္ခရေ ဧကံ ဆိဒ္ဒံ အတ္ထိ. မာဂဏ္ဍိယာ တေန ဆိဒ္ဒေန သပ္ပံ ပဝေသေတွာ ဆိဒ္ဒံ မာလာဂုဠေန ထကေသိ. သပ္ပော ဒွီဟတီဟံ အန္တောဝီဏာယမေဝ အဟောသိ. မာဂဏ္ဍိယာ ရညော ဂမနဒိဝသေ ‘‘အဇ္ဇ ကတရိဿိတ္ထိယာ ပါသာဒံ ဂမိဿသိ ဒေဝါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သာမာဝတိယာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အဇ္ဇ မယာ, မဟာရာဇ, အမနာပေါ သုပိနော ဒိဋ္ဌော. န သက္ကာ တတ္ထ ဂန္တုံ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘ဂစ္ဆာမေဝါ’’တိ. သာ ယာဝ တတိယံ ဝါရေတွာ, ‘‘ဧဝံ သန္တေ အဟမ္ပိ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမိ, ဒေဝါ’’တိ ဝတွာ နိဝတ္တိယမာနာပိ အနိဝတ္တိတွာ, ‘‘န ဇာနာမိ, ကိံ ဘဝိဿတိ ဒေဝါ’’တိ ရညာ သဒ္ဓိံယေဝ အဂမာသိ.

那时，国王轮流于萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)、瓦苏喇达答(Vāsuladattā)与玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)这三位王后的宫殿中，各度过七日。其后，玛甘迪雅得知国王将于明日或后日前往萨玛瓦蒂的宫殿，便派人传信给她的叔父道：“请用药洗净蛇牙后，送一条蛇来。”他便照此办理，将蛇送来。国王前往其处所时，总是会带着他的象爱琴(hatthikantavīṇa)，此琴的音箱上有一个孔。玛甘迪雅从那个孔将蛇放入，再用花球堵住了孔口。那条蛇在琴内待了两三日。在国王出发之日，玛甘迪雅问道：“大王，今日您要去哪位夫人的宫殿？”国王答道：“去萨玛瓦蒂的。”玛甘迪雅便说：“大王，我今日做了一个不祥的梦，不能去那里啊，大王！”国王说：“我定要去。”她劝阻了三次后，便说：“既然如此，大王，我也要与您同去。”她虽被劝阻，却不肯返回，说道：“我不知道会发生什么事，大王！”于是便与国王一同前往。

ရာဇာ သာမာဝတိမိဿိကာဟိ ဒိန္နာနိ ဝတ္ထပုပ္ဖဂန္ဓာဘရဏာနိ ဓာရေတွာ သုဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝီဏံ ဥဿီသကေ ဌပေတွာ သယနေ နိပဇ္ဇိ. မာဂဏ္ဍိယာ အပရာပရံ ဝိစရန္တီ ဝိယ ဟုတွာ ဝီဏာဆိဒ္ဒတော ပုပ္ဖဂုဠံ အပနေသိ. သပ္ပော ဒွီဟတီဟံ နိရာဟာရော တေန ဆိဒ္ဒေန နိက္ခမိတွာ ပဿသန္တော ဖဏံ ကတွာ သယနပိဋ္ဌေ နိပဇ္ဇိ. မာဂဏ္ဍိယာ တံ ဒိသွာ, ‘‘ဓီ ဓီ, ဒေဝ, သပ္ပော’’တိ မဟာသဒ္ဒံ ကတွာ ရာဇာနဉ္စ တာ စ အက္ကောသန္တီ, ‘‘အယံ အန္ဓဗာလရာဇာ အလက္ခိကော မယှံ ဝစနံ န သုဏာတိ, ဣမာပိ နိဿိရီကာ ဒုဗ္ဗိနီတာ, ကိံ နာမ ရညော သန္တိကာ န လဘန္တိ, ကိံ နု တုမှေ ဣမသ္မိံ မတေယေဝ သုခံ ဇီဝိဿထ, ဇီဝန္တေ ဒုက္ခံ ဇီဝထ, ‘အဇ္ဇ မယာ ပါပသုပိနော ဒိဋ္ဌော, သာမာဝတိယာ ပါသာဒံ ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီ’တိ ဝါရေန္တိယာပိ မေ ဝစနံ န သုဏသိ, ဒေဝါ’’တိ အာဟ. ရာဇာ သပ္ပံ ဒိသွာ မရဏဘယတဇ္ဇိတော ‘‘ဧဝရူပမ္ပိ နာမ ဣမာ ကရိဿန္တိ, အဟော ပါပါ, အဟံ ဣမာသံ ပါပဘာဝံ အာစိက္ခန္တိယာပိ ဣမိဿာ ဝစနံ န သဒ္ဒဟိံ, ပဌမံ အတ္တနော ဂဗ္ဘေသု ဆိဒ္ဒါနိ ကတွာ နိသိန္နာ, ပုန မယာ ပေသိတေ ကုက္ကုဋေ ပဋိပဟိဏိံသု, အဇ္ဇ သယနေ သပ္ပံ ဝိဿဇ္ဇိံသူ’’တိ ကောဓေန သမ္ပဇ္ဇလိတော ဝိယ အဟောသိ.

国王穿戴上以萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)为首的宫女们所赠的衣物、花、香及饰品，享用完美味的食物后，将琴放在头边，躺卧在床上。玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)装作来回走动，从琴孔中取出了花球。那蛇已两三日未进食，便从那孔中出来，喘着气，竖起头罩，盘踞在床上。玛甘迪雅见到它，便大声喊道：“可鄙！可鄙！大王，是蛇！”她一边辱骂国王和那些宫女们：“这个盲目愚痴、不幸的国王，不听我的话！这些无福、难教的女人，她们从国王这里还缺少什么呢？难道你们要在他死后才能安乐地生活，在他活着时就痛苦地生活吗？我劝阻说‘今日我做了恶梦，不宜去萨玛瓦蒂的宫殿’，大王，您却不听我的话！”国王见到蛇，为死亡的恐惧所震慑，心想：“她们竟会做这样的事！啊，真是恶毒！即使她指说她们的恶行，我也不相信她的话。她们先是在自己的房间里凿洞，后来又退回我派去的鸡，今日竟在床上放蛇！”他顿时如烈火般怒不可遏。

သာမာဝတီပိ [Pg.139] ပဉ္စန္နံ ဣတ္ထိသတာနံ ဩဝါဒံ အဒါသိ – ‘‘အမ္မာ, အမှာကံ အညံ ပဋိသရဏံ နတ္ထိ, နရိန္ဒေ စ ဒေဝိယာ စ အတ္တနိ စ သမမေဝ မေတ္တစိတ္တံ ပဝတ္တေထ, မာ ကဿစိ ကောပံ ကရိတ္ထာ’’တိ. ရာဇာ သဟဿထာမံ သိင်္ဂဓနုံ အာဒါယ ဇိယံ ပေါထေတွာ ဝိသပီတံ သရံ သန္နယှိတွာ သာမာဝတိံ ဓုရေ ကတွာ သဗ္ဗာ တာ ပဋိပါဋိယာ ဌပါပေတွာ သာမာဝတိယာ ဥရေ သရံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော တဿာ မေတ္တာနုဘာဝေန ပဋိနိဝတ္တိတွာ အာဂတမဂ္ဂါဘိမုခေါဝ ဟုတွာ ရညော ဟဒယံ ပဝိသန္တော ဝိယ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘မယာ ခိတ္တော သရော သိလမ္ပိ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဂစ္ဆတိ, အာကာသေ ပဋိဟနနကဋ္ဌာနံ နတ္ထိ, အထ စ ပနေသ နိဝတ္တိတွာ မမ ဟဒယာဘိမုခေါ ဇာတော, အယဉှိ နာမ နိဿတ္တော နိဇ္ဇီဝေါ သရောပိ ဧတိဿာ ဂုဏံ ဇာနာတိ, အဟံ မနုဿဘူတောပိ န ဇာနာမီ’’တိ, သော ဓနုံ ဆဍ္ဍေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သာမာဝတိယာ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

萨玛瓦蒂也对五百位宫女训诫道：“诸位姐妹，我们没有别的依怙，要对国王、王后以及自身，平等地生起慈心，莫对任何人生起嗔恨。”国王拿起千钧力的角弓，拉开弓弦，搭上毒箭，让萨玛瓦蒂站在最前面，令所有宫女依次排开，然后朝萨玛瓦蒂的胸口射出箭。然而，因她慈心的威力，那支箭竟转回头，朝着来路的方向，仿佛要射入国王的心脏一般停住了。国王心想：“我射出的箭连山岩都能穿透，在空中也无所阻碍，但这支箭却转回来对着我的心脏。这无情无命的箭尚且知道她的功德，我生而为人却不知道！”于是他扔下弓，合起双掌，蹲踞在萨玛瓦蒂的脚下，说了这首偈颂：

‘‘သမ္မုယှာမိ ပမုယှာမိ, သဗ္ဗာ မုယှန္တိ မေ ဒိသာ;

သာမာဝတိ မံ တာယဿု, တွဉ္စ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ.

我今迷乱意彷徨，四方昏昧失方向；萨玛瓦蒂祈救护，惟愿您为我依怙。

သာ တဿ ဝစနံ သုတွာ, ‘‘သာဓု, ဒေဝ, မံ သရဏံ ဂစ္ဆာ’’တိ အဝတွာ, ‘‘ယမဟံ, မဟာရာဇ, သရဏံ ဂတာ, တမေဝ တွမ္ပိ သရဏံ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ ဣဒံ ဝတွာ သာမာဝတီ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝိကာ –

她听了国王的话后，没有说：“善哉，大王，请您皈依我”，而是说：“大王，我所皈依的那位，也请您皈依祂吧！”身为正等觉者的女弟子，萨玛瓦蒂说完这话后——

‘‘မာ မံ တွံ သရဏံ ဂစ္ဆ, ယမဟံ သရဏံ ဂတာ;

ဧသ ဗုဒ္ဓေါ မဟာရာဇ, ဧသ ဗုဒ္ဓေါ အနုတ္တရော;

သရဏံ ဂစ္ဆ တံ ဗုဒ္ဓံ, တွဉ္စ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ. –

你莫皈依我，我已有所皈依；大王，此是佛陀，此是无上佛陀；请您皈依那位佛陀，亦请您成为我的依怙。

အာဟ. ရာဇာ တဿ ဝစနံ သုတွာ, ‘‘ဣဒါနာဟံ အတိရေကတရံ ဘာယာမီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

国王听了她的话后，说道：“现在我更加恐惧了”，然后说了这首偈颂：

‘‘ဧသ ဘိယျော ပမုယှာမိ, သဗ္ဗာ မုယှန္တိ မေ ဒိသာ;

သာမာဝတိ မံ တာယဿု, တွဉ္စ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ.

为此更增迷乱意，四方昏昧失方向；萨玛瓦蒂祈救护，惟愿您为我依怙。

အထ နံ သာ ပုရိမနယေနေဝ ပုန ပဋိက္ခိပိတွာ, ‘‘တေန ဟိ တွဉ္စ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, သတ္ထာရဉ္စ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဝရဉ္စ တေ ဒမ္မီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဝရော ဂဟိတော ဟောတု, မဟာရာဇာ’’တိ အာဟ. သော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ သရဏံ ဂန္တွာ နိမန္တေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ဒတွာ [Pg.140] သာမာဝတိံ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ, ဝရံ ဂဏှာ’’တိ အာဟ. ‘‘မဟာရာဇ, မယှံ ဟိရညာဒီဟိ အတ္ထော နတ္ထိ, ဣမံ ပန မေ ဝရံ ဒေဟိ, တထာ ကရောဟိ, ယထာ သတ္ထာ နိဗဒ္ဓံ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဣဓာဂစ္ဆတိ, ဓမ္မံ သုဏိဿာမီ’’တိ. ရာဇာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိဗဒ္ဓံ ဣဓာဂစ္ဆထ, သာမာဝတိမိဿိကာ ‘ဓမ္မံ သုဏိဿာမာ’တိ ဝဒန္တီ’’တိ အာဟ. ‘‘မဟာရာဇ, ဗုဒ္ဓါနံ နာမ ဧကသ္မိံ ဌာနေ နိဗဒ္ဓံ ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတိ, မဟာဇနော သတ္ထာရံ အာဂမနတ္ထာယ ပစ္စာသီသတီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, ဧကံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေထာ’’တိ. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာဏာပေသိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ အာဒါယ နိဗဒ္ဓံ ရာဇကုလံ ဂစ္ဆတိ. တာပိ ဒေဝိယော နိဗဒ္ဓံ ထေရံ သပရိဝါရံ ဘောဇေန္တိ, ဓမ္မံ သုဏန္တိ. တာ ဧကဒိဝသံ ထေရဿ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပသီဒိတွာ, ပဉ္စဟိ ဥတ္တရာသင်္ဂသတေဟိ ဓမ္မပူဇံ အကံသု. ဧကေကော ဥတ္တရာသင်္ဂေါ ပဉ္စ သတာနိ ပဉ္စ သတာနိ အဂ္ဃတိ.

于是，她再次如前一样拒绝了他。国王说：“既然如此，我皈依你，也皈依导师，并且给你一个恩赐。”听他如此说后，她回答：“大王，此恩赐我领受了。”于是国王前往导师之处皈依，之后邀请以佛陀为首的比丘僧团，作了七天的大布施，然后召见萨玛瓦蒂说：“起来，接受你的恩赐吧。”萨玛瓦蒂回答：“大王，我不需要金银等物，但请您赐予我这个恩赐：请您设法让导师能常与五百比丘同来此处，我们好听闻佛法。”国王顶礼导师后禀告：“世尊，请您常与五百比丘同来此处，以萨玛瓦蒂为首的宫女们说‘我们要听闻佛法’。”佛陀说：“大王，诸佛不宜常去一处，因为大众会期盼导师的到来。”“那么，世尊，请您委派一位比丘吧。”导师便委派了阿难长老。从那时起，阿难长老常带领五百比丘前往王宫。那些后妃们也常常供养长老及其随从饮食，并听闻佛法。有一天，她们听闻长老说法后心生净信，便以五百件上衣作了法供养。每件上衣价值五百。

တာ ဧကဝတ္ထာ ဒိသွာ ရာဇာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကုဟိံ ဝေါ ဥတ္တရာသင်္ဂေါ’’တိ. ‘‘အယျဿ နော ဒိန္နာ’’တိ. ‘‘တေန သဗ္ဗေ ဂဟိတာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဂဟိတာ’’တိ. ရာဇာ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ တာဟိ ဥတ္တရာသင်္ဂါနံ ဒိန္နဘာဝံ ပုစ္ဆိတွာ တာဟိ ဒိန္နဘာဝဉ္စ ထေရေန ဂဟိတဘာဝဉ္စ သုတွာ, ‘‘နနု, ဘန္တေ, အတိဗဟူနိ ဝတ္ထာနိ, ဧတ္တကေဟိ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အမှာကံ ပဟောနကာနိ ဝတ္ထာနိ ဂဏှိတွာ သေသာနိ ဇိဏ္ဏစီဝရိကာနံ ဘိက္ခူနံ ဒဿာမိ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေ အတ္တနော ဇိဏ္ဏစီဝရာနိ ကိံ ကရိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဇိဏ္ဏတရစီဝရိကာနံ ဒဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေ အတ္တနော ဇိဏ္ဏတရစီဝရာနိ ကိံ ကရိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ပစ္စတ္ထရဏာနိ ကရိဿန္တီ’’တိ. ‘‘ပုရာဏပစ္စတ္ထရဏာနိ ကိံ ကရိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဘူမတ္ထရဏာနိ ကရိဿန္တီ’’တိ. ‘‘ပုရာဏဘူမတ္ထရဏာနိ ကိံ ကရိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ပါဒပုဉ္ဆနာနိ ကရိဿန္တိ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ပုရာဏပါဒပုဉ္ဆနာနိ ကိံ ကရိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ကောဋ္ဋေတွာ မတ္တိကာယ မဒ္ဒိတွာ ဘိတ္တိံ လိမ္ပိဿန္တီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဧတ္တကာနိ ကတွာပိ အယျာနံ ဒိန္နာနိ န နဿန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ရာဇာ ပသန္နော အပရာနိပိ ပဉ္စ ဝတ္ထသတာနိ အာဟရာပေတွာ ထေရဿ ပါဒမူလေ ဌပါပေသိ. ထေရော ကိရ ပဉ္စသတဂ္ဃနကာနေဝ ဝတ္ထာနိ ပဉ္စသတဘာဂေန ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဒိန္နာနိ ပဉ္စသတက္ခတ္တုံ လဘိ, သဟဿဂ္ဃနကာနိ သဟဿဘာဂေန ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဒိန္နာနိ [Pg.141] သဟဿက္ခတ္တုံ လဘိ, သတသဟဿဂ္ဃနကာနိ သတသဟဿဘာဂေန ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဒိန္နာနိ သတသဟဿက္ခတ္တုံ လဘိ. ဧကံ ဒွေ တီဏိ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဒသာတိအာဒိနာ နယေန လဒ္ဓါနံ ပန ဂဏနာ နာမ နတ္ထိ. တထာဂတေ ကိရ ပရိနိဗ္ဗုတေ ထေရော သကလဇမ္ဗုဒီပံ ဝိစရိတွာ သဗ္ဗဝိဟာရေသု ဘိက္ခူနံ အတ္တနော သန္တကာနေဝ ပတ္တစီဝရာနိ အဒါသိ.

国王看见她们只穿着一件衣服，就问道：“你们的上衣(uttarāsaṅga)在哪里？”“已经供养给尊者了。”“那么都被他拿走了吗？”“是的，都被拿走了。”国王于是去拜见长老，顶礼后询问那些上衣的供养之事，听闻她们已供养以及长老已接受后，问道：“尊者，衣服不是太多了吗？要这么多做什么呢？”“大王，我拿走够用的衣服，剩下的分给穿破旧僧衣的比丘们。”“那他们自己的破旧僧衣又怎么处理呢？”“分给穿更破旧僧衣的比丘们。”“那些更破旧的僧衣又怎么处理呢？”“做成铺单。”“旧的铺单又怎么处理呢？”“做成地铺。”“旧的地铺又怎么处理呢？”“做成擦脚布，大王。”“旧的擦脚布又怎么处理呢？”“切成碎片，和着泥土涂抹墙壁。”“尊者，供养给圣者们的物品，即使经过这么多重利用，也不会损耗啊！”“是的，大王。”国王心生净信，又命人取来五百件衣服，放置在长老脚下。据说，长老曾将价值五百的衣物分作一千份，放置在足下布施，获得十万次的果报；将价值一千的衣物分作一千份，放置在足下布施，获得一千次的果报；将价值十万的衣物分作一千份，放置在足下布施，获得一百次的果报。而以一、二、三、四、五、十等方式获得的衣物，其数量更是无法计算。又据说，如来般涅槃后，这位长老游历了整个瞻部洲(Jambudīpa)，在所有寺院中将自己所有的衣钵(pattacīvara)都布施给了比丘们。

တဒါ မာဂဏ္ဍိယာပိ ‘‘ယမဟံ ကရောမိ. တံ တထာ အဟုတွာ အညထာဝ ဟောတိ, ဣဒါနိ ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘အတ္ထေသော ဥပါယော’’တိ ရညေ ဥယျာနကီဠံ ဂစ္ဆန္တေ စူဠပိတု သာသနံ ပဟိဏိ – ‘‘သာမာဝတိယာ ပါသာဒံ ဂန္တွာ, ဒုဿကောဋ္ဌာဂါရာနိ စ တေလကောဋ္ဌာဂါရာနိ စ ဝိဝရာပေတွာ, ဒုဿာနိ တေလစာဋီသု တေမေတွာ တေမေတွာ ထမ္ဘေ ဝေဌေတွာ တာ သဗ္ဗာပိ ဧကတော ကတွာ ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ ဗဟိ ယန္တကံ ဒတွာ ဒဏ္ဍဒီပိကာဟိ ဂေဟေ အဂ္ဂိံ ဒဒမာနော ဩတရိတွာ ဂစ္ဆတူ’’တိ. သော ပါသာဒံ အဘိရုယှ ကောဋ္ဌာဂါရာနိ ဝိဝရိတွာ ဝတ္ထာနိ တေလစာဋီသု တေမေတွာ တေမေတွာ ထမ္ဘေ ဝေဌေတုံ အာရဘိ. အထ နံ သာမာဝတိပ္ပမုခါ ဣတ္ထိယော ‘‘ကိံ ဧတံ စူဠပိတာ’’တိ ဝဒန္တိယော ဥပသင်္ကမိံသု. ‘‘အမ္မာ, ရာဇာ ဒဠှိကမ္မတ္ထာယ ဣမေ ထမ္ဘေ တေလပိလောတိကာဟိ ဝေဌာပေတိ, ရာဇဂေဟေ နာမ သုယုတ္တံ ဒုယုတ္တံ ဒုဇ္ဇာနံ, မာ မေ သန္တိကေ ဟောထ, အမ္မာ’’တိ ဧဝံ ဝတွာ တာ အာဂတာ ဂဗ္ဘေ ပဝေသေတွာ ဒွါရာနိ ပိဒဟိတွာ ဗဟိ ယန္တကံ ဒတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အဂ္ဂိံ ဒေန္တော ဩတရိ. သာမာဝတီ တာသံ ဩဝါဒံ အဒါသိ – ‘‘အမှာကံ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ ဝိစရန္တီနံ ဧဝမေဝ အဂ္ဂိနာ ဈာယမာနာနံ အတ္တဘာဝါနံ ပရိစ္ဆေဒေါ ဗုဒ္ဓဉာဏေနပိ န သုကရော, အပ္ပမတ္တာ ဟောထာ’’တိ. တာ ဂေဟေ ဈာယန္တေ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တိယော ကာစိ ဒုတိယဖလံ, ကာစိ တတိယဖလံ ပါပုဏိံသု. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု, ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဣဓ, ဘန္တေ, ရညော ဥတေနဿ ဥယျာနဂတဿ အန္တေပုရံ ဒဍ္ဎံ, ပဉ္စ စ ဣတ္ထိသတာနိ ကာလကတာနိ သာမာဝတိပ္ပမုခါနိ. တာသံ, ဘန္တေ, ဥပါသိကာနံ ကာ ဂတိ, ကော အဘိသမ္ပရာယော’တိ? သန္တေတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါသိကာယော သောတာပန္နာ, သန္တိ သကဒါဂါမိယော, သန္တိ အနာဂါမိယော, သဗ္ဗာ တာ, ဘိက္ခဝေ[Pg.142], ဥပါသိကာယော အနိပ္ဖလာ ကာလကတာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

那时，玛甘迪雅心想：“我所做之事，不如所愿，反成他样。如今我该怎么办呢？”她想到：“有个办法。”便在国王去御苑游玩时，派人传信给她的叔父：“去萨玛瓦蒂的宫殿，打开布库和油库，将布匹在油桶里反复浸透，缠在柱子上，把她们全部聚集一处后关上门，从外面上锁，用火把点燃宫殿，然后下来离开。”她的叔父登上宫殿，打开库房，将布匹在油桶里反复浸透，开始往柱子上缠绕。这时，以萨玛瓦蒂为首的妇女们走近问道：“叔父，您这是在做什么？”他回答：“姑娘们，国王为了加固这些柱子，命人用浸油的旧布缠绕。王宫里的事，是妥当还是不妥当，难以了知。姑娘们，请不要靠近我。”说完，便将前来的她们引进内室，关上门，从外面上锁，然后从头开始放火，自己则下楼离开。萨玛瓦蒂对她们开示道：“我们在无始的轮回中流转，像这样被火烧尽的身体，其数量之多，即使以佛陀的智慧也难以估量。你们要不放逸！”当宫殿燃烧时，她们专注於观受的业处，有些人证得了第二果，有些人证得了第三果。因此经中说道：那时，众多比丘用完餐，托钵归来，前往世尊之处。抵达后，他们顶礼世尊，退坐一面。坐定后，那些比丘对世尊说：“世尊，国王优填(Utena)去御苑时，他的后宫被烧毁，以萨玛瓦蒂为首的五百名妇女皆已命终。世尊，那些优婆夷的去向如何？来世如何？”（世尊说：）“比丘们，那些优婆夷中有的是入流者，有的是一来者，有的是不还者。比丘们，所有那些优婆夷都不是毫无证果而命终的。”世尊了知此事后，就在那时自说此感兴语：

‘‘မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကော, ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဒိဿတိ;

ဥပဓီဗန္ဓနော ဗာလော, တမသာ ပရိဝါရိတော;

သဿတောရိဝ ခါယတိ, ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စန’’န္တိ. (ဥဒါ. ၇၀);

世间为痴所缚，看似庄严；愚者为烦恼所缚，为黑暗所笼罩；看似恒常，于见者实无挂碍。

ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ နာမ ဝဋ္ဋေ ဝိစရန္တာ နိစ္စကာလံ အပ္ပမတ္တာ ဟုတွာ ပုညကမ္မမေဝ န ကရောန္တိ, ပမာဒိနော ဟုတွာ ပါပကမ္မမ္ပိ ကရောန္တိ. တသ္မာ ဝဋ္ဋေ ဝိစရန္တာ သုခမ္ပိ ဒုက္ခမ္ပိ အနုဘဝန္တီ’’တိ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

世尊如是说已，复为说法：“诸比丘，有情于轮回中流转，非恒常不放逸而唯行福业，亦因放逸而造作恶业。是故，于轮回中流转者，感受乐与苦。”

ရာဇာ ‘‘သာမာဝတိယာ ဂေဟံ ကိရ ဈာယတီ’’တိ သုတွာ ဝေဂေနာဂစ္ဆန္တောပိ အဒဍ္ဎေ သမ္ပာပုဏိတုံ နာသက္ခိ. အာဂန္တွာ ပန ဂေဟံ နိဗ္ဗာပေန္တော ဥပ္ပန္နဗလဝဒေါမနဿော အမစ္စဂဏပရိဝုတော နိသီဒိတွာ သာမာဝတိယာ ဂုဏေ အနုဿရန္တော, ‘‘ကဿ နု ခေါ ဣဒံ ကမ္မ’’န္တိ စိန္တေတွာ – ‘‘မာဂဏ္ဍိယာယ ကာရိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ, ‘‘တာသေတွာ ပုစ္ဆိယမာနာ န ကထေဿတိ, သဏိကံ ဥပါယေန ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ အမစ္စေ အာဟ – ‘‘အမ္ဘော, အဟံ ဣတော ပုဗ္ဗေ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ အာသင်္ကိတပရိသင်္ကိတောဝ ဟောမိ, သာမာဝတီ မေ နိစ္စံ ဩတာရမေဝ ဂဝေသတိ, ဣဒါနိ ပန မေ စိတ္တံ နိဗ္ဗုတံ ဘဝိဿတိ, သုခေန စ ဝသိတုံ လဘိဿာမီ’’တိ, တေ ‘‘ကေန နု ခေါ, ဒေဝ, ဣဒံ ကတ’’န္တိ အာဟံသု. ‘‘မယိ သိနေဟေန ကေနစိ ကတံ ဘဝိဿတီ’’တိ. မာဂဏ္ဍိယာပိ သမီပေ ဌိတာ တံ သုတွာ, ‘‘နာညော ကောစိ ကာတုံ သက္ခိဿတိ, မယာ ကတံ, ဒေဝ, အဟံ စူဠပိတရံ အာဏာပေတွာ ကာရေသိ’’န္တိ အာဟ. ‘‘တံ ဌပေတွာ အညော မယိ သိနေဟော သတ္တော နာမ နတ္ထိ, ပသန္နောသ္မိ, ဝရံ တေ ဒမ္မိ, အတ္တနော ဉာတိဂဏံ ပက္ကောသာပေဟီ’’တိ. သာ ဉာတကာနံ သာသနံ ပဟိဏိ – ‘‘ရာဇာ မေ ပသန္နော ဝရံ ဒေတိ, သီဃံ အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ. ရာဇာ အာဂတာဂတာနံ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကာရေသိ. တံ ဒိသွာ တဿာ အညာတကာပိ လဉ္ဇံ ဒတွာ ‘‘မယံ မာဂဏ္ဍိယာယ ဉာတကာ’’တိ အာဂစ္ဆိံသု. ရာဇာ တေ သဗ္ဗေ ဂါဟာပေတွာ ရာဇင်္ဂဏေ နာဘိပ္ပမာဏေ အာဝါဋေ ခဏာပေတွာ တေ တတ္ထ နိသီဒါပေတွာ ပံသူဟိ ပူရေတွာ ဥပရိ ပလာလေ ဝိကိရာပေတွာ အဂ္ဂိံ ဒါပေသိ. စမ္မဿ ဒဍ္ဎကာလေ အယနင်္ဂလေန ကသာပေတွာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍံ ဟီရာဟီရံ ကာရေသိ. မာဂဏ္ဍိယာယ [Pg.143] သရီရတောပိ တိခိဏေန သတ္ထေန ဃနဃနဋ္ဌာနေသု မံသံ ဥပ္ပာဋေတွာ တေလကပါလံ ဥဒ္ဓနံ အာရောပေတွာ ပူဝေ ဝိယ ပစာပေတွာ တမေဝ ခါဒါပေသိ.

国王听说“萨玛瓦蒂的宫殿着火了”，虽急速赶来，却未能在宫殿烧毁前到达。抵达后，他一边灭火，一边生起强烈的忧恼，在大臣们的围绕下坐下，忆念着萨玛瓦蒂的功德，心想：“这到底是谁干的？”他断定“这一定是玛甘迪雅所为”，又想：“如果威吓着盘问她，她必不会说实话，我要用计巧妙地问她。”于是他对大臣们说：“诸位，我从前总是提心吊胆，充满怀疑与猜忌，萨玛瓦蒂总是伺机寻我过失。但现在我的心可以安宁了，可以安乐地生活了。”他们问：“大王，这究竟是谁做的呢？”国王说：“想必是某个爱我的人做的。”玛甘迪雅也站在附近，听到这话便说：“没有别人能做这事，大王，是我做的，我命令我的叔父去做的。”国王说：“除了你，再没有其他爱我的人了。我很高兴，要赏赐你，把你的亲族都叫来吧。”她便派人去通知亲族：“国王对我心生欢喜，要赏赐我，快来吧。”国王对陆续到来的人都给予隆重的款待。看到这种情况，一些不是她亲族的人也通过贿赂，声称“我们是玛甘迪雅的亲族”而前来。国王下令将他们全部抓起来，在王家庭院里挖了些齐肚脐深的坑，让他们坐在里面，用土填满，上面铺上稻草点火。当他们的皮肤烧焦时，又命人用铁犁来回耕犁，将他们弄得支离破碎。对于玛甘迪雅，则命人用利刀从她自己身上肉厚处割下肉，放在炉灶上的油锅里像煎饼一样煎炸，然后逼她吃下。

ဓမ္မသဘာယမ္ပိ ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ, ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ ဝတ, အာဝုသော, ဧဝရူပါယ သဒ္ဓါယ ပသန္နာယ ဥပါသိကာယ ဧဝရူပံ မရဏ’’န္တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ သာမာဝတိပ္ပမုခါနံ ဣတ္ထီနံ ဧတံ အယုတ္တံ သမ္ပတ္တံ. ပုဗ္ဗေ ကတကမ္မဿ ပန ယုတ္တမေဝ ဧတာဟိ လဒ္ဓ’’န္တိ ဝတွာ, ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, ဧတာဟိ ပုဗ္ဗေ ကတံ, တံ အာစိက္ခထာ’’တိ တေဟိ ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ –

在法堂里，比丘们也生起一段谈论：“贤友们，像这样一位有信心、有净信的优婆夷，遭遇这样的死亡，实在是不相称啊！”导师前来问道：“比丘们，你们现在聚在一起谈论什么呢？”当被告知是这件事后，导师说：“比丘们，在此生中，以萨玛瓦蒂为首的这些女人们遭遇这样的死亡，是不相称的。然而，就她们过去所造之业而言，她们所得的却是相称的。”当比丘们请求道：“尊者，她们过去造了什么业？请为我们开示。”导师便为他们讲述了过去的事——

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ရာဇဂေဟေ နိဗဒ္ဓံ အဋ္ဌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဘုဉ္ဇန္တိ. ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော တေ ဥပဋ္ဌဟန္တိ. တေသု သတ္တ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဟိမဝန္တံ ဂစ္ဆန္တိ, ဧကော နဒီတီရေ ဧကံ တိဏဂဟနံ အတ္ထိ, တတ္ထ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသီဒိ. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေသု ဂတေသု တာ ဣတ္ထိယော အာဒါယ နဒိယံ ဥဒကကီဠံ ကီဠိတုံ ဂတော. တတ္ထ တာ ဣတ္ထိယော ဒိဝသဘာဂံ ဥဒကေ ကီဠိတွာ ဥတ္တရိတွာ သီတပီဠိတာ အဂ္ဂိံ ဝိသိဗ္ဗေတုကာမာ ‘‘အမှာကံ အဂ္ဂိကရဏဋ္ဌာနံ ဩလောကေထာ’’တိ အပရာပရံ ဝိစရန္တိယော တံ တိဏဂဟနံ ဒိသွာ, ‘‘တိဏရာသီ’’တိ သညာယ တံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတာ အဂ္ဂိံ အဒံသု. တိဏေသု ဈာယိတွာ ပတန္တေသု ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ, ‘‘နဋ္ဌာမှာ, အမှာကံ ရညော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဈာယတိ, ရာဇာ ဉတွာ အမှေ နာသေဿတိ, သုဒဍ္ဎံ နံ ကရိဿာမာ’’တိ သဗ္ဗာ တာ ဣတ္ထိယော ဣတော စိတော စ ဒါရူနိ အာဟရိတွာ တဿ ဥပရိ ဒါရုရာသိံ ကရိံသု. မဟာဒါရုရာသိ အဟောသိ. အထ နံ အာလိမ္ပေတွာ, ‘‘ဣဒါနိ ဈာယိဿတီ’’တိ ပက္ကမိံသု. တာ ပဌမံ အသဉ္စေတနိကာ ဟုတွာ ကမ္မုနာ န ဗဇ္ဈိံသု, ဣဒါနိ ပစ္ဆာ သဉ္စေတနာယ ကမ္မုနာ ဗဇ္ဈိံသု. ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ပန အန္တောသမာပတ္တိယံ သကဋသဟဿေဟိ ဒါရူနိ အာဟရိတွာ အာလိမ္ပေန္တာပိ ဥသ္မာကာရမတ္တမ္ပိ ဂဟေတုံ န သက္ကောန္တိ. တသ္မာ သော သတ္တမေ ဒိဝသေ ဥဋ္ဌာယ ယထာသုခံ အဂမာသိ. တာ တဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန အတ္တဘာဝသတေ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဂေဟေ ဈာယမာနေ ဈာယိံသု. ဣဒံ ဧတာသံ ပုဗ္ဗကမ္မန္တိ.

往昔，于婆罗奈(Bārāṇasī)，梵授王(Brahmadatta)为政时，有八位辟支佛(paccekabuddha)常于王宫中受食。五百名女子侍奉彼等。其中，七位辟支佛前往雪山(Himavanta)，一位在河畔一草丛中入定而坐。一日，辟支佛们离去后，国王携彼等女子前往河中戏水。彼等女子在水中嬉戏半日，上岸后身感寒冷，欲生火取暖。她们道：“为我等觅生火处。”遂四处寻觅，见彼草丛，误以为是草堆，便围之点火。草丛烧尽倒下时，她们看见了辟支佛，惊呼：“吾等完了！我等烧了国王的辟支佛！国王得知后，必将杀害我等。我等应将其彻底焚烧！”于是，所有女子从各处捡来木柴，堆于其身上，成一大柴堆。其后，她们点燃柴堆，心想：“现当烧尽。”便离去了。她们起初无意，故不为业所缚；其后则有意，故为业所缚。然而，辟支佛安住于定中，纵以千车之木柴焚烧，亦不能令其感受丝毫热气。是故，彼于第七日起定，安然离去。彼等女子因造此业，于地狱中受苦数十万年，后因此业余报，于百世之中，皆以此方式于燃烧屋中被烧死。此即彼等之宿业。

ဧဝံ [Pg.144] ဝုတ္တေ ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ ပဋိပုစ္ဆိံသု – ‘‘ခုဇ္ဇုတ္တရာ ပန, ဘန္တေ, ကေန ကမ္မေန ခုဇ္ဇာ ဇာတာ, ကေန ကမ္မေန မဟာပညာ, ကေန ကမ္မေန သောတာပတ္တိဖလံ အဓိဂတာ, ကေန ကမ္မေန ပရေသံ ပေသနကာရိတာ ဇာတာ’’တိ? ဘိက္ခဝေ, တဿေဝ ရညော ဗာရာဏသိယံ ရဇ္ဇံ ကရဏကာလေ သွေဝ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ထောကံ ခုဇ္ဇဓာတုကော အဟောသိ. အထေကာ ဥပဋ္ဌာယိကာ ဣတ္ထီ ကမ္ဗလံ ပါရုပိတွာ သုဝဏ္ဏသရဏံ ဂဟေတွာ, ‘‘အမှာကံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဧဝဉ္စ ဧဝဉ္စ ဝိစရတီ’’တိ ခုဇ္ဇာ ဟုတွာ တဿ ဝိစရဏာကာရံ ဒဿေသိ. တဿ နိဿန္ဒေန ခုဇ္ဇာ ဇာတာ. တေ ပန ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ပဌမဒိဝသေ ရာဇဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ ပတ္တေ ဂါဟာပေတွာ ပါယာသဿ ပူရေတွာ ဒါပေသိ. ဥဏှပါယာသဿ ပူရေ ပတ္တေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ပရိဝတ္တေတွာ ပရိဝတ္တေတွာ ဂဏှန္တိ. သာ ဣတ္ထီ တေ တထာ ကရောန္တေ ဒိသွာ အတ္တနော သန္တကာနိ အဋ္ဌ ဒန္တဝလယာနိ ဒတွာ, ‘‘ဣဓ ဌပေတွာ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. တေသု တထာ ကတွာ တံ ဩလောကေတွာ ဌိတေသု တေသံ အဓိပ္ပာယံ ဉတွာ, ‘‘နတ္ထိ, ဘန္တေ, အမှာကံ ဧတေဟိ အတ္ထော. တုမှာကညေဝ ဧတာနိ ပရိစ္စတ္တာနိ, ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ အာဟ. တေ ဂဟေတွာ နန္ဒမူလကပဗ္ဘာရံ အဂမံသု. အဇ္ဇတနာပိ တာနိ ဝလယာနိ အရောဂါနေဝ. သာ တဿ ကမ္မဿ နိဿန္ဒေန ဣဒါနိ တိပိဋကဓရာ မဟာပညာ ဇာတာ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ ကတဥပဋ္ဌာနဿ နိဿန္ဒေန ပန သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တာ. ဣဒမဿာ ဗုဒ္ဓန္တရေ ပုဗ္ဗကမ္မံ.

如是说已，诸比丘反问世尊：“尊者，然则库竹达拉(Khujjuttarā)因何业而生为驼背？因何业而得大智慧？因何业而证得入流果？因何业而生为他人之仆役？”“诸比丘，就在那位国王于波罗奈(Bārāṇasī)治国之时，有一位独觉佛(paccekabuddho)身体稍微有点驼背。那时，有一位侍女，披上毛毯，拿着金杯，说：‘我们的独觉佛就是这样、这样走路的。’然后弯下腰，模仿他走路的样子。以此不善业的果报，她生成驼背。她于第一天，让那些独觉佛在王宫里坐下，让人取来他们的钵，装满乳粥后供养他们。当钵装满热乳粥时，独觉佛们来回转手捧着钵。那位女子看见他们那样做，便布施了自己拥有的八个象牙手镯，说：‘请把钵放在这个上面来拿吧。’当他们照做并看着她时，她了知他们的意趣，便说：‘尊者们，我已不需此物。此物已完全布施给您们了，请收下带走吧。’他们收下后，前往难陀穆拉山坡(Nandamūlakapabbhāra)。至今那些手镯依然完好无损。她因那善业的果报，如今成为通达三藏者、有大智慧者。而因其侍奉独觉佛的果报，她证得了入流果。此乃其于佛与佛之间的时期所造的宿业。”

ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ပန ဧကာ ဗာရာဏသိသေဋ္ဌိနော ဓီတာ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ အာဒါသံ ဂဟေတွာ အတ္တာနံ အလင်္ကရောန္တီ နိသီဒိ. အထဿာ ဝိဿာသိကာ ဧကာ ခီဏာသဝါ ဘိက္ခုနီ တံ ဒဋ္ဌုံ အဂမာသိ. ဘိက္ခုနိယော ဟိ ခီဏာသဝါပိ သာယနှသမယေ ဥပဋ္ဌာကကုလာနိ ဒဋ္ဌုကာမာ ဟောန္တိ. တသ္မိံ ပန ခဏေ သေဋ္ဌိဓီတာယ သန္တိကေ ကာစိ ပေသနကာရိကာ နတ္ထိ, သာ ‘‘ဝန္ဒာမိ, အယျေ, ဧတံ တာဝ မေ ပသာဓနပေဠကံ ဂဟေတွာ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ထေရီ စိန္တေသိ – ‘‘သစဿာ ဣမံ ဂဏှိတွာ န ဒဿာမိ, မယိ အာဃာတံ ကတွာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ. သစေ ပန ဒဿာမိ, ပရဿ ပေသနကာရိကာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ. နိရယသန္တာပတော ခေါ ပန ပရဿ ပေသနဘာဝေါဝ သေယျော’’တိ. ‘‘သာ အနုဒယံ ပဋိစ္စ တံ ဂဟေတွာ တဿာ အဒါသိ. တဿ ကမ္မဿ နိဿန္ဒေန ပရေသံ ပေသနကာရိကာ ဇာတာ’’တိ.

迦叶(Kassapa)正自觉者时期，波罗奈(Bārāṇasī)一位长者的女儿，在午后时分坐着，拿着镜子装饰自己。这时，她所信赖的一位漏尽比丘尼前来看她。诚然，诸比丘尼即使已是漏尽者，也常在傍晚时分去探望她们的护持家庭。但那一刻，长者女儿身边没有仆役，她便说：“尊者，我礼敬您。请先为我取来此首饰盒。”长老尼心想：“如果我拿了这东西却不给她，她会对我心怀怨恨而投生于地狱。但如果我给了她，她将会投生为他人的仆役。然而，比起地狱的灼热，做他人的仆役要好得多。”于是，她出于悲悯，拿起盒子递给了她。由于此业的果报，她投生为他人的仆役。

အထ [Pg.145] ပုနေကဒိဝသံ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘သာမာဝတိပ္ပမုခါ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော ဂေဟေ အဂ္ဂိနာ ဈာယိံသု, မာဂဏ္ဍိယာယ ဉာတကာ ဥပရိ ပလာလဂ္ဂိံ ဒတွာ အယနင်္ဂလေဟိ ဘိန္နာ, မာဂဏ္ဍိယာ ပက္ကုထိတတေလေ ပက္ကာ, ကေ နု ခေါ ဧတ္ထ ဇီဝန္တိ နာမ, ကေ မတာ နာမာ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ ပမတ္တာ, တေ ဝဿသတံ ဇီဝန္တာပိ မတာယေဝ နာမ. ယေ အပ္ပမတ္တာ, တေ မတာပိ ဇီဝန္တိယေဝ. တသ္မာ မာဂဏ္ဍိယာ ဇီဝန္တီပိ မတာယေဝ နာမ, သာမာဝတိပ္ပမုခါ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော မတာပိ ဇီဝန္တိယေဝ နာမ. န ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပမတ္တာ မရန္တိ နာမာ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

又有一天，比丘们在法堂里生起一段谈论：“以萨玛瓦蒂(Sāmāvatī)为首的五百名女子在宫中被火烧死，玛甘迪雅(Māgaṇḍiyā)的亲族被覆上草火、用铁犁尖劈裂，玛甘迪雅在沸油中被烹煮。在这些人当中，到底谁可说是活着的，谁可说是死了的呢？”导师前来问道：“比丘们，你们现在聚在一起谈论什么呢？”当被告知是此事后，导师说：“比丘们，凡是放逸者，即使活了一百年，也如同已死。凡是不放逸者，即使死了，也如同活着。因此，玛甘迪雅虽然活着，却如同已死；以萨玛瓦蒂为首的五百名女子虽然死了，却如同活着。比丘们，不放逸者实不死。”说完之后，导师说了以下偈颂——

၂၁.

21.

‘‘အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ, ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ;

အပ္ပမတ္တာ န မီယန္တိ, ယေ ပမတ္တာ ယထာ မတာ.

不逸不死道，放逸趣死径； 不逸者不死，放逸者犹死。

၂၂.

22.

‘‘ဧဝံ ဝိသေသတော ဉတွာ, အပ္ပမာဒမှိ ပဏ္ဍိတာ;

အပ္ပမာဒေ ပမောဒန္တိ, အရိယာနံ ဂေါစရေ ရတာ.

如此彻知后，智者不放逸； 彼乐不放逸，喜悦圣行境。

၂၃.

23.

‘‘တေ ဈာယိနော သာတတိကာ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမာ;

ဖုသန္တိ ဓီရာ နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရ’’န္တိ.

彼禅者持恒，恒常力精进； 智者证涅槃，无上离轭稳。

တတ္ထ အပ္ပမာဒေါတိ ပဒံ မဟန္တံ အတ္ထံ ဒီပေတိ, မဟန္တံ အတ္ထံ ဂဟေတွာ တိဋ္ဌတိ. သကလမ္ပိ ဟိ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ အာဟရိတွာ ကထိယမာနံ အပ္ပမာဒပဒမေဝ ဩတရတိ. တေန ဝုတ္တံ –

于此，“不放逸”一词开显了重大的意义，并以此重大意义而确立。诚然，若引述宣说全部三藏佛语，亦皆汇归于“不放逸”一词。是故说——

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာနိ ကာနိစိ ဇင်္ဂလာနံ ပါဏာနံ ပဒဇာတာနိ, သဗ္ဗာနိ တာနိ ဟတ္ထိပဒေ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ, ဟတ္ထိပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ ယဒိဒံ မဟန္တတ္တေန. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ ကုသလာ ဓမ္မာ, သဗ္ဗေတေ အပ္ပမာဒမူလကာ အပ္ပမာဒသမောသရဏာ, အပ္ပမာဒေါ တေသံ ဓမ္မာနံ အဂ္ဂမက္ခာယတီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၁၄၀).

“诸比丘，犹如所有陆行生物的足迹，都归于象迹之中；就其巨大而言，象迹被称为第一。同样地，诸比丘，一切善法，都以不放逸为根本，汇归于不放逸；在这些法中，不放逸被称为第一。”

သော ပနေသ အတ္ထတော သတိယာ အဝိပ္ပဝါသော နာမ. နိစ္စံ ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ စေတံ နာမံ. အမတပဒန္တိ အမတံ ဝုစ္စတိ နိဗ္ဗာနံ. တဉှိ အဇာတတ္တာ နု ဇီယတိ န မီယတိ, တသ္မာ အမတန္တိ ဝုစ္စတိ. ပဇ္ဇန္တိ ဣမိနာတိ ပဒံ, အမတံ [Pg.146] ပါပုဏန္တီတိ အတ္ထော. အမတဿ ပဒံ အမတပဒံ, အမတဿ အဓိဂမူပါယောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ, ပမာဒေါတိ ပမဇ္ဇနဘာဝေါ, မုဋ္ဌဿတိသင်္ခါတဿ သတိယာ ဝေါသဂ္ဂဿေတံ နာမံ. မစ္စုနောတိ မရဏဿ. ပဒန္တိ ဥပါယော မဂ္ဂေါ. ပမတ္တော ဟိ ဇာတိံ နာတိဝတ္တတိ, ဇာတော ဇီယတိ စေဝ မီယတိ စာတိ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ နာမ ဟောတိ, မရဏံ ဥပေတိ. အပ္ပမတ္တာ န မီယန္တီတိ သတိယာ သမန္နာဂတာ ဟိ အပ္ပမတ္တာ န မရန္တိ. အဇရာ အမရာ ဟောန္တီတိ န သလ္လက္ခေတဗ္ဗံ. န ဟိ ကောစိ သတ္တော အဇရော အမရော နာမ အတ္ထိ, ပမတ္တဿ ပန ဝဋ္ဋံ နာမ အပရိစ္ဆိန္နံ, အပ္ပမတ္တဿ ပရိစ္ဆိန္နံ. တသ္မာ ပမတ္တာ ဇာတိအာဒီဟိ အပရိမုတ္တတ္တာ ဇီဝန္တာပိ မတာယေဝ နာမ. အပ္ပမတ္တာ ပန အပ္ပမာဒလက္ခဏံ ဝဍ္ဎေတွာ ခိပ္ပံ မဂ္ဂဖလာနိ သစ္ဆိကတွာ ဒုတိယတတိယအတ္တဘာဝေသု န နိဗ္ဗတ္တန္တိ. တသ္မာ တေ ဇီဝန္တာပိ မတာပိ န မီယန္တိယေဝ နာမ. ယေ ပမတ္တာ ယထာ မတာတိ ယေ ပန သတ္တာ ပမတ္တာ, တေ ပမာဒမရဏေန မတတ္တာ, ယထာ ဟိ ဇီဝိတိန္ဒြိယုပစ္ဆေဒေန မတာ ဒါရုက္ခန္ဓသဒိသာ အပဂတဝိညာဏာ, တထေဝ ဟောန္တိ. တေသမ္ပိ ဟိ မတာနံ ဝိယ ဂဟဋ္ဌာနံ တာဝ ‘‘ဒါနံ ဒဿာမ, သီလံ ရက္ခိဿာမ, ဥပေါသထကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ ဧကစိတ္တမ္ပိ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ပဗ္ဗဇိတာနမ္ပိ ‘‘အာစရိယုပဇ္ဈာယဝတ္တာဒီနိ ပူရေဿာမ, ဓုတင်္ဂါနိ သမာဒိယိဿာမ, ဘာဝနံ ဝဍ္ဎေဿာမာ’’တိ န ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ မတေန တေ ကိံ နာနာကရဏာဝ ဟောန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ယေ ပမတ္တာ ယထာ မတာ’’တိ.

此即义为“与念不离”。此乃常现起之念的名称。所谓“不死句”，不死(amata)即被称为涅槃(nibbāna)。因为涅槃不生，故不老、不死，因此被称为“不死”。“以此而至”，故为“句”(pada)，义为到达不死。不死之句为“不死句”，意即此乃获得不死的方法。所谓“放逸”(pamāda)，即是疏忽的状态，此乃舍弃正念之名，亦称作“失念”。所谓“死亡”(maccu)，即是死亡(maraṇa)。所谓“句”(pada)，即方法、路径。放逸者实不超越生，已生者则衰老且死亡，是故放逸被称为死亡之句，趣向死亡。“不放逸者不死”，即具足正念的不放逸者不死。不应理解为他们变得不老、不死，实无任何有情名为不老、不死。然而，放逸者的轮回(vaṭṭa)无有断绝，不放逸者的轮回则有断绝。是故，放逸者因未从生等解脱，虽生犹死。而不放逸者，增长不放逸之相，速证道与果，于第二、第三有中不再生。是故，彼等或生或死，皆可称为不死。“放逸者犹如已死”，即凡放逸之有情，因放逸而死，犹如因命根(jīvitindriya)断绝而死者，如木块般失去识(viññāṇa)，他们也是如此。因为对于他们，犹如死者一般，在家者连“我等将行布施，将持守戒，将行布萨业”这样的一个心念亦不生起；出家者亦不生起“我等将圆满对阿阇梨与戒师的义务等，将受持头陀支，将增长修行”这样的一个心念。如此，他们与死者有何不同？是故说：“放逸者犹如已死”。

ဧဝံ ဝိသေသတော ဉတွာတိ ပမတ္တဿ ဝဋ္ဋတော နိဿရဏံ နတ္ထိ, အပ္ပမတ္တဿ အတ္ထီတိ ဧဝံ ဝိသေသတောဝ ဇာနိတွာ. ကေ ပနေတံ ဝိသေသံ ဇာနန္တီတိ? အပ္ပမာဒမှိ ပဏ္ဍိတာတိ ယေ ပဏ္ဍိတာ မေဓာဝိနော သပ္ပညာ အတ္တနော အပ္ပမာဒေ ဌတွာ အပ္ပမာဒံ ဝဍ္ဎေန္တိ, တေ ဧဝံ ဝိသေသကာရဏံ ဇာနန္တိ. အပ္ပမာဒေ ပမောဒန္တီတိ တေ ဧဝံ ဉတွာ တသ္မိံ အတ္တနော အပ္ပမာဒေ ပမောဒန္တိ, ပဟံသိတမုခါ တုဋ္ဌပဟဋ္ဌာ ဟောန္တိ. အရိယာနံ ဂေါစရေ ရတာတိ တေ ဧဝံ အပ္ပမာဒေ ပမောဒန္တာ တံ အပ္ပမာဒံ ဝဍ္ဎေတွာ အရိယာနံ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓဗုဒ္ဓသာဝကာနံ ဂေါစရသင်္ခါတေ စတုသတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒေ သတ္တတိံသ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ နဝဝိဓလောကုတ္တရဓမ္မေ စ ရတာ နိရတာ, အဘိရတာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော.

“如是了知此差别”，即如是特别了知：放逸者无从轮回(vaṭṭa)出离，不放逸者则有。然谁能知此差别？“智者于不放逸中”，即彼等有智慧(medhāvin)、具般若(sappaññā)之贤者(paṇḍita)，安住于自身之不放逸中而增长不放逸，彼等如是了知此差别之因。“于不放逸而欣喜”，即彼等如是了知后，于自身之不放逸中而欣喜，容光焕发，心满意足。“乐于圣者之行境”，义即彼等如是于不放逸中欣喜，增长彼不放逸，于诸圣者——佛陀、独觉佛(paccekabuddha)、佛之声闻弟子(buddhasāvaka)——所行之境，亦即所谓的四念处(satipaṭṭhāna)等差别、三十七菩提分法(bodhipakkhiyadhamma)及九种出世间法(lokuttaradhamma)中，爱乐、沉浸、极喜乐。

တေ [Pg.147] ဈာယိနောတိ တေ အပ္ပမတ္တာ ပဏ္ဍိတာ အဋ္ဌသမာပတ္တိသင်္ခါတေန အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန ဝိပဿနာမဂ္ဂဖလသင်္ခါတေန လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန စာတိ ဒုဝိဓေနပိ ဈာနေန ဈာယိနော. သာတတိကာတိ အဘိနိက္ခမနကာလတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ သတတံ ပဝတ္တကာယိကစေတသိကဝီရိယာ. နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမာတိ ယံ တံ ပုရိသထာမေန ပုရိသဝီရိယေန ပုရိသပရက္ကမေန ပတ္တဗ္ဗံ, န တံ အပါပုဏိတွာ ဝီရိယဿ သဏ္ဌာနံ ဘဝိဿတီတိ ဧဝရူပေန ဝီရိယေန အန္တရာ အနောသက္ကိတွာ နိစ္စပ္ပဝတ္တေန ဒဠှပရက္ကမေန သမန္နာဂတာ. ဖုသန္တီတိ ဧတ္ထ ဒွေ ဖုသနာ ဉာဏဖုသနာ စ, ဝိပါကဖုသနာ စ. တတ္ထ စတ္တာရော မဂ္ဂါ ဉာဏဖုသနာ နာမ, စတ္တာရိ ဖလာနိ ဝိပါကဖုသနာ နာမ. တေသု ဣဓ ဝိပါကဖုသနာ အဓိပ္ပေတာ. အရိယဖလေန နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရောန္တော ဓီရာ ပဏ္ဍိတာ တာယ ဝိပါကဖုသနာယ ဖုသန္တိ, နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရောန္တိ. ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရန္တိ ယေ စတ္တာရော ယောဂါ မဟာဇနံ ဝဋ္ဋေ ဩသီဒါပေန္တိ, တေဟိ ခေမံ နိဗ္ဘယံ သဗ္ဗေဟိ လောကိယလောကုတ္တရဓမ္မေဟိ သေဋ္ဌတ္တာ အနုတ္တရန္တိ.

“彼等禅修者”(Te jhāyino)是说：那些不放逸的贤者(paṇḍita)，通过两种禅那(jhāna)——即以八等至(aṭṭhasamāpatti)为名的所缘审虑(ārammaṇūpanijjhāna)，以及以观(vipassanā)、道(magga)、果(phala)为名的行相审虑(lakkhaṇūpanijjhāna)——烧尽诸障，故为禅修者。“恒常者”(Sātatikā)是说：从出离之时起，乃至证得阿罗汉道(arahattamagga)，恒常发起身精进与心精进者。“恒常坚固精勤者”(Niccaṃ daḷhaparakkamā)是说：具足了中途不退、恒常发起、坚固的精勤，即如此精进：“凡是应以人之力量(purisathāma)、人之精进(purisavīriya)、人之勤奋(purisaparakkama)所证得的，若未证得，精进绝不中止。”“触证”(Phusanti)是说：此处有智触证(ñāṇaphusanā)与果触证(vipākaphusanā)两种。其中，四道名为智触证，四果名为果触证。此处意指果触证。贤智者(dhīrā paṇḍitā)以圣果(ariyaphala)现证涅槃，即是以彼果触证而触证，现证涅槃。“无上离轭安稳”(Yogakkhemaṃ anuttaraṃ)是说：有四种轭(yoga)能使大众沉沦于轮回，（涅槃）是从此等轭中得到的安稳(khema)、无畏(nibbhaya)，故为“离轭安稳”；又因其在一切世间(lokiya)与出世间(lokuttara)法中最为殊胜，故为“无上”(anuttara)。

ဒေသနာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果(sotāpanna)等。此开示对大众饶有利益。

သာမာဝတီဝတ္ထု ပဌမံ.

萨玛瓦蒂事，第一则。

၂. ကုမ္ဘဃောသကသေဋ္ဌိဝတ္ထု

2. 贡帕寇萨咖长者事

ဥဋ္ဌာနဝတောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော ကုမ္ဘဃောသကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ရာဇဂဟနဂရသ္မိဉှိ ရာဇဂဟသေဋ္ဌိနော ဂေဟေ အဟိဝါတရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ, တသ္မိံ ဥပ္ပန္နေ မက္ခိကာ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ဂါဝါ ပဌမံ တိရစ္ဆာနဂတာ မရန္တိ, တတော ဒါသကမ္မကရော, သဗ္ဗပစ္ဆာ ဂေဟသာမိကာ, တသ္မာ သော ရောဂေါ သဗ္ဗပစ္ဆာ သေဋ္ဌိဉ္စ ဇာယဉ္စ ဂဏှိ. တေ ရောဂေန ဖုဋ္ဌာ ပုတ္တံ သန္တိကေ ဌိတံ ဩလောကေတွာ အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ တံ အာဟံသု – ‘‘တာတ, ဣမသ္မိံ ကိရ ရောဂေ ဥပ္ပန္နေ ဘိတ္တိံ ဘိန္ဒိတွာ ပလာယန္တာဝ ဇီဝိတံ လဘန္တိ, တွံ အမှေ အနောလောကေတွာ ပလာယိတွာ ဇီဝန္တော ပုနာဂန္တွာ အမှာကံ အသုကဋ္ဌာနေ နာမ စတ္တာလီသ ဓနကောဋိယော [Pg.148] နိဒဟိတွာ ဌပိတာ, တာ ဥဒ္ဓရိတွာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေယျာသီ’’တိ. သော တေသံ ဝစနံ သုတွာ ရုဒမာနော မာတာပိတရော ဝန္ဒိတွာ မရဏဘယဘီတော ဘိတ္တိံ ဘိန္ဒိတွာ ပလာယိတွာ ပဗ္ဗတဂဟနံ ဂန္တွာ ဒွါဒသ ဝဿာနိ တတ္ထ ဝသိတွာ မာတာပိတုဝသနဋ္ဌာနံ ပစ္စာဂဉ္ဆိ.

“精进者……”：此法说为导师住于竹林(Veḷuvana)时，缘于贡巴寇萨咖(Kumbhaghosaka)而说。确实，在王舍城(Rājagaha)，王舍城长者的家中爆发了瘟疫。此病爆发时，从苍蝇乃至牛等旁生首先死去，然后是奴仆与佣人，最后是家主。因此，那场病最后也侵袭了长者与长者夫人。他们被疾病所触，看着站在身旁的儿子，泪眼婆娑地对他说：“孩子，据说此病发生时，唯有破墙而逃者方能活命。你不要顾念我们，快逃命去吧。活下来后，再回来，我们在某处埋藏了四十俱胝的财物，你将之取出维生吧。”他听了父母之言，哭泣着礼拜父母，因畏惧死亡，便破墙逃走，去往深山之中。他在那里住了十二年后，回到了父母的住处。

အထ နံ ဒဟရကာလေ ဂန္တွာ ပရူဠှကေသမဿုကာလေ အာဂတတ္တာ န ကောစိ သဉ္ဇာနိ. သော မာတာပိတူဟိ ဒိန္နသညာဝသေန ဓနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဓနဿ အရောဂဘာဝံ ဉတွာ စိန္တေသိ – ‘‘မံ န ကောစိ သဉ္ဇာနာတိ, သစာဟံ ဓနံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဝလဉ္ဇိဿာမိ, ‘ဧကေန ဒုဂ္ဂတေန နိဓိ ဥဒ္ဓဋော’တိ မံ ဂဟေတွာ ဝိဟေဌေယျုံ, ယံနူနာဟံ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝေယျ’’န္တိ. အထေကံ ပိလောတိကံ နိဝါသေတွာ, ‘‘အတ္ထိ ကောစိ ဘတကေန အတ္ထိကော’’တိ ပုစ္ဆန္တော ဘတကဝီထိံ ပါပုဏိ. အထ နံ ဘတကာ ဒိသွာ, ‘‘သစေ အမှာကံ ဧကံ ကမ္မံ ကရိဿသိ, ဘတ္တဝေတနံ တေ ဒဿာမာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ကိံ ကမ္မံ နာမာ’’တိ? ‘‘ပဗောဓနစောဒနကမ္မံ. သစေ ဥဿဟသိ, ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ ‘တာတာ, ဥဋ္ဌဟထ, သကဋာနိ သန္နယှထ, ဂေါဏေ ယောဇေထ, ဟတ္ထိအဿာနံ တိဏတ္ထာယ ဂမနဝေလာ; အမ္မာ, တုမှေပိ ဥဋ္ဌဟထ, ယာဂုံ ပစထ, ဘတ္တံ ပစထာ’တိ ဝိစရိတွာ အာရောစေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. အထဿ ဝသနတ္ထာယ ဧကံ ဃရံ အဒံသု. သော ဒေဝသိကံ တံ ကမ္မံ အကာသိ.

那时，因他年少时离去，归来时已须发丛生，故无人认出他。他依父母所给的标记，去到藏宝处，得知财宝完好无损后，心想：“无人认得我。我若掘出财宝来使用，人们会说‘一个穷人挖到了宝藏’，而将我抓住拷打折磨。我何不为人做工维生呢？”于是，他穿上一件破旧的衣服，到雇工街上询问：“是否有人需要雇工？”那些雇主们看到他，便说：“你若愿意为我们做一件工作，我们就给你食物和工钱。”他问：“是什么工作呢？”“是叫醒和催促的工作。你若能胜任，就清晨早起，四处宣告：‘各位男士，起来吧！准备车辆，套上牛！该去为大象和马准备草料了！各位女士，你们也起来吧！煮粥、做饭吧！’”他应道：“好的。”于是他们给了他一间房子住。他就每日做着那件工作。

အထဿ ဧကဒိဝသံ ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော သဒ္ဒမဿောသိ. သော ပန သဗ္ဗရဝညူ အဟောသိ. တသ္မာ ‘‘မဟာဓနဿ ပုရိသဿေသ သဒ္ဒေါ’’တိ အာဟ. အထဿ သန္တိကေ ဌိတာ ဧကာ ပရိစာရိကာ ‘‘ရာဇာ ယံ ဝါ တံ ဝါ န ကထေဿတိ, ဣဒံ မယာ ဉာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘ဂစ္ဆ, တာတ, ဧတံ ဇာနာဟီ’’တိ ဧကံ ပုရိသံ ပဟိဏိ. သော ဝေဂေန ဂန္တွာ တံ ဒိသွာ အာဂန္တွာ, ‘‘ဧကော ဘတကာနံ ဘတိကာရကော ကပဏမနုဿော ဧသော’’တိ အာရောစေသိ. ရာဇာ တဿ ဝစနံ သုတွာ တုဏှီ ဟုတွာ ဒုတိယဒိဝသေပိ တတိယဒိဝသေပိ တံ တဿ သဒ္ဒံ သုတွာ တထေဝ အာဟ. သာပိ ပရိစာရိကာ တထေဝ စိန္တေတွာ ပုနပ္ပုနံ ပေသေတွာ, ‘‘ကပဏမနုဿော ဧသော’’တိ ဝုတ္တေ စိန္တေသိ – ‘‘ရာဇာ ‘ကပဏမနုဿော ဧသော’တိ ဝစနံ သုတွာပိ န သဒ္ဒဟတိ, ပုနပ္ပုနံ ‘မဟာဓနဿ ပုရိသဿေသ သဒ္ဒေါ’တိ ဝဒတိ, ဘဝိတဗ္ဗမေတ္ထ ကာရဏေန, ယထာသဘာဝတော ဧတံ ဉာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သာ ရာဇာနံ အာဟ, ‘‘ဒေဝ[Pg.149], အဟံ သဟဿံ လဘမာနာ ဓီတရံ အာဒါယ ဂန္တွာ ဧတံ ဓနံ ရာဇကုလံ ပဝေသေဿာမီ’’တိ. ရာဇာ တဿာ သဟဿံ ဒါပေသိ.

一日，频婆娑罗王（Bimbisāra）听到了他的声音。国王通晓一切声音，因此说：“这是大富之人的声音。”当时，国王身边的一位侍女心想：“国王不会无故乱说，我应当查明此事。”于是她派一人前去，说：“去吧，查明他的情况。”那人速去查看后，回来禀报：“他是一个孤苦伶仃的佣工。”国王听后，默然不语。第二日、第三日，国王又听到那声音，还是说了同样的话。那位侍女也同样心想，并一再派人前去，回报仍是“他是一个穷人”。她便思忖：“国王听了‘他是一个穷人’的话也不信，还一再说‘这是大富之人的声音’，此事必有缘由，我应查明真相。”她对国王说：“大王，若能赐我一千，我便带着女儿前去，将那笔财富带入王宫。”国王便命人赐予她一千。

သာ တံ ဂဟေတွာ ဓီတရံ ဧကံ မလိနဓာတုကံ ဝတ္ထံ နိဝါသာပေတွာ တာယ သဒ္ဓိံ ရာဇဂေဟတော နိက္ခမိတွာ မဂ္ဂပဋိပန္နာ ဝိယ ဘတကဝီထိံ ဂန္တွာ ဧကံ ဃရံ ပဝိသိတွာ, ‘‘အမ္မ, မယံ မဂ္ဂပဋိပန္နာ, ဧကာဟဒွီဟံ ဣဓ ဝိဿမိတွာ ဂမိဿာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘အမ္မ, ဗဟူနိ ဃရမာနုသကာနိ, န သက္ကာ ဣဓ ဝသိတုံ, ဧတံ ကုမ္ဘဃောသကဿ ဂေဟံ တုစ္ဆံ, တတ္ထ ဂစ္ဆထာ’’တိ. သာ တတ္ထ ဂန္တွာ, ‘‘သာမိ, မယံ မဂ္ဂပဋိပန္နကာ, ဧကာဟဒွီဟံ ဣဓ ဝသိဿာမာ’’တိ ဝတွာ တေန ပုနပ္ပုနံ ပဋိက္ခိတ္တာပိ, ‘‘သာမိ, အဇ္ဇေကဒိဝသမတ္တံ ဝသိတွာ ပါတောဝ ဂမိဿာမာ’’တိ နိက္ခမိတုံ န ဣစ္ဆိ. သာ တတ္ထေဝ ဝသိတွာ ပုနဒိဝသေ တဿ အရညဂမနဝေလာယ, ‘‘သာမိ, တဝ နိဝါပံ ဒတွာ ယာဟိ, အာဟာရံ တေ ပစိဿာမီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘အလံ, အမ္မ, အဟမေဝ ပစိတွာ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ပုနပ္ပုနံ နိဗန္ဓိတွာ တေန ဒိန္နေ ဂဟိတမတ္တကေယေဝ ကတွာ အန္တရာပဏတော ဘာဇနာနိ စေဝ ပရိသုဒ္ဓတဏ္ဍုလာဒီနိ စ အာဟရာပေတွာ ရာဇကုလေ ပစနနိယာမေန သုပရိသုဒ္ဓံ ဩဒနံ, သာဓုရသာနိ စ ဒွေ တီဏိ သူပဗျဉ္ဇနာနိ ပစိတွာ တဿ အရညတော အာဂတဿ အဒါသိ. အထ နံ ဘုဉ္ဇိတွာ မုဒုစိတ္တတံ အာပန္နံ ဉတွာ, ‘‘သာမိ, ကိလန္တမှ, ဧကာဟဒွီဟံ ဣဓေဝ ဟောမာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ.

她拿了那笔钱，让女儿穿上一件脏旧的衣服，然后与她一同离开王宫，装作行路人的样子来到佣工街，进入一户人家说：“夫人，我们是行路人，想在此休息一两日再走。”那家的女主人说：“夫人，我们家人口众多，不能在此居住。那边衮巴寇萨咖(Kumbhaghosaka)的家没什么人，你们去那里吧。”她去到那里说：“主人，我们是行路人，想在此住一两日。”即使他一再拒绝，她还是说：“主人，我们只住今天一天，明早一早就走。”不愿离开。她就在那里住下。次日，在他要去森林的时候，她说：“主人，留下您的口粮米再走，我来为您做饭。”他说：“够了，夫人，我自己做来吃。”听他这么说后，她一再坚持，待他给了米后，她只装作收下，便让人从市场买来锅具和上等的米等，以王室的烹饪方法，煮了极为洁净的米饭，还做了两三样味美的菜肴，等他从森林回来后给了他。他吃过后，她知道他心已变得柔软，便说：“主人，我们很疲惫，想就在这里住一两日。”他应允道：“好的。”

အထဿ သာယမ္ပိ ပုနဒိဝသေပိ မဓုရဘတ္တံ ပစိတွာ အဒါသိ. အထ မုဒုစိတ္တတံ တဿ ဉတွာ ‘‘သာမိ, ကတိပါဟံ ဣဓေဝ ဝသိဿာမာ’’တိ. တတ္ထ ဝသမာနာ တိခိဏေန သတ္ထေန တဿ မဉ္စဝါဏံ ဟေဋ္ဌာအဋနိယံ တဟံ တဟံ ဆိန္ဒိ. မဉ္စော တသ္မိံ အာဂန္တွာ နိသိန္နမတ္တေယေဝ ဟေဋ္ဌာ ဩလမ္ဗိ. သော ‘‘ကသ္မာ အယံ မဉ္စော ဧဝံ ဆိဇ္ဇိတွာ ဂတော’’တိ အာဟ. ‘‘သာမိ, ဒဟရဒါရကေ ဝါရေတုံ န သက္ကောမိ, ဧတ္ထေဝ သန္နိပတန္တီ’’တိ. ‘‘အမ္မ, ဣဒံ မေ ဒုက္ခံ တုမှေ နိဿာယ ဇာတံ. အဟဉှိ ပုဗ္ဗေ ကတ္ထစိ ဂစ္ဆန္တော ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ ဂစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောမိ, တာတ, ဝါရေတုံ န သက္ကောမီ’’တိ. သာ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဒွေ တယော ဒိဝသေ ဆိန္ဒိတွာ တေန ဥဇ္ဈာယိတွာ ခီယိတွာ ဝုစ္စမာနာပိ တထေဝ ဝတွာ ပုန ဧကံ ဒွေ ရဇ္ဇုကေ ဌပေတွာ သေသေ ဆိန္ဒိ. တံ ဒိဝသံ တသ္မိံ နိသိန္နမတ္တေယေဝ သဗ္ဗံ ဝါဏံ ဘူမိယံ ပတိ, သီသံ ဇဏ္ဏုကေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော အဟောသိ, သော ဥဋ္ဌာယ, ‘‘ကိံ ကရောမိ, ဣဒါနိ ကုဟိံ ဂမိဿာမိ[Pg.150], နိပဇ္ဇနမဉ္စဿပိ တုမှေဟိ အသာမိကော ဝိယ ကတောမှီ’’တိ အာဟ. ‘‘တာတ, ကိံ ကရောမိ, ပဋိဝိဿကဒါရကေ ဝါရေတုံ န သက္ကောမိ, ဟောတု, မာ စိန္တယိ, ဣမာယ နာမ ဝေလာယ ကုဟိံ ဂမိဿသီ’’တိ ဓီတရံ အာမန္တေတွာ, ‘‘အမ္မ, တဝ ဘာတိကဿ နိပဇ္ဇနောကာသံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. သာ ဧကပဿေ သယိတွာ ‘‘ဣဓာဂစ္ဆ, သာမီ’’တိ အာဟ. ဣတရောပိ နံ ‘‘ဂစ္ဆ, တာတ, ဘဂိနိယာ သဒ္ဓိံ နိပဇ္ဇာ’’တိ ဝဒေသိ. သော တာယ သဒ္ဓိံ ဧကမဉ္စေ နိပဇ္ဇိတွာ တံ ဒိဝသညေဝ သန္ထဝံ အကာသိ, ကုမာရိကာ ပရောဒိ. အထ နံ မာတာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ, အမ္မ, ရောဒသီ’’တိ? ‘‘အမ္မ, ဣဒံ နာမ ဇာတ’’န္တိ. ‘‘ဟောတု, အမ္မ, ကိံ သက္ကာ ကာတုံ, တယာပိ ဧကံ ဘတ္တာရံ ဣမိနာပေကံ ပါဒပရိစာရိကံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ တံ ဇာမာတရံ အကာသိ. တေ သမဂ္ဂဝါသံ ဝသိံသု.

于是，她在傍晚和次日都做了美味的饭给他吃。之后，她知道他心已变得柔软，便说：“主人，我们想就在这里住几天。”住下后，她用锋利的刀子这里那里地割断他床架下方的床索。当他回来刚坐上床，床便向下陷落。他问：“为何这张床会这样断掉？”她回答：“主人，我无法阻止那些小孩，他们总在这里聚集。”他说：“大娘，我的这个苦恼是因你们而起的。我以前去任何地方，都是关上门才走的。”她说：“孩子，我能怎么办呢？我阻止不了他们。”她就这样过了两三天，不断割断床索，即使被他责备、斥骂，她也还是那样说。之后，她留下了一两根绳索，将其余的都割断了。那天，他刚一坐下，整个床索就掉到了地上，他的头和膝盖碰到了一起。他站起来说：“我该怎么办？现在我能去哪里？就连我的睡床，也被你们弄得好像没有主人一样！”她说：“孩子，我能怎么办呢？我阻止不了邻居家的孩子。算了，别担心了，这个时辰你又能去哪里呢？”她叫来女儿说：“女儿，为你哥哥安排睡觉的地方吧。”她女儿睡在一侧说：“主人，来这里。”母亲也对他说：“去吧，孩子，和妹妹一起睡吧。”他便与她同睡在一张床上，就在那天与她行了房事，少女哭了起来。于是母亲问她：“女儿，你为何哭泣？”女儿说：“母亲，发生了这样的事。”母亲说：“算了，女儿，这能怎么办呢？你也应该得到一个丈夫，而他也应该得到一个侍奉脚边的妻子。”于是，她便将他收为女婿。他们和睦地生活在一起。

သာ ကတိပါဟစ္စယေန ရညော သာသနံ ပေသေသိ – ‘‘ဘတကဝီထိယံ ဆဏံ ကရောန္တု. ယဿ ပန ဃရေ ဆဏော န ကရီယတိ, တဿ ဧတ္တကော နာမ ဒဏ္ဍောတိ ဃောသနံ ကာရေတူ’’တိ. ရာဇာ တထာ ကာရေသိ. အထ နံ သဿု အာဟ – ‘‘တာတ, ဘတကဝီထိယံ ရာဇာဏာယ ဆဏော ကတ္တဗ္ဗော ဇာတော, ကိံ ကရောမာ’’တိ? ‘‘အမ္မ, အဟံ ဘတိံ ကရောန္တောပိ ဇီဝိတုံ န သက္ကောမိ, ကိံ ကရိဿာမီ’’တိ? ‘‘တာတ, ဃရာဝါသံ ဝသန္တာ နာမ ဣဏမ္ပိ ဂဏှန္တိ, ရညော အာဏာ အကာတုံ န လဗ္ဘာ. ဣဏတော နာမ ယေန ကေနစိ ဥပါယေန မုစ္စိတုံ သက္ကာ, ဂစ္ဆ, ကုတောစိ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ ကဟာပဏေ အာဟရာ’’တိ အာဟ. သော ဥဇ္ဈာယန္တော ခီယန္တော ဂန္တွာ စတ္တာလီသကောဋိဓနဋ္ဌာနတော ဧကမေဝ ကဟာပဏံ အာဟရိ. သာ တံ ကဟာပဏံ ရညော ပေသေတွာ အတ္တနော ကဟာပဏေန ဆဏံ ကတွာ ပုန ကတိပါဟစ္စယေန တထေဝ သာသနံ ပဟိဏိ. ပုန ရာဇာ တထေဝ ‘‘ဆဏံ ကရောန္တု, အကရောန္တာနံ ဧတ္တကော ဒဏ္ဍော’’တိ အာဏာပေသိ. ပုနပိ သော တာယ တထေဝ ဝတွာ နိပ္ပီဠိယမာနော ဂန္တွာ တယော ကဟာပဏေ အာဟရိ. သာ တေပိ ကဟာပဏေ ရညော ပေသေတွာ ပုန ကတိပါဟစ္စယေန တထေဝ သာသနံ ပဟိဏိ – ‘‘ဣဒါနိ ပုရိသေ ပေသေတွာ ဣမံ ပက္ကောသာပေတူ’’တိ. ရာဇာ ပေသေသိ. ပုရိသာ ဂန္တွာ, ‘‘ကုမ္ဘဃောသကော နာမ ကတရော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ပရိယေသန္တာ တံ ဒိသွာ ‘‘ဧဟိ, ဘော ရာဇာ, တံ ပက္ကောသတီ’’တိ အာဟံသု. သော ဘီတော ‘‘န မံ ရာဇာ ဇာနာတီ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ဂန္တုံ န ဣစ္ဆိ. အထ နံ ဗလက္ကာရေန ဟတ္ထာဒီသု ဂဟေတွာ [Pg.151] အာကဍ္ဎိံသု. သာ ဣတ္ထီ တေ ဒိသွာ, ‘‘အရေ, ဒုဗ္ဗိနီတာ, တုမှေ မမ ဇာမာတရံ ဟတ္ထာဒီသု ဂဟေတုံ အနနုစ္ဆဝိကာ’’တိ တဇ္ဇေတွာ, ‘‘ဧဟိ, တာတ, မာ ဘာယိ, ရာဇာနံ ဒိသွာ တဝ ဟတ္ထာဒိဂါဟကာနံ ဟတ္ထေယေဝ ဆိန္ဒာပေဿာမီ’’တိ ဓီတရံ အာဒါယ ပုရတော ဟုတွာ ရာဇဂေဟံ ပတွာ ဝေသံ ပရိဝတ္တေတွာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဣတရမ္ပိ ပရိကဍ္ဎိတွာ အာနယိံသုယေဝ.

过了几天，她给国王送去消息：“命人在佣工街举办庆典。若有哪家不举办庆典，则宣布对其处以如是数额的罚款。”国王便如是办理。于是，岳母对他说：“孩子，依国王的命令，必须在佣工街举办庆典，我们该怎么办？”“母亲，我做佣工尚且无法维生，如何能举办庆典呢？”“孩子，居家生活之人，亦会举债，国王的命令不可不从。债务总有办法可以偿还脱身，去从某处取一、二枚钱币来吧。”他满腹怨言地去了，从藏有四亿财富的地方只取来一枚钱币。她把那枚钱币送给国王，用自己的钱币举办了庆典，过了几天又同样送去消息。国王再次下达同样的命令：“举办庆典，不举办者处以如是数额的罚款。”他又被她以同样的话催逼，于是去了，取来三枚钱币。她也将那几枚钱币送给国王，过了几天又同样送去消息：“现在请派人将此人传来。”国王便派人去了。那些人去后问道：“何人名为贡巴寇萨咖(Kumbhaghosaka)？”他们寻找一番，见到他后说：“喂，来，国王召见你。”他害怕地说：“国王不认识我。”等等，不愿前去。于是他们强行抓住他的手脚，将他拖走。那妇人看见他们，呵斥道：“喂，你们这些无礼之徒！抓住我女婿的手脚，实为不当！”她又安慰他说：“来吧，孩子，不要怕。见到国王后，我将让人砍掉那些抓你手脚之人的手。”说罢，她便带着女儿走在前面，到了王宫，更换衣饰，佩戴所有饰品，立于一旁。而贡巴寇萨咖也被他们拖了过来。

အထ နံ ဝန္ဒိတွာ ဌိတံ ရာဇာ အာဟ – ‘‘တွံ ကုမ္ဘဃောသကော နာမာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ မဟာဓနံ ဝဉ္စေတွာ ခါဒသီ’’တိ? ‘‘ကုတော မေ, ဒေဝ, ဓနံ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝန္တဿာ’’တိ? ‘‘မာ ဧဝံ ကရိ, ကိံ အမှေ ဝဉ္စေသီ’’တိ? ‘‘န ဝဉ္စေမိ, ဒေဝ, နတ္ထိ မေ ဓန’’န္တိ. အထဿ ရာဇာ တေ ကဟာပဏေ ဒဿေတွာ, ‘‘ဣမေ ကဿ ကဟာပဏာ’’တိ အာဟ. သော သဉ္ဇာနိတွာ, ‘‘အဟော ဗာလောမှိ, ကထံ နု ခေါ ဣမေ ရညော ဟတ္ထံ ပတ္တာ’’တိ ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တော တာ ဒွေပိ ပဋိမဏ္ဍိတပသာဓနာ ဂဗ္ဘဒွါရမူလေ ဌိတာ ဒိသွာ, ‘‘ဘာရိယံ ဝတိဒံ ကမ္မံ, ဣမာဟိ ရညာ ပယောဇိတာဟိ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ စိန္တေသိ. အထ နံ ရာဇာ ‘‘ဝဒေဟိ, ဘော, ကသ္မာ ဧဝံ ကရောသီ’’တိ အာဟ. ‘‘နိဿယော မေ နတ္ထိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘မာဒိသော နိဿယော ဘဝိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ကလျာဏံ, ဒေဝ, သစေ မေ ဒေဝေါ အဝဿယော ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဟောမိ, ဘော, ကိတ္တကံ တေ ဓန’’န္တိ? ‘‘စတ္တာလီသကောဋိယော, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘သကဋာနိ ဒေဝါ’’တိ? ရာဇာ အနေကသတာနိ သကဋာနိ ယောဇာပေတွာ ပဟိဏိတွာ တံ ဓနံ အာဟရာပေတွာ ရာဇင်္ဂဏေ ရာသိံ ကာရာပေတွာ ရာဇဂဟဝါသိနော သန္နိပါတာပေတွာ, ‘‘အတ္ထိ ကဿစိ ဣမသ္မိံ နဂရေ ‘‘ဧတ္တကံ ဓန’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘နတ္ထိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနဿ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘သက္ကာရံ, ဒေဝါ’’တိ ဝုတ္တေ မဟန္တေန သက္ကာရေန တံ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ဓီတရံ တဿေဝ ဒတွာ တေန သဒ္ဓိံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဘန္တေ, ပဿထိမံ ပုရိသံ, ဧဝရူပေါ ဓိတိမာ နာမ နတ္ထိ, စတ္တာလီသကောဋိဝိဘဝေါ ဟောန္တောပိ ဥပ္ပိလာဝိတာကာရံ ဝါ အသ္မိမာနမတ္တံ ဝါ န ကရောတိ, ကပဏော ဝိယ ပိလောတိကံ နိဝါသေတွာ ဘတကဝီထိယံ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝန္တော မယာ ဣမိနာ နာမ ဥပါယေန ဉာတော. ဇာနိတွာ စ ပန ပက္ကောသာပေတွာ သဓနဘာဝံ သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ တံ ဓနံ အာဟရာပေတွာ [Pg.152] သေဋ္ဌိဋ္ဌာနေ ဌပိတော, ဓီတာ စဿ မယာ ဒိန္နာ. ဘန္တေ, မယာ စ ဧဝရူပေါ ဓိတိမာ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ အာဟ.

于是，国王对顶礼后站立的他说道：“你是贡巴寇萨咖（Kumbhaghosaka）吗？”“是的，大王。”“为何拥有巨富却不享用呢？”“大王，我靠当雇工维生，哪里有财富呢？”“别这么说，你为何欺骗我们？”“大王，我没有欺骗，我没有财富。”于是国王拿出那些钱币给他看，说道：“这些是谁的钱币？”他认出后心想：“哎呀，我真愚蠢，这些钱币怎么会到国王手中？”他四处张望，看见那母女二人穿戴着华丽的饰品，站在内室门口，便想：“此事严重了！想必是国王唆使了她们。”于是国王对他说：“说吧，你为何这么做？”“大王，我没有依靠。”“像我这样的人，难道不适合做你的依靠吗？”“太好了，大王，若大王能成为我的依靠。”“我会成为你的依靠。你有多少财富？”“大王，四十俱胝。”“需要什么来运取？”“大王，需要车。”国王便安排了数百辆车，派遣出去，将那些财富运来，堆在王宫庭院中，然后召集王舍城（Rājagaha）的居民，问道：“在这城里，有谁拥有这么多财富吗？”众人答道：“没有，大王。”“那么，应该如何对待他呢？”“大王，应给予他荣誉。”听了这话，国王便以盛大的仪式将他安置在长者之位，并将女儿嫁给了他。然后，国王与他一同前往世尊之处，顶礼后说道：“世尊，请看此人，没有像他这样有定力的人了。他拥有四十俱胝的财富，却不表现出轻浮之态或我慢之心，像个穷人一样，穿着破旧的衣服，在雇工街上当雇工维生。我是用这个方法才得知此事的。得知后，我便召见他，让他承认拥有财富，将他的财富运来，将他安置在长者之位，也把我的女儿嫁给了他。世尊，我从未见过如此有定力的人。”

တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ဇီဝန္တဿ ဇီဝိကံ ဓမ္မိကဇီဝိကံ နာမ, မဟာရာဇ, စောရိကာဒိကမ္မံ ပန ဣဓလောကေ စေဝ ပီဠေတိ ဟိံသေတိ, ပရလောကေ စ, တတောနိဒါနံ သုခံ နာမ နတ္ထိ. ပုရိသဿ ဟိ ဓနပါရိဇုညကာလေ ကသိံ ဝါ ဘတိံ ဝါ ကတွာ ဇီဝိကမေဝ ဓမ္မိကဇီဝိကံ နာမ. ဧဝရူပဿ ဟိ ဝီရိယသမ္ပန္နဿ သတိသမ္ပန္နဿ ကာယဝါစာဟိ ပရိသုဒ္ဓကမ္မဿ ပညာယ နိသမ္မကာရိနော ကာယာဒီဟိ သညတဿ ဓမ္မဇီဝိကံ ဇီဝန္တဿ သတိအဝိပ္ပဝါသေ ဌိတဿ ဣဿရိယံ ဝဍ္ဎတိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

听闻此言，世尊说道：“大王，如此谋生，名为如法的生活。而偷盗等行为，在此世及来世都会带来逼迫与伤害，以此为因，则无乐可言。当人的财富耗尽时，通过耕种或做雇工来谋生，这才是如法的生活。诚然，对于这样具足精进、具足念、身语之业清净、以慧审虑而行、守护身等、过着如法生活、安住于不离念的人，其权势必将增长。”说完，世尊便说此偈：—

၂၄.

24.

‘‘ဥဋ္ဌာနဝတော သတီမတော,သုစိကမ္မဿ နိသမ္မကာရိနော;

သညတဿ ဓမ္မဇီဝိနော,အပ္ပမတ္တဿ ယသောဘိဝဍ္ဎတီ’’တိ.

奋勉具正念，净业而慎行， 克己如法活，无逸名望增。

တတ္ထ ဥဋ္ဌာနဝတောတိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယဝန္တဿ. သတိမတောတိ သတိသမ္ပန္နဿ. သုစိကမ္မဿာတိ နိဒ္ဒေါသေဟိ နိရပရာဓေဟိ ကာယကမ္မာဒီဟိ သမန္နာဂတဿ. နိသမ္မကာရိနောတိ ဧဝဉ္စေ ဘဝိဿတိ, ဧဝံ ကရိဿာမီတိ ဝါ, ဣမသ္မိံ ကမ္မေ ဧဝံ ကတေ ဣဒံ နာမ ဘဝိဿတီတိ ဝါ ဧဝံ နိဒါနံ သလ္လက္ခေတွာ ရောဂတိကိစ္ဆနံ ဝိယ သဗ္ဗကမ္မာနိ နိသာမေတွာ ဥပဓာရေတွာ ကရောန္တဿ. သညတဿာတိ ကာယာဒီဟိ သညတဿ နိစ္ဆိဒ္ဒဿ. ဓမ္မဇီဝိနောတိ အဂါရိကဿ တုလာကူဋာဒီနိ ဝဇ္ဇေတွာ ကသိဂေါရက္ခာဒီဟိ, အနဂါရိကဿ ဝေဇ္ဇကမ္မဒူတကမ္မာဒီနိ ဝဇ္ဇေတွာ ဓမ္မေန သမေန ဘိက္ခာစရိယာယ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တဿ. အပ္ပမတ္တဿာတိ အဝိပ္ပဝုတ္ထသတိနော. ယသောဘိဝဍ္ဎတီတိ ဣဿရိယဘောဂသမ္ပန္နသင်္ခါတော စေဝ ကိတ္တိဝဏ္ဏဘဏနသင်္ခါတော စ ယသော အဘိဝဍ္ဎတီတိ.

此中，“奋起者”(uṭṭhānavato)是指具足奋起精进的人。“具念者”(satimato)是指具足念的人。“净业者”(sucikammassa)是指具足无过失、无罪恶之身业等者。“审虑而行者”(nisammakārino)是指如同治病，对一切行为，预先思量其因果：“此事将如此发生”，或“我将如此做”，或“于此事如此行，将得此果”，如此审查、考量后而行事的人。“守护者”(saññatassa)是指守护身等而无缺漏者。“如法维生者”(dhammajīvino)是指在家人远离欺诈的秤具等，以农耕、畜牧等维生；出家人远离医药、信使等行为，以如法、平等地乞食来维持生命的人。“不放逸者”(appamattassa)是指不离念而住的人。“名誉增长”(yasobhivaḍḍhati)是指名为“权势与财富”，以及名为“声誉与赞颂”的名望，皆得以增长。

ဂါထာပရိယောသာနေ ကုမ္ဘဃောသကော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. ဧဝံ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，鸠盘寇萨咖安住于须陀洹果。其他许多人也证得了须陀洹果等。如是，此说法对大众饶有助益。

ကုမ္ဘဃောသကသေဋ္ဌိဝတ္ထု ဒုတိယံ.

鸠盘寇萨咖长者的故事，第二则。

၃. စူဠပန္ထကတ္ထေရဝတ္ထု

3. 周利盘陀伽长老的故事

ဥဋ္ဌာနေနပ္ပမာဒေနာတိ [Pg.153] ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော စူဠပန္ထကတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于竹林(Veḷuvana)时，缘于周利盘陀伽(Cūḷapanthaka)长老，而说此以“奋起与不放逸”为开头的法教。

ရာဇဂဟေ ကိရ ဓနသေဋ္ဌိကုလဿ ဓီတာ ဝယပ္ပတ္တကာလေ မာတာပိတူဟိ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ အတိဝိယ ရက္ခိယမာနာ ယောဗ္ဗနမဒမတ္တတာယ ပုရိသလောလာ ဟုတွာ အတ္တနော ဒါသေနေဝ သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ ကတွာ, ‘‘အညေပိ မေ ဣဒံ ကမ္မံ ဇာနေယျု’’န္တိ ဘီတာ ဧဝမာဟ – ‘‘အမှေဟိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ န သက္ကာ ဝသိတုံ. သစေ မေ မာတာပိတရော ဣမံ ဒေါသံ ဇာနိဿန္တိ, ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ မံ ကရိဿန္တိ. ဝိဒေသံ ဂန္တွာ ဝသိဿာမာ’’တိ. တေ ဟတ္ထသာရံ ဂဟေတွာ အဂ္ဂဒွါရေန နိက္ခမိတွာ, ‘‘ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ အညေဟိ အဇာနနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဝသိဿာမာ’’တိ ဥဘောပိ အဂမံသု. တေသံ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသန္တာနံ သံဝါသမနွာယ တဿာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာသိ. သာ ဂဗ္ဘပရိပါကံ အာဂမ္မ တေန သဒ္ဓိံ မန္တေသိ, ‘‘ဂဗ္ဘော မေ ပရိပါကံ ဂတော, ဉာတိဗန္ဓုဝိရဟိတေ ဌာနေ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနံ နာမ ဥဘိန္နမ္ပိ အမှာကံ ဒုက္ခာဝဟံ, ကုလဂေဟမေဝ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. သော ‘‘သစာဟံ တတ္ထ ဂမိဿာမိ, ဇီဝိတံ မေ နတ္ထီ’’တိ ဘယေန ‘‘အဇ္ဇ ဂစ္ဆာမ, သွေ ဂစ္ဆာမာ’’တိ ဒိဝသေ အတိက္ကာမေသိ. သာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဗာလော အတ္တနော ဒေါသမဟန္တတာယ ဂန္တုံ န ဥဿဟတိ, မာတာပိတရော နာမ ဧကန္တဟိတာဝ, အယံ ဂစ္ဆတု ဝါ, မာ ဝါ, အဟံ ဂမိဿာမီ’’တိ. သာ တသ္မိံ ဂေဟာ နိက္ခန္တေ ဂေဟပရိက္ခာရံ ပဋိသာမေတွာ အတ္တနော ကုလဃရံ ဂတဘာဝံ အနန္တရဂေဟဝါသီနံ အာရောစေတွာ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ.

据说在王舍城（Rājagaha），有一位富家女，及长，父母将其严密看管于七层宫殿之顶。然其因青春年少而放纵，对男子轻浮，竟与自家奴仆私通。因惧怕“他人或知我此事”，遂言：“我等不可居于此处。若我父母知此过失，必将我碎尸万段。我等当往他国生活。”二人遂携随身财物，由正门而出，心想“当往无人知晓之处生活”，于是双双离去。二人同住一处，因行房事，其女腹中怀了胎。待胎儿成熟，她与男子商议：“我胎已熟，于此无亲无故之处生产，于我二人皆是苦事，我们回父母家去吧。”那男子惧怕“我若去彼处，必无性命”，便以“今日去，明日去”等语拖延时日。其女思忖：“此愚人因己罪重，不敢前往。父母才是一心为我之人，他去或不去，我皆当去。”于是，她趁男子离家之际，收拾好家中用具，将自己要回娘家一事告知邻人，便上路了。

သောပိ ဃရံ အာဂန္တွာ တံ အဒိသွာ ပဋိဝိဿကေ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘သာ ကုလဃရံ ဂတာ’’တိ သုတွာ ဝေဂေန အနုဗန္ဓိတွာ အန္တရာမဂ္ဂေ သမ္ပာပုဏိ. တဿာပိ တတ္ထေဝ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနံ အဟောသိ. သော ‘‘ကိံ ဣဒံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သာမိ, မေ ဧကော ပုတ္တော ဇာတော’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကိံ ကရိဿာမာ’’တိ? ‘‘ယဿတ္ထာယ မယံ ကုလဃရံ ဂစ္ဆေယျာမ, တံ ကမ္မံ အန္တရာမဂ္ဂေဝ နိပ္ဖန္နံ, တတ္ထ ဂန္တွာ ကိံ ကရိဿာမ, နိဝတ္တိဿာမာ’’တိ ဒွေပိ ဧကစိတ္တာ ဟုတွာ နိဝတ္တိံသု. တဿ စ ဒါရကဿ ပန္ထေ ဇာတတ္တာ ပန္ထကောတိ နာမံ ကရိံသု. တဿာ နစိရဿေဝ အပရောပိ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌဟိ. သဗ္ဗံ [Pg.154] ပုရိမနယေနေဝ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ. တဿပိ ဒါရကဿ ပန္ထေ ဇာတတ္တာ ပဌမဇာတဿ မဟာပန္ထကောတိ နာမံ ကတွာ ဣတရဿ စူဠပန္ထကောတိ နာမံ ကရိံသု. တေ ဒွေပိ ဒါရကေ ဂဟေတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနမေဝ ဂတာ. တေသံ တတ္ထ ဝသန္တာနံ မဟာပန္ထကဒါရကော အညေ ဒါရကေ ‘‘စူဠပိတာ မဟာပိတာတိ, အယျကော အယျိကာ’’တိ စ ဝဒန္တေ သုတွာ မာတရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, အညေ ဒါရကာ ‘အယျကော အယျိကာ’တိပိ, ‘မဟာပိတာ စူဠပိတာ’တိပိ ဝဒန္တိ, ကစ္စိ အမှာကညေဝ ဉာတကာ နတ္ထီ’’တိ? ‘‘အာမ, တာတ, အမှာကံ ဧတ္ထ ဉာတကာ နတ္ထိ. ရာဇဂဟနဂရေ ပန ဝေါ ဓနသေဋ္ဌိ နာမ အယျကော, တတ္ထ အမှာကံ ဗဟူ ဉာတကာ’’တိ. ‘‘ကသ္မာ တတ္ထ န ဂစ္ဆထ, အမ္မာ’’တိ? သာ အတ္တနော အဂမနကာရဏံ ပုတ္တဿ အကထေတွာ ပုတ္တေသု ပုနပ္ပုနံ ကထေန္တေသု သာမိကံ အာဟ – ‘‘ဣမေ ဒါရကာ မံ အတိဝိယ ကိလမေန္တိ, ကိံ နော မာတာပိတရော ဒိသွာ မံသံ ခါဒိဿန္တိ, ဧဟိ, ဒါရကာနံ အယျကကုလံ ဒဿေဿာမာ’’တိ? ‘‘အဟံ သမ္မုခါ ဘဝိတုံ န သက္ခိဿာမိ, တေ ပန နယိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု ယေန ကေနစိ ဥပါယေန ဒါရကာနံ အယျကကုလမေဝ ဒဋ္ဌုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဒွေပိ ဇနာ ဒါရကေ အာဒါယ အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟံ ပတွာ နဂရဒွါရေ ဧကိဿာ သာလာယ ပဝိသိတွာ ဒါရကမာတာ ဒွေ ဒါရကေ ဂဟေတွာ အတ္တနော အာဂတဘာဝံ မာတာပိတူနံ အာရောစာပေသိ. တေ တံ သာသနံ သုတွာ, ‘‘သံသာရေ ဝိစရန္တာနံ န ပုတ္တော န ဓီတာ ဘူတပုဗ္ဗာ နာမ နတ္ထိ, တေ အမှာကံ မဟာပရာဓိကာ, န သက္ကာ တေဟိ အမှာကံ စက္ခုပထေ ဌာတုံ, ဧတ္တကံ နာမ ဓနံ ဂဟေတွာ ဒွေပိ ဇနာ ဖာသုကဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဇီဝန္တု, ဒါရကေ ပန ဣဓ ပေသေန္တူ’’တိ ဓနံ ဒတွာ ဒူတံ ပါဟေသုံ.

他也回到家中，不见其妻，便询问邻人。听说她已回娘家，便急忙追赶，在半路上追上了她。她也恰好在路途中分娩了。他问道：“贤妻，这是怎么回事？”“夫君，我生了一个儿子。”“如今该怎么办？”“我们本是为此事回娘家，如今这事在半路上就完成了，再去那里还有何用？我们回去吧。”二人心意相同，便折返回去。因这孩子生于路途(panthe)，便为他取名为‘盘陀伽’(Panthaka)。不久，她又怀了另一胎。一切皆如前述。这第二个孩子也生于路途，于是他们将先出生的命名为‘摩诃盘陀伽’(Mahāpanthaka)，后出生的命名为‘周利盘陀伽’(Cūḷapanthaka)。他们带着两个孩子回到了自己的住处。他们在那里居住时，长子摩诃盘陀伽听到其他孩子称呼“叔父、伯父”以及“祖父、祖母”，便问母亲：“母亲，别的孩子都称呼“祖父、祖母”，也称呼“伯父、叔父”，难道只有我们没有亲戚吗？”“是的，我儿，我们在这里没有亲戚。但在王舍城(Rājagaha)，你们有位名叫‘达那长者’(Dhanaseṭṭhi)的外祖父，我们在那里有很多亲戚。”“母亲，那为什么不去那里呢？”她没有将自己不能回去的缘由告诉儿子，当孩子们一再追问时，她便对丈夫说：“这些孩子实在让我为难，难道我们的父母见到我，还能吃了我的肉不成？走，我们带孩子去见见他们的外祖家吧。”“我无颜去见他们，不过我可以把孩子们送去。”“好的，无论如何，能让孩子们见到外祖家就好。”于是夫妇二人带着孩子，一路来到王舍城，在城门附近的一间客堂住下，孩子的母亲便派人去向自己的父母通报他们到达的消息。他们听到消息后说：“于轮回中流转，谁不曾为子，谁不曾为女？然而，他们二人对我们犯下大过，我们不能亲眼见到他们。让他们拿上这笔钱，去安乐之处生活吧，但须把孩子们送到这里来。”于是他们给了钱财，派使者送了过去。

တေဟိ ပေသိတံ ဓနံ ဂဟေတွာ ဒါရကေ အာဂတဒူတာနညေဝ ဟတ္ထေ ဒတွာ ပဟိဏိံသု. ဒါရကာ အယျကကုလေ ဝဍ္ဎန္တိ. တေသု စူဠပန္ထကော အတိဒဟရော, မဟာပန္ထကော ပန အယျကေန သဒ္ဓိံ ဒသဗလဿ ဓမ္မကထံ သောတုံ ဂစ္ဆတိ. တဿ နိစ္စံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ စိတ္တံ နမိ. သော အယျကံ အာဟ – ‘‘သစေ မံ အနုဇာနေယျာထ, အဟံ ပဗ္ဗဇေယျ’’န္တိ. ‘‘ကိံ ဝဒေသိ, တာတ, သကလဿ လောကဿပိ မေ ပဗ္ဗဇ္ဇာတော တဝ ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဘဒ္ဒိကာ. သစေ သက္ကောသိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. တံ [Pg.155] သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ, ‘‘ကိံ, ဂဟပတိ, ဒါရကော တေ လဒ္ဓေါ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ, အယံ မေ နတ္တာ တုမှာကံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတုကာမော’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အညတရံ ပိဏ္ဍပါတစာရိကံ ဘိက္ခုံ ‘‘ဣမံ ဒါရကံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ အာဏာပေသိ. ထေရော တဿ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ဗဟုံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပရိပုဏ္ဏဝဿော ဥပသမ္ပဒံ လဘိတွာ ယောနိသောမနသိကာရေန ကမ္မဋ္ဌာနံ ကရောန္တော အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သော ဈာနသုခေန ဖလသုခေန ဝီတိနာမေန္တော စိန္တေသိ – ‘‘သက္ကာ နု ခေါ ဣဒံ သုခံ စူဠပန္ထကဿ ဒါတု’’န္တိ! တတော အယျကသေဋ္ဌိဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧဝမာဟ – ‘‘မဟာသေဋ္ဌိ, သစေ အနုဇာနေယျာထ, အဟံ စူဠပန္ထကံ ပဗ္ဗာဇေယျ’’န္တိ. ‘‘ပဗ္ဗာဇေထ, ဘန္တေ’’တိ. သေဋ္ဌိ ကိရ သာသနေ စ သုပ္ပသန္နော, ‘‘ကတရဓီတာယ ဝေါ ဧတေ ပုတ္တာ’’တိ ပုစ္ဆိယမာနော စ ‘‘ပလာတဓီတာယာ’’တိ ဝတ္တုံ လဇ္ဇတိ, တသ္မာ သုခေနေဝ တေသံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနိ. ထေရော စူဠပန္ထကံ ပဗ္ဗာဇေတွာ သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေသိ. သော ပဗ္ဗဇိတွာဝ ဒန္ဓော အဟောသိ.

他们（夫妇）取了父母送来的钱财，把孩子交到来使的手中送走了。孩子们在祖父家长大。他们之中，周利盘陀伽年纪尚幼，摩诃盘陀伽(Mahāpanthaka)则与祖父一同去听十力世尊说法。他时常去到世尊跟前，心向出家。便对祖父说：“若您允许我，我愿出家。”“孩子，你说什么？我对世间所有人的出家尚不阻止，你的出家更是好事。若你能够，便出家吧。”于是带他到世尊处。世尊问：“长者，你得到这孩子了吗？”他答：“是的，尊者，这是我的外孙，想在您座下出家。”世尊便吩咐一位行乞的比丘：“让这孩子出家吧。”长老教导他皮五业处(tacapañcakakammaṭṭhāna)后，为他剃度。他广学佛语，年满二十岁时受具足戒，通过如理作意修习业处，证得阿罗汉果。他安享于禅乐与果乐时心想：“这快乐能否也给予周利盘陀伽呢？”于是来到祖父长者那里说：“大长者，若您允许，我愿为周利盘陀伽剃度。”“请为他剃度吧，尊者。”据说，那位长者对教法有甚深的信心，而且当被人问及“这些是您哪个女儿的孩子”时，他羞于回答“是跟人私奔的女儿所生”，因此很爽快地同意了他们出家。长老为周利盘陀伽剃度后，令他安住于诸戒。但他一出家后，就变得迟钝了。

‘‘ပဒ္မံ ယထာ ကောကနဒံ သုဂန္ဓံ,ပါတော သိယာ ဖုလ္လမဝီတဂန္ဓံ;

အင်္ဂီရသံ ပဿ ဝိရောစမာနံ,တပန္တမာဒိစ္စမိဝန္တလိက္ခေ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၂၃;

အ. နိ. ၅.၁၉၅) –

犹如拘迦那陀红莲，芳香馥郁，清晨绽放，其香不减；当观盎耆罗娑，辉耀于空，犹如太阳，炽盛光明。

ဣမံ ဧကံ ဂါထံ စတူဟိ မာသေဟိ ဥဂ္ဂဏှိတုံ နာသက္ခိ. သော ကိရ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ ပညဝါ ဟုတွာ အညတရဿ ဒန္ဓဘိက္ခုနော ဥဒ္ဒေသဂ္ဂဟဏကာလေ ပရိဟာသကေဠိံ အကာသိ. သော ဘိက္ခု တေန ပရိဟာသေန လဇ္ဇိတော နေဝ ဥဒ္ဒေသံ ဂဏှိ, န သဇ္ဈာယမကာသိ. တေန ကမ္မေန အယံ ပဗ္ဗဇိတွာဝ ဒန္ဓော ဇာတော, ဂဟိတဂဟိတံ ပဒံ ဥပရူပရိပဒံ ဂဏှန္တဿ နဿတိ. တဿ ဣမမေဝ ဂါထံ ဥဂ္ဂဟေတုံ ဝါယမန္တဿ စတ္တာရော မာသာ အတိက္ကန္တာ. အထ နံ မဟာပန္ထကော, ‘‘စူဠပန္ထက, တွံ ဣမသ္မိံ သာသနေ အဘဗ္ဗော, စတူဟိ မာသေဟိ ဧကံ ဂါထမ္ပိ ဂဏှိတုံ န သက္ကောသိ, ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ ပန ကထံ မတ္ထကံ ပါပေဿသိ, နိက္ခမ ဣတော’’တိ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎိ. စူဠပန္ထကော ဗုဒ္ဓသာသနေ သိနေဟေန ဂိဟိဘာဝံ န ပတ္ထေတိ.

此一偈颂，他用了四个月也未能学会。据说，他于迦叶(Kassapa)正等觉者时期出家，曾为有慧之人，却在一位迟钝比丘学习教诵时，对他加以戏弄嘲笑。那位比丘因被嘲笑而感到羞愧，便不敢学习教诵，也不敢讽诵。由于此业，他今生一出家即变得迟钝，每当学习后面的文句时，前面刚学过的文句就忘了。他努力学习此偈，四个月就这样过去了。于是，摩诃槃特对他说：“周利盘陀伽，你于此教法中不是适宜者，四个月连一首偈颂都学不会，又如何能圆满出家之务呢？离开这里！”就这样将他从精舍中赶了出去。周利盘陀伽因爱敬佛陀的教法，不愿还俗为在家人。

တသ္မိဉ္စ ကာလေ မဟာပန္ထကော ဘတ္တုဒ္ဒေသကော အဟောသိ. ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဗဟုံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ အာဒါယ အတ္တနော အမ္ဗဝနံ [Pg.156] ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ပူဇေတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဒသဗလံ ဝန္ဒိတွာ မဟာပန္ထကံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘ကိတ္တကာ, ဘန္တေ, သတ္ထု သန္တိကေ ဘိက္ခူ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ပဉ္စမတ္တာနိ ဘိက္ခုသတာနီ’’တိ. ‘‘သွေ, ဘန္တေ, ဗုဒ္ဓပ္ပမုခါနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ အာဒါယ အမှာကံ နိဝေသနေ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ. ‘‘ဥပါသက, စူဠပန္ထကော နာမ ဘိက္ခု ဒန္ဓော အဝိရုဠှိဓမ္မော, တံ ဌပေတွာ သေသာနံ နိမန္တနံ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ ထေရော အာဟ. တံ သုတွာ စူဠပန္ထကော စိန္တေသိ – ‘‘ထေရော ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ နိမန္တနံ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော မံ ဗာဟိရံ ကတွာ သမ္ပဋိစ္ဆတိ, နိဿံသယံ မယှံ ဘာတိကဿ မယိ စိတ္တံ ဘိန္နံ ဘဝိဿတိ, ကိံ ဒါနိ မယှံ ဣမိနာ သာသနေန, ဂိဟီ ဟုတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရောန္တော ဇီဝိဿာမီ’’တိ? သော ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ ဝိဗ္ဘမိတုံ ပါယာသိ.

其时，摩诃盘陀伽(Mahāpanthaka)为食事分配者。耆婆·拘摩罗跋耆(Jīvaka Komārabhacca)带着许多花、香与涂香，来到自己的芒果园供养世尊，听闻法后从座位起身，礼敬十力者，然后走近摩诃盘陀伽问道：“尊者，世尊身边有多少比丘？”“大约五百位比丘。”“尊者，明日请带领以佛陀为首的五百位比丘到我们家受食。”长老说：“优婆塞，有位名叫周利盘陀伽的比丘迟钝，于法不增长，除他之外，我接受对其余比丘的邀请。”周利盘陀伽听后心想：“长老接受对这么多比丘的邀请，却将我排除在外，毫无疑问，我兄长对我已心生嫌隙。如今我于此教法何益？我将还俗为在家人，行布施等福业而活。”于是第二天清晨，他便动身前去还俗。

သတ္ထာ ပစ္စူသကာလေယေဝ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ဣမံ ကာရဏံ ဒိသွာ ပဌမတရံ ဂန္တွာ စူဠပန္ထကဿ ဂမနမဂ္ဂေ ဒွါရကောဋ္ဌကေ စင်္ကမန္တော အဋ္ဌာသိ. စူဠပန္ထကော ဂစ္ဆန္တော သတ္ထာရံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကုဟိံ ပန တွံ, စူဠပန္ထက, ဣမာယ ဝေလာယ ဂစ္ဆသီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘာတာ မံ, ဘန္တေ, နိက္ကဍ္ဎတိ, တေနာဟံ ဝိဗ္ဘမိတုံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘စူဠပန္ထက, တဝ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမ မမ သန္တကာ, ဘာတရာ နိက္ကဍ္ဎိတော ကသ္မာ မမ သန္တိကံ နာဂဉ္ဆိ, ဧဟိ, ကိံ တေ ဂိဟိဘာဝေန, မမ သန္တိကေ ဘဝိဿသီ’’တိ စက္ကင်္ကိတတလေန ပါဏိနာ တံ သိရသိ ပရာမသိတွာ အာဒါယ ဂန္တွာ ဂန္ဓကုဋိပ္ပမုခေ နိသီဒါပေတွာ, ‘‘စူဠပန္ထက, ပုရတ္ထာဘိမုခေါ ဟုတွာ ဣမံ ပိလောတိကံ ‘ရဇောဟရဏံ ရဇောဟရဏ’န္တိ ပရိမဇ္ဇန္တော ဣဓေဝ ဟောဟီ’’တိ ဣဒ္ဓိယာ အဘိသင်္ခတံ ပရိသုဒ္ဓံ ပိလောတိကံ ဒတွာ ကာလေ အာရောစိတေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဇီဝကဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. စူဠပန္ထကောပိ သူရိယံ ဩလောကေန္တော တံ ပိလောတိကံ ‘‘ရဇောဟရဏံ ရဇောဟရဏ’’န္တိ ပရိမဇ္ဇန္တော နိသီဒိ. တဿ တံ ပိလောတိကခဏ္ဍံ ပရိမဇ္ဇန္တဿ ကိလိဋ္ဌံ အဟောသိ. တတော စိန္တေသိ – ‘‘ဣဒံ ပိလောတိကခဏ္ဍံ အတိဝိယ ပရိသုဒ္ဓံ, ဣမံ ပန အတ္တဘာဝံ နိဿာယ ပုရိမပကတိံ ဝိဇဟိတွာ ဧဝံ ကိလိဋ္ဌံ ဇာတံ, အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ’’တိ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေန္တော ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေသိ. သတ္ထာ ‘‘စူဠပန္ထကဿ စိတ္တံ ဝိပဿနံ အာရုဠှ’’န္တိ ဉတွာ, ‘‘စူဠပန္ထက, တွံ ပိလောတိကခဏ္ဍမေဝ သံကိလိဋ္ဌံ ‘ရဇံ ရဇ’န္တိ မာ သညံ ကရိ, အဗ္ဘန္တရေ ပန တေ ရာဂရဇာဒယော အတ္ထိ, တေ ဟရာဟီ’’တိ [Pg.157] ဝတွာ ဩဘာသံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပုရတော နိသိန္နော ဝိယ ပညာယမာနရူပေါ ဟုတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

世尊于黎明时分观察世间，见到此因缘，便先行至周利盘陀伽(Cūḷapanthaka)的路上，于门楼处经行而住。周利盘陀伽走着，见到世尊，便上前礼敬后站立一旁。于是世尊问他：“周利盘陀伽，你这个时候要去哪里？”“世尊，兄长将我逐出，因此我准备还俗。”“周利盘陀伽，你的出家是属于我的，被兄长逐出，为何不到我这里来？来，在家生活对你有何益处？你将住于我处。”世尊说着，用带有轮相的手掌抚摸他的头，带他到香孤邸(gandhakuṭi)前让他坐下，说：“周利盘陀伽，面向东方，一边擦拭此布，一边思惟‘除尘，除尘’，就在这里安住。”世尊以神通力化现一块洁净的布给他。到了用食的时间，世尊便由比丘僧众围绕，前往耆婆(Jīvaka)家，在铺设好的座位上就座。周利盘陀伽也看着太阳，一边擦拭那块布，一边思惟着“除尘，除尘”而坐。当他擦拭那块布片时，布变脏了。于是他思惟：“这块布片本来极为洁净，但因依此身体，舍弃了原来的状态而变得如此污秽。诸行实乃无常！”他由此建立起对坏灭的观想，增长了观(vipassanā)。世尊了知“周利盘陀伽的心已登上观”，便说：“周利盘陀伽，你不要只认为这块布片被尘垢所染，你内在实有贪欲等尘垢，当去除彼等。”说完放出光明，化现为仿佛坐在他面前的形象，说了以下诸偈：

‘‘ရာဂေါ ရဇော န စ ပန ရေဏု ဝုစ္စတိ,ရာဂဿေတံ အဓိဝစနံ ရဇောတိ;

ဧတံ ရဇ္ဇံ ဝိပ္ပဇဟိတွ ဘိက္ခဝေါ,ဝိဟရန္တိ တေ ဝိဂတရဇဿ သာသနေ.

“贪为尘，然非指尘埃；此‘尘’乃贪之异名。诸比丘舍离此尘，安住于离尘者之教法中。”

‘‘ဒေါသော ရဇော န စ ပန ရေဏု ဝုစ္စတိ,ဒေါသဿေတံ အဓိဝစနံ ရဇောတိ;

ဧတံ ရဇံ ဝိပ္ပဇဟိတွ ဘိက္ခဝေါ,ဝိဟရန္တိ တေ ဝိဂတရဇဿ သာသနေ.

“嗔为尘，然非指尘埃；此‘尘’乃嗔之异名。诸比丘舍离此尘，安住于离尘者之教法中。”

‘‘မောဟော ရဇော န စ ပန ရေဏု ဝုစ္စတိ,မောဟဿေတံ အဓိဝစနံ ရဇောတိ;

ဧတံ ရဇံ ဝိပ္ပဇဟိတွ ဘိက္ခဝေါ,ဝိဟရန္တိ တေ ဝိဂတရဇဿ သာသနေ’’တိ. (မဟာနိ. ၂၀၉);

“痴为尘，然非指尘埃；此‘尘’乃痴之异名。诸比丘舍离此尘，安住于离尘者之教法中。”

ဂါထာပရိယောသာနေ စူဠပန္ထကော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိယေဝဿ တီဏိ ပိဋကာနိ အာဂမိံသု.

偈颂结束时，周利盘陀伽与诸无碍解（paṭisambhidā）一同证得阿罗汉果。三藏亦与诸无碍解一同为彼所通达。

သော ကိရ ပုဗ္ဗေ ရာဇာ ဟုတွာ နဂရံ ပဒက္ခိဏံ ကရောန္တော နလာဋတော သေဒေ မုစ္စန္တေ ပရိသုဒ္ဓေန သာဋကေန နလာဋန္တံ ပုဉ္ဆိ, သာဋကော ကိလိဋ္ဌော အဟောသိ. သော ‘‘ဣမံ သရီရံ နိဿာယ ဧဝရူပေါ ပရိသုဒ္ဓေါ သာဋကော ပကတိံ ဇဟိတွာ ကိလိဋ္ဌော ဇာတော, အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ’’တိ အနိစ္စသညံ ပဋိလဘိ. တေ ကာရဏေနဿ ရဇောဟရဏမေဝ ပစ္စယော ဇာတော.

据说他过去世曾为国王，在右绕都城时，因额头出汗，便用一块洁净的布擦拭额头，那块布随即变得污秽。他想：“缘于此身，如此洁净的布舍弃其本性而变得污秽。诸行确实无常啊！”他因此获得了无常想。由于这个原因，“去除尘垢”这一业处便成了他的助缘。

ဇီဝကောပိ ခေါ ကောမာရဘစ္စော ဒသဗလဿ ဒက္ခိဏောဒကံ ဥပနာမေသိ. သတ္ထာ ‘‘နနု, ဇီဝက, ဝိဟာရေ ဘိက္ခူ အတ္ထီ’’တိ ဟတ္ထေန ပတ္တံ ပိဒဟိ. မဟာပန္ထကော ‘‘နနု, ဘန္တေ, ဝိဟာရေ ဘိက္ခူ နတ္ထီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘အတ္ထိ, ဇီဝကာ’’တိ အာဟ. ဇီဝကော ‘‘တေန ဟိ ဘဏေ ဂစ္ဆ, ဝိဟာရေ ဘိက္ခူနံ အတ္ထိဘာဝံ ဝါ နတ္ထိဘာဝံ ဝါ တွညေဝ ဇာနာဟီ’’တိ ပုရိသံ ပေသေသိ. တသ္မိံ ခဏေ စူဠပန္ထကော ‘‘မယှံ ဘာတိကော ‘ဝိဟာရေ ဘိက္ခူ နတ္ထီ’တိ ဘဏတိ[Pg.158], ဝိဟာရေ ဘိက္ခူနံ အတ္ထိဘာဝမဿ ပကာသေဿာမီ’’တိ သကလံ အမ္ဗဝနံ ဘိက္ခူနညေဝ ပူရေသိ. ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ စီဝရကမ္မံ ကရောန္တိ, ဧကစ္စေ ရဇနကမ္မံ ကရောန္တိ, ဧကစ္စေ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တိ. ဧဝံ အညမညအသဒိသံ ဘိက္ခုသဟဿံ မာပေသိ. သော ပုရိသော ဝိဟာရေ ဗဟူ ဘိက္ခူ ဒိသွာ နိဝတ္တိတွာ, ‘‘အယျ, သကလံ အမ္ဗဝနံ ဘိက္ခူဟိ ပရိပုဏ္ဏ’’န္တိ ဇီဝကဿ အာရောစေသိ. ထေရောပိ ခေါ တတ္ထေဝ –

耆婆王子育也向十力者奉上献施之水。世尊用手盖住钵说：“耆婆，难道精舍里没有比丘吗？”摩诃盘陀伽说：“尊者，精舍里不是没有比丘了吗？”世尊说：“有的，耆婆。”耆婆便派了一个人去，说：“你去吧，你亲自查明精舍里到底有没有比丘。”那时，周利盘陀伽心想：“我兄长说‘精舍里没有比丘’，我要向此人显现精舍里是有比丘的。”于是他让整个芒果园都充满了比丘。有些比丘在缝制僧衣，有些在染衣，有些在诵经。就这样，他化现出一千位彼此不同的比丘。那人看见精舍里有许多比丘，便回去向耆婆报告说：“主人，整个芒果园都满了比丘。”长老也确实就在那里——

‘‘သဟဿက္ခတ္တုမတ္တာနံ, နိမ္မိနိတွာန ပန္ထကော;

နိသီဒမ္ဗဝနေ ရမ္မေ, ယာဝ ကာလပ္ပဝေဒနာ’’တိ.

周利盘陀伽化现自身为一千比丘，安坐于悦意的芒果园中，静待用餐时刻的宣告。

အထ သတ္ထာ တံ ပုရိသံ အာဟ – ‘‘ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘သတ္ထာ စူဠပန္ထကံ နာမ ပက္ကောသတီ’တိ ဝဒေဟီ’’တိ. တေန ဂန္တွာ တထာ ဝုတ္တေ, ‘‘အဟံ စူဠပန္ထကော, အဟံ စူဠပန္ထကော’’တိ မုခသဟဿံ ဥဋ္ဌဟိ. သော ပုရိသော ပုန ဂန္တွာ, ‘‘သဗ္ဗေပိ ကိရ, ဘန္တေ, စူဠပန္ထကာယေဝ နာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ ဂန္တွာ ယော ‘အဟံ စူဠပန္ထကော’တိ ပဌမံ ဝဒတိ, တံ ဟတ္ထေ ဂဏှ, အဝသေသာ အန္တရဓာယိဿန္တီ’’တိ. သော တထာ အကာသိ. တာဝဒေဝ သဟဿမတ္တာ ဘိက္ခူ အန္တရဓာယိံသု. ထေရောပိ တေန ပုရိသေန သဒ္ဓိံ အဂမာသိ. သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ ဇီဝကံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဇီဝက, စူဠပန္ထကဿ ပတ္တံ ဂဏှာဟိ, အယံ တေ အနုမောဒနံ ကရိဿတီ’’တိ. ဇီဝကော တထာ အကာသိ. ထေရော သီဟနာဒံ နဒန္တော တရုဏသီဟော ဝိယ တီဟိ ပိဋကေဟိ သင်္ခေါဘေတွာ အနုမောဒနမကာသိ. သတ္ထာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူဟိ ဝတ္တေ ဒဿိတေ ဂန္ဓကုဋိပ္ပမုခေ ဌတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ သုဂတောဝါဒံ ဒတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဥယျောဇေတွာ သုရဘိဂန္ဓဝါသိတံ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိသိတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ဥပဂတော. အထ သာယနှသမယေ ဘိက္ခူ ဣတော စိတော စ သမောသရိတွာ ရတ္တကမ္ဗလသာဏိယာ ပရိက္ခိတ္တာ ဝိယ နိသီဒိတွာ သတ္ထု ဂုဏကထံ အာရဘိံသု, ‘‘အာဝုသော, မဟာပန္ထကော စူဠပန္ထကဿ အဇ္ဈာသယံ အဇာနန္တော စတူဟိ မာသေဟိ ဧကံ ဂါထံ ဥဂ္ဂဏှာပေတုံ န သက္ကောတိ, ‘ဒန္ဓော အယ’န္တိ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎိ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပန အတ္တနော အနုတ္တရဓမ္မရာဇတာယ ဧကသ္မိံယေဝဿ အန္တရဘတ္တေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ အဒါသိ, တီဏိ ပိဋကာနိ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိယေဝ အာဂတာနိ, အဟော ဗုဒ္ဓါနံ ဗလံ နာမ မဟန္တ’’န္တိ.

于是世尊对那人说：“去精舍，说‘世尊召唤周利盘陀伽(Cūḷapanthaka)’。”那人去后照样说了，随即响起一千个声音：“我是周利盘陀伽，我是周利盘陀伽！”那人又回去禀告说：“尊者，他们好像全都叫周利盘陀伽。”世尊说：“那么你再去，抓住第一个说‘我是周利盘陀伽’的人的手，其余的人就会消失。”他照样做了。立刻，那一千名比丘就消失了。长老（周利盘陀伽）也和那个人一同前来。世尊用完餐后，对耆婆(Jīvaka)说：“耆婆，拿周利盘陀伽的钵，他将为你作随喜开示。”耆婆照做了。长老如幼狮般作狮子吼，以三藏之法震撼全场，作了随喜开示。世尊从座位起身，在比丘僧团的围绕下前往精舍。在比丘们履行完职责后，世尊站在香孤邸(gandhakuṭi)门口，为比丘僧团作了善逝的教诫，讲解了业处，然后遣散了比丘僧团，进入充满芳香的香孤邸，如狮子般右胁而卧。到了傍晚时分，比丘们从各处聚集而来，如同被红色的毛毯围绕般坐下，开始谈论世尊的功德：“贤友(āvuso)们，大盘陀伽(Mahāpanthaka)不了知周利盘陀伽的根性，四个月都无法教会他一首偈颂，认为他迟钝而将他赶出精舍。然而，正自觉者以其无上法王之故，仅在一餐饭之间，就使他证得阿罗汉果并具足四无碍解，三藏也随之通达。啊，诸佛的力量真是伟大！”

အထ [Pg.159] ဘဂဝါ ဓမ္မသဘာယံ ဣမံ ကထာပဝတ္တိံ ဉတွာ, ‘‘အဇ္ဇ မယာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဗုဒ္ဓသေယျာယ ဥဋ္ဌာယ သုရတ္တဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ ဝိဇ္ဇုလတံ ဝိယ ကာယဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ ရတ္တကမ္ဗလသဒိသံ သုဂတမဟာစီဝရံ ပါရုပိတွာ သုရဘိဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမ္မ မတ္တဝရဝါရဏသီဟဝိဇမ္ဘိတဝိလာသေန အနန္တာယ ဗုဒ္ဓလီဠာယ ဓမ္မသဘံ ဂန္တွာ အလင်္ကတမဏ္ဍလမာဠမဇ္ဈေ သုပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနံ အဘိရုယှ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရံသိယော ဝိဿဇ္ဇေန္တော အဏ္ဏဝကုစ္ဆိံ ခေါဘယမာနော ယုဂန္ဓရမတ္ထကေ ဗာလသူရိယော ဝိယ အာသနမဇ္ဈေ နိသီဒိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ ပန အာဂတမတ္တေ ဘိက္ခုသံဃော ကထံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ တုဏှီ အဟောသိ. သတ္ထာ မုဒုကေန မေတ္တစိတ္တေန ပရိသံ ဩလောကေတွာ, ‘‘အယံ ပရိသာ အတိဝိယ သောဘတိ, ဧကဿပိ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စံ ဝါ ပါဒကုက္ကုစ္စံ ဝါ ဥက္ကာသိတသဒ္ဒေါ ဝါ ခိပိတသဒ္ဒေါ ဝါ နတ္ထိ, သဗ္ဗေပိ ဣမေ ဗုဒ္ဓဂါရဝေန သဂါရဝါ, ဗုဒ္ဓတေဇေန တဇ္ဇိတာ. မယိ အာယုကပ္ပမ္ပိ အကထေတွာ နိသိန္နေ ပဌမံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေတွာ န ကထေဿန္တိ. ကထာသမုဋ္ဌာပနဝတ္တံ နာမ မယာဝ ဇာနိတဗ္ဗံ, အဟမေဝ ပဌမံ ကထေဿာမီ’’တိ မဓုရေန ဗြဟ္မဿရေန ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ, ကာ စ ပန ဝေါ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, စူဠပန္ထကော ဣဒါနေဝ ဒန္ဓော, ပုဗ္ဗေပိ ဒန္ဓောယေဝ. န ကေဝလဉ္စဿာဟံ ဣဒါနေဝ အဝဿယော ဇာတော, ပုဗ္ဗေပိ အဝဿယော အဟောသိမေဝ. ပုဗ္ဗေ ပနာဟံ ဣမံ လောကိယကုဋုမ္ဗဿ သာမိကံ အကာသိံ, ဣဒါနိ လောကုတ္တရကုဋုမ္ဗဿာ’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော သောတုကာမေဟိ ဘိက္ခူဟိ အာယာစိတော အတီတံ အာဟရိ –

尔时，世尊在法堂了知此番议论后，心想：“今日我应前往。”于是从佛榻起身，穿上色泽鲜红的双层下衣，系上如闪电般的腰带，披上犹如红色毛毯的善逝大衣，从香孤邸出来，以醉象之威仪、狮子之奋迅，带着无尽的佛陀风范，前往法堂，登上于装饰庄严的殿堂中央善设的殊胜佛座。他放出六色佛光，犹如搅动大海深处，又如初升之日于持双山(Yugandhara)顶，安坐于座中。正等觉者刚一抵达，比丘僧团便中断谈话，默然不语。导师以柔和的慈心环视大众，心想：“此会众甚为庄严，无一人手足躁动，亦无咳嗽或喷嚏之声。彼等皆因敬佛而具恭敬心，为佛威光所摄。若我于此安坐一整劫而不语，他们亦不会先发起话题。发起话题之责，理应由我承担，我当先说。”于是世尊以梵天般悦耳的声音对诸比丘说：“诸比丘，你们现在聚在一起谈论什么？你们中断了什么未竟之言？”当被告知后，世尊说：“诸比丘，周利盘陀伽(Cūḷapanthaka)并非现在才迟钝，过去也是如此。我并非现在才成为他的依靠，过去也曾是他的依靠。然而，过去我使他成为世间财富的主人，如今则使他成为出世间财富的主人。”应诸比丘欲详闻其事的请求，世尊便讲述了过去之事——

‘‘အတီတေ, ဘိက္ခဝေ, ဗာရာဏသိနဂရဝါသီ ဧကော မာဏဝေါ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ သိပ္ပုဂ္ဂဟဏတ္ထာယ ဒိသာပါမောက္ခဿ အာစရိယဿ ဓမ္မန္တေဝါသိကော ဟုတွာ ပဉ္စန္နံ မာဏဝကသတာနံ အန္တရေ အတိဝိယ အာစရိယဿ ဥပကာရကော အဟောသိ, ပါဒပရိကမ္မာဒီနိ သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကရောတိ. ဒန္ဓတာယ ပန ကိဉ္စိ ဥဂ္ဂဏှိတုံ န သက္ကော’’တိ. အာစရိယော ‘‘အယံ မမ ဗဟူပကာရော, သိက္ခာပေဿာမိ န’’န္တိ ဝါယမန္တောပိ ကိဉ္စိ သိက္ခာပေတုံ န သက္ကောတိ. သော စိရံ ဝသိတွာ ဧကဂါထမ္ပိ ဥဂ္ဂဏှိတုံ အသက္ကောန္တော ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ‘‘ဂမိဿာမီ’’တိ အာစရိယံ အာပုစ္ဆိ. အာစရိယော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ မယှံ ဥပကာရကော, ပဏ္ဍိတဘာဝမဿ ပစ္စာသီသာမိ, န နံ ကာတုံ သက္ကောမိ[Pg.160], အဝဿံ မယာ ဣမဿ ပစ္စုပကာရော ကာတဗ္ဗော, ဧကမဿ မန္တံ ဗန္ဓိတွာ ဒဿာမီ’’တိ သော တံ အရညံ နေတွာ ‘‘ဃဋ္ဋေသိ ဃဋ္ဋေသိ, ကိံ ကာရဏာ ဃဋ္ဋေသိ? အဟမ္ပိ တံ ဇာနာမိ ဇာနာမီ’’တိ ဣမံ မန္တံ ဗန္ဓိတွာ ဥဂ္ဂဏှာပေန္တော အနေကသတက္ခတ္တုံ ပရိဝတ္တာပေတွာ, ‘‘ပညာယတိ တေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အာမ, ပညာယတီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဒန္ဓေန နာမ ဝါယာမံ ကတွာ ပဂုဏံ ကတံ သိပ္ပံ န ပလာယတီ’’တိ စိန္တေတွာ မဂ္ဂပရိဗ္ဗယံ ဒတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, ဣမံ မန္တံ နိဿာယ ဇီဝိဿသိ, အပလာယနတ္ထာယ ပနဿ နိစ္စံ သဇ္ဈာယံ ကရေယျာသီ’’တိ ဝတွာ တံ ဥယျောဇေသိ. အထဿ မာတာ ဗာရာဏသိယံ သမ္ပတ္တကာလေ ‘‘ပုတ္တော မေ သိပ္ပံ သိက္ခိတွာ အာဂတော’’တိ မဟာသက္ကာရသမ္မာနံ အကာသိ.

“诸比丘，过去，有一位居住在波罗奈城(Bārāṇasī)的青年，为学习技艺前往塔克西拉(Takkasilā)，成为一位名闻遐迩的导师(disāpāmokkha ācariya)的亲传弟子。在五百名青年中，他格外尽心地侍奉导师，做着按摩手足等一切事务。然而，由于天性迟钝，他什么技艺也学不会。导师心想：‘此人于我多有助益，我定要教导他。’虽努力尝试，却什么也教不会。他在那里住了很久，连一首偈颂也学不会，于是心生厌倦，便向导师告辞说：‘我要回去了。’导师心想：‘此人于我多有助益，我期望他能成为智者，但我做不到。我必须报答他，为他编一句咒语给他吧。’于是他带那青年到林中，为他编了这句咒语，并教他念诵：‘你努力，你努力，为何而努力？我也知道那原因，我知道(Ghaṭṭesi ghaṭṭesi, kiṃ kāraṇā ghaṭṭesi? Ahampi taṃ jānāmi jānāmi)。’他让青年重复了数百次，然后问：‘你学会了吗？’青年回答说：‘是的，学会了。’导师心想：‘迟钝之人努力学得熟练的技艺是不会忘失的。’于是给了他旅费，说：‘去吧，你将依靠这句咒语谋生。为免忘失，你应当恒常诵念。’说完便送他走了。当他抵达波罗奈城时，他的母亲以为‘我儿学成归来’，便对他致以极大的恭敬与供养。”

တဒါ ဗာရာဏသိရာဇာ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ကာယကမ္မာဒီသု ကောစိ ဒေါသော’’တိ ပစ္စဝေက္ခန္တော အတ္တနော အရုစ္စနကံ ကိဉ္စိ ကမ္မံ အဒိသွာ ‘‘အတ္တနော ဝဇ္ဇံ နာမ အတ္တနော န ပညာယတိ, ပရေသံ ပညာယတိ, နာဂရာနံ ပရိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သာယံ အညာတကဝေသေန နိက္ခမိတွာ, ‘‘သာယမာသံ ဘုဉ္ဇိတွာ နိသိန္နမနုဿာနံ ကထာသလ္လာပေါ နာမ နာနပ္ပကာရကော ဟောတိ, ‘သစာဟံ အဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေမိ, ပါပေန အဓမ္မိကေန ရညာ ဒဏ္ဍဗလိအာဒီဟိ ဟတမှာ’တိ ဝက္ခန္တိ. ‘သစေ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေမိ, ဒီဃာယုကော ဟောတု နော ရာဇာ’တိအာဒီနိ ဝတွာ မမ ဂုဏံ ကထေဿန္တီ’’တိ တေသံ တေသံ ဂေဟာနံ ဘိတ္တိအနုသာရေနေဝ ဝိစရတိ.

那时，波罗奈（Bārāṇasī）国王反省道：“我的身行等有什么过失吗？”他没有发现自己有任何不当的行为，于是想：“自己的过错自己看不见，而为他人所见。我应当去探察城中居民的看法。”于是，他在傍晚时分乔装出行，心想：“人们吃过晚饭坐在一起，谈话的内容五花八门。如果我以非法治理国家，他们就会说：‘我们被邪恶不义的国王用刑罚和赋税等摧残！’如果我以正法治理国家，他们就会说：‘愿我们的国王长寿！’等等，称颂我的功德。”他就这样沿着各家的墙根行走。

တသ္မိံ ခဏေ ဥမင်္ဂစောရာ ဒွိန္နံ ဂေဟာနံ အန္တရေ ဥမင်္ဂံ ဘိန္ဒန္တိ ဧကဥမင်္ဂေနေဝ ဒွေ ဂေဟာနိ ပဝိသနတ္ထာယ. ရာဇာ တေ ဒိသွာ ဂေဟစ္ဆာယာယ အဋ္ဌာသိ. တေသံ ဥမင်္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ ဘဏ္ဍကံ ဩလောကိတကာလေ မာဏဝေါ ပဗုဇ္ဈိတွာ တံ မန္တံ သဇ္ဈာယန္တော ‘‘ဃဋ္ဋေသိ ဃဋ္ဋေသိ, ကိံ ကာရဏာ ဃဋ္ဋေသိ? အဟမ္ပိ တံ ဇာနာမိ ဇာနာမီ’’တိ အာဟ. တေ တံ သုတွာ, ‘‘ဣမိနာ ကိရမှာ ဉာတာ, ဣဒါနိ နော နာသေဿတီ’’တိ နိဝတ္ထဝတ္ထာနိပိ ဆဍ္ဍေတွာ ဘီတာ သမ္မုခသမ္မုခဋ္ဌာနေနေဝ ပလာယိံသု. ရာဇာ တေ ပလာယန္တေ ဒိသွာ ဣတရဿ စ မန္တသဇ္ဈာယနသဒ္ဒံ သုတွာ ဂေဟညေဝ ဝဝတ္ထပေတွာ နာဂရာနံ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ နိဝေသနံ ပါဝိသိ. သော ဝိဘာတာယ ပန ရတ္တိယာ ပါတောဝေကံ ပုရိသံ ပက္ကောသိတွာ အာဟ – ‘‘ဂစ္ဆ ဘဏေ, အသုကဝီထိယံ နာမ ယသ္မိံ ဂေဟေ ဥမင်္ဂေါ ဘိန္နော, တတ္ထ တက္ကသိလတော သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အာဂတမာဏဝေါ အတ္ထိ, တံ အာနေဟီ’’တိ. သော [Pg.161] ဂန္တွာ ‘‘ရာဇာ တံ ပက္ကောသတီ’’တိ ဝတွာ မာဏဝံ အာနေသိ. အထ နံ ရာဇာ အာဟ – ‘‘တွံ, တာတ, တက္ကသိလတော သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အာဂတမာဏဝေါ’’တိ? ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘အမှာကမ္ပိ တံ သိပ္ပံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဒေဝ, သမာနာသနေ နိသီဒိတွာ ဂဏှာဟီ’’တိ. ရာဇာပိ တထာ ကတွာ မန္တံ ဂဟေတွာ ‘‘အယံ တေ အာစရိယဘာဂေါ’’တိ သဟဿံ အဒါသိ.

就在那时，盗贼们正在两栋房子之间挖掘地道，想要通过一个地道进入两间房屋。国王看见他们，就站在房子的阴影里。当盗贼们挖通地道进入屋内查看财物时，那青年醒了过来，念诵起咒语：“你搅扰，你搅扰，为何搅扰？我也知道那事，我知道！”盗贼们听到这话，心想：“看来我们被他发现了，现在他要将我们灭摈了！”他们惊恐地连身上穿的衣服都丢下，朝着正前方径直逃走了。国王看见他们逃跑，又听到另一人念诵咒语的声音，便记下了那所房子，巡视城中后，回到了王宫。天亮后，国王一大早就召来一个人说：“去某某街，在那间被挖了地道的房子里，有一位从塔克西拉(Takkasilā)学艺归来的青年，把他带来。”那人去后说：“国王召见您。”便把那青年带来了。于是国王问他：“孩子，你就是那位从塔克西拉学艺归来的青年吗？”“是的，陛下。”“也把那门技艺教给我吧。”“好的，陛下。请与我同坐学习。”国王也照样做了，学会咒语后说：“这是给你的师资。”并给了他一千钱。

တဒါ သေနာပတိ ရညော ကပ္ပကံ အာဟ – ‘‘ကဒါ ရညော မဿုံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘သွေ ဝါ ပရသုဝေ ဝါ’’တိ. သော တဿ သဟဿံ ဒတွာ ‘‘ကိစ္စံ မေ အတ္ထီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ကိံ, သာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ရညော မဿုကမ္မံ ကရောန္တော ဝိယ ဟုတွာ ခုရံ အတိဝိယ ပဟံသိတွာ ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒ, တွံ သေနာပတိ ဘဝိဿသိ, အဟံ ရာဇာ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ရညော မဿုကမ္မကရဏဒိဝသေ ဂန္ဓောဒကေန မဿုံ တေမေတွာ ခုရံ ပဟံသိတွာ နလာဋန္တေ ဂဟေတွာ, ‘‘ခုရော ထောကံ ကုဏ္ဌဓာရော, ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပုန ဧကမန္တံ ဌတွာ ခုရံ ပဟံသိ. တသ္မိံ ခဏေ ရာဇာ အတ္တနော မန္တံ သရိတွာ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တော ‘‘ဃဋ္ဋေသိ ဃဋ္ဋေသိ, ကိံ ကာရဏာ ဃဋ္ဋေသိ? အဟမ္ပိ တံ ဇာနာမိ ဇာနာမီ’’တိ အာဟ. နှာပိတဿ နလာဋတော သေဒါ မုစ္စိံသု. သော ‘‘ဇာနာတိ မမ ကာရဏံ ရာဇာ’’တိ ဘီတော ခုရံ ဘူမိယံ ခိပိတွာ ပါဒမူလေ ဥရေန နိပဇ္ဇိ. ရာဇာနော နာမ ဆေကာ ဟောန္တိ, တေန တံ ဧဝမာဟ – ‘‘အရေ, ဒုဋ္ဌ, နှာပိတ, ‘န မံ ရာဇာ ဇာနာတီ’တိ သညံ ကရောသီ’’တိ. ‘‘အဘယံ မေ ဒေဟိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဟောတု, မာ ဘာယိ, ကထေဟီ’’တိ. သေနာပတိ မေ, ဒေဝ, သဟဿံ ဒတွာ, ‘‘ရညော မဿုံ ကရောန္တော ဝိယ ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒ, အဟံ ရာဇာ ဟုတွာ တံ သေနာပတိံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟာတိ. ရာဇာ တံ သုတွာ ‘‘အာစရိယံ မေ နိဿာယ ဇီဝိတံ လဒ္ဓ’’န္တိ စိန္တေတွာ သေနာပတိံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘အမ္ဘော, သေနာပတိ, ကိံ နာမ တယာ မမ သန္တိကာ န လဒ္ဓံ, ဣဒါနိ တံ ဒဋ္ဌုံ န သက္ကောမိ, မမ ရဋ္ဌာ နိက္ခမာဟီ’’တိ တံ ရဋ္ဌာ ပဗ္ဗာဇေတွာ အာစရိယံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘အာစရိယ, တံ နိဿာယ မယာ ဇီဝိတံ လဒ္ဓ’’န္တိ ဝတွာ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကရိတွာ တဿ သေနာပတိဋ္ဌာနံ အဒါသိ. ‘‘သော တဒါ စူဠပန္ထကော အဟောသိ, သတ္ထာ ဒိသာပါမောက္ခော အာစရိယော’’တိ.

那时，将军对国王的理发师说：“你何时为国王剃须？”“明日或后日。”将军给他一千钱，说：“我有一事。”理发师问：“何事，主人？”将军说：“你佯装为国王剃须，将剃刀磨得极其锋利，割断他的喉管。你将成为将军，我则为王。”理发师应诺：“好的。”到了为国王剃须之日，他用香水浸湿胡须，磨利剃刀，将剃刀置于国王额前，心想：“剃刀有些钝，须一击即断喉管。”于是又退到一旁磨刀。这时，国王忆起自己的咒语，便念诵道：“你磨，你磨，为何而磨？我也知道，我也知道。”理发师额头冒出冷汗，心想：“国王知道我的缘由了。”他惊恐地将剃刀掷于地上，以胸膛伏于国王足下。国王们是机敏的，因此对他说：“喂，恶劣的理发师，你以为国王不知道吗？”“天王，请赐我无畏！”“好吧，勿惧，说吧。”“天王，将军给我一千钱，说：‘佯装为陛下剃须时割断喉管，我为王后将立你为将军。’”国王听后想：“我因老师而得活命。”于是召来将军说：“喂，将军，你从我这里有什么未曾得到？如今我不能见你，离开我的国家吧。”遂将他驱逐出境。然后召来老师说：“老师，因你我才得活命。”给予他极大恭敬供养，并授予他将军之位。当时，那位老师就是周利盘陀伽，而世尊就是那位世界闻名的导师。

သတ္ထာ ဣမံ အတီတံ အာဟရိတွာ, ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, ပုဗ္ဗေပိ စူဠပန္ထကော ဒန္ဓောယေဝ အဟောသိ, တဒါပိဿာဟံ အဝဿယော ဟုတွာ တံ လောကိယကုဋုမ္ဗေ [Pg.162] ပတိဋ္ဌာပေသိ’’န္တိ ဝတွာ ပုန ဧကဒိဝသံ ‘‘အဟော သတ္ထာ စူဠပန္ထကဿ အဝဿယော ဇာတော’’တိ ကထာယ သမုဋ္ဌိတာယ စူဠသေဋ္ဌိဇာတကေ အတီတဝတ္ထုံ ကထေတွာ –

世尊引述此过去事，说道：“诸比丘，往昔周利盘陀伽亦是如此迟钝，那时我亦曾是他的依靠，使他安立于世间财富。”说完后，又于某日，当“啊！世尊成了周利盘陀伽的依靠”之言兴起时，便在《小长者本生》(Cūḷaseṭṭhijātaka)中讲述了过去之事——

‘‘အပ္ပကေနာပိ မေဓာဝီ, ပါဘတေန ဝိစက္ခဏော;

သမုဋ္ဌာပေတိ အတ္တာနံ, အဏုံ အဂ္ဂိံဝ သန္ဓမ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁.၄) –

具慧明辨者，虽仅凭少许资财，亦能建立自身，犹如吹燃微火。

ဂါထံ ဝတွာ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝါဟံ ဣမဿ အဝဿယော ဇာတော, ပုဗ္ဗေပိ အဝဿယော အဟောသိမေဝ. ပုဗ္ဗေ ပနာဟံ ဣမံ လောကိယကုဋုမ္ဗဿ သာမိကံ အကာသိံ, ဣဒါနိ လောကုတ္တရကုဋုမ္ဗဿ. တဒါ ဟိ စူဠန္တေဝါသိကော စူဠပန္ထကော အဟောသိ, စူဠသေဋ္ဌိ ပန ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော နက္ခတ္တကောဝိဒေါ အဟမေဝါ’’တိ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ.

说完此偈，（世尊说道：）“诸比丘，我非仅于今世方为此人之依靠，往昔亦曾是其依靠。然往昔我使他成为世间财富之主，如今则使他成为出世间财富之主。当时，小弟子即是周利盘陀伽，而小长者——智慧、干练、通晓星象者，则正是我。”如此，（世尊）会合了本生故事。

ပုနေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ, ‘‘အာဝုသော, စူဠပန္ထကော စတူဟိ မာသေဟိ စတုပ္ပဒံ ဂါထံ ဂဟေတုံ အသက္ကောန္တောပိ ဝီရိယံ အနောဿဇ္ဇိတွာဝ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတော, ဣဒါနိ လောကုတ္တရဓမ္မကုဋုမ္ဗဿ သာမိကော ဇာတော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မမ သာသနေ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဘိက္ခု လောကုတ္တရဓမ္မဿ သာမိကော ဟောတိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

又于某日，（比丘们）于法堂中发起此言：“贤友们，周利盘陀伽虽于四月之中，未能学会一首四句偈，然不舍精进，终得安住于阿罗汉位，如今已成出世间法财之主。”世尊前来问道：“诸比丘，汝等今者集于此处，共议何言？”闻言“是此言”后，（世尊）说：“诸比丘，于我教法中，发起精进之比丘，必能成为出世间法之主。”说完便说了这首偈颂——

၂၅.

25.

‘‘ဥဋ္ဌာနေနပ္ပမာဒေန, သံယမေန ဒမေန စ;

ဒီပံ ကယိရာထ မေဓာဝီ, ယံ ဩဃော နာဘိကီရတီ’’တိ.

奋勉不放逸，克己自调御； 智者应建造，洪水不淹洲。

တတ္ထ ဒီပံ ကယိရာထာတိ ဝီရိယသင်္ခါတေန ဥဋ္ဌာနေန, သတိယာ အဝိပ္ပဝါသာကာရသင်္ခါတေန အပ္ပမာဒေန, စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလသင်္ခါတေန သံယမေန, ဣန္ဒြိယဒမေန စာတိ ဣမေဟိ ကာရဏဘူတေဟိ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ ဓမ္မောဇပညာယ သမန္နာဂတော မေဓာဝီ ဣမသ္မိံ အတိဝိယ ဒုလ္လဘပတိဋ္ဌတာယ အတိဂမ္ဘီရေ သံသာရသာဂရေ အတ္တနော ပတိဋ္ဌာနဘူတံ အရဟတ္တဖလံ ဒီပံ ကယိရာထ ကရေယျ, ကာတုံ သက္ကုဏေယျာတိ အတ္ထော. ကီဒိသံ? ယံ ဩဃော နာဘိကီရတီတိ ယံ စတုဗ္ဗိဓောပိ ကိလေသောဃော အဘိကိရိတုံ ဝိဒ္ဓံသေတုံ န သက္ကောတိ. န ဟိ သက္ကာ အရဟတ္တံ ဩဃေန အဘိကိရိတုန္တိ.

于此，“当造作洲岛”者，谓：具足法味智慧的智者，以奋起（即精进）、不放逸（即与念不离之状态）、防护（即四遍净戒）与调伏诸根，以此四种为因之法，于此立足极为难得、甚为深邃的轮回大海中，应当造作作为自己立足处的阿罗汉果为洲岛。此即“应当做、能够做”之义。是怎样的洲岛呢？“暴流不能淹没”者，谓四种烦恼暴流皆不能淹没、毁坏。诚然，阿罗汉果不可能为暴流所淹没。

ဂါထာပရိယောသာနေ [Pg.163] ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. ဧဝံ ဒေသနာ သမ္ပတ္တပရိသာယ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹等果位。如是，此说法对到场的会众有益。

စူဠပန္ထကတ္ထေရဝတ္ထု တတိယံ.

周利盘陀伽长老的故事 第三。

၄. ဗာလနက္ခတ္တသံဃုဋ္ဌဝတ္ထု

4. 宣告愚人节庆事

ပမာဒမနုယုဉ္ဇန္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဗာလနက္ခတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“耽溺于放逸”（Pamādamanuyuñjanti）开头的法说，是导师住于祇陀林时，就愚人节庆之事而说的。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ သာဝတ္ထိယံ ဗာလနက္ခတ္တံ နာမ သံဃုဋ္ဌံ. တသ္မိံ နက္ခတ္တေ ဗာလာ ဒုမ္မေဓိနော ဇနာ ဆာရိကာယ စေဝ ဂေါမယေန စ သရီရံ မက္ခေတွာ သတ္တာဟံ အသဗ္ဘံ ဘဏန္တာ ဝိစရန္တိ. ကိဉ္စိ ဉာတိ သုဟဇ္ဇံ ဝါ ပဗ္ဗဇိတံ ဝါ ဒိသွာ လဇ္ဇန္တာ နာမ နတ္ထိ. ဒွါရေ ဒွါရေ ဌတွာ အသဗ္ဘံ ဘဏန္တိ. မနုဿာ တေသံ အသဗ္ဘံ သောတုံ အသက္ကောန္တာ ယထာဗလံ အဍ္ဎံ ဝါ ပါဒံ ဝါ ကဟာပဏံ ဝါ ပေသေန္တိ. တေ တေသံ ဒွါရေ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဂဟေတွာ ပက္ကမန္တိ. တဒါ ပန သာဝတ္ထိယံ ပဉ္စ ကောဋိမတ္တာ အရိယသာဝကာ ဝသန္တိ, တေ သတ္ထု သန္တိကံ သာသနံ ပေသယိံသု – ‘‘ဘဂဝါ, ဘန္တေ, သတ္တာဟံ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ နဂရံ အပ္ပဝိသိတွာ ဝိဟာရေယေဝ ဟောတူ’’တိ. တဉ္စ ပန သတ္တာဟံ ဘိက္ခုသံဃဿ ဝိဟာရေယေဝ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ သမ္ပာဒေတွာ ပဟိဏိံသု, သယမ္ပိ ဂေဟာ န နိက္ခမိံသု. တေ နက္ခတ္တေ ပန ပရိယောသိတေ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ နဂရံ ပဝေသေတွာ မဟာဒါနံ ဒတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ, ‘‘ဘန္တေ, အတိဒုက္ခေန နော သတ္တ ဒိဝသာနိ အတိက္ကန္တာနိ, ဗာလာနံ အသဗ္ဘာနိ သုဏန္တာနံ ကဏ္ဏာ ဘိဇ္ဇနာကာရပ္ပတ္တာ ဟောန္တိ, ကောစိ ကဿစိ န လဇ္ဇတိ, တေန မယံ တုမှာကံ အန္တောနဂရံ ပဝိသိတုံ နာဒမှ, မယမ္ပိ ဂေဟတော န နိက္ခမိမှာ’’တိ အာဟံသု. သတ္ထာ တေသံ ကထံ သုတွာ, ‘‘ဗာလာနံ ဒုမ္မေဓာနံ ကိရိယာ နာမ ဧဝရူပါ ဟောတိ, မေဓာဝိနော ပန ဓနသာရံ ဝိယ အပ္ပမာဒံ ရက္ခိတွာ အမတမဟာနိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိံ ပါပုဏန္တီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

一时，在舍卫城(Sāvatthī)宣告了一个名为“愚人节庆”(Bālanakkhatta)的节庆。在此节庆中，愚昧无智的人们用灰和牛粪涂抹身体，一连七天口出秽言，四处游荡。他们见到任何亲友或出家人，都毫无羞耻之心。他们站在家家户户门口说粗话，人们不堪入耳，便尽己所能地给他们半个、四分之一个或一枚咖哈巴那(kahāpaṇa)。他们拿到钱后就离去。当时，舍卫城住有五千万圣弟子，他们派人传话给世尊：“尊者，愿世尊与比丘僧团七日内不要进城，就住在寺院里吧。”那七天里，他们为比丘僧团准备了粥饭等物送到寺院，自己也不出门。节庆结束后，在第八天，他们恭请以佛陀为首的比丘僧团入城，行大布施后坐于一旁说：“诸位尊者，我等此七日过得极为痛苦，听那些愚人说粗话，耳朵都快要裂开了。无人有任何羞耻心，因此我等未让诸位入城，我等自己也没有出门。”导师听了他们的话后说：“愚昧无智者的行为就是如此，而智者则如守护珍宝般守护不放逸，证得不死的无上涅槃。”说完便说了这些偈颂——

၂၆.

26.

‘‘ပမာဒမနုယုဉ္ဇန္တိ, ဗာလာ ဒုမ္မေဓိနော ဇနာ;

အပ္ပမာဒဉ္စ မေဓာဝီ, ဓနံ သေဋ္ဌံဝ ရက္ခတိ.

愚昧无智人，耽溺于放逸； 智者护不逸，如护最胜财。

၂၇.

27.

‘‘မာ [Pg.164] ပမာဒမနုယုဉ္ဇေထ, မာ ကာမရတိသန္ထဝံ;

အပ္ပမတ္တော ဟိ ဈာယန္တော, ပပ္ပောတိ ဝိပုလံ သုခ’’န္တိ.

莫耽溺放逸，莫亲近欲乐。 不放逸禅思，能得大安乐。

တတ္ထ ဗာလာတိ ဗာလျေန သမန္နာဂတာ ဣဓလောကပရလောကတ္ထံ အဇာနန္တာ. ဒုမ္မေဓိနောတိ နိပ္ပညာ. တေ ပမာဒေ အာဒီနဝံ အပဿန္တာ ပမာဒံ အနုယုဉ္ဇန္တိ ပဝတ္တေန္တိ, ပမာဒေန ကာလံ ဝီတိနာမေန္တိ. မေဓာဝီတိ ဓမ္မောဇပညာယ သမန္နာဂတော ပန ပဏ္ဍိတော ကုလဝံသာဂတံ သေဋ္ဌံ ဥတ္တမံ သတ္တရတနဓနံ ဝိယ အပ္ပမာဒံ ရက္ခတိ. ယထာ ဟိ ဥတ္တမံ ဓနံ နိဿာယ ‘‘ကာမဂုဏသမ္ပတ္တိံ ပါပုဏိဿာမ, ပုတ္တဒါရံ ပေါသေဿာမ, ပရလောကဂမနမဂ္ဂံ သောဓေဿာမာ’’တိ ဓနေ အာနိသံသံ ပဿန္တာ တံ ရက္ခန္တိ, ဧဝံ ပဏ္ဍိတောပိ အပ္ပမတ္တော ‘‘ပဌမဇ္ဈာနာဒီနိ ပဋိလဘိဿာမိ, မဂ္ဂဖလာဒီနိ ပါပုဏိဿာမိ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ, ဆ အဘိညာ သမ္ပာဒေဿာမီ’’တိ အပ္ပမာဒေ အာနိသံသံ ပဿန္တော ဓနံ သေဋ္ဌံဝ အပ္ပမာဒံ ရက္ခတီတိ အတ္ထော. မာ ပမာဒန္တိ တသ္မာ တုမှေ မာ ပမာဒမနုယုဉ္ဇေထ မာ ပမာဒေန ကာလံ ဝီတိနာမယိတ္ထ. မာ ကာမရတိသန္ထဝန္တိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု ရတိသင်္ခါတံ တဏှာသန္ထဝမ္ပိ မာ အနုယုဉ္ဇေထ မာ စိန္တယိတ္ထ မာ ပဋိလဘိတ္ထ. အပ္ပမတ္တော ဟီတိ ဥပဋ္ဌိတဿတိတာယ ဟိ အပ္ပမတ္တော ဈာယန္တော ပုဂ္ဂလော ဝိပုလံ ဥဠာရံ နိဗ္ဗာနသုခံ ပါပုဏာတီတိ.

此中，“愚人”是指具足愚痴、不了知此世与他世利益的人。“无智”即无慧。他们不见放逸的过患，而耽溺、投身于放逸，以放逸度日。而“智者”，是具足知法之慧的贤智者，他守护不放逸，犹如守护家传的七宝胜财。譬如，人们因见到财富的利益，心想：“我们将获得圆满的欲乐，养育妻儿，清净通往他世的道路”，从而守护财富；同样地，贤智者也因见到不放逸的利益，心想：“我将证得初禅等，证得道与果，圆满三明六通”，从而如护胜财般守护不放逸。此即其义。“莫耽溺放逸”意指：因此，你们不要耽溺于放逸，不要以放逸度日。“莫爱欲乐欢”意指：对于事物欲和烦恼欲中名为“乐”的渴爱与亲近，你们也不要耽溺、思惟、获得。“不放逸者勤禅修”意指：因为具足现前之念而不放逸、勤于禅修的个人，能证得广大、殊胜的涅槃之乐。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂结束时，许多人成为预流者等。此说法对大众带来了利益。

ဗာလနက္ခတ္တသံဃုဋ္ဌဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

第四则，愚人节庆喧闹的故事终。

၅. မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထု

5. 大迦叶长老的故事

ပမာဒံ အပ္ပမာဒေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော မဟာကဿပတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

佛陀住于祇陀林(Jetavana)时，缘于大迦叶(Mahākassapa)长老，宣说了这则以“Pamādaṃ appamādena”为开头的教法。

ဧကသ္မိဉှိ ဒိဝသေ ထေရော ပိပ္ဖလိဂုဟာယံ ဝိဟရန္တော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ ပမတ္တေ စ အပ္ပမတ္တေ စ ဥဒကပထဝီပဗ္ဗတာဒီသု စဝနကေ ဥပပဇ္ဇနကေ စ သတ္တေ [Pg.165] ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဩလောကေန္တော နိသီဒိ. သတ္ထာ ဇေတဝနေ နိသိန္နကောဝ ‘‘ကေန နု ခေါ ဝိဟာရေန အဇ္ဇ မမ ပုတ္တော ကဿပေါ ဝိဟရတီ’’တိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဥပဓာရေန္တော ‘‘သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ဩလောကေန္တော ဝိဟရတီ’’တိ ဉတွာ ‘‘သတ္တာနံ စုတူပပါတော နာမ ဗုဒ္ဓဉာဏေနပိ အပရိစ္ဆိန္နော, မာတုကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ မာတာပိတရော အဇာနာပေတွာ စဝနသတ္တာနံ ပရိစ္ဆေဒေါ ကာတုံ န သက္ကာ, တေ ဇာနိတုံ တဝ အဝိသယော, ကဿပ, အပ္ပမတ္တကော တဝ ဝိသယော, သဗ္ဗသော ပန စဝန္တေ စ ဥပပဇ္ဇန္တေ စ ဇာနိတုံ ပဿိတုံ ဗုဒ္ဓါနမေဝ ဝိသယော’’တိ ဝတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သမ္မုခေ နိသိန္နော ဝိယ ဟုတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

某日，长老住于毕钵罗窟（Pipphaliguhā），在王舍城行乞后，食毕返回，增长光明，以天眼观察于水、地、山等处放逸与不放逸、正死去与正投生的众生，然后坐下。世尊坐于祇陀林，心想：“今日我儿迦叶以何种方式安住？”遂以天眼审视，了知他正观察众生的死与生，便说道：“众生的死与生，即便是佛智也无法限定其范围。对于在母胎中结生而父母尚不知晓就死去的众生，是无法加以限定的。迦叶，了知这些非你所及，你的范围是有限的。然而，要完全了知与看见所有正在死去和正在投生的众生，唯是诸佛的境界。”说完，他遍布光明，仿佛就坐在长老面前，说了这首偈颂：

၂၈.

28.

‘‘ပမာဒံ အပ္ပမာဒေန, ယဒါ နုဒတိ ပဏ္ဍိတော;

ပညာပါသာဒမာရုယှ, အသောကော သောကိနိံ ပဇံ;

ပဗ္ဗတဋ္ဌောဝ ဘူမဋ္ဌေ, ဓီရော ဗာလေ အဝေက္ခတီ’’တိ.

智者以无逸，除去放逸时； 无忧登慧阁，观忧愁愚人； 恰如登高山，俯视于地面。

တတ္ထ နုဒတီတိ ယထာ နာမ ပေါက္ခရဏိံ ပဝိသန္တံ နဝေါဒကံ ပုရာဏောဒကံ ခေါဘေတွာ တဿောကာသံ အဒတွာ တံ အတ္တနော မတ္ထကမတ္ထကေန ပလာယန္တံ နုဒတိ နီဟရတိ, ဧဝမေဝ ပဏ္ဍိတော အပ္ပမာဒလက္ခဏံ ဗြူဟေန္တော ပမာဒဿောကာသံ အဒတွာ ယဒါ အပ္ပမာဒဝေဂေန တံ နုဒတိ နီဟရတိ, အထ သော ပနုန္နပမာဒေါ အစ္စုဂ္ဂတတ္ထေန ပရိသုဒ္ဓံ ဒိဗ္ဗစက္ခုသင်္ခါတံ ပညာပါသာဒံ တဿ အနုစ္ဆဝိကံ ပဋိပဒံ ပူရေန္တော တာယ ပဋိပဒါယ နိဿေဏိယာ ပါသာဒံ ဝိယ အာရုယှ ပဟီနသောကသလ္လတာယ အသောကော, အပ္ပဟီနသောကသလ္လတာယ သောကိနိံ ပဇံ သတ္တနိကာယံ စဝမာနဉ္စေဝ ဥပပဇ္ဇမာနဉ္စ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ အဝေက္ခတိ ပဿတိ. ယထာ ကိံ? ပဗ္ဗတဋ္ဌောဝ ဘူမဋ္ဌေတိ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိ ဌိတော ဘူမိယံ ဌိတေ, ဥပရိပါသာဒေ ဝါ ပန ဌိတော ပါသာဒပရိဝေဏေ ဌိတေ အကိစ္ဆေန အဝေက္ခတိ, တထာ သောပိ ဓီရော ပဏ္ဍိတော မဟာခီဏာသဝေါ အသမုစ္ဆိန္နဝဋ္ဋဗီဇေ ဗာလေ စဝန္တေ စ ဥပပဇ္ဇန္တေ စ အကိစ္ဆေန အဝေက္ခတီတိ.

于此偈颂中，“驱除”者，譬如注入池塘的新水，搅动旧水，不予其位，以己之顶将（旧水）驱逐、排出。如是，智者增长不放逸之相，不予放逸机会，当以不放逸之势驱逐、排出彼放逸时，彼已驱除放逸者，圆满与那名为清净天眼、极其崇高的慧殿堂相应的行道，并以该行道，如以阶梯登上殿堂般登上慧殿堂后，因已断除愁箭而为无愁者，以天眼观见未断愁箭而有愁的众生，正在死与正在生。譬如什么呢？犹如立于山顶者观见地上之人，或立于殿堂之上者，轻易地观见殿堂庭院中之人。如是，彼贤智的大漏尽者，亦轻易地观见未断轮回种子的愚人，正在死与正在生。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ သစ္ဆိကရိံသူတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹果等。

မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

大迦叶长老的故事，第五。

၆. ပမတ္တာပမတ္တဒွေသဟာယကဝတ္ထု

6. 放逸与不放逸二友的故事

အပ္ပမတ္တော [Pg.166] ပမတ္တေသူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဒွေ သဟာယကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“不放逸者于放逸者中……”此法说，是导师住于祇陀林(Jetavana)时，缘于两位朋友比丘而说。

တေ ကိရ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အာရညကဝိဟာရံ ပဝိသိံသု. တေသု ဧကော ကိရ ကာလဿေဝ ဒါရူနိ အာဟရိတွာ အင်္ဂါရကပလ္လံ သဇ္ဇေတွာ ဒဟရသာမဏေရေဟိ သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော ပဌမယာမံ ဝိသိဗ္ဗမာနော နိသီဒတိ. ဧကော အပ္ပမတ္တော သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော ဣတရံ ဩဝဒတိ, ‘‘အာဝုသော, မာ ဧဝံ ကရိ, ပမတ္တဿ ဟိ စတ္တာရော အပါယာ သကဃရသဒိသာ. ဗုဒ္ဓါ နာမ သာဌေယျေန အာရာဓေတုံ န သက္ကာ’’တိ သော တဿောဝါဒံ န သုဏာတိ. ဣတရော ‘‘နာယံ ဝစနက္ခမော’’တိ တံ အဝတွာ အပ္ပမတ္တောဝ သမဏဓမ္မမကာသိ. အလသတ္ထေရောပိ ပဌမယာမေ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဣတရဿ စင်္ကမိတွာ ဂဗ္ဘံ ပဝိဋ္ဌကာလေ ပဝိသိတွာ, ‘‘မဟာကုသီတ, တွံ နိပဇ္ဇိတွာ သယနတ္ထာယ အရညံ ပဝိဋ္ဌောသိ, ကိံ ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ ပဝိသိတွာ နိပဇ္ဇိတွာ သုပတိ. ဣတရောပိ မဇ္ဈိမယာမေ ဝိဿမိတွာ ပစ္ဆိမယာမေ ပစ္စုဋ္ဌာယ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. သော ဧဝံ အပ္ပမတ္တော ဝိဟရန္တော န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ဣတရော ပမာဒေနေဝ ကာလံ ဝီတိနာမေသိ. တေ ဝုဋ္ဌဝဿာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ, ‘‘ကစ္စိ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပမတ္တာ သမဏဓမ္မံ ကရိတ္ထ, ကစ္စိ ဝေါ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ပဌမံ ပမတ္တော ဘိက္ခု အာဟ – ‘‘ကုတော, ဘန္တေ, ဧတဿ အပ္ပမာဒေါ, ဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယန္တော ကာလံ ဝီတိနာမေသီ’’တိ. ‘‘တွံ ပန ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, ကာလဿေဝ ဒါရူနိ အာဟရိတွာ အင်္ဂါရကပလ္လံ သဇ္ဇေတွာ ပဌမယာမေ ဝိသိဗ္ဗေန္တော နိသီဒိတွာ အနိဒ္ဒါယန္တောဝ ကာလံ ဝီတိနာမေသိ’’န္တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘တွံ ပမတ္တော ကာလံ ဝီတိနာမေတွာ ‘အပ္ပမတ္တောမှီ’တိ ဝဒသိ, အပ္ပမတ္တံ ပန ပမတ္တံ ကရောသီ’’တိ အာဟ. ပုန ပမာဒေ ဒေါသေ, အပ္ပမာဒေ အာနိသံသေ ပကာသေတုံ, ‘‘တွံ မမ ပုတ္တဿ သန္တိကေ ဇဝစ္ဆိန္နော ဒုဗ္ဗလဿော ဝိယ, ဧသ ပန တဝ သန္တိကေ သီဃဇဝဿော ဝိယာ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，他们从导师处领受业处后，便进入了林野住处。他们之中，有一位清早便取来木柴，备好火盆，与年少沙弥们闲聊，烤火度过了初夜。另一位则不放逸地修行沙门法，并劝诫前者说：“贤友，莫要如此。对于放逸者，四恶趣就如同自己的家。诸佛是无法以欺诈来取悦的。”然而那人不听他的劝告。另一位心想：“此人不堪受教。”便不再对他言说，自己不放逸地修行沙门法。那位懈怠的长老也在初夜烤火，等另一位经行后进入房间时，他也进去呵责道：“你这大懈怠者，你来林野是为了躺下睡觉吗？从佛陀处领受了业处，就理应起身修行沙门法！”说完就回到自己的住处躺下睡觉。而另一位则在中夜休息，后夜起身修行沙门法。他如此不放逸地安住，不久便证得了阿罗汉果与四无碍解(paṭisambhidā)。另一位则在放逸中度日。他们雨安居结束后，来到导师面前，礼拜后，坐于一旁。导师与他们寒暄后问道：“比丘们，你们是否不放逸地修行沙门法？你们的出家之务是否已达究竟？”那放逸的比丘首先说道：“尊者，他哪里有不放逸可言？从离开您那时起，他就躺着昏睡度日。”佛陀问：“那你呢，比丘？”他答道：“尊者，我清早就取来木柴，备好火盆，在初夜坐着烤火，没有睡眠地度过了时光。”于是导师对他说：“你放逸度日，却说自己不放逸，反而将不放逸者说成是放逸者。”为了开示放逸的过患与不放逸的利益，佛陀说道：“你在我儿子面前，就像一匹精力耗尽的劣马；而他在你面前，则像一匹迅捷的骏马。”说完，便诵此偈：

၂၉.

29.

‘‘အပ္ပမတ္တော [Pg.167] ပမတ္တေသု, သုတ္တေသု ဗဟုဇာဂရော;

အဗလဿံဝ သီဃဿော, ဟိတွာ ယာတိ သုမေဓသော’’တိ.

放逸中无逸，众睡中警醒； 智者如骏马，超越驽马行。

တတ္ထ အပ္ပမတ္တောတိ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တတာယ အပ္ပမာဒသမ္ပန္နေ ခီဏာသဝေါ. ပမတ္တေသူတိ သတိဝေါသဂ္ဂေ ဌိတေသု သတ္တေသု. သုတ္တေသူတိ သတိဇာဂရိယာဘာဝေန သဗ္ဗိရိယာပထေသု နိဒ္ဒါယန္တေသု. ဗဟုဇာဂရောတိ မဟန္တေ သတိဝေပုလ္လေ ဇာဂရိယေ ဌိတော. အဗလဿံဝါတိ ကုဏ္ဌပါဒံ ဆိန္နဇဝံ ဒုဗ္ဗလဿံ သီဃဇဝေါ သိန္ဓဝါဇာနီယော ဝိယ. သုမေဓသောတိ ဥတ္တမပညော. တထာရူပံ ပုဂ္ဂလံ အာဂမေနပိ အဓိဂမေနပိ ဟိတွာ ယာတိ. မန္ဒပညသ္မိဉှိ ဧကံ သုတ္တံ ဂဟေတုံ ဝါယမန္တေယေဝ သုမေဓသော ဧကံ ဝဂ္ဂံ ဂဏှာတိ, ဧဝံ တာဝ အာဂမေန ဟိတွာ ယာတိ. မန္ဒပညေ ပန ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာနိ ကာတုံ ဝါယမန္တေယေဝ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ သဇ္ဈာယန္တေယေဝ စ သုမေဓသော ပုဗ္ဗဘာဂေပိ ပရေန ကတံ ရတ္တိဋ္ဌာနံ ဝါ ဒိဝါဋ္ဌာနံ ဝါ ပဝိသိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ သမ္မသန္တော သဗ္ဗကိလေသေ ခေပေတွာ နေဝ လောကုတ္တရဓမ္မေ ဟတ္ထဂတေ ကရောတိ, ဧဝံ အဓိဂမေနပိ ဟိတွာ ယာတိ. ဝဋ္ဋေ ပန နံ ဟိတွာ ဆဍ္ဍေတွာ ဝဋ္ဋတော နိဿရန္တော ယာတိယေဝါတိ.

在此颂中，“不放逸者”(appamatto)指因达到念的广博而具足不放逸的漏尽者。“于放逸者中”(pamattesu)指于舍念而住的众生中。“于沉睡者中”(suttesu)指因缺乏正念的觉醒，而在一切威仪中都沉睡的人。“极警觉者”(bahujāgaro)指安住于广大的念之广博与觉醒中的人。“如劣马”(abalassaṃva)，犹如一匹迅捷的信度(sindhava)良种马，舍弃腿跛、速断、无力的劣马而行。“善慧者”(sumedhaso)指有殊胜智慧者。他以教(āgamena)与证(adhigamena)舍弃那样的个人(puggala)而行。确实，当钝慧者尚在努力学习一句经文时，善慧者已掌握一品(vagga)经文，如是，即是以教舍之而行。又，当钝慧者尚在努力准备夜住处和日住处、学习和讽诵业处时，善慧者则在（修行的）前分，进入他人已准备好的夜住处或日住处，思惟业处，灭尽一切烦恼，而证得九种出世间法。如是，即是以证舍之而行。在轮回中，则是舍弃、抛弃他，从轮回中出离而行。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

偈颂结束时，许多人证得了须陀洹果等果位。

ပမတ္တာပမတ္တဒွေသဟာယကဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

放逸者与不放逸者两位朋友的故事第六。

၇. မဃဝတ္ထု

7. 摩伽的故事

အပ္ပမာဒေန မဃဝါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေသာလိယံ ဥပနိဿာယ ကူဋာဂါရသာလာယံ ဝိဟရန္တော သက္ကံ ဒေဝရာဇာနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师依止毗舍离(Vesālī)，住于重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)时，缘于天帝释(Sakka)，开示了此段以“摩伽因不放逸”为开头的法说。

ဝေသာလိယဉှိ မဟာလိ နာမ လိစ္ဆဝီ ဝသတိ, သော တထာဂတဿ သက္ကပဉှသုတ္တန္တဒေသနံ (ဒီ. နိ. ၂.၃၄၄ အာဒယော) သုတွာ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သက္ကသမ္ပတ္တိံ မဟတိံ ကတွာ ကထေသိ, ‘ဒိသွာ နု ခေါ ကထေသိ, ဥဒါဟု အဒိသွာ. ဇာနာတိ နု ခေါ သက္ကံ, ဥဒါဟု နော’တိ ပုစ္ဆိဿာမိ န’’န္တိ စိန္တေသိ. အထ ခေါ, မဟာလိ, လိစ္ဆဝီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ, မဟာလိ, လိစ္ဆဝီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒိဋ္ဌော [Pg.168] ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌော ခေါ မေ, မဟာလိ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ. ‘‘သော ဟိ နုန, ဘန္တေ, သက္ကပတိရူပကော ဘဝိဿတိ. ဒုဒ္ဒသော ဟိ, ဘန္တေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ. ‘‘သက္ကဉ္စ ခွာဟံ, မဟာလိ, ပဇာနာမိ သက္ကကရဏေ စ ဓမ္မေ, ယေသံ ဓမ္မာနံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ, တဉ္စ ပဇာနာမိ’’.

当时在毗舍离(Vesālī)住着一位名叫摩诃离(Mahāli)的离车王，他听闻如来宣说《帝释所问经》后，心想：“正等觉者盛赞帝释的成就而说法，他是亲见后而说呢，还是未亲见而说呢？他了知帝释吗？还是不了知呢？我应去问他。”于是，离车王摩诃离前往世尊处，走近后礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁的离车王摩诃离对世尊这样说：“尊者，世尊是否见过天帝释？”“摩诃离，我确实见过天帝释。”“尊者，那想必是帝释的相似者吧。因为，尊者，天帝释是难得一见的。”“摩诃离，我了知帝释，也了知造就帝释之法；由于受持了那些法，帝释才获得帝释之位，那我也了知。”

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော မဃော နာမ မာဏဝေါ အဟောသိ, တသ္မာ ‘‘မဃဝါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释往昔为人时，曾是名叫摩伽(Magha)的青年，因此被称为“摩伽婆”(Maghavā)。

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော ပုရေ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ ‘‘ပုရိန္ဒဒေါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释往昔为人时，先前曾行布施，因此被称为“布林达陀”(Purindada)。

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော သက္ကစ္စံ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ ‘‘သက္ကော’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释往昔为人时，恭敬地行布施，因此被称为“帝释”(Sakko)。

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော အာဝသထံ အဒါသိ, တသ္မာ ‘‘ဝါသဝေါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释往昔为人时，曾布施客堂，因此被称为“婆娑婆”(Vāsava)。

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော သဟဿမ္ပိ အတ္ထံ မုဟုတ္တေန စိန္တေတိ, တသ္မာ ‘‘သဟဿက္ခော’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释能于一瞬间思量千事，因此被称为“千眼”(Sahassakkha)。

သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ သုဇာ နာမ အသုရကညာ, ပဇာပတိ, တသ္မာ ‘‘သုဇမ္ပတီ’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释的正妻是名叫苏阇(Sujā)的阿修罗女，因此他被称为“苏阇之夫”(Sujampati)。

သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ, တသ္မာ ‘‘ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，天帝释行使对三十三天诸天的统治与主权，因此被称为“天帝”(Devānaminda)。

သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ. ကတမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ? ယာဝဇီဝံ မာတာပေတ္တိဘရော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယီ အဿံ, ယာဝဇီဝံ သဏှဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အပိသုဏဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသေယျံ, မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါသဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော အဿံ. ယာဝဇီဝံ သစ္စဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အက္ကောဓနော အဿံ, ‘‘သစေပိ မေ ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ, ခိပ္ပမေဝ န ပဋိဝိနေယျ’’န္တိ. သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ ဣမာနိ [Pg.169] သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါတိ.

摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，曾圆满受持七项行法，因受持此七项行法，帝释得以获得帝释之位。是哪七项行法呢？“我将终生奉养父母；我将终生尊敬家中长者；我将终生言语柔和；我将终生不语离间；我将终生以离悭垢之心居家，布施无碍，舒手惠予，乐于舍离，有求必应，乐于分享；我将终生言语真实；我将终生无有忿怒，即便忿怒生起，亦将迅速除遣之。”摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，正是因为圆满受持此七项行法，才得以获得帝释之位。

‘‘မာတာပေတ္တိဘရံ ဇန္တုံ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနံ;

သဏှံ သခိလသမ္ဘာသံ, ပေသုဏေယျပ္ပဟာယိနံ.

“奉养父母者，尊敬族中长；言语柔和善，舍离两舌语；

‘‘မစ္ဆေရဝိနယေ ယုတ္တံ, သစ္စံ ကောဓာဘိဘုံ နရံ;

တံ ဝေ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၂၅၇) –

“勤于除悭吝，真实制忿怒；忉利天诸天，称彼为善士。”

ဣဒံ, မဟာလိ, သက္ကေန မဃမာဏဝကာလေ ကတကမ္မန္တိ ဝတွာ ပုန တေန ‘‘ကထံ, ဘန္တေ, မဃမာဏဝေါ ပဋိပဇ္ဇီ’’တိ? တဿ ပဋိပတ္တိံ ဝိတ္ထာရတော သောတုကာမေန ပုဋ္ဌော ‘‘တေန ဟိ, မဟာလိ, သုဏာဟီ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

世尊说完“摩诃离，此乃帝释于摩伽青年时所行之业”后，摩诃离渴望详闻其行迹，便再次问道：“尊者，摩伽青年是如何行持的呢？”世尊因他所问，便说道：“既然如此，摩诃离，你且谛听。”于是讲述了过去之事。

အတီတေ မဂဓရဋ္ဌေ မစလဂါမေ မဃော နာမ မာဏဝေါ ဂါမကမ္မကရဏဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ အတ္တနော ဌိတဋ္ဌာနံ ပါဒန္တေန ပံသုံ ဝိယူဟိတွာ ရမဏီယံ ကတွာ အဋ္ဌာသိ. အပရော တံ ဗာဟုနာ ပဟရိတွာ တတော အပနေတွာ သယံ တတ္ထ အဋ္ဌာသိ. သော တဿ အကုဇ္ဈိတွာဝ အညံ ဌာနံ ရမဏီယံ ကတွာ ဌိတော. တတောပိ နံ အညော အာဂန္တွာ ဗာဟုနာ ပဟရိတွာ အပနေတွာ သယံ အဋ္ဌာသိ. သော တဿပိ အကုဇ္ဈိတွာဝ အညံ ဌာနံ ရမဏီယံ ကတွာ ဌိတော, ဣတိ တံ ဂေဟတော နိက္ခန္တာ နိက္ခန္တာ ပုရိသာ ဗာဟုနာ ပဟရိတွာ ဌိတဌိတဋ္ဌာနတော အပနေသုံ. သော ‘‘သဗ္ဗေပေတေ မံ နိဿာယ သုခိတာ ဇာတာ, ဣမိနာ ကမ္မေန မယှံ သုခဒါယကေန ပုညကမ္မေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ စိန္တေတွာ, ပုနဒိဝသေ ကုဒါလံ အာဒါယ ခလမဏ္ဍလမတ္တံ ဌာနံ ရမဏီယံ အကာသိ. သဗ္ဗေ ဂန္တွာ တတ္ထေဝ အဋ္ဌံသု. အထ နေသံ သီတသမယေ အဂ္ဂိံ ကတွာ အဒါသိ, ဂိမှကာလေ ဥဒကံ. တတော ‘‘ရမဏီယံ ဌာနံ နာမ သဗ္ဗေသံ ပိယံ, ကဿစိ အပ္ပိယံ နာမ နတ္ထိ, ဣတော ပဋ္ဌာယ မယာ မဂ္ဂံ သမံ ကရောန္တေန ဝိစရိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ, ပါတောဝ နိက္ခမိတွာ, မဂ္ဂံ သမံ ကရောန္တော ဆိန္ဒိတွာ, ဟရိတဗ္ဗယုတ္တကာ ရုက္ခသာခါ ဟရန္တော ဝိစရတိ. အထ နံ အပရော ဒိသွာ အာဟ – ‘‘သမ္မ, ကိံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘မယှံ သဂ္ဂဂါမိနံ မဂ္ဂံ ကရောမိ, သမ္မာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အဟမ္ပိ တေ သဟာယော ဟောမီ’’တိ. ‘‘ဟောဟိ, သမ္မ, သဂ္ဂေါ နာမ ဗဟူနမ္ပိ မနာပေါ သုခဗဟုလော’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဒွေ ဇနာ အဟေသုံ. တေ ဒိသွာ တထေဝ ပုစ္ဆိတွာ စ သုတွာ စ အပရောပိ [Pg.170] တေသံ သဟာယော ဇာတော, ဧဝံ အပရောပိ အပရောပီတိ သဗ္ဗေပိ တေတ္တိံသ ဇနာ ဇာတာ. တေ သဗ္ဗေပိ ကုဒါလာဒိဟတ္ထာ မဂ္ဂံ သမံ ကရောန္တာ ဧကယောဇနဒွိယောဇနမတ္တဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တိ.

往昔，在摩揭陀国(Magadharaṭṭha)的摩遮罗村(Macalagāma)，有一位名叫摩伽(Magha)的青年，去到村人劳作之处，用脚尖将自己所站之处的尘土拂去，整理得适意后站立。另有一人前来，用手臂推挤他，将他从该处移开，自己站在那里。他对此不生瞋怒，又将另一处地方整理得适意后站立。又有一人前来，用手臂推挤他，将他移开，自己站在那里。他对此人亦不生瞋怒，又将另一处地方整理得适意后站立。就这样，从家中陆续出来的人们，都用手臂推挤他，将他从每一个所站之处移走。他心想：“这些人皆因我而得安乐，我此予乐之行，必是福业。”次日，他拿起锄头，将一块打谷场大小的地方整理得适意。所有人都去站在那里。于是，他在寒季为他们生火，在热季为他们供水。其后他想：“适意之处，为众人所喜爱，无人不喜。自今而后，我应四处平整道路。”于是他清晨即出，平整道路，砍伐并移走当清之树枝。另有一人见而问道：“贤友，汝在作何？”他答道：“贤友，我正在修筑我那通往天界的道路。”“既然如此，我亦愿为汝之同伴。”“来吧，贤友。天界为众人所喜，多有安乐。”自此，他们便有两人。他人见后，亦如是问，闻后亦成其同伴。就这样，一人又一人，最终成为三十三人。他们皆手持锄头等工具，一同平整道路，行进了一由旬乃至二由旬远。

တေ ဒိသွာ ဂါမဘောဇကော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ မနုဿာ အယောဂေ ယုတ္တာ, သစေ ဣမေ အရညတော မစ္ဆမံသာဒီနိ ဝါ အာဟရေယျုံ. သုရံ ဝါ ကတွာ ပိဝေယျုံ, အညံ ဝါ တာဒိသံ ကမ္မံ ကရေယျုံ, အဟမ္ပိ ကိဉ္စိ ကိဉ္စိ လဘေယျ’’န္တိ. အထ နေ ပက္ကောသာပေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ ကရောန္တာ ဝိစရထာ’’တိ? ‘‘သဂ္ဂမဂ္ဂံ, သာမီ’’တိ. ‘‘ဃရာဝါသံ ဝသန္တေဟိ နာမ ဧဝံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ, အရညတော မစ္ဆမံသာဒီနိ အာဟရိတုံ, သုရံ ကတွာ ပါတုံ, နာနပ္ပကာရေ စ ကမ္မန္တေ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. တေ တဿ ဝစနံ ပဋိက္ခိပိံသု, ဧဝံ ပုနပ္ပုနံ ဝုစ္စမာနာပိ ပဋိက္ခိပိံသုယေဝ. သော ကုဇ္ဈိတွာ ‘‘နာသေဿာမိ နေ’’တိ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘စောရေ တေ, ဒေဝ, ဝဂ္ဂဗန္ဓနေန ဝိစရန္တေ ပဿာမီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, တေ ဂဟေတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ တထာ ကတွာ သဗ္ဗေ တေ ဗန္ဓိတွာ အာနေတွာ ရညော ဒဿေသိ. ရာဇာ အဝီမံသိတွာဝ ‘‘ဟတ္ထိနာ မဒ္ဒါပေထာ’’တိ အာဏာပေသိ. မဃော သေသာနံ ဩဝါဒမဒါသိ – ‘‘သမ္မာ, ဌပေတွာ မေတ္တံ အညော အမှာကံ အဝဿယော နတ္ထိ, တုမှေ ကတ္ထစိ ကောပံ အကတွာ ရညေ စ ဂါမဘောဇကေ စ မဒ္ဒနဟတ္ထိမှိ စ အတ္တနိ စ မေတ္တစိတ္တေန သမစိတ္တာဝ ဟောထာ’’တိ. တေ တထာ ကရိံသု. အထ နေသံ မေတ္တာနုဘာဝေန ဟတ္ထီ ဥပ္ပသင်္ကမိတုမ္ပိ န ဝိသဟိ. ရာဇာ တမတ္ထံ သုတွာ ဗဟူ မနုဿေ ဒိသွာ မဒ္ဒိတုံ န ဝိသဟိဿတိ? ‘‘ဂစ္ဆထ, နေ ကိလဉ္ဇေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ မဒ္ဒါပေထာ’’တိ အာဟ. တေ ကိလဉ္ဇေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ မဒ္ဒိတုံ ပေသိယမာနောပိ ဟတ္ထီ ဒူရတောဝ ပဋိက္ကမိ.

村主（gāmabhojaka）见了他们，心想：“这些人从事不当之事。倘若他们从林中带来鱼肉等物，或酿酒而饮，或做其他类似之事，我也能得到一点什么。”于是他把他们叫来问道：“你们在做什么？”他们答道：“主人，我们正在修筑生天之道。”村主说：“身为在家人，不应做这样的事，应当从林中带来鱼肉等，酿酒而饮，并从事各种工作。”他们拒绝了他的话，即使再三被劝，也依然拒绝。他生气地想：“我要毁了他们！”然后去到国王那里说：“大王，我看见盗贼结伙横行。”国王说：“去，把他们抓来。”他便照办，将他们全部捆绑，带到国王面前。国王不加审察，便下令道：“用大象将他们踩死！”摩伽（Magha）教导其余的人说：“朋友们，除了慈心，我们别无依靠。你们对任何人都不应生起瞋心，对国王、村主、将要踩踏我们的大象以及你们自己，都应以慈心保持平等之心。”他们便如此行持。于是，因他们慈心的威力，那头大象甚至不敢靠近。国王听闻此事，心想：“它见到人多，才不敢踩踏吧。”便说：“去，用席子把他们盖住，再让大象去踩。”即使那头大象被派去踩踏那些盖着席子的人，它也远远地退开了。

ရာဇာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘ကာရဏေနေတ္ထ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ တေ ပက္ကောသာပေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘တာတာ, မံ နိဿာယ တုမှေ ကိံ န လဘထာ’’တိ? ‘‘ကိံ နာမေတံ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘တုမှေ ကိရ ဝဂ္ဂဗန္ဓနေန စောရာ ဟုတွာ အရညေ ဝိစရထာ’’တိ? ‘‘ကော ဧဝမာဟ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘ဂါမဘောဇကော, တာတာ’’တိ. ‘‘န မယံ, ဒေဝ, စောရာ, မယံ ပန အတ္တနော သဂ္ဂမဂ္ဂံ သောဓေန္တာ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကရောမ, ဂါမဘောဇကော အမှေ အကုသလကိရိယာယ နိယောဇေတွာ အတ္တနော ဝစနံ အကရောန္တေ နာသေတုကာမော ကုဇ္ဈိတွာ ဧဝမာဟာ’’တိ. အထ ရာဇာ တေသံ ကထံ သုတွာ သောမနဿပ္ပတ္တော ဟုတွာ, ‘‘တာတာ, အယံ တိရစ္ဆာနော တုမှာကံ [Pg.171] ဂုဏေ ဇာနာတိ, အဟံ မနုဿဘူတော ဇာနိတုံ နာသက္ခိံ, ခမထ မေ’’တိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ သပုတ္တဒါရံ ဂါမဘောဇကံ တေသံ ဒါသံ, ဟတ္ထိံ အာရောဟနိယံ, တဉ္စ ဂါမံ ယထာသုခံ ပရိဘောဂံ ကတွာ အဒါသိ. တေ ‘‘ဣဓေဝ နော ကတပုညဿာနိသံသော ဒိဋ္ဌော’’တိ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပသန္နမာနသာ ဟုတွာ တံ ဟတ္ထိံ ဝါရေန ဝါရေန အဘိရုယှ ဂစ္ဆန္တာ မန္တယိံသု ‘‘ဣဒါနိ အမှေဟိ အတိရေကတရံ ပုညံ ကာတဗ္ဗံ, ကိံ ကရောမ? စတုမဟာပထေ ထာဝရံ ကတွာ မဟာဇနဿ ဝိဿမနသာလံ ကရိဿာမာ’’တိ. တေ ဝဍ္ဎကိံ ပက္ကောသာပေတွာ သာလံ ပဋ္ဌပေသုံ. မာတုဂါမေသု ပန ဝိဂတစ္ဆန္ဒတာယ တဿာ သာလာယ မာတုဂါမာနံ ပတ္တိံ နာဒံသု.

国王听闻此事，心想：“此事必有缘由。”便派人召来他们，问道：“孩子们，你们依靠我，有什么得不到的呢？”“陛下，您这是何意？”“听说你们结伙为盗，在林中游荡？”“陛下，是谁这么说的？”“是村长，孩子们。”“陛下，我们不是盗贼，我们是在清扫自己通往天界的道路，才做这些那些事。是村长想指使我们做不善之行，我们不听从他的话，他便恼羞成怒，想毁掉我们，才如此诬告。”国王听了他们的话，心生欢喜，说道：“孩子们啊，这头象身为畜生尚且知道你们的品德，我身为人类，却没能知道，请原谅我的过失。”说完，便将那村长连同其妻儿赏给他们为奴，将象作为他们的坐骑，并将那个村庄赐予他们作为食邑，可随意享用。他们心想：“我们所造善业的果报，就在此生被看到了！”于是更加喜悦，心意澄净，他们轮流骑着象出行，商议道：“现在我们应该做更超胜的善业，做什么好呢？我们应在四衢道口建造一座坚固的厅堂，作为大众的休息处。”于是他们召来工匠，开始建造厅堂。但由于他们对女性已无欲求，所以没有将那厅堂的功德分给女性们。

မဃဿ ပန ဂေဟေ နန္ဒာ, စိတ္တာ, သုဓမ္မာ, သုဇာတိ စတဿော ဣတ္ထိယော ဟောန္တိ. တာသု သုဓမ္မာ ဝဍ္ဎကိနာ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ, ‘‘ဘာတိက, ဣမိဿာ သာလာယ မံ ဇေဋ္ဌိကံ ကရောဟီ’’တိ ဝတွာ လဉ္ဇံ အဒါသိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ပဌမမေဝ ကဏ္ဏိကတ္ထာယ ရုက္ခံ သုက္ခာပေတွာ တစ္ဆေတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ ကဏ္ဏိကံ နိဋ္ဌာပေတွာ, ‘‘သုဓမ္မာ နာမ အယံ သာလာ’’တိ အက္ခရာနိ ဆိန္ဒိတွာ ဝတ္ထေန ပလိဝေဌေတွာ ဌပေသိ. အထ နေ ဝဍ္ဎကီ သာလံ နိဋ္ဌာပေတွာ ကဏ္ဏိကာရောပနဒိဝသေ ‘‘အဟော, အယျာ, ဧကံ ကရဏီယံ န သရိမှာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ နာမ, ဘော’’တိ? ‘‘ကဏ္ဏိက’’န္တိ. ‘‘ဟောတု တံ အာဟရိဿာမာ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ဆိန္နရုက္ခေန ကာတုံ န သက္ကာ, ပုဗ္ဗေယေဝ တံ ဆိန္ဒိတွာ တစ္ဆေတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ ဌပိတကဏ္ဏိကာ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘သစေ ကဿစိ ဂေဟေ နိဋ္ဌာပေတွာ ဌပိတာ ဝိက္ကာယိကကဏ္ဏိကာ အတ္ထိ, သာ ပရိယေသိတဗ္ဗာ’’တိ. တေ ပရိယေသန္တာ သုဓမ္မာယ ဂေဟေ ဒိသွာ သဟဿံ ဒတွာပိ မူလေန န လဘိံသု. ‘‘သစေ မံ သာလာယ ပတ္တိံ ကရောထ, ဒဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ပန ‘‘မယံ မာတုဂါမာနံ ပတ္တိံ န ဒမ္မာ’’တိ အာဟံသု.

在摩伽(Magha)的家中，有善难陀(Sunandā)、善质多(Sucittā)、善法(Sudhammā)、善生(Sujātā)四位妻子。她们之中，善法与工匠串通，给了他贿赂说：“兄长，请让我在这个休息所里当首位。”工匠答应说：“好的。”他便预先为了制作顶饰而使木料干燥，再刨平、钻孔，制成顶饰，并刻上“此休息所名为善法”的字样，用布包裹后放置起来。之后，工匠建好了休息所，在安放顶饰那天，他对他们说：“啊，各位先生，我们忘了一件要事。”“是什么事，先生？”“是顶饰。”“好吧，我们去取来。”“现在用刚砍的树木是做不成的，必须是预先砍下、刨平、钻孔并准备好的顶饰才行。”“那现在该怎么办？”“如果谁家中有做好的待售顶饰，就应该去寻找。”他们四处寻找，在善法的家中看到了，但即使出价一千钱也买不到。当善法说“如果你们让我分享此休息所的功德份，我就给你们”时，他们回答说：“我们不把功德份分给女人。”

အထ နေ ဝဍ္ဎကီ အာဟ – ‘‘အယျာ, တုမှေ ကိံ ကထေထ, ဌပေတွာ ဗြဟ္မလောကံ အညံ မာတုဂါမရဟိတဋ္ဌာနံ နာမ နတ္ထိ, ဂဏှထ ကဏ္ဏိကံ. ဧဝံ သန္တေ အမှာကံ ကမ္မံ နိဋ္ဌံ ဂမိဿတီ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ ကဏ္ဏိကံ ဂဟေတွာ သာလံ နိဋ္ဌာပေတွာ တိဓာ ဝိဘဇိံသု. ဧကသ္မိံ ကောဋ္ဌာသေ ဣဿရာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ကရိံသု, ဧကသ္မိံ ဒုဂ္ဂတာနံ, ဧကသ္မိံ ဂိလာနာနံ. တေတ္တိံသ ဇနာ တေတ္တိံသ ဖလကာနိ ပညပေတွာ ဟတ္ထိဿ သညံ အဒံသု – ‘‘အာဂန္တုကော အာဂန္တွာ ယဿ အတ္ထတဖလကေ နိသီဒတိ, တံ ဂဟေတွာ ဖလကသာမိကဿေဝ [Pg.172] ဂေဟေ ပတိဋ္ဌပေဟိ, တဿ ပါဒပရိကမ္မပိဋ္ဌိပရိကမ္မပါနီယခါဒနီယဘောဇနီယသယနာနိ သဗ္ဗာနိ ဖလကသာမိကဿေဝ ဘာရော ဘဝိဿတီ’’တိ. ဟတ္ထီ အာဂတာဂတံ ဂဟေတွာ ဖလကသာမိကဿေဝ ဃရံ နေတိ. သော တဿ တံ ဒိဝသံ ကတ္တဗ္ဗံ ကရောတိ. မဃော သာလာယ အဝိဒူရေ ကောဝိဠာရရုက္ခံ ရောပေတွာ တဿ မူလေ ပါသာဏဖလကံ အတ္ထရိ. သာလံ ပဝိဋ္ဌပဝိဋ္ဌာ ဇနာ ကဏ္ဏိကံ ဩလောကေတွာ အက္ခရာနိ ဝါစေတွာ, ‘‘သုဓမ္မာ နာမေသာ သာလာ’’တိ ဝဒန္တိ. တေတ္တိံသဇနာနံ နာမံ န ပညာယတိ. နန္ဒာ စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ သာလံ ကရောန္တာ အမှေ အပတ္တိကာ ကရိံသု, သုဓမ္မာ ပန အတ္တနော ဗျတ္တတာယ ကဏ္ဏိကံ ကတွာ ပတ္တိကာ ဇာတာ, မယာပိ ကိဉ္စိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ? အထဿာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သာလံ အာဂတာဂတာနံ ပါနီယဉ္စေဝ နှာနောဒကဉ္စ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ, ပေါက္ခရဏိံ ခဏာပေဿာမီ’’တိ. သာ ပေါက္ခရဏိံ ကာရေသိ. စိတ္တာ စိန္တေသိ – ‘‘သုဓမ္မာယ ကဏ္ဏိကာ ဒိန္နာ, နန္ဒာယ ပေါက္ခရဏီ ကာရိတာ, မယာပိ ကိဉ္စိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ? အထဿာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သာလံ အာဂတာဂတေဟိ ပါနီယံ ပိဝိတွာ နှတွာ ဂမနကာလေပိ မာလံ ပိလန္ဓိတွာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ, ပုပ္ဖာရာမံ ကာရာပေဿာမီ’’တိ. သာ ရမဏီယံ ပုပ္ဖာရာမံ ကာရေသိ. ယေဘုယျေန တသ္မိံ အာရာမေ ‘‘အသုကော နာမ ပုပ္ဖူပဂဖလူပဂရုက္ခော နတ္ထီ’’တိ နာဟောသိ.

于是工匠对他们说：“诸位，你们在说什么呢？除了梵天界，没有其他无女人的地方了。请收下这顶饰吧，这样我们的工作才能完成。”他们说：“好的。”便接过顶饰，建好会堂后，将其分为三部分：一部分给权贵住，一部分给穷人住，一部分给病人住。那三十三个人铺设了三十三块木板，并给大象下了指令：“若有访客到来，坐在哪块铺好的木板上，你就把他带到那块木板主人的家里安顿好。为他按摩手足、按摩后背、提供饮水、食物和床铺等所有事务，都由那位木板主人负责。”大象便将到来的访客带到相应木板主人的家中，那人就在当天为访客做当日应做之事。摩伽(Magha)在会堂不远处种了一棵刺桐树，在树下铺了一块石板。进入会堂的人们看到顶饰，读出上面的字，便说：“这座会堂名为善法(Sudhammā)。”那三十三个人的名字则不为人知。难陀(Nandā)心想：“他们建造会堂，却没有让我们分享功德，而善法(Sudhammā)凭着自己的聪慧获得了功德份。我也应该做点什么。我该做什么呢？”她转念一想：“来到会堂的人应该有水喝、有水沐浴才好，我要让人挖一口池塘。”于是她让人造了一口池塘。吉答(Cittā)心想：“善法(Sudhammā)贡献了顶饰，难陀(Nandā)让人造了池塘，我也应该做点什么。我该做什么呢？”她转念一想：“来到会堂的人喝水、沐浴之后，离开时还能戴上花环才好，我要让人造一个花园。”于是她让人造了一个美丽的花园。那个花园里，几乎没有哪种花树或果树是找不到的。

သုဇာ ပန ‘‘အဟံ မဃဿ မာတုလဓီတာ စေဝ ပါဒပရိစာရိကာ စ, ဧတေန ကတံ ကမ္မံ မယှမေဝ, မယာ ကတံ ဧတဿေဝါ’’တိ စိန္တေတွာ, ကိဉ္စိ အကတွာ အတ္တဘာဝမေဝ မဏ္ဍယမာနာ ကာလံ ဝီတိနာမေသိ. မဃောပိ မာတာပိတုဥပဋ္ဌာနံ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယနကမ္မံ သစ္စဝါစံ အဖရုသဝါစံ အပိ, သုဏဝါစံ မစ္ဆေရဝိနယံ အက္ကောဓနန္တိ ဣမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ ပူရေတွာ –

而善生女(Sujātā)心想：“我是摩伽舅舅的女儿，又是他的妻子，他所做的业就是我做的，我所做的业也就是他做的。”她什么善事也没做，只是打扮自己，虚度光阴。摩伽则圆满了七项行法：奉养父母、尊敬族中长者、言语真实、不语粗暴、不语离间、调伏悭吝、不怀忿怒——

‘‘မာတာပေတ္တိဘရံ ဇန္တုံ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနံ;

သဏှံ သခိလသမ္ဘာသံ, ပေသုဏေယျပ္ပဟာယိနံ.

奉养父母者， 尊敬族中长， 言语柔和善， 远离离间语。

‘‘မစ္ဆေရဝိနယေ ယုတ္တံ, သစ္စံ ကောဓာဘိဘုံ နရံ;

တံ ဝေ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, အာဟု ‘သပ္ပုရိသော’ဣတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၂၅၇) –

致力于除悭， 诚实克忿怒； 三十三天神， 称彼为善士。

ဧဝံ ပသံသိယဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ ဇီဝိတပရိယောသာနေ တာဝတိံသဘဝနေ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ, တေပိဿ သဟာယကာ တတ္ထေဝ [Pg.173] နိဗ္ဗတ္တိံသု, ဝဍ္ဎကီ ဝိဿကမ္မဒေဝပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဒါ တာဝတိံသဘဝနေ အသုရာ ဝသန္တိ. တေ ‘‘အဘိနဝါ ဒေဝပုတ္တာ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ ဒိဗ္ဗပါနံ သဇ္ဇယိံသု. သက္ကော အတ္တနော ပရိသာယ ကဿစိ အပိဝနတ္ထာယ သညမဒါသိ. အသုရာ ဒိဗ္ဗပါနံ ပိဝိတွာ မဇ္ဇိံသု. သက္ကော ‘‘ကိံ မေ ဣမေဟိ သာဓာရဏေန ရဇ္ဇေနာ’’တိ အတ္တနော ပရိသာယ သညံ ဒတွာ တေ ပါဒေသု ဂါဟာပေတွာ မဟာသမုဒ္ဒေ ခိပါပေသိ. တေ အဝံသိရာ သမုဒ္ဒေ ပတိံသု. အထ နေသံ ပုညာနုဘာဝေန သိနေရုနော ဟေဋ္ဌိမတလေ အသုရဝိမာနံ နာမ နိဗ္ဗတ္တိ, စိတ္တပါဋလိ နာမ နိဗ္ဗတ္တိ.

如此达到应受赞叹的状态后，他寿命终结时投生于三十三天界，成为天王帝释。他的同伴们也投生于那里，工匠则投生为毗首羯磨(Vissakamma)天子。当时，阿修罗住在三十三天界。他们心想：“有新的天子投生了。”便准备了天界的饮料。帝释示意自己的部众不要喝。阿修罗们喝了天界的饮料后都醉了。帝释心想：“我为何要与这些人共享国度？”便对自己的部众下令，让他们抓住阿修罗的脚，扔进了大海洋。他们头朝下坠入海中。之后，以他们的福德威力，在须弥山脚下，出现了名为阿修罗宫的宫殿，以及名为吉答巴答离(Cittapāṭali)的树。

ဒေဝါသုရသင်္ဂါမေ ပန အသုရေသု ပရာဇိတေသု ဒသယောဇနသဟဿံ တာဝတိံသဒေဝနဂရံ နာမ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ပန နဂရဿ ပါစီနပစ္ဆိမဒွါရာနံ အန္တရာ ဒသယောဇနသဟဿံ ဟောတိ, တထာ ဒက္ခိဏုတ္တရဒွါရာနံ. တံ ခေါ ပန နဂရံ ဒွါရသဟဿယုတ္တံ အဟောသိ အာရာမပေါက္ခရဏိပဋိမဏ္ဍိတံ. တဿ မဇ္ဈေ သာလာယ နိဿန္ဒေန တိယောဇနသတုဗ္ဗေဓေဟိ ဓဇေဟိ ပဋိမဏ္ဍိတော သတ္တရတနမယော သတ္တယောဇနသတုဗ္ဗေဓော ဝေဇယန္တော နာမ ပါသာဒေါ ဥဂ္ဂဉ္ဆိ. သုဝဏ္ဏယဋ္ဌီသု မဏိဓဇာ အဟေသုံ, မဏိယဋ္ဌီသု သုဝဏ္ဏဓဇာ; ပဝါဠယဋ္ဌီသု မုတ္တဓဇာ, မုတ္တယဋ္ဌီသု ပဝါဠဓဇာ; သတ္တရတနမယာသု ယဋ္ဌီသု သတ္တရတနဓဇာ, မဇ္ဈေ ဌိတော ဓဇော တိယောဇနသတုဗ္ဗေဓော အဟောသိ. ဣတိ သာလာယ နိဿန္ဒေန ယောဇနသဟဿုဗ္ဗေဓော ပါသာဒေါ သတ္တရတနမယောဝ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ, ကောဝိဠာရရုက္ခဿ နိဿန္ဒေန သမန္တာ တိယောဇနသတပရိမဏ္ဍလော ပါရိစ္ဆတ္တကော နိဗ္ဗတ္တိ, ပါသာဏဖလကဿ နိဿန္ဒေန ပါရိစ္ဆတ္တကမူလေ ဒီဃတော သဋ္ဌိယောဇနာ ပုထုလတော ပဏ္ဏာသယောဇနာ ဗဟလတော ပဉ္စဒသယောဇနာ ဇယသုမနရတ္တကမ္ဗလဝဏ္ဏာ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာ နိဗ္ဗတ္တိ. တတ္ထ နိသိန္နကာလေ ဥပဍ္ဎကာယော ပဝိသတိ, ဥဋ္ဌိတကာလေ ဦနံ ပရိပူရတိ.

在天神与阿修罗的战争中，阿修罗战败时，一座名为忉利天城(Tāvatiṃsadevanagara)的天城出现了。此城东西门相距一万由旬，南北门之间亦然。此城有一千座门，由园林与池塘庄严。在城中央，因曾建造并布施会堂的果报，一座名为胜利殿(Vejayanta)的宫殿升起，高七百由旬，由七宝构成，并由三百由旬高的旗帜庄严。金杆上有摩尼旗，摩尼杆上有金旗；珊瑚杆上有珍珠旗，珍珠杆上有珊瑚旗；七宝杆上有七宝旗。立于中央的旗帜高达三百由旬。如此，因布施会堂的果报，此七宝所成的宫殿连同旗帜共高达一千由旬而出现。因曾种植刺桐树(koviḷāra)的果报，一棵周长三百由旬的巴瑞恰达树(pāricchattaka)出现了。因曾铺设石板的果报，在巴瑞恰达树下出现了一块班都甘巴拉石座(paṇḍukambalasilā)，长六十由旬，宽五十由旬，厚十五由旬，其色鲜红如赤花或红毯。当坐下时，身体会陷入一半；当站起时，凹陷处即会填满。

ဟတ္ထီ ပန ဧရာဝဏော နာမ ဒေဝပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဒေဝလောကသ္မိဉှိ တိရစ္ဆာနဂတာ န ဟောန္တိ. တသ္မာ သော ဥယျာနကီဠာယ နိက္ခမနကာလေ အတ္တဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ ဒိယဍ္ဎယောဇနသတိကော ဧရာဝဏော နာမ ဟတ္ထီ အဟောသိ. သော တေတ္တိံသဇနာနံ အတ္ထာယ တေတ္တိံသ ကုမ္ဘေ မာပေသိ [Pg.174] အာဝဋ္ဋေန တိဂါဝုတအဍ္ဎယောဇနပ္ပမာဏေ, သဗ္ဗေသံ မဇ္ဈေ သက္ကဿ အတ္ထာယ သုဒဿနံ နာမ တိံသယောဇနိကံ ကုမ္ဘံ မာပေသိ. တဿ ဥပရိ ဒွါဒသယောဇနိကော ရတနမဏ္ဍပေါ ဟောတိ. တတ္ထ အန္တရန္တရာ သတ္တရတနမယာ ယောဇနုဗ္ဗေဓာ ဓဇာ ဥဋ္ဌဟန္တိ. ပရိယန္တေ ကိင်္ကိဏိကဇာလံ ဩလမ္ဗတိ. ယဿ မန္ဒဝါတေရိတဿ ပဉ္စင်္ဂိကတူရိယသဒ္ဒသံမိဿော ဒိဗ္ဗဂီတသဒ္ဒေါ ဝိယ ရဝေါ နိစ္ဆရတိ. မဏ္ဍပမဇ္ဈေ သက္ကဿတ္ထာယ ယောဇနိကော မဏိပလ္လင်္ကော ပညတ္တော ဟောတိ, တတ္ထ သက္ကော နိသီဒိ. တေတ္တိံသ ဒေဝပုတ္တာ အတ္တနော ကုမ္ဘေ ရတနပလ္လင်္ကေ နိသီဒိံသု. တေတ္တိံသာယ ကုမ္ဘာနံ ဧကေကသ္မိံ ကုမ္ဘေ သတ္တ သတ္တ ဒန္တေ မာပေသိ. တေသု ဧကေကော ပဏ္ဏာသယောဇနာယာမော, ဧကေကသ္မိဉ္စေတ္ထ ဒန္တေ သတ္တ သတ္တ ပေါက္ခရဏိယော ဟောန္တိ, ဧကေကာယ ပေါက္ခရဏိယာ သတ္တ သတ္တ ပဒုမိနီဂစ္ဆာနိ, ဧကေကသ္မိံ ဂစ္ဆေ သတ္တ သတ္တ ပုပ္ဖာနိ ဟောန္တိ, ဧကေကသ္မိံ ပုပ္ဖေ သတ္တ သတ္တ ပတ္တာနိ, ဧကေကသ္မိံ ပတ္တေ သတ္တ သတ္တ ဒေဝဓီတရော နစ္စန္တိ. ဧဝံ သမန္တာ ပဏ္ဏာသယောဇနဌာနေသု ဟတ္ထိဒန္တေသုယေဝ နဋသမဇ္ဇာ ဟောန္တိ. ဧဝံ မဟန္တံ ယသံ အနုဘဝန္တော သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဝိစရတိ.

然而，那头象是一位名叫埃拉瓦那(Erāvaṇa)的天子所化生。须知天界并无畜生，因此当帝释天主出园游乐时，那位天子便化现自身，成为一头名叫埃拉瓦那的巨象，高达一百五十由旬。他为三十三位天神化现出三十三个头，每个头大小为二或三伽浮陀；在所有头的中央，他为帝释化现出一个名叫善见(Sudassana)的头，有三十由旬大。其上方有一座十二由旬的宝亭，其间竖立着高达一由旬的七宝幢幡，边缘垂挂着小铃网。微风吹拂时，其发出声响，犹如天界的歌声交织着五种乐音。宝亭中央为帝释设有一由旬大的摩尼宝座，帝释便坐于其上。三十三位天子则坐在各自头上的宝座上。在那三十三个头的每一个头上，他各化现出七根象牙。每一根象牙长五十由旬，每一根象牙上有七个莲池，每一个莲池里有七丛莲花，每一丛莲花上有七朵莲花，每一朵莲花上有七片花瓣，每一片花瓣上有七位天女在跳舞。就这样，在方圆五十由旬之处，仅象牙上便有歌舞集会。帝释天王享受着如此盛大的荣耀，四处巡游。

သုဓမ္မာပိ ကာလံ ကတွာ ဂန္တွာ တတ္ထေဝ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿာ သုဓမ္မာ နာမ နဝ ယောဇနသတိကာ ဒေဝသဘာ နိဗ္ဗတ္တိ. တတော ရမဏီယတရံ ကိရ အညံ ဌာနံ နာမ နတ္ထိ, မာသဿ အဋ္ဌ ဒိဝသေ ဓမ္မဿဝနံ တတ္ထေဝ ဟောတိ. ယာဝဇ္ဇတနာ အညတရံ ရမဏီယံ ဌာနံ ဒိသွာ, ‘‘သုဓမ္မာ ဒေဝသဘာ ဝိယာ’’တိ ဝဒန္တိ. နန္ဒာပိ ကာလံ ကတွာ ဂန္တွာ တတ္ထေဝ နိဗ္ဗတ္တိ, တဿာ ပဉ္စယောဇနသတိကာ နန္ဒာ နာမ ပေါက္ခရဏီ နိဗ္ဗတ္တိ. စိတ္တာပိ ကာလံ ကတွာ ဂန္တွာ တတ္ထေဝ နိဗ္ဗတ္တိ, တဿာပိ ပဉ္စယောဇနသတိကံ စိတ္တလတာဝနံ နာမ နိဗ္ဗတ္တိ, တတ္ထ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗနိမိတ္တေ ဒေဝပုတ္တေ နေတွာ မောဟယမာနာ ဝိစရန္တိ. သုဇာ ပန ကာလံ ကတွာ ဧကိဿာ ဂိရိကန္ဒရာယ ဧကာ ဗကသကုဏိကာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သက္ကော အတ္တနော ပရိစာရိကာ ဩလောကေန္တော ‘‘သုဓမ္မာ ဣဓေဝ နိဗ္ဗတ္တာ, တထာ နန္ဒာ စ စိတ္တာ စ, သုဇာ နု ခေါ ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ စိန္တေန္တော တံ တတ္ထ နိဗ္ဗတ္တံ ဒိသွာ, ‘‘ဗာလာ ကိဉ္စိ ပုညံ အကတွာ ဣဒါနိ တိရစ္ဆာနယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တာ, ဣဒါနိ ပန တံ ပုညံ ကာရေတွာ ဣဓာနေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အတ္တဘာဝံ ဝိဇဟိတွာ အညာတကဝေသေန တဿာ [Pg.175] သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ကိံ ကရောန္တီ ဣဓ ဝိစရသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ကော ပန တွံ, သာမီ’’တိ? ‘‘အဟံ တေ သာမိကော မဃော’’တိ. ‘‘ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တောသိ, သာမီ’’တိ? ‘‘အဟံ တာဝတိံသဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တော’’. ‘‘တဝ သဟာယိကာနံ ပန နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမိ, သာမီ’’တိ. ‘‘တာပိ မမေဝ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တာ, ပဿိဿသိ တာ သဟာယိကာ’’တိ. ‘‘ကထာဟံ တတ္ထ ဂမိဿာမီ’’တိ? သက္ကော ‘‘အဟံ တံ တတ္ထ နေဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဟတ္ထတလေ ဌပေတွာ ဒေဝလောကံ နေတွာ နန္ဒာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဣတရာသံ တိဿန္နံ အာရောစေသိ – ‘‘တုမှာကံ သဟာယိကံ သုဇံ ပဿိဿထာ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ သာ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘နန္ဒာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ ဌိတာ’’တိ အာဟ. တာ တိဿောပိ ဂန္တွာ, ‘‘အဟော အယျာယ ဧဝရူပံ အတ္တဘာဝမဏ္ဍနဿ ဖလံ, ဣဒါနိဿာ တုဏ္ဍံ ပဿထ, ပါဒေ ပဿထ, ဇင်္ဃာ ပဿထ, သောဘတိ ဝတဿာ အတ္တဘာဝေါ’’တိ ကေဠိံ ကတွာ ပက္ကမိံသု.

善法（Sudhammā）命终后也前去投生到那里，为她化现出一座名叫善法堂（Sudhammā devasabhā）的天界会堂，有九百由旬大。据说再没有比那里更美妙的地方了，在每月的第八日，天神们在那里听法。直到今日，人们看见美妙的地方，仍会说：“就像善法堂一样。”难陀（Nandā）命终后也前去投生到那里，为她化现出一个名叫难陀池（Nandā pokkharaṇī）的莲池，有五百由旬大。质多（Cittā）命终后也前去投生到那里，也为她化现出一座名叫彩蔓园（Cittalatāvana）的园林，有五百由旬大，在那园林里，天女们带领已出现死前之相的天子们，使他们欢喜，四处游逛。而苏阇（Sujā）命终后，则在一处山涧投生为一只母鹭。帝释在察看他的侍女时心想：“善法投生在这里，难陀和质多也是。苏阇到底投生在哪里呢？”当看到她投生在那里时，他想：“这愚人未曾造任何福德，如今投生于畜生道中。现在应让她造福，然后把她带到这里来。”于是他舍弃自身，以陌生人的形象来到她面前，问道：“你在这里做什么？”“主上，您是谁？”“我是你的夫主摩伽（Magha）。”“主上，您投生在哪里？”“我投生在三十三天界。那么，你知道你的同伴们投生在哪里吗？”“主上，我不知道。”“她们也投生在我这里，你会见到你的同伴们的。”“我怎么才能去那里呢？”帝释说：“我会带你去。”说完便将她放在手掌上，带到天界，放在难陀池边，然后告知另外三位：“你们去见你们的同伴苏阇吧。”“天神，她在哪里？”“她站在难陀池边。”那三位也去了，嘲弄她说：“哎呀，这位尊夫人身体装饰的果报就是这样啊！你们看她的喙，看她的脚，看她的小腿，她这身体可真‘美’啊！”嘲弄一番后，她们便离开了。

ပုန သက္ကော တဿာ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဒိဋ္ဌာ တေ သဟာယိကာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဒိဋ္ဌာ မံ ဥပ္ပဏ္ဍေတွာ ဂတာ, တတ္ထေဝ မံ နေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ တံ တတ္ထေဝ နေတွာ ဥဒကေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ, ‘‘ဒိဋ္ဌာ တေ တာသံ သမ္ပတ္တီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဒိဋ္ဌာ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘တယာပိ တတ္ထ နိဗ္ဗတ္တနူပါယံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောမိ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘မယာ ဒိန္နံ ဩဝါဒံ ရက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘ရက္ခိဿာမိ, ဒေဝါ’’တိ. အထဿာ ပဉ္စ သီလာနိ ဒတွာ, ‘‘အပ္ပမတ္တာ ရက္ခာဟီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ. သာ တတော ပဋ္ဌာယ သယံမတမစ္ဆကေယေဝ ပရိယေသိတွာ ခါဒတိ. သက္ကော ကတိပါဟစ္စယေန တဿာ ဝီမံသနတ္ထာယ ဂန္တွာ, ဝါလုကာပိဋ္ဌေ မတမစ္ဆကော ဝိယ ဟုတွာ ဥတ္တာနော နိပဇ္ဇိ. သာ တံ ဒိသွာ ‘‘မတမစ္ဆကော’’တိ သညာယ အဂ္ဂဟေသိ. မစ္ဆော ဂိလနကာလေ နင်္ဂုဋ္ဌံ စာလေသိ. သာ ‘‘သဇီဝမစ္ဆကော’’တိ ဥဒကေ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော ထောကံ ဝီတိနာမေတွာ ပုန တဿာ ပုရတော ဥတ္တာနော ဟုတွာ နိပဇ္ဇိ. ပုန သာ ‘‘မတမစ္ဆကော’’တိ သညာယ ဂဟေတွာ ဂိလနကာလေ အဂ္ဂနင်္ဂုဋ္ဌံ စာလေသိ. တံ ဒိသွာ ‘‘သဇီဝမစ္ဆော’’တိ ဝိဿဇ္ဇေသိ. ဧဝံ တိက္ခတ္တုံ ဝီမံသိတွာ ‘‘သာဓုကံ သီလံ ရက္ခတီ’’တိ အတ္တာနံ ဇာနာပေတွာ ‘‘အဟံ တဝ ဝီမံသနတ္ထာယ အာဂတော, သာဓုကံ သီလံ ရက္ခသိ, ဧဝံ ရက္ခမာနာ န စိရဿေဝ မမ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တိဿသိ, အပ္ပမတ္တာ ဟောဟီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ.

帝释又来到她面前，问道：“你见到你的同伴们了吗？”她答道：“见到了。她们嘲弄我一番后便走了，请把我带回原来的地方吧。”帝释便将她带回原地，放入水中，问道：“你见到她们的福报了吗？”“见到了，天神。”“那么你也应该设法投生到那里去。”“天神，我该怎么做？”“你能守护我给你的教诫吗？”“天神，我会守护的。”于是帝释授予她五戒，嘱咐说：“要不放逸地守护。”说完便离开了。从那时起，她只寻找自然死亡的鱼来吃。过了几天，帝释为了考验她，化作一条死鱼，仰面躺在沙滩上。她看见后，以为是死鱼，便衔了起来。在她正要吞下时，鱼动了动尾巴。她想：“这是活鱼。”便将它放回水中。那鱼过了一会儿，又仰面躺在她面前。她再次以为是死鱼，便衔了起来，但在她要吞下时，鱼的尾巴尖又动了一下。她看到后想：“这是活鱼。”便又将它放了。帝释如此考验了她三次，知道她很好地守护着戒律，便显现自身，让她知道，说道：“我是来考验你的戒律的。你很好地守护着戒律，如此守护下去，不久便会投生到我这里。你要不放逸！”说完便离去了。

သာ [Pg.176] တတော ပဋ္ဌာယ ပန သယံမတမစ္ဆံ လဘတိ ဝါ, န ဝါ. အလဘမာနာ ကတိပါဟစ္စယေနေဝ သုဿိတွာ ကာလံ ကတွာ တဿ သီလဿ ဖလေန ဗာရာဏသိယံ ကုမ္ဘကာရဿ ဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. အထဿာ ပန္နရသသောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကကာလေ သက္ကော ‘‘ကုဟိံ နု ခေါ သာ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ဒိသွာ, ‘‘ဣဒါနိ မယာ တတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဧဠာလုကဝဏ္ဏေန ပညာယမာနေဟိ သတ္တဟိ ရတနေဟိ ယာနကံ ပူရေတွာ တံ ပါဇေန္တော ဗာရာဏသိံ ပဝိသိတွာ, ‘‘အမ္မတာတာ, ဧဠာလုကာနိ ဂဏှထ ဂဏှထာ’’တိ ဥဂ္ဃောသေန္တော ဝီထိံ ပဋိပဇ္ဇိ. မုဂ္ဂမာသာဒီနိ ဂဟေတွာ အာဂတေ ပန ‘‘မူလေန န ဒေမီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ကထံ ဒေသီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘သီလရက္ခိကာယ ဣတ္ထိယာ ဒမ္မီ’’တိ အာဟ. ‘‘သီလံ နာမ, သာမိ, ကီဒိသံ, ကိံ ကာဠံ, ဥဒါဟု နီလာဒိဝဏ္ဏ’’န္တိ? ‘‘တုမှေ ‘သီလံ ကီဒိသ’န္တိပိ န ဇာနာထ, ကိမေဝ နံ ရက္ခိဿထ, သီလရက္ခိကာယ ပန ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘သာမိ, ဧသာ ကုမ္ဘကာရဿ ဓီတာ ‘သီလံ ရက္ခာမီ’တိ ဝိစရတိ, ဧတိဿာ ဒေဟီ’’တိ. သာပိ နံ ‘‘တေန ဟိ မယှံ ဒေဟိ, သာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကာသိ တွ’’န္တိ? ‘‘အဟံ အဝိဇဟိတပဉ္စသီလာ’’တိ. ‘‘တုယှမေဝေတာနိ မယာ အာနီတာနီ’’တိ ယာနကံ ပါဇေန္တော တဿာ ဃရံ ဂန္တွာ အညေဟိ အနာဟရိယံ ကတွာ ဧဠာလုကဝဏ္ဏေန ဒေဝဒတ္တိယံ ဓနံ ဒတွာ အတ္တာနံ ဇာနာပေတွာ, ‘‘ဣဒံ တေ ဇီဝိတဝုတ္တိယာ ဓနံ, ပဉ္စသီလာနိ အခဏ္ဍာဒီနိ ကတွာ ရက္ခာဟီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ.

从那时起，她有时能得到自然死亡的鱼，有时则不能。得不到时，不过数日，便身体枯槁而死。因持戒的果报，她投生于波罗奈（Bārāṇasī）城一位陶工之家，成为其女。当她长到十五六岁时，帝释心想：“她现在投生于何处？”他作意观察后看见了她，便想：“现在我该去那里了。”于是，他将七种宝物化作黄瓜的模样，装满一辆车，自己驾车进入波罗奈城，沿街叫卖：“各位乡亲，来买黄瓜！”当人们拿着绿豆、黑豆等前来时，他却说：“我不以钱财出售。”人们问：“那如何给呢？”他说：“我只送给持戒的女子。”人们问：“主上，戒是什么样的？是黑色的，还是青色之类的颜色？”他说：“你们连戒是什么样子都不知道，又如何能持戒呢？但我会送给持戒的女子。”有人说：“主上，那位陶工的女儿，她奉行持戒，您就给她吧。”那女孩也对他说：“既然如此，主上，就请给我吧。”他问：“你是怎样的人？”她答：“我持守五戒，未曾舍离。”他说：“这些正是为你带来的。”于是他驾车到她家，使之不为他人所夺，将那些化作黄瓜模样的天赐财宝给了她，并让她知道了自己的身份，说：“这是你维生的资财，你要守护五戒，使其无缺无破。”说完便离去了。

သာပိ တတော စဝိတွာ အသုရဘဝနေ အသုရဇေဋ္ဌကဿ ဓီတာ ဟုတွာ သက္ကဿ ဝေရိဃရေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဒွီသု ပန အတ္တဘာဝေသု သီလဿ သုရက္ခိတတ္တာ အဘိရူပါ အဟောသိ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ အသာဓာရဏာယ ရူပသိရိယာ သမန္နာဂတာ. ဝေပစိတ္တိအသုရိန္ဒော အာဂတာဂတာနံ အသုရာနံ ‘‘တုမှေ မမ ဓီတု အနုစ္ဆဝိကာ န ဟောထာ’’တိ တံ ကဿစိ အဒတွာ, ‘‘မမ ဓီတာ အတ္တနာဝ အတ္တနော အနုစ္ဆဝိကံ သာမိကံ ဂဟေဿတီ’’တိ အသုရဗလံ သန္နိပါတာပေတွာ, ‘‘တုယှံ အနုစ္ဆဝိကံ သာမိကံ ဂဏှာ’’တိ တဿာ, ဟတ္ထေ ပုပ္ဖဒါမံ အဒါသိ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကော တဿာ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ဩလောကေန္တော တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ, ‘‘ဣဒါနိ မယာ ဂန္တွာ တံ အာနေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ မဟလ္လကအသုရဝဏ္ဏံ နိမ္မိနိတွာ ဂန္တွာ ပရိသပရိယန္တေ အဋ္ဌာသိ. သာပိ ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တီ တံ ဒိဋ္ဌမတ္တာဝ ပုဗ္ဗသန္နိဝါသဝသေန ဥပ္ပန္နေန ပေမေန မဟောဃေနေဝ အဇ္ဈောတ္ထဋဟဒယာ ဟုတွာ, ‘‘ဧသော မေ သာမိကော’’တိ တဿ ဥပရိ ပုပ္ဖဒါမံ ခိပိ[Pg.177]. အသုရာ ‘‘အမှာကံ ရာဇာ ဧတ္တကံ ကာလံ ဓီတု အနုစ္ဆဝိကံ အလဘိတွာ ဣဒါနိ လဘိ, အယမေဝဿ ဓီတု ပိတာမဟတော မဟလ္လကော အနုစ္ဆဝိကော’’တိ လဇ္ဇမာနာ အပက္ကမိံသု. သက္ကောပိ တံ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ‘‘သက္ကောဟမသ္မီ’’တိ နဒိတွာ အာကာသေ ပက္ခန္ဒိ. အသုရာ ‘‘ဝဉ္စိတမှာ ဇရသက္ကေနာ’’တိ တံ အနုဗန္ဓိံသု. မာတလိ, သင်္ဂါဟကော ဝေဇယန္တရထံ အာဟရိတွာ အန္တရာမဂ္ဂေ အဋ္ဌာသိ. သက္ကော တံ တတ္ထ အာရောပေတွာ ဒေဝနဂရာဘိမုခေါ ပါယာသိ. အထဿ သိပ္ပလိဝနံ သမ္ပတ္တကာလေ ရထသဒ္ဒံ သုတွာ ဘီတာ ဂရုဠပေါတကာ ဝိရဝိံသု. တေသံ သဒ္ဒံ သုတွာ သက္ကော မာတလိံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကေ ဧတေ ဝိရဝန္တီ’’တိ? ‘‘ဂရုဠပေါတကာ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘ရထသဒ္ဒံ သုတွာ မရဏဘယေနာ’’တိ. ‘‘မံ ဧကံ နိဿာယ ဧတ္တကော ဒိဇော ရထဝေဂေန ဝိစုဏ္ဏိတော မာ နဿိ, နိဝတ္တေဟိ ရထ’’န္တိ. သောပိ သိန္ဓဝသဟဿဿ ဒဏ္ဍကသညံ ဒတွာ ရထံ နိဝတ္တေသိ. တံ ဒိသွာ အသုရာ ‘‘ဇရသက္ကော အသုရပုရတော ပဋ္ဌာယ ပလာယန္တော ဣဒါနိ ရထံ နိဝတ္တေသိ, အဒ္ဓါ တေန ဥပတ္ထမ္ဘော လဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ နိဝတ္တေတွာ အာဂမနမဂ္ဂေနေဝ အသုရပုရံ ပဝိသိတွာ ပုန သီသံ န ဥက္ခိပိံသု.

她从那里死后，转生于阿修罗界，成为阿修罗王之女，出生在帝释的敌对者家中。因在过去两世中善护戒律，她容貌绝美，肤色金黄，具有非凡的美貌与光彩。阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)对前来求婚的阿修罗们说：“你们都配不上我的女儿。”他没有将女儿嫁与任何人，而是召集所有阿修罗，说：“让我的女儿自己选择与她相配的丈夫。”然后将一个花环交到她手中。那时，帝释正在观察她投生之处，得知此事后心想：“现在我该去把她带来了。”于是他化作一位年老的阿修罗，去到集会的边缘站立。那女子四处张望，一见到他，便因前世的因缘，生起如洪流般淹没内心的爱意，心想：“这便是我的丈夫。”于是将花环抛到他的头上。阿修罗们见状，羞愧地想：“我们的王这么久都找不到与女儿相配的夫婿，现在竟找到了一个像她祖父般的老头。”便都退去了。帝释抓住她的手，高声喊道：“我是帝释！”然后腾空飞起。阿修罗们发现“被老帝释骗了”，便追赶上去。御者摩多利(Mātali)已驾着胜利车(Vejayantaratha)在半路等候。帝释让她上了车，朝着天神之城驶去。当他们到达丝棉树林(Simbalivana)时，车声惊吓了金翅鸟的雏鸟，它们惊恐地鸣叫起来。帝释听到声音，便问摩多利：“这些鸣叫的是谁？”“天帝，是金翅鸟的雏鸟。”“为何鸣叫？”“听到车声，畏惧死亡。”“不要因我一人，让这么多鸟儿因车速而被碾碎，调转车！”于是摩多利向千匹骏马以杖示意，调转了车。阿修罗们看到此景，心想：“老帝释从阿修罗城一路逃跑，现在却调转车，想必是得到了援兵。”于是他们也调头，循来路返回阿修罗城，再也不敢抬头。

သက္ကောပိ သုဇံ အသုရကညံ ဒေဝနဂရံ နေတွာ အဍ္ဎတေယျာနံ အစ္ဆရာကောဋီနံ ဇေဋ္ဌိကဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သာ သက္ကံ ဝရံ ယာစိ – ‘‘မဟာရာဇ, မမ ဣမသ္မိံ ဒေဝလောကေ မာတာပိတရော ဝါ ဘာတိကဘဂိနိယော ဝါ နတ္ထိ, ယတ္ထ ယတ္ထ ဂစ္ဆသိ, တတ္ထ တတ္ထ မံ ဂဟေတွာဝ ဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ တဿာ ပဋိညံ အဒါသိ. တတော ပဋ္ဌာယ စိတ္တပါဋလိယာ ပုပ္ဖိတာယ အသုရာ ‘‘အမှာကံ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဒိဗ္ဗပါရိစ္ဆတ္တကဿ ပုပ္ဖနကာလော’’တိ ယုဒ္ဓတ္ထာယ သဂ္ဂံ အဘိရုဟန္တိ. သက္ကော ဟေဋ္ဌာသမုဒ္ဒေ နာဂါနံ အာရက္ခံ အဒါသိ, တတော သုပဏ္ဏာနံ, တတော ကုမ္ဘဏ္ဍာနံ, တတော ယက္ခာနံ. တတော စတုန္နံ မဟာရာဇာနံ. သဗ္ဗူပရိ ပန ဥပဒ္ဒဝနိဝတ္တနတ္ထာယ ဒေဝနဂရဒွါရေသု ဝဇိရဟတ္ထာ ဣန္ဒပဋိမာ ဌပေသိ. အသုရာ နာဂါဒယော ဇိနိတွာ အာဂတာပိ ဣန္ဒပဋိမာ ဒူရတော ဒိသွာ ‘‘သက္ကော နိက္ခန္တော’’တိ ပလာယန္တိ. ဧဝံ, မဟာလိ, မဃော မာဏဝေါ အပ္ပမာဒပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇိ. ဧဝံ အပ္ပမတ္တော ပနေသ ဧဝရူပံ ဣဿရိယံ ပတွာ ဒွီသု ဒေဝလောကေသု ရဇ္ဇံ ကာရေသိ. အပ္ပမာဒေါ နာမေသ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ပသတ္ထော. အပ္ပမာဒဉှိ နိဿာယ သဗ္ဗေသမ္ပိ လောကိယလောကုတ္တရာနံ ဝိသေသာနံ အဓိဂမော ဟောတီတိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

帝释亦将阿修罗女苏佳（Sujā）带到天城，立其为两俱胝半（两千五百万）天女之首。她向帝释求取一愿：“大王，我在这天界没有父母、兄弟姐妹，无论您去往何处，都请带着我一同前往。”帝释道：“善哉！”并应允了她。从那时起，每当吉答巴答离树（cittapāṭali）开花时，阿修罗们便说：“在我们出生地的神圣巴瑞恰达树（pāricchattaka）开花了！”于是为战斗而登上天界。帝释在下层海洋处设那伽守护，其上是金翅鸟，再其上是鸠槃荼，再其上是夜叉（yakkha），再其上是四大天王。复于最上方，为防止灾患，他于天城诸门安置了手持金刚杵的帝释像。阿修罗们即使战胜了那伽等而来，从远处看见帝释像，也以为“帝释出来了！”而逃走。摩诃离（Mahāli），摩伽青年就是如此奉行不放逸之道。如此，这位不放逸者获得了这般主权，于两天界中为王。这不放逸为诸佛等所赞叹。因为依于不放逸，才能证得一切世间与出世间的殊胜成就。说完此语后，（世尊）便说了这首偈颂：

၃၀.

30.

‘‘အပ္ပမာဒေန [Pg.178] မဃဝါ, ဒေဝါနံ သေဋ္ဌတံ ဂတော;

အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ, ပမာဒေါ ဂရဟိတော သဒါ’’တိ.

摩伽以无逸，得为诸天主； 无逸众人赞，放逸恒遭责。

တတ္ထ အပ္ပမာဒေနာတိ မစလဂါမေ ဘူမိပ္ပဒေသသောဓနံ အာဒိံ ကတွာ ကတေန အပ္ပမာဒေန. မဃဝါတိ ဣဒါနိ ‘‘မဃဝါ’’တိပညာတော မဃော မာဏဝေါ ဒွိန္နံ ဒေဝလောကာနံ ရာဇဘာဝေန ဒေဝါနံ သေဋ္ဌတံ ဂတော. ပသံသန္တီတိ ဗုဒ္ဓါဒယော ပဏ္ဍိတာ အပ္ပမာဒမေဝ ထောမေန္တိ ဝဏ္ဏယန္တိ. ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗေသံ လောကိယလောကုတ္တရာနံ ဝိသေသာနံ ပဋိလာဘကာရဏတ္တာ. ပမာဒေါ ဂရဟိတော သဒါတိ ပမာဒေါ ပန တေဟိ အရိယေဟိ နိစ္စံ ဂရဟိတော နိန္ဒိတော. ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗဝိပတ္တီနံ မူလဘာဝတော. မနုဿဒေါဘဂ္ဂံ ဝါ ဟိ အပါယုပ္ပတ္တိ ဝါ သဗ္ဗာ ပမာဒမူလိကာယေဝါတိ.

于此偈中，“因不放逸”是指：以在摩蹉罗（Macala）村清扫地面等事为开端所行的不放逸。“摩伽婆”是指：如今被称为“摩伽婆”的摩伽青年，因成为两天界之王而达到诸天中的最胜地位。“赞叹”是指：佛陀等贤者们只赞叹、称颂不放逸。是何原因？因其是获得一切世间与出世间殊胜成就之因。“放逸恒受呵”是指：放逸则恒常为彼等圣者所呵责、谴责。是何原因？因其是一切灾祸之根本。诚然，无论是人间的贫困，还是生于恶趣，一切皆以放逸为根本。

ဂါထာပရိယောသာနေ မဟာလိ လိစ္ဆဝီ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, သမ္ပတ္တပရိသာယပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော ဇာတာတိ.

偈颂结束时，离车（Licchavī）族的摩诃离确立于入流果，与会的大众中也有许多人成为入流者等。

မဃဝတ္ထု သတ္တမံ.

摩伽的故事第七。

၈. အညတရဘိက္ခုဝတ္ထု

8. 某比丘的故事

အပ္ပမာဒရတော ဘိက္ခူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“比丘乐于不放逸……”——此法说，是导师住在祇陀林时，就某位比丘而说的。

သော ကိရ သတ္ထု သန္တိကေ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော အရဟတ္တံ ပတ္တုံ နာသက္ခိ. သော ‘‘ဝိသေသေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေဿာမီ’’တိ တတော နိက္ခမိတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ မဟန္တံ ဒါဝဂ္ဂိံ ဥဋ္ဌိတံ ဒိသွာ ဝေဂေန ဧကံ မုဏ္ဍပဗ္ဗတမတ္ထကံ အဘိရုယှ နိသိန္နော အရညံ ဍယှမာနံ အဂ္ဂိံ ဒိသွာ အာရမ္မဏံ ဂဏှိ – ‘‘ယထာ အယံ အဂ္ဂိ မဟန္တာနိ စ ခုဒ္ဒကာနိ စ ဥပါဒါနာနိ ဍဟန္တော ဂစ္ဆတိ, ဧဝံ အရိယမဂ္ဂဉာဏဂ္ဂိနာပိ မဟန္တာနိ စ ခုဒ္ဒကာနိ စ သံယောဇနာနိ ဍဟန္တေန ဂန္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’’တိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ တဿ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ, ‘‘ဧဝမေဝ, ဘိက္ခု, မဟန္တာနိပိ ခုဒ္ဒကာနိပိ ဥပါဒါနာနိ ဝိယ ဣမေသံ သတ္တာနံ အဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနိ အဏုံထူလာနိ သံယောဇနာနိ, တာနိ [Pg.179] ဉာဏဂ္ဂိနာ ဈာပေတွာ အဘဗ္ဗုပ္ပတ္တိကာနိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဩဘာသံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တဿ ဘိက္ခုနော အဘိမုခေ နိသိန္နော ဝိယ ပညာယမာနော ဣမံ ဩဘာသဂါထမာဟ –

据说，该比丘在导师处求得直至阿罗汉果的业处后，进入森林精勤用功，却未能证得阿罗汉果。他想：“我要更加详细地求教业处”，便从那里出来返回导师身边。途中看见燃起的大片林火，急忙登上一个光秃山顶坐下，看到森林燃烧的火焰时取为所缘：“正如这火焰焚烧大大小小的燃料而前进，同样也应以圣道智火焚烧大大小小的诸结而前进。”导师虽身在香孤邸(gandhakuṭi)中，却了知他的心行，说道：“比丘，正是如此。如大大小小的燃料一般，对于在众生内在生起的大小诸结，也应以圣道智火焚尽，使之不再生起。”说完，他放出光明，显现得犹如坐在该比丘面前一般，宣说了此光明偈：

၃၁.

31.

‘‘အပ္ပမာဒရတော ဘိက္ခု, ပမာဒေ ဘယဒဿိ ဝါ;

သံယောဇနံ အဏုံ ထူလံ, ဍဟံ အဂ္ဂီဝ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

乐不放逸比丘，或见放逸可怖； 恰似烈焰前扑，烧尽大小结缚。

တတ္ထ အပ္ပမာဒရတောတိ အပ္ပမာဒေ ရတော အဘိရတော, အပ္ပမာဒေန ဝီတိနာမေန္တောတိ အတ္ထော. ပမာဒေ ဘယဒဿိ ဝါတိ နိရယုပ္ပတ္တိအာဒိကံ ပမာဒေ ဘယံ ဘယတော ပဿန္တော, တာသံ ဝါ ဥပ္ပတ္တီနံ မူလတ္တာ ပမာဒံ ဘယတော ပဿန္တော. သံယောဇနန္တိ ဝဋ္ဋဒုက္ခေန သဒ္ဓိံ ယောဇနံ ဗန္ဓနံ ပဇာနံ ဝဋ္ဋေ ဩသီဒါပနသမတ္ထံ ဒသဝိဓံ သံယောဇနံ. အဏုံ ထူလန္တိ မဟန္တဉ္စ ခုဒ္ဒကဉ္စ. ဍဟံ အဂ္ဂီဝ ဂစ္ဆတီတိ ယထာ အယံ အဂ္ဂီ ဧတံ မဟန္တဉ္စ ခုဒ္ဒကဉ္စ ဥပါဒါနံ ဍဟန္တောဝ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေသော အပ္ပမာဒရတော ဘိက္ခု အပ္ပမာဒါဓိဂတေန ဉာဏဂ္ဂိနာ ဧတံ သံယောဇနံ ဍဟန္တော အဘဗ္ဗုပ္ပတ္တိကံ ကရောန္တော ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

于此，“乐于不放逸”(appamādarato)意指于不放逸中感到喜乐、欢喜，即以不放逸度日。“于放逸中见怖畏”(pamāde bhayadassī vā)是说，见到由放逸而引生的地狱等怖畏，或因放逸是那些恶趣产生的根源而视之为怖畏。“结”(saṃyojanaṃ)是与轮回苦相结合的系缚，即能使有情沉沦于轮回的十种结。“大小”(aṇuṃ thūlaṃ)指大的和小的。“如火燃烧而前进”(ḍahaṃ aggīva gacchati)是说：正如这火焚烧着大小燃料而前进，同样地，这位乐于不放逸的比丘，也凭借由不放逸所获得的圣道智火，焚烧着这些结，使之不再生起，并如此前进。此即其义。

ဂါထာပရိယောသာနေ သော ဘိက္ခု ယထာနိသိန္နောဝ သဗ္ဗသံယောဇနာနိ ဈာပေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ အာကာသေနာဂန္တွာ တထာဂတဿ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ထောမေတွာ ဝဏ္ဏေတွာ ဝန္ဒမာနောဝ ပက္ကာမီတိ.

偈颂结束时，该比丘即于其座烧尽一切结，与无碍解一同证得阿罗汉果，从空中前来，赞美、称扬如来黄金色的色身后，顶礼而去。

အညတရဘိက္ခုဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

第八：某比丘的故事。

၉. နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရဝတ္ထု

9. 乡居帝须长老的故事

အပ္ပမာဒရတောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရံ နာမ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于乡居帝须长老，宣说了此“乐于不放逸……”的法谈。

ဧကသ္မိဉှိ သာဝတ္ထိတော အဝိဒူရေ နိဂမဂါမေ ဇာတသံဝဍ္ဎော ဧကော ကုလပုတ္တော သတ္ထု သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ ‘‘နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရော နာမ အပ္ပိစ္ဆော သန္တုဋ္ဌော ပဝိဝိတ္တော အာရဒ္ဓဝီရိယော’’တိ ပညာယိ. သော နိဗဒ္ဓံ ဉာတိဂါမေယေဝ ပိဏ္ဍာယ ဝိစရတိ. အနာထပိဏ္ဍိကာဒီသု မဟာဒါနာနိ ကရောန္တေသု, ပသေနဒိကောသလေ အသဒိသဒါနံ ကရောန္တေပိ [Pg.180] သာဝတ္ထိံ နာဂစ္ဆတိ. ဘိက္ခူ ‘‘အယံ နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရော ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ဉာတိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ, အနာထပိဏ္ဍိကာဒီသု မဟာဒါနာဒီနိ ကရောန္တေသု, ပသေနဒိကောသလေ အသဒိသဒါနံ ကရောန္တေပိ နေဝ အာဂစ္ဆတီ’’တိ ကထံ သမုဋ္ဌာပေတွာ သတ္ထု အာရောစယိံသု. သတ္ထာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ဘိက္ခု, ဧဝံ ကရောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘နတ္ထိ, ဘန္တေ, မယှံ ဉာတိသံသဂ္ဂေါ, အဟံ ဧတေ မနုဿေ နိဿာယ အဇ္ဈောဟရဏီယမတ္တံ အာဟာရံ လဘာမိ လူခေ ဝါ ပဏီတေ ဝါ. ယာပနမတ္တေ လဒ္ဓေ ပုန ကိံ အာဟာရပရိယေသနေနာတိ န ဂစ္ဆာမိ, ဉာတီဟိ ပန မေ သံသဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ သတ္ထာ ပကတိယာပိ တဿ အဇ္ဈာသယံ ဝိဇာနန္တော – ‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခူ’’တိ တဿ သာဓုကာရံ ဒတွာ, ‘‘အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပနေတံ ဘိက္ခု, ယံ တွံ မာဒိသံ အာစရိယံ လဘိတွာ အပ္ပိစ္ဆော အဟောသိ. အယဉှိ အပ္ပိစ္ဆတာ နာမ မမ တန္တိ, မမ ပဝေဏီ’’တိ ဝတွာ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ –

在舍卫城(Sāvatthī)不远处的一个镇村里，有位良家子出生成长，在导师的教法中出家并受具足戒，他被称为“尼伽摩瓦西帝须长老”(Nigamavāsitissatthera)，以少欲、知足、乐于独处、精进而闻名。他总是只在亲族的村子里托钵。即便给孤独(Anāthapiṇḍika)长者等人在行大布施，或憍萨罗(Kosala)国的波斯匿王(Pasenadi)在行无双布施时，他也不去舍卫城。比丘们议论道：“这位尼伽摩瓦西帝须长老，奋力与亲族交往而住。给孤独长者等人在行大布施，憍萨罗国的波斯匿王在行无双布施时，他都不来。”他们将此事禀告了导师。导师派人叫他来，问道：“比丘，听说你确实这么做了吗？”他回答说：“世尊，我没有与亲族交往。我只是依靠这些人获得足以果腹的食物，无论是粗劣还是精美。获得了足以维生的食物后，何需再为觅食而奔波呢？因此我就不去了。世尊，我与亲族实无交往。”导师本已了知他的心意，便赞叹道：“善哉，善哉，比丘！”在给予嘉许后说道：“比丘，你得到像我这样的老师而能少欲，这并不足为奇。这少欲实是我的传承，我的家风。”说完，应比丘们的请求，讲述了过去的事——

အတီတေ ဟိမဝန္တေ ဂင်္ဂါတီရေ ဧကသ္မိံ ဥဒုမ္ဗရဝနေ အနေကသဟဿာ သုဝါ ဝသိံသု. တတြေကော သုဝရာဇာ အတ္တနော နိဝါသရုက္ခဿ ဖလေသု ခီဏေသု ယံ ယဒေဝ အဝသိဋ္ဌံ ဟောတိ အင်္ကုရော ဝါ ပတ္တံ ဝါ တစော ဝါ, တံ တံ ခါဒိတွာ ဂင်္ဂါယံ ပါနီယံ ပိဝိတွာ ပရမပ္ပိစ္ဆော သန္တုဋ္ဌော ဟုတွာ အညတ္ထ န ဂစ္ဆတိ. တဿ အပ္ပိစ္ဆသန္တုဋ္ဌဘာဝဂုဏေန သက္ကဿ ဘဝနံ ကမ္ပိ. သက္ကော အာဝဇ္ဇမာနော တံ ဒိသွာ တဿ ဝီမံသနတ္ထံ အတ္တနော အာနုဘာဝေန တံ ရုက္ခံ သုက္ခာပေသိ. ရုက္ခော ဩဘဂ္ဂေါ ခါဏုမတ္တော ဆိဒ္ဒါဝဆိဒ္ဒေါဝ ဟုတွာ ဝါတေ ပဟရန္တေ အာကောဋိတော ဝိယ သဒ္ဒံ နိစ္ဆာရေန္တော အဋ္ဌာသိ. တဿ ဆိဒ္ဒေဟိ စုဏ္ဏာနိ နိက္ခမန္တိ. သုဝရာဇာ တာနိ ခါဒိတွာ ဂင်္ဂါယံ ပါနီယံ ပိဝိတွာ အညတ္ထ အဂန္တွာ ဝါတာတပံ အဂဏေတွာ ဥဒုမ္ဗရခါဏုမတ္ထကေ နိသီဒတိ. သက္ကော တဿ ပရမပ္ပိစ္ဆဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘မိတ္တဓမ္မဂုဏံ ကထာပေတွာ ဝရမဿ ဒတွာ ဥဒုမ္ဗရံ အမတဖလံ ကတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ ဧကော ဟံသရာဇာ ဟုတွာ သုဇံ အသုရကညံ ပုရတော ကတွာ ဥဒုမ္ဗရဝနံ ဂန္တွာ အဝိဒူရေ ဧကဿ ရုက္ခဿ သာခါယ နိသီဒိတွာ တေန သဒ္ဓိံ ကထေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

过去，在喜马拉雅山区的恒河岸边，有一片优昙婆罗林，数千只鹦鹉居住于此。其中有一位鹦鹉王，当它所栖之树的果实吃尽后，无论是剩下嫩芽、树叶还是树皮，它都取而食之，饮用恒河水，极为少欲知足，不去他处。因其少欲知足之德，帝释天的住所也为之震动。帝释天省察后见此情景，为考验它，便以神力使那棵树枯萎。树木断折，只剩下树桩，千疮百孔，风吹过时，发出犹如敲击般的声响。从树洞中掉出粉末，鹦鹉王就吃那些粉末，饮用恒河水，不去他处，不顾风吹日晒，仍栖于优昙婆罗树桩之上。帝释天了知它极为少欲，心想：“我应让他宣说朋友之法，赐予他赏赐，并使优昙婆罗树结出甘露果后，再回来。”于是，他化作一只天鹅王，让阿修罗女苏阇(Sujā)行于前方，来到优昙婆罗林，在不远处一棵树的树枝上停下，与那鹦鹉王交谈时，说了这首偈颂：

‘‘သန္တိ ရုက္ခာ ဟရိပတ္တာ, ဒုမာနေကဖလာ ဗဟူ;

ကသ္မာ နု သုက္ခေ ကောဠာပေ, သုဝဿ နိရတော မနော’’တိ. (ဇာ. ၁.၉.၃၀);

有树叶青葱，有树果实丰；鹦鹉何故乐，枯槁树桩中？

သဗ္ဗံ [Pg.181] သုဝဇာတကံ နဝကနိပါတေ အာဂတနယေနေဝ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ. အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယေဝ ဟိ တတ္ထ စ ဣဓ စ နာနာ, သေသံ တာဒိသမေဝ. သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ, ‘‘တဒါ သက္ကော အာနန္ဒော အဟောသိ, သုဝရာဇာ အဟမေဝါ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပိစ္ဆတာ နာမေသာ မမ တန္တိ, မမ ပဝေဏီ, အနစ္ဆရိယာ မမ ပုတ္တဿ နိဂမဝါသိတိဿဿ မာဒိသံ အာစရိယံ လဘိတွာ အပ္ပိစ္ဆတာ, ဘိက္ခုနာ နာမ နိဂမဝါသိတိဿေန ဝိယ အပ္ပိစ္ဆေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ. ဧဝရူပေါ ဟိ ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော သမထဝိပဿနာဓမ္မေဟိ ဝါ မဂ္ဂဖလေဟိ ဝါ ပရိဟာနာယ, အညဒတ္ထု နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

全部《鹦鹉本生》应依《九集》中的方式来详述。唯有此处的缘起与彼处不同，其余皆同。导师引述此法说后，开示道：“当时的天帝释是阿难，鹦鹉王则是我自己。”又说：“诸比丘，这少欲是我的传统，我的传承。我的儿子尼伽马瓦西帝须，得到像我这样的老师而少欲，这并不足为奇。名为比丘者，就应像尼伽马瓦西帝须一样少欲。这样的比丘，不可能从止观之法或道果退失，实已近于涅槃。”说完，导师便诵出此偈。

၃၂.

32.

‘‘အပ္ပမာဒရတော ဘိက္ခု, ပမာဒေ ဘယဒဿိ ဝါ;

အဘဗ္ဗော ပရိဟာနာယ, နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’တိ.

乐不放逸比丘，或见放逸可怖； 必定不会退堕，彼已临近涅槃。

တတ္ထ အဘဗ္ဗော ပရိဟာနာယာတိ သော ဧဝရူပေါ ဘိက္ခု သမထဝိပဿနာဓမ္မေဟိ ဝါ မဂ္ဂဖလေဟိ ဝါ ပရိဟာနာယ အဘဗ္ဗော, နာပိ ပတ္တေဟိ ပရိဟာယတိ, န အပ္ပတ္တာနိ န ပါပုဏာတိ. နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေတိ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနဿပိ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနဿာပိ သန္တိကေယေဝါတိ.

于此，“不可能退失”是指：如是比丘，不可能从止观之法或道果退失。他不会从已证得者退失，且能证得未证得者。“已近涅槃”是指：就在烦恼般涅槃与无取著般涅槃的近处。

ဂါထာပရိယောသာနေ နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

偈颂终了时，尼伽马瓦西帝须长老与四无碍解一同证得阿罗汉果。其他亦有许多人成为入流者等。此法说对大众饶益。

နိဂမဝါသိတိဿတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.

尼伽马瓦西帝须长老事，第九。

အပ္ပမာဒဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ. ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

不放逸品释义终。第二品。

၃. စိတ္တဝဂ္ဂေါ

3. 心品

၁. မေဃိယတ္ထေရဝတ္ထု

1. 梅吉亚长老的故事

ဖန္ဒနံ [Pg.182] စပလံ စိတ္တန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ စာလိကာယ ပဗ္ဗတေ ဝိဟရန္တော အာယသ္မန္တံ မေဃိယံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“心颤动、轻躁”等，此法说是导师住于遮利迦山时，针对具寿梅吉亚而说。

တဿ ဝတ္ထုံ ဝိဘာဝနတ္ထံ သဗ္ဗံ မေဃိယသုတ္တန္တံ (ဥဒါ. ၃၁) ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ. သတ္ထာ ပန တီဟိ ဝိတက္ကေဟိ အနွာသတ္တတာယ တသ္မိံ အမ္ဗဝနေ ပဓာနံ အနုယုဉ္ဇိတုံ အသက္ကုဏိတွာ အာဂတံ မေဃိယတ္ထေရံ အာမန္တေတွာ, ‘‘အတိဘာရိယံ တေ, မေဃိယ, ကတံ ‘အာဂမေဟိ တာဝ, မေဃိယ, ဧကကောမှိ ယာဝ အညောပိ ကောစိ ဘိက္ခု အာဂစ္ဆတီ’တိ မံ ယာစန္တံ ဧကကံ ပဟာယ ဂစ္ဆန္တေန ဘိက္ခုနာ နာမ ဧဝံ စိတ္တဝသိကေန ဘဝိတုံ န ဝဋ္ဋတိ, စိတ္တံ နာမေတံ လဟုကံ, တံ အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

为阐明其事，应详述整部《梅吉亚经》(udā. 31)。当时，梅吉亚长老因被三种寻所缠扰，于彼芒果林中无法精勤修行而返回。导师唤来他，说道：“梅吉亚，你所做之事甚为严重。我请求你‘梅吉亚，请稍待，我独自一人，直到有其他比丘到来’，身为比丘，弃我独行，如此为心所转，实为不当。此心轻躁，应当使它顺从自己的意志。”如是说后，便说了此二偈颂：

၃၃.

33.

‘‘ဖန္ဒနံ စပလံ စိတ္တံ, ဒူရက္ခံ ဒုန္နိဝါရယံ;

ဥဇုံ ကရောတိ မေဓာဝီ, ဥသုကာရောဝ တေဇနံ.

心飘忽不定，难护难禁制； 智者调直之，如匠直箭矢。

၃၄.

34.

‘‘ဝါရိဇောဝ ထလေ ခိတ္တော, ဩကမောကတဥဗ္ဘတော;

ပရိပ္ဖန္ဒတိဒံ စိတ္တံ, မာရဓေယျံ ပဟာတဝေ’’တိ.

如鱼掷陆地，脱离于水栖； 为舍离魔境，此心亦躁动。 （此心常躁动，应舍离魔境。） （译者注：根据义注解释最后一句可以有两种解释）

တတ္ထ ဖန္ဒနန္တိ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ဝိပ္ဖန္ဒမာနံ. စပလန္တိ ဧကဣရိယာပထေန အသဏ္ဌဟန္တော ဂါမဒါရကော ဝိယ ဧကသ္မိံ အာရမ္မဏေ အသဏ္ဌဟနတော စပလံ. စိတ္တန္တိ ဝိညာဏံ, ဘူမိဝတ္ထုအာရမ္မဏကိရိယာဒိဝိစိတ္တတာယ ပနေတံ ‘‘စိတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဒူရက္ခန္တိ ကိဋ္ဌသမ္ဗာဓေ ဌာနေ ကိဋ္ဌခါဒကဂေါဏံ ဝိယ ဧကေကသ္မိံ သပ္ပာယာရမ္မဏေယေဝ ဒုဋ္ဌပနတော ဒူရက္ခံ. ဒုန္နိဝါရယန္တိ ဝိသဘာဂါရမ္မဏံ ဂစ္ဆန္တံ ပဋိသေဓေတုံ ဒုက္ခတ္တာ ဒုန္နိဝါရယံ. ဥသုကာရောဝ တေဇနန္တိ ယထာ နာမ ဥသုကာရော အရညတော ဧကံ ဝင်္ကဒဏ္ဍကံ အာဟရိတွာ နိတ္တစံ ကတွာ ကဉ္ဇိယတေလေန မက္ခေတွာ အင်္ဂါရကပလ္လေ တာပေတွာ ရုက္ခာလကေ ဥပ္ပီဠေတွာ နိဝင်္ကံ ဥဇုံ ဝါလဝိဇ္ဈနယောဂ္ဂံ ကရောတိ, ကတွာ စ ပန ရာဇရာဇမဟာမတ္တာနံ သိပ္ပံ ဒဿေတွာ မဟန္တံ သက္ကာရသမ္မာနံ လဘတိ, ဧဝမေဝ [Pg.183] မေဓာဝီ ပဏ္ဍိတော ဝိညူ ပုရိသော ဖန္ဒနာဒိသဘာဝမေတံ စိတ္တံ ဓုတင်္ဂါရညာဝါသဝသေန, နိတ္တစံ အပဂတဩဠာရိကကိလေသံ ကတွာ သဒ္ဓါသိနေဟေန တေမေတွာ ကာယိကစေတသိကဝီရိယေန တာပေတွာ သမထဝိပဿနာလကေ ဥပ္ပီဠေတွာ ဥဇုံ အကုဋိလံ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကရောတိ, ကတွာ စ ပန သင်္ခါရေ သမ္မသိတွာ မဟန္တံ အဝိဇ္ဇက္ခန္ဓံ ပဒါလေတွာ, ‘‘တိဿော ဝိဇ္ဇာ, ဆ အဘိညာ, နဝ လောကုတ္တရဓမ္မေ’’တိ ဣမံ ဝိသေသံ ဟတ္ထဂတမေဝ ကတွာ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျဘာဝံ လဘတိ.

于此，“动摇”是指于色等所缘中摇动。“轻躁”是指如村童无法安于一种威仪，心亦无法安住于单一所缘，故为轻躁。“心”是指识；又因其于地、所依、所缘、作用等方面种种不同，故名为“心”。“难护”是指如于庄稼地中难防食谷之牛，心亦难安立于单一适宜所缘，故为难护。“难制”是指心趋向不当所缘时，难以制止，故为难制。“如箭匠矫直”者，譬如箭匠从林中取来弯曲木料，去皮，涂上酸粥油，于炭火上加热，再以矫直器压正，使其笔直，能射穿毛发。制成后，向国王、大臣展示技艺，获得丰厚供养与尊敬。同样地，具慧的智者，对此具有动摇等自性的心，通过头陀行与林住，令其如“去皮”般去除粗重烦恼；以信“油”浸润；以身心精进“加热”；以止观“矫直器”压制，使其正直、不弯曲、无过患。矫直之后，通过审察诸行，击破巨大无明蕴，便能掌握三明、六神通、九出世间法等殊胜成就，获得最上应供之位。

ဝါရိဇောဝါတိ မစ္ဆော ဝိယ, ထလေ ခိတ္တောတိ ဟတ္ထေန ဝါ ပါဒေန ဝါ ဇာလာဒီနံ ဝါ အညတရေန ထလေ ဆဍ္ဍိတော. ဩကမောကတဥဗ္ဘတောတိ ‘‘ဩကပုဏ္ဏေဟိ စီဝရေဟီ’’တိ ဧတ္ထ (မဟာဝ. ၃၀၆) ဥဒကံ ဩကံ, ‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ’’တိ ဧတ္ထ (သု. နိ. ၈၅၀) အာလယော, ဧတ္ထ ဥဘယမ္ပိ လဗ္ဘတိ. ‘‘ဩကမောကတဥဗ္ဘတော’’တိ ဟိ ဧတ္ထ ဩကမောကတောတိ ဥဒကသင်္ခါတာ အာလယာတိ အယမတ္ထော. ဥဗ္ဘတောတိ ဥဒ္ဓဋော. ပရိပ္ဖန္ဒတိဒံ စိတ္တန္တိ ယထာ သော ဥဒကာလယတော ဥဗ္ဘတော ထလေ ခိတ္တော မစ္ဆော ဥဒကံ အလဘန္တော ပရိပ္ဖန္ဒတိ, ဧဝမိဒံ ပဉ္စကာမဂုဏာလယာဘိရတံ စိတ္တံ တတော ဥဒ္ဓရိတွာ မာရဓေယျသင်္ခါတံ ဝဋ္ဋံ ပဟာတုံ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာနေ ခိတ္တံ ကာယိကစေတသိကဝီရိယေန သန္တာပိယမာနံ ပရိပ္ဖန္ဒတိ, သဏ္ဌာတုံ န သက္ကောတိ. ဧဝံ သန္တေပိ ဓုရံ အနိက္ခိပိတွာ မေဓာဝီ ပုဂ္ဂလော တံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဥဇုံ ကမ္မနိယံ ကရောတီတိ အတ္ထော. အပရော နယော – ဣဒံ မာရဓေယျံ ကိလေသဝဋ္ဋံ အဝိဇဟိတွာ ဌိတံ စိတ္တံ သော ဝါရိဇော ဝိယ ပရိပ္ဖန္ဒတိ, တသ္မာ မာရဓေယျံ ပဟာတဝေ, ယေန ကိလေသဝဋ္ဋသင်္ခါတေန မာရဓေယျေနေဝ ပရိပ္ဖန္ဒတိ, တံ ပဟာတဗ္ဗန္တိ.

“Vārijovāti”（如水生者）：犹如鱼。“Thale khittoti”（被抛于陆地）：即被手、足或网等其一抛于陆地。“Okamokataubbhatoti”（从住所中被取出）：在此处，“oka”一词兼具水与住所（ālaya）二义。“Okamokatoti”义为“从名为水的住所”。“Ubbhatoti”即被取出。“Paripphandatidaṃ cittanti”（此心颤动挣扎）：犹如那条鱼，从作为住所的水中被取出、抛于陆地，因不得水而颤动挣扎；同样地，此沉溺于五种欲乐住所之心，从彼处被拔出，为断除名为魔罗领域的轮转，而被置于观（vipassanā）的业处中，因身心的精进而受煎熬，故而颤动挣扎，无法安住。即便如此，有智慧的个人（puggala）也不放下重担，依前述之法，使其正直、适业。此为其义。另一解释：此心未舍离魔罗领域，即烦恼轮转（kilesavaṭṭa），故如彼水生者般颤动挣扎。因此，应断除魔罗领域；那导致颤动挣扎的、名为烦恼轮转的魔罗领域，应当被断除。

ဂါထာပရိယောသာနေ မေဃိယတ္ထေရော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော, အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော ဇာတာတိ.

偈颂结束时，梅吉亚长老安住于须陀洹果，其他许多人也成为须陀洹等。

မေဃိယတ္ထေရဝတ္ထု ပဌမံ.

第一则梅吉亚长老的故事结束。

၂. အညတရဘိက္ခုဝတ္ထု

2. 某比丘的故事

ဒုန္နိဂ္ဂဟဿ လဟုနောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“难制伏，轻快”：此法说是导师住于舍卫城（Sāvatthī）祇陀林（Jetavana）时，就某位比丘而说。

ကောသလရညော [Pg.184] ကိရ ဝိဇိတေ ပဗ္ဗတပါဒေ မာတိကဂါမော နာမ ဧကော ဃနဝါသော ဂါမော အဟောသိ. အထေကဒိဝသံ သဋ္ဌိမတ္တာ ဘိက္ခူ သတ္ထု သန္တိကေ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ တံ ဂါမံ ဂန္တွာ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. အထ နေ ယော တဿ ဂါမဿ သာမိကော မာတိကော နာမ, တဿ မာတာ ဒိသွာ ဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ နာနဂ္ဂရသေန ယာဂုဘတ္တေန ပရိဝိသိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကတ္ထ ဂန္တုကာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ယထာ ဖာသုကဋ္ဌာနံ မဟာဥပါသိကေ’’တိ. သာ ‘‘ဝဿာဝါသဋ္ဌာနံ, အယျာ, ပရိယေသန္တိ မညေ’’တိ ဉတွာ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ, ‘‘သစေ, အယျာ, ဣမံ တေမာသံ ဣဓ ဝသိဿန္တိ, အဟံ တီဏိ သရဏာနိ, ပဉ္စ သီလာနိ ဂဟေတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. ဘိက္ခူ ‘‘မယံ ဣမံ နိဿာယ ဘိက္ခာယ အကိလမန္တာ ဘဝနိဿရဏံ ကာတုံ သက္ခိဿာမာ’’တိ အဓိဝါသယိံသု. သာ တေသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ အဒါသိ.

据说，在憍萨罗(Kosala)王的国土内，山脚下有一个名叫摩帝迦村(Mātikagāma)的村庄，人口稠密。那时，有一天，六十位比丘在导师处，请示了导向阿罗汉果的业处，然后前往该村入内乞食。当时，该村村主名为摩帝迦(Mātika)，他的母亲看见他们后，便请他们到家中坐下，用各种上味的粥饭供养，然后问道：“尊者们，欲往何处？”“大优婆夷，去一个舒适的地方。”她心想：“想必尊者们是在寻找雨安居的处所。”于是她顶礼于足下说：“尊者们，如果你们这三个月住在这里，我愿受三皈依、五戒，并行布萨。”比丘们心想：“依靠她，我们乞食将不会劳累，能够致力于出离轮回。”于是他们同意了。她为他们修缮并提供了作为住处的精舍。

တေ တတ္ထေဝ ဝသန္တာ ဧကဒိဝသံ သန္နိပတိတွာ အညမညံ ဩဝဒိံသု, ‘‘အာဝုသော, အမှေဟိ ပမာဒစာရံ စရိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. အမှာကဉှိ သကဂေဟံ ဝိယ အဋ္ဌ မဟာနိရယာ ဝိဝဋဒွါရာယေဝ, ဓရမာနကဗုဒ္ဓဿ ခေါ ပန သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ မယံ အာဂတာ, ဗုဒ္ဓါ စ နာမ ပဒါနုပဒိကံ ဝိစရန္တေနာပိ သဌေန အာရာဓေတုံ န သက္ကာ, ယထာဇ္ဈာသယေနေဝ အာရာဓေတုံ သက္ကာ, အပ္ပမတ္တာ ဟောထ, ဒွီဟိ ဧကဋ္ဌာနေ န ဌာတဗ္ဗံ, န နိသီဒိတဗ္ဗံ, သာယံ ခေါ ပန ထေရူပဋ္ဌာနကာလေ ပါတောဝ ဘိက္ခာစာရကာလေ ဧကတော ဘဝိဿာမ, သေသကာလေ ဒွေ ဧကတော န ဘဝိဿာမ, အပိစ ခေါ ပန အဖာသုကေန ဘိက္ခုနာ အာဂန္တွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဃဏ္ဍိယာ ပဟတာယ ဃဏ္ဍိသညာယ အာဂန္တွာ တဿ ဘေသဇ္ဇံ ကရိဿာမာ’’တိ.

他们住在那里，有一天聚集起来互相劝诫道：“贤友们，我们不应行于放逸。对我们而言，八大地狱确实如自家般门户大开。我们是在住世佛陀的跟前领受了业处而来的。诸佛是无法被狡诈者以亦步亦趋的方式取悦的，只能以崇高的意向来取悦。你们当不放逸！两人不应共处一地，不应共坐一处。只有在傍晚侍奉长老时和早晨托钵乞食时，我们才聚集在一起，其余时间我们两人不应共处。再者，若有比丘身体不适，前来敲响精舍中央的犍稚(ghaṇḍi)，我们听到信号后，就前来为他准备医药。”

တေသု ဧဝံ ကတိကံ ကတွာ ဝိဟရန္တေသု ဧကဒိဝသံ သာ ဥပါသိကာ သပ္ပိတေလဖာဏိတာဒီနိ ဂါဟာပေတွာ ဒါသဒါသိကမ္မကရာဒီဟိ ပရိဝုတာ သာယနှသမယေ တံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဘိက္ခူ အဒိသွာ, ‘‘ကဟံ နု ခေါ, အယျာ, ဂတာ’’တိ ပုရိသေ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အတ္တနော အတ္တနော ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု နိသိန္နာ ဘဝိဿန္တိ, အယျေ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ကိံ နု ခေါ ကတွာ ဒဋ္ဌုံ [Pg.185] သက္ခိဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ ဘိက္ခုသံဃဿ ကတိကဝတ္တံ ဇာနနမနုဿာ အာဟံသု – ‘‘ဃဏ္ဍိယာ ပဟတာယ သန္နိပတိဿန္တိ, အယျေ’’တိ. သာ စ ဃဏ္ဍိံ ပဟရာပေသိ. ဘိက္ခူ ဃဏ္ဍိသဒ္ဒံ သုတွာ, ‘‘ကဿစိ အဖာသုကံ ဘဝိဿတီ’’တိ သကသကဋ္ဌာနေဟိ နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ သန္နိပတိံသု. ဒွေပိ ဇနာ ဧကမဂ္ဂေနာဂတာ နာမ နတ္ထိ. ဥပါသိကာ ဧကေကဋ္ဌာနတော ဧကေကမေဝ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ, ‘‘မမ ပုတ္တေဟိ အညမညံ ကလဟော ကတော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဝန္ဒိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကလဟံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကရိတ္ထာ’’တိ? ‘‘န ကရောမ, မဟာဥပါသိကေ’’တိ. ‘‘သစေ ဝေါ, ဘန္တေ, ကလဟော နတ္ထိ, အထ ကသ္မာ ယထာ အမှာကံ ဂေဟံ အာဂစ္ဆန္တာ သဗ္ဗေ ဧကတောဝ အာဂစ္ဆထ, ဧဝံ အနာဂန္တွာ ဧကေကဋ္ဌာနတော ဧကေကာဝ အာဂတာ’’တိ? ‘‘မဟာဥပါသိကေ, ဧကေကသ္မိံ ဌာနေ နိသီဒိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရိမှာ’’တိ. ‘‘ကော ဧသ, ဘန္တေ, သမဏဓမ္မော နာမာ’’တိ? ‘‘ဒွတ္တိံသာကာရေ သဇ္ဈာယံ ကရောမ, အတ္တဘာဝေ စ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေမ, မဟာဥပါသိကေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဒွတ္တိံသာကာရေ သဇ္ဈာယံ ကာတုံ, အတ္တဘာဝေ စ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတုံ တုမှာကမေဝ ဝဋ္ဋတိ, ဥဒါဟု အမှာကမ္ပီတိ, ကဿစိပိ အဝါရိတော ဧသ ဓမ္မော, မဟာဥပါသိကေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, မယှမ္ပိ ဒွတ္တိံသာကာရံ ဒေထ, အတ္တဘာဝေ စ ခယဝယပဋ္ဌပနံ အာစိက္ခထာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဥဂ္ဂဏှ, မဟာဥပါသိကေ’’တိ သဗ္ဗံ ဥဂ္ဂဏှာပေသုံ.

当比丘们这样制定规约安住时，有一天，那位优婆夷让人取来酥油、油、糖蜜等，在男女仆役的围绕下，于傍晚时分来到该寺院。她在寺院中间没有看见比丘们，便问仆人：“尊者们去哪里了呢？”仆人回答说：“夫人，他们想必是在各自的夜住处和日住处坐着。”她说：“要怎么做才能见到他们呢？”这时，知道比丘僧团规约的人们对她说：“夫人，敲响犍椎，他们就会集合。”于是她让人敲响犍椎。比丘们听到犍椎声，心想：“或许有某位比丘身体不适。”便从各自的住处出来，集合在寺院中间。没有两个比丘是从同一条路来的。优婆夷看见他们从各个地方一个个地前来，心想：“我的儿子们想必是彼此吵架了。”于是她顶礼比丘僧团后问道：“尊者们，你们吵架了吗？”“大优婆夷，我们没有吵架。”“尊者们，如果你们没有吵架，那为何不像来我们家时那样大家一起前来，而是从各个地方一个个地来呢？”“大优婆夷，我们是在各自的地方坐着修习沙门法。”“尊者们，这沙门法是什么呢？”“大优婆夷，我们诵念三十二身分，并在自身中安立坏灭之观。”“那么，尊者们，诵念三十二身分与在自身中安立坏灭之观，是只适合你们，还是也适合我们呢？”“大优婆夷，此法对任何人都无遮止。”“既然如此，尊者们，也请传授我三十二身分，并请开示在自身中安立坏灭之观的方法。”“那么，大优婆夷，请学习。”于是他们将全部内容都传授给了她。

သာ တတော ပဋ္ဌာယ ဒွတ္တိံသာကာရေ သဇ္ဈာယံ ကတွာ အတ္တနိ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတွာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ပုရေတရမေဝ တယော မဂ္ဂေ, တီဏိ စ ဖလာနိ ပါပုဏိ. မဂ္ဂေနေဝ စဿာ စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ လောကိယအဘိညာ စ အာဂမိံသု. သာ မဂ္ဂဖလသုခတော ဝုဋ္ဌာယ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ ဩလောကေတွာ, ‘‘ကဒါ နု ခေါ မမ ပုတ္တေဟိ အယံ ဓမ္မော အဓိဂတော’’တိ ဥပဓာရေန္တီ သဗ္ဗေပိမေ သရာဂါ သဒေါသာ သမောဟာ ဈာနဝိပဿနာမတ္တမ္ပိ တေသံ နတ္ထိ, ‘‘ကိံ နု ခေါ မယှံ ပုတ္တာနံ အရဟတ္တဿ ဥပနိဿယော အတ္ထိ, နတ္ထီ’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ, ‘‘အတ္ထီ’’တိ ဒိသွာ, ‘‘သေနာသနသပ္ပာယံ နု ခေါ အတ္ထိ, နတ္ထီ’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ တမ္ပိ ဒိသွာ, ‘‘ပုဂ္ဂလသပ္ပာယံ နု ခေါ လဘန္တိ, န လဘန္တီ’’တိ အာဝဇ္ဇေသိ, ပုဂ္ဂလသပ္ပာယမ္ပိ ဒိသွာ, ‘‘အာဟာရသပ္ပာယံ နု ခေါ လဘန္တိ, န လဘန္တီ’’တိ ဥပဓာရေန္တီ ‘‘အာဟာရသပ္ပာယံ နေသံ နတ္ထီ’’တိ ဒိသွာ တတော ပဋ္ဌာယ နာနာဝိဓံ ယာဂုံ, အနေကပ္ပကာရံ ခဇ္ဇကံ, နာနဂ္ဂရသဉ္စ ဘောဇနံ သမ္ပာဒေတွာ ဂေဟေ ဘိက္ခူ နိသီဒါပေတွာ ဒက္ခိဏောဒကံ ဒတွာ, ‘‘ဘန္တေ[Pg.186], တုမှာကံ ယံ ယံ ရုစ္စတိ, တံ တံ ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ နိယျာဒေသိ. တေ ယထာရုစိ ယာဂုအာဒီနိ ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. တေသံ သပ္ပာယာဟာရံ လဘန္တာနံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ အဟောသိ.

她从此以后，诵念三十二身分，在自身中确立坏灭之观，比那些比丘更早证得了三道与三果。随着道，四无碍解（paṭisambhidā）与世间神通（lokiya-abhiññā）也为她生起。她从道果之乐中出定后，以天眼观察，思量着：“我的儿子们何时才能证得此法呢？”她看到他们全都有贪、有瞋、有痴，他们甚至连禅那和观（vipassanā）都没有。她省察：“我的儿子们有证得阿罗汉果的近因缘吗？”看到“有”。她省察：“有适宜的住所吗？”也看到“有”。她省察：“他们能得到适宜的个人（puggala）吗？”也看到“有”。她思量：“他们能得到适宜的食物吗？”看到“他们没有适宜的食物”。从那以后，她便准备了各种粥、多种硬食以及种种上味食物，请比丘们到家中坐下，奉上供献之水后，供养道：“尊者，你们喜欢什么，就取什么来享用吧。”他们便随各自的喜好取了粥等来享用。得到适宜的食物后，他们的心达到了一境性。

တေ ဧကဂ္ဂေန စိတ္တေန ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ စိန္တယိံသု – ‘‘အဟော မဟာဥပါသိကာ အမှာကံ ပတိဋ္ဌာ ဇာတာ, သစေ မယံ သပ္ပာယာဟာရံ န လဘိမှ, န နော မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓော အဘဝိဿ, ဣဒါနိ ဝုဋ္ဌဝဿာ ပဝါရေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ. တေ ‘‘သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ’’တိ မဟာဥပါသိကံ အာပုစ္ဆိံသု. ‘‘မဟာဥပါသိကာ သာဓု, အယျာ’’တိ. တေ အနုဂန္တွာ ပုနပိ, ‘‘ဘန္တေ, အမှေ ဩလောကေယျာထာ’’တိ ဗဟူနိ ပိယဝစနာနိ ဝတွာ ပဋိနိဝတ္တိ. တေပိ ခေါ ဘိက္ခူ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ‘‘ကစ္စိ, ဘိက္ခဝေ, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ, န စ ပိဏ္ဍကေန ကိလမိတ္ထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ခမနီယံ, ဘန္တေ, ယာပနီယံ, ဘန္တေ, ပိဏ္ဍကေန ပန နေဝ ကိလမိမှ. အမှာကဉှိ မာတိကမာတာ နာမေကာ ဥပါသိကာ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ, ‘အဟော ဝတ နော ဧဝရူပံ နာမ အာဟာရံ ပဋိယာဒေယျာ’တိ စိန္တိတေ ယထာစိန္တိတံ အာဟာရံ ပဋိယာဒေတွာ အဒါသီ’’တိ တဿာ ဂုဏကထံ ကထယိံသု.

他们以专一之心修习观(vipassanā)，不久即与无碍解一同证得阿罗汉果。他们想：“啊！这位大优婆夷(mahāupāsikā)已成为我们的依靠！倘若我们未得适宜的食物，我们的道果证悟就不会发生。如今雨安居已结束，行自恣后，我们应去见世尊了。”他们向大优婆夷告辞道：“我们想去拜见世尊。”大优婆夷说：“善哉，尊者们。”她送了他们一程，又说了许多亲切的话，如：“尊者们，请垂念我们。”然后才返回。那些比丘到了舍卫城(Sāvatthī)，顶礼世尊后坐在一旁。当世尊问道：“比丘们，你们还好吗？还过得去吗？在食物方面没有感到困难吧？”他们回答道：“世尊，我们还好，还过得去，在食物方面也未曾有过困难。因为有一位名叫摩帝伽母(Mātikamātā)的优婆夷，她能了知我们的心行，当我们心中想‘啊，愿她能为我们准备这样的食物！’时，她就按照所想的准备好食物来布施。”于是他们讲述了她的功德。

အညတရော ဘိက္ခု တဿာ ဂုဏကထံ သုတွာ တတ္ထ ဂန္တုကာမော ဟုတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တံ ဂါမံ ဂမိဿာမီ’’တိ သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိတွာ ဇေတဝနတော နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန တံ ဂါမံ ပတွာ ဝိဟာရံ ပဝိသနဒိဝသေယေဝ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ကိရ ဥပါသိကာ စိန္တိတစိန္တိတံ ဇာနာတိ, အဟဉ္စ မဂ္ဂကိလန္တော ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ န သက္ခိဿာမိ, အဟော ဝတ မေ ဝိဟာရပဋိဇဂ္ဂကံ မနုဿံ ပေသေယျာ’’တိ. ဥပါသိကာ ဂေဟေ နိသိန္နာဝ အာဝဇ္ဇေန္တီ တမတ္ထံ ဉတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ဧဟီ’’တိ မနုဿံ ပေသေသိ. ဣတရောပိ ပါနီယံ ပိဝိတုကာမော ‘‘အဟော ဝတ မေ သက္ခရပါနကံ ကတွာ ပေသေယျာ’’တိ စိန္တေသိ. ဥပါသိကာ တမ္ပိ ပေသေသိ. သော ပုနဒိဝသေ ‘‘ပါတောဝ သိနိဒ္ဓယာဂုံ မေ သဥတ္တရိဘင်္ဂံ ပေသေတူ’’တိ စိန္တေသိ. ဥပါသိကာ တထာ အကာသိ. သော ယာဂုံ ပိဝိတွာ, ‘‘အဟော ဝတ မေ ဧဝရူပံ ခဇ္ဇကံ ပေသေယျာ’’တိ စိန္တေသိ. ဥပါသိကာ တမ္ပိ ပေသေသိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဥပါသိကာ မယာ သဗ္ဗံ စိန္တိတစိန္တိတံ ပေသေသိ, အဟံ [Pg.187] ဧတံ ဒဋ္ဌုကာမော, အဟော ဝတ မေ နာနဂ္ဂရသဘောဇနံ ဂါဟာပေတွာ သယမေဝ အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ. ဥပါသိကာ ‘‘မမ ပုတ္တော မံ ဒဋ္ဌုကာမော, အာဂမနံ မေ ပစ္စာသီသတီ’’တိ ဘောဇနံ ဂါဟာပေတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ တဿ အဒါသိ. သော ကတဘတ္တကိစ္စော ‘‘မာတိကမာတာ နာမ တွံ, မဟာဥပါသိကေ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, တာတာ’’တိ. ‘‘တွံ ပရစိတ္တံ ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ကိံ မံ ပုစ္ဆသိ, တာတာ’’တိ? ‘‘မယာ စိန္တိတစိန္တိတံ သဗ္ဗမကာသိ, တေန တံ ပုစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘ပရစိတ္တဇာနနကဘိက္ခူ ဗဟူ, တာတာ’’တိ? ‘‘နာဟံ အညေ ပုစ္ဆာမိ, တုဝံ ပုစ္ဆာမိ, ဥပါသိကေ’’တိ. ဧဝံ သန္တေပိ ဥပါသိကာ ‘‘ပရစိတ္တံ ဇာနာမီ’’တိ အဝတွာ ‘‘ပရစိတ္တံ ဇာနန္တာ နာမ ဧဝံ ကရောန္တိ ပုတ္တာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘ဘာရိယံ ဝတိဒံ ကမ္မံ, ပုထုဇ္ဇနာ နာမ သောဘနမ္ပိ အသောဘနမ္ပိ စိန္တေန္တိ, သစာဟံ ကိဉ္စိ အယုတ္တံ စိန္တယိဿာမိ, သဟ ဘဏ္ဍကေန စောရံ စူဠာယ ဂဏှန္တီ ဝိယ မံ ဝိပ္ပကာရံ ပါပေယျ, မယာ ဣတော ပလာယိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ဥပါသိကေ, အဟံ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကဟံ, အယျာ’’တိ? ‘‘သတ္ထု သန္တိကံ, ဥပါသိကေ’’တိ. ‘‘ဝသထ တာဝ, ဘန္တေ, ဣဓာ’’တိ. ‘‘န ဝသိဿာမိ, ဥပါသိကေ, ဂမိဿာမေဝါ’’တိ နိက္ခမိတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိံ ဘိက္ခု န တွံ တတ္ထ ဝသသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ, န သက္ကာ တတ္ထ ဝသိတု’’န္တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, သာ ဥပါသိကာ စိန္တိတစိန္တိတံ သဗ္ဗံ ဇာနာတိ, ပုထုဇ္ဇနာ စ နာမ သောဘနမ္ပိ အသောဘနမ္ပိ စိန္တေန္တိ, သစာဟံ ကိဉ္စိ အယုတ္တံ စိန္တေဿာမိ, သဟ ဘဏ္ဍကေန စောရံ စူဠာယ ဂဏှန္တီ ဝိယ မံ ဝိပ္ပကာရံ ပါပေဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ အာဂတောမှီတိ. ‘‘ဘိက္ခု, တတ္ထေဝ တယာ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ, ‘‘န သက္ကောမိ, ဘန္တေ, နာဟံ တတ္ထ ဝသိဿာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တွံ, ဘိက္ခု, ဧကမေဝ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တဝ စိတ္တမေဝ ရက္ခ, စိတ္တံ နာမေတံ ဒုရက္ခံ, တွံ အတ္တနော စိတ္တမေဝ နိဂ္ဂဏှ, မာ အညံ ကိဉ္စိ စိန္တယိ, စိတ္တံ နာမေတံ ဒုန္နိဂ္ဂဟ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

有位比丘听闻她的功德事迹后，想要去那里。他从世尊处领受业处，禀告世尊说：“大德，我将去那个村子。”离开祇陀林后，他次第行至那个村子。就在住进精舍那天，他想：“听说这位优婆夷能知他人心念，我旅途劳顿，无法照料精舍，要是她能派人来照料就好了。”优婆夷坐在家里，觉察到他的心思，就派人去说：“去把精舍照料好再回来。”那位比丘又想喝些饮品：“要是她能给我做些糖水送来就好了。”优婆夷也派人送来了。第二天，他一早便想：“要是她能给我送来软糯的粥和配菜就好了。”优婆夷照做了。他喝完粥又想：“要是她能送些嚼食来就好了。”优婆夷也派人送来了。他想：“这位优婆夷把我所想的一切都送来了，我想见见她，要是她能命人带着种种上味食物，亲自前来就好了。”优婆夷心想：“我的儿子想见我，正期盼我前去。”就命人带着饭菜，前往精舍供养他。他用完餐后问：“大优婆夷，您是摩帝伽母（Mātikamātā）吗？”“是的，孩子。”“您能知他心吗？”“孩子，你为何问我？”“因为我所想的您都做到了，所以我问您。”“孩子，能知他心的比丘很多。”“优婆夷，我不是问别人，是问您。”即便如此，优婆夷也不说“我知他心”，只说：“孩子，能知他心的人，就是这么做的。”他想：“此事甚为严重！凡夫会思惟善与不善，若我思惟任何不当之事，她就会像抓住小偷的发髻连同赃物一起拿下那样，使我败露难堪，我应当从这里逃离。”于是对优婆夷说：“优婆夷，我将离去。”“尊者，去何处？”“优婆夷，往世尊之处。”“大德，请暂住于此。”“优婆夷，我不住了，我定要离去。”离开后，他回到世尊那里。世尊问他：“比丘，你为何不住在那里？”“是的，大德，实在无法住在那里。”“比丘，是何缘故？”“大德，那位优婆夷能知晓一切心念。凡夫会思惟善与不善，若我思惟任何不当之事，她就会像抓住小偷的发髻连同赃物一起拿下那样，使我败露难堪。我如此想着，便回来了。”世尊说：“比丘，你正应当住在那里。”“大德，我不能，我不住在那里。”“那么，比丘，你是否能守护好一法呢？”“大德，是何法？”“守护你的心。心确实难以守护，你当调伏自心，莫思惟其他。心确实难以调伏。”说完，世尊说了这首偈：

၃၅.

35.

‘‘ဒုန္နိဂ္ဂဟဿ လဟုနော, ယတ္ထကာမနိပါတိနော;

စိတ္တဿ ဒမထော သာဓု, စိတ္တံ ဒန္တံ သုခါဝဟ’’န္တိ.

心迅疾难制，随欲而涉入； 善哉调伏之，心调得安乐。

တတ္ထ စိတ္တံ နာမေတံ ဒုက္ခေန နိဂ္ဂယှတီတိ ဒုန္နိဂ္ဂဟံ. လဟုံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စ နိရုဇ္ဈတိ စာတိ လဟု. တဿ ဒုန္နိဂ္ဂဟဿ လဟုနော. ယတ္ထကာမနိပါတိနောတိ ယတ္ထ ကတ္ထစိဒေဝ နိပတနသီလဿ. ဧတဉှိ လဘိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဝါ အလဘိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဝါ ယုတ္တဋ္ဌာနံ ဝါ အယုတ္တဋ္ဌာနံ ဝါ န ဇာနာတိ, နေဝ ဇာတိံ [Pg.188] ဩလောကေတိ, န ဂေါတ္တံ, န ဝယံ. ယတ္ထ ယတ္ထ ဣစ္ဆတိ, တတ္ထ တတ္ထေဝ နိပတတီတိ ‘‘ယတ္ထကာမနိပါတီ’’တိ ဝုစ္စတိ. တဿ ဧဝရူပဿ စိတ္တဿ ဒမထော သာဓု စတူဟိ အရိယမဂ္ဂေဟိ ဒန္တဘာဝေါ ယထာ နိဗ္ဗိသေဝနံ ဟောတိ, တထာ ကတဘာဝေါ သာဓု. ကိံ ကာရဏာ? ဣဒဉှိ စိတ္တံ ဒန္တံ သုခါဝဟံ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကတံ မဂ္ဂဖလသုခံ ပရမတ္ထနိဗ္ဗာနသုခဉ္စ အာဝဟတီတိ.

于此（偈颂）中，此心因其难以制伏，故为“难制伏”。因其生灭迅速，故为“轻快”。所谓“随欲而落”(yatthakāmanipātī)，是指它有随处落下的习性。因为此心实不知何处应得、何处不应得，何处适当、何处不当；它既不看种姓，不看氏族，也不看年龄。它欲求何处，即落于何处，故被称为“随欲而落”。对于如此之心，调伏为善；以四圣道使之驯服，令其无（烦恼之）毒，亦为善。是何缘故？因为此心一旦被调伏、被去除（烦恼之）毒，便能带来安乐，即能带来道果之乐与至上涅槃之乐。

ဒေသနာပရိယောသာနေ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ, မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

说法结束时，在与会大众中，许多人证得须陀洹(sotāpanna)等果位，此法说对大众饶有利益。

သတ္ထာ တဿ ဘိက္ခုနော ဣမံ ဩဝါဒံ ဒတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, ဘိက္ခု, အညံ ကိဉ္စိ အစိန္တယိတွာ တတ္ထေဝ ဝသာဟီ’’တိ ပဟိဏိ. သော ဘိက္ခု သတ္ထု သန္တိကာ ဩဝါဒံ လဘိတွာ တတ္ထ အဂမာသိ. ကိဉ္စိ ဗဟိဒ္ဓါ စိန္တနံ နာမ န စိန္တေသိ. မဟာဥပါသိကာပိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဩလောကေန္တီ ထေရံ ဒိသွာ, ‘‘ဣဒါနိ ဩဝါဒဒါယကံ အာစရိယံ လဘိတွာ ပုနာဂတော မမ ပုတ္တော’’တိ အတ္တနော ဉာဏေနေဝ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ တဿ သပ္ပာယာဟာရံ ပဋိယာဒေတွာ အဒါသိ. သော သပ္ပာယဘောဇနံ သေဝိတွာ ကတိပါဟေနေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ မဂ္ဂဖလသုခေန ဝီတိနာမေန္တော ‘‘အဟော မဟာဥပါသိကာ မယှံ ပတိဋ္ဌာ ဇာတာ, အဟံ ဣမံ နိဿာယ ဘဝနိဿရဏံ ပတ္တောမှီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘ဣမသ္မိံ တာဝ မေ အတ္တဘာဝေ ပတိဋ္ဌာ ဇာတာ, သံသာရေ ပန မေ သံသရန္တဿ အညေသုပိ အတ္တဘာဝေသု အယံ ပတိဋ္ဌာ ဘူတပုဗ္ဗာ, နော’’တိ ဥပဓာရေန္တော ဧကူနအတ္တဘာဝသတံ အနုဿရိ. သာပိ ဧကူနအတ္တဘာဝသတေ တဿ ပါဒပရိစာရိကာ အညေသု ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ ဟုတွာ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. ထေရော တဿာ ဧတ္တကံ အဂုဏံ ဒိသွာ, ‘‘အဟော မယံ မဟာဥပါသိကာ ဘာရိယံ ကမ္မံ အကာသီ’’တိ စိန္တေသိ.

世尊给予那位比丘此教诫后，说：“比丘，去吧，莫思惟其他任何事，就住于彼处。”便派遣了他。那位比丘从世尊处获得教诫后，便去了那里。他丝毫未思惟任何外在之事。那位大优婆夷以天眼观察，看见长老，心想：“现在我的儿子已获得能给予教诫的老师，又回来了。”她以己智判断后，准备了适合他的食物，并给予他。他食用适宜的食物后，仅数日便证得阿罗汉果，以道果之乐度日时想道：“啊！这位大优婆夷已成为我的依止，我依靠她而脱离轮回。”他又想：“于我此生，她已成为我的依止，然而在轮回中，我流转于其他有生之时，她是否也曾是我的依止呢？”他如此思察，忆念起九十九生。在那九十九生中，她曾是他的妻子，因心系他人而夺其性命。长老见她如此之过，心想：“啊！这位大优婆夷造作了沉重之业。”

မဟာဥပါသိကာပိ ဂေဟေ နိသိန္နာဝ ‘‘ကိံ နု ခေါ မယှံ ပုတ္တဿ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္တကံ ပတ္တံ, နော’’တိ ဥပဓာရယမာနာ တဿ အရဟတ္တပတ္တိံ ဉတွာ ဥတ္တရိ ဥပဓာရိယမာနာ, ‘‘မမ ပုတ္တော အရဟတ္တံ ပတွာ အဟော ဝတ မေ အယံ ဥပါသိကာ မဟတီ ပတိဋ္ဌာ ဇာတာ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘အတီတေပိ နု ခေါ မေ အယံ ပတိဋ္ဌာ ဘူတပုဗ္ဗာ, နော’’တိ ဥပဓာရေန္တော ဧကူနအတ္တဘာဝသတံ အနုဿရိ, ‘‘အဟံ ခေါ ပန ဧကူနအတ္တဘာဝသတေ အညေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော [Pg.189] ဟုတွာ ဧတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိံ, အယံ မေ ဧတ္တကံ အဂုဏံ ဒိသွာ ‘အဟော ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ ဥပါသိကာယာ’’တိ စိန္တေသိ. ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဧဝံ သံသာရေ သံသရန္တိယာ မမ ပုတ္တဿ ဥပကာရော ကတပုဗ္ဗော’’တိ ဥပဓာရယမာနာ တတော ဥတ္တရိံ သတမံ အတ္တဘာဝံ အနုဿရိတွာ သတမေ အတ္တဘာဝေ မယာ ဧတဿ ပါဒပရိစာရိကာယ ဟုတွာ ဧတသ္မိံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပနဋ္ဌာနေ ဇီဝိတဒါနံ ဒိန္နံ, အဟော မယာ မမ ပုတ္တဿ မဟာဥပကာရော ကတပုဗ္ဗော’’တိ ဂေဟေ နိသိန္နာဝ ဥတ္တရိံ ဝိသေသေတွာ ‘‘ဥပဓာရေထာ’’တိ အာဟ. သော ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ သဒ္ဒံ သုတွာ ဝိသေသေတွာ သတမံ အတ္တဘာဝံ အနုဿရိတွာ တတ္ထ တာယ အတ္တနော ဇီဝိတဿ ဒိန္နဘာဝံ ဒိသွာ, ‘‘အဟော မမ ဣမာယ မဟာဥပါသိကာယ ဥပကာရော ကတပုဗ္ဗော’’တိ အတ္တမနော ဟုတွာ တဿာ တတ္ထေဝ စတူသု မဂ္ဂဖလေသု ပဉှံ ကထေတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယီတိ.

大优婆夷也坐在家中思察：“我儿子的出家之务究竟圆满了没有？”她观察后得知他已证得阿罗汉果，并进一步察知他正在回顾过去，忆起九十九世，见到她（在那九十九世中）的过失，而心想：“啊，优婆夷造了重业！”于是她思惟：“我在轮回流转时，是否曾对儿子有过助益呢？”她继续深入观察，忆念起第一百生，（发现）在第一百生时，自己曾是他的妻子，在他将被杀害之处，舍命相救。“啊，我曾对我的儿子有极大的助益！”她坐在家中，再作分辨后，（传念）说道：“请再深入观察！”他以天耳界听到此声，便深入观察，忆念起第一百生，看到当时她为自己舍命之事，于是心生欢喜，想道：“啊，这位大优婆夷曾对我施予大恩！”他就在那里为她开示四道四果之法，然后以无余依涅槃界而般涅槃。

အညတရဘိက္ခုဝတ္ထု ဒုတိယံ.

某比丘的故事，第二则。

၃. အညတရဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုဝတ္ထု

3. 某位心怀不满的比丘的故事

သုဒုဒ္ဒသန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，针对某位心怀不满的比丘，说了这则以“极难见”(sududdasaṃ)开头的法教。

သတ္ထရိ ကိရ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ဧကော သေဋ္ဌိပုတ္တော အတ္တနော ကုလူပဂတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အဟံ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော, ဧကံ မေ ဒုက္ခတော မုစ္စနကာရဏံ ကထေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘သာဓာဝုသော, သစေသိ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော, သလာကဘတ္တံ ဒေဟိ, ပက္ခိကဘတ္တံ ဒေဟိ, ဝဿာဝါသိကံ ဒေဟိ, စီဝရာဒယော ပစ္စယေ ဒေဟိ, အတ္တနော သာပတေယျံ တယော ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ ဧကေန ကမ္မန္တံ ပယောဇေဟိ, ဧကေန ပုတ္တဒါရံ ပေါသေဟိ, ဧကံ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗံ ကတွာ ပုန ထေရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘တတော ဥတ္တရိံ အညံ ကိံ ကရောမိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာဝုသော, တီဏိ သရဏာနိ ဂဏှ, ပဉ္စ သီလာနိ ဂဏှာဟီ’’တိ. တာနိပိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တတော ဥတ္တရိံ ပုစ္ဆိ. ‘‘တေန ဟိ ဒသ သီလာနိ ဂဏှာဟီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ဂဏှိ. သော ဧဝံ အနုပုဗ္ဗေန ပုညကမ္မဿ ကတတ္တာ အနုပုဗ္ဗသေဋ္ဌိပုတ္တော နာမ ဇာတော. တတော ‘‘ဥတ္တရိမ္ပိ ကတ္တဗ္ဗံ အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ ပုန ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘တေန ဟိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ ဝုတ္တော နိက္ခမိတွာ [Pg.190] ပဗ္ဗဇိ. တဿေကော အာဘိဓမ္မိကဘိက္ခု အာစရိယော အဟောသိ. ဧကော ဝိနယဓရော ဥပဇ္ဈာယော. တဿ လဒ္ဓူပသမ္ပဒဿ အာစရိယော အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတကာလေ အဘိဓမ္မေ ပဉှံ ကထေသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓသာသနေ နာမ ဣဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဣဒံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဥပဇ္ဈာယောပိဿ အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတကာလေ ဝိနယေ ပဉှံ ကထေသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓသာသနေ နာမ ဣဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဣဒံ န ဝဋ္ဋတိ, ဣဒံ ကပ္ပတိ, ဣဒံ န ကပ္ပတီ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဘာရိယံ ဣဒံ ကမ္မံ, အဟံ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမော ပဗ္ဗဇိတော, ဣဓ စ မမ ဟတ္ထပသာရဏဋ္ဌာနမ္ပိ န ပညာယတိ, ဂေဟေ ဌတွာဝ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုံ သက္ကာ, မယာ ဂိဟိနာ ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ဥက္ကဏ္ဌိတော အနဘိရတော ဒွတ္တိံသာကာရေ သဇ္ဈာယံ န ကရောတိ, ဥဒ္ဒေသံ န ဂဏှာတိ, ကိသော လူခေါ ဓမနိသန္ထတဂတ္တော အာလဿိယာဘိဘူတော ကစ္ဆုပရိကိဏ္ဏော အဟောသိ.

据说，当导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，有一位富家子弟来到他家族所护持的长老面前说：“尊者，我想从苦中解脱，请告诉我一个从苦中解脱的方法。”“贤友，很好。如果你想从苦中解脱，就布施签食，布施半月食，布施雨安居衣，布施袈裟等资具。把你的财产分成三份：一份用来经营事业，一份用来养育妻儿，一份奉献给佛陀的教法。”他说：“好的，尊者。”便按照所说的全部照做，然后又问长老：“尊者，除此之外，我还应该做什么？”“贤友，当皈依三宝，受持五戒。”他接受并持守后又问。“那么，受持十戒吧。”“好的，尊者。”他便受持了。就这样，由于他循序地造作善业，便被称为“次第富家子”(Anupubbaseṭṭhiputta)。之后他又问：“尊者，还有其他应该做的吗？”长老说：“那么就出家吧。”他听后便离家出家了。他有一位精通阿毗达摩的比丘为教授师(ācariya)，一位持律者为戒师。他受具足戒后，当他去到教授师那里时，教授师就向他解说阿毗达摩的问题：“在佛陀的教法中，这个可以做，这个不可以做。”当他去到戒师那里时，戒师也向他解说律(vinaya)的问题：“在佛陀的教法中，这个可以做，这个不可以做；这个是允许的，这个是不允许的。”他心想：“啊，这任务太繁重了！我为了从苦中解脱而出家，在这里却连伸展手脚的余地都没有。待在家里也能从苦中解脱，我还是做个在家人好了。”从那以后，他感到厌倦、不喜乐，不再诵念三十二身分，也不再学习教导，变得消瘦、憔悴，青筋暴露，被懒惰所征服，而且长满了疥疮。

အထ နံ ဒဟရသာမဏေရာ, ‘‘အာဝုသော, ကိံ တွံ ဌိတဋ္ဌာနေ ဌိတောဝ နိသိန္နဋ္ဌာနေ နိသိန္နောဝ အဟောသိ, ပဏ္ဍုရောဂါဘိဘူတော ကိသော လူခေါ ဓမနိသန္ထတဂတ္တော အာလဿိယာဘိဘူတော ကစ္ဆုပရိကိဏ္ဏော, ကိံ တေ ကတ’’န္တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? သော တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. တေ တဿ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ အာစိက္ခိံသု. အာစရိယုပဇ္ဈာယာ တံ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမံသု. သတ္ထာ ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, အာဂတတ္ထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘန္တေ, အယံ ဘိက္ခု တုမှာကံ သာသနေ ဥက္ကဏ္ဌိတော’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ ဘိက္ခူ’’တိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, ဒုက္ခာ မုစ္စိတုကာမောဝ ပဗ္ဗဇိတော, တဿ မေ အာစရိယော အဘိဓမ္မကထံ ကထေသိ, ဥပဇ္ဈာယော ဝိနယကထံ ကထေသိ, သွာဟံ ‘ဣဓ မေ ဟတ္ထပသာရဏဋ္ဌာနမ္ပိ နတ္ထိ, ဂိဟိနာ ဟုတွာ သက္ကာ ဒုက္ခာ မုစ္စိတုံ, ဂိဟိ ဘဝိဿာမီ’တိ သန္နိဋ္ဌာနမကာသိံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေ တွံ, ဘိက္ခု, ဧကမေဝ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသိ, အဝသေသာနံ ရက္ခနကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တဝ စိတ္တမေဝ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘သက္ခိဿာမိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အတ္တနော စိတ္တမေဝ ရက္ခာဟိ, သက္ကာ ဒုက္ခာ မုစ္စိတု’’န္တိ ဣမံ ဩဝါဒံ ဒတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

那时，小沙弥们问他：“贤友，你为何呆站着、呆坐着，面色苍白，身体消瘦，皮肤粗糙，青筋暴露，被懒惰所征服，而且长满了疥疮，你这是怎么了？”“贤友们，我感到厌倦。”“为什么？”他便把事情的经过告诉了他们。他们向他的阿阇梨和戒师报告。阿阇梨和戒师便带着他去见导师。导师问：“比丘们，你们为何而来？”“尊者，这位比丘对您的教法感到厌倦。”“比丘，真是这样吗？”“是的，尊者。”“为什么？”“尊者，我为了从苦中解脱而出家，我的阿阇梨为我讲说阿毗达摩，戒师为我讲说律。于是我想：‘在这里我连伸展手脚的余地都没有，作为在家人也能从苦中解脱，我还是还俗吧。’尊者，我已作此决定。”“比丘，如果你能守护好一样东西，就没有守护其余的必要了。”“尊者，是什么？”“你能守护好你自己的心吗？”“尊者，我能。”“那么，就好好守护你自己的心，这样就能从苦中解脱。”导师给予这番教诫后，说了这首偈颂：

၃၆.

36.

‘‘သုဒုဒ္ဒသံ သုနိပုဏံ, ယတ္ထကာမနိပါတိနံ;

စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီ, စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါဝဟ’’န္တိ.

微妙极难见，心随欲而陷； 智者防护心，心护得安乐。

တတ္ထ [Pg.191] သုဒုဒ္ဒသန္တိ သုဋ္ဌု ဒုဒ္ဒသံ. သုနိပုဏန္တိ သုဋ္ဌု နိပုဏံ ပရမသဏှံ. ယတ္ထကာမနိပါတိနန္တိ ဇာတိအာဒီနိ အနောလောကေတွာ လဘိတဗ္ဗာလဘိတဗ္ဗယုတ္တာယုတ္တဋ္ဌာနေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ နိပတနသီလံ. စိတ္တံ ရက္ခေထ မေဓာဝီတိ အန္ဓဗာလော ဒုမ္မေဓော အတ္တနော စိတ္တံ ရက္ခိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ, စိတ္တဝသိကော ဟုတွာ အနယဗျသနံ ပါပုဏာတိ. မေဓာဝီ ပန ပဏ္ဍိတောဝ စိတ္တံ ရက္ခိတုံ သက္ကောတိ, တသ္မာ တွမ္ပိ စိတ္တမေဝ ဂေါပေဟိ. ဣဒဉှိ စိတ္တံ ဂုတ္တံ သုခါဝဟံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသုခါနိ အာဝဟတီတိ.

于此偈中，“极难见”者，谓极难得见。“极微细”者，谓极其微细、至为精妙。“随欲而落”者，谓不顾种姓等，于应得不应得、应合不应合之可意与不可意所缘中，有随意落于任何一处的习性。“智者应守护心”者，谓极为愚痴、无有智慧者，实不能守护自己的心，会随心所欲而遭遇不幸与毁灭。然而，唯有具洞察智的智者方能守护心。因此，你也应当只守护此心。确实，此被守护的心能带来快乐，能带来道、果、涅槃之乐。

ဒေသနာပရိယောသာနေ သော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ, ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

说法结束时，那位比丘证得了预流果，其他许多人也成为了预流者等。此法对大众有益。

အညတရဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုဝတ္ထု တတိယံ.

某一厌倦比丘的故事，第三则。

၄. သံဃရက္ခိတဘာဂိနေယျတ္ထေရဝတ္ထု

4. 僧护外甥长老的故事

ဒူရင်္ဂမန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော သံဃရက္ခိတံ နာမ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于舍卫城(Sāvatthī)时，缘于一位名叫僧护的比丘，说了这篇以“远行”开头的法谈。

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကော ကုလပုတ္တော သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတော လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သံဃရက္ခိတတ္ထေရော နာမ ဟုတွာ ကတိပါဟေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တဿ ကနိဋ္ဌဘဂိနီ ပုတ္တံ လဘိတွာ ထေရဿ နာမံ အကာသိ. သော ဘာဂိနေယျသံဃရက္ခိတော နာမ ဟုတွာ ဝယပ္ပတ္တော ထေရဿေဝ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ အညတရသ္မိံ ဂါမကာရာမေ ဝဿံ ဥပဂန္တွာ, ‘‘ဧကံ သတ္တဟတ္ထံ, ဧကံ အဋ္ဌဟတ္ထ’’န္တိ ဒွေ ဝဿာဝါသိကသာဋကေ လဘိတွာ အဋ္ဌဟတ္ထံ ‘‘ဥပဇ္ဈာယဿ မေ ဘဝိဿတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘သတ္တဟတ္ထံ မယှံ ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဝုဋ္ဌဝဿော ‘‘ဥပဇ္ဈာယံ ပဿိဿာမီ’’တိ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော အာဂန္တွာ ထေရေ ဝိဟာရံ အနာဂတေယေဝ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ထေရဿ ဒိဝါဋ္ဌာနံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါဒေါဒကံ ဥပဋ္ဌပေတွာ အာသနံ ပညပေတွာ အာဂမနမဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော နိသီဒိ. အထဿာဂမနဘာဝံ ဒိသွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ပတ္တစီဝရံ [Pg.192] ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ‘‘နိသီဒထ, ဘန္တေ’’တိ ထေရံ နိသီဒါပေတွာ တာလဝဏ္ဋံ အာဒါယ ဗီဇိတွာ ပါနီယံ ဒတွာ ပါဒေ ဓောဝိတွာ တံ သာဋကံ အာနေတွာ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ ဝတွာ ဗီဇယမာနော အဋ္ဌာသိ.

听说在舍卫城(Sāvatthī)，一位良家子听闻世尊说法后，便出家并受具足戒，名为僧护长老，仅数日即证得阿罗汉果。他的妹妹生下一子，便以长老之名为其命名。他名为外甥僧护(Bhāgineyyasaṅgharakkhita)，长大后，就在长老座下出家并受具足戒，于某村庄的园林中入雨安居。他得到两件雨安居衣，一件七肘长，一件八肘长。他心想：“八肘长的将给我的戒师。”又想：“七肘长的将归我。”雨安居结束后，他心想“我要去见戒师”而来，在途中行乞后，趁长老尚未回来，便先进入寺院，打扫长老的日间住处，备好洗足水，铺好座位，然后坐下，望着长老回来的路。之后，他见到长老回来，便上前迎接，接过他的衣钵，说：“尊者，请坐。”并请长老坐下。然后，他拿起多罗扇为长老扇风，奉上饮水，为他洗脚，再将那件衣取来放在长老足前，说道：“尊者，请您使用此衣。”说完，他站着继续为长老扇风。

အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘သံဃရက္ခိတ, မယှံ စီဝရံ ပရိပုဏ္ဏံ, တွမေဝ ပရိဘုဉ္ဇာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မယာ လဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ အယံ တုမှာကမေဝ သလ္လက္ခိတော, ပရိဘောဂံ ကရောထာ’’တိ. ‘‘ဟောတု, သံဃရက္ခိတ, ပရိပုဏ္ဏံ မေ စီဝရံ, တွမေဝ ပရိဘုဉ္ဇာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မာ ဧဝံ ကရောထ, တုမှေဟိ ပရိဘုတ္တေ မယှံ မဟပ္ဖလံ ဘဝိဿတီ’’တိ. အထ နံ တဿ ပုနပ္ပုနံ ကထေန္တဿပိ ထေရော န ဣစ္ဆိယေဝ.

这时长老对他说：“僧护，我的衣已足够，你自己用吧。”“尊者，我从得到它之时起，就已认定是为您的，请您使用吧。”“罢了，僧护，我的衣已足够，你自己用吧。”“尊者，请不要如此，若由您使用，我将有大果报。”即使他一再地如此说，长老也终究不愿接受。

ဧဝံ သော ဗီဇယမာနော ဌိတောဝ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ထေရဿ ဂိဟိကာလေ ဘာဂိနေယျော, ပဗ္ဗဇိတကာလေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော, ဧဝမ္ပိ မယာ သဒ္ဓိံ ဥပဇ္ဈာယော ပရိဘောဂံ န ကတ္တုကာမော. ဣမသ္မိံ မယာ သဒ္ဓိံ ပရိဘောဂံ အကရောန္တေ ကိံ မေ သမဏဘာဝေန, ဂိဟိ ဘဝိဿာမီ’’တိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဒုဿဏ္ဌာပိတော ဃရာဝါသော, ကိံ နု ခေါ ကတွာ ဂိဟိဘူတော ဇီဝိဿာမီ’’တိ. တတော စိန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌဟတ္ထသာဋကံ ဝိက္ကိဏိတွာ ဧကံ ဧဠိကံ ဂဏှိဿာမိ, ဧဠိကာ နာမ ခိပ္ပံ ဝိဇာယတိ, သွာဟံ ဝိဇာတံ ဝိဇာတံ ဝိက္ကိဏိတွာ မူလံ ကရိဿာမိ, မူလေ ဗဟူ ကတွာ ဧကံ ပဇာပတိံ အာနေဿာမိ, သာ ဧကံ ပုတ္တံ ဝိဇာယိဿတိ. အထဿ မမ မာတုလဿ နာမံ ကတွာ စူဠယာနကေ နိသီဒါပေတွာ မမ ပုတ္တဉ္စ ဘရိယဉ္စ အာဒါယ မာတုလံ ဝန္ဒိတုံ အာဂမိဿာမိ, အာဂစ္ဆန္တေ အန္တရာမဂ္ဂေ မမ ဘရိယံ ဧဝံ ဝက္ခာမိ – ‘အာနေဟိ တာဝ မေ ပုတ္တံ ဝဟိဿာမိန’န္တိ. သာ ‘ကိံ တေ ပုတ္တေန, ဧဟိ, ဣမံ ယာနကံ ပါဇေဟီ’တိ ဝတွာ ပုတ္တံ ဂဟေတွာ, ‘အဟံ နေဿာမိ န’န္တိ နေတွာ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တီ စက္ကပထေ ဆဍ္ဍေဿတိ. အထဿ သရီရံ အဘိရုဟိတွာ စက္ကံ ဂမိဿတိ, အထ နံ ‘တွံ မမ ပုတ္တံ နေဝ မယှံ အဒါသိ, နံ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ နာသိတောသ္မိ တယာ’တိ ဝတွာ ပတောဒယဋ္ဌိယာ ပိဋ္ဌိယံ ပဟရိဿာမီ’’တိ.

他这样一边扇风，一边站着想道：“我在长老在家时是他的外甥，出家后是他的同住弟子，即便如此，戒师也不愿意与我共用。既然他不愿与我共用，我做沙门还有什么意义？我还是还俗吧。”接着他又想：“在家生活难以安立，我还俗后该如何维生呢？”然后他想：“我将卖掉八肘长的衣布，买一只母羊。母羊产仔很快，我把生下的小羊一只只卖掉来积累本钱。等本钱多了，我就娶个妻子，她会生一个儿子。然后我给儿子取我舅舅的名字，让他坐在小车里，我带着妻儿去拜见舅舅。在半路上，我会对妻子说：‘来，先把我的儿子给我，我来抱他。’她会说：‘要你的儿子干嘛？来，你来赶这辆车。’说完，她便抱起儿子要带走，但因为抱不稳，会把他掉在车轮的路径上，车轮就会压过他的身体。然后我会对她说：‘你既不把我的儿子给我，自己又抱不稳，我被你毁了！’说完我就用赶牛棒打她的背。”

သော ဧဝံ စိန္တေန္တောဝ ဌတွာ ဗီဇယမာနော ထေရဿ သီသေ တာလဝဏ္ဋေန ပဟရိ. ထေရော ‘‘ကိံ နု ခေါ အဟံ သံဃရက္ခိတေန သီသေ ပဟတော’’တိ [Pg.193] ဥပဓာရေန္တော တေန စိန္တိတစိန္တိတံ သဗ္ဗံ ဉတွာ, ‘‘သံဃရက္ခိတ, မာတုဂါမဿ ပဟာရံ ဒါတုံ နာသက္ခိ, ကော ဧတ္ထ မဟလ္လကတ္ထေရဿ ဒေါသော’’တိ အာဟ. သော ‘‘အဟော နဋ္ဌောမှိ, ဉာတံ ကိရ မေ ဥပဇ္ဈာယေန စိန္တိတစိန္တိတံ, ကိံ မေ သမဏဘာဝေနာ’’တိ တာလဝဏ္ဋံ ဆဍ္ဍေတွာ ပလာယိတုံ အာရဒ္ဓေါ.

他这样想着，一边站着扇风，失手用棕榈叶扇打到了长老的头。长老审察道：“我怎么被僧护打头了呢？”在了知他所想的一切后，长老说：“僧护，你没能打到那女人，这老长老于此何过？”他想：“啊，我完了！我的戒师竟然知道了我所想的一切，我做沙门还有什么意义！”于是他扔掉棕榈叶扇，开始逃跑。

အထ နံ ဒဟရာ စ သာမဏေရာ စ အနုဗန္ဓိတွာ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမံသု. သတ္ထာ တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာဝ ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, အာဂတတ္ထ, ဧကော ဝေါ ဘိက္ခု လဒ္ဓေါ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ, ဣမံ ဒဟရံ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ပလာယန္တံ ဂဟေတွာ တုမှာကံ သန္တိကံ အာဂတမှာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ ဘိက္ခူ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိမတ္ထံ တေ ဘိက္ခု ဧဝံ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ, နနု တွံ အာရဒ္ဓဝီရိယဿ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တော, မာဒိသဿ နာမ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ အတ္တာနံ ဒမေတွာ သောတာပန္နောတိ ဝါ သကဒါဂါမီတိ ဝါ အနာဂါမီတိ ဝါ အရဟာတိ ဝါ ဝဒါပေတုံ နာသက္ခိ, ကိမတ္ထံ ဧဝံ ဘာရိယံ ကမ္မမကာသီ’’တိ? ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောသ္မိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ ဥက္ကဏ္ဌိတောသီ’’တိ? သော ဧဝံ ဝဿာဝါသိကသာဋကာနံ လဒ္ဓဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ထေရဿ တာလဝဏ္ဋေန ပဟာရာ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ, ‘‘ဣမိနာ ကာရဏေန ပလာတောသ္မိ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဧဟိ ဘိက္ခု, မာ စိန္တယိ စိတ္တံ နာမေတံ ဒူရေ ဟောန္တမ္ပိ အာရမ္မဏံ သမ္ပဋိစ္ဆနကဇာတိကံ, ရာဂဒေါသမောဟဗန္ဓနာ မုစ္စနတ္ထာယ ဝါယမိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

于是，年少比丘和沙弥们追上并抓住他，带到世尊面前。世尊看见那些比丘，便问：“比丘们，你们为何而来？抓到一位比丘了吗？”“是的，尊者。我们抓住了这个心生不满而逃跑的年少比丘，带到您这里来了。”世尊问那比丘：“比丘，真是这样吗？”“是的，尊者。”“比丘，你为何做出如此重大的行为？你难道不是一位已发起精进的佛陀之子吗？在我这样的佛陀教法中出家，难道不能让自己被称为须陀洹、斯陀含、阿那含或阿罗汉吗？你为何做出如此重大的行为？”“尊者，我心生不满。”“因何不满？”于是他从获得雨安居衣的那天起，直到用棕榈叶扇打长老为止，将整件事的经过都禀告了，并说：“尊者，因此缘故我逃跑了。”于是世尊对他说：“来，比丘，不要多想。这所谓的心，即使对远方的所缘，也有领受的本性。应当努力从贪、嗔、痴的束缚中解脱出来。”说完便说了这首偈颂：

၃၇.

37.

‘‘ဒူရင်္ဂမံ ဧကစရံ, အသရီရံ ဂုဟာသယံ;

ယေ စိတ္တံ သံယမေဿန္တိ, မောက္ခန္တိ မာရဗန္ဓနာ’’တိ.

远行与独行，无形居心窝； 谁若调伏心，便解魔罗缚。

တတ္ထ ဒူရင်္ဂမန္တိ စိတ္တဿ ဟိ မက္ကဋသုတ္တမတ္တကမ္ပိ ပုရတ္ထိမာဒိဒိသာဘာဂေန ဂမနာဂမနံ နာမ နတ္ထိ, ဒူရေ သန္တမ္ပိ ပန အာရမ္မဏံ သမ္ပဋိစ္ဆတီတိ ဒူရင်္ဂမံ နာမ ဇာတံ. သတ္တဋ္ဌစိတ္တာနိ ပန ဧကတော ကဏ္ဏိကဗဒ္ဓါနိ ဧကက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ သမတ္ထာနိ နာမ နတ္ထိ. ဥပ္ပတ္တိကာလေ ဧကေကမေဝ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, တသ္မိံ နိရုဒ္ဓေ ပုန ဧကေကမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဧကစရံ နာမ ဇာတံ. စိတ္တဿ သရီရသဏ္ဌာနံ ဝါ နီလာဒိပ္ပကာရော ဝဏ္ဏဘေဒေါ ဝါ နတ္ထီတိ အသရီရံ နာမ ဇာတံ. ဂုဟာ နာမ စတုမဟာဘူတဂုဟာ, ဣဒဉ္စ ဟဒယရူပံ နိဿာယ ပဝတ္တတီတိ ဂုဟာသယံ [Pg.194] နာမ ဇာတံ. ယေ စိတ္တန္တိ ယေ ကေစိ ပုရိသာ ဝါ ဣတ္ထိယော ဝါ ဂဟဋ္ဌာ ဝါ ပဗ္ဗဇိတာ ဝါ အနုပ္ပဇ္ဇနကကိလေသဿ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ အဒေန္တာ သတိသမ္မောသေန ဥပ္ပန္နကိလေသံ ပဇဟန္တာ စိတ္တံ သံယမေဿန္တိ သံယတံ အဝိက္ခိတ္တံ ကရိဿန္တိ. မောက္ခန္တိ မာရဗန္ဓနာတိ သဗ္ဗေတေ ကိလေသဗန္ဓနာဘာဝေန မာရဗန္ဓနသင်္ခါတာ တေဘူမကဝဋ္ဋာ မုစ္စိဿန္တီတိ.

于此偈中，所谓“远行”，是因此心实无片刻向东方等方向来去，却能执取远方之所缘，故得名“远行”。再者，七、八个心并不能如花饰般系于一处，于一刹那同时生起。生起时，只有一个心生起；彼心灭后，复又只有一个心生起，故得名“独行”。心无身体之形相，亦无青色等颜色之差别，故得名“无身”。所谓“窟”，即四大种之窟；而此心依止心所依处而转起，故得名“住于窟”。所谓“若人调伏心”，是指任何男人或女人，在家者或出家者，不令未生之烦恼生起，并舍弃因失念而生起之烦恼，而调伏自心，令其受防护而不散乱。所谓“解脱魔缚”，是指这一切人，因无烦恼之束缚，将从名为“魔缚”的三界轮回中解脱。

ဒေသနာပရိယောသာနေ ဘာဂိနေယျသံဃရက္ခိတတ္ထေရော သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော ဇာတာ, မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

说法结束时，僧护的侄子长老证得入流果，许多其他人也成为入流者等。此说法对大众饶有义利。

သံဃရက္ခိတဘာဂိနေယျတ္ထေရဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

僧护外甥长老的故事第四。

၅. စိတ္တဟတ္ထတ္ထေရဝတ္ထု

5. 心执长老的故事

အနဝဋ္ဌိတစိတ္တဿာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော စိတ္တဟတ္ထတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“心不安定者……”——这则法教是导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，就心执长老而说的。

ဧကော ကိရ သာဝတ္ထိဝါသီ ကုလပုတ္တော နဋ္ဌဂေါဏံ ပရိယေသန္တော အရညံ ပဝိသိတွာ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ ဂေါဏံ ဒိသွာ ဂေါယူထေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ, ‘‘အဝဿံ အယျာနံ သန္တိကေ အာဟာရမတ္တံ လဘိဿာမီ’’တိ ခုပ္ပိပါသာပီဠိတော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ဘိက္ခူနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. တသ္မိံ ခေါ ပန သမယေ ဘိက္ခူနံ အဝက္ကာရပါတိယံ ဘုတ္တာဝသေသကံ ဘတ္တံ ဟောတိ, တေ တံ ဆာတကပီဠိတံ ဒိသွာ, ‘‘ဣတော ဘတ္တံ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ ဝဒိံသု. ဗုဒ္ဓကာလေ စ ပန အနေကသူပဗျဉ္ဇနံ ဘတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သော တတော ယာပနမတ္တံ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပိဝိတွာ ဟတ္ထေ ဓောဝိတွာ ဘိက္ခူ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, အဇ္ဇ, အယျာ, နိမန္တနဋ္ဌာနံ အဂမံသူ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘နတ္ထိ, ဥပါသက, ဘိက္ခူ ဣမိနာဝ နီဟာရေန နိဗဒ္ဓံ လဘန္တီ’’တိ. သော ‘‘မယံ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ရတ္တိန္ဒိဝံ နိဗဒ္ဓံ ကမ္မံ ကရောန္တာပိ ဧဝံ မဓုရဗျဉ္ဇနံ ဘတ္တံ န လဘာမ, ဣမေ ကိရ နိဗဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇန္တိ, ကိံ မေ ဂိဟိဘာဝေန, ဘိက္ခု ဘဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. အထ နံ ဘိက္ခူ ‘‘သာဓု ဥပါသကာ’’တိ ပဗ္ဗာဇေသုံ.

据说，有一位住在舍卫城(Sāvatthī)的良家子，为了寻找丢失的牛而进入森林。他在正午时分看见牛后，便将它放回牛群中，心想：“想必我一定能在尊者们那里得到一些食物。”他被饥渴所迫，于是进入寺院，去到比丘们跟前，行礼后坐于一旁。那时，比丘们的弃食钵里有吃剩的饭。他们见到那个饥饿的人，便说：“从这里取饭吃吧。”在佛陀时代，常有许多配有美味菜肴的饭食生起。他从那里取了足以维生的量吃完，喝了水，洗了手，向比丘们行礼后问道：“尊者们，今天去应供之处了吗？”“没有，优婆塞，比丘们总是这样得到食物的。”他想：“我们起早努力，日夜不息地工作，也得不到这样有美味菜肴的饭食，而这些人竟然总是能吃到。我做在家人有什么用呢？我要成为比丘。”这样想后，他走近比丘们，请求出家。于是，比丘们说：“善哉，优婆塞！”并让他出家了。

သော [Pg.195] လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သဗ္ဗပ္ပကာရံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ အကာသိ. သော ဗုဒ္ဓါနံ ဥပ္ပန္နေန လာဘသက္ကာရေန ကတိပါဟစ္စယေန ထူလသရီရော အဟောသိ. တတော စိန္တေသိ – ‘‘ကိံ မေ ဘိက္ခာယ စရိတွာ ဇီဝိတေန, ဂိဟီ ဘဝိဿာမီ’’တိ. သော ဝိဗ္ဘမိတွာ ဂေဟံ ပါဝိသိ. တဿ ဂေဟေ ကမ္မံ ကရောန္တဿ ကတိပါဟေနေဝ သရီရံ မိလာယိ. တတော ‘‘ကိံ မေ ဣမိနာ ဒုက္ခေန, သမဏော ဘဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုန ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိ. သော ကတိပါဟံ ဝီတိနာမေတွာ ပုန ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ဝိဗ္ဘမိ, ပဗ္ဗဇိတကာလေ ပန ဘိက္ခူနံ ဥပကာရကော ဟောတိ. သော ကတိပါဟေနေဝ ပုနပိ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ, ‘‘ကိံ မေ ဂိဟိဘာဝေန, ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ ဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဝန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. အထ နံ ဘိက္ခူ ဥပကာရဝသေန ပုန ပဗ္ဗာဇယိံသု. ဧဝံ သော ဣမိနာ နိယာမေနေဝ ဆက္ခတ္တုံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတော. တဿ ဘိက္ခူ ‘‘ဧသ စိတ္တဝသိကော ဟုတွာ ဝိစရတီ’’တိ စိတ္တဟတ္ထတ္ထေရောတိ နာမံ ကရိံသု.

他受具足戒后，履行了所有大小的义务。由于在佛陀教法中获得的利养与恭敬，没过几天他的身体就肥胖起来。然后他想：“我靠行乞维生有何用？不如还俗做个在家人。”于是他还俗回家。他在家劳作，没过几天身体就消瘦了。然后他又想：“我受这种苦有何用？还是做个沙门吧。”于是又去出家了。他过了几天又感到厌倦，就还俗了，但在出家时，他对比丘们很有助益。没过几天他又感到厌倦，想：“我过在家生活有何意义？还是出家吧。”就去礼拜比丘们，请求出家。比丘们因他曾有助益，又让他出家了。就这样，他以同样的方式六次出家又还俗。众比丘因他随心而行，便给他取名为心手长老（Cittahatthatthera）。

တဿေဝံ အပရာပရံ ဝိစရန္တဿေဝ ဘရိယာ ဂဗ္ဘိနီ အဟောသိ. သော သတ္တမေ ဝါရေ အရညတော ကသိဘဏ္ဍမာဒါယ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘဏ္ဍကံ ဌပေတွာ ‘‘အတ္တနော ကာသာဝံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဂဗ္ဘံ ပါဝိသိ. တသ္မိံ ခဏေ တဿ ဘရိယာ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယတိ. တဿာ နိဝတ္ထသာဋကော အပဂတော ဟောတိ, မုခတော စ လာလာ ပဂ္ဃရတိ, နာသာ ဃုရဃုရာယတိ, မုခံ ဝိဝဋ္ဋံ, ဒန္တံ ဃံသတိ, သာ တဿ ဥဒ္ဓုမာတကသရီရံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာသိ. သော ‘‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဣဒ’’န္တိ သညံ လဘိတွာ, ‘‘အဟံ ဧတ္တကံ ကာလံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဣမံ နိဿာယ ဘိက္ခုဘာဝေ သဏ္ဌာတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ ကာသာယကောဋိယံ ဂဟေတွာ ဥဒရေ ဗန္ဓိတွာ ဂေဟာ နိက္ခမိ.

在他如此反复于在家与出家生活时，他的妻子怀孕了。第七次，他从田里带着农具回家，放下农具后，心想：“我要拿我的袈裟。”便进了内室。那时，他妻子正躺着睡觉，所穿的下裙已滑落，口中流着涎沫，鼻中发出鼾声，嘴巴张开，牙齿在磨。在他眼中，她的身体犹如一具肿胀的尸体。他生起“此身无常、是苦”之想，心想：“我出家这么久，竟因依恋此女而无法安住于比丘之位。”于是拿起袈裟的一角系在腹部，离开了家。

အထဿ အနန္တရဂေဟေ ဌိတာ သဿု တံ တထာ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ ပဋိဥက္ကဏ္ဌိတော ဘဝိဿတိ, ဣဒါနေဝ အရညတော အာဂန္တွာ ကာသာဝံ ဥဒရေ ဗန္ဓိတွာဝ ဂေဟာ နိက္ခန္တော ဝိဟာရာဘိမုခေါ ဂစ္ဆတိ, ကိံ နု ခေါ’’တိ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ နိဒ္ဒါယမာနံ ဓီတရံ ပဿိတွာ ‘‘ဣမံ ဒိသွာ သော ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟုတွာ ဂတော’’တိ ဉတွာ ဓီတရံ ပဟရိတွာ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ကာဠကဏ္ဏိ, သာမိကော တေ တံ နိဒ္ဒါယမာနံ ဒိသွာ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟုတွာ ဂတော, နတ္ထိ သော ဣတော ပဋ္ဌာယ တုယှ’’န္တိ အာဟ. ‘‘အပေဟိ အပေဟိ, အမ္မ, ကုတော တဿ ဂမနံ အတ္ထိ, ကတိပါဟေနေဝ ပုနာဂမိဿတီ’’တိ အာဟ. သောပိ ‘‘အနိစ္စံ ဒုက္ခ’’န္တိ ဝတွာ ဂစ္ဆန္တော ဂစ္ဆန္တောဝ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ. သော [Pg.196] ဂန္တွာ ဘိက္ခူ ဝန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. ‘‘န သက္ခိဿာမ မံယံ တံ ပဗ္ဗာဇေတုံ, ကုတော တုယှံ သမဏဘာဝေါ, သတ္ထကနိသာနပါသာဏသဒိသံ တဝ သီသ’’န္တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဣဒါနိ မံ အနုကမ္ပာယ ဧကဝါရံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ. တေ တံ ဥပကာရဝသေန ပဗ္ဗာဇယိံသု. သော ကတိပါဟေနေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

这时，住在他隔壁的岳母看见他这样离去，心想：“此人想必是又厌俗了。他刚从田里回来，就把袈裟系在腹部，离家朝寺院走去。这是怎么回事呢？”她走进屋子，看见女儿正在睡觉，便知道：“他是看见她这个样子，心生不悦而离去的。”于是她打了女儿一下，说道：“起来，你这不祥者！你丈夫看见你睡觉的样子，心生不悦而走了。从今以后，他不再是你的了！”女儿回答说：“走开，走开，妈妈！他怎么会走呢？过几天他就会回来的。”而他一边走一边念着“无常、苦”，走着走着就证得了入流果。他去到寺院，礼敬比丘们，请求出家。他们说：“我们不能让你出家。你哪有沙门的品性？你的头就像块磨刀石。”他恳求道：“尊者们，现在请慈悲为我出家一次吧。”他们出于帮助之心，为他出了家。没过几天，他就连同无碍解一起证得了阿罗汉果。

တေပိ နံ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော စိတ္တဟတ္ထ, တဝ ဂမနသမယံ တွမေဝ ဇာနေယျာသိ, ဣမသ္မိံ ဝါရေ တေ စိရာယိတ’’န္တိ. ‘‘ဘန္တေ, သံသဂ္ဂဿ အတ္ထိဘာဝကာလေ ဂတမှာ, သော နော သံသဂ္ဂေါ ဆိန္နော, ဣဒါနိ အဂမနဓမ္မာ ဇာတမှာ’’တိ. ဘိက္ခူ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘန္တေ, အယံ ဘိက္ခု အမှေဟိ ဧဝံ ဝုတ္တော ဧဝံ နာမ ကထေသိ, အညံ ဗျာကရောတိ, အဘူတံ ဝဒတီ’’တိ အာဟံသု. သတ္ထာ ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တော အတ္တနော အနဝဋ္ဌိတစိတ္တကာလေ သဒ္ဓမ္မံ အဇာနနကာလေ ဂမနာဂမနံ အကာသိ, ဣဒါနိဿ ပုညဉ္စ ပါပဉ္စ ပဟီန’’န္တိ ဝတွာ ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အာဟ –

他们便对他说：“贤友质多赫特(Cittahattha)，你何时要走，唯有你自己才知晓。你这一次待得可真久啊。”“尊者们，当交往之心存在时，我等确曾离去；如今那份交往之心于我等已断，我等已成不还去之人。”比丘们去到世尊跟前，禀告说：“尊者，这位比丘被我们这样说后，竟如此回答。他宣称证得了究竟智，说了不实之语。”世尊说：“是的，比丘们。我的儿子在心意不坚定、不了知正法之时，曾经来来去去。但现在，他的善与恶都已被舍弃。”说完，他诵出了这两首偈颂：

၃၈.

38.

‘‘အနဝဋ္ဌိတစိတ္တဿ, သဒ္ဓမ္မံ အဝိဇာနတော;

ပရိပ္လဝပသာဒဿ, ပညာ န ပရိပူရတိ.

其心不安定，又不了正法； 信心不坚者，智慧不圆满。

၃၉.

39.

‘‘အနဝဿုတစိတ္တဿ, အနနွာဟတစေတသော;

ပုညပါပပဟီနဿ, နတ္ထိ ဇာဂရတော ဘယ’’န္တိ.

其心无欲漏，亦未遭瞋扰； 舍弃善与恶，醒觉者无怖。

တတ္ထ အနဝဋ္ဌိတစိတ္တဿာတိ စိတ္တံ နာမေတံ ကဿစိ နိဗဒ္ဓံ ဝါ ထာဝရံ ဝါ နတ္ထိ. ယော ပန ပုဂ္ဂလော အဿပိဋ္ဌေ ဌပိတကုမ္ဘဏ္ဍံ ဝိယ စ ထုသရာသိမှိ ကောဋ္ဋိတခါဏုကော ဝိယ စ ခလ္လာဋသီသေ ဌပိတကဒမ္ဗပုပ္ဖံ ဝိယ စ န ကတ္ထစိ သဏ္ဌာတိ, ကဒါစိ ဗုဒ္ဓသာဝကော ဟောတိ, ကဒါစိ အာဇီဝကော, ကဒါစိ နိဂဏ္ဌော, ကဒါစိ တာပသော. ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော အနဝဋ္ဌိတစိတ္တော နာမ. တဿ အနဝဋ္ဌိတစိတ္တဿ. သဒ္ဓမ္မံ အဝိဇာနတောတိ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မဘေဒံ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ အဝိဇာနန္တဿ ပရိတ္တသဒ္ဓတာယ ဝါ ဥပ္လဝသဒ္ဓတာယ ဝါ ပရိပ္လဝပသာဒဿ ကာမာဝစရရူပါဝစရာဒိဘေဒါ ပညာ န ပရိပူရတိ. ကာမာဝစရာယပိ အပရိပူရယမာနာယ ကုတောဝ ရူပါဝစရာရူပါဝစရလောကုတ္တရပညာ ပရိပူရိဿတီတိ ဒီပေတိ. အနဝဿုတစိတ္တဿာတိ ရာဂေန အတိန္တစိတ္တဿ. အနနွာဟတစေတသောတိ ‘‘အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော’’တိ [Pg.197] (ဒီ. နိ. ၃.၃၁၉; ဝိဘ. ၉၄၁; မ. နိ. ၁.၁၈၅) အာဂတဋ္ဌာနေ ဒေါသေန စိတ္တဿ ပဟတဘာဝေါ ဝုတ္တော, ဣဓ ပန ဒေါသေန အပ္ပဋိဟတစိတ္တဿာတိ အတ္ထော. ပုညပါပပဟီနဿာတိ စတုတ္ထမဂ္ဂေန ပဟီနပုညဿ စေဝ ပဟီနပါပဿ စ ခီဏာသဝဿ. နတ္ထိ ဇာဂရတော ဘယန္တိ ခီဏာသဝဿ ဇာဂရန္တဿေဝ အဘယဘာဝေါ ကထိတော ဝိယ. သော ပန သဒ္ဓါဒီဟိ ပဉ္စဟိ ဇာဂရဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ ဇာဂရော နာမ. တသ္မာ တဿ ဇာဂရန္တဿာပိ အဇာဂရန္တဿာပိ ကိလေသဘယံ နတ္ထိ ကိလေသာနံ အပစ္ဆာဝတ္တနတော. န ဟိ တံ ကိလေသာ အနုဗန္ဓန္တိ တေန တေန မဂ္ဂေန ပဟီနာနံ ကိလေသာနံ ပုန အနုပဂမနတော. တေနေဝါဟ – ‘‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ယေ ကိလေသာ ပဟီနာ, တေ ကိလေသေ န ပုနေတိ န ပစ္စေတိ န ပစ္စာဂစ္ဆတိ, သကဒါဂါမိအနာဂါမိအရဟတ္တမဂ္ဂေန ယေ ကိလေသာ ပဟီနာ, တေ ကိလေသေ န ပုနေတိ န ပစ္စေတိ န ပစ္စာဂစ္ဆတီ’’တိ (စူဠနိ. မေတ္တဂူမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၂၇).

其中“心不坚定者”是指此心不依附于任何事物，既不固定也不稳定。譬如有人(puggala)如同放在马背上的南瓜，又如谷堆中被敲打的木桩，又如秃头上放的咖丹巴(kadamba)花，无处安住。有时是佛弟子，有时是裸行顺命外道(ājīvaka)，有时是尼乾陀，有时是苦行僧。这样的人就称为心不坚定者。“不知正法”是指对三十七菩提分法的正法不能了知，由于信仰薄弱或漂浮不定，其智慧不能圆满。此为阐明：既然连欲界智慧都不能圆满，更何况色界、无色界及出世间智慧呢？“心无染著者”是指心不为贪欲所渗透。“心不受击”：在“心有创伤，生出障碍”一文的语境中，说的是心被瞋恚所伤害，但在此处，其义为心不被瞋恚所触碰。“舍离福与恶”是指通过第四道已断除福与恶的漏尽者。“醒觉者无怖畏”，此句犹如是说对于醒觉的漏尽者，无有怖畏。但他因具足信等五种醒觉之法，故称为醒觉者。因此无论醒觉与否，烦恼怖畏皆不存在，因为烦恼不再返回。烦恼实不追随他，因为由各个道所断除的烦恼不会再靠近。因此说：“通过入流道断除的烦恼，不会再生起、不会返回、不会再来；通过一来、不还、阿罗汉道断除的烦恼，不会再生起、不会返回、不会再来。”

ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ သဖလာ အဟောသိ.

此教法对大众有益，富有成果。

အထေကဒိဝသံ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ဘာရိယာ ဝတိမေ, အာဝုသော, ကိလေသာ နာမ, ဧဝရူပဿ အရဟတ္တဿ ဥပနိဿာယသမ္ပန္နော ကုလပုတ္တော ကိလေသေဟိ အာလောဠိတော သတ္တဝါရေ ဂိဟီ ဟုတွာ သတ္တဝါရေ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ. သတ္ထာ တေသံ တံ ကထာပဝတ္တိံ သုတွာ တင်္ခဏာနုရူပေန ဂမနေန ဓမ္မသဘံ ဂန္တွာ ဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နော ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ဧဝမေဝ, ဘိက္ခဝေ, ကိလေသာ နာမ ဘာရိယာ, သစေ ဧတေ ရူပိနော ဟုတွာ ကတ္ထစိ ပက္ခိပိတုံ သက္ကာ ဘဝေယျုံ, စက္ကဝါဠံ အတိသမ္ဗာဓံ, ဗြဟ္မလောကော အတိနီစကောတိ ဩကာသော နေသံ န ဘဝေယျ, မာဒိသမ္ပိ နာမေတေ ပညာသမ္ပန္နံ ပုရိသာဇာနေယျံ အာလောဠေန္တိ, အဝသေသေသု ကာ ကထာ? ‘‘အဟဉှိ အဍ္ဎနာဠိမတ္တံ ဝရကစောရကံ ကုဏ္ဌကုဒါလဉ္စ နိဿာယ ဆ ဝါရေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ကဒါ, ဘန္တေ, ကဒါ သုဂတာ’’တိ? ‘‘သုဏိဿထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သုဏာထာ’’တိ အတီတံ အာဟရိ –

尔时，一日，比丘们于法堂中发起此论：“贤友们，此等烦恼实乃沉重！具足如此阿罗汉果助缘之良家子，竟亦为烦恼所扰，七次为俗人，七次出家。”世尊闻彼等此番言论，随即前往法堂，坐于佛座，问道：“比丘们，汝等现今集会，共论何事？”闻言“为论此事”，世尊曰：“比丘们，诚然如是，烦恼实乃沉重。此等烦恼若有形体，可置于某处，则轮围世界亦嫌过窄，梵天世界亦嫌过低，将无容身之处。如我这般具足智慧之大丈夫尚且为之所扰，何况余人？我确实曾因半‘那利’之谷物与一钝锄，六次出家，六次还俗。”“尊者，是于何时？善逝，是于何时？”“比丘们，汝等欲闻否？”“是的，尊者。”“然则，谛听。”遂说过去之事。

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ကုဒါလပဏ္ဍိတော နာမ ဗာဟိရကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌ မာသေ ဟိမဝန္တေ ဝသိတွာ ဝဿာရတ္တသမယေ ဘူမိယာ တိန္တာယ ‘‘ဂေဟေ မေ အဍ္ဎနာဠိမတ္တော ဝရကစောရကော စ ကုဏ္ဌကုဒါလကော [Pg.198] စ အတ္ထိ, ဝရကစောရကဗီဇံ မာ နဿီ’’တိ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတွာ ဧကံ ဌာနံ ကုဒါလေန ကသိတွာ တံ ဗီဇံ ဝပိတွာ ဝတိံ ကတွာ ပက္ကကာလေ ဥဒ္ဓရိတွာ နာဠိမတ္တဗီဇံ ဌပေတွာ သေသံ ခါဒိ. သော ‘‘ကိံ မေ ဒါနိ ဂေဟေန, ပုန အဋ္ဌ မာသေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ. ဣမိနာဝ နီဟာရေန နာဠိမတ္တံ ဝရကစောရကဉ္စ ကုဏ္ဌကုဒါလဉ္စ နိဿာယ သတ္တဝါရေ ဂိဟီ ဟုတွာ သတ္တဝါရေ ပဗ္ဗဇိတွာ သတ္တမေ ပန ဝါရေ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဆ ဝါရေ ဣမံ ကုဏ္ဌကုဒါလံ နိဿာယ ဂိဟီ ဟုတွာ ပဗ္ဗဇိတော, ကတ္ထစိဒေဝ နံ ဆဍ္ဍေဿာမီ’’တိ. သော ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂန္တွာ, ‘‘ပတိတဋ္ဌာနံ ပဿန္တော ဩတရိတွာ ဂဏှေယျံ, ယထာဿ ပတိတဋ္ဌာနံ န ပဿာမိ, တထာ နံ ဆဍ္ဍေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ နာဠိမတ္တံ ဗီဇံ ပိလောတိကာယ ဗန္ဓိတွာ ပိလောတိကံ ကုဒါလဖလကေ ဗန္ဓိတွာ ကုဒါလံ အဂ္ဂဒဏ္ဍကေ ဂဟေတွာ ဂင်္ဂါယ တီရေ ဌိတော အက္ခီနိ နိမီလေတွာ ဥပရိသီသေ တိက္ခတ္တုံ အာဝိဇ္ဈိတွာ ဂင်္ဂါယံ ခိပိတွာ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ပတိတဋ္ဌာနံ အဒိသွာ ‘‘ဇိတံ မေ, ဇိတံ မေ’’တိ တိက္ခတ္တုံ သဒ္ဒမကာသိ.

过去，在波罗奈(Bārāṇasī)，梵授(Brahmadatta)王统治时，一位名叫锄头贤人(Kudālapaṇḍita)者作为外道而出家。他在雪山(Himavanta)住了八个月，雨季时因土地潮湿而想：“我家里还有半‘纳利’的黍米种子和一把钝锄头，愿黍米种子不要坏了。”于是便还俗。他用锄头耕了一块地，播下那种子，筑起围栏。待庄稼成熟时，他收割后留下一‘纳利’的种子，吃掉了其余的。他又想：“现在我要家何用？我将再次出家八个月。”于是离家出家。就这样，为了一‘纳利’的黍米和一把钝锄头，他六次还俗，七次出家。到了第七次，他想：“我已经六次因为这把钝锄头还俗又出家，我定要将它丢到某个地方。”他走到恒河(Gaṅgā)岸边，心想：“若看见它掉落的地方，我可能会下水把它捡回来，我要把它丢到我看不见它掉落的地方。”于是，他把一‘纳利’的黍米种子用旧布包好，将布包系在锄刃上，握着锄柄末端，站在恒河岸边，闭上眼睛，在头顶挥舞三次后投入恒河。转身看时，没有看见掉落的地方，便三次高喊：“我胜利了！我胜利了！”

တသ္မိံ ခဏေ ဗာရာဏသိရာဇာ ပစ္စန္တံ ဝူပသမေတွာ အာဂန္တွာ နဒီတီရေ ခန္ဓာဝါရံ နိဝါသေတွာ နှာနတ္ထာယ နဒိံ ဩတိဏ္ဏော တံ သဒ္ဒံ အဿောသိ. ရာဇူနဉ္စ နာမ ‘‘ဇိတံ မေ’’တိ သဒ္ဒေါ အမနာပေါ ဟောတိ, သော တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘အဟံ ဣဒါနိ အမိတ္တမဒ္ဒနံ ကတွာ ‘ဇိတံ မေ’တိ အာဂတော, တွံ ပန ‘ဇိတံ မေ, ဇိတံ မေ’တိ ဝိရဝသိ, ကိံ နာမေတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ကုဒါလပဏ္ဍိတော ‘‘တွံ ဗာဟိရကစောရေ ဇိနိ, တယာ ဇိတံ ပုန အဝဇိတမေဝ ဟောတိ, မယာ ပန အဇ္ဈတ္တိကော လောဘစောရော ဇိတော, သော ပုန မံ န ဇိနိဿတိ, တဿေဝ ဇယော သာဓူ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

那时，波罗奈(Bārāṇasī)王平定边地后归来，在河边扎营。他为沐浴而下到河里时，听到了那个声音。对国王们而言，“我胜利了”的声音是不悦耳的。于是他走到锄头贤人跟前问道：“我刚平定敌人，喊着‘我胜利了’回来，你却也高喊‘我胜利了，我胜利了’，这叫什么胜利？”锄头贤人说：“大王您战胜的是外在的盗贼，您所战胜的，还可能再次变为未被战胜；而我战胜的是内在的贪欲之贼，它再也不会战胜我了。战胜它，才是善妙的胜利。”说完，便说了这首偈颂：

‘‘န တံ ဇိတံ သာဓု ဇိတံ, ယံ ဇိတံ အဝဇီယတိ;

တံ ခေါ ဇိတံ သာဓု ဇိတံ, ယံ ဇိတံ နာဝဇီယတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၇၀);

会退失的胜利，不是善妙的胜利；不会退失的胜利，那才是善妙的胜利。

တံ ခဏံယေဝ စ ဂင်္ဂံ ဩလောကေန္တော အာပေါကသိဏံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ အဓိဂတဝိသေသော အာကာသေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ. ရာဇာ မဟာပုရိသဿ ဓမ္မကထံ သုတွာ ဝန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ သဒ္ဓိံ ဗလကာယေန ပဗ္ဗဇိ. ယောဇနမတ္တာ ပရိသာ အဟောသိ. အပရောပိ သာမန္တရာဇာ တဿ ပဗ္ဗဇိတဘာဝံ သုတွာ, ‘‘တဿ ရဇ္ဇံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ အာဂန္တွာ တထာ သမိဒ္ဓံ နဂရံ [Pg.199] သုညံ ဒိသွာ, ‘‘ဧဝရူပံ နဂရံ ဆဍ္ဍေတွာ ပဗ္ဗဇိတော ရာဇာ ဩရကေ ဌာနေ န ပဗ္ဗဇိဿတိ, မယာပိ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ မဟာပုရိသံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ သပရိဝါရော ပဗ္ဗဇိ. ဧတေနေဝ နီဟာရေန သတ္တ ရာဇာနော ပဗ္ဗဇိံသု. သတ္တယောဇနိကော အဿမော အဟောသိ. သတ္တ ရာဇာနော ဘောဂေ ဆဍ္ဍေတွာ ဧတ္တကံ ဇနံ ဂဟေတွာ ပဗ္ဗဇိံသု. မဟာပုရိသော ဗြဟ္မစရိယဝါသံ ဝသိတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသိ.

就在那一刻，他凝视恒河，生起水遍(āpokasiṇa)，证得殊胜成就，在空中结跏趺坐。国王听闻大士的说法后，顶礼并请求出家，随即与他的军队一同出家，随行大众长达一由旬。另一位邻国国王听闻他出家之事，心想“我要夺取他的王国”而前来。当他看到如此繁荣的城市竟空无一人时，心想：“能舍弃这样的城池而出家，必定不是为了低劣的境地，我也应当出家。”于是他前往大士那里，请求出家，并与他的随从们一同出家。就这样，共有七位国王出家。净修林的范围广达七由旬。这七位国王舍弃财富，带着这么多人出家。大士修习梵行后，往生梵天界。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ, ‘‘အဟံ, ဘိက္ခဝေ, တဒါ ကုဒါလပဏ္ဍိတော အဟောသိံ, ကိလေသာ နာမေတေ ဧဝံ ဘာရိယာ’’တိ အာဟ.

导师引述此法谈后，说道：“诸比丘，我当时就是那位锄头贤人。这些所谓的烦恼，就是如此沉重。”

စိတ္တဟတ္ထတ္ထေရဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

第五，质多赫特长老的故事。

၆. ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု

6. 五百比丘事

ကုမ္ဘူပမန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အာရဒ္ဓဝိပဿကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于舍卫城(Sāvatthī)时，缘于已勤修内观的比丘们，宣说了这则以“如陶器”为始的法说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ သတ္ထု သန္တိကေ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ, ‘‘သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ ယောဇနသတမဂ္ဂံ ဂန္တွာ ဧကံ မဟာဝါသဂါမံ အဂမံသု. အထ တေ မနုဿာ ဒိသွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတေဟိ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ ပရိဝိသိတွာ, ‘‘ကဟံ, ဘန္တေ, ဂစ္ဆထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ယထာဖာသုကဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ တေမာသံ ဣဓေဝ ဝသထ, မယမ္ပိ တုမှာကံ သန္တိကေ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ ပဉ္စ သီလာနိ ရက္ခိဿာမာ’’တိ ယာစိတွာ တေသံ အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ, ‘‘အဝိဒူရေ ဌာနေ မဟန္တော ဝနသဏ္ဍော အတ္ထိ, ဧတ္ထ ဝသထ, ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသုံ. ဘိက္ခူ တံ ဝနသဏ္ဍံ ပဝိသိံသု. တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ‘‘သီလဝန္တော, အယျာ, ဣမံ ဝနသဏ္ဍံ အနုပ္ပတ္တာ, အယုတ္တံ ခေါ ပန အသ္မာကံ အယျေသု ဣဓ ဝသန္တေသု ပုတ္တဒါရေ ဂဟေတွာ ရုက္ခေ အဘိရုယှ ဝသိတု’’န္တိ ရုက္ခတော ဩတရိတွာ ဘူမိယံ နိသီဒိတွာ စိန္တယိံသု, ‘‘အယျာ, ဣမသ္မိံ ဌာနေ အဇ္ဇေကရတ္တိံ ဝသိတွာ အဒ္ဓါ သွေ ဂမိဿန္တီ’’တိ. ဘိက္ခူပိ ပုနဒိဝသေ အန္တောဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပုန တမေဝ ဝနသဏ္ဍံ အာဂမိံသု. ဒေဝတာ ‘‘ဘိက္ခုသံဃော သွာတနာယ ကေနစိ နိမန္တိတော ဘဝိဿတိ, တသ္မာ ပုနာဂစ္ဆတိ[Pg.200], အဇ္ဇ ဂမနံ န ဘဝိဿတိ, သွေ ဂမိဿတိ မညေ’’တိ ဣမိနာ ဥပါယေန အဍ္ဎမာသမတ္တံ ဘူမိယမေဝ အစ္ဆိံသု.

据说在舍卫城(Sāvatthī)，有五百位比丘在导师跟前领受了直至阿罗汉果的业处后，心想：“我们要做沙门法”，便走了一百由旬的路，来到一个名为大住村(Mahāvāsagāma)的村庄。那时，村人看见他们，便在铺设好的座位上请他们坐下，用精美的粥饭等供养后，问道：“尊者们，要去哪里？”当他们回答说“去一个方便之处”时，村民们请求道：“尊者们，请在这三月雨季里就住在这里吧，我们也要在尊者们跟前住立于诸皈依并守护五戒。”得知他们同意后，便说：“不远处有一片大林苑，尊者们请住在那儿吧。”然后送他们去了。比丘们进入了那片林苑。居住于那林苑的天神们想：“具戒的圣者们已来到这片林苑，当圣者们住在这里时，我们带着妻儿爬上树居住，这实在不妥。”于是他们从树上下来，坐在地上思忖：“圣者们今天在此处住一夜，明天必定会离开。”第二天，比丘们也在村内乞食后，又回到了那片林苑。天神们想：“比丘僧团大概是为明天之故被某人邀请了，所以才又回来。今天他们不会走了，我想明天会走吧。”因着这样的想法，他们在地上待了大约半个月。

တတော စိန္တယိံသု – ‘‘ဘဒန္တာ ဣမံ တေမာသံ ဣဓေဝ မညေ ဝသိဿန္တိ, ဣဓေဝ ခေါ ပန ဣမေသု ဝသန္တေသု အမှာကံ ရုက္ခေ အဘိရုဟိတွာ နိသီဒိတုမ္ပိ န ယုတ္တံ, တေမာသံ ပုတ္တဒါရေ ဂဟေတွာ ဘူမိယံ နိသီဒနဋ္ဌာနာနိပိ ဒုက္ခာနိ, ကိဉ္စိ ကတွာ ဣမေ ဘိက္ခူ ပလာပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. တာ တေသု တေသု ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု စေဝ စင်္ကမနကောဋီသု စ ဆိန္နသီသာနိ ကဗန္ဓာနိ ဒဿေတုံ အမနုဿသဒ္ဒဉ္စ ဘာဝေတုံ အာရဘိံသု. ဘိက္ခူနံ ခိပိတကာသာဒယော ရောဂါ ပဝတ္တိံသု. တေ အညမညံ ‘‘တုယှံ, အာဝုသော, ကိံ ရုဇ္ဇတီ’’တိ ပုစ္ဆန္တာ, ‘‘မယှံ ခိပိတရောဂေါ, မယှံ ကာသော’’တိ ဝတွာ, ‘‘အာဝုသော, အဟံ အဇ္ဇ စင်္ကမနကောဋိယံ ဆိန္နသီသံ အဒ္ဒသံ, အဟံ ရတ္တိဋ္ဌာနေ ကဗန္ဓံ အဒ္ဒသံ, အဟံ ဒိဝါဋ္ဌာနေ အမနုဿသဒ္ဒံ အဿောသိံ, ပရိဝဇ္ဇေတဗ္ဗယုတ္တကမိဒံ ဌာနံ, အမှာကံ ဣဓ အဖာသုကံ အဟောသိ, သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု.

尔后，那些天神想：“诸位尊者想必将在此处度过这三月雨安居。当他们住在此处时，对我们而言，连爬上树坐着也不适宜；在这三月雨安居，带着妻儿在地上坐卧之处也很辛苦。应当做些什么，让这些比丘逃走。”于是，他们在那些夜间和日间的便利之处，以及在经行处的两端，开始显现断头与无头之身，并让他们听到非人声。比丘们生起了喷嚏、咳嗽等疾病。他们互相询问：“贤友，你有什么病痛？”答：“我有喷嚏病。”“我有咳嗽病。”又说：“贤友，我今天在经行处的一端看见一颗断头；我在夜间便利之处看见一具无头躯干；我在日间便利之处听到了非人声。此处是应舍离之处，我们在此处感到不适。我们去世尊之处吧。”于是他们离去，次第地来到世尊之处，顶礼后，坐于一旁。

အထ နေ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မိံ ဌာနေ ဝသိတုံ န သက္ခိဿထာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ, အမှာကံ တသ္မိံ ဌာနေ ဝသန္တာနံ ဧဝရူပါနိ ဘေရဝါရမ္မဏာနိ ဥပဋ္ဌဟန္တိ, ဧဝရူပံ အဖာသုကံ ဟောတိ, တေန မယံ ‘ဝဇ္ဇေတဗ္ဗယုတ္တကမိဒံ ဌာန’န္တိ တံ ဆဍ္ဍေတွာ တုမှာကံ သန္တိကံ အာဂတာ’’တိ. ‘‘ဘိက္ခဝေ, တတ္ထေဝ တုမှာကံ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘န သက္ကာ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဘိက္ခဝေ, တုမှေ အာဝုဓံ အဂ္ဂဟေတွာ ဂတာ, ဣဒါနိ အာဝုဓံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ. ‘‘ကတရာဝုဓံ, ဘန္တေ’’တိ? သတ္ထာ ‘‘အဟံ အာဝုဓံ ဝေါ ဒဿာမိ, မယာ ဒိန္နံ အာဝုဓံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဝတွာ –

尔时，世尊对他们说：“比丘们，你们为何不能在彼处安住？”“是的，尊者。我们在彼处安住时，出现了此等恐怖的景象，感到如此不适。是故，我们认为‘此处是应舍离之处’，便舍弃彼处，来到您的座前。”“比丘们，你们应当回到彼处去。”“尊者，不能去。”“比丘们，你们去时未曾携带武器，现在，你们应携带武器而去。”“尊者，是何武器？”世尊说：“我将给予你们武器，你们拿着我所给予的武器去吧。”说完——

‘‘ကရဏီယမတ္ထကုသလေန, ယန္တ သန္တံ ပဒံ အဘိသမေစ္စ;

သက္ကော ဥဇူ စ သုဟုဇူ စ, သုဝစော စဿ မုဒု အနတိမာနီ’’တိ. (ခု. ပါ. ၉.၁;

သု. နိ. ၁၄၃) –

善巧于义利者，已证悟彼寂静境，当修慈爱。彼当有能、正直、极正直，且言语柔顺、温和、不骄慢。

သကလံ မေတ္တသုတ္တံ ကထေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣမံ တုမှေ ဗဟိ ဝိဟာရဿ ဝနသဏ္ဍတော ပဋ္ဌာယ သဇ္ဈာယန္တာ အန္တောဝိဟာရံ ပဝိသေယျာထာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. တေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန တံ ဌာနံ ပတွာ ဗဟိဝိဟာရေ ဂဏသဇ္ဈာယံ ကတွာ သဇ္ဈာယမာနာ ဝနသဏ္ဍံ ပဝိသိံသု. သကလဝနသဏ္ဍေ ဒေဝတာ မေတ္တစိတ္တံ ပဋိလဘိတွာ တေသံ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ပတ္တစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏံ [Pg.201] အာပုစ္ဆိံသု, ဟတ္ထပါဒသမ္ဗာဟနံ အာပုစ္ဆိံသု, တေသံ တတ္ထ တတ္ထ အာရက္ခံ သံဝိဒဟိံသု, ပက္ကဓူပနတေလံ ဝိယ သန္နိသိန္နာ အဟေသုံ. ကတ္ထစိ အမနုဿသဒ္ဒေါ နာမ နာဟောသိ. တေသံ ဘိက္ခူနံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ အဟောသိ. တေ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု နိသိန္နာ ဝိပဿနာယ စိတ္တံ ဩတာရေတွာ အတ္တနိ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတွာ, ‘‘အယံ အတ္တဘာဝေါ နာမ ဘိဇ္ဇနကဋ္ဌေန အထာဝရဋ္ဌေန ကုလာလဘာဇနသဒိသော’’တိ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎယိံသု. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဂန္ဓကုဋိယာ နိသိန္နောဝ တေသံ ဝိပဿနာယ အာရဒ္ဓဘာဝံ ဉတွာ တေ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဧဝမေဝ, ဘိက္ခဝေ, အယံ အတ္တဘာဝေါ နာမ ဘိဇ္ဇနကဋ္ဌေန အထာဝရဋ္ဌေန ကုလာလဘာဇနသဒိသော ဧဝါ’’တိ ဝတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ ယောဇနသတေ ဌိတောပိ အဘိမုခေ နိသိန္နော ဝိယ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဒိဿမာနေန ရူပေန ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊说完整个《慈经》后，派遣他们说：“比丘们，你们应当从寺院外的树林开始诵念此经，然后进入寺院。”那些比丘礼拜世尊后离开，依次到达那个地方，在寺院外集体诵念，一边诵念一边进入树林。整个树林中的天神们生起慈心后，都出来迎接他们，询问是否要代为执持衣钵，是否需要按摩手脚，并在各处为他们安排守护，（天神们）变得像炼好的油一般寂静安住。任何地方都没有非人的声音。这些比丘的心都专注一境。他们日夜安坐，将心投入观（vipassanā），在自身上确立衰灭，思惟“此身的存在，就其易碎而言，就其不坚固而言，如同未烧之器”，并增长观。正自觉者坐在香室（gandhakuṭi）里，了知那些比丘已开始修习观，便召唤他们说：“比丘们，正是如此，此身的存在，就其易碎而言，就其不坚固而言，如同未烧之器。”说完放出光明，即使远在百由旬外，也如同坐在面前一般，放出六色光芒，显现其身，说了这首偈颂——

၄၀.

40.

‘‘ကုမ္ဘူပမံ ကာယမိံမ ဝိဒိတွာ, နဂရူပမံ စိတ္တမိဒံ ဌပေတွာ;

ယောဓေထ မာရံ ပညာဝုဓေန, ဇိတဉ္စ ရက္ခေ အနိဝေသနော သိယာ’’တိ.

知身如陶罐，住心似城池； 慧剑战魔罗，守胜莫染著。

တတ္ထ ကုမ္ဘူပမန္တိ အဗလဒုဗ္ဗလဋ္ဌေန အနဒ္ဓနိယတာဝကာလိကဋ္ဌေန ဣမံ ကေသာဒိသမူဟသင်္ခါတံ ကာယံ ကုမ္ဘူပမံ ကုလာလဘာဇနသဒိသံ ဝိဒိတွာ. နဂရူပမံ စိတ္တမိဒံ ဌပေတွာတိ နဂရံ နာမ ဗဟိဒ္ဓါ ထိရံ ဟောတိ, ဂမ္ဘီရပရိခံ ပါကာရပရိက္ခိတ္တံ ဒွါရဋ္ဋာလကယုတ္တံ, အန္တောသုဝိဘတ္တဝီထိစတုက္ကသိင်္ဃာဋကသမ္ပန္နံ အန္တရာပဏံ, တံ ‘‘ဝိလုမ္ပိဿာမာ’’တိ ဗဟိဒ္ဓါ စောရာ အာဂန္တွာ ပဝိသိတုံ အသက္ကောန္တာ ပဗ္ဗတံ အာသဇ္ဇ ပဋိဟတာ ဝိယ ဂစ္ဆန္တိ, ဧဝမေဝ ပဏ္ဍိတော ကုလပုတ္တော အတ္တနော ဝိပဿနာစိတ္တံ ထိရံ နဂရသဒိသံ ကတွာ ဌပေတွာ နဂရေ ဌိတော ဧကတောဓာရာဒိနာနပ္ပကာရာဝုဓေန စောရဂဏံ ဝိယ ဝိပဿနာမယေန စ အရိယမဂ္ဂမယေန စ ပညာဝုဓေန တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဈံ ကိလေသမာရံ ပဋိဗာဟန္တော တံ တံ ကိလေသမာရံ ယောဓေထ, ပဟရေယျာထာတိ အတ္ထော. ဇိတဉ္စ ရက္ခေတိ ဇိတဉ္စ ဥပ္ပာဒိတံ တရုဏဝိပဿနံ အာဝါသသပ္ပာယဥတုသပ္ပာယဘောဇနသပ္ပာယပုဂ္ဂလသပ္ပာယဓမ္မဿဝနသပ္ပာယာဒီနိ အာသေဝန္တော အန္တရန္တရာ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ သုဒ္ဓစိတ္တေန သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော ရက္ခေယျ.

于此，“如瓶”者，谓了知此由头发等组成的身体，因其虚弱无力、不坚固短暂，而犹如陶匠未烧之器。“建立此心犹如城堡”者，谓城市外围坚固，有深壕、城墙环绕，设有城门和瞭望塔，内部街道、四岔路口划分清晰，内有市场；外来的盗贼想“我们要抢劫”，却无法进入，只能像撞到山一样退去。同样地，有智慧的良家子(kulaputta)应将自己的观(vipassanā)心建立得稳固如城。犹如驻守城中的一位勇士以单锋刀等各种武器对付盗贼群一般，他也应以由观和圣道组成的智慧武器，击退那应由各个道断除的烦恼魔；此即是‘应与之战斗、打击’之义。“守护已得的胜利”者，谓守护已生起的初嫩的观，即通过亲近适宜的住所、时节、饮食、个人(puggala)、听法等，时而进入等至，从等至出来后，以清净心审察诸行，而加以守护。

အနိဝေသနော [Pg.202] သိယာတိ အနာလယော ဘဝေယျ. ယထာ နာမ ယောဓော သင်္ဂါမသီသေ ဗလကောဋ္ဌကံ ကတွာ အမိတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈန္တော ဆာတော ဝါ ပိပါသိတော ဝါ ဟုတွာ သန္နာဟေ ဝါ သိထိလေ အာဝုဓေ ဝါ ပတိတေ ဗလကောဋ္ဌကံ ပဝိသိတွာ ဝိဿမိတွာ ဘုဉ္ဇိတွာ ပိဝိတွာ သန္နဟိတွာ အာဝုဓံ ဂဟေတွာ ပုန နိက္ခမိတွာ ယုဇ္ဈန္တော ပရသေနံ မဒ္ဒတိ, အဇိတံ ဇိနာတိ, ဇိတံ ရက္ခတိ. သော ဟိ သစေ ဗလကောဋ္ဌကေ ဌိတော ဧဝံ ဝိဿမန္တော တံ အဿာဒေန္တော အစ္ဆေယျ, ရဇ္ဇံ ပရဟတ္ထဂတံ ကရေယျ, ဧဝမေဝ, ဘိက္ခု, ပဋိလဒ္ဓံ တရုဏဝိပဿနံ ပုနပ္ပုနံ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ သုဒ္ဓစိတ္တေန သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော ရက္ခိတုံ သက္ကောတိ, ဥတ္တရိမဂ္ဂဖလပဋိလာဘေန ကိလေသမာရံ ဇိနာတိ. သစေ ပန သော သမာပတ္တိမေဝ အဿာဒေတိ, သုဒ္ဓစိတ္တေန ပုနပ္ပုနံ သင်္ခါရေ န သမ္မသတိ, မဂ္ဂဖလပဋိဝေဓံ ကာတုံ န သက္ကောတိ. တသ္မာ ရက္ခိတဗ္ဗယုတ္တကံ ရက္ခန္တော အနိဝေသနော သိယာ, သမာပတ္တိံ နိဝေသနံ ကတွာ တတ္ထ န နိဝေသေယျ, အာလယံ န ကရေယျာတိ အတ္ထော. ‘‘အဒ္ဓါ တုမှေပိ ဧဝံ ကရောထာ’’တိ ဧဝံ သတ္ထာ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

所谓“应无住”，即是应无执著。譬如，一位战士在战场前线筑起堡垒，与敌交战时，若饥或渴，或甲胄松弛、武器掉落，便可进入堡垒休息、饮食、整备，再拿起武器出战，如此便能击溃敌军，战胜未胜之敌，守护已得之土。然而，他若只待在堡垒中享受安逸，国家便会落入他人之手。比丘也是如此，获得初生的观(vipassanā)后，应反复进入等至，出定后，以清净心审察诸行，如此方能守护（已得的观），并以证得更高的道与果来战胜烦恼魔。然而，他若只耽溺于等至之乐，不以清净心反复审察诸行，便不能证得更高的道与果。因此，守护应守护的，当为无住，即以等至为住处，却不应耽住于彼，不应生起执著，此为其义。“你们确实也应如此行。”世尊如此为彼等比丘说法。

ဒေသနာဝသာနေ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ နိသိန္နဋ္ဌာနေ နိသိန္နာယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ တထာဂတဿ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ဝဏ္ဏယန္တာ ထောမေန္တာ ဝန္ဒန္တာဝ အာဂစ္ဆိံသူတိ.

说法结束时，五百位比丘就在各自的座位上，与四无碍解一同证得阿罗汉果，他们赞叹、称颂、顶礼如来黄金色的身体后前来。

ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

五百比丘事第六。

၇. ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရဝတ္ထု

7. 腐身帝须长老事

အစိရံ ဝတယံ ကာယောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“此身实不久住！”这句法教，是导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，就腐身帝须长老(Pūtigattatissatthera)之事而说的。

ဧကော ကိရ သာဝတ္ထိဝါသီ ကုလပုတ္တော သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ သာသနေ ဥရံ ဒတွာ ပဗ္ဗဇိတော, သော လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ တိဿတ္ထေရော နာမ အဟောသိ. ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ တဿ သရီရေ ရောဂေါ ဥဒပါဒိ. သာသပမတ္တိယော ပိဠကာ ဥဋ္ဌဟိံသု. တာ အနုပုဗ္ဗေန မုဂ္ဂမတ္တာ ကလာယမတ္တာ ကောလဋ္ဌိမတ္တာ အာမလကမတ္တာ ဗေဠုဝသလာဋုမတ္တာ ဗေဠုဝမတ္တာ ဟုတွာ ပဘိဇ္ဇိံသု, သကလသရီရံ ဆိဒ္ဒါဝဆိဒ္ဒံ အဟောသိ. ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရောတွေဝဿ နာမံ ဥဒပါဒိ. အထဿ အပရဘာဂေ အဋ္ဌီနိ ဘိဇ္ဇိံသု. သော အပ္ပဋိဇဂ္ဂိယော [Pg.203] အဟောသိ. နိဝါသနပါရုပနံ ပုဗ္ဗလောဟိတမက္ခိတံ ဇာလပူဝသဒိသံ အဟောသိ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒယော ပဋိဇဂ္ဂိတုံ အသက္ကောန္တာ ဆဍ္ဍယိံသု. သော အနာထော ဟုတွာ နိပဇ္ဇိ.

据说，舍卫城(Sāvatthī)有一位良家子，在导师处听闻法后，投身于教法中而出家。他受具足戒后，名为帝沙（Tissa）长老。随着时间流逝，他的身体生了病，身上长出芥子大小的脓疱。那些脓疱逐渐增大，变成绿豆大小、鹰嘴豆大小、枣核大小、庵摩罗果大小、未熟的贝卢瓦果大小，最后变成贝卢瓦(beḷuva)果那么大，然后破裂，整个身体千疮百孔。因此，他被称为“腐身帝须长老”(Pūtigattatissa-thera)。后来，他的骨头也碎裂了，变得无法照料。他的下衣和上衣沾满了脓血，变得像网状饼一样。同住弟子等人因无法照顾他，便抛弃了他。他无依无靠地躺着。

ဗုဒ္ဓါနဉ္စ နာမ ဒွေ ဝါရေ လောကဝေါလောကနံ အဝိဇဟိတံ ဟောတိ. ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေန္တာ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိတော ပဋ္ဌာယ ဂန္ဓကုဋိအဘိမုခံ ဉာဏံ ကတွာ ဩလောကေန္တိ, သာယံ ဩလောကေန္တာ ဂန္ဓကုဋိတော ပဋ္ဌာယ ဗာဟိရာဘိမုခံ ဉာဏံ ကတွာ ဩလောကေန္တိ. တသ္မိံ ပန သမယေ ဘဂဝတော ဉာဏဇာလဿ အန္တော ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရော ပညာယိ. သတ္ထာ တဿ ဘိက္ခုနော အရဟတ္တဿ ဥပနိဿယံ ဒိသွာ, ‘‘အယံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီဟိ ဆဍ္ဍိတော, ဣဒါနိဿ မံ ဌပေတွာ အညံ ပဋိသရဏံ နတ္ထီ’’တိ ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရစာရိကံ စရမာနော ဝိယ အဂ္ဂိသာလံ ဂန္တွာ ဥက္ခလိံ ဓောဝိတွာ ဥဒကံ ဒတွာ ဥဒ္ဓနံ အာရောပေတွာ ဥဒကဿ တတ္တဘာဝံ အာဂမယမာနော အဂ္ဂိသာလာယမေဝ အဋ္ဌာသိ. တတ္တဘာဝံ ဇာနိတွာ ဂန္တွာ တဿ ဘိက္ခုနော နိပန္နမဉ္စကောဋိယံ ဂဏှိ, တဒါ ဘိက္ခူ ‘‘အပေထ, ဘန္တေ, မယံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ မဉ္စကံ ဂဟေတွာ အဂ္ဂိသာလံ အာနယိံသု. သတ္ထာ အမ္ဗဏံ အာဟရာပေတွာ ဥဏှောဒကံ အာသိဉ္စိတွာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ တဿ ပါရုပနံ ဂါဟာပေတွာ ဥဏှောဒကေ မဒ္ဒါပေတွာ မန္ဒာတပေ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ. အထဿ သန္တိကေ ဌတွာ သရီရံ ဥဏှောဒကေန တေမေတွာ ဃံသိတွာ နှာပေသိ, တဿ နဟာနပရိယောသာနေ ပါရုပနံ သုက္ခိ. အထ နံ တံ နိဝါသာပေတွာ နိဝတ္ထကာသာဝံ ဥဒကေ မဒ္ဒါပေတွာ အာတပေ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ. အထဿ ဂတ္တေ ဥဒကေ ဆိန္နမတ္တေ တမ္ပိ သုက္ခိ. သော ဧကံ ကာသာဝံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ပါရုပိတွာ သလ္လဟုကသရီရော ဧကဂ္ဂစိတ္တော မဉ္စကေ နိပဇ္ဇိ. သတ္ထာ တဿ ဥဿီသကေ ဌတွာ, ‘‘ဘိက္ခု အယံ တဝ ကာယော အပေတဝိညာဏော နိရုပကာရော ဟုတွာ ကလိင်္ဂရံ ဝိယ ပထဝိယံ သေဿတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

诸佛有两次固定的时间观察世间。清晨时分，诸佛从轮围世界的边际开始，朝向香孤邸以智慧观察；黄昏时分，则从香孤邸开始，朝向轮围世界以智慧观察。当时，世尊的智慧之网中，腐身帝须长老（Pūtigattatissatthera）显现了。导师见此比丘有证得阿罗汉果的助缘，心想：“他已被同住者们抛弃，如今除了我，再无其他皈依处。”于是他从香孤邸出来，如在寺院中经行一般，去到火堂。他洗净锅子，注入水，置于炉上，在火堂里等待水热。水热后，他走过去，握住那比丘所躺之床的床脚。当时，比丘们说：“尊者，请退开，我们来。”他们便将床抬到火堂。导师叫人取来一个水盆，倒入温水，让他们拿住那比丘的外袍，用温水搓揉，然后放在微热的阳光下晾晒。接着，他站在比丘身旁，用温水为他擦洗沐浴。沐浴完毕时，外袍也干了。然后，导师让他穿上那件外袍，又将他原来穿的下衣用温水搓揉后，晒在阳光下。当他身上的水干时，那件下衣也干了。于是，他穿上一件袈裟作为下衣，披上另一件作为外袍，身体轻安，一心一意地躺在床上。导师站在他的头侧说：“比丘，你这身体失去意识、毫无用处之后，将如无用之木般躺在地上。”即说此偈：

၄၁.

41.

‘‘အစိရံ ဝတယံ ကာယော, ပထဝိံ အဓိသေဿတိ;

ဆုဒ္ဓေါ အပေတဝိညာဏော, နိရတ္ထံဝ ကလိင်္ဂရ’’န္တိ.

此身实不久，将卧于地上； 被弃无意识，无用如碎木。

တတ္ထ အစိရံ ဝတာတိ ဘိက္ခု န စိရဿေဝ အယံ ကာယော ပထဝိံ အဓိသေဿတိ, ဣမိဿာ ပကတိသယနေန သယိတာယ ပထဝိယာ ဥပရိ သယိဿတိ[Pg.204]. ဆုဒ္ဓေါတိ အပဝိဒ္ဓေါ, အပဂတဝိညာဏတာယ တုစ္ဆော ဟုတွာ သေဿတီတိ ဒဿေတိ. ယထာ ကိံ? နိရတ္ထံဝ ကလိင်္ဂရံ နိရုပကာရံ နိရတ္ထကံ ကဋ္ဌခဏ္ဍံ ဝိယ. ဒဗ္ဗသမ္ဘာရတ္ထိကာ ဟိ မနုဿာ အရညံ ပဝိသိတွာ ဥဇုကံ ဥဇုကသဏ္ဌာနေန ဝင်္ကံ ဝင်္ကသဏ္ဌာနေန ဆိန္ဒိတွာ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရံ ဂဏှန္တိ, အဝသေသံ ပန သုသိရဉ္စ ပူတိကဉ္စ အသာရကဉ္စ ဂဏ္ဌိဇာတဉ္စ ဆိန္ဒိတွာ တတ္ထေဝ ဆဍ္ဍေန္တိ. အညေ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရတ္ထိကာ အာဂန္တွာ တံ ဂဟေတာရော နာမ နတ္ထိ, ဩလောကေတွာ အတ္တနော ဥပကာရကမေဝ ဂဏှန္တိ, ဣတရံ ပထဝီဂတမေဝ ဟောတိ. တံ ပန တေန တေန ဥပါယေန မဉ္စပဋိပါဒကံ ဝါ ပါဒကထလိကံ ဝါ ဖလကပီဌံ ဝါ ကာတုံ သက္ကာပိ ဘဝေယျ. ဣမသ္မိံ ပန အတ္တဘာဝေ ဒွတ္တိံသာယ ကောဋ္ဌာသေသု ဧကကောဋ္ဌာသောပိ မဉ္စပဋိပါဒကာဒိဝသေန အညေန ဝါ ဥပကာရမုခေန ဂယှူပဂေါ နာမ နတ္ထိ, ကေဝလံ နိရတ္ထံဝ ကလိင်္ဂရံ အယံ ကာယော အပဂတဝိညာဏော ကတိပါဟေနေဝ ပထဝိယံ သေဿတီတိ.

在此，“唉！此身不久后”（aciraṃ vata）是说：比丘，此色身不久后将躺卧于地，即躺卧在这以大地为自然之床的地上。“被抛弃”（chuddho）是说被丢弃。这是显示，它因识已离去而变为空洞，然后躺卧于地。如何呢？“犹如无用之木”（nirattaṃva kaliṅgaraṃ），就像无益、无用的木块。需要木料的人们进入森林，依其直曲形状砍伐树木，取走合用的部分，而将其余空心、腐烂、无心材、多节的部分砍下后就地抛弃。其他需要木料的人来了，也没有会拿走这些的，他们察看一番后，只取对自己有用的，其余的就与地无异了。然而，那些被弃的木料或许还能通过种种方法做成床脚、擦脚板或板凳。但在此自体（attabhāva）的三十二身分中，没有任何一个部分，能像床脚等那样，或以任何其他有用的方式被取用。此色身一旦识已离去，在数日之内，就只会像无用之木一样躺卧于地。

ဒေသနာဝသာနေ ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. ထေရောပိ အရဟတ္တံ ပတွာဝ ပရိနိဗ္ဗာယိ. သတ္ထာ တဿ သရီရကိစ္စံ ကာရာပေတွာ ဓာတုယော ဂဟေတွာ စေတိယံ ကာရာပေသိ. ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဘန္တေ, ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရော ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ. ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတော, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဧဝရူပဿ ပန အရဟတ္တူပနိဿယသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော ကိံ ကာရဏာ ဂတ္တံ ပုတိကံ ဇာတံ, ကိံ ကာရဏာ အဋ္ဌီနိ ဘိန္နာနိ, ကိမဿ ကာရဏံ အရဟတ္တဿ ဥပနိဿယဘာဝံ ပတ္တ’’န္တိ? ‘‘ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗမေတံ ဧတဿ အတ္တနာ ကတကမ္မေနေဝ နိဗ္ဗတ္တ’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပန တေန, ဘန္တေ, ကတ’’န္တိ? ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထာ’’တိ အတီတံ အာဟရိ –

说法结束时，腐身帝须(Pūtigattatissa)长老与诸无碍解一同证得阿罗汉果，其他许多人也证得了须陀洹等果位。长老一证得阿罗汉果即般涅槃。导师命人处理其遗体，收取舍利后，建了一座塔。诸比丘问导师：“尊者，腐身帝须长老投生何处？”“诸比丘，他已般涅槃。”“尊者，像这样一位具足阿罗汉果之助缘的比丘，是何因缘身体腐烂、骨头破碎？又是何因缘，他能获得阿罗汉果的助缘呢？”“诸比丘，这一切都是由他自己所造之业而生。”“尊者，他造了什么业呢？”“既然如此，诸比丘，你们且听。”于是导师便讲述了过去之事：

အယံ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ သာကုဏိကော ဟုတွာ ဗဟူ သကုဏေ ဝဓိတွာ ဣဿရဇနံ ဥပဋ္ဌဟိ. တေသံ ဒိန္နာဝသေသေ ဝိက္ကိဏာတိ, ‘‘ဝိက္ကိတာဝသေသာ မာရေတွာ ဌပိတာ ပူတိကာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ ယထာ ဥပ္ပတိတုံ န သက္ကောန္တိ, တထာ တေသံ ဇင်္ဃဋ္ဌီနိ စ ပက္ခဋ္ဌီနိ စ ဘိန္ဒိတွာ ရာသိံ ကတွာ ဌပေတိ, တေ ပုနဒိဝသေ ဝိက္ကိဏာတိ. အတိဗဟူနံ ပန လဒ္ဓကာလေ အတ္တနောပိ အတ္ထာယ ပစာပေတိ. တဿေကဒိဝသံ ရသဘောဇနေ ပက္ကေ ဧကော ခီဏာသဝေါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ဂေဟဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. သော ထေရံ ဒိသွာ [Pg.205] စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, ‘‘မယာ ဗဟူ ပါဏာ မာရေတွာ ခါဒိတာ, အယျော စ မေ ဂေဟဒွါရေ ဌိတော, အန္တောဂေဟေ စ ရသဘောဇနံ သံဝိဇ္ဇတိ, ပိဏ္ဍပါတမဿ ဒဿာမီ’’တိ တဿ ပတ္တံ အာဒါယ ပူရေတွာ ရသပိဏ္ဍပါတံ ဒတွာ ထေရံ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မဿ မတ္ထကံ ပါပုဏေယျ’’န္တိ အာဟ. ထေရော ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနံ အကာသိ. ‘‘ဘိက္ခဝေ, တဒါ ကတကမ္မဝသေနေတံ တိဿဿ နိပ္ဖန္နံ, သကုဏာနံ အဋ္ဌိဘေဒနနိဿန္ဒေန တိဿဿ ဂတ္တဉ္စ ပူတိကံ ဇာတံ, အဋ္ဌီနိ စ ဘိန္နာနိ, ခီဏာသဝဿ ရသပိဏ္ဍပါတဒါနနိဿန္ဒေန အရဟတ္တံ ပတ္တော’’တိ.

此比丘于迦叶(Kassapa)正自觉者时代曾是一名捕鸟人，他杀死许多鸟来侍奉国王。他卖掉供给国王后剩下的鸟，心想：“若把卖剩下的杀了存放，它们会腐烂。”为了不让它们飞走，他便折断其腿骨和翅膀骨，将它们堆在一起，第二天再卖。当捕获的鸟太多时，他也为自己烹煮。有一天，当他煮好美味的食物时，一位漏尽者行乞来到他家门口。他见到长老，心生净信，想道：“我杀了许多众生来吃，而今这位圣者站在我家门口，家中又有美味的食物，我应当供养他一份食物。”于是，他接过长老的钵，装满美味的食物供养他，然后五体投地礼拜长老，说：“尊者，愿我能证得您所亲见的法的顶点！”长老祝福道：“如是成就。”“比丘们，这是帝须当时所造之业的结果。由于折断鸟骨的果报，帝须的身体腐烂，骨头破碎；由于供养美味食物给漏尽者的果报，他证得了阿罗汉果。”

ပူတိဂတ္တတိဿတ္ထေရဝတ္ထု သတ္တမံ.

腐身帝须长老的故事第七。

၈. နန္ဒဂေါပါလကဝတ္ထု

8. 难陀牧牛人的故事

ဒိသော ဒိသန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ကောသလဇနပဒေ နန္ဒဂေါပါလကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

这句“仇敌于仇敌……”的法义，是导师在憍萨罗(Kosala)国时，针对难陀(Nanda)牧牛人而宣说的。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိနော နန္ဒော နာမ ဂေါပါလကော ဂေါယူထံ ရက္ခတိ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ. သော ကိရ ယထာ ကေဏိယော ဇဋိလော ပဗ္ဗဇ္ဇာဝေသေန, ဧဝံ ဂေါပါလကတ္တေန ရာဇဗလိံ ပရိဟရန္တော အတ္တနော ကုဋုမ္ဗံ ရက္ခတိ. သော ကာလေန ကာလံ ပဉ္စ ဂေါရသေ အာဒါယ အနာထပိဏ္ဍိကဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ပဿတိ, ဓမ္မံ သုဏာတိ, အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ အာဂမနတ္ထာယ သတ္ထာရံ ယာစတိ. သတ္ထာ တဿ ဉာဏပရိပါကံ အာဂမယမာနော အာဂန္တွာ ပရိပက္ကဘာဝံ ဉတွာ ဧကဒိဝသံ မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော စာရိကံ စရန္တော မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ တဿ ဝသနဋ္ဌာနာသန္နေ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. နန္ဒော သတ္ထု သန္တိကံ အဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ သတ္ထာဟံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ပဏီတံ ပဉ္စဂေါရသဒါနံ အဒါသိ. သတ္တမေ ဒိဝသေ သတ္ထာ အနုမောဒနံ ကတွာ ဒါနကထာဒိဘေဒံ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ. ကထာပရိယောသာနေ နန္ဒဂေါပါလကော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ သတ္ထု ပတ္တံ ဂဟေတွာ သတ္ထာရံ အနုဂစ္ဆန္တော ဒူရံ ဂန္တွာ, ‘‘တိဋ္ဌ, ဥပါသကာ’’တိ နိဝတ္တိယမာနော ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တိ. အထ နံ ဧကော လုဒ္ဒကော ဝိဇ္ဈိတွာ မာရေသိ. ပစ္ဆတော အာဂစ္ဆန္တာ ဘိက္ခူ နံ ဒိသွာ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ [Pg.206] အာဟံသု – ‘‘နန္ဒော, ဘန္တေ, ဂေါပါလကော တုမှာကံ ဣဓာဂတတ္တာ မဟာဒါနံ ဒတွာ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တေန္တော မာရိတော, သစေ တုမှေ နာဂစ္ဆိဿထ, နာဿ မရဏံ အဘဝိဿာ’’တိ. သတ္ထာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မယိ အာဂတေပိ အနာဂတေပိ တဿ စတဿော ဒိသာ စတဿော အနုဒိသာ စ ဂစ္ဆန္တဿာပိ မရဏတော မုစ္စနူပါယော နာမ နတ္ထိ. ယဉှိ နေဝ စောရာ, န ဝေရိနော ကရောန္တိ, တံ ဣမေသံ သတ္တာနံ အန္တောပဒုဋ္ဌံ မိစ္ဆာပဏိဟိတံ စိတ္တမေဝ ကရောတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说在舍卫城(Sāvatthī)，给孤独长者有一位名叫难陀的牧牛人，他守护着牛群，生活富裕，财富丰饶，资具充足。据说，他如同名叫给尼(Keṇiya)的结发修行者以出家之相守护其财产一般，以牧牛人的身份免除国王的税赋，守护着自己的家产。他时常带着五种牛乳制品前往给孤独长者之处，拜见世尊，听闻佛法，并请求世尊到他的住处。世尊等待他智慧成熟，在得知其机已熟后，于某日，在大比丘僧团的围绕下出外游行，从路上转入，在他住处附近的一棵树下坐下。难陀前去世尊之处，顶礼问候后，便邀请世尊，并一连七日，向以佛陀为首的比丘僧团布施了精美的五种牛乳制品。第七日，世尊作了随喜开示，次第宣说了布施论等法。说法结束时，牧牛人难陀安住于入流果。他拿起世尊的钵，跟随世尊走了很远。当世尊说：“优婆塞，请停步吧。”他便顶礼世尊后返回。这时，一个猎人射杀了他。从后面跟来的比丘们看见此事，便去禀告世尊：“尊者，牧牛人难陀因为您来到此处，作了大布施，在送行返回时被杀了。如果您没有前来，他的死亡便不会发生。”世尊说：“诸比丘，无论我来或不来，即使他去到四方四维，也绝无方法能从死亡中解脱。那盗贼所不为、怨敌所不为之事，正是这些众生内在败坏、被错误导向的心所造作的。”说完，便诵出此偈：

၄၂.

42.

‘‘ဒိသော ဒိသံ ယံ တံ ကယိရာ, ဝေရီ ဝါ ပန ဝေရိနံ;

မိစ္ဆာပဏိဟိတံ စိတ္တံ, ပါပိယော နံ တတော ကရေ’’တိ.

仇敌害仇敌，冤家对冤家； 错误导向心，危害甚于彼。

တတ္ထ ဒိသော ဒိသန္တိ စောရော စောရံ. ‘‘ဒိသွာ’’တိ ပါဌသေသော. ယံ တံ ကယိရာတိ ယံ တံ တဿ အနယဗျသနံ ကရေယျ. ဒုတိယပဒေပိ ဧသေဝ နယော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဧကော ဧကဿ မိတ္တဒုဗ္ဘီ စောရော ပုတ္တဒါရခေတ္တဝတ္ထု ဂေါမဟိံသာဒီသု အပရဇ္ဈန္တော ယဿ အပရဇ္ဈတိ, တမ္ပိ တထေဝ အတ္တနိ အပရဇ္ဈန္တံ စောရံ ဒိသွာ, ဝေရိ ဝါ ပန ကေနစိဒေဝ ကာရဏေန ဗဒ္ဓဝေရံ ဝေရိံ ဒိသွာ အတ္တနော ကက္ခဠတာယ ဒါရုဏတာယ ယံ တံ တဿ အနယဗျသနံ ကရေယျ, ပုတ္တဒါရံ ဝါ ပီဠေယျ, ခေတ္တာဒီနိ ဝါ နာသေယျ, ဇီဝိတာ ဝါ ပန နံ ဝေါရောပေယျ, ဒသသု အကုသလကမ္မပထေသု မိစ္ဆာဌပိတတ္တာ မိစ္ဆာပဟိဏိတံ စိတ္တံ ပါပိယော နံ တတော ကရေ တံ ပုရိသံ တတော ပါပတရံ ကရေယျ. ဝုတ္တပ္ပကာရေဟိ, ဒိသော ဒိသဿ ဝါ ဝေရီ ဝေရိနော ဝါ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ ဒုက္ခံ ဝါ ဥပ္ပာဒေယျ, ဇီဝိတက္ခယံ ဝါ ကရေယျ. ဣဒံ ပန အကုသလကမ္မပထေသု မိစ္ဆာဌပိတံ စိတ္တံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အနယဗျသနံ ပါပေတိ, အတ္တဘာဝသတသဟဿေသုပိ စတူသု အပါယေသု ခိပိတွာ သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န ဒေတီတိ.

于此，`diso disaṃ`（盗贼对盗贼），应补上`disvā`（看见）一词。`yaṃ taṃ kayirā`（对他所做的）是指对他造成的不幸与灾难。第二句也是此理。此义是说：一个盗贼，作为于友行不善者，侵犯他人的妻儿、田地、财物、牛、水牛等，当他看见另一个同样侵犯自己的盗贼时；或者一个怨敌因某事结怨，当他看见其怨敌时，由于自身的粗暴与残忍，可能会对他造成不幸与灾难，或折磨其妻儿，或毁坏其田地等，或夺取其性命。然而，因安立于十不善业道而错误导向的心，能对他造成更坏的伤害，即能使那人遭受比前者更糟的伤害。诚然，如前所述，盗贼对盗贼，或怨敌对怨敌，或许仅在此生造成痛苦或导致死亡。但这颗安立于不善业道而错误导向的心，不仅在现法中导致不幸与灾难，还会将他抛入四恶趣中，于百千生中都不得抬头。

ဒေသနာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဒေသနာ ဇာတာ. ဥပါသကေန ပန ဘဝန္တရေ ကတကမ္မံ ဘိက္ခူဟိ န ပုစ္ဆိတံ, တသ္မာ သတ္ထာရာ န ကထိတန္တိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等果位。此次说法对大众饶有利益。然而，关于那位优婆塞在另一生中所造之业，诸比丘并未提问，因此世尊也未宣说。

နန္ဒဂေါပါလကဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

难陀牧牛者的故事，第八。

၉. သောရေယျတ္ထေရဝတ္ထု

9. 索瑞亚长老的故事

န [Pg.207] တံ မာတာ ပိတာ ကယိရာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သောရေယျတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“非父母所能为”：此法说，是世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林时，就索瑞亚长老之事而说的。

ဝတ္ထု သောရေယျနဂရေ သမုဋ္ဌိတံ, သာဝတ္ထိယံ နိဋ္ဌာပေသိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ သောရေယျနဂရေ သောရေယျသေဋ္ဌိပုတ္တော ဧကေန သဟာယကေန သဒ္ဓိံ သုခယာနကေ နိသီဒိတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန နှာနတ္ထာယ နဂရာ နိက္ခမိ. တသ္မိံ ခဏေ မဟာကစ္စာယနတ္ထေရော သောရေယျနဂရံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတုကာမော ဟုတွာ ဗဟိနဂရေ သံဃာဋိံ ပါရုပတိ. ထေရဿ စ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ. သောရေယျသေဋ္ဌိပုတ္တော တံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဝတ အယံ ဝါ ထေရော မမ ဘရိယာ ဘဝေယျ, မမ ဝါ ဘရိယာယ သရီရဝဏ္ဏော ဧတဿ သရီရဝဏ္ဏော ဝိယ ဘဝေယျာ’’တိ. တဿ စိန္တိတမတ္တေယေဝ ပုရိသလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ, ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ပါတုရဟောသိ. သော လဇ္ဇမာနော ယာနကာ ဩရုယှ ပလာယိ. ပရိဇနော တံ အသဉ္ဇာနန္တော ‘‘ကိမေတ’’န္တိ အာဟ. သာပိ တက္ကသိလမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. သဟာယကောပိဿာ ဣတော စိတော စ ဝိစရိတွာပိ နာဒ္ဒသ. သဗ္ဗေ နှာယိတွာ ဂေဟံ အဂမိံသု. ‘‘ကဟံ သေဋ္ဌိပုတ္တော’’တိ စ ဝုတ္တေ, ‘‘နှတွာ အာဂတော ဘဝိဿတီတိ မညိမှာ’’တိ ဝဒိံသု. အထဿ မာတာပိတရော တတ္ထ တတ္ထ ပရိယေသိတွာ အပဿန္တာ ရောဒိတွာ ပရိဒေဝိတွာ, ‘‘မတော ဘဝိဿတီ’’တိ မတကဘတ္တံ အဒံသု. သာ ဧကံ တက္ကသိလဂါမိံ သတ္ထဝါဟံ ဒိသွာ ယာနကဿ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော အနုဗန္ဓိ.

这故事起于索瑞亚城(Soreyya)，结于舍卫城(Sāvatthī)。当正自觉者住在舍卫城时，索瑞亚城的一位长者子与一位朋友同乘一辆舒适的马车，带着大批随从出城沐浴。当时，摩诃迦旃延(Mahākaccāyana)尊者想进入索瑞亚城托钵，于是在城外披上僧伽梨。而尊者的身体呈金黄色。索瑞亚长者子看见他后心想：“善哉！愿这位尊者成为我的妻子，或愿我妻子的肤色犹如这位尊者一般！”就在他这么想的瞬间，他的男性性征消失，女性性征出现。他感到羞愧，从马车上下来逃走了。随从们不认识她，问道：“这是怎么回事？”她则走上了前往塔克西拉(Takkasilā)的道路。他的朋友四处寻找，也未能找到他。所有人都沐浴后回家了。当被问到“长者子在哪里？”时，他们说：“我们以为他沐浴后就会回来。”于是他的父母到处寻找都找不到，便哭泣哀号，认为“他已经死了”，并为他供奉了亡者饭。她看到一位前往塔克西拉的商队首领，便跟在一辆车的后面。

အထ နံ မနုဿာ ဒိသွာ, ‘‘အမှာကံ ယာနကဿ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော အနုဂစ္ဆတိ, မယံ ‘ကဿေသာ ဒါရိကာ’တိ တံ န ဇာနာမာ’’တိ ဝဒိံသု. သာပိ ‘‘တုမှေ အတ္တနော ယာနကံ ပါဇေထ, အဟံ ပဒသာ ဂမိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တီ အင်္ဂုလိမုဒ္ဒိကံ ဒတွာ ဧကသ္မိံ ယာနကေ ဩကာသံ ကာရေသိ. မနုဿာ စိန္တယိံသု – ‘‘တက္ကသိလနဂရေ အမှာကံ သေဋ္ဌိပုတ္တဿ ဘရိယာ နတ္ထိ, တဿ အာစိက္ခိဿာမ, မဟာပဏ္ဏာကာရော နော ဘဝိဿတီ’’တိ. တေ ဂေဟံ ဂန္တွာ, ‘‘သာမိ, အမှေဟိ တုမှာကံ ဧကံ ဣတ္ထိရတနံ အာနီတ’’န္တိ အာဟံသု. သော တံ သုတွာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ အတ္တနော ဝယာနုရူပံ အဘိရူပံ ပါသာဒိကံ ဒိသွာ ဥပ္ပန္နသိနေဟော ဂေဟေ အကာသိ. ပုရိသာ ဟိ ဣတ္ထိယော, ဣတ္ထိယော [Pg.208] ဝါ ပုရိသာ အဘူတပုဗ္ဗာ နာမ နတ္ထိ. ပုရိသာ ဟိ ပရဿ ဒါရေသု အတိစရိတွာ ကာလံ ကတွာ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ မနုဿဇာတိံ အာဂစ္ဆန္တာ အတ္တဘာဝသတေ ဣတ္ထိဘာဝံ အာပဇ္ဇန္တိ.

于是，人们看见她后说：“她一直跟在我们的车后面，我们不知道她是谁家的女儿。”她也说：“你们只管赶自己的车，我走路跟着就行。”她走着，双脚都磨破了，于是给了一枚戒指，在一辆车上求得一席之地。众人心想：“在塔克西拉(Takkasilā)，我们长者子还没有妻子，我们把她告诉他，将得到丰厚的赠礼。”他们回到家后说：“主人，我们为您带来了一位宝女。”他听后，便叫人把她传来，看到她与自己年龄相称、容貌绝美、端庄悦人，便心生爱恋，将她留在家中。诚然，男子未曾为女，或女子未曾为男，此事未曾有。男子若侵犯他人之妻，死后在地狱中被烧煮数十万年，再投生为人时，会于百世中生为女性。

အာနန္ဒတ္ထေရောပိ ကပ္ပသတသဟဿံ ပူရိတပါရမီ အရိယသာဝကော သံသာရေ သံသရန္တော ဧကသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ကမ္မာရကုလေ နိဗ္ဗတ္တော. ပရဒါရကမ္မံ ကတွာ နိရယေ ပစ္စိတွာ ပက္ကာဝသေသေန စုဒ္ဒသသု အတ္တဘာဝေသု ပုရိသဿ ပါဒပရိစာရိကာ ဣတ္ထီ အဟောသိ, သတ္တသု အတ္တဘာဝေသု ဗီဇုဒ္ဓရဏံ ပါပုဏိ. ဣတ္ထိယော ပန ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ ဣတ္ထိဘာဝေ ဆန္ဒံ ဝိရာဇေတွာ, ‘‘ဣဒံ နော ပုညံ ပုရိသတ္တဘာဝပဋိလာဘာယ သံဝတ္တတူ’’တိ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ကာလံ ကတွာ ပုရိသတ္တဘာဝံ ပဋိလဘန္တိ, ပတိဒေဝတာ ဟုတွာ သာမိကေ သမ္မာပဋိပတ္တိဝသေနာပိ ပုရိသတ္တဘာဝံ ပဋိလဘန္တေဝ.

即便是圆满了十万劫波罗蜜的圣弟子阿难(Ānanda)尊者，在轮回中流转时，也曾在某一世投生于铁匠之家。因造下与他人妻子行邪淫之业而堕入地狱被烧煮，由于剩余的业报，他在十四世中生为男人的足下婢女，在七世中遭受阉割。而女子若行布施等福德，厌离女身，并决意发愿：“愿我此福德能导向获得男身。”她们命终后便能获得男身。或者，她们成为视丈夫为天神的妻子，通过正确地侍奉丈夫，也同样能获得男身。

အယံ ပန သေဋ္ဌိပုတ္တော ထေရေ အယောနိသော စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတွာ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ ဣတ္ထိဘာဝံ ပဋိလဘိ. တက္ကသိလာယံ သေဋ္ဌိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သံဝါသမနွာယ ပန တဿာ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာသိ. သာ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ လဘိတွာ တဿ ပဒသာ ဂမနကာလေ အပရမ္ပိ ပုတ္တံ ပဋိလဘိ. ဧဝမဿာ ကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထာ ဒွေ, သောရေယျနဂရေ တံ ပဋိစ္စ နိဗ္ဗတ္တာ ဒွေတိ စတ္တာရော ပုတ္တာ အဟေသုံ. တသ္မိံ ကာလေ သောရေယျနဂရတော တဿာ သဟာယကော သေဋ္ဌိပုတ္တော ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ သုခယာနကေ နိသိန္နော နဂရံ ပါဝိသိ. အထ နံ သာ ဥပရိပါသာဒတလေ ဝါတပါနံ ဝိဝရိတွာ အန္တရဝီထိံ ဩလောကယမာနာ ဌိတာ ဒိသွာ သဉ္ဇာနိတွာ ဒါသိံ ပေသေတွာ ပက္ကောသာပေတွာ မဟာတလေ နိသီဒါပေတွာ မဟန္တံ သက္ကာရသမ္မာနံ အကာသိ. အထ နံ သော အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, တွံ ဣတော ပုဗ္ဗေ အမှေဟိ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ, အထ စ ပန နော မဟန္တံ သက္ကာရံ ကရောသိ, ဇာနာသိ တွံ အမှေ’’တိ. ‘‘အာမ, သာမိ, ဇာနာမိ, နနု တုမှေ သောရေယျနဂရဝါသိနော’’တိ? ‘‘အာမ, ဘဒ္ဒေ’’တိ. သာ မာတာပိတူနဉ္စ ဘရိယာယ စ ပုတ္တာနဉ္စ အရောဂဘာဝံ ပုစ္ဆိ. ဣတရော ‘‘အာမ, ဘဒ္ဒေ, အရောဂါ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဇာနာသိ တွံ ဧတေ’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ သာမိ, ဇာနာမိ. တေသံ ဧကော ပုတ္တော အတ္ထိ, သော ကဟံ, သာမီ’’တိ? ‘‘ဘဒ္ဒေ, မာ ဧတံ ကထေဟိ, မယံ တေန သဒ္ဓိံ ဧကဒိဝသံ သုခယာနကေ နိသီဒိတွာ နှာယိတုံ နိက္ခန္တာ နေဝဿ ဂတိံ ဇာနာမ, ဣတော စိတော စ ဝိစရိတွာ တံ အဒိသွာ မာတာပိတူနံ [Pg.209] အာရောစယိမှာ, တေပိဿ ရောဒိတွာ ကန္ဒိတွာ ပေတကိစ္စံ ကိရိံသူ’’တိ. ‘‘အဟံ သော, သာမီ’’တိ. ‘‘အပေဟိ, ဘဒ္ဒေ, ကိံ ကထေသိ မယှံ သဟာယော ဒေဝကုမာရော ဝိယ ဧကော ပုရိသော’’တိ? ‘‘ဟောတု, သာမိ, အဟံ သော’’တိ. ‘‘အထ ဣဒံ ကိံ နာမာ’’တိ? ‘‘တံ ဒိဝသံ တေ အယျော မဟာကစ္စာယနတ္ထေရော ဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘အာမ, ဒိဋ္ဌော’’တိ. အဟံ အယျံ မဟာကစ္စာယနတ္ထေရံ ဩလောကေတွာ, ‘‘အဟော ဝတ အယံ ဝါ ထေရော မမ ဘရိယာ ဘဝေယျ, ဧတဿ ဝါ သရီရဝဏ္ဏော ဝိယ မမ ဘရိယာယ သရီရဝဏ္ဏော ဘဝေယျာ’’တိ စိန္တေသိံ. စိန္တိတက္ခဏေယေဝ မေ ပုရိသလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ, ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ပါတုဘဝိ. အထာဟံ လဇ္ဇမာနာ ကဿစိ ကိဉ္စိ ဝတ္တုံ အသက္ကုဏိတွာ တတော ပလာယိတွာ ဣဓာဂတာ, သာမီတိ.

这位长者子对长老生起不如理作意，就在此身获得了女身。她在塔克西拉(Takkasilā)与一位长者子同住后，腹中便怀了孕。她于十月期满后产下一子，当此子能以足行走时，又产一子。如此，她腹中生下二子，再加上先前在索瑞亚(Soreyya)城因他而生的二子，总共有四个儿子。其时，她来自索瑞亚城的一位朋友，一位长者子，带着五百辆货车前往塔克西拉，他坐在一辆舒适的马车里进入了城中。当时她正站在楼阁上层，打开窗户望着主街，看见并认出了他，便派婢女去将他请来，让他坐在大殿上，并对他致以盛大的恭敬与款待。然后他问她：“贤女，我们以前从未见过你，但你却对我们如此款待，你认识我们吗？”“是的，主人，我认识您。您不就是索瑞亚城的居民吗？”“是的，贤女。”她询问了父母、妻子和儿子的健康状况。他回答说：“是的，贤女，他们都安好。”然后问：“你认识他们吗？”“是的，主人，我认识。他们有一个儿子，他在哪里，主人？”“贤女，别提他了。有一天，我们与他同坐一辆舒适的马车出去沐浴，之后便不知其去向。我们到处寻找都找不到他，只好告知其父母。他们也为他哭泣悲号，并办了后事。”“主人，我就是他。”“走开，贤女！你在说什么？我的朋友是一位像天童般的男子。”“是真的，主人，我就是他。”“那这到底是怎么回事？”“那天您见到摩诃迦旃延(Mahākaccāyana)长老了吗？”“是的，见到了。”“我看着摩诃迦旃延长老，心想：‘啊，愿这位长老成为我的妻子！或者，愿我妻子的肤色能像这位长老的肤色一样！’就在我这么想的刹那，我的男性性相消失了，女性性相出现了。于是我感到羞愧，无法对任何人启齿，便从那里逃走，来到了这里，主人。”

‘‘အဟော ဝတ တေ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ, ကသ္မာ မယှံ နာစိက္ခိ, အပိစ ပန တေ ထေရော ခမာပိတော’’တိ? ‘‘န ခမာပိတော, သာမိ. ဇာနာသိ ပန တွံ ကဟံ ထေရော’’တိ? ‘‘ဣမမေဝ နဂရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတီ’’တိ. ‘‘သစေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ဣဓာဂစ္ဆေယျ, အဟံ မမ အယျဿ ဘိက္ခာဟာရံ ဒဒေယျံ, သာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သီဃံ သက္ကာရံ ကရောဟိ, အမှာကံ အယျံ ခမာပေဿာမာ’’တိ သော ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နော, ‘‘ဘန္တေ, သွေ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. ‘‘နနု တွံ, သေဋ္ဌိပုတ္တ, အာဂန္တုကောသီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မာ အမှာကံ အာဂန္တုကဘာဝံ ပုစ္ဆထ, သွေ မေ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ. ထေရော အဓိဝါသေသိ, ဂေဟေပိ ထေရဿ မဟာသက္ကာရော ပဋိယတ္တော. ထေရော ပုနဒိဝသေ တံ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ. အထ နံ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတေနာဟာရေန ပရိဝိသိတွာ သေဋ္ဌိပုတ္တော တံ ဣတ္ထိံ ဂဟေတွာ ထေရဿ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇာပေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယှံ သဟာယိကာယ ခမထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိမေတ’’န္တိ? ‘‘အယံ, ဘန္တေ, ပုဗ္ဗေ မယှံ ပိယသဟာယကော ဟုတွာ တုမှေ ဩလောကေတွာ ဧဝံ နာမ စိန္တေသိ, အထဿ ပုရိသလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ, ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ပါတုဘဝိ, ခမထ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဥဋ္ဌဟထ, ခမာမိ ဝေါ အဟ’’န္တိ. ထေရေန ‘‘ခမာမီ’’တိ ဝုတ္တမတ္တေယေဝ ဣတ္ထိလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ, ပုရိသလိင်္ဂံ ပါတုဘဝိ.

“啊，你造的业真是沉重！为何不告诉我？你是否已向长老请求宽恕？”“尚未请求宽恕，主人。您知道长老住在哪里吗？”“他就依止此城而住。”“主人，如果他为乞食而行至此处，我愿供养我的尊长供食。”“那么你赶快准备好供养，我们将请尊长宽恕。”于是他前往长老的住处，顶礼后坐于一旁说：“尊者，明天请接受我的供食。”“长者子，你不是访客吗？”“尊者，请别问我们是否是访客，明天请接受我的供食。”长老默许了。家中也为长老准备了盛大的供养。第二天，长老来到他家门口。他请长老坐下，用上好的食物侍奉。之后，这位长者子带着那个女人，让她俯伏在长老脚下说：“尊者，请原谅我的这位女伴。”“这是怎么回事？”“尊者，此人先前是我的挚友，他看见您后，生起了那样的念头，于是他的男性性相消失了，女性性相出现了。请原谅他，尊者。”“既然如此，你们起来吧，我原谅你们。”长老刚说完“我原谅”，她的女性性相就消失了，男性性相又出现了。

ပုရိသလိင်္ဂေ ပါတုဘူတမတ္တေယေဝ တံ တက္ကသိလာယ သေဋ္ဌိပုတ္တော အာဟ – ‘‘သမ္မ သဟာယက, ဣမေ ဒွေ ဒါရကာ တဝ ကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထတ္တာ မံ ပဋိစ္စ နိဗ္ဗတ္တတ္တာ ဥဘိန္နမ္ပိနော ပုတ္တာ ဧဝ, ဣဓေဝ ဝသိဿာမ, မာ ဥက္ကဏ္ဌီ’’တိ. ‘‘သမ္မ, အဟံ ဧကေနတ္တဘာဝေန ပဌမံ ပုရိသော ဟုတွာ ဣတ္ထိဘာဝံ ပတွာ ပုန [Pg.210] ပုရိသော ဇာတောတိ ဝိပ္ပကာရပ္ပတ္တော, ပဌမံ မံ ပဋိစ္စ ဒွေ ပုတ္တာ နိဗ္ဗတ္တာ, ဣဒါနိ မေ ကုစ္ဆိတော ဒွေ ပုတ္တာ နိက္ခန္တာ, သွာဟံ ဧကေနတ္တဘာဝေန ဝိပ္ပကာရပ္ပတ္တော, ပုန ‘ဂေဟေ ဝသိဿတီ’တိ သညံ မာ ကရိ, အဟံ မမ အယျဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမိ. ဣမေ ဒွေ ဒါရကာ တဝ ဘာရာတိ, ဣမေသု မာ ပမဇ္ဇီ’’တိ ဝတွာ ပုတ္တေ သီသေ ပရိစုမ္ဗိတွာ ပရိမဇ္ဇိတွာ ဥရေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ပိတု နိယျာဒေတွာ နိက္ခမိတွာ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. ထေရောပိ နံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဥပသမ္ပာဒေတွာ ဂဏှိတွာဝ စာရိကံ စရမာနော အနုပုဗ္ဗေန သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ. တဿ သောရေယျတ္ထေရောတိ နာမံ အဟောသိ. ဇနပဒဝါသိနော တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ သင်္ခုဘိတွာ ကောတူဟလဇာတာ တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာမ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဧဝရူပမ္ပိ ကာရဏံ နာမ ဟောတိ’’? ‘‘တုမှာကံ ကုစ္ဆိယံ ကိရ ဒွေ ပုတ္တာ နိဗ္ဗတ္တာ, တုမှေ ပဋိစ္စ ဒွေ ဇာတာ, တေသံ ဝေါ ကတရေသု ဗလဝသိနေဟော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထကေသု, အာဝုသော’’တိ. အာဂတာဂတာ နိဗဒ္ဓံ တထေဝ ပုစ္ဆိံသု.

当男性性征刚显现时，那位塔克西拉（Takkasilā）的富家子对他说：“朋友，贤友，这两个孩子从你腹中生出，又因我而生，就都是我们的儿子。我们就在这里住下吧，不要忧虑。”他说：“朋友，我在一生之中，先为男，后为女，现在又变回男人，已经历了这种变异。最初因我而生了两个儿子，现在又从我腹中出来了两个儿子。我既然在同一生中经历了这种变异，你就不要再想‘我会住在家中’了。我要到我的圣者跟前出家。这两个孩子是你的责任，对他们不要疏忽。”说完，他亲吻了孩子们的头，又抚摸他们，让他们躺在自己胸前，然后把他们交给他们的父亲，就离开了，到长老那里请求出家。长老也为他剃度、授具足戒，并让他领受业处，然后一道游方，逐渐到达舍卫城（Sāvatthī）。他的名字就叫作索瑞亚（Soreyya）长老。当地居民得知此事后，骚动起来，充满好奇，便去到他跟前问道：“尊者，听说真有此事吗？”“是的，贤友（āvuso）。”“尊者，竟有这样的事发生吗？”“听说您腹中生了两个儿子，又因您而生了两个，您对哪一些的爱更强烈呢？”“贤友，是对从腹中出生的那些。”来来往往的人都不断地这样问他。

ထေရော ‘‘ကုစ္ဆိယံ ဝုတ္တကေသု ဧဝ သိနေဟော ဗလဝါ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ကထေန္တော ဟရာယမာနော ဧကောဝ နိသီဒတိ, ဧကောဝ တိဋ္ဌတိ. သော ဧဝံ ဧကတ္တူပဂတော အတ္တဘာဝေ ခယဝယံ သမုဋ္ဌာပေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အထ နံ အာဂတာဂတာ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ဘန္တေ, ဧဝံ ကိရ နာမ အဟောသီ’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော’’တိ. ‘‘ကတရေသု သိနေဟော ဗလဝါ’’တိ? ‘‘မယှံ ကတ္ထစိ သိနေဟော နာမ နတ္ထီ’’တိ. ဘိက္ခူ ‘‘အယံ အဘူတံ ကထေသိ, ပုရိမဒိဝသေသု ‘ကုစ္ဆိယံ ဝုတ္ထပုတ္တေသု သိနေဟော ဗလဝါ’တိ ဝတွာ ဣဒါနိ ‘မယှံ ကတ္ထစိ သိနေဟော နတ္ထီ’တိ ဝဒတိ, အညံ ဗျာကရောတိ, ဘန္တေ’’တိ အာဟံသု. သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တော အညံ ဗျာကရောတိ, မမ ပုတ္တဿ သမ္မာပဏိဟိတေန စိတ္တေန မဂ္ဂဿ ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ န ကတ္ထစိ သိနေဟော ဇာတော, ယံ သမ္ပတ္တိံ နေဝ မာတာ, န ပိတာ ကာတုံ သက္ကောတိ, တံ ဣမေသံ သတ္တာနံ အဗ္ဘန္တရေ ပဝတ္တံ သမ္မာပဏိဟိတံ စိတ္တမေဝ ဒေတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

长老因反复对人说“对腹中所生的儿子们，爱才强烈”而感到羞愧，于是独自坐着，独自站着。他如此安住于独处，在自身中生起对生灭的观照，连同四无碍解证得了阿罗汉果。之后，来来往往的人们问他：“尊者，听说真有此事吗？”“是的，贤友。”“那您对哪些儿子的爱更强烈呢？”“我对任何事物都没有爱了。”比丘们说：“世尊，此人言不符实。前些天还说‘对腹中所生的儿子们，爱更强烈’，现在却说‘我对任何事物都没有爱了’。他这是在宣称证得究竟智啊！”佛陀说：“诸比丘，我的儿子并非在作虚妄的宣说。从我的儿子以善安立的心见到道的那一刻起，他就对任何事物都没有生起爱了。有一种成就是父母都无法给予的，但这些众生在阿邦答勒（abbhantara）中生起的善安立的心却能给予。”说完，他诵出此偈：

၄၃.

43.

‘‘န တံ မာတာ ပိတာ ကယိရာ, အညေ ဝါပိ စ ဉာတကာ;

သမ္မာပဏိဟိတံ စိတ္တံ, သေယျသော နံ တတော ကရေ’’တိ.

善非父母造，亦非余眷属； 正确导向心，所作胜于彼。

တတ္ထန တန္တိ တံ ကာရဏံ နေဝ မာတာ ကရေယျ, န ပိတာ, န အညေ ဉာတကာ. သမ္မာပဏိဟိတန္တိ ဒသသု ကုသလကမ္မပထေသု သမ္မာ ဌပိတံ. သေယျသော [Pg.211] နံ တတော ကရေတိ တတော ကာရဏတော သေယျသော နံ ဝရတရံ ဥတ္တရိတရံ ကရေယျ, ကရောတီတိ အတ္ထော. မာတာပိတရော ဟိ ပုတ္တာနံ ဓနံ ဒဒမာနာ ဧကသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ ကမ္မံ အကတွာ သုခေန ဇီဝိကကပ္ပနံ ဓနံ ဒါတုံ သက္ကောန္တိ. ဝိသာခါယ မာတာပိတရောပိ တာဝ မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ, တဿာ ဧကသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ သုခေန ဇီဝိကကပ္ပနံ ဓနံ အဒံသု. စတူသု ပန ဒီပေသု စက္ကဝတ္တိသိရိံ ဒါတုံ သမတ္ထာ မာတာပိတရောပိ နာမ ပုတ္တာနံ နတ္ထိ, ပဂေဝ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ဝါ ပဌမဇ္ဈာနာဒိသမ္ပတ္တိံ ဝါ, လောကုတ္တရသမ္ပတ္တိဒါနေ ကထာဝ နတ္ထိ, သမ္မာပဏိဟိတံ ပန စိတ္တံ သဗ္ဗမ္ပေတံ သမ္ပတ္တိံ ဒါတုံ သက္ကောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သေယျသော နံ တတော ကရေ’’တိ.

于此颂中，“彼非”（na taṃ）者，谓那件事，非母所能为，非父所能为，亦非其他亲属所能为。“善安立”（Sammāpaṇihitaṃ）者，谓于十善业道中善加安立。“能令彼更胜”（seyyaso naṃ tato kare）者，其义为：能令彼人，较之那件事，更为善妙、更为超胜。诚然，父母给予子女财富，能令其仅于一生之中，不事劳作而安乐生活。毘舍佉的父母亦是大富大贵之人，他们也给予了她能在一生中安乐生活的财富。然而，能给予子女统治四洲之转轮王荣耀的父母，实为没有，更何况是天界成就，或初禅等成就；至于布施出世间成就，则更谈不上了。然而，一颗善安立的心，却能给予所有这一切成就。是故说：“能令彼更胜”。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得入流果等。此说法于大众有益。

သောရေယျတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.

索瑞亚长老事，第九。

စိတ္တဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

心品释义终。

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第三品。

၄. ပုပ္ဖဝဂ္ဂေါ

4. 花品

၁. ပထဝိကထာပသုတပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု

1. 热衷于大地之论的五百比丘事

ကော [Pg.212] ဣမံ ပထဝိံ ဝိစေဿတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ပထဝိကထာပသုတေ ပဉ္စသတေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于舍卫城（Sāvatthī）时，缘于五百位热衷于大地之论的比丘，宣说了此“谁将抉择此大地”等法教。

တေ ကိရ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ ဇနပဒစာရိကံ စရိတွာ ဇေတဝနံ အာဂန္တွာ သာယနှသမယေ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ သန္နိသိန္နာ အတ္တနာ ဂတဂတဋ္ဌာနေသု ‘‘အသုကဂါမတော အသုကဂါမဂမနဋ္ဌာနေ သမံ ဝိသမံ ကဒ္ဒမဗဟုလံ သက္ခရဗဟုလံ ကာဠမတ္တိကံ တမ္ဗမတ္တိက’’န္တိ ပထဝိကထံ ကထေသုံ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အမှေဟိ ဝိစရိတဋ္ဌာနေ ပထဝိကထာယာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဧသာ ဗာဟိရပထဝီ နာမ, တုမှေဟိ အဇ္ဈုတ္တိကပထဝိယံ ပရိကမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

据说，那些比丘与世尊一同在乡间游行后回到祇陀林，于傍晚时分聚集于集会堂，谈论起他们所走过的地方：“从某村到某村的路上，有的地方平坦，有的地方崎岖，有的地方多泥，有的地方多砾，有的是黑土，有的是红土。”他们如此谈论着大地。世尊前来问道：“比丘们，你们现在聚在一起谈论什么？”当他们回答说：“大德，我们是在谈论我们所游行过地方的大地”时，世尊说：“比丘们，这被称为外在的地界，你们应当修行内在的地界。”说完，他诵出此二偈：

၄၄.

44.

‘‘ကော ဣမံ ပထဝိံ ဝိစေဿတိ,ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ;

ကော ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ,ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ.

谁将知此地，阎魔人天界； 谁解善说法，如巧匠采花？

၄၅.

45.

‘‘သေခေါ ပထဝိံ ဝိစေဿတိ,ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ;

သေခေါ ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ,ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတီ’’တိ.

有学将知地，阎魔人天界； 将解善说法，如巧匠采花。

တတ္ထ ကော ဣမန္တိ ကော ဣမံ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ ပထဝိံ. ဝိစေဿတီတိ အတ္တနော ဉာဏေန ဝိစိနိဿတိ ဝိဇာနိဿတိ, ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ, သစ္ဆိကရိဿတီတိ အတ္ထော. ယမလောကဉ္စာတိ စတုဗ္ဗိဓံ အပါယလောကဉ္စ. ဣမံ သဒေဝကန္တိ ဣမံ မနုဿလောကဉ္စ ဒေဝလောကေန သဒ္ဓိံ ကော ဝိစေဿတိ ဝိစိနိဿတိ ဝိဇာနိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ သစ္ဆိကရိဿတီတိ ပုစ္ဆိ. ကော ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတန္တိ ယထာသဘာဝတော ကထိတတ္တာ သုဒေသိတံ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မသင်္ခါတံ ဓမ္မပဒံ ကုသလော မာလာကာရော ပုပ္ဖံ ဝိစိနန္တော ဝိယ ကော [Pg.213] ပစေဿတိ ဝိစိနိဿတိ ဝိဇာနိဿတိ ဥပပရိက္ခိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ, သစ္ဆိကရိဿတီတိ အတ္ထော. သေခေါတိ အဓိသီလသိက္ခာ, အဓိစိတ္တသိက္ခာ, အဓိပညာသိက္ခာတိ ဣမာ တိဿော သိက္ခာ သိက္ခနတော သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာ သတ္တဝိဓော သေခေါ ဣမံ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ ပထဝိံ အရဟတ္တမဂ္ဂေန တတော ဆန္ဒရာဂံ အပကဍ္ဎန္တော ဝိစေဿတိ ဝိစိနိဿတိ ဝိဇာနိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ သစ္ဆိကရိဿတိ. ယမလောကဉ္စာတိ တံ ယထာဝုတ္တပကာရံ ယမလောကဉ္စ ဣမံ မနုဿလောကဉ္စ သဟ ဒေဝေဟိ သဒေဝကံ သွေဝ ဝိစေဿတိ ဝိစိနိဿတိ ဝိဇာနိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ သစ္ဆိကရိဿတိ. သေခေါတိ သွေဝ သတ္တဝိဓော သေခေါ, ယထာ နာမ ကုသလော မာလာကာရော ပုပ္ဖာရာမံ ပဝိသိတွာ တရုဏမကုဠာနိ စ ပါဏကဝိဒ္ဓါနိ စ မိလာတာနိ စ ဂဏ္ဌိကဇာတာနိ စ ပုပ္ဖာနိ ဝဇ္ဇေတွာ သောဘနာနိ သုဇာတသုဇာတာနေဝ ပုပ္ဖာနိ ဝိစိနာတိ, ဧဝမေဝ ဣမံ သုကထိတံ သုနိဒ္ဒိဋ္ဌံ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မပဒမ္ပိ ပညာယ ပစေဿတိ ဝိစိနိဿတိ ဥပပရိက္ခိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိဿတိ သစ္ဆိကရိဿတီတိ သတ္ထာ သယမေဝ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေသိ.

于此（等偈颂）中，“谁将抉择此大地”，是指谁将抉择此被称为自体（attabhāva）的大地。“抉择”（vicessati）的意思是：以自己的智慧去审察、了知、洞察、亲证。“与此阎魔界”，是指四恶趣界。“此天人界”（imaṃ sadevakaṃ），（此句）是提问：谁将抉择此人间界连同天界，即去审察、了知、洞察、亲证？“谁将采撷善说法句”，意思是：对于这因如实宣说而善说的、被称为三十七菩提分法（sattatiṃsabodhipakkhiyadhamma）的法句，谁能像善巧的花匠采花一样去采撷、审察、考察、洞察、亲证？“有学”（sekha）是指：因修学增上戒学、增上心学、增上慧学这三学，从住于预流道（sotāpattimaggaṭṭha）者开始，直到住于阿罗汉道（arahattamaggaṭṭha）者的七种有学。（此有学）将以阿罗汉道，从中去除欲贪，从而抉择、审察、了知、洞察、亲证这被称为自体的“大地”。（至于）“与此阎魔界”（等问题），（是指）那（有学）也将抉择如前所述的阎魔界，以及此人间界连同天界，即审察、了知、洞察、亲证。那七种有学，犹如善巧的花匠进入花园，避开嫩蕾、虫蛀、枯萎、缠结的花，只采撷美丽、极善生（sujātasujāta）的花；同样地，他也将以智慧采撷、审察、考察、洞察、亲证这善说、善示的菩提分法句。就这样，导师（satthā）亲自解答了这个问题。

ဒေသနာဝသာနေ ပဉ္စသတာပိ ဘိက္ခူ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သမ္ပတ္တပရိသာယပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

说法结束时，五百位比丘皆与无碍解一同证得阿罗汉果。此法说对与会大众亦有利益。

ပထဝိကထာပသုတပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု ပဌမံ.

热衷于大地之论的五百比丘事第一。

၂. မရီစိကမ္မဋ္ဌာနိကတ္ထေရဝတ္ထု

2. 阳焰业处长老事

ဖေဏူပမန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အညတရံ မရီစိကမ္မဋ္ဌာနိကံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“如泡沫”，此法说是佛陀住于舍卫城(Sāvatthī)时，针对某位修习阳焰业处的比丘所说。

သော ကိရ ဘိက္ခု သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ, ‘‘သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ အရညံ ပဝိသိတွာ ဃဋေတွာ ဝါယမိတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တုံ အသက္ကောန္တော ‘‘ဝိသေသေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေဿာမီ’’တိ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ မရီစိံ ဒိသွာ, ‘‘ယထာ အယံ ဂိမှသမယေ ဥဋ္ဌိတာ မရီစိ ဒူရေ ဌိတာနံ ရူပဂတာ ဝိယ ပညာယတိ, သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တာနံ နေဝ ပညာယတိ, အယံ အတ္တဘာဝေါပိ ဥပ္ပာဒဝယဋ္ဌေန ဧဝရူပေါ’’တိ မရီစိကမ္မဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော အာဂန္တွာ မဂ္ဂကိလန္တော အစိရဝတိယံ နှာယိတွာ ဧကသ္မိံ [Pg.214] စဏ္ဍသောတတီရေ ရုက္ခဆာယာယ နိသိန္နော ဥဒကဝေဂါဘိဃာတေန ဥဋ္ဌဟိတွာ မဟန္တေ မဟန္တေ ဖေဏပိဏ္ဍေ ဘိဇ္ဇမာနေ ဒိသွာ, ‘‘အယံ အတ္တဘာဝေါပိ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဘိဇ္ဇနဋ္ဌေန ဧဝရူပေါယေဝါ’’တိ အာရမ္မဏံ အဂ္ဂဟေသိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ ဌိတောဝ တံ ထေရံ ဒိသွာ, ‘‘ဧဝမေဝ, ဘိက္ခု, ဧဝရူပေါဝါယံ အတ္တဘာဝေါ ဖေဏပိဏ္ဍော ဝိယ မရီစိ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇနဘိဇ္ဇနသဘာဝေါယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，那位比丘从佛陀处领受业处后，心想：“我当修行沙门法。”便进入林中精勤努力，却未能证得阿罗汉果。他想：“我当请佛陀为我更详细地解说业处。”在返回佛陀那里的途中，他看见阳焰，心想：“正如这夏季生起的阳焰，远处看去彷如有形，走近了却消失不见，此自身的存在亦复如是，有生灭的特性。”他于是修习着阳焰业处继续前行。因旅途劳顿，他在阿致罗筏底(Aciravatī)河中沐浴，之后坐在一处急流岸边的树荫下，看见因水流冲击而生起的大团泡沫正在破灭，于是心想：“此自身的存在亦复如是，有生起与破灭的特性。”并以此为所缘。佛陀在香孤邸中看见了那位长老，说道：“正是如此，比丘！此自身的存在就像泡沫，就像阳焰，其本性就是生起与破灭。”说完，便说了这首偈颂：

၄၆.

46.

‘‘ဖေဏူပမံ ကာယမိမံ ဝိဒိတွာ,မရီစိဓမ္မံ အဘိသမ္ဗုဓာနော;

ဆေတွာန မာရဿ ပပုပ္ဖကာနိ,အဒဿနံ မစ္စုရာဇဿ ဂစ္ဆေ’’တိ.

知此身如沫，彻悟似幻法； 折魔罗之花，越死王所见。

တတ္ထ ဖေဏူပမန္တိ ဣမံ ကေသာဒိသမူဟသင်္ခါတံ ကာယံ အဗလဒုဗ္ဗလဋ္ဌေန အနဒ္ဓနိယတာဝကာလိကဋ္ဌေန ဖေဏပိဏ္ဍသရိက္ခကောတိ ဝိဒိတွာ. မရီစိဓမ္မန္တိ ယထာ မရီစိ ဒူရေ ဌိတာနံ ရူပဂတာ ဝိယ ဂယှူပဂါ ဝိယ ဟောတိ, သန္တိကေ ဥပဂစ္ဆန္တာနံ ရိတ္တာ တုစ္ဆာ အဂယှူပဂါ သမ္ပဇ္ဇတိ, ဧဝမေဝ ခဏိကဣတ္တရပစ္စုပဋ္ဌာနဋ္ဌေန အယံ ကာယောပိ မရီစိဓမ္မောတိ အဘိသမ္ဗုဓာနော ဗုဇ္ဈန္တော, ဇာနန္တောတိ အတ္ထော. မာရဿ ပပုပ္ဖကာနီတိ မာရဿ ပပုပ္ဖကသင်္ခါတာနိ တေဘူမကာနိ ဝဋ္ဋာနိ အရိယမဂ္ဂေန ဆိန္ဒိတွာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု မစ္စုရာဇဿ အဒဿနံ အဝိသယံ အမတမဟာနိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆေယျာတိ.

于此偈中，“如泡沫”是说：应知此由发等组成的身体，因其无力、脆弱，以及短暂、不恒之故，犹如泡沫团。“具阳焰法”是说：譬如阳焰，于远处观看者，看似有形有物，可以执取；然于走近者，则成空虚、空无，不可执取。同理，此身亦因刹那、短暂地显现，而具阳焰之法。如此觉悟、了知、明了，此即为义。“魔罗的花朵”是说：漏尽比丘以圣道斩断那被称为魔罗花朵的三界轮回后，即能趣向死王所不见、非其境界的不死大涅槃。

ဂါထာပရိယောသာနေ ထေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ သတ္ထု သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ထောမေန္တော ဝဏ္ဏေန္တော ဝန္ဒန္တောဝ အာဂတောတိ.

偈颂结束时，长老证得阿罗汉果及四无碍解，他赞叹、称扬、礼敬着佛陀的金色之身后，返回住处。

မရီစိကမ္မဋ္ဌာနိကတ္ထေရဝတ္ထု ဒုတိယံ.

修阳焰业处长老事，第二则。

၃. ဝိဋဋူဘဝတ္ထု

3. 毗琉璃的故事

ပုပ္ဖာနိဟေဝ ပစိနန္တန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော သပရိသံ မဟောဃေန အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ မာရိတံ ဝိဋဋူဘံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住在舍卫城(Sāvatthī)时，针对毗琉璃(Viṭaṭūbha)及其随从被大洪水淹没而死之事，开示了此“犹如采集花朵”开头的教法。

တတြာယံ [Pg.215] အနုပုဗ္ဗိကထာ – သာဝတ္ထိယဉှိ မဟာကောသလရညော ပုတ္တော ပသေနဒိကုမာရော နာမ. ဝေသာလိယံ လိစ္ဆဝိရညော ပုတ္တော လိစ္ဆဝိကုမာရော မဟာလိ နာမ, ကုသိနာရာယံ မလ္လရာဇပုတ္တော ဗန္ဓုလော နာမာတိ ဣမေ တယော ဒိသာပါမောက္ခဿာစရိယဿ သန္တိကေ သိပ္ပုဂ္ဂဟဏတ္ထံ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ ဗဟိနဂရေ သာလာယ သမာဂတာ အညမညဿ အာဂတကာရဏဉ္စ ကုလဉ္စ နာမဉ္စ ပုစ္ဆိတွာ သဟာယကာ ဟုတွာ ဧကတောဝ အာစရိယံ ဥပသင်္ကမိတွာ သိပ္ပံ သိက္ခန္တာ န စိရဿေဝ ဥဂ္ဂဟိတသိပ္ပာ အာစရိယံ အာပုစ္ဆိတွာ ဧကတောဝ နိက္ခမိတွာ သကသကဋ္ဌာနာနိ အဂမံသု. တေသု ပသေနဒိကုမာရော ပိတု သိပ္ပံ ဒဿေတွာ ပသန္နေန ပိတရာ ရဇ္ဇေ အဘိသိတ္တော. မဟာလိကုမာရော လိစ္ဆဝီနံ သိပ္ပံ ဒဿေန္တော မဟန္တေန ဥဿာဟေန ဒဿေသိ, တဿ အက္ခီနိ ဘိဇ္ဇိတွာ အဂမံသု. လိစ္ဆဝိရာဇာနော ‘‘အဟော ဝတ အမှာကံ အာစရိယော အက္ခိဝိနာသံ ပတ္တော, န နံ ပရိစ္စဇိဿာမ, ဥပဋ္ဌဟိဿာမ န’’န္တိ တဿ သတသဟဿုဋ္ဌာနကံ ဧကံ ဒွါရံ အဒံသု. သော တံ နိဿာယ ပဉ္စသတေ လိစ္ဆဝိရာဇပုတ္တေ သိပ္ပံ သိက္ခာပေန္တော ဝသိ. ဗန္ဓုလကုမာရော သဋ္ဌိံ သဋ္ဌိံ ဝေဠူ ဂဟေတွာ မဇ္ဈေ အယသလာကံ ပက္ခိပိတွာ သဋ္ဌိကလာပေ ဥဿာပေတွာ ဌပိတေ မလ္လရာဇကုလေဟိ ‘‘ဣမေ ကပ္ပေတူ’’တိ ဝုတ္တော အသီတိဟတ္ထံ အာကာသံ ဥလ္လင်္ဃိတွာ အသိနာ ကပ္ပေန္တော အဂမာသိ. သော ဩသာနကလာပေ အယသလာကာယ ‘‘ကိရီ’’တိ သဒ္ဒံ သုတွာ, ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ သဗ္ဗကလာပေသု အယသလာကာနံ ဌပိတဘာဝံ ဉတွာ အသိံ ဆဍ္ဍေတွာ ရောဒမာနော ‘‘မယှံ ဧတ္တကေသု ဉာတိသုဟဇ္ဇေသု ဧကောပိ သသိနေဟော ဟုတွာ ဣမံ ကာရဏံ နာစိက္ခိ. သစေ ဟိ အဟံ ဇာနေယျံ, အယသလာကာယ သဒ္ဒံ အနုဋ္ဌာပေန္တောဝ ဆိန္ဒေယျ’’န္တိ ဝတွာ, ‘‘သဗ္ဗေပိမေ မာရေတွာ ရဇ္ဇံ ကရေယျ’’န္တိ မာတာပိတူနံ ကထေသိ. တေဟိ ‘‘ပဝေဏိရဇ္ဇံ နာမ, တာတ, ဣဒံ န လဗ္ဘာ ဧဝံ ကာတု’’န္တိ နာနပ္ပကာရေန ဝါရိတော ‘‘တေန ဟိ မမ သဟာယကဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ.

于此，这是次第的故事：在舍卫城（Sāvatthī），有大憍萨罗（Kosala）王的儿子，名为波斯匿（Pasenadi）王子；在毗舍离（Vesālī），有离车（Licchavi）王的儿子，名为离车王子摩诃离（Mahāli）；在古西那罗（Kusinārā），有末罗（Malla）王的儿子，名为班度拉（Bandhula）。这三位王子为了学习技艺，前往塔克西拉（Takkasilā），拜见一位声望遍及四方的导师。他们在城外的一间休息处相遇，互相询问了来意、家世和姓名后，结为好友，一同去拜见老师学习技艺。不久，他们学成技艺，便向老师告别，一同离开，各自返回自己的地方。他们之中，波斯匿王子向父亲展示技艺，喜悦的父亲便为他举行灌顶，立他为王。摩诃离王子向离车族人展示技艺时，因用力过猛，双眼破裂而失明了。离车诸王说：“唉，我们的老师眼睛毁坏了，我们不能舍弃他，应当侍奉他。”于是，他们给了他一个岁入十万的城门。他依靠此项收入，教导五百位离车王子技艺，并住在那里。班度拉王子则让人将六十束竹子竖立起来，并在每束的中间插入一根铁棍。末罗王族的人对他说：“请砍断这些。”他一跃至八十肘尺高的空中，用剑将竹子一一砍断。当砍到最后一束时，他听到铁棍发出“锵”的一声，便问道：“这是什么？”得知所有竹束里都插有铁棍后，他扔下剑哭着说：“在我这么多的亲族好友中，竟没有一个怀着爱意告诉我这件事。如果我早知道，我就会在不让铁棍发出声响的情况下将之砍断。”于是，他对父母说：“我要杀了他们所有人，自己为王。”他的父母用各种方式劝阻他说：“孩子，这是世袭的王位，不能这样做。”他便说：“既然如此，我就去我朋友那里。”于是他前往舍卫城。

ပသေနဒိ ကောသလော ရာဇာ တဿာဂမနံ သုတွာ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ မဟန္တေန သက္ကာရေန တံ နဂရံ ပဝေသေတွာ သေနာပတိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သော မာတာပိတရော ပက္ကောသာပေတွာ တတ္ထေဝ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ [Pg.216] ဥပရိပါသာဒေ ဌိတော အန္တရဝီထိံ ဩလောကယမာနော ‘‘အနာထပိဏ္ဍိကဿ စူဠအနာထပိဏ္ဍိကဿ ဝိသာခါယ သုပ္ပဝါသာယာ’’တိ ဧတေသံ ဂေဟေ နိစ္စံ ဘတ္တကိစ္စတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တေ အနေကသဟဿေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ, ‘‘ကဟံ, အယျာ, ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဒေဝ, အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ နိစ္စဘတ္တသလာကဘတ္တဂိလာနဘတ္တာဒီနံ အတ္ထာယ ဒေဝသိကံ ဒွေ ဘိက္ခုသဟဿာနိ ဂစ္ဆန္တိ, စူဠအနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ ပဉ္စသတာနိ, တထာ ဝိသာခါယ တထာ သုပ္ပဝါသာယာ’’တိ ဝုတ္တေ သယမ္ပိ ဘိက္ခုသံဃံ ဥပဋ္ဌဟိတုကာမော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုသဟဿေန သဒ္ဓိံ သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ သတ္တာဟံ သဟတ္ထာ ဒါနံ ဒတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ပဉ္စဟိ မေ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိဗဒ္ဓံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. ‘‘မဟာရာဇ ဗုဒ္ဓါ နာမ ဧကဋ္ဌာနေ နိဗဒ္ဓံ ဘိက္ခံ န ဂဏှန္တိ, ဗဟူ ဇနာ ဗုဒ္ဓါနံ အာဂမနံ ပစ္စာသီသန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဧကံ ဘိက္ခုံ နိဗဒ္ဓံ ပေသေထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရဿ ဘာရံ အကာသိ. ရာဇာ ဘိက္ခုသံဃေ အာဂတေ ပတ္တံ ဂဟေတွာ, ‘‘ဣမေ နာမ ပရိဝိသန္တူ’’တိ အဝိစာရေတွာဝ သတ္တာဟံ သယမေဝ ပရိဝိသိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ဝိက္ခိတ္တစိတ္တော ပမဇ္ဇမကာသိ. ရာဇကုလေ နာမ အနာဏတ္တာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ဘိက္ခူ နိသီဒါပေတွာ ပရိဝိသိတုံ န လဘန္တိ ‘‘န မယံ ဣဓ ဌာတုံ သက္ခိဿာမာ’’တိ ဗဟူ ဘိက္ခူ ပက္ကမိံသု. ရာဇာ ဒုတိယဒိဝသေပိ ပမဇ္ဇိ, ဒုတိယဒိဝသေပိ ဗဟူ ဘိက္ခူ ပက္ကမိံသု. တတိယဒိဝသေပိ ပမဇ္ဇိ, တဒါ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဧကကမေဝ ဌပေတွာ အဝသေသာ ပက္ကမိံသု. ပုညဝန္တာ နာမ ကာရဏဝသိကာ ဟောန္တိ, ကုလာနံ ပသာဒံ ရက္ခန္တိ. တထာဂတဿ စ သာရိပုတ္တတ္ထေရော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရောတိ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ, ခေမာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာတိ ဒွေ အဂ္ဂသာဝိကာ, ဥပါသကေသု စိတ္တော, ဂဟပတိ, ဟတ္ထကော အာဠဝကောတိ ဒွေ အဂ္ဂဥပါသကာ, ဥပါသိကာသု ဝေဠုကဏ္ဌကီ နန္ဒမာတာ, ခုဇ္ဇုတ္တရာတိ ဒွေ အဂ္ဂဥပါသိကာ, ဣတိ ဣမေ အဋ္ဌ ဇနေ အာဒိံ ကတွာ ဌာနန္တရပတ္တာ သဗ္ဗေပိ သာဝကာ ဧကဒေသေန ဒသန္နံ ပါရမီနံ ပူရိတတ္တာ မဟာပုညာ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နာ. အာနန္ဒတ္ထေရောပိ ကပ္ပသတသဟဿံ ပူရိတပါရမီ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နော မဟာပုညော အတ္တနော ကာရဏဝသိကတာယ ကုလဿ ပသာဒံ ရက္ခန္တော အဋ္ဌာသိ. တံ ဧကကမေဝ နိသီဒါပေတွာ ပရိဝိသိံသု.

憍萨罗国的波斯匿王听说他来了，便出城迎接，以盛大的礼遇将他迎入城中，任命他为将军。他召来父母，就在那里安顿下来。有一天，国王站在宫殿顶上，眺望街道时，看见每天都有数千名比丘为了用餐而前往给孤独、小给孤独、毘舍佉、善觉（Suppavāsā）等人的家中。国王问道：“尊者们，你们去哪里？”他们回答：“大王，每天有两千名比丘去给孤独家接受常食、签食、病食等供养；五百名去小给孤独家；同样也去毘舍佉家和善觉家。”国王听后也想供养比丘僧团，便前往精舍，邀请世尊及一千名比丘。他亲手供养了七天。第七天，国王顶礼世尊后说：“尊者，请您和五百位比丘恒常来我家中接受供养。”世尊回答：“大王，诸佛不在一处接受固定的供养，因为有许多人期盼着诸佛的到来。”国王说：“那么，请恒常派一位比丘来吧。”世尊将此事交给了阿难长老。国王在比丘僧团到来时，接过他们的钵，没有指派他人，而是亲自服侍了七天。到了第八天，他心不在焉，有所疏忽。在王宫里，若无命令，是不会有人布置座位、请比丘们坐下并服侍供养的，许多比丘心想：‘我们不能待在这里了。’于是便离开了。国王在第二天也疏忽了，于是第二天也有许多比丘离开了。第三天他再次疏忽，那时，除了留下阿难长老一人外，其余的比丘都离开了。有福德之人乃依理行事，他们守护着施主们的信心。如来的两位上首弟子是舍利弗长老和摩诃目犍连长老；两位上首女弟子是翅摩（Khemā）和莲花色；优婆塞中的上首是质多居士（Citta gahapati）和阿拉威的哈塔卡（Hatthaka Āḷavaka）；优婆夷中的上首是韦卢根德的难陀母（Veḷukaṇṭhakī Nandamātā）和库竹达拉。以这八位为首，所有获得特殊地位的弟子，都因部分圆满了十波罗蜜而具有大福德与圆满的誓愿。阿难长老也是在十万劫中圆满了波罗蜜，具足大福德与圆满誓愿的人，他因自己依理行事的本性而守护着王家的信心，所以留了下来。于是他们便让阿难长老一人坐下接受供养。

ရာဇာ [Pg.217] ဘိက္ခူနံ ဂတကာလေ အာဂန္တွာ ခါဒနီယဘောဇနီယာနိ တထေဝ ဌိတာနိ ဒိသွာ, ‘‘ကိံ, အယျာ, နာဂမိံသူ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အာနန္ဒတ္ထေရော ဧကကောဝ အာဂတော ဒေဝါ’’တိ သုတွာ, ‘‘အဒ္ဓါ ဧတ္တကံ မေ ဘတ္တစ္ဆေဒနမကံသူ’’တိ ဘိက္ခူနံ ကုဒ္ဓေါ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယာ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ဘိက္ခာ ပဋိယတ္တာ, အာနန္ဒတ္ထေရော ကိရ ဧကကောဝါဂတော, ပဋိယတ္တာ ဘိက္ခာ တထေဝ ဌိတာ, ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ မမ ဂေဟေ သညံ န ကရိံသု, ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ အာဟ. သတ္ထာ ဘိက္ခူနံ ဒေါသံ အဝတွာ, ‘‘မဟာရာဇ, မမ သာဝကာနံ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဿာသော နတ္ထိ, တေန န ဂတာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ ဝတွာ ကုလာနံ အနုပဂမနကာရဏဉ္စ ဥပဂမနကာရဏဉ္စ ပကာသေန္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ ဣမံ သုတ္တမာဟ –

国王在比丘们离开后前来，看到准备好的食物原封不动，便问道：“尊者们没来吗？”听到“大王，只有阿难长老一人前来”后，国王对众比丘感到愤怒，心想：“他们确实让我损失了这么多的供养！”他去到世尊那里，说道：“尊者，我为五百位比丘准备了斋食，但据说只有阿难长老一人前来。准备好的斋食都还放在那里，五百位比丘没有在我家应供。这到底是什么原因呢？”世尊没有说比丘们的过失，而是说道：“大王，我的弟子们与您不亲近，因此他们没有前去。”接着，世尊为了阐明应前往和不应前往某些家庭的原因，便召集比丘们，说了这篇经——

‘‘နဝဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ကုလံ အနုပဂန္တွာ ဝါ နာလံ ဥပဂန္တုံ, ဥပဂန္တွာ ဝါ နာလံ ဥပနိသီဒိတုံ. ကတမေဟိ နဝဟိ? န မနာပေန ပစ္စုဋ္ဌေန္တိ, န မနာပေန အဘိဝါဒေန္တိ, န မနာပေန အာသနံ ဒေန္တိ, သန္တမဿ ပရိဂုဟန္တိ, ဗဟုကမ္ပိ ထောကံ ဒေန္တိ, ပဏီတမ္ပိ လူခံ ဒေန္တိ, အသက္ကစ္စံ ဒေန္တိ နော သက္ကစ္စံ, န ဥပနိသီဒန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ, ဘာသိတမဿ န သုဿူသန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နဝဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ကုလံ အနုပဂန္တွာ ဝါ နာလံ ဥပဂန္တုံ, ဥပဂန္တွာ ဝါ နာလံ ဥပနိသီဒိတုံ.

“诸比丘，具足九支的族姓，未曾前往者，不应前往；已前往者，不应亲近。是哪九支？彼等不欣然起迎，不欣然礼敬，不欣然施座；隐藏现有的物品；虽多仅施少；虽胜仅施劣；布施时不恭敬，而非恭敬；不为听法而近坐；不乐听闻其所说。诸比丘，具足此九支的族姓，未曾前往者，不应前往；已前往者，不应亲近。”

‘‘နဝဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ကုလံ အနုပဂန္တွာ ဝါ အလံ ဥပဂန္တုံ, ဥပဂန္တွာ ဝါ အလံ ဥပနိသီဒိတုံ. ကတမေဟိ နဝဟိ? မနာပေန ပစ္စုဋ္ဌေန္တိ, မနာပေန အဘိဝါဒေန္တိ, မနာပေန အာသနံ ဒေန္တိ, သန္တမဿ န ပရိဂုဟန္တိ, ဗဟုကမ္ပိ ဗဟုကံ ဒေန္တိ, ပဏီတမ္ပိ ပဏီတံ ဒေန္တိ, သက္ကစ္စံ ဒေန္တိ နော အသက္ကစ္စံ, ဥပနိသီဒန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ, ဘာသိတမဿ သုဿူသန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နဝဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ကုလံ အနုပဂန္တွာ ဝါ အလံ ဥပဂန္တုံ, ဥပဂန္တွာ ဝါ အလံ ဥပနိသီဒိတု’’န္တိ (အ. နိ. ၉.၁၇).

“诸比丘，具足九支的居家，纵使未曾前往，亦适宜前往；已前往者，亦适宜亲近安坐。是哪九支？他们欣然起迎，欣然礼敬，欣然施座；不隐藏其所有；多亦多施，胜亦胜施；恭敬地布施，而非不恭敬；为听闻法而近坐；乐于倾听其所说。诸比丘，具足此九支的居家，纵使未曾前往，亦适宜前往；已前往者，亦适宜亲近安坐。”

ဣတိ ခေါ, မဟာရာဇ, မမ သာဝကာ တုမှာကံ သန္တိကာ ဝိဿာသံ အလဘန္တာ န ဂတာ ဘဝိဿန္တီတိ. ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာပိ ဟိ အဝိဿာသိကဋ္ဌာနေ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌိယမာနာပိ မာရဏန္တိကံ ဝေဒနံ ပတွာ ဝိဿာသိကဋ္ဌာနမေဝ အဂမိံသူတိ. ‘‘ကဒါ, ဘန္တေ’’တိ ရညာ ပုဋ္ဌော အတီတံ အာဟရိ –

“大王，正是如此，我的弟子们因未从你处获得亲信，所以才没有前来。古昔的智者们，即便在不可亲信之处受到恭敬侍奉，当遭受临终之苦时，也只会去往可以亲信之处。”国王问道：“世尊，这是何时之事？”佛陀被国王如此提问后，便引述过去之事——

အတီတေ [Pg.218] ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ကေသဝေါ နာမ ရာဇာ ရဇ္ဇံ ပဟာယ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိ. တံ ပဉ္စ ပုရိသသတာနိ အနုပဗ္ဗဇိံသု. သော ကေသဝတာပသော နာမ အဟောသိ. ပသာဓနကပ္ပကော ပနဿ အနုပဗ္ဗဇိတွာ ကပ္ပကော နာမ အန္တေဝါသိကော အဟောသိ. ကေသဝတာပသော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ အဋ္ဌ မာသေ ဟိမဝန္တေ ဝသိတွာ ဝဿာရတ္တသမယေ လောဏမ္ဗိလသေဝနတ္ထာယ ဗာရာဏသိံ ပတွာ ဘိက္ခာယ ပါဝိသိ. အထ နံ ရာဇာ ဒိသွာ ပသီဒိတွာ စတုမာသံ အတ္တနော သန္တိကေ ဝသနတ္ထာယ ပဋိညံ ဂဟေတွာ ဥယျာနေဝ ဝသာပေန္တော သယံ သာယံပါတံ အဿ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ. အဝသေသာ တာပသာ ကတိပါဟံ ဝသိတွာ ဟတ္ထိသဒ္ဒါဒီဟိ ဥဗ္ဗာဠှာ ဟုတွာ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ, ‘‘အာစရိယ, ဥက္ကဏ္ဌိတမှာ, ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ကဟံ, တာတာ’’တိ? ‘‘ဟိမဝန္တံ, အာစရိယာ’’တိ. ရာဇာ အမှာကံ အာဂတဒိဝသေယေဝ စတုမာသံ ဣဓ ဝသနတ္ထာယ ပဋိညံ ဂဏှိ. ‘‘ကထံ ဂမိဿထ, တာတာ’’တိ? ‘‘တုမှေဟိ အမှာကံ အနာစိက္ခိတွာဝ ပဋိညာ ဒိန္နာ, မယံ ဣဓ န သက္ကောမ ဝသိတုံ, ဣတော အဝိဒူရေ တုမှာကံ ပဝတ္တိဿဝနဋ္ဌာနေ ဝသိဿာမာ’’တိ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကမိံသု. ကပ္ပန္တေဝါသိကေန သဒ္ဓိံ အာစရိယော ဩဟီယိ.

过去，在波罗奈（Bārāṇasī）由梵授王（Brahmadatta）统治之时，有一位名叫计娑婆（Kesava）的国王舍弃王位，出家为仙人。听闻此事后，五百人随他一同出家。他被称为计娑婆苦行者（Kesavatāpasa）。他的理发师也随之出家，成为名叫迦婆（Kappaka）的亲传弟子。计娑婆苦行者与他的会众在雪山（Himavanta）住了八个月，雨季来临时，为食用盐与酸味食物而来到波罗奈乞食。国王见到他后心生净信，让他承诺在自己身边住四个月，并安排他住在御苑中，自己则早晚前去侍奉。其余的苦行者住了几日后，因象鸣等声音而受扰，心生厌离，便说：“老师，我们已心生厌离，要走了。”他问：“去哪里，孩子们？”他们答：“回雪山，老师。”老师说：“国王在我们到达的当天，就让我们承诺要在此住四个月。孩子们，你们要怎么走呢？”他们说：“您没有告知我们便作出了承诺，我们无法在此住下。我们将在离此不远、能听闻您消息之处住下。”他们顶礼之后便离开了。只有老师与亲传弟子迦婆留了下来。

ရာဇာ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂတော, ‘‘ကဟံ, အယျာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သဗ္ဗေ ဥက္ကဏ္ဌိတမှာတိ ဝတွာ ဟိမဝန္တံ ဂတာ, မဟာရာဇာ’’တိ အာဟ. ကပ္ပကောပိ န စိရဿေဝ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ အာစရိယေန ပုနပ္ပုနံ ဝါရိယမာနောပိ ‘‘န သက္ကောမီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ. ဣတရေသံ ပန သန္တိကံ အဂန္တွာ အာစရိယဿ ပဝတ္တိံ သုဏန္တော အဝိဒူရေ ဌာနေ ဝသိ. အပရဘာဂေ အာစရိယဿ အန္တေဝါသိကေ အနုဿရန္တဿ ကုစ္ဆိရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ရာဇာ ဝေဇ္ဇေဟိ တိကိစ္ဆာပေသိ, ရောဂေါ န ဝူပသမ္မတိ. တာပသော အာဟ – ‘‘ကိံ, မဟာရာဇ, ဣစ္ဆသိ မေ ရောဂဝူပသမ’’န္တိ? ‘‘ဘန္တေ, သစာဟံ သက္ကုဏေယျံ, ဣဒါနေဝ ဝေါ ဖာသုကံ ကရေယျ’’န္တိ. ‘‘မဟာရာဇ, သစေ မေ ဖာသုကံ ဣစ္ဆသိ, မံ အန္တေဝါသိကာနံ သန္တိကံ ပေသေဟီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ တံ မဉ္စကေ နိပဇ္ဇာပေတွာ နာရဒအမစ္စပ္ပမုခေ စတ္တာရော အမစ္စေ ‘‘မမ အယျဿ ပဝတ္တိံ ဉတွာ, မယှံ သာသနံ ပဟိဏေယျာထာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. ကပ္ပန္တေဝါသိကော အာစရိယဿ အာဂမနံ သုတွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ဣတရေ ‘‘ကဟ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ ကိရ ဝသန္တီ’’တိ အာဟ. တေပိ အာစရိယဿာဂမနဘာဝံ သုတွာ တတ္ထေဝ သမောသရိတွာ အာစရိယဿ ဥဏှောဒကံ ဒတွာ ဖလာဖလံ အဒံသု. တံ [Pg.219] ခဏညေဝ ရောဂေါ ဝူပသမ္မတိ. သော ကတိပါဟေနေဝ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော အဟောသိ. အထ နံ နာရဒေါ ပုစ္ဆိ –

国王前来侍奉，问道：“尊者们在何处？”他回答道：“大王，他们都说‘我们不乐于此’，说完便去了雪山(Himavanta)。”迦波迦(Kappaka)不久后也感到厌倦，虽然老师再三阻止，他仍说“我不能”，然后离去。但他没有去其他仙人那里，而是在不远处住下，听闻老师的消息。后来，老师因思念弟子们而得了腹疾。国王让医生们为他治疗，但病情并未平息。苦行者说：“大王，您是否希望我的病平息？”国王答道：“尊者，若我能办到，现在就愿您安乐。”苦行者说：“大王，若您希望我安乐，请将我送到弟子们那里去。”国王说：“好的，尊者。”便让他躺在卧榻上，派遣以那罗达(Nārada)大臣为首的四位大臣，嘱咐道：“了解我尊者的近况后，派人回报消息给我。”弟子迦波迦听闻老师前来，便前去迎接。当被问及其他人在何处时，他答道：“据说他们住在某某地方。”那些弟子也听闻老师到来的消息后，便聚集于彼处，为老师献上热水与大小果实。就在那一刻，他的病痛便平息了。仅数日后，他身色变得如同黄金。于是那罗达问他：

‘‘မနုဿိန္ဒံ ဇဟိတွာန, သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓိနံ;

ကထံ နု ဘဂဝါ ကေသီ, ကပ္ပဿ ရမတိ အဿမေ.

舍弃人中之主，具足一切欲乐；世尊结发仙人，何以乐于迦波迦(Kappaka)茅舍？

‘‘သာဒူနိ ရမဏီယာနိ, သန္တိ ဝက္ခာ မနောရမာ;

သုဘာသိတာနိ ကပ္ပဿ, နာရဒ ရမယန္တိ မံ.

那罗达(Nārada)，此地树木甜美悦意，令人心怡；迦波迦(Kappaka)所说善语，亦使我心欢喜。

‘‘သာလီနံ ဩဒနံ ဘုဉ္ဇေ, သုစိံ မံသူပသေစနံ;

ကထံ သာမာကနီဝါရံ, အလောဏံ ဆာဒယန္တိ တံ.

曾食香米饭，佐以净肉羹；如今无盐之野米，何以能令您满足？

‘‘သာဒုံ ဝါ ယဒိ ဝါသာဒုံ, အပ္ပံ ဝါ ယဒိ ဝါ ဗဟုံ;

ဝိဿတ္ထော ယတ္ထ ဘုဉ္ဇေယျ, ဝိဿာသပရမာ ရသာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၁၈၁-၁၈၄);

味美抑或不味美，量少抑或量多时，于信赖处受食则心安，信赖乃是至上之味。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေန္တော ‘‘တဒါ ရာဇာ မောဂ္ဂလ္လာနော အဟောသိ, နာရဒေါ သာရိပုတ္တော, ကပ္ပန္တေဝါသိကော အာနန္ဒော, ကေသဝတာပသော အဟမေဝါ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဧဝံ, မဟာရာဇ, ပုဗ္ဗေပိ ပဏ္ဍိတာ မာရဏန္တိကံ ဝေဒနံ ပတွာ ဝိဿာသိကဋ္ဌာနံ ဂမိံသု, မမ သာဝကာ တုမှာကံ သန္တိကေ ဝိဿာသံ န လဘန္တိ မညေ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ‘‘ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ မယာ ဝိဿာသံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ကထံ နု ခေါ ကရိဿာမီတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဉာတိဓီတရံ မမ ဂေဟေ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဧဝံ သန္တေ ‘ဒဟရာ စ သာမဏေရာ စ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဉာတိရာဇာ’တိ မမ သန္တိကံ ဝိဿတ္ထာ နိဗဒ္ဓံ အာဂမိဿန္တီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘ဧကံ မေ ဓီတရံ ဒေန္တူ’’တိ သာကိယာနံ သန္တိကံ သာသနံ ပေသေသိ. ‘‘ကတရဿ သကျဿ ဓီတာ’’တိ စ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဉတွာ အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ ဝတွာ ဒူတေ အာဏာပေသိ. ဒူတာ ဂန္တွာ သာကိယေ ဒါရိကံ ယာစိံသု. တေ သန္နိပတိတွာ, ‘‘ပက္ခန္တရိကော ရာဇာ, သစေ န ဒဿာမ, ဝိနာသေဿတိ နော, န ခေါ ပန အမှေဟိ ကုလေန သဒိသော, ကိံ နု ခေါ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ မန္တယိံသု. မဟာနာမော ‘‘မမ ဒါသိယာ ကုစ္ဆိမှိ ဇာတာ ဝါသဘခတ္တိယာ နာမ ဓီတာ ရူပသောဘဂ္ဂပ္ပတ္တာ အတ္ထိ, တံ ဒဿာမာ’’တိ ဝတွာ ဒူတေ အာဟ – ‘‘သာဓု, ရညော ဒါရိကံ ဒဿာမာ’’တိ. ‘‘သာ ကဿ, ဓီတာ’’တိ? ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ စူဠပိတုပုတ္တဿ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဓီတာ ဝါသဘခတ္တိယာ နာမာ’’တိ.

导师讲完此法，为作本生谭的连结时说：“当时，国王是目犍连，那罗达是舍利弗，迦波迦的弟子是阿难，而结发苦行者(Kesavatāpasa)就是我自己。”又说：“大王，往昔的智者们，即使遭受临终之苦，也会去往亲信之处。我想，我的弟子们在您这里，恐怕得不到亲信。”国王心想：“我应当与比丘僧团建立亲信关系，该如何做呢？应当将一位正等觉者的亲族之女迎入我的宫中。如此，年少比丘与沙弥们便会因‘国王是正等觉者的亲族’而安心地时常来我这里了。”思虑至此，他便向释迦族派遣使者传话：“请给我一位女儿。”并吩咐使者：“去问清楚是哪位释迦族人的女儿，了解之后再回来。”使者们前往释迦族求取女子。释迦族人聚集商议：“这位国王是外族，若我们不给，他会毁灭我们；但他与我族门第不相称，该如何是好？”摩诃男说：“我有一名婢女所生的女儿，名为瓦思芭刹帝利女(Vāsabhakhattiyā)，容貌端庄，可以把她送去。”于是他对使者说：“好的，我们会献给国王一位女子。”使者问：“她是谁的女儿？”答曰：“她是正等觉者叔父之子，释迦族人摩诃男的女儿，名为瓦思芭刹帝利女。”

တေ [Pg.220] ဂန္တွာ ရညော အာရောစယိံသု. ရာဇာ ‘‘ယဒိ ဧဝံ, သာဓု, သီဃံ အာနေထ, ခတ္တိယာ စ နာမ ဗဟုမာယာ, ဒါသိဓီတရမ္ပိ ပဟိဏေယျုံ, ပိတရာ သဒ္ဓိံ ဧကဘာဇနေ ဘုဉ္ဇန္တိံ အာနေယျာထာ’’တိ ပေသေသိ. တေ ဂန္တွာ, ‘‘ဒေဝ, တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဘုဉ္ဇန္တိံ ရာဇာ ဣစ္ဆတီ’’တိ အာဟံသု. မဟာနာမော ‘‘သာဓု, တာတာ’’တိ တံ အလင်္ကာရာပေတွာ အတ္တနော ဘောဇနကာလေ ပက္ကောသာပေတွာ တာယ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဘုဉ္ဇနာကာရံ ဒဿေတွာ ဒူတာနံ နိယျာဒေသိ. တေ တံ အာဒါယ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာ တုဋ္ဌမာနသော တံ ပဉ္စန္နံ ဣတ္ထိသတာနံ ဇေဋ္ဌိကံ ကတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ အဘိသိဉ္စိ. သာ န စိရဿေဝ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ.

他们前去禀告国王。国王派他们去并说道：“如果这样，很好，请尽快将她带来。但刹帝利诡计多端，他们可能会派来一位婢女的女儿。你们要带来那位与父亲在同一个食盘中用餐的女子。”他们前去说道：“大王，国王想要一位与您一同用餐的女子。”摩诃男说：“好的，诸位。”他让瓦思芭刹帝利女装饰一番，在自己用餐时叫她过来，向使者们展示了与她一同用餐的样子后，便将她交给了使者。他们带着她前往舍卫城(Sāvatthī)，将此事禀告国王。国王心生欢喜，立她为五百宫女之首，并为她举行灌顶仪式，立为第一王后。不久，她便生下了一位肤色金黄的儿子。

အထဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ရာဇာ ဒါရကဿ အယျကဿ သန္တိကံ ပေသေသိ ‘‘သကျရာဇဓီတာ ဝါသဘခတ္တိယာ ပုတ္တံ ဝိဇာတာ, ကိမဿ နာမံ ကရောမာ’’တိ? တံ ပန သာသနံ ဂဟေတွာ ဂတော အမစ္စော ထောကံ ဗဓိရဓာတုကော, သော ဂန္တွာ ရညော အယျကဿ အာရောစေသိ, သော တံ သုတွာ ‘‘ဝါသဘခတ္တိယာ ပုတ္တံ အဝိဇာယိတွာပိ သဗ္ဗဇနံ အဘိဘဝိ, ဣဒါနိ ပန ရညော အတိဝိယ ဝလ္လဘာ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ. ဗဓိရော အမစ္စော ‘‘ဝလ္လဘာ’’တိ ဝစနံ ဒုဿုတံ သုတွာ ‘‘ဝိဋဋူဘော’’တိ သလ္လက္ခေတွာ ရာဇာနံ ဥပဂန္တွာ, ‘‘ဒေဝ, ကုမာရဿ ကိရ ‘ဝိဋဋူဘော’တိ နာမံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ‘‘ပေါရာဏကံ နော ကုလသန္တကံ နာမံ ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ တံ နာမံ အကာသိ. အထဿ ဒဟရကာလေယေဝ ရာဇာ ‘‘သတ္ထု ပိယံ ကရောမီ’’တိ သေနာပတိဋ္ဌာနံ အဒါသိ.

到了为王子命名的那天，国王派人到王子的外祖父那里说：“释迦王之女瓦思芭刹帝利女产下一子，我们该为他取什么名字呢？”然而，那位奉命前去的臣子有些耳背。他去到王子的外祖父国王那里禀报，外祖父听后说道：“瓦思芭刹帝利女即便在未生子时，也已压倒众人，如今则将更受国王的宠爱。”耳背的臣子将“宠爱”一词错听为“毗琉璃”，便回去禀告国王说：“大王，据说应为王子取名为‘毗琉璃’。”国王心想：“这想必是我族中相传的古名。”于是便为他取了这个名字。之后，在王子年幼时，国王心想：“我要做一件令导师欢喜之事。”便授予他将军之位。

သော ကုမာရပရိဟာရေန ဝဍ္ဎန္တော သတ္တဝဿိကကာလေ အညေသံ ကုမာရာနံ မာတာမဟကုလတော ဟတ္ထိရူပကအဿရူပကာဒီနိ အာဟရိယမာနာနိ ဒိသွာ မာတရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, အညေသံ မာတာမဟကုလတော ပဏ္ဏာကာရော အာဟရီယတိ, မယှံ ကောစိ ကိဉ္စိ န ပေသေသိ, ကိံ တွံ နိမာတာ နိပိတာ’’တိ? အထ နံ သာ, ‘‘တာတ, တဝ သကျရာဇာနော မာတာမဟာ ဒူရေ ပန ဝသန္တိ, တေန တေ ကိဉ္စိ န ပေသေန္တီ’’တိ ဝဉ္စေသိ. သောဠသဝဿိကကာလေ, ‘‘အမ္မ, တဝ မာတာမဟကုလံ ပဿိတုကာမောမှီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘အလံ, တာတ, ကိံ တတ္ထ ဂန္တွာ ကရိဿတီ’’တိ ဝါရိယမာနောပိ ပုနပ္ပုနံ ယာစိ. အထဿ မာတာ ‘‘တေန ဟိ ဂစ္ဆာ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. သော ပိတု အာရောစေတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန နိက္ခမိ. ဝါသဘခတ္တိယာ ပုရေတရံ ပဏ္ဏံ ပေသေသိ – ‘‘အဟံ [Pg.221] ဣဓ သုခံ ဝသာမိ, မာဿ ကိဉ္စိ သာမိနော အန္တရံ ဒဿယိံသူ’’တိ. သာကိယာ ဝိဋဋူဘဿ အာဂမနံ ဉတွာ, ‘‘ဝန္ဒိတုံ န သက္ကောမာ’’တိ တဿ ဒဟရဒဟရေ ကုမာရေ ဇနပဒံ ပဟိဏိတွာ တသ္မိံ ကပိလပုရံ သမ္ပတ္တေ သန္ထာဂါရေ သန္နိပတိံသု. ကုမာရော တတ္ထ ဂန္တွာ အဋ္ဌာသိ.

那位毗琉璃(Viṭaṭūbha)在少年随从的簇拥下成长，七岁时，看到其他王子的外祖父家送来象形、马形等礼物，便问母亲：“母亲，其他王子的外祖父家都送来了礼物，为何没有人送任何东西给我？您是没有母亲，还是没有父亲呢？”于是她哄骗他说：“孩子，你的外祖父，那些释迦王，住在很远的地方，因此他们没有送任何东西给你。”到了十六岁时，他又说：“母亲，我想去拜见您的娘家。”虽然母亲劝阻道：“够了，孩子，去那里做什么呢？”但他依然再三请求。于是他的母亲只好同意：“既然如此，便去吧。”他禀告父王后，便带着大批随从出发了。瓦思芭刹帝利女(Vāsabhakhattiyā)事先派人送信说：“我在此生活安乐，请不要让我儿看出任何不妥之处。”释迦族人得知毗琉璃要来，心想：“我们不能向他行礼。”便将族中比他年幼的王子们送到乡下。当毗琉璃抵达迦毗罗卫城(Kapilapura)时，他们便聚集在议事堂中。王子到了那里后，便站在一旁。

အထ နံ ‘‘အယံ တေ, တာတ, မာတာမဟော, အယံ မာတုလော’’တိ ဝတွာ ဝန္ဒာပေသုံ. သော သဗ္ဗေ ဝန္ဒမာနော ဝိစရိတွာ ဧကမ္ပိ အတ္တာနံ ဝန္ဒန္တံ အဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ မံ ဝန္ဒန္တာ နတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သာကိယာ, ‘‘တာတ, တေ ကနိဋ္ဌကုမာရာ ဇနပဒံ ဂတာ’’တိ ဝတွာ တဿ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကရိံသု. သော ကတိပါဟံ ဝသိတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန နိက္ခမိ. အထေကာ ဒါသီ သန္ထာဂါရေ တေန နိသိန္နဖလကံ ‘‘ဣဒံ ဝါသဘခတ္တိယာယ ဒါသိယာ ပုတ္တဿ နိသိန္နဖလက’’န္တိ အက္ကောသိတွာ ပရိဘာသိတွာ ခီရောဒကေန ဓောဝိ. ဧကော ပုရိသော အတ္တနော အာဝုဓံ ပမုဿိတွာ နိဝတ္တော တံ ဂဏှန္တော ဝိဋဋူဘကုမာရဿ အက္ကောသနသဒ္ဒံ သုတွာ တံ ကာရဏံ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဝါသဘခတ္တိယာ ဒါသိယာ ကုစ္ဆိမှိ မဟာနာမသက္ကံ ပဋိစ္စ ဇာတာ’’တိ ဉတွာ ဗလကာယဿ ကထေသိ. ‘‘ဝါသဘခတ္တိယာ ကိရ ဒါသိဓီတာ’’တိ မဟာကောလာဟလံ အဟောသိ. တံ သုတွာ ဝိဋဋူဘော ‘‘ဧတေ တာဝ မမ နိသိန္နဖလကံ ခီရောဒကေန ဓောဝန္တု, အဟံ ပန ရဇ္ဇေ ပတိဋ္ဌိတကာလေ ဧတေသံ ဂလလောဟိတံ ဂဟေတွာ မမ နိသိန္နဖလကံ ဓောဝိဿာမီ’’တိ စိတ္တံ ပဋ္ဌပေသိ. တသ္မိံ သာဝတ္ထိံ ဂတေ အမစ္စာ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစယိံသု. ရာဇာ ‘‘မယှံ ဒါသိဓီတရံ အဒံသူ’’တိ သာကိယာနံ ကုဇ္ဈိတွာ ဝါသဘခတ္တိယာယ စ ပုတ္တဿ စ ဒိန္နပရိဟာရံ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒါသဒါသီဟိ လဒ္ဓဗ္ဗမတ္တမေဝ ဒါပေသိ.

于是，他们对他说：“孩子，这是你的外祖父，这是你的舅舅。”说完，便让他行礼。他四处向众人行礼后，不见有一人向自己行礼，便问道：“怎么，竟没有人向我行礼吗？”释迦族人说：“孩子，那些年幼的王子们都去地方了。”说完，便隆重地款待他。他住了几日，便带着大批随从离开了。其后，一名婢女在公堂(santhāgāra)中，用牛乳水冲洗他坐过的木板，边洗边辱骂道：“这是婢女瓦思芭刹帝利女(Vāsabhakhattiyā)的儿子坐过的木板！”有一位男子忘了带武器，返回去取时，听到了辱骂毗琉璃(Viṭaṭūbha)王子的声音，便询问缘由。在得知“瓦思芭刹帝利女是摩诃男(Mahānāma)释迦与一位婢女所生”之后，便将此事告知了军队。“瓦思芭刹帝利女原来是婢女的女儿！”此事引起了巨大的骚动。毗琉璃听后，便立下心念：“暂且让他们用牛乳水冲洗我坐过的木板，待我登上王位之时，我必将用他们的颈喉之血来洗我坐过的木板！”当他抵达舍卫城(Sāvatthī)后，大臣们将此事禀告了国王。国王心想：“他们竟将婢女的女儿给了我！”遂对释迦族人大为恼怒，剥夺了赐予瓦思芭刹帝利女及其子的待遇，只让他们领取男女奴仆所应得的份例。

တတော ကတိပါဟစ္စယေန သတ္ထာ ရာဇနိဝေသနံ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. ရာဇာ အာဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ ကိရ ဉာတကေဟိ ဒါသိဓီတာ မယှံ ဒိန္နာ, တေနဿာ အဟံ သပုတ္တာယ ပရိဟာရံ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒါသဒါသီဟိ လဒ္ဓဗ္ဗမတ္တမေဝ ဒါပေသိ’’န္တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘အယုတ္တံ, မဟာရာဇ, သာကိယေဟိ ကတံ, ဒဒန္တေဟိ နာမ သမာနဇာတိကာ ဒါတဗ္ဗာ အဿ, တံ ပန, မဟာရာဇ, ဝဒါမိ, ဝါသဘခတ္တိယာ ခတ္တိယရာဇဓီတာ ခတ္တိယရညော ဂေဟေ အဘိသေကံ လဘိ. ဝိဋဋူဘောပိ ခတ္တိယရာဇာနမေဝ ပဋိစ္စ ဇာတော, မာတုဂေါတ္တံ [Pg.222] နာမ ကိံ ကရိဿတိ, ပိတုဂေါတ္တမေဝ ပမာဏန္တိ. ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာ ဒလိဒ္ဒိတ္ထိယာ ကဋ္ဌဟာရိကာယ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနံ အဒံသု, တဿာ စ ကုစ္ဆိမှိ ဇာတကုမာရော ဒွါဒသယောဇနိကာယ ဗာရာဏသိယာ ရဇ္ဇံ ပတွာ ကဋ္ဌဝါဟနရာဇာ နာမ ဇာတော’’တိ ကဋ္ဌဟာရိဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁.၇) ကထေသိ. ရာဇာ ဓမ္မကထံ သုတွာ ‘‘ပိတုဂေါတ္တမေဝ ကိရ ပမာဏ’’န္တိ တုဿိတွာ ဝါသဘခတ္တိယာယ စ ပုတ္တဿ စ ပကတိပရိဟာရမေဝ ဒါပေသိ.

其后数日，世尊前往王宫，在备好的座位上坐下。国王前来行礼后说：“尊者，听闻您的亲族将一位婢女的女儿给了我，因此我剥夺了她与儿子的待遇，只让他们领取男女奴仆所应得的份例。”世尊说：“大王，释迦族人所做之事不当。许人时，理应许与同等种姓者。然，大王，我且告知于你：瓦思芭刹帝利女是刹帝利王之女，在刹帝利王的宫中接受了灌顶；毗琉璃亦是缘于刹帝利王而生。母亲的族姓算得了什么？父亲的族姓才是标准。”于是，世尊讲述了《拾薪女本生》(Kaṭṭhahāri-jātaka)：“古时的智者们曾将首席王后的位置授予一位贫穷的拾薪女，而她腹中所生的王子，后来获得了十二由旬之广的波罗奈(Bārāṇasī)的王位，名为‘运柴王’(Kaṭṭhavāhanarāja)。”国王听闻此番法说，心生欢喜，念道：“原来父亲的族姓才是标准！”于是，便让他们恢复了瓦思芭刹帝利女及其子的原有待遇。

ဗန္ဓုလသေနာပတိဿပိ ခေါ ကုသိနာရာယံ မလ္လရာဇဓီတာ မလ္လိကာ နာမ ဘရိယာ ဒီဃရတ္တံ ပုတ္တံ န ဝိဇာယိ. အထ နံ ဗန္ဓုလော ‘‘အတ္တနော ကုလဃရမေဝ ဂစ္ဆာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. သာ ‘‘သတ္ထာရံ ဒိသွာဝ ဂမိဿာမီ’’တိ ဇေတဝနံ ပဝိသိတွာ တထာဂတံ ဝန္ဒိတွာ ဌိတာ, ‘‘ကဟံ ဂစ္ဆသီ’’တိ ဝုတ္တာ ‘‘သာမိကော မံ ဘန္တေ, ကုလဃရံ ပေသေတီ’’ အာဟ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘ဝဉ္ဈာ ကိရသ္မိ အပုတ္တိကာ’’တိ. ‘‘ယဒိ ဧဝံ, ဂမနကိစ္စံ နတ္ထိ, နိဝတ္တဿူ’’တိ. သာ တုဋ္ဌမာနသာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိဝေသနံ ဂန္တွာ ‘‘ကသ္မာ နိဝတ္တာသီ’’တိ ဝုတ္တာ ‘‘ဒသဗလေန နိဝတ္တိတာမှီ’’တိ အာဟ ဗန္ဓုလော ‘‘ဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ ဒီဃဒဿိနာ ကာရဏ’’န္တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. သာ န စိရဿေဝ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိတွာ ဥပ္ပန္နဒါဟဠာ ‘‘ဒေါဟဠော မေ ဥပ္ပန္နော’’တိ အာရောစေသိ. ‘‘ကိံ ဒေါဟဠော’’တိ? ‘‘ဝေသာလိနဂရေ ဂဏရာဇကုလာနံ အဘိသေကမင်္ဂလပေါက္ခရဏိယံ ဩတရိတွာ နှတွာ ပါနီယံ ပါတုကာမာမှိ, သာမီ’’တိ. ဗန္ဓုလော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ သဟဿထာမဓနုံ ဂဟေတွာ တံ ရထံ အာရောပေတွာ သာဝတ္ထိတော နိက္ခမိတွာ ရထံ ပါဇေန္တော မဟာလိလိစ္ဆဝိနော ဒိန္နဒွါရေန ဝေသာလိံ ပါဝိသိ. မဟာလိလိစ္ဆဝိနော စ ဒွါရသမီပေ ဧဝ နိဝေသနံ ဟောတိ. သော ရထဿ ဥမ္မာရေ ပနိဃာတသဒ္ဒံ သုတွာဝ ‘‘ဗန္ဓုလဿ ရထသဒ္ဒေါ ဧသော, အဇ္ဇ လိစ္ဆဝီနံ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ အာဟ.

班度拉将军也有一位在古西那罗(Kusinārā)的妻子，名叫茉莉，是末罗王的女儿。她长久以来没有生育儿子。于是班度拉遣她道：“你回自己娘家去吧。”她说：“我要先去拜见世尊再回去。”于是她便去了祇陀林，礼拜如来后站在一旁。佛陀问：“你要去哪里？”她回答说：“尊者，我夫君要送我回娘家。”“是何缘故？”“因为我是个不孕无子之人。”佛陀说：“若是如此，就不必去了，回去吧。”她很高兴，顶礼世尊后回到家中。当被问及“你为何又回来了？”时，她说：“是十力者让我回来的。”班度拉心想：“远见者必已见到因由。”便同意了。不久，她便怀了孕，生起了孕期渴求，她告诉丈夫：“我有了渴求。”“你有什么渴求？”“夫君，我想进入毗舍离城中众统治家族的灌顶吉祥池，沐浴并喝那里的水。”班度拉说：“好的。”于是他拿起千力弓，让她上了车，从舍卫城(Sāvatthī)出发，驾着马车，从分配给离车人摩诃离的城门进入了毗舍离。而离车人摩诃离的住所就在城门附近。他一听到车子撞击门槛之声，便说：“这是班度拉的车声，今日离车族将有灾祸了。”

ပေါက္ခရဏိယာ အန္တော စ ဗဟိ စ အာရက္ခာ ဗလဝတီ, ဥပရိ လောဟဇာလံ ပတ္ထဋံ, သကုဏာနမ္ပိ ဩကာသော နတ္ထိ. ဗန္ဓုလသေနာပတိ ပန ရထာ ဩတရိတွာ အာရက္ခကေ မနုဿေ ဝေတ္တေန ပဟရန္တော ပလာပေတွာ လောဟဇာလံ ဆိန္ဒိတွာ အန္တောပေါက္ခရဏီယံ ဘရိယံ နှာပေတွာ သယမ္ပိ နှတွာ ပုန တံ ရထံ အာရောပေတွာ နဂရာ နိက္ခမိတွာ အာဂတမဂ္ဂေနေဝ ပါယာသိ. တေ အာရက္ခမနုဿာ လိစ္ဆဝိရာဇူနံ အာရောစေသုံ. လိစ္ဆဝိရာဇာနော ကုဇ္ဈိတွာ ပဉ္စ ရထသတာနိ အာရုယှ ‘‘ဗန္ဓုလမလ္လံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ နိက္ခမိံသု. တံ ပဝတ္တိံ [Pg.223] မဟာလိဿ အာရောစေသုံ. မဟာလိ, ‘‘မာ ဂမိတ္ထ, သော ဟိ ဝေါ သဗ္ဗေ ဃောတေဿတီ’’တိ အာဟ. တေပိ ‘‘မယံ ဂမိဿာမ ဧဝါ’’တိ ဝဒိံသု. ‘‘တေန ဟိ တဿ ရထစက္ကဿ ယာဝ နာဘိတော ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌဋ္ဌာနံ ဒိသွာ နိဝတ္တေယျာထ, တတော အနိဝတ္တန္တာ ပုရတော အသနိသဒ္ဒံ ဝိယ သုဏိဿထ, တမှာ ဌာနာ နိဝတ္တေယျာထ. တတော အနိဝတ္တန္တာ တုမှာကံ ရထဓုရေသု ဆိဒ္ဒံ ပဿိဿထ, တမှာ ဌာနာ နိဝတ္တေယျာထ, ပုရတော မာ ဂမိတ္ထာ’’တိ. တေ တဿ ဝစနေန အနိဝတ္တိတွာ တံ အနုဗန္ဓိံသု ဧဝ. မလ္လိကာ ဒိသွာ, ‘‘ရထာ, သာမိ, ပညာယန္တီ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ ဧကဿေဝ ရထဿ ပညာယနကာလေ မံ အာရောစေယျာသီ’’တိ. သာ ယဒါ သဗ္ဗေ ရထာ ဧကော ဝိယ ဟုတွာ ပညာယိံသု, တဒါ ‘‘ဧကမေဝ, သာမိ, ရထသီသံ ပညာယတီ’’တိ အာဟ. ဗန္ဓုလော ‘‘တေန ဟိ ဣမာ ရသ္မိယော ဂဏှာဟီ’’တိ တဿာ ရသ္မိယော ဒတွာ ရထေ ဌိတောဝ ဓနုံ အာရောပေသိ, ရထစက္ကံ ယာဝ နာဘိတော ပထဝိံ ပါဝိသိ.

该池内外守备森严，其上覆有铁网，连飞鸟亦无隙可入。班度拉(Bandhula)将军则下车，用杖击打守卫，将他们赶走，然后斩断铁网，进入池中让妻子沐浴，自己也沐浴后，又让她上车，出城沿来路返回。那些守卫将此事报告给离车(Licchavi)诸王。离车诸王大怒，乘五百辆战车而出，道：“我等必擒班度拉与茉莉夫人(Mallikā)！”此事亦有人报知摩诃离(Mahāli)。摩诃离说：“切勿前去，他会将尔等尽数诛杀。”彼等却道：“我等必往。”“那么，当你们看到他的车轮陷入地面深及轮毂时，就该返回；若不返回，你们将在前方听到如霹雳般的声音，那时就该从那地方返回；若还不返回，你们将看到你们的车辕上出现了孔洞，那时就该从那地方返回，切勿再往前行。”彼等不听其言，径直追去。茉莉夫人看见后说：“夫君，可见有战车前来。”“那么，当只能看见一辆战车时，再告诉我。”当所有战车汇成一体，看似一辆时，她便说：“夫君，现仅见一车之首。”班度拉说：“那么，你抓住这些缰绳。”他把缰绳交给她后，立于车上张弓，车轮便陷入地面，深及轮毂。

လိစ္ဆဝိနော တံ ဌာနံ ဒိသွာပိ န နိဝတ္တိံသု. ဣတရော ထောကံ ဂန္တွာ ဇိယံ ပေါထေသိ, အသနိသဒ္ဒေါ ဝိယ အဟောသိ. တေ တတောပိ န နိဝတ္တိံသု, အနုဗန္ဓန္တာ ဂစ္ဆန္တေဝ. ဗန္ဓုလော ရထေ ဌိတကောဝ ဧကသရံ ခိပိ, သော ပဉ္စန္နံ ရထသတာနံ ရထသီသေ ဆိဒ္ဒံ ကတွာ ပဉ္စ ရာဇသတာနိ ပရိကရဗန္ဓနဋ္ဌာနေ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ပထဝိံ ပါဝိသိ. တေ အတ္တနော ပဝိဒ္ဓဘာဝံ အဇာနိတွာ, ‘‘တိဋ္ဌ, ရေ, တိဋ္ဌ, ရေ’’တိ ဝဒန္တာ အနုဗန္ဓိံသု ဧဝ. ဗန္ဓုလော ရထံ ဌပေတွာ ‘‘တုမှေ မတကာ, မတကေဟိ သဒ္ဓိံ မယှံ ယုဒ္ဓံ နာမ နတ္ထီ’’တိ အာဟ. ‘‘မတကာ နာမ အမှာဒိသာ န ဟောန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သဗ္ဗပစ္ဆိမဿ ပရိကရံ မောစေထာ’’တိ. တေ မောစယိံသု. သော မုတ္တမတ္တေ ဧဝ မရိတွာ ပတိတော. အထ တေ သဗ္ဗေပိ ‘‘တုမှေ ဧဝရူပါ, အတ္တနော ဃရာနိ ဂန္တွာ သံဝိဓာတဗ္ဗံ သံဝိဒဟိတွာ ပုတ္တဒါရံ အနုသာသိတွာ သန္နာဟံ မောစေထာ’’တိ အာဟ. တေ တထာ ကတွာ သဗ္ဗေပိ ဇီဝိတက္ခယံ ပတ္တာ. ဗန္ဓုလောပိ မလ္လိကံ သာဝတ္ထိံ အာနေသိ. သာ သောဠသက္ခတ္တုံ ယမကေ ယမကေ ပုတ္တေ ဝိဇာယိ. သဗ္ဗေပိ သူရာ ထာမသမ္ပန္နာ အဟေသုံ, သဗ္ဗသိပ္ပာနံ နိပ္ဖတ္တိံ ပါပုဏိံသု. ဧကေကဿ ပုရိသသဟဿံ ပရိဝါရော အဟောသိ. ပိတရာ သဒ္ဓိံ ရာဇနိဝေသနံ ဂစ္ဆန္တေဟိ တေဟေဝ ရာဇင်္ဂဏံ ပရိပူရိ.

离车人(Licchavi)见到那个地方，也未折返。班度拉稍行一段，弹响弓弦，其声犹如雷鸣。他们从那里也未折返，仍紧追不舍。班度拉(Bandhula)立于车上，射出一箭。此箭穿透五百辆战车的前部，贯穿五百位国王穿戴甲胄之处，而后射入大地。他们不知自己已被射穿，喊着：“喂，站住！喂，站住！”继续追赶。班度拉停下战车说：“你们已是死人，我不与死人作战。”他们说：“我们这样的人，怎么会是死人？”班度拉说：“既然如此，就解开最后那人的甲胄吧。”他们便解开了。甲胄刚一解开，那人就倒地身亡。于是，他对所有那些人说：“你们也是如此。各自回家，安排好当办之事，嘱咐好妻儿，然后解开你们的甲胄吧。”他们照做之后，全都命尽而终。班度拉也将茉莉夫人(Mallikā)带回舍卫城(Sāvatthī)。她十六次生下双胞胎儿子。所有儿子都勇猛强健，精通一切技艺。每人皆有千名随从。当他们与父亲同去王宫时，仅他们一行便站满了整个王家庭院。

အထေကဒိဝသံ [Pg.224] ဝိနိစ္ဆယေ ကူဋဋ္ဋပရာဇိတာ မနုဿာ ဗန္ဓုလံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ မဟာဝိရဝံ ဝိရဝန္တာ ဝိနိစ္ဆယအမစ္စာနံ ကူဋဋ္ဋကရဏံ တဿ အာရောစေသုံ. သော ဝိနိစ္ဆယံ ဂန္တွာ တံ အဋ္ဋံ ဝိစာရေတွာ သာမိကမေဝ သာမိကံ အကာသိ. မဟာဇနော မဟာသဒ္ဒေန သာဓုကာရံ ပဝတ္တေတိ. ရာဇာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ တမတ္ထံ သုတွာ တုဿိတွာ သဗ္ဗေပိ တေ အမစ္စေ ဟာရေတွာ ဗန္ဓုလဿေဝ ဝိနိစ္ဆယံ နိယျာဒေသိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ သမ္မာ ဝိနိစ္ဆယိ. တတော တေ ပေါရာဏကဝိနိစ္ဆယိကာ အမစ္စာ ကိဉ္စိ လဉ္ဇံ အလဘန္တာ အပ္ပလာဘာ ဟုတွာ ‘‘ဗန္ဓုလော ရဇ္ဇံ ပတ္ထေတီ’’တိ ရာဇကုလေ ပရိဘိန္ဒိံသု. ရာဇာ တေသံ ကထံ သဒ္ဒဟိတွာ စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတုံ နာသက္ခိ. ‘‘ဣမသ္မိံ ဣဓေဝ ဃာတိယမာနေ ဂရဟာ မေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ပုန စိန္တေတွာ ပယုတ္တပုရိသေဟိ ပစ္စန္တံ ပဟာရာပေတွာ ဗန္ဓုလံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘ပစ္စန္တော ကိရ ကုပိတော, တဝ ပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ, စောရေ ဂဏှာဟီ’’တိ ပဟိဏိတွာ, ‘‘ဧတ္ထေဝဿ ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သီသံ ဆိန္ဒိတွာ အာဟရထာ’’တိ တေဟိ သဒ္ဓိံ အညေပိ သမတ္ထေ မဟာယောဓေ ပေသေသိ. တသ္မိံ ပစ္စန္တံ ဂစ္ဆန္တေယေဝ ‘‘သေနာပတိ ကိရ အာဂစ္ဆတီ’’တိ ပယုတ္တစောရာ ပလာယိံသု. သော တံ ပဒေသံ အာဝါသာပေတွာ သဏ္ဌာပေတွာ နိဝတ္တိ.

某日，在法庭上因奸计而败诉的人们，看见班度拉前来，便大声呼号，向他控诉审案大臣们的枉法行为。他便前往法庭，审查此案，将财物判归其主。大众高声喝彩。国王问：“这是什么声音？”听闻此事后心生欢喜，便罢免了所有那些大臣，将审案之权单独授予班度拉。从那时起，他便公正地审理案件。于是，那些旧日的审案大臣们得不到任何贿赂，收益甚少，便在王族中挑拨离间道：“班度拉觊觎王位。”国王听信了他们的话，无法克制自己的心。他又想：“若在此处杀他，我必遭指责。”于是又思忖，派人到边境制造动乱，然后召来班度拉，说：“据说边境叛乱，你带儿子们前去捉拿盗匪吧。”国王派遣了他，又另外派出一些能干的勇士与他们同行，并命令道：“就在那里，将他和他的三十二个儿子一并斩首，把头带回来。”当班度拉正前往边境时，那些被派去的盗匪一听“将军来了”，便都逃跑了。于是，他在那个地方安顿居民，平定秩序后便返回了。

အထဿ နဂရတော အဝိဒူရေ ဌာနေ တေ ယောဓာ ပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ သီသံ ဆိန္ဒိံသု. တံ ဒိဝသံ မလ္လိကာယ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ နိမန္တိတာ ဟောန္တိ. အထဿာ ပုဗ္ဗဏှေ ဧဝ ‘‘သာမိကဿ တေ သဒ္ဓိံ ပုတ္တေဟိ သီသံ ဆိန္န’’န္တိ ပဏ္ဏံ အာဟရိတွာ အဒံသု. သာ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ကဿစိ ကိဉ္စိ အဝတွာ ပဏ္ဏံ ဥစ္ဆင်္ဂေ ဌပေတွာ ဘိက္ခုသံဃမေဝ ပရိဝိသိ. အထဿာ ပရိစာရိကာယော ဘိက္ခူနံ ဘတ္တံ ဒတွာ သပ္ပိစာဋိံ အာဟရန္တိယော ထေရာနံ ပုရတော သပ္ပိစာဋိံ ဘိန္ဒိံသု. ဓမ္မသေနာပတိ ‘‘ဘေဒနဓမ္မံ ဘိန္နံ, န စိန္တိတဗ္ဗ’’န္တိ အာဟ. သာ ဥစ္ဆင်္ဂတော ပဏ္ဏံ နီဟရိတွာ ‘‘ဒွတ္တိံသာယ ပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ ပိတုသီသံ ဆိန္နန္တိ မေ ဣမံ ပဏ္ဏံ အာဟရိံသု, အဟံ ဣဒံ သုတွာပိ န စိန္တေမိ, သပ္ပိစာဋိယာ ဘိန္နာယ ကိံ စိန္တယိဿာမိ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ဓမ္မသေနာပတိ ‘‘အနိမိတ္တမနညာတံ, မစ္စာနံ ဣဓ ဇီဝိတ’’န္တိအာဒီနိ (သု. နိ. ၅၇၉) ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. သာပိ ဒွတ္တိံသ သုဏိသာယော ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘တုမှာကံ သာမိကာ နိရပရာဓာ အတ္တနော ပုရိမကမ္မဖလံ လဘိံသု[Pg.225], တုမှေ မာ သောစယိတ္ထ, မာ ပရိဒေဝိတ္ထ, ရညော ဥပရိ မနောပဒေါသံ မာ ကရိတ္ထာ’’တိ ဩဝဒိ.

其后，那些士兵在离城不远之处，将他与儿子们的头颅一并斩下。是日，茉莉夫人已邀请两位上首声闻及五百位比丘前来应供。清晨时分，有人送来书信，说：“你的丈夫与儿子们的头颅已被斩下。”她得知此事后，未对任何人言说，将书信置于怀中，继续供养比丘僧团。她的侍女们为比丘们献上饭食后，在端来酥油罐时，于长老们面前将其打碎。法将言：“有毁坏之法，自然毁坏，不必忧虑。”她从怀中取出书信说：“他们送来此信，说我丈夫与三十二个儿子的头颅已被斩下。我听闻此讯尚不忧虑，一个酥油罐破碎，又有何可忧虑呢，尊者？”法将说了“众生此世之生命，无有征兆，不可预知……”等偈颂（《经集》579），开示法义后，从座而起，返回精舍。她也召集三十二位儿媳，劝诫道：“你们的丈夫无罪，只是领受了自己宿业的果报。你们不要忧愁，不要悲泣，不要对国王心生怨恨。”

ရညော စရပုရိသာ တံ ကထံ သုတွာ ဂန္တွာ တေသံ နိဒ္ဒေါသဘာဝံ ရညော ကထယိံသု. ရာဇာ သံဝေဂပ္ပတ္တော တဿာ နိဝေသနံ ဂန္တွာ မလ္လိကဉ္စ သုဏိသာယော စဿာ ခမာပေတွာ မလ္လိကာယ ဝရံ အဒါသိ. သာ ‘‘ဝရော ဂဟိတော မေ ဟောတူ’’တိ ဝတွာ တသ္မိံ ဂတေ မတကဘတ္တံ ဒတွာ နှတွာ ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဒေဝ, တုမှေဟိ မယှံ ဝရော ဒိန္နော, မယှဉ္စ အညေန အတ္ထော နတ္ထိ, ဒွတ္တိံသာယ မေ သုဏိသာနံ မမဉ္စ ကုလဃရဂမနံ အနုဇာနာထာ’’တိ အာဟ. ရာဇာ သမ္ပဋိစ္ဆိ. သာ ဒွတ္တိံသ သုဏိသာယော ယထာသကာနိ ကုလာနိ ပေသေသိ, သယမ္ပိ ကုသိနာရာနဂရေ အတ္တနော ကုလဃရံ အဂမာသိ.

国王的密探听闻此言，便前去向国王禀告了她们的无辜。国王心生惊惧，前往她的住所，向茉莉夫人(Mallikā)及其儿媳们请求原谅，并赐予茉莉夫人一个恩惠。她说：“愿我领受此恩惠。”说完，她便在那屋里为亡者供养饭食，沐浴之后，前去拜见国王，顶礼后说：“大王，您已赐予我一个恩惠，但我别无他求，只请允许我与我的三十二位儿媳返回各自的娘家。”国王应允了。于是她将三十二位儿媳送回各自的娘家，自己也去了古西那罗(Kusinārā)城的娘家。

ရာဇာပိ ဗန္ဓုလသေနာပတိနော ဘာဂိနေယျဿ ဒီဃကာရာယနဿ နာမ သေနာပတိဋ္ဌာနံ အဒါသိ. သော ပန ‘‘မာတုလော မေ ဣမိနာ မာရိတော’’တိ ရညော ဩတာရံ ဂဝေသန္တော ဝိစရတိ. ရာဇာပိ နိရပရာဓဿ ဗန္ဓုလဿ မာရိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟုတွာ စိတ္တဿာဒံ န လဘတိ, ရဇ္ဇသုခံ နာနုဘောတိ. တဒါ သတ္ထာ သကျာနံ မေဒါဠုပံ နာမ နိဂမံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ. ရာဇာ တတ္ထ ဂန္တွာ အာရာမတော အဝိဒူရေ ခန္ဓာဝါရံ နိဝါသေတွာ, ‘‘မန္ဒေန ပရိဝါရေန သတ္ထာရံ ဝန္ဒိဿာမီ’’တိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပဉ္စရာဇာကကုဓဘဏ္ဍာနိ ဒီဃကာရာယနဿ ဒတွာ ဧကကောဝ ဂန္ဓကုဋိံ ပါဝိသိ. သဗ္ဗံ ဓမ္မစေတိယသုတ္တနိယာမေန (မ. နိ. ၂.၃၆၄ အာဒယော) ဒီပေတဗ္ဗံ. တသ္မိံ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိဋ္ဌေ ဒီဃကာရာယနော တာနိ ပဉ္စ ရာဇကကုဓဘဏ္ဍာနိ ဂဟေတွာ ဝိဋဋူဘံ ရာဇာနံ ကတွာ ရညော ဧကံ အဿံ ဧကဉ္စ ဥပဋ္ဌာနကာရိကံ မာတုဂါမံ ဌပေတွာ နိဝတ္တေတွာ သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ.

国王便将将军之位授予了班度拉(Bandhula)将军的外甥，一个名叫提伽迦罗延(Dīghakārāyana)的人。然而此人却想着：“我舅舅就是被这国王所杀”，并四处寻找机会对付国王。国王也自从杀害了无辜的班度拉之后，一直心怀悔恨，心中不得安宁，也无法享受为王之乐。那时，世尊正依止于释迦族一个名叫弥达卢波(Medāḷupa)的市镇而住。国王去到那里，在离寺院不远处扎营后，心想：“我将带着少量随从去礼拜世尊。”于是他前往寺院，将五种王权象征物交给提伽迦罗延后，独自一人进入了孤邸。此处一切应依《法祠经》(Dhammacetiya Sutta)之例来解释（《中部》第二册第364页等）。当国王进入孤邸后，提伽迦罗延便拿着那五种王权象征物，拥立毗琉璃(Viṭaṭūbha)为王，只给国王留下一匹马和一个侍女，然后返回了舍卫城(Sāvatthī)。

ရာဇာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ပိယကထံ ကထေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိက္ခန္တော သေနံ အဒိသွာ တံ မာတုဂါမံ ပုစ္ဆိတွာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ, ‘‘အဟံ ဘာဂိနေယျံ အာဒါယ ဂန္တွာ, ဝိဋဋူဘံ ဂဟေဿာမီ’’တိ ရာဇဂဟနဂရံ ဂစ္ဆန္တော ဝိကာလေ ဒွါရေသု ပိဒဟိတေသု နဂရံ ပတွာ ဧကိဿာ သာလာယ နိပဇ္ဇိတွာ ဝါတာတပေဟိ ကိလန္တော ရတ္တိဘာဂေ တတ္ထေဝ ကာလမကာသိ. ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ, ‘‘ဒေဝ, ကောသလနရိန္ဒ အနာထော ဇာတောသီ’’တိ ဝိပ္ပလပန္တိယာ [Pg.226] တဿာ ဣတ္ထိယာ သဒ္ဒံ သုတွာ ရညော အာရောစေသုံ. သော မာတုလဿ မဟန္တေန သက္ကာရေန သရီရကိစ္စံ ကာရေသိ.

憍萨罗(Kosala)王与世尊亲切交谈，顶礼世尊后离去。他不见军队，便询问那位王后，听闻事情的经过后，说道：“我将带上我的外甥去抓捕毗琉璃(Viṭaṭūbha)。”他前往王舍城(Rājagaha)时，因非时抵达，城门已关，便在一间客堂里躺下。由于为风热所苦而疲惫，他当夜就在那里去世了。天亮时，人们听闻那王后哭喊着：“大王，憍萨罗国主，您已无依无靠了！”便向国王禀告。国王于是为舅父隆重地办理了后事。

ဝိဋဋူဘောပိ ရဇ္ဇံ လဘိတွာ တံ ဝေရံ သရိတွာ ‘‘သဗ္ဗေပိ သာကိယေ မာရေဿာမီ’’တိ မဟတိယာ သေနာယ နိက္ခမိ. တံ ဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ဉာတိသံဃဿ ဝိနာသံ ဒိသွာ, ‘‘ဉာတိသင်္ဂဟံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုဗ္ဗဏှသမယေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ, ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဂန္ဓကုဋိယံ သီဟသေယျံ ကပ္ပေတွာ, သာယနှသမယေ အာကာသေန ဂန္တွာ, ကပိလဝတ္ထုသာမန္တေ ဧကသ္မိံ ကဗရစ္ဆာယေ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. တတော ဝိဋဋူဘဿ ရဇ္ဇသီမာယ မဟန္တော သန္ဒစ္ဆာယော နိဂြောဓော အတ္ထိ. ဝိဋဋူဘော သတ္ထာရံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကိံ ကာရဏာ ဧဝရူပါယ ဥဏှဝေလာယ ဣမသ္မိံ ကဗရစ္ဆာယေ ရုက္ခမူလေ နိသီဒထ, ဧတသ္မိံ သန္ဒစ္ဆာယေ နိဂြောဓမူလေ နိသီဒထ, ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဟောတု, မဟာရာဇ, ဉာတကာနံ ဆာယာ နာမ သီတလာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဉာတကာနုရက္ခနတ္ထာယ သတ္ထာ အာဂတော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တိတွာ သာဝတ္ထိံယေဝ ပစ္စာဂမိ. သတ္ထာပိ ဥပ္ပတိတွာ ဇေတဝနမေဝ ဂတော.

毗琉璃(Viṭaṭūbha)获得王位后，忆起旧怨，心想：“我要杀尽所有释迦族人”，便率领大军出发。当日，世尊于黎明时分观察世间，见到亲族将遭毁灭，思忖道：“应当庇护亲族。”于是，他在上午行乞，乞食归来后，于香孤邸(gandhakuṭi)作狮子卧。傍晚时分，他经由空中而去，来到迦毗罗卫(Kapilavatthu)附近，坐在一棵树影稀疏的树下。从此过去，在毗琉璃的国境那边，有一棵浓荫清凉的大榕树。毗琉璃见到世尊，上前顶礼后说：“尊者，是何缘故，于此炎热之时，坐在这树影稀疏的树下？尊者，请到那棵浓荫清凉的榕树下坐吧。”世尊说：“大王，罢了，亲族之荫方为清凉。”毗琉璃心想：“世尊必定是为守护亲族而来。”于是顶礼世尊后便折返，径直回到舍卫城(Sāvatthī)。世尊也腾空而起，径直回到祇陀林(Jetavana)。

ရာဇာ သာကိယာနံ ဒေါသံ သရိတွာ ဒုတိယမ္ပိ နိက္ခမိတွာ တထေဝ သတ္ထာရံ ပဿိတွာ ပုန နိဝတ္တိ. တတိယဝါရေပိ နိက္ခမိတွာ တထေဝ သတ္ထာရံ ပဿိတွာ ပုန နိဝတ္တိ. စတုတ္ထဝါရေ ပန တသ္မိံ နိက္ခန္တေ သတ္ထာ သာကိယာနံ ပုဗ္ဗကမ္မံ ဩလောကေတွာ တေသံ ဧကဒိဝသံ နဒိယံ ဝိသပက္ခိပနပါပကမ္မဿ အပ္ပဋိဗာဟိယဘာဝံ ဉတွာ စတုတ္ထဝါရေ နာဂမာသိ. ဝိဋဋူဘော ‘‘သာကိယေ ဃာတေဿာမီ’’တိ မဟန္တေန ဗလကာယေန နိက္ခမိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပန ဉာတကာ အသတ္တဃာတကာ နာမ, အတ္တနာ မရန္တာပိ ပရေသံ ဇီဝိတံ န ဝေါရောပေန္တိ. တေ စိန္တယိံသု – ‘‘မယံ သုသိက္ခိတာ ကတဟတ္ထာ ကတူပါသနာ မဟိဿာသာ, န ခေါ ပန သက္ကာ အမှေဟိ ပရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ, အတ္တနော ကမ္မံ ဒဿေတွာ ပလာပေဿာမာ’’တိ တေ ကတသန္နာဟာ နိက္ခမိတွာ ယုဒ္ဓံ အာရဘိံသု. တေဟိ ခိတ္တာ သရာ ဝိဋဋူဘဿ ပုရိသာနံ အန္တရန္တရေန ဂစ္ဆန္တိ, ဖလကန္တရကဏ္ဏဆိဒ္ဒန္တရာဒီဟိ နိက္ခမန္တိ. ဝိဋဋူဘော ဒိသွာ နနု ဘဏေ ‘‘သာကိယာ အသတ္တဃာတကာမှာ’’တိ ဝဒန္တိ, အထ စ ပန မေ ပုရိသေ နာသေန္တီတိ.

国王忆起释迦族之过，第二次出兵时，亦于彼处得见世尊，于是再度退回。第三次出兵时，亦于彼处得见世尊，再度退回。至第四次出兵，世尊观察释迦族之宿业，了知其往昔于河中投毒的恶业已无法阻止，故第四次未再前往。毗琉璃(Viṭaṭūbha)心想：“我当屠灭释迦族人！”遂率大军出发。然而，正等觉者的亲族名为不持刀杖杀生者，纵使自身面临死亡，亦不夺他人之性命。彼等思惟：“我等训练有素，技艺精湛，勤习弓箭，为大弓手，然实不能杀害他人。我等当展示武艺，令其逃走。”于是彼等披甲上阵，开始交战。彼等所射之箭，从毗琉璃士兵之间的空隙穿过，由盾牌缝隙、耳孔之间等处飞出。毗琉璃见后言道：“喂！释迦族人不是说‘我等为不持刀杖杀生者’吗？如今却在杀害我的士兵！”

အထ [Pg.227] နံ ဧကော ပုရိသော အာဟ – ‘‘ကိံ သာမိ, နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေသီ’’တိ? ‘‘သာကိယာ မေ ပုရိသေ နာသေန္တီ’’တိ. ‘‘တုမှာကံ ကောစိ ပုရိသော မတော နာမ နတ္ထိ. ဣင်္ဃ တေ ဂဏာပေထာ’’တိ. ဂဏာပေန္တော ဧကဿပိ ခယံ န ပဿိ. သော တတော နိဝတ္တိတွာ ‘‘ယေ ယေ ပန ဘဏေ ‘သာကိယမှာ’တိ ဘဏန္တိ, သဗ္ဗေ မာရေထ, မာတာမဟဿ ပန မဟာနာမသက္ကဿ သန္တိကေ ဌိတာနံ ဇီဝိတံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. သာကိယာ ဂဟေတဗ္ဗဂဟဏံ အပဿန္တာ ဧကစ္စေ တိဏံ ဍံသိတွာ, ဧကစ္စေ နဠံ ဂဟေတွာ အဋ္ဌံသု. ‘‘တုမှေ သာကိယာ, နော’’တိ ပုစ္ဆိတာ ယသ္မာ တေ မရန္တာပိ မုသာဝါဒံ န ဘဏန္တိ, တသ္မာ တိဏံ ဍံသိတွာ ဌိတာ ‘‘နော သာကော, တိဏ’’န္တိ ဝဒန္တိ. နဠံ ဂဟေတွာ ဌိတာ ‘‘နော သာကော, နဠော’’တိ ဝဒန္တိ. ယေ စ မဟာနာမဿ သန္တိကေ ဌိတာ, တေ စ ဇီဝိတံ လဘိံသု. တေသု တိဏံ ဍံသိတွာ ဌိတာ တိဏသာကိယာ နာမ, နဠံ ဂဟေတွာ ဌိတာ နဠသာကိယာ နာမ ဇာတာတိ, ဝိဋဋူဘော အဝသေသေ ခီရပကေပိ ဒါရကေ အဝိဿဇ္ဇေတွာ ဃာတာပေန္တော လောဟိတနဒိံ ပဝတ္တေတွာ တေသံ ဂလလောဟိတေန ဖလကံ ဓောဝါပေသိ. ဧဝံ သာကိယဝံသော ဝိဋဋူဘေန ဥပစ္ဆိန္နော.

那时，有个人对毗琉璃（Viṭaṭūbha）说：“主公，您说什么呢？请回头看看。”毗琉璃说：“释迦族人正在杀害我的士兵。”那人说：“您的部下没有一人死亡。来，让他们清点人数。”他让人清点后，发现无一伤亡。于是他转身下令道：“喂！凡是自称‘我是释迦族人’的，全部杀掉！但站在我外祖父摩诃男（Mahānāma）释迦王身边的人，可以饶他们性命。”释迦族人见无所凭恃，有些人便口衔着草，有些人则手持着芦苇站着。当被问及“你们是释迦族人，还是不是？”时，因为他们即使面临死亡也不说妄语，所以口衔着草的人回答说：“不是释迦族，是草。”手持着芦苇的人回答说：“不是释迦族，是芦苇。”那些站在摩诃男身边的人，都保全了性命。他们之中，口衔着草的人被称为“草释迦”（Tiṇasākiyā），手持着芦苇的人被称为“芦苇释迦”（Naḷasākiyā）。毗琉璃将其余的人，连尚在哺乳的婴儿都不放过，全部杀害，血流成河，并命令用他们喉咙中的血来冲洗他的坐板。就这样，释迦族一脉被毗琉璃灭绝了。

သော မဟာနာမသက္ကံ ဂါဟာပေတွာ နိဝတ္တော ‘‘ပါတရာသဝေလာယ ပါတရာသံ ကရိဿာမီ’’တိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဩတရိတွာ ဘောဇနေ ဥပနီတေ ‘‘ဧကတောဝ ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ အယျကံ ပက္ကောသာပေသိ. ခတ္တိယာ ပန ဇီဝိတံ စဇန္တာပိ ဒါသိပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ န ဘုဉ္ဇန္တိ. တသ္မာ မဟာနာမော ဧကံ သရံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကိလိဋ္ဌဂတ္တောမှိ, နှာယိဿာမိ, တာတာ’’တိ အာဟ. ‘‘သာဓု, အယျက, နှာယထာ’’တိ. သော ‘‘အယံ မံ ဧကတော အဘုဉ္ဇန္တံ ဃာတေဿတိ, သယမေဝ မေ မတံ သေယျော’’တိ ကေသေ မုဉ္စိတွာ အဂ္ဂေ ဂဏ္ဌိံ ကတွာ ကေသေသု ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကေ ပဝေသေတွာ ဥဒကေ နိမုဇ္ဇိ. တဿ ဂုဏတေဇေန နာဂဘဝနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. နာဂရာဇာ ‘‘ကိံ နု ခေါ’’တိ ဥပဓာရေန္တော တံ ဉတွာ တဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ တံ အတ္တနော ဖဏေ နိသီဒါပေတွာ နာဂဘဝနံ ပဝေသေသိ. သော ဒွါဒဿ ဝဿာနိ တတ္ထေဝ ဝသိ. ဝိဋဋူဘောပိ ‘‘မယှံ အယျကော ဣဒါနိ အာဂမိဿတိ, ဣဒါနိ အာဂမိဿတီ’’တိ အာဂမယမာနောဝ နိသီဒိ. တသ္မိံ အတိစိရာယန္တေ သရံ ဝိစိနာပေတွာ ဒီပါလောကေန ပုရိသဗ္ဘန္တရာနိပိ ဩလောကေတွာ အဒိသွာ ‘‘ဂတော ဘဝိဿတီ’’တိ ပက္ကာမိ. သော [Pg.228] ရတ္တိဘာဂေ အစိရဝတိံ ပတွာ ခန္ဓာဝါရံ နိဝါသေသိ. ဧကစ္စေ အန္တောနဒိယံ ဝါလုကာပုလိနေ နိပဇ္ဇိံသု, ဧကစ္စေ ဗဟိထလေ, အန္တောနိပန္နေသုပိ ပုဗ္ဗေ အကတပါပကမ္မာ အတ္ထိ, ဗဟိနိပန္နေသုပိ ပုဗ္ဗေ ကတပါပကမ္မာ အတ္ထိ, တေသံ နိပန္နဋ္ဌာနေသု ကိပိလ္လိကာ ဥဋ္ဌဟိံသု. တေ ‘‘မယှံ နိပန္နဋ္ဌာနေ ကိပိလ္လိကာ, မယှံ နိပန္နဋ္ဌာနေ ကိပိလ္လိကာ’’တိ ဥဋ္ဌဟိတွာ အကတပါပကမ္မာ ဥတ္တရိတွာ ထလေ နိပဇ္ဇိံသု, ကတပါပကမ္မာ ဩတရိတွာ ဝါလုကာပုလိနေ နိပဇ္ဇိံသု. တသ္မိံ ခဏေ မဟာမေဃော ဥဋ္ဌဟိတွာ ဃနဝဿံ ဝဿိ. နဒိယာ ဩဃော အာဂန္တွာ ဝိဋဋူဘံ သဒ္ဓိံ ပရိသာယ သမုဒ္ဒမေဝ ပါပေသိ. သဗ္ဗေ တတ္ထ မစ္ဆကစ္ဆပဘက္ခာ အဟေသုံ.

他俘获释迦族人摩诃男(Mahānāma)后返回，心想：“我将在早餐时间用餐。”他在一处地方停下，当食物备好时，他说：“我们一起用餐。”便派人去请他的祖父。然而，刹帝利即使舍弃生命，也不与婢女之子共食。因此，摩诃男看了一眼池塘说：“孙儿，我身子脏了，要去沐浴。”“好的，祖父，请沐浴吧。”他想：“此人见我不与他共食，定会杀我，我不如自己死去。”于是他解开头发，在发梢打了个结，将大脚趾伸入发结中，沉入了水里。由于他的功德之力，龙宫感到了灼热。龙王想：“这是怎么回事？”经探查后知道了原委，便来到他身边，让他坐在自己的头蓬上，将他带入了龙宫。他在那里住了十二年。毗琉璃(Viṭaṭūbha)则一直坐着等待，心想：“我祖父现在就回来了，现在就回来了。”等了许久，他命人搜索池塘，并用灯火连人们的脚下与衣物之间都查看了，但没有看见，便说：“想必是走了。”于是离去。他在夜间抵达阿致罗筏底(Aciravatī)河，安营扎寨。有些人睡在河中的沙洲上，有些人睡在岸上。睡在河中的人中，有过去未造恶业者；而睡在岸上的人中，有过去曾造恶业者。他们躺卧之处生出了蚂蚁。他们喊着：“我睡的地方有蚂蚁！我睡的地方有蚂蚁！”便起身。于是，那些未造恶业的人上到岸上躺下，而那些曾造恶业的人则下到沙洲上躺下。就在那时，一朵大云升起，下起倾盆大雨。河中洪水涌来，将毗琉璃连同其随从一起冲入了大海。他们在那里全都成了鱼鳖的食物。

မဟာဇနော ကထံ သမုဋ္ဌာပေသိ ‘‘သာကိယာနံ မရဏံ အယုတ္တံ, ‘ဧဝံ နာမ ကောဋ္ဋေတွာ ကောဋ္ဋေတွာ သာကိယာ မာရေတဗ္ဗာ’တိ အနနုစ္ဆဝိကမေတ’’န္တိ. သတ္ထာ တံ ကထံ သုတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ကိဉ္စာပိ သာကိယာနံ ဧဝံ မရဏံ အယုတ္တံ, ပုဗ္ဗေ ကတပါပကမ္မဝသေန ပန ယုတ္တမေဝေတေဟိ လဒ္ဓ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဧတေ ပုဗ္ဗေ အကံသူ’’တိ? သဗ္ဗေ ဧကတော ဟုတွာ နဒိယံ ဝိသံ ပက္ခိပိံသူတိ. ပုနေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယံ ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘ဝိဋဋူဘော ဧတ္တကေ သာကိယေ မာရေတွာ အာဂစ္ဆန္တော အတ္တနော မနောရထေ မတ္ထကံ အပ္ပတ္တေယေဝ ဧတ္တကံ ဇနံ အာဒါယ မဟာသမုဒ္ဒေ မစ္ဆကစ္ဆပဘက္ခော ဇာတော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဣမေသံ သတ္တာနံ မနောရထေ မတ္ထကံ အပ္ပတ္တေယေဝ မစ္စုရာဇာ သုတ္တံ ဂါမံ အဇ္ဈောတ္ထရန္တော မဟောဃော ဝိယ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ဆိန္ဒိတွာ စတူသု အပါယသမုဒ္ဒေသု နိမုဇ္ဇာပေတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

众人议论道：“释迦族人之死实为不当，‘竟被如此反复捶击而杀害’，此事甚不相称。”导师听闻此议论后说道：“诸比丘，于此生中，释迦族人如是死去固然不当，然依其往昔所造之业，他们所得的果报亦是恰如其分。”“世尊，他们往昔所造何业？”“他们曾共同向河中投毒。”又有一日，比丘们于法堂中议论道：“毗琉璃(Viṭaṭūbha)杀害了如此多的释迦族人，于归途中，心愿尚未圆满，便带着这么多人，成了大洋中鱼鳖之食。”导师前来问道：“诸比丘，汝等现今集于一处，共论何事？”当被告知是此议论时，世尊说道：“此等众生心愿未达圆满，死王便已如洪水淹没沉睡的村庄一般，截断其命根，使其沉入四恶趣之海。”说罢，便诵出此偈：

၄၇.

47.

‘‘ပုပ္ဖာနိ ဟေဝ ပစိနန္တံ, ဗျာသတ္တမနသံ နရံ;

သုတ္တံ ဂါမံ မဟောဃောဝ, မစ္စု အာဒါယ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

采集诸花者，其人心爱著； 如瀑流睡村，死神捉将去。

တတ္ထ ဗျာသတ္တမနသံ နရန္တိ သမ္ပတ္တေ ဝါ အသမ္ပတ္တေ ဝါ လဂ္ဂမာနသံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ မာလာကာရော ပုပ္ဖာရာမံ ပဝိသိတွာ ‘‘ပုပ္ဖာနိ ပစိနိဿာမီ’’တိ တတော ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ အညမညံ ဝါ ဂစ္ဆံ ပတ္ထေန္တော သကလေ ပုပ္ဖာရာမေ မနံ ပေသေတိ, ‘‘ဣတော စိတော စ ပုပ္ဖာနိ ပစိနိဿာမီ’’တိ တတော ပုပ္ဖာနိ အဂ္ဂဟေတွာ အညတ္ထ မနံ ပေသေသိ, တမေဝ ဂစ္ဆံ ပစိနန္တော [Pg.229] ပမာဒမာပဇ္ဇတိ, ဧဝမေဝ ဧကစ္စော ပုပ္ဖာရာမသဒိသံ ပဉ္စကာမဂုဏမဇ္ဈံ ဩတရိတွာ မနောရမံ ရူပံ လဘိတွာ မနောရမာနံ သဒ္ဒဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ အညတရံ ပတ္ထေတိ. အညော တေသု ဝါ အညတရံ လဘိတွာ အညတရံ ပတ္ထေတိ, ရူပမေဝ ဝါ လဘိတွာ အညံ အပတ္ထေန္တော တမေဝ အဿာဒေတိ, သဒ္ဒါဒီသု ဝါ အညတရံ. ဧသေဝ နယော ဂေါမဟိံသဒါသိဒါသခေတ္တဝတ္ထုဂါမနိဂမဇနပဒါဒီသု, ပဗ္ဗဇိတာနမ္ပိ ပရိဝေဏဝိဟာရပတ္တစီဝရာဒီသူတိ ဧဝံ ပဉ္စကာမဂုဏသင်္ခါတာနိ ပုပ္ဖာနိ ဧဝ ပစိနန္တံ သမ္ပတ္တေ ဝါ အသမ္ပတ္တေ ဝါ ကာမဂုဏေ ဗျာသတ္တမနသံ နရံ. သုတ္တံ ဂါမန္တိ ဂါမဿ ဂေဟဘိတ္တိအာဒီနံ ပန သုပနဝသေန သုပနံ နာမ နတ္ထိ, သတ္တာနံ ပန သုတ္တပမတ္တတံ ဥပါဒါယ သုတ္တော နာမ ဟောတိ. ဧဝံ သုတ္တံ ဂါမံ ဒွေ တီဏိ ယောဇနာနိ အာယတဂမ္ဘီရော မဟောဃောဝ မစ္စု အာဒါယ ဂစ္ဆတိ. ယထာ သော မဟောဃော ဣတ္ထိပုရိသဂေါမဟိံသကုက္ကုဋာဒီသု ကိဉ္စိ အနဝသေသေတွာ သဗ္ဗံ တံ ဂါမံ သမုဒ္ဒံ ပါပေတွာ မစ္ဆကစ္ဆပဘက္ခံ ကရောတိ, ဧဝမေဝ ဗျာသတ္တမနသံ နရံ မစ္စု အာဒါယ ဇီဝိတိန္ဒြိယမဿ ဆိန္ဒိတွာ စတူသု အပါယသမုဒ္ဒေသု နိမုဇ္ဇာပေတီတိ.

在此偈中，“心执着的人”（byāsattamanasaṃ naraṃ）是指心执着于已得或未得的欲乐者。此话意思是：譬如花匠进入花园，心想：“我要采花。”他未从那里取花，却因想采另一丛花而心散于整个花园，心想：“我要从这里、那里采花。”他未从那里取花，心又驰往别处，在采摘那一丛花时，他陷入了放逸。同样地，有人沉入如花园般的五欲中，得到悦意的色，又希求悦意的声、香、味、触之一；或于其中得到一者，又希求另一者；或只得到色，不希求其他，而品味着那色，于声等亦然。此理亦通于牛、水牛、男女奴仆、田地、地产、村庄、城镇、国土等。对出家人而言，则通于僧院区、寺院、衣钵等。以上即是对于采摘着名为五欲之花，心执着于已得或未得的欲乐之人的解释。“沉睡的村庄”（Suttaṃ gāmaṃ）：村庄的屋墙等并不会睡眠，而是因为其中的有情沉睡放逸，才被称为“沉睡”。死亡犹如二或三由旬长且深的大洪水，带走这沉睡的村庄。正如那大洪水不留下男女、牛、水牛、鸡等任何一者，将整个村庄带入大海，使其成为鱼鳖的食物；同样地，死亡带走心执着的人，斩断其命根，使其沉入四恶趣的大海中。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဒေသနာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等果位。此说法对大众饶有助益。

ဝိဋဋူဘဝတ္ထု တတိယံ.

毗琉璃的故事第三。

၄. ပတိပူဇိကကုမာရိဝတ္ထု

4. 敬夫童女的故事

ပုပ္ဖာနိ ဟေဝါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ပတိပူဇိကံ နာမ ကုမာရိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု တာဝတိံသဒေဝလောကေ သမုဋ္ဌိတံ.

以“犹如采花……”为始的此法说，是导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，缘于一位名叫“敬夫”(Patipūjikā)的少女而说的。其事发生在三十三天界(Tāvatiṃsa)。

တတ္ထ ကိရ မာလဘာရီ နာမ ဒေဝပုတ္တော အစ္ဆရာသဟဿပရိဝုတော ဥယျာနံ ပါဝိသိ. ပဉ္စသတာ ဒေဝဓီတရော ရုက္ခံ အာရုယှ ပုပ္ဖာနိ ပါတေန္တိ, ပဉ္စသတာ ပတိတာနိ ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ ဒေဝပုတ္တံ အလင်္ကရောန္တိ. တာသု ဧကာ ဒေဝဓီတာ ရုက္ခသာခါယမေဝ စုတာ, သရီရံ ဒီပသိခါ ဝိယ နိဗ္ဗာယိ. သာ သာဝတ္ထိယံ ဧကသ္မိံ ကုလဂေဟေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ ဇာတကာလေ [Pg.230] ဇာတိဿရာ ဟုတွာ ‘‘မာလဘာရီဒေဝပုတ္တဿ ဘရိယာမှီ’’တိ အနုဿရန္တီ ဝုဍ္ဎိမနွာယ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇံ ကတွာ သာမိကဿ သန္တိကေ အဘိနိဗ္ဗတ္တိံ ပတ္ထေသိ. သာ သောဠသဝဿကာလေ ပရကုလံ ဂတာပိ သလာကဘတ္တပက္ခိကဘတ္တဝဿာဝါသိကာဒီနိ ဒတွာ, ‘‘အယံ မေ သာမိကဿ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တနတ္ထာယ ပစ္စယော ဟောတူ’’တိ ဝဒတိ. အထဿာ ဘိက္ခူ ‘‘အယံ ကုမာရိကာ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ပတိမေဝ ပတ္ထေတီတိ ပတိပူဇိကာ’’တိ နာမံ ကရိံသု. သာပိ နိဗဒ္ဓံ အာသနသာလံ ပဋိဇဂ္ဂတိ, ပါနီယံ ဥပဋ္ဌပေတိ, အာသနာနိ ပညပေတိ. အညေပိ မနုဿာ သလာကဘတ္တာဒီနိ ဒါတုကာမာ, ‘‘အမ္မ, ဣမာနိပိ ဘိက္ခုသံဃဿ ပဋိပါဒေယျာသီ’’တိ ဝတွာ အာဟရိတွာ ဒေန္တိ. သာပိ ဧတေန နိယာမေန အာဂစ္ဆန္တီ ဂစ္ဆန္တီ ဧကပဒဝါရေ ဆပညာသ ကုသလဓမ္မေ (ဓ. သ. ၁; ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁ ယေဝါပနကဝဏ္ဏနာ) ပဋိလဘတိ. တဿာ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌဟိ. သာ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. တဿ ပဒသာ ဂမနကာလေ အညမ္ပိ အညမ္ပီတိ စတ္တာရော ပုတ္တေ ပဋိလဘိ.

据说，在彼天界，有位名叫“花鬘”(Mālabhārī)的天子，由一千位天女围绕着进入花园。五百位天女登上花树使花坠落，另五百位天女拾起落花为天子作装饰。她们之中，一位天女就在树枝上命终，身体如灯焰般熄灭。她投生于舍卫城的一户人家，出生时即具宿命通，忆起：“我曾是花鬘天子之妻。”长大后，她用香、花等作供养，祈愿能投生到她丈夫身边。她十六岁嫁人后，仍布施筹食、半月食、雨安居衣等，并说：“愿此成为我投生到丈夫身边的助缘。”于是，比丘们因“这位少女勤勉不懈，心只期盼她的丈夫(pati)”，而为她取名为“敬夫”(Patipūjikā)。她也时常打理斋堂，准备饮水，铺设座位。当其他人想布施筹食等时，会拿来对她说：“母亲，也请将这些供养给比丘僧团。”她就这样来来去去，每走一步，即获得五十六种善法。后来，她怀了孕，十月期满后生下一个儿子。当这儿子能走路时，她又生了一个又一个，总共得了四个儿子。

သာ ဧကဒိဝသံ ဒါနံ ဒတွာ ပူဇံ ကတွာ ဓမ္မံ သုတွာ သိက္ခာပဒါနိ ရက္ခိတွာ ဒိဝသပရိယောသာနေ တံ ခဏံ နိဗ္ဗတ္တေန ကေနစိ ရောဂေန ကာလံ ကတွာ အတ္တနော သာမိကဿေဝ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရာပိ ဧတ္တကံ ကာလံ ဒေဝပုတ္တံ အလင်္ကရောန္တိ ဧဝ. ဒေဝပုတ္တော တံ ဒိသွာ ‘‘တွံ ပါတောဝ ပဋ္ဌာယ န ဒိဿသိ, ကုဟိံ ဂတာသီ’’တိ အာဟ. ‘‘စုတာမှိ သာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ဝဒေသီ’’တိ? ‘‘ဧဝမေတံ, သာမီ’’တိ. ‘‘ကုဟိံ နိဗ္ဗတ္တာသီ’’တိ? ‘‘သာဝတ္ထိယံ ကုလဂေဟေ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကံ ကာလံ တတ္ထ ဌိတာသီ’’တိ? ‘‘ဒသမာသစ္စယေန မာတု ကုစ္ဆိတော နိက္ခမိတွာ သောဠသဝဿကာလေ ပရကုလံ ဂန္တွာ စတ္တာရော ပုတ္တေ ဝိဇာယိတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ တုမှေ ပတ္ထေတွာ အာဂန္တွာ တုမှာကမေဝ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တာမှိ, သာမီ’’တိ. ‘‘မနုဿာနံ ကိတ္တကံ အာယူ’’တိ? ‘‘ဝဿသတမတ္တ’’န္တိ. ‘‘ဧတ္တကမေဝါ’’တိ? ‘‘အာမ, သာမီ’’တိ. ‘‘ဧတ္တကံ အာယုံ ဂဟေတွာ နိဗ္ဗတ္တမနုဿာ ကိံ နု ခေါ သုတ္တပမတ္တာ ကာလံ အတိက္ကာမေန္တိ, ဥဒါဟု ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရောန္တီ’’တိ. ‘‘ကိံ ဝဒေထ, သာမိ’’? ‘‘အသင်္ချေယျံ အာယုံ ဂဟေတွာ နိဗ္ဗတ္တာ ဝိယ အဇရာမရာ ဝိယ စ နိစ္စံ ပမတ္တာ, မနုဿာ’’တိ. မာလဘာရီဒေဝပုတ္တဿ မဟာသံဝေဂေါ ဥဒပါဒိ ‘‘ဝဿသတမတ္တမာယုံ ဂဟေတွာ နိဗ္ဗတ္တမနုဿာ ကိရ ပမတ္တာ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယန္တိ, ကဒါ နု ခေါ ဒုက္ခာ မုစ္စိဿန္တီ’’တိ? မနုဿာနံ [Pg.231] ပန ဝဿသတံ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ, တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော, တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိကော သံဝစ္ဆရော, တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗဝဿသဟဿံ အာယုပ္ပမာဏံ, တံ မနုဿဂဏနာယ တိဿော ဝဿကောဋိယော, သဋ္ဌိ စ ဝဿသတသဟဿာနိ ဟောန္တိ. တသ္မာ တဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဧကဒိဝသောပိ နာတိက္ကန္တော မုဟုတ္တသဒိသောဝ ကာလော အဟောသိ. ဧဝံ အပ္ပာယုကမနုဿာနံ ပမာဒေါ နာမ အတိဝိယ အယုတ္တောတိ.

她于某日行布施、作供养、听闻法、守护学处，于日末之时，因当时生起的某种疾病而命终，投生于其夫天子之处。其他天女在这段时间里，也只是为天子作装饰。天子看见她，问道：“你从清晨起就不见了，去哪里了？”“夫君，我已命终。”“你说什么？”“夫君，正是如此。”“你投生到哪里了？”“舍卫城(Sāvatthī)的一户人家里。”“在那里待了多久？”“十月期满，从母胎中出来，十六岁时到夫家，生了四个儿子，行布施等福业，祈愿着您而来，夫君，如今投生在您的身边。”“人的寿命有多长？”“大约一百年。”“只有这么长吗？”“是的，夫君。”“获得如此寿命的人，是沉睡放逸地虚度时光，还是行布施等福业呢？”“夫君，您说什么呢？人总是放逸，仿佛获得了无量寿命，仿佛不老不死一般。”花鬘天子(Mālabhārīdevaputta)生起极大的悚惧感：“获得百年寿命的人，据说竟放逸地躺着睡觉，他们何时才能从苦中解脱呢？”须知，人间的一百年，于忉利天(Tāvatiṃsa)诸天为一昼夜，三十个这样的昼夜为一月，十二个月为一年，其寿命为一千天年，以人的算法来计算，即三千六百万年。因此，对那位天子而言，一日尚未过去，时间犹如一须臾。如此寿命短暂的人，其放逸实为不当。

ပုနဒိဝသေ ဘိက္ခူ ဂါမံ ပဝိဋ္ဌာ အာသနသာလံ အပဋိဇဂ္ဂိတံ, အာသနာနိ အပညတ္တာနိ, ပါနီယံ အနုဋ္ဌပိတံ ဒိသွာ, ‘‘ကဟံ ပတိပူဇိကာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ဘန္တေ, ကဟံ တုမှေ တံ ဒက္ခိဿထ, ဟိယျော အယျေသု ဘုဉ္ဇိတွာ ဂတေသု သာယနှသမယေ မတာ’’တိ. တံ သုတွာ ပုထုဇ္ဇနာ ဘိက္ခူ တဿာ ဥပကာရံ သရန္တာ အဿူနိ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိံသု. ခီဏာသဝါနံ ဓမ္မသံဝေဂေါ ဥဒပါဒိ. တေ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဘန္တေ, ပတိပူဇိကာ နာမ ဥပါသိကာ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ နာနပ္ပကာရာနိ ပုညာနိ ကတွာ သာမိကမေဝ ပတ္ထေသိ, သာ ဣဒါနိ မတာ, ကဟံ နု ခေါ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ? ‘‘အတ္တနော သာမိကဿေဝ သန္တိကေ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘နတ္ထိ, ဘန္တေ, သာမိကဿ သန္တိကေ’’တိ. ‘‘န သာ, ဘိက္ခဝေ, ဧတံ သာမိကံ ပတ္ထေတိ, တာဝတိံသဘဝနေ တဿာ မာလဘာရီဒေဝပုတ္တော နာမ သာမိကော, သာ တဿ ပုပ္ဖပိလန္ဓနဋ္ဌာနတော စဝိတွာ ပုန ဂန္တွာ တဿေဝ သန္တိကေ နိဗ္ဗတ္တာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အဟော ပရိတ္တံ, ဘန္တေ, သတ္တာနံ ဇီဝိတံ, ပါတောဝ အမှေ ပရိဝိသိတွာ သာယံ ဥပ္ပန္နဗျာဓိနာ မတာ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ပရိတ္တံ သတ္တာနံ ဇီဝိတံ နာမ, တေနေဝ ဣမေ သတ္တေ ဝတ္ထုကာမေဟိ စေဝ ကိလေသကာမေဟိ စ အတိတ္တေ ဧဝ အန္တကော အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတွာ ကန္ဒန္တေ ပရိဒေဝန္တေ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

次日，比丘们进入村子，看见食堂未被打理，座位未被铺设，饮水也未准备，便问道：“敬夫女（Paṭipūjikā）在哪里？”（村民们说：）“尊者，你们哪里还能见到她呢？昨日尊者们用完餐离开后，她于傍晚时分就去世了。”听到此事，凡夫比丘们忆及其护持之恩，不禁泪下。诸漏尽者则生起了法悚惧感。他们用完餐后回到寺院，顶礼世尊后问道：“世尊，那位名叫敬夫女的优婆夷，勤勉努力地行了种种福业，只祈愿到其夫之处，她现在去世了，究竟投生到哪里了呢？”“比丘们，就在她自己的丈夫那里。”“世尊，她不在（人间的）丈夫那里。”“比丘们，她祈愿的并非这个丈夫。在忉利天（Tāvatiṃsa），她的丈夫是名叫花鬘（Mālabhārī）的天子。她从为他装饰花鬘之处命终，又回去投生到那位天子身边了。”“世尊，原来是如此。”“是的，比丘们。”“世尊，众生的生命真是短暂啊！她早上才供养了我们，傍晚就因生起的疾病而去世了。”世尊说：“是的，比丘们，众生的生命确实短暂。正因如此，当这些众生对事物欲和烦恼欲尚未满足时，死神就将哭泣悲叹的他们置于自己的控制之下，抓住并带走他们。”说完此话，便说了这首偈颂：

၄၈.

48.

‘‘ပုပ္ဖာနိ ဟေဝ ပစိနန္တံ, ဗျာသတ္တမနသံ နရံ;

အတိတ္တံယေဝ ကာမေသု, အန္တကော ကုရုတေ ဝသ’’န္တိ.

正如采诸花，其人心爱著； 诸欲未满足，即为死魔伏。

တတ္ထ ပုပ္ဖာနိ ဟေဝ ပစိနန္တန္တိ ပုပ္ဖာရာမေ မာလာကာရော နာနာပုပ္ဖာနိ ဝိယ အတ္တဘာဝပဋိဗဒ္ဓါနိ စေဝ ဥပကရဏပဋိဗဒ္ဓါနိ စ ကာမဂုဏပုပ္ဖာနိ ဩစိနန္တမေဝ[Pg.232]. ဗျာသတ္တမနသံ နရန္တိ အသမ္ပတ္တေသု ပတ္ထနာဝသေန, သမ္ပတ္တေသု ဂေဓဝသေန ဝိဝိဓေနာကာရေန အာသတ္တစိတ္တံ. အတိတ္တံယေဝ ကာမေသူတိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု ပရိယေသနေနပိ ပဋိလာဘေနပိ ပရိဘောဂေနပိ နိဓာနေနပိ အတိတ္တံ ဧဝ သမာနံ. အန္တကော ကုရုတေ ဝသန္တိ မရဏသင်္ခါတော အန္တကော ကန္ဒန္တံ ပရိဒေဝန္တံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တော အတ္တနော ဝသံ ပါပေတီတိ အတ္ထော.

于此偈中，“如采撷花朵”者，譬如园丁于花园中采撷种种花朵，（彼人）亦如是采撷与自身及资具相关的五欲之花。“心意贪著之人”者，谓于未得之欲，因希求而心生执著；于已得之欲，因贪婪而心生执著，以种种方式心意执著。“于诸欲不满足”者，谓于事欲与烦恼欲，无论是通过寻求、获得、享用，还是储藏，皆恒不满足。“死神令其受控”者，其义为：名为“死神”之死亡，抓住哭泣、悲叹之人，将其带去，使其归于自己控制之下。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ, ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束之际，许多人证得预流果等，此说法对大众饶有利益。

ပတိပူဇိကကုမာရိဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

敬夫童女的故事第四。

၅. မစ္ဆရိယကောသိယသေဋ္ဌိဝတ္ထု

5. 悭吝拘悉耶长者的故事

ယထာပိ ဘမရော ပုပ္ဖန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော မစ္ဆရိယကောသိယသေဋ္ဌိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. တဿ ဝတ္ထု ရာဇဂဟေ သမုဋ္ဌိတံ.

“譬如蜂采花”——此法是导师住于舍卫城(Sāvatthī)时，就悭吝的拘悉耶长者而说。其事发生在王舍城(Rājagaha)。

ရာဇဂဟနဂရဿ ကိရ အဝိဒူရေ သက္ကာရံ နာမ နိဂမော အဟောသိ. တတ္ထေကော မစ္ဆရိယကောသိယော နာမ သေဋ္ဌိ အသီတိကောဋိဝိဘဝေါ ပဋိဝသတိ. သော တိဏဂ္ဂေန တေလဗိန္ဒုမ္ပိ ပရေသံ န ဒေတိ, န အတ္တနာ ပရိဘုဉ္ဇတိ. ဣတိဿ တံ ဝိဘဝဇာတံ နေဝ ပုတ္တဒါရာဒီနံ, န သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အတ္ထံ အနုဘောတိ, ရက္ခသပရိဂ္ဂဟိတာ ပေါက္ခရဏီ ဝိယ အပရိဘောဂံ တိဋ္ဌတိ. သတ္ထာ ဧကဒိဝသံ ပစ္စူသသမယေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ သကလလောကဓာတုယံ ဗောဓနေယျဗန္ဓဝေ ဩလောကေန္တော ပဉ္စစတ္တာလီသယောဇနမတ္ထကေ ဝသန္တဿ သေဋ္ဌိနော သပဇာပတိကဿ သောတာပတ္တိဖလဿ ဥပနိဿယံ အဒ္ဒသ. တတော ပုရိမဒိဝသေ ပန သော ရာဇာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ ရာဇဂေဟံ ဂန္တွာ ရာဇူပဋ္ဌာနံ ကတွာ အာဂစ္ဆန္တော ဧကံ ဆာတဇ္ဈတ္တံ ဇနပဒမနုဿံ ကုမ္မာသပူရံ ကပလ္လကပူဝံ ခါဒန္တံ ဒိသွာ တတ္ထ ပိပါသံ ဥပ္ပာဒေတွာ အတ္တနော ဃရံ ဂန္တွာ စိန္တေသိ – ‘‘သစာဟံ ကပလ္လကပူဝံ ခါဒိတုကာမောမှီတိ ဝက္ခာမိ, ဗဟူ မနုဿာ မယာ သဒ္ဓိံ ခါဒိတုကာမာ ဘဝိဿန္တိ, ဧဝံ မေ ဗဟူနိ တိလတဏ္ဍုလသပ္ပိဖာဏိတာဒီနိ ပရိက္ခယံ ဂမိဿန္တိ, န [Pg.233] ကဿစိ ကထေဿာမီ’’တိ တဏှံ အဓိဝါသေန္တော စရတိ. သော ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ဥပ္ပဏ္ဍုပ္ပဏ္ဍုကဇာတော ဓမနိသန္ထတဂတ္တော ဇာတော. တတော တဏှံ အဓိဝါသေတုံ အသက္ကောန္တော ဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ မဉ္စကေ ဥပဂူဟိတွာ နိပဇ္ဇိ. ဧဝံ ဂတောပိ ဓနဟာနိဘယေန န ကဿစိ ကိဉ္စိ ကထေသိ.

据说，在王舍城（Rājagaha）不远处，有名为萨卡拉（Sakkāra）的市镇。那里住着一位名叫悭吝拘悉耶（Macchariyakosiya）的长者，拥有八十俱胝财富。他连草尖上的一滴油也不给他人，自己亦不享用。因此，他那巨额的财富，妻儿等不能受用，沙门、婆罗门亦不能得其利益，犹如被罗刹占据的莲池，无人得以享用。一日，导师于清晨时分从大悲定中出定，遍观整个世界可度脱之有情时，见到了住在四十五由旬之外的这位长者及其妻子有证得预流果的因缘。原来在前一日，此长者前往王宫侍奉国王，事毕返回时，见到一个饥饿的乡人正在吃麦饼和瓦烙饼，遂对此生起食欲。他回到家中思忖道：“我若说想吃瓦烙饼，定有许多人想与我同食，如此一来，我的芝麻、米、酥油、糖等诸多物资都将耗尽。我还是不告诉任何人吧。”他便如此忍着贪欲度日。随着时日流逝，他变得面色蜡黄，瘦骨嶙峋，青筋显露。其后，他再也无法抑制贪欲，便走进内室，躺卧于床。即便如此，他因害怕财产损耗，仍未对任何人说起一言半语。

အထ နံ ဘရိယာ ဥပသင်္ကမိတွာ ပိဋ္ဌိံ ပရိမဇ္ဇိတွာ, ‘‘ကိံ တေ, သာမိ, အဖာသုကံ ဇာတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘န မေ ကိဉ္စိ အဖာသုကံ အတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ တေ ရာဇာ ကုပိတော’’တိ? ‘‘ရာဇာပိ မေ န ကုပ္ပတီ’’တိ. ‘‘အထ ကိံ တေ ပုတ္တဓီတာဟိ ဝါ ဒါသကမ္မကရာဒီဟိ ဝါ ကိဉ္စိ အမနာပံ ကတံ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘ဧဝရူပမ္ပိ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကိသ္မိဉ္စိ ပန တေ တဏှာ အတ္ထီ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေပိ ဓနဟာနိဘယေန ကိဉ္စိ အဝတွာ နိဿဒ္ဒေါဝ နိပဇ္ဇိ, အထ နံ ဘရိယာ ‘‘ကထေဟိ, သာမိ ကိသ္မိဉ္စိ တေ တဏှာ အတ္ထီ’’တိ အာဟ. သော ဝစနံ ပရိဂိလန္တော ဝိယ ‘‘အတ္ထိ မေ တဏှာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ တဏှာ, သာမီ’’တိ? ‘‘ကပလ္လကပူဝံ ခါဒိတုကာမောမှီ’’တိ. ‘‘အထ ကိမတ္ထံ မေ န ကထေသိ, ကိံ တွံ ဒလိဒ္ဒေါသိ, ဣဒါနိ သကလနိဂမဝါသီနံ ပဟောနကေ ကပလ္လကပူဝေ ပစိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ တေ ဧတေဟိ, အတ္တနော ကမ္မံ ကတွာ ခါဒိဿန္တီ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ ဧကရစ္ဆဝါသီနံ ပဟောနကေ ပစိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဇာနာမဟံ တဝ မဟဒ္ဓနဘာဝ’’န္တိ. ‘‘ဣမသ္မိံ ဂေဟသာမန္တေ သဗ္ဗေသံ ပဟောနကံ ကတွာ ပစာမီ’’တိ. ‘‘ဇာနာမဟံ တဝ မဟဇ္ဈာသယဘာဝ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ တေ ပုတ္တဒါရမတ္တဿေဝ ပဟောနကံ ကတွာ ပစာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ တေ ဧတေဟီ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန တုယှဉ္စ မယှဉ္စ ပဟောနကံ ကတွာ ပစာမီ’’တိ? ‘‘တွံ ကိံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ ဧကကဿေဝ တေ ပဟောနကံ ကတွာ ပစာမီ’’တိ. ‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ ပစမာနေ ဗဟူ ပစ္စာသီသန္တိ. သကလတဏ္ဍုလေ ဌပေတွာ ဘိန္နတဏ္ဍုလေ စ ဥဒ္ဓနကပလ္လာနိ စ အာဒါယ ထောကံ ခီရသပ္ပိမဓုဖာဏိတဉ္စ ဂဟေတွာ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလံ အာရုယှ ပစ, တတ္ထာဟံ ဧကကောဝ နိသီဒိတွာ ခါဒိဿာမီ’’တိ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ ဂါဟာပေတွာ ပါသာဒံ အဘိရုယှ ဒါသိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ သေဋ္ဌိံ ပက္ကောသာပေသိ, သော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဒွါရာနိ ပိဒဟန္တော သဗ္ဗဒွါရေသု သူစိဃဋိကံ ဒတွာ သတ္တမတလံ အဘိရုဟိတွာ တတ္ထပိ ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ နိသီဒိ. ဘရိယာပိဿ ဥဒ္ဓနေ အဂ္ဂိံ ဇာလေတွာ ကပလ္လံ အာရောပေတွာ ပူဝေ ပစိတုံ အာရဘိ.

于是，其妻走近他，抚摸着他的背问道：“夫君，您有何不适？”“我没有任何不适。”“难道是国王对您生气了吗？”“国王也没有对我生气。”“那么，是儿女或奴仆、佣人等做了什么令您不悦的事吗？”“也没有那样的事。”“那么，您是对什么有所渴望吗？”虽然被这样问，他却因害怕财富耗尽而一言不发，沉默地躺下了。于是，其妻说道：“夫君，请说吧，您是对什么有所渴望吗？”他仿佛极为不情愿地说道：“我有所渴望。”“夫君，渴望什么呢？”“我想吃瓦片饼。”“那为何不告诉我？您是穷人吗？我现在就为全镇的居民做足够的瓦片饼。”“他们与你何干？他们会自己劳作而食。”“既然如此，我为同一条街的居民做足够的饼。”“我知道你有多富有。”“那我为这屋子附近所有的人做足够的饼。”“我知道你有多慷慨。”“既然如此，我只为您的儿女和妻子做足够的饼。”“他们与你何干？”“那么，我只为您和我做足够的饼如何？”“你又要做什么？”“既然如此，我只为您一个人做足够的饼。”“若是在此地做，会有很多人期盼。把整米放在一边，只带上碎米、炉子和瓦片，再拿少许乳、酥油、蜜和糖蜜，登上七层殿宇的顶层去做。我将独自一人坐在那里吃。”她回答“好的”后，让人拿上要带的东西，登上殿宇，遣散了婢女们，然后派人去叫长者。他从底层开始，一路关上所有的门，在每一扇门上都插上门闩，登上第七层后，也在那里关上门坐了下来。他的妻子也在炉子上生起火，放上瓦片，开始做饼。

အထ [Pg.234] သတ္ထာ ပါတောဝ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧသော, မောဂ္ဂလ္လာန, ရာဇဂဟဿ အဝိဒူရေ သက္ကာရနိဂမေ မစ္ဆရိယသေဋ္ဌိ ‘ကပလ္လကပူဝေ ခါဒိဿာမီ’တိ အညေသံ ဒဿနဘယေန သတ္တဘူမိကေ ပါသာဒေ ကပလ္လကပူဝေ ပစာပေတိ, တွံ တတ္ထ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိံ ဒမေတွာ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကတွာ ဥဘောပိ ဇာယမ္ပတိကေ ပူဝေ စ ခီရသပ္ပိမဓုဖာဏိတာနိ စ ဂါဟာပေတွာ အတ္တနော ဗလေန ဇေတဝနံ အာနေဟိ, အဇ္ဇာဟံ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရေ ဧဝ နိသီဒိဿာမိ, ပူဝေဟေဝ ဘတ္တကိစ္စံ ကရိဿာမီ’’တိ.

于是，世尊清晨对大目犍连长老说：“目犍连，在王舍城不远处的萨迦罗镇(Sakkāranigama)，有一位悭吝长者想吃瓦片饼，因害怕他人看见，便在七层殿宇里让人制作。你到那里去调伏那位长者，除去他的悭吝之毒，并让他夫妇二人拿上那些饼、乳、酥油、蜜和糖蜜，以你的神力带回祇陀林。今天我将与五百比丘一同，就在精舍中安坐，仅以那些饼用斋。”

ထေရော ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ သတ္ထု ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တာဝဒေဝ ဣဒ္ဓိဗလေန တံ နိဂမံ ဂန္တွာ တဿ ပါသာဒဿ သီဟပဉ္ဇရဒွါရေ သုနိဝတ္ထော သုပါရုတော အာကာသေ ဧဝ မဏိရူပကံ ဝိယ အဋ္ဌာသိ. မဟာသေဋ္ဌိနော ထေရံ ဒိသွာဝ ဟဒယမံသံ ကမ္ပိ. သော အဟံ ဧဝရူပါနံယေဝ ဒဿနဘယေန ဣမံ ဌာနမာဂတော, အယဉ္စ ဘိက္ခု အာကာသေနာဂန္တွာ ဝါတပါနဒွါရေ ဌိတောတိ. သော ဂဟေတဗ္ဗဂဟဏံ အပဿန္တော အဂ္ဂိမှိ ပက္ခိတ္တလောဏသက္ခရာ ဝိယ ဒေါသေန တဋတဋာယန္တော ဧဝမာဟ – ‘‘သမဏ, အာကာသေ ဌတွာပိ ကိံ လဘိဿသိ, အာကာသေ အပဒေ ပဒံ ဒဿေတွာ စင်္ကမန္တောပိ နေဝ လဘိဿသီ’’တိ. ထေရော တသ္မိံ ဧဝ ဌာနေ အပရာပရံ စင်္ကမိ. သေဋ္ဌိ ‘‘စင်္ကမန္တော ကိံ လဘိဿသိ, အာကာသေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒန္တောပိ န လဘိဿသိယေဝါ’’တိ အာဟ. ထေရော ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ ‘‘အာကာသေ နိသိန္နော ကိံ လဘိဿသိ, အာဂန္တွာ ဝါတပါနဿ ဥမ္မာရေ ဌိတောပိ န လဘိဿသီ’’တိ အာဟ. ထေရော ဥမ္မာရေ ဌိတော. ‘‘ဥမ္မာရေ ဌိတောပိ ကိံ လဘိဿသိ, ဓူမာယန္တောပိ န လဘိဿသိ ဧဝါ’’တိ အာဟ. ထေရောပိ ဓူမာယိ. သကလပါသာဒေါ ဧကဓူမော အဟောသိ. သေဋ္ဌိနော အက္ခီနံ သူစိယာ ဝိဇ္ဈနကာလော ဝိယ အဟောသိ, ဂေဟဇ္ဈာယနဘယေန ပန ‘‘တွံ ပဇ္ဇလန္တောပိ န လဘိဿသီ’’တိ အဝတွာ ‘‘အယံ သမဏော သုဋ္ဌု လဂ္ဂေါ, အလဒ္ဓါ န ဂမိဿတိ, ဧကမဿ ပူဝံ ဒါပေဿာမီ’’တိ ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ ဧကံ ခုဒ္ဒကပူဝံ ပစိတွာ သမဏဿ ဒတွာ ဥယျောဇေဟိ န’’န္တိ. သာ ထောကံ ဧဝ ပိဋ္ဌံ ကပလ္လပါတိယံ ပက္ခိပိ, မဟာပူဝေါ ဟုတွာ သကလပါတိံ ပူရေတွာ ဥဒ္ဓုမာတော ဟုတွာ အဋ္ဌာသိ.

长老应诺：“善哉，尊者。”并领受了导师的话，当即以神通力来到那市镇，在那楼阁的狮子窗前，衣着整齐、包裹严实地立于虚空，如红宝石像一般。大长者一见到长老，心肉便颤动起来。他心想：“我正是因为害怕见到这样的人，才来到这个地方，但这比丘却从空中飞来，站在窗前。”他找不到任何可以指摘之处，像被投入火中的盐粒般，因愤怒而噼啪作响，说道：“沙门，你站在空中能得到什么？在无足迹的空中显现足迹而经行，也得不到什么！”长老就在那地方来回经行。长者说：“经行能得到什么？在空中结跏趺坐也得不到什么！”长老便在空中结跏趺坐。然后长者对他说：“在空中坐着能得到什么？过来站在窗户的门槛上也得不到什么！”长老便立于门槛上。“站在门槛上能得到什么？就算冒烟也得不到什么！”长老便放出烟雾，整座楼阁顿时烟雾弥漫。长者的双眼如被针刺一般，但因害怕房屋被烧毁，不敢说“你就算燃烧也得不到什么”，心想：“这位沙门纠缠不休，得不到是不会走的，须给他一块饼。”便对妻子说：“贤妻，做一个小饼给这沙门，然后打发他走。”她取少许面粉放入煎盘中，那面粉却变成一个大饼，充满了整个煎盘，膨胀起来。

သေဋ္ဌိ တံ ဒိသွာ ‘‘ဗဟုံ တယာ ပိဋ္ဌံ ဂဟိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ သယမေဝ ဒဗ္ဗိကဏ္ဏေန ထောကံ ပိဋ္ဌံ ဂဟေတွာ ပက္ခိပိ, ပူဝေါ ပုရိမပူဝတော မဟန္တတရော ဇာတော[Pg.235]. ဧဝံ ယံ ယံ ပစတိ, သော သော မဟန္တမဟန္တောဝ ဟောတိ. သော နိဗ္ဗိန္နော ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဣမဿ ဧကံ ပူဝံ ဒေဟီ’’တိ. တဿာ ပစ္ဆိတော ဧကံ ပူဝံ ဂဏှန္တိယာ သဗ္ဗေ ဧကာဗဒ္ဓါ အလ္လီယိံသု. သာ သေဋ္ဌိံ အာဟ – ‘‘သာမိ, သဗ္ဗေ ပူဝါ ဧကတော လဂ္ဂါ, ဝိသုံ ကာတုံ န သက္ကောမီ’’တိ. ‘‘အဟံ ကရိဿာမီ’’တိ သောပိ ကာတုံ နာသက္ခိ. ဥဘောပိ ဇနာ ကောဋိယံ ဂဟေတွာ ကဍ္ဎန္တာပိ ဝိယောဇေတုံ နာသက္ခိံသု ဧဝ. အထဿ ပူဝေဟိ သဒ္ဓိံ ဝါယမန္တဿေဝ သရီရတော သေဒါ မုစ္စိံသု, ပိပါသာ ဥပစ္ဆိဇ္ဇိ. တတော ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, န မေ ပူဝေဟိ အတ္ထော, ပစ္ဆိယာ သဒ္ဓိံယေဝ ဣမဿ ဒေဟီ’’တိ. သာ ပစ္ဆိံ အာဒါယ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အဒါသိ. ထေရော ဥဘိန္နမ္ပိ ဓမ္မံ ဒေသေသိ, တိဏ္ဏံ ရတနာနံ ဂုဏံ ကထေသိ, ‘‘အတ္ထိ ဒိန္နံ, အတ္ထိ ယိဋ္ဌ’’န္တိ ဒိန္နဒါနာဒီနံ ဖလံ ဂဂနတလေ ပုဏ္ဏစန္ဒံ ဝိယ ဒဿေသိ.

长者看见后说道：“你一定是拿了太多面粉了。”便亲自用勺子边取了少许面粉放进去，做出的饼却比之前的更大。就这样，他越是想把饼煎得小一些，那饼反而变得越大。他感到厌烦，便对妻子说：“贤妻，给这位沙门一个饼吧。”当她从篮中取一个饼时，所有的饼都粘连在一起。她对长者说：“主人，所有的饼都粘在一起了，我无法分开。”“我来分。”他说道，但也无法分开。两人抓住饼的边缘拉扯，也还是无法分开。于是，当他正与那些饼费力时，汗水从身上流出，渴望也断绝了。之后，他对妻子说：“贤妻，我不需要这些饼了，就连同篮子一起给这位沙门吧。”她便拿起篮子，去到长老面前供养。长老为他们二人说法，讲述了三宝的功德，并开示“有布施之果，有供奉之果”等布施的果报，其理昭然，犹如在天空中展示满月一般。

တံ သုတွာ ပသန္နစိတ္တော ဟုတွာ သေဋ္ဌိ ‘‘ဘန္တေ, အာဂန္တွာ ဣမသ္မိံ ပလ္လင်္ကေ နိသီဒိတွာ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ အာဟ. ထေရော, ‘‘မဟာသေဋ္ဌိ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ‘ပူဝေ ခါဒိဿာမီ’တိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရေ နိသိန္နော, တုမှာကံ ရုစိယာ သတိ အဟံ ဝေါ နေဿာမိ, သေဋ္ဌိဘရိယံ ပူဝေ စ ခီရာဒီနိ စ ဂဏှာပေထ, သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကဟံ ပန, ဘန္တေ, ဧတရဟိ သတ္ထာ’’တိ? ‘‘ဣတော ပဉ္စစတ္တာလီသယောဇနမတ္ထကေ ဇေတဝနဝိဟာရေ, မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ကာလံ အနတိက္ကမိတွာ ဧတ္တကံ အဒ္ဓါနံ ကထံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘မဟာသေဋ္ဌိ, တုမှာကံ ရုစိယာ သတိ အဟံ ဝေါ အတ္တနော ဣဒ္ဓိဗလေန နေဿာမိ, တုမှာကံ ပါသာဒေ သောပါနသီသံ အတ္တနော ဌာနေ ဧဝ ဘဝိဿတိ, သောပါနပရိယောသာနံ ပန ဝေါ ဇေတဝနဒွါရကောဋ္ဌကေ ဘဝိဿတိ, ဥပရိပါသာဒါ ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ ဩတရဏကာလမတ္တေနေဝ ဇေတဝနံ နေဿာမီ’’တိ. သော ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ.

长者听后心生净信，说道：“尊者，请过来坐在这座位上享用吧。”长老说：“大长者，正等觉者正想着‘我要吃糕饼’，而与五百位比丘在精舍中安坐。若你们有意乐，我便带你们去。”于是长者对妻子说：“请拿上糕饼、牛乳等，我们去见世尊。”“可是，尊者，如今世尊在何处？”“大长者，在离此四十五由旬的祇陀林(Jetavana)精舍。”“尊者，不错过斋食时间，如何能走这么远的路呢？”“大长者，若你们有意乐，我将以自己的神通力带你们去。你们殿堂的阶梯顶端将仍在原处，而阶梯的尽头将会在祇陀林的门楼。仅需从上层殿堂下到下层殿堂的时间，我便能带你们到祇陀林。”他应诺道：“善哉，尊者。”

ထေရော သောပါနသီသံ တတ္ထေဝ ကတွာ ‘‘သောပါနပါဒမူလံ ဇေတဝနဒွါရကောဋ္ဌကေ ဟောတူ’’တိ အဓိဋ္ဌာသိ. တထေဝ အဟောသိ. ဣတိ ထေရော သေဋ္ဌိဉ္စ သေဋ္ဌိဘရိယဉ္စ ဥပရိပါသာဒါ ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ ဩတရဏကာလတော ခိပ္ပတရံ ဇေတဝနံ သမ္ပာပေသိ. တေ ဥဘောပိ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကာလံ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ဘတ္တဂ္ဂံ ပဝိသိတွာ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. မဟာသေဋ္ဌိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒက္ခိဏောဒကံ အဒါသိ. ဘရိယာပိဿ တထာဂတဿ ပတ္တေ ပူဝံ ပတိဋ္ဌာပေသိ. သတ္ထာ အတ္တနော [Pg.236] ယာပနမတ္တံ ဂဏှိ, ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူပိ ယာပနမတ္တံ ဂဏှိံသု. သေဋ္ဌိ ခီရသပ္ပိမဓုသက္ခရာဒီနိ ဒဒမာနော န ခယံ အဂမာသိ. သတ္ထာ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဘတ္တကိစ္စံ နိဋ္ဌာပေသိ. မဟာသေဋ္ဌိပိ သဒ္ဓိံ ဘရိယာယ ယာဝဒတ္ထံ ခါဒိ. ပူဝါနံ ပရိယောသာနမေဝ န ပညာယတိ. သကလဝိဟာရေ ဘိက္ခူနဉ္စ ဝိဃာသာဒါနဉ္စ ဒိန္နေသုပိ ပရိယန္တော န ပညာယတေဝ. ‘‘ဘန္တေ, ပူဝါ ပရိက္ခယံ န ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. ‘‘တေန ဟိ ဇေတဝနဒွါရကောဋ္ဌကေ ဆဍ္ဍေထာ’’တိ. အထ နေ ဒွါရကောဋ္ဌကဿ အဝိဒူရေ ပဗ္ဘာရဋ္ဌာနေ ဆဍ္ဍယိံသု. ယာဝဇ္ဇတနာပိ တံ ဌာနံ ကပလ္လကပူဝပဗ္ဘာရန္တေဝ ပညာယတိ. မဟာသေဋ္ဌိ သဟ ဘရိယာယ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဘဂဝါ အနုမောဒနမကာသိ. အနုမောဒနာဝသာနေ ဥဘောပိ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဒွါရကောဋ္ဌကေ သောပါနံ အာရုယှ အတ္တနော ပါသာဒေယေဝ ပတိဋ္ဌဟိံသု.

长老将阶梯顶端安于原处，并决意道：“愿阶梯的基座出现在祇陀林门楼处。”事情便如其所愿。就这样，长老让长者与长者夫人，比从上层殿堂下楼还快地，到达了祇陀林。他们二人走近世尊，禀告斋食时间已到。世尊进入斋堂，与比丘僧团一同在铺设好的殊胜佛座上坐下。大长者向以佛陀为首的比丘僧团行献水礼。其妻亦在如来的钵中献上糕饼。世尊取了足以维生之量，五百位比丘也各取了足以维生之量。长者不断供养牛乳、酥油、蜂蜜、砂糖等，而食物不见减少。世尊与五百位比丘仅以糕饼用完了斋食。大长者也和妻子一起尽情享用，而糕饼不见其尽头。即使分给全精舍的比丘及食残食者，也仍不见耗尽。他们向世尊禀告道：“尊者，糕饼不会穷尽。”世尊说：“既然如此，就将它们丢弃在祇陀林的门楼吧。”于是，他们将糕饼丢弃在离门楼不远的一处斜坡上。直到今日，那地方仍被称为“铛饼坡”（Kapallakapūvapabbhāra）。大长者与妻子一同走近世尊，顶礼后，退立一面。世尊为他们随喜说法。随喜说法结束时，二人皆安住于须陀洹果。他们顶礼世尊后，在门楼登上阶梯，回到了自己的殿堂。

တတော ပဋ္ဌာယ သေဋ္ဌိ အသီတိကောဋိဓနံ ဗုဒ္ဓသာသနေယေဝ ဝိက္ကိရိ. ပုနဒိဝသေ သာယနှသမယေ ဓမ္မသဘာယံ သန္နိသိန္နာ ဘိက္ခူ ‘‘ပဿထာဝုသော, မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ အာနုဘာဝံ, အနုပဟစ္စ နာမ သဒ္ဓံ, အနုပဟစ္စ ဘောဂေ မစ္ဆရိယသေဋ္ဌိံ မုဟုတ္တေနေဝ ဒမေတွာ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကတွာ ပူဝေ ဂါဟာပေတွာ ဇေတဝနံ အာနေတွာ သတ္ထု သမ္မုခံ ကတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာပေသိ, အဟော မဟာနုဘာဝေါ ထေရော’’တိ ထေရဿ ဂုဏံ ကထေန္တာ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ကထံ သုတွာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ကုလဒမကေန နာမ ဘိက္ခုနာ အနုပဟစ္စ သဒ္ဓံ, အနုပဟစ္စ ဘောဂေ, ကုလံ အကိလမေတွာ အဝိဟေဌေတွာ ပုပ္ဖတော ရေဏုံ ဂဏှန္တေန ဘမရေန ဝိယ ဥပသင်္ကမိတွာ ဗုဒ္ဓဂုဏံ ဇာနာပေတဗ္ဗံ, တာဒိသော မမ ပုတ္တော မောဂ္ဂလ္လာနော’’တိ ထေရံ ပသံသိတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

从那天起，长者将他八十俱胝的财富散施于佛陀的教法中。次日傍晚，比丘们聚集在法堂，谈论着长老的功德而坐：“贤友们，请看大目犍连长老的威力！他不伤损其信心，不损坏其财富，于片刻间便调伏了悭吝的长者，使其去除悭吝，令其带上糕饼来到祇陀林，使其面见世尊，并安住于须陀洹果。啊，长老实有大威力！”世尊以天耳界听到他们的谈话，便前来问道：“诸比丘，你们现在聚集一处，正谈论什么呢？”当被告知“是关于此事”时，世尊说：“诸比丘，调伏俗家的比丘，应当不伤损其信心，不损坏其财富，不令其家困顿，不使其家苦恼，犹如蜜蜂从花朵中取走花粉一般，前去令其了知佛陀的功德。我儿目犍连便是如此。”世尊如此称赞长老后，说了这首偈颂：

၄၉.

49.

‘‘ယထာပိ ဘမရော ပုပ္ဖံ, ဝဏ္ဏဂန္ဓမဟေဌယံ;

ပလေတိ ရသမာဒါယ, ဧဝံ ဂါမေ မုနီ စရေ’’တိ.

犹如蜂采华，不坏其色香； 取蜜而离去，牟尼亦如是，游经村落间。

တတ္ထ ဘမရောတိ ယာ ကာစိ မဓုကရဇာတိ. ပုပ္ဖန္တိ ပုပ္ဖာရာမေ စရန္တော ပုပ္ဖဉ္စ ဝဏ္ဏဉ္စ ဂန္ဓဉ္စ အဟေဌယန္တော အဝိနာသေန္တော ဝိစရတီတိ အတ္ထော. ပလေတီတိ ဧဝံ စရိတွာ ယာဝဒတ္ထံ ရသံ ပိဝိတွာ အပရမ္ပိ မဓုကရဏတ္ထာယ အာဒါယ [Pg.237] ပလေတိ, သော ဧဝံ ဝနဂဟနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဧကသ္မိံ ရုက္ခသုသိရေ တံ ရဇမိဿကံ ရသံ ဌပေတွာ အနုပုဗ္ဗေန မဓုရရသံ မဓုံ ကရောတိ, န တဿ ပုပ္ဖာရာမေ ဝိစရိတပစ္စယာ ပုပ္ဖံ ဝါ ဝဏ္ဏဂန္ဓံ ဝါဿ ဝိဂစ္ဆတိ, အထ ခေါ သဗ္ဗံ ပါကတိကမေဝ ဟောတိ. ဧဝံ ဂါမေ မုနီ စရေတိ ဧဝံ သေခါသေခဘေဒေါ အနာဂါရိယမုနိ ကုလပဋိပါဋိယာ ဂါမေ ဘိက္ခံ ဂဏှန္တော ဝိစရတီတိ အတ္ထော. န ဟိ တဿ ဂါမေ စရဏပစ္စယာ ကုလာနံ သဒ္ဓါဟာနိ ဝါ ဘောဂဟာနိ ဝါ ဟောန္တိ. သဒ္ဓါပိ ဘောဂါပိ ပါကတိကာဝ ဟောန္တိ. ဧဝံ စရိတွာ စ ပန နိက္ခမိတွာ သေခမုနိ တာဝ ဗဟိဂါမေ ဥဒကဖာသုကဋ္ဌာနေ သံဃာဋိံ ပညာပေတွာ နိသိန္နော အက္ခဘဉ္ဇနဝဏပဋိစ္ဆာဒနပုတ္တမံသူပမာဒိဝသေန ပစ္စဝေက္ခန္တော ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာရူပံ ဝနသဏ္ဍံ အနုပဝိသိတွာ အဇ္ဈတ္တိကကမ္မဋ္ဌာနံ သမ္မသန္တော စတ္တာရော မဂ္ဂေ, စတ္တာရိ စ သာမညဖလာနိ ဟတ္ထဂတာနေဝ ကရောတိ. အသေခမုနိ ပန ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရမနုယုဉ္ဇတိ. အယမဿ ဘမရေန သဒ္ဓိံ မဓုကရဏသရိက္ခတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣဓ ပန ခီဏာသဝေါဝ အဓိပ္ပေတော.

此处所谓“蜂”，是指任何一种酿蜜的蜂类。它在花园中游走，不伤害、不毁坏花朵及其色香。它饮用所需的花蜜后，也为了酿蜜而带着花蜜飞走。它这样深入林薮，在一个树洞中储存这些混有花粉的蜜汁，逐渐酿成甜美的蜂蜜。由于它在花园中游走，花朵的色与香都不会消失，一切都保持原样。同样地，“圣者在村中行”意指，有学或无学的无家圣者，依着次第在村中托钵。他在村中行走，不会使施主家的信心或财物减损，信心与财物都保持原样。如此行乞之后，有学圣者离开村庄，在村外有水便利之处铺开僧伽梨(saṅghāṭi)坐下，以车轴涂油、伤口敷药、食子肉等譬喻省察钵食，食用之后，进入相应的林薮，思惟内在的业处，使四道与四沙门果如在手中。而无学圣者则致力于现法乐住。这应被知为他与蜂酿蜜的相似之处。但在此处，（圣者）意指的是漏尽者。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法完毕之时，许多人证得了须陀洹果等。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ ဝတွာ ဥတ္တရိပိ ထေရဿ ဂုဏံ ပကာသေတုံ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ မောဂ္ဂလ္လာနေန မစ္ဆရိယသေဋ္ဌိ ဒမိတော, ပုဗ္ဗေပိ နံ ဒမေတွာ ကမ္မဖလသမ္ဗန္ဓံ ဇာနာပေသိ ဧဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမမတ္ထံ ပကာသေန္တော အတီတံ အာဟရိတွာ –

世尊讲说此法后，为了进一步彰显长老的功德，说道：“诸比丘，目犍连并非仅于现在才调伏此吝啬长者，过去他也曾调伏他，使他了知业果的关联。”说完，为阐明此义，便引述过去之事——

‘‘ဥဘော ခဉ္ဇာ ဥဘော ကုဏီ, ဥဘော ဝိသမစက္ခုကာ;

ဥဘိန္နံ ပိဠကာ ဇာတာ, နာဟံ ပဿာမိ ဣလ္လိသ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁.၇၈) –

“两人皆跛足，两人皆手曲，两人眼不正；两人身上生黑痣，我却不见伊利萨。”

ဣမံ ဣလ္လိသဇာတကံ ကထေသီတိ.

宣说了此《伊利萨本生》。

မစ္ဆရိယကောသိယသေဋ္ဌိဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

悭吝拘悉耶长者事第五。

၆. ပါဝေယျကာဇီဝကဝတ္ထု

6. 帕维亚裸行顺命外道事

န ပရေသံ ဝိလောမာနီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ပါဝေယျံ နာမ အာဇီဝကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“不应观他人过”此法教，是导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，就一位名叫帕维亚(Pāveyya)的裸行顺命外道(ājīvaka)而说的。

သာဝတ္ထိယံ [Pg.238] ကိရေကာ ဂဟပတာနီ ပုတ္တဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ပါဝေယျံ နာမ အာဇီဝကံ ပဋိဇဂ္ဂိ. တဿာနန္တရဃရေသု မနုဿာ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အာဂန္တွာ, ‘‘အဟော အစ္ဆရိယာ ဗုဒ္ဓါနံ ဓမ္မဒေသနာ’’တိ နာနပ္ပကာရေဟိ ဗုဒ္ဓဂုဏေ ဝဏ္ဏေန္တိ. သာ ဗုဒ္ဓါနံ ဂုဏကထံ သုတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သောတုကာမာ အာဇီဝကဿ ဧတမတ္ထံ ကထေတွာ, ‘‘ဂစ္ဆိဿာမိ အဟံ ဗုဒ္ဓသန္တိကံ, အယျာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘မာ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ နိဝါရေတွာ တံ ပုနပ္ပုနံ ယာစမာနမ္ပိ နိဝါရေသိ ဧဝ. သာ ‘‘အယံ မမ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သောတုံ န ဒေတိ, သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ ဣဓေဝ ဓမ္မံ သုဏိဿာမီ’’တိ သာယနှသမယေ ပုတ္တံ ပက္ကောသိတွာ, ‘‘ဂစ္ဆ, တာတ, သွာတနာယ သတ္ထာရံ နိမန္တေဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော ဂစ္ဆန္တော ပဌမတရံ အာဇီဝကဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ သော ‘‘ကဟံ ဂစ္ဆသီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာတု ဝစနေန သတ္ထာရံ နိမန္တေတုံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာ တဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘အလံ, အယျ, မမ မာတု ဘာယာမိ, ဂစ္ဆိဿာမဟ’’န္တိ. ‘‘ဧတဿ ကတသက္ကာရံ ဥဘောပိ ခါဒိဿာမ, မာ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘အလံ, အယျ, မာတာ မေ တဇ္ဇေဿတီ’’တိ. တေန ဟိ ဂစ္ဆ, ဂန္တွာ ပန နိမန္တေတွာ, ‘‘အမှာကံ ဂေဟံ အသုကဋ္ဌာနေ ဝါ အသုကဝီထိယံ ဝါ အသုကမဂ္ဂေန ဝါ ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ မာ အာစိက္ခိ. ‘‘သန္တိကေ ဌိတော ဝိယ အညေန မဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တော ဝိယ ပလာယိတွာ ဧဟီ’’တိ. သော အာဇီဝကဿ ဝစနံ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ နိမန္တေတွာ အာဇီဝကေန ဝုတ္တနိယာမေနေဝ သဗ္ဗံ ကတွာ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ကိံ တေ ကတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော, ‘‘သဗ္ဗံ ကတံ, အယျာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘဒ္ဒကံ တေ ကတံ, တဿ သက္ကာရံ ဥဘောပိ ခါဒိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ပုနဒိဝသေ အာဇီဝကော ပါတောဝ တံ ဂေဟံ အဂမာသိ. တံ ဂဟေတွာ ပစ္ဆာဂဗ္ဘေ နိသီဒါပေသုံ.

据说，在舍卫城（Sāvatthī），有位女居士将一位名叫帕维亚（Pāveyya）的裸行顺命外道（ājīvaka）当作儿子来奉养。她邻家的人们听了世尊的法教回来后，以各种方式称赞佛陀的功德，说：“啊，诸佛的法教真是奇妙！”她听了这些对诸佛功德的称颂，便想去精舍听法，于是告诉那位裸行顺命外道：“尊者，我想到佛陀那里去。”他阻止她说：“不要去。”即使她再三请求，他还是阻止她。她想：“这个人不让我去精舍听法，我还是把世尊邀请到这里来听法吧。”于是，她在傍晚时叫来儿子，派他去说：“孩子，去为明天邀请世尊吧。”他去的时候，先到他的导师，另一位裸行顺命外道的住处，礼拜之后坐下。那位导师问他：“你要去哪里？”他回答：“奉母亲之命，去邀请世尊。”“不要去他那里。”“尊者，请别这样，我怕母亲，我一定要去。”“我们俩可以吃了为他准备的供养，别去了。”“尊者，请别这样，我母亲会责备我的。”“既然如此，你就去吧。但是，邀请之后，不要告诉他‘我们家在某某地方，要走某某街或某某路’。你要装作就住在附近，从另一条路走的样子，然后溜回来。”他听了那位导师的话，去到世尊那里邀请了他，然后完全按照导师所说的方式去做。他回到导师那里，当被问到“你做了什么？”时，他回答：“尊者，全都办好了。”导师说：“你做得很好。我们俩就吃为他准备的供养吧。”第二天，那位裸行顺命外道导师一大早就去了那家。帕维亚带着他，让他坐在后室里。

ပဋိဝိဿကမနုဿာ တံ ဂေဟံ အလ္လဂေါမယေန ဥပလိမ္ပိတွာ လာဇပဉ္စမာနိ ပုပ္ဖာနိ ဝိကိရိတွာ သတ္ထု နိသီဒနတ္ထာယ မဟာရဟံ အာသနံ ပညာပေသုံ. ဗုဒ္ဓေဟိ သဒ္ဓိံ အပရိစိတမနုဿာ ဟိ အာသနပညတ္တိံ န ဇာနန္တိ, ဗုဒ္ဓါနဉ္စ မဂ္ဂဒေသကေန ကိစ္စံ နာမ နတ္ထိ, ဗောဓိမူလေ ဒသသဟဿိသောကဓာတုံ ကမ္ပေတွာ သမ္ဗောဓိံ ပတ္တဒိဝသေယေဝ ဟိ နေသံ ‘‘အယံ မဂ္ဂေါ နိရယံ ဂစ္ဆတိ, အယံ တိရစ္ဆာနယောနိံ, အယံ ပေတ္တိဝိသယံ, အယံ မနုဿလောကံ, အယံ ဒေဝလောကံ, အယံ အမတမဟာနိဗ္ဗာန’’န္တိ သဗ္ဗေ မဂ္ဂါ အာဝိဘူတာ. ဂါမနိဂမာဒီနံ ပန မဂ္ဂေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. တသ္မာ သတ္ထာ ပါတောဝ ပတ္တစီဝရမာဒါယ မဟာဥပါသိကာယ ဂေဟဒွါရံ ဂတော. သာ ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ သတ္ထာရံ [Pg.239] ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အန္တောနိဝေသနံ ပဝေသေတွာ အာသနေ နိသီဒါပေတွာ ဒက္ခိဏောဒကံ ဒတွာ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ပရိဝိသိ. ဥပါသိကာ ကတဘတ္တကိစ္စဿ သတ္ထုနော အနုမောဒနံ ကာရေတုကာမာ ပတ္တံ ဂဏှိ. သတ္ထာ မဓုရဿရေန အနုမောဒနဓမ္မကထံ အာရဘိ. ဥပါသိကာ ‘‘သာဓု, သာဓူ’’တိ သာဓုကာရံ ဒဒမာနာ ဓမ္မံ သုဏိ. အာဇီဝကောပိ ပစ္ဆာဂဗ္ဘေ နိသိန္နောဝ တဿာ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဓမ္မံ သုဏန္တိယာ သဒ္ဒံ သုတွာ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ. ‘‘န ဣဒါနေသာ မယှ’’န္တိ နိက္ခမိတွာ ‘‘နဋ္ဌာသိ ကာဠကဏ္ဏိ, ဧတဿ ဧဝံ သက္ကာရံ ကရောတီ’’တိ နာနပ္ပကာရေန ဥပါသိကဉ္စ သတ္ထာရဉ္စ အက္ကောသန္တော ပလာယိ. ဥပါသိကာ တဿ ကထာယ လဇ္ဇိတာ အညထတ္တံ ဂတံ စိတ္တံ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတုံ နာသက္ခိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိံ ဥပါသိကေ စိတ္တံ ဒေသနာနုဂတံ ကာတုံ န သက္ကောသီ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဧတဿ မေ ကထာယ စိတ္တံ အညထတ္တံ ဥပဂတ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝရူပဿ ဝိသဘာဂဇနဿ ကထိတံ ကထံ နာမ အာဝဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ, ဧဝရူပံ အသမန္နာဟရိတွာ အတ္တနော ကတာကတမေဝ ဩလောကေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

邻居们用湿牛粪涂抹那间房屋，撒上以炒米为第五的诸花，为世尊铺设了极尊贵的座位。因为不曾亲近诸佛的人们不知道如何设座，而诸佛也不需要向导，在菩提树下震动十千世界证得正自觉的那天，一切道路已经向他们显现：“这条路通往地狱，这条路通往畜生道，这条路通往饿鬼界，这条路通往人间，这条路通往天界，这条路通往不死的大涅槃。”至于村庄、市镇等的道路，就更不必说了。因此，世尊清晨持衣钵，来到大优婆夷的家门口。她从家里出来，以五体投地之礼礼拜世尊，然后请他进入内室，让他坐在座位上，献上供施之水，并用精美的嚼食与啖食供养。优婆夷在世尊用完餐后，想要请世尊作随喜开示，就接过了钵。世尊以美妙的声音开始作随喜说法。优婆夷一边说“善哉，善哉”，一边听法。那裸行顺命外道(ājīvaka)在后室坐着，听到她称念善哉听法之声，无法忍受。“她现在不属于我了！”他走出来，辱骂道：“你这不祥者(kāḷakaṇṇī)，你毁了！竟如此恭敬于他！”他用各种方式辱骂优婆夷和世尊，然后逃走了。优婆夷因他的话而感到羞愧，心乱了，无法让智慧随顺法义。于是世尊问她：“优婆夷，为何无法让心随顺法义呢？”她说：“尊者，因为他的话，我的心乱了。”世尊说：“对于这种品性不合之人所说的话，根本不应放在心上；不应思虑此事，只应省察自己所做与未做之事。”说完，他说了这首偈颂：

၅၀.

50.

‘‘န ပရေသံ ဝိလောမာနိ, န ပရေသံ ကတာကတံ;

အတ္တနောဝ အဝေက္ခေယျ, ကတာနိ အကတာနိ စာ’’တိ.

莫观他人过，以及做未做； 但观自身行，已做与未做。

တတ္ထ န ပရေသံ ဝိလောမာနီတိ ပရေသံ ဝိလောမာနိ ဖရုသာနိ မမ္မစ္ဆေဒကဝစနာနိ န မနသိကာတဗ္ဗာနိ. န ပရေသံ ကတာကတန္တိ ‘‘အသုကော ဥပါသကော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော, နာပိဿ ဂေဟေ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒီနိ ဒိယျန္တိ, န သလာကဘတ္တာဒီနိ, န စီဝရာဒိပစ္စယဒါနံ ဧတဿ အတ္ထိ, တထာ အသုကာ ဥပါသိကာ အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ, နာပိဿာ ဂေဟေ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒီနိ ဒိယျန္တိ, န သလာကဘတ္တာဒီနိ, န စီဝရာဒိပစ္စယဒါနံ ဧတိဿာ အတ္ထိ, တထာ အသုကော ဘိက္ခု အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော, နာပိ ဥပဇ္ဈာယဝတ္တံ ကရောတိ, န အာစရိယဝတ္တံ, န အာဂန္တုကဝတ္တံ, န ဂမိကဝတ္တံ, န စေတိယင်္ဂဏဝတ္တံ, န ဥပေါသထာဂါရဝတ္တံ, န ဘောဇနသာလာဝတ္တံ, န ဇန္တာဃရဝတ္တာဒီနိ, နာပိဿ ကိဉ္စိ ဓုတင်္ဂံ အတ္ထိ, န ဘာဝနာရာမတာယ ဥဿာဟမတ္တမ္ပီ’’တိ ဧဝံ ပရေသံ ကတာကတံ နာမ န ဩလောကေတဗ္ဗံ. အတ္တနောဝ အဝေက္ခေယျာတိ ‘‘ကထံ ဘူတဿ မေ ရတ္တိန္ဒိဝါ ဝီတိဝတ္တန္တီတိ ပဗ္ဗဇိတေန အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ (အ. နိ. ၁၀.၄၈) ဣမံ ဩဝါဒံ အနုဿရန္တော သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတော ကုလပုတ္တော ‘‘ကိံ နု ခေါ အဟံ ‘အနိစ္စံ [Pg.240] ဒုက္ခံ အနတ္တာ’တိ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ယောဂေ ကမ္မံ ကာတုံ သက္ခိံ, နာသက္ခိ’’န္တိ ဧဝံ အတ္တနော ကတာကတာနိ ဩလောကေယျာတိ.

在此，“不应看他人的过错”是指不应思虑他人乖逆、粗暴、伤人的话语。“不应看他人已做与未做之事”是指不应如此看待：“某位优婆塞无信、不净信，他家里不布施一勺之食等，不举行抽签供食等，他也没有衣物等资具的布施；某位优婆夷无信、不净信，她家里不布施一勺之食等，不举行抽签供食等，她也没有衣物等资具的布施；某位比丘无信、不净信，他不履行对戒师的义务，不履行对阿阇梨的义务，不履行对来客比丘的义务，不履行对远行比丘的义务，不履行对塔院的义务，不履行对布萨堂的义务，不履行对食堂的义务，不履行对蒸浴室的义务等，他也没有任何头陀支，甚至没有丝毫乐于修习的精进。”像这样，不应看待他人已做与未做之事。“只应省察自己已做与未做之事”是指，忆念着“出家人应当时时省察：‘我的日日夜夜是如何度过的？’”（增支部10.48）这一教诫，具信出家的良家子应如此省察自己已做与未做之事：“我是否能安立‘无常、苦、无我’三相而在修行中用功？我是否没能做到？”

ဒေသနာဝသာနေ သာ ဥပါသိကာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတာ, ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，那位优婆夷安住于预流果，此说法对大众有益。

ပါဝေယျကာဇီဝကဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

帕维亚裸行顺命外道的故事，第六则。

၇. ဆတ္တပါဏိဥပါသကဝတ္ထု

7. 持伞优婆塞的故事

ယထာပိ ရုစိရံ ပုပ္ဖန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော ဆတ္တပါဏိဥပါသကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于舍卫城(Sāvatthī)时，缘于持伞优婆塞(Chattapāṇi)，说了这则以“Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ”为开头的法教。

သာဝတ္ထိယဉှိ ဆတ္တပါဏိ နာမ ဥပါသကော တိပိဋကဓရော အနာဂါမီ. သော ပါတောဝ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ သတ္ထု ဥပဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. အနာဂါမိအရိယသာဝကာနဉှိ သမာဒါနဝသေန ဥပေါသထကမ္မံ နာမ နတ္ထိ, မဂ္ဂေနေဝ တေသံ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ ဧကဘတ္တိကဉ္စ အာဂတံ. တေနေဝါဟ – ‘‘ဃဋိကာရော ခေါ, မဟာရာဇ, ကုမ္ဘကာရော ဧကဘတ္တိကော ဗြဟ္မစာရီ သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော’’တိ (မ. နိ. ၂.၂၈၈). ဧဝံ အနာဂါမိနော ပကတိယာဝ ဧကဘတ္တိကာ စ ဗြဟ္မစာရိနော စ ဟောန္တိ. သောပိ တထေဝ ဥပေါသထိကော ဟုတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဓမ္မကထံ သုဏန္တော နိသီဒိ. တသ္မိံ သမယေ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သတ္ထု ဥပဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. ဆတ္တပါဏိ ဥပါသကော တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဥဋ္ဌာတဗ္ဗံ နု ခေါ, နော’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘အဟံ အဂ္ဂရာဇဿ သန္တိကေ နိသိန္နော, တဿ မေ ပဒေသရာဇာနံ ဒိသွာ ဥဋ္ဌာတုံ န ယုတ္တံ, ရာဇာ ခေါ ပန မေ အနုဋ္ဌဟန္တဿ ကုဇ္ဈိဿတိ, ဧတသ္မိံ ကုဇ္ဈန္တေပိ နေဝ ဥဋ္ဌဟိဿာမိ. ရာဇာနံ ဒိသွာ ဥဋ္ဌဟန္တေန ဟိ ရာဇာ ဂရုကတော ဟောတိ, နော သတ္ထာ, တသ္မာ နေဝ ဥဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ န ဥဋ္ဌဟိ. ပဏ္ဍိတပုရိသာ နာမ ဂရုတရာနံ သန္တိကေ နိသီဒိတွာ အနုဋ္ဌဟန္တံ ဒိသွာ န ကုဇ္ဈန္တိ. ရာဇာ ပန တံ အနုဋ္ဌဟန္တံ ဒိသွာ ကုပိတမာနသော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာ ကုပိတဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘မဟာရာဇ, အယံ ဆတ္တပါဏိ ဥပါသကော ပဏ္ဍိတော ဒိဋ္ဌဓမ္မော တိပိဋကဓရော အတ္ထာနတ္ထကုသလော’’တိ ဥပါသကဿ ဂုဏံ ကထေသိ. ရညော တဿ ဂုဏကထံ သုဏန္တဿေဝ စိတ္တံ မုဒုကံ ဇာတံ.

在舍卫城(Sāvatthī)，有一位名叫持伞(Chattapāṇi)的优婆塞，他通晓三藏，是一位阿那含(anāgāmī)。那天清晨，他受持布萨后，去侍奉世尊。须知，阿那含圣弟子并非以受持的方式行布萨，其梵行与日中一食乃藉由道而来。因此经中说：“大王，陶匠伽提迦罗(Ghaṭikāra)日中一食，修习梵行，具戒，有善法。”如此，阿那含自然就是日中一食和修习梵行的。他也同样受持布萨后，来到世尊面前，礼拜后坐下听法。当时，憍萨罗国波斯匿王也来侍奉世尊。持伞优婆塞看见他前来，心想：“我该不该起身呢？我坐在无上王面前，见到一位地方国王就起身是不合适的。但国王见我不起身会生气，即使他生气，我也不会起身。因为见到国王就起身，是尊重国王而不是尊重世尊，所以我不会起身。”于是他没有起身。智者看到坐在更尊贵者面前的人不起身，是不会生气的。但是国王看到他不起身，心中不悦，礼拜世尊后坐在一旁。世尊知道国王心怀不悦，便称赞那位优婆塞的功德道：“大王，这位持伞优婆塞是位智者，已见正法，通晓三藏，善辨利害。”国王听闻此赞誉之言，心即变得柔软。

အထေကဒိဝသံ [Pg.241] ရာဇာ ဥပရိပါသာဒေ ဌိတော ဆတ္တပါဏိံ ဥပါသကံ ကတဘတ္တကိစ္စံ ဆတ္တမာဒါယ ဥပါဟနမာရုယှ ရာဇင်္ဂဏေန ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပက္ကောသာပေသိ. သော ဆတ္တုပါဟနံ အပနေတွာ ရာဇာနမုပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ရာဇာ အာဟ – ‘‘ဘော ဥပါသက, ကိန္တေ ဆတ္တုပါဟနံ အပနီတ’’န္တိ. ‘‘‘ရာဇာ ပက္ကောသတီ’တိ သုတွာ အပနေတွာ အာဂတောမှီ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ အမှာကံ ရာဇဘာဝေါ တုမှေဟိ ဉာတော ဘဝိဿတီ’’တိ. ‘‘သဒါပိ မယံ, ဒေဝ, တုမှာကံ ရာဇဘာဝံ ဇာနာမာ’’တိ. ‘‘ယဒိ ဧဝံ ကသ္မာ ပုရိမဒိဝသေ သတ္ထု သန္တိကေ နိသိန္နော မံ ဒိသွာ န ဥဋ္ဌဟီ’’တိ? ‘‘မဟာရာဇ, အဟံ အဂ္ဂရာဇဿ သန္တိကေ နိသိန္နော, ပဒေသရာဇာနံ ဒိသွာ ဥဋ္ဌဟန္တော သတ္ထရိ အဂါရဝံ ပဝေဒေယျံ, တသ္မာ န ဥဋ္ဌဟိ’’န္တိ. ‘‘ဟောတု, ဘော, တိဋ္ဌတေတံ’’. ‘‘တုမှေ ကိရ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကာနံ အတ္ထာနတ္ထာနံ ကုသလာ တိပိဋကဓရာ အမှာကံ အန္တေပုရေ ဓမ္မံ ဝါစေထာ’’တိ. ‘‘န သက္ကောမိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘ရာဇဂေဟံ နာမ မဟာသာဝဇ္ဇံ, ဒုယုတ္တသုယုတ္တကာနိ ဂရုကာနေတ္ထ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘မာ ဧဝံ ဝဒေထ, ‘ပုရိမဒိဝသေ မံ ဒိသွာ န ဥဋ္ဌိတောမှီ’တိ မာ ကုက္ကုစ္စံ ကရောထာ’’တိ. ‘‘ဒေဝ, ဂိဟီနံ ဝိစရဏဋ္ဌာနံ နာမ မဟာသာဝဇ္ဇံ, ဧကံ ပဗ္ဗဇိတံ ပက္ကောသာပေတွာ ဓမ္မံ ဝါစာပေထာ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓု, ဘော, ဂစ္ဆထ တုမှေ’’တိ တံ ဥယျောဇေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ယာစိ, ‘‘ဘန္တေ, မလ္လိကာ စ ဒေဝီ ဝါသဘခတ္တိယာ စ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏိဿာမာတိ ဝဒန္တိ, ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိဗဒ္ဓံ မမ ဂေဟံ ဂန္တွာ တာသံ ဓမ္မံ ဥဒ္ဒိသထာ’’တိ. ‘‘ဗုဒ္ဓါနံ နိဗဒ္ဓံ ဧကဋ္ဌာနဂမနံ နာမ နတ္ထိ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, အညံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဒေထာ’’တိ. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရဿ ဘာရမကာသိ. ထေရော နိဗဒ္ဓံ ဂန္တွာ တာသံ ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသတိ. တာသု မလ္လိကာ သက္ကစ္စံ ဂဟေတွာ သဇ္ဈာယိတွာ ဥဒ္ဒေသံ ပဋိစ္ဆာပေသိ. ဝါသဘခတ္တိယာ ပန နေဝ သက္ကစ္စံ ဂဏှာတိ, န သဇ္ဈာယတိ, န ဥဒ္ဒေသံ ပဋိစ္ဆာပေတုံ သက္ကောတိ.

某日，国王站在高楼上，看见名为“持伞”(Chattapāṇi)的优婆塞用完餐后，打着伞、穿着鞋，正从王家庭院走过，便派人召他前来。他便收起伞、脱下鞋，走到国王面前行礼后，立于一旁。于是国王对他说：“优婆塞，你为何收起伞和鞋？”他回答：“听闻国王召见，便收起伞和鞋前来了。”国王说：“今日你才知晓我的王权吗？”“大王，我们一直都知晓您的王权。”“既然如此，为何前些天你在世尊面前坐着，见到我时却不起立？”“大王，我当时坐在至上之王的面前，若因见到一位地方君王便起立，就是对世尊不敬，因此我没有起立。”“罢了，此事不提。听说你通晓三藏，善于分辨此世与来世的利益和非利益，可否到我的后宫说法？”“大王，我不能。”“为何？”“王宫这个地方过失繁多，其中行事得当与否，责任重大。”“不要这么说，不要为‘前些天见到我没有起立’一事感到懊悔。”“大王，在家人的活动范围本就过失繁多，请召一位出家人来为您说法吧。”国王说：“很好，你去吧。”便遣退了他。国王前往世尊之处请求：“世尊，茉莉夫人(Mallikā)和瓦思芭刹帝利女(Vāsabhakhattiyā)说想学习法，请您与五百比丘固定到我的宫中，为她们教授教文。”“大王，诸佛没有固定前往一处的惯例。”“那么，世尊，请派另一位比丘来吧。”世尊便将此事交给了阿难(Ānanda)长老。长老便固定前往，为她们教授教文。她们当中，茉莉夫人恭敬地领受、诵习，并能复述所教之文；而瓦思芭刹帝利女既不恭敬领受，也不诵习，不能复述所教之文。

အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ထေရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိမာနန္ဒ, ဥပါသိကာ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တီ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကာ သက္ကစ္စံ ဂဏှာတီ’’တိ? ‘‘မလ္လိကာ, ဘန္တေ, သက္ကစ္စံ ဂဏှာတိ, သက္ကစ္စံ သဇ္ဈာယတိ, သက္ကစ္စံ ဥဒ္ဒေသံ ပဋိစ္ဆာပေတုံ သက္ကောတိ. တုမှာကံ ပန ဉာတိဓီတာ နေဝ သက္ကစ္စံ ဂဏှာတိ, န သဇ္ဈာယတိ, န ဥဒ္ဒေသံ ပဋိစ္ဆာပေတုံ သက္ကောတီ’’တိ. သတ္ထာ ထေရဿ ဝစနံ သုတွာ, ‘‘အာနန္ဒ, မယာ ကထိတဓမ္မော နာမ သက္ကစ္စမသုဏန္တဿ အဂ္ဂဏှန္တဿ အသဇ္ဈာယန္တဿ အဒေသေန္တဿ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ အဂန္ဓကပုပ္ဖံ ဝိယ အဖလော ဟောတိ, သက္ကစ္စံ ပန [Pg.242] သဝနာဒီနိ ကရောန္တဿ မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

尔时，有一天，世尊问长老：“阿难，优婆夷们在学习法吗？”“是的，世尊。”“哪位优婆夷恭敬地学习呢？”“世尊，茉莉夫人恭敬地领受，恭敬地诵习，并能恭敬地复述所教之文。但您的亲族之女既不恭敬领受，也不诵习，不能复述所教之文。”世尊听了长老的话，说道：“阿难，我所说的法，对于不恭敬听闻、不领受、不诵习、不为他人说的人而言，就像一朵色彩鲜艳却没有芳香的花，是无果的；但对于恭敬地行持听闻等的人而言，则有大果报、大利益。”说完，便说了这两首偈颂——

၅၁.

51.

‘‘ယထာပိ ရုစိရံ ပုပ္ဖံ, ဝဏ္ဏဝန္တံ အဂန္ဓကံ;

ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာ, အဖလာ ဟောတိ အကုဗ္ဗတော.

犹如鲜妙花，色美而无香； 如是善说语，不实行无果。

၅၂.

52.

‘‘ယထာပိ ရုစိရံ ပုပ္ဖံ, ဝဏ္ဏဝန္တံ သဂန္ဓကံ;

ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာ, သဖလာ ဟောတိ ကုဗ္ဗတော’’တိ.

犹如鲜妙花，色美具芳香； 如是善说语，实行则有果。

တတ္ထ ရုစိရန္တိ သောဘနံ. ဝဏ္ဏဝန္တန္တိ ဝဏ္ဏသဏ္ဌာနသမ္ပန္နံ, အဂန္ဓကန္တိ ဂန္ဓဝိရဟိတံ ပါလိဘဒ္ဒကဂိရိကဏ္ဏိကဇယသုမနာဒိဘေဒံ. ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာတိ သုဘာသိတာ ဝါစာ နာမ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ. တံ ဝဏ္ဏသဏ္ဌာနသမ္ပန္နံ အဂန္ဓကပုပ္ဖသဒိသံ. ယထာ ပန အဂန္ဓကပုပ္ဖံ ယော နံ ဓာရေတိ, တဿ သရီရေ ဂန္ဓံ န ဖရတိ, ဧဝံ ဧတမ္ပိ ယော နံ သက္ကစ္စံ သဝနာဒီဟိ န သမာစရတိ, တဿ သက္ကစ္စံ အသမာစရန္တဿ ယံ တတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ, တံ အကုဗ္ဗတော သုတဂန္ဓဉ္စ ဝါစာဂန္ဓဉ္စ ပဋိပတ္တိဂန္ဓဉ္စ န အာဝဟတိ အဖလာ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာ, အဖလာ ဟောတိ အကုဗ္ဗတော’’တိ. သဂန္ဓကန္တိ စမ္ပကနီလုပ္ပလာဒိဘေဒံ. ဧဝန္တိ ယထာ တံ ပုပ္ဖံ ဓာရေန္တဿ သရီရေ ဂန္ဓော ဖရတိ, ဧဝံ တေပိဋကဗုဒ္ဓဝစနသင်္ခါတာ သုဘာသိတာ ဝါစာပိ. ကုဗ္ဗတောတိ ယော သက္ကစ္စံ သဝနာဒီဟိ တတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ ကရောတိ, သာ အဿ ပုဂ္ဂလဿ သဖလာ ဟောတိ, သုတဂန္ဓဝါစာဂန္ဓပဋိပတ္တိဂန္ဓာနံ အာဝဟနတော မဟပ္ဖလာ ဟောတိ, မဟာနိသံသာတိ အတ္ထော.

于此，“美丽”(ruciraṃ)是美好的意思。“色彩斑斓”(vaṇṇavantaṃ)是色与形俱佳的意思。“无香”(agandhakaṃ)是无有香气的意思，如刺桐花、山素英、素馨花等类别。“如是善说之语”(evaṃ subhāsitā vācā)中，“善说之语”即三藏佛语。它犹如色形俱佳却无香气的花。譬如无香之花，佩戴它的人，其身体不会散发香气；同样，对于这善说之语，若有人不以恭敬听闻等方式去奉行，对于这位不恭敬奉行、不行其所应行之事的人，此法便不能带来闻香、语香与行香，是无果的。是故说：“如是善说之语，于不奉行者则无果。”“有香”(sagandhakaṃ)是指如瞻波花、青莲花等类别。“如是”(evaṃ)意为：譬如佩戴那种花，身体便会散发香气；同样，被称为三藏佛语的善说之语也是如此。“于奉行者”(kubbato)是指：若有人以恭敬听闻等方式，行其所应行之事，那么这善说之语对此人便是有果的。因能带来闻香、语香与行香，故有大果、大利益。此即是其义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。此法说对大众饶有利益。

ဆတ္တပါဏိဥပါသကဝတ္ထု သတ္တမံ.

持伞优婆塞的故事第七。

၈. ဝိသာခါဝတ္ထု

8. 毘舍佉的故事

ယထာပိ ပုပ္ဖရာသိမှာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဥပနိဿာယ ပုဗ္ဗာရာမေ ဝိဟရန္တော ဝိသာခံ ဥပါသိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“犹如从花聚……”之法教，是导师住于舍卫城(Sāvatthī)附近的东园(Pubbārāma)时，就优婆夷毘舍佉(Visākhā)而说。

သာ [Pg.243] ကိရ အင်္ဂရဋ္ဌေ ဘဒ္ဒိယနဂရေ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိပုတ္တဿ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော အဂ္ဂမဟေသိယာ သုမနဒေဝိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿာ သတ္တဝဿိကကာလေ သတ္ထာ သေလဗြာဟ္မဏာဒီနံ ဗောဓနေယျဗန္ဓဝါနံ ဥပနိဿယသမ္ပဒံ ဒိသွာ မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော စာရိကံ စရမာနော တံ နဂရံ ပါပုဏိ.

据说她投生于鸯伽国(Aṅgaraṭṭha)跋提雅城(Bhaddiyanagara)，为弥伽长者(Meṇḍaka seṭṭhi)之子财积长者(Dhanañcaya seṭṭhi)的正妻苏摩那提毗(Sumanādevī)所生。她七岁时，导师见到长者、婆罗门等可受教化的亲族的因缘已经成熟，便在大比丘僧团的围绕下游行，抵达了该城。

တသ္မိဉ္စ သမယေ မေဏ္ဍကော, ဂဟပတိ, တသ္မိံ နဂရေ ပဉ္စန္နံ မဟာပုညာနံ ဇေဋ္ဌကော ဟုတွာ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ကရောတိ. ပဉ္စ မဟာပုညာ နာမ မေဏ္ဍကော သေဋ္ဌိ, စန္ဒပဒုမာ နာမ တဿေဝ ဇေဋ္ဌကဘရိယာ, တဿေဝ ဇေဋ္ဌကပုတ္တော ဓနဉ္စယော နာမ, တဿ ဘရိယာ သုမနဒေဝီ နာမ, မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိနော ဒါသော ပုဏ္ဏော နာမာတိ. န ကေဝလဉ္စ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိယေဝ, ဗိမ္ဗိသာရရညော ပန ဝိဇိတေ ပဉ္စ အမိတဘောဂါ နာမ အဟေသုံ – ဇောတိကော, ဇဋိလော, မေဏ္ဍကော, ပုဏ္ဏကော, ကာကဝလိယောတိ. တေသု အယံ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိ ဒသဗလဿ အတ္တနော နဂရံ သမ္ပတ္တဘာဝံ ဉတွာ ပုတ္တဿ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော ဓီတရံ ဝိသာခံ ဒါရိကံ ပက္ကောသာပေတွာ အာဟ – ‘‘အမ္မ, တုယှမ္ပိ မင်္ဂလံ, အမှာကမ္ပိ မင်္ဂလံ, တဝ ပရိဝါရေဟိ ပဉ္စဟိ ဒါရိကာသတေဟိ သဒ္ဓိံ ပဉ္စ ရထသတာနိ အာရုယှ ပဉ္စဟိ ဒါသိသတေဟိ ပရိဝုတာ ဒသဗလဿ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကရောဟီ’’တိ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ တထာ အကာသိ. ကာရဏာကာရဏေသု ပန ကုသလတ္တာ ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ, ယာနေန ဂန္တွာ ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကာဝ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထဿာ စရိယာဝသေန သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ဒေသနာဝသာနေ ပဉ္စဟိ ဒါရိကာသတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိပိ ခေါ သတ္ထာရမုပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မကထံ သုတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ သွာတနာယ နိမန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ အတ္တနော နိဝေသနေ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိတွာ ဧတေနေဝ ဥပါယေန အဍ္ဎမာသံ မဟာဒါနမဒါသိ. သတ္ထာ ဘဒ္ဒိယနဂရေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ပက္ကာမိ.

当时，弥伽(Meṇḍaka)居士是城中五位大福者中的首位，担任长者之职。五位大福者是：弥伽长者、其大夫人月莲(Candapadumā)、其长子财积(Dhanañcaya)、财积的妻子苏摩那提毗(Sumanādevī)、弥伽长者的仆人本那(Puṇṇa)。不仅是弥伽长者，在频婆娑罗王的国土中，另有五位财富无量者，他们是：树提伽(Jotika)、阇提罗(Jaṭila)、弥伽、本那咖(Puṇṇaka)、迦迦瓦利(Kākavaliya)。其中，这位弥伽长者得知十力已来到自己的城市，便叫来儿子财积长者的女儿毘舍佉(Visākhā)童女，对她说：“孙女，这是你的吉祥，也是我们的吉祥。你与你的五百位侍女一起，乘坐五百辆车，在五百位婢女的簇拥下，去迎接十力。”她回答“善哉”，便照此而行。由于她善于分辨事理，便乘车行至车路可及之处，然后下车步行，前去拜见导师，行礼后，退立一旁。于是，导师因其宿习而为之说法。开示结束时，她与五百位侍女一同证得了须陀洹果。弥伽长者也前去拜见导师，听闻法义后证得须陀洹果，他邀请导师第二天前来应供。次日，他在自己家中，用精致的嚼食与啖食供养以佛陀为首的比丘僧团，并以同样的方式行大布施半月。导师在跋提雅城(Bhaddiya)随宜住下后，便离开了。

တေန ခေါ ပန သမယေန ဗိမ္ဗိသာရော စ ပသေနဒိ ကောသလော စ အညမညံ ဘဂိနိပတိကာ ဟောန္တိ. အထေကဒိဝသံ ကောသလရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘ဗိမ္ဗိသာရဿ ဝိဇိတေ ပဉ္စ အမိတဘောဂါ မဟာပုညာ ဝသန္တိ, မယှံ ဝိဇိတေ ဧကောပိ တာဒိသော နတ္ထိ, ယံနူနာဟံ ဗိမ္ဗိသာရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧကံ မဟာပုညံ ယာစေယျ’’န္တိ. သော တတ္ထ ဂန္တွာ ရညာ ကတပဋိသန္ထာရော ‘‘ကိံ ကာရဏာ အာဂတောသီ’’တိ [Pg.244] ပုဋ္ဌော ‘‘‘တုမှာကံ ဝိဇိတေ ပဉ္စ အမိတဘောဂါ မဟာပုညာ ဝသန္တိ, တတော ဧကံ ဂဟေတွာ ဂမိဿာမီ’တိ အာဂတောမှိ, တေသု မေ ဧကံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘မဟာကုလာနိ အမှေဟိ စာလေတုံ န သက္ကာ’’တိ အာဟ. ‘‘အဟံ အလဒ္ဓါ န ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ အမစ္စေဟိ သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ ‘‘ဇောတိကာဒီနံ မဟာကုလာနံ စာလနံ နာမ မဟာပထဝိယာ စာလနသဒိသံ, မေဏ္ဍကမဟာသေဋ္ဌိဿ ပုတ္တော ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိ နာမ အတ္ထိ, တေန သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ ပဋိဝစနံ တေ ဒဿာမီ’’တိ ဝတွာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ, တာတ, ကောသလရာဇာ ‘‘‘ဧကံ ဓနသေဋ္ဌိံ ဂဟေတွာ ဂမိဿာမီ’တိ ဝဒတိ, တွံ တေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘တုမှေသု ပဟိဏန္တေသု ဂမိဿာမိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ပရိဝစ္ဆံ ကတွာ ဂစ္ဆ, တာတာ’’တိ. သော အတ္တနော ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကမကာသိ. ရာဇာပိဿ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကတွာ, ‘‘ဣမံ အာဒါယ ဂစ္ဆထာ’’တိ ပသေနဒိရာဇာနံ ဥယျောဇေသိ. သော တံ အာဒါယ သဗ္ဗတ္ထ ဧကရတ္တိဝါသေန ဂစ္ဆန္တော ဧကံ ဖာသုကဋ္ဌာနံ ပတွာ နိဝါသံ ဂဏှိ, အထ နံ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဣဒံ ကဿ ဝိဇိတ’’န္တိ? ‘‘မယှံ, သေဋ္ဌီ’’တိ. ‘‘ကီဝ ဒူရော ဣတော သာဝတ္ထီ’’တိ? ‘‘သတ္တယောဇနမတ္ထကေ’’တိ. ‘‘အန္တောနဂရံ သမ္ဗာဓံ, အမှာကံ ပရိဇနော မဟန္တော, သစေ ရောစေထ, ဣဓေဝ ဝသေယျာမ, ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တသ္မိံ ဌာနေ နဂရံ မာပေတွာ တဿ ဒတွာ အဂမာသိ. တသ္မိံ ပဒေသေ သယံ ဝသနဋ္ဌာနဿ ဂဟိတတ္တာ နဂရဿ သာကေတန္တွေဝ နာမံ အဟောသိ.

当时，频婆娑罗王与憍萨罗国波斯匿王互为连襟。一日，憍萨罗王思忖：“频婆娑罗的国境内有五位财富无量、福德宏厚之人，我的国境内连一位这样的人都没有。我何不前往频婆娑罗王那里，请求一位福德宏厚之人呢？”于是他前往其国，受国王殷勤款待。当被问及来意时，他答道：“您的国境内有五位财富无量、福德宏厚之人，我为带走其中一位而来，请将他们中的一位赐予我。”频婆娑罗王说：“我们无法动摇这些大家族。”憍萨罗王说：“我若得不到，绝不回去。”国王与大臣们商议后，对憍萨罗王说：“动摇乔提迦(Jotika)等大家族，如同动摇大地。有位文荼迦(Meṇḍaka)大长者的儿子，名为达难阇耶(Dhanañcaya)长者。我与他商议后，再给您答复。”说完，便派人召来达难阇耶，对他说：“孩子，憍萨罗王说要带走一位富长者，你与他一同去吧。”他答道：“大王，若是您派遣我，我便前去。”“既然如此，孩子，你做好准备再去吧。”于是他处理好自己应办之事。国王也给予他隆重的礼遇，并对波斯匿王说：“请带此人去吧。”然后遣送他离开。波斯匿王便带着达难阇耶上路，每到一处皆住宿一夜。当行至一处舒适之地停下住宿时，达难阇耶长者问：“此是何人领土？”“是我的领土，长者。”“此处离舍卫城(Sāvatthī)多远？”“有七由旬之遥。”“大王，城内拥挤，我们的随从众多，若您乐意，我们愿居住于此地。”国王应允道：“善哉！”遂于其地为他建城，赐予他后离去。因其于此地自择居所之故，该城便名为娑枳多(Sāketa)。

သာဝတ္ထိယမ္ပိ ခေါ မိဂါရသေဋ္ဌိနော ပုတ္တော ပုဏ္ဏဝဍ္ဎနကုမာရော နာမ ဝယပ္ပတ္တော အဟောသိ. အထ နံ မာတာပိတရော ဝဒိံသု – ‘‘တာတ, တဝ ရုစ္စနဋ္ဌာနေ ဧကံ ဒါရိကံ ဥပဓာရေဟီ’’တိ. ‘‘‘မယှံ ဧဝရူပါယ ဘရိယာယ ကိစ္စံ နတ္ထီ’တိ, ပုတ္တ, မာ ဧဝံ ကရိ, ကုလံ နာမ အပုတ္တကံ န တိဋ္ဌတီ’’တိ. သော ပုနပ္ပုနံ ဝုစ္စမာနော ‘‘တေန ဟိ ပဉ္စကလျာဏသမန္နာဂတံ ဒါရိကံ လဘမာနော တုမှာကံ ဝစနံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကာနိ ပနေတာနိ ပဉ္စ ကလျာဏာနိ နာမ, တာတာ’’တိ. ကေသကလျာဏံ, မံသကလျာဏံ, အဋ္ဌိကလျာဏံ, ဆဝိကလျာဏံ, ဝယကလျာဏန္တိ. မဟာပုညာယ ဟိ ဣတ္ထိယာ ကေသာ မောရကလာပသဒိသာ ဟုတွာ မုဉ္စိတွာ ဝိဿဋ္ဌာ နိဝါသနန္တံ ပဟရိတွာ နိဝတ္တိတွာ ဥဒ္ဓဂ္ဂါ တိဋ္ဌန္တိ, ဣဒံ ကေသကလျာဏံ နာမ, ဒန္တာဝရဏံ ဗိမ္ဗဖလသဒိသံ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ သမံ သုဖုသိတံ ဟောတိ[Pg.245], ဣဒံ မံသကလျာဏံ နာမ, ဒန္တာ သုက္ကာ သမာ အဝိရဠာ ဥဿာပေတွာ ဌပိတဝဇိရပန္တိ ဝိယ သမစ္ဆိန္နသင်္ခပန္တိ ဝိယ စ သောဘန္တိ, ဣဒံ အဋ္ဌိကလျာဏံ နာမ, ကာဠိယာ စုဏ္ဏကာဒီဟိ အဝိလိတ္တော ဧဝ ဆဝိဝဏ္ဏော သိနိဒ္ဓေါ နီလုပ္ပလဒါမသဒိသော ဟောတိ, ဩဒါတာယ စ ကဏိကာရပုပ္ဖဒါမသဒိသော ဟောတိ, ဣဒံ ဆဝိကလျာဏံ နာမ, ဒသက္ခတ္တုံ ဝိဇာတာပိ ခေါ ပန သကိံ ဝိဇာတာ ဝိယ အဝိဂတယောဗ္ဗနာယေဝ ဟောတိ, ဣဒံ ဝယကလျာဏံ နာမ ဟောတိ. အထဿ မာတာပိတရော အဋ္ဌုတ္တရသတဗြာဟ္မဏေ နိမန္တေတွာ ဘောဇေတွာ ‘‘ပဉ္စကလျာဏသမန္နာဂတာ ဣတ္ထိယော နာမ ဟောန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘အာမ, ဟောန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဧဝရူပံ ဒါရိကံ ပရိယေသိတုံ အဋ္ဌ ဇနာ ဂစ္ဆန္တူ’’တိ ဗဟုံ ဓနံ ဒတွာ ‘‘အာဂတကာလေ ဝေါ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမ, ဂစ္ဆထ, ဧဝရူပံ ဒါရိကံ ပရိယေသထ, ဒိဋ္ဌကာလေ စ ဣမံ ပိလန္ဓနံ ဒဒေယျာထာ’’တိ သတသဟဿဂ္ဃနိကံ သုဝဏ္ဏမာလံ ဒတွာ ဥယျောဇေသုံ.

在舍卫城(Sāvatthī)，弥伽罗长者(Migāraseṭṭhi)的儿子，名为满增童子(Puṇṇavaḍḍhanakumāra)，已成年。其父母对他说：“孩子，在你中意的地方找一位女子吧。”他说：“我不需要这样的妻子。”“儿子，不要这样说，没有子嗣的家族是无法存续的。”被一再劝说后，他说道：“既然如此，若能找到一位具足五美的女子，我便听从你们的话。”“孩子，这五美是什么呢？”“是发美、肉美、骨美、肤美、年龄美。有大福德的女子，其发如同孔雀尾束，解开披散时，发梢触及衣裾边缘，然后回卷，发端朝上竖起，此为发美；其双唇色泽饱满，平滑匀称，如同鲜红的频婆果(bimbaphala)，此为肉美；其牙齿洁白、均匀、无有间隙，美如一排竖立的金刚石，亦如一列善切的螺贝，此为骨美；其肤色无需涂抹任何粉末，若为黑肤，则光滑犹如青莲花环，若为白肤，则犹如翅子树花(kaṇikāra)环，此为肤美；纵然生育十次，仍如初产一般，青春常驻，此为年龄美。”于是，其父母邀请了八位婆罗门，供以饮食后问道：“世间真有具足五美的女子吗？”婆罗门答道：“是的，有的。”于是，其父母给了许多钱财，并嘱咐八位婆罗门：“去寻找这样一位女子吧。你们回来时，我们自会酬谢。见到她时，就把这个饰品给她。”说完，给了一条价值十万的金花环，然后派遣他们出发了。

တေ မဟန္တမဟန္တာနိ နဂရာနိ ဂန္တွာ ပရိယေသမာနာ ပဉ္စကလျာဏသမန္နာဂတံ ဒါရိကံ အဒိသွာ နိဝတ္တိတွာ အာဂစ္ဆန္တာ ဝိဝဋနက္ခတ္တဒိဝသေ သာကေတံ အနုပ္ပတ္တာ – ‘‘အဇ္ဇ အမှာကံ ကမ္မံ နိပ္ဖဇ္ဇိဿတီ’’တိ စိန္တယိံသု. တသ္မိံ ပန နဂရေ အနုသံဝစ္ဆရံ ဝိဝဋနက္ခတ္တံ နာမ ဟောတိ. တဒါ ဗဟိ အနိက္ခမနကုလာနိပိ ပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ အပ္ပဋိစ္ဆန္နေန သရီရေန ပဒသာဝ နဒီတီရံ ဂစ္ဆန္တိ. တသ္မိံ ဒိဝသေ ခတ္တိယမဟာသာလာဒီနံ ပုတ္တာပိ ‘‘အတ္တနော သမာနဇာတိကံ မနာပံ ကုလဒါရိကံ ဒိသွာ မာလာဂုဠေန ပရိက္ခိပိဿာမာ’’တိ တံ တံ မဂ္ဂံ နိဿာယ တိဋ္ဌန္တိ. တေပိ ခေါ ဗြာဟ္မဏာ နဒီတီရေ ဧကံ သာလံ ပဝိသိတွာ အဋ္ဌံသု. ‘‘တသ္မိံ ခဏေ ဝိသာခါ ပန္နရသသောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကာ ဟုတွာ သဗ္ဗာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတာ ပဉ္စဟိ ကုမာရိကာသတေဟိ ပရိဝုတာ နဒိံ ဂန္တွာ နှာယိဿာမီ’’တိ တံ ပဒေသံ ပတ္တာ, အထ ခေါ မေဃော ဥဋ္ဌဟိတွာ ပါဝဿိ. ပဉ္စသတာ ကုမာရိကာယော ဝေဂေန ဂန္တွာ သာလံ ပဝိသိံသု. ဗြာဟ္မဏာ ဩလောကေန္တာ တာသု ဧကမ္ပိ ပဉ္စကလျာဏသမန္နာဂတံ န ပဿိံသု. အထ ဝိသာခါ ပကတိဂမနေနေဝ သာလံ ပါဝိသိ, ဝတ္ထာဘရဏာနိ တေမိံသု. ဗြာဟ္မဏာ တဿာ စတ္တာရိ ကလျာဏာနိ ဒိသွာ ဒန္တေ ပဿိတုကာမာ ‘‘အလသဇာတိကာ အမှာကံ ဓီတာ, ဧတိဿာ သာမိကော ကဉ္ဇိကမတ္တမ္ပိ န လဘိဿတိ မညေ’’တိ အညမညံ ကထယိံသု. အထ နေ ဝိသာခါ အာဟ – ‘‘ကံ ဝဒေထ တုမှေ’’တိ? ‘‘တံ ကထေမ, အမ္မာ’’တိ. မဓုရော ဟိ တဿာ သဒ္ဒေါ ကံသတာဠသရော ဝိယ နိစ္ဆရတိ. အထ နေ [Pg.246] ပုန မဓုရသဒ္ဒေန ‘‘ကိံ ကာရဏာ ဘဏထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘တဝ ပရိဝါရိတ္ထိယော ဝတ္ထာလင်္ကာရေ အတေမေတွာ ဝေဂေန သာလံ ပဝိဋ္ဌာ, တုယှံ ဧတ္တကံ ဌာနံ ဝေဂေန အာဂမနမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ, ဝတ္ထာဘရဏာနိ တေမေတွာ အာဂတာသိ. တသ္မာ ကထေမ, အမ္မာ’’တိ.

他们走遍各大城市寻找，始终找不到具足五美的少女，只好折返。在开门节那天，他们来到娑枳多(Sāketa)，心想：“今天我们的事要成了。”原来这座城市每年都有一个名为“开门节”的节日。那时，即使是平日足不出户的家族也会与眷属一起从家中出来，身体不加遮蔽地徒步走向河边。在那一天，刹帝利、婆罗门、大富长者等的儿子们也会守在各条路上，想着：“若看到与自己门当户对的可爱姑娘，就用花环抛向她。”那些婆罗门也来到河边，走进一座厅堂里安住。那时，大约十五六岁的毘舍佉(Visākhā)佩戴着所有饰品，由五百名少女伴随着，心想“我要去河里沐浴”，便来到了那个地方。就在那时，乌云涌起，下起了雨。那五百名少女快速跑进厅堂。婆罗门们打量她们，在她们当中没有看到一个具足五美的人。之后，毘舍佉以平常的步态走进厅堂，她的衣服和饰品都湿了。婆罗门们看到她具备四种美，想看看她的牙齿，便彼此议论说：“我们这位姑娘生性懒惰，她的丈夫恐怕连一点米汤都得不到吧。”这时，毘舍佉问他们：“你们在说什么？”“我们在说您呢，姑娘。”她的声音甜美，犹如铜铃之声。她又用柔和的声音问道：“你们为什么这么说呢？”“您的侍女们为了不淋湿衣服和饰品，快速跑进厅堂，而您连这么点路都不快步走，任由衣服和饰品湿透了才来。因此我们才这么说，姑娘。”

‘‘တာတာ, ဧဝံ မာ ဝဒေထ, အဟံ ဧတာဟိ ဗလဝတရာ, ကာရဏံ ပန သလ္လက္ခေတွာ ဇဝေန နာဂတာမှီ’’တိ. ‘‘ကိံ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘တာတာ, စတ္တာရော ဇနာ ဇဝမာနာ န သောဘန္တိ, အပရမ္ပိ ကာရဏံ အတ္ထီ’’တိ. ‘‘ကတမေ စတ္တာရော ဇနာ ဇဝမာနာ န သောဘန္တိ, အမ္မာ’’တိ? တာတာ, အဘိသိတ္တရာဇာ တာဝ သဗ္ဗာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတော ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ ရာဇင်္ဂဏေ ဇဝမာနော န သောဘတိ, ‘‘ကိံ အယံ ရာဇာ ဂဟပတိကော ဝိယ ဓာဝတီ’’တိ အညဒတ္ထု ဂရဟံ လဘတိ, သဏိကံ ဂစ္ဆန္တောဝ သောဘတိ. ရညော မင်္ဂလဟတ္ထီပိ အလင်္ကတော ဇဝမာနော န သောဘတိ, ဝါရဏလီဠာယ ဂစ္ဆန္တောဝ သောဘတိ. ပဗ္ဗဇိတော ဇဝမာနော န သောဘတိ, ‘‘ကိံ အယံ သမဏော ဂိဟီ ဝိယ ဓာဝတီ’’တိ ကေဝလံ ဂရဟမေဝ လဘတိ, သမိတဂမနေန ပန သောဘတိ. ဣတ္ထီ ဇဝမာနာ န သောဘတိ, ‘‘ကိံ ဧသာ ဣတ္ထီ ပုရိသော ဝိယ ဓာဝတီ’’တိ ဂရဟိတဗ္ဗာဝ ဟောတိ, ‘‘ဣမေ စတ္တာရော ဇနာ ဇဝမာနာ န သောဘန္တိ, တာတာ’’တိ. ‘‘ကတမံ ပန အပရံ ကာရဏံ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘တာတာ, မာတာပိတရော နာမ ဓီတရံ အင်္ဂပစ္စင်္ဂါနိ သဏ္ဌာပေတွာ ပေါသေန္တိ. မယဉှိ ဝိက္ကိဏေယျဘဏ္ဍံ နာမ, အမှေ ပရကုလပေသနတ္ထာယ ပေါသေန္တိ. သစေ ဇဝမာနာနံ နိဝတ္ထဒုဿကဏ္ဏေ ဝါ အက္ကမိတွာ ဘူမိယံ ဝါ ပက္ခလိတွာ ပတိတကာလေ ဟတ္ထော ဝါ ပါဒေါ ဝါ ဘိဇ္ဇေယျ, ကုလဿေဝ ဘာရော ဘဝေယျ, ပသာဓနဘဏ္ဍံ ပန မေ တေမေတွာ သုဿိဿတိ. ဣမံ ကာရဏံ သလ္လက္ခေတွာ န ဓာဝိတာမှိ, တာတာ’’တိ.

“父亲们，请不要这么说。我比她们更有力气，但我是考虑到一个原因才没有快步走。”“是什么原因呢，姑娘？”“父亲们，有四种人快步走则不庄严，此外还有一个原因。”“是哪四种人快步走不庄严呢，姑娘？”“父亲们，首先，一位受过灌顶的国王，佩戴着所有饰品，如果束起衣袍在王家庭院里快步走，则不庄严。人们只会责备说：‘这位国王怎么像个家主一样奔跑？’他徐步而行方显庄严。国王的吉祥宝象，即使装饰华丽，快步走也不庄严，以其象王之威仪行走方显庄严。一位出家人快步走则不庄严，人们只会责备说：‘这位沙门怎么像个在家人一样奔跑？’他安详行走方显庄严。一位女子快步走则不庄严，人们一定会批评说：‘这位女子怎么像个男人一样奔跑？’父亲们，这四种人快步走是不庄严的。”“那么另一个原因是什么呢，姑娘？”“父亲们，父母养育女儿，是要使她的肢体健全。我们女儿家可说是待售的货物，父母养育我们是为了将我们送到别的家族去。倘若快步走时，踩到所穿的衣角或在地上滑倒，于跌倒之时手或脚有所折损，那就会成为家族的负累。至于我的饰品，湿了总会干的。父亲们，考虑到这个原因，我才没有奔跑。”

ဗြာဟ္မဏာ တဿာ ကထနကာလေ ဒန္တသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ ‘‘ဧဝရူပါ နော ဒန္တသမ္ပတ္တိ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ’’တိ တဿာ သာဓုကာရံ ဒတွာ, ‘‘အမ္မ, တုယှမေဝေသာ အနုစ္ဆဝိကာ’’တိ ဝတွာ တံ သုဝဏ္ဏမာလံ ပိလန္ဓယိံသု. အထ နေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကတရနဂရတော အာဂတာတ္ထ, တာတာ’’တိ? ‘‘သာဝတ္ထိတော, အမ္မာ’’တိ. ‘‘သေဋ္ဌိကုလံ ကတရံ နာမာ’’တိ? ‘‘မိဂါရသေဋ္ဌိ နာမ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘အယျပုတ္တော ကော [Pg.247] နာမာ’’တိ? ‘‘ပုဏ္ဏဝဍ္ဎနကုမာရော နာမ, အမ္မာ’’တိ. သာ ‘‘သမာနဇာတိကံ နော ကုလ’’န္တိ အဓိဝါသေတွာ ပိတု သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘အမှာကံ ရထံ ပေသေတူ’’တိ. ကိဉ္စာပိ ဟိ သာ အာဂမနကာလေ ပဒသာ အာဂတာ, သုဝဏ္ဏမာလာယ ပန ပိလန္ဓနကာလတော ပဋ္ဌာယ တထာ ဂန္တုံ န လဘတိ, ဣဿရဒါရိကာ ရထာဒီဟိ ဂစ္ဆန္တိ, ဣတရာ ပကတိယာနကံ ဝါ အဘိရုဟန္တိ, ဆတ္တံ ဝါ တာလပဏ္ဏံ ဝါ ဥပရိ ကရောန္တိ, တသ္မိမ္ပိ အသတိ နိဝတ္ထသာဋကဿ ဒသန္တံ ဥက္ခိပိတွာ အံသေ ခိပန္တာ ဂစ္ဆန္တိ ဧဝ. တဿာ ပန ပိတာ ပဉ္စ ရထသတာနိ ပေသေသိ. သာ သပရိဝါရာ ရထံ အာရုယှ ဂတာ. ဗြာဟ္မဏာပိ ဧကတောဝ အဂမံသု. အထ နေ သေဋ္ဌိ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကုတော အာဂတာတ္ထာ’’တိ? ‘‘သာဝတ္ထိတော မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ. ‘‘သေဋ္ဌိ ကတရော နာမာ’’တိ? ‘‘မိဂါရသေဋ္ဌိ နာမာ’’တိ. ‘‘ပုတ္တော ကော နာမာ’’တိ? ‘‘ပုဏ္ဏဝဍ္ဎနကုမာရော နာမ မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ. ‘‘ဓနံ ကိတ္တက’’န္တိ? ‘‘စတ္တာလီသကောဋိယော မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ. ‘‘ဓနံ တာဝ အမှာကံ ဓနံ ဥပါဒါယ ကာကဏိကမတ္တံ, ဒါရိကာယ ပန အာရက္ခမတ္တာယ လဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ ကိံ အညေန ကာရဏေနာ’’တိ အဓိဝါသေသိ. သော တေသံ သက္ကာရံ ကတွာ ဧကာဟဒွီဟံ ဝသာပေတွာ ဥယျောဇေသိ.

婆罗门们在她说话时，看见她牙齿的完美，便说：“我们从未见过如此完美的牙齿！”于是向她称赞，并说：“贤女，这金花环只与您相配！”，然后为她戴上了金花环。然后她问他们：“父亲们，你们从哪个城市来？”“贤女，从舍卫城(Sāvatthī)来。”“是哪个长者家族？”“贤女，是弥伽罗(Migāra)长者。”“公子叫什么名字？”“贤女，叫满增童子(Puṇṇavaḍḍhanakumāra)。”她想：“这家族与我们门当户对。”于是她同意了，并派人给父亲送信说：“请派我们的车来。”诚然，她来时是步行的，但自从戴上金花环后，就不能再那样走了。富家女子出行都乘坐车等，其余的女子则乘坐普通交通工具，或头顶伞或棕榈叶。即使没有这些，她们也会将所穿衣物的衣角掀起，搭在肩上行走。她的父亲则派来了五百辆车。她与随从们一同乘车而去。婆罗门们也一起前往。然后长者问他们：“你们从哪里来？”“大长者，从舍卫城来。”“你们的长者是哪位？”“是弥伽罗长者。”“他的儿子叫什么名字？”“大长者，叫满增童子。”“他有多少财富？”“大长者，四十俱胝。”长者想：“财富方面，与我们的财富相比，那不过是九牛一毛。但既然是为了守护女儿而找到了人家，还需要其他理由吗？”于是他同意了。他款待了他们，让他们住了一两天后，便送他们回去了。

တေ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ မိဂါရသေဋ္ဌိဿ ‘‘လဒ္ဓါ နော ဒါရိကာ’’တိ အာရောစယိံသု. ‘‘ကဿ ဓီတာ’’တိ? ‘‘ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော’’တိ. သော ‘‘မဟာကုလဿ မေ ဒါရိကာ လဒ္ဓါ, ခိပ္ပမေဝ နံ အာနေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ တတ္ထ ဂမနတ္ထံ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ ‘‘‘မဟာကုလံ ဧတံ မယာ ဗိမ္ဗိသာရဿ သန္တိကာ အာနေတွာ သာကေတေ နိဝေသိတံ, တဿ သမ္မာနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’တိ အဟမ္ပိ အာဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ, သော ‘‘သာဓု, ဒေဝါ’’တိ ဝတွာ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော သာသနံ ပေသေသိ – ‘‘မယိ အာဂစ္ဆန္တေ ရာဇာပိ အာဂမိဿတိ, မဟန္တံ ရာဇဗလံ ဧတ္တကဿ ဇနဿ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ကာတုံ သက္ခိဿသိ, န သက္ခိဿသီ’’တိ? ဣတရောပိ ‘‘သစေပိ ဒသ ရာဇာနော အာဂစ္ဆန္တိ, အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ ပဋိသာသနံ ပေသေသိ. မိဂါရသေဋ္ဌိ တာဝ မဟန္တေ နဂရေ ဂေဟဂေါပကမတ္တံ ဌပေတွာ သေသဇနံ အာဒါယ ဂန္တွာ အဍ္ဎယောဇနမတ္တေ ဌာနေ ဌတွာ ‘‘အာဂတာမှာ’’တိ သာသနံ ပဟိဏိ. ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိ ဗဟုပဏ္ဏာကာရံ ပေသေတွာ ဓီတရာ သဒ္ဓိံ မန္တေသိ, ‘‘အမ္မ, သသုရော ကိရ တေ ကောသလရညာ သဒ္ဓိံ အာဂတော, တဿ ကတရံ ဂေဟံ ပဋိဇဂ္ဂိတဗ္ဗံ, ရညော ကတရံ[Pg.248], ဥပရာဇာဒီနံ ကတရာနီ’’တိ? ပဏ္ဍိတာ သေဋ္ဌိဓီတာ ဝဇိရဂ္ဂတိခိဏဉာဏာ ကပ္ပသတသဟဿံ ပတ္ထိတပတ္ထနာ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နာ ‘‘သသုရဿ မေ အသုကဂေဟံ ပဋိဇဂ္ဂထ, ရညော အသုကဂေဟံ, ဥပရာဇာဒီနံ အသုကာနီ’’တိ သံဝိဒဟိတွာ ဒါသကမ္မကရေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ဧတ္တကာ ရညော ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ ကရောထ, ဧတ္တကာ ဥပရာဇာဒီနံ, ဟတ္ထိအဿာဒယောပိ တုမှေယေဝ ပဋိဇဂ္ဂထ, အဿဗန္ဓာဒယောပိ အာဂန္တွာ မင်္ဂလဆဏံ အနုဘဝိဿန္တီ’’တိ သံဝိဒဟိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’? ‘‘‘မယံ ဝိသာခါယ မင်္ဂလဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ န ကိဉ္စိ လဘိမှ, အဿရက္ခဏာဒီနိ ကရောန္တာ သုခံ န ဝိစရိမှာ’တိ ကေစိ ဝတ္တုံ မာ လဘိံသူ’’တိ.

他们前往舍卫城(Sāvatthī)，向弥伽罗长者报告说：“我们已找到那位女子。”“是谁的女儿？”“是檀那阇耶(Dhanañcaya)长者的女儿。”他想：“我已得到大族之女，理应尽快将她迎来。”于是为前往之事禀告国王。国王说：“此乃大族，是我从频婆娑罗王(Bimbisāra)处带来，安置于娑枳多(Sāketa)的，理应予以礼敬。我也将前往。”他说道：“善哉，大王！”然后派人送信给檀那阇耶长者：“我来之时，国王亦将前来，王家部队甚众，对如此众人，汝能否办妥应办之事？”对方亦回信道：“纵有十王前来，亦请前来！”于是，弥伽罗长者在大城中仅留下看家之人，带领其余众人出发，行至半由旬远处驻留，派人传信道：“我们到了。”檀那阇耶长者送去许多礼物后，与女儿商议：“女儿啊，听说你的公公与憍萨罗王(Kosala)一同前来，应为他准备何屋？为国王准备何屋？为副王等人又准备何屋？”此长者女聪慧，具金刚端般锐智，于十万劫中发所应愿，胜愿圆满，她安排道：“为我公公准备某屋，为国王准备某屋，为副王等人准备某某诸屋。”她召集奴仆、雇工吩咐道：“尔等若干人做国王应办之事，若干人做副王等人之事。象马等亦由尔等照管，如此马夫等人亦得前来享受婚礼庆典。”此是何因？是为不令任何人得言：“我等至毘舍佉(Visākhā)婚礼处，一无所得，唯做照管马匹等事，不得安乐闲行。”

တံ ဒိဝသမေဝ ဝိသာခါယ ပိတာ ပဉ္စသတေ သုဝဏ္ဏကာရေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ဓီတု မေ မဟာလတာပသာဓနံ နာမ ကရောထာ’’တိ ရတ္တသုဝဏ္ဏဿ နိက္ခသဟဿံ, တဒနုရူပါနိ စ ရဇတမဏိမုတ္တာပဝါဠဝဇိရာဒီနိ ဒါပေသိ. ရာဇာ ကတိပါဟံ ဝသိတွာဝ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိဿ သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘န သက္ကာ သေဋ္ဌိနာ အမှာကံ စိရံ ပေါသနံ နာမ ကာတုံ, ဒါနိ ဒါရိကာယ ဂမနကာလံ ဇာနာတူ’’တိ. သောပိ ရညော သာသနံ ပေသေသိ – ‘‘ဣဒါနိ ဝဿကာလော အာဂတော, န သက္ကာ စတုမာသံ ဝိစရိတုံ, တုမှာကံ ဗလကာယဿ ယံ ယံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ, သဗ္ဗံ တံ မမ ဘာရော, မယာ ပေသိတကာလေ ဒေဝေါ ဂမိဿတီ’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ သာကေတနဂရံ နိစ္စနက္ခတ္တံ ဝိယ အဟောသိ. ရာဇာနံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗေသံ မာလာဂန္ဓဝတ္ထာဒီနိ ပဋိယတ္တာနေဝ ဟောန္တိ. တတော တေ ဇနာ စိန္တယိံသု – ‘‘သေဋ္ဌိ အမှာကမေဝ သက္ကာရံ ကရောတီ’’တိ, ဧဝံ တယော မာသာ အတိက္ကန္တာ, ပသာဓနံ ပန တာဝ န နိဋ္ဌာတိ. ကမ္မန္တာဓိဋ္ဌာယကာ အာဂန္တွာ သေဋ္ဌိနော အာရောစေသုံ – ‘‘အညံ အသန္တံ နာမ နတ္ထိ, ဗလကာယဿ ပန ဘတ္တပစနဒါရူနိ နပ္ပဟောန္တီ’’တိ. ‘‘ဂစ္ဆထ, တာတာ, ဣမသ္မိံ နဂရေ ပရိဇိဏ္ဏာ ဟတ္ထိသာလာဒယော စေဝ ပရိဇိဏ္ဏကာနိ စ ဂေဟာနိ ဂဟေတွာ ပစထာ’’တိ. ဧဝံ ပစန္တာနမ္ပိ အဍ္ဎမာသော အတိက္ကန္တော. တတော ပုနပိ ‘‘ဒါရူနိ နတ္ထီ’’တိ အာရောစယိံသု. ‘‘ဣမသ္မိံ ကာလေ န သက္ကာ ဒါရူနိ လဒ္ဓုံ, ဒုဿကောဋ္ဌာဂါရာနိ ဝိဝရိတွာ ထူလသာဋကေဟိ ဝဋ္ဋိယော ကတွာ တေလစာဋီသု တေမေတွာ ဘတ္တံ ပစထာ’’တိ. တေ အဍ္ဎမာသံ တထာ အကံသု. ဧဝံ စတ္တာရော မာသာ အတိက္ကန္တာ, ပသာဓနမ္ပိ နိဋ္ဌိတံ.

就在那一天，毘舍佉的父亲召集了五百名金匠，吩咐说：“请为我的女儿打造名为‘大蔓饰’(Mahālatāpasādhana)的饰品”，并给予他们一千尼迦(nikkha)赤金，以及与之相配的银、宝、珠、珊瑚、金刚石等。国王住了几天后，就给陀南阇耶(Dhanañcaya)长者传话：“长者无法长期供养我们，现在请确定令媛出发的日期吧。”长者也给国王回话：“现在雨季已至，四个月内无法远行。贵军所需的一切，皆由我承担。待我派人通知时，陛下再启程。”从那以后，娑枳多城就像天天过节一般。从国王起，所有人都备妥了花环、香料、衣物等。于是人们心想：“长者只是在款待我们。”就这样三个月过去了，但那饰品还未完成。监工们来向长者报告：“其他东西都不缺，只是军队烧饭的柴火不够了。”“去吧，孩子们，把城里破旧的象厩和房屋拆了来烧火做饭。”他们就这样烧了半个月。之后又来报告说：“没有柴火了。”“这时候找不到柴火了，打开布料库房，用粗布做成灯芯，浸在油罐里，用来烧火做饭。”他们又那样做了半个月。就这样四个月过去了，饰品也已终。

တသ္မိံ ပသာဓနေ စတဿော ဝဇိရနာဠိယော ဥပယောဂံ အဂမံသု, မုတ္တာနံ ဧကာဒသ နာဠိယော, ပဝါဠဿ ဗာဝီသတိ နာဠိယော, မဏီနံ တေတ္တိံသ [Pg.249] နာဠိယော. ဣတိ ဧတေဟိ စ အညေဟိ စ ရတနေဟိ နိဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. အသုတ္တမယံ ပသာဓနံ ရဇတေန သုတ္တကိစ္စံ ကရိံသု. တံ သီသေ ပဋိမုက္ကံ ပါဒပိဋ္ဌိံ ဂစ္ဆတိ. တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ မုဒ္ဒိကာ ယောဇေတွာ ကတာ သုဝဏ္ဏမယာ ဂဏ္ဌိကာ ဟောန္တိ, ရဇတမယာ ပါသကာ, မတ္ထကမဇ္ဈေ ဧကာ မုဒ္ဒိကာ, ဒွီသု ကဏ္ဏပိဋ္ဌီသု ဒွေ, ဂလဝါဋကေ ဧကာ, ဒွီသု ဇတ္တူသု ဒွေ, ဒွီသု ကပ္ပရေသု ဒွေ, ဒွီသု ကဋိပဿေသု ဒွေတိ. တသ္မိံ ခေါ ပန ပသာဓနေ ဧကံ မောရံ ကရိံသု, တဿ ဒက္ခိဏပက္ခေ ရတ္တသုဝဏ္ဏမယာနိ ပဉ္စ ပတ္တသတာနိ အဟေသုံ, ဝါမပက္ခေ ပဉ္စ ပတ္တသတာနိ, တုဏ္ဍံ ပဝါဠမယံ, အက္ခီနိ မဏိမယာနိ, တထာ ဂီဝါ စ ပိဉ္ဆာနိ စ, ပတ္တနာဠိယော ရဇတမယာ, တထာ ဇင်္ဃာယော. သော ဝိသာခါယ မတ္ထကမဇ္ဈေ ပဗ္ဗတကူဋေ ဌတွာ နစ္စနမယူရော ဝိယ ခါယတိ. ပတ္တနာဠိသဟဿဿ သဒ္ဒေါ ဒိဗ္ဗသင်္ဂီတံ ဝိယ ပဉ္စင်္ဂိကတူရိယဃောသော ဝိယ စ ပဝတ္တတိ. သန္တိကံ ဥပဂတာယေဝ တဿာ အမောရဘာဝံ ဇာနန္တိ. ပသာဓနံ နဝကောဋိအဂ္ဃနကံ အဟောသိ, သတသဟဿံ ဟတ္ထကမ္မမူလံ ဒီယိတ္ထ.

该饰品中，使用了四纳利(nāḷi)量的金刚石、十一纳利量的珍珠、二十二纳利量的珊瑚、三十三纳利量的宝石。如此，该饰品由这些宝石及其他七宝制作而成。该饰品并非由线绳穿成，而是以银代线。佩戴于头顶时，它可垂至脚背。其上各处皆装配指环，并有金结与银扣：头顶中央有一环，两耳后各一环，颈部一环，两膝各一环，两肘各一环，两大腿各一环，两腰侧各一环。该饰品上又造有一只孔雀。其右翼有五百根赤金羽，左翼亦有五百根；鸟喙为珊瑚所制，双眼为宝石所制，颈与尾羽亦然；羽管与双胫则为白银所制。当毘舍佉佩戴时，此孔雀立于其头顶中央，看似立于山巅翩翩起舞。千根羽管所发之声，犹如天界音乐，亦如五分乐器合奏之音。唯有走近，方知其非活孔雀。此饰品价值九俱胝，工费则为十万。

‘‘ကိဿ ပန နိဿန္ဒေန တာယေတံ ပသာဓနံ လဒ္ဓ’’န္တိ? သာ ကိရ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ဝီသတိယာ ဘိက္ခုသဟဿာနံ စီဝရသာဋကံ ဒတွာ သုတ္တမ္ပိ သူစိယောပိ ရဇနမ္ပိ အတ္တနော သန္တကမေဝ အဒါသိ. တဿ စီဝရဒါနဿ နိဿန္ဒေန ဣမံ မဟာလတာပသာဓနံ လဘိ. ဣတ္ထီနဉှိ စီဝရဒါနံ မဟာလတာပသာဓနဘဏ္ဍေန မတ္ထကံ ပပ္ပောတိ, ပုရိသာနံ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရေနာတိ. ဧဝံ မဟာသေဋ္ဌိ စတူဟိ မာသေဟိ ဓီတု ပရိဝစ္ဆံ ကတွာ တဿာ ဒေယျဓမ္မံ ဒဒမာနော ကဟာပဏပူရာနိ ပဉ္စ သကဋသတာနိ အဒါသိ, သုဝဏ္ဏဘာဇနပူရာနိ ပဉ္စ, ရဇတဘာဇနပူရာနိ ပဉ္စ, တမ္ဗဘာဇနပူရာနိ ပဉ္စ, ပတ္တုဏ္ဏဝတ္ထကောသေယျဝတ္ထပူရာနိ ပဉ္စ, သပ္ပိပူရာနိ ပဉ္စ, တေလပူရာနိ ပဉ္စ, သာလိတဏ္ဍုလပူရာနိ ပဉ္စ, နင်္ဂလဖာလာဒိဥပကရဏပူရာနိ ပဉ္စသကဋသတာနိ အဒါသိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘မမ ဓီတု ဂတဋ္ဌာနေ ‘အသုကေန နာမ မေ အတ္ထော’တိ မာ ပရဿ ဂေဟဒွါရံ ပဟိဏီ’’တိ. တသ္မာ သဗ္ဗူပကရဏာနိ ဒါပေသိ. ဧကေကသ္မိံ ရထေ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတာ တိဿော တိဿော ဝဏ္ဏဒါသိယော ဌပေတွာ ပဉ္စ ရထသတာနိ အဒါသိ. ‘‘ဧတံ နှာပေန္တိယော ဘောဇေန္တိယော အလင်္ကရောန္တိယော ဝိစရထာ’’တိ ဒိယဍ္ဎသဟဿပရိစာရိကာယော [Pg.250] အဒါသိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မမ ဓီတု ဂါဝေါ ဒဿာမီ’’တိ. သော ပုရိသေ အာဏာပေသိ – ‘‘ဂစ္ဆထ ဘဏေ စူဠဝဇဿ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ တီသု ဂါဝုတေသု တိဿော ဘေရိယော ဂဟေတွာ တိဋ္ဌထ, ပုထုလတော ဥသဘမတ္တေ ဌာနေ ဥဘောသု ပဿေသု တိဋ္ဌထ. ဂါဝီနံ တတော ပရံ ဂန္တုံ မာ အဒတ္ထ. ဧဝံ ဌိတကာလေ ဘေရိသညံ ကရေယျာထာ’’တိ. တေ တထာ အကံသု. တေ ဂါဝီနံ ဝဇတော နိက္ခမိတွာ ဂါဝုတံ ဂတကာလေ ဘေရိသညံ အကံသု, ပုန အဍ္ဎယောဇနံ ဂတကာလေ အကံသု. ပုနပိ တိဂါဝုတံ ဂတကာလေ ဘေရိသညံ အကံသု, ပုထုလတော ဂမနဉ္စ နိဝါရေသုံ. ဧဝံ ဒီဃတော တိဂါဝုတေ, ပုထုလတော ဥသဘမတ္တေ ဌာနေ ဂါဝိယော အညမညံ နိဃံသန္တိယော အဋ္ဌံသု.

“那么，她是以何善业的果报获得这件大蔓饰（mahālatāpasādhana）呢？”据说，在迦叶（Kassapa）正等觉者住世时，她曾向两万名比丘布施作衣布，连缝衣线、针、染料也都由她自己所有之物供养。正是布施衣服的这果报，使她获得了这件大蔓饰。因为对女子而言，布施衣服的顶峰是获得大蔓饰这样的物品；对男子而言，其顶峰则是获得神通所成的衣钵。就这样，大长者用四个月为女儿准备嫁妆，给予女儿的嫁妆包括：五百辆装满钱币的车、五百辆装满金器的车、五百辆装满银器的车、五百辆装满铜器的车、五百辆装满毛织品与丝织品的车、五百辆装满酥油的车、五百辆装满油的车、五百辆装满米的车，以及五百辆装满犁头等农具的车。他心想：“愿我的女儿到了夫家后，不会为了‘我需要某样东西’而须派人到别人家门口。”因此他让人准备了所有用具。他又给了五百辆车，每辆车上安置了三位装饰华丽的贵族出身的婢女。此外，他又给了一千五百名侍女，吩咐她们说：“你们要服侍她沐浴、用餐、妆饰，随侍左右。”然后他心想：“我要给我的女儿一些牛。”于是命令手下：“你们去打开小牛栏的门，在三俱卢舍（gāvuta）的距离内，拿着三面大鼓站好。在宽一优娑婆（usabha）的地方，你们要站在两边，不要让牛群越过那里。当它们这样站定时，就敲响鼓作为信号。”他们便照做了。当牛群从牛栏出来，走到一俱卢舍时，他们敲响了鼓作为信号；走到半由旬（yojana）时，他们再次敲响了鼓；又走到三俱卢舍时，他们又一次敲响了鼓，并且阻止牛群向两边散开。就这样，牛群在长三俱卢舍、宽一优娑婆的地方，互相拥挤地站着。

မဟာသေဋ္ဌိ ‘‘မမ ဓီတု ဧတ္တကာ ဂါဝေါ အလံ, ဒွါရံ ပိဒဟထာ’’တိ ဝဇဒွါရံ ပိဒဟာပေသိ. ဒွါရသ္မိံ ပိဒဟိတေ ဝိသာခါယ ပုညဗလေန ဗလဝဂါဝေါ စ ဓေနုယော စ ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ နိက္ခမိံသု. မနုဿာနံ ဝါရေန္တာနံ ဝါရေန္တာနမေဝ သဋ္ဌိသဟဿာ ဗလဝဂါဝေါ စ သဋ္ဌိသဟဿာ ဓေနုယော စ နိက္ခန္တာ, တတ္တကာ ဗလဝဝစ္ဆာ တာသံ ဓေနူနံ ဥသဘာ ဥပ္ပတိတွာ အနုဗန္ဓာ အဟေသုံ. ‘‘ကိဿ ပန နိဿန္ဒေန ဧဝံ ဂါဝေါ ဂတာ’’တိ? နိဝါရေန္တာနံ နိဝါရေန္တာနံ ဒိန္နဒါနဿ. သာ ကိရ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ကိကိဿ ရညော သတ္တန္နံ ဓီတာနံ ကနိဋ္ဌာ သံဃဒါသီ နာမ ဟုတွာ ဝီသတိယာ ဘိက္ခုသဟဿာနံ ပဉ္စဂေါရသဒါနံ ဒဒမာနာ ထေရာနဉ္စ ဒဟရာနဉ္စ သာမဏေရာနဉ္စ ပတ္တံ ပိဒဟိတွာ, ‘‘အလံ, အလ’’န္တိ နိဝါရေန္တာနမ္ပိ ‘‘ဣဒံ မဓုရံ, ဣဒံ မနာပ’’န္တိ အဒါသိ. ဧဝံ တဿ နိဿန္ဒေန ဝါရိယမာနာပိ ဂါဝေါ နိက္ခမိံသု. သေဋ္ဌိနာ ဧတ္တကဿ ဓနဿ ဒိန္နကာလေ သေဋ္ဌိဘရိယာ အာဟ – ‘‘တုမှေဟိ မယှံ ဓီတု သဗ္ဗံ သံဝိဒဟိတံ, ဝေယျာဝစ္စကရာ ပန ဒါသဒါသိယော န သံဝိဒဟိတာ, ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘မမ ဓီတရိ သသိနေဟနိဿိနေဟာနံ ဇာနနတ္ထံ. အဟဉှိ တာယ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆမာနကေ ဂီဝါယ ဂဟေတွာ န ပဟိဏာမိ, ယာနံ အာရုယှ ဂမနကာလေယေဝ ဧတာယ သဒ္ဓိံ ဂန္တုကာမာ ဂစ္ဆန္တု, မာ အဂန္တုကာမာတိ ဝက္ခာမီ’’တိ အာဟ.

大长者说：“给我女儿的牛已经够了，关上门吧。”于是命人关上牛栏的门。门刚关上，凭着毘舍佉的福德之力，健壮的公牛和母牛就一再跳跃而出。即使人们一再阻拦，仍有六万头健壮的公牛和六万头母牛冲了出来，还有同样数量的强壮公牛也跳跃而出，紧随那些母牛之后。“究竟是何业的果报，使得这些牛如此跟去呢？”这是因为她过去对一再拒绝的受施者强行布施的果报。据说，在迦叶正等觉者住世时，她是奇奇王(Kiki)的七个女儿中最小的一个，名叫僧伽达西(Saṅghadāsī)。她向两万名比丘供养五种牛乳制品时，即使长老、年轻比丘和沙弥们盖上钵说“够了，够了”来拒绝，她仍然劝说“这个很甜，这个很可口”而布施。正是那善业的果报，即使现在人们阻止，牛群还是不断地涌出。当长者赠送了这么多财产时，长者的妻子说：“您为我女儿准备了一切，但为何没有安排服侍她的奴仆呢？”他回答说：“我是为了要知道哪些人对我的女儿有感情、哪些人没有。我可不会抓住那些不想去的人的脖子，强行派他们去。当她登上车准备出发时，我就会说：‘想跟她去的人就去，不想去的就别去。’”

အထ ‘‘သွေ မမ ဓီတာ ဂမိဿတီ’’တိ ဂဗ္ဘေ နိသိန္နော ဓီတရံ သမီပေ နိသီဒါပေတွာ, ‘‘အမ္မ, ပတိကုလေ ဝသန္တိယာ နာမ ဣမဉ္စ ဣမဉ္စ အာစာရံ ရက္ခိတုံ [Pg.251] ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဩဝါဒမဒါသိ. အယမ္ပိ မိဂါရသေဋ္ဌိ အနန္တရဂဗ္ဘေ နိသိန္နော ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော ဩဝါဒံ အဿောသိ. သောပိ သေဋ္ဌိ ဓီတရံ ဧဝံ ဩဝဒိ –

于是，（心想）“明天我的女儿就要走了”，他坐在内室，让女儿坐在身边，教导她说：“女儿啊，住在夫家时，应当遵守这些和那些规矩。”弥伽罗长者(Migāra)也坐在邻近的内室里，听到了陀南阇耶长者(Dhanañcaya)的教导。那位长者便如此教导女儿道——

‘‘အမ္မ, သသုရကုလေ ဝသန္တိယာ နာမ အန္တောအဂ္ဂိ ဗဟိ န နီဟရိတဗ္ဗော, ဗဟိအဂ္ဂိ အန္တော န ပဝေသေတဗ္ဗော, ဒဒန္တဿေဝ ဒါတဗ္ဗံ, အဒဒန္တဿ န ဒါတဗ္ဗံ, ဒဒန္တဿာပိ အဒဒန္တဿာပိ ဒါတဗ္ဗံ, သုခံ နိသီဒိတဗ္ဗံ, သုခံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ, သုခံ နိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ, အဂ္ဂိ ပရိစရိတဗ္ဗော, အန္တောဒေဝတာ နမဿိတဗ္ဗာ’’တိ.

“女儿啊，住在公婆家时，内火不应拿出，外火不应引入；只应给予值得给的人，不应给予不值得给的人；对值得给和不值得给的人，都应酌情给予；应安乐地坐，安乐地食，安乐地卧；应侍奉火，应礼敬家内天神。”

ဣမံ ဒသဝိဓံ ဩဝါဒံ ဒတွာ ပုနဒိဝသေ သဗ္ဗာ သေနိယော သန္နိပါတေတွာ ရာဇသေနာယ မဇ္ဈေ အဋ္ဌ ကုဋုမ္ဗိကေ ပါဋိဘောဂေ ဂဟေတွာ, ‘‘သစေ မေ ဂတဋ္ဌာနေ ဓီတု ဒေါသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ, တုမှေဟိ သောဓေတဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ နဝကောဋိအဂ္ဃနကေန မဟာလတာပသာဓနေန ဓီတရံ ပသာဓေတွာ နှာနစုဏ္ဏမူလကံ စတုပဏ္ဏာသကောဋိဓနံ ဒတွာ ယာနံ အာရောပေတွာ သာကေတဿ သာမန္တာ အတ္တနော သန္တကေသု အနုရာဓပုရမတ္တေသု စုဒ္ဒသသု ဘတ္တဂါမေသု ဘေရိံ စရာပေသိ – ‘‘မမ ဓီတရာ သဒ္ဓိံ ဂန္တုကာမာ ဂစ္ဆန္တူ’’တိ. တေ သဒ္ဒံ သုတွာဝ – ‘‘အမှာကံ အယျာယ ဂမနကာလေ ကိံ အမှာကံ ဣဓာ’’တိ စုဒ္ဒသ ဂါမကာ ကိဉ္စိ အသေသေတွာ နိက္ခမိံသု? ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိပိ ရညော စ မိဂါရသေဋ္ဌိနော စ သက္ကာရံ ကတွာ ထောကံ အနုဂန္တွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဓီတရံ ဥယျောဇေသိ.

传授这十种教诲后，次日，他召集所有部属，在王家护卫队中选了八位家主作为担保人，说：“如果我女儿到了夫家有过错，你们应当查明。”说完，用价值九千万的大藤饰(Mahālatāpasādhana)为女儿妆点，又给了五亿四千万的财富作为她的沐浴粉钱，让她坐上车驾。之后，他在娑枳多(Sāketa)城周围，属于自己的、范围与阿努拉德普勒(Anurādhapura)相当的十四个食邑村庄里，派人敲锣宣告：“想与我女儿同去的人，可以去。”那些人一听到声音便说：“我们的主母要走了，我们还在这里做什么呢？”十四个村庄的人毫无遗留地离开了。陀南阇耶长者也向国王和弥伽罗长者致敬后，稍稍伴送了一程，与他们一起为女儿送行。

မိဂါရသေဋ္ဌိပိ သဗ္ဗပစ္ဆတော ယာနကေ နိသီဒိတွာ ဂစ္ဆန္တော ဗလကာယံ ဒိသွာ, ‘‘ကေ နာမေတေ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သုဏိသာယ ဝေါ ဝေယျာဝစ္စကရာ ဒါသိဒါသာ’’တိ. ‘‘ဧတ္တကေ ကော ပေါသေဿ’’တိ? ‘‘ပေါထေတွာ တေ ပလာပေထ, အပလာယန္တေ ဣတော ဒဏ္ဍံ ကရောထာ’’တိ. ဝိသာခါ ပန ‘‘အပေထ, မာ ဝါရေထ, ဗလမေဝ ဗလဿ ဘတ္တံ ဒဿတီ’’တိ အာဟ. သေဋ္ဌိ ဧဝံ ဝုတ္တေပိ, ‘‘အမ္မ, နတ္ထိ အမှာကံ ဧတေဟိ အတ္ထော, ကော ဧတေ ပေါသေဿတီ’’တိ လေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိ ပေါထေတွာ ပလာပေတွာ သေသကေ ‘‘အလံ အမှာကံ ဧတ္တကေဟီ’’တိ ဂဟေတွာ ပါယာသိ. အထ ဝိသာခါ သာဝတ္ထိနဂရဒွါရံ သမ္ပတ္တကာလေ စိန္တေသိ – ‘‘ပဋိစ္ဆန္နယာနသ္မိံ နု ခေါ နိသီဒိတွာ ပဝိသိဿာမိ, ဥဒါဟု ရထေ ဌတွာ’’တိ. အထဿာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ပဋိစ္ဆန္နယာနေန မေ ပဝိသန္တိယာ မဟာလတာပသာဓနဿ ဝိသေသော န ပညာယိဿတီ’’တိ. သာ [Pg.252] သကလနဂရဿ အတ္တာနံ ဒဿေန္တီ ရထေ ဌတွာ နဂရံ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိဝါသိနော ဝိသာခါယ သမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ, ‘‘ဧသာ ကိရ ဝိသာခါ နာမ, ဧဝရူပါ အယံ သမ္ပတ္တိ ဧတိဿာဝ အနုစ္ဆဝိကာ’’တိ အာဟံသု. ဣတိ သာ မဟာသမ္ပတ္တိယာ သေဋ္ဌိနော ဂေဟံ ပါဝိသိ. ဂတဒိဝသေ စဿာ သကလနဂရဝါသိနော ‘‘အမှာကံ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိ အတ္တနော နဂရံ သမ္ပတ္တာနံ မဟာသက္ကာရံ အကာသီ’’တိ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ ပဏ္ဏာကာရံ ပဟိဏိံသု. ဝိသာခါ ပဟိတပဟိတံ ပဏ္ဏာကာရံ တသ္မိံယေဝ နဂရေ အညမညေသု ကုလေသု သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ဒါပေသိ. ဣတိ သာ ‘‘ဣဒံ မယှံ မာတု ဒေထ, ဣဒံ မယှံ ပိတု ဒေထ, ဣဒံ မယှံ ဘာတု ဒေထ, ဣဒံ မယှံ ဘဂိနိယာ ဒေထာ’’တိ တေသံ တေသံ ဝယာနုရူပံ ပိယဝစနံ ဝတွာ ပဏ္ဏာကာရံ ပေသေန္တီ သကလနဂရဝါသိနော ဉာတကေ ဝိယ အကာသိ. အထဿာ ရတ္တိဘာဂသမနန္တရေ အာဇညဝဠဝါယ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနံ အဟောသိ. သာ ဒါသီဟိ ဒဏ္ဍဒီပိကာ ဂါဟာပေတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ ဝဠဝံ ဥဏှောဒကေန နှာပေတွာ တေလေန မက္ခာပေတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနမေဝ အဂမာသိ.

弥伽罗长者也坐在队伍最后面的车上行进，看见那一大群随从，便问：“那些是什么人？”“是您儿媳的仆役和奴婢。”“谁能养活这么多人呢？把他们打跑，不跑的，就地惩罚！”而毘舍佉说：“请走开，不要阻止，随从自会供给随从食物。”长者虽然听她这么说，还是说道：“女儿啊，我们不需要这些人，谁能养活他们呢？”于是用土块、木棍等击打他们，将他们赶走，只带着剩下的人说：“我们有这些人就够了。”然后出发了。其后，当毘舍佉抵达舍卫城(Sāvatthī)城门时，她想：“我是该坐在有篷盖的车里进去呢，还是站在车上进去呢？”她又想：“如果我坐在有篷盖的车里进去，我那大藤蔓饰品(mahālatāpasādhana)的殊胜之处就无法显现了。”于是她向全城人展示自己，站在车上进入了城里。舍卫城的居民看见毘舍佉的财富，说道：“原来这位就是所谓的毘舍佉，如此的财富，只与她一人相称。”就这样，她带着巨大的财富进入了长者的家。在她到达的那天，全城的居民心想：“陀南阇耶(Dhanañcaya)长者曾厚待来到他城里的人。”于是他们各尽所能地送来礼物。毘舍佉让人将所有送来的礼物，就在那城里分送给各家各户。就这样，她说着“这份给我母亲，这份给我父亲，这份给我兄弟，这份给我姐妹”等与对方年龄相称的亲切话语，将礼物送出，使得全城居民都像亲人一样。其后，在深夜时分，她的一匹良种母马生产了。她让女仆们拿着火把过去，用温水给母马洗浴，涂上油，然后才回到自己的住处。

မိဂါရသေဋ္ဌိပိ ပုတ္တဿ အာဝါဟမင်္ဂလံ ကရောန္တော ဓုရဝိဟာရေ ဝသန္တမ္ပိ တထာဂတံ အမနသိကရိတွာ ဒီဃရတ္တံ နဂ္ဂသမဏကေသု ပတိဋ္ဌိတေန ပေမေန စောဒိယမာနော ‘‘မယှံ အယျာနမ္ပိ သက္ကာရံ ကရိဿာမီ’’တိ ဧကဒိဝသံ အနေကသတေသု နဝဘာဇနေသု နိရုဒကပါယာသံ ပစာပေတွာ ပဉ္စသတေ အစေလကေ နိမန္တာပေတွာ အန္တောဂေဟံ ပဝေသေတွာ, ‘‘အာဂစ္ဆတု မေ သုဏိသာ, အရဟန္တေ ဝန္ဒတူ’’တိ ဝိသာခါယ သာသနံ ပဟိဏိ. သာ ‘‘အရဟန္တော’’တိ ဝစနံ သုတွာ သောတာပန္နာ အရိယသာဝိကာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ ဟုတွာ တေသံ ဘောဇနဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ တေ ဩလောကေတွာ, ‘‘ဧဝရူပါ ဟိရောတ္တပ္ပဝိရဟိတာ အရဟန္တာ နာမ န ဟောန္တိ, ကသ္မာ မံ သသုရော ပက္ကောသာပေသီ’’တိ, ‘‘ဓီ, ဓီ’’တိ သေဋ္ဌိံ ဂရဟိတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနမေဝ ဂတာ. အစေလကာ တံ ဒိသွာ သဗ္ဗေ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ သေဋ္ဌိံ ဂရဟိံသု – ‘‘ကိံ တွံ, ဂဟပတိ, အညံ နာလတ္ထ, သမဏဿ ဂေါတမဿ သာဝိကံ မဟာကာဠကဏ္ဏိံ ဣဓ ပဝေသေသိ, ဝေဂေန နံ ဣမသ္မာ ဂေဟာ နိက္ကဍ္ဎာပေဟီ’’တိ. သော ‘‘န သက္ကာ မယာ ဣမေသံ ဝစနမတ္တေနေဝ နိက္ကဍ္ဎာပေတုံ, မဟာကုလဿ သာ ဓီတာ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘အယျာ, ဒဟရာ နာမ ဇာနိတွာ ဝါ အဇာနိတွာ ဝါ ကရေယျုံ, တုမှေ တုဏှီ ဟောထာ’’တိ တေ ဥယျောဇေတွာ [Pg.253] သယံ မဟာရဟေ အာသနေ နိသီဒိတွာ သုဝဏ္ဏပါတိယံ နိရုဒကံ မဓုပါယာသံ ပရိဘုဉ္ဇိ.

弥伽罗(Migāra)长者为儿子举行婚礼，但他长久以来对裸形外道心怀敬信，因此虽然如来就住在常住的祇园精舍，他也没有放在心上。他心想：“我也要供养我的尊者们。”于是在某一天，他让人用几百个新容器煮了无水乳粥，邀请了五百位裸形外道，并把他们请到内宅，然后派人去告诉毘舍佉(Visākhā)说：“让我的儿媳来，礼拜阿罗汉们吧。”毘舍佉是一位入流圣弟子，听到“阿罗汉”这个词，便欢欣雀跃。她来到用餐的地方，看到他们后心想：“像这样无惭无愧的人不可能是阿罗汉，公公为什么叫我来呢？”她斥责长者道：“呸！呸！”，然后就回自己的住处去了。那些裸形外道看到她，全都异口同声地谴责长者说：“家主，你找不到别人了吗？竟把沙门乔达摩的弟子，那个大不祥者(mahākāḷakaṇṇī)带到这里来！快把她从这家里赶出去！”长者心想：“我不能只凭他们一句话就把她赶走，她可是名门望族的女儿。”于是他对他们说：“尊者们，年轻人嘛，做事有时知道，有时不知道，请你们安静吧。”他这样把他们打发走后，自己坐在华丽的座位上，用金碗吃着无水蜜乳粥。

တသ္မိံ သမယေ ဧကော ပိဏ္ဍပါတိကတ္ထေရော ပိဏ္ဍာယ စရန္တော တံ နိဝေသနံ ပါဝိသိ. ဝိသာခါ သသုရံ ဗီဇယမာနာ ဌိတာ တံ ဒိသွာ ‘‘သသုရဿ အာစိက္ခိတုံ အယုတ္တ’’န္တိ ယထာ သော ထေရံ ပဿတိ, ဧဝံ အပဂန္တွာ အဋ္ဌာသိ. သော ပန ဗာလော ထေရံ ဒိသွာပိ အပဿန္တော ဝိယ ဟုတွာ အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇတေဝ. ဝိသာခါ ‘‘ထေရံ ဒိသွာပိ မေ သသုရော သညံ န ကရောတီ’’တိ ဉတွာ, ‘‘အတိစ္ဆထ, ဘန္တေ, မယှံ သသုရော ပုရာဏံ ခါဒတီ’’တိ အာဟ. သော နိဂဏ္ဌေဟိ ကထိတကာလေ အဓိဝါသေတွာပိ ‘‘ပုရာဏံ ခါဒတီ’’တိ ဝုတ္တက္ခဏေယေဝ ဟတ္ထံ အပနေတွာ, ‘‘ဣမံ ပါယာသံ ဣတော နီဟရထ, ဧတံ ဣမသ္မာ ဂေဟာ နိက္ကဍ္ဎထ, အယံ မံ ဧဝရူပေ မင်္ဂလကာလေ အသုစိခါဒကံ နာမ ကရောတီ’’တိ အာဟ. တသ္မိံ ခေါ ပန နိဝေသနေ သဗ္ဗေပိ ဒါသကမ္မကရာ ဝိသာခါယ သန္တကာဝ, ကော နံ ဟတ္ထေ ဝါ ပါဒေ ဝါ ဂဏှိဿတိ, မုခေန ကထေတုံ သမတ္ထောပိ နတ္ထိ. ဝိသာခါ သသုရဿ ကထံ သုတွာ အာဟ – ‘‘တာတ, န ဧတ္တကေနေဝ မယံ နိက္ခမာမ, နာဟံ တုမှေဟိ ဥဒကတိတ္ထတော ကုမ္ဘဒါသီ ဝိယ အာနီတာ, ဓရမာနကမာတာပိတူနံ ဓီတရော နာမ န ဧတ္တကေနေဝ နိက္ခမန္တိ, ဧတေနေဝ မေ ကာရဏေန ပိတာ ဣဓာဂမနကာလေ အဋ္ဌ ကုဋုမ္ဗိကေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘သစေ မေ ဓီတု ဒေါသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သောဓေယျာထာ’တိ ဝတွာ မံ တေသံ ဟတ္ထေ ဌပေသိ, တေ ပက္ကောသာပေတွာ မယှံ ဒေါသာဒေါသံ သောဓာပေထာ’’တိ.

那时，一位行托钵的长老为乞食而行，进入了那长者家。当时毘舍佉正为她的公公扇风，她看见长老，心想：“不宜告知公公。”于是她退到一旁，站在能让公公看见长老的地方。但那个愚人虽然看见长老，却像没看见一样，低着头只顾吃。毘舍佉知道“我公公看见长老却不作表示”，便对长老说：“尊者，请您越过此家吧，我的公公在吃陈食。”那长者在尼乾子们说话时尚能容忍，但一听到“吃陈食”这句话，立刻把手从乳粥中移开，说道：“把这乳粥拿走！把她从这家里赶出去！在这吉祥的时刻，她竟称我为食不净者！”然而，在那家中所有的奴仆和工人都属于毘舍佉，谁敢动她的手脚？甚至没有一个敢开口对她说话的人。毘舍佉听了公公的话，说道：“父亲，我们不会仅因此事就离开。我不是被你们像从渡口带来的汲水婢女。父母健在的女儿是不会仅因此事就离开的。正因如此，我来这里时，父亲召集了八位家主，对他们说：‘如果我女儿有什么过错，你们要审查清楚。’然后把我交托在他们手中。现在请把他们召来，让他们审查我的是非对错吧。”

သေဋ္ဌိ ‘‘ကလျာဏံ ဧသာ ကထေတီ’’တိ အဋ္ဌ ကုဋုမ္ဗိကေ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘အယံ ဒါရိကာ မင်္ဂလကာလေ နိသီဒိတွာ သုဝဏ္ဏပါတိယံ နိရုဒကပါယာသံ ပရိဘုဉ္ဇန္တံ မံ ‘အသုစိခါဒကော’တိ ဝဒတီ’’တိ အာဟ, ‘‘ဣမိဿာ ဒေါသံ အာရောပေတွာ ဣမံ ဂေဟတော နိက္ကဍ္ဎထာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ, အမ္မာ’’တိ. နာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ, ဧကသ္မိံ ပန ပိဏ္ဍပါတိကတ္ထေရေ ဃရဒွါရေ ဌိတေ သသုရော မေ အပ္ပောဒကံ မဓုပါယာသံ ပရိဘုဉ္ဇန္တော တံ န မနသိကရောတိ, အဟံ ‘‘မယှံ သသုရော ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ပုညံ န ကရောတိ, ပုရာဏပုညမေဝ ခါဒတီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘အတိစ္ဆထ, ဘန္တေ, မယှံ သသုရော ပုရာဏံ ခါဒတီ’’တိ အဝစံ, ‘‘ဧတ္ထ မေ ကော ဒေါသော’’တိ? ‘‘အယျ, ဣဓ ဒေါသော နတ္ထိ, အမှာကံ ဓီတာ ယုတ္တံ ကထေတိ, တွံ ကသ္မာ ကုဇ္ဈသီ’’တိ? ‘‘အယျာ, ဧသ တာဝ ဒေါသော [Pg.254] မာ ဟောတု, အယံ ပန ဧကဒိဝသံ မဇ္ဈိမယာမေ ဒါသီပရိဝုတာ ပစ္ဆာဂေဟံ အဂမာသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘တာတာ, နာဟံ အညေန ကာရဏေန ဂတာ, ဣမသ္မိံ ပန ဂေဟေ အာဇာနေယျဝဠဝါယ ဝိဇာတာယ သညမ္ပိ အကတွာ နိသီဒိတုံ နာမ အယုတ္တ’’န္တိ ဒဏ္ဍဒီပိကာ ဂါဟာပေတွာ ဥဏှောဒကာဒီနိပိ ဂါဟာပေတွာ ဒါသီဟိ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ဝဠဝါယ ဝိဇာတပရိဟာရံ ကာရာပေသိံ, ‘‘ဧတ္ထ မေ ကော ဒေါသော’’တိ? ‘‘အယျ, ဣဓ ဒေါသော နတ္ထိ, အမှာကံ ဓီတာ တဝ ဂေဟေ ဒါသီဟိပိ အကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ကမ္မံ ကရောတိ, တွံ ကိံ ဧတ္ထ ဒေါသံ ပဿသီ’’တိ?

长者召来八位居士，说道：“这个女孩，当我在喜庆之时坐下，用金碗吃着浓乳粥时，她对我说‘食不净物者’。你们给她安个罪名，把她从家里赶出去。”他们问：“是这样吗，姑娘？”“我不是那样说的。有一次，一位行乞的长老站在家门口，我的公公正在享用少水蜜乳粥，却没有理会他。我心想：‘我的公公今生不造福德，只是在吃旧的福报罢了。’于是我说：‘尊者，请您见谅，我的公公在吃旧的。’这我有什么过错呢？”“老爷，这里没有过错。我们的女儿说得合宜，您为什么生气呢？”“诸位，这个暂且不算过错。可是有一天半夜，她带着女仆们去了后院。”“是这样吗，姑娘？”“诸位父执，我不是因别的事而去的。只是家里一匹良种母马生产了，若对它不闻不问地坐着，实在不妥。于是我叫人拿来火把，也准备了热水等物，和女仆们一起去为母马做产后照料。这我有什么过错呢？”“老爷，这里没有过错。我们的女儿在您家里做了连女仆都不必做的合宜之事，您为何从中看到过错呢？”

အယျာ, ဣဓာပိ တာဝ ဒေါသော မာ ဟောတု, ဣမိဿာ ပန ပိတာ ဣဓာဂမနကာလေ ဣမံ ဩဝဒန္တော ဂုယှေ ပဋိစ္ဆန္နေ ဒသ ဩဝါဒေ အဒါသိ, တေသံ အတ္ထံ န ဇာနာမိ, တေသံ မေ အတ္ထံ ကထေတု. ဣမိဿာ ပန ပိတာ ‘‘အန္တောအဂ္ဂိ ဗဟိ န နီဟရိတဗ္ဗော’’တိ အာဟ, ‘‘သက္ကာ နု ခေါ အမှေဟိ ဥဘတော ပဋိဝိဿကဂေဟာနံ အဂ္ဂိံ အဒတွာ ဝသိတု’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ ကိရ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘တာတာ, မယှံ ပိတာ န ဧတံ သန္ဓာယ ကထေသိ. ဣဒံ ပန သန္ဓာယ ကထေသိ – ‘အမ္မ, တဝ သဿုသသုရသာမိကာနံ အဂုဏံ ဒိသွာ ဗဟိ တသ္မိံ တသ္မိံ ဂေဟေ ဌတွာ မာ ကထေသိ. ဧဝရူပေါ ဟိ အဂ္ဂိသဒိသော အဂ္ဂိ နာမ နတ္ထီ’’’တိ.

“诸位先生，此事暂且不论其过。不过，她的父亲在她来此地时，曾秘密地传授她十条教诫，我不明白其义，请让她为我解说。她的父亲说：‘内火不应拿出。’我们难道能不给两边的邻居家火而生活吗？”他们问道：“姑娘，真是这样吗？”“诸位先生，我父亲所指的，并非是这（普通的）火，而是指这件事：‘女儿，你见到公婆和丈夫的过失后，不要在外面这家那家去说。确实，没有与此相似的火了。’”

အယျာ, ဧတံ တာဝ ဧဝံ ဟောတု, ဣမိဿာ ပန ပိတာ ‘‘ဗာဟိရတော အဂ္ဂိ န အန္တော ပဝေသေတဗ္ဗော’’တိ အာဟ, ‘‘ကိံ သက္ကာ အမှေဟိ အန္တော အဂ္ဂိမှိ နိဗ္ဗုတေ ဗာဟိရတော အဂ္ဂိံ အနာဟရိတု’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ ကိရ, အမ္မာ’’တိ. တာတာ, မယှံ ပိတာ န ဧတံ သန္ဓာယ ကထေသိ, ဣဒံ ပန သန္ဓာယ ကထေသိ – သစေ ပဋိဝိဿကဂေဟေသု ဣတ္ထိယော ဝါ ပုရိသာ ဝါ သဿုသသုရသာမိကာနံ အဂုဏံ ကထေန္တိ, တေဟိ ကထိတံ အာဟရိတွာ ‘‘အသုကော နာမ တုမှာကံ ဧဝဉ္စ ဧဝဉ္စ အဂုဏံ ကထေတီ’’တိ ပုန မာ ကထေယျာသိ. ‘‘ဧတေန ဟိ အဂ္ဂိနာ သဒိသော အဂ္ဂိ နာမ နတ္ထီ’’တိ. ဧဝံ ဣမသ္မိမ္ပိ ကာရဏေ သာ နိဒ္ဒေါသာဝ အဟောသိ. ယထာ စ ဧတ္ထ, ဧဝံ သေသေသုပိ.

“诸位先生，此事暂且就这样吧。不过，她的父亲说：‘外火不应带入内。’我们难道能在屋内炉火熄灭后，不从外面取火进来吗？”他们问道：“姑娘，真是这样吗？”“诸位先生，我父亲所指的，并非是这（炉灶的）火，而是指这件事：‘倘若邻家的女人或男人说了公婆或丈夫的过失，你不要把他们说的话带回来，再转述说：“某某人如此这般地说了你们的过失。”确实，没有与此相似的火了。’”如此，在这件事上，她也是无过的。如同在此事上无过，在其余诸事上也是如此。

တေသု ပန အယမဓိပ္ပာယော – ယမ္ပိ ဟိ တဿာ ပိတရာ ‘‘ယေ ဒဒန္တိ, တေသံယေဝ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တံ ‘‘ယာစိတကံ ဥပကရဏံ ဂဟေတွာ ယေ ပဋိဒေန္တိ, တေသညေဝ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于其余教诫，其义如下：她父亲所说“只应给予会给的人”，是针对“对于借了用具会归还的人，才应该借给他们”而说的。

‘‘ယေ န ဒေန္တိ, တေသံ န ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒမ္ပိ ယေ ယာစိတကံ ဂဟေတွာ န ပဋိဒေန္တိ, တေသံ န ဒါတဗ္ဗန္တိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

而“不应给予不给的人”，也是针对“对于借了东西不归还的人，不应该借给他们”而说的。

‘‘ဒဒန္တဿာပိ [Pg.255] အဒဒန္တဿာပိ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ ပန ဒလိဒ္ဒေသု ဉာတိမိတ္တေသု သမ္ပတ္တေသု တေ ပဋိဒါတုံ သက္ကောန္တု ဝါ မာ ဝါ, တေသံ ဒါတုမေဝ ဝဋ္ဋတီတိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于“应给予会回报者，也应给予不回报者”，这是指当贫穷的亲友到来时，无论他们能否回报，都应该给予他们。

‘‘သုခံ နိသီဒိတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒမ္ပိ သဿုသသုရသာမိကေ ဒိသွာ ဝုဋ္ဌာတဗ္ဗဋ္ဌာနေ နိသီဒိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于“应安乐而坐”，这也是指见到公婆和丈夫时，在应该起身致敬的地方，不应继续坐着。

‘‘သုခံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ ပန သဿုသသုရသာမိကေဟိ ပုရေတရံ အဘုဉ္ဇိတွာ တေ ပရိဝိသိတွာ သဗ္ဗေဟိ လဒ္ဓါလဒ္ဓံ ဉတွာ ပစ္ဆာ သယံ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于“应安乐而食”，这是指不应在公婆和丈夫之前进食，应先侍奉他们，在确认所有人都已获得食物后，自己再吃才合宜。

‘‘သုခံ နိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒမ္ပိ သဿုသသုရသာမိကေဟိ ပုရေတရံ သယနံ အာရုယှ န နိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ, တေသံ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ပစ္ဆာ သယံ နိပဇ္ဇိတုံ ယုတ္တန္တိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于“应安乐而卧”，这也是指不应先于公婆与丈夫上床就寝，应为他们做完应做的侍奉后，自己才适合就寝。

‘‘အဂ္ဂိ ပရိစရိတဗ္ဗော’’တိ ဣဒံ ပန သဿုမ္ပိ သသုရမ္ပိ သာမိကမ္ပိ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဝိယ ဥရဂရာဇာနံ ဝိယ စ ကတွာ ပဿိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

至于“应侍奉火”，这是指应将公婆与丈夫视如大火堆与龙王。

‘‘အန္တောဒေဝတာ နမဿိတဗ္ဗာ’’တိ ဣဒမ္ပိ သဿုဉ္စ သသုရဉ္စ သာမိကဉ္စ ဒေဝတာ ဝိယ ကတွာ ဒဋ္ဌုံ ဝဋ္ဋတီတိ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သေဋ္ဌိ ဣမေသံ ဒသဩဝါဒါနံ အတ္ထံ သုတွာ ပဋိဝစနံ အပဿန္တော အဓောမုခေါ နိသီဒိ.

至于“应礼敬家内天神”，这也是指应将公婆与丈夫视如天神。如是，长者听闻此十教诫之义后，无言以对，低头而坐。

အထ နံ ကုဋုမ္ဗိကာ ‘‘ကိံ သေဋ္ဌိ အညောပိ အမှာကံ ဓီတု ဒေါသော အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘နတ္ထိ, အယျာ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ နံ နိဒ္ဒေါသံ အကာရဏေန ဂေဟာ နိက္ကဍ္ဎာပေသီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တေ ဝိသာခါ အာဟ – ‘‘တာတာ, ကိဉ္စာပိ မယှံ သသုရဿ ဝစနေန ပဌမမေဝ ဂမနံ န ယုတ္တံ, ပိတာ ပန မေ အာဂမနကာလေ မမ ဒေါသသောဓနတ္ထာယ မံ တုမှာကံ ဟတ္ထေ ဌပေသိ, တုမှေဟိ စ မေ နိဒ္ဒေါသဘာဝေါ ဉာတော, ဣဒါနိ စ မယှံ ဂန္တုံ ယုတ္တ’’န္တိ ဒါသိဒါသေ ‘‘ယာနာဒီဟိ သဇ္ဇာပေထာ’’တိ အာဏာပေသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိ ကုဋုမ္ဗိကေ ဂဟေတွာ ‘‘အမ္မ, မယာ အဇာနိတွာဝ ကထိတံ, ခမာဟိ မေ’’တိ အာဟ. ‘‘တာတ, တုမှာကံ ခမိတဗ္ဗံ တာဝ ခမာမိ, အဟံ ပန ဗုဒ္ဓသာသနေ အဝေစ္စပ္ပသန္နဿ ကုလဿ ဓီတာ, န မယံ ဝိနာ ဘိက္ခုသံဃေန ဝတ္တာမ, သစေ မမ ရုစိယာ ဘိက္ခုသံဃံ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ လဘာမိ, ဝသိဿာမီ’’တိ. ‘‘အမ္မ, တွံ ယထာရုစိယာ တဝ သမဏေ ပဋိဇဂ္ဂါ’’တိ အာဟ.

于是，诸位家主问他：“长者，我们的女儿还有其他过错吗？”“诸位尊长，没有了。”“那么，为何无故将无过错的她逐出家门？”此言一出，毘舍佉说：“诸位父辈，虽然因我公公之言，我理当先行离去，但我父亲在我来之时，为澄清我的过失，将我交于诸位之手。诸位已知我无过，如今我理应离去了。”她便命令奴婢们：“准备车乘等物！”于是，长者带着诸位家主对她说：“女儿，是我不知而说，请原谅我。”“父亲，对于您该被宽恕之处，我予以宽恕。但我乃于佛陀教法有不坏信之族姓女，我们不能离于比丘僧伽而住。若我能如愿侍奉比丘僧伽，我便留下。”他说：“女儿，你可随你意愿侍奉你的沙门们。”

ဝိသာခါ [Pg.256] ဒသဗလံ နိမန္တာပေတွာ ပုနဒိဝသေ နိဝေသနံ ပဝေသေသိ. နဂ္ဂသမဏာပိ သတ္ထု မိဂါရသေဋ္ဌိနော ဂေဟံ ဂမနဘာဝံ သုတွာ ဂန္တွာ ဂေဟံ ပရိဝါရေတွာ နိသီဒိံသု. ဝိသာခါ ဒက္ခိဏောဒကံ ဒတွာ ‘‘သဗ္ဗော သက္ကာရော ပဋိယာဒိတော, သသုရော မေ အာဂန္တွာ ဒသဗလံ ပရိဝိသတူ’’တိ သာသနံ ပေသေသိ. အထ နံ ဂန္တုကာမံ အာဇီဝကာ ‘‘မာ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာ’’တိ နိဝါရေသုံ. သော ‘‘သုဏှာ မေ သယမေဝ ပရိဝိသတူ’’တိ သာသနံ ပဟိဏိ. သာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိတွာ နိဋ္ဌိတေ ဘတ္တကိစ္စေ ပုန သာသနံ ပေသေသိ – ‘‘သသုရော မေ အာဂန္တွာ ဓမ္မကထံ သုဏာတူ’’တိ. အထ နံ ‘‘ဣဒါနိ အဂမနံ နာမ အတိဝိယ အယုတ္တ’’န္တိ ဓမ္မံ သောတုကာမတာယ ဂစ္ဆန္တံ ပုန တေ အာဟံသု – ‘‘တေန ဟိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဓမ္မံ သုဏန္တော ဗဟိသာဏိယာ နိသီဒိတွာ သုဏာဟီ’’တိ. ပုရေတရမေဝဿ ဂန္တွာ သာဏိံ ပရိက္ခိပိံသု. သော ဂန္တွာ ဗဟိသာဏိယံ နိသီဒိ. သတ္ထာ ‘‘တွံ ဗဟိသာဏိယံ ဝါ နိသီဒ, ပရကုဋ္ဋေ ဝါ ပရသေလေ ဝါ ပရစက္ကဝါဠေ ဝါ ပန နိသီဒ, အဟံ ဗုဒ္ဓေါ နာမ သက္ကောမိ တံ မမ သဒ္ဒံ သာဝေတု’’န္တိ မဟာဇမ္ဗုံ ခန္ဓေ ဂဟေတွာ စာလေန္တော ဝိယ အမတဝဿံ ဝဿေန္တော ဝိယ စ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ အာရဘိ.

毘舍佉派人邀请十力者，于翌日迎入家中。裸行沙门们听闻导师要去弥伽罗长者之家，亦前去围绕其家坐下。毘舍佉行奉献水后，传信道：“一切供养皆已备妥，请我公公前来侍奉十力者。”当他欲前往时，裸行顺命外道们阻止他说：“居士，你切勿去沙门乔达摩之处。”他便传信道：“让我的儿媳自行侍奉吧。”她供养以佛陀为首的比丘僧伽，斋事既终，再次传信：“请我公公前来听法。”其时，他因欲闻法而动身，心想：“如今若不去，实在非常不妥。”那些裸行顺命外道又对他说：“既然如此，听沙门乔达摩说法时，就坐在帷幕外面听吧。”他们便事先前往，用帷幕围了起来。他去后，便坐在帷幕外面。导师说：“你或坐于帷幕之外，或坐于墙后，或坐于山后，或坐于另一轮围世界，我名为佛陀，皆能令你听闻我声”，随即开始次第说法，犹如抓住大阎浮树干而摇动，亦如降下不死甘露之雨。

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ စ ပန ဓမ္မံ ဒေသေန္တေ ပုရတော ဌိတာပိ ပစ္ဆတော ဌိတာပိ စက္ကဝါဠသတံ စက္ကဝါဠသဟဿံ အတိက္ကမိတွာ ဌိတာပိ အကနိဋ္ဌဘဝနေ ဌိတာပိ ‘‘သတ္ထာ မမညေဝ ဩလောကေတိ, မယှမေဝ ဓမ္မံ ဒေသေတီ’’တိ ဝဒန္တိ. သတ္ထာ ဟိ တံ တံ ဩလောကေန္တော ဝိယ တေန တေန သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော ဝိယ စ အဟောသိ. စန္ဒသမာ ကိရ ဗုဒ္ဓါ. ယထာ စန္ဒော ဂဂနမဇ္ဈေ ဌိတော ‘‘မယှံ ဥပရိ စန္ဒော, မယှံ ဥပရိ စန္ဒော’’တိ သဗ္ဗသတ္တာနံ ခါယတိ, ဧဝမေဝ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌိတာနံ အဘိမုခေ ဌိတာ ဝိယ ခါယန္တိ. ဣဒံ ကိရ တေသံ အလင်္ကတသီသံ ဆိန္ဒိတွာ အဉ္ဇိတအက္ခီနိ ဥပ္ပာဋေတွာ ဟဒယမံသံ ဥပ္ပာဋေတွာ ပရဿ ဒါသတ္ထာယ ဇာလိသဒိသေ ပုတ္တေ ကဏှာဇိနာသဒိသာ ဓီတရော မဒ္ဒိသဒိသာ ပဇာပတိယော ပရိစ္စဇိတွာ ဒိန္နဒါနဿ ဖလံ. မိဂါရသေဋ္ဌိပိ ခေါ တထာဂတေ ဓမ္မဒေသနံ ဝိနိဝတ္တေန္တေ ဗဟိသာဏိယံ နိသိန္နောဝ သဟဿ နယပဋိမဏ္ဍိတေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ အစလာယ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတော တီသု ရတနေသု နိက္ကင်္ခေါ ဟုတွာ သာဏိကဏ္ဏံ ဥက္ခိပိတွာ အာဂန္တွာ သုဏှာယ ထနံ မုခေန ဂဟေတွာ, ‘‘တွံ မေ အဇ္ဇတော ပဋ္ဌာယ မာတာ’’တိ [Pg.257] တံ မာတုဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. တတော ပဋ္ဌာယ မိဂါရမာတာ နာမ ဇာတာ. ပစ္ဆာဘာဂေ ပုတ္တံ လဘိတွာပိ မိဂါရောတိဿ နာမမကာသိ.

当正等觉者说法时，立于前方者、立于后方者、超越百千世界而立者，乃至立于色究竟天者，皆言：“导师仅注视于我，仅为我说法。”诚然，导师犹如注视彼彼之人，亦犹如与彼彼之人交谈。诸佛实如明月。譬如明月立于空中，一切有情皆觉“月在我上，月在我上”；如是，佛陀亦于随处而立者，显现如立其前。据说，此即是彼等斩断已饰之首，剜出已涂之目，掏出心肉，为令他人奴役而舍弃如阇利(Jāli)之子、如黑吉娜(Kaṇhājinā)之女、如玛蒂(Maddī)之妻所行布施之果。弥伽罗(Migāra)长者亦然，当如来结束说法时，他虽仍坐于帷幕之外，却已安住于千种理趣所庄严之预流果，具足不动摇之信，于三宝已无疑惑。他掀开帷幕一角前来，以口含住儿媳之乳，言：“从今日起，你是我母。”遂立其于母位。自此，她便名为弥伽罗母(Migāramātā)。其后，她生子，亦为之取名为弥伽罗。

မဟာသေဋ္ဌိ သုဏှာယ ထနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဂန္တွာ ဘဂဝတော ဒွီသု ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ပါဒေ ပါဏီဟိ စ ပရိသမ္ဗာဟန္တော မုခေန စ ပရိစုမ္ဗန္တော ‘‘မိဂါရော အဟံ, ဘန္တေ, မိဂါရော အဟံ, ဘန္တေ’’တိ တိက္ခတ္တုံ နာမံ သာဝေတွာ, ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, ဧတ္တကံ ကာလံ ယတ္ထ နာမ ဒွိန္နံ မဟပ္ဖလန္တိ န ဇာနာမိ, ဣဒါနိ စ မေ သုဏိသံ နိဿာယ ဉာတံ, သဗ္ဗာ အပါယဒုက္ခာ မုတ္တောမှိ, သုဏိသာ မေ ဣမံ ဂေဟံ အာဂစ္ဆန္တီ မမ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ အာဂတာ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

大长者放开儿媳之乳，前去世尊之处，以头顶礼世尊双足，用双手按摩，并以口亲吻，三次宣告其名道：“世尊，我是弥伽罗(Migāra)！”他说道：“世尊，我于这么长的时间里，不知于何处布施能得大果。如今，因我儿媳而得知，我已解脱一切恶趣之苦。我儿媳来到此家，乃为我之义利、福祉与安乐而来。”说完，便诵此偈：—

‘‘သောဟံ အဇ္ဇ ပဇာနာမိ, ယတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ;

အတ္ထာယ ဝတ မေ ဘဒ္ဒါ, သုဏိသာ ဃရမာဂတာ’’တိ.

我今方知晓，何处施有大果报；贤媳来我家，实为我之义利故。

ဝိသာခါ ပုနဒိဝသတ္ထာယပိ သတ္ထာရံ နိမန္တေသိ. အထဿာ ပုနဒိဝသေပိ သဿု သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တာ. တတော ပဋ္ဌာယ တံ ဂေဟံ သာသနဿ ဝိဝဋဒွါရံ အဟောသိ. တတော သေဋ္ဌိ စိန္တေသိ – ‘‘ဗဟူပကာရာ မေ သုဏိသာ ပသန္နာကာရမဿာ ကရိဿာမိ, ဧတိဿာ ဘာရိယံ ပသာဓနံ နိစ္စကာလံ ပသာဓေတုံ န သက္ကာ, သလ္လဟုကမဿာ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ သဗ္ဗဣရိယာပထေသု ပသာဓနယောဂ္ဂံ ပသာဓနံ ကာရေဿာမီ’’တိ သတသဟဿဂ္ဃနကံ ဃနမဋ္ဌကံ နာမ ပသာဓနံ ကာရေတွာ တသ္မိံ နိဋ္ဌိတေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ သက္ကစ္စံ ဘောဇေတွာ ဝိသာခံ သောဠသဟိ ဂန္ဓောဒကဃဋေဟိ နှာပေတွာ သတ္ထု သမ္မုခေ ဌပေတွာ ပသာဓေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒာပေသိ. သတ္ထာ အနုမောဒနံ ကတွာ ဝိဟာရမေဝ ဂတော. ဝိသာခါပိ တတော ပဋ္ဌာယ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရောန္တီ သတ္ထု သန္တိကာ အဋ္ဌ ဝရေ (မဟာဝ. ၃၅၀) လဘိတွာ ဂဂနတလေ စန္ဒလေခါ ဝိယ ပညာယမာနာ ပုတ္တဓီတာဟိ ဝုဍ္ဎိံ ပါပုဏိ. တဿာ ကိရ ဒသ ပုတ္တာ ဒသ ဓီတရော စ အဟေသုံ. တေသု ဧကေကဿ ဒသ ဒသ ပုတ္တာ ဒသ ဒသ ဓီတရော အဟေသုံ. တေသု တေသုပိ ဧကေကဿ ဒသ ဒသ ပုတ္တာ ဒသ ဒသ ဓီတရော စာတိ ဧဝမဿာ ပုတ္တနတ္တပနတ္တသန္တာနဝသေန ပဝတ္တာနိ ဝီသာဓိကာနိ စတ္တာရိ သတာနိ အဋ္ဌ စ ပါဏသဟဿာနိ အဟေသုံ. တေနာဟု ပေါရာဏာ –

毘舍佉亦为次日之事邀请了导师。翌日，其婆婆亦证得预流果。自此，其家成为对佛法敞开大门之家。其后，长者思忖：“我儿媳助益甚多，我当为她做一件令她欢喜的事。她那件沉重的饰物不便时时佩戴，我当为之造一件轻便、日夜四威仪中皆宜佩戴的饰物。”于是，他命人造了一件名为“厚重磨光”（Ghanamaṭṭhaka）、价值十万的饰物。饰物终成时，他邀请以佛陀为首的比丘僧团，恭敬地供养了食物，并以十六瓶香水为毘舍佉沐浴，让她在导师面前戴上饰物，礼拜导师。导师作随喜开示后，即返回精舍。毘舍佉亦自此行持布施等功德，从导师处获得八种祈愿，声名显赫如空中之月影，子孙昌盛。据说她有十子十女。他们之中，每一人亦各有十子十女。他们（的子女）之中，每一人复各有十子十女。如是，其子、孙、曾孙之族系延续，共有四百二十人与八千众生。是故古人云：—

‘‘ဝိသာခါ [Pg.258] ဝီသတိ ပုတ္တာ, နတ္တာ စ စတုရော သတာ;

ပနတ္တာ အဋ္ဌသဟဿာ, ဇမ္ဗုဒီပေ သုပါကဋာ’’တိ.

毘舍佉有子女二十，孙辈则有四百，曾孙辈有八千，于瞻部洲极负盛名。

အာယု ဝီသဝဿသတံ အဟောသိ, သီသေ ဧကမ္ပိ ပလိတံ နာမ နာဟောသိ, နိစ္စံ သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကာ ဝိယ အဟောသိ. တံ ပုတ္တနတ္တပနတ္တပရိဝါရံ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ, ‘‘ကတမာ ဧတ္ထ ဝိသာခါ’’တိ ပရိပုစ္ဆိတာရော ဟောန္တိ? ယေ နံ ဂစ္ဆန္တိံ ပဿန္တိ, ‘‘ဣဒါနိ ထောကံ ဂစ္ဆတု, ဂစ္ဆမာနာဝ နော, အယျာ သောဘတီ’’တိ, စိန္တေန္တိ. ယေ နံ ဌိတံ နိသိန္နံ နိပန္နံ ပဿန္တိ, ‘‘ဣဒါနိ ထောကံ နိပဇ္ဇတု, နိပန္နာဝ နော, အယျာ, သောဘတီ’’တိ စိန္တေန္တိ. ဣတိ သာ ‘‘စတူသု ဣရိယာပထေသု အသုကဣရိယာပထေန နာမ န သောဘတီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗာ န ဟောတိ. ပဉ္စန္နံ ခေါ ပန ဟတ္ထီနံ ဗလံ ဓာရေတိ. ရာဇာ ‘‘ဝိသာခါ ကိရ ပဉ္စန္နံ ဟတ္ထီနံ ဗလံ ဓာရေတီ’’တိ သုတွာ တဿာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ အာဂမနဝေလာယ ထာမံ ဝီမံသိတုကာမော ဟတ္ထိံ ဝိဿဇ္ဇာပေသိ, သော သောဏ္ဍံ ဥက္ခိပိတွာ ဝိသာခါဘိမုခေါ အဂမာသိ. တဿာ ပရိဝါရိတ္ထိယော ပဉ္စသတာ ဧကစ္စာ ပလာယိံသု, ဧကစ္စာ န ပရိဿဇ္ဇိတွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ဝုတ္တေ – ‘‘ရာဇာ ကိရ တေ, အယျေ, ဗလံ ဝီမံသိတုကာမော ဟတ္ထိံ ဝိဿဇ္ဇာပေသီ’’တိ ဝဒိံသု. ဝိသာခါ ဣမံ ဒိသွာ, ‘‘ကိံ ပလာယိတေန, ကထံ နု ခေါ တံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘သစေ တံ ဒဠှံ ဂဏှိဿာမိ, ဝိနဿေယျာ’’တိ ဒွီဟိ အင်္ဂုလီဟိ သောဏ္ဍာယ ဂဟေတွာ ပဋိပဏာမေသိ. ဟတ္ထီ အတ္တာနံ သန္ဓာရေတွာ ဌာတုံ နာသက္ခိ, ရာဇင်္ဂဏေ ဥက္ကုဋိကော ဟုတွာ ပတိတော. မဟာဇနော သာဓုကာရံ အဒါသိ. သာပိ သပရိဝါရာ သောတ္ထိနာ ဂေဟံ အဂမာသိ.

毘舍佉(Visākhā)寿一百二十岁，头上无一根白发，恒如十六岁少女。当她与儿孙、曾孙等眷属同往精舍时，人们看见了会问：“这里哪一位是毘舍佉？”看见她行走的人心想：“愿我们的贵女再走一会儿，她行走的样子真是庄严。”看见她站立、安坐或躺卧的人心想：“愿我们的贵女再躺一会儿，她躺卧的样子真是庄严。”因此，无人能说“她在行、住、坐、卧四威仪中，有哪一种不庄严”。她还拥有五头大象的力量。国王听说“据说毘舍佉有五头大象的力量”，就在她去精舍听法回来的路上，想试探她的力量，便放出了一头大象。那头象扬起象鼻，朝毘舍佉直冲而来。她的五百位女侍从中，一些人逃跑了，另一些人则围绕保护她。当她问“这是怎么回事？”时，她们回答说：“贵女，据说国王想试探您的力量，才放出了大象。”毘舍佉看到这头象后心想：“逃跑有什么用？该如何制伏它呢？如果抓得太用力，它可能会死掉。”于是用两根手指捏住象鼻，将它向后一推。大象无法站稳，在王家庭院中蹲踞倒地。大众齐声赞叹。她也与侍从们平安地回到家中。

တေန ခေါ ပန သမယေန သာဝတ္ထိယံ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ ဗဟုပုတ္တာ ဟောတိ ဗဟုနတ္တာ အရောဂပုတ္တာ အရောဂနတ္တာ အဘိမင်္ဂလသမ္မတာ, တာဝတကေသု ပုတ္တနတ္တေသု ဧကောပိ အန္တရာ မရဏံ ပတ္တော နာမ နာဟောသိ. သာဝတ္ထိဝါသိနော မင်္ဂလေသု ဆဏေသု ဝိသာခံ ပဌမံ နိမန္တေတွာ ဘောဇေန္တိ. အထေကသ္မိံ ဥဿဝဒိဝသေ မဟာဇနေ မဏ္ဍိတပသာဓိတေ ဓမ္မဿဝနာယ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တေ ဝိသာခါပိ နိမန္တိတဋ္ဌာနေ ဘုဉ္ဇိတွာ မဟာလတာပသာဓနံ ပသာဓေတွာ မဟာဇနေန သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စိတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ဒါသိယာ အဒါသိ. ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –

当时，在舍卫城(Sāvatthī)，鹿母(Migāramātā)毘舍佉多子、多孙，子女与孙辈皆健康无病，被认为是极为吉祥的人；在她众多的子孙中，没有一个中途夭折。舍卫城的居民每逢吉祥庆典，总是先邀请毘舍佉去应供。在一个庆典日，大众都盛装打扮前往精舍听法，毘舍佉也在应邀之处用完餐后，佩戴上大璎珞(Mahālatāpasādhana)，与大众一同前往精舍，然后解下身上的饰品，用上衣扎成一个包裹交给婢女。就此而说——

‘‘တေန [Pg.259] ခေါ ပန သမယေန သာဝတ္ထိယံ ဥဿဝေါ ဟောတိ, မနုဿာ အလင်္ကတပဋိယတ္တာ အာရာမံ ဂစ္ဆန္တိ, ဝိသာခါပိ မိဂါရမာတာ အလင်္ကတပဋိယတ္တာ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆတိ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ အာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စိတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ဒါသိယာ အဒါသိ ‘ဟန္ဒ ဇေ ဣမံ ဘဏ္ဍိကံ ဂဏှာဟီ’’’တိ (ပါစိ. ၅၀၃).

那时，舍卫城(Sāvatthī)正在举行庆典，人们盛装打扮前往寺院，鹿母(Migāramātā)毘舍佉也盛装打扮前往精舍。然后，鹿母毘舍佉解下饰品，用上衣扎成一个包裹，交给婢女说：“来，婢女，拿着这个包裹。”

သာ ကိရ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တီ စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝရူပံ မဟဂ္ဃံ ပသာဓနံ သီသေ ပဋိမုက္ကံ ယာဝ ပါဒပိဋ္ဌိံ အလင်္ကာရံ အလင်္ကရိတွာ ဝိဟာရံ ပဝိသိတုံ အယုတ္တ’’န္တိ နံ ဩမုဉ္စိတွာ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ အတ္တနော ပုညေနေဝ နိဗ္ဗတ္တာယ ပဉ္စဟတ္ထိထာမဓရာယ ဒါသိယာ ဟတ္ထေ အဒါသိ. သာ ဧဝ ကိရ တံ ဂဏှိတုံ သက္ကောတိ. တေန နံ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ဣမံ ပသာဓနံ ဂဏှ, သတ္ထုသန္တိကာ နိဝတ္တနကာလေ ပသာဓေဿာမိ န’’န္တိ. တံ ပန ဒတွာ ဃနမဋ္ဌကံ ပသာဓနံ ပသာဓေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ အဿောသိ, ဓမ္မဿဝနာဝသာနေ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌာယ ပက္ကာမိ. သာပိဿာ ဒါသီ တံ ပသာဓနံ ပမုဋ္ဌာ. ဓမ္မံ သုတွာ ပန ပက္ကန္တာယ ပရိသာယ သစေ ကိဉ္စိ ပမုဋ္ဌံ ဟောတိ, တံ အာနန္ဒတ္ထေရော ပဋိသာမေတိ. ဣတိ သော တံ ဒိဝသံ မဟာလတာပသာဓနံ ဒိသွာ သတ္ထု အာရောစေသိ – ‘‘ဘန္တေ, ဝိသာခါ ပသာဓနံ ပမုဿိတွာ ဂတာ’’တိ. ‘‘ဧကမန္တံ ဌပေဟိ, အာနန္ဒာ’’တိ. ထေရော တံ ဥက္ခိပိတွာ သောပါနပဿေ လဂ္ဂေတွာ ဌပေသိ.

据说，她在前往精舍时心想：“佩戴着如此贵重的饰品，从头顶到脚背都装饰得如此华丽，进入精舍是不合适的。”于是她解下饰品，包成一捆，交给了一位因自己福业而生、有五头大象之力的女仆手中。据说只有她才能拿得动。因此她对女仆说：“孩子，拿着这饰品，等我从世尊那里回来时再佩戴。”交出那件饰品后，她戴上厚光饰品(ghanamaṭṭhaka)，去拜见世尊听闻佛法。听完佛法后，她礼拜世尊，起身离开了。而她的女仆却忘记了那件饰品。听完佛法离开的会众，如果遗落了什么东西，都由阿难长老负责保管。因此，那天阿难长老看到了那件大璎珞(mahālatāpasādhana)，就禀告世尊：“世尊，毘舍佉遗忘了饰品就离开了。”世尊说：“阿难，把它放在一旁。”长老便拾起饰品，挂在台阶旁放好。

ဝိသာခါပိ သုပ္ပိယာယ သဒ္ဓိံ ‘‘အာဂန္တုကဂမိကဂိလာနာဒီနံ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဇာနိဿာမီ’’တိ အန္တောဝိဟာရေ ဝိစရိ. တာ ပန ဥပါသိကာယော အန္တောဝိဟာရေ ဒိသွာ သပ္ပိမဓုတေလာဒီဟိ အတ္ထိကာ ပကတိယာဝ ဒဟရာ စ သာမဏေရာ စ ထာလကာဒီနိ ဂဟေတွာ ဥပသင်္ကမန္တိ. တသ္မိမ္ပိ ဒိဝသေ တထေဝ ကရိံသု. အထေကံ ဂိလာနံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ သုပ္ပိယာ (မဟာဝ. ၂၈၀) ‘‘ကေနတ္ထော အယျဿာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပဋိစ္ဆာဒနီယေနာ’’တိ ဝုတ္တေ ဟောတု, အယျ, ပေသေဿာမီတိ ဒုတိယဒိဝသေ ကပ္ပိယမံသံ အလဘန္တီ အတ္တနော ဦရုမံသေန ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ ပုန သတ္ထရိ ပသာဒေန ပါကတိကသရီရာဝ အဟောသိ. ဝိသာခါပိ ဂိလာနေ စ ဒဟရေ စ သာမဏေရေ စ ဩလောကေတွာ အညေန ဒွါရေန နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရူပစာရေ ဌိတာ, ‘‘အမ္မ, ပသာဓနံ အာဟရ ပသာဓေဿာမီ’’တိ အာဟ. တသ္မိံ ခဏေ သာ ဒါသီ ပမုဿိတွာ နိက္ခန္တဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘အယျေ, ပမုဋ္ဌာမှီ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ ဂန္တွာ ဂဏှိတွာ ဧဟိ, သစေ ပန [Pg.260] မယှံ အယျေန အာနန္ဒတ္ထေရေန ဥက္ခိပိတွာ အညသ္မိံ ဌာနေ ဌပိတံ ဟောတိ, မာ အာဟရေယျာသိ, အယျဿေဝ တံ မယာ ပရိစ္စတ္တ’’န္တိ. ဇာနာတိ ကိရ သာ ‘‘ကုလမနုဿာနံ ပမုဋ္ဌဘဏ္ဍကံ ထေရော ပဋိသာမေတီ’’တိ; တသ္မာ ဧဝမာဟ. ထေရောပိ တံ ဒါသိံ ဒိသွာဝ ‘‘ကိမတ္ထံ အာဂတာသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အယျာယ မေ ပသာဓနံ ပမုဿိတွာ အာဂတာမှီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဧတသ္မိံ မေ သောပါနပဿေ ဌပိတံ, ဂစ္ဆ နံ ဂဏှာဟီ’’တိ အာဟ. သာ, ‘‘အယျ, တုမှာကံ ဟတ္ထေန အာမဋ္ဌဘဏ္ဍကံ မယှံ အယျာယ အနာဟာရိယံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ တုစ္ဆဟတ္ထာဝ ဂန္တွာ, ‘‘ကိံ, အမ္မာ’’တိ ဝိသာခါယ ပုဋ္ဌာ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. ‘‘အမ္မ, နာဟံ မမ အယျေန အာမဋ္ဌဘဏ္ဍံ ပိလန္ဓိဿာမိ, ပရိစ္စတ္တံ မယာ. အယျာနံ ပန ပဋိဇဂ္ဂိတုံ ဒုက္ခံ, တံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ဥပနေဿာမိ, ဂစ္ဆ, တံ အာဟရာဟီ’’တိ. သာ ဂန္တွာ အာဟရိ. ဝိသာခါ တံ အပိလန္ဓိတွာဝ ကမ္မာရေ ပက္ကောသာပေတွာ အဂ္ဃာပေသိ. တေဟိ ‘‘နဝ ကောဋိယော အဂ္ဃတိ, ဟတ္ထကာရာပဏိယံ ပနဿ သတသဟဿ’’န္တိ ဝုတ္တေ ပသာဓနံ ယာနေ ဌပါပေတွာ ‘‘တေန ဟိ တံ ဝိက္ကိဏထာ’’တိ အာဟ. ဘတ္တကံ ဓနံ ဒတွာ ဂဏှိံတု န ကောစိ သက္ခိဿတိ. တဉှိ ပသာဓနံ ပသာဓေတုံ အနုစ္ဆဝိကာ ဣတ္ထိယော နာမ ဒုလ္လဘာ. ပထဝိမဏ္ဍလသ္မိဉှိ တိဿောဝ ဣတ္ထိယော မဟာလတာပသာဓနံ လဘိံသု ဝိသာခါ မဟာဥပါသိကာ, ဗန္ဓုလမလ္လသေနာပတိဿ ဘရိယာ, မလ္လိကာ, ဗာရာဏသီသေဋ္ဌိနော ဓီတာတိ.

毘舍佉(Visākhā)也和苏碧娅(Suppiyā)一起在寺院内巡行，心想：“我要了解该为来客、行旅者、病患等做什么。”那些年轻比丘和沙弥们，因为通常需要酥油、蜜、油等物，在寺院内见到这两位优婆夷时，便会拿着钵等器皿上前。那天他们也照常行事。当时，苏碧娅见到一位生病的比丘，便问道：“尊者，您需要什么？”比丘回答：“需要肉羹。”她说：“好的，尊者，我会送来。”第二天，她没能得到合适的肉，便割下自己大腿的肉，完成了应做的烹煮之事。之后，因对导师的净信，她的身体恢复如初。毘舍佉也探望了病患、年轻比丘和沙弥们，然后从另一扇门出去，站在寺院的庭院里，对她的侍女说：“阿母，把我的首饰拿来，我要佩戴。”那时，那名侍女才意识到自己出来时忘记带了，便说：“夫人，我忘记了。”毘舍佉说：“那么，你去把它取来。不过，如果我的尊者阿难(Ānanda)长老已经把它捡起放到别处了，就不要拿回来了，那就算是我舍给尊者的了。”原来她知道长老会收拾好在家人的遗忘物品，所以才这么说。长老见到那侍女，便问：“你为何而来？”侍女回答：“我来取我家夫人忘记的首饰。”尊者说：“我把它放在这楼梯旁了，去拿吧。”她说：“尊者，凡是您亲手碰过的物品，我家夫人都规定为不可再佩戴。”说完便空手回去了。当毘舍佉询问时，侍女禀明了原委。毘舍佉说：“阿母，我不会再佩戴我的尊者碰过的首饰了，我已将它舍弃。但让尊者们保管它也很麻烦，我要把它卖掉，换成合适的供养品。去，把它拿来。”侍女去把它拿了回来。毘舍佉没有佩戴，直接叫来金匠估价。他们说：“它价值九俱胝，工钱值十万。”毘舍佉便让人将首饰放在车上，说：“那就把它卖掉吧。”但没有人能付得起那么多钱来买下它。确实，能配得上佩戴这种首饰的女子世间罕有。在整个大地上，只有三位女子得到过‘大藤蔓饰’(mahālatāpasādhana)：大优婆夷毘舍佉、班度拉(Bandhula)·末罗将军的妻子茉莉夫人(Mallikā)，以及波罗奈(Bārāṇasī)富商的女儿。

တသ္မာ ဝိသာခါ သယမေဝ တဿ မူလံ ဒတွာ သတသဟဿာဓိကာ နဝ ကောဋိယော သကဋေ အာရောပေတွာ ဝိဟာရံ နေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယှံ အယျေန အာနန္ဒတ္ထေရေန မမ ပသာဓနံ ဟတ္ထေန အာမဋ္ဌံ, တေန အာမဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ န သက္ကာ တံ မယာ ပိလန္ဓိတုံ. တံ ပန ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကပ္ပိယံ ဥပနေဿာမီတိ ဝိက္ကိဏာပေန္တီ အညံ တံ ဂဏှိတုံ သမတ္ထံ အဒိသွာ အဟမေဝ တဿ မူလံ ဂါဟာပေတွာ အာဂတာ, စတူသု ပစ္စယေသု ကတရပစ္စယေန ဥပနေဿာမိ, ဘန္တေ’’တိ. ပါစီနဒွါရေ သံဃဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ကာတုံ တေ ယုတ္တံ ဝိသာခေတိ ‘‘ယုတ္တံ, ဘန္တေ’’တိ ဝိသာခါ တုဋ္ဌမာနသာ နဝကောဋီဟိ ဘူမိမေဝ ဂဏှိ. အပရာဟိ နဝကောဋီဟိ ဝိဟာရံ ကာတုံ အာရဘိ.

因此，毘舍佉自己支付了那饰品的价钱，将九俱胝又十万（的财物）装上车，运到寺院，礼拜世尊后说：“尊者，我的尊者阿难长老用手碰触了我的饰品，因此从被碰触之时起，我便不能再佩戴它了。我想舍弃它来置办适宜之物，但在让人变卖时找不到有能力购买的人，于是我就自己出钱买下它，现在带来了。尊者，在四资具中，我应用它来置办哪一种呢？”（世尊说：）“毘舍佉，你用它在东门为僧团建造一处住处是适宜的。”毘舍佉心生欢喜，回答说：“诚然适宜，尊者。”于是她用九俱胝购买了土地，又用另外九俱胝开始建造精舍。

အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ဒေဝလောကာ စဝိတွာ ဘဒ္ဒိယနဂရေ သေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တဿ ဘဒ္ဒိယဿ နာမ သေဋ္ဌိပုတ္တဿ ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ ဘတ္တကိစ္စံ [Pg.261] ကတွာ ဥတ္တရဒွါရာဘိမုခေါ အဟောသိ. ပကတိယာ ဟိ သတ္ထာ ဝိသာခါယ ဂေဟေ ဘိက္ခံ ဂဏှိတွာ ဒက္ခိဏဒွါရေန နိက္ခမိတွာ ဇေတဝနေ ဝသတိ. အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂေဟေ ဘိက္ခံ ဂဟေတွာ ပါစီနဒွါရေန နိက္ခမိတွာ ပုဗ္ဗာရာမေ ဝသတိ. ဥတ္တရဒွါရံ သန္ဓာယ ဂစ္ဆန္တံယေဝ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ, ‘‘စာရိကံ ပက္ကမိဿတီ’’တိ ဇာနန္တိ. ဝိသာခါပိ တံ ဒိဝသံ ‘‘သတ္ထာ ဥတ္တရဒွါရာဘိမုခေါ ဂတော’’တိ သုတွာ ဝေဂေန ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘စာရိကံ ဂန္တုကာမတ္ထ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာမ, ဝိသာခေ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဧတ္တကံ ဓနံ ပရိစ္စဇိတွာ တုမှာကံ ဝိဟာရံ ကာရေမိ, နိဝတ္တထ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အနိဝတ္တဂမနံ ဣဒံ ဝိသာခေ’’တိ. သာ ‘‘အဒ္ဓါ ဟေတုသမ္ပန္နံ ကဉ္စိ ပဿိဿတိ ဘဂဝါ’’တိ စိန္တေတွာ, ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, မယှံ ကတာကတဝိဇာနနကံ ဧကံ ဘိက္ခုံ နိဝတ္တေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ယံ ရုစ္စသိ, တဿ ပတ္တံ ဂဏှ ဝိသာခေ’’တိ အာဟ. သာ ကိဉ္စာပိ အာနန္ဒတ္ထေရံ ပိယာယတိ, ‘‘မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဣဒ္ဓိမာ, ဧတံ မေ နိဿာယ ကမ္မံ လဟုံ နိပ္ဖဇ္ဇိဿတီ’’တိ ပန စိန္တေတွာ ထေရဿ ပတ္တံ ဂဏှိ. ထေရော သတ္ထာရံ ဩလောကေသိ. သတ္ထာ ‘‘တဝ ပရိဝါရေ ပဉ္စသတေ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ နိဝတ္တ မောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ အာဟ. သော တထာ အကာသိ. တဿာနုဘာဝေန ပညာသသဋ္ဌိယောဇနာနိပိ ရုက္ခတ္ထာယ စ ပါသာဏတ္ထာယ စ ဂတာ မနုဿာ မဟန္တေ မဟန္တေ ရုက္ခေ စ ပါသာဏေ စ ဂဟေတွာ တံ ဒိဝသမေဝ အာဂစ္ဆန္တိ, နေဝ သကဋေ ရုက္ခပါသာဏေ အာရောပေန္တာ ကိလမန္တိ, န အက္ခော ဘိဇ္ဇတိ. န စိရဿေဝ ဒွေဘူမိကံ ပါသာဒံ ကရိံသု. ဟေဋ္ဌာဘူမိယံ ပဉ္စ ဂဗ္ဘသတာနိ, ဥပရိဘူမိယံ ပဉ္စ ဂဗ္ဘသတာနီတိ ဂဗ္ဘသဟဿပဋိမဏ္ဍိတော ပါသာဒေါ အဟောသိ. အဋ္ဌကရီသေ ပရိသုဒ္ဓေ ဘူမိဘာဂေ ပါသာဒံ ကာရာပေသိ, ‘‘သုဒ္ဓပါသာဒေါ ပန န သောဘတီ’’တိ တံ ပရိဝါရေတွာ ပဉ္စ ပဓာနဝေတ္တဂေဟသတာနိ, ပဉ္စ စူဠပါသာဒသတာနိ, ပဉ္စ ဒီဃမာဠကသတာနိ ကာရာပေသိ.

有一天清晨，世尊观察世间时，看见一位从天界命终后，投生到跋提城(Bhaddiyanagara)长者家，名为跋提(Bhaddiya)的长者子具备得度因缘。世尊在给孤独长者家用斋后，便朝北门而去。原来，世尊平日在毘舍佉家受食后，会从南门出去，住在祇陀林；在给孤独长者家受食后，则从东门出去，住在东园。人们看见世尊朝着北门而去，便知道：“世尊将要游行了。”那天，毘舍佉也听说“世尊朝北门去了”，便急忙前去礼拜，问道：“世尊，您想要出外游行吗？”“是的，毘舍佉。”“世尊，我舍弃了这么多财富为您建造精舍，请您返回吧。”“毘舍佉，此行将不复返。”她想：“世尊必定是看见了某个具足因缘的人。”便说：“那么，世尊，请让一位比丘返回，以了知我已办、未办之事，之后您再启程吧。”“毘舍佉，你喜欢哪一位，就取他的钵吧。”她虽然喜爱阿难长老，但心想：“大目犍连长老有大神通，依靠他，我的工程能迅速完成。”于是便取了那位长老的钵。长老望向世尊。世尊说：“目犍连，你带着你的五百位随行比丘返回吧。”他便照办了。以长老的神通威力，那些为采木石而远至五六十由旬外的人们，于当日即能带着巨大的树木和石块返回。将树木和石块装上车时，他们既不疲劳，车轴也不断裂。不久，他们就建起了一座两层楼的殿堂：下层有五百间房，上层也有五百间房，成为一座由一千个房间庄严的殿堂。她在八羯利沙(aṭṭhakarīsa)的清净地块上建造了殿堂，但又觉得“仅有一座单独的殿堂不够美观”，便在它周围增建了五百间禅房、五百座小殿堂和五百条长廊。

အထ သတ္ထာ နဝဟိ မာသေဟိ စာရိကံ စရိတွာ ပုန သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ. ဝိသာခါယပိ ပါသာဒေ ကမ္မံ နဝဟိ မာသေဟိ နိဋ္ဌိတံ. ပါသာဒကူဋံ ဃနကောဋ္ဋိတရတ္တသုဝဏ္ဏေနေဝ သဋ္ဌိဥဒကဃဋဂဏှနကံ ကာရာပေသိ. ‘‘သတ္ထာ ဇေတဝနဝိဟာရံ ဂစ္ဆတီ’’တိ စ သုတွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ သတ္ထာရံ အတ္တနော ဝိဟာရံ နေတွာ ပဋိညံ ဂဏှိ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ စတုမာသံ ဘိက္ခုသံဃံ ဂဟေတွာ ဣဓေဝ ဝသထ, ပါသာဒမဟံ ကရိဿာမီ’’တိ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သာ [Pg.262] တတော ပဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဝိဟာရေ ဧဝ ဒါနံ ဒေတိ. အထဿာ ဧကာ သဟာယိကာ သတသဟဿဂ္ဃနကံ ဧကံ ဝတ္ထံ အာဒါယ အာဂန္တွာ, ‘‘သဟာယိကေ အဟံ ဣမံ ဝတ္ထံ တဝ ပါသာဒေ ဘူမတ္ထရဏသင်္ခေပေန အတ္ထရိတုကာမာ, အတ္ထရဏဋ္ဌာနံ မေ အာစိက္ခထာ’’တိ အာဟ. ‘‘သာဓု သဟာယိကေ, သစေ တျာဟံ ‘ဩကာသော နတ္ထီ’တိ ဝက္ခာမိ, တွံ ‘မေ ဩကာသံ အဒါတုကာမာ’တိ မညိဿသိ, သယမေဝ ပါသာဒဿ ဒွေ ဘူမိယော ဂဗ္ဘသဟဿဉ္စ ဩလောကေတွာ အတ္ထရဏဋ္ဌာနံ ဇာနာဟီ’’တိ အာဟ. သာ သတသဟဿဂ္ဃနကံ ဝတ္ထံ ဂဟေတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဝိစရန္တီ တတော အပ္ပတရမူလံ ဝတ္ထံ အဒိသွာ ‘‘နာဟံ ဣမသ္မိံ ပါသာဒေ ပုညဘာဂံ လဘာမီ’’တိ ဒေါမနဿပ္ပတ္တာ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ရောဒန္တီ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ အာနန္ဒတ္ထေရော ဒိသွာ, ‘‘ကသ္မာ ရောဒသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သာ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. ထေရော ‘‘မာ စိန္တယိ, အဟံ တေ အတ္ထရဏဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိဿာမီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘သောပါနပါဒမူလေ ပါဒဓောဝနဋ္ဌာနေ ဣမံ ပါဒပုဉ္ဆနကံ ကတွာ အတ္ထရာဟိ, ဘိက္ခူ ပါဒေ ဓောဝိတွာ ပဌမံ ဧတ္ထ ပါဒံ ပုဉ္ဆိတွာ အန္တော ပဝိသိဿန္တိ, ဧဝံ တေ မဟပ္ဖလံ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ. ဝိသာခါယ ကိရေတံ အသလ္လက္ခိတဋ္ဌာနံ.

于是，世尊游行九个月后，再到舍卫城(Sāvatthī)。毘舍佉(Visākhā)的殿堂工程也在九个月内终了。她让人用实心锻打的赤金造了殿堂顶饰，其大小可容六十水罐。听闻“世尊将前往祇陀林(Jetavana)精舍”后，她前去迎接，将世尊请到自己的精舍，并求取承诺道：“尊者，请您带领比丘僧团在此安居四个月，我将举办殿堂庆典。”世尊应允。从此，毘舍佉便在这精舍向以佛陀为首的比丘僧团布施。当时她的一位朋友带着价值十万的衣料前来，说：“友人，我欲将此衣料于你的殿堂中作为地铺，请为我指示铺设之处。”毘舍佉答道：“好的，友人。如果我说‘没有地方’，你会认为我不愿给我机会。你自己去查看殿堂的两层楼和一千个房间，找个地方铺吧。”那女子拿着价值十万的衣料到处走看，却找不到比它价值更低的衣料，于是心生不悦，心想：“我无法在这殿堂中获得福德份了。”便站在一处哭泣。阿难(Ānanda)长老看见她，问道：“你为何哭泣？”女子说明了缘由。长老说：“莫忧虑，我为你指出铺设的地方。”说完便道：“在阶梯脚下的洗脚处，将这块衣料作成拭脚布铺下。比丘们洗脚后，会先在此擦拭脚上的尘土再进入。这样你将获得大果报。”据说，这地方是毘舍佉未曾留意之处。

ဝိသာခါ စတ္တာရော မာသေ အန္တောဝိဟာရေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ အဒါသိ, အဝသာနဒိဝသေ ဘိက္ခုသံဃဿ စီဝရသာဋကေ အဒါသိ. သံဃနဝကေန လဒ္ဓစီဝရသာဋကာ သဟဿဂ္ဃနကာ ဟောန္တိ. သဗ္ဗေသံ ပတ္တာနိ ပူရေတွာ ဘေသဇ္ဇံ အဒါသိ. ဒါနပရိစ္စာဂေ နဝ ကောဋိယော အဂမံသု. ဣတိ ဝိဟာရဿ ဘူမိဂ္ဂဟဏေ နဝ ကောဋိယော, ဝိဟာရဿ ကာရာပနေ နဝ, ဝိဟာရမဟေ နဝါတိ သဗ္ဗာပိ သတ္တဝီသတိ ကောဋိယော သာ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပရိစ္စဇိ. ဣတ္ထိဘာဝေ ဌတွာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ ဂေဟေ ဝသမာနာယ ဧဝရူပေါ မဟာပရိစ္စာဂေါ နာမ အညိဿာ နတ္ထိ. သာ ဝိဟာရမဟဿ နိဋ္ဌိတဒိဝသေ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ ပုတ္တနတ္တပနတ္တပရိဝုတာ ‘‘ယံ ယံ မယာ ပုဗ္ဗေ ပတ္ထိတံ, သဗ္ဗမေဝ မတ္ထကံ ပတ္တ’’န္တိ ပါသာဒံ အနုပရိယာယန္တီ ပဉ္စဟိ ဂါထာဟိ မဓုရသဒ္ဒေန ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

毘舍佉(Visākhā)在四个月里于寺院内供养以佛陀为首的比丘僧团，并在最后一天向僧团布施了作袈裟的衣料。僧团中最年轻的比丘所得到的衣料也价值一千。她用药品装满了所有人的钵。因布施供养，耗尽了九俱胝财富。如此，购买寺院土地花费九俱胝，建造寺院花费九俱胝，举行寺院庆典花费九俱胝，她总共将二十七俱胝财富舍施于佛陀的教法。身为女子，住于邪见者家中，能作如此大舍施者，除她之外再无他人。寺院庆典终了之日，午后时分，她在儿孙、曾孙的围绕下，绕行殿堂，心想：“我先前所祈愿的一切，全部都已圆满。”然后用甜美的声音，以五首偈颂说了这首感兴语：

‘‘ကဒါဟံ ပါသာဒံ ရမ္မံ, သုဓာမတ္တိကလေပနံ;

ဝိဟာရဒါနံ ဒဿာမိ, သင်္ကပ္ပော မယှ ပူရိတော.

“‘我何时能建造悦意的殿堂，以白灰净土涂饰，行寺院布施呢？’我此誓愿，今日圆满。

‘‘ကဒါဟံ [Pg.263] မဉ္စပီဌဉ္စ, ဘိသိဗိမ္ဗောဟနာနိ စ;

သေနာသနဘဏ္ဍံ ဒဿာမိ, သင်္ကပ္ပော မယှ ပူရိတော.

“‘我何时能布施床、座、褥、枕等卧具资具呢？’我此誓愿，今日圆满。

‘‘ကဒါဟံ သလာကဘတ္တံ, သုစိံ မံသူပသေစနံ;

ဘောဇနဒါနံ ဒဿာမိ, သင်္ကပ္ပော မယှ ပူရိတော.

“‘我何时能行食物布施，供养洁净且配有肉羹的筹食呢？’我此誓愿，今日圆满。

‘‘ကဒါဟံ ကာသိကံ ဝတ္ထံ, ခေါမကပ္ပာသိကာနိ စ;

စီဝရဒါနံ ဒဿာမိ, သင်္ကပ္ပော မယှ ပူရိတော.

“‘我何时能行袈裟布施，供养迦尸(Kāsī)衣，以及麻、棉衣料呢？’我此誓愿，今日圆满。

‘‘ကဒါဟံ သပ္ပိနဝနီတံ, မဓုတေလဉ္စ ဖာဏိတံ;

ဘေသဇ္ဇဒါနံ ဒဿာမိ, သင်္ကပ္ပော မယှ ပူရိတော’’တိ.

“‘我何时能行药品布施，供养熟酥、生酥、蜜、油与糖蜜呢？’我此誓愿，今日圆满。”

ဘိက္ခူ တဿာ သဒ္ဒံ သုတွာ သတ္ထု အာရောစယိံသု – ‘‘ဘန္တေ, အမှေဟိ ဧတ္တကေ အဒ္ဓါနေ ဝိသာခါယ ဂါယနံ နာမ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗံ, သာ အဇ္ဇ ပုတ္တနတ္တပနတ္တပရိဝုတာ ဂါယမာနာ ပါသာဒံ အနုပရိယာယတိ, ကိံ နု ခွဿာ ပိတ္တံ ဝါ ကုပိတံ, ဥဒါဟု ဥမ္မတ္တိကာ ဇာတာ’’တိ? သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, မယှံ ဓီတာ ဂါယတိ, အတ္တနော ပနဿာ အဇ္ဈာသယော ပရိပုဏ္ဏော, သာ ‘ပတ္ထိတပတ္ထနာ မေ မတ္ထကံ ပတ္တာ’တိ တုဋ္ဌမာနသာ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တီ ဝိစရတီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကဒါ ပန, ဘန္တေ, တာယ ပတ္ထနာ ပတ္ထိတာ’’တိ? ‘‘သုဏိဿထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘သုဏိဿာမ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ အတီတံ အာဟရိ –

比丘们听到她的声音后，禀告世尊：“尊者，我们这么久以来，从未见过毘舍佉唱歌。今日她为子、孙、曾孙所围绕，一边唱歌，一边绕着楼阁行走。莫非是她的胆汁错乱了，或是发疯了？”世尊说：“诸比丘，我女并非在唱歌，而是她的意愿已圆满。她因‘我所发的愿已达究竟’而心生欢喜，发出自说语而行。”（比丘们）便问：“尊者，她是在何时发的此愿呢？”世尊说：“诸比丘，你们当听。”他们答道：“尊者，我等愿闻。”世尊于是讲述了过去之事——

‘‘အတီတေ, ဘိက္ခဝေ, ဣတော ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ဝဿသတသဟဿံ အာယု အဟောသိ, ခီဏာသဝါနံ သတသဟဿပရိဝါရော, နဂရံ ဟံသဝတီ နာမ, ပိတာ သုနန္ဒော နာမ ရာဇာ, မာတာ သုဇာတာ နာမ ဒေဝီ, တဿ အဂ္ဂဥပဋ္ဌာယိကာ ဧကာ ဥပါသိကာ အဋ္ဌ ဝရေ ယာစိတွာ မာတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ သတ္ထာရံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ပဋိဇဂ္ဂန္တီ သာယံပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ. တဿာ ဧကာ သဟာယိကာ တာယ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ နိဗဒ္ဓံ ဂစ္ဆတိ. သာ တဿာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဝိဿာသေန ကထနဉ္စ ဝလ္လဘဘာဝဉ္စ ဒိသွာ, ‘ကိံ နု ခေါ ကတွာ ဧဝံ ဗုဒ္ဓါနံ ဝလ္လတာ ဟောတီ’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ – ‘ဘန္တေ, ဧသာ ဣတ္ထီ တုမှာကံ ကိံ ဟောတီ’’’တိ? ‘‘ဥပဋ္ဌာယိကာနံ အဂ္ဂါ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ကိံ ကတွာ ဥပဋ္ဌာယိကာနံ အဂ္ဂါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ကပ္ပသတသဟဿံ ပတ္ထနံ ပတ္ထေတွာ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ပတ္ထေတွာ လဒ္ဓုံ သက္ကာ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အာမ, သက္ကာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုသတသဟဿေန သဒ္ဓိံ သတ္တာဟံ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သာ သတ္တာဟံ ဒါနံ ဒတွာ ဩသာနဒိဝသေ စီဝရသာဋကေ ဒတွာ သတ္ထာရံ [Pg.264] ဝန္ဒိတွာ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, နာဟံ ဣမဿ ဒါနဿ ဖလေန ဒေဝိဿရိယာဒီနံ အညတရံ ပတ္ထေမိ, တုမှာဒိသဿ ပနေကဿ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ အဋ္ဌ ဝရေ လဘိတွာ မာတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ သမတ္ထာနံ အဂ္ဂါ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေသိ. သတ္ထာ ‘‘သမိဇ္ဈိဿတိ နု ခေါ ဣမိဿာ ပတ္ထနာ’’တိ အနာဂတံ အာဝဇ္ဇေန္တော ကပ္ပသတသဟဿံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကပ္ပသတသဟဿပရိယောသာနေ ဂေါတမော နာမ ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တဒါ တွံ ဝိသာခါ နာမ ဥပါသိကာ ဟုတွာ တဿ သန္တိကေ အဋ္ဌ ဝရေ လဘိတွာ မာတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ပဋိဇဂ္ဂန္တီနံ ဥပဋ္ဌာယိကာနံ အဂ္ဂါ ဘဝိဿသီ’’တိ အာဟ. တဿာ သာ သမ္ပတ္တိ သွေဝ လဒ္ဓဗ္ဗာ ဝိယ အဟောသိ.

“诸比丘，于此劫前十万劫，有位名叫胜莲（Padumuttara）的佛陀出世。其寿量为十万岁，有十万漏尽者为眷属。都城名叫天鹅城（Haṃsavatī），父亲是善喜（Sunanda）王，母亲是善生（Sujātā）王后。他有一位上首女侍者，是一位优婆夷，她求得了八个愿，立于母亲的地位，以四资具照料导师，朝夕前去承事。她有一位女性朋友，也经常和她一起去寺院。那位朋友见到她与导师亲密交谈、备受爱重，心想：‘究竟要怎么做才能像这样为诸佛所爱重呢？’于是她问导师：‘尊者，这位女子是您的什么人？’‘她是女侍者中的上首。’‘尊者，她做了什么才成为女侍者中的上首呢？’‘她于十万劫中立下此愿。’‘尊者，现在发愿还能得到吗？’‘是的，可以。’‘既然如此，尊者，请您与十万比丘众一起，接受我七天的饮食。’导师默许了。她作了七天布施，在最后一天，她布施了衣料，礼拜导师，俯伏于其足下，发愿道：‘尊者，我并非以此次布施的果报期盼天界主权等任何事物，而是愿我将来能于一位如您一般的佛陀座下，获得八个愿，立于母亲的地位，在能以四资具奉养者中，成为上首。’导师思惟‘这位女子的愿望会实现吗？’，在省察未来时，看透十万劫后说道：‘十万劫结束后，将有位名叫乔达摩（Gotama）的佛陀出世。届时你将成为名叫毘舍佉（Visākhā）的优婆夷，在他座下获得八个愿，立于母亲的地位，在以四资具奉养的女侍者中成为上首。’对她而言，那份成就仿佛明天即可获得一般。”

သာ ယာဝတာယုကံ ပုညံ ကတွာ တတော စုတာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ကိကိဿ ကာသိရညော သတ္တန္နံ ဓီတာနံ ကနိဋ္ဌာ သံဃဒါသီ နာမ ဟုတွာ ပရကုလံ အဂန္တွာ တာဟိ ဇေဋ္ဌဘဂိနီဟိ သဒ္ဓိံ ဒီဃရတ္တံ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပါဒမူလေပိ ‘‘အနာဂတေ တုမှာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ မာတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ စတုပစ္စယဒါယိကာနံ အဂ္ဂါ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. သာ တတော ပဋ္ဌာယ ပန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိပုတ္တဿ ဓနဉ္စယသေဋ္ဌိနော ဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တာ. မယှံ သာသနေ ဗဟူနိ ပုညာနိ အကာသိ. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ‘‘န မယှံ ဓီတာ ဂါယတိ, ပတ္ထိတပတ္ထနာယ ပန နိပ္ဖတ္တိံ ဒိသွာ ဥဒါနံ ဥဒါနေတီ’’တိ ဝတွာ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ယထာ နာမ ဆေကော မာလာကာရော နာနာပုပ္ဖာနံ မဟန္တံ ရာသိံ ကတွာ နာနပ္ပကာရေ မာလာဂုဏေ ကရောတိ, ဧဝမေဝ ဝိသာခါယ နာနပ္ပကာရာနိ ပုညာနိ ကာတုံ စိတ္တံ နမတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

她尽其寿，行诸善业，从彼处死后，生于天界，于天人中轮回。至迦叶正等觉者时，她为迦尸国(Kāsi)王基吉(Kiki)七女中之幺女，名为僧伽达西(Saṅghadāsī)。她未嫁入夫家，与诸位姐姐长时一同行布施等善业，并于迦叶正等觉者足下发愿：“愿我于未来，能于如您这般的佛陀座下，立于母亲般的地位，为四事供养女施主中之第一人。”她从尔时起，于天人中轮回，于此生，投生为门达伽长者(Meṇḍakaseṭṭhi)之子檀那遮长者(Dhanañcayaseṭṭhi)之女。她于我教法中，行了诸多善业。是故，比丘们，我的女儿并非歌唱，而是见到所发之愿实现，才发出感兴语。’世尊说完此语，为说法故，又道：‘比丘们，譬如善巧的花匠，从众多各色花中，能制作出种种花环；同样地，毘舍佉的心也倾向于行种种善业。’说完，世尊说了这首偈颂：

၅၃.

53.

‘‘ယထာပိ ပုပ္ဖရာသိမှာ, ကယိရာ မာလာဂုဏေ ဗဟူ;

ဧဝံ ဇာတေန မစ္စေန, ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟု’’န္တိ.

如从诸花聚，可造众花鬘； 生为必死者，当做诸善事。

တတ္ထ ပုပ္ဖရာသိမှာတိ နာနပ္ပကာရာနံ ပုပ္ဖာနံ ရာသိမှာ. ကယိရာတိ ကရေယျ. မာလာဂုဏေ ဗဟူတိ ဧကတော ဝဏ္ဋိကမာလာဒိဘေဒါ နာနပ္ပကာရာ မာလာဝိကတိယော. မစ္စေနာတိ မရိတဗ္ဗသဘာဝတာယ ‘‘မစ္စော’’တိ လဒ္ဓနာမေန သတ္တေန စီဝရဒါနာဒိဘေဒံ ဗဟုံ ကုသလံ ကတ္တဗ္ဗံ. တတ္ထ ပုပ္ဖရာသိဂ္ဂဟဏံ ဗဟုပုပ္ဖဒဿနတ္ထံ. သစေ ဟိ အပ္ပာနိ ပုပ္ဖာနိ ဟောန္တိ, မာလာကာရော စ ဆေကော [Pg.265] နေဝ ဗဟူ မာလာဂုဏေ ကာတုံ သက္ကောတိ, အဆေကော ပန အပ္ပေသု ဗဟူသုပိ ပုပ္ဖေသု န သက္ကောတိယေဝ. ဗဟူသု ပန ပုပ္ဖေသု သတိ ဆေကော မာလာကာရော ဒက္ခော ကုသလော ဗဟူ မာလာဂုဏေ ကရောတိ, ဧဝမေဝ သစေ ဧကစ္စဿ သဒ္ဓါ မန္ဒာ ဟောတိ, ဘောဂါ စ ဗဟူ သံဝိဇ္ဇန္တိ, နေဝ သက္ကောတိ ဗဟူနိ ကုသလာနိ ကာတုံ, မန္ဒာယ စ ပန သဒ္ဓါယ မန္ဒေသု စ ပန ဘောဂေသု န သက္ကောတိ. ဥဠာရာယ စ ပန သဒ္ဓါယ မန္ဒေသု စ ဘောဂေသု န သက္ကောတိယေဝ. ဥဠာရာယ စ ပန သဒ္ဓါယ ဥဠာရေသု စ ဘောဂေသု သတိ သက္ကောတိ. တထာရူပါ စ ဝိသာခါ ဥပါသိကာ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ – ‘‘ယထာပိ…ပေ… ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟု’’န္တိ.

于此颂中，“从花堆”（puppharāsimhā）是指从种种花之堆积。“应造”（kayirā）即是“应做”（kareyya）。“众花环”（mālāguṇe bahū）是指如单边带茎花环等种种花饰。“以必死者”（maccena）是指因其必死之性而得名“必死者”（macco）的有情，应行布施衣物等众多善法。此处提及“花堆”是为了显示花朵众多。诚然，若花少，纵是善巧的花匠也无法制作许多花环；而不善巧的花匠，无论花少或多，都根本无法做到。然当花多时，一位善巧、灵巧、技艺精湛的花匠便能制作许多花环。同理，若某人信心微弱而财富众多，他也无法行众多善法；若信心微弱且财富微少，则无法行善；若信心强大但财富微少，也根本无法行善。唯有当信心强大且财富巨大时，方能行善。毘舍佉（Visākhā）优婆夷即是如此之人。正是针对她而说了此偈：“犹如……应作众多善。”

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုံ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得须陀洹等果位。此说法对大众饶有利益。

ဝိသာခါဝတ္ထု အဋ္ဌမံ

毘舍佉的故事第八

၉. အာနန္ဒတ္ထေရပဉှာဝတ္ထု

9. 阿难长老提问事

န ပုပ္ဖဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အာနန္ဒတ္ထေရဿ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေန္တော ကထေသိ.

导师住在舍卫城（Sāvatthī）时，为解答阿难长老的提问，说了这首以“花香不逆风”为开头的法句。

ထေရော ကိရ သာယနှသမယေ ပဋိသလ္လီနော စိန္တေသိ – ‘‘ဘဂဝတာ မူလဂန္ဓော, သာရဂန္ဓော, ပုပ္ဖဂန္ဓောတိ တယော ဥတ္တမဂန္ဓာ ဝုတ္တာ, တေသံ အနုဝါတမေဝ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, နော ပဋိဝါတံ. အတ္ထိ နု ခေါ တံ ဂန္ဓဇာတံ, ယဿ ပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတီ’’တိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိံ မယှံ အတ္တနာ ဝိနိစ္ဆိတေန, သတ္ထာရံယေဝ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ. သော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိ. တေန ဝုတ္တံ –

据说，长老于傍晚时分独处静思：“世尊说过有三种最上之香：根香、心材香、花香。彼等之香仅顺风飘散，不逆风。然，有否某种香，其香气亦能逆风飘散？”彼复思：“我自行判断何益之有？应请问导师。”于是，彼前往导师处请教。是故说：

‘‘အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သာယနှသမယေ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

尔时，具寿阿难于傍晚时分从独住处起，前往世尊之处。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，具寿阿难对世尊说：

‘‘တီဏိမာနိ, ဘန္တေ, ဂန္ဓဇာတာနိ, ယေသံ အနုဝါတမေဝ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, နော ပဋိဝါတံ. ကတမာနိ တီဏိ? မူလဂန္ဓော, သာရဂန္ဓော, ပုပ္ဖဂန္ဓော[Pg.266], ဣမာနိ ခေါ, ဘန္တေ, တီဏိ ဂန္ဓဇာတာနိ. ယေသံ အနုဝါတမေဝ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, နော ပဋိဝါတံ. အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ဂန္ဓဇာတံ ယဿ အနုဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, ပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, အနုဝါတပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတီ’’တိ? (အ. နိ. ၃.၈၀)

“大德，有此三种香，其香仅顺风飘散，不逆风。是哪三种呢？根香、心材香、花香。大德，此即是三种香，其香仅顺风飘散，不逆风。大德，然，有否任何一种香，其香能顺风飘散，亦能逆风飘散，且能顺逆风皆飘散？”

အထဿ ဘဂဝါ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေန္တော –

于是，世尊为彼解答此问：

‘‘အတ္ထာနန္ဒ, ကိဉ္စိ ဂန္ဓဇာတံ, ယဿ အနုဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, ပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, အနုဝါတပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘ကတမံ ပန တံ, ဘန္တေ, ဂန္ဓဇာတံ’’? ‘‘ယဿ အနုဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, ပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, အနုဝါတပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတီ’’တိ?

“阿难，有此一种香，其香能顺风飘散，亦能逆风飘散，且能顺逆风皆飘散。”“大德，然而是何种香，其香能顺风飘散，亦能逆风飘散，且能顺逆风皆飘散？”

‘‘ဣဓာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, သီလဝါ ဟောတိ ကလျာဏဓမ္မော, ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော.

阿难，在此，于任何村庄或市镇，若有女子或男子，已皈依佛，皈依法，皈依僧；远离杀生，远离不与取，远离于欲中行邪行，远离妄语，远离作为放逸之因的谷酒与果酒；彼有戒行，具善法，以离悭吝之垢的心住于家中，慷慨施舍，伸手施与，乐于舍离，随求即应，乐于分享布施。

‘‘တဿ ဒိသာသု သမဏဗြာဟ္မဏာ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ‘အမုကသ္မိံ နာမ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ…ပေ… ဒါနသံဝိဘာဂရတော’’’တိ.

于各方，沙门、婆罗门称扬其功德：“在某某村庄或市镇中，有女子或男子，已皈依佛，皈依法，皈依僧……乃至……乐于分享布施。”

‘‘ဒေဝတာပိဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ‘အမုကသ္မိံ နာမ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ…ပေ… ဒါနသံဝိဘာဂရတော’’’တိ. ‘‘ဣဒံ ခေါ တံ, အာနန္ဒ, ဂန္ဓဇာတံ, ယဿ အနုဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ, ပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတိ[Pg.267], အနုဝါတပဋိဝါတမ္ပိ ဂန္ဓော ဂစ္ဆတီ’’တိ (အ. နိ. ၃.၈၀) ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

诸天亦称扬其功德：“在某某村庄或市镇中，有女子或男子，已皈依佛，皈依法，皈依僧……乃至……乐于分享布施。”阿难，这确实是那种香，其德香能顺风飘送，亦能逆风飘送，还能顺风逆风皆飘送。（世尊）如是说后，宣说了此等偈颂：

၅၄.

54.

‘‘န ပုပ္ဖဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ,န စန္ဒနံ တဂရမလ္လိကာ ဝါ;

သတဉ္စ ဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ,သဗ္ဗာ ဒိသာ သပ္ပုရိသော ပဝါယတိ. (အ. နိ. ၃.၈၀);

花香不逆风，旃檀冷凌香，茉莉皆不能； 德香逆风飘，彼正人之香，遍飘于诸方。

၅၅.

55.

‘‘စန္ဒနံ တဂရံ ဝါပိ, ဥပ္ပလံ အထ ဝဿိကီ;

ဧတေသံ ဂန္ဓဇာတာနံ, သီလဂန္ဓော အနုတ္တရော’’တိ.

旃檀冷凌香，青莲大茉莉； 此等诸香中，戒香为最上。

တတ္ထ န ပုပ္ဖဂန္ဓောတိ တာဝတိံသဘဝနေ ပရိစ္ဆတ္တကရုက္ခော အာယာမတော စ ဝိတ္ထာရတော စ ယောဇနသတိကော, တဿ ပုပ္ဖာနံ အာဘာ ပညာသ ယောဇနာနိ ဂစ္ဆတိ, ဂန္ဓော ယောဇနသတံ, သောပိ အနုဝါတမေဝ ဂစ္ဆတိ, ပဋိဝါတံ ပန အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တမ္ပိ ဂန္တုံ န သက္ကောတိ, ဧဝရူပေါပိ န ပုပ္ဖဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ. စန္ဒနန္တိ စန္ဒနဂန္ဓော. တဂရမလ္လိကာ ဝါတိ ဣမေသမ္ပိ ဂန္ဓော ဧဝ အဓိပ္ပေတော. သာရဂန္ဓာနံ အဂ္ဂဿ ဟိ လောဟိတစန္ဒနဿာပိ တဂရဿပိ မလ္လိကာယပိ အနုဝါတမေဝ ဝါယတိ, နော ပဋိဝါတံ. သတဉ္စ ဂန္ဓောတိ သပ္ပုရိသာနံ ပန ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကာနံ သီလဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ. ကိံ ကာရဏာ? သဗ္ဗာ ဒိသာ သပ္ပုရိသော ပဝါယတိ ယသ္မာ ပန သပ္ပုရိသော သီလဂန္ဓေန သဗ္ဗာပိ ဒိသာ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာဝ ဂစ္ဆတိ, တသ္မာ ‘‘တဿ ဂန္ဓော န ပဋိဝါတမေတီ’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိဝါတမေတီ’’တိ. ဝဿိကီတိ ဇာတိသုမနာ. ဧတေသန္တိ ဣမေသံ စန္ဒနာဒီနံ ဂန္ဓဇာတာနံ ဂန္ဓတော သီလဝန္တာနံ သပ္ပုရိသာနံ သီလဂန္ဓောဝ အနုတ္တရော အသဒိသော အပဋိဘာဂေါတိ.

于此颂中，“花香不逆风行”是指：在三十三天(Tāvatiṃsa)中，有波利质多罗树(pāricchattaka)，其长与宽各一百由旬。其花的光芒远达五十由旬，其香气远达一百由旬。然而那香气也只顺风飘送，逆风时则连八指的距离都无法到达。即使是这样的花香，也不逆风飘送。“檀香”是指檀木的香气。“多伽罗与茉莉花”也意指它们的香气。因为树心之香、树根之香、赤檀香、多伽罗(tagara)香及茉莉花(mallikā)的香气，都只顺风飘送，不逆风。“而贤者之香”是指：善士，即佛陀、辟支佛与声闻弟子的戒香，则能逆风飘送。为何如此？因为善士以戒香遍覆一切方向，所以不应说“其香不逆风行”。因此说“能逆风行”。“雨季花(vassikī)”是指素馨花(jātisumanā)。“于此诸香中”是指：在这些檀香等种种香气中，具戒善士的戒香，实为无上、无与伦比、无有匹敌。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。此法谈对大众有大利益。

အာနန္ဒတ္ထေရပဉှာဝတ္ထု နဝမံ.

第九，阿难长老所问事竟。

၁၀. မဟာကဿပတ္ထေရပိဏ္ဍပါတဒိန္နဝတ္ထု

10. 供养大迦叶长老斋食事

အပ္ပမတ္တော [Pg.268] အယံ ဂန္ဓောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော မဟာကဿပတ္ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတဒါနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

佛陀住在竹林时，缘于对大迦叶长老的斋食供养，而说了这首以“此香甚微”开头的法谈。

ဧကသ္မိဉှိ ဒိဝသေ ထေရော သတ္တာဟစ္စယေန နိရောဓာ ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ရာဇဂဟေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရိဿာမီ’’တိ နိက္ခမိ. တသ္မိံ ပန သမယေ သက္ကဿ ဒေဝရညော ပရိစာရိကာ ကကုဋပါဒိနိယော ပဉ္စသတာ အစ္ဆရာယော ‘‘ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒဿာမာ’’တိ ဥဿာဟဇာတာ ပဉ္စ ပိဏ္ဍပါတသတာနိ သဇ္ဇေတွာ အာဒါယ အန္တရာမဂ္ဂေ ဌတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဏှထ, သင်္ဂဟံ နော ကရောထာ’’တိ ဝဒိံသု. ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ, အဟံ ဒုဂ္ဂတာနံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, မာ နော နာသေထ, သင်္ဂဟံ နော ကရောထာ’’တိ. ထေရော ဉတွာ ပုန ပဋိက္ခိပိတွာ ပုနပိ အပဂန္တုံ အနိစ္ဆမာနာ ယာစန္တိယော ‘‘အတ္တနော ပမာဏံ န ဇာနာထ, အပဂစ္ဆထာ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိ. တာ ထေရဿ အစ္ဆရသဒ္ဒံ သုတွာ သန္ထမ္ဘိတွာ သမ္မုခါ ဌာတုံ အသက္ကောန္တိယော ပလာယိတွာ ဒေဝလောကမေဝ ဂန္တွာ, သက္ကေန ‘‘ကဟံ ဂတာတ္ထာ’’တိ ပုဋ္ဌာ, ‘‘‘သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌိတဿ ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒဿာမာ’တိ ဂတာမှာ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဒိန္နော ပန ဝါ’’တိ? ‘‘ဂဏှိတုံ န ဣစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကထေသီ’’တိ? ‘‘‘ဒုဂ္ဂတာနံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’တိ အာဟ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တုမှေ ကေနာကာရေန ဂတာ’’တိ. ‘‘ဣမိနာဝ, ဒေဝါ’’တိ. သက္ကော ‘‘တုမှာဒိသိယော ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတံ ကိံ ဒဿန္တီ’’တိ သယံ ဒါတုကာမော ဟုတွာ, ဇရာဇိဏ္ဏော မဟလ္လကော ခဏ္ဍဒန္တော ပလိတကေသော ဩတဂ္ဂသရီရော မဟလ္လကတန္တ ဝါယော ဟုတွာ သုဇမ္ပိ ဒေဝဓီတရံ တထာရူပမေဝ မဟလ္လိကံ ကတွာ ဧကံ ပေသကာရဝီထိံ မာပေတွာ တန္တံ ပသာရေန္တော အစ္ဆိ.

一日，长老七日之后从灭尽定出定，心想：“我当于王舍城(Rājagaha)次第乞食。”便出发了。当时，天帝释的五百位足如鸽色的天女侍从生起供养长老食物之心，准备了五百份食物，带到路上站着说：“尊者，请接受此食物，请慈愍我们。”长老说：“你们走吧，我将慈愍贫苦之人。”她们说：“尊者，请勿毁坏我们的善举，请慈愍我们。”长老了知后再次拒绝。但她们仍不愿离去，一再请求，长老便弹指斥道：“你们不知分寸，走开！”她们听到长老的弹指声，惊得呆立当场，无法站在面前，便逃回了天界。天帝释问她们：“你们去哪儿了？”她们答道：“天主，我们去供养刚从灭尽定出定的长老食物。”“那供养了吗？”“他不愿意接受。”“他说了什么？”“天主，他说‘我将慈愍贫苦之人’。”“你们是以何种形相去的？”“天主，就是以这天女的形相。”天帝释说：“像你们这样，如何能供养长老食物呢？”便想亲自供养。于是，他把自己变成一个年迈衰朽、牙齿脱落、白发苍苍、身体佝偻的老织工，也将天女苏佳(Sujā)变成同样的老妇，幻化出一条织工巷，张着织机坐下。

ထေရောပိ ‘‘ဒုဂ္ဂတာနံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ နဂရာဘိမုခေါ ဂစ္ဆန္တော ဗဟိနဂရေ ဧဝ တံ ဝီထိံ ဒိသွာ ဩလောကေန္တော ဒွေ ဇနေ အဒ္ဒသ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကော တန္တံ ပသာရေတိ, သုဇာ တသရံ ဝဋ္ဋေတိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေ မဟလ္လကကာလေပိ ကမ္မံ ကရောန္တိယေဝ ဣမသ္မိံ နဂရေ ဣမေဟိ ဒုဂ္ဂတတရာ နတ္ထိ မညေ, ဣမေဟိ ဒိန္နံ ဥဠုင်္ကမတ္တမ္ပိ သာကမတ္တမ္ပိ ဂဟေတွာ ဣမေသံ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ. သော တေသံ ဂေဟာဘိမုခေါ အဟောသိ. သက္ကော တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ သုဇံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, မယှံ အယျော ဣတော အာဂစ္ဆတိ, တွံ အပဿန္တီ ဝိယ တုဏှီ ဟုတွာ နိသီဒ, ခဏေန ထေရံ ဝဉ္စေတွာ ပိဏ္ဍပါတံ ဒဿာမာ’’တိ. ထေရော အာဂန္တွာ ဂေဟဒွါရေ [Pg.269] အဋ္ဌာသိ. တေပိ အပဿန္တာ ဝိယ အတ္တနော ကမ္မမေဝ ကရောန္တာ ထောကံ အာဂမိံသု.

长老亦作是念：“我当摄受贫困者。”遂面向城邑而去，于城外见一街道，观望时，看见二人。彼时，帝释天(Sakka)正铺展经线，苏阇(Sujā)正转动织梭。长老心想：“此二人年迈尚在劳作，于此城中，我想再无比他们更贫困者了。我当从彼等处，接受哪怕仅一勺粥或少许菜羹，以此摄受他们。”于是，他朝他们的屋子走去。帝释天见长老前来，对苏阇说：“贤妹，我主正朝此处而来，你且装作未见，默然安坐。片刻后我等瞒过长老，供养斋食。”长老来到门口站定。彼二人亦如未见，仍作己事，稍待片刻。

အထ သက္ကော ‘‘ဂေဟဒွါရေ ဧကော ထေရော ဝိယ ဌိတော, ဥပဓာရေဟိ တာဝါ’’တိ အာဟ. ‘‘ဂန္တွာ ဥပဓာရေထ, သာမီ’’တိ. သော ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ ထေရံ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ဇဏ္ဏုကာနိ ဩလမ္ဗိတွာ နိတ္ထုနန္တော ဥဋ္ဌာယ ‘‘ကတရော ထေရော နု ခေါ အယျော’’တိ ထောကံ ဩသက္ကိတွာ ‘‘အက္ခီနိ မေ ဓူမာယန္တီ’’တိ ဝတွာ နလာဋေ ဟတ္ထံ ဌပေတွာ ဥဒ္ဓံ ဩလောကေတွာ ‘‘အဟော ဒုက္ခံ, အယျော နော မဟာကဿပတ္ထေရော စိရဿံ မေ ကုဋိဒွါရံ အာဂတော, အတ္ထိ နု ခေါ ကိဉ္စိ ဂေဟေ’’တိ အာဟ. သုဇာ ထောကံ အာကုလံ ဝိယ ဟုတွာ ‘‘အတ္ထိ, သာမီ’’တိ ပဋိဝစနံ အဒါသိ. သက္ကော, ‘‘ဘန္တေ, လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါတိ အစိန္တေတွာ သင်္ဂဟံ နော ကရောထာ’’တိ ပတ္တံ ဂဏှိ. ထေရော ‘‘ဧတေဟိ ဒိန္နံ သာကံ ဝါ ဟောတု ကုဏ္ဍကမုဋ္ဌိ ဝါ, သင်္ဂဟံ နေသံ ကရိဿာမီ’’တိ ပတ္တံ အဒါသိ. သော အန္တောဃရံ ပဝိသိတွာ ဃဋိဩဒနံ နာမ ဃဋိယာ ဥဒ္ဓရိတွာ ပတ္တံ ပူရေတွာ ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပေသိ. သော အဟောသိ ပိဏ္ဍပါတော အနေကသူပဗျဉ္ဇနော, သကလံ ရာဇဂဟနဂရံ ဂန္ဓေန အဇ္ဈောတ္ထရိ.

尔时，帝释天言：“家门口似有一位长老站立，你先去察看。”苏阇答言：“主人，请您前去察看。”帝释天走出屋子，以五体投地之礼顶礼长老，而后双手按膝，呻吟着站起身来，稍稍退后，佯作不识：“这位尊者是何人？”又言：“我眼目昏花。”遂以手加额，向上仰望，言道：“哎呀，苦哉！我主大迦叶(Mahākassapa)长老，许久之后才来到我的孤邸门口。家中可有什么供物？”苏阇佯作仓皇，答言：“有的，主人。”帝释天言：“尊者，请勿思量食物之粗劣或精美，惟愿摄受我等。”言毕，接过钵。长老心想：“无论是他们所给的煮菜叶，或是碎米团，我皆当摄受他们。”便递出了钵。帝释天进入内室，从罐中取出酥油饭，装满钵，呈于长老手中。此钵饭配有多种羹肴，其香气遍满整个王舍城(Rājagaha)。

တဒါ ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ပုရိသော အပ္ပေသက္ခော, ပိဏ္ဍပါတော မဟေသက္ခော, သက္ကဿ ဘောဇနသဒိသော, ကော နု ခေါ ဧသော’’တိ. အထ နံ ‘‘သက္ကော’’တိ ဉတွာ အာဟ – ‘‘ဘာရိယံ တေ ကမ္မံ ကတံ ဒုဂ္ဂတာနံ သမ္ပတ္တိံ ဝိလုမ္ပန္တေန, အဇ္ဇ မယှံ ဒါနံ ဒတွာ ကောစိဒေဝ ဒုဂ္ဂတော သေနာပတိဋ္ဌာနံ ဝါ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဝါ လဘေယျာ’’တိ. ‘‘မယာ ဒုဂ္ဂတတရော နတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ တွံ ဒုဂ္ဂတော ဒေဝလောကေ ရဇ္ဇသိရိံ အနုဘဝန္တော’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဧဝံ နာမေတံ, မယာ ပန အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ ကလျာဏကမ္မံ ကတံ, ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ ဝတ္တမာနေ ကလျာဏကမ္မံ ကတွာ စူဠရထဒေဝပုတ္တော မဟာရထဒေဝပုတ္တော အနေကဝဏ္ဏဒေဝပုတ္တောတိ ဣမေ တယော သမာနဒေဝပုတ္တာ မမ အာသန္နဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တာ, မယာ တေဇဝန္တတရာ. အဟဉှိ တေသု ဒေဝပုတ္တေသု ‘နက္ခတ္တံ ကီဠိဿာမာ’တိ ပရိစာရိကာယော ဂဟေတွာ အန္တရဝီထိံ ဩတိဏ္ဏေသု ပလာယိတွာ ဂေဟံ ပဝိသာမိ. တေသဉှိ သရီရတော တေဇော မမ သရီရံ ဩတ္ထရတိ, မမ သရီရတော တေဇော တေသံ သရီရံ န ဩတ္ထရတိ, ‘ကော မယာ ဒုဂ္ဂတတရော, ဘန္တေ’တိ. ‘ဧဝံ သန္တေပိ ဣတော ပဋ္ဌာယ [Pg.270] မယှံ မာ ဧဝံ ဝဉ္စေတွာ ဒါနမဒါသီ’’’တိ. ‘‘ဝဉ္စေတွာ တုမှာကံ ဒါနေ ဒိန္နေ မယှံ ကုသလံ အတ္ထိ, န အတ္ထီ’’တိ? ‘‘အတ္ထာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ ကုသလကမ္မကရဏံ နာမ မယှံ ဘာရော, ဘန္တေ’’တိ. သော ဧဝံ ဝတွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ သုဇံ ဂဟေတွာ ထေရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ‘‘အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. တေန ဝုတ္တံ –

那时，长老想：“此人福德微薄，此份食物却有大威力，如同帝释天之食。此人究竟是谁？”于是，长老知道他是帝释天后，便说道：“你通过抢夺穷人的财富，造作了沉重的业。今日若有某个穷人布施给我，他本可获得将军之位或长者之位。”帝释天说：“尊者，没有比我更贫穷的人了。”长老问：“你正在天界享受着天王之福，为何说自己贫穷呢？”帝释天答：“尊者，此话诚然。然而，我是在佛陀未出世时造作的善业。在佛陀出世时造作善业后，小车天子(Cūḷarathadevaputta)、大车天子(Mahārathadevaputta)以及种种色天子(Anekavaṇṇadevaputta)，这三位同品天子投生在我附近，其威力远胜于我。确实，当那些天子带着侍女们下到街道中说‘我们要去欢庆星宿节’时，我便逃回家中。因为他们的身光覆盖我的身体，而我的身光不能覆盖他们的身体。尊者，谁能比我更贫穷呢？”长老说：“即便如此，从今以后，不要再这样欺骗我而作布施了。”帝释天问：“欺骗您而作布施，我会有功德，还是没有呢？”长老答：“贤友，有的。”帝释天说：“既然如此，尊者，造作善业就是我的责任。”他如此说完后，顶礼长老，带着苏阇(Sujā)右绕长老，然后飞升空中，发出感叹语：“啊，布施！殊胜的布施！善安住于迦叶！”是故说：

‘‘ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ပိပ္ပလိဂုဟာယံ ဝိဟရတိ, သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသိန္နော ဟောတိ အညတရံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိတွာ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တဿ သတ္တာဟဿ အစ္စယေန တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌိတဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသေယျ’’န္တိ.

一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)迦兰陀喂食处。尔时，具寿大迦叶(Mahākassapa)住在毕巴离洞窟(Pippaliguhā)，入于某一定，一结跏趺而坐，经七日。于是，七日过后，具寿大迦叶从该定出定。从该定出定后，具寿大迦叶生起此念：“我何不进入王舍城乞食？”

‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ပဉ္စမတ္တာနိ ဒေဝတာသတာနိ ဥဿုက္ကံ အာပန္နာနိ ဟောန္တိ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ပိဏ္ဍပါတပဋိလာဘာယ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တာနိ ပဉ္စမတ္တာနိ ဒေဝတာသတာနိ ပဋိက္ခိပိတွာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ.

尔时，有五百位天女热切地想供养食物给具寿大迦叶。于是，具寿大迦叶拒绝了那五百位天女，于清晨时分，穿好下衣，取了衣钵，进入王舍城乞食。

‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါတုကာမော ဟောတိ. ပေသကာရဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ တန္တံ ဝိနာတိ, သုဇာ အသုရကညာ တသရံ ပူရေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ရာဇဂဟေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ယေန သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ, အဒ္ဒသာ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ, ဒိသွာ ဃရာ နိက္ခမိတွာ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဃရံ ပဝိသိတွာ ဃဋိယာ ဩဒနံ ဥဒ္ဓရိတွာ ပတ္တံ ပူရေတွာ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ အဒါသိ. သော အဟောသိ ပိဏ္ဍပါတော အနေကသူပေါ အနေကဗျဉ္ဇနော အနေကရသဗျဉ္ဇနော. အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ သတ္တော, ယဿာယံ ဧဝရူပေါ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော [Pg.271] မဟာကဿပဿ ဧတဒဟောသိ – ‘သက္ကော ခေါ အယံ ဒေဝါနမိန္ဒော’တိ ဝိဒိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတံ ခေါ တေ ဣဒံ, ကောသိယ, မာ ပုနပိ ဧဝရူပမကာသီ’’’တိ. ‘‘အမှာကမ္ပိ, ဘန္တေ ကဿပ, ပုညေန အတ္ထော, အမှာကမ္ပိ ပုညေန ကရဏီယ’’န္တိ.

尔时，帝释天主(Sakko devānamindo)欲以食物供养具寿大迦叶。他化作织工之相织布，阿修罗女苏阇(Sujā asurakaññā)则为梭子装满线。其时，具寿大迦叶于王舍城次第乞食，行至帝释天主的住处。帝释天主远远望见具寿大迦叶前来，便出屋迎接，从其手中接过钵，进入屋内，从罐中取出饭食，装满钵后，供养了具寿大迦叶。那食物有多种羹汤、多种菜肴与多种美味佳肴。于是，具寿大迦叶心生此念：“此是何等有情，竟有如是神通威力？”其后，具寿大迦叶又念：“此必是帝释天主。”了知后，他对帝释天主说：“憍尸迦(Kosiya)，你做了此事，切勿再做此等之事！”“尊者迦叶，我等也需要功德，我等也应行功德。”

‘‘အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ အာကာသေ အန္တလိက္ခေ တိက္ခတ္တုံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ, အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ, အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ’’’န္တိ (ဥဒါ. ၂၇).

其时，帝释天主向具寿大迦叶顶礼、右绕后，飞升空中，于天空中三次发出感兴语：“奇哉布施！最胜之布施，于迦叶善安立！奇哉布施！最胜之布施，于迦叶善安立！奇哉布施！最胜之布施，于迦叶善安立！”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟာရေ ဌိတော ဧဝ တဿ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ – ‘‘ပဿထ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဥဒါနံ ဥဒါနေတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ပန တေန ကတံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ဝဉ္စေတွာ တေန မယှံ ပုတ္တဿ ကဿပဿ ပိဏ္ဍပါတော ဒိန္နော, တံ ဒတွာ တုဋ္ဌမာနသော ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော ဂစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘ထေရဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ကထံ, ဘန္တေ, တေန ဉာတန္တိ. ‘‘ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တေန သဒိသံ နာမ ပိဏ္ဍပါတိကံ ဒေဝါပိ မနုဿာပိ ပိဟယန္တီတိ ဝတွာ သယမ္ပိ ဥဒါနံ ဥဒါနေ’’သိ. သုတ္တေ ပန ဧတ္ထကမေဝ အာဂတံ –

于是，世尊在精舍中听到那个声音，便召唤诸比丘说：“诸比丘，你们看，天主帝释正发出感兴语，经由空中而去。”“世尊，他做了什么呢？”“他乔装之后，以钵食供养我子迦叶。供养之后，他心生欢喜，正发出感兴语而去。”“世尊，他如何知道宜于供养长老呢？”“诸比丘，诸天与人，皆欣羡如我子迦叶这般的行乞食者。”说完，世尊自己也发出了感兴语。然而，经文中仅有如下记载：

‘‘အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ အာကာသေ အန္တလိက္ခေ တိက္ခတ္တုံ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တဿ ‘‘အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ, အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ, အဟော ဒါနံ ပရမဒါနံ ကဿပေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ (ဥဒါ. ၂၇).

世尊以清净、超人之天耳界，听闻天主帝释飞升空中，于天空中三次发出感兴语之声：“啊，布施！最胜之布施，善立于迦叶！啊，布施！最胜之布施，善立于迦叶！啊，布施！最胜之布施，善立于迦叶！”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，世尊了知此事后，即于彼时，发出此感兴语：

‘‘ပိဏ္ဍပါတိကဿ [Pg.272] ဘိက္ခုနော,အတ္တဘရဿ အနညပေါသိနော;

ဒေဝါ ပိဟယန္တိ တာဒိနော,ဥပသန္တဿ သဒါ သတီမတော’’တိ. (ဥဒါ. ၂၇);

“诸天亦欣羡如是比丘：彼行乞食，自养而不为他养，安忍不动，寂静常念。”

ဣမဉ္စ ပန ဥဒါနံ ဥဒါနေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ ပုတ္တဿ သီလဂန္ဓေန အာဂန္တွာ ပိဏ္ဍပါတံ အဒါသီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

发出此感兴语后，世尊说道：“诸比丘，天主帝释因我子之戒香而来，布施了钵食。”接着说了这首偈颂：

၅၆.

56.

‘‘အပ္ပမတ္တော အယံ ဂန္ဓော, ယွာယံ တဂရစန္ဒနံ;

ယော စ သီလဝတံ ဂန္ဓော, ဝါတိ ဒေဝေသု ဥတ္တမော’’တိ.

旃檀冷凌香，此等香甚微； 戒香为最上，香飘诸天界。

တတ္ထ အပ္ပမတ္တောတိ ပရိတ္တပ္ပမာဏော. ယော စ သီလဝတန္တိ ယော ပန သီလဝန္တာနံ သီလဂန္ဓော, သော တဂရံ ဝိယ လောဟိတစန္ဒနံ ဝိယ စ ပရိတ္တကော န ဟောတိ, အတိဝိယ ဥဠာရော ဝိပ္ဖာရိတော. တေနေဝ ကာရဏေန ဝါတိ ဒေဝေသု ဥတ္တမောတိ ပဝရော သေဋ္ဌော ဟုတွာ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သဗ္ဗတ္ထမေဝ ဝါယတိ, ဩတ္ထရန္တော ဂစ္ဆတီတိ.

其中，“微少”是指微小量。而“具戒者之香”，是指具戒者的戒香，不像多伽罗香或赤旃檀香那样微少，而是非常广大、遍布的。正因为这个原因，它被说成“最为殊胜，飘散于诸天之中”，即成为诸天与人类中最上、最胜的，它遍一切处飘扬，覆盖而去。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得入流果等。此说法对大众有益。

မဟာကဿပတ္ထေရပိဏ္ဍပါတဒိန္နဝတ္ထု ဒသမံ.

大迦叶长老受施食的故事第十。

၁၁. ဂေါဓိကတ္ထေရပရိနိဗ္ဗာနဝတ္ထု

11. 瞿低迦长老般涅槃的故事

တေသံ သမ္ပန္နသီလာနန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော ဂေါဓိကတ္ထေရဿ ပရိနိဗ္ဗာနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“彼等具足戒行者……”此法，是世尊住于王舍城(Rājagaha)的竹林(Veḷuvana)时，缘瞿低迦长老的般涅槃而说。

သော ဟိ အာယသ္မာ ဣသိဂိလိပဿေ ကာဠသိလာယံ ဝိဟရန္တော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော သာမာယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိတွာ ဧကဿ အနုဿာယိကဿ ရောဂဿ ဝသေန တတော ပရိဟာယိ. သော ဒုတိယမ္ပိ တတိယမ္ပိ ဆက္ခတ္တုံ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ပရိဟီနော, သတ္တမေ ဝါရေ ဥပ္ပာဒေတွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဆက္ခတ္တုံ ဈာနာ ပရိဟီနော, ပရိဟီနဇ္ဈာနဿ ခေါ [Pg.273] ပန အနိယတာ ဂတိ, ဣဒါနေဝ သတ္ထံ အာဟရိဿာမီ’’တိ ကေသောရောပနသတ္ထကံ ဂဟေတွာ ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒိတုံ ပဉ္စကေ နိပဇ္ဇိ. မာရော တဿ စိတ္တံ ဉတွာ ‘‘အယံ ဘိက္ခု သတ္ထံ အာဟရိတုကာမော, သတ္ထံ အာဟရန္တာ ခေါ ပန ဇီဝိတေ နိရပေက္ခာ ဟောန္တိ, တေ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တမ္ပိ ပါပုဏန္တိ, သစာဟံ ဧတံ ဝါရေဿာမိ, န မေ ဝစနံ ကရိဿတိ, သတ္ထာရံ ဝါရာပေဿာမီ’’တိ အညာတကဝေသေန သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟ –

诚然，那位具寿住于吞仙山(Isigili)旁的黑石上时，不放逸、精勤、已遣其心，证得暂时心解脱，却因一种痼疾而从彼退失。他第二次、第三次乃至第六次生起禅那后又退失，第七次生起时心想：“我已六次从禅那退失，而退失禅那者，其趣向不定，我现在就要拿刀。”于是拿起剃发刀，卧于床上欲割断喉管。魔罗知其心想：“此比丘欲拿刀，而拿刀者，实不顾惜生命，他们若建立观，甚至可以证得阿罗汉果。若我阻止他，他将不听我言，我应当去请世尊来阻止他。”于是化作不为人知之相，前往世尊之处，如是说道：

‘‘မဟာဝီရ မဟာပည, ဣဒ္ဓိယာ ယသသာ ဇလံ;

သဗ္ဗဝေရဘယာတီတ, ပါဒေ ဝန္ဒာမိ စက္ခုမ.

“大雄具大慧，威神与声誉赫然，已超越一切怨敌与怖畏，具眼者啊，我礼敬您的双足。”

‘‘သာဝကော တေ မဟာဝီရ, မရဏံ မရဏာဘိဘူ;

အာကင်္ခတိ စေတယတိ, တံ နိသေဓ ဇုတိန္ဓရ.

“大雄啊，您的弟子被死亡所困，正希求、意图死亡。持光者啊，请阻止他。”

‘‘ကထဉှိ ဘဂဝါ တုယှံ, သာဝကော သာသနေ ရတော;

အပ္ပတ္တမာနသော သေက္ခော, ကာလံ ကယိရာ ဇနေ သုတာ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၉);

“名闻于世的世尊啊！您那乐于教法的弟子，尚是心未达目的之有学，怎能就此命终呢？”

တသ္မိံ ခဏေ ထေရေန သတ္ထံ အာဟရိတံ ဟောတိ. သတ္ထာ ‘‘မာရော အယ’’န္တိ ဝိဒိတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

在那一瞬间，长老已动刀。世尊知道“这是魔罗”，便说了这首偈颂：

‘‘ဧဝဉှိ ဓီရာ ကုဗ္ဗန္တိ, နာဝကင်္ခန္တိ ဇီဝိတံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဂေါဓိကော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၉);

“智者如是行，不渴求生命，连根拔除渴爱，瞿低迦已般涅槃。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ထေရဿ သတ္ထံ အာဟရိတွာ နိပန္နဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. တသ္မိံ ခဏေ မာရော ပါပိမာ ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ ဣမဿ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏံ ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ ဓူမရာသိ ဝိယ တိမိရပုဉ္ဇော ဝိယ စ ဟုတွာ သဗ္ဗဒိသာသု ထေရဿ ဝိညာဏံ သမနွေသတိ. ဘဂဝါ တံ ဓူမတိမိရဘာဝံ ဘိက္ခူနံ ဒဿေတွာ ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာရော ပါပိမာ ဂေါဓိကဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ သမနွေသတိ ‘ကတ္ထ ဂေါဓိကဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ ပတိဋ္ဌိတ’န္တိ. အပတိဋ္ဌိတေန စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏေန ဂေါဓိကော ကုလပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ အာဟ. မာရောပိ တဿ ဝိညာဏဋ္ဌာနံ ဒဋ္ဌုံ အသက္ကောန္တော ကုမာရကဝဏ္ဏော ဟုတွာ ဗေလုဝပဏ္ဍုဝီဏံ အာဒါယ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိ –

尔时，世尊与众多比丘一起，带着长老的刀，前往其躺卧之处。其时，恶魔心想：“此人(瞿低迦)的结生识(paṭisandhiviññāṇa)究竟住于何处？”他化为如烟蕴、如黑暗聚，于一切方向寻找长老之识。世尊向比丘们展示那烟与黑暗之相后说道：“诸比丘，此乃恶魔，他正在寻找良家子瞿低迦的识，（心想）‘良家子瞿低迦的识住于何处？’。诸比丘，良家子瞿低迦以无住之识而般涅槃了。”魔罗亦不能见其识之住处，便化为童子之相，拿起一把木苹果色的琴(beḷuvapaṇḍuvīṇa)，走近导师问道——

‘‘ဥဒ္ဓံ [Pg.274] အဓော စ တိရိယံ, ဒိသာ အနုဒိသာ သွဟံ;

အနွေသံ နာဓိဂစ္ဆာမိ, ဂေါဓိကော သော ကုဟိံ ဂတော’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၉);

“向上、向下与横向，于诸方与诸维，我虽寻找而不得；彼瞿低迦去何处？”

အထ နံ သတ္ထာ အာဟ –

尔时，导师对他说道：

‘‘ယော ဓီရော ဓိတိသမ္ပန္နော, ဈာယီ ဈာနရတော သဒါ;

အဟောရတ္တံ အနုယုဉ္ဇံ, ဇီဝိတံ အနိကာမယံ.

“有智者具足坚毅，恒常乐禅，为禅修者，昼夜精勤，不欲求于生命。”

‘‘ဇေတွာန မစ္စုနော သေနံ, အနာဂန္တွာ ပုနဗ္ဘဝံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဂေါဓိကော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၉);

“瞿低迦战胜死神之军，不再来于后有，连根拔除渴爱，已般涅槃。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

如是说已，恶魔罗以偈颂对世尊说：

‘‘တဿ သောကပရေတဿ, ဝီဏာ ကစ္ဆာ အဘဿထ;

တတော သော ဒုမ္မနော ယက္ခော, တတ္ထေဝန္တရဓာယထာ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၉);

“为愁所恼害的他，琴从腋下坠落；于是那愁闷的夜叉，就在彼处消失了。”

သတ္ထာပိ ‘‘ကိံ တေ, ပါပိမ, ဂေါဓိကဿ ကုလပုတ္တဿ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေန? တဿ ဟိ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ တုမှာဒိသာနံ သတမ္ပိ သဟဿမ္ပိ ဒဋ္ဌုံ န သက္ကောတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

导师亦说道：“恶魔！良家子瞿低迦的生处，与你何益？像你这样的一百个乃至一千个，也无法见到他的生处。”如是说已，便说了此偈：

၅၇.

57.

‘‘တေသံ သမ္ပန္နသီလာနံ, အပ္ပမာဒဝိဟာရိနံ;

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တာနံ, မာရော မဂ္ဂံ န ဝိန္ဒတီ’’တိ.

彼等具戒行，住于不放逸； 正智解脱者，魔不知所踪。

တတ္ထ တေသန္တိ ယထာ အပ္ပတိဋ္ဌိတေန ဝိညာဏေန ဂေါဓိကော ကုလပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော, ယေ စ ဧဝံ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, တေသံ သမ္ပန္နသီလာနန္တိ ပရိပုဏ္ဏသီလာနံ. အပ္ပမာဒဝိဟာရိနန္တိ သတိအဝိပ္ပဝါသသင်္ခါတေန အပ္ပမာဒေန ဝိဟရန္တာနံ. သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တာနန္တိ ဟေတုနာ ဉာယေန ကာရဏေန ဇာနိတွာ ‘‘တဒင်္ဂဝိမုတ္တိယာ, ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိယာ, သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိယာ, ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တိယာ, နိဿရဏဝိမုတ္တိယာ’’တိ ဣမာဟိ ပဉ္စဟိ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တာနံ. မာရော မဂ္ဂံ န ဝိန္ဒတီတိ ဧဝရူပါနံ မဟာခီဏာသဝါနံ သဗ္ဗထာမေန မဂ္ဂန္တောပိ မာရော ဂတမဂ္ဂံ န ဝိန္ဒတိ န လဘတိ န ပဿတီတိ.

于此，“彼等”是指：犹如瞿低迦(Godhika)良家子以无住之识而般涅槃，以及所有如此般涅槃者。“戒行具足者”是指戒行圆满者。“安住于不放逸者”是指以名为“不离念”的不放逸而安住者。“以正智而解脱者”是指以因、以理、以缘而了知后，以“彼分解脱、镇伏解脱、正断解脱、安息解脱、出离解脱”此五种解脱而解脱者。“魔罗不见其行道”是指：对于这样的大漏尽者，魔罗即使竭尽全力去寻找，也找不到、得不到、看不见他们所行之道。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဇာတာတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。此法对大众是有益的。

ဂေါဓိကတ္ထေရပရိနိဗ္ဗာနဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.

瞿低迦长老般涅槃事第十一。

၁၂. ဂရဟဒိန္နဝတ္ထု

12. 伽罗诃提那的故事

ယထာ [Pg.275] သင်္ကာရဋ္ဌာနသ္မိန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဂရဟဒိန္နံ နာမ နိဂဏ္ဌသာဝကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“犹如于垃圾堆上”——导师住在祇陀林时，针对一位名叫伽罗诃提那(Garahadinna)的尼乾陀(Nigaṇṭha)弟子，说了这句法教。

သာဝတ္ထိယဉှိ သိရိဂုတ္တော စ ဂရဟဒိန္နော စာတိ ဒွေ သဟာယကာ အဟေသုံ. တေသု သိရိဂုတ္တော ဥပါသကော ဗုဒ္ဓသာဝကော, ဂရဟဒိန္နော နိဂဏ္ဌသာဝကော. တံ နိဂဏ္ဌာ အဘိက္ခဏံ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘တဝ သဟာယကံ သိရိဂုတ္တံ ‘ကိံ တွံ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမသိ, တဿ သန္တိကေ ကိံ လဘိဿသီ’တိ ဝတွာ ယထာ အမှေ ဥပသင်္ကမိတွာ အမှာကဉ္စ ဒေယျဓမ္မံ ဒဿတိ, ကိံ ဧဝံ ဩဝဒိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဂရဟဒိန္နော တေသံ ဝစနံ သုတွာ အဘိက္ခဏံ ဂန္တွာ ဌိတနိသိန္နဋ္ဌာနာဒီသု သိရိဂုတ္တံ ဧဝံ ဩဝဒတိ – ‘‘သမ္မ, ကိံ တေ သမဏေန ဂေါတမေန, တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကိံ လဘိဿသိ, ကိံ တေ မမ, အယျေ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေသံ ဒါနံ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ? သိရိဂုတ္တော တဿ ကထံ သုတွာပိ ဗဟူ ဒိဝသေ တုဏှီ ဟုတွာ နိဗ္ဗိဇ္ဇိတွာ ဧကဒိဝသံ, ‘‘သမ္မ, တွံ အဘိက္ခဏံ အာဂန္တွာ မံ ဌိတဋ္ဌာနာဒီသု ဧဝံ ဝဒေသိ, ‘သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကိံ လဘိဿသိ, မမ, အယျေ, ဥပသင်္ကမိတွာ တေသံ ဒါနံ ဒေဟီ’တိ, ကထေဟိ တာဝ မေ, တဝ, အယျာ, ကိံ ဇာနန္တီ’’တိ? ‘‘‘အဟော, သာမိ, မာ ဧဝံ ဝဒ, မမ အယျာနံ အညာတံ နာမ နတ္ထိ, သဗ္ဗံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ သဗ္ဗံ ကာယဝစီမနောကမ္မံ ဣဒံ ဘဝိဿတိ, ဣဒံ န ဘဝိဿတီ’တိ သဗ္ဗံ ဘဗ္ဗာဘဗ္ဗံ ဇာနန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ ဝဒေသီ’’တိ. ‘‘အာမ, ဝဒေမီ’’တိ. ‘‘ယဒိ ဧဝံ, အတိဘာရိယံ တေ ကတံ, ဧတ္တကံ ကာလံ မယှံ ဧတမတ္ထံ အနာစိက္ခန္တေန, အဇ္ဇ မယာ အယျာနံ ဉာဏာနုဘာဝေါ ဉာတော, ဂစ္ဆ, သမ္မ, အယျေ, မမ ဝစနေန နိမန္တေဟီ’’တိ. သော နိဂဏ္ဌာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ တေ ဝန္ဒိတွာ ‘‘မယှံ သဟာယကော သိရိဂုတ္တော သွာတနာယ တုမှေ နိမန္တေတီ’’တိ အာဟ. ‘‘သိရိဂုတ္တေန သာမံ တွံ ဝုတ္တော’’တိ? ‘‘အာမ, အယျာ’’တိ. တေ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ ဟုတွာ ‘‘နိပ္ဖန္နံ နော ကိစ္စံ, သိရိဂုတ္တဿ အမှေသု ပသန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ ကာ နာမ သမ္ပတ္တိ အမှာကံ န ဘဝိဿတီ’’တိ ဝဒိံသု.

在舍卫城(Sāvatthī)有两位朋友，名叫尸利崛多(Sirigutta)和伽罗诃提那(Garahadinna)。其中，尸利崛多是优婆塞，是佛陀的弟子；伽罗诃提那是尼乾陀的弟子。那些尼乾陀时常对伽罗诃提那说：“你应该对你的朋友尸利崛多说：‘你为何要亲近沙门乔达摩？从他那里能得到什么？’然后劝他来亲近我们，并布施我们资具。你为何不这样劝导他呢？”伽罗诃提那听了他们的话，就时常到尸利崛多站立或坐着的地方劝导他说：“贤友，沙门乔达摩于你何益？你亲近他能得到什么？你何不来亲近我的尊师们，并布施他们呢？”尸利崛多听了他的话，多日保持沉默，之后感到厌烦，有一天便说：“贤友，你时常来我站立等处对我说：‘亲近沙门乔达摩能得到什么？来亲近我的尊师们，并布施他们吧。’那么，你先告诉我，你的尊师们知道些什么？”“啊，主人，请勿如此说！我的尊师们无所不知，他们了知过去、未来、现在的一切，一切身、语、意业，何者将发生，何者不发生，以及一切成与不成。”“你真是这么说？”“是的，我正是这么说。”“既然如此，你这么久都不告诉我此事，真是犯了重大的过失。今日我才得知你尊师们的智慧威力。去吧，贤友，以我的名义去邀请你的尊师们。”于是他去到尼乾陀们那里，顶礼他们后说：“我的朋友尸利崛多邀请你们明日应供。”“是尸利崛多亲口对你说的吗？”“是的，尊师们。”他们心生欢喜，说道：“我们的事成了！从尸利崛多对我们生起净信之时起，还有什么财富是我们得不到的呢？”

သိရိဂုတ္တဿာပိ မဟန္တံ နိဝေသနံ. သော တသ္မိံ ဒွိန္နံ ဂေဟာနံ အန္တရေ ဥဘတော ဒီဃံ အာဝါဋံ ခဏာပေတွာ ဂူထကလလဿ ပူရာပေသိ. ဗဟိအာဝါဋေ ဒွီသု ပရိယန္တေသု ခါဏုကေ ကောဋ္ဋာပေတွာ တေသု ရဇ္ဇုယော ဗန္ဓာပေတွာ အာသနာနံ ပုရိမပါဒေ အာဝါဋဿ ပုရိမပဿေ ဌပါပေတွာ ပစ္ဆိမပါဒေ ရဇ္ဇုကေသု ဌပါပေသိ. ‘‘ဧဝံ နိသိန္နကာလေ ဧဝံ အဝံသိရာ ပတိဿန္တီ’’တိ [Pg.276] မညမာနော ယထာ အာဝါဋော န ပညာယတိ, ဧဝံ အာသနာနံ ဥပရိ ပစ္စတ္ထရဏာနိ ဒါပေသိ. မဟန္တာ မဟန္တာ စာဋိယော ဌပါပေတွာ ကဒလိပဏ္ဏေဟိ စ သေတပိလောတိကာဟိ စ မုခါနိ ဗန္ဓာပေတွာ တာ တုစ္ဆာ ဧဝ ဂေဟဿ ပစ္ဆိမဘာဂေ ဗဟိ ယာဂုဘတ္တသိတ္ထသပ္ပိတေလမဓုဖာဏိတပူဝစုဏ္ဏမက္ခိတာ ကတွာ ဌပါပေသိ. ဂရဟဒိန္နော ပါတောဝ တဿ ဃရံ ဝေဂေန ဂန္တွာ, ‘‘အယျာနံ သက္ကာရော သဇ္ဇိတော’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, သမ္မ, သဇ္ဇိတော’’တိ. ‘‘ကဟံ ပန ဧသော’’တိ. ‘‘ဧတာသု ဧတ္တိကာသု စာဋီသု ယာဂု, ဧတ္တိကာသု ဘတ္တံ, ဧတ္တိကာသု သပ္ပိဖာဏိတပူဝါဒီနိ ပူရိတာနိ, အာသနာနိ ပညတ္တာနီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ဂတော တဿ ဂတကာလေ ပဉ္စသတာ နိဂဏ္ဌာ အာဂမိံသု. သိရိဂုတ္တော ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန နိဂဏ္ဌေ ဝန္ဒိတွာ တေသံ ပုရတော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ဌိတော ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘တုမှေ ကိရ အတီတာဒိဘေဒံ သဗ္ဗံ ဇာနာထ, ဧဝံ တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကေန မယှံ ကထိတံ. သစေ သဗ္ဗံ တုမှေ ဇာနာထ, မယှံ ဂေဟံ မာ ပဝိသိတ္ထ. မမ ဂေဟံ ပဝိဋ္ဌာနဉှိ ဝေါ နေဝ ယာဂု အတ္ထိ, န ဘတ္တာဒီနိ. သစေ အဇာနိတွာ ပဝိသိဿထ, ဂူထအာဝါဋေ ဝေါ ပါတေတွာ ပေါထေဿာမီ’’တိ ဧဝံ စိန္တေတွာ ပုရိသာနံ သညံ အဒါသိ. ဧဝံ တေသံ နိသီဒနဘာဝံ ဉတွာ ပစ္ဆိမပဿေ ဌတွာ အာသနာနံ ဥပရိ ပစ္စတ္ထရဏာနိ အပနေယျာထ, မာ တာနိ အသုစိနာ မက္ခယိံသူတိ.

尸利护（Sirigutta）也有一座宏伟的宅邸。他在两栋房屋之间让人挖了一条长坑，并让人用粪泥将其填满。在坑外的两端让人打入木桩，在木桩上让人系上绳子，把座位的前腿让人放在坑的前沿，后腿让人放在绳子上。他心想：“这样，在他们坐下的时候，就会头朝下栽倒。”为了不让人看见坑，他让人在座位上铺上覆单。他让人放置了许多大罐子，用芭蕉叶和白布把罐口封起来，让它们空着放在房子的后部外面，并让人在罐外涂上粥、饭粒、酥油、油、蜜、糖浆、糕点和粉末。迦罗诃提那（Garahadinna）一大早就急速赶到他家，问道：“为尊者们准备的供养好了吗？”“是的，朋友，准备好了。”“那在哪里呢？”“在这么多罐子里装满了粥，这么多罐子里装满了饭，这么多罐子里装满了酥油、糖浆、糕点等，座位也已铺设好了。”他说了声“善哉”便走了。在他走后，五百位尼乾陀（nigaṇṭha）来了。尸利护走出屋子，以五体投地礼拜尼乾陀们，然后在他们面前合掌站立，如此思惟：“据说你们了知过去等一切事，你们的侍者是这样对我说的。如果你们真的一切都知道，就不要进入我的房子。因为对于进入我房子的你们来说，既没有粥，也没有饭食等。如果你们不知道而进来，我就把你们扔进粪坑里痛打一顿。”如此思惟后，他向仆人们发出信号：“当知道他们坐下的情况时，你们要站在后面，把座位上的覆单移开，以免被不净物弄脏。”

အထ နိဂဏ္ဌေ ‘‘ဣတော ဧထ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. နိဂဏ္ဌာ ပဝိသိတွာ ပညတ္တာသနေသု နိသီဒိတုံ အာရဘိံသု. အထ နေ မနုဿာ ဝဒိံသု – ‘‘အာဂမေထ, ဘန္တေ, မာ တာဝ နိသီဒထာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘အမှာကံ ဂေဟံ ပဝိဋ္ဌာနံ အယျာနံ ဝတ္တံ ဉတွာ နိသီဒိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘အတ္တနော အတ္တနော ပတ္တာသနမူလေသု ဌတွာ သဗ္ဗေပိ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ နိသီဒိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဣဒံ ကိရဿ အဓိပ္ပာယော – ‘‘ဧကသ္မိံ အာဝါဋေ ပတိတေ ‘မာ, အာဝုသော, အဝသေသာ အာသနေ နိသီဒန္တူ’တိ ဝတ္တုံ မာ လဘတူ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဣမေဟိ ကထိတကထံ အမှေဟိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တယိံသု. အထ သဗ္ဗေ အတ္တနော အတ္တနော ပတ္တာသနမူလေ ပဋိပါဋိယာ အဋ္ဌံသု. အထ နေ, ‘‘ဘန္တေ, ခိပ္ပံ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ နိသီဒထာ’’တိ ဝတွာ တေသံ နိသိန္နဘာဝံ ဉတွာ အာသနာနံ ဥပရိ ပစ္စတ္ထရဏာနိ နီဟရိံသု. နိဂဏ္ဌာ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ နိသိန္နာ, ရဇ္ဇူနံ ဥပရိ ဌပိတာ အာသနပါဒါ ဘဋ္ဌာ, နိဂဏ္ဌာ အဝံသိရာ အာဝါဋေ ပတိံသု. သိရိဂုတ္တော တေသု ပတိတေသု ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ [Pg.277] တေ ဥတ္တိဏ္ဏုတ္တိဏ္ဏေ ‘‘အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ ကသ္မာ န ဇာနာထာ’’တိ ဒဏ္ဍေဟိ ပါထေတွာ ‘‘ဧတ္တကံ ဧတေသံ ဝဋ္ဋိဿတီ’’တိ ဒွါရံ ဝိဝရာပေသိ. တေ နိက္ခမိတွာ ပလာယိတုံ အာရဘိံသု. ဂမနမဂ္ဂေ ပန တေသံ သုဓာပရိကမ္မကတံ ဘူမိံ ပိစ္ဆိလံ ကာရာပေသိ. တေ တတ္ထ အသဏ္ဌဟိတွာ ပတိတေ ပတိတေ ပုန ပေါထာပေတွာ ‘‘အလံ ဧတ္တကံ တုမှာက’’န္တိ ဥယျောဇေသိ. တေ ‘‘နာသိတမှာ တယာ, နာသိတမှာ တယာ’’တိ ကန္ဒန္တာ ဥပဋ္ဌာကဿ ဂေဟဒွါရံ အဂမံသု.

于是，他对尼乾陀(Nigaṇṭha)们说：“尊者们，请到这边来。”尼乾陀们进来后，正要在已铺设好的座位上就座。这时，人们对他们说：“尊者们，请等一下，先不要坐下。”“为什么？”“进入我们家的尊者们，应该了解规矩后才能坐下。”“贤友(āvuso)，应该怎么做呢？”“每个人都站在自己的座位旁，然后所有人必须同时一起坐下。”据说，他的意图是：“当有一个人掉进坑里时，不让任何人有机会说：‘贤友(āvuso)，剩下的人不要坐在座位上！’”他们说了声“善哉”，心想：“我们应该照他们说的做。”于是所有人都按顺序站在自己的座位旁。然后人们对他们说：“尊者们，请快点同时坐下。”当得知他们坐下后，人们便把座位上的覆单抽走了。尼乾陀们同时坐下，放在绳子上的椅脚滑脱了，于是他们头朝下掉进坑里。在他们掉进去后，尸利护(Sirigutto)关上门，对那些接连爬上来的人，用棍棒殴打他们，说道：“你们为什么不知道过去、未来和现在的事？”他想“这对他们来说已经够了”，然后让人打开门。他们出来后开始逃跑。此外，在他们逃跑的路上，他让人把涂过灰泥的地面弄得很滑。他们在那里站不稳，每当有人跌倒，他又让人痛打他们，最后说：“这对你们来说够了！”，并将他们遣走。他们哭喊着：“是你毁了我们，是你毁了我们！”去到了他们施主的家门口。

ဂရဟဒိန္နော တံ ဝိပ္ပကာရံ ဒိသွာ ကုဒ္ဓေါ ‘‘နာသိတမှိ သိရိဂုတ္တေန, ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဝန္ဒန္တာနံ သဒေဝကေ လောကေ ယထာရုစိယာ ဒါတုံ သမတ္ထေ နာမ ပုညက္ခေတ္တဘူတေ မမ, အယျေ, ပေါထာပေတွာ ဗျသနံ ပါပေသီ’’တိ ရာဇကုလံ ဂန္တွာ တဿ ကဟာပဏသဟဿံ ဒဏ္ဍံ ကာရေသိ. အထဿ ရာဇာ သာသနံ ပေသေသိ. သော ဂန္တွာ ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဒေဝ, ဥပပရိက္ခိတွာ ဒဏ္ဍံ ဂဏှထ, မာ အနုပပရိက္ခိတွာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဥပပရိက္ခိတွာ ဂဏှိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဂဏှာဟီ’’တိ. ဒေဝ, မယှံ သဟာယကော နိဂဏ္ဌသာဝကော မံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဌိတနိသိန္နဋ္ဌာနာဒီသု အဘိဏှံ ဧဝံ ဝဒေသိ – ‘‘သမ္မ, ကိံ တေ သမဏေန ဂေါတမေန, တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကိံ လဘိဿသီ’’တိ ဣဒံ အာဒိံ ကတွာ သိရိဂုတ္တော သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ ‘‘ဒေဝ, သစေ ဣမသ္မိံ ကာရဏေ ဒဏ္ဍံ ဂဟေတုံ ယုတ္တံ, ဂဏှထာ’’တိ. ရာဇာ ဂရဟဒိန္နံ ဩလောကေတွာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ ဧဝံ ဝုတ္တ’’န္တိ အာဟ. ‘‘သစ္စံ, ဒေဝါ’’တိ. တွံ ဧတ္တကမ္ပိ အဇာနန္တေ သတ္ထာရောတိ ဂဟေတွာ ဝိစရန္တော ‘‘သဗ္ဗံ ဇာနန္တီ’’တိ ကိံ ကာရဏာ တထာဂတသာဝကဿ ကထေသိ. ‘‘တယာ အာရောပိတဒဏ္ဍော တုယှမေဝ ဟောတူ’’တိ ဧဝံ သွေဝ ဒဏ္ဍံ ပါပိတော, တဿေဝ ကုလူပကာ ပေါထေတွာ နီဟဋာ.

伽罗诃提那(Garahadinna)看见那变故，愤怒地想：“我被尸利笈多(Sirigutta)毁了！他竟然让人殴打我的尊者们，让他们遭受不幸！他们可是福田，能随意地给予天人世界中伸手礼拜的人[福报]啊！”于是他前往王宫，使尸利笈多被处以一千钱币的罚款。然后国王派人传唤尸利笈多。他去到国王面前行礼后说：“大王，请调查清楚后再处罚，不要不经调查就处罚。”国王说：“我会调查清楚后再处罚。”“善哉，大王。”“那么你说吧。”“大王，我有一位朋友，是尼乾陀(nigaṇṭha)的弟子，他来找我时，在我站着或坐着的地方，总是这样对我说：‘朋友，沙门乔达摩对你有什么益处？亲近他你能得到什么？’”以此为开端，尸利笈多将整个经过都报告了，然后说：“大王，如果因此事我应受罚，那就请处罚吧。”国王看着伽罗诃提那问：“你真的这样说了吗？”“真的，大王。”“你把连这点事都不知道的人当作导师，带着他们四处走动，为何还对如来的弟子说他们‘无所不知’呢？你施加的惩罚，就归于你自己吧！”就这样，伽罗诃提那自己反被处罚，他的家师们也被殴打并驱逐了出去。

သော တံ ကုဇ္ဈိတွာ တတော ပဋ္ဌာယ အဍ္ဎမာသမတ္တမ္ပိ သိရိဂုတ္တေန သဒ္ဓိံ အကထေတွာ စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝံ ဝိစရိတုံ မယှံ အယုတ္တံ, ဧတဿ ကုလူပကာနမ္ပိ မယာ ဗျသနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သိရိဂုတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘သဟာယ သိရိဂုတ္တာ’’တိ. ‘‘ကိံ, သမ္မာ’’တိ? ‘‘ဉာတိသုဟဇ္ဇာနံ နာမ ကလဟောပိ ဟောတိ ဝိဝါဒေါပိ, ကိံ တွံ ကိဉ္စိ န ကထေသိ, ကသ္မာ ဧဝံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘သမ္မ, တဝ မယာ သဒ္ဓိံ အကထနတော န ကထေမီ’’တိ. ‘‘ယံ, သမ္မ, ကတံ, ကတမေဝ တံ န မယံ မေတ္တိံ ဘိန္ဒိဿာမာ’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဥဘောပိ ဧကဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌန္တိ နိသီဒန္တိ[Pg.278]. အထေကဒိဝသံ သိရိဂုတ္တော ဂရဟဒိန္နံ အာဟ – ‘‘ကိံ တေ နိဂဏ္ဌေဟိ, တေ ဥပသင်္ကမိတွာ ကိံ လဘိဿသိ, မမ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတုံ ဝါ အယျာနံ ဒါနံ ဒါတုံ ဝါ ကိံ တေ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ? သောပိ ဧတမေဝ ပစ္စာသီသတိ, တေနဿ ကဏ္ဍုဝနဋ္ဌာနေ နခေန ဝိလေခိတံ ဝိယ အဟောသိ. သော, ‘‘သိရိဂုတ္တ, တဝ သတ္ထာ ကိံ ဇာနာတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အမ္ဘော, မာ ဧဝံ ဝဒ, သတ္ထု မေ အဇာနိတဗ္ဗံ နာမ နတ္ထိ, အတီတာဒိဘေဒံ သဗ္ဗံ ဇာနာတိ, သောဠသဟာကာရေဟိ သတ္တာနံ စိတ္တံ ပရိစ္ဆိန္ဒတီ’’တိ. ‘‘အဟံ ဧဝံ န ဇာနာမိ, ကသ္မာ မယှံ ဧတ္တကံ ကာလံ န ကထေသိ, တေန ဟိ တွံ ဂစ္ဆ, တဝ သတ္ထာရံ သွာတနာယ နိမန္တေဟိ, ဘောဇေဿာမိ, ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ မမ ဘိက္ခံ ဂဏှိတုံ ဝဒေဟီ’’တိ.

他于是对尸利护（Sirigutta）心生愤怒，从那时起，有半月之久不与他说话。他心想：“我如此行事是不对的，我也应当给他的师长们带来灾祸。”于是他前去见尸利护，说道：“贤友尸利护！”“什么事，贤友？”“亲友之间，也难免会有口角与争执，你为何一言不发？为何如此？”“贤友，因为你不与我说话，我才不说话的。”“贤友，所作已作。我们不应破坏友谊。”从那时起，两人又一同站立、一同就坐。有一天，尸利护对迦罗诃提那（Garahadinna）说：“那些尼乾陀（Nigaṇṭha）对你有什么益处？亲近他们能得到什么？为何不来亲近我的导师，或给尊者们布施呢？”迦罗诃提那也正期待此言，对他而言，这就像用指甲搔到了痒处。他问道：“尸利护，你的导师知道些什么？”“贤友，莫作是言！于我导师，实无任何不知之事，他了知过去、现在、未来的一切，能以十六种行相辨识众生之心。”“我竟不知此事，为何这么久你都不告诉我？既然如此，你去邀请你的导师明天前来，我将设食供养。请告诉他，与五百位比丘一同来接受我的供食。”

သိရိဂုတ္တော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဘန္တေ, မမ သဟာယကော ဂရဟဒိန္နော တုမှေ နိမန္တာပေတိ, ပဉ္စဟိ ကိရ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ သွေ တဿ ဘိက္ခံ ဂဏှထ, ပုရိမဒိဝသေ ခေါ ပန တဿ ကုလူပကာနံ မယာ ဣဒံ နာမ ကတံ, မယာ ကတဿ ပဋိကရဏမ္ပိ န ဇာနာမိ, တုမှာကံ သုဒ္ဓစိတ္တေန ဘိက္ခံ ဒါတုကာမတမ္ပိ န ဇာနာမိ, အာဝဇ္ဇေတွာ ယုတ္တံ စေ, အဓိဝါသေထ. နော စေ, မာ အဓိဝါသယိတ္ထာ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ကိံ နု ခေါ သော အမှာကံ ကာတု ကာမော’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ အဒ္ဒသ ‘‘ဒွိန္နံ ဂေဟာနံ အန္တရေ မဟန္တံ အာဝါဋံ ခဏာပေတွာ အသီတိသကဋမတ္တာနိ ခဒိရဒါရူနိ အာဟရာပေတွာ ပူရာပေတွာ အဂ္ဂိံ ဒတွာ အမှေ အင်္ဂါရအာဝါဋေ ပါတေတွာ နိဂ္ဂဏှိတုကာမော’’တိ. ပုန အာဝဇ္ဇေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ တတ္ထ ဂတပစ္စယာ အတ္ထော အတ္ထိ, နတ္ထီ’’တိ. တတော ဣဒံ အဒ္ဒသ – ‘‘အဟံ အင်္ဂါရအာဝါဋေ ပါဒံ ပသာရေဿာမိ, တံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဌပိတကိလဉ္ဇံ အန္တရဓာယိဿတိ, အင်္ဂါရကာသုံ ဘိန္ဒိတွာ စက္ကမတ္တံ မဟာပဒုမံ ဥဋ္ဌဟိဿတိ, အထာဟံ ပဒုမကဏ္ဏိကာ အက္ကမန္တော အာသနေ နိသီဒိဿာမိ, ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူပိ တထေဝ ဂန္တွာ နိသီဒိဿန္တိ, မဟာဇနော သန္နိပတိဿတိ, အဟံ တသ္မိံ သမာဂမေ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒနံ ကရိဿာမိ, အနုမောဒနပရိယောသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော ဘဝိဿတိ, သိရိဂုတ္တော စ ဂရဟဒိန္နော စ သောတာပန္နာ ဘဝိဿန္တိ, အတ္တနော စ ဓနရာသိံ သာသနေ ဝိကိရိဿန္တိ, ဣမံ ကုလပုတ္တံ နိဿာယ မယာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဘိက္ခံ အဓိဝါသေသိ.

尸利崛多(Sirigutta)去到世尊那里，礼拜后如此说道：“尊者，我的朋友伽拉哈丁纳(Garahadinna)派人邀请您，请您明天与五百位比丘一同接受他的供养。可是，前些天，我曾对他所亲近的外道做了某件事，我不知道他会对我作何报复，也不知道他是否真有清净心想供养您。请您审察，如果合适，就请接受；如果不合适，就请不要接受。”世尊审察后，看到：“他想在两栋房子之间挖一个大坑，让人运来八十车刺槐木柴填满，点上火，想把我们推入火坑中来伤害我们。”他又审察：“去那里会有什么利益吗？”于是他看到：“我一伸脚到火坑上，盖在上面的席子就会消失，从炭火坑中会生起一朵车轮大的大红莲(mahāpaduma)。然后我将踏上莲蓬，在座位上坐下。五百位比丘也将同样前往并坐下。大众将会聚集，我将在那集会上以两首偈颂作随喜开示。随喜开示结束时，八万四千有情将会有法现观。尸利崛多和伽拉哈丁纳将成为入流者，他们也将把自己的财富散布于教法中。为了这位良家子(kulaputta)，我应当去。”于是世尊接受了供养。

သိရိဂုတ္တော ဂန္တွာ သတ္ထု အဓိဝါသနံ ဂရဟဒိန္နဿ အာရောစေတွာ ‘‘လောကဇေဋ္ဌဿ သက္ကာရံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. ဂရဟဒိန္နော ‘‘ဣဒါနိဿ [Pg.279] ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဇာနိဿာမီ’’တိ ဒွိန္နံ ဂေဟာနံ အန္တရေ မဟန္တံ အာဝါဋံ ခဏာပေတွာ အသီတိသကဋမတ္တာနိ ခဒိရဒါရူနိ အာဟရာပေတွာ ပူရာပေတွာ အဂ္ဂိံ ဒတွာ ခဒိရင်္ဂါရရာသီနံ ယောဇာပေတွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဓမာပေတွာ ခဒိရင်္ဂါရရာသိံ ကာရာပေတွာ အာဝါဋမတ္ထကေ ရုက္ခပဒရာနိ ဌပါပေတွာ ကိလဉ္ဇေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဂေါမယေန လိမ္ပာပေတွာ ဧကေန ပဿေန ဒုဗ္ဗလဒဏ္ဍကေ အတ္ထရိတွာ ဂမနမဂ္ဂံ ကာရေသိ, ‘‘ဧဝံ အက္ကန္တအက္ကန္တကာလေ ဒဏ္ဍကေသု ဘဂ္ဂေသု ပရိဝဋ္ဋေတွာ အင်္ဂါရကာသုယံ ပတိဿန္တီ’’တိ မညမာနော ဂေဟပစ္ဆာဘာဂေ သိရိဂုတ္တေန ဌပိတနိယာမေနေဝ စာဋိယော ဌပါပေသိ, အာသနာနိပိ တထေဝ ပညာပေသိ. သိရိဂုတ္တော ပါတောဝ တဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ‘‘ကတော တေ, သမ္မ, သက္ကာရော’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ, သမ္မာ’’တိ. ‘‘ကဟံ ပန သော’’တိ? ‘‘ဧဟိ, ပဿာမာ’’တိ သဗ္ဗံ သိရိဂုတ္တေန ဒဿိတနယေနေဝ ဒဿေသိ. သိရိဂုတ္တော ‘‘သာဓု, သမ္မာ’’တိ အာဟ. မဟာဇနော သန္နိပတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကေန ဟိ နိမန္တိတေ မဟန္တော သန္နိပါတော အဟောသိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာပိ ‘‘သမဏဿ ဂေါတမဿ ဝိပ္ပကာရံ ပဿိဿာမာ’’တိ သန္နိပတန္တိ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကာပိ ‘‘အဇ္ဇ သတ္ထာ မဟာဓမ္မဒေသနံ ဒေသေဿတိ, ဗုဒ္ဓဝိသယံ ဗုဒ္ဓလီလံ ဥပဓာရေဿာမာ’’တိ သန္နိပတန္တိ.

尸利崛多(Sirigutto)去后，得知世尊已应允，便告知伽拉哈丁纳(Garahadinna)，并说道：“你要供养这位世间至尊。”伽拉哈丁纳想：“现在我将知道该如何处置他了。”他便在两栋房子之间让人挖了一个大坑，运来八十车刺槐木柴填满，点上火，整夜熏烧，烧成一座刺槐炭堆。他在坑顶上铺设木板，用席子盖住，再涂上牛粪，在一侧铺上脆弱的竹条作为通道，心想：“这样当他们踩上去时，竹条就会断裂，他们就会翻滚着掉进炭火坑里。”他又在屋后，完全按照尸利崛多所安排的方式放置水罐，座位也同样准备好了。清晨，尸利崛多去到他的住处，问道：“朋友，你的供养准备好了吗？”“是的，朋友。”“那在哪里呢？”“来，我们看。”他便完全按照尸利崛多所展示的方式展示了一切。尸利崛多说：“很好，朋友。”大众聚集起来。因为是由一位邪见者所邀请，所以有了一场大集会。邪见者们聚集起来，心想：“我们要看沙门乔达摩的败坏。”正见者们也聚集起来，心想：“今天导师将作大说法，我们要瞻仰佛陀的境界与佛陀的风范。”

ပုနဒိဝသေ သတ္ထာ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဂရဟဒိန္နဿ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ. သော ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ပုရတော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ဌိတော စိန္တေသိ – ‘‘ဘန္တေ, ‘တုမှေ ကိရ အတီတာဒိဘေဒံ သဗ္ဗံ ဇာနာထ, သတ္တာနံ သောဠသဟာကာရေဟိ စိတ္တံ ပရိစ္ဆိန္ဒထာ’တိ ဧဝံ တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာကေန မယှံ ကထိတံ. သစေ ဇာနာထ, မယှံ ဂေဟံ မာ ပဝိသိတ္ထ. ပဝိဋ္ဌာနဉှိ ဝေါ နေဝ ယာဂု အတ္ထိ, န ဘတ္တာဒီနိ, သဗ္ဗေ ခေါ ပန တုမှေ အင်္ဂါရကာသုယံ ပါတေတွာ နိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ. ဧဝံ စိန္တေတွာ သတ္ထု ပတ္တံ ဂဟေတွာ ‘‘ဣတော ဧထ ဘဂဝါ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အမှာကံ ဂေဟံ အာဂတာနံ ဝတ္တံ ဉတွာ အာဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘ဧကေကဿ ပဝိသိတွာ ပုရတော ဂန္တွာ နိသိန္နကာလေ ပစ္ဆာ အညေန အာဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ပုရတော ဂစ္ဆန္တံ အင်္ဂါရကာသုယံ ပတိတံ ဒိသွာ အဝသေသာ န အာဂစ္ဆိဿန္တိ, ဧကေကမေဝ ပါတေတွာ နိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ဧကကောဝ ပါယာသိ. ဂရဟဒိန္နော အင်္ဂါရကာသုံ ပတွာ အပသက္ကိတွာ ဌိတော [Pg.280] ‘‘ပုရတော ယာထ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. အထ သတ္ထာ အင်္ဂါရကာသုမတ္ထကေ ပါဒံ ပသာရေသိ, ကိလဉ္ဇံ အန္တရဓာယိ, အင်္ဂါရကာသုံ ဘိန္ဒိတွာ စက္ကမတ္တာနိ ပဒုမာနိ ဥဋ္ဌဟိံသု. သတ္ထာ ပဒုမကဏ္ဏိကာ အက္ကမန္တော ဂန္တွာ ပညတ္တေ ဗုဒ္ဓါသနေ နိသီဒိ, ဘိက္ခူပိ တထေဝ ဂန္တွာ နိသီဒိံသု. ဂရဟဒိန္နဿ ကာယတော ဍာဟော ဥဋ္ဌဟိ.

次日，世尊与五百比丘一同前往迦罗诃提那(Garahadinna)的家门口。他从家中出来，行五体投地礼后，在前方合掌站立，心想：“尊者，你们的侍者曾对我说：‘你们能知晓过去等一切差别，能以十六种行相辨别众生之心。’如果你们真的知道，就不要进入我的家。因为对进入之人，我这里既没有粥，也没有饭食等，我将把你们所有人都推入炭火坑中惩罚。”他如此思量后，接过世尊的钵，说：“世尊，请由此处来。”又说：“尊者，来我们家的人，理应知道规矩再来。”世尊问：“贤友，该怎么做呢？”他答道：“应当一位一位地进入，待前一位进去坐下后，后一位才能进来。”原来他的计谋是：“看到走在前面的人掉进炭火坑，剩下的人就不敢来了，我就可以一个一个地把他们丢下去惩罚。”世尊说：“善哉。”便独自前行。迦罗诃提那来到炭火坑旁，退后站着说：“尊者，请往前走。”于是世尊将脚伸向炭火坑上方，草席便消失了。炭火坑裂开，生出车轮大小的莲花。世尊踩着莲台走去，在已铺设好的佛座上坐下，比丘们也同样走过去坐下。迦罗诃提那的身体生起了灼热。

သော ဝေဂေန ဂန္တွာ သိရိဂုတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘သာမိ, မေ တာဏံ ဟောဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ? ‘‘ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ဂေဟေ ယာဂု ဝါ ဘတ္တာဒီနိ ဝါ နတ္ထိ, ကိံ နု ခေါ ကရောမီ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန တယာ ကတ’’န္တိ အာဟ. အဟံ ဒွိန္နံ ဂေဟာနံ အန္တရေ မဟန္တံ အာဝါဋံ အင်္ဂါရဿ ပူရံ ကာရေသိံ – ‘‘တတ္ထ ပါတေတွာ နိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ. ‘‘အထ နံ ဘိန္ဒိတွာ မဟာပဒုမာနိ ဥဋ္ဌဟိံသု. သဗ္ဗေ ပဒုမကဏ္ဏိကာ အက္ကမိတွာ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေသု နိသိန္နာ, ဣဒါနိ ကိံ ကရောမိ, သာမီ’’တိ? နနု တွံ ဣဒါနေဝ မယှံ ‘‘‘ဧတ္တိကာ စာဋိယော, ဧတ္တိကာ ယာဂု, ဧတ္တကာနိ သတ္တာဒီနီ’တိ ဒဿေသီ’’တိ. ‘‘မုသာ တံ, သာမိ, တုစ္ဆာဝ စာဋိယော’’တိ. ဟောတု, ‘‘ဂစ္ဆ, တာသု စာဋီသု ယာဂုအာဒီနိ ဩလောကေဟီ’’တိ. တံ ခဏညေဝ တေန ယာသု စာဋီသု ‘‘ယာဂူ’’တိ ဝုတ္တံ, တာ ယာဂုယာ ပူရယိံသု, ယာသု ‘‘ဘတ္တာဒီနီ’’တိ ဝုတ္တံ, တာ ဘတ္တာဒီနံ ပရိပုဏ္ဏာဝ အဟေသုံ. တံ သမ္ပတ္တိံ ဒိသွာဝ ဂရဟဒိန္နဿ သရီရံ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ပရိပူရိတံ, စိတ္တံ ပသန္နံ. သော သက္ကစ္စံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စဿ သတ္ထုနော အနုမောဒနံ ကာရေတုကာမော ပတ္တံ ဂဏှိ. သတ္ထာ အနုမောဒနံ ကရောန္တော ‘‘ဣမေ သတ္တာ ပညာစက္ခုနော အဘာဝေနေဝ မမ သာဝကာနံ ဗုဒ္ဓသာသနဿ ဂုဏံ န ဇာနန္တိ. ပညာစက္ခုဝိရဟိတာ ဟိ အန္ဓာ နာမ, ပညဝန္တော သစက္ခုကာ နာမာ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

他迅速前往尸利崛多(Sirigutta)处，走近后说：“贤者，请做我的皈依处！”（尸利崛多问：）“这是怎么回事？”（他答：）“在我家中，没有可供给五百位比丘的粥或饭食等，我该怎么办呢？”（尸利崛多又问：）“那么你做了什么呢？”（他答：）“我在两屋之间，叫人挖了一个大坑，填满炭火，心想：‘我要把他们丢进去惩罚。’”“然而，那炭火坑裂开，生出了大红莲。所有比丘都踩着莲台走过去，在铺设好的座位上坐下了。贤者，现在我该怎么办？”（尸利崛多说：）“你不是刚才还对我说‘有这么多罐粥，这么多饭食等’吗？”（他答：）“贤者，那是谎话，罐子都是空的。”（尸利崛多说：）“就这样吧，你去看看那些罐子里的粥饭等物。”就在那一刻，凡被称为“粥”的罐子，都充满了粥；凡被称为“饭食等”的，也都装满了饭食等。见到这圆满的景象，迦罗诃提那(Garahadinna)的身体充满了喜悦与欢喜，内心变得清净。他恭敬地供养以佛陀为首的比丘僧团，待世尊用食完毕，他想请世尊作随喜开示，便拿起佛钵。世尊作随喜开示时说：“这些众生正因为没有智慧之眼，才不知道我弟子们以及佛陀教法的功德。没有智慧之眼者，实为盲者；有智慧者，名为有眼者。”说完，便诵出此偈：

၅၈.

58.

‘‘ယထာ သင်္ကာရဓာနသ္မိံ, ဥဇ္ဈိတသ္မိံ မဟာပထေ;

ပဒုမံ တတ္ထ ဇာယေထ, သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ.

犹如尘秽堆，被弃于大道； 莲花生其中，馨香而悦意。

၅၉.

59.

‘‘ဧဝံ သင်္ကာရဘူတေသု, အန္ဓဘူတေ ပုထုဇ္ဇနေ;

အတိရောစတိ ပညာယ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော’’တိ.

如是诸卑类，盲冥凡夫中； 正觉者弟子，以慧而光耀。

တတ္ထ သင်္ကာရဓာနသ္မိန္တိ သင်္ကာရဌာနသ္မိံ, ကစဝရရာသိမှီတိ အတ္ထော. ဥဇ္ဈိတသ္မိံ မဟာပထေတိ မဟာမဂ္ဂေ ဆဍ္ဍိတသ္မိံ. သုစိဂန္ဓန္တိ သုရဘိဂန္ဓံ. မနော ဧတ္ထ ရမတီတိ မနောရမံ. သင်္ကာရဘူတေသူတိ သင်္ကာရမိဝ ဘူတေသု. ပုထုဇ္ဇနေတိ [Pg.281] ပုထူနံ ကိလေသာနံ ဇနနတော ဧဝံလဒ္ဓနာမေ လောကိယမဟာဇနေ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ နာမ မဟာပထေ ဆဍ္ဍိတေ သင်္ကာရရာသိမှိ အသုစိဇေဂုစ္ဆိယပဋိကူလေပိ သုစိဂန္ဓံ ပဒုမံ ဇာယေထ, တံ ရာဇရာဇမဟာမတ္တာဒီနံ မနောရမံ ပိယံ မနာပံ ဥပရိမတ္ထကေ ပတိဋ္ဌာနာရဟမေဝ ဘဝေယျ, ဧဝမေဝ သင်္ကာရဘူတေသုပိ ပုထုဇ္ဇနေသု ဇာတော နိပ္ပညဿ မဟာဇနဿ အစက္ခုကဿ အန္တရေ နိဗ္ဗတ္တောပိ အတ္တနော ပညာဗလေန ကာမေသု အာဒီနဝံ, နေက္ခမ္မေ စ အာနိသံသံ ဒိသွာ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတော ပဗ္ဗဇ္ဇာမတ္တေနပိ, ကတော ဥတ္တရိံ သီလသမာဓိပညာဝိမုတ္တိဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနာနိ အာရာဓေတွာပိ အတိရောစတိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော ဟိ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အန္ဓဘူတေ ပုထုဇ္ဇနေ အတိက္ကမိတွာ ရောစတိ ဝိရောစတိ သောဘတီတိ.

于此，“于垃圾堆”（saṅkāraṭṭhānasminti）意即在垃圾堆中。“于大道上被弃”（Ujjhitasmiṃ mahāpathe）意即在大道上被丢弃。“具净香”（Sucigandhanti）意即具芬芳香气。“心乐于此，故为悦意”（Mano ettha ramatīti manoramaṃ）。“于如垃圾者中”（Saṅkārabhūtesūti）意即于如垃圾者中。“于凡夫”（Puthujjaneti）指于世间大众，他们因能生起众多烦恼而得此名。此中义为：譬如在大道上被丢弃的垃圾堆中，虽其不净、可厌、可恶，却能生出具净香的莲花，此莲花令国王、大臣等心生愉悦、喜爱、珍爱，实堪置于其头顶之上。同理，虽生于如垃圾般的凡夫之中，处于无慧、无眼的众人之间，但若能凭己之慧力，见欲乐之过患与出离之功德而出家，且不仅满足于出家，更能成就戒、定、慧、解脱、解脱知见，则能大放光彩。诚然，正等觉者之声闻、漏尽比丘，超越了盲目的凡夫，闪耀、辉映、庄严。

ဒေသနာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ. ဂရဟဒိန္နော စ သိရိဂုတ္တော စ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိံသု. တေ သဗ္ဗံ အတ္တနော ဓနံ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဝိပ္ပကိရိံသု. သတ္ထာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရမဂမာသိ. ဘိက္ခူ သာယနှသမယေ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အဟော အစ္ဆရိယာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ နာမ, တထာရူပံ နာမ ခဒိရင်္ဂါရရာသိံ ဘိန္ဒိတွာ ပဒုမာနိ ဥဋ္ဌဟိံသူ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ – ‘‘အနစ္ဆရိယံ, ဘိက္ခဝေ, ယံ မမ ဧတရဟိ ဗုဒ္ဓဘူတဿ အင်္ဂါရရာသိမှာ ပဒုမာနိ ဥဋ္ဌိတာနိ, အပရိပက္ကေ ဉာဏေ ဝတ္တမာနဿ ဗောဓိသတ္တဘူတဿပိ မေ ဥဋ္ဌဟိံသူ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ကဒါ, ဘန္တေ, အာစိက္ခထ နော’’တိ ယာစိတော အတီတံ အာဟရိတွာ –

说法结束时，八万四千众生证悟了法。伽罗诃提那（Garahadinna）和尸利崛多（Sirigutta）证得了预流果。他们将自己所有的财富都散尽于佛陀的教法中。导师从座起身，前往精舍。傍晚时分，比丘们在法堂中发起议论：“啊，佛陀的功德真是稀有！竟能破开那样的佉陀罗炭火堆而生出莲花！”导师前来问道：“诸比丘，你们现在聚集于此，在谈论什么？”当被告知“是为此事”时，导师说：“诸比丘，如今我已成佛，从炭火堆中生出莲花，这并不稀有。当我还是菩萨，智慧尚未成熟时，莲花也曾为我生起。”当被请求：“尊者，是何时之事？请为我等开示。”于是，世尊引述过去之事——

‘‘ကာမံ ပတာမိ နိရယံ, ဥဒ္ဓံပါဒေါ အဝံသိရော;

နာနရိယံ ကရိဿာမိ, ဟန္ဒ ပိဏ္ဍံ ပဋိဂ္ဂဟာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၄၀) –

我宁愿头足倒悬堕入地狱，也决不作非圣之事。来，请接受此食！

ဣဒံ ခဒိရင်္ဂါရဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ ကထေသီတိ.

（世尊）详细地讲述了此《佉陀罗炭火本生》（Khadiraṅgārajātaka）。

ဂရဟဒိန္နဝတ္ထု ဒွါဒသမံ.

第十二，伽罗诃提那事终。

ပုပ္ဖဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

花品释义终。

စတုတ္ထော ဝဂ္ဂေါ.

第四品终。

၅. ဗာလဝဂ္ဂေါ

5. 第五品 愚人品

၁. အညတရပုရိသဝတ္ထု

1. 某男子事

ဒီဃာ [Pg.282] ဇာဂရတော ရတ္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပသေနဒိကောသလဉ္စေဝ အညတရဉ္စ ပုရိသံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“于不眠者，夜长”等法教，是导师住于祇陀林时，就憍萨罗国的波斯匿王及某位男子而说。

ရာဇာ ကိရ ပသေနဒိ ကောသလော ဧကသ္မိံ ဆဏဒိဝသေ အလင်္ကတပဋိယတ္တံ သဗ္ဗသေတံ ဧကံ ပုဏ္ဍရီကံ နာမ ဟတ္ထိံ အဘိရုယှ မဟန္တေန ရာဇာနုဘာဝေန နဂရံ ပဒက္ခိဏံ ကရောတိ. ဥဿာရဏာယ ဝတ္တမာနာယ လေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိ ပေါထိယမာနော မဟာဇနော ပလာယန္တော ဂီဝံ ပရိဝဋ္ဋေတွာပိ ဩလောကေတိယေဝ. ရာဇူနံ ကိရ သုဒိန္နဒါနဿေတံ ဖလံ. အညတရဿာပိ ဒုဂ္ဂတပုရိသဿ ဘရိယာ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိတလေ ဌိတာ ဧကံ ဝါတပါနကဝါဋံ ဝိဝရိတွာ ရာဇာနံ ဩလောကေတွာဝ အပဂစ္ဆိ. ရညော ပုဏ္ဏစန္ဒော ဝလာဟကန္တရံ ပဝိဋ္ဌော ဝိယ ဥပဋ္ဌာသိ. သော တဿာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော ဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ပတနာကာရပ္ပတ္တော ဝိယ ဟုတွာ ခိပ္ပံ နဂရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ အန္တေပုရံ ပဝိသိတွာ ဧကံ ဝိဿာသကံ အမစ္စံ အာဟ – ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ တေ မယာ ဩလောကိတပါသာဒေါ ဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တတ္ထေကံ ဣတ္ထိံ အဒ္ဒသာ’’တိ? ‘‘အဒ္ဒသံ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဂစ္ဆ, တဿာ သသာမိကအသာမိကဘာဝံ ဇာနာဟီ’’တိ. သော ဂန္တွာ တဿာ သသာမိကဘာဝံ ဉတွာ အာဂန္တွာ ရညော ‘‘သသာမိကာ’’တိ အာရောစေသိ. အထ ရညာ ‘‘တေန ဟိ တဿာ သာမိကံ ပက္ကောသာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ သော ဂန္တွာ, ‘‘ဧဟိ, ဘော, ရာဇာ တံ ပက္ကောသတီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘ဘရိယံ မေ နိဿာယ ဘယေန ဥပ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ စိန္တေတွာ ရညော အာဏံ ပဋိဗာဟိတုံ အသက္ကောန္တော ဂန္တွာ ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ရာဇာ ‘‘မံ ဣတော ပဋ္ဌာယ ဥပဋ္ဌာဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘အလံ, ဒေဝ, အဟံ အတ္တနော ကမ္မံ ကတွာ တုမှာကံ သုင်္ကံ ဒဒါမိ, ဃရေယေဝ မေ ဇီဝိကာ ဟောတူ’’တိ. ‘‘တဝ သုင်္ကေန မယှံ အတ္ထော နတ္ထိ, အဇ္ဇတော ပဋ္ဌာယ မံ ဥပဋ္ဌာဟီ’’တိ တဿ ဖလကဉ္စ အာဝုဓဉ္စ ဒါပေသိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ကဉ္စိဒေဝဿ ဒေါသံ အာရောပေတွာ ဃာတေတွာ ဘရိယံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ. အထ နံ သော မရဏဘယဘီတော အပ္ပမတ္တော ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာသိ.

据说，憍萨罗国(Kosala)波斯匿王(Pasenadi)在一个节日里，骑上一头名为“白莲”(Puṇḍarīka)、装饰华丽、通体雪白的大象，以盛大王威绕城巡行。驱赶人群时，众人虽被土块、棍棒等击打而四散奔逃，却仍回头观望。据说，这便是诸王善施的果报。当时，有一位贫苦男子的妻子，站在一座七层宫殿的顶楼，打开一扇窗户看了国王一眼，随即离去。在国王看来，她犹如满月隐入云间。国王对她心生爱慕，几乎要从象背上跌落下来，于是匆匆结束绕城，进入内宫，对一位心腹大臣说：“你可曾看见我在某处所看的那座宫殿？”“是的，陛下。”“你在那里看见一位女子了吗？”“看见了，陛下。”“去，查明她是否有丈夫。”那大臣去查明她有丈夫后，回来禀告国王说：“她有丈夫。”于是国王说：“那么，把她的丈夫召来。”大臣便去对那人说：“喂，来，国王召见你。”那人心里想：“这必定是因我妻子而起的祸事。”但他不敢违抗王命，只好前去拜见国王，立于一旁。国王对他说：“从今日起，你须侍奉我。”“陛下，不必了。我做自己的工作，向您纳税，请让我在家中维生便可。”“我不需要你的税，从今日起，你须侍奉我。”国王于是赐予他盾牌和武器。国王心中盘算：“我要给他安个罪名，将他杀害，然后夺取他的妻子。”于是，那人因畏惧死亡，便小心翼翼、不曾懈怠地侍奉国王。

ရာဇာ [Pg.283] တဿ ဒေါသံ အပဿန္တော ကာမပရိဠာဟေ ဝဍ္ဎန္တေ ‘‘ဧကမဿ ဒေါသံ အာရောပေတွာ ရာဇာဏံ ကရိဿာမီ’’တိ ပက္ကောသာပေတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘အမ္ဘော ဣတော ယောဇနမတ္ထကေ နဒိယာ အသုကဋ္ဌာနံ နာမ ဂန္တွာ သာယံ မမ နှာနဝေလာယ ကုမုဒုပ္ပလာနိ စေဝ အရုဏဝတီမတ္တိကဉ္စ အာဟရ. သစေ တသ္မိံ ခဏေ နာဂစ္ဆသိ, အာဏံ တေ ကရိဿာမီ’’တိ. သေဝကော ကိရ စတူဟိပိ ဒါသေဟိ ပတိကိဋ္ဌတရော. ဓနက္ကီတာဒယော ဟိ ဒါသာ ‘‘သီသံ မေ ရုဇ္ဇတိ, ပိဋ္ဌိ မေ ရုဇ္ဇတီ’’တိ ဝတွာ အစ္ဆိတုံ လဘန္တိယေဝ. သေဝကဿေတံ နတ္ထိ, အာဏတ္တကမ္မံ ကာတုမေဝ ဝဋ္ဋတိ. တသ္မာ သော ‘‘အဝဿံ မယာ ဂန္တဗ္ဗံ, ကုမုဒုပ္ပလေဟိ သဒ္ဓိံ အရုဏဝတီမတ္တိကာ နာမ နာဂဘဝနေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အဟံ ကုဟိံ လဘိဿာမီ’’တိ စိန္တေန္တော မရဏဘယဘီတော ဝေဂေန ဂေဟံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘဒ္ဒေ, နိဋ္ဌိတံ မေ ဘတ္တ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ဥဒ္ဓနမတ္ထကေ, သာမီ’’တိ. သော ယာဝ ဘတ္တံ ဩတရတိ, တာဝ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တော ဥဠုင်္ကေန ကဉ္ဇိကံ ဟရာပေတွာ ယထာလဒ္ဓေန ဗျဉ္ဇနေန သဒ္ဓိံ အလ္လမေဝ ဘတ္တံ ပစ္ဆိယံ ဩပီဠေတွာ အာဒါယ ယောဇနိကံ မဂ္ဂံ ပက္ခန္ဒော, တဿ ဂစ္ဆန္တဿေဝ ဘတ္တံ ပက္ကံ အဟောသိ. သော အနုစ္ဆိဋ္ဌံ ကတွာဝ ထောကံ ဘတ္တံ အပနေတွာ ဘုဉ္ဇန္တော ဧကံ အဒ္ဓိကံ ဒိသွာ မယာ အပနေတွာ ဌပိတံ ထောကံ အနုစ္ဆိဋ္ဌံ ဘတ္တမေဝ အတ္ထိ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇ သာမီတိ. သော ဂဏှိတွာ ဘုဉ္ဇိ. ဣတရောပိ ဘုဉ္ဇိတွာ ဧကံ ဘတ္တမုဋ္ဌိံ ဥဒကေ ခိပိတွာ မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ မဟန္တေန သဒ္ဒေန ‘‘ဣမသ္မိံ နဒီပဒေသေ အဓိဝတ္ထာ နာဂါ သုပဏ္ဏာ ဒေဝတာ စ ဝစနံ မေ သုဏန္တု, ရာဇာ မယှံ အာဏံ ကာတုကာမော ‘ကုမုဒုပ္ပလေဟိ သဒ္ဓိံ အရုဏဝတီမတ္တိကံ အာဟရာ’တိ မံ အာဏာပေသိ, အဒ္ဓိကမနုဿဿ စ မေ ဘတ္တံ ဒိန္နံ, တံ သဟဿာနိသံသံ, ဥဒကေ မစ္ဆာနံ ဒိန္နံ, တံ သတာနိသံသံ. ဧတ္တကံ ပုညဖလံ တုမှာကံ ပတ္တိံ ကတွာ ဒမ္မိ, မယှံ ကုမုဒုပ္ပလေဟိ သဒ္ဓိံ အရုဏဝတီမတ္တိကံ အာဟရထာ’’တိ တိက္ခတ္တုံ အနုဿာဝေသိ. တတ္ထ အဓိဝတ္ထော နာဂရာဇာ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ မဟလ္လကဝေသေန တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ ဝဒေသီ’’တိ အာဟ. သော ပုနပိ တထေဝ ဝတွာ ‘‘မယှံ တံ ပတ္တိံ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဒေမီ’’တိ အာဟ. ပုနပိ ‘‘ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဒေမိ, သာမီ’’တိ အာဟ. ဧဝံ သော ဒွေ တယော ဝါရေ ပတ္တိံ အာဟရာပေတွာ ကုမုဒုပ္ပလေဟိ သဒ္ဓိံ အရုဏဝတီမတ္တိကံ အဒါသိ.

国王见不到他的过错，当欲贪的炽热增长时，便想：“我要给他安个罪名，然后执行王法。”于是召他来，说道：“喂，你到离此一由旬的河中某处去，傍晚我沐浴时，要取来俱物头花(kumuda)、优钵罗花(uppala)以及阿鲁那婆提(Aruṇavatī)泥。如果你那时没有回来，我就要对你执行王法。”据说仆人比四种奴隶还要卑贱。因为钱财买来的奴隶们还能说“我头痛”、“我背痛”而得以休息，仆人却没有这等待遇，必须执行被命令的工作。因此他心想：“我必须得去，但俱物头花、优钵罗花与名为阿鲁那婆提的泥土都生于龙界，我从何处能得到呢？”他因畏惧死亡而迅速回家，问道：“贤妻，我的饭好了吗？”“在灶上，夫主。”他等不及将饭锅取下，便让人用勺子舀出米汤，就着现成的菜肴，把还湿着的饭压进篮子里带上，奔向那长一由旬的路途。在他走的时候，饭才熟了。他先分出少许未食之饭，正吃的时候，看见一位行路人，便说：“贤士，这里有我分出来放着的一点未食之饭，请拿去吃吧。”那人便取来吃了。他也吃完后，将一把饭投入水中，漱了口，大声喊道：“居住在此河中的龙、金翅鸟与天神，请听我言！国王欲降罪于我，命令我‘取俱物头花、优钵罗花与阿鲁那婆提泥来’。我已将饭食布施给行路人，此有千倍之福；又布施给水中的鱼，此有百倍之福。我将这许多福德果报回向于你们，请为我取来俱物头花、优钵罗花与阿鲁那婆提泥！”他如此宣告了三遍。居住在那里的龙王听闻此声，化为老者来到他面前，问道：“你在说什么？”他便如前所说重述一遍。当龙王说“将你的那份福德给我”时，他答道：“给您。”又说“给我”时，他答道：“给您，贤士。”就这样，龙王让他回向了二三次福德后，便将俱物头花、优钵罗花与阿鲁那婆提泥给了他。

ရာဇာ [Pg.284] ပန စိန္တေသိ – ‘‘မနုဿာ နာမ ဗဟုမာယာ, သစေ သော ကေနစိ ဥပါယေန လဘေယျ, ကိစ္စံ မေ န နိပ္ဖဇ္ဇေယျာ’’တိ. သော ကာလဿေဝ ဒွါရံ ပိဒဟာပေတွာ မုဒ္ဒိကံ အတ္တနော သန္တိကံ အာဟရာပေသိ. ဣတရောပိ ပုရိသော ရညော နှာနဝေလာယမေဝါဂန္တွာ ဒွါရံ အလဘန္တော ဒွါရပါလံ ပက္ကောသေတွာ ‘‘ဒွါရံ ဝိဝရာ’’တိ အာဟ. ‘‘န သက္ကာ ဝိဝရိတုံ, ရာဇာ ကာလဿေဝ မုဒ္ဒိကံ ဒတွာ ရာဇဂေဟံ အာဟရာပေသီ’’တိ. သော ‘‘ရာဇဒူတော အဟံ, ဒွါရံ ဝိဝရာ’’တိ ဝတွာပိ ‘‘ဒွါရံ အလဘန္တော နတ္ထိ မေ ဣဒါနိ ဇီဝိတံ. ကိံ နု ခေါ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဒွါရဿ ဥပရိဥမ္မာရေ မတ္တိကာပိဏ္ဍံ ခိပိတွာ တဿူပရိ ပုပ္ဖာနိ လဂ္ဂေတွာ မဟာသဒ္ဒံ ကရောန္တော, ‘‘အမ္ဘော, နဂရဝါသိနော ရညော မယာ အာဏတ္တိယာ ဂတဘာဝံ ဇာနာထ, ရာဇာ မံ အကာရဏေန ဝိနာသေတုကာမော’’တိ တိက္ခတ္တုံ ဝိရဝိတွာ ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ ဂစ္ဆိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဘိက္ခူ နာမ မုဒုဟဒယာ, ဝိဟာရံ ဂန္တွာ နိပဇ္ဇိဿာမီ’’တိ သန္နိဋ္ဌာနမကာသိ. ဣမေ ဟိ နာမ သတ္တာ သုခိတကာလေ ဘိက္ခူနံ အတ္ထိဘာဝမ္ပိ အဇာနိတွာ ဒုက္ခာဘိဘူတကာလေ ဝိဟာရံ ဂန္တုကာမာ ဟောန္တိ, တသ္မာ သောပိ ‘‘မေ အညံ တာဏံ နတ္ထီ’’တိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဧကသ္မိံ ဖာသုကဋ္ဌာနေ နိပဇ္ဇိ. အထ ရညောပိ တံ ရတ္တိံ နိဒ္ဒံ အလဘန္တဿ တံ ဣတ္ထိံ အနုဿရန္တဿ ကာမပရိဠာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘ဝိဘာတက္ခဏေယေဝ တံ ပုရိသံ ဃာတာပေတွာ တံ ဣတ္ထိံ အာနေဿာမီ’’တိ.

国王想：“所谓人，诡计多端，倘若他用某种方法得逞，我的事就无法成就了。”于是他一大早就命人关上城门，把钥匙拿到自己身边。那个侍臣也在国王沐浴时来到门前，却不得其门而入，便呼唤守门人说：“开门！”守门人说：“不能开，国王一大早就锁了门，命人将钥匙带回王宫了。”他说：“我是王的使者，开门！”即使这样说，还是不得其门而入，他心想：“如今我性命不保了，该怎么办呢？”于是他把一个泥团扔到门上方的门楣上，在泥团上插上莲花，大声哀号道：“城中的居民们啊！你们当知，我乃奉王命而去，国王却欲无故加害于我！”如此哀号了三遍后，又想：“我该去哪里呢？”他心想：“所谓比丘，心地柔软，我当去寺院躺下。”便下定了决心。（诚然，此等众生，于安乐时，甚至不知有比丘存在；于为苦所迫时，则欲往寺院。）因此他也想：“我已无其他庇护”，便去寺院找了个安适的地方躺下。那时，国王也因整夜无法入睡，思念着那个女人，生起了欲念的热恼。他想：“天一亮，我便命人杀了那个男人，将那女人带来。”

တသ္မိံ ခဏေယေဝ သဋ္ဌိယောဇနိကာယ လောဟကုမ္ဘိယာ နိဗ္ဗတ္တာ စတ္တာရော ပုရိသာ ပက္ကုထိတာယ ဥက္ခလိယာ တဏ္ဍုလာ ဝိယ သမ္ပရိဝတ္တကံ ပစ္စမာနာ တိံသာယ ဝဿသဟဿေဟိ ဟေဋ္ဌိမတလံ ပတွာ အပရေဟိ တိံသာယ ဝဿသဟဿေဟိ ပုန မုခဝဋ္ဋိယံ ပါပုဏိံသု. တေ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ အညမညံ ဩလောကေတွာ ဧကေကံ ဂါထံ ဝတ္တုကာမာ ဝတ္တုံ အသက္ကောန္တာ ဧကေကံ အက္ခရံ ဝတွာ ပရိဝတ္တိတွာ လောဟကုမ္ဘိမေဝ ပဝိဋ္ဌာ. ရာဇာ နိဒ္ဒံ အလဘန္တော မဇ္ဈိမယာမသမနန္တရေ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ ဘီတော ဥတြသ္တမာနသော ‘‘ကိံ နု ခေါ မယှံ ဇီဝိတန္တရာယော ဘဝိဿတိ, ဥဒါဟု မေ အဂ္ဂမဟေသိယာ, ဥဒါဟု မေ ရဇ္ဇံ ဝိနဿိဿတီ’’တိ စိန္တေန္တော သကလရတ္တိံ အက္ခီနိ နိမီလေတုံ နာသက္ခိ. သော အရုဏုဂ္ဂမနဝေလာယ ဧဝ ပုရောဟိတံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘အာစရိယ, မယာ မဇ္ဈိမယာမသမနန္တရေ မဟန္တာ ဘေရဝသဒ္ဒါ သုတာ, ‘ရဇ္ဇဿ ဝါ အဂ္ဂမဟေသိယာ ဝါ မယှံ ဝါ ကဿ အန္တရာယော [Pg.285] ဘဝိဿတီ’တိ န ဇာနာမိ, တေန မေ တွံ ပက္ကောသာပိတော’’တိ အာဟ. မဟာရာဇ, ကိံ တေ သဒ္ဒါ သုတာတိ? ‘‘အာစရိယ, ဒု-ဣတိ သ-ဣတိ န-ဣတိ သော-ဣတီတိ ဣမေ သဒ္ဒေ အဿောသိံ, ဣမေသံ နိပ္ဖတ္တိံ ဥပဓာရေဟီ’’တိ. ဗြာဟ္မဏဿ မဟာအန္ဓကာရံ ပဝိဋ္ဌဿ ဝိယ န ကိဉ္စိ ပညာယတိ, ‘‘န ဇာနာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပန လာဘသက္ကာရော မေ ပရိဟာယိဿတီ’’တိ ဘာယိတွာ ‘‘ဘာရိယံ, မဟာရာဇာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ, အာစရိယာ’’တိ? ‘‘ဇီဝိတန္တရာယော တေ ပညာယတီ’’တိ. သော ဒွိဂုဏံ ဘီတော, ‘‘အာစရိယ, အတ္ထိ ကိဉ္စိ ပန ပဋိဃာတကာရဏ’’န္တိ အာဟ. ‘‘အတ္ထိ, မဟာရာဇ, မာ ဘာယိ, အဟံ တယော ဝေဒေ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘သဗ္ဗသတယညံ ယဇိတွာ ဇီဝိတံ လဘိဿသိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ဟတ္ထိသတံ အဿသတံ ဥသဘသတံ ဓေနုသတံ အဇသတံ ဥရဗ္ဘသတံ ကုက္ကုဋသတံ သူကရသတံ ဒါရကသတံ ဒါရိကာသတန္တိ ဧဝံ ဧကေကံ ပါဏဇာတိံ သတံ သတံ ကတွာ ဂဏှာပေန္တော ‘‘သစေ မိဂဇာတိမေဝ ဂဏှာပေဿာမိ, ‘အတ္တနော ခါဒနီယမေဝ ဂဏှာပေတီ’တိ ဝက္ခန္တီ’’တိ ဟတ္ထိအဿမနုဿေပိ ဂဏှာပေတိ. ရာဇာ ‘‘မမ ဇီဝိတမေဝ မယှံ လာဘော’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘သဗ္ဗပါဏေ သီဃံ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. အာဏတ္တမနုဿာ အဓိကတရံ ဂဏှိံသု. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ကောသလသံယုတ္တေ –

就在那一刻，于六十由旬的铜铁锅地狱中，有四名男子投生其中。他们如沸釜中米，不断翻滚烹煮，历经三万年方及釜底，又经三万年复至釜口。他们抬起头，彼此相望，欲各说一偈，却不能言，仅各说一字，言毕复转身沉入铜铁锅中。国王无法入眠，于中夜时分闻此声，心生恐惧，惊怖想道：“难道是我的生命有危险了？或是我尊贵的王后？或是我的王国将要毁灭？”他如此思量，整夜无法合眼。天将明时，他便命人召来国师，说道：“老师，我于中夜时分听闻巨大的怖畏之声，不知是国家、王后，或是我自身将有何危险，因此召您前来。”国师问：“大王，您听到了什么声音？”“老师，我听到了‘杜’、‘萨’、‘那’、‘索’这几个声音，请您探究其义。”那婆罗门如入大暗之中，一无所知，但若说“不知”，又恐失去利养与恭敬，于是说道：“大王，此事体大。”“老师，所为何事？”“看来您的生命有危险。”国王听后，恐惧倍增，问道：“老师，可有任何对治之法？”“有的，大王，请勿恐惧，我通晓三吠陀。”“那需要准备什么？”“举行一切百牲祭，您便可保全生命，天王。”“需要准备什么？”“一百头大象、一百匹马、一百头公牛、一百头乳牛、一百只山羊、一百只绵羊、一百只鸡、一百头猪、一百名男童、一百名女童。”国师就这样命人捕捉各类生灵各一百。他心想：“如果我只命人捕捉野兽，人们会说：‘他只是让人去抓他自己要吃的嚼食而已。’”因此他也命人捕捉大象、马和人。国王心想：“于我而言，保住性命便是收获。”于是下令：“速速捕捉所有生灵！”奉命之人便捕捉了更多的生灵。此事亦见于《憍萨罗相应》——

‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ, ပဉ္စ စ ဥသဘသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရိသတာနိ ပဉ္စ စ အဇသတာနိ ပဉ္စ စ ဥရဗ္ဘသတာနိ ထူဏူပနီတာနိ ဟောန္တိ ယညတ္ထာယ. ယေပိဿ တေ ဟောန္တိ ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ, တေပိ ဒဏ္ဍတဇ္ဇိတာ ဘယတဇ္ဇိတာ အဿုမုခါ ရုဒမာနာ ပရိကမ္မာနိ ကရောန္တီ’’တိ (သံ. နိ. ၁.၁၂၀).

尔时，憍萨罗(Kosala)国波斯匿王(Pasenadi)正置办一场大祭祀，有五百头公牛、五百头小公牛、五百头小母牛、五百只山羊、五百只绵羊，为祭祀故而被牵至祭祀柱旁。而那些为他充当奴隶、仆役或劳工的人，也为刑罚与怖畏所胁迫，泪流满面地哭泣着，从事各项准备工作。(saṃ. ni. 1.120)

မဟာဇနော အတ္တနော အတ္တနော ပုတ္တဓီတုဉာတီနံ အတ္ထာယ ပရိဒေဝမာနော မဟာသဒ္ဒမကာသိ, မဟာပထဝီဥန္ဒြိယနသဒ္ဒေါ ဝိယ အဟောသိ. အထ မလ္လိကာ ဒေဝီ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ တေ, မဟာရာဇ, ဣန္ဒြိယာနိ အပါကတိကာနိ, ကိလန္တရူပါနိ ဝိယ ပညာယန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ကိံ တုယှံ, မလ္လိကေ, တွံ မမ ကဏ္ဏမူလေန အာသိဝိသမ္ပိ ဂစ္ဆန္တံ န ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ကိံ ပနေတံ, ဒေဝါ’’တိ? ‘‘ရတ္တိဘာဂေ မေ ဧဝရူပေါ နာမ သဒ္ဒေါ သုတော[Pg.286], သွာဟံ ပုရောဟိတံ ပုစ္ဆိတွာ ဇီဝိတန္တရာယော တေ ပညာယတိ, သဗ္ဗသတယညံ ယဇိတွာ ဇီဝိတံ လဘိဿသီ’’တိ သုတွာ ‘‘မမ ဇီဝိတမေဝ မယှံ လာဘော’’တိ ဣမေ ပါဏေ ဂဏှာပေသိန္တိ. မလ္လိကာ ဒေဝီ, ‘‘အန္ဓဗာလောသိ, မဟာရာဇ, ကိဉ္စာပိ မဟာဘက္ခောသိ, အနေကသူပဗျဉ္ဇနဝိကတိကံ ဒေါဏပါကံ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇသိ, ဒွီသု ရဋ္ဌေသု ရဇ္ဇံ ကာရေသိ, ပညာ ပန တေ မန္ဒာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ဝဒေသိ, ဒေဝီ’’တိ? ‘‘ကဟံ တယာ အညဿ မရဏေန အညဿ ဇီဝိတလာဘော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော, အန္ဓဗာလဿ ဗြာဟ္မဏဿ ကထံ ဂဟေတွာ ကသ္မာ မဟာဇနဿ ဥပရိ ဒုက္ခံ ခိပသိ, ဓုရဝိဟာရေ သဒေဝကဿ လောကဿ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော အတီတာဒီသု အပ္ပဋိဟတဉာဏော သတ္ထာ ဝသတိ, တံ ပုစ္ဆိတွာ တဿောဝါဒံ ကရောဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ရာဇာ သလ္လဟုကေဟိ ယာနေဟိ မလ္လိကာယ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ မရဏဘယတဇ္ဇိတော ကိဉ္စိ ဝတ္တုံ အသက္ကောန္တော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

众人为自己的儿女亲属而哀号，发出巨大的声响，犹如大地撼动之声。于是，茉莉夫人(Mallikā)听到那声音，去到国王跟前问道：“大王，您的诸根为何显得不正常，好像很疲惫的样子呢？”“茉莉，难道你不知道有毒蛇正从我耳边经过吗？”“陛下，这是何事？”“我在夜里听到了这样的声音，我询问了婆罗门祭司，听他说：‘你的生命出现危险，举行一切百数之祭就能保住性命。’我想：‘我的生命对我来说就是收获。’于是便让人抓了这些生灵。”茉莉夫人说：“大王，您真是盲目愚痴！您虽然食量很大，享用着配有各种菜肴的一多那食物，统治着两个国家，但您的智慧却很贫乏。”“夫人，为何这么说？”“您何曾见过以他人之死换取另一人之生？为何听信那盲目愚痴的婆罗门之言，将痛苦加于众人之上？在附近的精舍里，住着一位天人世间最上者(aggapuggala)、于过去等时智见无碍的导师，您应该去请教他，并遵从他的教导。”国王听后，便与茉莉夫人乘坐轻便车前往精舍，因被死亡的恐惧所震慑，什么话也说不出来，顶礼导师后，退坐一面。

အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဟန္ဒ ကုတော နု တွံ, မဟာရာဇ, အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါ ဒိဝဿာ’’တိ ပဌမတရံ အာလပိ. သော တုဏှီယေဝ နိသီဒိ. တတော မလ္လိကာ ဘဂဝတော အာရောစေသိ – ‘‘ဘန္တေ, ရညာ ကိရ မဇ္ဈိမယာမသမနန္တရေ သဒ္ဒေါ သုတော. အထ နံ ပုရောဟိတဿ အာရောစေသိ. ပုရောဟိတော ‘ဇီဝိတန္တရာယော တေ ဘဝိဿတိ, တဿ ပဋိဃာတတ္ထာယ သဗ္ဗသတေ ပါဏေ ဂဟေတွာ တေသံ ဂလလောဟိတေန ယညေ ယဇိတေ ဇီဝိတံ လဘိဿသီ’တိ အာဟ. ရာဇာ ပါဏေ ဂဏှာပေသိ, တေနာယံ မယာ ဣဓာနီတော’’တိ. ‘‘ဧဝံ ကိရ, မဟာရာဇာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိန္တိ တေ သဒ္ဒေါ သုတော’’တိ? သော အတ္တနာ သုတနိယာမေနေဝ အာစိက္ခိ. တထာဂတဿ တံ သုတွာဝ ဧကောဘာသော အဟောသိ. အထ နံ သတ္တာ အာဟ – ‘‘မာ ဘာယိ, မဟာရာဇ, တဝ အန္တရာယော နတ္ထိ, ပါပကမ္မိနော သတ္ထာ အတ္တနော ဒုက္ခံ အာဝီကရောန္တာ ဧဝမာဟံသူ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, တေဟိ ကတ’’န္တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ တေသံ ကမ္မံ အာစိက္ခိတုံ ‘‘တေန ဟိ, မဟာရာဇ, သုဏာဟီ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

于是，世尊首先问道：“大王，你这大白天的从何处来？”国王却默然坐着。于是，茉莉夫人向世尊禀告：“尊者，据说国王于中夜过后听到了一个声音，便将此事告知了国师。国师说：‘您的生命将有危险，为防止此难，应捕捉一切生灵各一百，以其喉血举行祭祀，方能保全性命。’国王便下令捕捉生灵，因此我将他带到此处。”“大王，果真如此吗？”“是的，尊者。”“你听到了什么声音？”国王便如其所闻地叙述了。如来听后，此事当下明了。世尊对他说：“大王，不要害怕，你没有危险。那是造作恶业的众生，因无法忍受自身的痛苦而发出的声音。”“尊者，他们造了什么业呢？”于是，世尊为说明他们所造之业，说道：“那么，大王，你且听！”便引述过去之事——

အတီတေ ဝီသတိဝဿသဟဿာယုကေသု မနုဿေသု ကဿပေါ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဝီသတိယာ ခီဏာသဝသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရမာနော ဗာရာဏသိမဂမာသိ. ဗာရာဏသိဝါသိနော ဒွေပိ တယောပိ ဗဟုတရာပိ [Pg.287] ဧကတော ဟုတွာ အာဂန္တုကဒါနံ ပဝတ္တယိံသု. တဒါ ဗာရာဏသိယံ စတ္တာလီသကောဋိဝိဘဝါ စတ္တာရော သေဋ္ဌိပုတ္တာ သဟာယကာ အဟေသုံ. တေ မန္တယိံသု – ‘‘အမှာကံ ဂေဟေ ဗဟုဓနံ, တေန ကိံ ကရောမာ’’တိ? ‘‘ဧဝရူပေ ဗုဒ္ဓေ စာရိကံ စရမာနေ ဒါနံ ဒဿာမ, သီလံ ရက္ခိဿာမ, ပူဇံ ကရိဿာမာ’’တိ ဧကောပိ အဝတွာ တေသု ဧကော တာဝ ဧဝမာဟ – ‘‘တိခိဏသုရံ ပိဝန္တာ မဓုရမံသံ ခါဒန္တာ ဝိစရိဿာမ, ဣဒံ အမှာကံ ဇီဝိတဖလ’’န္တိ. အပရောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘ဒေဝသိကံ တိဝဿိကဂန္ဓသာလိဘတ္တံ နာနဂ္ဂရသေဟိ ဘုဉ္ဇန္တာ ဝိစရိဿာမာ’’တိ. အပရောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘နာနပ္ပကာရံ ပူဝခဇ္ဇကဝိကတိံ ပစာပေတွာ ခါဒန္တာ ဝိစရိဿာမာ’’တိ. အပရောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘သမ္မာ မယံ အညံ ကိဉ္စိ န ကရိဿာမ, ‘ဓနံ ဒဿာမာ’တိ ဝုတ္တေ အနိစ္ဆမာနာ ဣတ္ထီ နာမ နတ္ထိ, တသ္မာ ဓနေန ပလောဘေတွာ ပါရဒါရိကကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ. ‘‘သာဓု, သာဓူ’’တိ သဗ္ဗေဝ တဿ ကထာယ အဋ္ဌံသု.

往昔，人寿二万岁时，迦叶世尊出现于世，与二万漏尽者一同游行，抵达了波罗奈(Bārāṇasī)。波罗奈的居民，或二三人，或更多人，聚集一处，为来客行布施。当时，在波罗奈有四位拥有四十俱胝财富的长者子，他们是朋友。他们商议道：“我们家中财富甚多，当用以何为？”他们之中无一人说：“值此佛陀游行之际，我等当行布施、守护戒律、作供养。”其中一人却首先说道：“我等当饮烈酒、食美肉而度日，此乃我等人生之乐事。”另一人说：“我等当每日食用配以种种上味之三年陈香米饭而度日。”又一人说：“我等当命人烹制种种糕点美食而食，以此为乐。”还有一人说：“诸位，我等不作他事。若言‘予汝钱财’，则无有女子会不情愿。是故，我等当以钱财诱之，行邪淫之事。”所有人都道：“善哉！善哉！”并皆赞同其言。

တေ တတော ပဋ္ဌာယ အဘိရူပါနံ ဣတ္ထီနံ ဓနံ ပေသေတွာ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ ပါရဒါရိကကမ္မံ ကတွာ ကာလံ ကတွာ အဝီစိနိရယေ နိဗ္ဗတ္တာ. တေ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ နိရယေ ပစ္စိတွာ တတ္ထ ကာလံ ကတွာ ပက္ကာဝသေသေန သဋ္ဌိယောဇနိကာယ လောဟကုမ္ဘိယာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တိံသာယ ဝဿသဟဿေဟိ ဟေဋ္ဌိမတလံ ပတွာ ပုနပိ တိံသာယ ဝဿသဟဿေဟိ လောဟကုမ္ဘိမုခံ ပတွာ ဧကေကံ ဂါထံ ဝတ္တုကာမာ ဟုတွာ ဝတ္တုံ အသက္ကောန္တာ ဧကေကံ အက္ခရံ ဝတွာ ပုန ပရိဝတ္တိတွာ, လောဟကုမ္ဘိမေဝ ပဝိဋ္ဌာ. ‘‘ဝဒေဟိ, မဟာရာဇ, ပဌမံ တေ ကိံ သဒ္ဒေါ နာမ သုတော’’တိ? ‘‘ဒု-ဣတိ, ဘန္တေ’’တိ. သတ္ထာ တေန အပရိပုဏ္ဏံ ကတွာ ဝုတ္တံ ဂါထံ ပရိပုဏ္ဏံ ကတွာ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ –

他们从那时起，向美貌女子送去钱财，行邪淫之事长达二万年，命终之后堕入无间地狱（Avīci）。他们在地狱中烧煮一佛中间劫，于彼处命终后，因剩余的恶业，又投生于六十由旬大的铜釜地狱中。他们用三万年沉到釜底，又用三万年浮到釜口，想要各说一首偈颂却无法做到，只能各说一个字，说完又再次翻转，沉入铜釜之中。“大王，请说，你最初听到的是什么声音？”“尊者，是‘杜’字。”导师为示现其所说之不完整偈颂，将其补充完整后，如是说道：

‘‘ဒုဇ္ဇီဝိတမဇီဝိမှ, ယေ သန္တေ န ဒဒမှသေ;

ဝိဇ္ဇမာနေသု ဘောဂေသု, ဒီပံ နာကမှ အတ္တနော’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၅၃;

ပေ. ဝ. ၈၀၄);

“我等活了邪恶的一生，财富具足时未行布施；资财丰裕时，未为自己造作归依处。”

အထ ရညော ဣမိဿာ ဂါထာယ အတ္ထံ ပကာသေတွာ, ‘‘ကိံ တေ, မဟာရာဇ, ဒုတိယသဒ္ဒေါ တတိယသဒ္ဒေါ စတုတ္ထသဒ္ဒေါ သုတော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧဝံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ အဝသေသံ ပရိပူရေန္တော –

于是，世尊为国王阐明了这首偈颂的含义后，问道：“大王，你听到的第二、第三和第四个声音是什么？”当国王回答了之后，世尊便补充完整剩余的部分，说道：

‘‘သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနိ, ပရိပုဏ္ဏာနိ သဗ္ဗသော;

နိရယေ ပစ္စမာနာနံ, ကဒါ အန္တော ဘဝိဿတိ.

“我等于地狱中备受烧煮，六万年已完全届满，何时才是尽头？”

‘‘နတ္ထိ [Pg.288] အန္တော ကုတော အန္တော, န အန္တော ပဋိဒိဿတိ;

တဒါ ဟိ ပကတံ ပါပံ, မမ တုယှဉ္စ မာရိသာ.

“没有尽头，哪有尽头？看不到尽头。贤友们啊，因为那时你我都造作了恶业。”

‘‘သောဟံ နူန ဣတော ဂန္တွာ, ယောနိံ လဒ္ဓါန မာနုသိံ;

ဝဒညူ သီလသမ္ပန္နော, ကာဟာမိ ကုသလံ ဗဟု’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၄.၅၄-၅၆;

ပေ. ဝ. ၈၀၂, ၈၀၃, ၈၀၅) –

“我从此处去后，若能得人身，必定乐闻善语、具足戒行，多行众善。”

ပဋိပါဋိယာ ဣမာ ဂါထာ ဝတွာ တာသံ အတ္ထံ ပကာသေတွာ ‘‘ဣတိ ခေါ, မဟာရာဇ, တေ စတ္တာရော ဇနာ ဧကေကံ ဂါထံ ဝတ္တုကာမာပိ ဝတ္တုံ အသက္ကောန္တာ ဧကကမေဝ အက္ခရံ ဝတွာ ပုန လောဟကုမ္ဘိမေဝ ပဝိဋ္ဌာ’’တိ အာဟ.

世尊依次说完这些偈颂并阐明其义后，说道：“大王，诚然，那四个人即使想各说一首偈颂，也无法做到，只能各说一个字，说完又再次沉入铜釜之中。”

ရညာ ကိရ ပသေနဒိကောသလေန တဿ သဒ္ဒဿ သုတကာလတော ပဋ္ဌာယ တေ ဟေဋ္ဌာ ဘဿန္တိ ဧဝ, အဇ္ဇာပိ ဧကံ ဝဿသဟဿံ နာတိက္ကမန္တိ. ရညော တံ ဒေသနံ သုတွာ မဟာသံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ‘‘ဘာရိယံ ဝတိဒံ ပါရဒါရိကကမ္မံ နာမ, ဧကံ ကိရ ဗုဒ္ဓန္တရံ နိရယေ ပစ္စိတွာ တတော စုတာ သဋ္ဌိယောဇနိကာယ လောဟကုမ္ဘိယာ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတ္ထ သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနိ ပစ္စိတွာ ဧဝမ္ပိ နေသံ ဒုက္ခာ မုစ္စနကာလော န ပညာယတိ, အဟမ္ပိ ပရဒါရေ သိနေဟံ ကတွာ သဗ္ဗရတ္တိံ နိဒ္ဒံ န လဘိံ, ဣဒါနိ ဣတော ပဋ္ဌာယ ပရဒါရေ မာနသံ န ဗန္ဓိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ တထာဂတံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, အဇ္ဇ မေ ရတ္တိယာ ဒီဃဘာဝေါ ဉာတော’’တိ. သောပိ ပုရိသော တတ္ထေဝ နိသိန္နော တံ ကထံ သုတွာ ‘‘လဒ္ဓေါ မေ ဗလဝပ္ပစ္စယော’’တိ သတ္ထာရံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ရညာ တာဝ အဇ္ဇ ရတ္တိယာ ဒီဃဘာဝေါ ဉာတော, အဟံ ပန ဟိယျော သယမေဝ ယောဇနဿ ဒီဃဘာဝံ အညာသိ’’န္တိ. သတ္ထာ ဒွိန္နမ္ပိ ကထံ သံသန္ဒိတွာ ‘‘ဧကစ္စဿ ရတ္တိ ဒီဃာ ဟောတိ, ဧကစ္စဿ ယောဇနံ ဒီဃံ ဟောတိ, ဗာလဿ ပန သံသာရော ဒီဃော ဟောတီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，自从憍萨罗国的波斯匿王听到那个声音以来，那些人就堕落下方，至今一千年也未能超越。国王听了这番开示，生起了极大的悚惧。他心想：“啊，这通奸之业真是沉重！据说要在一个佛陀间期于地狱中被烧煮，从那里死去后，投生到六十由旬大的铁锅里，在那里再被烧煮六万年，即便如此，他们脱离痛苦的时刻也还看不到。我也因贪爱他人之妻而整夜不得安眠，从今以后，我再也不对他人之妻起心动念了。”他这样想着，便对如来说：“世尊，今天我才知道夜晚是多么漫长！”那个人也坐在那里，听了这番话，心想：“我得到强有力的佐证了。”于是他对世尊说：“世尊，国王今天才知道夜晚漫长，而我昨天就已经知道一由旬是多么漫长了！”世尊把两人的话结合起来，说道：“对某人来说，夜晚漫长；对另一人来说，一由旬漫长；但对愚人来说，轮回是漫长的。”说完，世尊便开示正法，说了这首偈颂：

၆၀.

60.

‘‘ဒီဃာ ဇာဂရတော ရတ္တိ, ဒီဃံ သန္တဿ ယောဇနံ;

ဒီဃော ဗာလာန သံသာရော, သဒ္ဓမ္မံ အဝိဇာနတ’’န္တိ.

不眠者夜长，倦者由旬长； 不明了正法，愚者轮回长。

တတ္ထ ဒီဃာတိ ရတ္တိ နာမေသာ တိယာမမတ္တာဝ, ဇာဂရန္တဿ ပန ဒီဃာ ဟောတိ, ဒွိဂုဏတိဂုဏာ ဝိယ ဟုတွာ ခါယတိ. တဿာ ဒီဃဘာဝံ အတ္တာနံ မင်္ကုဏသံဃဿ ဘတ္တံ ကတွာ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ သမ္ပရိဝတ္တကံ သေမာနော [Pg.289] မဟာကုသီတောပိ, သုဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ သိရိသယနေ သယမာနော ကာမဘောဂီပိ န ဇာနာတိ, သဗ္ဗရတ္တိံ ပန ပဓာနံ ပဒဟန္တော ယောဂါဝစရော စ, ဓမ္မကထံ ကထေန္တော ဓမ္မကထိကော စ, အာသနသမီပေ ဌတွာ ဓမ္မံ သုဏန္တော စ, သီသရောဂါဒိဖုဋ္ဌော ဝါ ဟတ္ထပါဒစ္ဆေဒနာဒိံ ပတ္တော ဝါ ဝေဒနာဘိဘူတော စ, ရတ္တိံ မဂ္ဂပဋိပန္နော အဒ္ဓိကော စ ဇာနာတိ. ယောဇနန္တိ ယောဇနမ္ပိ စတုဂါဝုတမတ္တမေဝ, သန္တဿ ပန ကိလန္တဿ ဒီဃံ ဟောတိ, ဒွိဂုဏတိဂုဏံ ဝိယ ခါယတိ. သကလဒိဝသဉှိ မဂ္ဂံ ဂန္တွာ ကိလန္တော ပဋိပထံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘ပုရတော ဂါမော ကီဝဒူရော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယောဇန’’န္တိ ဝုတ္တေ ထောကံ ဂန္တွာ အပရမ္ပိ ပုစ္ဆိတွာ တေနာပိ ‘‘ယောဇန’’န္တိ ဝုတ္တေ ပုန ထောကံ ဂန္တွာ အပရမ္ပိ ပုစ္ဆတိ. သောပိ ‘‘ယောဇန’’န္တိ ဝဒတိ. သော ပုစ္ဆိတပုစ္ဆိတာ ယောဇနန္တေဝ ဝဒန္တိ, ဒီဃံ ဝတိဒံ ယောဇနံ, ဧကယောဇနံ ဒွေ တီဏိ ယောဇနာနိ ဝိယ မညေတိ. ဗာလာနန္တိ ဣဓလောကပရလောကတ္ထံ ပန အဇာနန္တာနံ ဗာလာနံ သံသာရဝဋ္ဋဿ ပရိယန္တံ ကာတုံ အသက္ကောန္တာနံ ယံ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဘေဒံ သဒ္ဓမ္မံ ဉတွာ သံသာရဿ အန္တံ ကရောန္တိ, တံ သဒ္ဓမ္မံ အဝိဇာနတံ သံသာရော ဒီဃော နာမ ဟောတိ. သော ဟိ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဧဝ ဒီဃော နာမ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ – ‘‘အနမတဂ္ဂေါယံ, ဘိက္ခဝေ, သံသာရော, ပုဗ္ဗာ ကောဋိ န ပညာယတီ’’တိ (သံ. နိ. ၂.၁၂၄). ဗာလာနံ ပန ပရိယန္တံ ကာတုံ အသက္ကောန္တာနံ အတိဒီဃောယေဝါတိ.

于此偈中，所谓“长”：夜晚仅有三夜分，但对不眠者而言则为漫长，感觉犹如两倍、三倍长。其漫长，无论是那任由己身为臭虫群所食、辗转反侧直至日出的极懈怠者，或是那享用美食后卧于华丽床上的享受欲乐者，皆不能知。然而，整夜精勤的修行者，宣说法的说法者，站立于座位旁听法者，为头痛等所恼或身遭断手断足等、为剧痛所胜者，以及夜间行路的长途旅人，方能了知。所谓“由旬”，亦仅四俱卢舍，但对疲惫困乏者而言则为漫长，感觉犹如两倍、三倍长。诚然，有人行路一日，疲惫不堪，见到对向来者，便问：“前方村庄尚有多远？”答曰：“一由旬。”行走少许，复问他人，亦答曰：“一由旬。”再行走少许，复问一人，仍答曰：“一由旬。”他屡问而人皆告曰一由旬，便想：“此一由旬真漫长啊！一由旬感觉犹如二、三由旬。”所谓“于愚人”：对不了知此世、他世之利益，且无法为轮回流转作一终结的愚人，因其不了知能藉以终结轮回的三十七菩提分法之正法，故轮回对他们而言是漫长的。诚然，轮回依其自性本就漫长。此亦曾宣说：“诸比丘，此轮回无有可知之始，其前际不可得见。”但对无法为其作一终结的愚人而言，轮回则实在是极为漫长。

ဒေသနာဝသာနေ သော ပုရိသော သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပတ္တာ. မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ ဇာတာတိ.

说法结束时，那人证得入流果，其他许多人亦证得入流果等。此法说对大众有益。

ရာဇာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဂစ္ဆန္တောယေဝ တေ သတ္တေ ဗန္ဓနာ မောစေသိ. တတ္ထ ဣတ္ထိပုရိသာ ဗန္ဓနာ မုတ္တာ သီသံ နှတွာ သကာနိ ဂေဟာနိ ဂစ္ဆန္တာ ‘‘စိရံ ဇီဝတု နော, အယျာ, မလ္လိကာ ဒေဝီ, တံ နိဿာယ ဇီဝိတံ လဘိမှာ’’တိ မလ္လိကာယ ဂုဏကထံ ကထယိံသု. သာယနှသမယေ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အဟော ပဏ္ဍိတာ ဝတာယံ, မလ္လိကာ, အတ္တနော ပညံ နိဿာယ ဧတ္တကဿ ဇနဿ ဇီဝိတဒါနံ အဒါသီ’’တိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ တေသံ ဘိက္ခူနံ ကထံ သုတွာ ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမိတွာ ဓမ္မသဘံ ပဝိသိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ [Pg.290] သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, မလ္လိကာ, ဣဒါနေဝ အတ္တနော ပညံ နိဿာယ မဟာဇနဿ ဇီဝိတဒါနံ ဒေတိ, ပုဗ္ဗေပိ အဒါသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ ပကာသန္တော အတီတံ အာဟရိ –

王顶礼世尊后，正离去时，便释放了那些众生。在那里，从束缚中解脱的男女洗过头后，走回各自家中时说道：“愿我们的主母茉莉夫人长寿！我们是依靠她才得以活命。”他们如此称颂茉莉夫人的功德。傍晚时分，比丘们在法堂里发起一个话题：“啊，这位茉莉夫人真是贤智！依靠自己的智慧，给予了这么多人生命之施。”世尊在香孤邸中坐着，听到那些比丘的谈话后，便从香孤邸出来，进入法堂，在已铺设的座位上坐下后问道：“诸比丘，你们现在聚在一起谈论什么呢？”当被告知“是关于此事”时，世尊说：“诸比丘，茉莉夫人并非只有现在才依靠自己的智慧给予大众生命之施，她过去也曾这样做过。”说完，为阐明此事，便讲述了过去的事——

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ရညော ပုတ္တော ဧကံ နိဂြောဓရုက္ခံ ဥပသင်္ကမိတွာ တတ္ထ နိဗ္ဗတ္တာယ ဒေဝတာယ အာယာစိ – ‘‘သာမိ ဒေဝရာဇ, ဣမသ္မိံ ဇမ္ဗုဒီပေ ဧကသတရာဇာနော ဧကသတအဂ္ဂမဟေသိယော, သစာဟံ ပိတု အစ္စယေန ရဇ္ဇံ လဘိဿာမီ, ဧတေသံ ဂလလောဟိတေန ဗလိံ ကရိဿာမီ’’တိ. သော ပိတရိ ကာလကတေ ရဇ္ဇံ ပတွာ ‘‘ဒေဝတာယ မေ အာနုဘာဝေန ရဇ္ဇံ ပတ္တံ, ဗလိမဿာ ကရိဿာမီ’’တိ မဟတိယာ သေနာယ နိက္ခမိတွာ ဧကံ ရာဇာနံ အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတွာ တေန သဒ္ဓိံ အပရမ္ပိ အပရမ္ပီတိ သဗ္ဗေ ရာဇာနော အတ္တနော ဝသေ ကတွာ သဒ္ဓိံ အဂ္ဂမဟေသီဟိ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော ဥဂ္ဂသေနဿ နာမ သဗ္ဗကနိဋ္ဌဿ ရညော ဓမ္မဒိန္နာ နာမ အဂ္ဂမဟေသီ ဂရုဂဗ္ဘာ, တံ ဩဟာယ အာဂန္တွာ ‘‘ဧတ္တကဇနံ ဝိသပါနကံ ပါယေတွာ မာရေဿာမီ’’တိ ရုက္ခမူလံ သောဓာပေသိ. ဒေဝတာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ရာဇာ ဧတ္တကေ ရာဇာနော ဂဏှန္တော ‘မံ နိဿာယ ဂဟိတာ ဣမေ’တိ စိန္တေတွာ တေသံ ဂလလောဟိတေန မယှံ ဗလိံ ကာတုကာမော, သစေ ပနာယံ ဧတေ ဃာတေဿတိ, ဇမ္ဗုဒီပေ ရာဇဝံသော ဥပစ္ဆိဇ္ဇိဿတိ, ရုက္ခမူလေပိ, မေ အသုစိ ဘဝိဿတိ, သက္ခိဿာမိ နု ခေါ ဧတံ နိဝါရေတု’’န္တိ. သာ ဥပဓာရေန္တီ ‘‘နာဟံ သက္ခိဿာမီ’’တိ ဉတွာ အညမ္ပိ ဒေဝတံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ အာရောစေတွာ ‘‘တွံ သက္ခိဿသီ’’တိ အာဟ. တာယပိ ပဋိက္ခိတ္တာ အညမ္ပိ အညမ္ပီတိ ဧဝံ သကလစက္ကဝါဠဒေဝတာယော ဥပသင်္ကမိတွာ တာဟိပိ ပဋိက္ခိတ္တာ စတုန္နံ မဟာရာဇူနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘မယံ န သက္ကောမ, အမှာကံ ပန ရာဇာ အမှေဟိ ပုညေန စ ပညာယ စ ဝိသိဋ္ဌော, တံ ပုစ္ဆာ’’တိ တေဟိပိ ပဋိက္ခိတ္တကာလေ သက္ကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ, ‘‘ဒေဝ, တုမှေသု အပ္ပောဿုက္ကတံ အာပန္နေသု ခတ္တိယဝံသော ဥပစ္ဆိဇ္ဇိဿတိ, တဿ ပဋိသရဏံ ဟောထာ’’တိ အာဟ. သက္ကော ‘‘အဟမ္ပိ နံ ပဋိဗာဟိတုံ န သက္ခိဿာမိ, ဥပါယံ ပန တေ ဝက္ခာမီ’’တိ ဝတွာ ဥပါယံ အာစိက္ခိ – ‘‘ဂစ္ဆ, တွံ ရညော ပဿန္တဿေဝ ရတ္တဝတ္ထံ နိဝါသေတွာ အတ္တနော ရုက္ခတော နိက္ခမိတွာ ဂမနာကာရံ ဒဿေဟိ. အထ တံ ရာဇာ ‘ဒေဝတာ ဂစ္ဆတိ, နိဝတ္တာပေဿာမိ န’န္တိ နာနပ္ပကာရေန ယာစိဿတိ. အထ နံ ဝဒေယျာသိ ‘တွံ ဧကသတရာဇာနော [Pg.291] သဒ္ဓိံ အဂ္ဂမဟေသီဟိ အာနေတွာ တေသံ ဂလလောဟိတေန ဗလိံ ကရိဿာမီ’တိ မယှံ အာယာစိတွာ ဥဂ္ဂသေနဿ ရညော ဒေဝိံ ဩဟာယ အာဂတော, နာဟံ တာဒိသဿ မုသာဝါဒဿ ဗလိံ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ, ‘‘ဧဝံ ကိရ ဝုတ္တေ ရာဇာ တံ အာဏာပေဿတိ, သာ ရညော ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ဧတ္တကဿ ဇနဿ ဇီဝိတဒါနံ ဒဿတီ’’တိ. ဣမိနာ ကာရဏေန သက္ကော ဒေဝတာယ ဣမံ ဥပါယံ အာစိက္ခိ. ဒေဝတာ တထာ အကာသိ.

过去在波罗奈(Bārāṇasī)，一位王子来到一棵榕树下，向住在那里的天神祈求道：“尊贵的天神王，在这瞻部洲(Jambudīpa)有一百零一位国王和一百零一位王后。如果我能在父王去世后继承王位，我将用他们的颈血来献祭。”他父亲去世后，他获得了王位，心想：“我是依靠天神的威力才得到王位，应当为祂献上祭品。”于是他率领大军出征，先征服了一位国王，然后与他一起，一个接一个地，最终使所有国王都臣服于他。当他带着这些国王和他们的王后们前去时，最年幼的国王名叫伍咖先那(Uggasena)，他有一位名叫法施(Dhammadinnā)的王后正身怀重孕。王子将她留下后前来，心想：“我要让这么多人喝下毒饮而死。”便命人清扫树下。天神思忖：“这位国王抓了这么多国王，以为‘是依靠我才抓到他们的’，想用他们的颈血来祭祀我。如果他真的杀害这些人，瞻部洲的王族血脉就会断绝，我的树下也会变得不净。我能否阻止他呢？”她仔细思量后，知道自己无能为力，便去见另一位天神，告知此事，问道：“你能阻止吗？”当也被那位天神拒绝后，她又去见另一位，也被拒绝。就这样，她走遍了整个轮围世界(cakkavāḷa)去见诸位天神，但都被他们拒绝后，她去到四大天王(catunnaṃ mahārājūnaṃ)那里，当也被他们拒绝时，她便去到帝释(Sakka)那里，禀告了此事，说：“天帝，如果你们漠不关心，刹帝利(khattiya)的血脉就要断绝了，请成为他们的庇护吧！”帝释说：“我也无法阻止他，但我可以告诉你一个方法。”他便教给她一个计策：“你去，当着国王的面，穿上红色的衣服，从你的树中出来，显现出要离开的样子。那时国王会想：‘天神要走了，我得让她回来。’他会用各种方式恳求你。那时你便对他说：‘你曾向我祈求，说要带来一百零一位国王和他们的王后，用他们的颈血献祭，但你却把伍咖先那王的王后留下了。我不接受说谎者的祭品。’（据说这样说了之后，国王就会派人去把她传来。她将为国王说法，从而给予这么多人生命之施。）”由于这个原因，帝释才教给天神这个方法。天神便照着去做了。

ရာဇာပိ တံ အာဏာပေသိ. သာ အာဂန္တွာ တေသံ ရာဇူနံ ပရိယန္တေ နိသိန္နမ္ပိ အတ္တနော ရာဇာနမေဝ ဝန္ဒိ. ရာဇာ ‘‘မယိ သဗ္ဗရာဇဇေဋ္ဌကေ ဌိတေ သဗ္ဗကနိဋ္ဌံ အတ္တနော သာမိကံ ဝန္ဒတီ’’တိ တဿာ ကုဇ္ဈိ. အထ နံ သာ အာဟ – ‘‘ကိံ မယှံ တယိ ပဋိဗဒ္ဓံ, အယံ ပန မေ သာမိကော ဣဿရိယဿ ဒါယကော, ဣမံ အဝန္ဒိတွာ ကသ္မာ တံ ဝန္ဒိဿာမီ’’တိ? ရုက္ခဒေဝတာ ပဿန္တဿေဝ မဟာဇနဿ ‘‘ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ, ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ဝတွာ တံ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိနာ ပူဇေသိ. ပုန ရာဇာ အာဟ – ‘‘သစေ မံ န ဝန္ဒသိ, မယှံ ရဇ္ဇသိရိဒါယိကံ ဧဝံ မဟာနုဘာဝံ ဒေဝတံ ကသ္မာ န ဝန္ဒသီ’’တိ? ‘‘မဟာရာဇ, တယာ အတ္တနော ပုညေ ဌတွာ ရာဇာနော ဂဟိတာ, န ဒေဝတာယ ဂဟေတွာ ဒိန္နာ’’တိ. ပုနပိ တံ ဒေဝတာ ‘‘ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ, ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ဝတွာ တထေဝ ပူဇေသိ. ပုန သာ ရာဇာနံ အာဟ – ‘‘တွံ ‘ဒေဝတာယ မေ ဧတ္တကာ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ဒိန္နာ’တိ ဝဒေသိ, ဣဒါနိ တေ ဒေဝတာယ ဥပရိ ဝါမပဿေ ရုက္ခော အဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎော, သာ တံ အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗာပေတုံ ကသ္မာ နာသက္ခိ, ယဒိ ဧဝံ မဟာနုဘာဝါ’’တိ. ပုနပိ တံ ဒေဝတာ ‘‘ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ, ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ဝတွာ တထေဝ ပူဇေသိ.

国王也命她前来。她来到后，即便自己的丈夫坐在诸王的末座，她也只向他行礼。国王对她生起气来，心想：“我立于一切王中最尊长之位，你却礼敬那地位最低的、自己的丈夫！”于是她对国王说：“我与你有何关系？这位我的丈夫，才是权势财富的给予者。不礼敬他，为何要礼敬你？”树神（Rukkhadevatā）就在大众眼前说：“善哉，贤女！善哉，贤女！”说完，便以满捧的花供养她。国王又说：“你若不礼敬我，为何不礼敬那赐予我王国荣耀、有如此大威力的天神呢？”“大王，您是依于自己的福德而俘获诸王，并非天神捉来给您的。”树神再次说：“善哉，贤女！善哉，贤女！”并同样地供养她。她又对国王说：“您说‘是天神为我捉来这么多国王的’，如今在你那天神的上方左侧，树被火烧了，她若真有如此大威力，为何不能熄灭那火呢？”树神又一次说：“善哉，贤女！善哉，贤女！”并同样地供养她。

သာ ကထယမာနာ ဌိတာ ရောဒိ စေဝ ဟသိ စ. အထ နံ ရာဇာ ‘‘ကိံ ဥမ္မတ္တိကာသီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကသ္မာ ဒေဝ ဧဝံ ဝဒေသိ’’? ‘‘န မာဒိသိယော ဥမ္မတ္တိကာ ဟောန္တီ’’တိ. အထ ‘‘နံ ကိံ ကာရဏာ ရောဒသိ စေဝ ဟသသိ စာ’’တိ? ‘‘သုဏာဟိ, မဟာရာဇ, အဟဉှိ အတီတေ ကုလဓီတာ ဟုတွာ ပတိကုလေ ဝသန္တီ သာမိကဿ သဟာယကံ ပါဟုနကံ အာဂတံ ဒိသွာ တဿ ဘတ္တံ ပစိတုကာမာ ‘မံသံ အာဟရာ’တိ ဒါသိယာ ကဟာပဏံ ဒတွာ တာယ မံသံ အလဘိတွာ အာဂတာယ ‘နတ္ထိ မံသ’န္တိ ဝုတ္တေ ဂေဟဿ ပစ္ဆိမဘာဂေ သယိတာယ ဧဠိကာယ သီသံ ဆိန္ဒိတွာ ဘတ္တံ သမ္ပာဒေသိံ. သာဟံ ဧကိဿာယ ဧဠိကာယ သီသံ ဆိန္ဒိတွာ နိရယေ ပစ္စိတွာ ပက္ကာဝသေသေန တဿာ လောမဂဏနာယ သီသစ္ဆေဒံ ပါပုဏိံ, ‘တွံ ဧတ္တကံ ဇနံ ဝဓိတွာ ကဒါ ဒုက္ခာ [Pg.292] မုစ္စိဿသီ’တိ ဧဝမဟံ တဝ ဒုက္ခံ အနုဿရန္တီ ရောဒိ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

她站着说话时，又哭又笑。于是国王对她说：“你疯了吗？”“大王，为何这么说？像我这样的女人是不会疯的。”“那你为何又哭又笑呢？”“大王，请听。我过去曾为良家女，住在夫家时，见到丈夫的朋友来作客，想为他准备饭食，便给女仆一枚钱币，命她‘去取些肉来’。但她没买到肉回来，说：‘没有肉了。’于是我便砍下睡在屋后的一只母羊的头，备好了饭食。我因砍了那一只母羊的头，在地狱中受烧煮之苦，之后又因剩余的业报，遭受了与其毛发数量相等的斩首之报。我因忆念您的痛苦，想到‘您杀了这么多王，何时才能从痛苦中解脱’，所以才哭泣。”说完，她说了这首偈颂：

‘‘ဧကိဿာ ကဏ္ဌံ ဆေတွာန, လောမဂဏနာယ ပစ္စိသံ;

ဗဟူနံ ကဏ္ဌေ ဆေတွာန, ကထံ ကာဟသိ ခတ္တိယာ’’တိ.

“斩断一只母羊之颈，我依其毛发之数受烧煮；斩断众多君王之颈，刹帝利啊，你将如何是好？”

အထ ‘‘ကသ္မာ တွံ ဟသသီ’’တိ? ‘‘‘ဧတသ္မာ ဒုက္ခာ မုတ္တာမှီ’တိ တုဿိတွာ, မဟာရာဇာ’’တိ. ပုနပိ တံ ဒေဝတာ ‘‘ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ, ဧဝံ, ဘဒ္ဒေ’’တိ ဝတွာ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိနာ ပူဇေသိ. ရာဇာ ‘‘အဟော မေ ဘာရိယံ ကတံ ကမ္မံ, အယံ ကိရ ဧကံ ဧဠိကံ ဝဓိတွာ နိရယေ ပက္ကာဝသေသေန တဿာ လောမဂဏနာယ သီသစ္ဆေဒံ ပါပုဏိ, အဟံ ဧတ္တကံ ဇနံ ဝဓိတွာ ကဒါ သောတ္ထိံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ သဗ္ဗေ ရာဇာနော မောစေတွာ အတ္တနော မဟလ္လကတရေ ဝန္ဒိတွာ ဒဟရဒဟရာနံ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သဗ္ဗေ ခမာပေတွာ သကသကဋ္ဌာနမေဝ ပဟိဏိ.

国王又问：“那你为何发笑呢？”“大王，因为欢喜于‘我已从此痛苦中解脱’，所以才笑。”之后，一位天神说道：“善哉，贤女！善哉，贤女！”并以一捧鲜花供养她。国王心想：“啊，我所造的业多么沉重！据说此人只因杀了一只母羊，在地狱受报后，尚且要因剩余的业报，遭受与其毛发数量相等的斩首之报。我杀了这么多王，何时才能获得安稳？”于是他释放了所有国王，向比自己年长的行礼，向比自己年轻的合掌，请求所有人的原谅，然后派他们各自回到自己的国家。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, န ဣဒါနေဝ, မလ္လိကာ ဒေဝီ, အတ္တနော ပညံ နိဿာယ မဟာဇနဿ ဇီဝိတဒါနံ ဒေတိ, ပုဗ္ဗေပိ အဒါသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ ဗာရာဏသိရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အဟောသိ, ဓမ္မဒိန္နာ, ဒေဝီ မလ္လိကာ, ရုက္ခဒေဝတာ အဟမေဝါ’’တိ. ဧဝံ အတီတံ သမောဓာနေတွာ ပုန ဓမ္မံ ဒေသေန္တော, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ပါဏာတိပါတော နာမ န ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကော. ပါဏာတိပါတိနော ဟိ ဒီဃရတ္တံ သောစန္တီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အာဟ –

导师引此法说：“诸比丘，并非只有现在，茉莉夫人才凭借自己的智慧施予大众生命，过去也曾如此。”说完，便连接过去之事：“当时，波罗奈(Bārāṇasī)王就是憍萨罗的波斯匿王，法施夫人就是茉莉夫人，而树神就是我自己。”如此连接过去之事后，复说法道：“诸比丘，杀生之事，实不应为。杀生者必长夜忧愁。”说完，便说了这些偈颂：

‘‘ဣဓ သောစတိ ပေစ္စ သောစတိ,ပါပကာရီ ဥဘယတ္ထ သောစတိ;

သော သောစတိ သော ဝိဟညတိ,ဒိသွာ ကမ္မကိလိဋ္ဌမတ္တနော’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၅);

“于此世忧愁，于来世忧愁，造恶者于两处皆忧愁。他忧愁，他苦恼，因见自己污秽的业行。”

‘‘ဧဝံ စေ သတ္တာ ဇာနေယျုံ, ဒုက္ခာယံ ဇာတိသမ္ဘဝေါ;

န ပါဏော ပါဏိနံ ဟညေ, ပါဏဃာတီ ဟိ သောစတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၈);

“若众生能如是知，此生的生起是苦；有情则不应杀害有情，因杀生者必将忧愁。”

အညတရပုရိသဝတ္ထု ပဌမံ.

第一则，某男子事竟。

၂. မဟာကဿပတ္ထေရသဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္ထု

2. 大迦叶长老同住弟子的故事

စရဉ္စေ [Pg.293] နာဓိဂစ္ဆေယျာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော မဟာကဿပတ္ထေရဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဒေသနာ ရာဇဂဟေ သမုဋ္ဌိတာ.

“若行时不得……”此法说是导师住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林时，就大迦叶长老的同住弟子而说的。此事起于王舍城。

ထေရံ ကိရ ရာဇဂဟံ နိဿာယ ပိပ္ပလိဂုဟာယံ ဝသန္တံ ဒွေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ ဥပဋ္ဌဟိံသု. တေသု ဧကော သက္ကစ္စံ ဝတ္တံ ကရောတိ, ဧကော တေန ကတံ ကတံ အတ္တနာ ကတံ ဝိယ ဒဿေန္တော မုခေါဒကဒန္တကဋ္ဌာနံ ပဋိယာဒိတဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မုခေါဒကဒန္တကဋ္ဌာနိ မေ ပဋိယာဒိတာနိ, မုခံ ဓောဝထာ’’တိ ဝဒတိ, ပါဒဓောဝနနှာနာဒိကာလေပိ ဧဝမေဝ ဝဒတိ. ဣတရော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ နိစ္စကာလံ မယာ ကတံ ကတံ အတ္တနာ ကတံ ဝိယ ကတွာ ဒဿေတိ, ဟောတု, ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကမဿ ကရိဿာမီ’’တိ. တဿ ဘုဉ္ဇိတွာ သုပန္တဿေဝ နှာနောဒကံ တာပေတွာ ဧကသ္မိံ ဃဋေ ကတွာ ပိဋ္ဌိကောဋ္ဌကေ ဌပေသိ, ဥဒကတာပနဘာဇနေ ပန နာဠိမတ္တံ ဥဒကံ သေသေတွာ ဥသုမံ မုဉ္စန္တံ ဌပေသိ. တံ ဣတရော သာယနှသမယေ ပဗုဇ္ဈိတွာ ဥသုမံ နိက္ခန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဥဒကံ တာပေတွာ ကောဋ္ဌကေ ဌပိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဝေဂေန ဂန္တွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကောဋ္ဌကေ ဥဒကံ ဌပိတံ, နှာယထာ’’တိ ဝတွာ ထေရေန သဒ္ဓိံယေဝ ကောဋ္ဌကံ ပါဝိသိ. ထေရော ဥဒကံ အပဿန္တော ‘‘ကဟံ ဥဒကံ, အာဝုသော’’တိ အာဟ. ဒဟရော အဂ္ဂိသာလံ ဂန္တွာ ဘာဇနေ ဥဠုင်္ကံ ဩတာရေတွာ တုစ္ဆဘာဝံ ဉတွာ ‘‘ပဿထ ဒုဋ္ဌဿ ကမ္မံ တုစ္ဆဘာဇနံ ဥဒ္ဓနေ အာရောပေတွာ ကုဟိံ ဂတော, အဟံ ‘ကောဋ္ဌကေ ဥဒက’န္တိ သညာယ အာရောစေသိ’’န္တိ ဥဇ္ဈာယန္တော ဃဋံ အာဒါယ တိတ္ထံ အဂမာသိ. ဣတရောပိ ပိဋ္ဌိကောဋ္ဌကတော ဥဒကံ အာဟရိတွာ ကောဋ္ဌကေ ဌပေသိ.

据说，长老依止王舍城(rājagaha)住在毕巴离洞窟(pippaliguhā)时，有两位同住弟子服侍他。他们之中，一位恭敬地履行义务，另一位则将前者所做之事，显示为自己所做。当他知道洗脸水和齿木已备好时，便说：“尊者，我已备好洗脸水和齿木，请您洗脸。”洗脚、沐浴等时候，他也如此说。另一位弟子心想：“此人总是将我所做之事，当作是他自己做的来显示。好吧，我将对他做应做之事。”于是，等那位比丘吃完饭睡着时，他烧好沐浴用水，装在一个罐子里，放在浴室后面；但在烧水的锅里只留下少量水，让它冒着热气。傍晚时分，另一位比丘醒来，看见热气冒出，心想：“水肯定已烧好放在浴室里了。”他急忙去顶礼长老说：“尊者，水已备在浴室，请您沐浴。”说完便与长老一同进入浴室。长老没有看到水，便问：“贤友(āvuso)，水在哪里？”那个年轻比丘去到火房，把水勺伸进锅里，发现是空的，便抱怨道：“看那恶人做的好事！把空锅放在炉子上，人跑到哪里去了？我以为浴室里有水才来禀告的！”他一边抱怨，一边拿起水罐去到水边。这时，另一位弟子从浴室后面把水拿出来，放在了浴室里。

ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဒဟရော ‘ဥဒကံ မေ တာပေတွာ ကောဋ္ဌကေ ဌပိတံ, ဧထ, ဘန္တေ, နှာယထာ’တိ ဝတွာ ဣဒါနိ ဥဇ္ဈာယန္တော ဃဋံ အာဒါယ တိတ္ထံ ဂစ္ဆတိ, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ ဧသ ဒဟရော ဣမိနာ ကတံ ဝတ္တံ အတ္တနာဝ ကတံ ဝိယ ပကာသေတီ’’တိ ဉတွာ သာယံ အာဂန္တွာ နိသိန္နဿ ဩဝါဒမဒါသိ, ‘‘အာဝုသော, ဘိက္ခုနာ နာမ ‘အတ္တနာ ကတမေဝ ကတ’န္တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ, နော အကတံ, တွံ ဣဒါနေဝ ‘ကောဋ္ဌကေ ဥဒကံ ဌပိတံ, နှာယထ, ဘန္တေ’တိ ဝတွာ မယိ ပဝိသိတွာ ဌိတေ ဃဋံ [Pg.294] အာဒါယ ဥဇ္ဈာယန္တော ဂစ္ဆသိ, ပဗ္ဗဇိတဿ နာမ ဧဝံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော ‘‘ပဿထ ထေရဿ ကမ္မံ, ဥဒကမတ္တကံ နာမ နိဿာယ မံ ဧဝံ ဝဒေသီ’’တိ ကုဇ္ဈိတွာ ပုနဒိဝသေ ထေရေန သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍာယ န ပါဝိသိ. ထေရော ဣတရေန သဒ္ဓိံ ဧကံ ပဒေသံ အဂမာသိ. သော တသ္မိံ ဂတေ ထေရဿ ဥပဋ္ဌာကကုလံ ဂန္တွာ ‘‘ထေရော ကဟံ, ဘန္တေ’’တိ ပုဋ္ဌော ‘‘ထေရဿ အဖာသုကံ ဇာတံ, ဝိဟာရေယေဝ နိသိန္နော’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘ဧဝရူပံ ကိရ နာမ အာဟာရံ ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တေ တေန ဝုတ္တနိယာမေနေဝ သမ္ပာဒေတွာ အဒံသု. သော အန္တရာမဂ္ဂေဝ တံ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝိဟာရံ ဂတော. ထေရောပိ ဂတဋ္ဌာနေ မဟန္တံ သုခုမဝတ္ထံ လဘိတွာ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ဂတဒဟရဿ အဒါသိ. သော တံ ရဇိတွာ အတ္တနော နိဝါသနပါရုပနံ အကာသိ.

长老心想：“这年轻比丘先前说‘尊者，我已为您烧好热水，放在浴室中了，请您来沐浴’，现在却一边抱怨，一边拿着水罐去水边，这是怎么回事呢？”他仔细思量后明白了：“这么久以来，这年轻比丘都将另一位比丘所做的侍奉，宣扬得好像是自己做的一样。”傍晚回来后，长老对那坐着的弟子教诫道：“贤友，身为比丘，自己做的才该说做了，没做的就不该说。你刚才说‘水已放在浴室，请尊者沐浴’，可我进去后，你却拿着水罐抱怨着走了。出家人的行为，不应如此。”那弟子听后生气地想：“看这长老做的事！仅为了一点水就这样说我。”第二天，他便没有和长老一起去托钵。长老与另一位比丘去了一个地方。长老走后，这弟子去了长老的护法居家。家人问道：“尊者，长老在哪里？”他答：“长老身体不适，正在精舍里歇息。”“那应供养些什么好呢？”“据说应供养这样的食物。”他们便按他所说的方式准备好供养了。他在半路上就把食物吃了，然后回到精舍。长老也在他去的地方得到一块上等的细布，送给了与他同去的那位年轻比丘。那位比丘将布染色后，做成了自己所穿的下衣和上衣。

ထေရော ပုနဒိဝသေ တံ ဥပဋ္ဌာကကုလံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘန္တေ, ‘တုမှာကံ ကိရ အဖာသုကံ ဇာတ’န္တိ အမှေဟိ ဒဟရေန ဝုတ္တနိယာမေနေဝ ပဋိယာဒေတွာ အာဟာရော ပေသိတော, ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဝေါ ဖာသုကံ ဇာတ’’န္တိ ဝုတ္တေ တုဏှီ အဟောသိ. ဝိဟာရံ ပန ဂန္တွာ တံ ဒဟရံ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နံ ဧဝမာဟ – ‘‘အာဝုသော, တယာ ကိရ ဟိယျော, ဣဒံ နာမ ကတံ, ဣဒံ ပဗ္ဗဇိတာနံ န အနုစ္ဆဝိကံ, ဝိညတ္တိံ ကတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော ကုဇ္ဈိတွာ ထေရေ အာဃာတံ ဗန္ဓိတွာ ‘‘ပုရိမဒိဝသေ ဥဒကမတ္တံ နိဿာယ မံ မုသာဝါဒိံ ကတွာ အဇ္ဇ အတ္တနော ဥပဋ္ဌာကကုလေ ဘတ္တမုဋ္ဌိယာ ဘုတ္တကာရဏာ မံ ‘ဝိညတ္တိံ ကတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’တိ ဝဒတိ, ဝတ္ထမ္ပိ တေန အတ္တနော ဥပဋ္ဌာကဿေဝ ဒိန္နံ, အဟော ထေရဿ ဘာရိယံ ကမ္မံ, ဇာနိဿာမိဿ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တက’’န္တိ ပုနဒိဝသေ ထေရေ ဂါမံ ပဝိသန္တေ သယံ ဝိဟာရေ ဩဟီယိတွာ ဒဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ပရိဘောဂဘာဇနာနိ ဘိန္ဒိတွာ ထေရဿ ပဏ္ဏသာလာယ အဂ္ဂိံ ဒတွာ ယံ န ဈာယတိ, တံ မုဂ္ဂရေန ပဟရန္တော ဘိန္ဒိတွာ နိက္ခမိတွာ ပလာတော. သော ကာလံ ကတွာ အဝီစိမဟာနိရယေ နိဗ္ဗတ္တိ.

长老于次日前往那户侍者家，当家人说：“尊者，我们听说‘您身体不适’，便按照那位年轻比丘所说的方式准备了食物送去。您食用后身体好些了吗？”长老默然不语。回到寺院后，长老对那前来顶礼后坐下的年轻比丘说道：“贤友，听说你昨天做了这等事，这对于出家人是不适宜的，通过索求而食是不应的。”那年轻比丘听后生气，对长老心怀怨恨，心想：“前一日仅因些许水的事，他就说我妄语；今日又因在他自己的侍者家吃了一口饭的缘故，就对我说‘通过索求而食是不应的’。就连那件衣料，他也只给了他自己的侍者。啊！长老的所作所为真是过分，我定要让他知道该怎么做！”次日，趁长老进村时，他自己留在寺中，拿起棍子打碎了生活用具，又放火烧了长老的茅屋，凡是没烧着的，就用锤子击打粉碎，然后逃离。他命终后，投生于无间大地狱(Avīcimahāniraya)。

မဟာဇနော ကထံ သမုဋ္ဌာပေသိ – ‘‘ထေရဿ ကိရ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဩဝါဒမတ္တံ အသဟန္တော ကုဇ္ဈိတွာ ပဏ္ဏသာလံ ဈာပေတွာ ပလာတော’’တိ. အထေကော ဘိက္ခု အပရဘာဂေ ရာဇဂဟာ နိက္ခမိတွာ သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမော ဇေတဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ သတ္ထာရာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ‘‘ကုတော အာဂတောသီ’’တိ ပုဋ္ဌော ‘‘ရာဇဂဟတော, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ‘‘မမ ပုတ္တဿ မဟာကဿပဿ ခမနီယ’’န္တိ? ‘‘ခမနီယံ, ဘန္တေ, ဧကော ပန သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဩဝါဒမတ္တေန [Pg.295] ကုဇ္ဈိတွာ ပဏ္ဏသာလံ ဈာပေတွာ ပလာတော’’တိ. သတ္ထာ ‘‘န သော ဣဒါနေဝ ဩဝါဒံ သုတွာ ကုဇ္ဈတိ, ပုဗ္ဗေပိ ကုဇ္ဈိယေဝ. န ဣဒါနေဝ ကုဋိံ ဒူသေတိ, ပုဗ္ဗေပိ ဒူသေသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

众人中生起了这样的议论：“听说长老的一位同住弟子，因无法忍受一点训诫而生气，烧了叶茅屋后逃走了。”后来，一位比丘从王舍城出来，想见世尊，便前往祇陀林。他顶礼世尊后，世尊与他寒暄，问道：“你从哪里来？”他回答：“世尊，从王舍城来。”“我的儿子大迦叶还好吗？”“还好，世尊。但有一位同住弟子仅因一点训诫就生气，烧了叶茅屋后逃走了。”世尊说：“他不是现在才听了训诫就生气，以前也是如此；他不是现在才毁坏孤邸，以前也曾毁坏过。”说完，世尊便讲述了过去的事——

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဟိမဝန္တပဒေသေ ဧကော သိင်္ဂိလသကုဏော ကုလာဝကံ ကတွာ ဝသိ. အထေကဒိဝသံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ဧကော မက္ကဋော သီတေန ကမ္ပမာနော တံ ပဒေသံ အဂမာသိ. သိင်္ဂိလော တံ ဒိသွာ ဂါထမာဟ –

过去，在波罗奈（Bārāṇasī），当梵授王正在统治时，雪山地方有一只辛吉拉鸟（siṅgilasakuṇa）筑巢而居。有一天，天降大雨时，一只猴子因寒冷而颤抖着来到那个地方。那只辛吉拉鸟看见它，便说了此偈：

‘‘မနုဿဿေဝ တေ သီသံ, ဟတ္ထပါဒါ စ ဝါနရ;

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, အဂါရံ တေ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၈၁);

“猴子啊，你的头与手足都像人；那么是何原因，你竟没有家呢？”

မက္ကဋော ‘‘ကိဉ္စာပိ မေ ဟတ္ထပါဒါ အတ္ထိ, ယာယ ပန ပညာယ ဝိစာရေတွာ အဂါရံ ကရေယျံ, သာ မေ ပညာ နတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ တမတ္ထံ ဝိညာပေတုကာမော ဣမံ ဂါထမာဟ –

猴子心想：“虽然我有手有脚，却没有那种能用来思考并建造房屋的智慧。”为了说明这个意思，它便说了这首偈：

‘‘မနုဿဿေဝ မေ သီသံ, ဟတ္ထပါဒါ စ သိင်္ဂိလ;

ယာဟု သေဋ္ဌာ မနုဿေသု, သာ မေ ပညာ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၈၂);

“辛吉拉鸟啊，我的头与手足都像人一样；但那在人类中最为殊胜的智慧，我却没有。”

အထ နံ ‘‘ဧဝရူပဿ တဝ ကထံ ဃရာဝါသော ဣဇ္ဈိဿတီ’’တိ ဂရဟန္တော သိင်္ဂိလော ဣမံ ဂါထာဒွယမာဟ –

于是，辛吉拉鸟责备它说：“像你这样，如何能过好在家生活呢？”然后说了这两首偈：

‘‘အနဝဋ္ဌိတစိတ္တဿ, လဟုစိတ္တဿ ဒုဗ္ဘိနော;

နိစ္စံ အဒ္ဓုဝသီလဿ, သုခဘာဝေါ န ဝိဇ္ဇတိ.

“心意不坚、意志轻浮、背信弃义、德行不固的人，是不会有幸福的。

‘‘သော ကရဿု အာနုဘာဝံ, ဝီတိဝတ္တဿု သီလိယံ;

သီတဝါတပရိတ္တာဏံ, ကရဿု ကုဋဝံ ကပီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၈၃-၈၄);

“所以，猴子啊，你要拿出本事，改掉劣习，建造一个能抵御寒风的孤邸。”

မက္ကဋော ‘‘အယံ မံ အနဝဋ္ဌိတစိတ္တံ လဟုစိတ္တံ မိတ္တဒုဗ္ဘိံ အဒ္ဓုဝသီလံ ကရောတိ, ဣဒါနိဿ မိတ္တဒုဗ္ဘိဘာဝံ ဒဿေဿာမီ’’တိ ကုလာဝကံ ဝိဒ္ဓံသေတွာ ဝိပ္ပကိရိ. သကုဏော တသ္မိံ ကုလာဝကံ ဂဏှန္တေ ဧဝ ဧကေန ပဿေန နိက္ခမိတွာ ပလာယိ.

猴子想：“这只鸟使我心志不坚、意志轻浮、背叛朋友、德行不固，现在我就让它见识一下何为背叛朋友！”于是它撕毁并弄散了鸟巢。就在猴子抓住鸟巢时，鸟儿从一侧出来逃走了。

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ မက္ကဋော ကုဋိဒူသကဘိက္ခု အဟောသိ, သိင်္ဂိလသကုဏော ကဿပေါ အဟောသီ’’တိ[Pg.296]. ဇာတကံ သမောဓာနေတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, န ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပိ သော ဩဝါဒက္ခဏေ ကုဇ္ဈိတွာ ကုဋိံ ဒူသေသိ, မမ ပုတ္တဿ ကဿပဿ ဧဝရူပေန ဗာလေန သဒ္ဓိံ ဝသနတော ဧကကဿေဝ နိဝါသော သေယျော’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊讲述此法后，连接本生故事道：“当时那只猴子就是这位毁坏孤邸的比丘，而那只辛吉拉鸟就是迦叶。”连接本生故事后，世尊说：“比丘们，他不仅是现在，过去也在受到劝诫时生气而毁坏了鸟巢。对我的儿子迦叶来说，与这样的愚人同住，还不如独自一人居住为好。”说完，他便说了这首偈：

၆၁.

61.

‘‘စရဉ္စေ နာဓိဂစ္ဆေယျ, သေယျံ သဒိသမတ္တနော;

ဧကစရိယံ ဒဠှံ ကယိရာ, နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ’’တိ.

若行者未得，胜我等我者； 宁坚决独行，不与愚人交。

တတ္ထ စရန္တိ ဣရိယာပထစာရံ အဂ္ဂဟေတွာ မနသာစာရော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကလျာဏမိတ္တံ ပရိယေသန္တောတိ အတ္ထော. သေယျံ သဒိသမတ္တနောတိ အတ္တနော သီလသမာဓိပညာဂုဏေဟိ အဓိကတရံ ဝါ သဒိသံ ဝါ န လဘေယျ စေ. ဧကစရိယန္တိ ဧတေသု ဟိ သေယျံ လဘမာနော သီလာဒီဟိ ဝဍ္ဎတိ, သဒိသံ လဘမာနော န ပရိဟာယတိ, ဟီနေန ပန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဝသန္တော ဧကတော သံဘောဂပရိဘောဂံ ကရောန္တော သီလာဒီဟိ ပရိဟာယတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော န သေဝိတဗ္ဗော န ဘဇိတဗ္ဗော န ပယိရုပါသိတဗ္ဗော အညတြ အနုဒ္ဒယာ အညတြ အနုကမ္ပာ’’တိ (ပု. ပ. ၁၂၁; အ. နိ. ၃.၂၆). တသ္မာ သစေ ကာရုညံ ပဋိစ္စ ‘‘အယံ မံ နိဿာယ သီလာဒီဟိ ဝဍ္ဎိဿတီ’’တိ တမှာ ပုဂ္ဂလာ ကိဉ္စိ အပစ္စာသီသန္တော တံ သင်္ဂဏှိတုံ သက္ကောတိ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ သက္ကောတိ, ဧကစရိယံ ဒဠှံ ကယိရာ ဧကီဘာဝမေဝ ထိရံ ကတွာ သဗ္ဗဣရိယာပထေသု ဧကကောဝ ဝိဟရေယျ. ကိံ ကာရဏာ? နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာတိ သဟာယတာ နာမ စူဠသီလံ မဇ္ဈိမသီလံ မဟာသီလံ ဒသ ကထာဝတ္ထူနိ တေရသ ဓုတင်္ဂဂုဏာ ဝိပဿနာဂုဏာ စတ္တာရော မဂ္ဂါ စတ္တာရိ ဖလာနိ တိဿော ဝိဇ္ဇာ ဆ အဘိညာ. အယံ သဟာယတာဂုဏော ဗာလံ နိဿာယ နတ္ထီတိ.

于此，“行”(caranti)不应理解为威仪之行，当知是心行，其义为寻求善知识。“胜于己者、与己相等者”(seyyaṃ sadisamattano)是指，若找不到在戒、定、慧等功德上比自己更殊胜或与自己相等的人。“独行”(ekacariyam)是说，在这些人中，若能找到胜于己者，则戒等功德得以增长；若找到与己相等者，则不退失；但若与不如己者一同居住、交往，则戒等功德就会退失。因此说：“对此等人(puggala)，不应亲近，不应结交，不应侍奉，除非是出于怜悯，除非是出于同情。”所以，若能出于悲悯而想：“此人依靠我，戒等功德将会增长”，并且不期望从那人处得到任何回报而摄受他，这是善的。如果不能，则应坚定独行，确立独住，于一切威仪中独自而住。是何原因？因为“于愚人中无友谊”(natthi bāle sahāyatā)。所谓的“友谊”(sahāyatā)，是指小戒、中戒、大戒、十论事、十三头陀支功德、观(vipassanā)功德、四道、四果、三明、六神通。依靠愚人，则无此友谊功德。

ဒေသနာဝသာနေ အာဂန္တုကော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု, ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

说法结束时，那位来访的比丘证得了须陀洹果，其他许多人也证得了须陀洹果等果位。这次说法对大众饶有利益。

မဟာကဿပတ္ထေရသဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္ထု ဒုတိယံ.

大迦叶长老同住弟子的故事第二则。

၃. အာနန္ဒသေဋ္ဌိဝတ္ထု

3. 阿难陀长者的故事

ပုတ္တာ [Pg.297] မတ္ထီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တော အာနန္ဒသေဋ္ဌိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在舍卫城(Sāvatthī)时，缘于阿难陀长者，说了这篇以“我有诸子”(Puttā matthi)为开头的法说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ အာနန္ဒသေဋ္ဌိ နာမ စတ္တာလီသကောဋိဝိဘဝေါ မဟာမစ္ဆရီ အဟောသိ. သော အနွဍ္ဎမာသံ ဉာတကေ သန္နိပါတေတွာ ပုတ္တံ မူလသိရိံ နာမ တီသု ဝေလာသု ဧဝံ ဩဝဒတိ – ‘‘ဣဒံ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ ‘ဗဟူ’’’တိ မာ သညံ ကရိ, ဝိဇ္ဇမာနံ ဓနံ န ဒါတဗ္ဗံ, နဝံ ဓနံ ဥပ္ပာဒေတဗ္ဗံ. ဧကေကမ္ပိ ဟိ ကဟာပဏံ ဝယံ ကရောန္တဿ ပန ခီယတေဝ. တသ္မာ –

据说在舍卫城(Sāvatthī)，有位名叫阿难的长者(Ānandaseṭṭhi)，拥有四十俱胝的财富，却极为吝啬。他每半个月召集亲族，一日三次地如此教诫他名为根本室利(Mūlasiri)的儿子：“不要以为这四十俱胝的财富‘很多’，现有的财富不应布施，新的财富应当创造。因为即使只花费一枚钱币，财富也终会耗尽。因此——”

‘‘အဉ္ဇနာနံ ခယံ ဒိသွာ, ဥပစိကာနဉ္စ အာစယံ;

မဓူနဉ္စ သမာဟာရံ, ပဏ္ဍိတော ဃရမာဝသေ’’တိ.

“见眼药之耗尽，见白蚁之堆积，见蜂蜜之采集，智者当居家营生。”

သော အပရေန သမယေန အတ္တနော ပဉ္စ မဟာနိဓိယော ပုတ္တဿ အနာစိက္ခိတွာ ဓနနိဿိတော မစ္ဆေရမလမလိနော ကာလံ ကတွာ တဿေဝ နဂရဿ ဧကသ္မိံ ဒွါရဂါမကေ စဏ္ဍာလာနံ ကုလသဟဿံ ပဋိဝသတိ. တတ္ထေကိဿာ စဏ္ဍာလိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. ရာဇာ တဿ ကာလကိရိယံ သုတွာ ပုတ္တမဿ မူလသိရိံ ပက္ကောသာပေတွာ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. တမ္ပိ စဏ္ဍာလကုလသဟဿံ ဧကတောဝ ဘတိယာ ကမ္မံ ကတွာ ဇီဝမာနံ တဿ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏတော ပဋ္ဌာယ နေဝ ဘတိံ လဘတိ, န ယာပနမတ္တတော ပရံ ဘတ္တပိဏ္ဍမ္ပိ. တေ ‘‘မယံ ဧတရဟိ ကမ္မံ ကရောန္တာပိ ပိဏ္ဍဘတ္တမ္ပိ န လဘာမ, အမှာကံ အန္တရေ ကာဠကဏ္ဏိယာ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ ဟုတွာ ယာဝ တဿ မာတာပိတရော ဝိသုံ ဟောန္တိ, တာဝ ဝိဘဇိတွာ ‘‘ဣမသ္မိံ ကုလေ ကာဠကဏ္ဏီ ဥပ္ပန္နာ’’တိ တဿ မာတရံ နီဟရိံသု.

后来，他因为执着财富，被吝啬的污垢所染，临终时没有将自己的五大宝藏告知儿子，命终之后投生在该城的一个城门村。那里住着一千户旃陀罗(caṇḍāla)家庭，他就在一位旃陀罗女子的腹中结生。国王听闻他去世，便召来其子根本室利，任命他为长者。而那一千户靠共同做工维生的旃陀罗家庭，自从他结生之后，就再也得不到工钱，甚至连勉强糊口的食物也得不到。他们想：“我们现在做工却连饭都吃不饱，我们当中一定有不祥者(kāḷakaṇṇī)。”于是他们分成两派，不断分化，直到把他的父母也分开了，然后以“这个家庭出了不祥者”为由，将他的母亲驱逐了出去。

သာပိ ယာဝဿာ သော ကုစ္ဆိဂတော, တာဝ ယာပနမတ္တမ္ပိ ကိစ္ဆေန လဘိတွာ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. တဿ ဟတ္ထာ စ ပါဒါ စ အက္ခီနိ စ ကဏ္ဏာ စ နာသာ စ မုခဉ္စ ယထာဌာနေ န အဟေသုံ. သော ဧဝရူပေန အင်္ဂဝေကလ္လေန သမန္နာဂတော ပံသုပိသာစကော ဝိယ အတိဝိရူပေါ အဟောသိ. ဧဝံ သန္တေပိ တံ မာတာ န ပရိစ္စဇိ. ကုစ္ဆိယံ ဝသိတပုတ္တသ္မိဉှိ သိနေဟော ဗလဝါ ဟောတိ. သာ တံ ကိစ္ဆေန ပေါသယမာနာ တံ အာဒါယ ဂတဒိဝသေ ကိဉ္စိ အလဘိတွာ ဂေဟေ ကတွာ သယမေဝ ဂတဒိဝသေ ဘတိံ လဘတိ. အထ နံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဇီဝိတုံ သမတ္ထကာလေ သာ ကပါလကံ ဟတ္ထေ ဌပေတွာ, ‘‘တာတ[Pg.298], မယံ တံ နိဿာယ မဟာဒုက္ခံ ပတ္တာ, ဣဒါနိ န သက္ကောမိ တံ ပေါသေတုံ, ဣမသ္မိံ နဂရေ ကပဏဒ္ဓိကာဒီနံ ပဋိယတ္တဘတ္တာနိ အတ္ထိ, တတ္ထ ဘိက္ခာယ စရိတွာ ဇီဝါဟီ’’တိ တံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော ဃရပဋိပါဋိယာ စရန္တော အာနန္ဒသေဋ္ဌိကာလေ နိဝုတ္တဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဇာတိဿရော ဟုတွာ အတ္တနော ဂေဟံ ပါဝိသိ. တီသု ပန ဒွါရကောဋ္ဌကေသု န ကောစိ သလ္လက္ခေသိ. စတုတ္ထေ ဒွါရကောဋ္ဌကေ မူလသိရိသေဋ္ဌိနော ပုတ္တကာ ဒိသွာ ဥဗ္ဗိဂ္ဂဟဒယာ ပရောဒိံသု. အထ နံ သေဋ္ဌိပုရိသာ ‘‘နိက္ခမ ကာဠကဏ္ဏီ’’တိ ပေါထေတွာ နီဟရိတွာ သင်္ကာရဋ္ဌာနေ ခိပိံသု. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရေန ပစ္ဆာသမဏေန ပိဏ္ဍာယ စရန္တော တံ ဌာနံ ပတ္တော ထေရံ ဩလောကေတွာ တေန ပုဋ္ဌော တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိ. ထေရော မူလသိရိံ ပက္ကောသာပေသိ. အထ မဟာဇနကာယော သန္နိပတိ. သတ္ထာ မူလသိရိံ အာမန္တေတွာ ‘‘ဇာနာသိ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘န ဇာနာမီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ပိတာ တေ အာနန္ဒသေဋ္ဌီ’’တိ ဝတွာ အသဒ္ဒဟန္တံ ‘‘အာနန္ဒသေဋ္ဌိ ပုတ္တဿ တေ ပဉ္စ မဟာနိဓိယော အာစိက္ခာဟီ’’တိ အာစိက္ခာပေတွာ သဒ္ဒဟာပေသိ. သော သတ္ထာရံ သရဏံ အဂမာသိ. တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

当那孩子还在她腹中时，她就历尽艰辛才勉强维生，然后生下了儿子。他的手、脚、眼、耳、鼻和嘴都没有长在正确的位置上。他天生肢体残缺，像个粪堆鬼一样，极其丑陋。即便如此，他的母亲也没有抛弃他，因为对腹中曾住过的儿子的爱是强烈的。她艰难地抚养着他。带着他出去的日子里，她什么也得不到；把他留在家里自己出去的日子里，她能得到工钱。等到他能够自己乞食为生时，她把一个破碗放在他手上，说：“孩子，我们因为你而遭受了巨大的痛苦，现在我无法再养活你了。在这座城里有为穷人、旅人等准备的食物，你去那里乞讨维生吧。”然后就让他走了。他挨家挨户地乞讨，来到了他前世作为阿难(Ānanda)长者时住过的地方，回忆起前世，便走进了自己的家。在前三道门廊，没有人认出他。在第四道门廊，根本财(Mūlasiri)长者的儿子们看到他，吓得惊慌大哭。于是长者的仆人们对他喊道：“滚出去，你这不祥者(kāḷakaṇṇī)！”，然后将他殴打，拖拽出去，扔到了垃圾堆上。世尊与作为随行沙门的阿难长老一同乞食，来到那个地方。世尊看着长老，在长老的询问下，便说明了事情的经过。长老叫人把根本财叫来。于是，一大群人聚集起来。世尊对根本财说：“你认识这个人吗？”他回答说：“不认识。”世尊说：“他是你的父亲阿难长者。”当根本财不信时，世尊就让那个曾是阿难长者的孩子指出为儿子所藏的五个大宝藏，这才使根本财相信。于是他皈依了世尊。世尊为他说法时，诵出此偈：

၆၂.

62.

‘‘ပုတ္တာ မတ္ထိ ဓနမ္မတ္ထိ, ဣတိ ဗာလော ဝိဟညတိ;

အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နတ္ထိ, ကုတော ပုတ္တာ ကုတော ဓန’’န္တိ.

我有子与财，愚人因此苦； 我尚不属我，何况子与财？

တဿတ္ထော – ပုတ္တာ မေ အတ္ထိ, ဓနံ မေ အတ္ထိ, ဣတိ ဗာလော ပုတ္တတဏှာယ စေဝ ဓနတဏှာယ စ ဟညတိ ဝိဟညတိ ဒုက္ခယတိ, ‘‘ပုတ္တာ မေ နဿိံသူ’’တိ ဝိဟညတိ, ‘‘နဿန္တီ’’တိ ဝိဟညတိ, ‘‘နဿိဿန္တီ’’တိ ဝိဟညတိ. ဓနေပိ ဧသေဝ နယော. ဣတိ ဆဟာကာရေဟိ ဝိဟညတိ. ‘‘ပုတ္တေ ပေါသေဿာမီ’’တိ ရတ္တိဉ္စ ဒိဝါ စ ထလဇလပထာဒီသု နာနပ္ပကာရတော ဝါယမန္တောပိ ဝိဟညတိ, ‘‘ဓနံ ဥပ္ပာဒေဿာမီ’’တိ ကသိဝါဏိဇ္ဇာဒီနိ ကရောန္တောပိ ဝိဟညတေဝ. ဧဝံ ဝိဟညဿ စ အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နတ္ထိ တေန ဝိဃာတေန ဒုက္ခိတံ အတ္တာနံ သုခိတံ ကာတုံ အသက္ကောန္တဿ ပဝတ္တိယမ္ပိဿ အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နတ္ထိ, မရဏမဉ္စေ နိပန္နဿ မာရဏန္တိကာဟိ ဝေဒနာဟိ အဂ္ဂိဇာလာဟိ ဝိယ ပရိဍယှမာနဿ ဆိဇ္ဇမာနေသု သန္ဓိဗန္ဓနေသု, ဘိဇ္ဇမာနေသု အဋ္ဌိသံဃာဋေသု နိမီလေတွာ ပရလောကံ ဥမ္မီလေတွာ ဣဓလောကံ ပဿန္တဿာပိ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ဒွိက္ခတ္တုံ နှာပေတွာ တိက္ခတ္တုံ ဘောဇေတွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ အလင်္ကရိတွာ ယာဝဇီဝံ ပေါသိတောပိ သဟာယဘာဝေန [Pg.299] ဒုက္ခပရိတ္တာဏံ ကာတုံ အသမတ္ထတာယ အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နတ္ထိ. ကုတော ပုတ္တာ ကုတော ဓနံ ပုတ္တာ ဝါ ဓနံ ဝါ တသ္မိံ သမယေ ကိမေဝ ကရိဿန္တိ, အာနန္ဒသေဋ္ဌိနောပိ ကဿစိ ကိဉ္စိ အဒတွာ ပုတ္တဿတ္ထာယ ဓနံ သဏ္ဌပေတွာ ပုဗ္ဗေ ဝါ မရဏမဉ္စေ နိပန္နဿ, ဣဒါနိ ဝါ ဣမံ ဒုက္ခံ ပတ္တဿ ကုတော ပုတ္တာ ကုတော ဓနံ. ပုတ္တာ ဝါ ဓနံ ဝါ တသ္မိံ သမယေ ကိံ ဒုက္ခံ ဟရိံသု, ကိံ ဝါ သုခံ ဥပ္ပာဒယိံသူတိ.

其义为：“我有子女，我有财富”，愚人因此对子女的贪爱和对财富的贪爱而受伤害、苦恼、痛苦。他因“我的子女们已灭亡”而苦恼，因“他们正在灭亡”而苦恼，因“他们将要灭亡”而苦恼。对于财富也是如此。如此，他以六种方式苦恼。他因“我要养育子女”而日夜在陆路、水路等处以各种方式努力时也感到苦恼；因“我要创造财富”而从事农耕、贸易等活动时也同样感到苦恼。对于如此苦恼之人，自己都无法作为自己的依怙，因为他无法使被那苦恼所折磨的自己得到安乐。即使在今生，自己也无法作为自己的依怙。当一个人躺在临终床上，被临终的剧痛如火焰般燃烧，关节断裂，骨架粉碎，对来世闭上眼，对今生睁开眼时，即使这个身体曾被终生养育——每日沐浴两次，进食三餐，以香、花环等装饰——也因无法作为助伴来防护痛苦，所以自己都无法作为自己的依怙。子女何以为依怙？财富何以为依怙？在那个时候，子女或财富又能做什么呢？阿难长者也是如此，他不曾施与任何人任何物，只为儿子的利益积蓄财富，但无论是在他从前临终卧床时，还是在此刻遭受这等痛苦时，子女何以为依怙？财富何以为依怙？在那个时候，子女或财富带走了什么痛苦，又生起了什么安乐呢？

ဒေသနာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ. ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

开示结束时，八万四千众生通达了法。这次开示对大众是有益的。

အာနန္ဒသေဋ္ဌိဝတ္ထု တတိယံ.

阿难长者的故事，第三则。

၄. ဂဏ္ဌိဘေဒကစောရဝတ္ထု

4. 解结贼的故事

ယော ဗာလောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဂဏ္ဌိဘေဒကစောရေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在祇陀林时，针对诸位解结贼，说了这则以“愚者若”开头的法教。

တေ ကိရ ဒွေ သဟာယကာ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တေန မဟာဇနေန သဒ္ဓိံ ဇေတဝနံ ဂန္တွာ ဧကော ဓမ္မကထံ အဿောသိ, ဧကော အတ္တနော ဂယှူပဂံ ဩလောကေသိ. တေသု ဧကော ဓမ္မံ သုဏမာနော သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ, ဣတရော ဧကဿ ဒုဿန္တေ ဗဒ္ဓံ ပဉ္စမာသကမတ္တံ လဘိ. တဿ တံ ဂေဟေ ပါကဘတ္တံ ဇာတံ, ဣတရဿ ဂေဟေ န ပစ္စတိ. အထ နံ သဟာယကစောရော အတ္တနော ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ ဥပ္ပဏ္ဍယမာနော ‘‘တွံ အတိပဏ္ဍိတတာယ အတ္တနော ဂေဟေ ပါကဘတ္တမူလမ္ပိ န နိပ္ဖာဒေသီ’’တိ အာဟ. ဣတရော ပန ‘‘ဗာလဘာဝေနေဝ ဝတာယံ အတ္တနော ပဏ္ဍိတဘာဝံ မညတီ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ သတ္ထု အာရောစေတုံ ဉာတီဟိ သဒ္ဓိံ ဇေတဝနံ ဂန္တွာ အာရောစေသိ. သတ္ထာ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说有两位同伴，为了听法而与众人一同前往祇陀林(Jetavana)。其中一人听闻法谈，另一人则观望可拿取之物。他们之中，听法的那位证得了入流果(sotāpattiphala)，另一位则得到某人衣角上绑着的五个摩沙迦(māsaka)。这笔钱成了他家一顿饭的费用，而另一位听法者的家里则没有开伙。于是，他的盗贼同伴与自己的妻子一同嘲笑他说：“你因为太聪明了，所以在自己家里连一顿饭钱都挣不到！”但另一人想：“此人实因愚痴，才自认为是智者！”为了将此事禀告导师，他便与亲戚们一同前往祇陀林报告。导师为他说法时，说了这首偈颂：

၆၃.

63.

‘‘ယော ဗာလော မညတိ ဗာလျံ, ပဏ္ဍိတော ဝါပိ တေန သော;

ဗာလော စ ပဏ္ဍိတမာနီ, သ ဝေ ‘ဗာလော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

愚人自知愚，凭此亦为智； 愚人自谓智，实乃真愚夫。

တတ္ထ ယော ဗာလောတိ ယော အန္ဓဗာလော အပဏ္ဍိတော သမာနော ‘‘ဗာလော အဟ’’န္တိ အတ္တနော ဗာလျံ ဗာလဘာဝံ မညတိ ဇာနာတိ. တေန သောတိ [Pg.300] တေန ကာရဏေန သော ပုဂ္ဂလော ပဏ္ဍိတော ဝါပိ ဟောတိ ပဏ္ဍိတသဒိသော ဝါ. သော ဟိ ‘‘ဗာလော အဟ’’န္တိ ဇာနမာနော အညံ ပဏ္ဍိတံ ဥပသင်္ကမန္တော ပယိရုပါသန္တော တေန ပဏ္ဍိတဘာဝတ္ထာယ ဩဝဒိယမာနော အနုသာသိယမာနော တံ ဩဝါဒံ ဂဏှိတွာ ပဏ္ဍိတော ဝါ ဟောတိ ပဏ္ဍိတတရော ဝါ. သ ဝေ ဗာလောတိ ယော စ ဗာလော သမာနော ‘‘ကော အညော မယာ သဒိသော ဗဟုဿုတော ဝါ ဓမ္မကထိကော ဝါ ဝိနယဓရော ဝါ ဓုတင်္ဂဓရော ဝါ အတ္ထီ’’တိ ဧဝံ ပဏ္ဍိတမာနီ ဟောတိ. သော အညံ ပဏ္ဍိတံ အနုပသင်္ကမန္တော အပယိရုပါသန္တော နေဝ ပရိယတ္တိံ ဥဂ္ဂဏှာတိ, န ပဋိပတ္တိံ ပူရေတိ, ဧကန္တဗာလဘာဝမေဝ ပါပုဏာတိ. သော ဂဏ္ဌိဘေဒကစောရော ဝိယ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သ ဝေ ‘ဗာလော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

此中，“愚者若自知其愚”，是指身为无明愚人、无有智慧，却能了知自己“我是愚人”的愚痴状态。“彼实为智者”，是说由于这个原因，该人亦可成为智者，或如智者一般。因为他了知“我是愚人”，便会去亲近、承事其他智者，为成就智慧而被教导、被训诫，在领受此教导后，他便成为智者，乃至更具智慧。而“愚者自谓智”，是指身为愚人，却自认是智者，心想：‘除了我，还有谁能像我一样博学多闻、善于说法、通达戒律或持守头陀行呢？’他不去亲近、承事其他智者，既不学习教理，也不圆满修行，最终只会陷入彻底的愚痴，就像那位解结贼一样。因此说“彼实谓愚者”。

ဒေသနာပရိယောသာနေ ဣတရဿ ဉာတကေဟိ သဒ္ဓိံ မဟာဇနော သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏီတိ.

说法结束时，那位听法贼的亲戚们与大众，都证得了入流果等果位。

ဂဏ္ဌိဘေဒကစောရဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

解结贼的故事，第四则。

၅. ဥဒါယိတ္ထေရဝတ္ထု

5. 优陀夷长老的故事

ယာဝဇီဝမ္ပိ စေ ဗာလောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဥဒါယိတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，就优陀夷长老之事，说了此以“愚者即使终身”为开头的法说。

သော ကိရ မဟာထေရေသု ပဋိက္ကန္တေသု ဓမ္မသဘံ ဂန္တွာ ဓမ္မာသနေ နိသီဒိ. အထ နံ ဧကဒိဝသံ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘အယံ ဗဟုဿုတော မဟာထေရော ဘဝိဿတီ’’တိ မညမာနာ ခန္ဓာဒိပဋိသံယုတ္တံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ကိဉ္စိ အဇာနမာနံ ‘‘ကော ဧသော, ဗုဒ္ဓေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကဝိဟာရေ ဝသမာနော ခန္ဓဓာတုအာယတနမတ္တမ္ပိ န ဇာနာတီ’’တိ ဂရဟိတွာ တံ ပဝတ္တိံ တထာဂတဿ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ တေသံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，当大长老们离开后，他前往法堂，坐在法座上。有一天，来访的比丘们看见他，心想：“这位想必是位博学的大长老。”于是向他请教关于蕴等相应的问题，却发现他一无所知，便斥责道：“这是什么人啊？与佛陀同住一寺，竟然连蕴、界、处都不知道！”他们将此事禀告了如来。世尊为他们说法时，说了这首偈颂：

၆၄.

64.

‘‘ယာဝဇီဝမ္ပိ စေ ဗာလော, ပဏ္ဍိတံ ပယိရုပါသတိ;

န သော ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ, ဒဗ္ဗီ သူပရသံ ယထာ’’တိ.

愚人虽毕生，亲近于智者； 彼不了知法，如勺尝汤味。

တဿတ္ထော – ဗာလော နာမေသ ယာဝဇီဝမ္ပိ ပဏ္ဍိတံ ဥပသင်္ကမန္တော ပယိရုပါသန္တော ‘‘ဣဒံ ဗုဒ္ဓဝစနံ, ဧတ္တကံ ဗုဒ္ဓဝစန’’န္တိ ဧဝံ ပရိယတ္တိဓမ္မံ ဝါ ‘‘အယံ [Pg.301] စာရော, အယံ ဝိဟာရော, အယံ အာစာရော, အယံ ဂေါစရော, ဣဒံ သာဝဇ္ဇံ, ဣဒံ အနဝဇ္ဇံ, ဣဒံ သေဝိတဗ္ဗံ, ဣဒံ န သေဝိတဗ္ဗံ, ဣဒံ ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗံ, ဣဒံ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဧဝံ ပဋိပတ္တိပဋိဝေဓဓမ္မံ ဝါ န ဇာနာတိ. ယထာ ကိံ? ဒဗ္ဗီ သူပရသံ ယထာတိ. ယထာ ဟိ ဒဗ္ဗီ ယာဝ ပရိက္ခယာ နာနပ္ပကာရာယ သူပဝိကတိယာ သမ္ပရိဝတ္တမာနာပိ ‘‘ဣဒံ လောဏိကံ, ဣဒံ အလောဏိကံ, ဣဒံ တိတ္တကံ, ဣဒံ ခါရိကံ, ဣဒံ ကဋုကံ, ဣဒံ အမ္ဗိလံ, ဣဒံ အနမ္ဗိလံ, ဣဒံ ကသာဝ’’န္တိ သူပရသံ န ဇာနာတိ, ဧဝမေဝ ဗာလော ယာဝဇီဝမ္ပိ ပဏ္ဍိတံ ပယိရုပါသမာနော ဝုတ္တပ္ပကာရံ ဓမ္မံ န ဇာနာတီတိ.

其义是：所谓愚者，即使终身亲近、侍奉智者，也不了解“这是佛语，佛语有如此功德”之类的教理之法，或者“这是行仪，这是安住，这是行为，这是行境，这是有过失的，这是无过失的，这是应行持的，这是不应行持的，这是应通达的，这是应作证的”之类的修行与证悟之法。这像什么呢？就像勺子不知汤味一样。好比勺子，即使一直在各种汤里搅动直到损坏，也不知道“这是咸的，这是淡的，这是苦的，这是碱味的，这是辛辣的，这是酸的，这是不酸的，这是涩的”这些汤的味道。同样地，愚人即使终身侍奉智者，也不了解上述的法。

ဒေသနာဝသာနေ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသူတိ.

说法结束时，来访的比丘们心从诸漏中解脱。

ဥဒါယိတ္ထေရဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

优陀夷长老的故事第五。

၆. တိံသမတ္တပါဝေယျကဘိက္ခုဝတ္ထု

6. 三十位帕维亚比丘的故事

မုဟုတ္တမပိ စေ ဝိညူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တိံသမတ္တေ ပါဝေယျကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，针对三十位帕维亚比丘，说了此以“智者纵须臾”为开头的法说。

တေသဉှိ ဘဂဝါ ဣတ္ထိံ ပရိယေသန္တာနံ ကပ္ပာသိကဝနသဏ္ဍေ ပဌမံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တဒါ တေ သဗ္ဗေဝ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝံ ပတွာ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဟုတွာ တေရသ ဓုတင်္ဂါနိ သမာဒါယ ဝတ္တမာနာ ပုနပိ ဒီဃဿ အဒ္ဓုနော အစ္စယေန သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အနမတဂ္ဂဓမ္မဒေသနံ သုတွာ တသ္မိံယေဝ အာသနေ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ဘိက္ခူ ‘‘အဟော ဝတိမေဟိ ဘိက္ခူဟိ ခိပ္ပမေဝ ဓမ္မော ဝိညာတော’’တိ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ. သတ္ထာ တံ သုတွာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပိ ဣမေ တိံသမတ္တာ သဟာယကာ ဓုတ္တာ ဟုတွာ တုဏ္ဍိလဇာတကေ (ဇာ. ၁.၆.၈၈ အာဒယော) မဟာတုဏ္ဍိလဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာပိ ခိပ္ပမေဝ ဓမ္မံ ဝိညာယ ပဉ္စ သီလာနိ သမာဒိယိံသု, တေ တေနေဝ ဥပနိဿယေန ဧတရဟိ နိသိန္နာသနေယေဝ အရဟတ္တံ ပတ္တာ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊为那些正在寻找一名女子的他们，在棉树林中首次说法。当时他们全都获得了“来，比丘”的身份，穿着神通所成的衣钵，受持十三种头陀支而住。经过漫长的时间后，他们再次来到导师面前，听闻了关于无始的说法，就在那个座位上证得了阿罗汉果。比丘们在法堂中生起这样的议论：“啊，这些比丘们多么迅速地了知法啊！”导师听到后说：“诸比丘，不只是现在，过去这三十位同伴也曾是浪子，在《敦地罗本生》（Tuṇḍilajātaka）中，他们听闻大敦地罗（Mahātuṇḍila）的说法后，也迅速地了知法，受持了五戒。正是由于那个近依止（upanissaya），他们现在才能在坐着的时候就证得阿罗汉果。”说完后，为说法而诵此偈：

၆၅.

65.

‘‘မုဟုတ္တမပိ စေ ဝိညူ, ပဏ္ဍိတံ ပယိရုပါသတိ;

ခိပ္ပံ ဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ, ဇိဝှာ သူပရသံ ယထာ’’တိ.

慧者虽须臾，承事于智者； 即速了知法，如舌尝汤味。

တဿတ္ထော [Pg.302] – ဝိညူ ပဏ္ဍိတပုရိသော မုဟုတ္တမပိ စေ အညံ ပဏ္ဍိတံ ပယိရုပါသတိ, သော တဿ သန္တိကေ ဥဂ္ဂဏှန္တော ပရိပုစ္ဆန္တော ခိပ္ပမေဝ ပရိယတ္တိဓမ္မံ ဝိဇာနာတိ. တတော ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ ပဋိပတ္တိယံ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော ယထာ နာမ အနုပဟတဇိဝှာပသာဒေါ ပုရိသော ရသဝိဇာနနတ္ထံ ဇိဝှဂ္ဂေ ဌပေတွာ ဧဝ လောဏိကာဒိဘေဒံ ရသံ ဝိဇာနာတိ, ဧဝံ ပဏ္ဍိတော ခိပ္ပမေဝ လောကုတ္တရဓမ္မမ္ပိ ဝိဇာနာတီတိ.

其义是：有智慧的贤者，即使只亲近另一位贤者片刻，通过在他座下学习和提问，也能迅速了知教法。之后请教业处，于修行中策励、精进，犹如舌根未受损之人，为辨别味道，仅将食物置于舌尖，便能了知咸等诸味。同样地，贤者也能迅速了知出世间法。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ ဘိက္ခူ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多比丘证得了阿罗汉果。

တိံသမတ္တပါဝေယျကဘိက္ခုဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

三十位帕维亚比丘的故事，第六。

၇. သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု

7. 善觉癞病者的故事

စရန္တိ ဗာလာ ဒုမ္မေဓာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု ဥဒါနေ (ဥဒါ. ၄၃) အာဂတမေဝ.

“愚人无慧者游荡……”——此法教是导师住在竹林时，就善觉癞病者而说。善觉癞病者的故事，已见于《自说经》。

တဒါ ဟိ သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိ ပရိသပရိယန္တေ နိသိန္နော ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ အတ္တနာ ပဋိလဒ္ဓဂုဏံ သတ္ထု အာရောစေတုကာမော ပရိသမဇ္ဈေ ဩဂါဟိတုံ အဝိသဟန္တော မဟာဇနဿ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တနကာလေ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ‘‘အယံ သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိ အတ္တနော သတ္ထု သာသနေ ပဋိလဒ္ဓဂုဏံ ပါကဋံ ကာတုကာမော’’တိ ဉတွာ ‘‘ဝီမံသိဿာမိ န’’န္တိ ဂန္တွာ အာကာသေ ဌိတောဝ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုပ္ပဗုဒ္ဓ, တွံ မနုဿဒလိဒ္ဒေါ မနုဿဝရာကော, အဟံ တေ အပရိယန္တံ ဓနံ ဒဿာမိ, ‘ဗုဒ္ဓေါ န ဗုဒ္ဓေါ, ဓမ္မော န ဓမ္မော, သံဃော န သံဃော, အလံ မေ ဗုဒ္ဓေန, အလံ မေ ဓမ္မေန, အလံ မေ သံဃေနာ’တိ ဝဒေဟီ’’တိ. အထ နံ သော အာဟ – ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ? ‘‘အဟံ သက္ကော’’တိ. အန္ဓဗာလ, အဟိရိက တွံ မယာ သဒ္ဓိံ ကထေတုံ န ယုတ္တရူပေါ, တွံ မံ ‘‘ဒုဂ္ဂတော ဒလိဒ္ဒေါ ကပဏော’’တိ ဝဒေသိ, နေဝါဟံ ဒုဂ္ဂတော, န ဒလိဒ္ဒေါ, သုခပ္ပတ္တော အဟမသ္မိ မဟဒ္ဓနော –

那时，善觉(Suppabuddha)癞者坐在会众的边缘，听闻世尊说法后证得入流果，想要向导师禀告自己所证得的功德，却不敢进入会众中央。待众人礼拜导师、随行之后，于返回之时，他才前往精舍。就在那时，天帝释(Sakko devarājā)知道：“这位善觉癞者想要彰显他在导师教法中所获得的功德”，便想：“我要试探他”，于是前去，立于空中说道：“善觉，你是一个贫穷困苦的人，我将给你无量的财富，你只要说：‘佛非佛，法非法，僧非僧，佛于我无用，法于我无用，僧于我无用。’”于是他问天帝释：“你是谁？”“我是天帝释。”“你这盲目愚人，无耻之徒！你不配与我交谈。你说我‘不幸、贫穷、孤苦’，但我既非不幸，也非贫穷，我是已得安乐、拥有大财富的人——

‘‘သဒ္ဓါဓနံ သီလဓနံ, ဟိရီ ဩတ္တပ္ပိယံ ဓနံ;

သုတဓနဉ္စ စာဂေါ စ, ပညာ ဝေ သတ္တမံ ဓနံ.

信财、戒财，惭财与愧财；闻财与舍财，智慧实为第七财。

‘‘ယဿ [Pg.303] ဧတေ ဓနာ အတ္ထိ, ဣတ္ထိယာ ပုရိသဿ ဝါ;

‘အဒလိဒ္ဒေါ’တိ တံ အာဟု, အမောဃံ တဿ ဇီဝိတ’’န္တိ. (အ. နိ. ၇.၅-၆) –

无论是女或男，谁拥有此等财富，人们称之为“不贫之人”，其生命非空过。

ဣမာနိ မေ သတ္တဝိဓအရိယဓနာနိ သန္တိ, ယေသဉှိ ဣမာနိ သတ္တ ဓနာနိ သန္တိ, န တေ ဗုဒ္ဓေဟိ ဝါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေဟိ ဝါ ‘‘ဒလိဒ္ဒါ’’တိ ဝုစ္စန္တီတိ. သက္ကော တဿ ကထံ သုတွာ တံ အန္တရာမဂ္ဂေ ဩဟာယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သဗ္ဗံ တံ ဝစနပဋိဝစနံ အာရောစေသိ. အထ နံ ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘န ခေါ, သက္က, သက္ကာ တာဒိသာနံ သတေနပိ သဟဿေနပိ သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိံ ‘ဗုဒ္ဓေါ န ဗုဒ္ဓေါ’တိ ဝါ, ‘ဓမ္မော န ဓမ္မော’တိ ဝါ, ‘သံဃော န သံဃော’တိ ဝါ ကထာပေတု’’န္တိ. သုပ္ပဗုဒ္ဓေါပိ ခေါ ကုဋ္ဌိ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရာ ကတပဋိသန္ထာရော သမ္မောဒမာနော အတ္တနာ ပဋိလဒ္ဓဂုဏံ အာရောစေတွာ ဝုဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ နံ အစိရပက္ကန္တံ ဂါဝီ တရုဏဝစ္ဆာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ.

“我有此七种圣财。凡拥有此七财者，诸佛或辟支佛皆不称之为‘贫穷’。”帝释听闻此言，便中途舍下他，前往世尊之处，将全部对话禀告世尊。于是世尊对他说：“帝释，纵有百千个你这样的人，也无法使善觉（Suppabuddha）癞病者说出‘佛非佛’、‘法非法’、‘僧非僧’。”善觉癞病者也来到世尊之处，与世尊相互问候后，欢喜地禀告了自己所证得的功德，然后从座位起身离去。他离去不久，就被一头带着幼犊的母牛夺去了生命。

သာ ကိရ ဧကာ ယက္ခိနီ ပုက္ကုသာတိကုလပုတ္တံ, ဗာဟိယံ ဒါရုစီရိယံ, တမ္ဗဒါဌိကစောရဃာတကံ, သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိန္တိ ဣမေသံ စတုန္နံ ဇနာနံ အနေကသတေ အတ္တဘာဝေ ဂါဝီ ဟုတွာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. တေ ကိရ အတီတေ စတ္တာရော သေဋ္ဌိပုတ္တာ ဟုတွာ ဧကံ နဂရသောဘိနိံ ဂဏိကံ ဥယျာနံ နေတွာ ဒိဝသံ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ သာယနှသမယေ ဧဝံ သမ္မန္တယိံသု – ‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ အညော နတ္ထိ, ဣမိဿာ အမှေဟိ ဒိန္နံ ကဟာပဏသဟဿဉ္စ သဗ္ဗဉ္စ ပသာဓနဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ဣမံ မာရေတွာ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. သာ တေသံ ကထံ သုတွာ ‘‘ဣမေ နိလ္လဇ္ဇာ, မယာ သဒ္ဓိံ အဘိရမိတွာ ဣဒါနိ မံ မာရေတုကာမာ, ဇာနိဿာမိ နေသံ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တက’’န္တိ တေဟိ မာရိယမာနာ ‘‘အဟံ ယက္ခိနီ ဟုတွာ ယထာ မံ ဧတေ မာရေန္တိ, ဧဝမေဝ တေ မာရေတုံ သမတ္ထာ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. တဿ နိဿန္ဒေန ဣမေ မာရေသိ. သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ တဿ ကာလကိရိယံ ဘဂဝတော အာရောစေတွာ ‘‘တဿ ကာ ဂတိ, ကေန စ ကာရဏေန ကုဋ္ဌိဘာဝံ ပတ္တော’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သတ္ထာ သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ တဿ တာဝတိံသဘဝနေ ဥပ္ပန္နဘာဝဉ္စ တဂရသိခိပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ နိဋ္ဌုဘိတွာ အပသဗျံ ကတွာ ဒီဃရတ္တံ နိရယေ ပစ္စိတွာ ဝိပါကာဝသေသေန ဣဒါနိ ကုဋ္ဌိဘာဝပ္ပတ္တိဉ္စ ဗျာကရိတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣမေ သတ္တာ အတ္တနာဝ [Pg.304] အတ္တနော ကဋုကဝိပါကကမ္မံ ကရောန္တာ ဝိစရန္တီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဥတ္တရိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，有一位夜叉女，在数百世中化身为母牛，夺去了布估萨帝良家子、穿树皮衣的跋希亚、铜牙盗贼杀手以及善觉癞者这四个人的性命。相传在过去世，此四人曾是四位长者子，他们带着城中一位名妓前往园林，享乐了一整天。傍晚时分，他们商议道：“此处没有旁人，我们拿走给她的那一千钱币和所有饰品，杀了她再走吧。”那名妓听了他们的话，心想：“这些无耻之徒，与我欢好之后，现在竟想杀我！我将让他们知道应有的下场！”她在被杀时发愿道：“愿我成为夜叉女，能像他们杀我一样杀了他们！”由于此愿的果报，她杀了这些人。许多比丘将善觉去世的事禀告世尊，问道：“他的去处为何？又因何缘故罹患癞病？”导师开示了他证得入流果后投生于忉利天之事，以及他往昔因见到多伽罗尸弃(Tagarasikhi)独觉佛后，对他唾吐并作出不敬的行为，而长时在地狱中受报，如今以其业报的余报而罹患癞病之事。然后说道：“诸比丘，这些众生自造带来苦果之业而行。”如此连接上下文后，为进一步说法，世尊诵出此偈：

၆၆.

66.

‘‘စရန္တိ ဗာလာ ဒုမ္မေဓာ, အမိတ္တေနေဝ အတ္တနာ;

ကရောန္တာ ပါပကံ ကမ္မံ, ယံ ဟောတိ ကဋုကပ္ဖလ’’န္တိ.

愚人乏智慧，待己如敌行； 造作于恶业，其果报苦涩。

တတ္ထ စရန္တီတိ စတူဟိ ဣရိယာပထေဟိ အကုသလမေဝ ကရောန္တာ ဝိစရန္တိ. ဗာလာတိ ဣဓလောကတ္ထဉ္စ ပရလောကတ္ထဉ္စ အဇာနန္တာ ဣဓ ဗာလာ နာမ. ဒုမ္မေဓာတိ ဒုပ္ပညာ. အမိတ္တေနေဝ အတ္တနာတိ အတ္တနာ အမိတ္တဘူတေန ဝိယ ဝေရိနာ ဟုတွာ. ကဋုကပ္ဖလန္တိ တိခိဏဖလံ ဒုက္ခဖလန္တိ.

于此，所谓“行”，即是以四威仪只造作不善业而行。所谓“愚者”，即是不知此世与他世之利者。所谓“无慧者”，即是智慧低劣者。所谓“自为己敌”，即是如同变成了自己的敌人、仇人一般。所谓“苦果”，即是剧烈的果报、痛苦的果报。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု သတ္တမံ.

善觉癞者的故事，第七。

၈. ကဿကဝတ္ထု

8. 农夫的故事

န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ကဿကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在祇陀林时，缘于一位农夫，开示了这篇以“彼业非善作”为开头的法。

သော ကိရ သာဝတ္ထိတော အဝိဒူရေ ဧကံ ခေတ္တံ ကသတိ. စောရာ ဥဒကနိဒ္ဓမနေန နဂရံ ပဝိသိတွာ ဧကသ္မိံ အဍ္ဎကုလေ ဥမင်္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ ဗဟုံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဂဟေတွာ ဥဒကနိဒ္ဓမနေနေဝ နိက္ခမိံသု. ဧကော စောရော တေ ဝဉ္စေတွာ ဧကံ သဟဿတ္ထဝိကံ ဩဝဋ္ဋိကာယ ကတွာ တံ ခေတ္တံ ဂန္တွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍံ ဘာဇေတွာ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော ဩဝဋ္ဋိကတော ပတမာနံ သဟဿတ္ထဝိကံ န သလ္လက္ခေသိ. တံ ဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော တံ ကဿကံ အတ္တနော ဉာဏဇာလဿ အန္တောပဝိဋ္ဌံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဥပဓာရယမာနော ဣဒံ အဒ္ဒသ – ‘‘အယံ ကဿကော ပါတောဝ ကသိတုံ ဂမိဿတိ, ဘဏ္ဍသာမိကာ စောရာနံ အနုပဒံ ဂန္တွာ ဩဝဋ္ဋိကတော ပတမာနံ သဟဿတ္ထဝိကံ ဒိသွာ ဧတံ ဂဏှိဿန္တိ, မံ ဌပေတွာ တဿ အညော သက္ခီ နာမ န ဘဝိဿတိ, သောတာပတ္တိမဂ္ဂဿ ဥပနိဿယောပိဿ အတ္ထိ, တတ္ထ မယာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သောပိ ကဿကော ပါတောဝ ကသိတုံ ဂတော. သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရေန ပစ္ဆာသမဏေန တတ္ထ အဂမာသိ. ကဿကော သတ္ထာရံ ဒိသွာ ဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ [Pg.305] ဝန္ဒိတွာ ပုန ကသိတုံ အာရဘိ. သတ္ထာ တေန သဒ္ဓိံ ကိဉ္စိ အဝတွာဝ သဟဿတ္ထဝိကာယ ပတိတဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တံ ဒိသွာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာဟ – ‘‘ပဿ, အာနန္ဒ, အာသီဝိသော’’တိ. ‘‘ပဿာမိ, ဘန္တေ, ဃောရဝိသော’’တိ.

据说，那位农夫在离舍卫城(Sāvatthī)不远的地方耕田。盗贼们通过排水道进入城里，在一个富裕人家挖通地道，偷走了大量的金银，然后又通过排水道逃了出去。其中一个盗贼欺骗了同伙，将一个装有一千金钱的钱袋藏入腰布褶中，到那块田里去与他们分赃，拿走财物离开时，没有注意到钱袋从腰布褶中掉了出来。那天清晨，导师观察世间，看见那个农夫进入了自己的智见之网，心想：“将会发生什么事呢？”于是他思惟后见到此事：“这位农夫清晨要去耕地，物主们会循着盗贼的足迹追来，看到从腰布褶中掉落的钱袋，就会抓住他。除了我之外，他没有别的证人。而且他有证得入流道的助缘，我应当去那里。”那位农夫也一早就去耕地了。导师由阿难长老随行，去了那里。农夫看见导师，便上前礼拜世尊，然后又开始耕作。导师没有和他说任何话，径直走到钱袋掉落的地方，看见后对阿难长老说：“阿难，看见毒蛇了吗？”“看见了，世尊，是条剧毒的蛇。”

ကဿကော တံ ကထံ သုတွာ ‘‘မမ ဝေလာယ ဝါ အဝေလာယ ဝါ ဝိစရဏဋ္ဌာနမေတံ, အာသီဝိသော ကိရေတ္ထ အတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထရိ ဧတ္တကံ ဝတွာ ပက္ကန္တေ ‘‘မာရေဿာမိ န’’န္တိ ပတောဒလဋ္ဌိံ အာဒါယ ဂတော သဟဿဘဏ္ဍိကံ ဒိသွာ ‘‘ဣမံ သန္ဓာယ သတ္ထာရာ ကထိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ တံ အာဒါယ နိဝတ္တော, အဗျတ္တတာယ ဧကမန္တေ ဌပေတွာ ပံသုနာ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ပုန ကသိတုံ အာရဘိ. မနုဿာ စ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ ဂေဟေ စောရေဟိ ကတကမ္မံ ဒိသွာ ပဒါနုပဒံ ဂစ္ဆန္တာ တံ ခေတ္တံ ဂန္တွာ တတ္ထ စောရေဟိ ဘဏ္ဍဿ ဘာဇိတဋ္ဌာနံ ဒိသွာ ကဿကဿ ပဒဝလဉ္ဇံ အဒ္ဒသံသု. တေ တဿ ပဒါနုသာရေန ဂန္တွာ ထဝိကာယ ဌပိတဋ္ဌာနံ ဒိသွာ ပံသုံ ဝိယူဟိတွာ ထဝိကံ အာဒါယ ‘‘တွံ ဂေဟံ ဝိလုမ္ပိတွာ ခေတ္တံ ကသမာနော ဝိယ ဝိစရသီ’’တိ တဇ္ဇေတွာ ပေါထေတွာ နေတွာ ရညော ဒဿယိံသု. ရာဇာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တဿ ဝဓံ အာဏာပေသိ. ရာဇပုရိသာ တံ ပစ္ဆာဗာဟံ ဗန္ဓိတွာ ကသာဟိ တာဠေန္တာ အာဃာတနံ နယိံသု. သော ကသာဟိ တာဠိယမာနော အညံ ကိဉ္စိ အဝတွာ ‘‘ပဿာနန္ဒ, အာသီဝိသောတိ, ပဿာမိ ဘဂဝါ ဃောရဝိသော’’တိ ဝဒန္တော ဂစ္ဆတိ. အထ နံ ရာဇပုရိသာ ‘‘တွံ သတ္ထု စေဝ အာနန္ဒတ္ထေရဿ စ ကထံ ကထေသိ, ကိံ နာမေတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ – ‘‘ရာဇာနံ ဒဋ္ဌုံ လဘမာနော ကထေဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ရညော သန္တိကံ နေတွာ ရညော တံ ပဝတ္တိံ ကထယိံသု. အထ နံ ရာဇာ ‘‘ကသ္မာ ဧဝံ ကထေသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သော ‘‘နာဟံ, ဒေဝ, စောရော’’တိ ဝတွာ ကသနတ္ထာယ နိက္ခန္တကာလတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာစိက္ခိ. ရာဇာ တဿ ကထံ သုတွာ ‘‘အယံ ဘဏေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလံ သတ္ထာရံ သက္ခိံ အပဒိသတိ, န ယုတ္တံ ဧတဿ ဒေါသံ အာရောပေတုံ, အဟမေတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ တံ အာဒါယ သာယနှသမယေ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘဂဝါ ကစ္စိ တုမှေ အာနန္ဒတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဧတဿ ကဿကဿ ကသနဋ္ဌာနံ ဂတာ’’တိ? ‘‘အာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ဝေါ တတ္ထ ဒိဋ္ဌ’’န္တိ? ‘‘သဟဿတ္ထဝိကာ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဒိသွာ ကိံ အဝေါစုတ္ထာ’’တိ? ‘‘ဣဒံ နာမ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, သစာယံ ပုရိသော တုမှာဒိသံ အပဒိသံ နာကရိဿ, န ဇီဝိတံ အလဘိဿ, တုမှေဟိ ပန ကထိတကထံ [Pg.306] ကထေတွာ တေန ဇီဝိတံ လဒ္ဓ’’န္တိ. တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘အာမ, မဟာရာဇ, အဟမ္ပိ ဧတ္တကမေဝ ဝတွာ ဂတော, ပဏ္ဍိတေန နာမ ယံ ကမ္မံ ကတွာ ပစ္ဆာနုတပ္ပံ ဟောတိ, တံ န ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

农夫听了这话，心想：“这地方无论是不是耕作时间我都会来，据说这里有条毒蛇。”当世尊说了这番话离开后，他拿着赶牛棍心想“我要把它取走”，走到田里看见了那个千金钱袋，心想：“世尊说的必定是指这个。”他取了钱袋，由于不善巧，把它放在一旁用土盖住，然后又开始耕作。天亮后，人们发现家里被盗，便顺着脚印来到那块田地，看见盗贼分赃的地方，也发现了农夫的脚印。他们跟着农夫的脚印，找到了埋藏钱袋之处，拨开土取出钱袋，骂道：“你洗劫了屋子，还装作在田里耕作！”就殴打他，将他押送到国王面前。国王听完事情经过，就下令处死他。国王的侍卫们反绑他的双手，用鞭子抽打着将他押往刑场。他被鞭打时，不说别的，只反复喊着：“看啊，阿难，是毒蛇！我看见了，世尊，是剧毒的蛇！”于是，侍卫们问他：“你提说世尊和阿难长老，这是什么意思？”他说：“如果能见到国王，我就会说明。”他们便带他去见国王，向国王禀报了此事。国王问他：“你为何那样说？”他回答：“大王，我不是盗贼。”接着，他从出门耕作时说起，将全部经过告诉了国王。国王听完他的话，说道：“诸位，此人引世间最上之人——世尊为证，不应判他有罪，我自会处理此事。”傍晚时分，国王带着农夫来到世尊面前问道：“世尊，您是否与阿难长老去过这农夫的田地？”“是的，大王。”“你们在那里看见了什么？”“一个千金钱袋，大王。”“看见后说了什么？”“就说了那些话，大王。”“尊者，如果这个人不引您这样的证人，就保不住性命了。正是因为复述了您所说的话，他才得以活命。”世尊听后说：“是的，大王，我也只说了那些话就离开了。智者不应当做做了之后会后悔的事情。”接着，他联系前后因缘而说法，说了这首偈颂：

၆၇.

67.

‘‘န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု, ယံ ကတွာ အနုတပ္ပတိ;

ယဿ အဿုမုခေါ ရောဒံ, ဝိပါကံ ပဋိသေဝတီ’’တိ.

做已生追悔，彼作业非善； 悲泣泪满面，承受其果报。

တတ္ထ န တံ ကမ္မန္တိ ယံ နိရယာဒီသု နိဗ္ဗတ္တနသမတ္ထံ ဒုက္ခုဒြယံ ကမ္မံ ကတွာ အနုဿရန္တော အနုဿရိတာနုဿရိတက္ခဏေ အနုတပ္ပတိ အနုသောစတိ, တံ ကတံ န သာဓု န သုန္ဒရံ နိရတ္ထကံ. ယဿ အဿုမုခေါတိ ယဿ အဿူဟိ တိန္တမုခေါ ရောဒန္တော ဝိပါကံ အနုဘောတီတိ.

于此，所谓“彼业非善”，是指造作了能导致在地狱等处再生、作为苦受之根基的业后，在每一个回忆的刹那，都会追悔、忧愁，彼所作业为不善、不美、无益。所谓“泪流满面”，是指他泪水沾湿其面，哭泣着感受其果报。

ဒေသနာဝသာနေ ကဿကော ဥပါသကော သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော, သမ္ပတ္တဘိက္ခူပိ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，农夫优婆塞证得须陀洹果，与会的比丘们亦证得须陀洹果等圣果。

ကဿကဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

农夫的故事，第八则。

၉. သုမနမာလာကာရဝတ္ထု

9. 须摩那花匠的故事

တဉ္စ ကမ္မံ ကတံ သာဓူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သုမနံ နာမ မာလာကာရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于竹林时，就须摩那花匠之事，开示了此“所作彼业善”之法。

သော ကိရ ဒေဝသိကံ ဗိမ္ဗိသာရရာဇာနံ ပါတောဝ အဋ္ဌဟိ သုမနပုပ္ဖနာဠီဟိ ဥပဋ္ဌဟန္တော အဋ္ဌ ကဟာပဏေ လဘတိ. အထေကဒိဝသံ တသ္မိံ ပုပ္ဖာနိ ဂဟေတွာ နဂရံ ပဝိဋ္ဌမတ္တေ ဘဂဝါ မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ မဟတာ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန မဟတိယာ ဗုဒ္ဓလီဠာယ နဂရံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ဘဂဝါ ဟိ ဧကဒါ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိယော စီဝရေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အညတရော ပိဏ္ဍပါတိကော ဝိယ စရတိ တိံသယောဇနမဂ္ဂံ အင်္ဂုလိမာလဿ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ဂစ္ဆန္တော ဝိယ, ဧကဒါ ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိယော ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကပိလဝတ္ထုပ္ပဝေသနာဒီသု ဝိယ. တသ္မိမ္ပိ ဒိဝသေ သရီရတော ဆဗ္ဗဏ္ဏရံသိယော ဝိဿဇ္ဇေန္တော မဟန္တေန ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန မဟတိယာ ဗုဒ္ဓလီဠာယ ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ. မာလာကာရော ဘဂဝတော ရတနဂ္ဃိယသဒိသံ အတ္တဘာဝံ ဒိသွာ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏအသီတာနုဗျဉ္ဇနသရီရသောဘဂ္ဂံ [Pg.307] ဩလောကေတွာ ပသန္နစိတ္တော ‘‘ကိံ နု ခေါ သတ္ထု အဓိကာရံ ကရောမီ’’တိ စိန္တေတွာ အညံ အပဿန္တော ‘‘ဣမေဟိ ပုပ္ဖေဟိ ဘဂဝန္တံ ပူဇေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုန စိန္တေသိ – ‘‘ဣမာနိ ရညော နိဗဒ္ဓံ ဥပဋ္ဌာနပုပ္ဖာနိ, ရာဇာ ဣမာနိ အလဘန္တော မံ ဗန္ဓာပေယျ ဝါ ဃာတာပေယျ ဝါ ရဋ္ဌတော ဝါ ပဗ္ဗာဇေယျ, ကိံ နု ခေါ ကရောမီ’’တိ? အထဿ ဧတဒဟောသိ ‘‘ရာဇာ မံ ဃာတေတု ဝါ ဗန္ဓာပေတု ဝါ ရဋ္ဌတော ပဗ္ဗာဇေတု ဝါ, သော ဟိ မယှံ ဒဒမာနောပိ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ဇီဝိတမတ္တံ ဓနံ ဒဒေယျ, သတ္ထုပူဇာ ပန မေ အနေကာသု ကပ္ပကောဋီသု အလံ ဟိတာယ စေဝ သုခါယ စာ’’တိ အတ္တနော ဇီဝိတံ တထာဂတဿ ပရိစ္စဇိ.

据说，这位花匠每日清晨用八份素馨花侍奉频婆娑罗(Bimbisāra)王，可得八个咖哈巴纳。有一天，他拿着花刚进城，世尊正为大比丘僧团所围绕，放射六色光芒，以广大佛陀神力、盛大佛陀威仪入城乞食。诚然，世尊有时以袈裟覆蔽六色光芒，如一普通乞食者而行，犹如前往三十由旬外迎接央掘摩罗(Aṅgulimāla)之时；有时则放射六色光芒，犹如进入迦毗罗卫(Kapilavatthu)城等之时。在那一天，世尊亦从身体放射六色光芒，以广大佛陀神力、盛大佛陀威仪进入王舍城(Rājagaha)。花匠看见世尊如无价宝般的身体，观见其身具足三十二大士相与八十随形好之庄严，心生净信，想道：“我能为导师作何供养呢？”他未见其他可供养之物，便想：“我当用这些花供养世尊。”但他又转念一想：“这些是固定供给国王的花。国王若得不到这些花，或许会囚禁我、杀害我，或将我驱逐出境。我该怎么办呢？”于是他思量道：“国王即便杀我、囚禁我或驱逐我，他所给予我的，也仅是此生的维生之财而已；而供养导师，则能为我在无量亿劫中带来利益与安乐。”想罢，他为如来舍弃了自己的生命。

သော ‘‘ယာဝ မေ ပသန္နံ စိတ္တံ န ပတိကုဋတိ, တံ တာဝဒေဝ ပူဇံ ကရိဿာမီ’’တိ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂုဒဂ္ဂေါ သတ္ထာရံ ပူဇေသိ. ကထံ? ပဌမံ တာဝ ဒွေဝ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိယော တထာဂတဿ ဥပရိ ခိပိ, တာ ဥပရိမတ္ထကေ ဝိတာနံ ဟုတွာ အဋ္ဌံသု. အပရာ ဒွေ မုဋ္ဌိယော ခိပိ, တာ ဒက္ခိဏဟတ္ထပဿေန မာလာပဋစ္ဆန္နေန ဩတရိတွာ အဋ္ဌံသု. အပရာ ဒွေ မုဋ္ဌိယော ခိပိ, တာ ပိဋ္ဌိပဿေန ဩတရိတွာ တထေဝ အဋ္ဌံသု. အပရာ ဒွေ မုဋ္ဌိယော ခိပိ, တာ ဝါမဟတ္ထပဿေန ဩတရိတွာ တထေဝ အဋ္ဌံသု. ဧဝံ အဋ္ဌ နာဠိယော အဋ္ဌ မုဋ္ဌိယော ဟုတွာ စတူသု ဌာနေသု တထာဂတံ ပရိက္ခိပိံသု. ပုရတော ဂမနဒွါရမတ္တမေဝ အဟောသိ. ပုပ္ဖာနံ ဝဏ္ဋာနိ အန္တော အဟေသုံ, ပတ္တာနိ ဗဟိမုခါနိ. ဘဂဝါ ရဇတပတ္တပရိက္ခိတ္တော ဝိယ ဟုတွာ ပါယာသိ. ပုပ္ဖာနိ အစိတ္တကာနိပိ သစိတ္တကံ နိဿာယ သစိတ္တကာနိ ဝိယ အဘိဇ္ဇိတွာ အပတိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံယေဝ ဂစ္ဆန္တိ, ဌိတဌိတဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌန္တိ. သတ္ထု သရီရတော သတသဟဿဝိဇ္ဇုလတာ ဝိယ ရံသိယော နိက္ခမိံသု. ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ဒက္ခိဏတော စ ဝါမတော စ သီသမတ္ထကတော စ နိရန္တရံ နိက္ခန္တရံသီသု ဧကာပိ သမ္မုခသမ္မုခဋ္ဌာနေနေဝ အပလာယိတွာ သဗ္ဗာပိ သတ္ထာရံ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တရုဏတာလက္ခန္ဓပ္ပမာဏာ ဟုတွာ ပုရတော ဧဝ ဓာဝန္တိ. သကလနဂရံ သင်္ခုဘိ. အန္တောနဂရေ နဝ ကောဋိယော, ဗဟိနဂရေ နဝ ကောဋိယောတိ အဋ္ဌာရသသု ကောဋီသု ဧကောပိ ပုရိသော ဝါ ဣတ္ထီ ဝါ ဘိက္ခံ ဂဟေတွာ အနိက္ခန္တော နာမ နတ္ထိ. မဟာဇနော သီဟနာဒံ နဒန္တော စေလုက္ခေပသဟဿာနိ ကရောန္တော သတ္ထု ပုရတောဝ ဂစ္ဆတိ. သတ္ထာပိ မာလာကာရဿ ဂုဏံ ပါကဋံ ကာတုံ တိဂါဝုတပ္ပမာဏေ နဂရေ ဘေရိစရဏမဂ္ဂေနေဝ [Pg.308] အစရိ. မာလာကာရဿ သကလသရီရံ ပဉ္စဝဏ္ဏာယ ပီတိယာ ပရိပူရိ.

他想：“只要我的净信之心不退缩，我便要一直这样供养。”他满心欢喜，踊跃无量，供养导师。如何供养？他首先向如来头顶上方抛掷两把花，那些花在佛陀顶上结成华盖而住。又抛掷两把，那些花在右侧如花幔般垂下而住。又抛掷两把，那些花在背后亦如是垂下而住。又抛掷两把，那些花在左侧亦如是垂下而住。如是，八份花成了八把，于四方围绕如来，仅于前方留出可通行的门。花梗朝内，花瓣朝外。世尊犹如为银板所围绕一般前行。花虽无心，然依于有心的世尊，亦仿佛有心，不散不落，随导师而行，导师停驻，它们也停驻。从导师身上，放出如十万道闪电般的光芒。从前、后、右、左及头顶持续不断地射出光芒，但没有一道光芒是径直前行的，全都先右绕导师三匝，然后变得如嫩棕榈树干般粗大，奔涌向前。全城为之轰动。城内九千万，城外九千万，于此一亿八千万民众中，无论男女，无一不手持供品而出。大众发出狮子吼，抛掷成千上万的衣物，走在导师的前方。导师为彰显花匠的功德，亦于方圆三伽浮陀的城内，仅沿宣告巡行之道而行。花匠的全身充满了五种喜悦。

သော ထောကညေဝ တထာဂတေန သဒ္ဓိံ စရိတွာ မနောသိလာရသေ နိမုဂ္ဂေါ ဝိယ ဗုဒ္ဓရသ္မီနံ အန္တော ပဝိဋ္ဌော သတ္ထာရံ ထောမေတွာ ဝန္ဒိတွာ တုစ္ဆပစ္ဆိမေဝ ဂဟေတွာ ဂေဟံ အဂမာသိ. အထ နံ ဘရိယာ ပုစ္ဆိ ‘‘ကဟံ ပုပ္ဖာနီ’’တိ? ‘‘သတ္ထာ မေ ပူဇိတော’’တိ. ‘‘ရညော ဒါနိ ကိံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘ရာဇာ မံ ဃာတေတု ဝါ ရဋ္ဌတော ဝါ နီဟရတု, အဟံ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ သတ္ထာရံ ပူဇေသိံ, သဗ္ဗပုပ္ဖာနိ အဋ္ဌ မုဋ္ဌိယောဝ အဟေသုံ, ဧဝရူပါ နာမ ပူဇာ ဇာတာ. မဟာဇနော ဥက္ကုဋ္ဌိသဟဿာနိ ကရောန္တော သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ စရတိ, ယော ဧသ မဟာဇနဿ ဥက္ကုဋ္ဌိသဒ္ဒေါ, တသ္မိံ ဌာနေ ဧသော’’တိ. အထဿ ဘရိယာ အန္ဓဗာလတာယ ဧဝရူပေ ပါဋိဟာရိယေ ပသာဒံ နာမ အဇနေတွာ တံ အက္ကောသိတွာ ပရိဘာသိတွာ ‘‘ရာဇာနော နာမ စဏ္ဍာ, သကိံ ကုဒ္ဓါ ဟတ္ထပါဒါဒိစ္ဆေဒနေန ဗဟုမ္ပိ အနတ္ထံ ကရောန္တိ, တယာ ကတကမ္မေန မယှမ္ပိ အနတ္ထော သိယာ’’တိ ပုတ္တေ အာဒါယ ရာဇကုလံ ဂန္တွာ ရညာ ပက္ကောသိတွာ ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတာ အာဟ – ‘‘မမ သာမိကော တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာနပုပ္ဖေဟိ သတ္ထာရံ ပူဇေတွာ တုစ္ဆဟတ္ထော ဃရံ အာဂန္တွာ ‘ကဟံ ပုပ္ဖာနီ’တိ မယာ ပုဋ္ဌော ဣဒံ နာမ ဝဒေသိ, အဟံ တံ ပရိဘာသိတွာ ‘ရာဇာနော နာမ စဏ္ဍာ, သကိံ ကုဒ္ဓါ ဟတ္ထပါဒါဒိစ္ဆေဒနေန ဗဟုမ္ပိ အနတ္ထံ ကရောန္တိ, တယာ ကတကမ္မေန မယှမ္ပိ အနတ္ထော သိယာ’တိ တံ ဆဍ္ဍေတွာ ဣဓာဂတာ, တေန ကတံ ကမ္မံ သုကတံ ဝါ ဟောတု, ဒုက္ကဋံ ဝါ, တဿေဝေတံ, မယာ တဿ ဆဍ္ဍိတဘာဝံ ဇာနာဟိ, ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ ပဌမဒဿနေနေဝ သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော သဒ္ဓေါ ပသန္နော အရိယသာဝကော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော အယံ ဣတ္ထီ အန္ဓဗာလာ, ဧဝရူပေ ဂုဏေ ပသာဒံ န ဥပ္ပာဒေသီ’’တိ. သော ကုဒ္ဓေါ ဝိယ ဟုတွာ, ‘‘အမ္မ, ကိံ ဝဒေသိ, မယှံ ဥပဋ္ဌာနပုပ္ဖေဟိ တေန ပူဇာ ကတာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဘဒ္ဒကံ တေ ကတံ တံ ဆဍ္ဍေန္တိယာ, မမ ပုပ္ဖေဟိ ပူဇာကာရဿ အဟံ ကတ္တဗ္ဗယုတ္တကံ ဇာနိဿာမီ’’တိ တံ ဥယျောဇေတွာ ဝေဂေန သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံယေဝ ဝိစရိ.

他与如来同行片刻，便如没入雄黄石平面一般，进入了佛陀的光辉之内。他赞叹、礼拜导师后，便拿着空篮子回家去了。他的妻子问他：“花在哪儿？”他答：“我已供养导师。”妻子又问：“如今你要如何向国王交代？”他说：“国王要杀我或将我驱逐出境，随他去吧。我已舍弃生命供养导师，全部的花只有八捧，却成就了如此的供养。大众发出数千次欢呼，与导师同行，这正是那地方大众的欢呼声。”他的妻子愚昧盲目，对此等神变竟不生净信，反而辱骂他道：“国王们性情凶暴，一旦发怒，便会施以断手断足等刑罚，造成巨大伤害，你所做之事也会连累于我！”于是她带着孩子们去王宫，国王召见她，问：“这是怎么回事？”她便说道：“我的丈夫用献给您的花供养了导师，然后空手回家。我问他‘花在哪儿’，他便说了这番话。我斥骂他：‘国王们性情凶暴，一旦发怒，便会施以断手断足等刑罚，造成巨大伤害，你所做之事也会连累于我！’然后我舍弃了他来到此处。他所做之事，无论是善行还是恶作(dukkaṭa)，皆由他自担。大王，请知悉我已舍弃他。”国王在初见佛陀时便已证得须陀洹果，是一位具信、虔诚的圣弟子，他心想：“唉，此妇人何其愚昧盲目，对此等功德竟不生净信。”他便佯装发怒道：“你这妇人，说什么呢？他用献给我的花作了供养？”“是的，大王。”“你舍弃他，做得好！对于用我的花作供养之人，我自会知道如何处置。”他遣走那妇人后，迅速前往导师之处，礼拜后便与导师同行。

သတ္ထာ ရညော စိတ္တပ္ပသာဒံ ဉတွာ ဘေရိစရဏဝီထိယာ နဂရံ စရိတွာ ရညော ဃရဒွါရံ အဂမာသိ. ရာဇာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ သတ္ထာရံ ဂေဟံ ပဝေသေတုကာမော အဟောသိ. သတ္ထာ ပန ရာဇင်္ဂဏေယေဝ နိသီဒနာကာရံ ဒဿေသိ[Pg.309]. ရာဇာ တံ ဉတွာ ‘‘သီဃံ မဏ္ဍပံ ကရောထာ’’တိ တင်္ခဏညေဝ မဏ္ဍပံ ကာရာပေသိ. နိသီဒိ သတ္ထာ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. ကသ္မာ ပန သတ္ထာ ရာဇဂေဟံ န ပါဝိသိ?

世尊得知国王心生净信，便沿着鸣锣大道在城中游行，来到王宫门口。国王接过佛钵，想要请世尊进入王宫。然而世尊却示意要坐在王宫庭院里。国王明白后，立刻命令：“赶紧搭建凉棚！”立即就让人搭建了凉棚。世尊与比丘僧团一同入座。为何世尊不进入王宫呢？

ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘သစာဟံ အန္တော ပဝိသိတွာ နိသီဒေယျံ, မဟာဇနော မံ ဒဋ္ဌုံ န လဘေယျ, မာလာကာရဿ ဂုဏော ပါကဋော န ဘဝေယျ, ရာဇင်္ဂဏေ ပန မံ နိသိန္နံ မဟာဇနော ဒဋ္ဌုံ လဘိဿတိ, မာလာကာရဿ ဂုဏော ပါကဋော ဘဝိဿတီ’’တိ. ဂုဏဝန္တာနဉှိ ဂုဏံ ဗုဒ္ဓါ ဧဝ ပါကဋံ ကာတုံ သက္ကောန္တိ, အဝသေသဇနော ဂုဏဝန္တာနံ ဂုဏံ ကထေန္တော မစ္ဆရာယတိ. စတ္တာရော ပုပ္ဖပဋာ စတုဒ္ဒိသံ အဋ္ဌံသု. မဟာဇနော သတ္ထာရံ ပရိဝါရေသိ. ရာဇာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေနာဟာရေန ပရိဝိသိ. သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ အနုမောဒနံ ကတွာ ပုရိမနယေနေဝ စတူဟိ ပုပ္ဖပဋေဟိ ပရိက္ခိတ္တော သီဟနာဒံ နဒန္တော မဟာဇနေန ပရိဝုတော ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ရာဇာ သတ္ထာရံ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တော မာလာကာရံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘မမ အာဟရိတပုပ္ဖေဟိ ကိန္တိ ကတွာ သတ္ထာရံ ပူဇေသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. မာလာကာရော ‘‘ရာဇာ မံ ဃာတေတု ဝါ ရဋ္ဌတော ဝါ ပဗ္ဗာဇေတူတိ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ပူဇေသိံ ဒေဝါ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ‘‘တွံ မဟာပုရိသော နာမာ’’တိ ဝတွာ အဋ္ဌ ဟတ္ထီ စ အဿေ စ ဒါသေ စ ဒါသိယော စ မဟာပသာဓနာနိ စ အဋ္ဌ ကဟာပဏသဟဿာနိ စ ရာဇကုလတော နီဟရိတွာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပ္ပဋိမဏ္ဍိတာ အဋ္ဌ နာရိယော စ အဋ္ဌ ဂါမဝရေ စာတိ ဣဒံ သဗ္ဗဋ္ဌကံ နာမ ဒါနံ အဒါသိ.

世尊心想：“倘若我进入宫内而坐，大众将不能见我，花匠的功德便不得彰显；若我坐于王宫庭院，大众则能见我，花匠的功德便得以彰显。”诚然，唯有诸佛能令有德者的功德彰显，其余人谈论有德者的功德时，则会心生悭吝。四座花幔立于四方。大众围绕着世尊。国王以殊胜的食物供养以佛陀为首的比丘僧团。世尊用餐完毕，作了随喜开示，然后如前例一般，被四座花幔围绕，作狮子吼，在众人簇拥下前往精舍。国王恭送世尊后返回，命人召来花匠问道：“你为何用为我带来的花供养世尊？”花匠说：“大王，我心想‘国王或杀我，或将我驱逐出境’，我是舍弃了生命而作供养。”国王说：“你真是一位大士！”于是赐予八头大象、八匹骏马、八名男奴、八名女奴、八套大饰品、八千钱币，又从王室中送出八位全身饰品庄严的女子，以及八个上等村庄，此即名为“一切八”的布施。

အာနန္ဒတ္ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဇ္ဇ ပါတောဝ ပဋ္ဌာယ သီဟနာဒသဟဿာနိ စေဝ စေလုက္ခေပသဟဿာနိ စ ပဝတ္တန္တိ, ကော နု ခေါ မာလာကာရဿ ဝိပါကော’’တိ? သော သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘အာနန္ဒ, ဣမိနာ မာလာကာရေန အပ္ပမတ္တကံ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ မာ သလ္လက္ခေသိ, အယဉှိ မယှံ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ပူဇံ အကာသိ. သော ဧဝံ မယိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ –

阿难长老心想：“从今日清晨起，便有数千赞叹声与数千抛衣欢呼，这位花匠将有何等果报呢？”于是他去问导师。尔时，导师对他说：“阿难，莫认为这位花匠所造之业微不足道。他确实是为我舍弃生命而作供养。他如是对我心生净信——”

‘‘ကပ္ပာနံ သတသဟဿံ, ဒုဂ္ဂတိံ န ဂမိဿတိ;

ဌတွာ ဒေဝမနုဿေသု, ဖလံ ဧတဿ ကမ္မုနော;

ပစ္ဆာ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ, သုမနော နာမ ဘဝိဿတီ’’တိ. –

“于十万劫中，他将不堕恶趣，住于天人之间；此业之果报，是未来将成为名为须摩那(Sumano)的辟支佛。”

အာဟ. သတ္ထု ပန ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဂန္ဓကုဋိပဝိသနကာလေ တာနိ ပုပ္ဖာနိ ဒွါရကောဋ္ဌကေ ပတိံသု. သာယနှသမယေ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ [Pg.310] – ‘‘အဟော အစ္ဆရိယံ မာလာကာရဿ ကမ္မံ, ဓရမာနကဗုဒ္ဓဿ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ပုပ္ဖပူဇံ ကတွာ တင်္ခဏညေဝ သဗ္ဗဋ္ဌကံ နာမ လဘတီ’’တိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမိတွာ တိဏ္ဏံ ဂမနာနံ အညတရေန ဂမနေန ဓမ္မသဘံ ဂန္တွာ ဗုဒ္ဓါသနေ နိသီဒိတွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ယဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ ပစ္ဆာနုတပ္ပံ န ဟောတိ, အနုဿရိတာနုဿရိတက္ခဏေ သောမနဿမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ဧဝရူပံ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗမေဝါ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

当导师前往精舍，进入香室时，那些花落在了门楼上。傍晚时分，比丘们在法堂中发起讨论：“啊，花匠的业真是稀有！他为住世的佛陀舍弃生命作鲜花供养，就在那一刻便获得了名为‘一切八’的赏赐！”导师从香室出来，以三种步态之一来到法堂，在佛座上坐下后问道：“诸比丘，你们现在聚在一起谈论什么话题？”当被告知是此话题后，导师说：“是的，诸比丘。所造之业，于后不生追悔，且在一次次忆念的刹那只生起喜悦，如是之业，实应造作。”他如此连接前后而开示法义，说了这首偈颂：——

၆၈.

68.

‘‘တဉ္စ ကမ္မံ ကတံ သာဓု, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ;

ယဿ ပတီတော သုမနော, ဝိပါကံ ပဋိသေဝတီ’’တိ.

彼业为之善，作已无追悔； 欢喜又悦意，体验其果报。

တတ္ထ ယံ ကတွာတိ ယံ ဒေဝမနုဿသမ္ပတ္တီနဉ္စေဝ နိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိယာ စ နိဗ္ဗတ္တနသမတ္ထံ သုခုဒြယံ ကမ္မံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ, အထ ခေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မေယေဝ အနုဿရိတာနုဿရိတက္ခဏေယေဝ ပီတိဝေဂေန ပတီတော သောမနဿဝေဂေန စ သုမနော ဟုတွာ အာယတိံ ပီတိသောမနဿဇာတော ဟုတွာ ဝိပါကံ ပဋိသေဝတိ, တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု ဘဒ္ဒကန္တိ.

于此，“作已不追悔”者，谓作已不追悔之业，乃能成办人天圆满乃至涅槃圆满、引生乐受之业。非但如此，于现法中，于一次次忆念之刹那，即因喜之冲力而欢喜，因悦之冲力而心悦；于未来，亦成喜悦之人而受其果报。彼所造之业，为善，为贤善。

ဒေသနာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ.

说法结束时，八万四千有情生起了法现观。

သုမနမာလာကာရဝတ္ထု နဝမံ.

第九，须摩那花匠的故事。

၁၀. ဥပ္ပလဝဏ္ဏတ္ထေရီဝတ္ထု

10. 莲花色长老尼的故事

မဓုဝါ မညတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဥပ္ပလဝဏ္ဏတ္ထေရိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“愚人以为恶如蜜”，这句法教是导师住在祇陀林时，就莲花色(Uppalavaṇṇā)长老尼而说的。

သာ ကိရ ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ ပါဒမူလေ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေတွာ ကပ္ပသတသဟဿံ ပုညာနိ ကုရုမာနာ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ ဒေဝလောကတော စဝိတွာ သာဝတ္ထိယံ သေဋ္ဌိကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. နီလုပ္ပလဂဗ္ဘသမာနဝဏ္ဏတာယ စဿာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာတွေဝ နာမံ အကံသု. အထဿာ ဝယပ္ပတ္တကာလေ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ရာဇာနော စ သေဋ္ဌိနော စ သေဋ္ဌိဿ သန္တိကံ သာသနံ ပဟိဏိံသု – ‘‘ဓီတရံ အမှာကံ ဒေတူ’’တိ[Pg.311]. အပဟိဏန္တော နာမ နာဟောသိ. တတော သေဋ္ဌိ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ သဗ္ဗေသံ မနံ ဂဟေတုံ န သက္ခိဿာမိ, ဥပါယံ ပနေကံ ကရိဿာမီ’’တိ ဓီတရံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘အမ္မ, ပဗ္ဗဇိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ အာဟ. တဿာ ပစ္ဆိမဘဝိကတ္တာ တံ ဝစနံ သီသေ အာသိတ္တံ သတပါကတေလံ ဝိယ အဟောသိ. တသ္မာ ပိတရံ ‘‘ပဗ္ဗဇိဿာမိ, တာတာ’’တိ အာဟ. သော တဿာ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကတွာ ဘိက္ခုနီဥပဿယံ နေတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. တဿာ အစိရပဗ္ဗဇိတာယ ဧဝ ဥပေါသထာဂါရေ ကာလဝါရော ပါပုဏိ. သာ ဒီပံ ဇာလေတွာ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ဒီပသိခါယ နိမိတ္တံ ဂဏှိတွာ ဌိတာဝ ပုနပ္ပုနံ ဩလောကယမာနာ တေဇောကသိဏာရမ္မဏံ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ တမေဝ ပါဒကံ ကတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ စေဝ အဘိညာဟိ စ.

据说，她在莲华佛(Padumuttara)足下立誓发愿后，于十万劫中修习福德，轮回于天人之间。在此佛出世时，她从天界死后，投生于舍卫城(Sāvatthī)的一位长者家。待她成年时，全瞻部洲(Jambudīpa)的国王和长者都派使者到长者那里求亲，说道：“请将您的女儿许配给我们。”前来求亲者络绎不绝。于是，那位长者心想：“我无法满足所有人的愿望，必须想一个办法。”他便叫来女儿问道：“孩子，你愿意出家吗？”因为这是她的最后一生，此言于她，犹如百炼之油灌顶。因此，她对父亲说：“父亲，我愿意出家。”父亲为她举行了盛大的供养仪式，将她送到比丘尼住处，让她出家。她出家后不久，便轮到她在布萨堂值事。她点燃油灯，打扫布萨堂，以灯焰为相，持续观察，生起了以火遍为所缘的禅那。以此为基础，她证得了阿罗汉果，同时具足无碍解与诸神通。

သာ အပရေန သမယေန ဇနပဒစာရိကံ စရိတွာ ပစ္စာဂန္တွာ အန္ဓဝနံ ပါဝိသိ. တဒါ ဘိက္ခုနီနံ အရညဝါသော အပ္ပဋိက္ခိတ္တော ဟောတိ. အထဿာ တတ္ထ ကုဋိကံ ကတွာ မဉ္စကံ ပညာပေတွာ သာဏိယာ ပရိက္ခိပိံသု. သာ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိတွာ နိက္ခမိ. မာတုလပုတ္တော ပနဿာ နန္ဒမာဏဝေါ နာမ ဂိဟိကာလတော ပဋ္ဌာယ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော. သော တဿာ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ထေရိယာ အာဂမနတော ပုရေတရမေဝ အန္ဓဝနံ ဂန္တွာ တံ ကုဋိကံ ပဝိသိတွာ ဟေဋ္ဌာမဉ္စကေ နိလီနော ထေရိယာ အာဂန္တွာ ကုဋိကံ ပဝိသိတွာ ဒွါရံ ပိဓာယ မဉ္စကေ နိသိန္နမတ္တာယ ဗဟိ အာတပတော အာဂတတ္တာ စက္ခုပထေ အန္ဓကာရေ အဝိဂတေယေဝ ဟေဋ္ဌာမဉ္စကတော နိက္ခမိတွာ မဉ္စကံ အဘိရုယှ ‘‘မာ နဿိ ဗာလ, မာ နဿိ ဗာလာ’’တိ ထေရိယာ ဝါရိယမာနောယေဝ အဘိဘဝိတွာ အတ္တနာ ပတ္ထိတကမ္မံ ကတွာ ပါယာသိ. အထဿ အဂုဏံ ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တီ ဝိယ မဟာပထဝီ ဒွေဓာ ဘိဇ္ဇိ. သော ပထဝိံ ပဝိဋ္ဌော ဂန္တွာ မဟာအဝီစိမှိ ဧဝ နိဗ္ဗတ္တိ. ထေရီပိ တမတ္ထံ ဘိက္ခုနီနံ အာရောစေသိ. ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော အာရောစယိံသု. တံ သုတွာ သတ္ထာ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုဘိက္ခူနီ ဥပါသကဥပါသိကာသု ယော ကောစိ ဗာလော ပါပကမ္မံ ကရောန္တော မဓုသက္ခရာဒီသု ကိဉ္စိ ဒေဝ မဓုရရသံ ခါဒမာနော ပုရိသော ဝိယ တုဋ္ဌဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂုဒဂ္ဂေါ ဝိယ ကရောတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

后来，有一次她游方归来，进入了盲林(Andhavana)。当时，比丘尼住于林野尚未被禁止。人们在那里为她建了一间孤邸，铺好床，并用幕帘围起来。她到舍卫城(Sāvatthī)乞食后出来。她有一位名叫难陀(Nanda)的青年表兄，从她在家时就对她心怀恋慕。他听说她回来了，便在她回来之前先去了盲林，进入那间孤邸，躲在床下。长老尼回来后，进入孤邸，关上门，刚在床上坐下，因为她刚从外面的阳光下进来，眼前的黑暗尚未消失，他便从床下出来，爬上床。尽管长老尼呵斥道：“住手，你这愚人！住手，你这愚人！”他还是强行施暴，得逞后离去。之后，大地仿佛无法承受他的恶行，裂成两半。他堕入地中，径直生于大阿鼻地狱。长老尼将此事告知了其他比丘尼。比丘尼们将此事转告了比丘们。比丘们报告了世尊。世尊听后，召集比丘们开示道：“诸位比丘，在比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷中，任何愚人造作恶业时，会感到欣喜、高兴、雀跃，就像一个人在品尝蜂蜜或糖之类的甜食一样。”世尊如此贯连前后，开示此法时，说了这首偈颂：

၆၉.

69.

‘‘မဓုဝါ [Pg.312] မညတိ ဗာလော, ယာဝ ပါပံ န ပစ္စတိ;

ယဒါ စ ပစ္စတိ ပါပံ, ဗာလော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတီ’’တိ.

恶业未成熟，愚人思如蜜； 一旦恶成熟，愚人便受苦。

တတ္ထ မဓုဝါတိ ဗာလဿ ဟိ ပါပံ အကုသလကမ္မံ ကရောန္တဿ တံ ကမ္မံ မဓု ဝိယ မဓုရရသံ ဝိယ ဣဋ္ဌံ ကန္တံ မနာပံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ. ဣတိ နံ သော မဓုံဝ မညတိ. ယာဝါတိ ယတ္တကံ ကာလံ. ပါပံ န ပစ္စတီတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ ဝါ သမ္ပရာယေ ဝါ ဝိပါကံ န ဒေတိ, တာဝ နံ ဧဝံ မညတိ. ယဒါ စာတိ ယဒါ ပနဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ ဝါ ဝိဝိဓာ ကမ္မကာရဏာ ကယိရမာနဿ, သမ္ပရာယေ ဝါ နိရယာဒီသု မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝန္တဿ တံ ပါပံ ပစ္စတိ, အထ သော ဗာလော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ ဝိန္ဒတိ ပဋိလဘတီတိ.

此中，“如蜜”者：对造作恶不善业的愚人而言，其恶业显现如蜜、如甘味，可爱、可喜、可意。因此，他视之为蜜。“乃至恶业未成熟”者：只要其恶业在现法或后世尚未给与果报，在此期间，他都如此认为。“而当恶业成熟”者：然而，当其恶业成熟，使他在现法中遭受种种业罚，或在后世于地狱等处感受大苦时，那时，愚人便遭遇痛苦，即获得、领受痛苦。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု.

说法结束时，许多人证得了预流果等。

အပရေန ပန သမယေန ဓမ္မသဘာယံ မဟာဇနော ကထံ သမုဋ္ဌာပေသိ ‘‘ခီဏာသဝါပိ မညေ ကာမသုခံ သာဒိယန္တိ, ကာမံ သေဝန္တိ, ကိံ န သေဝိဿန္တိ, န ဟိ ဧတေ ကောဠာပရုက္ခာ, န စ ဝမ္မိကာ အလ္လမံသသရီရာဝ, တသ္မာ ဧတေပိ ကာမသုခံ သာဒိယန္တိ, ကာမံ သေဝန္တီ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ခီဏာသဝါ ကာမသုခံ သာဒိယန္တိ, န ကာမံ သေဝန္တိ. ယထာ ဟိ ပဒုမပတ္တေ ပတိတံ ဥဒကဗိန္ဒု, န ဝိလိမ္ပတိ, န သဏ္ဌာတိ, ဝိနိဝတ္တေတွာ ပတတေဝ, ယထာ စ အာရဂ္ဂေ သာသပေါ န ဝိလိမ္ပတိ, န သဏ္ဌာတိ, ဝိနိဝတ္တေတွာ ပတတေဝ, ဧဝံ ခီဏာသဝဿ စိတ္တေ ဒုဝိဓောပိ ကာမော န ဝိလိမ္ပတိ, န သဏ္ဌာတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂေ ဂါထမာဟ –

其后，有一次在法堂，大众生起议论：“我想，漏尽者也享受欲乐，受用欲。他们为何不受用呢？他们并非空心树，也不是蚁穴，只是有湿润血肉之身罢了。因此，他们也享受欲乐，受用欲。”导师前来问道：“比丘们，你们现在聚在一起谈论什么呢？”当他们回答“是关于这个话题”后，导师说：“比丘们，漏尽者不享受欲乐，不受用欲。譬如落在莲叶上的水珠，不沾染，不停留，只会翻滚滑落；又如锥尖上的芥子，不沾染，不停留，只会翻滚滑落。同样地，两种欲（事物欲与烦恼欲）都不沾染、不停留于漏尽者的心中。”佛陀如此连接上下文而说法，在《婆罗门品》中说了这首偈颂：

‘‘ဝါရိ ပေါက္ခရပတ္တေဝ, အာရဂ္ဂေရိဝ သာသပေါ;

ယော န လိမ္ပတိ ကာမေသု, တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၄၀၁);

“犹如水珠于莲叶，犹如芥子于锥尖，于诸欲不染着者，我称彼为婆罗门。”

ဣမိဿာ အတ္ထော ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂေယေဝ အာဝိ ဘဝိဿတိ. သတ္ထာ ပန ရာဇာနံ ပသေနဒိကောသလံ ပက္ကောသာပေတွာ, ‘‘မဟာရာဇ, ဣမသ္မိံ သာသနေ ယထေဝ ကုလပုတ္တာ, ဧဝံ ကုလဓီတရောပိ မဟန္တံ ဉာတိဂဏဉ္စ ဘောဂက္ခန္ဓဉ္စ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ အရညေ ဝိဟရန္တိ. တာ ဧဝံ ဝိဟရမာနာ ရာဂရတ္တာ ပါပပုဂ္ဂလာ ဩမာနာတိမာနဝသေန ဝိဟေဌေန္တိပိ, ဗြဟ္မစရိယန္တရာယမ္ပိ ပါပေန္တိ, တသ္မာ ဘိက္ခုနိသံဃဿ အန္တောနဂရေ ဝသနဋ္ဌာနံ ကာတုံ [Pg.313] ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ နဂရဿ ဧကပဿေ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ကာရာပေသိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနိယော အန္တောဂါမေယေဝ ဝသန္တီတိ.

此偈颂之义将在《婆罗门品》中方得显明。当时，导师召来憍萨罗国波斯匿王，对他说道：“大王，于此教法中，犹如良家子，良家女亦舍弃众多亲族与巨额财富而出家，住于林野。她们如此安住时，或为贪欲炽盛的恶人以轻慢、傲慢之心骚扰，乃至对其梵行造成障碍，是故，宜为比丘尼僧团于城内建造住处。”国王应诺：“善哉！”并于城之一隅为比丘尼僧团建造了住处。从尔时起，比丘尼们便住于村镇之内。

ဥပ္ပလဝဏ္ဏတ္ထေရီဝတ္ထု ဒသမံ.

第十则：莲花色长老尼的故事。

၁၁. ဇမ္ဗုကတ္ထေရဝတ္ထု

11. 瞻部迦长老的故事

မာသေ မာသေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော ဇမ္ဗုကံ အာဇီဝကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此“月复一月……”之法教，乃导师住于竹林时，缘于裸行顺命外道（Ājīvaka）瞻部迦（Jambuka）而说。

အတီတေ ကိရ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ဂါမဝါသီ ဧကော ကုဋုမ္ဗိကော ဧကဿ ထေရဿ ဝိဟာရံ ကတွာ တံ တတ္ထ ဝိဟရန္တံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိ. ထေရော တဿ ဂေဟေ နိဗဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇတိ. အထေကော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ဒိဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော တဿ ဂေဟဒွါရံ ပါပုဏိ. ကုဋုမ္ဗိကော တံ ဒိသွာ တဿ ဣရိယာပထေ ပသန္နော ဂေဟံ ပဝေသေတွာ သက္ကစ္စံ ပဏီတေန ဘောဇနေန ပရိဝိသိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ သာဋကံ ရဇိတွာ နိဝါသေယျာထာ’’တိ မဟန္တံ သာဋကံ ဒတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကေသာ ဝေါ ဒီဃာ, တုမှာကံ ကေသောရောပနတ္ထာယ နှာပိတံ အာနေဿာမိ, သယနတ္ထာယ စ ဝေါ မဉ္စကံ ဂါဟာပေတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. နိဗဒ္ဓံ ဂေဟေ ဘုဉ္ဇန္တော ကုလူပကော ဘိက္ခု တံ တဿ သက္ကာရံ ဒိသွာ စိတ္တံ ပသာဒေတုံ နာသက္ခိ, ‘‘အယံ တံ မုဟုတ္တံ ဒိဋ္ဌကဿ ဧဝရူပံ သက္ကာရံ ကရောတိ, နိဗဒ္ဓံ ဂေဟေ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပန မယှံ န ကရောတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ဣတရောပိ တေနေဝ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ကုဋုမ္ဗိကေန ဒိန္နသာဋကံ ရဇိတွာ နိဝါသေသိ. ကုဋမ္ဗိကောပိ နှာပိတံ အာဒါယ ဂန္တွာ ထေရဿ ကေသေ ဩဟာရာပေတွာ မဉ္စကံ အတ္ထရာပေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမသ္မိံယေဝ မဉ္စကေ သယထာ’’တိ ဝတွာ ဒွေပိ ထေရေ သွာတနာယ နိမန္တေတွာ ပက္ကာမိ.

据说，在过去迦叶(Kassapa)正等觉者时，有一位村里的居士为一位长老建造了一座精舍，并以四事供养安住于此的长老。该长老固定在这位居士家应供。当时，一位漏尽比丘于白日为乞食而行，来到他家门口。居士见到他，对其威仪心生净信，便请入家中，恭敬地用上好饮食供养，然后说道：“尊者，请将此衣染色后穿着吧。”便给了一件大衣；又说：“尊者，您的头发长了，我将带理发师来为您剃发；为供您安歇，我也会命人取来床座。”那位常在居士家应供的亲近比丘，见到居士对来客的这份恭敬，心无法生起净信，心想：“此人对仅见片刻之人，作如是恭敬，对我这个常在他家用餐的，却不这么做。”想罢，便回到精舍。另一位漏尽比丘也与他一同前往，将居士所给的衣染色后穿着。居士也带着理发师前往，为那位长老剃了发，铺好床座后说：“尊者，请就在这张床座上歇息吧。”说完，便邀请两位长老明日前来应供，然后离开了。

နေဝါသိကော တဿ တံ သက္ကာရံ ကယိရမာနံ အဓိဝါသေတုံ နာသက္ခိ. အထဿ သော သာယံ ထေရဿ နိပန္နဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ စတူဟာကာရေဟိ ထေရံ အက္ကောသိ, ‘‘အာဝုသော, အာဂန္တုက ကုဋုမ္ဗိကဿ တေ ဂေဟေ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇနတော ဝရတရံ မီဠှံ ခါဒိတုံ, ကုဋုမ္ဗိကေန အာနီတနှာပိတေန ကေသောဟာရာပနတော ဝရတရံ တာလဋ္ဌိကေန ကေသေ လုဉ္စာပေတုံ. ကုဋုမ္ဗိကေန ဒိန္နသာဋကနိဝါသနတော ဝရတရံ နဂ္ဂေန ဝိစရိတုံ, ကုဋုမ္ဗိကေန အာဘတမဉ္စကေ နိပဇ္ဇနတော ဝရတရံ [Pg.314] ဘူမိယံ နိပဇ္ဇိတု’’န္တိ. ထေရောပိ ‘‘မာ ဧသ ဗာလော မံ နိဿာယ နဿီ’’တိ နိမန္တနံ အနာဒိယိတွာ ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ ယထာသုခံ အဂမာသိ. နေဝါသိကောပိ ပါတောဝ ဝိဟာရေ ကတ္တဗ္ဗဝတ္တံ ကတွာ ဘိက္ခာစာရဝေလာယ ‘‘ဣဒါနိပိ အာဂန္တုကော နိဒ္ဒါယတိ, ဃဏ္ဍိကသဒ္ဒေန ပဗုဇ္ဈေယျာ’’တိ သညာယ နခပိဋ္ဌေနေဝ ဃဏ္ဍိံ ပဟရိတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ကုဋုမ္ဗိကောပိ သက္ကာရံ ကတွာ ထေရာနံ အာဂမနမဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော နေဝါသိကံ ဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, ထေရော ကုဟိ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. အထ နံ နေဝါသိကော ‘‘မာ, အာဝုသော, ကိဉ္စိ အဝစ, တုယှံ ကုလူပကော ဟိယျော, တဝ နိက္ခန္တဝေလာယ ဩဝရကံ ပဝိသိတွာ နိဒ္ဒံ ဩက္ကန္တော ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ မမ ဝိဟာရသမ္မဇ္ဇနသဒ္ဒမ္ပိ ပါနီယဃဋပရိဘောဇနီယဃဋေသု ဥဒကသိဉ္စနသဒ္ဒမ္ပိ ဃဏ္ဍိကသဒ္ဒမ္ပိ ကရောန္တဿ န ဇာနာတီ’’တိ အာဟ. ကုဋုမ္ဗိကော စိန္တေသိ – ‘‘တာဒိသာယ ဣရိယာပထသမ္ပတ္တိယာ သမန္နာဂတဿ မေ အယျဿ ယာဝ ဣမမှာ ကာလာ နိဒ္ဒါယနံ နာမ နတ္ထိ, မံ ပန တဿ သက္ကာရံ ကရောန္တံ ဒိသွာ အဒ္ဓါ ဣမိနာ ဘဒန္တေန ကိဉ္စိ ဝုတ္တံ ဘဝိဿတီ’’တိ. သော အတ္တနော ပဏ္ဍိတဘာဝေန တံ သက္ကစ္စံ ဘောဇေတွာ တဿ ပတ္တံ သာဓုကံ ဓောဝိတွာ နာနဂ္ဂရသဘောဇနဿ ပူရေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, သစေ မေ အယျံ ပဿေယျာထ, ဣမမဿ ပိဏ္ဍပါတံ ဒဒေယျာထာ’’တိ အာဟ.

常住比丘无法忍受那位客比丘所受的恭敬。于是，他在傍晚去到长老的住处，用四种方式辱骂长老：“贤友，客比丘，你在居士家应供，不如吃粪便更好；让居士带来的剃发师剃头，不如用棕榈子钳拔头发更好；穿居士施舍的衣服，不如赤身裸体行走更好；睡在居士带来的床上，不如睡在地上更好。”长老心想：“莫让此愚人因我而毁灭。”便没有接受邀请，天一亮就起身随意离开了。那位常住比丘也一大早做完寺院里该做的事情，到了乞食的时间，心想：“现在那个客比丘还在睡觉，应用钟声叫醒他。”就用指甲背敲打钟，然后进村乞食去了。那居士也准备好了供养，正望着长老们前来的路，看到常住比丘后，问道：“尊者，长老何在？”常住比丘对他说：“贤友，你莫多言，你所亲近的那位昨天在你离开后就进入内室睡觉，以至于今早起来，连我扫地的声音、往饮水瓶和用水瓶注水的声音、敲钟的声音都听不到。”居士心想：“像我的尊者那样具足威仪的人，不可能睡到现在。定是这位尊者因见我恭敬那位长老，而对他说了些什么。”于是他凭着自己的聪明，恭敬地供养了那位常住比丘，仔细地洗了钵，装满了各种美味的食物，说道：“尊者，若见到我的尊者，请将这份斋饭给他。”

ဣတရော တံ ဂဟေတွာဝ စိန္တေသိ – ‘‘သစေ သော ဧဝရူပံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿတိ, ဣမသ္မိံယေဝ ဌာနေ ပလုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ အန္တရာမဂ္ဂေ တံ ပိဏ္ဍပါတံ ဆဍ္ဍေတွာ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တံ တတ္ထ ဩလောကေန္တော န အဒ္ဒသ. အထ နံ ဧတ္တကဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ ကတောပိ သမဏဓမ္မော ရက္ခိတုံ နာသက္ခိ. အာယုပရိယောသာနေ ပန ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ ရာဇဂဟနဂရေ ဧကသ္မိံ ဗဟွန္နပါနေ ကုလဃရေ နိဗ္ဗတ္တိ. သော ပဒသာ ဂမနကာလတော ပဋ္ဌာယ နေဝ သယနေ သယိတုံ, န ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတုံ ဣစ္ဆတိ, အတ္တနော သရီရဝလဉ္ဇမေဝ ခါဒတိ. ‘‘ဗာလတာယ အဇာနန္တော ကရောတီ’’တိ တံ ပေါသယိံသု. မဟလ္လကကာလေပိ ဝတ္ထံ နိဝါသေတုံ န ဣစ္ဆတိ, နဂ္ဂေါဝ ဝိစရတိ, ဘူမိယံ သယတိ, အတ္တနော သရီရဝလဉ္ဇမေဝ ခါဒတိ. အထဿ မာတာပိတရော ‘‘နာယံ ကုလဃရဿ အနုစ္ဆဝိကော, ကေဝလံ အလဇ္ဇနကော အာဇီဝကာနံ ဧသ အနုစ္ဆဝိကော’’တိ တေသံ သန္တိကံ နေတွာ ‘‘ဣမံ ဒါရကံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အဒံသု. အထ နံ တေ ပဗ္ဗာဇေသုံ. ပဗ္ဗာဇေန္တာ စ [Pg.315] ပန ဂလပ္ပမာဏေ အာဝါဋေ ဌပေတွာ ဒွိန္နံ အံသကူဋာနံ ဥပရိံ ပဒရာနိ ဒတွာ တေသံ ဥပရိ နိသီဒိတွာ တာလဋ္ဌိခဏ္ဍေန ကေသေ လုဉ္စိံသု. အထ နေ တဿ မာတာပိတရော သွာတနာယ နိမန္တေတွာ ပက္ကမိံသု.

那位住寺比丘拿着那份食物心想：“如果他吃了这样的食物，就会对此地生起贪著。”于是在半路上把那份食物丢掉，然后去长老的住处，在那里却没看见他。由于造了这样的业，他修行了两万年的沙门法也无法保护他。寿命结束后，他投生到无间地狱，经历一佛之间的时间感受巨大的痛苦。在现在这位佛陀出世时，他投生在王舍城(Rājagaha)一个饮食丰足的家庭里。他自从能走路时起，就不想睡在床上，也不想吃饭，只吃自己的粪便。家人以为：“他因为年幼无知才这样做。”便抚养他。长大后，他也不想穿衣服，赤身裸体地到处走，睡在地上，只吃自己的粪便。于是他的父母想：“这孩子不适合在俗家生活，他毫无羞耻，只适合那些裸行顺命外道(Ājīvaka)。”便把他带到裸行顺命外道那里，说：“请让这孩子出家吧”，并将他交给了他们。于是，他们便让他出家了。出家时，他们让他站在一个齐颈深的坑里，在他的双肩上放上木板，外道们坐在木板上，用一块棕榈果核片拔除他的头发。之后，他的父母邀请那些裸行顺命外道第二天来应供，然后便离开了。

ပုနဒိဝသေ အာဇီဝကာ ‘‘ဧဟိ, ဂါမံ ပဝိသိဿာမာ’’တိ တံ ဝဒိံသု. သော ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ, အဟံ ဣဓေဝ ဘဝိဿာမီ’’တိ န ဣစ္ဆိ. အထ နံ ပုနပ္ပုနံ ဝတွာ အနိစ္ဆမာနံ ဩဟာယ အဂမံသု. သောပိ တေသံ ဂတဘာဝံ ဉတွာ ဝစ္စကုဋိယာ ပဒရံ ဝိဝရိတွာ ဩရုယှ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ အာလောပံ အာလောပံ ကတွာ ဂူထံ ခါဒိ. အာဇီဝကာ တဿ အန္တောဂါမတော အာဟာရံ ပဟိဏိံသု. တမ္ပိ န ဣစ္ဆိ. ပုနပ္ပုနံ ဝုစ္စမာနောပိ ‘‘န မေ ဣမိနာ အတ္ထော. လဒ္ဓေါ မေ အာဟာရော’’တိ အာဟ. ‘‘ကဟံ လဒ္ဓေါ’’တိ? ‘‘ဣဓေဝ လဒ္ဓေါ’’တိ. ဧဝံ ဒုတိယေ တတိယေ စတုတ္ထေပိ ဒိဝသေ တေဟိ ဗဟုမ္ပိ ဝုစ္စမာနော ‘‘အဟံ ဣဓေဝ ဘဝိဿာမီ’’တိ ဂါမံ ဂန္တုံ န ဣစ္ဆိ. အာဇီဝကာ ‘‘အယံ ဒိဝသေ ဒိဝသေ နေဝ ဂါမံ ပဝိသိတုံ ဣစ္ဆတိ, န အမှေဟိ ပဟိတာဟာရံ အာဟရိတုံ ဣစ္ဆတိ, ‘ဣဓေဝ မေ လဒ္ဓေါ’တိ ဝဒတိ, ကိံ နု ခေါ ကရောတိ, ပရိဂ္ဂဏှိဿာမ န’’န္တိ ဂါမံ ပဝိသန္တာ ဧကံ ဒွေ ဇနေ တဿ ပရိဂ္ဂဏှနတ္ထံ ဩဟာယ ဂမိံသု. တေ ပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တာ ဝိယ ဟုတွာ နိလီယိံသု. သောပိ တေသံ ဂတဘာဝံ ဉတွာ ပုရိမနယေနေဝ ဝစ္စကုဋိံ ဩရုယှ ဂူထံ ခါဒိ.

次日，裸行顺命外道(ājīvaka)对他说：“来，我们进村去。”他说：“你们去吧，我将留在这里。”不愿去。于是，他们再三劝说，见他不愿意，便舍下他离去。他也知道他们已经离去，便揭开茅厕(vaccakuṭi)的木板下去，用双手将粪便抟成一团一团地吃。裸行顺命外道从村里派人送食物给他，他也不要。虽经再三劝说，他仍说：“我不需要这个，我已得到食物了。”（他们问：）“在哪里得到的？”（他答：）“就在这里得到的。”如是，第二日、第三日、第四日，虽经他们多次劝说，他仍说：“我将留在这里。”不愿进村。裸行顺命外道想：“此人日日不愿进村，也不肯拿我们送的食物，只说‘我已在此得到’。他究竟在做什么？我们当查探他。”于是，他们在进村时，留下了一两个人来查探他。他们装作跟在后面走的样子，躲藏了起来。他也知道他们已经离去，便如前法下到茅厕吃粪。

ဣတရေ တဿ ကိရိယံ ဒိသွာ အာဇီဝကာနံ အာရောစယိံသု. တံ သုတွာ အာဇီဝကာ ‘‘အဟော ဘာရိယံ ကမ္မံ, သစေ သမဏဿ ဂေါတမဿ သာဝကာ ဇာနေယျုံ, ‘အာဇီဝကာ ဂူထံ ခါဒမာနာ ဝိစရန္တီ’တိ အမှာကံ အကိတ္တိံ ပကာသေယျုံ, နာယံ အမှာကံ အနုစ္ဆဝိကော’’တိ တံ အတ္တနော သန္တိကာ နီဟရိံသု. သော တေဟိ နီဟရိတော မဟာဇနဿ ဥစ္စာရကရဏဋ္ဌာနေ ပတ္ထရိတော ဧကော ပိဋ္ဌိပါသာဏော အတ္ထိ. တသ္မိံ မဟန္တံ သောဏ္ဍိ, ပိဋ္ဌိပါသာဏံ နိဿာယ မဟာဇနဿ ဥစ္စာရကရဏဋ္ဌာနံ. သော တတ္ထ ဂန္တွာ ရတ္တိံ ဂူထံ ခါဒိတွာ မဟာဇနဿ သရီရဝလဉ္ဇနတ္ထာယ အာဂမနကာလေ ဧကေန ဟတ္ထေန ပါသာဏဿ ဧကံ အန္တံ ဩလုဗ္ဘ ဧကံ ပါဒံ ဥက္ခိပိတွာ ဇဏ္ဏုကေ ဌပေတွာ ဥဒ္ဓံဝါတာဘိမုခေါ မုခံ ဝိဝရိတွာ တိဋ္ဌတိ. မဟာဇနော တံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကသ္မာ အယျော မုခံ ဝိဝရိတွာ ဌိတော’’တိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘အဟံ ဝါတဘက္ခော, အညော မေ အာဟာရော နတ္ထီ’’တိ. အထ ‘‘ကသ္မာ ဧကံ ပါဒံ ဇဏ္ဏုကေ ကတွာ ဌိတောသိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အဟံ ဥဂ္ဂတပေါ [Pg.316] ဃောရတပေါ, မယာ ဒွီဟိ ပါဒေဟိ အက္ကန္တာ ပထဝီ ကမ္ပတိ, တသ္မာ ဧကံ ပါဒံ ဥက္ခိပိတွာ ဇဏ္ဏုကေ ဌပေတွာ ဌိတောမှိ. အဟဉှိ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဌိတကောဝ ဝီတိနာမေမိ, န နိသီဒါမိ, န နိပဇ္ဇာမီ’’တိ. မနုဿာ နာမ ယေဘုယျေန ဝစနမတ္တမေဝ သဒ္ဒဟန္တိ, တသ္မာ ‘‘အဟော အစ္ဆရိယံ, ဧဝရူပါပိ နာမ တပဿိနော ဟောန္တိ, န နော ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ’’တိ ယေဘုယျေန အင်္ဂမဂဓဝါသိနော သင်္ခုဘိတွာ ဥပသင်္ကမိတွာ မာသေ မာသေ မဟန္တံ သက္ကာရံ အဘိဟရန္တိ. သော ‘‘အဟံ ဝါတမေဝ ဘက္ခာမိ, န အညံ အာဟာရံ. အညဉှိ မေ ခါဒန္တဿ တပေါ နဿတီ’’တိ တေဟိ အဘိဟဋံ န ကိဉ္စိ ဣစ္ဆတိ. မနုဿာ ‘‘မာ နော, ဘန္တေ, နာသေထ, တုမှာဒိသေန ဃောရတပေန ပရိဘောဂေ ကတေ အမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတီ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ယာစန္တိ. တဿ အညော အာဟာရော န ရုစ္စတိ. မဟာဇနဿ ပန ယာစနာယ ပီဠိတော တေဟိ အာဘတာနိ သပ္ပိဖာဏိတာဒီနိ ကုသဂ္ဂေန ဇိဝှဂ္ဂေ ဌပေတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ, အလံ ဝေါ ဧတ္တကံ ဟိတာယ သုခါယ စာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. ဧဝံ သော ပဉ္စပညာသ ဝဿာနိ နဂ္ဂေါ ဂူထံ ခါဒန္တော ကေသေ လုဉ္စန္တော ဘူမိယံ သယမာနော ဝီတိနာမေသိ.

其他人看见他的行为后，便告诉了裸行顺命外道。裸行顺命外道听后说：“哎呀，这是多么严重的行为啊！如果沙门乔达摩的弟子们知道，说‘裸行顺命外道吃着粪便四处游荡’，就会宣扬我们的恶名，这个人实在不适合我们。”于是他们把他从自己身边赶走。他被赶走后，去到公众的排泄处。那里有一块铺设的石板，旁边有一个大石水槽，是众人排泄的地方。他到了那里，夜里吃粪，当众人前来清洁身体时，便用一只手扶着石头的一端，抬起一只脚放在膝盖上，张着嘴，面朝上风站着。众人看见他，走上前去礼拜，问道：“尊者，您为什么张着嘴站着？”他说：“我以风为食，没有其他食物。”又问：“尊者，您为什么把一只脚放在膝盖上站着？”他说：“我是崇高的苦行者，是严酷的苦行者。如果我用双脚踏地，大地都会震动，所以我才抬起一只脚放在膝盖上站着。我日夜都站着度过，不坐也不躺。”人们大都只相信言辞，因此说：“真是稀有啊！竟然有这样的苦行者，我们从未见过！”于是鸯伽（Aṅga）和摩揭陀的居民大为激动，纷纷前来，每月都带来大量的供养。他说：“我只食风，不吃其他食物。如果我吃了别的东西，我的苦行就会毁坏。”对于人们送来的东西，他什么也不要。人们再三恳求：“尊者，请不要毁坏我们的福德，像您这样严酷的苦行者受用供养，会给我们带来长久的利益和安乐。”但他不喜欢其他的食物。但他经不住众人的一再请求，便用吉祥草的草尖沾一点他们带来的酥油、糖蜜等放在舌尖上，然后打发他们说：“去吧，这些就足够给你们带来利益和安乐了。”就这样，他裸体食粪，拔除毛发，卧于地上，度过了五十五年。

ဗုဒ္ဓါနမ္ပိ ခေါ ပစ္စူသကာလေ လောကဝေါလောကနံ အဝိဇဟိတမေဝ ဟောတိ. တသ္မာ ဧကဒိဝသံ ဘဂဝတော ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တဿ အယံ ဇမ္ဗုကာဇီဝကော ဉာဏဇာလဿ အန္တော ပညာယိ. သတ္ထာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ တဿ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တဿူပနိဿယံ ဒိသွာ ‘‘အဟံ ဧတံ အာဒိံ ကတွာ ဧကံ ဂါထံ ဘာသိဿာမိ, ဂါထာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော ဘဝိဿတိ. ဣမံ ကုလပုတ္တံ နိဿာယ မဟာဇနော သောတ္ထိဘာဝံ ပါပုဏိဿတီ’’တိ ဉတွာ ပုနဒိဝသေ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော အာနန္ဒတ္ထေရံ အာမန္တေသိ – ‘‘အာနန္ဒ, ဇမ္ဗုကာဇီဝကဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ကိံ တုမှေယေဝ ဂမိဿထာ’’တိ? ‘‘အာမ, အဟမေဝါ’’တိ ဧဝံ ဝတွာ သတ္ထာ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ တဿ သန္တိကံ ပါယာသိ.

诚然，诸佛于黎明时分，未曾舍离观察世间。是故，某日世尊于黎明时分观察世间时，这位裸行顺命外道阇浮迦（Jambukājīvaka）现于其智见之网中。导师思忖：“此事将如何？” 省察后，见其具足与四无碍解共同证得阿罗汉果的助缘，便了知：“我将以此为开端说一首偈，偈颂结束时，将有八万四千有情证悟正法。依此良家子，大众将得安稳。”次日，于王舍城乞食已，从施食处返回后，对阿难长老说：“阿难，我将去阇浮迦裸行顺命外道之处。”“尊者，您要独自去吗？”“然也，我独自去。”如是说后，导师便于日影增长时，前往彼处。

ဒေဝတာ စိန္တယိံသု – ‘‘သတ္ထာ သာယံ ဇမ္ဗုကာဇီဝကဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆတိ, သော စ ဇေဂုစ္ဆေ ဥစ္စာရပဿာဝဒန္တကဋ္ဌကိလိဋ္ဌေ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဝသတိ, ဒေဝံ ဝဿာပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အတ္တနော အာနုဘာဝေန တံ မုဟုတ္တံယေဝ ဒေဝံ ဝဿာပေသုံ. ပိဋ္ဌိပါသာဏော သုစိ နိမ္မလော အဟောသိ. အထဿ ဥပရိ [Pg.317] ပဉ္စဝဏ္ဏံ ပုပ္ဖဝဿံ ဝဿာပေသုံ. သတ္ထာ သာယံ ဇမ္ဗုကာဇီဝကဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ဇမ္ဗုကာ’’တိ သဒ္ဒမကာသိ. ဇမ္ဗုကော ‘‘ကော နု ခေါ ဧသ, ဒုဇ္ဇနော မံ ဇမ္ဗုကဝါဒေန ဝဒတီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ကော ဧသော’’တိ အာဟ. ‘‘အဟံ သမဏော’’တိ. ‘‘ကိံ မဟာသမဏာ’’တိ? ‘‘အဇ္ဇ မေ ဧကရတ္တိံ ဣဓ ဝသနဋ္ဌာနံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘နတ္ထိ, မဟာသမဏ, ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဝသနဋ္ဌာန’’န္တိ. ‘‘ဇမ္ဗုက, မာ ဧဝံ ကရိ, ဧကရတ္တိံ မေ ဝသနဋ္ဌာနံ ဒေဟိ, ပဗ္ဗဇိတာ နာမ ပဗ္ဗဇိတံ ပတ္ထေန္တိ, မနုဿာ မနုဿံ, ပသဝေါ ပသဝ’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ? ‘‘အာမ, ပဗ္ဗဇိတောမှီ’’တိ. ‘‘သစေ တွံ ပဗ္ဗဇိတော, ကဟံ တေ လာဗုကံ, ကဟံ ဓူမကဋစ္ဆုကော, ကဟံ ယညသုတ္တက’’န္တိ? ‘‘‘အတ္ထေတံ မယှံ, ဝိသုံ ဝိသုံ ပန ဂဟေတွာ ဝိစရဏံ ဒုက္ခ’န္တိ အဗ္ဘန္တရေနေဝ ဂဟေတွာ စရာမီ’’တိ. သော ‘‘စရိဿသိ တွံ ဧတံ အဂ္ဂဏှိတွာ’’တိ ကုဇ္ဈိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘ဟောတု, ဇမ္ဗုက, မာ ကုဇ္ဈ, ဝသနဋ္ဌာနံ မေ အာစိက္ခာ’’တိ. ‘‘နတ္ထိ, မဟာသမဏ, ဧတ္ထ ဝသနဋ္ဌာန’’န္တိ.

诸天神心想：“导师傍晚要去裸行顺命外道瞻卜(Jambukājīvaka)之处，而他住在一块令人厌恶、被大小便和齿木所污染的石板上，应当下雨。”于是他们以神力，即刻降下大雨。那块石板变得清净无垢。其后，他们又于其上降下五色花雨。导师于傍晚时分，来到裸行顺命外道瞻卜之处，喊道：“瞻卜！”瞻卜心想：“这是谁？此恶人竟以‘瞻卜’之名唤我？”便问：“是谁？”“我是沙门。”“大沙门，有何事？”“今日，请给我在此一夜的住处。”“大沙门，此地无住处。”“瞻卜，莫如此作，给我一夜的住处。出家人寻求出家人，人寻求人，牲畜寻求牲畜。”“那么，你是出家人吗？”“然也，我是出家人。”“你若是出家人，你的葫芦瓢在何处？你的熏烟勺在何处？你的祭祀线在何处？”“我有这些东西，然一一携带而行甚为辛苦，故我将它们带在体内而行。”他生气地说：“你竟不带此物而行！”于是导师对他说：“瞻卜，罢了，莫生气，请告知我住处。”“大沙门，此处无住处。”

သတ္ထာ တဿ ဝသနဋ္ဌာနတော အဝိဒူရေ ဧကံ ပဗ္ဘာရံ အတ္ထိ, တံ နိဒ္ဒိသန္တော ‘‘ဧတသ္မိံ ပဗ္ဘာရေ ကော ဝသတီ’’တိ အာဟ. ‘‘နတ္ထိ ကောစိ, မဟာသမဏာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဧတံ မယှံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘တွညေဝ ဇာန, မဟာသမဏာ’’တိ. သတ္ထာ ပဗ္ဘာရေ နိသီဒနံ ပညာပေတွာ နိသီဒိ. ပဌမယာမေ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော စတုဒ္ဒိသံ ဧကောဘာသံ ကရောန္တာ သတ္ထု ဥပဋ္ဌာနံ အာဂမိံသု. ဇမ္ဗုကော ဩဘာသံ ဒိသွာ ‘‘ကော ဩဘာသော နာမေသော’’တိ စိန္တေသိ. မဇ္ဈိမယာမေ သက္ကော ဒေဝရာဇာ အာဂမိ. ဇမ္ဗုကော တမ္ပိ ဒိသွာ ‘‘ကော နာမေသော’’တိ စိန္တေသိ. ပစ္ဆိမယာမေ ဧကာယ အင်္ဂုလိယာ ဧကံ, ဒွီဟိ ဒွေ, ဒသဟိ ဒသ စက္ကဝါဠာနိ ဩဘာသေတုံ သမတ္ထော မဟာဗြဟ္မာ သကလံ အရညံ ဧကောဘာသံ ကရောန္တော အာဂမိ. ဇမ္ဗုကော တမ္ပိ ဒိသွာ ‘‘ကော နု ခေါ ဧသော’’တိ စိန္တေတွာ ပါတောဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘မဟာသမဏ, တုမှာကံ သန္တိကံ စတဿော ဒိသာ ဩဘာသေန္တော ကေ အာဂတာ’’တိ? ‘‘စတ္တာရော မဟာရာဇာနော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘မံ ဥပဋ္ဌာတု’’န္တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ စတူဟိ မဟာရာဇေဟိ ဥတ္တရိတရော’’တိ? ‘‘အာမ, ဇမ္ဗုက, မဟာရာဇူနမ္ပိ အတိရာဇာ’’တိ. ‘‘မဇ္ဈိမယာမေ ပန ကော အာဂတော’’တိ? ‘‘သက္ကော ဒေဝရာဇာ, ဇမ္ဗုကာ’’တိ[Pg.318]. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘မံ ဥပဋ္ဌာတုမေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ သက္ကဒေဝရာဇတောပိ ဥတ္တရိတရော’’တိ? ‘‘အာမ, ဇမ္ဗုက, သက္ကတောပိ ဥတ္တရိတရောမှိ, ဧသော ပန မယှံ ဂိလာနုပဋ္ဌာကော ကပ္ပိယကာရကသာမဏေရသဒိသော’’တိ. ‘‘ပစ္ဆိမယာမေ သကလံ အရညံ ဩဘာသေတွာ ကော အာဂတော’’တိ? ‘‘ယံ လောကေ ဗြာဟ္မဏာဒယော ခိပိတွာ ပက္ခလိတွာ ‘နမော မဟာဗြဟ္မုနော’တိ ဝဒန္တိ, သော ဧဝ မဟာဗြဟ္မာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ မဟာဗြဟ္မတောပိ ဥတ္တရိတရော’’တိ? ‘‘အာမ, ဇမ္ဗုက, အဟဉှိ ဗြဟ္မုနာပိ အတိဗြဟ္မာ’’တိ. ‘‘အစ္ဆရိယောသိ တွံ, မဟာသမဏ, မယှံ ပန ပဉ္စ ပညာသ ဝဿာနိ ဣဓ ဝသန္တဿ ဧတေသု ဧကောပိ မံ ဥပဋ္ဌာတုံ နာဂတပုဗ္ဗော. အဟဉှိ ဧတ္တကံ အဒ္ဓါနံ ဝါတဘက္ခော ဟုတွာ ဌိတကောဝ ဝီတိနာမေသိံ, န တာဝ တေ မယှံ ဥပဋ္ဌာနံ အာဂတပုဗ္ဗာ’’တိ.

世尊见其住处不远处有一山洞，便指着问道：“此山洞中，有谁居住？”“无人居住，大沙门。”“那么，便将此洞与我。”“大沙门，您自行决定即可。”世尊在山洞里铺设好坐具后坐下。初夜时分，四大天王从四方而来，光照四方，前来侍奉世尊。瞻部迦见到光明，心想：“这是什么光明？”中夜时分，帝释天王前来。瞻部迦见到他，也心想：“这又是谁？”后夜时分，能以一指照亮一世界、二指照亮二世界、十指照亮十世界的大梵天，令整片森林光明普照，前来此处。瞻部迦见到他，心想：“这究竟是谁？”待到清晨，他便前往世尊之处，问候之后，立于一旁，问世尊道：“大沙门，来到您这里、光照四方者是何人？”“是四大天王。”“所为何来？”“为侍奉我而来。”“那么，您比四大天王更优胜吗？”“是的，瞻部迦，我实为诸王之王。”“那么，中夜前来者是何人？”“是帝释天王，瞻部迦。”“所为何来？”“也只为侍奉我而来。”“那么，您比帝释天王更优胜吗？”“是的，瞻部迦，我比帝释更优胜。他是我生病时的侍者，就像是我的净人沙弥。”“后夜时分，令整片森林光明普照而前来者，又是何人？”“世间婆罗门等在打喷嚏或失足时，口称‘礼敬大梵天’的那位，就是这位大梵天。”“那么，您比大梵天更优胜吗？”“是的，瞻部迦，我实为超越梵天者。”“您真是不可思议，大沙门！我在此处住了五十五年，他们之中，从未有一人前来侍奉于我。这么长的时间里，我食风而生，一直站立着度日，他们却从未前来侍奉过我。”

အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ဇမ္ဗုက, တွံ လောကသ္မိံ အန္ဓဗာလံ မဟာဇနံ ဝဉ္စယမာနော မမ္ပိ ဝဉ္စေတုကာမော ဇာတော, နနု တွံ ပဉ္စပညာသ ဝဿာနိ ဂူထမေဝ ခါဒိ, ဘူမိယံယေဝ နိပဇ္ဇိ, နဂ္ဂေါ ဟုတွာ ဝိစရိ, တာလဋ္ဌိခဏ္ဍေန ကေသေ လုဉ္စိ. အထ စ ပန လောကံ ဝဉ္စေန္တော ‘‘အဟံ ဝါတဘက္ခော, ဧကပါဒေန တိဋ္ဌာမိ, န နိသီဒါမိ, န နိပဇ္ဇာမီ’’တိ ဝဒေသိ, ‘‘မမမ္ပိ ဝဉ္စေတုကာမောသိ ပုဗ္ဗေပိ တွံ ပါပိကံ လာမိကံ ဒိဋ္ဌိံ နိဿာယ ဧတ္တကံ ကာလံ ဂူထဘက္ခော ဘူမိသယော နဂ္ဂေါ ဝိစရန္တော တာလဋ္ဌိခဏ္ဍေန ကေသလုဉ္စနံ ပတ္တော, ဣဒါနိပိ ပါပိကံ လာမိကံ ဒိဋ္ဌိမေဝ ဂဏှာသီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန မယာ ကတံ, မဟာသမဏာ’’တိ? အထဿ သတ္ထာ ပုဗ္ဗေ ကတကမ္မံ အာစိက္ခိ. တဿ သတ္ထရိ ကထေန္တေယေဝ သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ, ဟိရောတ္တပ္ပံ ဥပဋ္ဌိတံ, သော ဥက္ကုဋိကော နိသီဒိ. အထဿ သတ္ထာ ဥဒကသာဋိကံ ခိပိတွာ အဒါသိ. သော တံ နိဝါသေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာပိဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သော ဒေသနာဝသာနေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပဗ္ဗဇ္ဇဉ္စ ဥပသမ္ပဒဉ္စ ယာစိ. ဧတ္တာဝတာ တဿ ပုရိမကမ္မံ ပရိက္ခီဏံ. အယဉှိ ခီဏာသဝမဟာထေရံ စတူဟိ အက္ကောသေဟိ အက္ကောသိတွာ ယာဝါယံ မဟာပထဝီ တိဂါဝုတာဓိကံ ယောဇနံ ဥဿန္နာ, တာဝ အဝီစိမှိ ပစ္စိတွာ တတ္ထ ပက္ကာဝသေသေန ပဉ္စပညာသ ဝဿာနိ ဣမံ ဝိပ္ပကာရံ ပတ္တော. တေနဿ တံ ကမ္မံ ခီဏံ. ဝီသတိ ပန ဝဿသဟဿာနိ ဣမိနာ ကတဿ သမဏဓမ္မဿ ဖလံ နာသေတုံ န သက္ကာ. တသ္မာ သတ္ထာ ဒက္ခိဏဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ‘‘ဧဟိ, ဘိက္ခု, စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ [Pg.319] အန္တကိရိယာယာ’’တိ အာဟ. တာဝဒေဝဿ ဂိဟိလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ အဋ္ဌပရိက္ခာရဓရော သဋ္ဌိဝဿိကမဟာထေရော ဝိယ အဟောသိ.

尔时，世尊对他说：“Jambuka，你于世间欺骗愚痴大众，如今竟想欺骗我吗？你难道不是在五十五年间，唯食粪秽，唯卧于地，裸体而行，以棕榈籽片拔发吗？然而，你却欺骗世人说：“我食风，我单足而立，不坐不卧。”你竟想欺骗我！你往昔亦是依于此邪恶、卑劣之见，才如此长时食粪、卧地、裸行，以棕榈籽片拔发，如今你仍执持此邪恶、卑劣之见！”“大沙门，我究竟做了什么？”于是，世尊为他讲述了往昔所造之业。当世尊讲述时，他即生起悚惧，生起惭愧，于是便蹲坐下来。尔时，世尊抛给他一件水浴衣。他穿上后，礼敬世尊，坐于一旁。世尊亦为他作次第说，开示法要。说法结束时，他证得阿罗汉果及诸无碍解，于是礼敬世尊，从座而起，请求出家并受具足戒。至此，他往昔的恶业才消尽了。此人实因曾以四种恶言辱骂一位漏尽大长老，故在无间地狱(Avīci)中被烧煮，其时间之长，足以令此大地增厚一由旬又三伽浮多；之后又以其残余业力，遭受了五十五年这般的变异苦报。因此，他的那份恶业已尽。然而，他于两万年间所修的沙门法之果，是无法被摧毁的。是故，世尊伸出右手说：“来，比丘！为正尽苦故，当修梵行。”话音刚落，他的在家相即刻消失，身着八资具，犹如一位六十夏的大长老。

အင်္ဂမဂဓဝါသီနံ တဿ သက္ကာရံ ဂဟေတွာ အာဂတဒိဝသော ကိရေသ, တသ္မာ ဥဘယရဋ္ဌဝါသိနော သက္ကာရံ ဂဟေတွာ အာဂတာ တထာဂတံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ အမှာကံ အယျော ဇမ္ဗုကော မဟာ, ဥဒါဟု သမဏော ဂေါတမော’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘သစေ သမဏော ဂေါတမော မဟာ ဘဝေယျ, အယံ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆေယျ, ဇမ္ဗုကာဇီဝကဿ ပန မဟန္တတာယ သမဏော ဂေါတမော ဣမဿ သန္တိကံ အာဂတော’’တိ စိန္တယိံသု. သတ္ထာ မဟာဇနဿ ပရိဝိတက္ကံ ဉတွာ, ‘‘ဇမ္ဗုက, တဝ ဥပဋ္ဌာကာနံ ကင်္ခံ ဆိန္ဒာဟီ’’တိ အာဟ, သော ‘‘အဟမ္ပိ, ဘန္တေ, ဧတ္တကမေဝ ပစ္စာသီသာမီ’’တိ ဝတွာ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဥဋ္ဌာယ တာလပ္ပမာဏံ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ‘‘သတ္ထာ မေ, ဘန္တေ ဘဂဝါ, သာဝကောဟမသ္မီ’’တိ ဝတွာ ဩရုယှ ဝန္ဒိတွာ ပုန ဒွိတာလမတ္တံ တိတာလမတ္တန္တိ ဧဝံ သတ္တတာလမတ္တံ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ဩရုယှ အတ္တနော သာဝကဘာဝံ ဇာနာပေသိ. တံ ဒိသွာ မဟာဇနော ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါ နာမ အစ္ဆရိယာ အနောပမဂုဏာ’’တိ စိန္တေသိ. သတ္ထာ မဟာဇနေန သဒ္ဓိံ ကထေန္တော ဧဝမာဟ – ‘‘အယံ ဧတ္တကံ ကာလံ တုမှေဟိ အာဘတံ သက္ကာရံ ကုသဂ္ဂေန ဇိဝှဂ္ဂေ ဌပေတွာ ‘တပစရဏံ ပူရေမီ’တိ ဣဓ နိဝုဋ္ဌော, သစေပိ ဣမိနာ ဥပါယေန ဝဿသတံ တပစရဏံ ပူရေယျ, ယာ စဿ ဣဒါနိ ကာလံ ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ကုက္ကုစ္စာယိတွာ အဘုဉ္ဇန္တဿ ဘတ္တစ္ဆေဒနကုသလစေတနာ, တဿာ တံ တပစရဏံ သောဠသိံ ကလမ္ပိ န အဂ္ဃတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，那天正是鸯伽(Aṅga)和摩揭陀(Magadha)的居民带着供养前来见他的日子。因此，两国居民带着供养前来，见到如来后，心想：“究竟是我们的尊者Jambuka伟大，还是沙门乔达摩伟大呢？”他们思量道：“倘若沙门乔达摩伟大，那么此人（Jambuka）应当前往沙门乔达摩之处。而如今是沙门乔达摩来到此人之处，想必是因为裸行顺命外道Jambuka更为伟大吧。”世尊了知大众的心念，便说：“Jambuka，去断除你侍者们的疑惑吧。”他回答说：“世尊，我也正期盼如此。”说罢，他即入第四禅，从禅定中出定后，上升至一多罗树高的空中，说道：“尊者，世尊是我的导师，我是弟子！”说完便降下顶礼。之后，他又再次上升至二多罗树高、三多罗树高，乃至七多罗树高的空中，然后降下，宣示自己是弟子的身份。见到此景，大众心想：“啊，诸佛真是稀有，功德无可比拟！”世尊与大众交谈时，如此说道：“此人长久以来，将你们带来的供养，以吉祥草尖置于舌尖上，心想‘我要圆满苦行’，并安住于此。即便他以这种方式圆满苦行一百年，其苦行也不及他如今因对时间或食物心怀顾虑而不食，所生起的断食善思的十六分之一。”世尊联系前后，宣说法要，说了这首偈颂：

၇၀.

70.

‘‘မာသေ မာသေ ကုသဂ္ဂေန, ဗာလော ဘုဉ္ဇေယျ ဘောဇနံ;

န သော သင်္ခါတဓမ္မာနံ, ကလံ အဂ္ဃတိ သောဠသိ’’န္တိ.

愚人月复月，唯食草端食； 不及知法者，十六分之一。

တဿတ္ထော – သစေ ဗာလော အပရိညာတဓမ္မော သီလာဒိဂုဏာ ပရိဗာဟိရော တိတ္ထာယတနေ ပဗ္ဗဇိတော ‘‘တပစရဏံ ပူရေဿာမီ’’တိ မာသေ မာသေ ပတ္တေ ကုသဂ္ဂေန ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တော ဝဿသတံ ဘုဉ္ဇေယျ ဘောဇနံ. န သော သင်္ခါတဓမ္မာနံ, ကလံ အဂ္ဃတိ သောဠသိန္တိ သင်္ခါတဓမ္မာ ဝုစ္စန္တိ ဉာတဓမ္မာ တုလိတဓမ္မာ. တေသု ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ သောတာပန္နော သင်္ခါတဓမ္မော, ဥပရိမကောဋိယာ ခီဏာသဝေါ. ဣမေသံ သင်္ခါတဓမ္မာနံ သော ဗာလော ကလံ န [Pg.320] အဂ္ဃတိ သောဠသိန္တိ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာ ဒေသနာ. အယံ ပနေတ္ထ အတ္ထော – ယာ စဿ တထာ တပစရဏံ ပူရေန္တဿ ဝဿသတံ စေတနာ ယာ စ သင်္ခါတဓမ္မာနံ ကာလံ ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ကုက္ကုစ္စာယိတွာ အဘုဉ္ဇန္တာနံ ဧကာ ဘတ္တစ္ဆေဒနကုသလစေတနာ, တဿာ စေတနာယ သာ တာဝ ဒီဃရတ္တံ ပဝတ္တစေတနာ သောဠသိံ ကလံ န အဂ္ဃတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယံ တဿာ သင်္ခါတဓမ္မာနံ စေတနာယ ဖလံ, တံ သောဠသ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ တတော ဧကေကံ ပုန သောဠသ သောဠသ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ တတော ဧကဿ ကောဋ္ဌာသဿ ယံ ဖလံ, တဒေဝ တဿ ဗာလဿ တပစရဏတော မဟပ္ဖလတရန္တိ.

其义为：若一愚人，未通达法，无戒等功德，于外道处出家，心想“我将圆满苦行”，月复一月以吉祥草尖取食，如是食一百年，其价值亦不及已通达法者之十六分之一。所谓“已通达法者”，即已了知法、已衡量法者。其中，最低者为入流者(sotāpanna)，最高者为漏尽者(khīṇāsava)。此愚人不及此等已通达法者的十六分之一。这是依个人(puggala)所作的教导。于此，法义则为：彼人如是圆满苦行一百年之思，与已通达法者因犹豫而断食一餐所生起的一个善思相比，前者长时生起之思，尚不及后者十六分之一。此意为：将已通达法者彼思之果报，分为十六份，再从其中取一份，复分为十六份，其中一份的果报，即已远胜于那愚人苦行的果报。

ဒေသနာဝသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ.

说法结束时，八万四千众生证得法现观。

ဇမ္ဗုကတ္ထေရဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.

瞻部伽长老的故事第十一。

၁၂. အဟိပေတဝတ္ထု

12. 蛇饿鬼的故事

န ဟိ ပါပံ ကတံ ကမ္မန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ အဟိပေတံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住在竹林（Veḷuvana）时，因某个蛇饿鬼而说了这篇以“Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ”为开头的法教。

ဧကသ္မိဉှိ ဒိဝသေ ဇဋိလသဟဿဿ အဗ္ဘန္တရော အာယသ္မာ လက္ခဏတ္ထေရော စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော စ ‘‘ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိဿာမာ’’တိ ဂိဇ္ဈကူဋတော ဩတရန္တိ. တေသု အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဧကံ အဟိပေတံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိ. အထ နံ လက္ခဏတ္ထေရော ‘‘ကသ္မာ, အာဝုသော, သိတံ ပါတုကရောသီ’’တိ သိတကာရဏံ ပုစ္ဆိ. ‘‘အကာလော, အာဝုသော လက္ခဏ, ဣမဿ ပဉှဿ, ဘဂဝတော သန္တိကေ မံ ပုစ္ဆေယျာသီ’’တိ ထေရော အာဟ. တေသု ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂန္တွာ နိသိန္နေသု လက္ခဏတ္ထေရော ပုစ္ဆိ, ‘‘အာဝုသော, မောဂ္ဂလ္လာနံ တွံ ဂိဇ္ဈကူဋာ ဩတရန္တော သိတံ ပါတုကရိတွာ မယာ သိတကာရဏံ ပုဋ္ဌော ‘ဘဂဝတော သန္တိကေ မံ ပုစ္ဆေယျာသီ’တိ အဝစ, ကထေဟိ ဣဒါနိ တံ ကာရဏ’’န္တိ. ထေရော အာဟ – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဧကံ ပေတံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိံ. တဿ ဧဝရူပေါ အတ္တဘာဝေါ – မနုဿသီသံ ဝိယ အဿ သီသံ, အဟိဿ ဝိယ [Pg.321] သေသော အတ္တဘာဝေါ, အဟိပေတော နာမေသ ပမာဏတော ပဉ္စဝီသတိယောဇနိကော, တဿ သီသတော ဥဋ္ဌိတာ အဂ္ဂိဇာလာ ယာဝ နင်္ဂုဋ္ဌာ ဂစ္ဆန္တိ, နင်္ဂုဋ္ဌတော ဥဋ္ဌိတာ အဂ္ဂိဇာလာ ယာဝ သီသာ, မဇ္ဈေသီသတော ဥဋ္ဌိတာ ဒွေ ပဿာနိ ဂစ္ဆန္တိ, ဒွီဟိ ပဿေဟိ ဥဋ္ဌိတာ မဇ္ဈေ ဩတရန္တီ’’တိ. ဒွိန္နံယေဝ ကိရ ပေတာနံ အတ္တဘာဝေါ ပဉ္စဝီသတိယောဇနိကော, အဝသေသာနံ တိဂါဝုတပ္ပမာဏော. ဣမဿ စေဝ အဟိပေတဿ ကာကပေတဿ စ ပဉ္စဝီသတိယောဇနိကော. တေသု အယံ တာဝ အဟိပေတော. ကာကပေတမ္ပိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋမတ္ထကေ ပစ္စမာနံ ဒိသွာ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ပုစ္ဆန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

诚然，一日，在（曾为结发外道的）一千比丘中，具寿勒叉那(Lakkhaṇa)长老与大目犍连长老心想：“我们去王舍城(Rājagaha)乞食吧”，便从鹫峰山(Gijjhakūṭa)下来。他们之中，具寿大目犍连长老看见一个蛇饿鬼，便现出微笑。于是勒叉那长老问他：“贤友(āvuso)，你为何现出微笑？”长老回答：“贤友勒叉那，现在不是问此问题之时，你可在世尊(Bhagavā)面前问我。”他们在王舍城乞食完毕，去到世尊跟前坐下后，勒叉那长老问道：“贤友目犍连，你从鹫峰山下来时现出微笑，我问你微笑的原因，你说‘你可在世尊面前问我’，现在请说出那个原因吧。”长老说：“贤友，我看见一个饿鬼，所以现出微笑。它的身形是这样的：它的头如人头，其余身形如蛇。这个名叫蛇饿鬼的，身长二十五由旬。从它头部生起的火焰，一直烧到尾端；从尾端生起的火焰，一直烧到头部；从头中央生起的火焰，烧向两侧；从两侧生起的火焰，则聚向中央。”据说只有两种饿鬼的身形有二十五由旬长，其余的约三伽乌塔(gāvuta)长。此蛇饿鬼与乌鸦饿鬼(kākapeta)的身形就有二十五由旬长。此二者中，这便是那蛇饿鬼。大目犍连在鹫峰山顶看见一只正在被燃烧的乌鸦饿鬼，为问其过去之业，而说了这首偈颂：

‘‘ပဉ္စယောဇနိကာ ဇိဝှာ, သီသံ တေ နဝယောဇနံ;

ကာယော အစ္စုဂ္ဂတော တုယှံ, ပဉ္စဝီသတိယောဇနံ;

ကိံ နု ကမ္မံ ကရိတွာန, ပတ္တောသိ ဒုက္ခမီဒိသ’’န္တိ.

“你的舌头长五由旬，你的头有九由旬；你的身体高耸，有二十五由旬；你曾造了什么业，才遭此等痛苦？”

အထဿ ပေတော အာစိက္ခန္တော –

于是那个饿鬼告诉他：

‘‘အဟံ ဘန္တေ မောဂ္ဂလ္လာန, ကဿပဿ မဟေသိနော;

သံဃဿ အာဘတံ ဘတ္တံ, အာဟာရေသိံ ယဒိစ္ဆက’’န္တိ. –

“尊者目犍连，我随意取食了为迦叶大仙之僧团带来的食物。”

ဂါထံ ဝတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု,. မနုဿာ ထေရေ ဒိသွာ သမ္ပိယာယမာနာ အာသနသာလာယံ နိသီဒါပေတွာ ပါဒေ ဓောဝိတွာ တေလံ မက္ခေတွာ ယာဂုံ ပါယေတွာ ခဇ္ဇကံ ဒတွာ ပိဏ္ဍပါတကာလံ အာဂမယမာနာ ဓမ္မံ သုဏန္တာ နိသီဒိံသု. ဓမ္မကထာဝသာနေ ထေရာနံ ပတ္တေ အာဒါယ အတ္တနော အတ္တနော ဂေဟာ နာနဂ္ဂရသဘောဇနဿ ပူရေတွာ အာဟရိံသု. တဒါ အဟံ ကာကော ဟုတွာ အာသနသာလာယ ဆဒနပိဋ္ဌေ နိလီနော တံ ဒိသွာ ဧကေန ဂဟိတပတ္တတော တိက္ခတ္တုံ မုခံ ပူရေန္တော တယော ကဗဠေ အဂ္ဂဟေသိံ. တံ ပန ဘတ္တံ နေဝ သံဃဿ သန္တကံ, န သံဃဿ နိယမေတွာ ဒိန္နံ, န ဘိက္ခူဟိ ဂဟိတာဝသေသကံ. အတ္တနော အတ္တနော ဂေဟံ နေတွာ မနုဿေဟိ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗကံ, ကေဝလံ သံဃံ ဥဒ္ဒိဿ အဘိဟဋမတ္တမေဝ. တတော မယာ တယော ကဗဠာ ဂဟိတာ, ဧတ္တကံ မေ ပုဗ္ဗကမ္မံ. သွာဟံ ကာလံ ကတွာ တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန အဝီစိမှိ ပစ္စိတွာ တတ္ထ ပက္ကာဝသေသေန ဣဒါနိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ကာကပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော ဣမံ ဒုက္ခံ ပစ္စာနုဘောမီ’’တိ. ဣဒံ ကာကပေတဿ ဝတ္ထု.

说完偈颂后，他说道：“尊者，在迦叶佛时代，许多比丘进入村庄乞食。人们见到长老们，非常欢喜，请他们在斋堂坐下，为他们洗脚、涂油，供养粥和点心。在等待供饭的时间里，他们坐着听法。说法结束后，人们拿着长老们的钵，各自从家中装满各种美味佳肴送来。当时我是一只乌鸦，躲在斋堂的屋顶上，看见那食物，就从一人所持的钵中，三次满口地取了三口。那食物既非僧团所有，也未指定供养给僧团，亦非比丘们受食后的剩余之物，而仅仅是人们为了僧团而带来的而已。我从其中取了三口，此即我之宿业。我死后，因那恶业的果报而在无间地狱中受苦，以其剩余的业报，如今于鹫峰山投生为乌鸦饿鬼，感受此苦。”这就是乌鸦饿鬼的故事。

ဣဓ [Pg.322] ပန ထေရော ‘‘အဟိပေတံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိ’’န္တိ အာဟ. အထဿ သတ္ထာ သက္ခီ ဟုတွာပိ ဥဋ္ဌာယ ‘‘သစ္စံ, ဘိက္ခဝေ, မောဂ္ဂလ္လာနော အာဟ. မယာပေသ သမ္ဗောဓိပတ္တဒိဝသေယေဝ ဒိဋ္ဌော, အပိစာဟံ ‘ယေ မေ ဝစနံ န သဒ္ဒဟေယျုံ, တေသံ အဟိတာယ ဘဝေယျာ’တိ ပရာနုဒ္ဒယာယ န ကထေသိ’’န္တိ အာဟ. လက္ခဏသံယုတ္တေပိ (သံ. နိ. ၂.၂၀၂ အာဒယော) ဟိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန ဒိဋ္ဌကာလေယေဝ သတ္ထာ တဿ သက္ခီ ဟုတွာ ဝိနီတဝတ္ထူနိ ကထေသိ, ဣဒမ္ပိ တေန တထေဝ ကထိတံ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ပုစ္ဆိံသု. သတ္ထာပိ တေသံ ကထေသိ –

在此，是说长老看见蛇饿鬼后，显露了微笑。于是导师亲自为他作证，站起来说：“比丘们，目犍连说的是实话。我也正是在证得正自觉的当天看见了它，但我考虑到‘若有人不信我语，将对他们无益’，故出于对他人之悲悯而没有说。”诚然，在《相相应》(Lakkhaṇasaṃyutta)中也是如此，每当大目犍连看见时，导师便为他作证，讲述了诸已决事，而这蛇饿鬼之事也是由他同样宣说的。听了这话，比丘们询问那饿鬼过去所造的业。导师便为他们讲述——

အတီတေ ကိရ ဗာရာဏသိံ နိဿာယ နဒီတီရေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပဏ္ဏသာလံ ကရိံသု. သော တတ္ထ ဝိဟရန္တော နိဗဒ္ဓံ နဂရေ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. နာဂရာပိ သာယံပါတံ ဂန္ဓပုပ္ဖာဒိဟတ္ထာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿူပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧကော ဗာရာဏသိဝါသီ ပုရိသော တံ မဂ္ဂံ နိဿာယ ခေတ္တံ ကသိ. မဟာဇနော သာယံပါတံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿူပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆန္တော တံ ခေတ္တံ မဒ္ဒန္တော ဂစ္ဆတိ. ကဿကော စ ‘‘မာ မေ ခေတ္တံ မဒ္ဒထာ’’တိ ဝါရေန္တောပိ ဝါရေတုံ နာသက္ခိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပဏ္ဏသာလာ န ဘဝေယျ, န မေ ခေတ္တံ မဒ္ဒေယျု’’န္တိ. သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌကာလေ ပရိဘောဂဘာဇနာနိ ဘိန္ဒိတွာ ပဏ္ဏသာလံ ဈာပေသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ တံ ဈာမံ ဒိသွာ ယထာသုခံ ပက္ကာမိ. မဟာဇနော ဂန္ဓမာလံ အာဒါယ အာဂတော ဈာမပဏ္ဏသာလံ ဒိသွာ ‘‘ကဟံ နု ခေါ နော အယျော ဂတော’’တိ အာဟ. သောပိ မဟာဇနေနေဝ သဒ္ဓိံ ဂတော မဟာဇနမဇ္ဈေ ဌိတကောဝ ဧဝမာဟ – ‘‘မယာ တဿ ပဏ္ဏသာလာ ဈာပိတာ’’တိ. အထ နံ ‘‘ဂဏှထ, ဣမံ ပါပိမံ နိဿာယ မယံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒဋ္ဌုံ န လဘိမှာ’’တိ ဒဏ္ဍာဒီဟိ ပေါထေတွာ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေသုံ. သော အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ယာဝါယံ မဟာပထဝီ ယောဇနမတ္တံ ဥဿန္နာ, တာဝ နိရယေ ပစ္စိတွာ ပက္ကာဝသေသေန ဂိဇ္ဈကူဋေ အဟိပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သတ္ထာ ဣဒံ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ကထေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ပါပကမ္မံ နာမေတံ ခီရသဒိသံ, ယထာ ခီရံ ဒုယှမာနမေဝ န ပရိဏမတိ. တထာ ကမ္မံ ကယိရမာနမေဝ န ဝိပစ္စတိ. ယဒါ ပန ဝိပစ္စတိ, တဒါ ဧဝရူပေန ဒုက္ခေန သောစတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说过去，在波罗奈城(Bārāṇasī)附近，人们于河边为一位独觉佛建造了一座叶茅屋。他住在那里，恒常入城托钵。城里的人们也于早晚手持香花等物，前去侍奉独觉佛。有一位住在波罗奈城的男子，靠近那条路耕田。众人早晚前去侍奉独觉佛时，会踩踏他的田地而行。农夫虽然阻止说：“不要踩踏我的田地！”却无法制止。于是他心想：“如果此地没有独觉佛的叶茅屋，他们就不会踩踏我的田地了。”于是，他趁独觉佛入城托钵之时，打碎了他的用具，放火烧了叶茅屋。独觉佛见到被烧毁的茅屋，便往安适之处而去。众人带着香花前来，见到被烧毁的叶茅屋，便说：“我们的尊者到哪里去了呢？”那个农夫也与众人一同前来，站在人群中说：“是我烧了他的叶茅屋。”于是众人说：“抓住他！正是因为这个恶人，我们才见不到独觉佛了！”他们用棍棒等物将他殴打致死。他于无间地狱中投生，在地狱中被烧煮的时间，长如这大地增厚一由旬之久。之后，以剩余的业报，在鹫峰山(Gijjhakūṭa)投生为蛇饿鬼。导师讲述了他这件过去所造之业后，连接前后因缘而说法道：“诸比丘，恶业实如鲜乳，正如鲜乳被挤出时不会立即凝固，所造之业亦不会立即感果。然当其果报成熟时，便会因这般的痛苦而忧愁。”于是说了这首偈颂：

၇၁.

71.

‘‘န [Pg.323] ဟိ ပါပံ ကတံ ကမ္မံ, သဇ္ဇုခီရံဝ မုစ္စတိ;

ဍဟန္တံ ဗာလမနွေတိ, ဘသ္မစ္ဆန္နောဝ ပါဝကော’’တိ.

恶业非即熟，鲜乳不速凝； 如灰覆炭火，炽然随愚人。

တတ္ထ သဇ္ဇုခီရံ ဝါတိ တံ ခဏံယေဝ ဓေနုယာ ထနေဟိ နိက္ခန္တံ အဗ္ဘုဏှံ ခီရံ န မုစ္စတိ န ပရိဏမတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ ဣဒံ သဇ္ဇုခီရံ တံ ခဏညေဝ န မုစ္စတိ န ပရိဏမတိ န ပကတိံ ဝိဇဟတိ. ယသ္မိံ ပန ဘာဇနေ ဒုဟိတွာ ဂဟိတံ ယာဝ တတ္ထ တက္ကာဒိအမ္ဗိလံ န ပက္ခိပတိ, ယာဝ ဒဓိဘာဇနာဒိကံ အမ္ဗိလဘာဇနံ န ပါပုဏာတိ, တာဝ ပကတိံ အဝိဇဟိတွာ ပစ္ဆာ ဇဟတိ, ဧဝမေဝ ပါပကမ္မမ္ပိ ကရိယမာနမေဝ န ဝိပစ္စတိ. ယဒိ ဝိပစ္စေယျ, န ကောစိ ပါပကမ္မံ ကာတုံ ဝိသဟေယျ. ယာဝ ပန ကုသလာဘိနိဗ္ဗတ္တာ ခန္ဓာ ဓရန္တိ, တာဝ နံ တေ ရက္ခန္တိ. တေသံ ဘေဒါ အပါယေ နိဗ္ဗတ္တက္ခန္ဓေသု ဝိပစ္စတိ, ဝိပစ္စမာနဉ္စ ဍဟန္တံ ဗာလမနွေတိ.‘‘ကိံ ဝိယာ’’တိ? ‘‘ဘသ္မစ္ဆန္နောဝ ပါဝကော’’တိ. ယထာ ဟိ ဆာရိကာယ ပဋိစ္ဆန္နော ဝီတစ္စိတင်္ဂါရော အက္ကန္တောပိ ဆာရိကာယ ပဋိစ္ဆန္နတ္တာ န တာဝ ဍဟတိ, ဆာရိကံ ပန တာပေတွာ စမ္မာဒီနံ ဍဟနဝသေန ယာဝ မတ္ထလုင်္ဂါ ဍဟန္တော ဂစ္ဆတိ, ဧဝမေဝ ပါပကမ္မမ္ပိ ယေန ကတံ ဟောတိ, တံ ဗာလံ ဒုတိယေ ဝါ တတိယေ ဝါ အတ္တဘာဝေ နိရယာဒီသု နိဗ္ဗတ္တံ ဍဟန္တံ အနုဂစ္ဆတီတိ.

此中，“如新挤的牛奶”是指，刚从母牛的乳房中挤出的温热乳汁，不会立即变成凝乳等。此中义理为：正如这新挤的牛奶，在当下不会变成凝乳等，不会舍弃其本性。然而，若将乳汁挤入容器，只要未在其中添加酪浆等酸物，只要未到达凝乳容器等酸性容器，它便不会舍弃其本性，之后才会舍弃。同样地，正在造作的恶业也不会立即成熟。倘若它会立即成熟，则无人敢造恶业。只要由善业所生的诸蕴存在，它们就会守护此人。待诸蕴坏灭后，恶业便会在恶趣中所生的诸蕴中成熟。并且在成熟时，它会燃烧着追随那个愚人。“譬如什么呢？”“譬如灰烬覆盖的火。”就像被灰烬覆盖的无焰余烬，即使被踩踏，因其为灰烬所覆盖，故不会立即灼烧；然而，火会使灰烬变热，通过焚烧皮革等的方式，一直燃烧，直至脑髓。同样地，由愚人所造的恶业，当他在第二世或第三世投生于地狱等处时，也会燃烧着追随他。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုန္တိ.

说法结束时，许多人成为须陀洹等。

အဟိပေတဝတ္ထု ဒွါဒသမံ.

蛇饿鬼的故事第十二。

၁၃. သဋ္ဌိကူဋပေတဝတ္ထု

13. 六十铁锤饿鬼的故事

ယာဝဒေဝ အနတ္ထာယာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သဋ္ဌိကူဋပေတံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在竹林(Veḷuvana)时，缘于六十铁锤饿鬼(Saṭṭhikūṭapeta)，而说了这首以“仅只为了不利”等为开头的法说。

ပုရိမနယေနေဝ ဟိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော လက္ခဏတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဂိဇ္ဈကူဋာ ဩရောဟန္တော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ. ထေရေန သိတကာရဏံ ပုဋ္ဌော ‘‘ဘဂဝတော သန္တိကေ မံ ပုစ္ဆေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နကာလေ ပုန ပုဋ္ဌော အာဟ – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဧကံ ပေတံ အဒ္ဒသံ တိဂါဝုတပ္ပမာဏေန အတ္တဘာဝေန, တဿ သဋ္ဌိ အယကူဋသဟဿာနိ အာဒိတ္တာနိ သမ္ပဇ္ဇလိတာနိ ဥပရိမတ္ထကေ ပတိတွာ ပတိတွာ ဥဋ္ဌဟန္တိ သီသံ ဘိန္ဒန္တိ, ဘိန္နံ ဘိန္နံ ပုန သမုဋ္ဌဟတိ[Pg.324], ဣမိနာ အတ္တဘာဝေန မယာ ဧဝရူပေါ အတ္တဘာဝေါ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော, အဟံ တံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိ’’န္တိ. ပေတဝတ္ထုသ္မိဉှိ –

诚然，亦如前例，大目犍连(Mahāmoggallāna)尊者与勒叉那(Lakkhaṇa)尊者一同从鹫峰山(Gijjhakūṭa)下来时，在某个地方露出微笑。勒叉那尊者询问他微笑的原由，（目犍连尊者）说：“请在世尊面前问我。”于是，（他们）行乞后，去到导师跟前，礼拜后坐下时，当再次被问及时，（目犍连尊者）说：“贤友，我看见一个饿鬼，其身形有三伽浮多(gāvuta)那么大，有六万个燃烧炽盛的铁锤，在其头顶上方落下复又升起，击碎其头；头被击碎后，又再复原。我从未见过如此身形，见到他后，我便露出了微笑。”此事在《饿鬼事》(Petavatthu)中亦有记载：

‘‘သဋ္ဌိ ကူဋသဟဿာနိ, ပရိပုဏ္ဏာနိ သဗ္ဗသော;

သီသေ တုယှံ နိပတန္တိ, ဝေါဘိန္ဒန္တေဝ မတ္ထက’’န္တိ. (ပေ. ဝ. ၈၀၈, ၈၁၀, ၈၁၃) အာဒိ –

“整整六万铁锤，落在你的头上，击碎你的头颅。”

ဣမမေဝ ပေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သတ္ထာ ထေရဿ ကထံ သုတွာဝ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မယာပေသ သတ္တော ဗောဓိမဏ္ဍေ နိသိန္နေနေဝ ဒိဋ္ဌော ‘ယေ စ ပန မေ ဝစနံ န သဒ္ဒဟေယျုံ, တေသံ အဟိတာယ ဘဝေယျာ’တိ ပရေသံ အနုကမ္ပာယ န ကထေသိံ, ဣဒါနိ ပန မောဂ္ဂလ္လာနဿ သက္ခီ ဟုတွာ ကထေမီ’’တိ အာဟ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ပုစ္ဆိံသု. သတ္ထာပိ နေသံ ကထေသိ –

此偈正是针对此饿鬼而说。导师听了长老的话后说：“诸比丘，我于菩提座(Bodhimaṇḍa)上时，也曾见过此有情。但念及‘若有人不信我语，则将为他们带来不利’，故出于对他人之悲悯而未说。然如今有目犍连为证，我当说之。”听后，诸比丘便询问那饿鬼的往昔之业。导师也为他们讲述了——

အတီတေ ကိရ ဗာရာဏသိယံ သာဠိတ္တကသိပ္ပေ နိပ္ဖတ္တိံ ပတ္တော ဧကော ပီဌသပ္ပိ အဟောသိ. သော နဂရဒွါရေ ဧကဿ ဝဋရုက္ခဿ ဟေဋ္ဌာ နိသိန္နော သက္ခရာနိ ခိပိတွာ တဿ ပဏ္ဏာနိ ဆိန္ဒန္တော ‘‘ဟတ္ထိရူပကံ နော ဒဿေဟိ, အဿရူပကံ နော ဒဿေဟီ’’တိ ဂါမဒါရကေဟိ ဝုစ္စမာနော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတာနိ ရူပါနိ ဒဿေတွာ တေသံ သန္တိကာ ခါဒနီယာဒီနိ လဘတိ. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ ဥယျာနံ ဂစ္ဆန္တော တံ ပဒေသံ ပါပုဏိ. ဒါရကာ ပီဌသပ္ပိံ ပါရောဟန္တရေ ကတွာ ပလာယိံသု. ရညော ဌိတမဇ္ဈနှိကေ ရုက္ခမူလံ ပဝိဋ္ဌဿ ဆိဒ္ဒါဝဆိဒ္ဒစ္ဆာယာ သရီရံ ဖရိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ဥဒ္ဓံ ဩလောကေန္တော ရုက္ခပဏ္ဏေသု ဟတ္ထိရူပကာဒီနိ ဒိသွာ ‘‘ကဿေတံ ကမ္မ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပီဌသပ္ပိနော’’တိ သုတွာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ အာဟ – ‘‘မယှံ ပုရောဟိတော အတိမုခရော အပ္ပမတ္တကေပိ ဝုတ္တေ ဗဟုံ ဘဏန္တော မံ ဥပဒ္ဒဝေတိ, သက္ခိဿသိ တဿ မုခေ နာဠိမတ္တာ အဇလဏ္ဍိကာ ခိပိတု’’န္တိ? ‘‘သက္ခိဿာမိ, ဒေဝ. အဇလဏ္ဍိကာ အာဟရာပေတွာ ပုရောဟိတေန သဒ္ဓိံ တုမှေ အန္တောသာဏိယံ နိသီဒထ, အဟမေတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ. အထ ရာဇာ တထာ ကာရေသိ. ဣတရော ကတ္တရိယဂ္ဂေန သာဏိယာ ဆိဒ္ဒံ ကတွာ ပုရောဟိတဿ ရညာ သဒ္ဓိံ ကထေန္တဿ မုခေ ဝိဝဋမတ္တေ ဧကေကံ အဇလဏ္ဍိကံ ခိပိ. ပုရောဟိတော မုခံ ပဝိဋ္ဌံ ပဝိဋ္ဌံ ဂိလိ. ပီဌသပ္ပီ ခီဏာသု အဇလဏ္ဍိကာသု သာဏိံ စာလေသိ. ရာဇာ တာယ သညာယ အဇလဏ္ဍိကာနံ ခီဏဘာဝံ ဉတွာ အာဟ – ‘‘အာစရိယ, အဟံ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေန္တော ကထံ [Pg.325] နိတ္ထရိတုံ န သက္ခိဿာမိ, တုမှေ အတိမုခရတာယ နာဠိမတ္တာ အဇလဏ္ဍိကာ ဂိလန္တာပိ တုဏှီဘာဝံ နာပဇ္ဇထာ’’တိ. ဗြာဟ္မဏော မင်္ဂုဥဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ တတော ပဋ္ဌာယ မုခံ ဝိဝရိတွာ ရညာ သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုံ နသက္ခိ. ရာဇာ ပီဌသပ္ပိဂုဏံ အနုဿရိတွာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘တံ နိဿာယ မေ သုခံ လဒ္ဓ’’န္တိ တုဋ္ဌော တဿ သဗ္ဗဋ္ဌကံ နာမ ဓနံ ဒတွာ နဂရဿ စတူသု ဒိသာသု စတ္တာရော ဝရဂါမေ အဒါသိ. တမတ္ထံ ဝိဒိတွာ ရညော အတ္ထဓမ္မာနုသာသကော အမစ္စော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，过去在波罗奈城(Bārāṇasī)，有一位精通投石技艺(sāḷittakasippa)的跛者(pīṭhasappi)。他坐在城门的一棵榕树下，投掷石子击穿树叶。村里的孩童们对他说：“给我们看看象的形象，给我们看看马的形象！”他便展示出他们想要的各种形象，并从他们那里获得嚼食等物。有一天，国王前往御花园时路过此地。孩童们将跛者置于树根之间后便逃跑了。正午时分，国王进入树下，斑驳的树影落在他身上。他想：“这究竟是怎么回事？”便抬头仰望，见到树叶中有象等形象，于是问道：“这是谁的杰作？”听说是跛者的作品后，便命人将他传来，说道：“我的国师(purohita)极为多言，即便说一点小事，也要滔滔不绝，令我烦恼。你能够在他口中投入一那利(nāḷi)量的羊粪蛋吗？”“我能，天王。请命人取来羊粪蛋，您与国师一同坐在帷幕之内，我自知该怎么做。”于是国王便照此安排。那跛者用剪刀尖在帷幕上弄了个小孔，当国师与国王说话，嘴巴刚一张开时，他便将羊粪蛋一颗颗地投进去。国师将进入口中的羊粪蛋一一吞下。羊粪蛋投完后，跛者摇动了帷幕。国王由该信号得知羊粪蛋已尽，便说道：“老师，我与你说话，为何无法结束话题？你因太过多言，吞下了一那利量的羊粪蛋，却仍不沉默。”婆罗门感到羞愧，从此之后不敢再张口与国王交谈。国王忆念起跛者的功劳，命人将他传来，欢喜地说道：“依靠你，我获得了安乐。”于是赏赐他名为“萨婆达迦”(sabbaṭṭhaka)的财富，并赐予城池四方的四个优等村庄。了知此事的国王的义法劝谏大臣说了这首偈颂——

‘‘သာဓု ခေါ သိပ္ပကံ နာမ, အပိ ယာဒိသ ကီဒိသံ;

ပဿ ခဉ္ဇပ္ပဟာရေန, လဒ္ဓါ ဂါမာ စတုဒ္ဒိသာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၀၇);

“技艺实为善，无论何种类；请看跛者投，赢得四方村。”

သော ပန အမစ္စော တေန သမယေန အယမေဝ ဘဂဝါ အဟောသိ. အထေကော ပုရိသော ပီဌသပ္ပိနာ လဒ္ဓသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ နာမ ပီဌသပ္ပီ ဟုတွာ ဣမံ သိပ္ပံ နိဿာယ မဟာသမ္ပတ္တိံ ပတ္တော, မယာပေတံ သိက္ခိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဣဒံ မေ, အာစရိယ, သိပ္ပံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘န သက္ကာ, တာတ, ဒါတု’’န္တိ. သော တေန ပဋိက္ခိတ္တော ‘‘ဟောတု, အာရာဓေဿာမိ န’’န္တိ တဿ ဟတ္ထပါဒပရိကမ္မာဒီနိ ကရောန္တော စိရဿံ တံ အာရာဓေတွာ ပုနပ္ပုနံ ယာစိ, ပီဌသပ္ပီ ‘‘အယံ မေ အတိဝိယ ဥပကာရော’’တိ တံ ပဋိဗာဟိတုံ အသက္ကောန္တော သိပ္ပံ သိက္ခာပေတွာ ‘‘နိပ္ဖန္နံ တေ, တာတ, သိပ္ပံ, ဣဒါနိ ကိံ ကရိဿသီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဗဟိ ဂန္တွာ သိပ္ပံ ဝီမံသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘ဂါဝိံ ဝါ မနုဿံ ဝါ ပဟရိတွာ မာရေဿာမီ’’တိ. ‘‘တာတာ, ဂါဝိံ မာရေန္တဿ သတံ ဒဏ္ဍော ဟောတိ မနုဿံ မာရေန္တဿ သဟဿံ, တွံ သပုတ္တဒါရောပိ တံ နိတ္ထရိတုံ န သက္ခိဿသိ, မာ ဝိနဿ, ယမှိ ပဟဋေ ဒဏ္ဍော နတ္ထိ, တာဒိသံ နိမာတာပိတိကံ ကဉ္စိ ဥပဓာရေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သက္ခရာ ဥစ္ဆင်္ဂေ ကတွာ တာဒိသံ ဥပဓာရယမာနော ဝိစရန္တော ဂါဝိံ ဒိသွာ ‘‘အယံ သသာမိကာ’’တိ ပဟရိတုံ န ဝိသဟိ, မနုဿံ ဒိသွာ ‘‘အယံ သမာတာပိတိကော’’တိ ပဟရိတုံ န ဝိသတိ.

当时的那位大臣，就是我，世尊。那时，有个人看见跛者所获得的财富，心想：“此人身为跛者，依靠这门技艺获得了巨大财富，我也应该学习它。”于是他前去拜见跛者，行礼后说：“老师，请将这门技艺传授给我。”跛者说：“孩子，不能传授。”他被拒绝后心想：“没关系，我定要使他欢喜。”于是他为跛者按摩手足等，长期服侍，终于使他感到欢喜，便再三请求。跛者心想：“此人对我非常有助益。”无法拒绝他，便传授了技艺，然后说：“孩子，你的技艺已经学成了，现在打算做什么呢？”他回答：“到外面去检验一下技艺。”“你打算怎么做？”“我要击打牛或人，将之杀死。”“孩子，杀死牛要被罚一百，杀死人要被罚一千，你即便连同妻儿也无法偿清。不要自取灭亡！你当仔细寻觅一个那样的目标：击打他也不会有惩罚，即无父无母之人。”他回答：“好的。”便将石子放在衣兜里，四处寻觅那样的目标。他看见一头牛，心想：“这牛有主人。”便不敢击打。看见一个人，心想：“这人有父母。”便不敢击打。

တေန သမယေန သုနေတ္တော နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ တံ နဂရံ နိဿာယ ပဏ္ဏသာလာယ ဝိဟရတိ. သော တံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တံ နဂရဒွါရန္တရေ ဒိသွာ ‘‘အယံ နိမာတာပိတိကော, ဣမသ္မိံ ပဟဋေ ဒဏ္ဍော နတ္ထိ, ဣမံ ပဟရိတွာ သိပ္ပံ ဝီမံသိဿာမီ’’တိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဒက္ခိဏကဏ္ဏသောတံ သန္ဓာယ သက္ခရံ [Pg.326] ခိပိ. သာ ဒက္ခိဏကဏ္ဏသောတေန ပဝိသိတွာ ဝါမေန နိက္ခမိ, ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘိက္ခာယ စရိတုံ နာသက္ခိ, အာကာသေန ပဏ္ဏသာလံ ဂန္တွာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. မနုဿာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ အနာဂစ္ဆန္တေ ‘‘ကိဉ္စိ အဖာသုကံ ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ တံ ပရိနိဗ္ဗုတံ ဒိသွာ ရောဒိံသု ပရိဒေဝိံသု. သောပိ မဟာဇနံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ တတ္ထ ဂန္တွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ သဉ္ဇာနိတွာ ‘‘အယံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တော ဒွါရန္တရေ မမ သမ္မုခီဘူတော, အဟံ အတ္တနော သိပ္ပံ ဝီမံသန္တော ဣမံ ပဟရိ’’န္တိ အာဟ. မနုဿာ ‘‘ဣမိနာ ကိရ ပါပကေန ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ပဟဋော, ဂဏှထ ဂဏှထာ’’တိ ပေါထေတွာ တတ္ထေဝ နံ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေသုံ. သော အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ယာဝါယံ မဟာပထဝီ ယောဇနမတ္တံ ဥဿန္နာ, တာဝ ပစ္စိတွာ ဝိပါကာဝသေသေန ဂိဇ္ဈကူဋမတ္ထကေ သဋ္ဌိကူဋပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. သတ္ထာ တဿ ဣမံ ပုဗ္ဗကမ္မံ ကထေတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဗာလဿ နာမ သိပ္ပံ ဝါ ဣဿရိယံ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ အနတ္ထာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဗာလော ဟိ သိပ္ပံ ဝါ ဣဿရိယံ ဝါ လဘိတွာ အတ္တနော အနတ္ထမေဝ ကရောတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ.

那时，名为苏内陀(Sunetto)的独觉佛，依止那座城市住于茅棚中。有个人看见独觉佛入城乞食，在城门附近心想：“此人无父无母，打他不会有惩罚，我打他以试验我的技艺。”于是他瞄准独觉佛的右耳孔，投掷了一块石子。石子从右耳孔进入，从左耳孔穿出，生起了剧烈的苦受。独觉佛无法前去乞食，便由空中回到茅棚，然后般涅槃。人们不见独觉佛前来，心想：“或许发生了什么不适之事。”于是前往那里，看见他已般涅槃，便哭泣、悲叹。那人也看见大众前往，便去到那里，认出独觉佛后说：“此人入城乞食时，在城门附近与我相遇，我为了试验自己的技艺而打了他。”人们听后说：“原来是这个恶人伤害了独觉佛，抓住他！抓住他！”于是将他殴打，就在那里使他丧命。他投生于无间地狱(Avīci)，只要此大地仍厚达一由旬，他就在那里受煎熬。由于业报的残余，他投生于鹫峰山顶，成为一个六十肘高的饿鬼。导师讲述了他这段宿业后说：“诸比丘，愚人的技艺或权势生起，只会为他带来祸害。因为愚人获得技艺或权势，只会给自己带来祸害。”如此前后贯连，宣说正法时，说了这首偈颂：

၇၂.

72.

‘‘ယာဝဒေဝ အနတ္ထာယ, ဉတ္တံ ဗာလဿ ဇာယတိ;

ဟန္တိ ဗာလဿ သုက္ကံသံ, မုဒ္ဓမဿ ဝိပါတယ’’န္တိ.

愚人获学识，唯引生不利； 害愚人善分，破碎其头首。

တတ္ထ ယာဝဒေဝါတိ အဝဓိပရိစ္ဆေဒနတ္ထေ နိပါတော. ဉတ္တန္တိ ဇာနနသဘာဝေါ. ယံ သိပ္ပံ ဇာနာတိ, ယမှိ ဝါ ဣဿရိယေ ယသေ သမ္ပတ္တိယဉ္စ ဌိတော ဇနေန ဉာယတိ, ပါကဋော ပညာတော ဟောတိ, တဿေတံ နာမံ. သိပ္ပံ ဝါ ဟိ ဣဿရိယာဒိဘာဝေါ ဝါ ဗာလဿ အနတ္ထာယေဝ ဇာယတိ. တံ နိဿာယ သော အတ္တနော အနတ္ထမေဝ ကရောတိ. ဟန္တီတိ ဝိနာသေတိ. သုက္ကံသန္တိ ကုသလကောဋ္ဌာသံ, ဗာလဿ ဟိ သိပ္ပံ ဝါ ဣဿရိယံ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ကုသလကောဋ္ဌာသံ ဃာတေန္တမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. မုဒ္ဓန္တိ ပညာယေတံ နာမံ. ဝိပါတယန္တိ ဝိဒ္ဓံသယမာနံ. တဿ ဟိ တံ သုက္ကံသံ ဟနန္တံ ပညာသင်္ခါတံ မုဒ္ဓံ ဝိပါတေန္တံ ဝိဒ္ဓံသေန္တမေဝ ဟန္တီတိ.

于此（偈颂）中，“仅为”(yāvadeva)是表示限定、分齐的不变词。所谓“名声”(ñattaṃ)，即是被知晓的状态。无论其人通晓何种技艺，或立足于何种权势、名望与成就，而为众人所知、显扬、闻名，此即其名。诚然，技艺或权势等，对愚人而言实为祸害而生。依此，他只为自己带来祸害。“摧毁”(hanti)即是毁灭。“善分”(sukkaṃsaṃ)即是善的部分。诚然，愚人的技艺或权势生起时，实是摧毁着善分而生起的。“头”(muddhaṃ)是智慧的异名。“使其坠落”(vipātayaṃ)即是使其毁灭。诚然，那（技艺）在摧毁其善分时，也使其名为智慧的头颅坠落，即是毁灭了（愚人）。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု.

开示结束时，许多人证得入流果等。

သဋ္ဌိကူဋပေတဝတ္ထု တေရသမံ.

第十三，六十俱吒饿鬼事。

၁၄. စိတ္တဂဟပတိဝတ္ထု

14. 质多居士事

အသန္တံ [Pg.327] ဘာဝနမိစ္ဆေယျာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သုဓမ္မတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဒေသနာ မစ္ဆိကာသဏ္ဍေ သမုဋ္ဌာယ သာဝတ္ထိယံ နိဋ္ဌိတာ.

导师住于祇陀林时，缘于善法长老，说此“Asantaṃ bhāvanamiccheyya”等法说。此法说起于马奇咖三答，而终于舍卫城(Sāvatthī)。

မစ္ဆိကာသဏ္ဍနဂရသ္မိဉှိ စိတ္တော နာမ ဂဟပတိ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ အဗ္ဘန္တရံ မဟာနာမတ္ထေရံ နာမ ပိဏ္ဍာယ စရမာနံ ဒိသွာ တဿ ဣရိယာပထေ ပသီဒိတွာ ပတ္တံ အာဒါယ ဂေဟံ ပဝေသေတွာ ဘောဇေတွာ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ဓမ္မကထံ သုဏန္တော သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ အစလသဒ္ဓေါ ဟုတွာ အမ္ဗာဋကဝနံ နာမ အတ္တနော ဥယျာနံ သံဃာရာမံ ကတ္တုကာမော ထေရဿ ဟတ္ထေ ဥဒကံ ပါတေတွာ နိယျာဒေသိ. တသ္မိံ ခဏေ ‘‘ပတိဋ္ဌိတံ ဗုဒ္ဓသာသန’’န္တိ ဥဒကပရိယန္တံ ကတွာ မဟာပထဝီ ကမ္ပိ. မဟာသေဋ္ဌိ ဥယျာနေ မဟာဝိဟာရံ ကာရေတွာ သဗ္ဗဒိသာဟိ အာဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဝိဝဋဒွါရော အဟောသိ. မစ္ဆိကာသဏ္ဍေ သုဓမ္မတ္ထေရော နာမ နေဝါသိကော အဟောသိ.

诚然，在马奇咖三答城，有名为质多的居士，见到五比丘中的一位，名为摩诃男的长老正在为食托钵，对其威仪心生净信，便接过他的钵，请入家中供养。饭食已毕，听闻法说时，他证得入流果，成为不动信者。他欲将自己名为安巴塔咖林园(Ambāṭakavana)的园林建成僧伽蓝，便在长老手中注水行施。其时，大地亦因“佛陀教法已确立”并以水为证而震动。这位大长者在园林中建造了大精舍，为从一切方所前来的比丘们敞开了大门。在马奇咖三答，有位名为善法的常住长老。

အပရေန သမယေန စိတ္တဿ ဂုဏကထံ သုတွာ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ တဿ သင်္ဂဟံ ကတ္တုကာမာ မစ္ဆိကာသဏ္ဍံ အဂမံသု. စိတ္တော ဂဟပတိ တေသံ အာဂမနံ သုတွာ အဍ္ဎယောဇနမဂ္ဂံ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ တေ အာဒါယ အတ္တနော ဝိဟာရံ ပဝေသေတွာ အာဂန္တုကဝတ္တံ ကတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ထောကံ ဓမ္မကထံ သောတုကာမောမှီ’’တိ ဓမ္မသေနာပတိံ ယာစိ. အထ နံ ထေရော, ‘‘ဥပါသက, အဒ္ဓါနေန အာဂတာမှာ ကိလန္တရူပါ. အပိစ ထောကံ သုဏာဟီ’’တိ တဿ ဓမ္မံ ကထေသိ. သော ထေရဿ ဓမ္မံ သုဏန္တောဝ အနာဂါမိဖလံ ပါပုဏိ. သော ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, သွေ ဘိက္ခုသဟဿေန သဒ္ဓိံ မမ ဂေဟေ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ နိမန္တေတွာ ပစ္ဆာ နေဝါသိကံ သုဓမ္မတ္ထေရံ ‘‘တုမှေပိ, ဘန္တေ, သွေ ထေရေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ နိမန္တေသိ. သော ‘‘အယံ မံ ပစ္ဆာ နိမန္တေတီ’’တိ ကုဒ္ဓေါ ပဋိက္ခိပိတွာ ပုနပ္ပုနံ ယာစိယမာနောပိ ပဋိက္ခိပိ ဧဝ. ဥပါသကော ‘‘ပညာယိဿထ, ဘန္တေ’’တိ ပက္ကမိတွာ ပုနဒိဝသေ အတ္တနော နိဝေသနေ မဟာဒါနံ သဇ္ဇေသိ. သုဓမ္မတ္ထေရောပိ ပစ္စူသကာလေယေဝ ‘‘ကီဒိသော နု ခေါ ဂဟပတိနာ အဂ္ဂသာဝကာနံ သက္ကာရော သဇ္ဇိတော, သွေ ဂန္တွာ ပဿိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ပါတောဝ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ တဿ ဂေဟံ အဂမာသိ.

后来有一次，两位上首弟子听闻了质多居士的功德，想要摄益他，便前往马奇咖三答(Macchikāsaṇḍa)。质多居士听说他们来了，就走出半由旬的路程去迎接，将他们带到自己的寺院，尽了待客之礼后，向法将请求道：“尊者，我想听闻少许佛法。”长老说：“优婆塞，我们远道而来，身体疲惫。即便如此，你还是稍微听一些吧。”于是为他说了法。质多居士在听法时，便证得了不还果。他礼拜了两位上首弟子后，邀请道：“尊者，明日请与一千位比丘一同来我家中接受供养。”之后又邀请常住的善法长老：“尊者，您也请明日与长老们一同前来。”善法长老因“此人最后才邀请我！”而心生愤怒，拒绝了他，虽然被再三请求，他还是拒绝了。优婆塞说：“尊者，您自会明白的。”说完便离开了。次日，他在自己家中准备了盛大的布施。善法长老也在黎明时分心想：“不知居士为上首弟子们准备了什么样的供养，我得去看看。”这样想着，他便一大早取了衣钵，前往他家。

သော ဂဟပတိနာ ‘‘နိသီဒထ, ဘန္တေ’’တိ ဝုစ္စမာနောပိ ‘‘နာဟံ နိသီဒါမိ, ပိဏ္ဍာယ စရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ အဂ္ဂသာဝကာနံ ပဋိယာဒိတံ သက္ကာရံ ဩလောကေတွာ [Pg.328] ဂဟပတိံ ဇာတိယာ ဃဋ္ဋေတုကာမော ‘‘ဥဠာရော တေ, ဂဟပတိ, သက္ကာရော, အပိစေတ္ထ ဧကညေဝ နတ္ထီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘တိလသံဂုဠိကာ, ဂဟပတီ’’တိ ဝတွာ ဂဟပတိနာ ကာကောပမာယ အပသာဒိတော ကုဇ္ဈိတွာ ‘‘ဧသော တေ, ဂဟပတိ, အာဝါသော, ပက္ကမိဿာမဟ’’န္တိ ဝတွာ ယာဝတတိယံ ဝါရိယမာနောပိ ပက္ကမိတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ စိတ္တေန စ အတ္တနာ စ ဝုတ္တဝစနံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ ‘‘တယာ ဥပါသကော သဒ္ဓေါ ပသန္နော ဟီနေန ခုံသိတော’’တိ တဿေဝ ဒေါသံ အာရောပေတွာ ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ကာရာပေတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, စိတ္တဂဟပတိံ ခမာပေဟီ’’တိ ပေသေသိ. သော တတ္ထ ဂန္တွာ, ‘‘ဂဟပတိ, မယှမေဝ သော ဒေါသော, ခမာဟိ မေ’’တိ ဝတွာပိ ‘‘နာဟံ ခမာမီ’’တိ တေန ပဋိက္ခိတ္တော မင်္ကုဘူတော တံ ခမာပေတုံ နာသက္ခိ. ပုနဒေဝ သတ္ထု သန္တိကံ ပစ္စာဂမာသိ. သတ္ထာ ‘‘နာဿ ဥပါသကော ခမိဿတီ’’တိ ဇာနန္တောပိ ‘‘မာနထဒ္ဓေါ ဧသ, တိံသယောဇနံ တာဝ မဂ္ဂံ ဂန္တွာ ပစ္စာဂစ္ဆတူ’’တိ ခမနူပါယံ အနာစိက္ခိတွာဝ ဥယျောဇေသိ. အထဿ ပုနာဂတကာလေ နိဟတမာနဿ အနုဒူတံ ဒတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ဥပါသကံ ခမာပေဟီ’’တိ ဝတွာ ‘‘သမဏေန နာမ ‘မယှံ ဝိဟာရော, မယှံ နိဝါသဋ္ဌာနံ, မယှံ ဥပါသကော, မယှံ ဥပါသိကာ’တိ မာနံ ဝါ ဣဿံ ဝါ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ ကရောန္တဿ ဟိ ဣစ္ဆာမာနာဒယော ကိလေသာ ဝဍ္ဎန္တီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋ္ဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

彼长老虽为居士言：“尊者，请坐。”却说：“我不坐，我将为乞食而行。”他看见为上首弟子们准备的供养后，欲以出身之事触恼居士，便说：“居士，你的供养甚为丰厚，然此处唯独缺少一物。”“是何物，尊者？”“是芝麻丸，居士。”他如此说后，为居士以乌鸦之喻斥责，便生气地说：“居士，此乃汝之住处，我将离去。”他虽被劝阻至第三次，仍旧离去，前往世尊之处，将质多（Citta）与自己所说的话都禀告了。世尊说：“汝以卑劣之言斥责了具信、虔诚的优婆塞。”便将过错只归于他，令其行“令喜羯磨”后，派遣他说：“去，求质多居士宽恕。”他到彼处后，虽说：“居士，那确是我的过错，请宽恕我。”但为彼居士以“我不宽恕”所拒，他变得局促不安，无法求得其宽恕。他又回到了世尊之处。世尊虽然知道那位优婆塞不会宽恕他，但想：“此人我慢坚固，且让他走三十由旬的路再回来。”便未告知求得宽恕的方法而派遣他去。其后，当他回来时，我慢已被降伏，世尊便派一位伴行比丘，说：“去，与此人一同前往，求那位优婆塞宽恕。”又说：“出家人实不应生起我慢或嫉妒，认为‘此乃我之寺院，我之住处，我之优婆塞，我之优婆夷’。如此行事者，其欲、慢等诸烦恼实会增长。”世尊连接此前后因缘而说法，诵出此等偈颂——

၇၃.

73.

‘‘အသန္တံ ဘာဝနမိစ္ဆေယျ, ပုရေက္ခာရဉ္စ ဘိက္ခုသု;

အာဝါသေသု ဣဿရိယံ, ပူဇာ ပရကုလေသု စ.

愚人务虚名，欲为僧领导； 寺中掌权势，受他家供奉。

၇၄.

74.

‘‘မမေဝ ကတ မညန္တု, ဂိဟီ ပဗ္ဗဇိတာ ဥဘော.

愿僧俗共知，此皆由我建；

မမေဝါတိဝသာ အဿု, ကိစ္စာကိစ္စေသု ကိသ္မိစိ;

ဣတိ ဗာလဿ သင်္ကပ္ပော, ဣစ္ဆာ မာနော စ ဝဍ္ဎတီ’’တိ.

应作不应作，愿我皆掌控； 愚人作此想，欲与慢增长。

တတ္ထ အသန္တန္တိ ယော ဗာလော ဘိက္ခု အဝိဇ္ဇမာနံ သမ္ဘာဝနံ ဣစ္ဆေယျ, ‘‘အဿဒ္ဓေါဝ သမာနော ‘သဒ္ဓေါတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတီ’’တိ. ပါပိစ္ဆတာနိဒ္ဒေသေ (ဝိဘ. ၈၅၁) ဝုတ္တနယေနေဝ ဗာလော ‘‘အသဒ္ဓေါ ဒုဿီလော အပ္ပဿုတော အပ္ပဝိဝိတ္တော ကုသီတော အနုပဋ္ဌိတဿတိ အသမာဟိတော ဒုပ္ပညော အခီဏာသဝေါဝ သမာနော ‘အဟော ဝတ မံ ဇနော အယံ သဒ္ဓေါ, သီလဝါ, ဗဟုဿုတော, ပဝိဝိတ္တော, အာရဒ္ဓဝီရိယော, ဥပဋ္ဌိတဿတိ, သမာဟိတော, ပညဝါ[Pg.329], ခီဏာသဝေါ’တိ ဇာနေယျာ’’တိ ဣဒံ အသန္တသမ္ဘာဝနံ ဣစ္ဆတိ. ပုရေက္ခာရန္တိ ပရိဝါရံ. ‘‘အဟော ဝတ မံ သကလဝိဟာရေ ဘိက္ခူ ပရိဝါရေတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တာ ဝိဟရေယျု’’န္တိ ဧဝံ ဣစ္ဆာစာရေ ဌတွာ ပုရေက္ခာရဉ္စ ဘိက္ခူသု ဣစ္ဆတိ. အာဝါသေသူတိ သံဃိကေသု စ အာဝါသေသု ယာနိ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ပဏီတသေနာသနာနိ, တာနိ အတ္တနော သန္ဒိဋ္ဌသမ္ဘတ္တာဒီနံ ဘိက္ခူနံ ‘‘တုမှေ ဣဓ ဝသထာ’’တိ ဝိစာရေန္တော သယမ္ပိ ဝရတရံ သေနာသနံ ပလိဗောဓေန္တော, သေသာနံ အာဂန္တုကဘိက္ခူနံ ပစ္စန္တိမာနိ လာမကသေနာသနာနိ စေဝ အမနုဿပရိဂ္ဂဟိတာနိ စ ‘‘တုမှေ ဣဓ ဝသထာ’’တိ ဝိစာရေန္တော အာဝါသေသု ဣဿရိယံ ဣစ္ဆတိ. ပူဇာ ပရကုလေသု စာတိ နေဝ မာတာပိတူနံ န ဉာတကာနံ ပရေသုယေဝ ကုလေသု ‘‘အဟော ဝတိမေ မယှမေဝ ဒဒေယျုံ, န အညေသ’’န္တိ ဧဝံ စတုပ္ပစ္စယေဟိ ပူဇံ ဣစ္ဆတိ.

于此，所谓“不存在的”(asantaṃ)，是指任何愚痴比丘希求不存在的赞誉，即“虽无信，却欲求‘愿众人知我有信’”。正如在《恶欲的解释》(Pāpicchatāniddesa)中所说之理，愚人虽是“无信、毁戒、寡闻、不乐远离、懈怠、失念、心不定、无慧、未尽诸漏”，却希求：“啊，愿众人知此人是‘具信、持戒、多闻、乐远离、发起精进、安住于念、心安定、具慧、已尽诸漏’者！”此即是希求不存在的赞誉。所谓“居先”(purekkhāraṃ)，即是拥有眷属。他希求道：“啊，愿全寺院的比丘们围绕我，请教问题而住！”并如此立于恶欲中，希求在比丘中居于首位。所谓“于住处中”(āvāsesu)，是指于僧伽的住处中，将寺院中央的善妙卧坐具分配给自己的相识、同伴等比丘，说：“你们住在这里。”而自己也占据更优胜的卧坐具，却将偏远、低劣的卧坐具，以及被非人占据之处，分配给其余的客比丘，说：“你们住在这里。”此即是希求于住处中作主。所谓“于他家受供养”(pūjā parakulesu ca)，是指在非父母、非亲戚的其他人家中，希求：“啊，愿他们只供养我，不供养他人！”如此希求四事资具的供养。

မမေဝ ကတ မညန္တူတိ ယဿ စ ဗာလဿ ‘‘ယံကိဉ္စိ ဝိဟာရေ ဥပေါသထာဂါရာဒိကရဏဝသေန ကတံ နဝကမ္မံ, တံ သဗ္ဗံ အမှာကံ ထေရေန ကတန္တိ ဧဝံ ဂိဟီ စ ပဗ္ဗဇိတာ စ ဥဘောပိ မမေဝ နိဿာယ ကတံ ပရိကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ မညန္တူ’’တိ သင်္ကပ္ပော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. မမေဝါတိဝသာ အဿူတိ ‘‘ဂိဟီ စ ပဗ္ဗဇိတာ စ သဗ္ဗေပိ မမေဝ ဝသေ ဝတ္တန္တု, သကဋဂေါဏဝါသိဖရသုအာဒီနိ ဝါ လဒ္ဓဗ္ဗာနိ ဟောန္တု, အန္တမသော ယာဂုမတ္တမ္ပိ တာပေတွာ ပိဝနာဒီနိ ဝါ, ဧဝရူပေသု ကိစ္စာကိစ္စေသု ခုဒ္ဒကမဟန္တေသု ကရဏီယေသု ကိသ္မိဉ္စိ ဧကကိစ္စေပိ မမေဝ ဝသေ ဝတ္တန္တု, မမေဝ အာပုစ္ဆိတွာ ကရောန္တူ’’တိ သင်္ကပ္ပော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣတိ ဗာလဿာတိ ယဿ ဗာလဿ သာ စ ဣစ္ဆာ အယဉ္စ ဧဝရူပေါ သင်္ကပ္ပော ဥပ္ပဇ္ဇတိ, တဿ နေဝ ဝိပဿနာ, န မဂ္ဂဖလာနိ ဝဍ္ဎန္တိ. ကေဝလံ ပနဿ စန္ဒောဒယေ သမုဒ္ဒဿ ဥဒကံ ဝိယ ဆသု ဒွါရေသု ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ တဏှာ စေဝ နဝဝိဓမာနော စ ဝဍ္ဎတီတိ.

“都以为是我所做”者：于某愚人，若生起此想：“于寺院中，凡因建造布萨（uposatha）堂等所作之新业，在家众与出家众二者皆以为‘此一切皆为我等长老所作’，并以为‘是依于我，此工作方得终’。” “愿皆由我支配”者：若生起此想：“在家众与出家众，一切皆随我意而行。无论是车、牛、手斧、斧头等应得之物，乃至仅是加热粥而饮等，于此等大小应作之事中，于任何一事，皆随我意而行，皆需请示我后方作。” 如是愚人者：于某愚人，若生起彼恶欲及如此之想，则其观（vipassanā）与道、果皆不得增长。然而，于其六门中生起的渴爱与九种慢，却犹如月升时之海水般不断增长。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法终时，许多人证得入流果等。

သုဓမ္မတ္ထေရောပိ ဣမံ ဩဝါဒံ သုတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တေန အနုဒူတေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ဥပါသကဿ စက္ခုပထေ အာပတ္တိံ ပဋိကရိတွာ ဥပါသကံ ခမာပေသိ. သော ဥပါသကေန ‘‘ခမာမဟံ, ဘန္တေ, သစေ မယှံ ဒေါသော အတ္ထိ, ခမထ မေ’’တိ ပဋိခမာပိတော သတ္ထာရာ ဒိန္နေ ဩဝါဒေ ဌတွာ ကတိပါဟေနေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ [Pg.330] ပါပုဏိ. ဥပါသကောပိ စိန္တေသိ – ‘‘မယာ သတ္ထာရံ အဒိသွာဝ သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တံ, အဒိသွာ ဧဝ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌိတော, သတ္ထာရံ မေ ဒဋ္ဌုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော တိလတဏ္ဍုလသပ္ပိဖာဏိတဝတ္ထစ္ဆာဒနာဒီဟိ ပရိပူရာနိ ပဉ္စ သကဋသတာနိ ယောဇာပေတွာ ‘‘သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုကာမာ အာဂစ္ဆန္တု, ပိဏ္ဍပါတာဒီဟိ န ကိလမိဿန္တီ’’တိ ဘိက္ခုသံဃဿ အာရောစာပေတွာ ဘိက္ခုနီသံဃဿာပိ ဥပါသကာနမ္ပိ ဥပါသိကာနမ္ပိ အာရောစာပေသိ. တေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စသတာ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ စ ဘိက္ခုနိယော စ ဥပါသကာ စ ဥပါသိကာယော စ နိက္ခမိံသု. သော တေသဉ္စေဝ အတ္တနော ပရိသာယ စာတိ တိဏ္ဏံ ဇနသဟဿာနံ ယထာ တိံသယောဇနေ မဂ္ဂေ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ ကိဉ္စိ ဝေကလ္လံ န ဟောတိ, တထာ သံဝိဒဟိ. တဿ ပန နိက္ခန္တဘာဝံ ဉတွာ ယောဇနေ ယောဇနေ ဒေဝတာ ခန္ဓာဝါရံ ဗန္ဓိတွာ ဒိဗ္ဗေဟိ ယာဂုခဇ္ဇကဘတ္တပါနကာဒီဟိ တံ မဟာဇနံ ဥပဋ္ဌဟိံသု, ကဿစိ ကေနစိ ဝေကလ္လံ န ဟောတိ. ဧဝံ ဒေဝတာဟိ ဥပဋ္ဌိယမာနော ဒေဝသိကံ ယောဇနံ ဂစ္ဆန္တော မာသေန သာဝတ္ထိံ ပါပုဏိ, ပဉ္စ သကဋသတာနိ ယထာပူရိတာနေဝ အဟေသုံ. ဒေဝတာဟိ စေဝ မနုဿေဟိ စ အဘိဟဋံ ပဏ္ဏာကာရံ ဝိဿဇ္ဇေန္တောဝ အဂမာသိ.

善法长老听了这番教诫，向世尊顶礼后，从座位起身，行右绕礼，与那位传话的比丘一同前往，在优婆塞的视线范围内忏罪，请求优婆塞原谅。优婆塞也反过来请求原谅道：“尊者，我原谅您。如果我有什么过错，也请您原谅我。”善法长老安住于世尊所授之教诫中，仅数日便与诸无碍解一同证得阿罗汉果。那位优婆塞也思惟：“我未见世尊，即证得须陀洹果；未见世尊，即安住于阿那含果。我应当去见世尊。”于是他备妥以芝麻、稻米、酥油、糖蜜、衣物等装满的五百辆大车，并告知比丘僧团，也同样告知了比丘尼僧团、优婆塞众与优婆夷众：“欲见世尊者，皆可前来，不会因饮食等而劳顿。”于是，五百位比丘、五百位比丘尼、五百位优婆塞、五百位优婆夷与他一同出发。他为这四众以及自己的随从，共三千人，在三十由旬的路途中，安排得让粥饭等毫无短缺。天神们得知他已出发，便每隔一由旬搭建营地，以天界的粥、嚼食、饭、饮料等供养大众，任何人于任何物资皆无匮乏。如是在天神供养下，每日行进一由旬，一月后抵达舍卫城(Sāvatthī)，五百辆大车依然如出发时一样满载。他一路分发着天神与人们带来的礼物前行。

သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာဟ – ‘‘အာနန္ဒ, အဇ္ဇ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ စိတ္တော ဂဟပတိ ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော အာဂန္တွာ မံ ဝန္ဒိဿတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, တဿ တုမှာကံ ဝန္ဒနကာလေ ကိဉ္စိ ပါဋိဟာရိယံ ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘ဘဝိဿတိ, အာနန္ဒာ’’တိ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ? တဿ အာဂန္တွာ ‘‘မံ ဝန္ဒနကာလေ ရာဇမာနေန အဋ္ဌကရီသမတ္တေ ပဒေသေ ဇဏ္ဏုကမတ္တေန ဩဓိနာ ပဉ္စဝဏ္ဏာနံ ဒိဗ္ဗပုပ္ဖာနံ ဃနဝဿံ ဝဿိဿတီ’’တိ. တံ ကထံ သုတွာ နဂရဝါသိနော ‘‘ဧဝံ မဟာပုညော ကိရ စိတ္တော နာမ ဂဟပတိ အာဂန္တွာ အဇ္ဇ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိဿတိ, ဧဝရူပံ ကိရ ပါဋိဟာရိယံ ဘဝိဿတိ, မယမ္ပိ တံ မဟာပုညံ ဒဋ္ဌုံ လဘိဿာမာ’’တိ ပဏ္ဏာကာရံ အာဒါယ မဂ္ဂဿ ဥဘောသု ပဿေသု အဋ္ဌံသု. ဝိဟာရသမီပေ အာဂတကာလေ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ပဌမံ အာဂမိံသု. စိတ္တော ဂဟပတိ, ‘‘အမ္မာ, တုမှေ ပစ္ဆတော အာဂစ္ဆထာ’’တိ မဟာဥပါသိကာယော ဌပေတွာ ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. ဗုဒ္ဓါနံ သမ္မုခဋ္ဌာနေ ပန ဌိတာ ဝါ နိသိန္နာ ဝါ ဣတော ဝါ ဧတ္တော ဝါ န ဟောန္တိ, ဗုဒ္ဓဝီထိယာ ဒွီသု ပဿေသု နိစ္စလာဝ တိဋ္ဌန္တိ. စိတ္တော ဂဟပတိ မဟန္တံ ဗုဒ္ဓဝီထိံ ဩက္ကမိ. တီဏိ ဖလာနိ ပတ္တေန အရိယသာဝကေန ဩလောကိတောလောကိတဋ္ဌာနံ ကမ္ပိ. ‘‘ဧသော ကိရ စိတ္တော ဂဟပတီ’’တိ မဟာဇနော ဩလောကေသိ[Pg.331]. သော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဏ္ဏာနံ ဗုဒ္ဓရသ္မီနံ အန္တော ပဝိသိတွာ ဒွီသု ဂေါပ္ဖကေသု သတ္ထု ပါဒေ ဂဟေတွာ ဝန္ဒိ. တံ ခဏညေဝ ဝုတ္တပ္ပကာရံ ပုပ္ဖဝဿံ ဝဿိ, သာဓုကာရသဟဿာနိ ပဝတ္တယိံသု. သော ဧကမာသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဝသိ, ဝသမာနော စ သကလံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ဝိဟာရေယေဝ နိသီဒါပေတွာ မဟာဒါနံ အဒါသိ, အတ္တနာ သဒ္ဓိံ အာဂတေပိ အန္တောဝိဟာရေယေဝ ကတွာ ပဋိဇဂ္ဂိ. ဧကဒိဝသမ္ပိ အတ္တနော သကဋေသု ကိဉ္စိ ဂဟေတဗ္ဗံ နာဟောသိ, ဒေဝမနုဿေဟိ အာဘတပဏ္ဏာကာရေနေဝ ဒါနံ အဒါသိ, သဗ္ဗကိစ္စာနိ အကာသိ. သော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, အဟံ ‘တုမှာကံ ဒါနံ ဒဿာမီ’တိ အာဂစ္ဆန္တော မာသံ အန္တရာမဂ္ဂေ အဟောသိံ. ဣဓေဝ မေ မာသော ဝီတိဝတ္တော, မယာ အာဘတံ ပဏ္ဏာကာရံ ကိဉ္စိ ဂဟေတုံ န လဘာမိ, ဧတ္တကံ ကာလံ ဒေဝမနုဿေဟိ အာဘတပဏ္ဏာကာရေနေဝ ဒါနံ အဒါသိံ, သောဟံ သစေပိ ဣဓ သံဝစ္ဆရံ ဝသိဿာမိ, နေဝ မမ ဒေယျဓမ္မံ ဒါတုံ လဘိဿာမိ. အဟံ သကဋာနိ ဩတာရေတွာ ဂန္တုံ ဣစ္ဆာမိ, ပဋိသာမနဋ္ဌာနံ မေ အာရောစာပေထာ’’တိ.

世尊对阿难长老说：“阿难，今日午后日影渐长时，质多居士将为五百优婆塞所围绕，前来礼敬我。”“尊者，那么当他礼敬您时，会发生什么祥瑞吗？”“会的，阿难。”“尊者，是什么呢？”“当他前来礼敬我时，在他周围以王家量度约八格利沙的区域内，将降下深及膝盖的五色天花之厚雨。”城中的居民听闻此事后想：“据说有位名叫质多的大福德居士，今日要来礼敬世尊，届时将出现如此祥瑞，我们也能得见那位大福德之人了。”于是他们带着供物，站立在道路两旁。当他们来到寺院附近时，五百位比丘先到了。质多居士对大优婆夷们说：“诸位母亲，请你们跟在后面来。”说罢，便留下她们，自己在五百优婆塞的围绕下，去到世尊跟前。在诸佛面前，人们或立或坐，皆不会来回走动，而是静立于佛道的两侧。质多居士走上了宽阔的佛道。这位已证三果的圣弟子，其所视之处皆为震动。众人看着他，说道：“原来这位就是质多居士！”他走近世尊，进入六色佛光之中，抓住世尊双足的脚踝而行礼。就在那一刻，如前所说的花雨降下，响起了数千声“善哉”。他在世尊处住了一个月。居住期间，他请以佛陀为首的全体比丘僧团安坐于寺院中，行大布施，也将在寺院内安顿好与他同来之人，并加以照料。他没有一天需要从自己的车上取用任何东西，仅凭天人所带来的供物行布施，并完成所有事务。他礼敬世尊后说道：“尊者，我为供养您而来，路上走了一个月，在此处又过了一个月。我带来的供物，丝毫未能取用，这么长时间以来，都是用天人所带来的供物行布施。如此，我即便在此住上一年，也无法供养自己带来的物品。我希望能卸下车上的货物再离去，请您告诉我一个存放之处吧。”

သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာဟ – ‘‘အာနန္ဒ, ဥပါသကဿ ဧကံ ပဒေသံ တုစ္ဆံ ကာရေတွာ ဒေဟီ’’တိ. ထေရော တထာ အကာသိ. ကပ္ပိယဘူမိ (မဟာဝ. ၂၉၅) ကိရ စိတ္တဿ ဂဟပတိနော အနုညာတာ. ဥပါသကောပိ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ အာဂတေဟိ တီဟိ ဇနသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ တုစ္ဆသကဋေဟိ ပုန မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ဒေဝမနုဿာ ဥဋ္ဌာယ, ‘‘အယျ, တယာ တုစ္ဆသကဋေဟိ ဂမနကမ္မံ ကတ’’န္တိ သတ္တဟိ ရတနေဟိ သကဋာနိ ပူရယိံသု. သော အတ္တနော အာဘတပဏ္ဏာကာရေနေဝ မဟာဇနံ ပဋိဇဂ္ဂန္တော အဂမာသိ. အာနန္ဒတ္ထေရော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တောပိ မာသေန အာဂတော, ဣဓာပိ မာသမေဝ ဝုဋ္ဌော, ဧတ္တကံ ကာလံ ဒေဝမနုဿေဟိ အဘိဟဋပဏ္ဏာကာရေနေဝ မဟာဝဒါနံ အဒါသိ, ဣဒါနိ ပဉ္စ သကဋသတာနိ တုစ္ဆာနိ ကတွာ မာသေနေဝ ကိရ ဂမိဿတိ, ဒေဝမနုဿာ ပနဿ ဥဋ္ဌာယ, ‘အယျ, တယာ တုစ္ဆသကဋေဟိ ဂမနကမ္မံ ကတ’န္တိ ပဉ္စ သကဋသတာနိ သတ္တရတနေဟိ ပူရယိံသု. သော ပုန အတ္တနော အာဘတပဏ္ဏာကာရေနေဝ ကိရ မဟာဇနံ ပဋိဇဂ္ဂန္တော ဂမိဿတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဧတဿ တုမှာကံ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တဿေဝါယံ သက္ကာရော ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ဥဒါဟု အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တဿာပိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အာနန္ဒ, မမ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တဿာပိ အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တဿာပိ ဧတဿ [Pg.332] ဥပ္ပဇ္ဇတေဝ. အယဉှိ ဥပါသကော သဒ္ဓေါ ပသန္နော သမ္ပန္နသီလော, ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော ယံ ယံ ပဒေသံ ဘဇတိ, တတ္ထ တတ္ထေဝဿ လာဘသက္ကာရော နိဗ္ဗတ္တတီ’’တိ ဝတွာ သတ္ထာ ဣမံ ပကိဏ္ဏကဝဂ္ဂေ ဂါထမာဟ –

世尊对阿难长老说：“阿难，为这位优婆塞腾出一块地方给他。”长老便照办了。据说，质多(Citta)居士的净地是得到许可的。那位优婆塞与同行的三千人，带着空车再次上路。天人与人们起身说：“尊者，您准备以空车上路了。”便用七宝装满了那些车辆。他仅用（天人与人们）献上的礼物来照顾众人，然后继续前行。阿难长老顶礼世尊后说：“世尊，他来您这里花了一个月，在此也住了一个月，这么长的时间里，他仅用天人与人们献上的礼物行大布施。现在，他准备了五百辆空车，据说将用一个月的时间回去。天人与人们又起身对他说：‘尊者，您准备以空车上路了。’便用七宝装满了那五百辆车。据说他回去时，仍将仅用（天人与人们）献上的礼物来照顾众人。”“请问世尊，此人是只有来到您这里才能得到这份恭敬，还是去往别处也能得到呢？”“阿难，无论他来我这里，还是去往别处，他都能得到。因为这位优婆塞有信、虔敬、具足戒。这样的人，无论去到哪个地方，就在那个地方，他都能获得利养与恭敬。”说完，世尊在《杂品》(Pakiṇṇakavagga)中说了这首偈颂：

‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ယသော ဘောဂသမပ္ပိတော;

ယံ ယံ ပဒေသံ ဘဇတိ, တတ္ထ တတ္ထေဝ ပူဇိတော’’တိ. (ဓ. ပ. ၃၀၃);

有信具足戒，有名望财富；无论至何处，处处受恭敬。

အတ္ထော ပနဿာ တတ္ထေဝ အာဝိဘဝိဿတိ.

此偈颂的含义，将在彼处（《杂品》）中阐明。

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာနန္ဒတ္ထေရော စိတ္တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ပုစ္ဆိ. အထဿ သတ္ထာ အာစိက္ခန္တော အာဟ –

世尊如是说已，阿难长老便询问质多居士的宿业。于是世尊向他解释道：

အာနန္ဒ, အယံ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ပါဒမူလေ ကတာဘိနီဟာရော ကပ္ပသတသဟဿံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ မိဂလုဒ္ဒကကုလေ နိဗ္ဗတ္တော ဝုဒ္ဓိမနွာယ ဧကဒိဝသံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ မိဂါနံ မာရဏတ္တာယ သတ္တိံ အာဒါယ အရညံ ဂန္တွာ မိဂေ ဩလောကေန္တော ဧကသ္မိံ အကဋပဗ္ဘာရေ သသီသံ ပါရုပိတွာ ဧကံ ဘိက္ခုံ နိသိန္နံ ဒိသွာ ‘‘ဧကော, အယျော, သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော နိသိန္နော ဘဝိဿတိ, ဘတ္တမဿ အာဟရိဿာမီ’’တိ ဝေဂေန ဂေဟံ ဂန္တွာ ဧကသ္မိံ ဥဒ္ဓနေ ဟိယျော, အာဘတမံသံ, ဧကသ္မိံ ဘတ္တံ ပစာပေတွာ အညေ ပိဏ္ဍပါတစာရိကေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ တေသမ္ပိ ပတ္တေ အာဒါယ ပညတ္တာသနေ နိသီဒါပေတွာ ဘိက္ခံ သမ္ပာဒေတွာ, ‘‘အယျေ, ပရိဝိသထာ’’တိ အညံ အာဏာပေတွာ တံ ဘတ္တံ ပုဋကေ ပက္ခိပိတွာ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နာနာပုပ္ဖာနိ ဩစိနိတွာ ပတ္တပုဋေ ကတွာ ထေရဿ နိသိန္နဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ‘‘မယှံ, ဘန္တေ, သင်္ဂဟံ ကရောထာ’’တိ ဝတွာ ပတ္တံ အာဒါယ ပူရေတွာ ထေရဿ ဟတ္ထေ ဌပေတွာ တေဟိ ပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ ‘‘ယထာ မေ အယံ ရသပိဏ္ဍပါတော ပုပ္ဖပူဇာယ သဒ္ဓိံ စိတ္တံ တောသေသိ, ဧဝံ နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ပဏ္ဏာကာရသဟဿာနိ အာဒါယ အာဂန္တွာ မယှံ စိတ္တံ တောသေန္တု, ပဉ္စဝဏ္ဏကုသုမဝဿဉ္စ ဝဿတူ’’တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေသိ. သော ယာဝဇီဝံ ကုသလံ ကတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ, နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဇဏ္ဏုကမတ္တေန ဩဓိနာ ဒိဗ္ဗပုပ္ဖဝဿံ ဝဿိ. ဣဒါနိပိဿ ဇာတဒိဝသေ စေဝ ဣဓ စ အာဂတဿ ပုပ္ဖဝဿဝဿနဉ္စ ပဏ္ဏာကာရာဘိဟာရော စ သတ္တဟိ ရတနေဟိ သကဋပူရဏဉ္စ တဿေဝ ကမ္မဿ နိဿန္ဒောတိ.

阿难，此人曾在莲华上（Padumuttara）世尊足下立下誓愿，于十万劫中轮回于天人之间，后于迦叶佛时，生于猎户家。长大后，一日天降大雨，他为猎鹿而持矛入林，见一位比丘连头带身包裹着坐于一天然岩洞中。他心想：“这位尊者一定是在修习沙门法，我应为他带去食物。”便速返家中，让人将昨日带来的肉和米饭分别在两个炉灶上烹煮。见到其他正在托钵的比丘，他便取过他们的钵，让他们在铺设好的座位上坐下，备好食物，然后吩咐另一个人：“请供养尊者们。”他自己则将那份食物放入食袋中带走。路上，他采摘了种种花朵，置于食袋之上，去到长老所坐之处说：“尊者，请慈悲摄受我。”说罢，取过钵，装满食物，置于长老手中，并以那些花朵作供养，然后发愿道：“正如我这美味的食物与鲜花供养能令我心欢喜，愿我于未来生生世世，皆有上千礼物前来，令我心欢喜，并天降五色花雨。”他一生行善，命终后生于天界，在他出生之处，天降花雨，深及膝盖。如今，在他出生之日以及来到此处之时，天降花雨、礼物纷至、七宝满车，皆是彼业的果报。

စိတ္တဂဟပတိဝတ္ထု စုဒ္ဒသမံ.

第十四则，质多居士的故事终。

၁၅. ဝနဝါသီတိဿသာမဏေရဝတ္ထု

15. 林住帝须沙弥的故事

အညာ [Pg.333] ဟိ လာဘူပနိသာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဝနဝါသိကတိဿတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဒေသနာ ရာဇဂဟေ သမုဋ္ဌိတာ.

世尊住于祇陀林时，就林住帝须长老之事，说了这则以“利养之道是另一回事”为开头的法教。此法教起于王舍城。

သာရိပုတ္တတ္ထေရသ ကိရ ပိတု ဝင်္ဂန္တဗြာဟ္မဏဿ သဟာယကော မဟာသေနဗြာဟ္မဏော နာမ ရာဇဂဟေ ဝသတိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဧကဒိဝသံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော တသ္မိံ အနုကမ္ပာယ တဿ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ. သော ပန ပရိက္ခီဏဝိဘဝေါ ဒလိဒ္ဒေါ. သော ‘‘မမ ပုတ္တော မယှံ ဂေဟဒွါရံ ပိဏ္ဍာယ စရိတုံ အာဂတော ဘဝိဿတိ, အဟဉ္စမှိ ဒုဂ္ဂတော, မယှံ ဒုဂ္ဂတဘာဝံ န ဇာနာတိ မညေ, နတ္ထိ မေ ကောစိ ဒေယျဓမ္မော’’တိ ထေရဿ သမ္မုခါ ဘဝိတုံ အသက္ကောန္တော နိလီယိ. ထေရော အပရမ္ပိ ဒိဝသံ အဂမာသိ, ဗြာဟ္မဏော တထေဝ နိလီယိ. ‘‘ကိဉ္စိဒေဝ လဘိတွာ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေန္တောပိ နာလဘိ. အထေကဒိဝသံ ဧကသ္မိံ ဗြာဟ္မဏဝါစကေ ထူလသာဋကေန သဒ္ဓိံ ပါယသပါတိံ လဘိတွာ အာဒါယ ဂေဟံ ဂန္တွာဝ ထေရံ အနုဿရိ, ‘‘ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ မယာ ထေရဿ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ထေရောပိ တံ ခဏံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ တံ ဗြာဟ္မဏံ ဒိသွာ ‘‘ဗြာဟ္မဏော ဒေယျဓမ္မံ လဘိတွာ မမ အာဂမနံ ပစ္စာသီသတိ, မယာ တတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သံဃာဋိံ ပါရုပိတွာ ပတ္တံ အာဒါယ တဿ ဂေဟဒွါရေ ဌိတမေဝ အတ္တာနံ ဒဿေသိ.

据说，舍利弗长老的父亲万甘达婆罗门有一位名叫大军婆罗门的朋友，住在王舍城。有一天，舍利弗长老出于怜悯，在托钵时来到了他家门口。但这位婆罗门已经家财耗尽，非常贫困。他心想：“我的儿子来我家门口托钵，我却如此穷困，想必他不知道我的窘境，我实在没有什么可以布施的。”因为不敢面对长老，他就躲了起来。长老第二天又来了，婆罗门还是像之前一样躲了起来。他虽然想着“无论如何也要得到些东西来布施”，却一无所得。后来有一天，他在一个婆罗门诵经会上得到了一件粗布衣和一碗乳粥，刚带回家就想起了长老：“这钵食物我应该供养给长老。”长老也于彼时入定，从定中出来后看见了那位婆罗门，心想：“婆罗门得到了可布施之物，正在期盼我的到来，我应该去他那里。”于是披上僧伽梨，拿着钵，站在他家门口现出身影。

ဗြာဟ္မဏော ထေရံ ဒိသွာဝ စိတ္တံ ပသီဒိ. အထ နံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ အန္တောဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ ပါယသပါတိံ ဂဟေတွာ ထေရဿ ပတ္တေ အာကိရိ. ထေရော ဥပဍ္ဎံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဟတ္ထေန ပတ္တံ ပိဒဟိ. အထ နံ ဗြာဟ္မဏော အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ဧကပဋိဝီသမတ္တောဝ အယံ ပါယသော, ပရလောကသင်္ဂဟံ မေ ကရောထ, မာ ဣဓလောကသင်္ဂဟံ, နိရဝသေသမေဝ ဒါတုကာမောမှီ’’တိ သဗ္ဗံ အာကိရိ. ထေရော တတ္ထေဝ ပရိဘုဉ္ဇိ. အထဿ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ တမ္ပိ သာဋကံ ဒတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဘန္တေ, အဟမ္ပိ တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မမေဝ ပါပုဏေယျ’’န္တိ. ထေရော ‘‘ဧဝံ ဟောတု ဗြာဟ္မဏာ’’တိ တဿ အနုမောဒနံ ကတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမန္တော အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရန္တော ဇေတဝနံ အဂမာသိ. ‘‘ဒုဂ္ဂတကာလေ ဒိန္နဒါနံ ပန အတိဝိယ တောသေတီ’’တိ ဗြာဟ္မဏောပိ တံ ဒါနံ ဒတွာ ပသန္နစိတ္တော သောမနဿဇာတော ထေရေ အဓိမတ္တံ သိနေဟမကာသိ. သော ထေရေ သိနေဟေနေဝ ကာလံ ကတွာ သာဝတ္ထိယံ ထေရဿူပဋ္ဌာကကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ[Pg.334]. တံခဏေယေဝ ပနဿ မာတာ ‘‘ကုစ္ဆိယံ မေ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌိတော’’တိ ဉတွာ သာမိကဿ အာရောစေသိ. သော တဿာ ဂဗ္ဘပရိဟာရံ အဒါသိ.

婆罗门一见到长老，立即心生净信。于是他走近长老，礼拜问候后，请入屋内就座，取来乳粥碗，将乳粥倒入长老的钵中。长老接受一半后，用手盖住钵。这时婆罗门说：“尊者，这乳粥仅够一人份，请您为我成就来世的福德，切莫为我今生着想，我是希望能将之全部布施的。”说罢，便将所有乳粥都倒了进去。长老就在那里用食。饭食结束后，婆罗门也将那件衣供养了，礼拜之后说道：“尊者，愿我也能证得您所亲证之法。”长老为他随喜道：“婆罗门，愿你如是成就。”之后从座位起身离开，次第游行，前往祇陀林。诚然，贫困时所作的布施，能带来极大的喜悦。那婆罗门布施后，心生净信，充满喜悦，对长老生起了无比的敬爱。他因这份敬爱之心，命终后投生在舍卫城(Sāvatthī)长老的一位侍者家中。就在他入胎的那一刻，他的母亲便察觉到：“我已怀有身孕。”并告知了丈夫。丈夫便为她安排了孕期的一切照顾。

တဿာ အစ္စုဏှအတိသီတအတိအမ္ဗိလာဒိပရိဘောဂံ ဝဇ္ဇေတွာ သုခေန ဂဗ္ဘံ ပရိဟရိယမာနာယ ဧဝရူပေါ ဒေါဟဠော ဥပ္ပဇ္ဇိ ‘‘အဟော ဝတာဟံ သာရိပုတ္တတ္ထေရပ္ပမုခါနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ နိမန္တေတွာ ဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ အသမ္ဘိန္နခီရပါယသံ ဒတွာ သယမ္ပိ ကာသာယဝတ္ထာနိ ပရိဒဟိတွာ သုဝဏ္ဏသရကံ အာဒါယ အာသနပရိယန္တေ နိသီဒိတွာ ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဥစ္ဆိဋ္ဌပါယသံ ပရိဘုဉ္ဇေယျ’’န္တိ. တဿာ ကိရ သော ကာသာယဝတ္ထပရိဒဟနေ ဒေါဟဠော ကုစ္ဆိယံ ပုတ္တဿ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ အဟောသိ. အထဿာ ဉာတကာ ‘‘ဓမ္မိကော နော ဓီတာယ ဒေါဟဠော’’တိ သာရိပုတ္တတ္ထေရံ သံဃတ္ထေရံ ကတွာ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အသမ္ဘိန္နခီရပါယသံ အဒံသု. သာပိ ဧကံ ကာသာဝံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ပါရုပိတွာ သုဝဏ္ဏသရကံ ဂဟေတွာ အာသနပရိယန္တေ နိသိန္နာ ဥစ္ဆိဋ္ဌပါယသံ ပရိဘုဉ္ဇိ, ဒေါဟဠော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. တဿာ ယာဝ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနာ အန္တရန္တရာ ကတမင်္ဂလေသုပိ, ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာတာယ ကတမင်္ဂလေသုပိ သာရိပုတ္တတ္ထေရပ္ပမုခါနံ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အပ္ပောဒကမဓုပါယသမေဝ အဒံသု. ပုဗ္ဗေ ကိရေသ ဒါရကေန ဗြာဟ္မဏကာလေ ဒိန္နပါယသဿ နိဿန္ဒော.

她避免食用过烫、过冷、过酸等物，舒适地怀着胎儿，便生起如此的渴求：“啊！我若能邀请以舍利弗长老为首的五百位比丘到家中，让他们安坐，供养不掺水的乳粥，自己也身着袈裟，手持金碗，坐在座席的末端，享用众比丘的食余乳粥，那该多好啊！”据说，她这想穿袈裟的渴求，正是腹中之子未来将在佛陀教法中出家的前兆。于是她的亲属们认为“我们女儿的渴求是合乎正法的”，便以舍利弗长老为僧团上座，向五百位比丘供养了不掺水的乳粥。她也下身着一件袈裟，上身披一件，手持金碗坐在座席末端食用食余乳粥，渴求才得以平息。从她怀孕直到分娩，期间所举行的各种吉礼，乃至十月期满产子后所举行的庆典，他们都只供养以舍利弗长老为首的五百位比丘少水蜜粥。据说，这一切都是这孩子过去为婆罗门时，布施乳粥的果报。

ဇာတမင်္ဂလဒိဝသေ ပန တံ ဒါရကံ ပါတောဝ နှာပေတွာ မဏ္ဍေတွာ သိရိသယနေ သတသဟဿဂ္ဃနိကဿ ကမ္ဗလဿ ဥပရိ နိပဇ္ဇာပေသုံ. သော တတ္ထ နိပန္နကောဝ ထေရံ ဩလောကေတွာ ‘‘အယံ မေ ပုဗ္ဗာစရိယော, မယာ ထေရံ နိဿာယ အယံ သမ္ပတ္တိ လဒ္ဓါ, မယာ ဣမဿ ဧကံ ပရိစ္စာဂံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သိက္ခာပဒဂဟဏတ္ထာယ အာနီယမာနော တံ ကမ္ဗလံ စူဠင်္ဂုလိယာ ဝေဌေတွာ အဂ္ဂဟေသိ. အထဿ ‘‘အင်္ဂုလိယံ ကမ္ဗလော လဂ္ဂေါ’’တိ တေ တံ ဟရိတုံ အာရဘိံသု. သော ပရောဒိ. ဉာတကာ ‘‘အပေထ, မာ ဒါရကံ ရောဒါပေထာ’’တိ ကမ္ဗလေနေဝ သဒ္ဓိံ အာနယိံသု. သော ထေရံ ဝန္ဒနကာလေ ကမ္ဗလတော အင်္ဂုလိံ အပကဍ္ဎိတွာ ကမ္ဗလံ ထေရဿ ပါဒမူလေ ပါတေသိ. ဉာတကာ ‘‘ဒဟရကုမာရေန အဇာနိတွာ ကတ’’န္တိ အဝတွာ ‘‘ပုတ္တေန နော ဒိန္နံ, ပရိစ္စတ္တမေဝ ဟောတု, ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဘန္တေ, သတသဟဿဂ္ဃနိကေန ကမ္ဗလေန ပူဇာကာရကဿ တုမှာကံ ဒါသဿ သိက္ခာပဒါနိ ဒေထာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ကော နာမော အယံ ဒါရကော’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, အယျေန သမာနနာမကော[Pg.335], တိဿော နာမေသ ဘဝိဿတီ’’တိ. ထေရော ကိရ ဂိဟိကာလေ ဥပတိဿမာဏဝေါ နာမ အဟောသိ. မာတာပိဿ စိန္တေသိ – ‘‘န မယာ ပုတ္တဿ အဇ္ဈာသယော ဘိန္ဒိတဗ္ဗော’’တိ. ဧဝံ ဒါရကဿ နာမကရဏမင်္ဂလံ ကတွာ ပုန တဿ အာဟာရပရိဘောဂမင်္ဂလေပိ ပုန တဿ ကဏ္ဏဝိဇ္ဈနမင်္ဂလေပိ ဒုဿဂဟဏမင်္ဂလေပိ စူဠာကပ္ပနမင်္ဂလေပိ သာရိပုတ္တတ္ထေရပ္ပမုခါနံ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အပ္ပောဒကမဓုပါယသမေဝ အဒံသု.

在孩子出生的吉祥日那天，人们清早给孩子沐浴、装扮后，让他躺在吉祥卧榻上一张价值十万的毯子上。他躺在那里看见长老，心想：“这是我的前世导师，我依靠长老才得到这份福报，我应该为他做一次奉献。”当人们为了让他受学处而抱他过来时，他用小指缠住并抓住了那条毯子。于是，他们见毯子缠在手指上，便开始试图取下它。孩子就哭了。亲属们说：“走开，别让孩子哭了。”就连毯子一起抱了过来。当他向长老礼拜时，他把手指从毯子上抽开，使毯子落在长老脚下。亲属们没有说“小孩子不懂事”，而是说：“尊者，这是我们孩子所赠，就让它成为供养吧。”又说：“尊者，请为这位用价值十万的毯子作供养的、您的仆人授予学处吧。”长老问：“这孩子叫什么名字？”他们回答：“尊者，他与尊者同名，将名为帝须（Tissa）。”据说长老在家时名叫伍巴谛萨（Upatissa）。孩子的母亲也心想：“我不应该违逆孩子的意愿。”就这样给孩子举行完命名仪式后，又为他举行初食仪式、穿耳仪式、着衣仪式和顶髻仪式，每次都只供养以舍利弗长老为首的五百位比丘少水蜜粥。

ဒါရကော ဝုဒ္ဓိမနွာယ သတ္တဝဿိကကာလေ မာတရံ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု, တာတ, ပုဗ္ဗေဝါဟံ ‘န မယာ ပုတ္တဿ အဇ္ဈာသယော ဘိန္ဒိတဗ္ဗော’တိ မနံ အကာသိံ, ပဗ္ဗဇ, ပုတ္တာ’’တိ ထေရံ နိမန္တာပေတွာ တဿ အာဂတဿ ဘိက္ခဉ္စ ဒတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ ဒါသော ‘ပဗ္ဗဇိဿာမီ’တိ ဝဒတိ, ဣမံ အာဒါယ သာယံ ဝိဟာရံ အာဂမိဿာမာ’’တိ ထေရံ ဥယျောဇေတွာ သာယနှသမယေ မဟန္တေန သက္ကာရသမ္မာနေန ပုတ္တံ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ထေရဿ နိယျာဒေသိ. ထေရော တေန သဒ္ဓိံ ကထေသိ – ‘‘တိဿ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမ ဒုက္ကရာ, ဥဏှေန အတ္ထေ သတိ သီတံ လဘတိ, သီတေန အတ္ထေ သတိ ဥဏှံ လဘတိ, ပဗ္ဗဇိတာ ကိစ္ဆေန ဇီဝန္တိ, တွဉ္စ သုခေဓိတော’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, အဟံ တုမှေဟိ ဝုတ္တနိယာမေနေဝ သဗ္ဗံ ကာတုံ သက္ခိဿာမီ’’တိ. ထေရော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ တဿ ပဋိကူလမနသိကာရဝသေန တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိတွာ တံ ပဗ္ဗာဇေသိ. သကလမ္ပိ ဟိ ဒွတ္တိံသာကာရံ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိယေဝ. သဗ္ဗံ ကထေတုံ အသက္ကောန္တေန ပန တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတဗ္ဗမေဝ. ဣဒဉှိ ကမ္မဋ္ဌာနံ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ အဝိဇဟိတမေဝ. ကေသာဒီသု ဧကေကကောဋ္ဌာသေသု အရဟတ္တံ ပတ္တာနံ ဘိက္ခူနမ္ပိ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ ဥပါသကာနမ္ပိ ဥပါသိကာနမ္ပိ ပရိစ္ဆေဒေါ နတ္ထိ. အဗျတ္တာ ဘိက္ခူ ပန ပဗ္ဗဇေန္တာ အရဟတ္တဿူပနိဿယံ နာသေန္တိ. တသ္မာ ထေရော ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိတွာ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဒသသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေသိ.

男孩长大后，七岁时对母亲说：“妈妈，我要在长老座下出家。”“善哉，孩子，我先前就已作意：‘我不应破坏我儿子的意愿’。去出家吧，孩子。”她派人去请长老，待他到来后供养了斋食，然后说：“尊者，您的仆人说‘我要出家’，我傍晚将带他来寺院。”她送走长老后，在傍晚时分，带着盛大的恭敬供养，领着儿子去到寺院，将他交给了长老。长老与他交谈：“帝须，所谓的出家是难行的。需要热时得到冷，需要冷时得到热。出家者生活艰辛，而你是在安乐中长大的。”“尊者，我必能遵照您所说的一切去做。”长老说：“善哉。”便以厌逆作意的方式为他解说了皮五业处，然后为他出家。的确，解说全部三十二身分也是适宜的。然而，对于无法解说全部的人，则只应解说皮五业处。因为此业处是一切诸佛所不舍离的。于发等一一部分中证得阿罗汉果的比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷，其数量不可限量。然而，不明智的比丘在为人出家时，会毁坏他人证得阿罗汉果的近依缘。因此，长老先开示业处，为他出家后，使他安住于十戒中。

မာတာပိတရော ပုတ္တဿ ပဗ္ဗဇိတသက္ကာရံ ကရောန္တာ သတ္တာဟံ ဝိဟာရေယေဝ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အပ္ပောဒကမဓုပါယသမေဝ အဒံသု. ဘိက္ခူပိ ‘‘နိဗဒ္ဓံ အပ္ပောဒကမဓုပါယသံ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န သက္ကောမာ’’တိ ဥဇ္ဈာယိံသု. တဿပိ မာတာပိတရော သတ္တမေ ဒိဝသေ သာယံ ဂေဟံ အဂမံသု. သာမဏေရော အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိဝါသိနော ‘‘သာမဏေရော ကိရ အဇ္ဇ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိဿတိ, သက္ကာရမဿ [Pg.336] ကရိဿာမာ’’တိ ပဉ္စဟိ သာဋကသတေဟိ စုမ္ဗဋကာနိ ကတွာ ပဉ္စ ပိဏ္ဍပါတသတာနိ သဇ္ဇေတွာ အာဒါယ ပဋိပထေ ဌတွာ အဒံသု, ပုနဒိဝသေ ဝိဟာရဿ ဥပဝနံ အာဂန္တွာ အဒံသု. ဧဝံ သာမဏေရော ဒွီဟေဝ ဒိဝသေဟိ သာဋကသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍပါတသဟဿံ လဘိတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါပေသိ. ဗြာဟ္မဏကာလေ ဒိန္နထူလသာဋကဿ ကိရေသ နိဿန္ဒော. အထဿ ဘိက္ခူ ‘‘ပိဏ္ဍပါတဒါယကတိဿော’’တိ နာမံ ကရိံသု.

父母为儿子行出家礼作供养，一连七日，就在寺院中，仅向以佛陀为首的比丘僧团供养无水蜜乳粥。比丘们也抱怨道：“我们实在无法一直食用无水蜜乳粥。”第七日傍晚，其父母便回家了。第八日，沙弥与比丘们一同入城乞食。舍卫城的居民们想：“听说今日沙弥要来乞食，我们应当供养他。”于是用五百匹布做成布卷，备妥五百份食物，拿着站在路边供养；第二日又来到寺院的近处供养。如此，沙弥仅在两日内，便获得一千匹布与一千份食物，并让人将其分发给比丘僧团。据说，此乃他为婆罗门时布施粗布的果报。于是，比丘们为他取名为“施食帝须”。

ပုနေကဒိဝသံ သာမဏေရော သီတကာလေ ဝိဟာရစာရိကံ စရန္တော ဘိက္ခူ တတ္ထ တတ္ထ အဂ္ဂိသာလာဒီသု ဝိသိဗ္ဗေန္တေ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, ဝိသိဗ္ဗေန္တာ နိသိန္နာတ္ထာ’’တိ? ‘‘သီတံ နော ပီဠေတိ သာမဏေရော’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, သီတကာလေ နာမ ကမ္ဗလံ ပါရုပိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သော ဟိ သီတံ ပဋိဗာဟိတုံ သမတ္ထော’’တိ. သာမဏေရ ‘‘တွံ မဟာပုညော ကမ္ဗလံ လဘေယျာသိ, အမှာကံ ကုတော ကမ္ဗလော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, ကမ္ဗလတ္ထိကာ မယာ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ သကလဝိဟာရေ အာရောစာပေသိ. အထ ဘိက္ခူ ‘‘သာမဏေရေန သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ကမ္ဗလံ အာဟရိဿာမာ’’တိ သတ္တဝဿိကသာမဏေရံ နိဿာယ သဟဿမတ္တာ ဘိက္ခူ နိက္ခမိံသု. သော ‘‘ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ကုတော ကမ္ဗလံ လဘိဿာမီ’’တိ စိတ္တမ္ပိ အနုပ္ပာဒေတွာ တေ အာဒါယ နဂရာဘိမုခေါ ပါယာသိ. သုဒိန္နဿ ဟိ ဒါနဿ ဧဝရူပေါ အာနုဘာဝေါ ဟောတိ. သော ဗဟိနဂရေယေဝ ဃရပဋိပါဋိယာ စရန္တော ပဉ္စ ကမ္ဗလသတာနိ လဘိတွာ အန္တောနဂရံ ပါဝိသိ. မနုဿာ ဣတော စိတော စ ကမ္ဗလေ အာဟရန္တိ.

又一日，于寒冷时节，一位沙弥在寺院中巡行，见到比丘们在各处火堂等地烤火，便问道：“尊者们，为何坐着烤火呢？”“沙弥，我们为寒冷所困。”“尊者们，寒冷时节，披上毛毯不正是适宜的吗？它足以抵御寒冷。”“沙弥，你福德深厚，或许能得到毛毯，我们从何处能得到毛毯呢？”“既然如此，尊者们，需要毛毯者请与我同来。”他向全寺院宣告。于是，比丘们心想：“我们跟沙弥去取毛毯吧。”约有一千位比丘，依止这位七岁的沙弥出发了。他连“要从何处为这么多比丘得到毛毯”这样的念头都未曾生起，便带着他们朝城里走去。须知，善施的布施便有如此威力。他仅在城外挨家挨户地巡行，就得到了五百条毛毯，然后进入城内。人们也从各处拿来毛毯。

ဧကော ပန ပုရိသော အာပဏဒွါရေန အာဂစ္ဆန္တော ပဉ္စ ကမ္ဗလသတာနိ ပသာရေတွာ နိသိန္နံ ဧကံ အာပဏိကံ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘အမ္ဘော, ဧကော သာမဏေရော ကမ္ဗလေ သံဟရန္တော အာဂစ္ဆတိ, တဝ ကမ္ဗလေ ပဋိစ္ဆာဒေဟီ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန သော ဒိန္နကေ ဂဏှာတိ, ဥဒါဟု အဒိန္နကေ’’တိ? ‘‘ဒိန္နကေ ဂဏှာတီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ သစေ ဣစ္ဆာမိ, ဒဿာမိ, နော စေ, န ဒဿာမိ, ဂစ္ဆ တွ’’န္တိ ဥယျောဇေသိ. မစ္ဆရိနော ဟိ အန္ဓဗာလာ ဧဝရူပေသု ဒါနံ ဒဒမာနေသု မစ္ဆရာယိတွာ အသဒိသဒါနံ ဒိသွာ မစ္ဆရာယန္တော ကာဠော (ဓ. ပ. ၁၇၇) ဝိယ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. အာပဏိကော စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ပုရိသော အတ္တနော ဓမ္မတာယ အာဂစ္ဆမာနော ‘တဝ ကမ္ဗလေ ပဋိစ္ဆာဒေဟီ’တိ မံ အာဟ. ‘သစေပိ သော ဒိန္နကံ ဂဏှာ’တိ, အဟံ ပန ‘မမ သန္တကံ သစေ ဣစ္ဆာမိ, ဒဿာမိ, နော စေ, န [Pg.337] ဒဿာမီ’တိ အဝစံ, ဒိဋ္ဌကံ ပန အဒေန္တဿ လဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, အတ္တနော သန္တကံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တဿ ဒေါသော နတ္ထိ, ဣမေသု ပဉ္စကမ္ဗလသတေသု ဒွေ ကမ္ဗလာနိ သတသဟဿဂ္ဃနိကာနိ, ဣမာနေဝ ပဋိစ္ဆာဒေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဒွေပိ ကမ္ဗလေ ဒသာယ ဒသံ သမ္ဗန္ဓိတွာ တေသံ အန္တရေ ပက္ခိပိတွာ ပဋိစ္ဆာဒေသိ. သာမဏေရောပိ ဘိက္ခုသဟဿေန သဒ္ဓိံ တံ ပဒေသံ ပါပုဏိ. အာပဏိကဿ သာမဏေရံ ဒိသွာဝ ပုတ္တသိနေဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ, သကလသရီရံ သိနေဟေန ပရိပုဏ္ဏံ အဟောသိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘တိဋ္ဌတု ကမ္ဗလာနိ, ဣမံ ဒိသွာ ဟဒယမံသမ္ပိ ဒါတုံ ယုတ္တ’’န္တိ. တေ ဒွေပိ ကမ္ဗလေ နီဟရိတွာ သာမဏေရဿ ပါဒမူလေ ဌပေတွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တယာ ဒိဋ္ဌဓမ္မဿ ဘာဂီ အဿ’’န္တိ အဝစ. သောပိဿ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနံ အကာသိ.

当时，有一个人从店铺门口走来，看见一位店主铺开五百条毯子坐着，便说：“喂，有一位沙弥正收集着毯子过来，你把你的毯子藏起来吧！”店主问：“那么，他是拿别人给的，还是拿别人不给的？”那人答：“是拿别人给的。”店主说：“既然如此，如果我愿意就给，不愿意就不给。你走吧！”便将那人打发走了。诚然，吝啬的盲昧愚人，在他人行此等布施时心生嫉妒，就像见到无双布施而心生嫉妒的迦罗(Kāḷa)一样，会投生于地狱。店主心想：“这个人自然而来地对我说‘把你的毯子藏起来’。尽管那位沙弥只拿别人给的东西，我却说了：‘我的东西，如果我愿意就给，不愿意就不给。’然而，当面不给会让人感到羞愧，藏起自己的东西则没有过错。在这五百条毯子中，有两条各价值十万，只把这两条藏起来就好。”于是，他将那两条毯子的穗边系在一起，把它们夹在其他毯子中间藏了起来。沙弥也与一千位比丘来到了那个地方。店主一见到沙弥，就生起了如对儿子般的慈爱，全身充满了慈爱。他想：“毯子且放一边，见到他，连心肉也理应布施。”他便取出那两条毯子，放在沙弥脚下，顶礼后说道：“尊者，愿我能分享您所见之法！”沙弥也为他随喜道：“愿如你所愿！”

သာမဏေရော အန္တောနဂရေပိ ပဉ္စ ကမ္ဗလသတာနိ လဘိ. ဧဝံ ဧကဒိဝသံယေဝ ကမ္ဗလသဟဿံ လဘိတွာ ဘိက္ခုသဟဿဿ အဒါသိ. အထဿ ကမ္ဗလဒါယကတိဿတ္ထေရောတိ နာမံ ကရိံသု. ဧဝံ နာမကရဏဒိဝသေ ဒိန္နကမ္ဗလော သတ္တဝဿိကကာလေ ကမ္ဗလသဟဿဘာဝံ ပါပုဏိ. ဗုဒ္ဓသာသနဉှိ ဌပေတွာ နတ္ထညံ တံ ဌာနံ, ယတ္ထ အပ္ပံ ဒိန္နံ ဗဟုံ ဟောတိ, ဗဟုံ ဒိန္နံ ဗဟုတရံ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

沙弥在城内也得到五百条毯子。就这样，仅在一天之内就得到一千条毯子，并布施给一千位比丘。于是，人们为他取名为“施毯帝须长老(Kambaladāyaka Tissa Thera)”。如此，在他命名之日所布施的毯子，于他七岁时，成就为一千条毯子。诚然，除了佛陀的教法，再无他处，能令少施得大果，多施得更大果。因此世尊说——

‘‘တထာရူပေါယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုသံဃော, ယထာရူပေ ဘိက္ခုသံဃေ အပ္ပံ ဒိန္နံ ဗဟုံ ဟောတိ, ဗဟုံ ဒိန္နံ ဗဟုတရ’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၁၄၆) –

“诸比丘，此比丘僧团即是如此——于此僧团中，少施得大果，多施得更大果。”

ဧဝံ သာမဏေရော ဧကကမ္ဗလဿ နိဿန္ဒေန သတ္တဝဿိကောဝ ကမ္ဗလသဟဿံ လဘိ. တဿ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တဿ အဘိက္ခဏံ ဉာတိဒါယကာ သန္တိကံ အာဂန္တွာ ကထာသလ္လာပံ ကရောန္တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘မယာ ဣဓ ဝသန္တေန ဉာတိဒါယကေသု အာဂန္တွာ ကထေန္တေသု အကထေတုမ္ပိ န သက္ကာ, ဧတေဟိ သဒ္ဓိံ ကထာပပဉ္စေန အတ္တနော ပတိဋ္ဌံ ကာတုံ န သက္ကာ, ယံနူနာဟံ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အရညံ ပဝိသေယျ’’န္တိ. သော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ ဥပဇ္ဈာယံ ဝန္ဒိတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဝိဟာရာ နိက္ခမိတွာ ‘‘သစေ အာသန္နဋ္ဌာနေ ဝသိဿာမိ, ဉာတကာ မံ ပက္ကောသိဿန္တီ’’တိ ဝီသတိ ယောဇနသတံ မဂ္ဂံ အဂမာသိ. အထေကေန ဂါမဒွါရေန ဂစ္ဆန္တော ဧကံ မဟလ္လကပုရိသံ ဒိသွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, မဟာဥပါသက, ဣမသ္မိံ ပဒေသေ ဝသန္တာနံ [Pg.338] အာရညကဝိဟာရော အတ္ထီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မေ မဂ္ဂံ အာစိက္ခာဟီ’’တိ. မဟလ္လကဥပါသကဿ ပန တံ ဒိသွာဝ ပုတ္တသိနေဟော ဥဒပါဒိ. အထဿ တတ္ထေဝ ဌိတော အနာစိက္ခိတွာ ‘‘ဧဟိ, ဘန္တေ, အာစိက္ခိဿာမိ တေ’’တိ ဂဟေတွာ အဂမာသိ. သာမဏေရော တေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နာနာပုပ္ဖဖလပဋိမဏ္ဍိတေ ရုက္ခပဗ္ဗတပဒေသေ ဒိသွာ ‘‘အယံ, ဥပါသက, ကိံ ပဒေသော နာမ, အယံ ဥပါသက ကိံ ပဒေသော နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. သောပိဿ တေသံ နာမာနိ အာစိက္ခန္တော အာရညကဝိဟာရံ ပတွာ ‘‘ဣဒံ, ဘန္တေ, ဖာသုကဋ္ဌာနံ, ဣဓေဝ ဝသာဟီ’’တိ ဝတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကော နာမော တွ’’န္တိ နာမံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အဟံ ဝနဝါသီတိဿော နာမ ဥပါသကာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘သွေ အမှာကံ ဂါမေ ဘိက္ခာယ စရိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ နိဝတ္တိတွာ အန္တောဂါမမေဝ ဂတော. ‘‘ဝနဝါသီတိဿော နာမ ဝိဟာရံ အာဂတော, တဿ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ ပဋိယာဒေထာ’’တိ မနုဿာနံ အာရောစေသိ.

如此，该沙弥因一件毯子的果报，七岁时即获得一千件毯子。他住在祇陀林时，常有亲族施主前来与他谈话。他心想：“我住在此处，亲族施主们前来交谈时，我无法不与他们说话；若与他们言谈戏论，则无法建立自己的修行所依。我何不去世尊处求得业处，然后进入森林？”于是，他到世尊跟前顶礼，请求开示直至证得阿罗汉果的业处，然后顶礼戒师，拿了衣钵离开寺院。他想：“如果住在近处，亲戚们会来叫我。”便走了一百二十由旬的路。当时，他经过一个村口，看见一位老者，便问道：“大优婆塞，此地可有供人居住的林间寺院？”“有的，尊者。”“那么，请为我指路。”那位老优婆塞一见到沙弥，便生起了儿子般的爱意。于是他站在原地，没有直接指路，而是说：“来，尊者，我为您指路。”便带着他走了。沙弥与他同行，途中看见点缀着各种花果的林木山地，便问道：“优婆塞，此地名叫什么？”老者一一告知其名称。到了林间寺院后，他说：“尊者，此处甚是舒适，请您就住在这里吧。”然后问道：“尊者，您叫什么名字？”沙弥答道：“优婆塞，我名叫林住提舍(Vanavāsītissa)。”听后，老者说：“明日请到我们村里乞食。”说完便返回村中，向人们宣告：“一位名叫林住提舍的沙弥来到寺院了，你们为他准备粥饭等食物吧。”

သာမဏေရော ပဌမမေဝ တိဿော နာမ ဟုတွာ တတော ပိဏ္ဍပါတဒါယကတိဿော ကမ္ဗလဒါယကတိဿော ဝနဝါသီတိဿောတိ တီဏိ နာမာနိ လဘိတွာ သတ္တဝဿဗ္ဘန္တရေ စတ္တာရိ နာမာနိ လဘိ. သော ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ တံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. မနုဿာ ဘိက္ခံ ဒတွာ ဝန္ဒိံသု. သာမဏေရော ‘‘သုခိတာ ဟောထ, ဒုက္ခာ မုစ္စထာ’’တိ အာဟ. ဧကမနုဿောပိ တဿ ဘိက္ခံ ဒတွာ ပုန ဂေဟံ ဂန္တုံ နာသက္ခိ, သဗ္ဗေဝ ဩလောကေန္တာ အဋ္ဌံသု. သောပိ အတ္တနော ယာပနမတ္တမေဝ ဂဏှိ. သကလဂါမဝါသိနော တဿ ပါဒမူလေ ဥရေန နိပဇ္ဇိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှေသု ဣမံ တေမာသံ ဣဓ ဝသန္တေသု မယံ တီဏိ သရဏာနိ ဂဟေတွာ ပဉ္စသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာယ မာသဿ အဋ္ဌ ဥပေါသထကမ္မာနိ ဥပဝသိဿာမ, ဣဓ ဝသနတ္ထာယ နော ပဋိညံ ဒေထာ’’တိ. သော ဥပကာရံ သလ္လက္ခေတွာ တေသံ ပဋိညံ ဒတွာ နိဗဒ္ဓံ တတ္ထေဝ ပိဏ္ဍပါတစာရံ စရိ. ဝန္ဒိတဝန္ဒိတက္ခဏေ စ ‘‘သုခိတာ ဟောထ, ဒုက္ခာ မုစ္စထာ’’တိ ပဒဒွယမေဝ ကထေတွာ ပက္ကာမိ. သော တတ္ထေဝပဌမမာသဉ္စ ဒုတိယမာသဉ္စ ဝီတိနာမေတွာ တတိယမာသေ ဂစ္ဆန္တေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

沙弥最初名为帝沙（Tissa），之后又得到施食提舍(Piṇḍapātadāyakatisso)、施毯提舍(Kambaladāyakatisso)和林住提舍(Vanavāsītissa)这三个名字，在七年之内共获得了四个名字。第二天清晨，他进入该村乞食。人们供养食物后向他顶礼。沙弥说：“愿你们安乐，愿你们脱离痛苦。”没有一个人在供养后能够返回家中，全都站着注视着他。而他也只取了足够维持生存的份量。全村的村民以胸口伏地，顶礼其足，请求道：“尊者，若您在此安居三月，我们将受持三皈依，安住于五戒，并于此三月期间守持八支布萨。请您应允我们，留在此地安居。”他思量此举有益，便应允了他们，从此固定在该处乞食。每当接受礼拜时，他只说“愿你们安乐，愿你们脱离痛苦”这两句话便离开。他就在那里度过了第一个月和第二个月，在第三个月期间，他证得了阿罗汉果，并具足四无碍解。

အထဿ ပဝါရေတွာ ဝုဋ္ဌဝဿကာလေ ဥပဇ္ဈာယော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, တိဿသာမဏေရဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘ဂစ္ဆ, သာရိပုတ္တာ’’တိ. သော အတ္တနော ပရိဝါရေ ပဉ္စသတေ ဘိက္ခူ [Pg.339] အာဒါယ ပက္ကန္တော, ‘‘အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန, အဟံ တိဿသာမဏေရဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာမီ’’တိ အာဟ. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ‘‘အဟမ္ပိ, အာဝုသော, ဂစ္ဆာမီ’’တိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိ. ဧတေနုပါယေန မဟာကဿပတ္ထေရော အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော ဥပါလိတ္ထေရော ပုဏ္ဏတ္ထေရောတိ သဗ္ဗေ မဟာသာဝကာ ပဉ္စဟိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိံသု. သဗ္ဗေပိ မဟာသာဝကာနံ ပရိဝါရာ စတ္တာလီသ ဘိက္ခုသဟဿာနိ အဟေသုံ. တေ ဝီသတိယောဇနသတံ မဂ္ဂံ ဂန္တွာ ဂေါစရဂါမံ သမ္ပတ္တာ. သာမဏေရဿ နိဗဒ္ဓူပဋ္ဌာကော ဥပါသကော ဒွါရေယေဝ ဒိသွာ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဝန္ဒိ.

那时，那位沙弥的戒师在雨安居自恣后，前去拜见世尊，顶礼后说：“尊者，我欲前往帝沙（Tissa）沙弥之处。”“去吧，舍利弗。”于是他带领自己的五百位比丘眷属出发，对目犍连说：“贤友，我欲前往帝沙沙弥之处。”大目犍连长老说：“贤友，我也要去。”便与五百位比丘一同出发。以同样的方式，大迦叶长老、阿那律长老、优波离长老、富楼那(Puṇṇa)长老等所有大弟子，也各自与五百位比丘一同出发。所有大弟子的眷属总计有四千位比丘。他们走了一百二十由旬的路程，抵达了乞食村。沙弥的常随侍优婆塞在村口一见到他们，便上前迎接并顶礼。

အထ နံ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ပုစ္ဆိ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဥပါသက, ဣမသ္မိံ ပဒေသေ အာရညကဝိဟာရော’’တိ? ‘‘အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သဘိက္ခုကော, အဘိက္ခုကော’’တိ? ‘‘သဘိက္ခုကော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကော နာမော တတ္ထ ဝသတီ’’တိ? ‘‘ဝနဝါသီတိဿော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မဂ္ဂံ နော အာစိက္ခာ’’တိ. ‘‘ကေ တုမှေ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘မယံ သာမဏေရဿ သန္တိကံ အာဂတာ’’တိ. ဥပါသကော ဩလောကေတွာ ဓမ္မသေနာပတိံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗေပိ မဟာသာဝကေ သဉ္ဇာနိတွာ နိရန္တရံ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရော ဟုတွာ ‘‘တိဋ္ဌထ တာဝ, ဘန္တေ’’တိ ဝေဂေန ဂါမံ ပဝိသိတွာ ‘‘ဧတေ, အယျာ, သာရိပုတ္တတ္ထေရံ အာဒိံ ကတွာ အသီတိ မဟာသာဝကာ အတ္တနော အတ္တနော ပရိဝါရေဟိ သဒ္ဓိံ သာမဏေရဿ သန္တိကံ အာဂတာ, မဉ္စပီဌပစ္စတ္ထရဏဒီပတေလာဒီနိ ဂဟေတွာ ဝေဂေန နိက္ခမထာ’’တိ ဥဂ္ဃောသေသိ. မနုဿာ ‘‘တာဝဒေဝ မဉ္စာဒီနိ ဂဟေတွာ ထေရာနံ ပဒါနုပဒိကာ ဟုတွာ ထေရေဟိ သဒ္ဓိံယေဝ ဝိဟာရံ ပဝိသိံသု. သာမဏေရော ဘိက္ခုသံဃံ သဉ္ဇာနိတွာ ကတိပယာနံ မဟာထေရာနံ ပတ္တစီဝရာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဝတ္တမကာသိ. တဿ ထေရာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ သံဝိဒဟန္တဿ ပတ္တစီဝရံ ပဋိသာမေန္တဿေဝ အန္ဓကာရော ဇာတာ’’တိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဥပါသကေ အာဟ – ‘‘ဂစ္ဆထ, ဥပါသကာ, တုမှာကံ အန္ဓကာရော ဇာတော’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, အဇ္ဇ ဓမ္မဿဝနဒိဝသော, န မယံ ဂမိဿာမ, ဓမ္မံ သုဏိဿာမ, ဣတော ပုဗ္ဗေ ဓမ္မဿဝနမ္ပိ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, သာမဏေရ, ဒီပံ ဇာလေတွာ ဓမ္မဿဝနဿ ကာလံ ဃောသေဟီ’’တိ. သော တထာ အကာသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘တိဿ တဝ ဥပဋ္ဌာကာ ‘ဓမ္မံ သောတုကာမာမှာ’တိ ဝဒန္တိ, ကထေဟိ တေသံ ဓမ္မ’’န္တိ. ဥပါသကာ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဥဋ္ဌာယ, ‘‘ဘန္တေ, အမှာကံ အယျော ‘သုခိတာ ဟောထ, ဒုက္ခာ မုစ္စထာ’တိ ဣမာနိ ဒွေ ပဒါနိ ဌပေတွာ အညံ ဓမ္မကထံ န ဇာနာတိ[Pg.340], အမှာကံ အညံ ဓမ္မကထိကံ ဒေထာ’’တိ ဝဒိံသု. ‘‘သာမဏေရော ပန အရဟတ္တံ ပတွာပိ နေဝ တေသံ ဓမ္မကထံ ကထေသီ’’တိ.

这时，舍利弗长老问他：“优婆塞，这个地方有森林寺院吗？”“有的，尊者。”“有比丘住，还是没有比丘住？”“有比丘住，尊者。”“谁住在那里？”“是林住提须(Vanavāsītissa)，尊者。”“既然如此，请为我们指路。”“请问尊者们是何人？”“我们是来见沙弥的。”优婆塞看后，认出以法将舍利弗为首的所有大声闻，全身不断地充满喜悦，说：“尊者们，请稍候。”便迅速进入村子宣告：“各位，以舍利弗长老为首的八十大声闻，都带着各自的随从前来拜见沙弥了，快拿着床、座、铺具、灯油等物出来吧！”人们立刻拿着床等物，跟随长老们的足迹，与长老们一同进入寺院。沙弥认出比丘僧团后，依次接过大长老们的衣钵，行了侍者之务。正当他为长老们安排住处、收拾衣钵时，天就黑了。舍利弗长老对优婆塞们说：“优婆塞们，天黑了，你们回去吧。”“尊者，今天是闻法日，我们不回去，要听法，在此之前我们从未听过法。”“既然如此，沙弥，点灯宣告闻法的时间吧。”沙弥照做了。于是长老对他说：“提须，你的护持者们说想听法，你为他们说法吧。”优婆塞们立刻一同站起来说：“尊者，我们的师父除了‘愿你们安乐，愿你们脱离痛苦’这两句话外，不懂得其他说法，请为我们安排另一位说法者吧。”原来，沙弥虽然证得了阿罗汉果，却从未为他们说过法。

တဒါ ပန နံ ဥပဇ္ဈာယော, ‘‘သာမဏေရ, ကထံ ပန သုခိတာ ဟောန္တိ, ‘ကထံ ပန ဒုက္ခာ မုစ္စန္တီ’တိ ဣမေသံ နော ဒွိန္နံ ပဒါနံ အတ္ထံ ကထေဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ စိတ္တဗီဇနိံ ဂဟေတွာ ဓမ္မာသနံ အာရုယှ ပဉ္စဟိ နိကာယေဟိ အတ္ထဉ္စ ကာရဏဉ္စ အာကဍ္ဎိတွာ ဃနဝဿံ ဝဿန္တော စာတုဒ္ဒီပကမဟာမေဃော ဝိယ ခန္ဓဓာတုအာယတနဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ ဝိဘဇန္တော အရဟတ္တကူဋေန ဓမ္မကထံ ကထေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဧဝံ အရဟတ္တပ္ပတ္တဿ သုခံ ဟောတိ, အရဟတ္တံ ပတ္တောယေဝ ဒုက္ခာ မုစ္စတိ, သေသဇနာ ဇာတိဒုက္ခာဒီဟိ စေဝ နိရယဒုက္ခာဒီဟိ စ န ပရိမုစ္စန္တီ’’တိ အာဟ. ‘‘သာဓု, သာမဏေရ, သုကထိတော တေ ပဋိဘာဏော, ဣဒါနိ သရဘညံ ဘဏာဟီ’’တိ. သော သရဘညမ္ပိ ဘဏိ. အရုဏေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ သာမဏေရဿ ဥပဋ္ဌာကမနုဿာ ဒွေ ဘာဂါ အဟေသုံ. ဧကစ္စေ ‘‘န ဝတ နော ဣတော ပုဗ္ဗေ ဧဝရူပေါ ကက္ခဠော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော. ကထဉှိ နာမ ဧဝရူပံ ဓမ္မကထံ ဇာနန္တော ဧတ္တကံ ကာလံ မာတာပိတုဋ္ဌာနေ ဌတွာ ဥပဋ္ဌဟန္တာနံ မနုဿာနံ ဧကမ္ပိ ဓမ္မပဒံ န ကထေသီ’’တိ ကုဇ္ဈိံသု. ဧကစ္စေ ‘‘လာဘာ ဝတ နော, ယေ မယံ ဧဝရူပံ ဘဒန္တံ ဂုဏံ ဝါ အဂုဏံ ဝါ အဇာနန္တာပိ ဥပဋ္ဌဟိမှ, ဣဒါနိ စ ပနဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သောတုံ လဘိမှာ’’တိ တုဿိံသု.

那时，其戒师对他说：“沙弥，‘如何得安乐？’‘如何脱离苦？’请为我们宣说这两句的义理。”他回答：“好的，尊者。”便拿起彩扇(cittabījani)，登上法座，引据五部尼柯耶(pañcahi nikāyehi)的义理与缘由，如遍雨四洲的大云沛降密雨般，分别开示蕴、界、处、菩提分法，并以阿罗汉果为顶峰宣说正法后，说道：“尊者，如此证得阿罗汉果者，便有安乐；唯有证得阿罗汉果者，才能脱离苦。其余众人，则不能从生苦等及地狱苦等中解脱。”戒师说：“善哉，沙弥！你才辩善巧。现在请诵念萨拉布(sarabhañña)。”他便也诵念了萨拉布。黎明时分，沙弥的侍者们分成了两派。一些人愤怒地说：“我们以前从未见过如此严酷之人！他既然懂得这样的法，为何这么长时间以来，对于那些如父母般侍奉他的人们，他竟然连一句法句都不曾说？”另一些人则欢喜地说：“我们真有幸！我们这些人，虽然不知这位尊者的德行与否，却侍奉了他，如今还能在他座下听闻正法。”

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါပိ တံ ဒိဝသံ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ဝနဝါသီတိဿဿ ဥပဋ္ဌာကေ အတ္တနော ဉာဏဇာလဿ အန္တော ပဝိဋ္ဌေ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ဣမမတ္ထံ ဥပဓာရေသိ ‘‘ဝနဝါသီတိဿသာမဏေရဿ ဥပဋ္ဌာကာ ဧကစ္စေ တုဋ္ဌာ, ဧကစ္စေ ကုဒ္ဓါ, မယှံ ပုတ္တဿ ပန သာမဏေရဿ ကုဒ္ဓါ နိရယဘာဂိနော ဘဝိဿန္တိ, ဂန္တဗ္ဗမေဝ တတ္ထ မယာ, မယိ ဂတေ သဗ္ဗေပိ တေ သာမဏေရေ မေတ္တစိတ္တံ ကတွာ ဒုက္ခာ မုစ္စိဿန္တီ’’တိ. တေပိ မနုဿာ ဘိက္ခုသံဃံ နိမန္တေတွာ ဂါမံ ဂန္တွာ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ သမ္ပာဒေတွာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ သံဃဿ အာဂမနမဂ္ဂံ ဩလောကေန္တာ နိသီဒိံသု. ဘိက္ခူပိ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ဘိက္ခာစာရဝေလာယ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တာ သာမဏေရံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ, တိဿ, တွံ အမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿသိ, ဥဒါဟု ပစ္ဆာ’’တိ? ‘‘မမ ဂမနဝေလာယမေဝ ဂမိဿာမိ, ဂစ္ဆထ တုမှေ, ဘန္တေ’’တိ. ဘိက္ခူ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ပဝိသိံသု.

正等觉者亦于彼日拂晓时分观照世间，见到林住者帝须(Vanavāsī Tissa)的侍者们进入其智网中。他思惟：“将发生何事？”继而明了此事：“林住者帝须沙弥的侍者们，一些心生欢喜，一些心生愤怒。那些对我儿沙弥愤怒的人，将会有地狱之分。我必须去那里。我去了之后，他们所有人都会对沙弥生起慈心，从而脱离苦。”那些人亦邀请了比丘僧团，到村里建好棚子，备妥粥饭等，铺设好座位，然后坐着眺望僧团前来的路。比丘们也盥洗之后，在乞食时分进入村庄乞食时，问沙弥：“帝须，你与我们同去，还是稍后去？”“我会在我惯常去的时间去，尊者们，请你们先去吧。”比丘们便拿着衣钵进入村庄。

သတ္ထာ [Pg.341] ဇေတဝနသ္မိံယေဝ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ပတ္တမာဒါယ ဧကစိတ္တက္ခဏေနေဝ ဂန္တွာ ဘိက္ခူနံ ပုရတော ဌိတမေဝ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အာဂတော’’တိ သကလဂါမော သင်္ခုဘိတွာ ဧကကောလာဟလော အဟောသိ. မနုဿာ ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုံ ဒတွာ ခဇ္ဇကံ အဒံသု. သာမဏေရော ဘတ္တေ အနိဋ္ဌိတေယေဝ အန္တောဂါမံ ပါဝိသိ. ဂါမဝါသိနော နီဟရိတွာ တဿ သက္ကစ္စံ ဘိက္ခံ အဒံသု. သော ယာပနမတ္တံ ဂဟေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပတ္တံ ဥပနာမေသိ. သတ္ထာ ‘‘အာဟရ, တိဿာ’’တိ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ‘‘ပဿ, သာရိပုတ္တ, တဝ သာမဏေရဿ ပတ္တ’’န္တိ ထေရဿ ဒဿေသိ. ထေရော သတ္ထု ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ သာမဏေရဿ ဒတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, အတ္တနော ပတ္တဋ္ဌာနေ နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ.

导师就在祇陀林(Jetavana)著衣持钵，仅一心刹那，即去至诸比丘前，显现其身。“正等觉者来了！”全村骚动，一片哗然。人们心怀踊跃，请以佛陀为首的比丘僧团就座后，供养了粥，又献上硬食。斋食未终，沙弥即入村中。村民们拿出斋食，恭敬地供养他。他取了足以维生之量，去至导师跟前，递上其钵。导师说：“帝沙（Tissa），拿来。”便伸出手接过钵，对长老说：“舍利弗(Sāriputta)，看，你沙弥的钵。”并将其示与长老。长老从导师手中接过钵，交给沙弥说：“去，回到你自己的座位坐下，完成食事。”

ဂါမဝါသိနော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အနုမောဒနံ ယာစိံသု. သတ္ထာ အနုမောဒနံ ကရောန္တော ဧဝမာဟ – ‘‘လာဘာ ဝတ ဝေါ ဥပါသကာ, ယေ တုမှေ အတ္တနော ကုလူပကံ သာမဏေရံ နိဿာယ သာရိပုတ္တံ မောဂ္ဂလ္လာနံ ကဿပံ အနုရုဒ္ဓန္တိ အသီတိမဟာသာဝကေ ဒဿနာယ လဘထ, အဟမ္ပိ တုမှာကံ ကုလူပကမေဝ နိဿာယ အာဂတော, ဗုဒ္ဓဒဿနမ္ပိ ဝေါ ဣမံ နိဿာယေဝ လဒ္ဓံ, လာဘာ ဝေါ, သုလဒ္ဓံ ဝေါ’’တိ. မနုဿာ စိန္တယိံသု – ‘‘အဟော အမှာကံ လာဘာ, ဗုဒ္ဓါနဉ္စေဝ ဘိက္ခုသံဃဿ စ အာရာဓနသမတ္ထံ အမှာကံ အယျံ ဒဿနာယ လဘာမ, ဒေယျဓမ္မဉ္စဿ ဒါတုံ လဘာမာ’’တိ သာမဏေရဿ ကုဒ္ဓါ မနုဿာ တုဿိံသု. တုဋ္ဌာ မနုဿာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပသီဒိံသု. အနုမောဒနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသု. သတ္ထာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. မနုဿာ သတ္ထာရံ အနုဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တိံသု. သတ္ထာ သာမဏေရေန သဒ္ဓိံ သမဓုရေန ဂစ္ဆန္တော, ‘‘သာမဏေရ, အယံ ပဒေသော ကောနာမော, အယံ ပဒေသော ကောနာမော’’တိ ပုဗ္ဗေ တဿ ဥပါသကေန ဒဿိတပဒေသေ ပုစ္ဆန္တော အဂမာသိ. သာမဏေရောပိ, ‘‘ဘန္တေ, အယံ ဣတ္ထန္နာမော, အယံ ဣတ္ထန္နာမော’’တိ အာစိက္ခမာနောဝ အဂမာသိ. သတ္ထာ တဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗတမတ္ထကံ အဘိရုဟိ. တတ္ထ ဌိတာနံ ပန မဟာသမုဒ္ဒေါ ပညာယတိ. သတ္ထာ သာမဏေရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘တိဿ, ပဗ္ဗတမတ္ထကေ ဌိတော ဣတော စိတော စ ဩလောကေတွာ ကိံ ပဿသီ’’တိ? ‘‘မဟာသမုဒ္ဒံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘မဟာသမုဒ္ဒံ ဒိသွာ ကိံ စိန္တေသီ’’တိ? ‘‘မမ ဒုက္ခိတကာလေ ရောဒန္တဿ စတူဟိ မဟာသမုဒ္ဒေဟိ အတိရေကတရေန [Pg.342] အဿုနာ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ ဣဒံ, ဘန္တေ, စိန္တေသိ’’န္တိ. ‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ, ဧဝမေတံ. ဧကေကဿ ဟိ သတ္တဿ ဒုက္ခိတကာလေ ပဂ္ဃရိတအဿူနိ စတူဟိ မဟာသမုဒ္ဒေဟိ အတိရေကတရာနေဝါ’’တိ. ဣဒဉ္စ ပန ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

村民们供养以佛陀为首的比丘僧团，礼敬世尊后，请求作随喜说。世尊作随喜说时，说道：“优婆塞们，你们有善利了！你们依止自己的家族导师沙弥，得以见到舍利弗、目犍连、迦叶、阿那律等八十大弟子。我也是依止你们的这位家族导师而来，你们得以见到佛陀，也是依止了这位沙弥。你们有善利了，你们善得了！”人们心想：“啊，我们真有善利！我们得以见到这位能令佛陀与比丘僧团欢喜的尊者，并且得以向他布施供养物。”于是，那些曾对沙弥生气的村民们都心生欢喜。欢喜的村民们信心倍增。随喜说结束时，许多人证得了须陀洹果等。世尊从座而起，离去。村民们跟随世尊一段路，礼敬后返回。世尊与沙弥并肩而行，询问着先前那位优婆塞指示过的地方，说道：“沙弥，这个地方叫什么名字？这个地方叫什么名字？”沙弥也一边禀告“尊者，此地名为某某，此地名为某某”，一边前行。世尊来到他的住处，登上山顶。站在那里，可以望见大海。世尊问沙弥：“帝沙（Tissa），站在这山顶上，环顾四周，你看见了什么？”“尊者，看见了大海。”“看见大海，你作何想？”“尊者，我想：我于痛苦之时哭泣所流的泪水，必定多于这四大海之水。”“善哉，善哉！提舍，确实如此。每一有情于痛苦之时所流之泪，确实比四大海之水还多。”说完此话后，他说了这首偈颂：

‘‘စတူသု သမုဒ္ဒေသု ဇလံ ပရိတ္တကံ,တတော ဗဟုံ အဿုဇလံ အနပ္ပကံ;

ဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌဿ နရဿ သောစနာ,ကိံကာရဏာ သမ္မ တုဝံ ပမဇ္ဇသီ’’တိ.

“四海之水甚为少，人因苦触而忧悲，所流泪水过于彼，贤友何故汝放逸？”

အထ နံ ပုန ပုစ္ဆိ – ‘‘တိဿ, ကဟံ ဝသသီ’’တိ? ‘‘ဣမသ္မိံ ပဗ္ဘာရေ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တတ္ထ ပန ဝသန္တော ကိံ စိန္တေသီ’’တိ? ‘‘မယာ မရန္တေန ဣမသ္မိံ ဌာနေ ကတဿ သရီရနိက္ခေပဿ ပရိစ္ဆေဒေါ ‘နတ္ထီ’တိ စိန္တေသိံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ, ဧဝမေတံ. ဣမေသဉှိ သတ္တာနံ ပထဝိယံ နိပဇ္ဇိတွာ အမတဋ္ဌာနံ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝတွာ –

其后，他又问：“提舍，你住在何处？”“尊者，我住在这山谷中。”“那么，住在此处时，你思惟什么呢？”“尊者，我思惟：‘我于此地死去而抛弃身体，其次数已无有穷尽。’”“善哉，善哉！提舍，确实如此。因为这些有情躺卧于大地上，无有未死之处。”说完后——

‘‘ဥပသာဠကနာမာနိ, သဟဿာနိ စတုဒ္ဒသ;

အသ္မိံ ပဒေသေ ဒဍ္ဎာနိ, နတ္ထိ လောကေ အနာမတံ.

“名为伍巴萨拉咖者，一万四千之众，曾于此地被焚烧；世间实无未死处。

‘‘ယမှိ သစ္စဉ္စ ဓမ္မော စ, အဟိံသာ သံယမော ဒမော;

ဧတံ အရိယာ သေဝန္တိ, ဧတံ လောကေ အနာမတ’’န္တိ. (ဇာ.၁.၂.၃၁-၃၂) –

“若有真实与正法，不害、克己与调伏，圣者于此常亲近，此即世间不死处。”

ဣမံ ဒုကနိပါတေ ဥပသာဠကဇာတကံ ကထေသိ. ဣတိ ပထဝိယံ သရီရနိက္ခေပံ ကတွာ မရန္တေသု သတ္တေသု အမတပုဗ္ဗပဒေသေ မရန္တာ နာမ နတ္ထိ, အာနန္ဒတ္ထေရသဒိသာ ပန အမတပုဗ္ဗပဒေသေ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ.

世尊在《本生经》的二集篇中讲述了这则《伍巴萨拉咖本生》。如此，在大地上抛弃身体而死的有情中，没有谁是在一个前所未有死者的地方死去的；然而，像阿难长老这样的圣者，却是在前所未有死者的地方般涅槃的。

အာနန္ဒတ္ထေရော ကိရ ဝီသဝဿသတိကကာလေ အာယုသင်္ခါရံ ဩလောကေန္တော ပရိက္ခီဏဘာဝံ ဉတွာ ‘‘ဣတော သတ္တမေ ဒိဝသေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီ’’တိ အာရောစေသိ. တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ရောဟိဏီနဒိယာ ဥဘယတီရဝါသိကေသု မနုဿေသု ဩရိမတီရဝါသိကာ ‘‘မယံ ထေရဿ ဗဟူပကာရာ, အမှာကံ သန္တိကေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’’တိ ဝဒိံသု. ပရတီရဝါသိကာပိ ‘‘မယံ ထေရဿ ဗဟူပကာရာ, အမှာကံ သန္တိကေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’’တိ ဝဒိံသု. ထေရော တေသံ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဥဘယတီရဝါသိနော မယှံ ဥပကာရာ, ဣမေ နာမ အနုပကာရာတိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ, သစာဟံ ဩရိမတီရေ [Pg.343] ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ, ပရတီရဝါသိနော ဓာတုဂဟဏတ္ထံ တေဟိ သဒ္ဓိံ ကလဟံ ကရိဿန္တိ. သစေ ပရတီရေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ, ဩရိမတီရဝါသိနောပိ တထာ ကရိဿန္တိ, ကလဟော ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ မံ နိဿာယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, ဝူပသမမာနောပိ မံ နိဿာယေဝ ဝူပသမိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဩရိမတီရဝါသိနောပိ မယှံ ဥပကာရာ, ပရတီရဝါသိနောပိ မယှံ ဥပကာရာ, အနုပကာရာပိ နာမ နတ္ထိ, ဩရိမတီရဝါသိနော ဩရိမတီရေယေဝ သန္နိပတန္တု, ပရတီရဝါသိနောပိ ပရတီရေယေဝါ’’တိ အာဟ. တတော သတ္တမေ ဒိဝသေ မဇ္ဈေနဒိယာ သတ္တတာလပ္ပမာဏေ အာကာသေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိတွာ မဟာဇနဿ ဓမ္မံ ကထေတွာ ‘‘မမ သရီရံ မဇ္ဈေ ဘိဇ္ဇိတွာ ဧကော ဘာဂေါ ဩရိမတီရေ ပတတု, ဧကော ဘာဂေါ ပရတီရေ’’တိ အဓိဋ္ဌာယ ယထာနိသိန္နောဝ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိ, ဇာလာ ဥဋ္ဌဟိံသု. သရီရံ မဇ္ဈေ ဘိဇ္ဇိတွာ ဧကော ဘာဂေါ ဩရိမတီရေ ပတိ, ဧကော ဘာဂေါ ပရတီရေ. တတော မဟာဇနော ပရိဒေဝိ, ပထဝိဥန္ဒြိယနသဒ္ဒေါ ဝိယ အာရောဒနသဒ္ဒေါ အဟောသိ. သတ္ထု ပရိနိဗ္ဗာနေ အာရောဒနသဒ္ဒတောပိ ကာရုညတရော အဟောသိ. မနုဿာ စတ္တာရော မာသေ ရောဒန္တာ ပရိဒေဝန္တာ ‘‘သတ္ထု ပတ္တစီဝရဂ္ဂါဟကေ တိဋ္ဌန္တေ သတ္ထု ဌိတကာလော ဝိယ နော အဟောသိ, ဣဒါနိ နော သတ္ထာ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ ဝိပ္ပလပန္တာ ဝိရဝန္တာ ဝိစရိံသူတိ.

据说阿难长老一百二十岁时，观察到自己的寿行将尽，便宣告说：“我将于七日后般涅槃。”听闻此事，住在罗希尼(Rohiṇī)河两岸的民众中，此岸的居民说：“我们对长老多有助益，他必将在我们这边般涅槃。”彼岸的居民也说：“我们对长老多有助益，他必将在我们这边般涅槃。”长老听闻此言后心想：“两岸的居民都对我有助益，不能说谁没有助益。若我在此岸般涅槃，彼岸的居民为获取舍利，将与此岸居民纷争；若我在彼岸般涅槃，此岸的居民亦会如此。纷争因我而起，亦将因我而息。”思惟后，他说道：“此岸的居民对我有助益，彼岸的居民也对我有助益，没有谁是没有助益的。此岸的居民就在此岸聚集，彼岸的居民就在彼岸聚集。”七日后，长老于河中央七多罗树高之虚空中结跏趺坐，为大众说法后，发愿道：“愿我身体于中间分为两半，一半落于此岸，一半落于彼岸。”他随即以原坐姿进入火界定，火焰升起。其身于中间分为两半，一半落于此岸，一半落于彼岸。其后，大众悲恸，哭声犹如地震。此哭声比世尊般涅槃时更为悲切。人们哭泣悲叹了四个月，四处游荡，哀号道：“当世尊的持衣钵者尚在时，对我们而言，就如同世尊住世之时。如今，我们的导师已般涅槃了。”

ပုန သတ္ထာ သာမဏေရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘တိဿ, ဣမသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဒီပိအာဒီနံ သဒ္ဒေန ဘာယသိ, န ဘာယသီ’’တိ? ‘‘န ဘာယာမိ ဘဂဝါ, အပိစ ခေါ ပန မေ ဧတေသံ သဒ္ဒံ သုတွာ ဝနရတိ နာမ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝတွာ သဋ္ဌိမတ္တာဟိ ဂါထာဟိ ဝနဝဏ္ဏနံ နာမ ကထေသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘တိဿာ’’တိ အာမန္တေသိ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘မယံ ဂစ္ဆာမ, တွံ ဂမိဿသိ, နိဝတ္တိဿသီ’’တိ. ‘‘မယှံ ဥပဇ္ဈာယေ မံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တေ ဂမိဿာမိ, နိဝတ္တေန္တေ နိဝတ္တိဿာမိ, ဘန္တေ’’တိ. သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပက္ကာမိ. သာမဏေရဿ ပန နိဝတ္တိတုမေဝ အဇ္ဈာသယော, ထေရော တံ ဉတွာ ‘‘တိဿ, သစေ နိဝတ္တိတုကာမော, နိဝတ္တာ’’တိ အာဟ. သော သတ္ထာရဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တိ. သတ္ထာ ဇေတဝနမေဝ အဂမာသိ.

其后，世尊问沙弥：“帝沙（Tissa），你于此林中，闻豹等野兽之声，会害怕，还是不害怕呢？”“世尊，我不害怕。非但如此，我听闻此等声音后，反而生起对林野的喜爱。”说罢，他便以六十首偈颂称颂森林之德。于是世尊唤他：“提舍！”“尊者，何事？”“我等将行，你是要同行，还是要留下？”“尊者，若我的戒师带我同行，我便同行；若他留下，我便留下。”世尊与比丘僧团一同离去。然而，沙弥的意愿是留下。长老知其心意，便说：“提舍，你若想留下，便留下吧。”他顶礼世尊与比丘僧团后，便留下了。世尊则前往祇陀林。

ဘိက္ခူနံ ဓမ္မသဘာယံ ကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘အဟော ဝတ ဝနဝါသီတိဿသာမဏေရော ဒုက္ကရံ ကရောတိ, ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏတော ပဋ္ဌာယဿ ဉာတကာ သတ္တသု မင်္ဂလေသု ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အပ္ပောဒကမဓုပါယသမေဝ အဒံသု, ပဗ္ဗဇိတကာလေ အန္တောဝိဟာရေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သတ္တ ဒိဝသာနိ အပ္ပောဒကမဓုပါယသမေဝ [Pg.344] အဒံသု. ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ အန္တောဂါမံ ပဝိသန္တော ဒွီဟေဝ ဒိဝသေဟိ သာဋကသဟဿေန သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍပါတသဟဿံ လဘိ, ပုနေကဒိဝသံ ကမ္ဗလသဟဿံ လဘိ. ဣတိဿ ဣဓ ဝသနကာလေ မဟာလာဘသက္ကာရော ဥပ္ပဇ္ဇိ, ဣဒါနိ ဧဝရူပံ လာဘသက္ကာရံ ဆဍ္ဍေတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ မိဿကာဟာရေန ယာပေတိ, ဒုက္ကရကာရကော ဝတ တိဿသာမဏေရော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ, ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, လာဘူပနိသာ နာမေသာ အညာ, နိဗ္ဗာနဂါမိနီ ပဋိပဒါ အညာ. ‘ဧဝံ လာဘံ လဘိဿာမီ’တိ ဟိ အာရညိကာဒိဓုတင်္ဂသမာဒါနဝသေန လာဘူပနိသံ ရက္ခန္တဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော အပါယာ ဝိဝဋဒွါရာ ဧဝ တိဋ္ဌန္တိ, နိဗ္ဗာနဂါမိနိယာ ပန ပဋိပဒါယ ဥပ္ပန္နံ လာဘသက္ကာရံ ပဟာယ အရညံ ပဝိသိတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော အရဟတ္တံ ဂဏှာတီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

比丘们在法堂中生起一段谈论：“哎呀，林居帝须沙弥(Vanavāsītissa-sāmaṇera)所行的真是难行之事！从他结生(paṭisandhi)以来，他的亲属在七次吉祥仪式中，仅对五百位比丘布施了无水蜜乳粥。出家时，在寺院内连续七天，也仅对以佛陀为首的比丘僧团布施了无水蜜乳粥。出家后第八天进入村中，仅两天就获得千件衣与千份饮食，又有一天获得千条毛毯。他住在这里时，生起了很大的利养与恭敬，如今却舍弃了这样的利养与恭敬，进入森林，以杂食维生。帝须沙弥真是难行能行者啊！”世尊前来问道：“诸比丘，你们现在聚集于此，在谈论什么呢？”当被告知“是关于这件事”时，世尊说：“诚然，诸比丘。为求利养之行(lābhūpanisā)是一回事，而导向涅槃的行道(nibbānagāminī paṭipadā)是另一回事。若有比丘心想‘我将如此获得利养’，而以受持阿兰若(āraññaka)等头陀行(dhutaṅga)的方式行持为求利养之行，四恶道的大门便为他敞开。然而，依于导向涅槃的行道，舍弃已生起的利养和恭敬，进入森林，策励精勤，便能证得阿罗汉果(arahatta)。”世尊如是连接前后之事由而说法，诵出此偈：

၇၅.

75.

‘‘အညာ ဟိ လာဘူပနိသာ, အညာ နိဗ္ဗာနဂါမိနီ;

ဧဝမေတံ အဘိညာယ, ဘိက္ခု ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော;

သက္ကာရံ နာဘိနန္ဒေယျ, ဝိဝေကမနုဗြူဟယေ’’တိ.

一道导利养，一道趣涅槃； 如是了知后，佛弟子比丘， 不应喜名利，应增长远离。

တတ္ထ အညာ ဟိ လာဘူပနိသာ, အညာ နိဗ္ဗာနဂါမိနီတိ လာဘူပနိသာ နာမေသာ အညာ ဧဝ, အညာ နိဗ္ဗာနဂါမိနီ ပဋိပဒါ. လာဘုပ္ပာဒကေန ဟိ ဘိက္ခုနာ ထောကံ အကုသလကမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ, ကာယဝင်္ကာဒီနိ ကာတဗ္ဗာနိ ဟောန္တိ. ယသ္မိဉှိ ကာလေ ကာယဝင်္ကာဒီသု ကိဉ္စိ ကရောတိ, တဒါ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ပါယသပါတိယဉှိ ဝင်္ကံ အကတွာ ဥဇုကမေဝ ဟတ္ထံ ဩတာရေတွာ ဥက္ခိပန္တဿ ဟတ္ထော မက္ခိတမတ္တကောဝ ဟောတိ, ဝင်္ကံ ကတွာ ဩတာရေတွာ ဥက္ခိပန္တဿ ပန ပါယသပိဏ္ဍံ ဥဒ္ဓရန္တောဝ နိက္ခမတိ, ဧဝံ ကာယဝင်္ကာဒီနိ ကရဏကာလေယေဝ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အယံ အဓမ္မိကာ လာဘူပနိဿာ နာမ. ဥပဓိသမ္ပဒါ စီဝရဓာရဏံ ဗာဟုသစ္စံ ပရိဝါရော အရညဝါသောတိ ဧဝရူပေဟိ ပန ကာရဏေဟိ ဥပ္ပန္နော လာဘော ဓမ္မိကော နာမ ဟောတိ. နိဗ္ဗာနဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပူရေန္တေန ပန ဘိက္ခုနာ ကာယဝင်္ကာဒီနိ ပဟာတဗ္ဗာနိ. အနန္ဓေနေဝ အန္ဓေန ဝိယ, အမူဂေနေဝ မူဂေန ဝိယ, အဗဓိရေနေဝ ဗဓိရေန ဝိယ ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အသဌေန အမာယေန ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝမေတန္တိ ဧတံ လာဘုပ္ပာဒနံ ပဋိပဒဉ္စ နိဗ္ဗာနဂါမိနိံ ပဋိပဒဉ္စ ဧဝံ ဉတွာ သဗ္ဗေသံ သင်္ခတာသင်္ခတဓမ္မာနံ ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေန [Pg.345] ဗုဒ္ဓဿ သဝနန္တေ ဇာတဋ္ဌေန ဩဝါဒါနုသာသနိံ ဝါ သဝနဋ္ဌေန သာဝကော ဘိက္ခု အဓမ္မိကံ စတုပစ္စယသက္ကာရံ နာဘိနန္ဒေယျ, န စေဝ ဓမ္မိကံ ပဋိက္ကောသေယျ, ကာယဝိဝေကာဒိကံ ဝိဝေကံ အနုဗြူဟယေ. တတ္ထ ကာယဝိဝေကောတိ ကာယဿ ဧကီဘာဝေါ. စိတ္တဝိဝေကောတိ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော. ဥပဓိဝိဝေကောတိ နိဗ္ဗာနံ. တေသု ကာယဝိဝေကော ဂဏသင်္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတိ, စိတ္တဝိဝေကော ကိလေသသင်္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတိ, ဥပဓိဝိဝေကော သင်္ခါရသင်္ဂဏိကံ ဝိနောဒေတိ. ကာယဝိဝေကော စိတ္တဝိဝေကဿ ပစ္စယော ဟောတိ, စိတ္တဝိဝေကော ဥပဓိဝိဝေကဿ ပစ္စယော ဟောတိ. ဝုတ္တမ္ပိဟေတံ –

此中，“利养之道是一回事，导向涅槃是另一回事”的意思是：这所谓的利养之道(lābhūpanisā)确实是一回事，而导向涅槃的行道(nibbānagāminī paṭipadā)又是另一回事。为求利养的比丘，应当造作些许不善业，应当做出身体歪曲(kāyavaṅka)等行为。因为当他做出身体歪曲等行为时，利养就会生起。譬如在乳粥钵中，若不弯曲手，只是直直地将手放下再拿起，手上只会沾到一点；但若是弯曲手放下再拿起，则会带出一团乳粥。像这样，只有在做出身体歪曲等行为时，利养才会生起。这称为不如法的利养之道。然而，通过资具圆满(upadhisampadā)、持衣(cīvaradhāraṇa)、多闻(bāhusacca)、眷属(parivāra)、住阿兰若(araññavāsa)等此类因缘而生起的利养，则称为如法。而圆满导向涅槃之道的比丘，则应舍弃身体歪曲等行为。虽非盲而应如盲，虽非哑而应如哑，虽非聋而应如聋。应无谄无伪。如此了知此利养之道与导向涅槃的行道后，身为佛陀的声闻弟子(sāvako)的比丘，不应乐于不如法的四资具恭敬，亦不应排斥如法的利养，应增长身远离(kāyaviveka)等远离。其中，身远离是指身体的独一状态；心远离是指八种等至(samāpatti)；依远离(upadhiviveka)是指涅槃。在这三者中，身远离能去除与众共住之乐，心远离能去除与烦恼共住之乐，依远离能去除与诸行共住之乐。身远离是心远离的缘，心远离是依远离的缘。此亦曾如是说：

‘‘ကာယဝိဝေကော စ ဝိဝေကဋ္ဌကာယာနံ နေက္ခမ္မာဘိရတာနံ, စိတ္တဝိဝေကော စ ပရိသုဒ္ဓစိတ္တာနံ ပရမဝေါဒါနပ္ပတ္တာနံ, ဥပဓိဝိဝေကော စ နိရုပဓီနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိသင်္ခါရဂတာန’’န္တိ (မဟာနိ. ၁၅၀). –

“身远离是属于那些欲求身体远离、乐于出离(nekkhammābhirata)者的；心远离是属于那些心已清净、已达最上清净者的；烦恼远离(upadhiviveka)是属于那些无烦恼、已离诸行(visaṅkhāragata)的个人(puggala)的。”

ဣမံ တိဝိဓမ္ပိ ဝိဝေကံ ဗြူဟေယျ ဝဍ္ဎေယျ, ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျာတိ အတ္ထော.

应当修习、增长这三种远离，证得后安住，此即是其义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

ဝနဝါသီတိဿသာမဏေရဝတ္ထု ပန္နရသမံ.

第十五林居帝须沙弥事。

ဗာလဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

愚人品释义终。

ပဉ္စမော ဝဂ္ဂေါ.

第五品。

၆. ပဏ္ဍိတဝဂ္ဂေါ

6. 智者品

၁. ရာဓတ္ထေရဝတ္ထု

1. 罗陀长老的故事

နိဓီနံဝ [Pg.346] ပဝတ္တာရန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အာယသ္မန္တံ ရာဓတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于具寿罗陀长老，说了此“犹如指示宝藏者”等的法说。

သော ကိရ ဂိဟိကာလေ သာဝတ္ထိယံ ဒုဂ္ဂတဗြာဟ္မဏော အဟောသိ. သော ‘‘ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဇီဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အပ္ပဟရိတကံ ကရောန္တော ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇန္တော မုခဓောဝနာဒီနိ ဒဒန္တော အန္တောဝိဟာရေယေဝ ဝသိ. ဘိက္ခူပိ နံ သင်္ဂဏှိံသု, ပဗ္ဗာဇေတုံ ပန န ဣစ္ဆန္တိ. သော ပဗ္ဗဇ္ဇံ အလဘမာနော ကိသော အဟောသိ. အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော တံ ဗြာဟ္မဏံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘အရဟာ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ သာယနှသမယေ ဝိဟာရစာရိကံ စရန္တော ဝိယ ဗြာဟ္မဏဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ကိံ ကရောန္တော ဝိစရသီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘိက္ခူနံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောန္တော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘လဘသိ နေသံ သန္တိကာ သင်္ဂဟ’’န္တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ, အာဟာရမတ္တံ လဘာမိ, န ပန မံ ပဗ္ဗာဇေန္တီ’’တိ. သတ္ထာ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ တမတ္ထံ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ကောစိ ဣမဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဓိကာရံ သရတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရော ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, သရာမိ, အယံ မေ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တဿ အတ္တနော အဘိဟဋံ ကဋစ္ဆုဘိက္ခံ ဒါပေသိ, ဣမမဿာဟံ အဓိကာရံ သရာမီ’’တိ အာဟ. သော သတ္ထာရာ ‘‘ကိံ ပန တေ, သာရိပုတ္တ, ဧဝံ ကတူပကာရံ ဒုက္ခတော မောစေတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, ပဗ္ဗာဇေဿာမီ’’တိ တံ ဗြာဟ္မဏံ ပဗ္ဗာဇေသိ. တဿ ဘတ္တဂ္ဂေ အာသနပရိယန္တေ အာသနံ ပါပုဏာတိ, ယာဂုဘတ္တာဒီဟိပိ ကိလမတိ. ထေရော တံ အာဒါယ စာရိကံ ပက္ကာမိ, အဘိက္ခဏဉ္စ နံ ‘‘ဣဒံ တေ ကတ္တဗ္ဗံ, ဣဒံ တေ န ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဩဝဒိ အနုသာသိ. သော သုဝစော အဟောသိ ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟီ. တသ္မာ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနော ကတိပါဟေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

据说他居家时是舍卫城(Sāvatthī)的一个贫穷婆罗门。他想：“我要依靠比丘们生活。”于是他去到寺院，做着清除杂草、打扫庭院、供给盥洗用水等事务，就住在寺院里。比丘们也照顾他，却不愿意为他剃度。他因不得出家而日渐消瘦。于是，一日，世尊于黎明时分观察世间时，看见了那位婆罗门，审察“此是何故？”后，了知“他将成为阿罗汉”。至傍晚时，世尊如同在寺院中经行一般，去到婆罗门跟前，问道：“婆罗门，你在做什么呢？”“尊者，我正在为比丘们做各种服侍。”“你从他们那里得到照顾了吗？”“是的，尊者，我只能得到食物，但是他们不为我剃度。”世尊因此事而召集比丘僧团，询问此事道：“诸比丘，有谁记得这位婆罗门所作的恩惠吗？”舍利弗(Sāriputta)长老说：“尊者，我记得。当我在王舍城(Rājagaha)行乞时，此人曾将自己所得的一勺饭食施予我。我记得他的这份恩惠。”当世尊说：“舍利弗，对这样一位有恩惠者，难道不应使之从苦中解脱吗？”舍利弗回答道：“好的，尊者，我将为他剃度。”于是便为那位婆罗门剃度了。在食堂里，他只能在座位的末端得到座位，获得粥饭等也颇为艰难。长老带着他出发游方，并时常教诫、训示他：“这你应该做，这你不应该做。”他为人顺从，善于领受教导。因此，他遵照教导而行持，不出数日，即证得阿罗汉果。

ထေရော တံ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ သတ္ထာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ အာဟ – ‘‘သုဝစော နု ခေါ, သာရိပုတ္တ, တေ အန္တေဝါသိကော’’တိ[Pg.347]. ‘‘အာမ, ဘန္တေ, အတိဝိယ သုဝစော, ကိသ္မိဉ္စိ ဒေါသေ ဝုစ္စမာနေ န ကုဒ္ဓပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘သာရိပုတ္တ, ဧဝရူပေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကေ လဘန္တော ကိတ္တကေ ဂဏှေယျာသီ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဗဟုကေပိ ဂဏှေယျမေဝါ’’တိ. အထေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘သာရိပုတ္တတ္ထေရော ကိရ ကတညူ ကတဝေဒီ, ကဋစ္ဆုဘိက္ခာမတ္တံ ဥပကာရံ သရိတွာ ဒုဂ္ဂတဗြာဟ္မဏံ ပဗ္ဗာဇေသိ. ထေရောပိ ဩဝါဒက္ခမော ဩဝါဒက္ခမမေဝ လဘီ’’တိ. သတ္ထာ တေသံ ကထံ သုတွာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ, ပုဗ္ဗေပိ သာရိပုတ္တော ကတညူ ကတဝေဒီယေဝါ’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ ပကာသေတုံ –

长老带着他来到世尊跟前，顶礼后坐于一旁。于是世尊与他寒暄后说道：“舍利弗，你的弟子是否易于教导？”“是的，世尊，他非常易于教导，当被指出任何过失时，他从未生气。”“舍利弗，若能得到这样的同住弟子，你会收多少个？”“世尊，即使有很多，我也必定会收。”之后有一天，在法堂中，比丘们发起了这样的谈论：“据说舍利弗长老知恩且报恩，他忆念一勺之食的恩惠，便让那位贫穷的婆罗门出家了。那位长老也堪受教诫，而舍利弗也得到了一位堪受教诫的弟子。”世尊听到他们的谈论后说：“诸比丘，非仅现在，舍利弗过去也是知恩且报恩的。”说完，为阐明此事，

‘‘အလီနစိတ္တံ နိဿာယ, ပဟဋ္ဌာ မဟတီ စမူ;

ကောသလံ သေနာသန္တုဋ္ဌံ, ဇီဝဂ္ဂါဟံ အဂါဟယိ.

依止阿利那奇塔王，大军欢欣鼓舞；将那因军自满的憍萨罗王生擒。

‘‘ဧဝံ နိဿယသမ္ပန္နော, ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော;

ဘာဝယံ ကုသလံ ဓမ္မံ, ယောဂက္ခေမဿ ပတ္တိယာ;

ပါပုဏေ အနုပုဗ္ဗေန, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၁-၁၂) –

如是具足依止的比丘，发起精进，为达瑜伽安稳而修习善法，他循次即能达到一切结的灭尽。

ဣမံ ဒုကနိပါတေ အလီနစိတ္တဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ ကထေသိ. တဒါ ကိရ ဝဍ္ဎကီဟိ ပါဒဿ အရောဂကရဏဘာဝေန ကဟံ အတ္တနော ဥပကာရံ ဉတွာ သဗ္ဗသေတဿ ဟတ္ထိပေါတကဿ ဒါယကော ဧကစာရိကော ဟတ္ထီ သာရိပုတ္တတ္ထေရော အဟောသီတိ ဧဝံ ထေရံ အာရဗ္ဘ ဇာတကံ ကထေတွာ ရာဓတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ နာမ ရာဓေန ဝိယ သုဝစေန ဘဝိတဗ္ဗံ, ဒေါသံ ဒဿေတွာ ဩဝဒိယမာနေနပိ န ကုဇ္ဈိတဗ္ဗံ, ဩဝါဒဒါယကော ပန နိဓိအာစိက္ခဏကော ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊在二集篇中详细地宣说了此《阿利那奇塔本生》。据说当时，那只独行的象（即舍利弗长老），因了知木匠们通过治愈其足伤而对自己所作的帮助，便将一头全身雪白的幼象布施给他们。像这样讲述完关于长老的本生故事后，又针对罗陀长老说道：“诸比丘，名为比丘者，应如罗陀般易于教导，即使被指出过失而受到教诫，也不应生气，而说示教诫者，则应视之为指示宝藏之人。”说完之后，连接前后，宣说正法时，说了这首偈颂——

၇၆.

76.

‘‘နိဓီနံဝ ပဝတ္တာရံ, ယံ ပဿေ ဝဇ္ဇဒဿိနံ;

နိဂ္ဂယှဝါဒိံ မေဓာဝိံ, တာဒိသံ ပဏ္ဍိတံ ဘဇေ;

တာဒိသံ ဘဇမာနဿ, သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော’’တိ.

若见指示过，能责之贤人； 应近此智者，如待示宝人； 亲近如是者，定善而无恶。

တတ္ထ နိဓီနန္တိ တတ္ထ တတ္ထ နိဒဟိတွာ ဌပိတာနံ ဟိရညသုဝဏ္ဏာဒိပူရာနံ နိဓိကုမ္ဘီနံ. ပဝတ္တာရန္တိ ကိစ္ဆဇီဝိကေ ဒုဂ္ဂတမနုဿေ အနုကမ္ပံ ကတွာ ‘‘ဧဟိ, သုခေန ဇီဝနူပါယံ ဒဿေဿာမီ’’တိ နိဓိဋ္ဌာနံ နေတွာ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ‘‘ဣမံ ဂဟေတွာ သုခေန ဇီဝါ’’တိ အာစိက္ခိတာရံ ဝိယ. ဝဇ္ဇဒဿိနန္တိ ဒွေ ဝဇ္ဇဒဿိနော ‘‘ဣမိနာ နံ အသာရုပ္ပေန ဝါ ခလိတေန ဝါ သံဃမဇ္ဈေ နိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ ရန္ဓဂဝေသကော [Pg.348] စ, အညာတံ ဉာပနတ္ထာယ ဉာတံ အနုဂ္ဂဟဏတ္ထာယ သီလာဒီနမဿ ဝုဒ္ဓိကာမတာယ တံ တံ ဝဇ္ဇံ ဩလောကနေန ဥလ္လုမ္ပနသဘာဝသဏ္ဌိတော စ. အယံ ဣဓ အဓိပ္ပေတော. ယထာ ဟိ ဒုဂ္ဂတမနုဿော ‘‘ဣမံ ဂဏှာဟီ’’တိ တဇ္ဇေတွာပိ ပေါထေတွာပိ နိဓိံ ဒဿေန္တေ ကောပံ န ကရောတိ, ပမုဒိတော ဧဝ ဟောတိ, ဧဝမေဝ ဧဝရူပေ ပုဂ္ဂလေ အသာရုပ္ပံ ဝါ ခလိတံ ဝါ ဒိသွာ အာစိက္ခန္တေ ကောပေါ န ကာတဗ္ဗော, တုဋ္ဌေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ, ‘‘ဘန္တေ, မဟန္တံ ဝေါ ကမ္မံ ကတံ, မယှံ အာစရိယုပဇ္ဈာယဋ္ဌာနေ ဌတွာ ဩဝဒန္တေဟိ ပုနပိ မံ ဝဒေယျာထာ’’တိ ပဝါရေတဗ္ဗမေဝ. နိဂ္ဂယှဝါဒိန္တိ ဧကစ္စော ဟိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ အသာရုပ္ပံ ဝါ ခလိတံ ဝါ ဒိသွာ ‘‘အယံ မေ မုခေါဒကဒါနာဒီဟိ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟတိ, သစေ နံ ဝက္ခာမိ, န မံ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ, ဧဝံ မေ ပရိဟာနိ ဘဝိဿတီ’’တိ ဝတ္ထုံ အဝိသဟန္တော န နိဂ္ဂယှဝါဒီ နာမ ဟောတိ. သော ဣမသ္မိံ သာသနေ ကစဝရံ အာကိရတိ. ယော ပန တထာရူပံ ဝဇ္ဇံ ဒိသွာ ဝဇ္ဇာနုရူပံ တဇ္ဇေန္တော ပဏာမေန္တော ဒဏ္ဍကမ္မံ ကရောန္တော ဝိဟာရာ တံ နီဟရန္တော သိက္ခာပေတိ, အယံ နိဂ္ဂယှဝါဒီ နာမ သေယျထာပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘နိဂ္ဂယှ နိဂ္ဂယှာဟံ, အာနန္ဒ, ဝက္ခာမိ, ပဝယှ ပဝယှ, အာနန္ဒ, ဝက္ခာမိ, ယော သာရော သော ဌဿတီ’’တိ (မ. နိ. ၃.၁၉၆). မေဓာဝိန္တိ ဓမ္မောဇပညာယ သမန္နာဂတံ. တာဒိသန္တိ ဧဝရူပံ ပဏ္ဍိတံ ဘဇေယျ ပယိရုပါသေယျ. တာဒိသဉှိ အာစရိယံ ဘဇမာနဿ အန္တေဝါသိကဿ သေယျော ဟောတိ, န ပါပိယော ဝဍ္ဎိယေဝ ဟောတိ, နော ပရိဟာနီတိ.

于此偈中，“诸宝藏”（nidhīnaṃ）是指在各处被埋藏、放置，装满了金、银等的宝瓶。“指示者”（pavattāraṃ），犹如怜悯生活困苦的穷人，对他说：“来，我将指示你安乐生活的方便”，然后带他到藏宝处，伸出手说：“拿着这个，安乐地生活吧”，像这样指示的人。“见他人过失者”（vajjadassī）有两种：一种是寻找过失者，想“我将以这个不当之处或这个过错在僧团中制伏他”；另一种则是为了让未知者了知，为了摄益已知者，希望对方的戒等得以增长，通过观察其种种过失而具有扶助（ullumpana）之性的贤者。此处意指后者。譬如穷人，即使在被呵斥、殴打时，有人向他指示宝藏，他也不会生气，反而只有欢喜；同样地，见到这样的人有不当或过错而被告知时，不应生气，只应欢喜，并且应当奉请道：“尊者，您们做了伟大的事，站在我阿阇梨、戒师的地位教诫我，请再对我宣说。”“呵责说者”（niggayhavādī）：有些人见到共住弟子等的不当或过错，心想：“他用洗脸水等恭敬地侍奉我，如果我说了他，他将不侍奉我，这样我将有损失”，如此不敢说的人，不名为呵责说者。他是在此教法中散布垃圾。而任何人见到那样的过失，能相应于过失而呵斥、制伏、行惩治羯磨（daṇḍakamma）、将他逐出寺院来教导，此人名为呵责说者，犹如正等觉者。此事曾被说过：“阿难，我呵责再呵责而说，我称扬再称扬而说，有实质者将安住。”“有慧者”（medhāvī），指具足法味（dhammoja）之慧的人。“像那样的人”（tādisaṃ），指应当亲近、承事这样的贤者。因为亲近这样的阿阇梨，弟子会变得更好，不会变坏，只有增长，没有减损。

ဒေသနာပရိယောသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。

ရာဓတ္ထေရဝတ္ထု ပဌမံ.

第一，罗陀长老事毕。

၂. အဿဇိပုနဗ္ဗသုကဝတ္ထု

2. 阿萨际与布纳跋苏的故事

ဩဝဒေယျာနုသာသေယျာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အဿဇိပုနဗ္ဗသုကဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဒေသနာ ပန ကီဋာဂိရိသ္မိံ သမုဋ္ဌိတာ.

“应教诫，应训诲……”这句法说，是导师住在祇陀林时，就阿萨际与布纳跋苏比丘而说的。而此一说法的缘起，则发生在鸡吒山。

တေ ကိရ ဒွေ ဘိက္ခူ ကိဉ္စာပိ အဂ္ဂသာဝကာနံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာ, အလဇ္ဇိနော ပန အဟေသုံ ပါပဘိက္ခူ. တေ ပါပကေဟိ အတ္တနော ပရိဝါရေဟိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ [Pg.349] သဒ္ဓိံ ကီဋာဂိရိသ္မိံ ဝိဟရန္တာ ‘‘မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တိပိ ရောပါပေန္တိပီ’’တိအာဒိကံ (ပါရာ. ၄၃၁; စူဠဝ. ၂၁) နာနပ္ပကာရံ အနာစာရံ ကရောန္တာ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတွာ တတော ဥပ္ပန္နေဟိ ပစ္စယေဟိ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တာ တံ အာဝါသံ ပေသလာနံ ဘိက္ခူနံ အနာဝါသံ အကံသု. သတ္ထာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တေသံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မကရဏတ္ထာယ သပရိဝါရေ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ အာမန္တေတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ, သာရိပုတ္တာ, တေသု ယေ တုမှာကံ ဝစနံ န ကရောန္တိ, တေသံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ ကရောထ, ယေ ပန ကရောန္တိ, တေ ဩဝဒထ အနုသာသထ. ဩဝဒန္တော ဟိ အနုသာသန္တော အပဏ္ဍိတာနံယေဝ အပ္ပိယော ဟောတိ အမနာပေါ, ပဏ္ဍိတာနံ ပန ပိယော ဟောတိ မနာပေါ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，那两位比丘虽然是上首声闻的共住弟子，却是无耻的恶比丘。他们与自己的五百比丘随从住在鸡吒山，做着“自己种植花，也叫他人种植”等种种不如法的行为，行污家之业，依靠由此而得的资具维生，使那个住处成为爱好贤善的比丘们无法居住的地方。导师听闻此事后，为了对他们执行驱出羯磨，便召集了两位上首声闻及其随从，说道：“舍利弗等，你们去。他们当中，凡是不听从你们话的人，就对他们执行驱出羯磨；而那些听从的人，就教诫他们、训诲他们。因为教诫者、训诲者，只对无智者而言是不喜、不悦的，而对有智者而言是喜爱、悦意的。”如此连接前后而说法时，说了这首偈颂：

၇၇.

77.

‘‘ဩဝဒေယျာနုသာသေယျ, အသဗ္ဘာ စ နိဝါရယေ;

သတဉှိ သော ပိယော ဟောတိ, အသတံ ဟောတိ အပ္ပိယော’’တိ.

应教诫告诫，制止于不善； 彼受善人爱，但为恶人憎。

တတ္ထ ဩဝဒေယျာတိ ဥပ္ပန္နေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဝဒန္တော ဩဝဒတိ နာမ, အနုပ္ပန္နေ ဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘အယသောပိ တေ သိယာ’’တိအာဒိဝသေန အနာဂတံ ဒဿေန္တော အနုသာသတိ နာမ. သမ္မုခါ ဝဒန္တော ဩဝဒတိ နာမ, ပရမ္မုခါ ဒူတံ ဝါ သာသနံ ဝါ ပေသေန္တော အနုသာသတိ နာမ. သကိံ ဝဒန္တော ဩဝဒတိ နာမ, ပုနပ္ပုနံ ဝဒန္တော အနုသာသတိ နာမ. ဩဝဒန္တော ဧဝ ဝါ အနုသာသတိ နာမာတိ ဧဝံ ဩဝဒေယျ အနုသာသေယျ. အသဗ္ဘာ စာတိ အကုသလဓမ္မာ စ နိဝါရေယျ, ကုသလဓမ္မေ ပတိဋ္ဌာပေယျာတိ အတ္ထော. သတဉှိ သော ပိယော ဟောတီတိ သော ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော ဗုဒ္ဓါဒီနံ သပ္ပုရိသာနံ ပိယော ဟောတိ. ယေ ပန အဒိဋ္ဌဓမ္မာ အဝိတိဏ္ဏပရလောကာ အာမိသစက္ခုကာ ဇီဝိကတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတာ, တေသံ အသတံ သော ဩဝါဒကော အနုသာသကော, ‘‘‘န တွံ အမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော, န အာစရိယော, ကသ္မာ အမှေ ဩဝဒသီ’တိ ဧဝံ မုခသတ္တီဟိ ဝိဇ္ဈန္တာနံ အပ္ပိယော ဟောတီ’’တိ.

于此（偈）中，“应教诫”(ovadeyya)者：于事已发生时说，名为“教诫”(ovadati)；于事未发生时，以“你或将有恶名”等方式开示未来之过，名为“训诲”(anusāsati)。当面说，名为“教诫”；背后遣使或传信，名为“训诲”。说一次，名为“教诫”；再三说，名为“训诲”。或“教诫”亦名“训诲”。如是，应教诫，应训诲。“从不善法”(asabbhā)者，义为：应制止不善法，令安住于善法。“他实为善人所喜爱”(satañhi so piyo hoti)者：如此之人，为佛陀等善士所喜爱。然而，对于某些未见法、未度彼世、眼求利养、为活命而出家之人，当他们以“你非我等戒师，非我等阿阇梨，为何教诫我等？”这样的唇枪舌剑攻击时，那位教诫者与训诲者，便为彼等非善人所不喜。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ. သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာပိ တတ္ထ ဂန္တွာ တေ ဘိက္ခူ ဩဝဒိံသု အနုသာသိံသု. တေသု ဧကစ္စေ ဩဝါဒံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ သမ္မာ ဝတ္တိံသု, ဧကစ္စေ ဝိဗ္ဘမိံသု, ဧကစ္စေ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。舍利弗与目犍连也去到那里，教诫、训诲那些比丘。在他们当中，一些比丘接受教诫而如法奉行，一些还俗了，一些则遭受了驱出羯磨。

အဿဇိပုနဗ္ဗသုကဝတ္ထု ဒုတိယံ.

阿说示与布纳跋苏的故事，第二则。

၃. ဆန္နတ္ထေရဝတ္ထု

3. 阐那长老的故事

န [Pg.350] ဘဇေ ပါပကေ မိတ္တေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဆန္နတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住在祇陀林时，针对阐那长老说了“不应亲近恶友”这则法谈。

သော ကိရ အာယသ္မာ ‘‘အဟံ အမှာကံ အယျပုတ္တေန သဒ္ဓိံ မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခန္တော တဒါ အညံ ဧကမ္ပိ န ပဿာမိ, ဣဒါနိ ပန ‘အဟံ သာရိပုတ္တော နာမ, အဟံ မောဂ္ဂလ္လာနော နာမ, မယံ အဂ္ဂသာဝကမှာ’တိ ဝတွာ ဣမေ ဝိစရန္တီ’’တိ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ အက္ကောသတိ. သတ္ထာ ဘိက္ခူနံ သန္တိကာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ဆန္နတ္ထေရံ ပက္ကောသာပေတွာ ဩဝဒတိ. သော တင်္ခဏေယေဝ တုဏှီ ဟုတွာ ပုန ဂန္တွာ ထေရေ အက္ကောသတိယေဝ. ဧဝံ ယာဝတတိယံ အက္ကောသန္တံ ပက္ကောသာပေတွာ သတ္ထာ ဩဝဒိတွာ ‘‘ဆန္န, ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ နာမ တုယှံ ကလျာဏမိတ္တာ ဥတ္တမပုရိသာ, ဧဝရူပေ ကလျာဏမိတ္တေ သေဝဿု ဘဇဿူ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，具寿阐那曾辱骂两位上首弟子说：“我与我们的王子一同大出离时，当时并未见到任何其他人。但现在这些人却说‘我是舍利弗’‘我是目犍连’‘我们是上首弟子’，并四处行走。”世尊从比丘们处听闻此事后，便召来阐那长老加以教诫。他当下虽然默然，但回去后，又照样辱骂长老们。如此，乃至第三次，世尊召来辱骂人的阐那，教诫道：“阐那，两位上首弟子是你的善友、胜士。你应当亲近、结交这样的善友。”说完，为说此法而诵出此偈：

၇၈.

78.

‘‘န ဘဇေ ပါပကေ မိတ္တေ, န ဘဇေ ပုရိသာဓမေ;

ဘဇေထ မိတ္တေ ကလျာဏေ, ဘဇေထ ပုရိသုတ္တမေ’’တိ.

不应交恶友，莫近卑劣者； 应结交善友，应友最上士。

တဿတ္ထော – ကာယဒုစ္စရိတာဒိအကုသလကမ္မာဘိရတာ ပါပမိတ္တာ နာမ. သန္ဓိစ္ဆေဒနာဒိကေ ဝါ ဧကဝီသတိအနေသနာဒိဘေဒေ ဝါ အဋ္ဌာနေ နိယောဇကာ ပုရိသာဓမာ နာမ. ဥဘောပိ ဝါ ဧတေ ပါပမိတ္တာ စေဝ ပုရိသာဓမာ စ, တေ န ဘဇေယျ န ပယိရုပါသေယျ, ဝိပရီတာ ပန ကလျာဏမိတ္တာ စေဝ သပ္ပုရိသာ စ, တေ ဘဇေထ ပယိရုပါသေထာတိ.

其义为：乐于身恶行等不善业者，名为恶友；在穿墙等事上，或在二十一种邪命等事上，于不当之处怂恿者，名为下劣之人。或者，这些人既是恶友，也是下劣之人，不应与他们结交、亲近。相反的，善友与善士，则应与他们结交、亲近。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得入流果等。

ဆန္နတ္ထေရော ပန တံ ဩဝါဒံ သုတွာပိ ပုရိမနယေနေဝ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ. ပုနပိ သတ္ထု အာရောစေသုံ. သတ္ထာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မယိ ဓရန္တေ ဆန္နံ သိက္ခာပေတုံ န သက္ခိဿထ, မယိ ပန ပရိနိဗ္ဗုတေ သက္ခိဿထာ’’တိ ဝတွာ ပရိနိဗ္ဗာနကာလေ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန, ‘‘ဘန္တေ, ကထံ ဆန္နတ္ထေရေ အမှေဟိ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာနန္ဒ, ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မဒဏ္ဍော ဒါတဗ္ဗော’’တိ အာဏာပေသိ. သော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အာနန္ဒတ္ထေရေန အာရောစိတံ ဗြဟ္မဒဏ္ဍံ သုတွာ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တိက္ခတ္တုံ မုစ္ဆိတော ပတိတွာ ‘‘မာ [Pg.351] မံ, ဘန္တေ, နာသယိတ္ထာ’’တိ ယာစိတွာ သမ္မာ ဝတ္တံ ပူရေန္တော န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ.

然而，阐陀长老听了那教诫后，依然用从前的方式辱骂、斥责比丘们。他们再次向世尊禀告。世尊说：“诸比丘，我住世时，你们将无法教导阐陀；但我般涅槃后，你们将能够教导他。”说完，在般涅槃之际，具寿阿难问道：“尊者，我们应如何对待阐陀长老？”世尊命令道：“阿难，应给予阐陀比丘梵罚。”世尊般涅槃后，他听了阿难长老所告知的梵罚，痛苦忧愁，三次昏厥倒地，请求道：“尊者，请不要毁灭我！”他于是如法行持，不久便与四无碍解(paṭisambhidā)一同证得阿罗汉果。

ဆန္နတ္ထေရဝတ္ထု တတိယံ.

阐陀长老事，第三。

၄. မဟာကပ္ပိနတ္ထေရဝတ္ထု

4. 摩诃劫宾那长老事

ဓမ္မပီတိ သုခံ သေတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော မဟာကပ္ပိနတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，缘于摩诃劫宾那长老而说此法教：“法喜者安乐眠。”

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗီ ကထာ – အတီတေ ကိရ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ ပါဒမူလေ ကတာဘိနီဟာရော သံသာရေ သံသရန္တော ဗာရာဏသိတော အဝိဒူရေ ဧကသ္မိံ ပေသကာရဂါမေ ဇေဋ္ဌကပေသကာရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဒါ သဟဿမတ္တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အဋ္ဌ မာသေ ဟိမဝန္တေ ဝသိတွာ ဝဿိကေ စတ္တာရော မာသေ ဇနပဒေ ဝသန္တိ. တေ ဧကဝါရံ ဗာရာဏသိယာ အဝိဒူရေ ဩတရိတွာ ‘‘သေနာသနကရဏတ္ထာယ ဟတ္ထကမ္မံ ယာစထာ’’တိ ရညော သန္တိကံ အဋ္ဌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ပဟိဏိံသု. တဒါ ပန ရညော ဝပ္ပမင်္ဂလကာလော ဟောတိ. သော ‘‘ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ကိရ အာဂတာ’’တိ သုတွာ တသ္မိံ ခဏေ နိက္ခမိတွာ အာဂတကာရဏံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အဇ္ဇ, ဘန္တေ, ဩကာသော နတ္ထိ, သွေ အမှာကံ ဝပ္ပမင်္ဂလံ, တတိယဒိဝသေ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ အနိမန္တေတွာဝ ပါဝိသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ‘‘အညတ္ထ ဂမိဿာမာ’’တိ ပက္ကမိံသု. တသ္မိံ ခဏေ ဇေဋ္ဌပေသကာရဿ ဘရိယာ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန ဗာရာဏသိံ ဂစ္ဆန္တီ တေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဒိသွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, အဝေလာယ, အယျာ, အာဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ကထေသုံ. တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ ဉာဏသမ္ပန္နာ ဣတ္ထီ ‘‘သွေ, ဘန္တေ, အမှာကံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ နိမန္တေသိ. ‘‘ဗဟုကာ မယံ ဘဂိနီ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကာ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘သဟဿမတ္တာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ဂါမေ သဟဿပေသကာရာ ဝသိမှ. ဧကေကော ဧကေကဿ ဘိက္ခံ ဒဿတိ, ဘိက္ခံ အဓိဝါသေထ, အဟမေဝ ဝေါ ဝသနဋ္ဌာနမ္ပိ ကာရေဿာမီ’’တိ အာဟ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အဓိဝါသယိံသု.

于此，此为其次第之说：据说，过去具寿摩诃劫宾那(Mahākappina)曾在莲华上佛(Padumuttarabuddha)足下立誓，于轮回中流转时，生于离波罗奈(Bārāṇasī)不远的一座织工村，成为织工长。当时，约有千位独觉佛，他们在雪山(Himavanta)居住八个月，雨季的四个月则住在地方上。有一次，他们下至波罗奈附近，为建造住处，便派遣八位独觉佛至国王处请求劳力。当时正值国王的播种节。国王听说“独觉佛们来了”，便立刻出来询问来意，然后说：“尊者们，今日无暇，明日是我等的播种节，我将于第三日办理。”说完，未作邀请便进入了。独觉佛们心想：“我等去其他地方吧。”于是便离开了。此时，织工长的妻子正因某事前往波罗奈，看见那些独觉佛，便上前顶礼问道：“尊者们，为何非时而来？”他们便从头说起。那位具足信心与智慧的妇女听完事情经过后，便邀请道：“尊者们，明日请接受我们的斋食。”“贤妹，我们人数众多。”“尊者，有多少位呢？”“约有一千位。”“尊者，此村住有一千位织工，一人供养一位，请您们接受斋食。我亦将为尊者们建造住处。”独觉佛们默许了。

သာ ဂါမံ ပဝိသိတွာ ဥဂ္ဃောသေသိ – ‘‘အဟံ သဟဿမတ္တေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဒိသွာ နိမန္တယိံ, အယျာနံ နိသီဒနဋ္ဌာနံ သံဝိဒဟထ, ယာဂုဘတ္တာဒီနိ သမ္ပာဒေထာ’’တိ[Pg.352]. ဂါမမဇ္ဈေ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ပုနဒိဝသေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ နိသီဒါပေတွာ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ပရိဝိသိတွာ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ တသ္မိံ ဂါမေ သဗ္ဗာ ဣတ္ထိယော အာဒါယ တာဟိ သဒ္ဓိံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တေမာသံ ဝသနတ္ထာယ ပဋိညံ ဒေထာ’’တိ တေသံ ပဋိညံ ဂဟေတွာ ပုန ဂါမေ ဥဂ္ဃောသေသိ – ‘‘အမ္မတာတာ, ဧကေကကုလတော ဧကေကော ပုရိသော ဖရသုဝါသိအာဒီနိ ဂဟေတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ ဒဗ္ဗသမ္ဘာရေ အာဟရိတွာ အယျာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ကရောတူ’’တိ. ဂါမဝါသိနော တဿာယေဝ ဝစနံ သုတွာ ဧကေကော ဧကေကံ ကတွာ သဒ္ဓိံ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေဟိ ပဏ္ဏသာလသဟဿံ ကာရေတွာ အတ္တနော အတ္တနော ပဏ္ဏသာလာယံ ဝဿူပဂတေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ‘‘အဟံ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမိ, အဟံ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ ဥပဋ္ဌဟိံသု. ဝဿံဝုဋ္ဌကာလေ ‘‘အတ္တနော အတ္တနော ပဏ္ဏသာလာယ ဝဿံဝုဋ္ဌာနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ စီဝရသာဋကေ သဇ္ဇေထာ’’တိ သမာဒပေတွာ ဧကေကဿ သဟဿသဟဿမူလံ စီဝရံ ဒါပေသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဝုဋ္ဌဝဿာ အနုမောဒနံ ကတွာ ပက္ကမိံသု.

她进入村庄后宣告道：“我见到约千位独觉佛并已邀请他们。请为尊者们准备好坐处，备妥粥饭等食物。”她在村庄中央建起一座棚厂，铺设好座位，于次日请独觉佛们入座，以精美的嚼食与啖食供养。饭食完毕，她带领村中所有妇女，与她们一同顶礼独觉佛，说：“尊者，请应允在此安居三月。”得到他们的承诺后，她又在村中宣告：“各位乡亲，请每家出一人，带着斧、锛等工具进入林中，取来木料，为尊者们建造住处。”村民们听了她的话，每人建造一间，共建成一千间茅棚，并配建了夜间处所与日间处所。村民们各自在自己的茅棚中，怀着“我将恭敬承事，我将恭敬承事”的心，恭敬地侍奉着已入雨安居的独觉佛。安居结束后，她又劝导众人：“请在各自的茅棚中，为结束安居的独觉佛准备好制衣的布料。”并使人为每一位独觉佛布施了价值一千的僧衣。独觉佛们结束安居后，作了随喜，便离开了。

ဂါမဝါသိနောပိ ဣဒံ ပုညကမ္မံ ကတွာ ဣတော စုတာ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဂဏဒေဝပုတ္တာ နာမ အဟေသုံ. တေ တတ္ထ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ဗာရာဏသိယံ ကုဋုမ္ဗိကဂေဟေသု နိဗ္ဗတ္တိံသု. ဇေဋ္ဌကပေသကာရော ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကဿ ပုတ္တော အဟောသိ. ဘရိယာပိဿ ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကဿေဝ ဓီတာ အဟောသိ. တာ သဗ္ဗာပိ ဝယပ္ပတ္တာ ပရကုလံ ဂစ္ဆန္တိယော တေသံ တေသံယေဝ ဂေဟာနိ အဂမိံသု. အထေကဒိဝသံ ဝိဟာရေ ဓမ္မဿဝနံ သံဃုဋ္ဌံ. ‘‘သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေဿတီ’’တိ သုတွာ သဗ္ဗေပိ တေ ကုဋုမ္ဗိကာ ‘‘ဓမ္မံ သောဿာမာ’’တိ ဘရိယာဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ အဂမိံသု. တေသံ ဝိဟာရမဇ္ဈံ ပဝိဋ္ဌက္ခဏေ ဝဿံ ဥဋ္ဌဟိ. ယေသံ ကုလူပကာ ဝါ ဉာတိသာမဏေရာဒယော ဝါ အတ္ထိ, တေ တေသံ ပရိဝေဏာနိ ပဝိသိံသု. တေ ပန တထာရူပါနံ နတ္ထိတာယ ကတ္ထစိ, ပဝိသိတုံ အဝိသဟန္တာ ဝိဟာရမဇ္ဈေယေဝ အဋ္ဌံသု. အထ နေ ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကော အာဟ – ‘‘ပဿထ အမှာကံ ဝိပ္ပကာရံ, ကုလပုတ္တေဟိ နာမ ဧတ္တကေန လဇ္ဇိတုံ ယုတ္တ’’န္တိ. ‘‘အယျ, ကိံ ပန ကရောမာ’’တိ? ‘‘မယံ ဝိဿာသိကဋ္ဌာနဿ အဘာဝေန ဣမံ ဝိပ္ပကာရံ ပတ္တာ, သဗ္ဗေ [Pg.353] ဓနံ သံဟရိတွာ ပရိဝေဏံ ကရောမာ’’တိ. ‘‘သာဓု, အယျာ’’တိ ဇေဋ္ဌကော သဟဿံ အဒါသိ, သေသာ ပဉ္စ ပဉ္စ သတာနိ. ဣတ္ထိယော အဍ္ဎတေယျာနိ အဍ္ဎတေယျာနိ သတာနိ. တေ တံ ဓနံ သံဟရိတွာ သဟဿကူဋာဂါရပရိဝါရံ သတ္ထု ဝသနတ္ထာယ မဟာပရိဝေဏံ နာမ အာရဘိံသု. နဝကမ္မဿ မဟန္တတာယ ဓနေ အပ္ပဟောန္တေ ပုဗ္ဗေ ဒိန္နဓနတော ပုန ဥပဍ္ဎူပဍ္ဎံ အဒံသု. နိဋ္ဌိတေ ပရိဝေဏေ ဝိဟာရမဟံ ကရောန္တာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ဒတွာ ဝီသတိယာ ဘိက္ခုသဟဿာနံ စီဝရာနိ သဇ္ဇိံသု.

村民们也行此福业，从此世间命终后，生于忉利天（Tāvatiṃsa），成为名为“众天子”者。他们在彼处享受天福，到了迦叶（Kassapa）正等觉者时代，生于波罗奈（Bārāṇasī）的长者家中。为首的织工是首席长者之子，其妻也是首席长者之女。她们都成年后，便嫁入（同行）那些人的家中。一日，寺院中宣告将有闻法之事。听闻“导师将要说法”后，所有长者便与妻子一同前往寺院。在他们进入寺院中央时，下起了雨。凡有亲近的师长或亲族中的沙弥等，他们就进入其院落。但那些长者因为没有这样的人，不敢随意进入何处，只好就站在寺院中央。于是，首席长者对他们说：“看看我们的窘境，良家子理应为此感到羞愧！”众人问：“尊者，我们该怎么办呢？”（他说：）“我们因没有熟识之处才遭遇此窘境，大家一起集资建造一座僧院吧。”“善哉，尊者！”首席长者捐了一千，其余的人各捐五百，女人们各捐二百五十。他们收集了那笔钱，为供导师居住，开始建造一座名为“大僧院”的宏伟僧院，其由一千座尖顶楼阁围绕。由于工程浩大，资金不足，他们便在先前所捐钱财的基础上，又各自追加了一半。僧院终成后，他们举行落成庆典，对以佛陀为首的比丘僧团作了七日大布施，并为两万名比丘准备了僧衣。

ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကဿ ပန ဘရိယာ သဗ္ဗေဟိ သမာနံ အကတွာ အတ္တနော ပညာယ ဌိတာ ‘‘အတိရေကတရံ ကတွာ သတ္ထာရံ ပူဇေဿာမီ’’တိ အနောဇပုပ္ဖဝဏ္ဏေန သဟဿမူလေန သာဋကေန သဒ္ဓိံ အနောဇပုပ္ဖစင်္ကောဋကံ ဂဟေတွာ အနုမောဒနကာလေ သတ္ထာရံ အနောဇပုပ္ဖေဟိ ပူဇေတွာ တံ သာဋကံ သတ္ထု ပါဒမူလေ ဌပေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ အနောဇပုပ္ဖဝဏ္ဏံယေဝ မေ သရီရံ ဟောတု, အနောဇာ ဧဝ စ မေ နာမံ ဟောတူ’’တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေသိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနံ အကာသိ. တေ သဗ္ဗေပိ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ တတော စုတာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ ဒေဝလောကာ စဝိတွာ ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကော ကုက္ကုဋဝတီနဂရေ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော မဟာကပ္ပိနရာဇာ နာမ အဟောသိ, သေသာ အမစ္စကုလေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. ဇေဋ္ဌကကုဋုမ္ဗိကဿ ဘရိယာ မဒ္ဒရဋ္ဌေ သာဂလနဂရေ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ, အနောဇပုပ္ဖဝဏ္ဏမေဝဿာ သရီရံ အဟောသိ, အနောဇာတွေဝဿာ နာမံ ကရိံသု. သာ ဝယပ္ပတ္တာ မဟာကပ္ပိနရညော ဂေဟံ ဂန္တွာ အနောဇာဒေဝီ နာမ အဟောသိ. သေသိတ္ထိယောပိ အမစ္စကုလေသု နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တာ တေသံယေဝ အမစ္စပုတ္တာနံ ဂေဟာနိ အဂမံသု. တေ သဗ္ဗေ ရညော သမ္ပတ္တိသဒိသံ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိံသု. ယဒါ ရာဇာ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတော ဟတ္ထိံ အဘိရုဟိတွာ ဝိစရိ, တဒါ တေပိ တထေဝ ဝိစရန္တိ. တသ္မိံ အဿေန ဝါ ရထေန ဝါ ဝိစရန္တေ တေပိ တထေဝ ဝိစရန္တိ? ဧဝံ တေ ဧကတော ဟုတွာ ကတာနံ ပုညာနံ အာနုဘာဝေန ဧကတောဝ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိံသု. ရညော ပန ဗလော, ဗလဝါဟနော, ပုပ္ဖော, ပုပ္ဖဝါဟနော, သုပတ္တောတိ ပဉ္စ အဿာ ဟောန္တိ. ရာဇာ တေသု သုပတ္တံ အဿံ သယံ အာရောဟတိ, ဣတရေ စတ္တာရော အဿာရောဟာနံ သာသနာဟရဏတ္ထာယ အဒါသိ. ရာဇာ တေ ပါတောဝ ဘောဇေတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ [Pg.354] ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ယောဇနာနိ အာဟိဏ္ဍိတွာ ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ဓမ္မဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဥပ္ပန္နဘာဝံ ဉတွာ မယှံ သုခသာသနံ အာဟရထာ’’တိ ပေသေသိ. တေ စတူဟိ ဒွါရေဟိ နိက္ခမိတွာ တီဏိ ယောဇနာနိ အာဟိဏ္ဍိတွာ သာသနံ အလဘိတွာ ပစ္စာဂစ္ဆန္တိ.

然而，大居士的妻子不与众人一样，而是依自己的智慧立意：“我要做更殊胜的供养来礼敬世尊。”于是她拿着一件价值千金、颜色如阿诺嘉花的衣布，以及一篮阿诺嘉花，在随喜时用阿诺嘉花供养世尊，并将那件衣布放在世尊脚下，发愿道：“尊者，愿我生生世世身体都呈现阿诺嘉花的颜色，我的名字也叫阿诺嘉。”世尊作随喜道：“愿你如愿。”他们所有人都活到寿尽，死后投生到天界。在这一佛出世的时期，他们从天界死后，大居士投生到拘拘吒婆提城(Kukkuṭavatī)的王族，成年后成为摩诃劫宾那王(Mahākappinarājā)，其余的人则投生到大臣的家族。大居士的妻子投生到摩陀国(Maddaraṭṭha)的娑伽罗城(Sāgalanagara)的王族，她的身体呈现阿诺嘉花的颜色，人们就给她取名为阿诺嘉。她成年后，去到摩诃劫宾那王的宫中，成为阿诺嘉王后。其余的女子也投生到大臣的家族，成年后嫁给那些大臣的儿子们。他们所有人都享受着与国王同等的财富。当国王全身饰品庄严，骑着大象出行时，他们也同样出行。当国王骑马或乘车出行时，他们也同样出行。就这样，他们因共同所造善业的威力，一起享受着财富。国王有五匹马，分别是：婆罗(Balo)、婆罗婆诃那(Balavāhano)、普普(Puppho)、普普婆诃那(Pupphavāhano)和善达(Supatta)。国王亲自骑乘善达马，其余四匹马则赐给骑手，用以传递消息。国王一大早就让他们吃饱，然后派遣道：“你们去巡行二或三由旬，若得知佛、法、僧已出现，就带喜讯回来给我。”他们从四个城门出去，巡行了二或三由旬，没有得到任何消息，便返回了。

အထေကဒိဝသံ ရာဇာ သုပတ္တံ အဿံ အာရုယှ အမစ္စသဟဿပရိဝုတော ဥယျာနံ ဂစ္ဆန္တော ကိလန္တရူပေ ပဉ္စသတဝါဏိဇကေ နဂရံ ပဝိသန္တေ ဒိသွာ ‘‘ဣမေ အဒ္ဓါနကိလန္တာ, အဒ္ဓါ ဣမေသံ သန္တိကာ ဧကံ ဘဒ္ဒကံ သာသနံ သောဿာမီ’’တိ တေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ကုတော အာဂစ္ဆထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အတ္ထိ, ဒေဝ, ဣတော ဝီသတိယောဇနသတမတ္ထကေ သာဝတ္ထိ နာမ နဂရံ, တတော အာဂစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန ဝေါ ပဒေသေ ကိဉ္စိ သာသနံ ဥပ္ပန္န’’န္တိ. ‘‘ဒေဝ, အညံ ကိဉ္စိ နတ္ထိ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပန ဥပ္ပန္နော’’တိ. ရာဇာ တာဝဒေဝ ပဉ္စဝဏ္ဏာယ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရော ကိဉ္စိ သလ္လက္ခေတုံ အသက္ကောန္တော မုဟုတ္တံ ဝီတိနာမေတွာ, ‘‘တာတာ, ကိံ ဝဒေထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဗုဒ္ဓေါ, ဒေဝ, ဥပ္ပန္နော’’တိ. ရာဇာ ဒုတိယမ္ပိ တတိယမ္ပိ တထေဝ ဝီတိနာမေတွာ စတုတ္ထေ ဝါရေ ‘‘ကိံ ဝဒေထ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ, ဒေဝ, ဥပ္ပန္နော’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘တာတာ, ဝေါ သတသဟဿံ ဒဒါမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘အညမ္ပိ ကိဉ္စိ သာသနံ အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အတ္ထိ, ဒေဝ, ဓမ္မော ဥပ္ပန္နော’’တိ. ရာဇာ တမ္ပိ သုတွာ ပုရိမနယေနေဝ တယော ဝါရေ ဝီတိနာမေတွာ စတုတ္ထေ ဝါရေ ‘‘ဓမ္မော ဥပ္ပန္နော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဣဓာပိ ဝေါ သတသဟဿံ ဒမ္မီ’’တိ ဝတွာ ‘‘အပရမ္ပိ သာသနံ အတ္ထိ, တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အတ္ထိ, ဒေဝ, သံဃရတနံ ဥပ္ပန္န’’န္တိ. ရာဇာ တမ္ပိ သုတွာ တယော ဝါရေ ဝီတိနာမေတွာ စတုတ္ထေ ဝါရေ ‘‘သံဃော’’တိ ပဒေ ဝုတ္တေ ‘‘ဣဓာပိ ဝေါ သတသဟဿံ ဒမ္မီ’’တိ ဝတွာ အမစ္စသဟဿံ ဩလောကေတွာ, ‘‘တာတာ, ကိံ ကရိဿထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဒေဝ, တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘အဟံ, တာတာ, ‘ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပန္နော, ဓမ္မော ဥပ္ပန္နော, သံဃော ဥပ္ပန္နော’တိ သုတွာ န ပုန နိဝတ္တိဿာမိ, သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ ဂန္တွာ တဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘မယမ္ပိ, ဒေဝ, တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ရာဇာ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေ အက္ခရာနိ လိခါပေတွာ ဝါဏိဇကေ အာဟ – ‘‘အနောဇာ နာမ ဒေဝီ တုမှာကံ တီဏိ သတသဟဿာနိ ဒဿတိ, ဧဝဉ္စ ပန နံ ဝဒေယျာထ ‘ရညော ကိရ တေ ဣဿရိယံ ဝိဿဋ္ဌံ, ယထာသုခံ သမ္ပတ္တိံ ပရိဘုဉ္ဇာဟီ’တိ, သစေ ပန ဝေါ ‘ရာဇာ ကဟ’န္တိ ပုစ္ဆတိ, ‘သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိဿာမီတိ ဝတွာ ဂတော’တိ အာရောစေယျာထာ’’တိ. အမစ္စာပိ အတ္တနော အတ္တနော ဘရိယာနံ တထေဝ သာသနံ ပဟိဏိံသု[Pg.355]. ရာဇာ ဝါဏိဇကေ ဥယျောဇေတွာ အဿံ အဘိရုယှ အမစ္စသဟဿပရိဝုတော တံ ခဏံယေဝ နိက္ခမိ.

某日，国王骑上善达（Supatta）马，在千名大臣的簇拥下前往花园。途中看见五百名看似疲惫的商人进城，心想：“这些人长途跋涉，想必很疲惫，我一定能从他们那里听到一些好消息。”于是召见他们，问道：“你们从哪里来？”他们回答说：“大王，从此地一百二十由旬（yojana）之上，有一座名为舍卫城（Sāvatthī）的城市，我们从那里来。”国王问道：“你们的地区有什么消息出现吗？”他们回答说：“大王，没有别的什么，但是正自觉者（Sammāsambuddha）已出现。”国王当即为五种喜悦遍满其身，一时无法思量，过了一会儿才问道：“各位，你们说什么？”他们回答说：“大王，佛陀已出现。”国王第二次、第三次也同样地让时间过去，到第四次时问道：“各位，你们说什么？”当被告知“大王，佛陀已出现”时，国王说：“各位，我给你们十万。”说完又问：“还有别的消息吗？”他们回答说：“有，大王，法（Dhamma）已出现。”国王听后，也如前一样，让三次时间过去，到第四次时，当被告知“法已出现”时，他说：“为此，我也给你们十万。”说完又问：“各位，还有别的消息吗？”他们回答说：“有，大王，僧伽宝（Saṅgharatana）已出现。”国王听后，也让三次时间过去，到第四次时，当“僧伽”一词被说出时，他说：“为此，我也给你们十万。”说完，他看着千名大臣问道：“各位，你们将怎么做？”大臣们反问道：“大王，您将怎么做？”国王说：“各位，我听闻‘佛陀已出现，法已出现，僧伽已出现’，将不再返回。我将为导师而去，在他座下出家。”大臣们说：“大王，我们也与您一同出家。”国王命人在金版上书写文字，对商人们说：“名为阿诺嘉（Anojā）的王后会给你们三十万，你们要这样告诉她：‘据说国王已将主权交给了您，请您随心所欲地享用财富。’如果她问你们‘国王在哪里？’，你们就禀告说：‘他说了“我将为导师而出家”之后，便离开了。’”大臣们也同样地给自己的妻子们送去了消息。国王遣走商人们，骑上马，在千名大臣的簇拥下，即刻出发了。

သတ္ထာပိ တံ ဒိဝသံ ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော မဟာကပ္ပိနရာဇာနံ သပရိဝါရံ ဒိသွာ ‘‘အယံ မဟာကပ္ပိနော ဝါဏိဇကာနံ သန္တိကာ တိဏ္ဏံ ရတနာနံ ဥပ္ပန္နဘာဝံ သုတွာ တေသံ ဝစနံ တီဟိ သတသဟဿေဟိ ပူဇေတွာ ရဇ္ဇံ ပဟာယ အမစ္စသဟဿေဟိ ပရိဝုတော မံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတုကာမော သွေ နိက္ခမိဿတိ. သော သပရိဝါရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတိ, ပစ္စုဂ္ဂမနမဿ ကရိဿာမီ’’တိ ပုနဒိဝသေ စက္ကဝတ္တီ ဝိယ ခုဒ္ဒကဂါမဘောဇကံ ပစ္စုဂ္ဂစ္ဆန္တော သယမေဝ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ ဝီသယောဇနသတံ မဂ္ဂံ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ စန္ဒဘာဂါယ နဒိယာ တီရေ နိဂြောဓရုက္ခမူလေ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေန္တော နိသီဒိ. ‘‘ရာဇာပိ အာဂစ္ဆန္တော ဧကံ နဒိံ ပတွာ ‘‘ကာ နာမေသာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အပရစ္ဆာ နာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိမဿာ ပရိမာဏံ, တာတာ’’တိ? ‘‘ဂမ္ဘီရတော ဂါဝုတံ, ပုထုလတော ဒွေ ဂါဝုတာနိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပနေတ္ထ နာဝါ ဝါ ဥဠုမ္ပော ဝါ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘နာဝါဒီနိ ဩလောကေန္တေ အမှေ ဇာတိ ဇရံ ဥပနေတိ, ဇရာ မရဏံ. အဟံ နိဗ္ဗေမတိကော ဟုတွာ တီဏိ ရတနာနိ ဥဒ္ဒိဿ နိက္ခန္တော, တေသံ မေ အာနုဘာဝေန ဣမံ ဥဒကံ ဥဒကံ ဝိယ မာ အဟောသီ’’တိ တိဏ္ဏံ ရတနာနံ ဂုဏံ အာဝဇ္ဇေတွာ ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ အနုဿရန္တော သပရိဝါရော အဿသဟဿေန ဥဒကပိဋ္ဌိံ ပက္ခန္ဒိ. သိန္ဓဝါ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဝိယ ပက္ခန္ဒိံသု. ခုရာနံ အဂ္ဂါ နေဝ တေမိံသု.

世尊亦于彼日黎明时分观察世间，见摩诃劫宾那王（Mahākappina）及其随从，思惟：“此摩诃劫宾那王从商旅处听闻三宝已出现，以三十万财物供养其言后，舍弃王位，为千名大臣所围绕，欲为我故而出家，将于明日启程。彼及其随从将证得俱无碍解之阿罗汉果，我当往迎之。”次日，世尊如转轮王迎接小邑主一般，亲自执持衣钵，行一百二十由旬之路前往迎接，至月分（Candabhāgā）河畔尼拘律（Nigrodha）树下，放六色光而坐。国王前来，至一河边，问道：“此是何名？”答曰：“陛下，名阿婆罗差（Aparacchā）。”又问：“诸位，其范围如何？”答曰：“陛下，深一拘卢舍（gāvuta），宽二拘卢舍。”又问：“此处有舟或筏否？”答曰：“陛下，无有。”“我等若寻觅舟筏，生便引我等至老，老便引至死。我已无疑地为三宝而出家，愿凭三宝威力，令此水不成其为水。”彼忆念三宝功德，随念“彼世尊是阿罗汉、正等觉者”之佛随念，与其随从率千骑跃上水面。信度马犹如跃于石板之上，其蹄尖未曾沾湿。

သော တံ ဥတ္တရိတွာ ပုရတော ဂစ္ဆန္တော အပရမ္ပိ နဒိံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ကာ နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘နီလဝါဟိနီ နာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိမဿာ ပရိမာဏ’’န္တိ? ‘‘ဂမ္ဘီရတောပိ ပုထုလတောပိ အဍ္ဎယောဇနံ, ဒေဝါ’’တိ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝ. တံ ပန နဒိံ ဒိသွာ ‘‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’’တိ ဓမ္မာနုဿတိံ အနုဿရန္တော ပက္ခန္ဒိ. တမ္ပိ အတိက္ကမိတွာ ဂစ္ဆန္တော အပရမ္ပိ နဒိံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ကာ နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘စန္ဒဘာဂါ နာမ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိမဿာ ပရိမာဏ’’န္တိ? ‘‘ဂမ္ဘီရတောပိ ပုထုလတောပိ ယောဇနံ, ဒေဝါ’’တိ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝ. ဣမံ [Pg.356] ပန နဒိံ ဒိသွာ ‘‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော’’တိ သံဃာနုဿတိံ အနုဿရန္တော ပက္ခန္ဒိ. တံ ပန နဒိံ အတိက္ကမိတွာ ဂစ္ဆန္တော သတ္ထု သရီရတော နိက္ခန္တာ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော အဒ္ဒသ. နိဂြောဓရုက္ခဿ သာခါဝိဋပပလာသာနိ သောဝဏ္ဏမယာနိ ဝိယ အဟေသုံ. ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ပန ဩဘာသော နေဝ စန္ဒဿ, န သူရိယဿ, န ဒေဝမာရဗြဟ္မနာဂသုပဏ္ဏာဒီနံ အညတရဿ, အဒ္ဓါ အဟံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ အာဂစ္ဆန္တော မဟာဂေါတမဗုဒ္ဓေန ဒိဋ္ဌော ဘဝိဿာမီ’’တိ. သော တာဝဒေဝ အဿပိဋ္ဌိတော ဩတရိတွာ ဩနတသရီရော ရသ္မိအနုသာရေန သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ မနောသိလာရသေ နိမုဇ္ဇန္တော ဝိယ ဗုဒ္ဓရသ္မီနံ အန္တော ပဝိသိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ အမစ္စသဟဿေန, သတ္ထာ တဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ. ဒေသနာဝသာနေ ရာဇာ သပရိဝါရော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. အထ သဗ္ဗေဝ ဥဋ္ဌဟိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. သတ္ထာ ‘‘အာဂမိဿတိ နု ခေါ ဣမေသံ ကုလပုတ္တာနံ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရ’’န္တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘ဣမေ ကုလပုတ္တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသဟဿဿ စီဝရသဟဿံ အဒံသု, ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ဝီသတိယာ ဘိက္ခုသဟဿာနမ္ပိ ဝီသတိစီဝရသဟဿာနိပိ အဒံသု. အနစ္ဆရိယံ ဣမေသံ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရာဂမန’’န္တိ ဉတွာ ဒက္ခိဏဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ‘‘ဧထ, ဘိက္ခဝေါ, စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ အာဟ. တေ တာဝဒေဝ အဋ္ဌပရိက္ခာရဓရာ ဝဿသဋ္ဌိကတ္ထေရာ ဝိယ ဟုတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ပစ္စောရောဟိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိံသု.

他渡过那条河后继续前行，又看见另一条河，便问道：“此河何名？”“陛下，此河名为尼罗婆酰尼河(Nīlavāhinī)。”“其尺度如何？”“陛下，此河深度与宽度皆为半由旬。”其余情况与前者相同。他见到此河时，忆念“世尊善说之法”而作法随念，随即涉入河中。渡过此河继续前行，又见一河，问道：“此河何名？”“陛下，名为月分河(Candabhāgā)。”“其尺度如何？”“陛下，此河深度与宽度皆为一由旬。”其余情况与前者相同。他见到此河时，忆念“世尊之声闻僧伽善行道”而作僧随念，随即涉入河中。渡过那条河继续前行时，他看见从导师身体放射出的六色光芒。尼拘律树的枝、桠、叶犹如黄金所造。王心想：“此光明非月光，非日光，亦非天、魔、梵、龙、金翅鸟等任何一者之光。我为导师而来，必定已被大乔达摩佛陀所见。”他立即从马背上下来，躬身循着光芒走近世尊，犹如沉入雄黄溶液一般，进入佛陀的光芒之中，礼敬世尊后，与千名大臣一同坐于一旁。世尊为他次第说法。说法结束时，王与随从皆于须陀洹果中得以确立。其后，众人皆起立请求出家。世尊思惟：“这些良家子能否获得神通化成的衣钵？”他了知：“这些良家子曾布施千件衣给一千位辟支佛，在迦叶正等觉者时期，亦曾布施两万件衣给两万位比丘。他们获得神通化成的衣钵不足为奇。”于是伸出右手说：“来，诸比丘！为究竟灭苦，善修梵行！”他们瞬间便具有八资具，犹如六十夏的长老，飞升空中，复又降下，礼敬世尊后坐于一旁。

တေပိ ဝါဏိဇကာ ရာဇကုလံ ဂန္တွာ ရညာ ပဟိတဘာဝံ အာရောစာပေတွာ ဒေဝိယာ ‘‘အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ ဝုတ္တေ ပဝိသိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. အထ နေ ဒေဝီ ပုစ္ဆိ – ‘‘တာတာ, ကိံ ကာရဏာ အာဂတာတ္ထာ’’တိ? ‘‘မယံ ရညာ တုမှာကံ သန္တိကံ ပဟိတာ, တီဏိ ကိရ နော သတသဟဿာနိ ဒေထာ’’တိ. ‘‘တာတာ, အတိဗဟုံ ဘဏထ, ကိံ တုမှေဟိ ရညော ကတံ, ကိသ္မိံ ဝေါ ရာဇာ ပသန္နော ဧတ္တကံ ဓနံ ဒါပေသီ’’တိ? ‘‘ဒေဝိ, န အညံ ကိဉ္စိ ကတံ, ရညော ပန ဧကံ သာသနံ အာရောစယိမှာ’’တိ? ‘‘သက္ကာ ပန, တာတာ, မယှံ အာရောစေတု’’န္တိ. ‘‘သက္ကာ, ဒေဝီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, တာတာ, ဝဒေထာ’’တိ. ‘‘ဒေဝိ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော’’တိ. သာပိ ‘‘တံ သုတွာ ပုရိမနယေနေဝ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရာ တိက္ခတ္တုံ ကိဉ္စိ အသလ္လက္ခေတွာ စတုတ္ထေ ဝါရေ ‘ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပဒံ သုတွာ, တာတာ, ဣမသ္မိံ ပဒေ ရညာ ကိံ ဒိန္န’’န္တိ? ‘‘သတသဟဿံ, ဒေဝီ’’တိ. ‘‘တာတာ[Pg.357], အနနုစ္ဆဝိကံ ရညာ ကတံ ဧဝရူပံ သာသနံ သုတွာ တုမှာကံ သတသဟဿံ ဒဒမာနေန. အဟဉှိ ဝေါ မမ ဒုဂ္ဂတပဏ္ဏာကာရေ တီဏိ သတသဟဿာနိ ဒမ္မိ, အပရမ္ပိ တုမှေဟိ ရညော ကိံ အာရောစိတ’’န္တိ? တေ ဣဒဉ္စိဒဉ္စာတိ ဣတရာနိပိ ဒွေ သာသနာနိ အာရောစယိံသု. ဒေဝီ ပုရိမနယေနေဝ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရာ တိက္ခတ္တုံ ကိဉ္စိ အသလ္လက္ခေတွာ စတုတ္ထေ ဝါရေ တထေဝ သုတွာ တီဏိ တီဏိ သတသဟဿာနိ ဒါပေသိ, ဧဝံ တေ သဗ္ဗာနိပိ ဒွါဒသ သတသဟဿာနိ လဘိံသု.

那些商人也到了王宫，通报了国王派他们前来的消息。王后说“让他们进来”后，他们便进去行礼，立于一旁。那时，王后问他们：“诸位，因何而来？”“我们是国王派到您这里的。国王吩咐，请您给我们三十万。”“诸位，你们说的数目太大了。你们为国王做了什么？国王因何事对你们感到喜悦，而让给你们这么多财富？”“王后，我们没做别的事，只是向国王禀报了一则消息。”“诸位，可以也告诉我吗？”“可以，王后。”“那么，诸位，请说吧。”“王后，佛陀已出现于世。”她听后，也如前一样，身体被喜悦遍满，三次都无法察觉任何事物，到第四次听到“佛陀”一词时，问道：“诸位，国王为这个词给了什么？”“十万，王后。”“诸位，国王做得不妥。听闻如此的消息，却只给你们十万。我给你们三十万，算是我微薄的礼物。此外，你们还向国王禀报了什么？”他们便将另外两则消息也一一禀报了。王后如前一样，身体被喜悦遍满，三次都无法察觉任何事物，到第四次听闻时，也同样地为另外两则消息各命人给了三十万。就这样，他们总共获得了一百二十万。

အထ နေ ဒေဝီ ပုစ္ဆိ – ‘‘ရာဇာ ကဟံ, တာတာ’’တိ? ဒေဝိ, ‘‘သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ ‘ပဗ္ဗဇိဿာမီ’တိ ဂတော’’တိ. ‘‘မယှံ တေန ကိံ သာသနံ ဒိန္န’’န္တိ? ‘‘သဗ္ဗံ ကိရ တေန တုမှာကံ ဣဿရိယံ ဝိဿဋ္ဌံ, တုမှေ ကိရ ယထာရုစိယာ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝထာ’’တိ. ‘‘အမစ္စာ ပန ကဟံ, တာတာ’’တိ? တေပိ ‘‘‘ရညာ သဒ္ဓိံယေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’တိ ဂတာ, ဒေဝီ’’တိ. သာ တေသံ ဘရိယာယော ပက္ကောသာပေတွာ, အမ္မာ, တုမှာကံ သာမိကာ ‘‘ရညာ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ ဂတာ, ‘‘တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန တေဟိ အမှာကံ သာသနံ ပဟိတံ, ဒေဝီ’’တိ? ‘‘တေဟိ ကိရ အတ္တနော သမ္ပတ္တိ တုမှာကံ ဝိဿဋ္ဌာ, တုမှေ ကိရ တံ သမ္ပတ္တိံ ယထာရုစိ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ. ‘‘တုမှေ ပန, ဒေဝိ, ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘အမ္မာ, သော တာဝ ရာဇာ သာသနံ သုတွာ မဂ္ဂေ ဌိတကောဝ တီဟိ သတသဟဿေဟိ တီဏိ ရတနာနိ ပူဇေတွာ ခေဠပိဏ္ဍံ ဝိယ သမ္ပတ္တိံ ပဟာယ ‘ပဗ္ဗဇိဿာမီ’တိ နိက္ခန္တော, မယာ ပန တိဏ္ဏံ ရတနာနံ သာသနံ သုတွာ တီဏိ ရတနာနိ နဝဟိ သတသဟဿေဟိ ပူဇိတာနိ, န ခေါ ပနေသာ သမ္ပတ္တိ နာမ ရညောယေဝ ဒုက္ခာ, မယှမ္ပိ ဒုက္ခာယေဝ. ကော ရညာ ဆဍ္ဍိတခေဠပိဏ္ဍံ ဇာဏုကေဟိ ပတိဋ္ဌဟိတွာ မုခေန ဂဏှိဿတိ, န မယှံ သမ္ပတ္တိယာ အတ္ထော, အဟမ္ပိ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဒေဝိ, မယမ္ပိ တုမှေဟေဝ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘သစေ သက္ကောထ, သာဓု, အမ္မာ’’တိ? ‘‘သက္ကောမ, ဒေဝီ’’တိ. ‘‘သာဓု, အမ္မာ, တေန ဟိ ဧထာ’’တိ ရထသဟဿံ ယောဇာပေတွာ ရထံ အာရုယှ တာဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိတွာ အန္တရာမဂ္ဂေ ပဌမံ နဒိံ ဒိသွာ ယထာ ရညာ ပုဋ္ဌံ, တထေဝ ပုစ္ဆိတွာ သဗ္ဗပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘ရညော ဂတမဂ္ဂံ ဩလောကေထာ’’တိ ဝတွာ ‘‘သိန္ဓဝါနံ ပဒဝလဉ္ဇံ န ပဿာမ, ဒေဝီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ရာဇာ တီဏိ ရတနာနိ ဥဒ္ဒိဿ နိက္ခန္တော သစ္စကိရိယံ ကတွာ ဂတော ဘဝိဿတိ. အဟမ္ပိ တီဏိ ရတနာနိ ဥဒ္ဒိဿ နိက္ခန္တာ, တေသမေဝ အနုဘာဝေန ဣဒံ ဥဒကံ ဝိယ မာ အဟောသီ’’တိ [Pg.358] တိဏ္ဏံ ရတနာနံ ဂုဏံ အနုဿရိတွာ ရထသဟဿံ ပေသေသိ. ဥဒကံ ပိဋ္ဌိပါသာဏသဒိသံ အဟောသိ. စက္ကာနံ အဂ္ဂဂ္ဂနေမိဝဋ္ဋိယော နေဝ တေမိံသု. ဧတေနေဝ ဥပါယေန ဣတရာ ဒွေ နဒိယော ဥတ္တရိ.

于是王后问道：“诸位，国王在哪里？”“王后，他为了世尊，说‘我将出家’，便去了。”“他给我留下了什么讯息吗？”“据说他已将全部主权都交给了您，您可以随心所欲地享受财富。”“那么大臣们在哪里呢，诸位？”“王后，他们也说‘要与国王一同出家’，便去了。”她便召来那些大臣的妻子们，问道：“夫人们，你们的丈夫都说‘要与国王一同出家’，便去了。你们打算怎么办？”“王后，他们给我们留下了什么讯息吗？”“据说他们已将自己的财产都留给了你们，你们可以随意享用。”“那么王后您打算怎么办呢？”“夫人们，那位国王听闻了消息，尚在途中，便以三十万供养三宝，如弃唾沫般舍弃财富，说‘我将出家’，便离去了。而我听闻三宝的消息后，以九十万供养了三宝。这财富并非只对国王是痛苦，对我来说也是痛苦。谁会跪着用嘴去接国王吐出的唾沫呢？我不需要这财富，我也要为了世尊前去出家。”“王后，我们也愿与您一同出家。”“夫人们，如果你们能够做到，那很好。”“我们能做到，王后。”“很好，夫人们，既然如此，就来吧。”她命人备好一千辆马车，登上马车，与她们一同出发。在途中，看见第一条河时，便如国王那样询问，听完所有事情的经过后，说：“你们看看国王走过的路。”当被告知“王后，我们没有看到信度马的足迹”时，她心想：“国王是为了三宝而出离，他必定是作了真实誓言后才过去的。我也是为了三宝而出离，愿凭着三宝的威力，让这水不再如水。”她如此忆念三宝的功德，驱遣一千辆马车前行。水变得如同石板，仅仅沾湿了车轮轮辋的边缘。她便以同样的方法渡过了另外两条河。

အထ သတ္ထာ တဿာဂမနဘာဝံ ဉတွာ ယထာ အတ္တနော သန္တိကေ နိသိန္နာ ဘိက္ခူ န ပညာယန္တိ, ဧဝမကာသိ. သာပိ ဂစ္ဆန္တီ ဂစ္ဆန္တီ သတ္ထု သရီရတော နိက္ခန္တာ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော ဒိသွာ တထေဝ စိန္တေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘန္တေ, မဟာကပ္ပိနော တုမှာကံ ဥဒ္ဒိဿ နိက္ခန္တော အာဂတေတ္ထ မညေ, ကဟံ သော, အမှာကမ္ပိ နံ ဒဿေထာ’’တိ? ‘‘နိသီဒထ တာဝ, ဣဓေဝ နံ ပဿိဿထာ’’တိ. တာ သဗ္ဗာပိ တုဋ္ဌစိတ္တာ ‘‘ဣဓေဝ ကိရ နိသိန္နာ သာမိကေ ပဿိဿာမာ’’တိ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တာသံ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, အနောဇာဒေဝီ ဒေသနာဝသာနေ သပရိဝါရာ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ. မဟာကပ္ပိနတ္ထေရော တာသံ ဝဍ္ဎိတဓမ္မဒေသနံ သုဏန္တော သပရိဝါရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ တာသံ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တပ္ပတ္တေ ဒဿေသိ. တာသံ ကိရ အာဂတက္ခဏေယေဝ အတ္တနော သာမိကေ ကာသာဝဓရေ မုဏ္ဍကသီသေ ဒိသွာ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ န ဘဝေယျ, တေန မဂ္ဂဖလာနိ ပတ္တုံ န သက္ကုဏေယျုံ. တသ္မာ အစလသဒ္ဓါယ ပတိဋ္ဌိတကာလေ တာသံ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တပ္ပတ္တေယေဝ ဒဿေသိ.

那时，世尊知道她将要到来，便让坐在自己身旁的比丘们不被看见。她一路走来，看见从世尊身上放射出的六色光芒，便也同样地想着，走近世尊，礼拜后站在一旁问道：“世尊，大迦宾那王(Mahākappina)为了您而出家，想必已经来到这里，他在哪里？也请让我们见见他吧。”世尊说：“你们先坐下，在这里就能见到他。”她们全都欢喜地想：“我们确实坐在这里就能见到我们的丈夫了。”于是都坐下了。世尊为她们次第说法，说法结束时，阿诺嘉王后(Anojādevī)与随从们一起证得了须陀洹果。大迦宾那长老听闻为她们宣说的增长法义，与随从们一起，具足四无碍解，证得了阿罗汉果。就在那一刻，世尊向她们展示了那些已证得阿罗汉果的比丘。据说，如果她们刚到来时就看见自己的丈夫们剃发穿着袈裟的形象，心便不能专一，也就无法证得道果。因此，世尊在她们信心坚固的时候，才向她们展示了那些已经证得阿罗汉果的比丘。

တာပိ တေ ဒိသွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ တာဝ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တ’’န္တိ ဝတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. ဧဝံ ကိရ ဝုတ္တေ ‘‘သတ္ထာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ အာဂမနံ စိန္တေသီ’’တိ ဧကစ္စေ ဝဒန္တိ. သတ္ထာ ပန တာ ဥပါသိကာယော အာဟ – ‘‘သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီဥပဿယေ ပဗ္ဗဇေထာ’’တိ. တာ အနုပုဗ္ဗေန ဇနပဒစာရိကံ စရမာနာ အန္တရာမဂ္ဂေ မဟာဇနေန အဘိဟဋသက္ကာရသမ္မာနာ ပဒသာဝ ဝီသယောဇနသတိကံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီဥပဿယေ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သတ္ထာပိ ဘိက္ခုသဟဿံ အာဒါယ အာကာသေနေဝ ဇေတဝနံ အဂမာသိ. တတြ သုဒံ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာဒီသု ‘‘အဟော သုခံ, အဟော သုခ’’န္တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော ဝိစရတိ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ – ‘‘ဘန္တေ, မဟာကပ္ပိနော ‘အဟော သုခံ, အဟော သုခ’န္တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော ဝိစရတိ, အတ္တနော ကာမသုခံ ရဇ္ဇသုခံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ မညေ’’တိ. သတ္ထာ တံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ကပ္ပိန, ကာမသုခံ ရဇ္ဇသုခံ [Pg.359] အာရဗ္ဘ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ’’တိ. ‘‘ဘဂဝါ မေ, ဘန္တေ, တံ အာရဗ္ဘ ဥဒါနဘာဝံ ဝါ အနုဒါနဘာဝံ ဝါ ဇာနာတီ’’တိ? သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တော ကာမသုခံ ရဇ္ဇသုခံ အာရဗ္ဘ ဥဒါနံ ဥဒါနေတိ, ပုတ္တဿ ပန မေ ဓမ္မပီတိ နာမ ဓမ္မရတိ နာမ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သော အမတမဟာနိဗ္ဗာနံ အာရဗ္ဘ ဧဝ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

她们看见那些比丘后，便以五体投地礼拜，说道：“尊者们，你们的出家要务已经完成！”说完便向世尊顶礼，站在一旁请求出家。有师言，当她们如此请求时，世尊想到了莲花色（Uppalavaṇṇā）的到来。但世尊对那些优婆夷说：“你们去舍卫城（Sāvatthī），在比丘尼寺院出家吧。”她们次第游行于诸国，途中受到大众的恭敬供养，步行一百二十由旬后，在比丘尼寺院出家，证得了阿罗汉果。世尊也带领一千比丘，仅以神通从空中前往祇陀林。当时，具寿摩诃劫宾那（Mahākappina）在夜住处、日住处等，时常发出“啊，快乐！啊，快乐！”的自说语而行住。诸比丘向世尊禀告：“世尊，具寿摩诃劫宾那常说“啊，快乐！啊，快乐！”，我们想，他大概是忆念着自己过去的欲乐与王乐而说的。”世尊召他来问：“劫宾那，你真的是因为忆念欲乐和王乐而发出此自说语吗？”他回答：“世尊，我是否缘于那而发出自说语，您是知道的。”世尊说：“诸比丘，我子并非缘于欲乐与王乐而发出自说语，然我子生起了法喜与法乐，他是缘于不死大涅槃而发出此自说语的。”世尊于是连接前后因缘而说法，诵出此偈：

၇၉.

79.

‘‘ဓမ္မပီတိ သုခံ သေတိ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

အရိယပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မေ, သဒါ ရမတိ ပဏ္ဍိတော’’တိ.

饮用法水者，心净安乐眠； 智者常乐于，圣者所说法。

တတ္ထ ဓမ္မပီတီတိ ဓမ္မပါယကော, ဓမ္မံ ပိဝန္တောတိ အတ္ထော. ဓမ္မော စ နာမေသ န သက္ကာ ဘာဇနေန ယာဂုအာဒီနိ ဝိယ ပါတုံ? နဝဝိဓံ ပန လောကုတ္တရဓမ္မံ နာမကာယေန ဖုသန္တော အာရမ္မဏတော သစ္ဆိကရောန္တော ပရိညာဘိသမယာဒီဟိ ဒုက္ခာဒီနိ အရိယသစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈန္တော ဓမ္မံ ပိဝတိ နာမ. သုခံ သေတီတိ ဒေသနာမတ္တမေဝေတံ, စတူဟိပိ ဣရိယာပထေဟိ သုခံ ဝိဟရတီတိ အတ္ထော. ဝိပ္ပသန္နေနာတိ အနာဝိလေန နိရုပက္ကိလေသေန. အရိယပ္ပဝေဒိတေတိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ အရိယေဟိ ပဝေဒိတေ သတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒေ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ. သဒါ ရမတီတိ ဧဝရူပေါ ဓမ္မပီတိ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ ဝိဟရန္တော ပဏ္ဍိစ္စေန သမန္နာဂတော သဒါ ရမတိ အဘိရမတီတိ.

于此颂中，“法喜者”(dhammapīti)是饮法者，意为饮法。此所谓法，是不能像粥等一样以器皿饮之。而是以名身(nāmakāyena)触及九种出世间法，以所缘而亲证，通过遍知与现观等彻知苦等圣谛，此谓之饮法。“安乐而眠”(sukhaṃ seti)此仅是教说之言，其义为于四威仪中安乐而住。“以清净[心]”(vippasannena)意为无浊、无垢。“圣者所宣说”(ariyappavedite)是指于佛陀等圣者所宣说的、念处等类别的菩提分法(bodhipakkhiyadhamma)中。“恒常喜乐”(sadā ramati)是说，如此饮法者，以清净心而住，具足智慧，恒常喜乐、极喜乐。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပန္နာဒယော အဟေသုန္တိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹等果位。

မဟာကပ္ပိနတ္ထေရဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

摩诃劫宾那长老的故事，第四则。

၅. ပဏ္ဍိတသာမဏေရဝတ္ထု

5. 贤者沙弥的故事

ဥဒကဉှိ နယန္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဏ္ဍိတသာမဏေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“引水者确实引导水”，这则法说是导师住于祇陀林(Jetavana)时，缘于贤者沙弥(Paṇḍitasāmaṇera)而说的。

အတီတေ ကိရ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝီသတိခီဏာသဝသဟဿပရိဝါရော ဗာရာဏသိံ အဂမာသိ. မနုဿာ အတ္တနော ဗလံ သလ္လက္ခေတွာ အဋ္ဌပိ ဒသပိ ဧကတော ဟုတွာ အဂန္တုကဒါနာဒီနိ အဒံသု. အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စပရိယောသာနေ ဧဝံ အနုမောဒနမကာသိ –

据说，于过去世，迦叶(Kassapa)等正觉佛，有两万漏尽者随行，前往波罗奈城(Bārāṇasī)。人们估量自己的能力后，八人或十人结成一组，行宾客布施等。于是一日，导师用食完毕后，作如是随喜：

‘‘ဥပါသကာ ဣဓ ဧကစ္စော ‘အတ္တနော သန္တကမေဝ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ, ကိံ ပရေန သမာဒပိတေနာ’တိ အတ္တနာဝ ဒါနံ ဒေတိ, ပရံ န သမာဒပေတိ[Pg.360]. သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဘောဂသမ္ပဒံ လဘတိ, နော ပရိဝါရသမ္ပဒံ. ဧကစ္စော ပရံ သမာဒပေတိ, အတ္တနာ န ဒေတိ. သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ပရိဝါရသမ္ပဒံ လဘတိ, နော ဘောဂသမ္ပဒံ ဧကစ္စော အတ္တနာပိ န ဒေတိ, ပရမ္ပိ န သမာဒပေတိ. သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ နေဝ ဘောဂသမ္ပဒံ လဘတိ, န ပရိဝါရသမ္ပဒံ, ဝိဃာသာဒေါဝ ဟုတွာ ဇီဝတိ. ဧကစ္စော အတ္တနာ စ ဒေတိ, ပရဉ္စ သမာဒပေတိ. သော နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဘောဂသမ္ပဒမ္ပိ လဘတိ ပရိဝါရသမ္ပဒမ္ပီ’’တိ.

“优婆塞们，于此，有一种人认为：‘仅应布施自己的所有物，何需劝导他人？’于是他自己布施，而不劝导他人。他于其生生世世，获得财富圆满，但不能获得眷属圆满。有一种人劝导他人，自己却不布施。他于其生生世世，获得眷属圆满，但不能获得财富圆满。有一种人自己不布施，也不劝导他人。他于其生生世世，既不能获得财富圆满，也不能获得眷属圆满，犹如食残羹者而活。有一种人自己布施，也劝导他人。他于其生生世世，既能获得财富圆满，也能获得眷属圆满。”

တံ သုတွာ သမီပေ ဌိတော ဧကော ပဏ္ဍိတပုရိသော စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဒါနိ တထာ ကရိဿာမိ, ယထာ မေ ဒွေပိ သမ္ပတ္တိယော ဘဝိဿန္တီ’’တိ. သော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, သွာတနာယ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကေဟိ တေ ဘိက္ခူဟိ အတ္ထော’’တိ? ‘‘ကိတ္တကော ပန ဝေါ, ဘန္တေ, ပရိဝါရော’’တိ? ‘‘ဝီသတိ ဘိက္ခုသဟဿာနီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, သဗ္ဗေဟိ သဒ္ဓိံ သွာတနာယ မယှံ ဘိက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ. သတ္ထာ အဓိဝါသေသိ. သော ဂါမံ ပဝိသိတွာ, ‘‘အမ္မတာတာ, သွာတနာယ မယာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ ဘိက္ခုသံဃော နိမန္တိတော, တုမှေ ယတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဒါတုံ သက္ခိဿထ, တတ္တကာနံ ဒါနံ ဒေထာ’’တိ အာရောစေတွာ ဝိစရန္တော အတ္တနော အတ္တနော ဗလံ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘မယံ ဒသန္နံ ဒဿာမ, မယံ ဝီသတိယာ, မယံ သတဿ, မယံ ပဉ္စသတာန’’န္တိ ဝုတ္တေ သဗ္ဗေသံ ဝစနံ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပဏ္ဏေ အာရောပေသိ.

听闻此言后，站在附近的一位智者心想：“我如今当如佛说而行，以使我能获得两种圆满。”他顶礼世尊后说道：“尊者，愿您为明日接受我的斋食。”“你需要多少比丘？”“尊者，您的眷属有多少？”“有两万比丘。”“尊者，愿您为明日与所有比丘一同接受我的斋食。”世尊默然应允。他进入村子，四处周行宣告道：“诸位父老，我已为明日邀请了以佛陀为首的比丘僧团，你们能供养多少比丘，就请供养多少。”众人各自衡量自己的能力后如此说道：“我们供养十位”，“我们供养二十位”，“我们供养一百位”，“我们供养五百位”。他便将所有人的话语从头开始登录于册。

တေန စ သမယေန တသ္မိံ နဂရေ အတိဒုဂ္ဂတဘာဝေနေဝ ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတော’’တိ ပညာတော ဧကော ပုရိသော အတ္ထိ. သော တမ္ပိ သမ္မုခါဂတံ ဒိသွာ, သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, မယာ သွာတနာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ ဘိက္ခုသံဃော နိမန္တိတော, သွေ နဂရဝါသိနော ဒါနံ ဒဿန္တိ, ‘‘တွံ ကတိ ဘိက္ခူ ဘောဇေဿသီ’’တိ? ‘‘သာမိ, မယှံ ကိံ ဘိက္ခူဟိ, ဘိက္ခူဟိ နာမ သဓနာနံ အတ္ထော, မယှံ ပန သွေ ယာဂုအတ္ထာယ တဏ္ဍုလနာဠိမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ, အဟံ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝါမိ, ကိံ မေ ဘိက္ခူဟီ’’တိ? သမာဒပကေန နာမ ဗျတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ. တသ္မာ သော တေန ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တေပိ တုဏှီဘူတော အဟုတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, ဣမသ္မိံ နဂရေ သုဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ သုခုမဝတ္ထံ နိဝါသေတွာ နာနာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတာ သိရိသယနေ သယမာနာ ဗဟူ ဇနာ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တိ, တွံ ပန ဒိဝသံ ဘတိံ ကတွာ ကုစ္ဆိပူရဏမတ္တမ္ပိ န လဘသိ, ဧဝံ [Pg.361] သန္တေပိ ‘အဟံ ပုဗ္ဗေ ပုညံ အကတတ္တာ ကိဉ္စိ န လဘာမီ’တိ န ဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဇာနာမိ, သာမီ’’တိ. ‘‘အထ ကသ္မာ ဣဒါနိ ပုညံ န ကရောသိ, တွံ ယုဝါ ဗလသမ္ပန္နော, ကိံ တယာ ဘတိံ ကတွာပိ ယထာဗလံ ဒါနံ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ? သော တသ္မိံ ကထေန္တေယေဝ သံဝေဂပ္ပတ္တော ဟုတွာ ‘‘မယှမ္ပိ ဧကံ ဘိက္ခုံ ပဏ္ဏေ အာရောပေဟိ, ကိဉ္စိဒေဝ ဘတိံ ကတွာ ဧကဿ ဘိက္ခံ ဒဿာမီ’’တိ အာဟ. ဣတရော ‘‘ကိံ ဧကေန ဘိက္ခုနာ ပဏ္ဏေ အာရောပိတေနာ’’တိ န အာရောပေသိ? မဟာဒုဂ္ဂတောပိ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, နဂရဝါသိနော သွေ သံဃဘတ္တံ ကရိဿန္တိ, အဟမ္ပိ သမာဒပကေန ‘ဧကဿ ဘိက္ခံ ဒေဟီ’တိ ဝုတ္တော, မယမ္ပိ သွေ ဧကဿ ဘိက္ခံ ဒဿာမာ’’တိ. အထဿ ဘရိယာ ‘‘မယံ ဒလိဒ္ဒါ, ကသ္မာ တယာ သမ္ပဋိစ္ဆိတ’’န္တိ အဝတွာဝ, ‘‘သာမိ, ဘဒ္ဒကံ တေ ကတံ, မယံ ပုဗ္ဗေပိ ကိဉ္စိ အဒတွာ ဣဒါနိ ဒုဂ္ဂတာ ဇာတာ, မယံ ဥဘောပိ ဘတိံ ကတွာ ဧကဿ ဘိက္ခံ ဒဿာမ, သာမီ’’တိ ဝတွာ ဥဘောပိ ဂေဟာ နိက္ခမိတွာ ဘတိဋ္ဌာနံ အဂမံသု.

那时，城里有一个因极其贫穷而被称作“大穷汉”(Mahāduggata)的男人。那位劝募者看见他也来到面前，便对他说：“喂，大穷汉，我明天邀请了以佛陀为首的比丘僧团，明天城里人都会布施，‘你准备供养几位比丘呢？’” “尊者，我哪需要比丘？比丘是富人所需要的。我明天连煮粥的米都没有，只能靠打工维生，比丘与我何干？” 劝募者理应是聪慧之人。因此，当大穷汉说“没有”时，他没有沉默，而是这样说：“喂，大穷汉，在这城里，许多人享用美食，穿着细软的衣服，佩戴各种饰品，躺在华丽的床上享受财富，而你却每天打工，连填饱肚子都困难。即便如此，你难道不知道‘我因过去未曾行善，所以才一无所得’吗？” “我知道，尊者。” “既然如此，那你为何现在不行善呢？你年轻力壮，即使打工，难道就不能尽力布施吗？” 他听了这番话，内心生起悚惧感，于是说道：“那也为我登记一位比丘吧，我无论如何也要打工供养一位比丘。” 劝募者心想：“登记一位比丘有何用呢？”便没有为他登记。大穷汉回到家后对妻子说：“贤妻，城里人明天要举办僧团供养，劝募者也对我说‘请供养一位比丘’，我们也明天供养一位比丘吧！” 他的妻子没有说：“我们如此贫穷，你为何要答应呢？”而是说：“夫君，你做得好！我们正是因为过去未曾布施，现在才变得如此贫困。我们俩一起打工，供养一位比丘吧！”说完，夫妻俩便出门前往做工之处。

မဟာသေဋ္ဌိ တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ, သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, ဘတိံ ကရိဿသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, အယျာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘ယံ တုမှေ ကာရေဿထ, တံ ကရိဿာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မယံ သွေ ဒွေ တီဏိ ဘိက္ခုသတာနိ ဘောဇေဿာမ, ဧဟိ, ဒါရူနိ ဖာလေဟီ’’တိ ဝါသိဖရသုံ နီဟရိတွာ ဒါပေသိ. မဟာဒုဂ္ဂတော ဒဠှံ ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ မဟုဿာဟပ္ပတ္တော ဝါသိံ ပဟာယ ဖရသုံ ဂဏှန္တော, ဖရသုံ ပဟာယ ဝါသိံ ဂဏှန္တော ဒါရူနိ ဖာလေတိ. အထ နံ သေဋ္ဌိ အာဟ – ‘‘သမ္မ, တွံ အဇ္ဇ အတိဝိယ ဥဿာဟပ္ပတ္တော ကမ္မံ ကရောသိ, ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘သာမိ, အဟံ သွေ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဘောဇေဿာမီ’’တိ. တံ သုတွာ သေဋ္ဌိ ပသန္နမာနသော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဣမိနာ ဒုက္ကရံ ကတံ, ‘အဟံ ဒုဂ္ဂတော’တိ တုဏှီဘာဝံ အနာပဇ္ဇိတွာ ‘ဘတိံ ကတွာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဘောဇေဿာမီ’တိ ဝဒတီ’’တိ. သေဋ္ဌိဘရိယာပိ တဿ ဘရိယံ ဒိသွာ, ‘‘အမ္မ, ကိံ ကမ္မံ ကရိဿသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယံ တုမှေ ကာရေဿထ, တံ ကရောမီ’’တိ ဝုတ္တေ ဥဒုက္ခလသာလံ ပဝေသေတွာ သုပ္ပမုသလာဒီနိ ဒါပေသိ. သာ နစ္စန္တီ ဝိယ တုဋ္ဌပဟဋ္ဌာ ဝီဟိံ ကောဋ္ဋေတိ စေဝ ဩဖုဏာတိ စ. အထ နံ သေဋ္ဌိဘရိယာ ပုစ္ဆိ – ‘‘အမ္မ, တွံ အတိဝိယ တုဋ္ဌပဟဋ္ဌာ ကမ္မံ ကရောသိ, ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘အယျေ, ဣမံ ဘတိံ ကတွာ မယမ္ပိ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဘောဇေဿာမာ’’တိ. တံ သုတွာ သေဋ္ဌိဘရိယာပိ တဿံ ‘‘အဟော ဝတာယံ ဒုက္ကရကာရိကာ’’တိ ပသီဒိ. သေဋ္ဌိ မဟာဒုဂ္ဂတဿ ဒါရူနံ [Pg.362] ဖာလိတကာလေ ‘‘အယံ တေ ဘတီ’’တိ သာလီနံ စတဿော နာဠိယော ဒါပေတွာ ‘‘အယံ တေ တုဋ္ဌိဒါယော’’တိ အပရာပိ စတဿော နာဠိယော ဒါပေသိ.

大长者（Mahāseṭṭhi）看见他，问道：“朋友，大穷汉（Mahāduggata），你要做工挣钱吗？”“是的，主人。”“你能做什么呢？”“您让我做什么，我就做什么。”“既然如此，我们明天要供养两三百位比丘，你来，劈柴吧。”说完，便拿出手斧（vāsi）和斧头（pharasu），让人给了他。大穷汉紧紧地扎好腰，干劲十足，放下手斧拿起斧头，又放下斧头拿起手斧，如此劈着木柴。这时，大长者对他说：“朋友，你今天干活特别卖力，是什么原因呢？”“主人，我明天要供养一位比丘。”大长者听了，心生欢喜，想道：“啊，此人所行甚难！他没有因“我贫穷”而沉默，反而说“我要做工挣钱来供养一位比丘”。”大长者的妻子也看见了他的妻子，问道：“姑娘，你能做什么活呢？”她回答说：“您让我做什么，我就做什么。”听了这话，大长者的妻子便让她进入舂米房（udukkhalasāla），让人给了她簸箕（suppa）、米杵（musala）等工具。她高兴得犹如跳舞一般，欢喜地舂米、扬谷。这时，大长者的妻子问她：“姑娘，你今天干活特别高兴，是什么原因呢？”“夫人，做完这份工，我们也要供养一位比丘。”大长者的妻子听了，也对她心生敬信，想道：“啊，这位女子真是难行能行之人！”大穷汉劈完柴后，大长者说：“这是你的工钱。”让人给了他四“那提”（nāḷi）的米，又说：“这是给你的欢喜施（tuṭṭhidāya）。”又让人给了他另外四“那提”的米。

သော ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘရိယံ အာဟ – ‘‘မယာ ဘတိံ ကတွာ သာလိ လဒ္ဓေါ, အယံ နိဝါပေါ ဘဝိဿတိ, တယာ လဒ္ဓါယ ဘတိယာ ဒဓိတေလကဋုကဘဏ္ဍာနိ ဂဏှာဟီ’’တိ. သေဋ္ဌိဘရိယာပိ ပုန တဿာ ဧကံ သပ္ပိကရောဋိကဉ္စေဝ ဒဓိဘာဇနဉ္စ ကဋုကဘဏ္ဍဉ္စ သုဒ္ဓတဏ္ဍုဠိနာဠိဉ္စ ဒါပေသိ. ဣတိ စ ဥဘိန္နမ္ပိ နဝ တဏ္ဍုလနာဠိယော အဟေသုံ. တေ ‘‘ဒေယျဓမ္မော နော လဒ္ဓေါ’’တိ တုဋ္ဌဟဋ္ဌာ ပါတောဝ ဥဋ္ဌဟိံသု. ဘရိယာ မဟာဒုဂ္ဂတံ အာဟ – ‘‘ဂစ္ဆ, သာမိ, ပဏ္ဏံ ပရိယေသိတွာ အာဟရာ’’တိ. သော အန္တရာပဏေ ပဏ္ဏံ အဒိသွာ နဒီတီရံ ဂန္တွာ ‘‘အဇ္ဇ အယျာနံ ဘောဇနံ ဒါတုံ လဘိဿာမီ’’တိ ပဟဋ္ဌမာနသော ဂါယန္တော ပဏ္ဏံ ဥစ္စိနတိ. မဟာဇာလံ ခိပိတွာ ဌိတော ကေဝဋ္ဋော ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတဿ သဒ္ဒေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ တံ ပက္ကောသိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘အတိဝိယ တုဋ္ဌစိတ္တော ဂါယသိ, ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘ပဏ္ဏံ ဥစ္စိနာမိ, သမ္မာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘ဧကံ ဘိက္ခုံ ဘောဇေဿာမီ’’တိ. ‘‘အဟော သုခိတော, ဘိက္ခု, သော တဝ ကိံ ပဏ္ဏံ ခါဒိဿတီ’’တိ? ‘‘ကိံ ကရောမိ, သမ္မ, အတ္တနာ လဒ္ဓပဏ္ဏေန ဘောဇေဿာမီ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ ဧဟီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောမိ, သမ္မာ’’တိ? ‘‘ဣမေ မစ္ဆေ ဂဟေတွာ ပါဒဂ္ဃနကာနိ အဍ္ဎဂ္ဃနကာနိ ကဟာပဏဂ္ဃနကာနိ စ ဥဒ္ဒါနာနိ ကရောဟီ’’တိ. သော တထာ အကာသိ. ဗဒ္ဓဗဒ္ဓေ မစ္ဆေ နဂရဝါသိနော နိမန္တိတနိမန္တိတာနံ ဘိက္ခူနံ အတ္ထာယ ဟရိံသု. တဿ မစ္ဆုဒ္ဒါနာနိ ကရောန္တဿေဝ ဘိက္ခာစာရဝေလာ ပါပုဏိ. သော ဝေလံ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘ဂမိဿာမဟံ, သမ္မ, အယံ ဘိက္ခူနံ အာဂမနဝေလာ’’တိ အာဟ. ‘‘အတ္ထိ ပန ကိဉ္စိ မစ္ဆုဒ္ဒါန’’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ, သမ္မ, သဗ္ဗာနိ ခီဏာနီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မယာ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝါလုကာယ နိခဏိတွာ စတ္တာရော ရောဟိတမစ္ဆာ ဌပိတာ, သစေ ဘိက္ခုံ ဘောဇေတုကာမောသိ, ဣမေ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆာ’’တိ တေ မစ္ဆေ တဿ အဒါသိ.

他回到家对妻子说：“我做工得了些香稻，这可作为口粮。你用你挣的工钱去买些凝乳、油和调味品吧。”长者之妻又让人送给其妻一罐酥油、一罐凝乳、一些调味品和一那提净香稻米。如此，他们两人总共有了九那提米。他们因想“我们已获得可供布施之物”而心生欢喜，一大清早就起来了。妻子对大贫者说：“夫君，去寻找些菜叶来吧。”他在市场里找不到菜叶，便来到河边，心想：“今日我当能供养尊者们食物了”，于是满心欢喜地唱着歌采摘菜叶。一位撒下大网的渔夫心想：“这必是大贫者的声音”，便叫他过来问道：“你如此欢喜地歌唱，是何缘故呢？”“朋友，我在采摘菜叶。”“你要做什么？”“我要供养一位比丘。”“哦，那位比丘可真安乐！他难道会吃你的菜叶吗？”“朋友，我能如何是好？我将以自己所得的菜叶供养。”“既然如此，你过来吧。”“朋友，要做什么呢？”“拿这些鱼去做成值四分之一迦合波那(kahāpaṇa)、半迦合波那和一迦合波那的鱼串。”他便照做了。城中的居民为了他们所邀请的比丘们，将他串好的鱼一一取走。就在他串鱼之时，已到了比丘们入城乞食的时刻。他注意到时辰，便说：“朋友，我要走了，这正是比丘们前来的时刻。”“还有剩下的鱼串吗？”“没有了，朋友，全都卖完了。”“既然如此，我为自己埋在沙里四条赤鱼(rohitamaccha)，你若想供养比丘，就拿这些去吧。”说罢，便将那些鱼给了他。

တံ ဒိဝသံ ပန သတ္ထာ ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေန္တော မဟာဒုဂ္ဂတံ အတ္တနော ဉာဏဇာလဿ အန္တော ပဝိဋ္ဌံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတော ‘ဧကံ ဘိက္ခုံ ဘောဇေဿာမီ’တိ ဘရိယာယ [Pg.363] သဒ္ဓိံ ဟိယျော ဘတိံ အကာသိ, ကတရံ နု ခေါ ဘိက္ခုံ လဘိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘မနုဿာ ပဏ္ဏေ အာရောပိတသညာယ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ အတ္တနော အတ္တနော ဂေဟေသု နိသီဒါပေဿန္တိ, မဟာဒုဂ္ဂတော မံ ဌပေတွာ အညံ ဘိက္ခုံ န လဘိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေသိ. ဗုဒ္ဓါ ကိရ ဒုဂ္ဂတေသု အနုကမ္ပံ ကရောန္တိ. တသ္မာ သတ္ထာ ပါတောဝ သရီရပဋိဇဂ္ဂနံ ကတွာ ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတံ သင်္ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိသိတွာ နိသီဒိ. မဟာဒုဂ္ဂတေပိ မစ္ဆေ ဂဟေတွာ ဂေဟံ ပဝိသန္တေ သက္ကဿ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ ဩလောကေန္တော ‘‘ဟိယျော, မဟာဒုဂ္ဂတော ‘ဧကဿ ဘိက္ခုနော ဘိက္ခံ ဒဿာမီ’တိ အတ္တနော ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ ဘတိံ အကာသိ, ကတရံ နု ခေါ ဘိက္ခုံ လဘိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘နတ္ထေတဿ အညော ဘိက္ခု, သတ္ထာ ပန မဟာဒုဂ္ဂတဿ သင်္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နော. မဟာဒုဂ္ဂတော အတ္တနော ဥပကပ္ပနကံ ယာဂုဘတ္တံ ပဏ္ဏသူပေယျမ္ပိ တထာဂတဿ ဒဒေယျ, ‘‘ယံနူနာဟံ မဟာဒုဂ္ဂတဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ဘတ္တကာရကကမ္မံ ကရေယျ’’န္တိ အညာတကဝေသေန တဿ ဂေဟသမီပံ ဂန္တွာ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ကဿစိ ကိဉ္စိ ဘတိယာ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. မဟာဒုဂ္ဂတော တံ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘သမ္မ, ကိံ ကမ္မံ ကရိဿသီ’’တိ? ‘‘အဟံ, သာမိ, သဗ္ဗသိပ္ပိကော, မယှံ အဇာနနသိပ္ပံ နာမ နတ္ထိ, ယာဂုဘတ္တာဒီနိပိ သမ္ပာဒေတုံ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘သမ္မ, မယံ တဝ ကမ္မေန အတ္ထိကာ, တုယှံ ပန ကိဉ္စိ ဒါတဗ္ဗံ ဘတိံ န ပဿာမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တေ ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ဧကဿ ဘိက္ခုဿ ဘိက္ခံ ဒါတုကာမောမှိ, တဿ ယာဂုဘတ္တသံဝိဓာနံ ဣစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘သစေ ဘိက္ခုဿ ဘိက္ခံ ဒဿသိ, န မေ ဘတိယာ အတ္ထော, ကိံ မမ ပုညံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ သန္တေ သာဓု, သမ္မ, ပဝိသာ’’တိ. သော တဿ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ တေလတဏ္ဍုလာဒီနိ အာဟရာပေတွာ ‘‘ဂစ္ဆ, အတ္တနော ပတ္တဘိက္ခုံ အာနေဟီ’’တိ တံ ဥယျောဇေသိ. ဒါနဝေယျာဝဋိကောပိ ပဏ္ဏေ အာရောပိတနိယာမေနေဝ တေသံ တေသံ ဂေဟာနိ ဘိက္ခူ ပဟိဏိ.

当日，世尊于清晨时分观察世间，看见大贫者已进入自己的智网之内。他思惟：“将会发生何事呢？”又思惟：“大贫者昨日与妻子一道，为‘我将供养一位比丘’而做了雇工，他究竟能得到哪位比丘呢？”他审察道：“人们会依名册上的记号，将比丘们请到各自家中安坐。大贫者除了我之外，将无法得到其他比丘。”诸佛一向怜悯贫困者。因此，世尊一大早便整理好身体，心想：“我将摄受大贫者”，于是进入香孤邸(gandhakuṭi)中安坐。而当大贫者拿着鱼正要进屋时，帝释天(Sakka)的橙毯石座(paṇḍukambalasilāsana)显现出温热之相。他观察“究竟是何因缘？”后，思惟道：“昨日，大贫者为‘我将供养一位比丘一份斋食’而与妻子一道做了雇工，他究竟能得到哪位比丘呢？他没有其他的比丘可请，而世尊正为了摄受大贫者而坐在香孤邸中。大贫者将会把他那份相称的粥饭与菜羹供养给如来。我何不去大贫者家中帮忙准备饭食呢？”于是，帝释天化作一个陌生人的模样，来到大贫者家附近问道：“是否有人需要雇工做任何事？”大贫者见到他便说：“朋友，你会做什么工作？”“主人，我精通一切技艺，没有我不知道的技艺，我也懂得准备粥饭等食物。”“朋友，我们正需要你的工作，但我们没有什么可以付给你的酬劳。”“那你们需要做什么呢？”“我想供养一位比丘一份斋食，希望有人能准备粥饭。”“倘若你要供养比丘，我不需要酬劳。难道我就不能获得功德吗？”“若如此，善哉！朋友，请进。”他进入其家后，让人取来油、米等物，然后派遣大贫者说：“去吧，把你应得的比丘请来。”负责分配斋食的人，也依照名册上所记的规则，将比丘们派遣到各家各户。

မဟာဒုဂ္ဂတော တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘မယှံ ပတ္တဘိက္ခုံ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. သော တသ္မိံ ခဏေ သတိံ လဘိတွာ ‘‘အဟံ တဝ ဘိက္ခုံ ပမုဋ္ဌော’’တိ အာဟ. မဟာဒုဂ္ဂတော တိခိဏာယ သတ္တိယာ ကုစ္ဆိယံ ပဟဋော ဝိယ, ‘‘သာမိ, ကသ္မာ မံ နာသေသိ, အဟံ တယာ ဟိယျော သမာဒပိတော ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ ဒိဝသံ ဘတိံ ကတွာ အဇ္ဇ ပါတောဝ ပဏ္ဏတ္ထာယ နဒီတီရေ အာဟိဏ္ဍိတွာ အာဂတော, ဒေဟိ မေ ဧကံ ဘိက္ခု’’န္တိ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ပရိဒေဝိ. မနုဿာ သန္နိပတိတွာ [Pg.364] ‘‘ကိမေတံ, မဟာဒုဂ္ဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သော တမတ္ထံ အာရောစေသိ. တေ ဝေယျာဝဋိကံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘သစ္စံ ကိရ, သမ္မ, တယာ ဧသ ‘ဘတိံ ကတွာ ဧကဿ ဘိက္ခုဿ ဘိက္ခံ ဒေဟီ’တိ သမာဒပိတော’’တိ? ‘‘အာမ, အယျာ’’တိ. ‘‘ဘာရိယံ တေ ကမ္မံ ကတံ, ယော တွံ ဧတ္တကေ ဘိက္ခူ သံဝိဒဟန္တော ဧတဿ ဧကံ ဘိက္ခုံ နာဒါသီ’’တိ. သော တေသံ ဝစနေန မင်္ကုဘူတော တံ အာဟ – ‘‘သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, မာ မံ နာသယိ, အဟံ တဝ ကာရဏာ မဟာဝိဟေသံ ပတ္တော, မနုဿာ ပဏ္ဏေ အာရောပိတနိယာမေန အတ္တနော အတ္တနော ပတ္တဘိက္ခူ နယိံသု, အတ္တနော ဂေဟေ နိသိန္နဘိက္ခုံ နီဟရိတွာ ဒေန္တော နာမ နတ္ထိ, သတ္ထာ ပန မုခံ ဓောဝိတွာ ဂန္ဓကုဋိယမေဝ နိသိန္နော, ရာဇယုဝရာဇသေနာပတိအာဒယော သတ္ထု ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမနံ ဩလောကေန္တာ နိသိန္နာ သတ္ထု ပတ္တံ ဂဟေတွာ ‘ဂမိဿာမာ’တိ. ဗုဒ္ဓါ နာမ ဒုဂ္ဂတေ အနုကမ္ပံ ကရောန္တိ, တွံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘ဒုဂ္ဂတောမှိ, ဘန္တေ, မမ သင်္ဂဟံ ကရောထာ’တိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒ, သစေ တေ ပုညံ အတ္ထိ, အဒ္ဓါ လစ္ဆသီ’’တိ.

大贫者走到他跟前说：“请给我应得的比丘。”那人当下醒悟过来，说道：“我忘记你的比丘了。”大贫者犹如被利矛刺中腹部，举起双臂悲泣道：“主人，为何毁我？我因昨日受你劝导，与妻子做了一整天的佣工，今日一早为了蔬菜在河边徘徊后才来，请给我一位比丘吧！”众人聚集过来问道：“大贫者，这是何事？”他便告知了事情的经过。他们问负责斋食的执事：“朋友，你真的曾劝导他说‘去做佣工，然后供养一位比丘食物’吗？”“是的，尊者们。”“你做了件严重的事，你安排了这么多比丘，却不给他一位比丘。”那人因他们的话而感到窘迫，便对他说：“朋友，大贫者，莫要毁我，我因你的缘故已陷入大困扰。人们已按照名册上的规定，各自带走了应得的比丘，没有人会把已坐在自己家里的比丘带出来给人的。而导师盥洗后，正坐在香孤邸中。国王、副王、将军等人正坐着，等着导师从香孤邸出来，准备接过导师的钵便离去。诸佛怜悯贫困者，你去到寺院，礼拜导师说：‘尊者，我是贫困者，请摄受我吧。’你若有福德，必定能得到。”

သော ဝိဟာရံ အဂမာသိ. အထ နံ အညေသု ဒိဝသေသု ဝိဟာရေ ဝိဃာသာဒဘာဝေန ဒိဋ္ဌတ္တာ ရာဇယုဝရာဇာဒယော, ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတ, န တာဝ ဘတ္တကာလော, ကသ္မာ တွံ အာဂစ္ဆသီ’’တိ အာဟံသု. သော ‘‘ဇာနာမိ, သာမိ, ‘န တာဝ ဘတ္တကာလော’တိ. သတ္ထာရံ ပန ဝန္ဒိတုံ အာဂစ္ဆာမီ’’တိ ဝဒန္တော ဂန္တွာ ဂန္ဓကုဋိယာ ဥမ္မာရေ သီသံ ဌပေတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ နဂရေ မယာ ဒုဂ္ဂတတရော နတ္ထိ, အဝဿယော မေ ဟောထ, ကရောထ မေ သင်္ဂဟ’’န္တိ အာဟ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိဒွါရံ ဝိဝရိတွာ ပတ္တံ နီဟရိတွာ တဿ ဟတ္ထေ ဌပေသိ. သော စက္ကဝတ္တိသိရိံ ပတ္တော ဝိယ အဟောသိ, ရာဇယုဝရာဇာဒယော အညမညဿ မုခါနိ ဩလောကယိံသု. သတ္ထာရာ ဒိန္နပတ္တဉှိ ကောစိ ဣဿရိယဝသေန ဂဟေတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ. ဧဝံ ပန ဝဒိံသု, ‘‘သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, သတ္ထု ပတ္တံ အမှာကံ ဒေဟိ ဧတ္တကံ နာမ တေ ဓနံ ဒဿာမ, တွံ ဒုဂ္ဂတော ဓနံ ဂဏှာဟိ, ကိံ တေ ပတ္တေနာ’’တိ? မဟာဒုဂ္ဂတော ‘‘န ကဿစိ ဒဿာမိ, န မေ ဓနေန အတ္ထော, သတ္ထာရံယေဝ ဘောဇေဿာမီ’’တိ အာဟ. အဝသေသာ တံ ယာစိတွာ ပတ္တံ အလဘိတွာ နိဝတ္တိံသု. ရာဇာ ပန ‘‘မဟာဒုဂ္ဂတော ဓနေန ပလောဘိယမာနောပိ သတ္ထု ပတ္တံ န ဒေတိ, သတ္ထာရာ စ သယံ ဒိန္နပတ္တံ ကောစိ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ, ဣမဿ ဒေယျဓမ္မော နာမ ကိတ္တကော ဘဝိဿတိ, ဣမိနာ ဒေယျဓမ္မဿ ဒိန္နကာလေ သတ္ထာရံ အာဒါယ ဂေဟံ နေတွာ မယှံ သမ္ပာဒိတံ အာဟာရံ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံယေဝ [Pg.365] အဂမာသိ. သက္ကောပိ ဒေဝရာဇာ ယာဂုခဇ္ဇကဘတ္တသူပေယျပဏ္ဏာဒီနိ သမ္ပာဒေတွာ သတ္ထု နိသီဒနာရဟံ အာသနံ ပညပေတွာ နိသီဒိ.

他走向寺院。那时，国王、储君等人在其他日子里，曾见他在寺院中作为食残食者，因此对他说：“你这极贫者，现在还未到用膳之时，你为何前来？”他回答说：“主公，我知道还未到用膳之时，我是前来礼敬导师的。”他边说边走，到了香孤邸(gandhakuṭi)的门槛前，将头置于门槛上，行五体投地礼后说道：“尊者，于此城中，无有比我更贫困者。愿您为我之依靠，愿您摄受于我。”导师打开香孤邸之门，取出钵，置于其手中。他犹如获得了转轮王之荣耀，国王、储君等人面面相觑。诚然，凡导师所授之钵，无人能以权势夺取。于是他们说道：“朋友，极贫者！请将导师的钵给我们，我们将给你这么多的财富。你如此贫困，收下财富吧，要此钵何用？”极贫者说：“我不会给任何人，我于财富无所需求，我只想供养导师。”其余之人向他请求，未能得钵，便返回了。国王则思忖道：“此极贫者虽为财富所诱，亦不肯交出导师之钵，且导师亲手所授之钵，无人能夺。此人能布施之物究竟有多少呢？待他行布施时，我将迎请导师至我宫中，供养我所备办的食物。”思量已毕，便与导师一同前去。帝释天王也备妥了粥、硬食、米饭、羹汤、菜肴等，为导师铺设好适于就坐的座位后坐下。

မဟာဒုဂ္ဂတော သတ္ထာရံ နေတွာ ‘‘ပဝိသထ, ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ဝသနဂေဟဉ္စဿ နီစံ ဟောတိ, အနောနတေန ပဝိသိတုံ န သက္ကာ. ဗုဒ္ဓါ စ နာမ ဂေဟံ ပဝိသန္တာ န ဩနမိတွာ ပဝိသန္တိ. ဂေဟဉှိ ပဝိသနကာလေ မဟာပထဝီ ဝါ ဟေဋ္ဌာ ဩဂစ္ဆတိ, ဂေဟံ ဝါ ဥဒ္ဓံ ဂစ္ဆတိ. ဣဒံ တေသံ သုဒိန္နဒါနဿ ဖလံ. ပုန နိက္ခမိတွာ ဂတကာလေ သဗ္ဗံ ပါကတိကမေဝ ဟောတိ. တသ္မာ သတ္ထာ ဌိတကောဝ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ သက္ကေန ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. သတ္ထရိ နိသိန္နေ ရာဇာ အာဟ – ‘‘သမ္မ မဟာဒုဂ္ဂတ, တယာ အမှာကံ ယာစန္တာနမ္ပိ သတ္ထု ပတ္တော န ဒိန္နော, ပဿာမ တာဝ, ကီဒိသော တေ သတ္ထု သက္ကာရော ကတော’’တိ? အထဿ သက္ကော ယာဂုခဇ္ဇကာဒီနိ ဝိဝရိတွာ ဒဿေသိ. တေသံ ဝါသဂန္ဓော သကလနဂရံ ဆာဒေတွာ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာ ယာဂုအာဒီနိ ဩလောကေတွာ ဘဂဝန္တံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ‘အဟံ မဟာဒုဂ္ဂတဿ ဒေယျဓမ္မော ကိတ္တကော ဘဝိဿတိ, ဣမိနာ ဒေယျဓမ္မေ ဒိန္နေ သတ္ထာရံ ဂေဟံ နေတွာ အတ္တနော သမ္ပာဒိတံ အာဟာရံ ဒဿာမီ’တိ စိန္တေတွာ အာဂတော, မယာ ဧဝရူပေါ အာဟာရော န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော, မယိ ဣဓ ဌိတေ မဟာဒုဂ္ဂတော ကိလမေယျ, ဂစ္ဆာမဟ’’န္တိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကာမိ. သက္ကောပိ သတ္ထာရံ ယာဂုအာဒီနိ ဒတွာ သက္ကစ္စံ ပရိဝိသိ. သတ္ထာပိ ကတဘတ္တကိစ္စော အနုမောဒနံ ကတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ.

极贫者领着导师说：“尊者，请进。”他的住所很低矮，不弯腰就无法进入。诸佛进入房屋时是不会弯腰进入的。因为当他们进入房屋时，要么大地会在下方沉降，要么房屋会向上抬升。这是他们善施的果报。再次出来离去时，一切又恢复原状。因此，导师站着进入房屋，在帝释天准备的座位上坐下。导师坐下后，国王说：“朋友，极贫者，即使我们向你请求，你也不曾将导师的钵给我们，我们先来看看，你对导师做了什么样的供养？”于是帝释天揭开那米粥、糕点等供品展示出来。那些食物的香味弥漫了整个城市。国王看到米粥等供品后对世尊说：“尊者，我本是这样想而来的：‘这极贫者能有多少供物呢？待他布施完毕，我再将世尊带到家中，供养我自己准备的食物。’但我从未见过如此的食物。若我在此，极贫者会感到为难，我这就走了。”他向世尊行礼后便离去了。帝释天也恭敬地将米粥等供养导师，殷勤侍奉。导师用完餐后作了随喜，便从座位起身离去。

သက္ကော မဟာဒုဂ္ဂတဿ သညံ အဒါသိ. သော ပတ္တံ ဂဟေတွာ သတ္ထာရံ အနုဂစ္ဆိ. သက္ကော နိဝတ္တိတွာ မဟာဒုဂ္ဂတဿ ဂေဟဒွါရေ ဌိတော အာကာသံ ဩလောကေသိ. တာဝဒေဝ အာကာသတော သတ္တရတနဝဿံ ဝဿိတွာ တဿ ဂေဟေ သဗ္ဗဘာဇနာနိ ပူရေတွာ သကလံ ဂေဟံ ပူရေသိ. တဿ ဂေဟေ ဩကာသော နာဟောသိ. တဿ ဘရိယာ ဒါရကေ ဟတ္ထေသု ဂဟေတွာ နီဟရိတွာ ဗဟိ အဋ္ဌာသိ. သော သတ္ထာရံ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တော ဒါရကေ ဗဟိ ဒိသွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သာမိ, သကလံ နော ဂေဟံ သတ္တဟိ ရတနေဟိ ပုဏ္ဏံ, ပဝိသိတုံ ဩကာသော နတ္ထီ’’တိ. သော ‘‘အဇ္ဇေဝ မေ ဒါနေန ဝိပါကော ဒိန္နော’’တိ စိန္တေတွာ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ကသ္မာ အာဂတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ အာဟ –‘‘ဒေဝ, ဂေဟံ မေ သတ္တဟိ ရတနေဟိ ပုဏ္ဏံ, တံ ဓနံ ဂဏှထာ’’တိ. ရာဇာ ‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါနံ [Pg.366] ဒိန္နဒါနံ, အဇ္ဇေဝ မတ္ထကံ ပတ္တ’’န္တိ စိန္တေတွာ တံ အာဟ – ‘‘ကိံ တေ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘ဓနဟရဏတ္ထာယ သကဋသဟဿံ, ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ သကဋသဟဿံ ပေသေတွာ ဓနံ အာဟရာပေတွာ ရာဇင်္ဂဏေ ဩကိရာပေသိ. တာလပ္ပမာဏော ရာသိ အဟောသိ. ရာဇာ နဂရေ သန္နိပါတာပေတွာ ‘‘ဣမသ္မိံ နဂရေ အတ္ထိ ကဿစိ ဧတ္တကံ ဓန’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘နတ္ထိ, ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဧဝံ မဟာဓနဿ ကိံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ, ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ တဿ မဟာသက္ကာရံ ကတွာ သေဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဒါပေသိ.

帝释天给了大贫者一个记号。那位大贫者拿起钵，护送导师。帝释天返回，站立于大贫者的家门口，仰望天空。就在那时，从天空降下七宝雨，充满了他家中所有的容器，并充满了整个家。他家中没有了空处。他的妻子用手拉着孩子们出来，站在外面。他护送导师后返回，看见孩子们在外面，便问道：“这是怎么回事？”“夫君，我们整个家都充满了七宝，没有地方可以进去了。”他心想：“就在今日，我的布施已得果报。”便去到国王面前礼拜。当被问到“你为何而来？”时，他回答说：“大王，我的家充满了七宝，请您收下那些财富吧。”国王心想：“啊！对诸佛的布施，就在今日达到了顶峰！”便对他说：“你应该得到什么呢？”“大王，为运走财富，应得一千辆车。”国王派遣了一千辆车，命人将财富运来，堆积在王家庭院中。财宝堆成了一座多罗树那么高。国王召集城民，问道：“在此城中，可有任何人拥有如此多的财富？”“没有，大王。”“那么，对于如此富有之人，应如何处置？”“大王，应授予其长者之位。”国王对他致以隆重的敬意后，命人授予其长者之位。

အထဿ ပုဗ္ဗေ ဧကဿ သေဋ္ဌိနော ဂေဟဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘ဧတ္ထ ဇာတေ ဂစ္ဆေ ဟရာပေတွာ ဂေဟံ ဥဋ္ဌာပေတွာ ဝသာဟီ’’တိ အာဟ. တဿ တံ ဌာနံ သောဓေတွာ သမံ ကတွာ ဘူမိယာ ခညမာနာယ အညမညံ အာဟစ္စ နိဓိကုမ္ဘိယော ဥဋ္ဌဟိံသု. တေန ရညော အာရောစိတေ ‘‘တဝ ပုညေန နိဗ္ဗတ္တာ, တွမေဝ ဂဏှာဟီ’’တိ အာဟ. သော ဂေဟံ ကာရေတွာ သတ္တာဟံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ မဟာဒါနံ အဒါသိ. တတော ပရမ္ပိ ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌန္တော ပုညာနိ ကရိတွာ အာယုပရိယောသာနေ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တော.

那时，国王为他指明了一处旧时某长者的宅地，说：“让人清除此处生长的灌木，建起房屋居住吧。”当他清理那地方并平整地面，挖掘土地时，许多宝藏罐互相碰撞着显现出来。他将此事禀告国王，国王说：“这是因你的福德而出现的，你自己拿走吧。”他建好房屋后，连续七天为以佛陀为首的比丘僧团作了大布施。此后，他在有生之年行诸善业，寿命终结时，投生于天界。

ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ တတော စုတော သာဝတ္ထိယံ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿူပဋ္ဌာကကုလေ သေဋ္ဌိဓီတု ကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. အထဿာ မာတာပိတရော ဂဗ္ဘဿ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ ဉတွာ ဂဗ္ဘပရိဟာရံ အဒံသု. တဿာ အပရေန သမယေန ဧဝရူပေါ ဒေါဟဠော ဥပ္ပဇ္ဇိ – ‘‘အဟော ဝတာဟံ ဓမ္မဒေသနာပတိံ အာဒိံ ကတွာ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ရောဟိတမစ္ဆရသေန ဒါနံ ဒတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ နိဝါသေတွာ အာသနပရိယန္တေ နိသိန္နာ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇေယျ’’န္တိ. သာ မာတာပိတူနံ အာရောစေတွာ တထာ အကာသိ, ဒေါဟဠော ပဋိပဿမ္ဘိ. အထဿာ တတော အပရေသုပိ သတ္တသု မင်္ဂလေသု ရောဟိတမစ္ဆရသေနေဝ ဓမ္မသေနာပတိတ္ထေရပ္ပမုခါနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဘောဇေသုံ. သဗ္ဗံ တိဿကုမာရဿ ဝတ္ထုမှိ ဝုတ္တနိယာမေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အယမဿ ပန မဟာဒုဂ္ဂတကာလေ ဒိန္နဿ ရောဟိတမစ္ဆရသဒါနဿေဝ နိဿန္ဒော. နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ပနဿ, ‘‘ဘန္တေ, ဒါသဿ ဝေါ သိက္ခာပဒါနိ ဒေထာ’’တိ မာတရာ ဝုတ္တေ ထေရော အာဟ – ‘‘ကောနာမော အယံ ဒါရကော’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဣမဿ ဒါရကဿ ကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏတော ပဋ္ဌာယ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ ဇဠာ ဧဠမူဂါပိ ပဏ္ဍိတာ [Pg.367] ဇာတာ, တသ္မာ မေ ပုတ္တဿ ပဏ္ဍိတောတွေဝ နာမံ ဘဝိဿတီ’’တိ. ထေရော သိက္ခာပဒါနိ အဒါသိ. ဇာတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ပနဿ ‘‘နာဟံ မမ ပုတ္တဿ အဇ္ဈာသယံ ဘိန္ဒိဿာမီ’’တိ မာတု စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော သတ္တဝဿိကကာလေ မာတရံ အာဟ – ‘‘အမ္မ, ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု, တာတ, ‘အဟံ တဝ အဇ္ဈာသယံ န ဘိန္ဒိဿာမိစ္စေဝ မနံ ဥပ္ပာဒေသိ’’’န္တိ ဝတွာ ထေရံ နိမန္တေတွာ ဘောဇေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဒါသော ဝေါ ပဗ္ဗဇိတုကာမော, အဟံ ဣမံ သာယနှသမယေ ဝိဟာရံ အာနေဿာမီ’’တိ ထေရံ ဥယျောဇေတွာ ဉာတကေ သန္နိပါတာပေတွာ ‘‘မမ ပုတ္တဿ ဂိဟိကာလေ ကတ္တဗ္ဗသက္ကာရံ အဇ္ဇေဝ ကရိဿာမာ’’တိ မဟန္တံ သက္ကာရံ ကာရေတွာ တံ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘‘ဣမံ, ဘန္တေ, ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ ထေရဿ အဒါသိ.

于一佛陀的中间期，他享受天界福报后，在此佛陀出世时，从天界命终，于舍卫城(Sāvatthī)投生于舍利弗(Sāriputta)长老的侍者家中，入于长者之女的母胎。其后，她的父母得知胎儿已稳固，便给予妥善的安胎保护。不久，她生起如此渴愿：“善哉！愿我能以法将舍利弗为首，供养五百位比丘红鱼羹，自己再穿上袈裟，坐在座位的末端，食用那些比丘的剩余食物。”她将此事告知父母后，便如是而行，其渴愿遂得平息。其后，在另外七个吉庆的场合，他们也同样以红鱼羹供养了以法将长老为首的五百位比丘。所有细节皆应按照帝须童子(Tissakumāra)的事中所述的方式来了知。这正是他在极度贫困之时布施红鱼羹的果报。到了命名之日，母亲说：“尊者，请授予您的仆人学处(sikkhāpada)吧。”长老问道：“这孩子叫什么名字？”“尊者，自从这孩子入我母胎以来，家中那些愚钝、口吃、喑哑的人都变得聪慧了。因此，我儿子的名字就叫‘智者(Paṇḍita)’吧。”长老便授予了他学处。从他出生之日起，母亲便生起此念：“我绝不违逆我儿子的意愿。”他七岁时对母亲说：“母亲，我想到长老座下出家。”“善哉，孩子！我早已生起‘我绝不违逆你的意愿’之心。”说完，她便延请长老前来应供，然后对长老说：“尊者，您的仆人想要出家，我将于傍晚时分将他带到寺院去。”送走长老后，她召集亲族说：“我们今日就为我儿举行在家时应做的庆典吧。”于是举行了盛大的庆典，然后带着儿子前往寺院，对长老说：“尊者，请让他出家吧。”便将孩子交给了长老。

ထေရော ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဒုက္ကရဘာဝံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘ကရိဿာမဟံ, ဘန္တေ, တုမှာကံ ဩဝါဒ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘တေန ဟိ ဧဟီ’’တိ ကေသေ တေမေတွာ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. မာတာပိတရောပိဿ သတ္တာဟံ ဝိဟာရေယေဝ ဝသန္တာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ရောဟိတမစ္ဆရသေနေဝ ဒါနံ ဒတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ သာယံ ဂေဟံ အဂမံသု. ထေရော အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ အန္တောဂါမံ ဂစ္ဆန္တော တံ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ, ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ နာဂမာသိ. ကိံ ကာရဏာ? န တာဝဿ ပတ္တစီဝရဂ္ဂဟဏာနိ ဝါ ဣရိယာပထော ဝါ ပါသာဒိကော ဟောတိ, အပိစ ဝိဟာရေ ထေရဿ ကတ္တဗ္ဗဝတ္တံ အတ္ထိ. ထေရော ဟိ ဘိက္ခုသံဃေ အန္တောဂါမံ ပဝိဋ္ဌေ သကလဝိဟာရံ ဝိစရန္တော အသမ္မဇ္ဇနဋ္ဌာနံ သမ္မဇ္ဇိတွာ တုစ္ဆဘာဇနေသု ပါနီယပရိဘောဇနီယာနိ ဥပဋ္ဌပေတွာ ဒုန္နိက္ခိတ္တာနိ မဉ္စပီဌာဒီနိ ပဋိသာမေတွာ ပစ္ဆာ ဂါမံ ပဝိသတိ. အပိစ ‘‘အညတိတ္ထိယာ တုစ္ဆဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ‘ပဿထ သမဏဿ ဂေါတမဿ သာဝကာနံ နိသိန္နဋ္ဌာနာနီ’တိ ဝတ္တုံ မာ လဘိံသူ’’တိ သကလဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ပစ္ဆာ ဂါမံ ပဝိသတိ. တသ္မာ တံ ဒိဝသမ္ပိ သာမဏေရေန ပတ္တစီဝရံ ဂါဟာပေတွာ ဒိဝါတရံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ.

长老说明了出家的艰难之后，当他回答：“尊者，我将遵行您的教诲”时，长老便说：“既然如此，来吧”，沾湿他的头发，教授了皮五业处（tacapañcakakammaṭṭhāna）后，便让他出家了。他的父母也在寺院里住了七天，仅以赤鱼羹供养以佛陀为首的比丘僧团，于第七日傍晚回家。第八天，长老进村时，带着他同去，没有与比丘僧团同行。为何？因为他拿取衣钵或行住坐卧的威仪尚不端正，再者，长老在寺院里还有应尽的义务。原来，长老在比丘僧团进入村内后，会巡视整座寺院，打扫未打扫之处，在空器皿中备好饮用水与用水，收好放置不当的床座等物，然后才进入村内。此外，（他心想：）“愿外道们进入空寺院后，没有机会说：‘你们看沙门乔达摩弟子们坐过的地方！’”因此，他会整理好整座寺院，然后才进入村内。所以那天，他也让沙弥拿着衣钵，待日头偏高后，才为乞食而入村。

သာမဏေရော ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ မာတိကံ ဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣဒံ ကိံ နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘မာတိကာ နာမ, သာမဏေရာ’’တိ. ‘‘ဣမာယ ကိံ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘ဣတော စိတော စ ဥဒကံ အာဟရိတွာ အတ္တနော သဿကမ္မံ သမ္ပာဒေန္တီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဥဒကဿ စိတ္တံ အတ္ထီ’’တိ[Pg.368]? ‘‘နတ္ထာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝရူပံ အစိတ္တကံ အတ္တနော ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဟရန္တိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘သစေ ဧဝရူပမ္ပိ အစိတ္တကံ အတ္တနော ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဟရိတွာ ကမ္မံ ကရောန္တိ, ကသ္မာ သစိတ္တကာပိ စိတ္တံ အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတွာ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ န သက္ခိဿန္တီ’’တိ. အထေသော ပုရတော ဂစ္ဆန္တော ဥသုကာရေ သရဒဏ္ဍကံ အဂ္ဂိမှိ တာပေတွာ အက္ခိကောဋိယာ ဩလောကေတွာ ဥဇုကံ ကရောန္တေ ဒိသွာ, ‘‘ဣမေ, ဘန္တေ, ကေ နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဥသုကာရာ နာမာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေတေ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘အဂ္ဂိမှိ တာပေတွာ သရဒဏ္ဍကံ ဥဇုံ ကရောန္တီ’’တိ. ‘‘သစိတ္တကော, ဘန္တေ, ဧသော’’တိ? ‘‘အစိတ္တကော, အာဝုသော’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘သစေ အစိတ္တကံ ဂဟေတွာ အဂ္ဂိမှိ တာပေတွာ ဥဇုံ ကရောန္တိ, ကသ္မာ သစိတ္တကာပိ အတ္တနော စိတ္တံ ဝသေ ဝတ္တေတွာ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ န သက္ခိဿန္တီ’’တိ. အထေသော ပုရတော ဂစ္ဆန္တော ဒါရူနိ အရနေမိနာဘိအာဒီနိ တစ္ဆန္တေ ဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမေ ကေ နာမာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘တစ္ဆကာ နာမာဝုသော’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေတေ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘ဒါရူနိ ဂဟေတွာ ယာနကာဒီနံ စက္ကာဒီနိ ကရောန္တိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧတာနိ ပန သစိတ္တကာနိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အစိတ္တကာနိ, အာဝုသော’’တိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ အစိတ္တကာနိ ကဋ္ဌကလိင်္ဂရာနိ ဂဟေတွာ စက္ကာဒီနိ ကရောန္တိ, ကသ္မာ သစိတ္တကာ အတ္တနော စိတ္တံ ဝသေ ဝတ္တေတွာ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ န သက္ခိဿန္တီ’’တိ. သော ဣမာနိ ကာရဏာနိ ဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, သစေ တုမှာကံ ပတ္တစီဝရေ တုမှေ ဂဏှေယျာထ, အဟံ နိဝတ္တေယျ’’န္တိ. ထေရော ‘‘အယံ အဓုနာ ပဗ္ဗဇိတော ဒဟရသာမဏေရော မံ အနုဗန္ဓမာနော ဧဝံ ဝဒေတီ’’တိ စိတ္တံ အနုပ္ပာဒေတွာဝ ‘‘အာဟရ, သာမဏေရာ’’တိ ဝတွာ အတ္တနော ပတ္တစီဝရံ အဂ္ဂဟေသိ.

沙弥与戒师同行，在路上看见一个水渠，便问：“尊者，这是什么？”“沙弥，这叫水渠。”“用它做什么呢？”“从各处引水，用来完成自己的农活。”“尊者，水有心识吗？”“贤友，没有。”“尊者，像这样没有心识的东西，也能被人引到想要的地方吗？”“是的，贤友。”他心想：“如果像这样没有心识的东西也能被人引导来完成工作，为什么有心识的人不能调伏自心以修沙门法呢？”之后，他往前走，看见制箭师将箭杆在火上加热，用眼角瞄准，使其笔直，便问：“尊者，这些人是谁？”“贤友，是制箭师。”“他们在做什么呢？”“在火上加热箭杆，使其笔直。”“尊者，这箭杆有心识吗？”“贤友，没有心识。”他心想：“如果拿没有心识的东西在火上加热就能使它笔直，为什么有心识的人不能调伏自心以修沙门法呢？”之后，他往前走，看见有人在削制木材，制作轮辐、轮辋与轮毂等物，便问：“尊者，这些人是谁？”“贤友，是木匠。”“他们在做什么呢？”“贤友，他们拿木头做车辆等的轮子等物。”“尊者，这些木头有心识吗？”“贤友，没有心识。”于是他心想：“如果拿没有心识的木料就能做成轮子等东西，为什么有心识的人不能调伏自心以修沙门法呢？”他看到这些事例后，说：“尊者，如果您愿意拿回您的衣钵，我便返回。”长老并未生起“这个刚出家的小沙弥跟着我，竟说出这样的话”这样的念头，只是说：“沙弥，拿来吧”，便接过了自己的衣钵。

သာမဏေရောပိ ဥပဇ္ဈာယံ ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တန္တော, ‘‘ဘန္တေ, မယှံ အာဟာရံ အာဟရန္တော ရောဟိတမစ္ဆရသေနေဝ အာဟရေယျာထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ကထံ လဘိဿာမာဝုသော’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, အတ္တနော ပုညေန အလဘန္တာ မမ ပုညေန လဘိဿထာ’’တိ အာဟ. ထေရော ‘‘ဒဟရသာမဏေရဿ ဗဟိ နိသိန္နကဿ ပရိပန္ထောပိ ဘဝေယျာ’’တိ ကုဉ္ဇိကံ ဒတွာ ‘‘မယှံ ဝသနဂဗ္ဘဿ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ အန္တော ပဝိသိတွာ နိသီဒေယျာသီ’’တိ အာဟ. သော တထာ ကတွာ အတ္တနော ကရဇကာယေ ဉာဏံ ဩတာရေတွာ အတ္တဘာဝံ သမ္မသန္တော နိသီဒိ. အထဿ ဂုဏတေဇေန သက္ကဿ အာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ [Pg.369] ဥပဓာရေန္တော ‘‘ပဏ္ဍိတသာမဏေရော ဥပဇ္ဈာယဿ ပတ္တစီဝရံ ဒတွာ ‘သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’တိ နိဝတ္တော, မယာပိ တတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ စတ္တာရော မဟာရာဇေ အာမန္တေတွာ ‘‘ဝိဟာရဿ ဥပဝနေ ဝသန္တေ သကုဏေ ပလာပေတွာ သမန္တတော အာရက္ခံ ဂဏှထာ’’တိ ဝတွာ စန္ဒဒေဝပုတ္တံ ‘‘စန္ဒမဏ္ဍလံ အာကဍ္ဎိတွာ ဂဏှာဟီ’’တိ, သူရိယဒေဝပုတ္တံ ‘‘သူရိယမဏ္ဍလံ အာကဍ္ဎိတွာ ဂဏှာဟီ’’တိ ဝတွာ သယံ ဂန္တွာ အာဝိဉ္ဆနရဇ္ဇုဋ္ဌာနေ အာရက္ခံ ဂဟေတွာ အဋ္ဌာသိ, ဝိဟာရေ ပုရာဏပဏ္ဏဿ ပတန္တဿပိ သဒ္ဒေါ နာဟောသိ, သာမဏေရဿ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ အဟောသိ. သော အန္တရာဘတ္တေယေဝ အတ္တဘာဝံ သမ္မသိတွာ တီဏိ ဖလာနိ ပါပုဏိ.

沙弥也礼敬戒师，回去时说：“尊者，您为我取食物时，请只带来具赤鱼(rohitamaccha)味的食物。”“贤友，我们如何能得到呢？”“尊者，若您凭自己的福德得不到，将能凭我的福德得到。”长老心想：“小沙弥坐在外面，可能会有危险。”于是给了他一把钥匙，说：“打开我住的房门，进去坐下吧。”他照做后，将智慧投入到自己的身体(karajakāya)中，省察自身而坐。于是，由于他的功德威力，帝释天(Sakka)的宝座显现出热相。他思惟：“这是什么原因呢？”（得知）贤智沙弥(Paṇḍitasāmaṇera)已将衣钵交给戒师，发愿“我要修习沙门法”而回来，我也应该去那里。他这样想着，便召集四大天王(Mahārāja)，说：“你们去驱散住在寺院附近林园的鸟类，并在四周守护。”又对月天子(Candadevaputta)说：“你拉住月轮。”对日天子(Sūriyadevaputta)说：“你拉住日轮。”然后他亲自去到门闩拉绳处守护而立。寺院里连枯叶落下的声音都没有，沙弥的心变得专注一境。他在午前就省察自身，证得了三果。

ထေရောပိ ‘‘သာမဏေရော ဝိဟာရေ နိသိန္နော, တဿ ဥပကပ္ပနကံ ဘောဇနံ အသုကကုလေ နာမ သက္ကာ လဒ္ဓု’’န္တိ ဧကံ ပေမဂါရဝယုတ္တံ ဥပဋ္ဌာကကုလံ အဂမာသိ. တတ္ထ စ မနုဿာ တံ ဒိဝသံ ရောဟိတမစ္ဆေ လဘိတွာ ထေရဿေဝ အာဂမနံ ဩလောကေန္တော နိသီဒိံသု. တေ ထေရံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဘဒ္ဒကံ ဝေါ ကတံ ဣဓာဂစ္ဆန္တေဟီ’’တိ အန္တောဂေဟေ ပဝေသေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကာဒီနိ ဒတွာ ရောဟိတမစ္ဆရသေနဿ ပိဏ္ဍပါတံ အဒံသု. ထေရော ဟရဏာကာရံ ဒဿေသိ. မနုဿာ ‘‘ပရိဘုဉ္ဇထ, ဘန္တေ, ဟရဏကဘတ္တမ္ပိ လဘိဿထာ’’တိ ဝတွာ ထေရဿ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ပတ္တံ ရောဟိတမစ္ဆရသဘောဇနဿ ပူရေတွာ အဒံသု. ထေရော ‘‘သာမဏေရော မေ ဆာတော’’တိ သီဃံ အဂမာသိ. သတ္ထာပိ တံ ဒိဝသံ ကာလဿေဝ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဧဝံ အာဝဇ္ဇေသိ – ‘‘ပဏ္ဍိတသာမဏေရော ဥပဇ္ဈာယဿ ပတ္တစီဝရံ ဒတွာ ‘သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’တိ နိဝတ္တော, နိပ္ဖဇ္ဇိဿတိ နု ခေါ အဿ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စ’’န္တိ ဥပဓာရေန္တော တိဏ္ဏံ ဖလာနံ ပတ္တဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အရဟတ္တဿ ဥပနိဿယော အတ္ထိ, နတ္ထီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘အတ္ထီ’’တိ ဒိသွာ ‘‘ပုရေဘတ္တမေဝ အရဟတ္တံ ပတ္တုံ သက္ခိဿတိ, န သက္ခိဿတီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘သက္ခိဿတီ’’တိ အညာသိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သာရိပုတ္တော သာမဏေရဿ ဘတ္တံ အာဒါယ သီဃံ အာဂစ္ဆတိ, အန္တရာယမ္ပိဿ ကရေယျ ဒွါရကောဋ္ဌကေ အာရက္ခံ ဂဟေတွာ နိသီဒိဿာမိ, အထ နံ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမိ, တသ္မိံ ပဉှေ ဝိဿဇ္ဇိယမာနေ သာမဏေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတီ’’တိ. တတော ဂန္တွာ [Pg.370] ဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌတွာ သမ္ပတ္တံ ထေရံ စတ္တာရော ပဉှေ ပုစ္ဆိ, ပုဋ္ဌံ ပုဋ္ဌံ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေသိ.

长老想道：“沙弥(sāmaṇera)在寺院里，他所需的食物可在某某家得到。”于是他去了一户充满爱敬的侍者家。在那里，人们那天得到了赤鱼，正等着长老的到来。他们看到长老前来，便说：“尊者，您来此，真是善来！”然后请他进屋，供养了粥、嚼食等，并供养了赤鱼羹饭。长老示意要带走。人们说：“尊者，请您受用吧，您也会得到要带走的食物。”在长老用完餐后，他们用赤鱼羹饭将他的钵装满并供养。长老想道：“我的沙弥饿了”，便迅速离去。世尊那天也一早就用完餐，回到寺院，如此思惟：“班智达沙弥将衣钵(pattacīvara)给了戒师(upajjhāya)，心想‘我要修沙门法’而返回，他的出家事业能否成就呢？”他审察后，了知（沙弥）已证得三果。他又思惟：“他是否有证得阿罗汉果的近依因(upanissaya)呢？”见到“有”。他再审察：“他能否在饭前证得阿罗汉果呢？”，了知“能”。于是他生起此念：“舍利弗(Sāriputta)正带着沙弥的食物迅速前来，这可能会对他的修行造成障碍。我应在门楼(dvārakoṭṭhaka)守护而坐，然后问他四个问题。当这些问题被解答时，沙弥将与四无碍解(paṭisambhidā)一同证得阿罗汉果。”于是他去到门楼，站在那里，向到来的长老问了四个问题。长老对所问的每个问题都作了回答。

တတြိဒံ ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနံ – သတ္ထာ ကိရ နံ အာဟ – ‘‘သာရိပုတ္တ, ကိံ တေ လဒ္ဓ’’န္တိ? ‘‘အာဟာရော, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အာဟာရော နာမ ကိံ အာဟရတိ, သာရိပုတ္တာ’’တိ? ‘‘ဝေဒနံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဝေဒနံ ကိံ အာဟရတိ, သာရိပုတ္တာ’’တိ? ‘‘ရူပံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ရူပံ ပန ကိံ အာဟရတိ, သာရိပုတ္တာ’’တိ? ‘‘ဖဿံ, ဘန္တေ’’တိ. တတြာယံ အဓိပ္ပာယော – ‘‘ဇိဃစ္ဆိတေန ဟိ ပရိဘုတ္တော အာဟာရော တဿ ခုဒ္ဒံ ပရိဟရိတွာ သုခံ ဝေဒနံ အာဟရတိ. အာဟာရပရိဘောဂေန သုခိတဿ သုခါယ ဝေဒနာယ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ သရီရေ ဝဏ္ဏသမ္ပတ္တိ ဟောတိ. ဧဝံ ဝေဒနာ ရူပံ အာဟရတိ. သုခိတော ပန အာဟာရဇရူပဝသေန ဥပ္ပန္နသုခသောမနဿော ‘ဣဒါနိ မေ အဿာဒေါ ဇာတော’တိ နိပ္ပဇ္ဇန္တော ဝါ နိသီဒန္တော ဝါ သုခသမ္ဖဿံ ပဋိလဘတီ’’တိ.

于此，此为问答——据说，世尊对他说道：“舍利弗，你得到了什么？”“尊者，是食物。”“舍利弗，食物带来什么？”“尊者，是受。”“舍利弗，受带来什么？”“尊者，是色。”“舍利弗，那么色又带来什么？”“尊者，是触。”此中义理如下：“诚然，饥者所食之食，能消除其饥饿，带来乐受。因受用食物而快乐者，当乐受生起时，身体即有容色圆满。如是，受带来色。而快乐者，因食物所生之色而生起乐与喜，心想‘我今已得此味’，于是或卧或坐，皆得乐触。”

ဧဝံ ဣမေသု စတူသု ပဉှေသု ဝိဿဇ္ဇိကေသု သာမဏေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတ္တော. သတ္ထာပိ ထေရံ အာဟ – ‘‘ဂစ္ဆ, သာရိပုတ္တ, တဝ သာမဏေရဿ ဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ. ထေရော ဂန္တွာ ဒွါရံ အာကောဋေသိ. သာမဏေရော နိက္ခမိတွာ ထေရဿ ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ ဌပေတွာ တာလဝဏ္ဋေန ထေရံ ဗီဇိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘သာမဏေရ, ဘတ္တကိစ္စံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘တုမှေ ပန, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကတံ မယာ ဘတ္တကိစ္စံ, တွံ ကရောဟီ’’တိ. သတ္တဝဿိကဒါရကော ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ တံ ခဏံ ဝိကသိတပဒုမုပ္ပလသဒိသော အရဟတ္တံ ပတ္တော, ပစ္စဝေက္ခိတဋ္ဌာနံ ပန ပစ္စဝေက္ခန္တော နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စမကာသိ. တေန ပတ္တံ ဓောဝိတွာ ပဋိသာမိတကာလေ စန္ဒဒေဝပုတ္တော စန္ဒမဏ္ဍလံ ဝိဿဇ္ဇေသိ, သူရိယဒေဝပုတ္တော သူရိယမဏ္ဍလံ. စတ္တာရော မဟာရာဇာနော စတုဒ္ဒိသံ အာရက္ခံ ဝိဿဇ္ဇေသုံ, သက္ကော ဒေဝရာဇာ အာဝိဉ္ဆနကေ အာရက္ခံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သူရိယော မဇ္ဈဋ္ဌာနတော ဂလိတွာ ဂတော.

如是，于此四问解答完毕，沙弥(sāmaṇera)连同无碍解证得阿罗汉果。世尊亦对长老说：“去吧，舍利弗(Sāriputta)，给你的沙弥送饭去。”长老前去敲门。沙弥出来，从长老手中接过钵，置于一旁，以多罗叶扇为长老扇风。其后，长老对他说：“沙弥，用饭吧。”“尊者，那您呢？”“我已用过，你用吧。”此七岁孩童出家，于第八日，于彼刹那，如盛开之莲花与青莲，证得阿罗汉果。他坐下省察所应省察之事后，方才用饭。当他洗毕钵，收拾之时，月天子放出月轮，日天子亦放出日轮。四大天王于四方设下守护，帝释天王于门闩处设下守护。太阳从天中滑落而去。

ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု, ‘‘ဆာယာ အဓိကပ္ပမာဏာ ဇာတာ, သူရိယော မဇ္ဈဋ္ဌာနတော ဂလိတွာ ဂတော, သာမဏေရေန စ ဣဒါနေဝ ဘုတ္တံ, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ. သတ္ထာ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ အာဂန္တွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘိက္ခဝေ, ကိံ ကထေထာ’’တိ? ‘‘ဣဒံ နာမ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ပုညဝတော သမဏဓမ္မံ ကရဏကာလေ [Pg.371] စန္ဒဒေဝပုတ္တော စန္ဒမဏ္ဍလံ, သူရိယဒေဝပုတ္တော သူရိယမဏ္ဍလံ အာကဍ္ဎိတွာ ဂဏှိ, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဝိဟာရောပဝနေ စတုဒ္ဒိသံ အာရက္ခံ ဂဏှိံသု, သက္ကော ဒေဝရာဇာ အာဝိဉ္ဆနကေ အာရက္ခံ ဂဏှိ, အဟမ္ပိ ‘ဗုဒ္ဓေါမှီ’တိ အပ္ပောဿုက္ကော နိသီဒိတုံ နာလတ္ထံ, ဂန္တွာ ဒွါရကောဋ္ဌကေ မမ ပုတ္တဿ အာရက္ခံ အဂ္ဂဟေသိံ, နေတ္တိကေ စ မာတိကာယ ဥဒကံ ဟရန္တေ, ဥသုကာရေ စ ဥသုံ ဥဇုံ ကရောန္တေ, တစ္ဆကေ စ ဒါရူနိ တစ္ဆန္တေ ဒိသွာ ဧတ္တကံ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ ပဏ္ဍိတာ အတ္တာနံ ဒမေတွာ အရဟတ္တံ ဂဏှန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

比丘们非议道：“影子变得过长，太阳已从正午滑落，而沙弥刚才才用过餐，这到底是怎么回事呢？”导师了知此事后，前来问道：“诸比丘，你们在谈论什么？”“世尊，是这件事。”“是的，诸比丘，有福德者修行沙门法时，月天子(Candadevaputta)拉住月轮，日天子(Sūriyadevaputto)拉住日轮，四大天王(Cattāro Mahārājāno)在寺院和附近的林中于四方守护，天帝释(Sakko Devarājā)在门绳处守护。我虽为佛，亦不能无忧而坐，前去在我儿子的门楼处守护。他看见治水者以沟渠引水，箭匠矫直箭矢，木匠刨削木材，贤者们以此为所缘，调伏自身，便证得阿罗汉果。”说完，佛陀连接前后之事，为说法而诵此偈：

၈၀.

80.

‘‘ဥဒကဉှိ နယန္တိ နေတ္တိကာ, ဥသုကာရာ နမယန္တိ တေဇနံ;

ဒါရုံ နမယန္တိ တစ္ဆကာ, အတ္တာနံ ဒမယန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

治水者引水，箭工矫直箭； 木匠斧正木，智者自调御。

တတ္ထ ဥဒကန္တိ ပထဝိယာ ထလဋ္ဌာနံ ခဏိတွာ အာဝါဋဋ္ဌာနံ ပူရေတွာ မာတိကံ ဝါ ကတွာ ရုက္ခဒေါဏိံ ဝါ ဌပေတွာ အတ္တနာ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဥဒကံ. နေန္တီတိ နေတ္တိကာ. တေဇနန္တိ ကဏ္ဍံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – နေတ္တိကာ အတ္တနော ရုစိယာ ဥဒကံ နယန္တိ, ဥသုကာရာပိ တာပေတွာ တေဇနံ နမယန္တိ ဥသုံ ဥဇုံ ကရောန္တိ. တစ္ဆကာပိ နေမိအာဒီနံ အတ္ထာယ တစ္ဆန္တာ ဒါရုံ နမယန္တိ အတ္တနော ရုစိယာ ဥဇုံ ဝါ ဝင်္ကံ ဝါ ကရောန္တိ. ဧဝံ ဧတ္တကံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပဏ္ဍိတာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒီနိ ဥပ္ပာဒေန္တာ အတ္တာနံ ဒမယန္တိ, အရဟတ္တပ္ပတ္တာ ပန ဧကန္တဒန္တာ နာမ ဟောန္တီတိ.

于此，所谓引水，是指挖高填低，或开凿渠道，或设置木槽，将水引至自己意欲之处。引导水流的人，称为“治水者”(nettikā)。箭(tejanaṃ)是指箭矢。此义为：治水者随己意引水；箭匠亦以火烤矫直箭矢；木匠为造轮辋等而刨木，也随己意将木材弄直或弄弯。同样地，贤者们以此为所缘，生起入流道等而调伏自己；而达到阿罗汉果者，则被称为已究竟调伏者。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果等。

ပဏ္ဍိတသာမဏေရဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

贤者沙弥的故事，第五则。

၆. လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရဝတ္ထု

6. 矮个子跋提耶长老的故事

သေလော ယထာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，就侏儒跋提耶长老(Lakuṇḍakabhaddiya)之事，说了这则以“Selo yathā”为开头的法说。

ပုထုဇ္ဇနာ [Pg.372] ကိရ သာမဏေရာဒယော ထေရံ ဒိသွာ သီသေပိ ကဏ္ဏေသုပိ နာသာယပိ ဂဟေတွာ ‘‘ကိံ, စူဠပိတ, သာသနသ္မိံ န ဥက္ကဏ္ဌသိ, အဘိရမသီ’’တိ ဝဒန္တိ. ထေရော တေသု နေဝ ကုဇ္ဈတိ, န ဒုဿတိ. ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ပဿထာဝုသော, လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရံ ဒိသွာ သာမဏေရာဒယော ဧဝဉ္စေဝဉ္စ ဝိဟေဌေန္တိ, သော တေသု နေဝ ကုဇ္ဈတိ, န ဒုဿတီ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကိံ ကထေထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမံ နာမ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, ခီဏာသဝါ နာမ နေဝ ကုဇ္ဈန္တိ, န ဒုဿန္တိ. ဃနသေလသဒိသာ ဟေတေ အစလာ အကမ္ပိယာ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，凡夫沙弥等见到长老时，会抓他的头、耳朵和鼻子，取笑道：“小父，你于此教法不厌倦吗？你乐在其中吗？”长老对他们既不生气，也不恼怒。在法堂中，比丘们发起此议论：“贤友们，请看，沙弥等见到侏儒跋提耶长老时，如此这般地骚扰他，而他对他们既不生气，也不恼怒。”世尊前来问道：“比丘们，你们在谈论什么？”当他们回答“世尊，是这件事”后，世尊说：“是的，比丘们，漏尽者确实既不生气，也不恼怒。他们如同坚固的岩石，不动摇，不颤动。”于是，世尊连接前后，宣说法要，说了这首偈颂：

၈၁.

81.

‘‘သေလော ယထာ ဧကဃနော, ဝါတေန န သမီရတိ;

ဧဝံ နိန္ဒာပသံသာသု, န သမိဉ္ဇန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

犹如坚磐石，不为风所移； 如是毁誉中，智者不为动。

တတ္ထ နိန္ဒာပသံသာသူတိ ကိဉ္စာပိ ဣဓ ဒွေ လောကဓမ္မာ ဝုတ္တာ, အတ္ထော ပန အဋ္ဌန္နမ္ပိ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ ဟိ ဧကဃနော အသုသိရော သေလော ပုရတ္ထိမာဒိဘေဒေန ဝါတေန န သမီရတိ န ဣဉ္ဇတိ န စလတိ, ဧဝံ အဋ္ဌသုပိ လောကဓမ္မေသု အဇ္ဈောတ္ထရန္တေသု ပဏ္ဍိတာ န သမိဉ္ဇန္တိ, ပဋိဃဝသေန ဝါ အနုနယဝသေန ဝါ န စလန္တိ န ကမ္ပန္တိ.

于此，偈颂中的“于毁誉”，虽然只提到了两种世间法，但其义理应依八种世间法来理解。譬如，一块坚固、无有孔隙的岩石，不会因东边等不同方向吹来的风而摇动、震动或移动；同样，当八种世间法袭来时，贤者们也不会动摇，他们既不因厌恶而动摇，也不因随顺而颤动。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

法说结束时，许多人证得了须陀洹果等。

လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

侏儒跋提耶长老的故事，第六则。

၇. ကာဏမာတုဝတ္ထု

7. 迦娜母的故事

ယထာပိ ရဟဒေါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကာဏမာတရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု ဝိနယေ (ပါစိ. ၂၃၀) အာဂတမေဝ.

世尊住于祇陀林时，就迦娜母(Kāṇamātā)之事，说了这则以“Yathāpi rahodo”为开头的法说。其事已出于《律藏》(Vinaya, Pācittiya 230)。

တဒါ ပန ကာဏမာတရာ အတုစ္ဆဟတ္ထံ ဓီတရံ ပတိကုလံ ပေသေတုံ ပက္ကေသု ပူဝေသု စတုက္ခတ္တုံ စတုန္နံ ဘိက္ခူနံ ဒိန္နကာလေ သတ္ထာရာ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ပညတ္တေ ကာဏာယ သာမိကေန အညာယ ပဇာပတိယာ အာနီတာယ ကာဏာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘ဣမေဟိ မေ ဃရာဝါသော နာသိတော’’တိ ဒိဋ္ဌဒိဋ္ဌေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ. ဘိက္ခူ [Pg.373] တံ ဝီထိံ ပဋိပဇ္ဇိတုံ န ဝိသဟိံသု. သတ္ထာ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ တတ္ထ အဂမာသိ. ကာဏမာတာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကံ အဒါသိ. သတ္ထာ ကတပါတရာသော ‘‘ကဟံ ကာဏာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဧသာ, ဘန္တေ, တုမှေ ဒိသွာ မင်္ကုဘူတာ ရောဒန္တီ ဌိတာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘ဧသာ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, တသ္မာ တုမှေ ဒိသွာ မင်္ကုဘူတာ ရောဒမာနာ ဌိတာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ပက္ကောသာပေတွာ – ‘‘ကာဏေ, ကသ္မာ မံ ဒိသွာ မင်္ကုဘူတာ နိလီယိတွာ ရောဒသီ’’တိ. အထဿာ မာတာ တာယ ကတကိရိယံ အာရောစေသိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘ကိံ ပန ကာဏမာတေ မမ သာဝကာ တယာ ဒိန္နကံ ဂဏှိံသု, အဒိန္နက’’န္တိ? ‘‘ဒိန္နကံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေ မမ သာဝကာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တာ တဝ ဂေဟဒွါရံ ပတ္တာ တယာ ဒိန္နကံ ဂဏှိံသု, ကော တေသံ ဒေါသော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, ဘန္တေ, အယျာနံ ဒေါသော’’. ‘‘ဧတိဿာယေဝ ဒေါသော’’တိ. သတ္ထာ ကာဏံ အာဟ – ‘‘ကာဏေ, မယှံ ကိရ သာဝကာ ပိဏ္ဍာယ စရမာနာ ဂေဟဒွါရံ အာဂတာ, အထ နေသံ တဝ မာတရာ ပူဝါ ဒိန္နာ, ကော နာမေတ္ထ မမ သာဝကာနံ ဒေါသော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, ဘန္တေ, အယျာနံ ဒေါသော, မယှမေဝ ဒေါသော’’တိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ခမာပေသိ.

那时，迦娜(Kāṇā)的母亲不想让女儿空手去夫家，在做好糕饼后，四次将其布施给四位比丘。佛陀就这件​​事制定了学处。后来，迦娜的丈夫娶了另一位妻子，迦娜听到这消息后，便说：“是这些比丘毁了我的家庭生活”，于是每当见到比丘就辱骂、斥责他们。比丘们不敢再走那条路。佛陀知道那件事后，就去了那里。迦娜的母亲顶礼佛陀，请他在铺设好的座位上坐下，并供养了粥和食物。佛陀用完早餐后问道：“迦娜在哪里？”“尊者，她看见您后，面带愧色，哭着站着。”“是什么原因？”“尊者，她辱骂、斥责比丘们，因此看见您后，面带愧色，哭着站着。”于是佛陀叫她过来，问道：“迦娜，为什么看见我后，面带愧色地躲起来哭泣？”于是她的母亲禀告了她所做的事。于是佛陀对迦娜的母亲说：“迦娜的母亲，我的弟子们是取了你所施予的，还是未施予而取？”“尊者，是施予了的。”“如果我的弟子们为乞食而行，到了你家门口，接受了你的布施，他们有什么过错呢？”“尊者，圣者们没有过错，过错只在她一人。”佛陀对迦娜说：“迦娜，听说我的弟子们为乞食而行，到了你家门口，那时你母亲给了他们糕饼。在此事中，我的弟子们有什么过错呢？”“尊者，圣者们没有过错，全是我的过错。”她说完顶礼佛陀，请求原谅。

အထဿာ သတ္ထာ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သာ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ. သတ္ထာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တော ရာဇင်္ဂဏေန ပါယာသိ. ရာဇာ ဒိသွာ ‘‘သတ္ထာ ဝိယ ဘဏေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ, ဒေဝါ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဂစ္ဆထ, မမ အာဂန္တွာ ဝန္ဒနဘာဝံ အာရောစေထာ’’တိ ပေသေတွာ ရာဇင်္ဂဏေ ဌိတံ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ကဟံ, ဘန္တေ, ဂတာတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ကာဏမာတာယ ဂေဟံ, မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘ကာဏာ ကိရ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, တံကာရဏာ ဂတောမှီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန ဝေါ, ဘန္တေ, တဿာ အနက္ကောသနဘာဝေါ ကတော’’တိ? ‘‘အာမ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခူနဉ္စ အနက္ကောသိကာ ကတာ, လောကုတ္တရကုဋုမ္ဗသာမိနီ စာ’’တိ. ‘‘ဟောတု, ဘန္တေ, တုမှေဟိ သာ လောကုတ္တရကုဋုမ္ဗသာမိနီ ကတာ, အဟံ ပန နံ လောကိယကုဋုမ္ဗသာမိနိံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ရာဇာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပဋိနိဝတ္တော ပဋိစ္ဆန္နမဟာယောဂ္ဂံ ပဟိဏိတွာ ကာဏံ ပက္ကောသာပေတွာ သဗ္ဗာဘရဏေဟိ အလင်္ကရိတွာ ဇေဋ္ဌဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ‘‘မမ ဓီတရံ ပေါသေတုံ [Pg.374] သမတ္ထာ ဂဏှန္တူ’’တိ အာဟ. အထေကော သဗ္ဗတ္ထကမဟာမတ္တော ‘‘အဟံ ဒေဝဿ ဓီတရံ ပေါသေဿာမီ’’တိ တံ အတ္တနော ဂေဟံ နေတွာ သဗ္ဗံ ဣဿရိယံ ပဋိစ္ဆာပေတွာ ‘‘ယထာရုစိ ပုညာနိ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. တတော ပဋ္ဌာယ ကာဏာ စတူသု ဒွါရေသု ပုရိသေ ဌပေတွာ အတ္တနာ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗေ ဘိက္ခူ စ ဘိက္ခုနိယော စ ပရိယေသမာနာပိ န လဘတိ. ကာဏာယ ဂေဟဒွါရေ ပဋိယာဒေတွာ ဌပိတံ ခါဒနီယဘောဇနီယံ မဟောဃော ဝိယ ပဝတ္တတိ. ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ပုဗ္ဗေ, အာဝုသော, စတ္တာရော မဟလ္လကတ္ထေရာ ကာဏာယ ဝိပ္ပဋိသာရံ ကရိံသု, သာ ဧဝံ ဝိပ္ပဋိသာရိနီ ဟုတွာပိ သတ္ထာရံ အာဂမ္မ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ လဘိ. သတ္ထာရာ ပုန တဿာ ဂေဟဒွါရံ ဘိက္ခူနံ ဥပသင်္ကမနာရဟံ ကတံ. ဣဒါနိ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗေ ဘိက္ခူ ဝါ ဘိက္ခုနိယော ဝါ ပရိယေသမာနာပိ န လဘတိ, အဟော ဗုဒ္ဓါ နာမ အစ္ဆရိယဂုဏာ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ဣဒါနေဝ တေဟိ မဟလ္လကဘိက္ခူဟိ ကာဏာယ ဝိပ္ပဋိသာရော ကတော, ပုဗ္ဗေပိ ကရိံသုယေဝ. န စ ဣဒါနေဝ မယာ ကာဏာ မမ ဝစနကာရိကာ ကတာ, ပုဗ္ဗေပိ ကတာယေဝါ’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ သောတုကာမေဟိ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော –

那时，导师为她次第说法，她证得了须陀洹果。导师从座位起身前往精舍，从王宫庭院经过。国王看见后，问道：“诸位，好像是导师啊？”听人回答“是的，大王”后，便说：“你们去，告诉他我将前来礼敬。”他派遣了人后，便走近站在王宫庭院的导师，礼敬后问道：“尊者，您去了哪里？”“大王，去了迦ṇā摩多(Kāṇamātā)的家。”“尊者，是何原因？”“据说迦ṇā辱骂、斥责比丘们，因此我去了。”“尊者，那么您是否已使她不再辱骂了呢？”“是的，大王。已使她不再辱骂比丘，并且成为了出世间财富的主人。”“好吧，尊者。您已使她成为出世间财富的主人，而我将使她成为世间财富的主人。”说完，国王礼敬导师后返回，派遣有篷的华丽车乘，命人召来迦ṇā，用一切饰物为她妆饰，将她置于长女之位，然后说道：“有能力奉养我女儿的人，可以领走她。”当时，一位掌管一切的大臣说道：“大王，我将奉养您的女儿。”于是将她带回自己家中，让她掌管一切财富，并说：“请随汝意愿行诸福德。”从那时起，迦ṇā在四个城门安置了人，自己也去寻找应受侍奉的比丘和比丘尼，却找不到。在迦ṇā家门口准备并放置的食物，其布施犹如洪水般源源不绝。比丘们在法堂中发起了这样的谈论：“贤友(āvuso)，以前四位年长长老使迦ṇā懊悔，但她即使如此懊悔，也因亲近导师而圆满了信心。导师又使她的家门成为比丘们适宜前往之处。如今她即使寻找应受侍奉的比丘或比丘尼也找不到。啊，诸佛的功德真是不可思议！”导师前来问道：“比丘们，你们现在正聚集在一起谈论什么呢？”当被告知“是关于这件事情”时，导师说：“比丘们，并非只有现在这些年长比丘使迦ṇā懊悔，过去他们也曾如此。也并非只有现在我才使迦ṇā听从我的话语，过去也曾使她如此。”说完，导师被渴望听闻此事的比丘们请求——

‘‘ယတ္ထေကော လဘတေ ဗဗ္ဗု, ဒုတိယော တတ္ထ ဇာယတိ;

တတိယော စ စတုတ္ထော စ, ဣဒံ တေ ဗဗ္ဗုကာ ဗိလ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၃၇) –

“一猫捕得鼠之处，二猫三猫四猫生；此为汝等猫之穴。”

ဣဒံ ဗဗ္ဗုဇာတကံ ဝိတ္ထာရေန ကထေတွာ ‘‘တဒါ စတ္တာရော မဟလ္လကဘိက္ခူ စတ္တာရော ဗိဠာရာ အဟေသုံ, မူသိကာ ကာဏာ, မဏိကာရော အဟမေဝါ’’တိ ဇာတကံ သမောဓာနေတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, အတီတေပိ ကာဏာ ဒုမ္မနာ အာဝိလစိတ္တာ ဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ ဟုတွာ မမ ဝစနေန ပသန္နဥဒကရဟဒေါ ဝိယ ဝိပ္ပသန္နစိတ္တာ အဟောသီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

详说此《猫本生》（Babbujātaka）后，佛陀会通本生故事说：“当时，四位长老比丘是那四只猫，老鼠是迦娜（Kāṇā），珠宝匠就是我自己。”然后又说：“诸比丘，过去迦娜也是如此，她心怀忧恼，心意混浊，心神散乱，听了我的话后，心变得特别清净，犹如清澈的湖水。”说完，佛陀便连接前后，为说正法而诵此偈：

၈၂.

82.

‘‘ယထာပိ ရဟဒေါ ဂမ္ဘီရော, ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော;

ဧဝံ ဓမ္မာနိ သုတွာန, ဝိပ္ပသီဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

犹如湖深邃，澄净而无浊； 如是诸智者，闻法获明净。

တတ္ထ [Pg.375] ရဟဒေါတိ ယော စတုရင်္ဂိနိယာပိ သေနာယ ဩဂါဟန္တိယာ နခုဘတိ ဧဝရူပေါ ဥဒကဏ္ဏဝေါ, သဗ္ဗာကာရေန ပန စတုရာသီတိယောဇနသဟဿဂမ္ဘီရော နီလမဟာသမုဒ္ဒေါ ရဟဒေါ နာမ. တဿ ဟိ ဟေဋ္ဌာ စတ္တာလီသယောဇနသဟဿမတ္တေ ဌာနေ ဥဒကံ မစ္ဆေဟိ စလတိ, ဥပရိ တာဝတ္တကေယေဝ ဌာနေ ဥဒကံ ဝါတေန စလတိ, မဇ္ဈေ စတုယောဇနသဟဿမတ္တေ ဌာနေ ဥဒကံ နိစ္စလံ တိဋ္ဌတိ. အယံ ဂမ္ဘီရော ရဟဒေါ နာမ. ဧဝံ ဓမ္မာနီတိ ဒေသနာဓမ္မာနိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ နာမ ရဟဒေါ အနာကုလတာယ ဝိပ္ပသန္နော, အစလတာယ အနာဝိလော, ဧဝံ မမ ဒေသနာဓမ္မံ သုတွာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒိဝသေန နိရုပက္ကိလေသစိတ္တတံ အာပဇ္ဇန္တာ ဝိပ္ပသီဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ, အရဟတ္တပ္ပတ္တာ ပန ဧကန္တဝိပ္ပသန္နာဝ ဟောန္တီတိ.

于此，“湖”（rahado）是指即使有四军涉入也不会被搅动的水域，即海洋。但从各方面来说，深达八万四千由旬的蔚蓝大海洋才名为“湖”。其下方四万由旬的区域，水因鱼而动；其上方同样范围的区域，水因风而动；而中间厚达四千由旬的区域，水则静止不动。这被称为深邃的“湖”。“如是诸法”是指所说之法。此意为：譬如湖水，因无扰动而极为清澈，因无动摇而无混浊；如是，智者们听闻我所说之法，以入流道等方式，达到心无烦恼之境而得清净；而证得阿罗汉果者，则达到究竟的清净。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法完毕之际，许多人证得了入流果等等。

ကာဏမာတုဝတ္ထု သတ္တမံ.

迦娜之母的故事，第七则。

၈. ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု

8. 五百比丘的故事

သဗ္ဗတ္ထ ဝေ သပ္ပုရိသာ စဇန္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဉ္စသတေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဒေသနာ ဝေရဉ္ဇာယံ သမုဋ္ဌိတာ.

佛陀住在祇陀林时，就五百位比丘之事，说了这首以“善士实于一切处舍离”开头的法义。此法义的缘起发生在维兰迦。

ပဌမဗောဓိယဉှိ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇံ ဂန္တွာ ဝေရဉ္ဇေန ဗြာဟ္မဏေန နိမန္တိတော ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝဿံ ဥပဂဉ္ဆိ. ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော မာရာဝဋ္ဋနေန အာဝဋ္ဋော ဧကဒိဝသမ္ပိ သတ္ထာရံ အာရဗ္ဘ သတိံ န ဥပ္ပာဒေသိ. ဝေရဉ္ဇာပိ ဒုဗ္ဘိက္ခာ အဟောသိ, ဘိက္ခူ သန္တရဗာဟိရံ ဝေရဉ္ဇံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတံ အလဘန္တာ ကိလမိံသု. တေသံ အဿဝါဏိဇကာ ပတ္ထပတ္ထပုလကံ ဘိက္ခံ ပညာပေသုံ. တေ ကိလမန္တေ ဒိသွာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ပထဝေါဇံ ဘောဇေတုကာမော, ဥတ္တရကုရုဉ္စ ပိဏ္ဍာယ ပဝေသေတုကာမော အဟောသိ, သတ္ထာ တံ ပဋိက္ခိပိ. ဘိက္ခူနံ ဧကဒိဝသမ္ပိ ပိဏ္ဍပါတံ အာရဗ္ဘ ပရိတ္တာသော နာဟောသိ[Pg.376], ဣစ္ဆာစာရံ ဝဇ္ဇေတွာ ဧဝ ဝိဟရိံသု. သတ္ထာ တတ္ထ တေမာသံ ဝသိတွာ ဝေရဉ္ဇံ ဗြာဟ္မဏံ အပလောကေတွာ တေန ကတသက္ကာရသမ္မာနော တံ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာပေတွာ တတော နိက္ခန္တော အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ဧကသ္မိံ သမယေ သာဝတ္ထိံ ပတွာ ဇေတဝနေ ဝိဟာသိ, သာဝတ္ထိဝါသိနော သတ္ထု အာဂန္တုကဘတ္တာနိ ကရိံသု. တဒါ ပန ပဉ္စသတမတ္တာ ဝိဃာသာဒါ ဘိက္ခူ နိဿာယ အန္တောဝိဟာရေယေဝ ဝသန္တိ. တေ ဘိက္ခူနံ ဘုတ္တာဝသေသာနိ ပဏီတဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယိတွာ ဥဋ္ဌာယ နဒီတီရံ ဂန္တွာ နဒန္တာ ဝဂ္ဂန္တာ မလ္လမုဋ္ဌိယုဒ္ဓံ ယုဇ္ဈန္တာ ကီဠန္တာ အန္တောဝိဟာရေပိ ဗဟိဝိဟာရေပိ အနာစာရမေဝ စရန္တာ ဝိစရန္တိ. ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ပဿထာဝုသော, ဣမေ ဝိဃာသာဒါ ဒုဗ္ဘိက္ခကာလေ ဝေရဉ္ဇာယံ ကဉ္စိ ဝိကာရံ န ဒဿေသုံ, ဣဒါနိ ပန ဧဝရူပါနိ ပဏီတဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ အနေကပ္ပကာရံ ဝိကာရံ ဒဿေန္တာ ဝိစရန္တိ. ဘိက္ခူ ပန ဝေရဉ္ဇာယမ္ပိ ဥပသန္တရူပါ ဝိဟရိတွာ ဣဒါနိပိ ဥပသန္တုပသန္တာဝ ဝိဟရန္တီ’’တိ. သတ္ထာ ဓမ္မသဘံ ဂန္တွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ကိံ ကထေထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣဒံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပုဗ္ဗေပေတေ ဂဒြဘယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တာ ပဉ္စသတာ ဂဒြဘာ ဟုတွာ ပဉ္စသတာနံ အာဇာနီယသိန္ဓဝါနံ အလ္လရသမုဒ္ဒိကပါနကပီတာဝသေသံ ဥစ္ဆိဋ္ဌကသဋံ ဥဒကေန မဒ္ဒိတွာ မကစိပိလောတိကာဟိ ပရိဿာဝိတတ္တာ ‘ဝေါလောဒက’န္တိ သင်္ချံ ဂတံ အပ္ပရသံ နိဟီနံ ပိဝိတွာ မဓုမတ္တာ ဝိယ နဒန္တာ ဝိစရိံသူတိ ဝတွာ –

在初成道时，世尊前往维兰迦(Verañjā)，应维兰迦(Verañja)婆罗门之请，与五百位比丘一同进入雨安居。维兰迦婆罗门为魔所惑，没有一天对导师生起忆念。维兰迦也发生了饥荒，比丘们在维兰迦内外行乞，得不到食物，甚为疲惫。贩马的商人为他们准备了份份马麦作为布施。大目犍连长老见他们疲惫，想让他们食用大地之味，又想带他们去北俱卢洲(Uttarakuru)乞食，但导师制止了他。比丘们没有一天为食物而忧虑，他们舍离了随心所欲而安住。导师在那里住了三个月，向维兰迦婆罗门告辞，接受了他的恭敬供养，并让他安住于三皈依中，然后从那里离去，次第游行，于某时抵达舍卫城(Sāvatthī)，住在祇陀林。舍卫城的居民为导师准备了客食。当时，约有五百位食残食者，他们依止比丘们住在寺院里。他们吃了比丘们剩下的美味食物，睡醒后就到河边，或叫喊，或跳跃，或玩摔跤拳击，在寺院内外行为不端。比丘们在法堂里发起议论：“贤友们，请看，这些食残食者在维兰迦饥荒时未显露任何失态，如今吃了这样美味的食物，却显露出各种失态。而比丘们在维兰迦时安住于寂静之相，如今也依然安住于寂静之中。”导师来到法堂，问道：“比丘们，你们在谈论什么？”当他们告知是这件事时，世尊说：“往昔，他们也曾投生于驴胎，曾是五百头驴，喝了五百匹信度良马所喝剩的、用水搅拌、用粗布过滤、被称为‘瓦罗达咖’（volodaka）的无味劣质残渣饮料，喝了之后就像喝醉了蜜酒一样到处叫喊。”

‘‘ဝါလောဒကံ အပ္ပရသံ နိဟီနံ,ပိတွာ မဒေါ ဇာယတိ ဂဒြဘာနံ;

ဣမဉ္စ ပိတွာန ရသံ ပဏီတံ,မဒေါ န သဉ္ဇာယတိ သိန္ဓဝါနံ.

驴子喝了劣质无味的瓦罗达迦水，便会生起醉意；信度良马喝了这上等之汁，却不会生起醉意。

‘‘အပ္ပံ ပိဝိတွာန နိဟီနဇစ္စော,သော မဇ္ဇတီ တေန ဇနိန္ဒ ပုဋ္ဌော;

ဓောရယှသီလီ စ ကုလမှိ ဇာတော,န မဇ္ဇတီ အဂ္ဂရသံ ပိဝိတွာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၂.၆၅);

大王，出身卑贱者，稍饮即被其所触而沉醉；而生于能负重任之族姓者，纵饮极上之汁，亦不沉醉。

ဣဒံ ဝါလောဒကဇာတကံ ဝိတ္ထာရေန ကထေတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, သပ္ပုရိသာ လောကဓမ္မံ ဝိဝဇ္ဇေတွာ သုခိတကာလေပိ ဒုက္ခိတကာလေပိ နိဗ္ဗိကာရာဝ [Pg.377] ဟောန္တီ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊详细讲述了这则《瓦罗达迦本生》（Vālodakajātaka）后，联系前后因缘而说法：“比丘们，就是这样，善人舍离世间法，无论在快乐时还是在痛苦时，都保持不变。”接着说了此偈颂：

၈၃.

83.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝေ သပ္ပုရိသာ စဇန္တိ,န ကာမကာမာ လပယန္တိ သန္တော;

သုခေန ဖုဋ္ဌာ အထ ဝါ ဒုခေန,န ဥစ္စာဝစံ ပဏ္ဍိတာ ဒဿယန္တီ’’တိ.

善士舍一切，不谈诸欲求； 智者逢苦乐，不显示波动。

တတ္ထ သဗ္ဗတ္ထာတိ ပဉ္စက္ခန္ဓာဒိဘေဒေသု သဗ္ဗဓမ္မေသု. သပ္ပုရိသာတိ သုပုရိသာ. စဇန္တီတိ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန အပကဍ္ဎန္တာ ဆန္ဒရာဂံ ဝိဇဟန္တိ. ကာမကာမာတိ ကာမေ ကာမယန္တာ ကာမဟေတု ကာမကာရဏာ. န လပယန္တိ သန္တောတိ ဗုဒ္ဓါဒယော သန္တော ကာမဟေတု နေဝ အတ္တနာ လပယန္တိ, န ပရံ လပါပေန္တိ. ယေ ဟိ ဘိက္ခာယ ပဝိဋ္ဌာ ဣစ္ဆာစာရေ ဌိတာ ‘‘ကိံ, ဥပါသက, သုခံ တေ ပုတ္တဒါရဿ, ရာဇစောရာဒီနံ ဝသေန ဒွိပဒစတုပ္ပဒေသု နတ္ထိ ကောစိ ဥပဒ္ဒဝေါ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တိ, တာဝ တေ လပယန္တိ နာမ. တထာ ပန ဝတွာ ‘‘အာမ, ဘန္တေ, သဗ္ဗေသံ နော သုခံ, နတ္ထိ ကောစိ ဥပဒ္ဒဝေါ, ဣဒါနိ နော ဂေဟံ ပဟူတအန္နပါနံ, ဣဓေဝ ဝသထာ’’တိ အတ္တာနံ နိမန္တာပေန္တာ လပါပေန္တိ နာမ. သန္တော ပန ဣဒံ ဥဘယမ္ပိ န ကရောန္တိ. သုခေန ဖုဋ္ဌာ အထ ဝါ ဒုခေနာတိ ဒေသနာမတ္တမေတံ, အဋ္ဌဟိ ပန လောကဓမ္မေဟိ ဖုဋ္ဌာ တုဋ္ဌိဘာဝမင်္ကုဘာဝဝသေန ဝါ ဝဏ္ဏဘဏနအဝဏ္ဏဘဏနဝသေန ဝါ ဥစ္စာဝစံ အာကာရံ ပဏ္ဍိတာ န ဒဿယန္တီတိ.

此处，“于一切处”是指于五蕴等差别的一切法中。“善士”即贤善之人。“舍离”是指以阿罗汉道智断除而舍弃欲贪。“贪求欲乐”是指因欲乐之因而希求欲乐。“圣者不空谈”是指佛陀等圣者不为欲乐而自己空谈，也不引诱他人空谈。那些为了乞食而进入他家、住于随欲行的比丘，若说：‘优婆塞，你的妻儿安乐吗？因国王、盗贼等，你的二足、四足众生没有受到任何骚扰吧？’等等，这即是所谓的“空谈”。同样，说了这些话后，引诱对方说：‘是的，尊者，我们一切安乐，没有任何骚扰，现在我们家饮食丰足，请您就住在这里吧’，以此方式使自己受到邀请，这即是所谓的“引诱他人空谈”。然而，圣者这两种都不做。“或为乐触或为苦触”这只是一种说法，实际上是指被八种世间法所触时，贤者们不会因满意或不快，或因称赞或诋毁，而显现出高下之相。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果等。

ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

五百比丘的故事，第八。

၉. ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထု

9. 法敬长老的故事

န အတ္တဟေတူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဓမ္မိကတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“不为自身”，此法说是导师住于祇陀林时，就昙弥迦长老而说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကော ဥပါသကော ဓမ္မေန သမေန အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ. သော ပဗ္ဗဇိတုကာမော ဟုတွာ ဧကဒိဝသံ ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ နိသီဒိတွာ [Pg.378] သုခကထံ ကထေန္တော အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဣစ္ဆာမဟံ ပဗ္ဗဇိတု’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ, သာမိ, အာဂမေဟိ တာဝ, ယာဝါဟံ ကုစ္ဆိဂတံ ဒါရကံ ဝိဇာယာမီ’’တိ. သော အာဂမေတွာ ဒါရကဿ ပဒသာ ဂမနကာလေ ပုန တံ အာပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာဂမေဟိ တာဝ, သာမိ, ယာဝါယံ ဝယပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိံ မေ ဣမာယ အပလောကိတာယ ဝါ အနပလောကိတာယ ဝါ, အတ္တနော ဒုက္ခနိဿရဏံ ကရိဿာမီ’’တိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ. သော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော အတ္တနော ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ နိဋ္ဌပေတွာ တေသံ ဒဿနတ္ထာယ ပုန သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ပုတ္တဿ ဓမ္မကထံ ကထေသိ. သောပိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ, ပဗ္ဗဇိတွာ စ ပန န စိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ပုရာဏဒုတိယိကာပိဿ ‘‘ယေသံ အတ္ထာယ အဟံ ဃရာဝါသေ ဝသေယျံ, တေ ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိတာ, ဣဒါနိ မေ ကိံ ဃရာဝါသေန, ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ, ပဗ္ဗဇိတွာ စ ပန န စိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အထေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အာဝုသော, ဓမ္မိကဥပါသကော အတ္တနော ဓမ္မေ ပတိဋ္ဌိတတ္တာ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တော ပုတ္တဒါရဿာပိ ပတိဋ္ဌာ ဇာတော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘ဣမာယ နာမာ’’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ပဏ္ဍိတေန နာမ နေဝ အတ္တဟေတု, န ပရဟေတု သမိဒ္ဓိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ, ဓမ္မိကေနေဝ ပန ဓမ္မပဋိသရဏေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

听说在舍卫城(Sāvatthī)，有一位优婆塞如法地持家。他想出家，有一天和妻子一同坐着，愉快地交谈时说：“贤妻，我想出家。”妻子说：“那么，夫君，请先等等，等我生下腹中的孩子。”他等到孩子能走路的时候，再次征询妻子。当妻子说：“夫君，请再等等，等这孩子长大成人”时，他想：“我征求或不征求她的同意，与我何干？我当为自己寻求解脱痛苦。”于是离家出家了。他领受业处，努力精进，完成了出家的本分后，为了看望他们，又回到舍卫城，为儿子宣说佛法。儿子也出家了，出家后没多久就证得了阿罗汉果。他的前妻也想：“我为之而在家生活的他们两人都已出家，如今在家生活于我何益？我也要出家。”于是离家出家，出家后没多久也证得了阿罗汉果。后来有一天，比丘们在法堂里谈论此事：“贤友，昙弥迦优婆塞因自身安住于法，离家出家后证得阿罗汉果，也成了妻儿的皈依处。”导师前来问道：“诸比丘，你们现在聚在一起谈论什么呢？”当他们禀告后，导师说：“诸比丘，智者实不应为自己，也不应为他人而希求成就，而只应如法地以法为皈依。”接着联系前后因缘，为说此法而诵出此偈：

၈၄.

84.

‘‘န အတ္တဟေတု န ပရဿ ဟေတု,န ပုတ္တမိစ္ဆေ န ဓနံ န ရဋ္ဌံ;

န ဣစ္ဆေယျ အဓမ္မေန သမိဒ္ဓိမတ္တနော,သ သီလဝါ ပညဝါ ဓမ္မိကော သိယာ’’တိ.

不因己及他，不为子财国， 不欲以非法，谋求己繁荣， 彼实具戒者，有慧如法士。

တတ္ထ န အတ္တဟေတူတိ ပဏ္ဍိတော နာမ အတ္တဟေတု ဝါ ပရဟေတု ဝါ ပါပံ န ကရောတိ. န ပုတ္တမိစ္ဆေတိ ပုတ္တံ ဝါ ဓနံ ဝါ ရဋ္ဌံ ဝါ ပါပကမ္မေန န ဣစ္ဆေယျ, ဧတာနိပိ ဣစ္ဆတော ပါပကမ္မံ န ကရောတိယေဝါတိ အတ္ထော. သမိဒ္ဓိမတ္တနောတိ ယာ အတ္တနော သမိဒ္ဓိ, တမ္ပိ အဓမ္မေန န ဣစ္ဆေယျ,သမိဒ္ဓိကာရဏာပိ ပါပံ န ကရောတီတိ အတ္ထော. သ သီလဝါတိ ယော ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော[Pg.379], သော ဧဝ သီလဝါ စ ပညဝါ စ ဓမ္မိကောစ သိယာ, န အညောတိ အတ္ထော.

在此颂中，“不为自己”是指：所谓智者，不为自己，亦不为他人而作恶。“不欲求子”是指：不应以恶业欲求儿子、财富或国土；即使欲求此等，也实不应作恶业，此是其义。“自身的成就”是指：对于自身的成就，亦不应以非法欲求；不为成就故而作恶，此是其义。“彼具戒者”是指：有如是之人，唯此人是具戒者、具慧者、如法者，而非他人，此是其义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。

ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.

法敬长老的故事，第九则。

၁၀. ဓမ္မဿဝနဝတ္ထု

10. 闻法的故事

အပ္ပကာ တေ မနုဿေသူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဓမ္မဿဝနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于闻法之事，开示了此“于诸人中，彼等为少数”的法说。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ ဧကဝီထိဝါသိနော မနုဿာ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ ဂဏဗန္ဓေန ဒါနံ ဒတွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဓမ္မဿဝနံ ကာရေသုံ, သဗ္ဗရတ္တိံ ပန ဓမ္မံ သောတုံ နာသက္ခိံသု. ဧကစ္စေ ကာမရတိနိဿိတာ ဟုတွာ, ပုန ဂေဟမေဝ ဂတာ, ဧကစ္စေ ဒေါသနိဿိတာ ဟုတွာ, ဧကစ္စေ မာနနိဿိတာ ဟုတွာ, ဧကစ္စေ ထိနမိဒ္ဓသမင်္ဂိနော ဟုတွာ တတ္ထေဝ နိသီဒိတွာ ပစလာယန္တာ သောတုံ နာသက္ခိံသု. ပုနဒိဝသေ ဘိက္ခူ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣမာ သတ္တာ နာမ ယေဘုယျေန ဘဝနိဿိတာ, ဘဝေသု ဧဝ လဂ္ဂါ ဝိဟရန္တိ, ပါရဂါမိနော နာမ အပ္ပကာ’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အာဟ –

据闻，在舍卫城(Sāvatthī)，住于同一条街的人们和合一处，结成团体行布施后，安排了通夜闻法，然而他们却不能通夜闻法。一些人因依于欲乐而返回家中；另一些人则因依于嗔，或被昏沉、睡眠征服，就在那里坐着打盹而不能听闻。次日，诸比丘得知此事后，在法堂中生起此话题。导师前来问道：“诸比丘，你们如今集于此处，所为何论？”当被告知“为如是之论”后，导师说道：“诸比丘，此等众生，大多依于“有”，唯执着于诸“有”而住。所谓能到彼岸者，实为稀少。”如是连结前后，宣说此法时，说了以下诸偈：

၈၅.

85.

‘‘အပ္ပကာ တေ မနုဿေသု, ယေ ဇနာ ပါရဂါမိနော;

အထာယံ ဣတရာ ပဇာ, တီရမေဝါနုဓာဝတိ.

众人中少许，得达于彼岸； 而此其余人，奔波于此岸。

၈၆.

86.

‘‘ယေ စ ခေါ သမ္မဒက္ခာတေ, ဓမ္မေ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော;

တေ ဇနာ ပါရမေဿန္တိ, မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရ’’န္တိ.

凡于善说法，依法实践者； 彼将至彼岸，越难越魔域。

တတ္ထ အပ္ပကာတိ ထောကာ န ဗဟူ. ပါရဂါမိနောတိ နိဗ္ဗာနပါရဂါမိနော. အထာယံ ဣတရာ ပဇာတိ ယာ ပနာယံ အဝသေသာ ပဇာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိတီရမေဝ အနုဓာဝတိ, အယမေဝ ဗဟုတရာတိ အတ္ထော. သမ္မဒက္ခာတေတိ သမ္မာ အက္ခာတေ သုကထိတေ. ဓမ္မေတိ ဒေသနာဓမ္မေ. ဓမ္မာနုဝတ္တိနောတိ တံ ဓမ္မံ [Pg.380] သုတွာ တဒနုစ္ဆဝိကံ ပဋိပဒံ ပူရေတွာ မဂ္ဂဖလသစ္ဆိကရဏေန ဓမ္မာနုဝတ္တိနော. ပါရမေဿန္တီတိ တေ ဧဝရူပါ ဇနာ နိဗ္ဗာနပါရံ ဂမိဿန္တိ. မစ္စုဓေယျန္တိ ကိလေသမာရသင်္ခါတဿ မစ္စုဿ နိဝါသဋ္ဌာနဘူတံ တေဘူမိကဝဋ္ဋံ. သုဒုတ္တရန္တိ ယေ ဇနာ ဓမ္မာနုဝတ္တိနော, တေ ဧတံ သုဒုတ္တရံ ဒုရတိက္ကမံ မာရဓေယျံ တရိတွာ အတိက္ကမိတွာ နိဗ္ဗာနပါရံ ဂမိဿန္တီတိ အတ္ထော.

于此颂中，“少数”(appakā)是为数甚少，并非众多之义。“到彼岸者”(pāragāmino)是到达涅槃彼岸者。而“其余众生”(itarā pajā)是指追逐于有身见(sakkāyadiṭṭhi)此岸的剩余众生，此即为多数之义。“于善说之法中”(sammadakkhāte dhamme)：“善说”(sammadakkhāte)即是被善巧宣说、善妙言说；“法”(dhamme)即是教法。“随法行者”(dhammānuvattino)是指听闻此法后，圆满与之相应的行道，通过现证道与果而随法而行之人。“将到彼岸”(pāramessanti)是指如此之人将到达涅槃彼岸。“死魔领域”(maccudheyyaṃ)是指被称为烦恼魔的死魔之住所，即三界轮回。“极难度越”(suduttaraṃ)是指随法行者将渡过、越过此极难度越、难以降伏的魔之领域，而到达涅槃彼岸，是此义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法完毕之际，许多人证得了入流果等等。

ဓမ္မဿဝနဝတ္ထု ဒသမံ.

第十，闻法事。

၁၁. ပဉ္စသတအာဂန္တုကဘိက္ခုဝတ္ထု

11. 五百客比丘的故事

ကဏှံ ဓမ္မံ ဝိပ္ပဟာယာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဉ္စသတေ အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“当舍断黑法”，这法说是导师住在祇陀林时，就五百位来访的比丘而说的。

ကောသလရဋ္ဌေ ကိရ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ ဝဿံ ဝသိတွာ ဝုဋ္ဌဝဿာ ‘‘သတ္ထာရံ ပဿိဿာမာ’’တိ ဇေတဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တေသံ စရိယပဋိပက္ခံ နိသာမေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

据说，在憍萨罗国(Kosalaraṭṭhe)，五百位比丘过完雨安居后，心想：“我们去见导师”，便前往祇陀林。他们礼敬导师后，坐在一旁。导师辨识出对治他们行持的法门，在开示佛法时，说了这些偈颂：

၈၇.

87.

‘‘ကဏှံ ဓမ္မံ ဝိပ္ပဟာယ, သုက္ကံ ဘာဝေထ ပဏ္ဍိတော;

ဩကာ အနောကမာဂမ္မ, ဝိဝေကေ ယတ္ထ ဒူရမံ.

智者弃黑法，应修习白法, 从家至无家，难喜之远离,

၈၈.

88.

‘‘တတြာဘိရတိမိစ္ဆေယျ, ဟိတွာ ကာမေ အကိဉ္စနော;

ပရိယောဒပေယျ အတ္တာနံ, စိတ္တက္လေသေဟိ ပဏ္ဍိတော.

应乐希冀之，舍欲无所有, 智者当净化，自心诸烦恼。

၈၉.

89.

‘‘ယေသံ သမ္ဗောဓိယင်္ဂေသု, သမ္မာ စိတ္တံ သုဘာဝိတံ;

အာဒါနပဋိနိဿဂ္ဂေ, အနုပါဒါယ ယေ ရတာ;

ခီဏာသဝါ ဇုတိမန္တော, တေ လောကေ ပရိနိဗ္ဗုတာ’’တိ.

凡于诸觉支，如理善修心； 彼等无执取，乐于舍取著； 漏尽具光耀，此世般涅槃。

တတ္ထ ကဏှံ ဓမ္မန္တိ ကာယဒုစရိတာဒိဘေဒံ အကုသလံ ဓမ္မံ ဝိပ္ပဟာယ ဇဟိတွာ. သုက္ကံ ဘာဝေထာတိ ပဏ္ဍိတော ဘိက္ခု အဘိနိက္ခမနတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ကာယသုစရိတာဒိဘေဒံ သုက္ကံ ဓမ္မံ ဘာဝေယျ. ကထံ? ဩကာ [Pg.381] အနောကမာဂမ္မာတိ ဩကံ ဝုစ္စတိ အာလယော, အနောကံ ဝုစ္စတိ အနာလယော, အာလယတော နိက္ခမိတွာ အနာလယသင်္ခါတံ နိဗ္ဗာနံ ပဋိစ္စ အာရဗ္ဘ တံ ပတ္ထယမာနော ဘာဝေယျာတိ အတ္ထော. တတြာဘိရတိမိစ္ဆေယျာတိ ယသ္မိံ အနာလယသင်္ခါတေ ဝိဝေကေ နိဗ္ဗာနေ ဣမေဟိ သတ္တေဟိ ဒုရဘိရမံ, တတြ အဘိရတိံ ဣစ္ဆေယျ. ဟိတွာ ကာမေတိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေ ဟိတွာ အကိဉ္စနော ဟုတွာ ဝိဝေကေ အဘိရတိံ ဣစ္ဆေယျာတိ အတ္ထော. စိတ္တက္လေသေဟီတိ ပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ, အတ္တာနံ ပရိယောဒပေယျ ဝေါဒါပေယျ, ပရိသောဓေယျာတိ အတ္ထော. သမ္ဗောဓိယင်္ဂေသူတိ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု. သမ္မာ စိတ္တံ သုဘာဝိတန္တိ ဟေတုနာ နယေန စိတ္တံ သုဋ္ဌု ဘာဝိတံ ဝဍ္ဎိတံ. အာဒါနပဋိနိဿဂ္ဂေတိ အာဒါနံ ဝုစ္စတိ ဂဟဏံ, တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂသင်္ခါတေ အဂ္ဂဟဏေ စတူဟိ ဥပါဒါနေဟိ ကိဉ္စိ အနုပါဒိယိတွာ ယေ ရတာတိ အတ္ထော. ဇုတိမန္တောတိ အာနုဘာဝဝန္တော, အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏဇုတိယာ ခန္ဓာဒိဘေဒေ ဓမ္မေ ဇောတေတွာ ဌိတာတိ အတ္ထော. တေ လောကေတိ ဣမသ္မိံ ခန္ဓာဒိလောကေ ပရိနိဗ္ဗုတာ နာမ အရဟတ္တပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ ကိလေသဝဋ္ဋဿ ခေပိတတ္တာ သဥပါဒိသေသေန, စရိမစိတ္တနိရောဓေန ခန္ဓဝဋ္ဋဿ ခေပိတတ္တာ အနုပါဒိသေသေန စာတိ ဒွီဟိ ပရိနိဗ္ဗာနေဟိ ပရိနိဗ္ဗုတာ, အနုပါဒါနော ဝိယ ပဒီပေါ အပဏ္ဏတ္တိကဘာဝံ ဂတာတိ အတ္ထော.

于此颂中，“黑法”，是说舍弃、断除身恶行等不善法。“当修习白法”，是说有智慧的比丘，从出家(abhinikkhamana)开始，直到证得阿罗汉道(arahattamagga)，应当修习身善行等善法。如何修习？“从家趋向无家”，“家”(oka)被称为执着(ālaya)，“无家”(anoka)被称为无执着(anālaya)。其义是：从执着中出离，依止、致力于那称为无执着的涅槃，为证悟它而修习。“当乐于彼处”，是说在众生难以喜乐的、那称为无执着的远离(viveka)之涅槃中，应当希求喜乐。“舍弃诸欲”，其义是：舍弃事欲(vatthukāma)与烦恼欲(kilesakāma)，成为无所有者(akiñcano)，而希求于远离中的喜乐。“从心的诸染污中”，其义是：从五盖(nīvaraṇa)中，应当净化、洗净、清净自身。“于诸觉支”，即于诸菩提分(sambojjhaṅga)中。“正心善修习”，即以如理的方法，令心善修习、善增长。“于舍离诸取而喜乐”，“取”(ādāna)被称为执取(gahaṇa)，于其称为舍离的不执取中，其义是：不以四种取(upādāna)执取任何事物而喜乐者。“彼等具光明”，其义是：具足威力者，以阿罗汉道智的光明照亮蕴等诸法而住。“彼等于世间”，是说在此蕴等世间中，被称为般涅槃者，是从证得阿罗汉果(arahatta)开始，因烦恼轮转(kilesavaṭṭa)已尽，故为有余依(saupādisesa)；又因临终心识之灭，蕴轮转(khandhavaṭṭa)已尽，故为无余依(anupādisesa)。如是以两种般涅槃而般涅槃，如同无燃料的灯，达到无法描述的状态。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果(sotāpattiphala)等。

ပဉ္စသတအာဂန္တုကဘိက္ခုဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.

五百来访比丘的故事，第十一。

ပဏ္ဍိတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

贤者品释义终。

ဆဋ္ဌော ဝဂ္ဂေါ.

第六品。

၇. အရဟန္တဝဂ္ဂေါ

7. 阿罗汉品

၁. ဇီဝကပဉှဝတ္ထု

1. 耆婆问事

ဂတဒ္ဓိနောတိ [Pg.382] ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇီဝကမ္ဗဝနေ ဝိဟရန္တော ဇီဝကေန ပုဋ္ဌပဉှံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဇီဝကဝတ္ထု ခန္ဓကေ (မဟာဝ. ၃၂၆ အာဒယော) ဝိတ္ထာရိတမေဝ.

“行尽旅途者”，此法说是佛陀住于耆婆芒果园(Jīvakambavana)时，因耆婆(Jīvaka)所提之问而说。耆婆之事，已在《犍度》(Khandhaka)（《大品》326页等）中详述。

ဧကသ္မိံ ပန သမယေ ဒေဝဒတ္တော အဇာတသတ္တုနာ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ ဂိဇ္ဈကူဋံ အဘိရုဟိတွာ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော ‘‘သတ္ထာရံ ဝဓိဿာမီ’’တိ သိလံ ပဝိဇ္ဈိ. တံ ဒွေ ပဗ္ဗတကူဋာနိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. တတော ဘိဇ္ဇိတွာ ဂတာ ပပဋိကာ ဘဂဝတော ပါဒံ ပဟရိတွာ လောဟိတံ ဥပ္ပာဒေသိ, ဘုသာ ဝေဒနာ ပဝတ္တိံသု. ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ မဒ္ဒကုစ္ဆိံ နယိံသု. သတ္ထာ တတောပိ ဇီဝကမ္ဗဝနံ ဂန္တုကာမော ‘‘တတ္ထ မံ နေထာ’’တိ အာဟ. ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ အာဒါယ ဇီဝကမ္ဗဝနံ အဂမံသု. ဇီဝကော တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝဏပဋိကမ္မတ္ထာယ တိခိဏဘေသဇ္ဇံ ဒတွာ ဝဏံ ဗန္ဓိတွာ သတ္ထာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘန္တေ, မယာ အန္တောနဂရေ ဧကဿ မနုဿဿ ဘေသဇ္ဇံ ကတံ, တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပုန အာဂမိဿာမိ, ဣဒံ ဘေသဇ္ဇံ ယာဝ မမာဂမနာ ဗဒ္ဓနိယာမေနေဝ တိဋ္ဌတူ’’တိ. သော ဂန္တွာ တဿ ပုရိသဿ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ ကတွာ ဒွါရပိဒဟနဝေလာယ အာဂစ္ဆန္တော ဒွါရံ န သမ္ပာပုဏိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော မယာ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ, ယွာဟံ အညတရဿ ပုရိသဿ ဝိယ တထာဂတဿ ပါဒေ တိခိဏဘေသဇ္ဇံ ဒတွာ ဝဏံ ဗန္ဓိံ, အယံ တဿ မောစနဝေလာ, တသ္မိံ အမုစ္စမာနေ သဗ္ဗရတ္တိံ ဘဂဝတော သရီရေ ပရိဠာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ အာနန္ဒတ္ထေရံ အာမန္တေသိ – ‘‘အာနန္ဒ, ဇီဝကော သာယံ အာဂစ္ဆန္တော ဒွါရံ န သမ္ပာပုဏိ, ‘အယံ ဝဏဿ မောစနဝေလာ’တိ ပန စိန္တေသိ, မောစေသိ န’’န္တိ. ထေရော မောစေသိ, ဝဏော ရုက္ခတော ဆလ္လိ ဝိယ အပဂတော. ဇီဝကော အန္တောအရုဏေယေဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဝေဂေန အာဂန္တွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဘန္တေ, သရီရေ ဝေါ ပရိဠာဟော ဥပ္ပန္နော’’တိ ပုစ္ဆိ. သတ္ထာ ‘‘တထာဂတဿ ခေါ, ဇီဝက, ဗောဓိမဏ္ဍေယေဝ သဗ္ဗပရိဠာဟော ဝူပသန္တော’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

有一次，提婆达多(Devadatta)与阿闍世(Ajātasattu)合谋，心怀恶念登上鹫峰山(Gijjhakūṭa)，想：“我要杀害世尊”，便推下一块岩石。但两座山峰接住了它。从那里迸裂飞出的一块碎片击中了世尊的脚，使之流血，生起了剧烈的疼痛。比丘们将世尊带到玛达古弃(Maddakucchi)。世尊想从那里去耆婆芒果园(Jīvakambavana)，说：“带我到那里去。”比丘们便带着世尊去了耆婆芒果园。耆婆(Jīvaka)听闻此事，来到世尊跟前，为了治疗伤口，敷上烈药并包扎好，然后对世尊说：“尊者，我在城里为一人治病，要去他那里一趟再回来。在我回来之前，请让这药一直包扎着。”他去为那人做完该做的事后，在城门关闭时赶回，但没能赶到城门。于是他想：“啊，我做了件严重的事！我竟像对待某个普通人一样，给如来的脚敷上烈药并包扎，现在是解开的时候了。如果不解开，整夜世尊的身体都会有灼热。”就在那时，世尊对阿难(Ānanda)长老说：“阿难，耆婆傍晚回来，没赶上城门，他心想：‘现在是解开伤口的时候了。’你去把它解开吧。”长老解开了它，伤口就像树皮从树上脱落一样愈合了。耆婆在天亮前就急速赶到世尊跟前，问道：“尊者，您的身体是否生起了灼热？”世尊联系此事而说法道：“耆婆，如来的一切热恼，早在菩提道场(Bodhimaṇḍa)就已完全平息了。”然后说了这首偈颂：

၉၀.

90.

‘‘ဂတဒ္ဓိနော [Pg.383] ဝိသောကဿ, ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓိ;

သဗ္ဗဂန္ထပ္ပဟီနဿ, ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

旅尽无忧者，解脱于一切； 除一切系缚，不再有热恼。

တတ္ထ ဂတဒ္ဓိနောတိ ဂတမဂ္ဂဿ ကန္တာရဒ္ဓါ ဝဋ္ဋဒ္ဓါတိ ဒွေ အဒ္ဓါ နာမ. တေသု ကန္တာရပဋိပန္နော ယာဝ ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ န ပါပုဏာတိ, တာဝ အဒ္ဓိကောယေဝ, ဧတသ္မိံ ပန ပတ္တေ ဂတဒ္ဓိ နာမ ဟောတိ. ဝဋ္ဋသန္နိဿိတာပိ သတ္တာ ယာဝ ဝဋ္ဋေ ဝသန္တိ, တာဝ အဒ္ဓိကာ ဧဝ. ကသ္မာ? ဝဋ္ဋဿ အခေပိတတ္တာ. သောတာပန္နာဒယောပိ အဒ္ဓိကာ ဧဝ, ဝဋ္ဋံ ပန ခေပေတွာ ဌိတော ခီဏာသဝေါ ဂတဒ္ဓိ နာမ ဟောတိ. တဿ ဂတဒ္ဓိနော. ဝိသောကဿာတိ ဝဋ္ဋမူလကဿ သောကဿ ဝိဂတတ္တာ ဝိသောကဿ. ဝိပ္ပမုတ္တဿ သဗ္ဗဓီတိ သဗ္ဗေသု ခန္ဓာဒိဓမ္မေသု ဝိပ္ပမုတ္တဿ, သဗ္ဗဂန္ထပ္ပဟီနဿာတိ စတုန္နမ္ပိ ဂန္ထာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗာဂန္ထပ္ပဟီနဿ. ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီတိ ဒုဝိဓော ပရိဠာဟော ကာယိကော စေတသိကော စာတိ. တေသု ခီဏာသဝဿ သီတုဏှာဒိဝသေန ဥပ္ပန္နတ္တာ ကာယိကပရိဠာဟော အနိဗ္ဗုတောဝ, တံ သန္ဓာယ ဇီဝကော ပုစ္ဆတိ. သတ္ထာ ပန ဓမ္မရာဇတာယ ဒေသနာဝိဓိကုသလတာယ စေတသိကပရိဠာဟဝသေန ဒေသနံ ဝိနိဝတ္တေန္တော, ‘‘ဇီဝက, ပရမတ္ထေန ဧဝရူပဿ ခီဏာသဝဿ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ အာဟ.

于此颂中，“行尽旅途者”(gataddhi)是指行尽路程者。路程有两种，名为旷野路与轮回路。于此二者中，行于旷野者，只要未达目的地，就还是行路者；然而，到达之后，则名为“行尽旅途者”。依止于轮回的众生也是如此，只要还住在轮回中，就还是行路者。为何？因为轮回未被灭尽。须陀洹等也还是行路者；然而，灭尽轮回而住的漏尽者，才名为“行尽旅途者”。对于那行尽旅途者，“无忧者”(visokassa)是因为以轮回为根的忧愁已离去，故为无忧者。“于一切处解脱者”(vippamuttassa sabbadhi)是指于一切蕴等法中皆已解脱。“断尽一切结缚者”(sabbaganthappahīnassa)是指因四种结缚已断尽，故为断尽一切结缚者。“无有热恼”(pariḷāho na vijjati)是指：热恼有两种，即身的热恼与心的热恼。于此二者中，对漏尽者而言，因寒热等而生的身的热恼并未止息，耆婆即是就此而问。但导师以其法王之尊与善巧说法之故，将开示转向心的热恼方面，说道：“耆婆，依究竟义，这样的漏尽者是无有热恼的。”

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果等。

ဇီဝကပဉှဝတ္ထု ပဌမံ.

耆婆问事第一

၂. မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထု

2. 大迦叶长老的故事

ဥယျုဉ္ဇန္တီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော မဟာကဿပတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在竹林(Veḷuvana)时，针对大迦叶长老，开示了这段以“他们努力”为开头的法。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ သတ္ထာ ရာဇဂဟေ ဝုဋ္ဌဝဿော ‘‘အဒ္ဓမာသစ္စယေန စာရိကံ ပက္ကမိဿာမီ’’တိ ဘိက္ခူနံ အာရောစာပေသိ. ဝတ္တံ ကိရေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရိတုကာမာနံ ‘‘ဧဝံ ဘိက္ခူ အတ္တနော ပတ္တပစနစီဝရရဇနာဒီနိ ကတွာ သုခံ ဂမိဿန္တီ’’တိ ‘‘ဣဒါနိ အဒ္ဓမာသစ္စယေန စာရိကံ ပက္ကမိဿာမီ’’တိ ဘိက္ခူနံ အာရောစာပနံ. ဘိက္ခူသု ပန အတ္တနော ပတ္တစီဝရာဒီနိ ကရောန္တေသု [Pg.384] မဟာကဿပတ္ထေရောပိ စီဝရာနိ ဓောဝိ. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု ‘‘ထေရော ကသ္မာ စီဝရာနိ ဓောဝတိ, ဣမသ္မိံ နဂရေ အန္တော စ ဗဟိ စ အဋ္ဌာရသ မနုဿကောဋိယော ဝသန္တိ. တတ္ထ ယေ ထေရဿ န ဉာတကာ, တေ ဥပဋ္ဌာကာ, ယေ န ဥပဋ္ဌာကာ, တေ ဉာတကာ. တေ ထေရဿ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ သမ္မာနသက္ကာရံ ကရောန္တိ. ဧတ္တကံ ဥပကာရံ ပဟာယ ဧသ ကဟံ ဂမိဿတိ? သစေပိ ဂစ္ဆေယျ, မာပမာဒကန္ဒရတော ပရံ န ဂမိဿတီ’’တိ. သတ္ထာ ကိရ ယံ ကန္ဒရံ ပတွာ နိဝတ္တေတဗ္ဗယုတ္တကေ ဘိက္ခူ ‘‘တုမှေ ဣတော နိဝတ္တထ, မာ ပမဇ္ဇိတ္ထာ’’တိ ဝဒတိ. တံ ‘‘မာပမာဒကန္ဒရ’’န္တိ ဝုစ္စတိ, တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ.

一时，导师在王舍城(Rājagaha)过完雨安居后，向比丘们宣告：“半个月后，我将出发游行。”据说，这是诸佛的惯例：当欲与比丘们一同游行时，会预先作此宣告，好让比丘们能准备好自己的烤钵、染衣等事宜，然后安乐地出发。当比丘们各自准备衣钵等物时，大迦叶(Mahākassapa)长老也在洗涤僧衣。比丘们抱怨说：“长老为何要洗涤僧衣呢？这座城内外住着一亿八千万人。于此，不是长老亲戚的，就是他的施主；不是他施主的，就是他的亲戚。他们以四事资具恭敬供养长老。舍弃这么多的支持，他能去哪里呢？就算他去，也超不过莫放逸窟(Māpamādakandara)。”据说，导师到达某个山窟，会对那些应返回的比丘说：“你们从这里回去，莫要放逸。”那地方因此被称为“莫放逸窟”，此话即指此事。

သတ္ထာပိ စာရိကံ ပက္ကမန္တော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမသ္မိံ နဂရေ အန္တော စ ဗဟိ စ အဋ္ဌာရသ မနုဿကောဋိယော ဝသန္တိ. မနုဿာနံ မင်္ဂလာမင်္ဂလဋ္ဌာနေသု ဘိက္ခူဟိ ဂန္တဗ္ဗံ ဟောတိ, န သက္ကာ ဝိဟာရံ တုစ္ဆံ ကာတုံ, ကံ နု ခေါ နိဝတ္တေဿာမီ’’တိ? အထဿ ဧတဒဟောသိ –‘‘ကဿပဿ ဟေတေ မနုဿာ ဉာတကာ စ ဥပဋ္ဌာကာ စ, ကဿပံ နိဝတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော ထေရံ အာဟ – ‘‘ကဿပ, န သက္ကာ ဝိဟာရံ တုစ္ဆံ ကာတုံ, မနုဿာနံ မင်္ဂလာမင်္ဂလဋ္ဌာနေသု ဘိက္ခူဟိ အတ္ထော ဟောတိ, တွံ အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ နိဝတ္တဿူ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ထေရော ပရိသံ အာဒါယ နိဝတ္တိ. ဘိက္ခူ ဥပဇ္ဈာယိံသု ‘‘ဒိဋ္ဌံ ဝေါ, အာဝုသော, နနု ဣဒါနေဝ အမှေဟိ ဝုတ္တံ ‘မဟာကဿပေါ ကသ္မာ စီဝရာနိ ဓောဝတိ, န ဧသော သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဂမိဿတီ’တိ, ယံ အမှေဟိ ဝုတ္တံ, တဒေဝ ဇာတ’’န္တိ. သတ္ထာ ဘိက္ခူနံ ကထံ သုတွာ နိဝတ္တိတွာ ဌိတော အာဟ – ‘‘ဘိက္ခဝေ, ကိံ နာမေတံ ကထေထာ’’တိ? ‘‘မဟာကဿပတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေမ, ဘန္တေ’’တိ အတ္တနာ ကထိတနိယာမေနေဝ သဗ္ဗံ အာရောစေသုံ. တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, တုမှေ ကဿပံ ‘ကုလေသု စ ပစ္စယေသု စ လဂ္ဂေါ’တိ ဝဒေထ, သော ‘မမ ဝစနံ ကရိဿာမီ’တိ နိဝတ္တော. ဧသော ဟိ ပုဗ္ဗေ ပတ္ထနံ ကရောန္တောယေဝ ‘စတူသု ပစ္စယေသု အလဂ္ဂေါ စန္ဒူပမော ဟုတွာ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတုံ သမတ္ထော ဘဝေယျ’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. နတ္ထေတဿ ကုလေ ဝါ ပစ္စယေ ဝါ လဂ္ဂေါ, အဟံ စန္ဒောပမပ္ပဋိပဒဉ္စေဝ (သံ. နိ. ၂.၁၄၆) အရိယဝံသပ္ပဋိပဒဉ္စ ကထေန္တော မမ ပုတ္တံ ကဿပံ အာဒိံ ကတွာ ကထေသိ’’န္တိ အာဟ.

世尊出发游行时心想：“此城内外住着一亿八千万人。人们在吉祥与不吉祥的场合都需要比丘，不能让寺院空着，该让谁返回呢？”他转念又想：“这些人是迦叶的亲戚和施主，让迦叶返回是合适的。”于是他对长老说：“迦叶，不能让寺院空着，人们在吉祥与不吉祥的场合都需要比丘，你带着你的随众返回吧。”“好的，世尊。”长老便带着他的随众返回了。比丘们非议道：“贤友们，你们看到了吗？我们刚才不是说‘大迦叶为何洗涤衣袍？他不会跟世尊一起去的’，我们说的话应验了。”世尊听到比丘们的言谈，转身站定问道：“比丘们，你们在谈论什么？”“世尊，我们在谈论大迦叶长老。”他们便把所说的话原原本本地告诉了他。听完后，世尊说：“比丘们，你们不要说迦叶‘执着于家族和资具’，他是为了遵从我的话才返回的。他正是在往昔发愿时，立下了这样的誓愿：‘愿我对四事资具无所执着，如月亮一般，有能力行访各家。’他对家族或资具确实没有执着。我讲解如月行道（candopamappaṭipada）和圣种姓行道（ariyavaṃsappaṭipada）时，都是以我儿迦叶为首例而说的。”

ဘိက္ခူ [Pg.385] သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဘန္တေ, ကဒါ ပန ထေရေန ပတ္ထနာ ဌပိတာ’’တိ? ‘‘သောတုကာမာတ္ထ, ဘိက္ခဝေ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. သတ္ထာ တေသံ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဣတော ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ ပဒုမုတ္တရော နာမ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒီ’’တိ ဝတွာ ပဒုမုတ္တရပါဒမူလေ တေန ဌပိတပတ္ထနံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗံ ထေရဿ ပုဗ္ဗစရိတံ ကထေသိ. တံ ထေရပါဠိယံ (ထေရဂါ. ၁၀၅၄ အာဒယော) ဝိတ္ထာရိတမေဝ. သတ္ထာ ပန ဣမံ ထေရဿ ပုဗ္ဗစရိတံ ဝိတ္ထာရေတွာ ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဟံ စန္ဒောပမပ္ပဋိပဒဉ္စေဝ အရိယဝံသပ္ပဋိပဒဉ္စ မမ ပုတ္တံ ကဿပံ အာဒိံ ကတွာ ကထေသိံ, မမ ပုတ္တဿ ကဿပဿ ပစ္စယေသု ဝါ ကုလေသု ဝါ ဝိဟာရေသု ဝါ ပရိဝေဏေသု ဝါ လဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထိ, ပလ္လလေ ဩတရိတွာ တတ္ထ စရိတွာ ဂစ္ဆန္တော ရာဇဟံသော ဝိယ ကတ္ထစိ အလဂ္ဂေါယေဝ မမ ပုတ္တော’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

比丘们问导师：“尊者，这位长老是于何时立下誓愿的呢？”“比丘们，你们想听吗？”“是的，尊者。”导师对他们说：“比丘们，距今十万劫以前，有位名叫莲上(Padumuttara)的佛陀出兴于世。”说完，便以长老在莲上佛足下所立的誓愿为始，宣说了他全部的过去事迹。此事已在《长老偈》(Theragā. 1054ff.)中详述。导师详述了这位长老的过去事迹后，又说：“比丘们，诚然，我宣说如月行道及圣种姓行道时，是以我儿迦叶为首而说。我儿迦叶，对于资具、在家众、寺院或僧房，皆无执着。如同鹅王入于池中，于彼处游行后离去，我儿亦于任何处皆无执着。”如此连接前后法义，为说法故，而诵出此偈：

၉၁.

91.

‘‘ဥယျုဉ္ဇန္တိ သတီမန္တော, န နိကေတေ ရမန္တိ တေ;

ဟံသာဝ ပလ္လလံ ဟိတွာ, ဩကမောကံ ဇဟန္တိ တေ’’တိ.

奋勉具念者，彼不乐家宅； 如天鹅弃池，舍弃诸住处。

တတ္ထ ဥယျုဉ္ဇန္တိ သတီမန္တောတိ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တာ ခီဏာသဝါ အတ္တနာ ပဋိဝိဒ္ဓဂုဏေသု ဈာနဝိပဿနာဒီသု အာဝဇ္ဇနသမာပဇ္ဇနဝုဋ္ဌာနာဓိဋ္ဌာနပစ္စဝေက္ခဏာဟိ ယုဉ္ဇန္တိ ဃဋေန္တိ. န နိကေတေ ရမန္တိ တေတိ တေသံ အာလယေ ရတိ နာမ နတ္ထိ. ဟံသာဝါတိ ဒေသနာသီသမေတံ, အယံ ပနေတ္ထ အတ္ထော – ယထာ ဂေါစရသမ္ပန္နေ ပလ္လလေ သကုဏာ အတ္တနော ဂေါစရံ ဂဟေတွာ ဂမနကာလေ ‘‘မမ ဥဒကံ, မမ ပဒုမံ, မမ ဥပ္ပလံ, မမ ကဏ္ဏိကာ’’တိ တသ္မိံ ဌာနေ ကဉ္စိ အာလယံ အကတွာ အနပေက္ခာဝ တံ ဌာနံ ပဟာယ ဥပ္ပတိတွာ အာကာသေ ကီဠမာနာ ဂစ္ဆန္တိ; ဧဝမေဝံ ခီဏာသဝါ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဝိဟရန္တာပိ ကုလာဒီသု အလဂ္ဂါ ဧဝ ဝိဟရိတွာ ဂမနသမယေပိ တံ ဌာနံ ပဟာယ ဂစ္ဆန္တာ ‘‘မမ ဝိဟာရော, မမ ပရိဝေဏံ, မမူပဋ္ဌာကာ’’တိ အနာလယာ အနုပေက္ခာဝ ဂစ္ဆန္တိ. ဩကမောကန္တိ အာလယာလယံ, သဗ္ဗာလယေ ပရိစ္စဇန္တီတိ အတ္ထော.

于此，“具念者勤奋”是指：已得念圆满的诸漏尽者，于自身所证得的禅那、观等功德中，通过作意、入定、出定、决意与省察而努力。“不乐于住处”是说他们对执着处无有爱乐。“如天鹅”是此教说的开端，其义理如下：譬如群鸟在食物丰饶的池塘中觅食后，离去时心中不作“这是我的水、我的红莲、我的青莲、我的莲蓬”之想，对那地方毫无执着，无所顾恋地飞上天空嬉戏而去；同样地，诸漏尽者无论住于何处，对俗家等皆无执着，安住之后，离去时亦舍弃该处，心中不作“这是我的精舍、我的院落、我的侍者”之想，无所执着，无所顾恋地离去。“舍离一一住处”，意为舍离种种执着，即他们舍弃一切执着之处。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等圣果。

မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထု ဒုတိယံ.

大迦叶长老的故事，第二则。

၃. ဗေလဋ္ဌသီသတ္ထေရဝတ္ထု

3. 毗罗吒子长老的故事

ယေသံ [Pg.386] သန္နိစယော နတ္ထီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အာယသ္မန္တံ ဗေလဋ္ဌသီသံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在祇陀林时，缘于具寿毗罗吒子，说了这则以“于彼等，无有积蓄”为开头的法教。

သော ကိရာယသ္မာ အန္တောဂါမေ ဧကံ ဝီထိံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ပုန အပရံ ဝီထိံ စရိတွာ သုက္ခံ ကူရံ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဟရိတွာ ပဋိသာမေတွာ ‘‘နိဗဒ္ဓံ ပိဏ္ဍပါတပရိယေသနံ နာမ ဒုက္ခ’’န္တိ ကတိပါဟံ ဈာနသုခေန ဝီတိနာမေတွာ အာဟာရေန အတ္ထေ သတိ တံ ပရိဘုဉ္ဇတိ. ဘိက္ခူ ဉတွာ ဥဇ္ဈာယိတွာ တမတ္ထံ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ အာယတိံ သန္နိဓိကာရပရိဝဇ္ဇနတ္ထာယ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတွာပိ ထေရေန ပန အပညတ္တေ သိက္ခာပဒေ အပ္ပိစ္ဆတံ နိဿာယ ကတတ္တာ တဿ ဒေါသာဘာဝံ ပကာသေန္တော အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，那位具寿在村内一条街道托钵，用完餐后，又到另一条街道乞取干粮带回寺院存放。他想：“持续寻求托钵食物真是痛苦。”于是他有几天以禅乐度日，需要食物时才食用。比丘们知道后加以指责，将此事禀告世尊。导师虽然以此为缘由，为比丘们制定了学处，以避免将来积蓄食物，但由于该长老是在学处尚未制定时，出于少欲而行此事，故无过失。为阐明此点，导师连接前后因缘而说法，说了这首偈颂：

၉၂.

92.

‘‘ယေသံ သန္နိစယော နတ္ထိ, ယေ ပရိညာတဘောဇနာ;

သုညတော အနိမိတ္တော စ, ဝိမောက္ခော ယေသံ ဂေါစရော;

အာကာသေဝ သကုန္တာနံ, ဂတိ တေသံ ဒုရန္နယာ’’တိ.

彼等无积蓄，于食已遍知； 空无相解脱，是为彼行境； 犹如空中鸟，难觅其踪迹。

တတ္ထ သန္နိစယောတိ ဒွေ သန္နိစယာ – ကမ္မသန္နိစယော စ, ပစ္စယသန္နိစယော စ. တေသု ကုသလာကုသလကမ္မံ ကမ္မသန္နိစယော နာမ, စတ္တာရော ပစ္စယာ ပစ္စယသန္နိစယော နာမ. တတ္ထ ဝိဟာရေ ဝသန္တဿ ဘိက္ခုနော ဧကံ ဂုဠပိဏ္ဍံ, စတုဘာဂမတ္တံ သပ္ပိံ, ဧကဉ္စ တဏ္ဍုလနာဠိံ ဌပေန္တဿ ပစ္စယသန္နိစယော နတ္ထိ, တတော ဥတ္တရိ ဟောတိ. ယေသံ အယံ ဒုဝိဓောပိ သန္နိစယော နတ္ထိ. ပရိညာတဘောဇနာတိ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိညာတဘောဇနာ. ယာဂုအာဒီနဉှိ ယာဂုဘာဝါဒိဇာနနံ ဉာတပရိညာ, အာဟာရေ ပဋိကူလသညာဝသေန ပန ဘောဇနဿ ပရိဇာနနံ တီရဏပရိညာ, ကဗဠီကာရာဟာရေ ဆန္ဒရာဂအပကဍ္ဎနဉာဏံ ပဟာနပရိညာ. ဣမာဟိ တီဟိ ပရိညာဟိ ယေ ပရိညာတဘောဇနာ. သုညတော အနိမိတ္တော စာတိ ဧတ္ထ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခောပိ ဂဟိတောယေဝ. တီဏိပိ စေတာနိ နိဗ္ဗာနဿေဝ နာမာနိ. နိဗ္ဗာနဉှိ ရာဂဒေါသမောဟာနံ အဘာဝေန သုညတော, တေဟိ စ ဝိမုတ္တန္တိ သုညတော ဝိမောက္ခော, တထာ ရာဂါဒိနိမိတ္တာနံ အဘာဝေန အနိမိတ္တံ, တေဟိ စ ဝိမုတ္တန္တိ အနိမိတ္တော ဝိမောက္ခော, ရာဂါဒိပဏိဓီနံ ပန အဘာဝေန အပ္ပဏိဟိတံ[Pg.387], တေဟိ စ ဝိမုတ္တန္တိ အပ္ပဏိဟိတော ဝိမောက္ခောတိ ဝုစ္စတိ. ဖလသမာပတ္တိဝသေန တံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝိဟရန္တာနံ အယံ တိဝိဓော ဝိမောက္ခော ယေသံ ဂေါစရော. ဂတိ တေသံ ဒုရန္နယာတိ ယထာ နာမ အာကာသေန ဂတာနံ သကုဏာနံ ပဒနိက္ခေပဿ အဒဿနေန ဂတိ ဒုရန္နယာ န သက္ကာ ဇာနိတုံ, ဧဝမေဝ ယေသံ အယံ ဒုဝိဓော သန္နိစယော နတ္ထိ, ဣမာဟိ စ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိညာတဘောဇနာ, ယေသဉ္စ အယံ ဝုတ္တပ္ပကာရော ဝိမောက္ခော ဂေါစရော, တေသံ တယော ဘဝါ, စတဿော ယောနိယော, ပဉ္စ ဂတိယော, သတ္တ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော, နဝ သတ္တာဝါသာတိ ဣမေသု ပဉ္စသု ကောဋ္ဌာသေသု ဣမိနာ နာမ ဂတာတိ ဂမနဿ အပညာယနတော ဂတိ ဒုရန္နယာ န သက္ကာ ပညာပေတုန္တိ.

在此，“积聚”(sannicayo)有两种：业的积聚(kammasannicayo)和资具的积聚(paccayasannicayo)。其中，善与不善业称为业的积聚，四种资具称为资具的积聚。于此，比丘住在寺院，如果只存放一块糖团、四分之一量的酥油和一那提(nāḷi)的米，就不构成资具的积聚，超过此量则构成。他们没有这两种积聚。“已遍知食物”(Pariññātabhojanā)是指以三种遍知(pariññā)来遍知食物。了知粥等为粥等，是为知遍知(ñātapariññā)；以对食物作厌恶想的方式来遍知食物，是为审察遍知(tīraṇapariññā)；于段食(kabaḷīkārāhāra)中舍断欲贪的智慧，是为断遍知(pahānapariññā)。他们即是以此三遍知而遍知食物者。“空与无相”(Suññato animitto ca)，此处亦包含了无愿解脱(appaṇihitavimokkho)。这三者都是涅槃的名称。涅槃因无贪、瞋、痴而为空(suññato)，从彼等解脱，故称空解脱(suññato vimokkho)；同样，因无贪等相而为无相(animittaṃ)，从彼等解脱，故称无相解脱(animitto vimokkho)；又因无贪等愿而为无愿(appaṇihitaṃ)，从彼等解脱，故称无愿解脱(appaṇihito vimokkho)。对那些通过果定(phalasamāpatti)，以此为所缘而住者，这三种解脱即是他们的行境(gocaro)。“他们的去向难追踪”(Gati tesaṃ durannayā)是指：犹如鸟在空中飞行，因不见其足迹而难以了知其去向；同样地，对那些没有此二种积聚、以此三遍知遍知食物、且以上述解脱为行境者，在三有(tayo bhavā)、四生(catasso yoniyo)、五趣(pañca gatiyo)、七识住(satta viññāṇaṭṭhitiyo)、九有情居(nava sattāvāsā)这五类中，其去向无法被指认为“经由此道而去”，因此其去向难以了知，无法指明。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果等。

ဗေလဋ္ဌသီသတ္ထေရဝတ္ထု တတိယံ.

毗罗吒子长老的故事，第三则。

၄. အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဝတ္ထု

4. 阿那律长老的故事

ယဿာသဝါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အနုရုဒ္ဓတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住在竹林(Veḷuvana)时，缘于阿那律长老，说了这则以“彼之诸漏”开头的法教。

ဧကသ္မိဉှိ ဒိဝသေ ထေရော ဇိဏ္ဏစီဝရော သင်္ကာရကူဋာဒီသု စီဝရံ ပရိယေသတိ. တဿ ဣတော တတိယေ အတ္တဘာဝေ ပုရာဏဒုတိယိကာ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဇာလိနီ နာမ ဒေဝဓီတာ အဟောသိ. သာ ထေရံ စောဠကာနိ ပရိယေသမာနံ ဒိသွာ ထေရဿ အတ္ထာယ တေရသဟတ္ထာယတာနိ စတုဟတ္ထဝိတ္ထတာနိ တီဏိ ဒိဗ္ဗဒုဿာနိ ဂဟေတွာ ‘‘သစာဟံ ဣမာနိ ဣမိနာ နီဟာရေန ဒဿာမိ, ထေရော န ဂဏှိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ တဿ စောဠကာနိ ပရိယေသမာနဿ ပုရတော ဧကသ္မိံ သင်္ကာရကူဋေ ယထာ နေသံ ဒသန္တမတ္တမေဝ ပညာယတိ, တထာ ဌပေသိ. ထေရော တေန မဂ္ဂေန စောဠကပရိယေသမာနံ စရန္တော နေသံ ဒသန္တံ ဒိသွာ တတ္ထေဝ ဂဟေတွာ အာကဍ္ဎမာနော ဝုတ္တပ္ပမာဏာနိ ဒိဗ္ဗဒုဿာနိ ဒိသွာ ‘‘ဥက္ကဋ္ဌပံသုကူလံ ဝတ ဣဒ’’န္တိ အာဒါယ ပက္ကာမိ. အထဿ စီဝရကရဏဒိဝသေ သတ္ထာ ပဉ္စသတဘိက္ခုပရိဝါရော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ နိသီဒိ, အသီတိမဟာထေရာပိ တတ္ထေဝ နိသီဒိံသု, စီဝရံ သိဗ္ဗေတုံ မဟာကဿပတ္ထေရော မူလေ နိသီဒိ, သာရိပုတ္တတ္ထေရော မဇ္ဈေ, အာနန္ဒတ္ထေရော အဂ္ဂေ, ဘိက္ခုသံဃော သုတ္တံ ဝဋ္ဋေသိ, သတ္ထာ သူစိပါသကေ [Pg.388] အာဝုဏိ, မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ယေန ယေန အတ္ထော, တံ တံ ဥပနေန္တော ဝိစရိ.

有一天，长老的僧袍破旧了，便在垃圾堆等处寻找布料。他过去第三世的前妻，投生在三十三天，成为一位名叫阇利尼(Jālinī)的天女。她看见长老在寻找布片，为了帮助长老，便取了三块长十三肘、宽四肘的天衣，心想：“如果我这样直接给他，长老是不会接受的。”于是，她把天衣放在长老寻找布片时会经过的一个垃圾堆上，只让衣角露出来。长老沿路寻找布片时，看见了那衣角，便抓住它往外拉，结果看到了那几块所述尺寸的天衣，心想：“这真是上等的粪扫衣啊！”便取了离开。到了缝制僧袍那天，导师带领五百位比丘来到寺院就座，八十大长老也都在座。缝制僧袍时，大迦叶长老坐在根部，舍利弗长老坐在中部，阿难长老坐在顶部。比丘僧团搓线，导师穿针，大目犍连长老则四处走动，提供所需之物。

ဒေဝဓီတာပိ အန္တောဂါမံ ပဝိသိတွာ ‘‘ဘောန္တာ အယျဿ နော အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဿ စီဝရံ ကရောန္တော သတ္ထာ အသီတိမဟာသာဝကပရိဝုတော ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရေ နိသီဒိ, ယာဂုအာဒီနိ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဘိက္ခံ သမာဒပေသိ. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရောပိ အန္တရာဘတ္တေ မဟာဇမ္ဗုပေသိံ အာဟရိ, ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ ပရိက္ခီဏံ ခါဒိတုံ နာသက္ခိံသု. သက္ကော စီဝရကရဏဋ္ဌာနေ ဘူမိပရိဘဏ္ဍမကာသိ, ဘူမိ အလတ္တကရသရဉ္ဇိတာ ဝိယ အဟောသိ. ဘိက္ခူဟိ ပရိဘုတ္တာဝသေသာနံ ယာဂုခဇ္ဇကဘတ္တာနံ မဟာရာသိ အဟောသိ. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု ‘‘ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ကိံ ဧဝံဗဟုကေဟိ ယာဂုအာဒီဟိ, နနု နာမ ပမာဏံ သလ္လက္ခေတွာ ဧတ္တကံ နာမ အာဟရထာ’’တိ ဉာတကာ စ ဥပဋ္ဌာကာ စ ဝတ္တဗ္ဗာ သိယုံ, အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော အတ္တနော ဉာတိဥပဋ္ဌာကာနံ ဗဟုဘာဝံ ဉာပေတုကာမော မညေ’’တိ, အထ နေ သတ္ထာ ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, ကထေထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣဒံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိံ ပန တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဣဒံ အနုရုဒ္ဓေန အာဟရာပိတ’န္တိ မညထာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တော အနုရုဒ္ဓေါ ဧဝရူပံ ဝဒေတိ. န ဟိ ခီဏာသဝါ ပစ္စယပဋိသံယုတ္တံ ကထံ ကထေန္တိ, အယံ ပန ပိဏ္ဍပါတော ဒေဝတာနုဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တော’’တိ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

天女也进入村中，劝化众人道：“诸位贤者，导师正为我们的尊者阿那律长老缝制僧袍，与八十大弟子及五百比丘一同安坐在寺院中，你们带着粥食等前往寺院吧。”大目犍连长老也在饭前带来了巨大的阎浮果，五百位比丘都未能食尽。帝释天在缝制僧袍之处平整地面，大地犹如涂上了红漆。比丘们食用后剩下的粥、硬食和饭食堆积如山。比丘们非议道：“为这么多比丘准备如此多的粥食等有何用？难道不应该告诉亲戚和侍者们，让他们估量着带来吗？我想阿那律长老是想彰显他的亲戚和侍者众多吧。”于是导师问他们：“比丘们，你们在谈论什么？”当他们回答“尊者，是这等事”后，导师说：“比丘们，你们认为这是阿那律叫人带来的吗？”“是的，尊者。”“比丘们，我的儿子阿那律不会作此言说。因为诸漏已尽者不说与资具相关的话，而这些食物是凭天神的威力而生成的。”导师于是连接前后因缘而说法，说了这首偈颂：

၉၃.

93.

‘‘ယဿာသဝါ ပရိက္ခီဏာ, အာဟာရေ စ အနိဿိတော;

သုညတော အနိမိတ္တော စ, ဝိမောက္ခော ယဿ ဂေါစရော;

အာကာသေဝ သကုန္တာနံ, ပဒံ တဿ ဒုရန္နယ’’န္တိ.

彼诸漏已尽，于食亦无著； 空无相解脱，是为彼行境； 犹如空中鸟，难觅其踪迹。

တတ္ထ ယဿာသဝါတိ ယဿ စတ္တာရော အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ. အာဟာရေ စ အနိဿိတောတိ အာဟာရသ္မိဉ္စ တဏှာဒိဋ္ဌိနိဿယေဟိ အနိဿိတော. ပဒံ တဿ ဒုရန္နယန္တိ ယထာ အာကာသေ ဂစ္ဆန္တာနံ သကုဏာနံ ‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ ပါဒေဟိ အက္ကမိတွာ ဂတာ, ဣဒံ ဌာနံ ဥရေန ပဟရိတွာ ဂတာ, ဣဒံ သီသေန, ဣဒံ ပက္ခေဟီ’’တိ န သက္ကာ ဉာတုံ, ဧဝမေဝ ဧဝရူပဿ ဘိက္ခုနော ‘‘နိရယပဒေန ဝါ ဂတော, တိရစ္ဆာနယောနိပဒေန ဝါ’’တိအာဒိနာ နယေန ပဒံ ပညာပေတုံ နာမ န သက္ကောတိ.

于此偈中，“彼之诸漏已尽”（yassāsavā）是指其四种漏已灭尽。“于食亦无所依”（Āhāre ca anissito）是指于食物，不以渴爱与邪见为依止。“其迹难寻”（Padaṃ tassa durannayaṃ）是指：犹如于空中飞行的鸟，无法了知“其于此处以足踏过，于此处以胸触过，于此处以头，于此处以翼”；如是，对于此等比丘，亦无法以“趣向地狱之道”或“趣向畜生道”等方式，施设其去处。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိ ဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，许多人证得了入流果等。

အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

第四，阿那律长老的故事。

၅. မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဝတ္ထု

5. 摩诃迦旃延长老的故事

ယဿိန္ဒြိယာနီတိ [Pg.389] ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ပုဗ္ဗာရာမေ ဝိဟရန္တော မဟာကစ္စာယနတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“彼之诸根已寂静”（Yassindriyāni）此一法教，是导师住于东园时，缘于摩诃迦旃延长老而说。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ ဘဂဝါ မဟာပဝါရဏာယ မိဂါရမာတုယာ ပါသာဒဿ ဟေဋ္ဌာ မဟာသာဝကပရိဝုတော နိသီဒိ. တသ္မိံ သမယေ မဟာကစ္စာယနတ္ထေရော အဝန္တီသု ဝိဟရတိ. သော ပနာယသ္မာ ဒူရတောပိ အာဂန္တွာ ဓမ္မဿဝနံ ပဂ္ဂဏှာတိယေဝ. တသ္မာ မဟာထေရာ နိသီဒန္တာ မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဿ အာသနံ ဌပေတွာ နိသီဒိံသု. သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဒွီဟိ ဒေဝလောကေဟိ ဒေဝပရိသာယ သဒ္ဓိံ အာဂန္တွာ ဒိဗ္ဗဂန္ဓမာလာဒီဟိ သတ္ထာရံ ပူဇေတွာ ဌိတော မဟာကစ္စာယနတ္ထေရံ အဒိသွာ ကိံ နု ခေါ မမ, အယျော, န ဒိဿတိ, သာဓု ခေါ ပနဿ သစေ အာဂစ္ဆေယျာတိ. ထေရောပိ တံ ခဏညေဝ အာဂန္တွာ အတ္တနော အာသနေ နိသိန္နမေဝ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. သက္ကော ထေရံ ဒိသွာ ဂေါပ္ဖကေသု ဒဠှံ ဂဟေတွာ ‘‘သာဓု ဝတ မေ, အယျော, အာဂတော, အဟံ အယျဿ အာဂမနမေဝ ပစ္စာသီသာမီ’’တိ ဝတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေ သမ္ဗာဟိတွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇေတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယိံသု. ‘‘သက္ကော မုခံ ဩလောကေတွာ သက္ကာရံ ကရောတိ, အဝသေသမဟာသာဝကာနံ ဧဝရူပံ သက္ကာရံ အကရိတွာ မဟာကစ္စာယနံ ဒိသွာ ဝေဂေန ဂေါပ္ဖကေသု ဂဟေတွာ ‘သာဓု ဝတ မေ, အယျော, အာဂတော, အဟံ အယျဿ အာဂမနမေဝ ပစ္စာသီသာမီ’တိ ဝတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေ သမ္ဗာဟိတွာ ပူဇေတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော’’တိ. သတ္ထာ တေသံ တံ ကထံ သုတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မမ ပုတ္တေန မဟာကစ္စာယနေန သဒိသာ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဘိက္ခူ ဒေဝါနမ္ပိ မနုဿာနမ္ပိ ပိယာယေဝါ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

一时，世尊于大自恣日，在鹿母（Migāramātā）的殿堂下，为诸大声闻所围绕而坐。尔时，摩诃迦旃延长老住在阿槃提（Avanti）。那位具寿即使从远处前来，也一定会恭敬地听闻法义。因此，诸大长老入座时，都为摩诃迦旃延长老留下座位后才坐下。天帝释与两个天界的天神会众一同前来，以天界的香、花等供养导师后，站立一旁。未见到摩诃迦旃延长老，心想：“为何不见我主？他若能来，善哉！”长老亦于刹那间前来，示现自己已坐在其座位上。帝释见到长老，便紧紧抓住其脚踝，说道：“善哉，我主已来！我正期盼着我主的到来。”说罢，用双手按摩其双足，以香、花等供养、礼拜后，退于一面。诸比丘非议道：“帝释看人脸色行事，对其他大声闻不行此等恭敬，一见摩诃迦旃延，便急忙抓住其脚踝，说道：‘善哉，我主已来！我正期盼着我主的到来。’然后用双手按摩其双足，供养、礼拜后，退于一面。”导师听闻彼等之言后，说道：“诸比丘，如我子摩诃迦旃延般，于诸根门善守护的比丘，为天人所爱喜。”于是，世尊连接前后的法义，为说此偈：

၉၄.

94.

‘‘ယဿိန္ဒြိယာနိ သမထင်္ဂတာနိ,အဿာ ယထာ သာရထိနာ သုဒန္တာ;

ပဟီနမာနဿ အနာသဝဿ,ဒေဝါပိ တဿ ပိဟယန္တိ တာဒိနော’’တိ.

诸根已寂止，犹如善调马； 舍慢无漏者，诸天亦慕彼。

တဿတ္ထော [Pg.390] – ယဿ ဘိက္ခုနော ဆေကေန သာရထိနာ သုဒန္တာ အဿာ ဝိယ ဆ ဣန္ဒြိယာနိ သမထံ ဒန္တဘာဝံ နိဗ္ဗိသေဝနဘာဝံ ဂတာနိ, တဿ နဝဝိဓံ မာနံ ပဟာယ ဌိတတ္တာ ပဟီနမာနဿ စတုန္နံ အာသဝါနံ အဘာဝေန အနာသဝဿ. တာဒိနောတိ တာဒိဘာဝသဏ္ဌိတဿ တထာရူပဿ ဒေဝါပိ ပိဟယန္တိ, မနုဿာပိ ဒဿနဉ္စ အာဂမနဉ္စ ပတ္ထေန္တိယေဝါတိ.

此偈颂之义为：若有比丘，其六根已达寂静，犹如善巧御者所善调之马，已至调伏、无毒之境；彼舍离九种慢而住，已断我慢，因无四漏而成无漏者。对于如此安住于“如是性”(tādi)者，诸天亦喜爱之，众人亦唯愿得见、唯愿其来。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

摩诃迦旃延长老的故事，第五。

၆. သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု

6. 舍利弗长老的故事

ပထဝိသမောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，缘于舍利弗长老，开示此“地等者”(Pathavisamo)法说。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဝုဋ္ဌဝဿော စာရိကံ ပက္ကမိတုကာမော ဘဂဝန္တံ အာပုစ္ဆိတွာ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနော ပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ နိက္ခမိ. အညေပိ ဗဟူ ဘိက္ခူ ထေရံ အနုဂစ္ဆိံသု. ထေရော စ နာမဂေါတ္တဝသေန ပညာယမာနေ ဘိက္ခူ နာမဂေါတ္တဝသေန ကထေတွာ နိဝတ္တာပေသိ. အညတရော နာမဂေါတ္တဝသေန အပါကဋော ဘိက္ခု စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဝတ မမ္ပိ နာမဂေါတ္တဝသေန ပဂ္ဂဏှန္တော ကထေတွာ နိဝတ္တာပေယျာ’’တိ ထေရော မဟာဘိက္ခုသံဃဿ အန္တရေ တံ န သလ္လက္ခေသိ. သော ‘‘အညေ ဝိယ ဘိက္ခူ န မံ ပဂ္ဂဏှာတီ’’တိ ထေရေ အာဃာတံ ဗန္ဓိ. ထေရဿပိ သံဃာဋိကဏ္ဏော တဿ ဘိက္ခုနော သရီရံ ဖုသိ, တေနာပိ အာဃာတံ ဗန္ဓိယေဝ. သော ‘‘ဒါနိ ထေရော ဝိဟာရူပစာရံ အတိက္ကန္တော ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘အာယသ္မာ မံ, ဘန္တေ, သာရိပုတ္တော တုမှာကံ အဂ္ဂသာဝကောမှီတိ ကဏ္ဏသက္ခလိံ ဘိန္ဒန္တော ဝိယ ပဟရိတွာ အခမာပေတွာဝ စာရိကံ ပက္ကန္တော’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ထေရံ ပက္ကောသာပေသိ.

一时，具寿舍利弗雨安居毕，欲行游方，便向世尊告辞、顶礼，与自己的侍从一同出发。亦有众多其他比丘跟随长老。长老对那些他能叫出姓名与部姓的比丘，一一点名后，令他们返回。一位姓名与部姓不为人知的比丘心想：“善哉！愿长老亦能称扬我的姓名与部姓，对我说话，令我返回！”长老于大比丘僧团中，未曾留意到他。他心想：“他不像对其他比丘那样器重我。”遂对长老心生怨恨。长老的僧伽梨衣角亦触及其身，他因此更加怨恨。他知道“现在长老应已越过寺院的范围了”，便去到世尊跟前，说道：“世尊，具寿舍利弗自恃为您的上首弟子，击打我，犹如要震破我的耳朵一般，竟未求忏谢，便径自游方去了。”世尊便派人召长老前来。

တသ္မိံ ခဏေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော စ အာနန္ဒတ္ထေရော စ စိန္တေသုံ – ‘‘အမှာကံ အဂ္ဂဇေဋ္ဌဘာတရာ ဣမဿ ဘိက္ခုနော အပဟဋဘာဝံ သတ္ထာ နော န ဇာနာတိ, သီဟနာဒံ ပန နဒါပေတုကာမော ဘဝိဿတီတိ ပရိသံ သန္နိပါတာပေဿာမာ’’တိ. တေ ကုဉ္စိကဟတ္ထာ ပရိဝေဏဒွါရာနိ ဝိဝရိတွာ ‘‘အဘိက္ကမထာယသ္မန္တော[Pg.391], အဘိက္ကမထာယသ္မန္တော, ဣဒါနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝတော သမ္မုခါ သီဟနာဒံ နဒိဿတီ’’တိ (အ. နိ. ၉.၁၁) မဟာဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတေသုံ. ထေရောပိ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိ. အထ နံ သတ္ထာ တမတ္ထံ ပုစ္ဆိ. ထေရော ‘‘နာယံ ဘိက္ခု မယာ ပဟဋော’’တိ အဝတွာဝ အတ္တနော ဂုဏကထံ ကထေန္တော ‘‘ယဿ နူန, ဘန္တေ, ကာယေ ကာယဂတာသတိ အနုပဋ္ဌိတာ အဿ, သော ဣဓ အညတရံ သဗြဟ္မစာရိံ အာသဇ္ဇ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇ စာရိကံ ပက္ကမေယျာ’’တိ ဝတွာ ‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ပထဝိယံ သုစိမ္ပိ နိက္ခိပန္တိ, အသုစိမ္ပိ နိက္ခိပန္တီ’’တိအာဒိနာ နယေန အတ္တနော ပထဝီသမစိတ္တတဉ္စ အာပေါတေဇောဝါယော ရဇောဟရဏစဏ္ဍာလကုမာရကဥသဘဆိန္နဝိသာဏသမစိတ္တတဉ္စ အဟိကုဏပါဒီဟိ ဝိယ အတ္တနော ကာယေန အဋ္ဋိယနဉ္စ မေဒကထာလိကာ ဝိယ အတ္တနော ကာယပရိဟရဏဉ္စ ပကာသေသိ. ဣမာဟိ စ ပန နဝဟိ ဥပမာဟိ ထေရေ အတ္တနော ဂုဏေ ကထေန္တေ နဝသုပိ ဌာနေသု ဥဒကပရိယန္တံ ကတွာ မဟာပထဝီ ကမ္ပိ. ရဇောဟရဏစဏ္ဍာလကုမာရကမေဒကထာလိကော ပမာနံ ပန အာဟရဏကာလေ ပုထုဇ္ဇနာ ဘိက္ခူ အဿူနိ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိံသု, ခီဏာသဝါနံ ဓမ္မသံဝေဂေါ ဥဒပါဒိ.

其时，大目犍连长老与阿难长老心想：“导师并非不知我们上首弟子、长老兄触撞这位比丘一事，想必是欲令他作狮子吼，因此我们应当召集僧团。”他们手持钥匙，打开各处院门，说道：“具寿们，请前来！具寿们，请前来！现在，具寿舍利弗将在世尊面前作狮子吼！”（《增支部》9.11）于是召集了庞大的比丘僧团。长老也前来顶礼世尊后坐下。其时，世尊就此事问他。长老没有说“我没有触撞这位比丘”，而是讲述自己的功德，说道：“世尊，若有人于身，身至念未得安住，他于此教法中，可能会触撞某位同梵行者后，不作省察便径自游方而去。”说完后，他以“世尊，譬如人们在大地上，既丢弃清净之物，也丢弃不净之物”等方式，开示了自己心地平等如大地，亦如水、火、风、拭尘布、旃陀罗童子、断角之牛；又开示了自己对身体的厌离，犹如对蛇尸等；以及对自己身体的护持，犹如护持一个油钵。当长老用这九种譬喻讲述自己的功德时，于此九处，大地震动，以水为界。而当提到拭尘布、旃陀罗童子和油钵的譬喻时，凡夫比丘们无法抑制泪水，诸漏尽者则生起了法之悚动。

ထေရေ အတ္တနော ဂုဏံ ကထေန္တေယေဝ အဗ္ဘာစိက္ခနကဿ ဘိက္ခုနော သကလသရီရေ ဍာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ, သော တာဝဒေဝ ဘဂဝတော ပါဒေသု ပတိတွာ အတ္တနော အဗ္ဘာစိက္ခနဒေါသံ ပကာသေတွာ အစ္စယံ ဒေသေသိ. သတ္ထာ ထေရံ အာမန္တေတွာ, ‘‘သာရိပုတ္တ, ခမ ဣမဿ မောဃပုရိသဿ, ယာဝဿ သတ္တဓာ မုဒ္ဓါ န ဖလတီ’’တိ အာဟ. ထေရော ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ‘‘ခမာမဟံ, ဘန္တေ, တဿ အာယသ္မတော, ခမတု စ မေ သော အာယသ္မာ, သစေ မယှံ ဒေါသော အတ္ထီ’’တိ အာဟ. ဘိက္ခူ ကထယိံသု ‘‘ပဿထ ဒါနာဝုသော, ထေရဿ အနောပမဂုဏံ, ဧဝရူပဿ နာမ မုသာဝါဒေန အဗ္ဘာစိက္ခနကဿ ဘိက္ခုနော ဥပရိ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ကောပံ ဝါ ဒေါသံ ဝါ အကတွာ သယမေဝ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ခမာပေတီ’’တိ. ‘‘သတ္ထာ တံ ကထံ သုတွာ, ဘိက္ခဝေ, ကိံ ကထေထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣဒံ နာမ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘န ဘိက္ခဝေ, သက္ကာ သာရိပုတ္တသဒိသာနံ ကောပံ ဝါ ဒေါသံ ဝါ ဥပ္ပာဒေတုံ, မဟာပထဝီသဒိသံ, ဘိက္ခဝေ, ဣန္ဒခီလသဒိသံ ပသန္နဥဒကရဟဒသဒိသဉ္စ [Pg.392] သာရိပုတ္တဿ စိတ္တ’’န္တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

长老讲述自己的功德时，那诽谤的比丘全身生起灼热，他当即俯伏于世尊足下，坦白自己诽谤的过失，请求宽恕。世尊对长老说：“舍利弗，原谅这个愚人吧，以免他的头颅裂为七片。”长老蹲下合掌说：“世尊，我宽恕那位具寿。倘若我有任何过失，也愿那位具寿宽恕我。”比丘们议论道：“贤友们，现在请看长老无与伦比的功德！对于这样以妄语诽谤他的比丘，他不起丝毫嗔心或恶意，反而自己蹲下合掌请求宽恕。”世尊听闻此言，问道：“比丘们，你们在谈论什么？”当他们回答“世尊，正是此事”时，世尊说：“诸比丘，不可能让舍利弗这样的人生起嗔心或恶意。诸比丘，舍利弗的心如同大地，如同因陀罗柱（indakhīla），又如同清澈的湖水。”说完，便连接上下文，宣说此法，诵出此偈：

၉၅.

95.

‘‘ပထဝိသမော နော ဝိရုဇ္ဈတိ,ဣန္ဒခိလုပမော တာဒိ သုဗ္ဗတော;

ရဟဒေါဝ အပေတကဒ္ဒမော,သံသာရာ န ဘဝန္တိ တာဒိနော’’တိ.

不斥如大地，德坚如帝柱； 如无污泥湖，彼等无轮回。

တဿတ္ထော – ဘိက္ခဝေ, ယထာ နာမ ပထဝိယံ သုစီနိ ဂန္ဓမာလာဒီနိပိ နိက္ခိပန္တိ, အသုစီနိ မုတ္တကရီသာဒီနိပိ နိက္ခိပန္တိ, ယထာ နာမ နဂရဒွါရေ နိခါတံ ဣန္ဒခီလံ ဒါရကာဒယော ဩမုတ္တေန္တိပိ ဦဟဒန္တိပိ, အပရေ ပန တံ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ သက္ကရောန္တိ. တတ္ထ ပထဝိယာ ဣန္ဒခီလဿ စ နေဝ အနုရောဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ, န ဝိရောဓော; ဧဝမေဝ ယွာယံ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အဋ္ဌဟိ လောကဓမ္မေဟိ အကမ္ပိယဘာဝေန တာဒိ, ဝတာနံ သုန္ဒရတာယ သုဗ္ဗတော. သော ‘‘ဣမေ မံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ သက္ကရောန္တိ, ဣမေ ပန န သက္ကရောန္တီ’’တိ သက္ကာရဉ္စ အသက္ကာရဉ္စ ကရောန္တေသု နေဝ အနုရုဇ္ဈတိ, နော ဝိရုဇ္ဈတိ, အထ ခေါ ပထဝိသမော စ ဣန္ဒခိလုပမော ဧဝ စ ဟောတိ. ယထာ စ အပဂတကဒ္ဒမော ရဟဒေါ ပသန္နောဒကော ဟောတိ, ဧဝံ အပဂတကိလေသတာယ ရာဂကဒ္ဒမာဒီဟိ အကဒ္ဒမော ဝိပ္ပသန္နောဝ ဟောတိ. တာဒိနောတိ တဿ ပန ဧဝရူပဿ သုဂတိဒုဂ္ဂတီသု သံသရဏဝသေန သံသာရာ နာမ န ဟောန္တီတိ.

其义是——诸比丘，譬如于地，人们既弃置清净的香花等物，也弃置不净的粪尿等物；又譬如于城门口所立之门柱，孩童等既向其撒尿，也向其排便，而另一些人则以香花等物恭敬之。于此，地与门柱既不生喜爱，亦不生厌恶。同样地，彼漏尽比丘，因于八世间法心不动摇而为“如是者”，因诸行贤善而为“善行者”。故彼于“此辈以四资具恭敬我，彼辈则不恭敬我”等事，于行恭敬及不恭敬者，既不生喜爱，亦不生厌恶，实则如地，亦如门柱。又如无有淤泥之湖，水质澄清；同样地，因离诸烦恼，无有贪欲等淤泥，故其心极为清澈。所谓“如是者”，即指对于这样的一位（阿罗汉）而言，不会再有依善趣、恶趣而有的轮回了。

ဒေသနာဝသာနေ နဝ ဘိက္ခုသဟဿာနိ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသူတိ.

说法完毕时，九千名比丘连同四无碍解证得了阿罗汉果。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

第六、舍利弗长老的故事。

၇. ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရသာမဏေရဝတ္ထု

7. 住憍赏弥的帝须长老的沙弥的故事

သန္တံ တဿ မနံ ဟောတီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တိဿတ္ထေရဿ သာမဏေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“其心寂静”——此法教是导师住于祇陀林(Jetavana)时，缘于帝须长老的沙弥而说的。

ဧကော ကိရ ကောသမ္ဗိဝါသီ ကုလပုတ္တော သတ္ထု သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓုပသမ္ပဒေါ ‘‘ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရော’’တိ ပညာယိ. တဿ ကောသမ္ဗိယံ ဝုဋ္ဌဝဿဿ [Pg.393] ဥပဋ္ဌာကော တိစီဝရဉ္စေဝ သပ္ပိဖာဏိတဉ္စ အာဟရိတွာ ပါဒမူလေ ဌပေသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘ကိံ ဣဒံ ဥပါသကာ’’တိ. ‘‘နနု မယာ, ဘန္တေ, တုမှေ ဝဿံ ဝါသိတာ, အမှာကဉ္စ ဝိဟာရေ ဝုဋ္ဌဝဿာ ဣမံ လာဘံ လဘန္တိ, ဂဏှထ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဟောတု, ဥပါသက, န မယှံ ဣမိနာ အတ္ထော’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘မမ သန္တိကေ ကပ္ပိယကာရကော သာမဏေရောပိ နတ္ထိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘သစေ, ဘန္တေ, ကပ္ပိယကာရကော နတ္ထိ, မမ ပုတ္တော အယျဿ သန္တိကေ သာမဏေရော ဘဝိဿတီ’’တိ. ထေရော အဓိဝါသေသိ. ဥပါသကော သတ္တဝဿိကံ အတ္တနော ပုတ္တံ ထေရဿ သန္တိကံ နေတွာ ‘‘ဣမံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အဒါသိ. အထဿ ထေရော ကေသေ တေမေတွာ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ခုရဂ္ဂေယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

据说有一位住在憍赏弥(Kosambī)的良家子(kulaputta)，在世尊的教法中出家，受具足戒(upasampadā)后，被称为“憍赏弥的帝沙长老”。他在憍赏弥度过雨季安居后，一位优婆塞(upāsaka)带来三衣和酥油、糖蜜，放在他脚边。长老问：“优婆塞，这是什么？”优婆塞回答：“尊者，难道不是我供养您度过雨季安居吗？凡是在我们寺院度过雨季安居的人都能得到这份供养，请您收下吧。”长老说：“可以了，优婆塞，我不需要这些。”优婆塞问：“为什么呢，尊者？”长老回答：“贤友(āvuso)，我身边连个作净人的沙弥(sāmaṇera)都没有。”优婆塞说：“尊者，如果您没有作净人，就让我的儿子做您的沙弥吧。”长老默然应允。优婆塞就把自己七岁的儿子带到长老面前，说：“请为他剃度吧”，并将他交给了长老。于是长老用水打湿他的头发，授予他皮五业处后，为他剃度。那孩子就在剃发完成之时，连同四无碍解证得了阿罗汉果。

ထေရော တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ အဍ္ဎမာသံ တတ္ထ ဝသိတွာ ‘‘သတ္ထာရံ ပဿိဿာမီ’’တိ သာမဏေရံ ဘဏ္ဍကံ ဂါဟာပေတွာ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဧကံ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. သာမဏေရော ဥပဇ္ဈာယဿ သေနာသနံ ဂဟေတွာ ပဋိဇဂ္ဂိ. တဿ တံ ပဋိဇဂ္ဂန္တဿေဝ ဝိကာလော ဇာတော, တေန အတ္တနော သေနာသနံ ပဋိဇဂ္ဂိတုံ နာသက္ခိ. အထ နံ ဥပဋ္ဌာနဝေလာယံ အာဂန္တွာ နိသိန္နံ ထေရော ပုစ္ဆိ – ‘‘သာမဏေရ, အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ ပဋိဇဂ္ဂိတ’’န္တိ? ‘‘ဘန္တေ, ပဋိဇဂ္ဂိတုံ ဩကာသံ နာလတ္ထ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ မမ ဝသနဋ္ဌာနေယေဝ ဝသ, ဒုက္ခံ တေ အာဂန္တုကဋ္ဌာနေ ဗဟိ ဝသိတု’’န္တိ တံ ဂဟေတွာဝ သေနာသနံ ပါဝိသိ. ထေရော ပန ပုထုဇ္ဇနော နိပန္နမတ္တောဝ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ. သာမဏေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဇ္ဇ မေ ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ တတိယော ဒိဝသော ဧကသေနာသနေ ဝသန္တဿ, ‘သစေ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒါယိဿာမိ, ထေရော သဟသေယျံ အာပဇ္ဇေယျာ’တိ နိသိန္နကောဝ ဝီတိနာမေဿာမီ’’တိ ဥပဇ္ဈာယဿ မဉ္စကသမီပေ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသိန္နကောဝ ရတ္တိံ ဝီတိနာမေသိ. ထေရော ပစ္စူသကာလေ ပစ္စုဋ္ဌာယ ‘‘သာမဏေရံ နိက္ခမာပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ မဉ္စကပဿေ ဌပိတဗီဇနိံ ဂဟေတွာ ဗီဇနိပတ္တဿ အဂ္ဂေန သာမဏေရဿ ကဋသာရကံ ပဟရိတွာ ဗီဇနိံ ဥဒ္ဓံ ဥက္ခိပန္တော ‘‘သာမဏေရ, ဗဟိ နိက္ခမာ’’တိ အာဟ, ဗီဇနိပတ္တဒဏ္ဍကော အက္ခိမှိ ပဋိဟညိ, တာဝဒေဝ အက္ခိ ဘိဇ္ဇိ. သော ‘‘ကိံ, ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ဥဋ္ဌာယ ‘‘ဗဟိ နိက္ခမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အက္ခိ မေ, ဘန္တေ, ဘိန္န’’န္တိ အဝတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ နိက္ခမိ. ဝတ္တကရဏကာလေ စ ပန ‘‘အက္ခိ မေ ဘိန္န’’န္တိ တုဏှီ အနိသီဒိတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန အက္ခိံ ဂဟေတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန [Pg.394] မုဋ္ဌိသမ္မုဉ္ဇနိံ အာဒါယ ဝစ္စကုဋိဉ္စ မုခဓောဝနဋ္ဌာနဉ္စ သမ္မဇ္ဇိတွာ မုခဓောဝနောဒကဉ္စ ဌပေတွာ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိ. သော ဥပဇ္ဈာယဿ ဒန္တကဋ္ဌံ ဒဒမာနော ဧကေနေဝ ဟတ္ထေန အဒါသိ.

长老为他剃度后，在那里住了半个月，心想：“我要去拜见导师。”便让沙弥拿着资具出发。途中，他们进入一座寺院，沙弥为戒师(upajjhāya)准备好卧具。正当他准备时，天色已晚，没能来得及准备自己的卧具。之后，在侍奉时分，长老前来，见沙弥坐着便问：“沙弥，你的住处准备好了吗？”“尊者，我没有机会准备。”“那么就在我的住处住下吧，你作为客人，住在外面会很辛苦。”说着就带着沙弥进入住处。长老是凡夫，刚躺下就睡着了。沙弥心想：“今天是我和戒师同住一处的第三天，如果我躺下睡觉，长老就会犯同宿罪。”于是在戒师的床边结跏趺坐，整夜都保持坐姿。黎明时分，长老起身，心想：“应该让沙弥出去了。”便拿起放在床边的扇子，用扇叶的末端敲打沙弥的草席，同时举起扇子说：“沙弥，出去吧！”不料扇杆击中了沙弥的眼睛，眼睛当即就破了。沙弥说：“尊者，怎么了？”起身听到“出去”的指令后，他没有说“尊者，我的眼睛破了”，而是用一只手捂住眼睛走了出去。到了履行义务的时候，他没有因为“我的眼睛破了”而沉默地坐着，而是用一只手捂着眼睛，另一只手拿着扫帚，清扫了厕所和洗脸处，准备好洗脸水后又清扫了庭院。他给戒师递齿木的时候，也只用一只手递上。

အထ နံ ဥပဇ္ဈာယော အာဟ – ‘‘အသိက္ခိတော ဝတာယံ သာမဏေရော, အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဧကေန ဟတ္ထေန ဒန္တကဋ္ဌံ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဇာနာမဟံ, ဘန္တေ, ‘‘န ဧဝံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ, ဧကော ပန မေ ဟတ္ထော န တုစ္ဆောတိ. ‘‘ကိံ သာမဏေရာ’’တိ? သော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. ထေရော သုတွာဝ သံဝိဂ္ဂမာနသော ‘‘အဟော ဝတ မယာ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ခမာဟိ မေ, သပ္ပုရိသ, နာဟမေတံ ဇာနာမိ, အဝဿယော မေ ဟောဟီ’’တိ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သတ္တဝဿိကဒါရကဿ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိ. အထ နံ သာမဏေရော အာဟ – ‘‘နာဟံ, ဘန္တေ, ဧတဒတ္ထာယ ကထေသိံ, တုမှာကံ စိတ္တံ အနုရက္ခန္တေန မယာ ဧဝံ ဝုတ္တံ နေဝေတ္ထ တုမှာကံ ဒေါသော အတ္ထိ, န မယှံ. ဝဋ္ဋဿေဝေသော ဒေါသော, မာ စိန္တယိတ္ထ, မယာ တုမှာကံ ဝိပ္ပဋိသာရံ ရက္ခန္တေနေဝ နာရောစိတ’’န္တိ. ထေရော သာမဏေရေန အဿာသိယမာနောပိ အနဿာသိတွာ ဥပ္ပန္နသံဝေဂေါ သာမဏေရဿ ဘဏ္ဍကံ ဂဟေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ပါယာသိ. သတ္ထာပိဿ အာဂမနံ ဩလောကေန္တောဝ နိသီဒိ. သော ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒနံ ကတွာ ‘‘ခမနီယံ တေ ဘိက္ခု, ကိဉ္စိ အတိရေကံ အဖာသုကံ အတ္ထီ’’တိ ပုစ္ဆိတော အာဟ – ‘‘ခမနီယံ, ဘန္တေ, နတ္ထိ မေ ကိဉ္စိ အတိရေကံ အဖာသုကံ, အပိစ ခေါ ပန မေ အယံ ဒဟရသာမဏေရော ဝိယ အညော အတိရေကဂုဏော န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ကိံ ပန ဣမိနာ ကတံ ဘိက္ခူ’’တိ. သော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ဘဂဝတော အာရောစေန္တော အာဟ – ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ, မယာ ခမာပိယမာနော မံ ဧဝံ ဝဒေသိ ‘နေဝေတ္ထ တုမှာကံ ဒေါသော အတ္ထိ, န မယှံ. ဝဋ္ဋဿေဝေသော ဒေါသော, တုမှေ မာ စိန္တယိတ္ထာ’တိ, ဣတိ မံ အဿာသေသိယေဝ, မယိ နေဝ ကောပံ, န ဒေါသမကာသိ, န မေ, ဘန္တေ, ဧဝရူပေါ ဂုဏသမ္ပန္နော ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဘိက္ခု ခီဏာသဝါ နာမ န ကဿစိ ကုပ္ပန္တိ, န ဒုဿန္တိ, သန္တိန္ဒြိယာ သန္တမာနသာဝ ဟောန္တီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

于是戒师对他说：“这位沙弥真是未曾学习学处，不应用一只手给师长与戒师递齿木。”“尊者，我知道不应如此，但我的一只手不空。”“沙弥，怎么回事？”沙弥便从头到尾讲述了事情的经过。长老听后心生惊惧，说道：“唉！我造了重业！”然后合掌向七岁孩童请求道：“善士，请原谅我，我确实不知情，请做我的依止。”说完便在沙弥脚边蹲下。于是沙弥对他说：“尊者，我并非为此而说。我是为了守护您的心才这样说的。于此，既不是您的过错，也不是我的过错。这只是轮回之过，请不要忧虑。我正是为了守护您免于后悔才没有告知。”长老虽被沙弥如此安慰，仍未得安慰。他心生惊惧，拿起沙弥的资具，前往世尊之处。世尊也正看着他的到来而坐。他前去顶礼世尊，与世尊互相问候后，世尊问道：“比丘，你还好吗？可有什么特别的不适？”他回答说：“世尊，我很好，没有什么特别的不适。然而，我从未见过像这位年少沙弥一样具足超胜功德的人。”“比丘，他做了什么？”于是他从头到尾向世尊讲述了整个经过，说道：“世尊，当我这样请求他原谅时，他对我这样说：‘于此，既不是您的过错，也不是我的过错。这只是轮回之过，您不要忧虑。’他只是安慰我，对我既不生气，也不怀恶意。世尊，我从未见过如此具足功德的人。”于是世尊对他说：“比丘，所谓漏尽者(khīṇāsava)，他们不对任何人发怒，不加害，诸根寂静，内心寂静。”说完，便连接法义，为说此偈：

၉၆.

96.

‘‘သန္တံ [Pg.395] တဿ မနံ ဟောတိ, သန္တာ ဝါစာ စ ကမ္မ စ;

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ, ဥပသန္တဿ တာဒိနော’’တိ.

正智而解脱，此等寂止者； 彼之心寂止，语与业寂止。

တတ္ထ သန္တံ တဿာတိ တဿ ခီဏာသဝသာမဏေရဿ အဘိဇ္ဈာဒီနံ အဘာဝေန မနံ သန္တမေဝ ဟောတိ ဥပသန္တံ နိဗ္ဗုတံ. တထာ မုသာဝါဒါဒီနံ အဘာဝေန ဝါစာ စ ပါဏာတိပါတာဒီနံ အဘာဝေန ကာယကမ္မဉ္စ သန္တမေဝ ဟောတိ. သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿာတိ နယေန ဟေတုနာ ဇာနိတွာ ပဉ္စဟိ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တဿ. ဥပသန္တဿာတိ အဗ္ဘန္တရေ ရာဂါဒီနံ ဥပသမေန ဥပသန္တဿ. တာဒိနောတိ တထာရူပဿ ဂုဏသမ္ပန္နဿာတိ.

于此，所谓“其心寂静”，即指那位漏尽沙弥因无贪欲等，故其心寂静、止息、清凉。同样，因无妄语等，其语寂静；因无杀生等，其身业亦寂静。所谓“由正慧而解脱”，即指以正理、正因了知，并由五种解脱而得解脱者。所谓“寂静”，即指内心因贪欲等止息而得寂静者。所谓“如是者”，即指具足此等功德之人。

ဒေသနာဝသာနေ ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သေသမဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

说法结束时，住憍赏弥(Kosambī)的帝须长老连同四无碍解证得阿罗汉果。此次说法对其他大众亦有利益。

ကောသမ္ဗိဝါသီတိဿတ္ထေရသာမဏေရဝတ္ထု သတ္တမံ.

住憍赏弥帝须长老的沙弥的故事，第七则。

၈. သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု

8. 舍利弗长老的故事

အဿဒ္ဓေါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“无信者……”这篇法谈，是导师住于祇陀林(Jetavana)时，缘于舍利弗长老而说的。

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ တိံသမတ္တာ အာရညကာ ဘိက္ခူ သတ္ထု သန္တိကံ အာဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိံသု. သတ္ထာ တေသံ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တဿူပနိဿယံ ဒိသွာ သာရိပုတ္တတ္ထေရံ အာမန္တေတွာ ‘‘သဒ္ဒဟသိ တွံ, သာရိပုတ္တ, သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ အမတောဂဓံ ဟောတိ အမတပရိယောသာန’’န္တိ (သံ. နိ. ၅.၅၁၄) ဧဝံ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အာရဗ္ဘ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ထေရော ‘‘န ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဧတ္ထ ဘဂဝတော သဒ္ဓါယ ဂစ္ဆာမိ, သဒ္ဓိန္ဒြိယံ…ပေ… အမတပရိယောသာနံ. ယေသဉှေတံ, ဘန္တေ, အညာတံ အဿ အဒိဋ္ဌံ အဝိဒိတံ အသစ္ဆိကတံ အဖဿိတံ ပညာယ, တေ တတ္ထ ပရေသံ သဒ္ဓါယ ဂစ္ဆေယျုံ. သဒ္ဓိန္ဒြိယံ…ပေ… အမတပရိယောသာန’’န္တိ (သံ. နိ. ၅.၅၁၄) ဧဝံ တံ ပဉှံ ဗျာကာသိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘သာရိပုတ္တတ္ထေရော မိစ္ဆာဂဟဏံ နေဝ ဝိဿဇ္ဇေသိ, အဇ္ဇာပိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ န သဒ္ဒဟတိယေဝါ’’တိ. တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘ကိံ နာမေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝဒေထ. အဟဉှိ ‘ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ အဘာဝေတွာ သမထဝိပဿနံ အဝဍ္ဎေတွာ [Pg.396] မဂ္ဂဖလာနိ သစ္ဆိကာတုံ သမတ္ထော နာမ အတ္ထီတိ သဒ္ဒဟသိ တွံ သာရိပုတ္တော’တိ ပုစ္ဆိံ. သော ‘ဧဝံ သစ္ဆိကရောန္တော အတ္ထိ နာမာတိ န သဒ္ဒဟာမိ, ဘန္တေ’တိ ကထေသိ. န ဒိန္နဿ ဝါ ကတဿ ဝါ ဖလံ ဝိပါကံ န သဒ္ဒဟတိ, နာပိ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ဂုဏံ န သဒ္ဒဟတိ. ဧသော ပန အတ္တနာ ပဋိဝိဒ္ဓေသု ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလဓမ္မေသု ပရေသံ သဒ္ဓါယ န ဂစ္ဆတိ. တသ္မာ အနုပဝဇ္ဇော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

有一次，约三十位森林住比丘来到世尊跟前，行礼后坐在一旁。世尊见到他们具备了证得阿罗汉果以及无碍解的助缘，便对舍利弗长老说：“舍利弗，你是否相信，信根经修习、多修习后，能趣入不死，以不死为究竟？”（《相应部》5.514）像这样，世尊就五根提出了问题。长老回答：“尊者，关于此事，我并非基于对世尊的信心而接受‘信根……以不死为究竟’。尊者，凡是那些对此法未知、未见、未解、未证、未以慧触及者，他们才会在此事上基于对他人的信心而接受。信根……以不死为究竟。”（《相应部》5.514）他如此回答了那个问题。听了这话，比丘们议论起来：“舍利弗长老尚未舍弃他的邪见，至今仍不信正等觉者。”世尊听后说道：“比丘们，你们在说什么？我问的是：‘舍利弗，你是否相信，有人不修习五根，不增长止观，而能证得道与果？’他回答说：‘尊者，我不相信有这样证悟的人。’他并非不信布施或所作业的果报，也并非不信佛陀等的功德。而是他对自己所亲证的禅那、观、道、果等法，不会基于对他人的信心而接受。因此，他是无可指责的。”说完，世尊连接前后语境，为说正法而诵出此偈：

၉၇.

97.

‘‘အဿဒ္ဓေါ အကတညူ စ, သန္ဓိစ္ဆေဒေါ စ ယော နရော,ဟတာဝကာသော ဝန္တာသော, သ ဝေ ဥတ္တမပေါရိသော’’တိ.

彼非因他信，无为涅槃知，已断轮回系， 无机得再生，弃绝诸希冀，彼实至上人。

တဿထော – အတ္တနော ပဋိဝိဒ္ဓဂုဏံ ပရေသံ ကထာယ န သဒ္ဒဟတီတိ အဿဒ္ဓေါ. အကတံ နိဗ္ဗာနံ ဇာနာတီတိ အကတညူ, သစ္ဆိကတနိဗ္ဗာနောတိ အတ္ထော. ဝဋ္ဋသန္ဓိံ, သံသာရသန္ဓိံ ဆိန္ဒိတွာ ဌိတောတိ သန္ဓိစ္ဆေဒေါ. ကုသလာကုသလကမ္မဗီဇဿ ခီဏတ္တာ နိဗ္ဗတ္တနာဝကာသော ဟတော အဿာတိ ဟတာဝကာသော. စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စဿ ကတတ္တာ,သဗ္ဗာ အာသာ ဣမိနာ ဝန္တာတိ ဝန္တာသော. သော ဧဝရူပေါ နရော. ပဋိဝိဒ္ဓလောကုတ္တရဓမ္မတာယ ပုရိသေသု ဥတ္တမဘာဝံ ပတ္တောတိ ပုရိသုတ္တမောတိ.

其义为：于自己所通达的功德，不因他人之言而信，故名“不信他语者”。了知无为的涅槃，故名“知无为者”，义即已亲证涅槃。已斩断轮回的连结，故名“断连结者”。因善与不善业的种子已尽，其再生之机缘已被毁，故名“毁机缘者”。以四道已成办所应办之事，已舍弃一切欲求，故名“舍欲者”。如此之人，因通达出世间法，于众人中达到至上之位，故名“人中上士”。

ဂါထာဝသာနေ တေ အာရညကာ တိံသမတ္တာ ဘိက္ခူ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သေသဇနဿာပိ သတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

偈颂结束时，彼等约三十位林居比丘，皆得四无碍解，证阿罗汉果。此法谈亦对其他众人饶有利益。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

舍利弗长老的故事，第八则。

၉. ခဒိရဝနိယရေဝတတ္ထေရဝတ္ထု

9. 迦地罗林瑞瓦达长老的故事

ဂါမေ ဝါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ခဒိရဝနိယရေဝတတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于祇陀林时，缘于迦地罗林瑞瓦达长老，说此以“或于村落”开头的法谈。

အာယသ္မာ ဟိ သာရိပုတ္တော သတ္တာသီတိကောဋိဓနံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ စာလာ, ဥပစာလာ, သီသူပစာလာတိ တိဿော ဘဂိနိယော, စုန္ဒော ဥပသေနောတိ ဣမေ ဒွေ စ ဘာတရော ပဗ္ဗာဇေသိ. ရေဝတကုမာရော ဧကောဝ ဂေဟေ အဝသိဋ္ဌော. အထဿ မာတာ စိန္တေသိ – ‘‘မမ ပုတ္တော ဥပတိဿော ဧတ္တကံ [Pg.397] ဓနံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ တိဿော စ ဘဂိနိယော ဒွေ စ ဘာတရော ပဗ္ဗာဇေသိ, ရေဝတော ဧကောဝ အဝသေသော. သစေ ဣမမ္ပိ ပဗ္ဗာဇေဿတိ, ဧတ္တကံ နော ဓနံ နဿိဿတိ, ကုလဝံသော ပစ္ဆိဇ္ဇိဿတိ, ဒဟရကာလေယေဝ နံ ဃရာဝါသေန ဗန္ဓိဿာမီ’’တိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ ပဋိကစ္စေဝ ဘိက္ခူ အာဏာပေသိ ‘‘သစေ, အာဝုသော, ရေဝတော ပဗ္ဗဇိတုကာမော အာဂစ္ဆတိ, အာဂတမတ္တမေဝ နံ ပဗ္ဗာဇေယျာထ, မမ မာတာပိတရော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ, ကိံ တေဟိ အာပုစ္ဆိတေဟိ, အဟမေဝ တဿ မာတာ စ ပိတာ စာ’’တိ. မာတာပိဿ ရေဝတကုမာရံ သတ္တဝဿိကမေဝ ဃရဗန္ဓနေန ဗန္ဓိတုကာမာ သမာနဇာတိကေ ကုလေ ဒါရိကံ ဝါရေတွာ ဒိဝသံ ဝဝတ္ထပေတွာ ကုမာရံ မဏ္ဍေတွာ ပသာဓေတွာ မဟတာ ပရိဝါရေန သဒ္ဓိံ အာဒါယ ကုမာရိကာယ ဉာတိဃရံ အဂမာသိ. အထ နေသံ ကတမင်္ဂလာနံ ဒွိန္နမ္ပိ ဉာတကေသု သန္နိပတိတေသု ဥဒကပါတိယံ ဟတ္ထေ ဩတာရေတွာ မင်္ဂလာနိ ဝတွာ ကုမာရိကာယ ဝုဍ္ဎိံ အာကင်္ခမာနာ ဉာတကာ ‘‘တဝ အယျိကာယ ဒိဋ္ဌဓမ္မံ ပဿ, အယျိကာ ဝိယ စိရံ ဇီဝ, အမ္မာ’’တိ အာဟံသု. ရေဝတကုမာရော ‘‘ကော နု ခေါ ဣမိဿာ အယျိကာယ ဒိဋ္ဌဓမ္မော’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ကတရာ ဣမိဿာ အယျိကာ’’တိ ပုစ္ဆိ. အထ နံ အာဟံသု, ‘‘တာတ, ကိံ န ပဿသိ ဣမံ ဝီသဝဿသတိကံ ခဏ္ဍဒန္တံ ပလိတကေသံ ဝလိတ္တစံ တိလကာဟတဂတ္တံ ဂေါပါနသိဝင်္ကံ, ဧသာ ဧတိဿာ အယျိကာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန အယမ္ပိ ဧဝရူပါ ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘သစေ ဇီဝိဿတိ, ဘဝိဿတိ, တာတာ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘ဧဝရူပမ္ပိ နာမ သရီရံ ဇရာယ ဣမံ ဝိပ္ပကာရံ ပါပုဏိဿတိ, ဣမံ မေ ဘာတရာ ဥပတိဿေန ဒိဋ္ဌံ ဘဝိဿတိ, အဇ္ဇေဝ မယာ ပလာယိတွာ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. အထ နံ ဉာတကာ ကုမာရိကာယ သဒ္ဓိံ ဧကယာနံ အာရောပေတွာ အာဒါယ ပက္ကမိံသု.

具寿舍利弗舍弃八十七亿财富出家后，令其三位姐妹——遮罗(Cālā)、邬巴嘉娜(Upacālā)、尸苏巴嘉娜(Sīsūpacālā)，以及两位弟弟——纯陀(Cunda)、优波先那(Upasena)出家。仅有瑞瓦达(Revata)童子一人留在家中。那时，他的母亲想：“我的儿子伍巴谛萨(Upatissa)舍弃如此多的财富出家，还令三个姐妹和两个弟弟出家，如今只剩下瑞瓦达一个。倘若他也出家，我们这么多的财产将会散失，家族血脉将会断绝，应趁他年幼，以婚姻束缚他。”舍利弗长老也预先吩咐比丘们：“贤友们，倘若瑞瓦达想出家而来，他一到就为他剃度。我的父母是邪见者，何须征求他们？我就是他的母亲和父亲。”他的母亲想为年仅七岁的瑞瓦达童子缔结婚姻，便在门当户对的家族中选定一位女孩，定下日期，将童子盛装打扮后，带着大批随从，前往女孩的亲戚家。那时，在为他们二人举行仪式而聚集的亲属中，亲属们将手浸入水盆，说吉祥语，并期望女孩昌盛，说道：“女儿啊，看你祖母的现况，愿你像祖母一样长寿！”瑞瓦达童子想：“她祖母的现况是怎样的呢？”便问道：“哪一位是她的祖母？”他们对他说：“孩子，你没看见吗？那位一百二十岁、牙齿残缺、头发花白、皮肤起皱、身上布满黑斑、弯腰驼背的，就是她的祖母。”“那么，这位女孩将来也会变成这样吗？”“孩子，如果她活得够久，就会变成这样。”他想：“原来这样的身体也会因衰老而达到如此变坏的境地！这必定是我的兄长伍巴谛萨所见到的。我今日就应当逃走而出家。”于是，亲属们让他和女孩共乘一车，启程离去。

သော ထောကံ ဂန္တွာ သရီရကိစ္စံ အပဒိသိတွာ ‘‘ဌပေထ တာဝ ယာနံ, ဩတရိတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ ယာနာ ဩတရိတွာ ဧကသ္မိံ ဂုမ္ဗေ ထောကံ ပပဉ္စံ ကတွာ အဂမာသိ. ပုနပိ ထောကံ ဂန္တွာ တေနေဝ အပဒေသေန ဩတရိတွာ အဘိရုဟိ, ပုနပိ တထေဝ အကာသိ. အထဿ ဉာတကာ ‘‘အဒ္ဓါ ဣမဿ ဥဋ္ဌာနာနိ ဝတ္တန္တီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ နာတိဒဠှံ အာရက္ခံ ကရိံသု. သော ပုနပိ ထောကံ ဂန္တွာ တေနေဝ အပဒေသေန ဩတရိတွာ ‘‘တုမှေ ပါဇေန္တော ပုရတော ဂစ္ဆထ, မယံ ပစ္ဆတော သဏိကံ အာဂမိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ဩတရိတွာ ဂုမ္ဗာဘိမုခေါ အဟောသိ. ဉာတကာပိဿ ‘‘ပစ္ဆတော အာဂမိဿတီ’’တိ သညာယ ယာနံ ပါဇေန္တာ ဂမိံသု. သောပိ [Pg.398] တတော ပလာယိတွာ ဧကသ္မိံ ပဒေသေ တိံသမတ္တာ ဘိက္ခူ ဝသန္တိ, တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ပဗ္ဗာဇေထ မံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော, တွံ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတော, မယံ တေ ရာဇပုတ္တဘာဝံ ဝါ အမစ္စပုတ္တဘာဝံ ဝါ န ဇာနာမ, ကထံ ပဗ္ဗာဇေဿာမာ’’တိ? ‘‘တုမှေ မံ, ဘန္တေ, န ဇာနာထာ’’တိ? ‘‘န ဇာနာမာဝုသော’’တိ. ‘‘အဟံ ဥပတိဿဿ ကနိဋ္ဌဘာတိကော’’တိ. ‘‘ကော ဧသ ဥပတိဿော နာမာ’’တိ? ‘‘ဘန္တေ, ဘဒ္ဒန္တာ မမ ဘာတရံ ‘သာရိပုတ္တော’တိ ဝဒန္တိ, တသ္မာ မယာ ‘ဥပတိဿော’တိ ဝုတ္တေ န ဇာနန္တီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ကနိဋ္ဌဘာတိကော’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဧဟိ, ဘာတရာ တေ အနုညာတမေဝါ’’တိ ဝတွာ ဘိက္ခူ တဿ အာဘရဏာနိ ဩမုဉ္စာပေတွာ ဧကမန္တံ ဌပေတွာ တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ထေရဿ သာသနံ ပဟိဏိံသု. ထေရော တံ သုတွာ ဘဂဝတော အာရောစေသိ – ‘‘ဘန္တေ, ‘အာရညိကဘိက္ခူဟိ ကိရ ရေဝတော ပဗ္ဗာဇိတော’တိ သာသနံ ပဟိဏိံသု, ဂန္တွာ တံ ပဿိတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘အဓိဝါသေဟိ တာဝ, သာရိပုတ္တာ’’တိ ဂန္တုံ န အဒါသိ. ထေရော ပုန ကတိပါဟစ္စယေန သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိ. သတ္ထာ ‘‘အဓိဝါသေဟိ တာဝ, သာရိပုတ္တ, မယမ္ပိ အာဂမိဿာမာ’’တိ နေဝ ဂန္တုံ အဒါသိ.

他走了一小段路，便以如厕为借口说：“你们暂且停车，我下去片刻即回。”下车后，他在一处灌木丛中耽搁片刻才返回。又走了一段路，他再次以同样的借口下车、上车；又再次如此行事。于是他的亲属们察觉到：“此人想必是频频有内急。”便不再对他严加看管。他又走了一小段路，以同样的借口下车说：“你们赶车先行，我们随后会慢慢跟上。”说完下车，便面向灌木丛走去。他的亲属们也以为“他稍后会跟上来”，便赶着车先行离去。而他也从那里逃走，去到一个有大约三十位比丘居住的地方，上前礼拜后说：“尊者们，请让我出家吧。”“贤友，你全身饰有种种庄严饰品，我们不知你是王子或大臣之子，如何能为你出家呢？”“尊者们，你们不认识我吗？”“贤友，我们不认识。”“我是伍巴谛萨的弟弟。”“这位名叫伍巴谛萨的是谁？”“尊者们，诸位大德称呼我兄长为‘舍利弗’，因此当我说‘伍巴谛萨’时，你们便不知道。”“那么，你真是舍利弗长老的弟弟吗？”“是的，尊者。”“既然如此，来吧，想必你兄长已经允许了。”说完，比丘们让他脱下饰品，放置在一旁，为他剃度出家，然后派人传信给长老。长老听后，禀告世尊说：“世尊，森林中住的比丘们派人传信说‘瑞瓦达(Revata)似乎已出家了’，我想前去见他，之后再回来。”世尊说：“舍利弗，你暂且忍耐。”没有允许他去。过了数日，长老再次请求世尊。世尊说：“舍利弗，你暂且忍耐，我们也将同去。”还是没有允许他去。

သာမဏေရောပိ ‘‘သစာဟံ ဣဓ ဝသိဿာမိ, ဉာတကာ မံ အနုဗန္ဓိတွာ ပက္ကောသိဿန္တီ’’တိ တေသံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ စာရိကံ စရမာနော တတော တိံသယောဇနိကေ ဌာနေ ခဒိရဝနံ ဂန္တွာ အန္တောဝဿေယေဝ တေမာသဗ္ဘန္တရေ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ထေရောပိ ပဝါရေတွာ သတ္ထာရံ ပုန တတ္ထ ဂမနတ္ထာယ အာပုစ္ဆိ. သတ္ထာ ‘‘မယမ္ပိ ဂမိဿာမ, သာရိပုတ္တာ’’တိ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိ. ထောကံ ဂတကာလေ အာနန္ဒတ္ထေရော ဒွေဓာပထေ ဌတွာ သတ္ထာရံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ရေဝတဿ သန္တိကံ ဂမနမဂ္ဂေသု အယံ ပရိဟာရပထော သဋ္ဌိယောဇနိကော မနုဿာဝါသော, အယံ ဥဇုမဂ္ဂေါ တိံသယောဇနိကော အမနုဿပရိဂ္ဂဟိတော, ကတရေန ဂစ္ဆာမာ’’တိ. ‘‘သီဝလိ, ပန, အာနန္ဒ, အမှေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတော’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေ, သီဝလိ, အာဂတော, ဥဇုမဂ္ဂမေဝ ဂဏှာဟီ’’တိ. သတ္ထာ ကိရ ‘‘အဟံ တုမှာကံ ယာဂုဘတ္တံ ဥပ္ပာဒေဿာမိ, ဥဇုမဂ္ဂံ ဂဏှာဟီ’’တိ အဝတွာ ‘‘တေသံ တေသံ ဇနာနံ ပုညဿ ဝိပါကဒါနဋ္ဌာနံ ဧတ’’န္တိ ဉတွာ ‘‘သစေ, သီဝလိ, အာဂတော, ဥဇုမဂ္ဂံ ဂဏှာဟီ’’တိ [Pg.399] အာဟ. သတ္ထရိ ပန တံ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နေ ဒေဝတာ ‘‘အမှာကံ အယျဿ သီဝလိတ္ထေရဿ သက္ကာရံ ကရိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ဧကေကယောဇနေ ဝိဟာရေ ကာရေတွာ ဧကယောဇနတော ဥဒ္ဓံ ဂန္တုံ အဒတွာ ပါတော ဝုဋ္ဌာယ ဒိဗ္ဗယာဂုအာဒီနိ ဂဟေတွာ, ‘‘အယျော, နော သီဝလိတ္ထေရော ကဟံ နိသိန္နော’’တိ ဝိစရန္တိ. ထေရော အတ္တနော အဘိဟဋံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါပေသိ. ဧဝံ သတ္ထာ သပရိဝါရော တိံသယောဇနိကံ ကန္တာရံ သီဝလိတ္ထေရဿ ပုညံ အနုဘဝမာနောဝ အာဂမာသိ. ရေဝတတ္ထေရောပိ သတ္ထု အာဂမနံ ဉတွာ ဘဂဝတော ဂန္ဓကုဋိံ မာပေတွာ ပဉ္စ ကူဋာဂါရသတာနိ, ပဉ္စ စင်္ကမနသတာနိ, ပဉ္စရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနသတာနိ စ မာပေသိ. သတ္ထာ တဿ သန္တိကေ မာသမတ္တမေဝ ဝသိ. တသ္မိံ ဝသမာနောပိ သီဝလိတ္ထေရဿေဝ ပုညံ အနုဘဝိ.

沙弥瑞瓦达(Revata)心想：“倘若我住在此处，亲人们会追来叫我回去。”于是他在那些比丘处，学习了直至证得阿拉汉果的业处(kammaṭṭhāna)，然后带着衣钵出发游行。他走到三十由旬外的一处佉陀罗林(Khadiravana)，就在雨安居的三个月内，连同无碍解(paṭisambhidā)一起证得了阿拉汉果。舍利弗长老自恣(pavāraṇā)后，又向世尊请求前去彼处。世尊说：“舍利弗，我们也要去。”便与五百位比丘一同出发。走了一小段路后，阿难长老站在岔路口对世尊说：“尊者，前往瑞瓦达住处的路上，此为绕行道，长六十由旬，是人居之处；此为直道，长三十由旬，为非人所占据。我们当走哪一条呢？”“阿难，西瓦离(Sīvali)是否与我等同行？”“是的，尊者。”“倘若西瓦离来了，就走直道吧。”据说，世尊并未说“我会为你们准备粥饭，走直道吧”，而是因为了知“此乃彼彼众人福德果报成熟之处”，才说：“倘若西瓦离来了，就走直道吧。”当世尊走上那条路时，诸天神心想：“我等要供养我等的尊者西瓦离长老。”便在每一由旬化现出寺院，不让他们走超过一由旬，并且一大清早就起来，备好天界的粥食等，四处寻问：“我等的尊者西瓦离长老坐在何处？”长老将自己所得之物，令其供养给以佛陀为首的比丘僧团。就这样，世尊与眷属们一路受用着西瓦离长老的福德，行过了三十由旬的旷野。瑞瓦达长老得知世尊前来，便为世尊幻化出香室(gandhakuṭi)，并幻化出五百座尖顶阁(kūṭāgāra)、五百条经行处(caṅkamana)和五百处夜住日坐之所(rattiṭṭhānadivāṭṭhāna)。世尊在他那里住了一个月。居住期间，也同样受用着西瓦离长老的福德。

တတ္ထ ပန ဒွေ မဟလ္လကဘိက္ခူ သတ္ထု ခဒိရဝနံ ပဝိသနကာလေ ဧဝံ စိန္တယိံသု – ‘‘အယံ ဘိက္ခု ဧတ္တကံ နဝကမ္မံ ကရောန္တော ကိံ သက္ခိဿတိ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ, သတ္ထာ ‘သာရိပုတ္တဿ ကနိဋ္ဌော’တိ မုခေါလောကနကိစ္စံ ကရောန္တော ဧဝရူပဿ နဝကမ္မိကဿ ဘိက္ခုဿ သန္တိကံ အာဂတော’’တိ. သတ္ထာပိ တံ ဒိဝသံ ပစ္စူသကာလေ လောကံ ဝေါလောကေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ တေသံ စိတ္တာစာရံ အညာသိ. တသ္မာ တတ္ထ မာသမတ္တံ ဝသိတွာ နိက္ခမနဒိဝသေ ယထာ တေ ဘိက္ခူ အတ္တနော တေလနာဠိဉ္စ ဥဒကတုမ္ဗဉ္စ ဥပါဟနာနိ စ ပမုဿန္တိ, တထာ အဓိဋ္ဌဟိတွာ နိက္ခမန္တော ဝိဟာရူပစာရတော ဗဟိ နိက္ခန္တကာလေ ဣဒ္ဓိံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. အထ တေ ဘိက္ခူ ‘‘မယာ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ပမုဋ္ဌံ, မယာပိ ပမုဋ္ဌ’’န္တိ ဥဘောပိ နိဝတ္တိတွာ တံ ဌာနံ အသလ္လက္ခေတွာ ခဒိရရုက္ခကဏ္ဋကေဟိ ဝိဇ္ဈမာနာ ဝိစရိတွာ ဧကသ္မိံ ခဒိရရုက္ခေ ဩလမ္ဗန္တံ အတ္တနော ဘဏ္ဍကံ ဒိသွာ အာဒါယ ပက္ကမိံသု. သတ္ထာပိ ဘိက္ခုသံဃံ အာဒါယ ပုန မာသမတ္တေနေဝ သီဝလိတ္ထေရဿ ပုညံ အနုဘဝမာနော ပဋိဂန္တွာ ပုဗ္ဗာရာမံ ပါဝိသိ.

那时，有两位年长比丘在世尊进入刺树林时这样想：“这位比丘做了这么多新工作，怎么能够修行沙门法呢？世尊因为他是舍利弗的弟弟，顾及情面才来到这样一位忙于新工作的比丘这里。”世尊也在那天黎明时分观察世间，看见了那些比丘，并且了知他们的心念。因此，他在那里住了一个月左右，在离开的那天，便决意让那些比丘忘记自己的油管、水壶和鞋履。当他离开，走出寺院范围之外时，便收回了神通。于是那两位比丘说：“我忘了这个那个东西”，“我也忘了”，两人都返回去，但因认不出那个地方，被刺树的刺刺伤而四处走动，最后在一棵刺树上看见挂着的自己的物品，便拿了离开。世尊也带着比丘僧团，在约莫一个月的时间里，受用着西瓦离长老的福德，返回并进入了东园。

အထ တေ မဟလ္လကဘိက္ခူ ပါတောဝ မုခံ ဓောဝိတွာ ‘‘အာဂန္တုကဘတ္တဒါယိကာယ ဝိသာခါယ ဃရံ ယာဂုံ ပိဝိဿာမာ’’တိ ဂန္တွာ ယာဂုံ ပိဝိတွာ ခဇ္ဇကံ ခါဒိတွာ နိသီဒိံသု. အထ နေ ဝိသာခါ ပုစ္ဆိ – ‘‘တုမှေပိ, ဘန္တေ, သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ရေဝတတ္ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ အဂမိတ္ထာ’’တိ. ‘‘အာမ, ဥပါသိကေတိ, ရမဏီယံ, ဘန္တေ, ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာန’’န္တိ. ‘‘ကုတော တဿ ရမဏီယတာ သေတကဏ္ဋကခဒိရရုက္ခဂဟနံ ပေတာနံ နိဝါသနဋ္ဌာနသဒိသံ ဥပါသိကေ’’တိ. အထညေ ဒွေ ဒဟရဘိက္ခူ အာဂမိံသု. ဥပါသိကာ တေသမ္ပိ ယာဂုခဇ္ဇကံ ဒတွာ တထေဝ ပဋိပုစ္ဆိ[Pg.400]. တေ အာဟံသု – ‘‘န သက္ကာ ဥပါသိကေ ဝဏ္ဏေတုံ, သုဓမ္မဒေဝသဘာသဒိသံ ဣဒ္ဓိယာ အဘိသင်္ခတံ ဝိယ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာန’’န္တိ. ဥပါသိကာ စိန္တေသိ – ‘‘ပဌမံ အာဂတာ ဘိက္ခူ အညထာ ဝဒိံသု, ဣမေ အညထာ ဝဒန္တိ, ပဌမံ အာဂတာ ဘိက္ခူ ကိဉ္စိဒေဝ ပမုဿိတွာ ဣဒ္ဓိယာ ဝိဿဋ္ဌကာလေ ပဋိနိဝတ္တိတွာ ဂတာ ဘဝိဿန္တိ, ဣမေ ပန ဣဒ္ဓိယာ အဘိသင်္ခရိတွာ နိမ္မိတကာလေ ဂတာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ အတ္တနော ပဏ္ဍိတဘာဝေန ဧတမတ္ထံ ဉတွာ ‘‘သတ္ထာရံ အာဂတကာလေ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ အဋ္ဌာသိ. တတော မုဟုတ္တံယေဝ သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဝိသာခါယ ဂေဟံ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. သာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ သက္ကစ္စံ ပရိဝိသိတွာ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘ဘန္တေ, တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဂတဘိက္ခူသု ဧကစ္စေ ရေဝတတ္ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ‘ခဒိရဂဟနံ အရည’န္တိ ဝဒန္တိ, ဧကစ္စေ ‘ရမဏီယ’န္တိ, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ? တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘ဥပါသိကေ ဂါမော ဝါ ဟောတု အရညံ ဝါ, ယသ္မိံ ဌာနေ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ, တံ ရမဏီယမေဝါ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

那时，那两位年长的比丘清早洗漱完毕，心想：“我们去供养来客食物的毘舍佉(Visākhā)家喝粥吧。”于是前去，喝了粥，吃了点心后，便坐了下来。其后，毘舍佉问他们：“尊者，你们也和世尊一起去瑞瓦达(Revata)长老的住所了吗？”“是的，优婆夷。”“尊者，长老的住所美妙吗？”“优婆夷，那地方哪有什么美妙可言？纯是带刺的儿茶树丛林，如同饿鬼(peta)的住处一般。”其后，另有两位年轻的比丘来了。优婆夷也给他们粥和点心，问了同样的问题。他们说：“优婆夷，简直无法形容，长老的住所像是以神通(iddhi)幻化而成，如同善法天宫(Sudhammā devasabhā)一般。”优婆夷心想：“先来的比丘们说的是一种样子，这些比丘们说的又是另一种样子。先来的比丘们想必是忘记了什么，在神通之力消退时才返回的；而这些比丘们则是在神通之力化现时前去的。”她凭着自己的智慧了知此事，心想：“等世尊来时我再请教他。”便在一旁等候。不久，世尊在比丘僧团(bhikkhusaṅgha)的围绕下来到毘舍佉的家，在铺设好的座位上坐下。她恭敬地侍奉以佛陀为首的比丘僧团，饭食完毕后，顶礼世尊，然后问道：“尊者，与您同去的比丘中，有些说瑞瓦达长老的住所是‘儿茶树丛林’，有些则说‘美妙悦意’，这究竟是怎么回事呢？”世尊听后说道：“优婆夷，无论是村庄还是森林，只要有阿罗汉(arahanta)居住，那地方就是美妙的。”说完此话，世尊便连接前后义理，为说正法而诵出此偈：

၉၈.

98.

‘‘ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ, နိန္နေ ဝါ ယဒိ ဝါ ထလေ;

ယတ္ထ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ, တံ ဘူမိရာမဏေယျက’’န္တိ.

村落或林野，其处低或高； 若住阿拉汉，彼即怡人地。

တတ္ထ ကိဉ္စာပိ အရဟန္တော ဂါမန္တေ ကာယဝိဝေကံ န လဘန္တိ, စိတ္တဝိဝေကံ ပန လဘန္တေဝ. တေသဉှိ ဒိဗ္ဗပဋိဘာဂါနိပိ အာရမ္မဏာနိ စိတ္တံ စာလေတုံ န သက္ကောန္တိ. တသ္မာ ဂါမော ဝါ ဟောတု အရညာဒီနံ ဝါ အညတရံ, ယတ္ထ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ, တံ ဘူမိရာမဏေယျကန္တိ သော ဘူမိပဒေသော ရမဏီယော ဧဝါတိ အတ္ထော.

于此，阿罗汉们在村庄附近，即便不得身远离，却能得心远离。对他们而言，即使是堪比天界的所缘，亦不能动摇其心。是故，无论是村庄，或是森林等其他地方，凡阿罗汉所住之处，那地方就是可喜的，此即其义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。

အပရေန သမယေန ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အာဝုသော, ကေန နု ခေါ ကာရဏေန အာယသ္မာ သီဝလိတ္ထေရော သတ္တဒိဝသသတ္တမာသာဓိကာနိ သတ္တ ဝဿာနိ မာတု ကုစ္ဆိယံ ဝသိ, ကေန နိရယေ ပစ္စိ, ကေန နိဿန္ဒေန လာဘဂ္ဂယသဂ္ဂပ္ပတ္တော ဇာတော’’တိ? သတ္ထာ တံ ကထံ သုတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ကိံ ကထေထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣဒံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ တဿာယသ္မတော ပုဗ္ဗကမ္မံ ကထေန္တော အာဟ –

其后一时，比丘们发起此论：“贤友们，具寿西瓦离长老究竟是何因缘，住于母胎七年七月又七日？以何因缘在地狱中受煎熬？又以何余报，得以获得最上的利养与名声？”导师听闻此言后，问道：“比丘们，你们在谈论什么？”当他们回答：“世尊，是这件事。”时，导师便为说那位具寿的往昔之业，说道：

ဘိက္ခဝေ[Pg.401], ဣတော ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဝိပဿီ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဧကသ္မိံ သမယေ ဇနပဒစာရိကံ စရိတွာ ပိတု နဂရံ ပစ္စာဂမာသိ. ရာဇာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အာဂန္တုကဒါနံ သဇ္ဇေတွာ နာဂရာနံ သာသနံ ပေသေသိ ‘‘အာဂန္တွာ မယှံ ဒါနေ သဟာယကာ ဟောန္တူ’’တိ. တေ တထာ ကတွာ ‘‘ရညာ ဒိန္နဒါနတော အတိရေကတရံ ဒဿာမာ’’တိ သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ ဒါနံ ပဋိယာဒေတွာ ရညော သာသနံ ပဟိဏိံသု. ရာဇာ အာဂန္တွာ တေသံ ဒါနံ ဒိသွာ ‘‘ဣတော အဓိကတရံ ဒဿာမီ’’တိ ပုနဒိဝသတ္ထာယ သတ္ထာရံ နိမန္တေသိ, နေဝ ရာဇာ နာဂရေ ပရာဇေတုံ သက္ခိ, န နာဂရာ ရာဇာနံ. နာဂရာ ဆဋ္ဌေ ဝါရေ ‘‘သွေ ဒါနိ ယထာ ‘ဣမသ္မိံ ဒါနေ ဣဒံ နာမ နတ္ထီ’တိ န သက္ကာ ဟောတိ ဝတ္တုံ, ဧဝံ ဒါနံ ဒဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ပုနဒိဝသေ ဒါနံ ပဋိယာဒေတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတ္ထ နတ္ထီ’’တိ ဩလောကေန္တာ အလ္လမဓုမေဝ န အဒ္ဒသံသု. ပက္ကမဓု ပန ဗဟုံ အတ္ထိ. တေ အလ္လမဓုဿတ္ထာယ စတူသု နဂရဒွါရေသု စတ္တာရိ ကဟာပဏသဟဿာနိ ဂါဟာပေတွာ ပဟိဏိံသု. အထေကော ဇနပဒမနုဿော ဂါမဘောဇကံ ပဿိတုံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ မဓုပဋလံ ဒိသွာ မက္ခိကာ ပလာပေတွာ သာခံ ဆိန္ဒိတွာ သာခါဒဏ္ဍကေနေဝ သဒ္ဓိံ မဓုပဋလံ အာဒါယ ‘‘ဂါမဘောဇကဿ ဒဿာမီ’’တိ နဂရံ ပါဝိသိ. မဓုအတ္ထာယ ဂတော တံ ဒိသွာ, ‘‘အမ္ဘော, ဝိက္ကိဏိယံ မဓု’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘န ဝိက္ကိဏိယံ, သာမီ’’တိ. ‘‘ဟန္ဒ, ဣမံ ကဟာပဏံ ဂဟေတွာ ဒေဟီ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမံ မဓုပဋလံ ပါဒမတ္တမ္ပိ န အဂ္ဃတိ, အယံ ပန ကဟာပဏံ ဒေတိ. ဗဟုကဟာပဏကော မညေ, မယာ ဝဍ္ဎေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. အထ နံ ‘‘န ဒေမီ’’တိ အာဟ, ‘‘တေန ဟိ ဒွေ ကဟာပဏေ ဂဏှာဟီ’’တိ. ‘‘ဒွီဟိပိ န ဒေမီ’’တိ. ဧဝံ တာဝ ဝဍ္ဎေသိ, ယာဝ သော ‘‘တေန ဟိ ဣဒံ သဟဿံ ဂဏှာဟီ’’တိ ဘဏ္ဍိကံ ဥပနေသိ.

比丘们，距今九十一劫，毗婆尸世尊出现于世。一次，世尊游化诸国后，返回其父王的都城。国王为以佛陀为首的比丘僧团准备了宾客布施，并传信给城民：“请前来协助我行布施。”他们照做之后，心想：“我们要行比国王所作更超胜的布施。”于是他们邀请导师，在第二天准备好布施，并派人告知国王。国王前来见到他们的布施后，心想：“我要作比这更超胜的布施。”便为第二天邀请了导师。国王无法胜过城民，城民也无法胜过国王。第六次，城民们心想：“明天，我们要作一场这样的布施，以致无人能说‘此次布施中缺少某某物品’。”他们在第二天准备好布施，检查“此处还缺什么呢？”时，唯独没有见到鲜蜜，而熟蜜却有很多。他们为了寻找鲜蜜，便派人带着四千钱币，从四个城门出去。当时，有一位乡人正前来拜见邑主，在途中见到一个蜂巢。他赶走蜜蜂，砍下树枝，连着枝干将蜂巢一同取下，心想：“我要将此献给邑主。”便进入城中。为寻找蜂蜜而去的人见到他，问道：“朋友，蜂蜜卖吗？”“不卖，主人。”“那么，收下这枚钱币，把它给我吧。”那人想：“这蜂巢连四分之一钱都不值，此人却给一枚钱币。想必他很有钱，我应当抬高价钱。”于是他对那人说：“不给。”“既然如此，收下两枚钱币吧。”“两枚也不给。”他就这样不断抬价，直到那人拿出钱袋说：“既然如此，收下这一千钱币吧。”

အထ နံ သော အာဟ – ‘‘ကိံ နု ခေါ တွံ ဥမ္မတ္တကော, ဥဒါဟု ကဟာပဏာနံ ဌပနောကာသံ န လဘသိ, ပါဒမ္ပိ န အဂ္ဃနကံ မဓုံ ‘သဟဿံ ဂဟေတွာ ဒေဟီ’တိ ဝဒသိ, ‘ကိံ နာမေတ’’’န္တိ? ‘ဇာနာမဟံ, ဘော, ဣမိနာ ပန မေ ကမ္မံ အတ္ထိ, တေနေဝံ ဝဒါမီ’တိ. ‘‘ကိံ ကမ္မံ, သာမီ’’တိ? ‘‘အမှေဟိ ဝိပဿီဗုဒ္ဓဿ အဋ္ဌသဋ္ဌိသမဏသဟဿပရိဝါရဿ မဟာဒါနံ သဇ္ဇိတံ, တတြေကံ အလ္လမဓုမေဝ နတ္ထိ, တသ္မာ ဧဝံ ဂဏှာမီ’’တိ. ဧဝံ, သန္တေ, နာဟံ မူလေန ဒဿာမိ, သစေ ‘‘အဟမ္ပိ ဒါနေ ပတ္တိံ လဘိဿာမိ, ဒဿာမီ’’တိ. သော ဂန္တွာ နာဂရာနံ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. နာဂရာ တဿ သဒ္ဓါယ ဗလဝဘာဝံ ဉတွာ, ‘‘သာဓု, ပတ္တိကော ဟောတူ’’တိ [Pg.402] ပဋိဇာနိံသု, တေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကံ ဒတွာ မဟတိံ သုဝဏ္ဏပါတိံ အာဟရာပေတွာ မဓုပဋလံ ပီဠာပေသုံ. တေနေဝ မနုဿေန ပဏ္ဏာကာရတ္ထာယ ဒဓိဝါရကောပိ အာဟဋော အတ္ထိ, သော တမ္ပိ ဒဓိံ ပါတိယံ အာကိရိတွာ တေန မဓုနာ သံသန္ဒိတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အဒါသိ. တံ ယာဝဒတ္ထံ ဂဏှန္တာနံ သဗ္ဗေသံ ပါပုဏိ ဥတ္တရိမ္ပိ အဝသိဋ္ဌံ အဟောသိယေဝ. ‘‘ဧဝံ ထောကံ မဓု ကထံ တာဝ ဗဟူနံ ပါပုဏီ’’တိ န စိန္တေတဗ္ဗံ. တဉှိ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ပါပုဏိ. ဗုဒ္ဓဝိသယော န စိန္တေတဗ္ဗော. စတ္တာရိ ဟိ ‘‘အစိန္တေယျာနီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၇၇) ဝုတ္တာနိ. တာနိ စိန္တေန္တော ဥမ္မာဒဿေဝ ဘာဂီ ဟောတီတိ. သော ပုရိသော ဧတ္တကံ ကမ္မံ ကတွာ အာယုပရိယောသာနေ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဧတ္တကံ ကာလံ သံသရန္တော ဧကသ္မိံ သမယေ ဒေဝလောကာ စဝိတွာ ဗာရာဏသိယံ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တော ပိတု အစ္စယေန ရဇ္ဇံ ပါပုဏိ. သော ‘‘ဧကံ နဂရံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဂန္တွာ ပရိဝါရေသိ, နာဂရာနဉ္စ သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘ရဇ္ဇံ ဝါ မေ ဒေန္တု ယုဒ္ဓံ ဝါ’’တိ. တေ ‘‘နေဝ ရဇ္ဇံ ဒဿာမ, န ယုဒ္ဓ’’န္တိ ဝတွာ စူဠဒွါရေဟိ နိက္ခမိတွာ ဒါရူဒကာဒီနိ အာဟရန္တိ, သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကရောန္တိ.

于是，那个卖蜜人对他说：“你莫不是疯了？还是没地方放钱？这连一分钱都不值的蜂蜜，你却说‘我出一千钱，请把它给我’，这是什么意思？”“朋友，我知道。但我需要这蜂蜜有要事，因此我才这么说。”“主人，有何要事？”“我们为有六万八千比丘随行的毗婆尸佛准备了盛大的布施，其中唯独缺少新鲜蜂蜜，因此我才这样购买。”（卖蜜人说：）“既然如此，我就不收钱了。如果我也能分享这份布施的功德，我就把它给你。”那人（买蜜人）前去将此事告知了市民们。市民们得知那个卖蜜人有如此强烈的信心，便应允道：“善哉！让他也成为功德的一份子吧。”他们请以佛陀为首的比丘僧团入座，供养了粥和嚼食，然后命人取来一个大金钵，挤压蜂巢。那个买蜜人也正好带来了一罐作为礼物的凝乳。他便将那凝乳也倒入钵中，与蜂蜜混合后，从佛陀开始，供养了以佛陀为首的比丘僧团。所有取食者都随意取用，那（混合了凝乳的）蜂蜜不仅足够，甚至还有剩余。“这么一点蜂蜜如何能满足这么多人呢？”——对此不应思量。因为这是通过佛陀的威力才充足的。佛陀的境界不可思议。诚如经中所说，有四种“不可思议”之事，思量这些事的人只会招致癫狂。那人做了这等善业，寿命结束后投生到天界。在轮回中流转了如此之久后，有一次他从天界死后，投生于波罗奈（Bārāṇasī）的王族，因父亲去世而继承了王位。他心想“我要攻下一座城池”，便前去围城，并向城中居民传信道：“要么将王国给我，要么就开战。”他们说：“我们既不给王国，也不开战。”说完，便从边门出入，运取柴薪、水等，处理一切事务。

ဣတရောပိ စတ္တာရိ မဟာဒွါရာနိ ရက္ခန္တော သတ္တမာသာဓိကာနိ သတ္တ ဝဿာနိ နဂရံ ဥပရုန္ဓိ. အထဿ မာတာ ‘‘ကိံ မေ ပုတ္တော ကရောတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣဒံ နာမ ဒေဝီ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘ဗာလော မမ ပုတ္တော, ဂစ္ဆထ, တဿ ‘စူဠဒွါရာနိပိ ပိဓာယ နဂရံ ဥပရုန္ဓတူ’တိ ဝဒေထာ’’တိ. သော မာတု သာသနံ သုတွာ တထာ အကာသိ. နာဂရာပိ ဗဟိ နိက္ခမိတုံ အလဘန္တာ သတ္တမေ ဒိဝသေ အတ္တနော ရာဇာနံ မာရေတွာ တဿ ရဇ္ဇံ အဒံသု. သော ဣမံ ကမ္မံ ကတွာ အာယုပရိယောသာနေ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ယာဝါယံ ပထဝီ ယောဇနမတ္တံ ဥဿန္နာ, တာဝ နိရယေ ပစ္စိတွာ စတုန္နံ စူဠဒွါရာနံ ပိဒဟိတတ္တာ တတော စုတော တဿာ ဧဝ မာတု ကုစ္ဆိသ္မိံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ သတ္တမာသာဓိကာနိ သတ္တ ဝဿာနိ အန္တောကုစ္ဆိသ္မိံ ဝသိတွာ သတ္တ ဒိဝသာနိ ယောနိမုခေ တိရိယံ နိပဇ္ဇိ. ဧဝံ, ဘိက္ခဝေ, သီဝလိ, တဒါ နဂရံ ဥပရုန္ဓိတွာ ဂဟိတကမ္မေန ဧတ္တကံ ကာလံ နိရယေ ပစ္စိတွာ စတုန္နံ စူဠဒွါရာနံ ပိဒဟိတတ္တာ တတော စုတော တဿာ ဧဝ မာတု ကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ ဧတ္တကံ ကာလံ ကုစ္ဆိယံ ဝသိ. နဝမဓုနော ဒိန္နတ္တာ လာဘဂ္ဂယသဂ္ဂပ္ပတ္တော ဇာတောတိ.

另一位，即波罗奈王，守护着四个大城门，围城七年又七个多月。那时，他的母亲问道：“我儿在做什么？”听闻此事后，她说：“我儿愚痴。你们去告诉他：‘把小城门也关上，围困此城。’”他听从母亲的话，就那样做了。城民无法外出，在第七天，杀了他们自己的国王，将王位给了他。他造此业后，于寿命终尽时，投生于无间地狱(Avīci)。此大地增高一由旬，他就在地狱中被烧煮了那么长的时间。因为关闭了四个小城门，他从地狱死后，就在那位母亲的腹中结生，在母胎中住了七年又七个多月，并在产门横卧了七天。诸比丘，就这样，西瓦离(Sīvali)因当时围城所造之业，在地狱中被烧煮了那么长的时间；又因关闭了四个小城门，从地狱死后，就在那位母亲的腹中结生，在母胎里住了那么长的时间。因曾布施新蜜，他获得了最高的利养与名望。

ပုနေကဒိဝသံ [Pg.403] ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အဟော သာမဏေရဿ လာဘော, အဟော ပုညံ, ယေန ဧကကေန ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ပဉ္စကူဋာဂါရသတာဒီနိ ကတာနီ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မယှံ ပုတ္တဿ နေဝ ပုညံ အတ္ထိ, န ပါပံ, ဥဘယမဿ ပဟီန’’န္တိ ဝတွာ ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂေ ဣမံ ဂါထမာဟ –

又有一天，比丘们发起了这样的讨论：“啊，这位沙弥利养丰厚，福德广大！他独自一人就为五百位比丘建造了五百座尖顶殿堂等。”导师前来问道：“诸比丘，你们现在聚在一起谈论什么？”当被告知是“谈论此事”时，导师说：“诸比丘，我子已无善亦无恶，此二者皆已被他舍弃。”说完，便在《婆罗门品》中说了这首偈颂：

‘‘ယောဓ ပုညဉ္စ ပါပဉ္စ, ဥဘော သင်္ဂမုပစ္စဂါ;

အသောကံ ဝိရဇံ သုဒ္ဓံ, တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၄၁၂);

于此，凡超越善与恶这两种执著者，无忧、无染、清净者，我称之为婆罗门。

ခဒိရဝနိယရေဝတတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.

迦地罗林瑞瓦达长老的故事，第九。

၁၀. အညတရဣတ္ထိဝတ္ထု

10. 某位女人的故事

ရမဏီယာနီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဣတ္ထိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“悦意……”这首法教，是导师住于祇陀林时，就某位女人的事而说的。

ဧကော ကိရ ပိဏ္ဍပါတိကော ဘိက္ခု သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဧကံ ဇိဏ္ဏဥယျာနံ ပဝိသိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. ဧကာ နဂရသောဘိနီ ဣတ္ထီ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ‘‘အဟံ အသုကဋ္ဌာနံ နာမ ဂမိဿာမိ, တွံ တတ္ထ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ သင်္ကေတံ ကတွာ အဂမာသိ. သော ပုရိသော နာဂစ္ဆိ. သာ တဿ အာဂမနမဂ္ဂံ ဩလောကေန္တီ တံ အဒိသွာ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ဣတော စိတော စ ဝိစရမာနာ တံ ဥယျာနံ ပဝိသိတွာ ထေရံ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသိန္နံ ဒိသွာ ဣတော စိတော စ ဩလောကယမာနာ အညံ ကဉ္စိ အဒိသွာ ‘‘အယဉ္စ ပုရိသော ဧဝ, ဣမဿ စိတ္တံ ပမောဟေဿာမီ’’တိ တဿ ပုရတော ဌတွာ ပုနပ္ပုနံ နိဝတ္ထသာဋကံ မောစေတွာ နိဝါသေတိ, ကေသေ မုဉ္စိတွာ ဗန္ဓတိ, ပါဏိံ ပဟရိတွာ ဟသတိ. ထေရဿ သံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သကလသရီရံ ဖရိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣဒ’’န္တိ စိန္တေသိ. သတ္ထာပိ ‘‘မမ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ‘သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’တိ ဂတဿ ဘိက္ခုနော ကာ နု ခေါ ပဝတ္တီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော တံ ဣတ္ထိံ ဒိသွာ တဿာ အနာစာရကိရိယံ, ထေရဿ စ သံဝေဂုပ္ပတ္တိံ ဉတွာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ တေန သဒ္ဓိံ ကထေသိ – ‘‘ဘိက္ခု, ကာမဂဝေသကာနံ အရမဏဋ္ဌာနမေဝ ဝီတရာဂါနံ ရမဏဋ္ဌာနံ ဟောတီ’’တိ[Pg.404]. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说，有位行乞食的比丘从世尊处领受业处后，进入一座破旧的园林修习沙门法。当时有位城中名妓与男子约定：“我要去某处，你应当来相会。”便先行离去。那男子却没有来。女子等候男子不至，在来路上张望不见人影，焦急地四处徘徊，走进那座园林，见长老结跏趺坐，左右环顾又不见其他人，心想：“这也是个男人，我要迷惑他的心。”于是站在长老面前，反复脱下又穿上所穿的下裙，散开又挽起头发，拍手嬉笑。长老顿时生起悚惧，遍及全身。他心想：“这是怎么回事？”世尊也观察到：“从我处领受业处想要修习沙门法的比丘，现在遭遇什么情况？”见到这女子不庄重的行为，以及长老生起悚惧，便安坐在香室中对他说道：“比丘，对追逐欲乐者而言，不悦意之处，正是离欲者之悦意处。”这样说完，便放出光明，为他开示法要，说了这首偈颂：

၉၉.

99.

‘‘ရမဏီယာနိ အရညာနိ, ယတ္ထ န ရမတီ ဇနော;

ဝီတရာဂါ ရမိဿန္တိ, န တေ ကာမဂဝေသိနော’’တိ.

怡人之林野，世人所不喜； 离欲者爱乐，彼非逐欲者。

တတ္ထ အရညာနီတိ သုပုပ္ဖိတတရုဝနသဏ္ဍပဋိမဏ္ဍိတာနိ ဝိမလသလိလသမ္ပန္နာနိ အရညာနိ နာမ ရမဏီယာနိ. ယတ္ထာတိ ယေသု အရညေသု ဝိကသိတေသု ပဒုမဝနေသု ဂါမမက္ခိကာ ဝိယ ကာမဂဝေသကော ဇနော န ရမတိ. ဝီတရာဂါတိ ဝိဂတရာဂါ ပန ခီဏာသဝါ နာမ ဘမရမဓုကရာ ဝိယ ပဒုမဝနေသု တထာရူပေသု အရညေသု ရမိဿန္တိ. ကိံ ကာရဏာ? န တေ ကာမပဝေသိနော, ယသ္မာ တေ ကာမဂဝေသိနော န ဟောန္တီတိ အတ္ထော.

于此偈中，所谓“林野”(araññāni)，是指由盛开的幼树林所庄严、具足无垢之水的悦意林野。所谓“于中”(yattha)，是指在那些莲花盛开的林野里，寻求欲乐之人，如同村蝇，不会感到快乐。所谓“离贪者”(vītarāgā)，是指已离贪的漏尽者，他们会像酿蜜的蜜蜂乐于莲花林一般，乐于此等林野。是何原因？因为他们不是寻求欲乐者。其义为：因为他们不是寻求欲乐之人。

ဒေသနာဝသာနေ သော ထေရော ယထာနိသိန္နောဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိတွာ အာကာသေနာဂန္တွာ ထုတိံ ကရောန္တော တထာဂတဿ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ အဂမာသီတိ.

说法结束时，那位长老如其所坐，与四无碍解一同证得阿罗汉果，从空中前来，赞颂如来，礼敬其足后离去。

အညတရဣတ္ထိဝတ္ထု ဒသမံ.

某一妇女的故事，第十。

အရဟန္တဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

阿罗汉品释义终。

သတ္တမော ဝဂ္ဂေါ.

第七品。

၈. သဟဿဝဂ္ဂေါ

8. 千品

၁. တမ္ဗဒါဌိကစောရဃာတကဝတ္ထု

1. 红牙刽子手的故事

သဟဿမပိ [Pg.405] စေ ဝါစာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော တမ္ဗဒါဌိကစောရဃာတကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“纵说千言……”此法说，是导师住于竹林(Veḷuvana)时，缘于红牙刽子手(Tambadāṭhikacoraghātaka)而说。

ဧကူနပဉ္စသတာ ကိရ စောရာ ဂါမဃာတကာဒီနိ ကရောန္တာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေသုံ. အထေကော ပုရိသော နိဗ္ဗိဒ္ဓပိင်္ဂလော တမ္ဗဒါဌိကော တေသံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘အဟမ္ပိ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ဇီဝိဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ စောရဇေဋ္ဌကဿ ဒဿေတွာ ‘‘အယမ္ပိ အမှာကံ သန္တိကေ ဝသိတုံ ဣစ္ဆတီ’’တိ အာဟံသု. အထ နံ စောရဇေဋ္ဌကော ဩလောကေတွာ ‘‘အယံ မာတု ထနံ ဆိန္ဒိတွာ ပိတု ဝါ ဂလလောဟိတံ နီဟရိတွာ ခါဒနသမတ္ထော အတိကက္ခဠော’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘နတ္ထေတဿ အမှာကံ သန္တိကေ ဝသနကိစ္စ’’န္တိ ပဋိက္ခိပိ. သော ဧဝံ ပဋိက္ခိတ္တောပိ အာဂန္တွာ ဧကံ တဿေဝ အန္တေဝါသိကံ ဥပဋ္ဌဟန္တော အာရာဓေသိ. သော တံ အာဒါယ စောရဇေဋ္ဌကံ ဥပသင်္ကမိတွာ, ‘‘သာမိ, ဘဒ္ဒကော ဧသ, အမှာကံ ဥပကာရကော, သင်္ဂဏှထ န’’န္တိ ယာစိတွာ စောရဇေဋ္ဌကံ ပဋိစ္ဆာပေသိ. အထေကဒိဝသံ နာဂရာ ရာဇပုရိသေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ တေ စောရေ ဂဟေတွာ ဝိနိစ္ဆယမဟာမစ္စာနံ သန္တိကံ နယိံသု. အမစ္စာ တေသံ ဖရသုနာ သီသစ္ဆေဒံ အာဏာပေသုံ. တတော ‘‘ကော နု ခေါ ဣမေ မာရေဿတီ’’တိ ပရိယေသန္တာ တေ မာရေတုံ ဣစ္ဆန္တံ ကဉ္စိ အဒိသွာ စောရဇေဋ္ဌကံ အာဟံသု – ‘‘တွံ ဣမေ မာရေတွာ ဇီဝိတဉ္စေဝ လဘိဿသိ သမ္မာနဉ္စ, မာရေဟိ နေ’’တိ. သောပိ အတ္တာနံ နိဿာယ ဝသိတတ္တာ တေ မာရေတုံ န ဣစ္ဆိ. ဧတေနူပါယေန ဧကူနပဉ္စသတေ ပုစ္ဆိံသု, သဗ္ဗေပိ န ဣစ္ဆိံသု. သဗ္ဗပစ္ဆာ တံ နိဗ္ဗိဒ္ဓပိင်္ဂလံ တမ္ဗဒါဌိကံ ပုစ္ဆိံသု. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တေ သဗ္ဗေပိ မာရေတွာ ဇီဝိတဉ္စေဝ သမ္မာနဉ္စ လဘိ. ဧတေနူပါယေန နဂရဿ ဒက္ခိဏတောပိ ပဉ္စ စောရသတာနိ အာနေတွာ အမစ္စာနံ ဒဿေတွာ တေဟိ တေသမ္ပိ သီသစ္ဆေဒေ အာဏတ္တေ စောရဇေဋ္ဌကံ အာဒိံ ကတွာ ပုစ္ဆန္တာ ကဉ္စိ မာရေတုံ ဣစ္ဆန္တံ အဒိသွာ ‘‘ပုရိမဒိဝသေ ဧကော ပုရိသော ပဉ္စသတေ စောရေ မာရေသိ, ကဟံ နု ခေါ သော’’တိ. ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ အမှေတိ ဒိဋ္ဌော’’တိ ဝုတ္တေ တံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ဣမေ မာရေဟိ, သမ္မာနံ လစ္ဆသီ’’တိ အာဏာပေသုံ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တေ သဗ္ဗေပိ မာရေတွာ သမ္မာနံ လဘိ. အထ နံ ‘‘ဘဒ္ဒကော အယံ [Pg.406] ပုရိသော, နိဗဒ္ဓံ စောရဃာတကမေဝ ဧတံ ကရိဿာမာ’’တိ မန္တေတွာ တဿ တံ ဌာနန္တရံ ဒတွာဝ သမ္မာနံ ကရိံသု. သော ပစ္ဆိမဒိသတောပိ ဥတ္တရဒိသတောပိ အာနီတေ ပဉ္စသတေ ပဉ္စသတေ စောရေ ဃာတေသိယေဝ. ဧဝံ စတူဟိ ဒိသာဟိ အာနီတာနိ ဒွေ သဟဿာနိ မာရေတွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဒေဝသိကံ ဧကံ ဒွေတိ အာနီတေ တေ မနုဿေ မာရေတွာ ပဉ္စပဏ္ဏာသ သံဝစ္ဆရာနိ စောရဃာတကကမ္မံ အကာသိ.

据说有四百九十九名盗贼，以劫掠村庄等为生。当时，有一位独眼、铜色獠牙的男子来到他们跟前说：“我也想和你们一起谋生。”于是，他们带他去见盗贼首领，说：“此人也想和我们待在一起。”盗贼首领打量他后心想：“此人能咬断母亲的乳房，或取出父亲喉间的血来吃，是个极其凶残的家伙。”于是思忖道：“此人不宜与我等共住。”便拒绝了他。他虽然被拒，还是前来服侍首领的一位随从，并博得了其欢心。那随从便带他去见盗贼首领，请求道：“主人，此人良善，能为我等所用，请接纳他吧。”盗贼首领这才同意了。一日，城中居民与王家卫士合力将那群盗贼抓获，押送至司法大臣面前。大臣们下令用斧头将他们斩首。之后，他们寻找行刑之人，说道：“有谁能杀了这些人呢？”但找不到愿意动手的人，便对盗贼首领说：“你杀了这些人，就能保全性命，还能获得奖赏。杀了他们吧！”首领也因他们是依附自己生活的人，不愿杀害他们。他们用同样的方式问遍了四百九十九人，全都不愿意。最后，他们问了那个独眼、铜色獠牙的人。他应道：“好的。”便杀了所有同伙，从而保全了性命，也获得了奖赏。后来，他们又用同样的方式，从城南带来五百名盗贼，交给大臣们。大臣们下令将这些人也斩首后，他们从盗贼首领开始逐一询问，却找不到愿意行刑的人，于是说：“前几天有个人杀死了五百名盗贼，那人现在在哪里？”有人回答：“我们在某某地方见过他。”他们听后便派人将他召来，命令道：“杀了这些人，你将得到奖赏。”他应道：“好的。”便杀了所有那些人，获得了奖赏。于是，大臣们商议道：“此人甚好，我们就让他常任盗贼刽子手吧。”他们便授予他那个职位，并给予了奖赏。于是，从西方和北方带来的盗贼，他都五百人、五百人地处决了。就这样，他杀了两千名从四方带来的盗贼。从那以后，他每天处决一、二或三名被带来的人，做了五十五年的盗贼刽子手。

သော မဟလ္လကကာလေ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ သီသံ ဆိန္ဒိတုံ န သက္ကောတိ, ဒွေ တယော ဝါရေ ပဟရန္တော မနုဿေ ကိလမေတိ. နာဂရာ စိန္တယိံသု – ‘‘အညောပိ စောရဃာတကော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, အယံ အတိဝိယ မနုဿေ ကိလမေတိ, ကိံ ဣမိနာ’’တိ တဿ တံ ဌာနန္တရံ ဟရိံသု. သော ပုဗ္ဗေ စောရဃာတကကမ္မံ ကရောန္တော ‘‘အဟတသာဋကေ နိဝါသေတုံ, နဝသပ္ပိနာ သင်္ခတံ ခီရယာဂုံ ပိဝိတုံ, သုမနပုပ္ဖာနိ ပိလန္ဓိတုံ, ဂန္ဓေ ဝိလိမ္ပိတု’’န္တိ ဣမာနိ စတ္တာရိ န လဘိ. သော ဌာနာ စာဝိတဒိဝသေ ‘‘ခီရယာဂုံ မေ ပစထာ’’တိ ဝတွာ အဟတဝတ္ထသုမနမာလာဝိလေပနာနိ ဂါဟာပေတွာ နဒိံ ဂန္တွာ နှတွာ အဟတဝတ္ထာနိ နိဝါသေတွာ မာလာ ပိလန္ဓိတွာ ဂန္ဓေဟိ အနုလိတ္တဂတ္တော ဂေဟံ အာဂန္တွာ နိသီဒိ. အထဿ နဝသပ္ပိနာ သင်္ခတံ ခီရယာဂုံ ပုရတော ဌပေတွာ ဟတ္ထဓောဝနောဒကံ အာဟရိံသု. တသ္မိံ ခဏေ သာရိပုတ္တတ္ထေရော သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ အဇ္ဇ မယာ ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ အတ္တနော ဘိက္ခာစာရံ ဩလောကေန္တော တဿ ဂေဟေ ခီရယာဂုံ ဒိသွာ ‘‘ကရိဿတိ နု ခေါ မေ ပုရိသော သင်္ဂဟ’’န္တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘မံ ဒိသွာ မမ သင်္ဂဟံ ကရိဿတိ, ကရိတွာ စ ပန မဟာသမ္ပတ္တိံ လဘိဿတိ အယံ ကုလပုတ္တော’’တိ ဉတွာ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ပတ္တံ အာဒါယ တဿ ဂေဟဒွါရေ ဌိတမေဝ အတ္တာနံ ဒဿေသိ.

这刽子手年老时，无法一刀砍下头颅，要砍两三次，折磨犯人。城里人想：“将来还会有别的刽子手，这人太折磨人了，留他何用？”于是就撤了他的职。从前他当刽子手时，有四样东西得不到：穿新衣，喝用新鲜酥油煮的奶粥，戴素馨花，涂抹香料。被撤职那天，他说：“给我煮奶粥。”然后让人拿来新衣、素馨花环和香膏，到河里洗完澡，穿上新衣，戴上花环，全身涂香，回到家中坐下。这时，人们把用新鲜酥油煮的奶粥放在他面前，又拿来洗手水。就在那时，舍利弗(Sāriputta)长老从禅定中起来，思惟：“今天我该去哪里？”在观察自己的乞食处时，看见他家里的奶粥，便审察道：“这人会供养我吗？”长老知道：“他见到我，一定会供养我。这位良家子(kulaputta)供养后将获得大福报。”于是披上僧衣，拿着钵，来到他家门口，显现身形，静立一旁。

သော ထေရံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော စိန္တေသိ – ‘‘မယာ စိရံ စောရဃာတကကမ္မံ ကတံ, ဗဟူ မနုဿာ မာရိတာ, ဣဒါနိ မေ ဂေဟေ ခီရယာဂု ပဋိယတ္တာ, ထေရော အာဂန္တွာ မမ ဂေဟဒွါရေ ဌိတော, ဣဒါနိ မယာ အယျဿ ဒေယျဓမ္မံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပုရတော ဌပိတယာဂုံ အပနေတွာ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အန္တောဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ ပတ္တေ ခီရယာဂုံ အာကိရိတွာ နဝသပ္ပိံ အာသိဉ္စိတွာ ထေရံ ဗီဇမာနော အဋ္ဌာသိ. အထဿ စ ဒီဃရတ္တံ အလဒ္ဓပုဗ္ဗတာယ ခီရယာဂုံ ပါတုံ ဗလဝအဇ္ဈာသယော အဟောသိ. ထေရော တဿ အဇ္ဈာသယံ ဉတွာ ‘‘တွံ, ဥပါသက, အတ္တနော ယာဂုံ ပိဝါ’’တိ [Pg.407] အာဟ. သော အညဿ ဟတ္ထေ ဗီဇနိံ ဒတွာ ယာဂုံ ပိဝိ. ထေရော ဗီဇမာနံ ပုရိသံ ‘‘ဂစ္ဆ, ဥပါသကမေဝ ဗီဇာဟီ’’တိ အာဟ. သော ဗီဇိယမာနော ကုစ္ဆိပူရံ ယာဂုံ ပိဝိတွာ အာဂန္တွာ ထေရံ ဗီဇမာနော ဌတွာ ကတာဟာရကိစ္စဿ ထေရဿ ပတ္တံ အဂ္ဂဟေသိ. ထေရော တဿ အနုမောဒနံ အာရဘိ. သော အတ္တနော စိတ္တံ ထေရဿ ဓမ္မဒေသနာနုဂံ ကာတုံ နာသက္ခိ. ထေရော သလ္လက္ခေတွာ, ‘‘ဥပါသက, ကသ္မာ စိတ္တံ ဒေသနာနုဂံ ကာတုံ န သက္ကောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဘန္တေ, မယာ ဒီဃရတ္တံ ကက္ခဠကမ္မံ ကတံ, ဗဟူ မနုဿာ မာရိတာ, တမဟံ အတ္တနော ကမ္မံ အနုဿရန္တော စိတ္တံ အယျဿ ဒေသနာနုဂံ ကာတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ. ထေရော ‘‘ဝဉ္စေဿာမိ န’’န္တိ စိန္တေတွာ ‘‘ကိံ ပန တွံ အတ္တနော ရုစိယာ အကာသိ, အညေဟိ ကာရိတောသီ’’တိ? ‘‘ရာဇာ မံ ကာရေသိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ တေ, ဥပါသက, ဧဝံ သန္တေ အကုသလံ ဟောတီ’’တိ? မန္ဒဓာတုကော ဥပါသကော ထေရေနေဝံ ဝုတ္တေ ‘‘နတ္ထိ မယှံ အကုသလ’’န္တိ သညီ ဟုတွာ တေန ဟိ, ‘‘ဘန္တေ, ဓမ္မံ ကထေထာ’’တိ. သော ထေရေ အနုမောဒနံ ကရောန္တေ ဧကဂ္ဂစိတ္တော ဟုတွာ ဓမ္မံ သုဏန္တော သောတာပတ္တိမဂ္ဂဿ ဩရတော အနုလောမိကံ ခန္တိံ နိဗ္ဗတ္တေသိ. ထေရောပိ အနုမောဒနံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

他看见长老后心生欢喜，心想：“我长期以来做着处决盗贼的工作，杀了很多人。现在我家里备好了乳粥，长老来到我家门口，现在我应当供养尊者。”于是他移开面前的粥，走近长老，顶礼后请长老到屋里坐下，将乳粥倒入钵中，浇上新酥油，然后站在一旁为长老扇风。而他自己因为长久以来未曾得到过，生起了想喝那乳粥的强烈意愿。长老了知他的意愿后，说道：“优婆塞，你喝你自己的粥吧。”他便将扇子交到另一个人手中，喝起了粥。长老对正在扇风的人说：“你走吧，不要为我扇风了。”他喝足了满腹的乳粥后，回来站着为长老扇风，待长老用食完毕，他接过了长老的钵。长老开始为他作随喜开示。他无法使自己的心随顺长老的说法。长老察觉后问道：“优婆塞，为何无法使心随顺说法呢？”“尊者，我长期以来做着残酷的工作，杀了很多人。当我忆起自己所造的业时，就无法使心随顺尊者的开示。”长老心想：“我要善巧地开导他。”便问道：“你是出于自己的意愿而做的，还是受他人指使而做的呢？”“尊者，是国王让我做的。”“优婆塞，既然如此，你又哪里会有不善业呢？”这位根性迟钝的优婆塞听长老这么说后，便认为“我没有不善业了”，于是说：“那么，尊者，请您说法吧。”当长老作随喜开示时，他一心一意地听法，生起了在须陀洹道(sotāpattimagga)之前的随顺忍(anulomikā khanti)。长老作完随喜开示后便离开了。

ဥပါသကံ ထေရံ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တမာနံ ဧကာ ယက္ခိနီ ဓေနုဝေသေန အာဂန္တွာ ဥရေ ပဟရိတွာ မာရေသိ. သော ကာလံ ကတွာ တုသိတပုရေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘စောရဃာတကော ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ ကက္ခဠကမ္မံ ကတွာ အဇ္ဇေဝ တတော မုတ္တော, အဇ္ဇေဝ ထေရဿ ဘိက္ခံ ဒတွာ အဇ္ဇေဝ ကာလံ ကတော, ကဟံ နု ခေါ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, တုသိတပုရေ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, ဝဒေထ, ဧတ္တကံ ကာလံ ဧတ္တကေ မနုဿေ ဃာတေတွာ တုသိတဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ. ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, မဟန္တော တေန ကလျာဏမိတ္တော လဒ္ဓေါ, သော သာရိပုတ္တဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အနုလောမဉာဏံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဣတော စုတော တုသိတဝိမာနေ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

一位优婆塞(upāsaka)护送长老后返回时，一个夜叉女(yakkhinī)化为母牛前来，撞其胸膛，将他杀死。他死后，投生于兜率天(Tusitapure)。比丘们在法堂(dhammasabhā)中发起讨论：“那盗贼的行刑者做了五十五年的残酷工作，今日才得以解脱，今日供养了长老饮食，今日便命终了，他究竟投生到何处了呢？”世尊前来问道：“比丘们，你们现在聚在一起谈论什么呢？”他们回答说：“是这个话题。”世尊说：“比丘们，他投生于兜率天了。”“尊者，您说什么？那么长的时间里杀了那么多人，竟投生于兜率天的天宫吗？”“是的，比丘们，因为他获得了伟大的善知识。他听闻了舍利弗(Sāriputta)的说法后，生起了随顺智(anulomañāṇa)，由此处命终，投生于兜率天的天宫。”说完，世尊说了这首偈颂：

‘‘သုဘာသိတံ သုဏိတွာန, နဂရေ စောရဃာတကော;

အနုလောမခန္တိံ လဒ္ဓါန, မောဒတီ တိဒိဝံ ဂတော’’တိ.

“城中的盗贼行刑者，听闻善说后，获得随顺忍，去到天界而欢喜。”

‘‘ဘန္တေ[Pg.408], အနုမောဒနကထာ နာမ န ဗလဝါ, တေန ကတံ အကုသလကမ္မံ မဟန္တံ, ကထံ ဧတ္တကေန ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေသီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, ‘မယာ ဒေသိတဓမ္မဿ အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ’တိ မာ ပမာဏံ ဂဏှထ. ဧကဝါစာပိ ဟိ အတ္ထနိဿိတာ သေယျာဝါ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

“尊者，随喜说法力量不大，他所造的不善业却很重，如何能仅凭这一点就产生如此殊胜的果报呢？”世尊说：“比丘们，不要衡量我所说的法是多是少。因为即使是一句与义理相应的言语，也更为殊胜。”说完后，世尊连接前后因缘，开示正法，说了这首偈颂——

၁၀၀.

100.

‘‘သဟဿမပိ စေ ဝါစာ, အနတ္ထပဒသံဟိတာ;

ဧကံ အတ္ထပဒံ သေယျော, ယံ သုတွာ ဥပသမ္မတီ’’တိ.

纵使一千言，若不具意义； 不如一义语，闻已得寂止。

တတ္ထ သဟဿမပီတိ ပရိစ္ဆေဒဝစနံ, ဧကံ သဟဿံ ဒွေ သဟဿာနီတိ ဧဝံ သဟဿေန စေပိ ပရိစ္ဆိန္နဝါစာ ဟောန္တိ, တာ စ ပန အနတ္ထပဒသံဟိတာ အာကာသဝဏ္ဏနာပဗ္ဗတဝဏ္ဏနာဝနဝဏ္ဏနာဒီနိ ပကာသကေဟိ အနိယျာနဒီပကေဟိ အနတ္ထကေဟိ ပဒေဟိ သံဟိတာ ယာဝ ဗဟုကာ ဟောတိ, တာဝ ပါပိကာ ဧဝါတိ အတ္ထော. ဧကံ အတ္ထပဒန္တိ ယံ ပန ‘‘အယံ ကာယော, အယံ ကာယဂတာသတိ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ ဧဝရူပံ ဧကံ အတ္ထပဒံ သုတွာ ရာဂါဒိဝူပသမေန ဥပသမ္မတိ, တံ အတ္ထသာဓကံ နိဗ္ဗာနပ္ပဋိသံယုတ္တံ ခန္ဓဓာတုအာယတနဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂသတိပဋ္ဌာနပရိဒီပကံ ဧကမ္ပိ ပဒံ သေယျောယေဝါတိ အတ္ထော.

于此颂中，“纵有千言”之“纵”（ce）字，是为限定之词。例如“一千”、“两千”，如此以千限定之语，若与无义利之句相结合，由阐释赞美天空、山峦、森林等，不指示出离、无有义利的文句所构成，则言语愈多，愈是低劣。此即其义。而“一句义利句”，是指听闻如“此是身，此是身至念，已证三明，已奉行佛陀教诫”这般有义利之句后，能因贪等之止息而寂静。此能成办义利、与涅槃相应、阐明蕴、界、处、根、力、觉支、念处之句，纵然仅有一句，亦更为殊胜。此即其义。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。

တမ္ဗဒါဌိကစောရဃာတကဝတ္ထု ပဌမံ.

红牙盗贼刽子手事，第一。

၂. ဗာဟိယဒါရုစီရိယတ္ထေရဝတ္ထု

2. 跋希亚·达鲁奇利耶长老事

သဟဿမပိ စေ ဂါထာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဒါရုစီရိယတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于达鲁奇利耶长老，开示了这篇以“纵有千偈颂”为开头的法说。

ဧကသ္မိဉှိ ကာလေ ဗဟူ မနုဿာ နာဝါယ မဟာသမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိတွာ အန္တောမဟာသမုဒ္ဒေ ဘိန္နာယ နာဝါယ မစ္ဆကစ္ဆပဘက္ခာ အဟေသုံ. ဧကောဝေတ္ထ ဧကံ ဖလကံ ဂဟေတွာ ဝါယမန္တော သုပ္ပာရကပဋ္ဋနတီရံ ဩက္ကမိ, တဿ နိဝါသနပါရုပနံ နတ္ထိ. သော အညံ ကိဉ္စိ အပဿန္တော သုက္ခကဋ္ဌဒဏ္ဍကေ ဝါကေဟိ ပလိဝေဌေတွာ နိဝါသနပါရုပနံ ကတွာ ဒေဝကုလတော ကပါလံ [Pg.409] ဂဟေတွာ သုပ္ပာရကပဋ္ဋနံ အဂမာသိ, မနုဿာ တံ ဒိသွာ ယာဂုဘတ္တာဒီနိ ဒတွာ ‘‘အယံ ဧကော အရဟာ’’တိ သမ္ဘာဝေသုံ. သော ဝတ္ထေသု ဥပနီတေသု ‘‘သစာဟံ နိဝါသေဿာမိ ဝါ ပါရုပိဿာမိ ဝါ, လာဘသက္ကာရော မေ ပရိဟာယိဿတီ’’တိ တာနိ ဝတ္ထာနိ ပဋိက္ခိပိတွာ ဒါရုစီရာနေဝ ပရိဒဟိ. အထဿ ဗဟူဟိ ‘‘အရဟာ အရဟာ’’တိ ဝုစ္စမာနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘‘ယေ ခေါ ကေစိ လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ, အဟံ တေသံ အညတရော’’တိ. အထဿ ပုရာဏသာလောဟိတာ ဒေဝတာ ဧဝံ စိန္တေသိ.

一时，许多人乘船入于大海，当船在大海中破裂时，他们都成了鱼和龟的食物。其中有一位商人抓住一块木板，奋力游到苏帕拉卡(Suppāraka)港的岸边，他没有蔽体的衣物。他找不到任何其他东西，便用树皮纤维将干柴与干竹绑扎起来做成衣物，又从神庙取来一个钵，前往苏帕拉卡港。人们看见他，就供养他粥饭等物，并尊奉他道：“这是一位阿罗汉。”当有人供养他衣服时，他想：“如果我穿上这衣服，我的利养和恭敬就会减少。”于是他拒绝了那些衣服，只穿着那件木条衣。后来，当许多人称他为“阿罗汉、阿罗汉”时，他心中生起如此思惟：“凡是世间的阿罗汉，或已达到阿罗汉道者，我就是他们中的一员。”这时，一位曾是他往昔血亲的天神如此想道。

ပုရာဏသာလောဟိတာတိ ပုဗ္ဗေ ဧကတော ကတသမဏဓမ္မာ. ပုဗ္ဗေ ကိရ ကဿပဒသဗလဿ သာသနေ ဩသက္ကမာနေ သာမဏေရာဒီနံ ဝိပ္ပကာရံ ဒိသွာ သတ္တ ဘိက္ခူ သံဝေဂပ္ပတ္တာ ‘‘ယာဝ သာသနဿ အန္တရဓာနံ န ဟောတိ, တာဝ အတ္တနော ပတိဋ္ဌံ ကရိဿာမာ’’တိ သုဝဏ္ဏစေတိယံ ဝန္ဒိတွာ အရညံ ပဝိဋ္ဌာ ဧကံ ပဗ္ဗတံ ဒိသွာ ‘‘ဇီဝိတေ သာလယာ နိဝတ္တန္တု. နိရာလယာ ဣမံ ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟန္တူ’’တိ ဝတွာ နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ သဗ္ဗေပိ တံ အဘိရုယှ နိဿေဏိံ ပါတေတွာ သမဏဓမ္မံ ကရိံသု. တေသု သံဃတ္ထေရော ဧကရတ္တာတိက္ကမေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သော အနောတတ္တဒဟေ နာဂလတာဒန္တကဋ္ဌံ ခါဒိတွာ ဥတ္တရကုရုတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ တေ ဘိက္ခူ အာဟ – ‘‘အာဝုသော, ဣမံ ဒန္တကဋ္ဌံ ခါဒိတွာ မုခံ ဓောဝိတွာ ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ. ကိံ ပန, ဘန္တေ, အမှေဟိ ဧဝံ ကတိကာ ကတာ ‘‘ယော ပဌမံ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ, တေနာဘတံ ပိဏ္ဍပါတံ အဝသေသာ ပရိဘုဉ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သစေ မယမ္ပိ တုမှေ ဝိယ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေဿာမ, သယံ အာဟရိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ န ဣစ္ဆိံသု. ဒုတိယဒိဝသေ ဒုတိယတ္ထေရော အနာဂါမိဖလံ ပါပုဏိ. သောပိ တထေဝ ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ ဣတရေ နိမန္တေသိ. တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, အမှေဟိ ဧဝံ ကတိကာ ကတာ ‘မဟာထေရေန အာဘတံ ပိဏ္ဍပါတံ အဘုဉ္ဇိတွာ အနုထေရေန အာဘတံ ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ တုမှေ ဝိယ မယမ္ပိ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ အတ္တနော ပုရိသကာရေန ဘုဉ္ဇိတုံ သက္ကောန္တာ ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ န ဣစ္ဆိံသု. တေသု အရဟတ္တံ ပတ္တော ဘိက္ခု ပရိနိဗ္ဗာယိ, အနာဂါမီ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတရေ ပဉ္စ ထေရာ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အသက္ကောန္တာ သုဿိတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ ကာလံ ကတွာ [Pg.410] ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပာဒေ တတော စဝိတွာ တတ္ထ တတ္ထ ကုလဃရေသု နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေသု ဧကော ပုက္ကုသာတိ ရာဇာ (မ. နိ. ၃.၃၄၂) အဟောသိ, ဧကော ကုမာရကဿပေါ (မ. နိ. ၁.၂၄၉), ဧကော ဒါရုစီရိယော (ဥဒါ. ၁၀), ဧကော ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော (ပါရာ. ၃၈၀; ဥဒါ. ၇၉) ဧကော သဘိယော ပရိဗ္ဗာဇကောတိ (သု. နိ. သဘိယသုတ္တံ). တတ္ထ ယော ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တော ဘိက္ခု တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ ‘‘ပုရာဏသာလောဟိတာ ဒေဝတာ’’တိ.

所谓“往昔的血亲”(Purāṇasālohitā)，是指他们过去曾一同修习沙门法。据说，过去迦叶(Kassapa)十力世尊的教法衰退时，看到沙弥等不如法的行为，七位比丘生起悚惧心：“在教法未隐没之前，我们当为自己建立安住处。”于是礼敬金塔后进入森林，看到一座山，共同发愿：“执着生命者当止步，无所执着者当攀登此山。”便架起梯子，所有人都登上山顶，然后推倒梯子，修习沙门法。其中一位僧团上座，一夜之间就证得阿罗汉果。他从阿耨达池(Anotatta)取来龙藤齿木，又从北俱卢洲(Uttarakuru)取来托钵食，告诉各位比丘说：“贤友们(āvuso)，嚼食这齿木，漱口后可以享用这些托钵食。”众比丘问道：“尊者，难道我们曾有这样的约定吗：‘谁先证得阿罗汉果，其余人就享用他带来的托钵食’？”回答说：“贤友，不是这样。”众比丘说：“如果是这样，如果我们也像尊者一样获得殊胜成就，将会自己取食享用。”于是他们不愿接受。第二天，第二位长老证得不还果，也取来托钵食邀请大家。众比丘又问：“尊者，我们何曾有过这样的约定：‘不享用大长老带来的托钵食，而享用次长老带来的托钵食’？”回答说：“贤友，不是这样。”众比丘说：“既然这样，如果我们也能像你们一样获得殊胜成就，也会依靠自己的努力来取食享用。”仍然没有接受食物。之后，证得阿罗汉的比丘般涅槃，证得不还果的比丘投生梵天。其余五位长老未能获得殊胜成就，身体枯槁，第七天命终后投生天界。在今佛出世时，他们从天界去世，各自投生于不同的家族中：一位是布估萨帝(Pukkusāti)王，一位是鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa)，一位是达鲁奇利耶(Dārucīriya)，一位是达波·摩罗子(Dabbo Mallaputto)，一位是萨毗亚(Sabhiya)游行者。其中投生梵天的比丘，就是指这位“往昔的血亲天神”。

တဿ ဟိ ဗြဟ္မုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ မယာ သဒ္ဓိံ နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ ပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိတွာ သမဏဓမ္မံ အကာသိ, ဣဒါနိ ဣမံ လဒ္ဓိံ ဂဟေတွာ ဝိစရန္တော ဝိနဿေယျ, သံဝေဇေဿာမိ န’’န္တိ. အထ နံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘နေဝ ခေါ တွံ, ဗာဟိယ, အရဟာ, နပိ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နော, သာပိ တေ ပဋိပဒါ နတ္ထိ, ယာယ တွံ အရဟာ ဝါ အဿ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နော’’တိ. ဗာဟိယော အာကာသေ ဌတွာ ကထေန္တံ မဟာဗြဟ္မာနံ ဩလောကေတွာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတံ, အဟံ ‘အရဟန္တောမှီ’တိ စိန္တေသိံ, အယဉ္စ မံ ‘န တွံ အရဟာ, နပိ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နောသီ’တိ ဝဒတိ, အတ္ထိ နု ခေါ လောကေ အညော အရဟာ’’တိ. အထ နံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဧတရဟိ ဒေဝတေ လောကေ အရဟာ ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နော’’တိ. အထဿ ဒေဝတာ အာစိက္ခိ – ‘‘အတ္ထိ, ဗာဟိယ, ဥတ္တရေသု ဇနပဒေသု သာဝတ္ထိ နာမ နဂရံ, တတ္ထ သော ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. သော ဟိ, ဗာဟိယ, ဘဂဝါ အရဟာ စေဝ အရဟတ္တတ္ထာယ စ ဓမ္မံ ဒေသေတီ’’တိ.

那时，那位梵天心想：“此人曾与我一同架设梯子登上山顶，修习沙门法。如今他执持此见而游方，恐怕会毁坏自己，我应当去令他警醒。”于是，他走近跋希亚对他说：“跋希亚，你实非阿罗汉，也未踏上趣向阿罗汉之道。你也没有那能使你成为阿罗汉或踏上趣向阿罗汉之道的行道。”跋希亚望着在空中站立说法的梵天，心想：“啊，我所行之事何其沉重！我自以为是阿罗汉，而此人却说我不是阿罗汉，也未踏上趣向阿罗汉之道。世间难道还有其他阿罗汉吗？”于是他问道：“天神，如今世间可有阿罗汉，或已踏上趣向阿罗汉之道者？”天神告诉他：“跋希亚，在北方地区有一座名为舍卫城(Sāvatthī)的城市，那位世尊如今正住在那儿，他是阿罗汉、正等正觉者。跋希亚，那位世尊确实是阿罗汉，并且为证阿罗汉而说法。”

ဗာဟိယော ရတ္တိဘာဂေ ဒေဝတာယ ကထံ သုတွာ သံဝိဂ္ဂမာနသော တံ ခဏံယေဝ သုပ္ပာရကာ နိက္ခမိတွာ ဧကရတ္တိဝါသေန သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ, သဗ္ဗံ ဝီသယောဇနသတိကံ မဂ္ဂံ ဧကရတ္တိဝါသေနေဝ အဂမာသိ. ဂစ္ဆန္တော စ ပန ဒေဝတာနုဘာဝေန ဂတော. ‘‘ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေနာ’’တိပိ ဝဒန္တိယေဝ. တသ္မိံ ပန ခဏေ သတ္ထာ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော ဟောတိ. သော ဘုတ္တပါတရာသေ ကာယအာလသိယဝိမောစနတ္ထံ အဗ္ဘောကာသေ စင်္ကမန္တေ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ ‘‘ကဟံ ဧတရဟိ သတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ဘိက္ခူ ‘‘ဘဂဝါ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော’’တိ ဝတွာ တံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘တွံ ပန ကုတော အာဂတောသီ’’တိ? ‘‘သုပ္ပာရကာ အာဂတောမှီ’’တိ. ‘‘ကဒါ [Pg.411] နိက္ခန္တောသီ’’တိ? ‘‘ဟိယျော သာယံ နိက္ခန္တောမှီ’’တိ. ‘‘ဒူရတောသိ အာဂတော, နိသီဒ, တဝ ပါဒေ ဓောဝိတွာ တေလေန မက္ခေတွာ ထောကံ ဝိဿမာဟိ, အာဂတကာလေ သတ္ထာရံ ဒက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘အဟံ, ဘန္တေ, သတ္ထု ဝါ အတ္တနော ဝါ ဇီဝိတန္တရာယံ န ဇာနာမိ, ဧကရတ္တေနေဝမှိ ကတ္ထစိ အဋ္ဌတွာ အနိသီဒိတွာ ဝီသယောဇနသတိကံ မဂ္ဂံ အာဂတော, သတ္ထာရံ ပဿိတွာဝ ဝိဿမိဿာမီ’’တိ. သော ဧဝံ ဝတွာ တရမာနရူပေါ သာဝတ္ထိံ ပဝိသိတွာ ဘဂဝန္တံ အနောပမာယ ဗုဒ္ဓသိရိယာ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ‘‘စိရဿံ ဝတ မေ ဂေါတမော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌော’’တိ ဒိဋ္ဌဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ ဩနတသရီရော ဂန္တွာ အန္တရဝီထိယမေဝ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ဂေါပ္ဖကေသု ဒဠှံ ဂဟေတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဒေသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော ဓမ္မံ, ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘အကာလော ခေါ တာဝ, ဗာဟိယ, အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌမှာ ပိဏ္ဍာယာ’’တိ ပဋိက္ခိပိ.

跋希亚（Bāhiya）在夜里听闻一位梵天的话后，内心悚惧，当下就从苏帕拉卡（Suppāraka）出发，一夜之间便抵达舍卫城（Sāvatthī）。整整一百二十由旬的路程，他仅用一夜就走完了。他之所以能如此行进，是凭借梵天的威力，也有人说是凭借佛陀的威力。那时，导师刚进入舍卫城托钵乞食。他看见许多用完早餐、为消除身体疲劳而在露天处经行的比丘，便上前问道：“现在导师在哪里？”比丘们回答说：“世尊已进入舍卫城托钵乞食。”然后问他：“你又是从哪里来的呢？”“我从苏帕拉卡来。”“何时出发的？”“昨天傍晚。”“你远道而来，请坐，洗了脚、涂上油，稍作休息吧。等导师回来时，你就能见到他了。”“尊者们，我不知道导师或我自己的生命是否会有障碍。我一夜之间，中途未曾停歇，行走了这一百二十由旬的路程而来。我必须见到导师后才能休息。”他这样说完，便急忙进入舍卫城，看见世尊以无与伦比的佛陀威仪正在托钵行乞，心想：“我真是经过了很久才得见正等正觉的乔达摩（Gotama）啊！”他从看见世尊的地方开始，便躬身前行，在街道中以五体投地之礼顶礼，紧紧抱住世尊的双足脚踝，如此说道：“尊者，请世尊为我说法！善逝，请为我说法！此法将为我带来长久的利益与安乐。”于是导师拒绝他道：“跋希亚，现在不是时候，我们正在村中托钵乞食。”

တံ သုတွာ ဗာဟိယော, ဘန္တေ, သံသာရေ သံသရန္တေန ကဗဠီကာရာဟာရော န အလဒ္ဓပုဗ္ဗော, တုမှာကံ ဝါ မယှံ ဝါ ဇီဝိတန္တရာယံ န ဇာနာမိ, ဒေသေတု မေ ဓမ္မန္တိ. သတ္ထာ ဒုတိယမ္ပိ ပဋိက္ခိပိယေဝ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ဣမဿ မံ ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ သကလသရီရံ ပီတိယာ နိရန္တရံ အဇ္ဈောတ္ထဋံ ဟောတိ, ဗလဝပီတိဝေဂေါ ဓမ္မံ သုတွာပိ န သက္ခိဿတိ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ, မဇ္ဈတ္တုပေက္ခာယ တာဝ တိဋ္ဌတု, ဧကရတ္တေနေဝ ဝီသယောဇနသတိကံ မဂ္ဂံ အာဂတတ္တာ ဒရထောပိဿ ဗလဝါ, သောပိ တာဝ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတူ’’တိ. တသ္မာ ဒွိက္ခတ္တုံ ပဋိက္ခိပိတွာ တတိယံ ယာစိတော အန္တရဝီထိယံ ဌိတောဝ ‘‘တသ္မာတိဟ တေ, ဗာဟိယ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ ‘ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တံ ဘဝိဿတီ’’’တိအာဒိနာ (ဥဒါ. ၁၀) နယေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သော သတ္ထု ဓမ္မံ သုဏန္တောယေဝ သဗ္ဗာသဝေ ခေပေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တာဝဒေဝ စ ပန ဘဂဝန္တံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ, ‘‘ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရ’’န္တိ ပုဋ္ဌော ‘‘န ပရိပုဏ္ဏ’’န္တိ အာဟ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘တေန ဟိ ပတ္တစီဝရံ ပရိယေသာဟီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ.

听闻此言，跋希亚说：“尊者，于轮回中流转，段食未曾不得，但我不知您或我的生命危难，请为我说法。”世尊第二次依然拒绝。原来世尊心想：“此人自从见到我，全身已被持续不断的喜悦充满，强烈的喜悦之势使他即使听闻佛法也无法彻见。且让他先安住于中舍，毕竟他一夜之间远道而来，行走了一百二十由旬，身心疲惫，也让他先平息下来。”因此两次拒绝后，第三次在街巷中应请而立，以“是故，跋希亚，你应当这样学习：‘在所见中只见所见’”等方法开示佛法。跋希亚听闻导师说法时，便灭尽一切漏，与四无碍解一同证得阿罗汉果。他当即向世尊请求出家，世尊问：“你的衣钵具足了吗？”他回答：“不具足。”于是世尊说：“那么去寻找衣钵吧。”说完便离开了。

‘‘သော ကိရ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော ‘ဘိက္ခုနာ နာမ အတ္တနာ ပစ္စယေ လဘိတွာ အညံ အနောလောကေတွာ သယမေဝ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’တိ ဧကဘိက္ခုဿာပိ ပတ္တေန ဝါ စီဝရေန ဝါ သင်္ဂဟံ န အကာသိ[Pg.412], တေနဿ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရံ န ဥပဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဉတွာ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေန ပဗ္ဗဇ္ဇံ န အဒါသိ. တမ္ပိ ပတ္တစီဝရံ ပရိယေသမာနမေဝ ဧကာ ယက္ခိနီ ဓေနုရူပေန အာဂန္တွာ ဥရမှိ ပဟရိတွာ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေသိ. သတ္ထာ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခန္တော ဗာဟိယဿ သရီရံ သင်္ကာရဋ္ဌာနေ ပတိတံ ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာဏာပေသိ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဧကသ္မိံ ဂေဟဒွါရေ ဌတွာ မဉ္စကံ အာဟရာပေတွာ ဣမံ သရီရံ နဂရတော နီဟရိတွာ ဈာပေတွာ ထူပံ ကရောထာ’’တိ. ဘိက္ခူ တထာ ကရိံသု, ကတွာ စ ပန ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အတ္တနာ ကတကိစ္စံ အာရောစေတွာ တဿ အဘိသမ္ပရာယံ ပုစ္ဆိံသု. အထ နေသံ ဘဂဝါ တဿ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ, ဘိက္ခဝေ, မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ခိပ္ပာဘိညာနံ ယဒိဒံ ဗာဟိယော ဒါရုစီရိယော’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၁၆) ဧတဒဂ္ဂေ ဌပေသိ. အထ နံ ဘိက္ခူ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဘန္တေ, တုမှေ ‘ဗာဟိယော အရဟတ္တံ ပတ္တော’တိ ဝဒေထ, ကဒါ သော အရဟတ္တံ ပတ္တော’’တိ? ‘‘မမ ဓမ္မံ သုတကာလေ, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘ကဒါ ပနဿ, ဘန္တေ, တုမှေဟိ ဓမ္မော ကထိတော’’တိ? ‘‘ပိဏ္ဍာယ စရန္တေန အန္တရဝီထိယံ ဌတွာ’’တိ. ‘‘အပ္ပမတ္တကော ဟိ, ဘန္တေ, တုမှေဟိ အန္တရဝီထိယံ ဌတွာ ကထိတဓမ္မော ကထံ သော တာဝတ္တကေန ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေသီ’’တိ, အထ နေ သတ္ထာ ‘‘ကိံ, ဘိက္ခဝေ, မမ ဓမ္မံ ‘အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ’တိ မာ ပမာဏံ ဂဏှထ. အနေကာနိပိ ဟိ ဂါထာသဟဿာနိ အနတ္ထနိဿိတာနိ န သေယျော, အတ္ထနိဿိတံ ပန ဧကမ္ပိ ဂါထာပဒံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说他修行沙门法两万年之久，心想：“比丘得到资具后，不顾他人，自己受用是应该的。”因此未曾以衣钵摄受任何一位比丘。世尊了知“此人将不会获得神通所成的衣钵”，因此没有以“来，比丘”的方式给予他出家。当他正在寻找衣钵时，一位夜叉女化作母牛前来，撞击他的胸口，使他命终。世尊托钵乞食完毕，用完斋饭，与众多比丘一同外出，看见跋希亚的尸体倒在垃圾堆上，便吩咐比丘们：“比丘们，你们站在一家门口，叫人拿来床榻，将此尸身抬出城外火化，并为他建塔。”比丘们依言照做。做完后，他们回到精舍，去到世尊跟前，禀告了所做之事，并询问他的来世。于是世尊告诉他们跋希亚已经般涅槃，并且说：“比丘们，在我的声闻比丘中，速疾通达者，即是这位跋希亚·达鲁支利耶(Bāhiya Dārucīriya)。”并将他置于此项之首。于是比丘们问他：“尊者，您说跋希亚已证得阿罗汉果，他是在何时证得的呢？”“比丘们，是在听闻我说法之时。”“尊者，您又是在何时为他说的法呢？”“在我托钵行乞，站在街巷之间时。”“尊者，您站在街巷之间所说的法如此简短，他如何能凭藉这么一点法就证得此等殊胜境界呢？”于是世尊对他们说：“比丘们，你们为何要用‘少’或‘多’来衡量我的法呢？要知道，成千上万无益的偈颂，也不如一句有益的偈句来得殊胜。”说罢，他便连接前后，宣说此法偈：

၁၀၁.

101.

‘‘သဟဿမပိ စေ ဂါထာ, အနတ္ထပဒသံဟိတာ;

ဧကံ ဂါထာပဒံ သေယျော, ယံ သုတွာ ဥပသမ္မတီ’’တိ.

纵使千句偈，若不具意义； 不如一句偈，闻已得寂止。

တတ္ထ ဧကံ ဂါထာပဒံ သေယျောတိ ‘‘အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ…ပေ… ယထာ မယာ’’တိ (ဓ. ပ. ၂၁) ဧဝရူပါ ဧကာ ဂါထာပိ သေယျောတိ အတ္ထော. သေသံ ပုရိမနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

其中，“一句偈句更胜”者，谓如“不放逸是甘露道……乃至……如我所说”（法句经21），像这样的一首偈颂也更胜，此是其义。其余的应依前例得知。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

ဗာဟိယဒါရုစီရိယတ္ထေရဝတ္ထု ဒုတိယံ.

跋希亚·达鲁支利耶长老的故事，第二则。

၃. ကုဏ္ဍလကေသိတ္ထေရီဝတ္ထု

3. 军陀罗计西长老尼事

ယော [Pg.413] စ ဂါထာသတံ ဘာသေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကုဏ္ဍလကေသိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于军陀罗计西（Kuṇḍalakesī），宣说了此篇以“Yo ca gāthāsataṃ bhāse”（若人诵百偈）为开头的法义。

ရာဇဂဟေ ကိရ ဧကာ သေဋ္ဌိဓီတာ သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကာ အဘိရူပါ အဟောသိ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. တသ္မိဉ္စ ဝယေ ဌိတာ နာရိယော ပုရိသဇ္ဈာသယာ ဟောန္တိ ပုရိသလောလာ. အထ နံ မာတာပိတရော သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ သိရိဂဗ္ဘေ နိဝါသာပေသုံ. ဧကမေဝဿာ ဒါသိံ ပရိစာရိကံ အဒံသု. အထေကံ ကုလပုတ္တံ စောရကမ္မံ ကရောန္တံ ဂဟေတွာ ပစ္ဆာဗာဟံ ဗန္ဓိတွာ စတုက္ကေ စတုက္ကေ ကသာဟိ ပဟရိတွာ အာဃာတနံ နယိံသု. သေဋ္ဌိဓီတာ မဟာဇနဿ သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ပါသာဒတလေ ဌတွာ ဩလောကေန္တီ တံ ဒိသွာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ ဟုတွာ တံ ပတ္ထယမာနာ အာဟာရံ ပဋိက္ခိပိတွာ မဉ္စကေ နိပဇ္ဇိ. အထ နံ မာတာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ ဣဒံ, အမ္မာ’’တိ? ‘‘သစေ ဧတံ ‘စောရော’တိ ဂဟေတွာ နိယျမာနံ ပုရိသံ လဘိဿာမိ, ဇီဝိဿာမိ. နော စေ လဘိဿာမိ, ဇီဝိတံ မေ နတ္ထိ, ဣဓေဝ မရိဿာမီ’’တိ. ‘‘အမ္မ, မာ ဧဝံ ကရိ, အမှာကံ ဇာတိယာ စ ဂေါတ္တေန စ ဘောဂေန စ သဒိသံ အညံ သာမိကံ လဘိဿသီ’’တိ. ‘‘မယှံ အညေန ကိစ္စံ နတ္ထိ, ဣမံ အလဘမာနာ မရိဿာမီ’’တိ. မာတာ ဓီတရံ သညာပေတုံ အသက္ကောန္တီ ပိတုနော အာရောစေသိ. သောပိ နံ သညာပေတုံ အသက္ကောန္တော ‘‘ကိံ သက္ကာ ကာတု’’န္တိ စိန္တေတွာ တံ စောရံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တဿ ရာဇပုရိသဿ သဟဿဘဏ္ဍိကံ ပေသေသိ – ‘‘ဣမံ ဂဟေတွာ ဧတံ ပုရိသံ မယှံ ဒေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ကဟာပဏေ ဂဟေတွာ တံ မုဉ္စိတွာ အညံ မာရေတွာ ‘‘မာရိတော, ဒေဝ, စောရော’’တိ ရညော အာရောစေသိ. သေဋ္ဌိပိ တဿ ဓီတရံ အဒါသိ.

据说在王舍城(Rājagaha)，有一位富商之女，年约十六，容貌甚美，端庄悦目。到了这个年纪的女子，心向男子，贪恋男子。于是，她的父母将她安置在七层宫殿顶层的华丽卧室里，只给她一个侍女服侍。当时，有一个良家子(kulaputta)因行窃而被捕，双手反绑，在各个四衢道上遭鞭打后，被押往刑场。富商之女听到人群的喧闹声，心想：“这是什么事？”便站在楼台上观看，一见到那名男子，心生爱恋，渴望得到他，于是拒绝进食，卧于床上。她的母亲问她：“女儿，这是怎么了？”她回答说：“如果能得到那个被称为盗贼而被捕押送的男子，我就能活下去；如果得不到，我便活不成了，就在此地死去。”母亲劝她说：“女儿，不要这样，以我等之种姓、家族与财富，必能为你找到其他相称的丈夫。”她说：“我与其他男子无干，若得不到他，我便会死。”母亲无法说服女儿，就告诉了父亲。父亲也无法说服她，心想：“能怎么办呢？”便派人带着千金送给正押送盗贼的王使，说：“收下这个，把那个人给我。”王使应道：“好的。”收下钱后，便释放了那人，杀了另一个人，然后向国王禀报：“大王，盗贼已被处决。”富商便将女儿嫁给了他。

သာ တတော ပဋ္ဌာယ ‘‘သာမိကံ အာရာဓေဿာမီ’’တိ သဗ္ဗာဘရဏပဋိမဏ္ဍိတာ သယမေဝ တဿ ယာဂုအာဒီနိ သံဝိဒဟတိ, စောရော ကတိပါဟစ္စယေန စိန္တေသိ – ‘‘ကဒါ နု ခေါ ဣမံ မာရေတွာ ဧတိဿာ အာဘရဏာနိ ဂဟေတွာ ဧကသ္မိံ သုရာဂေဟေ ဝိက္ကိဏိတွာ ခါဒိတုံ လဘိဿာမီ’’တိ? သော ‘‘အတ္ထေကော ဥပါယော’’တိ စိန္တေတွာ အာဟာရံ ပဋိက္ခိပိတွာ မဉ္စကေ နိပဇ္ဇိ, အထ နံ သာ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ကိံ တေ, သာမိ, ရုဇ္ဇတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘န ကိဉ္စိ မေ, ဘဒ္ဒေတိ, ကစ္စိ ပန မေ မာတာပိတရော တုယှံ ကုဒ္ဓါ’’တိ? ‘‘န ကုဇ္ဈန္တိ, ဘဒ္ဒေ’’တိ[Pg.414]. အထ ‘‘ကိံ နာမေတ’’န္တိ? ‘‘ဘဒ္ဒေ, အဟံ တံ ဒိဝသံ ဗန္ဓိတွာ နိယျမာနော စောရပပါတေ အဓိဝတ္ထာယ ဒေဝတာယ ဗလိကမ္မံ ပဋိဿုဏိတွာ ဇီဝိတံ လဘိံ, တွမ္ပိ မယာ တဿာ ဧဝ အာနုဘာဝေန လဒ္ဓါ, ‘တံ မေ ဒေဝတာယ ဗလိကမ္မံ ဌပိတ’န္တိ စိန္တေမိ, ဘဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘သာမိ, မာ စိန္တယိ, ကရိဿာမိ ဗလိကမ္မံ, ဝဒေဟိ, ကေနတ္ထော’’တိ? ‘‘အပ္ပောဒကမဓုပါယသေန စ လာဇပဉ္စမကပုပ္ဖေဟိ စာ’’တိ. ‘‘သာဓု, သာမိ, အဟံ ပဋိယာဒေဿာမီ’’တိ သာ သဗ္ဗံ ဗလိကမ္မံ ပဋိယာဒေတွာ ‘‘ဧဟိ, သာမိ, ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ, ဘဒ္ဒေ, တဝ ဉာတကေ နိဝတ္တေတွာ မဟဂ္ဃာနိ ဝတ္ထာဘရဏာနိ ဂဟေတွာ အတ္တာနံ အလင်္ကရောဟိ, ဟသန္တာ ကီဠန္တာ သုခံ ဂမိဿာမာ’’တိ. သာ တထာ အကာသိ.

从那时起，她心想：“我要取悦我的丈夫”，便佩戴所有饰物，亲自为他准备粥饭等。过了几天，盗贼心想：“何时才能杀了她，夺走她的饰物，到某个酒馆卖掉，然后吃喝呢？”他想：“有个办法了”，便拒绝进食，躺在床上。于是她走近他问道：“夫君，您哪里不适？”他答道：“贤妻，我没什么。是我的父母对你生气了吗？不，他们没有生气，贤妻。”她便问：“那是什么缘故呢？”“贤妻，我那天被捆绑押送时，曾向住在盗贼崖（corapapāte）的天神许诺献上祭品，才得以活命。你也是我凭借那位天神的大力才得到的。贤妻，我心里想着：‘我对天神的那个祭品还搁置着呢。’”她说：“夫君，请勿担忧，我会准备祭品。请说需要什么？”“需要无水蜜乳饭，以及以炒米为第五的诸花。”“好的，夫君，我来准备。”她备好所有祭品后，说道：“来吧，夫君，我们去吧。”他说：“那么，贤妻，你让你的亲属们回去，取来贵重的衣物和饰品，将自己打扮起来，我们便可欢笑着、嬉戏着，愉快地前去。”她便照着做了。

အထ နံ သော ပဗ္ဗတပါဒံ ဂတကာလေ အာဟ – ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဣတော ပရံ ဥဘောဝ ဇနာ ဂမိဿာမ, သေသဇနံ ယာနကေန သဒ္ဓိံ နိဝတ္တာပေတွာ ဗလိကမ္မဘာဇနံ သယံ ဥက္ခိပိတွာ ဂဏှာဟီ’’တိ. သာ တထာ အကာသိ. စောရော တံ ဂဟေတွာ စောရပပါတပဗ္ဗတံ အဘိရုဟိ. တဿ ဟိ ဧကေန ပဿေန မနုဿာ အဘိရုဟန္တိ, ဧကံ ပဿံ ဆိန္နပပါတံ. ပဗ္ဗတမတ္ထကေ ဌိတာ တေန ပဿေန စောရေ ပါတေန္တိ. တေ ခဏ္ဍာခဏ္ဍံ ဟုတွာ ဘူမိယံ ပတန္တိ. တသ္မာ ‘‘စောရပပါတော’’တိ ဝုစ္စတိ. သာ တဿ ပဗ္ဗတဿ မတ္ထကေ ဌတွာ ‘‘ဗလိကမ္မံ တေ, သာမိ, ကရောဟီ’’တိ အာဟ. သော တုဏှီ အဟောသိ. ပုန တာယ ‘‘ကသ္မာ, သာမိ, တုဏှီဘူတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ တံ အာဟ – ‘‘န မယှံ ဗလိကမ္မေနတ္ထော, ဝဉ္စေတွာ ပန တံ အာဒါယ အာဂတောမှီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ, သာမီ’’တိ? ‘‘တံ မာရေတွာ တဝ အာဘရဏာနိ ဂဟေတွာ ပလာယနတ္ထာယာ’’တိ. သာ မရဏဘယတဇ္ဇိတာ အာဟ – ‘‘သာမိ, အဟဉ္စ အာဘရဏာနိ စ တဝ သန္တကာနေဝ, ကသ္မာ ဧဝံ ဝဒေသီ’’တိ? သော, ‘‘မာ ဧဝံ ကရောဟီ’’တိ, ပုနပ္ပုနံ ယာစိယမာနောပိ ‘‘မာရေမိ ဧဝါ’’တိ အာဟ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ ကိံ တေ မမ မရဏေန? ဣမာနိ အာဘရဏာနိ ဂဟေတွာ မယှံ ဇီဝိတံ ဒေဟိ, ဣတော ပဋ္ဌာယ မံ ‘မတာ’တိ ဓာရေဟိ, ဒါသီ ဝါ တေ ဟုတွာ ကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

那时，他到了山脚下时对她说：“贤妹，从此处起，我们二人前行。让其余的人连同车子一起回去，你自己背起祭品盘，拿好。”她便照做了。盗贼带着她登上了盗贼崖（Corapapāta）。原来，此山一面有人攀登，另一面是断崖。人们站在山顶，从那一侧将盗贼们推下。他们会粉身碎骨，坠落地面。因此，此山被称为“盗贼崖”。她站在那山顶上说：“夫君，请您行祭祀吧。”他默然不语。她又问：“夫君，为何默然不语？”他答道：“我并非为祭祀而来，而是欺骗你，将你带到此处。”“为何如此，夫君？”“为了杀死你，拿走你的饰物后逃走。”她为死惧所迫，说道：“夫君，我与这些饰物都已是您的所有物，为何说出这样的话？”即使她一再恳求“请不要这样做”，他还是说：“我必杀你。”“既然如此，我死对您有何益处？请拿走这些饰物，饶我一命吧。从今以后，您就当我已经死了，或者让我成为您的婢女为您劳作。”说完，她诵出此偈：

‘‘ဣဒံ သုဝဏ္ဏကေယူရံ, မုတ္တာ ဝေဠုရိယာ ဗဟူ;

သဗ္ဗံ ဟရဿု ဘဒ္ဒန္တေ, မံ စ ဒါသီတိ သာဝယာ’’တိ. (အပ. ထေရီ ၂.၃.၂၇);

这金臂钏，以及众多珍珠与琉璃，夫君，请您全部取走，并宣布我为您的婢女吧。

တံ [Pg.415] သုတွာ စောရော ‘‘ဧဝံ ကတေ တွံ ဂန္တွာ မာတာပိတူနံ အာစိက္ခိဿသိ, မာရေဿာမိယေဝ, မာ တွံ ဗာဠှံ ပရိဒေဝသီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

盗贼闻言道：“若如此行，你回去后会告知你的父母，我必杀你。你莫再过分悲泣。”说完，他诵出此偈：

‘‘မာ ဗာဠှံ ပရိဒေဝေသိ, ခိပ္ပံ ဗန္ဓာဟိ ဘဏ္ဍိကံ;

န တုယှံ ဇီဝိတံ အတ္ထိ, သဗ္ဗံ ဂဏှာမိ ဘဏ္ဍက’’န္တိ. –

“莫要过分悲泣，快把饰物解下来。你的性命不保，我将取走所有饰物。”

သာ စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဣဒံ ကမ္မံ ဘာရိယံ. ပညာ နာမ န ပစိတွာ ခါဒနတ္ထာယ ကတာ, အထ ခေါ ဝိစာရဏတ္ထာယ ကတာ, ဇာနိဿာမိဿ ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ, အထ နံ အာဟ – ‘‘သာမိ, ယဒါ တွံ ‘စောရော’တိ ဂဟေတွာ နီယသိ, တဒါဟံ မာတာပိတူနံ အာစိက္ခိံ, တေ သဟဿံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တံ အာဟရာပေတွာ ဂေဟေ ကရိံသု. တတော ပဋ္ဌာယ အဟံ တုယှံ ဥပကာရိကာ, အဇ္ဇ မေ သုဒိဋ္ဌံ ကတွာ အတ္တာနံ ဝန္ဒိတုံ ဒေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓု, ဘဒ္ဒေ, သုဒိဋ္ဌံ ကတွာ ဝန္ဒာဟီ’’တိ ဝတွာ ပဗ္ဗတန္တေ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သာ တိက္ခတ္တုံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ စတူသု ဌာနေသု ဝန္ဒိတွာ, ‘‘သာမိ, ဣဒံ တေ ပစ္ဆိမဒဿနံ, ဣဒါနိ တုယှံ ဝါ မမ ဒဿနံ, မယှံ ဝါ တဝ ဒဿနံ နတ္ထီ’’တိ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ အာလိင်္ဂိတွာ ပမတ္တံ ဟုတွာ ပဗ္ဗတန္တေ ဌိတံ ပိဋ္ဌိပဿေ ဌတွာ ဧကေန ဟတ္ထေန ခန္ဓေ ဂဟေတွာ ဧကေန ပိဋ္ဌိကစ္ဆာယ ဂဟေတွာ ပဗ္ဗတပပါတေ ခိပိ. သော ပဗ္ဗတကုစ္ဆိယံ ပဋိဟတော ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဟုတွာ ဘူမိယံ ပတိ. စောရပပါတမတ္ထကေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တေသံ ဒွိန္နမ္ပိ ကိရိယံ ဒိသွာ တဿာ ဣတ္ထိယာ သာဓုကာရံ ဒတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

她想：“啊，此事甚重。所谓智慧，并非为了烹煮食用而造，而是为了审察决断而造，我当知晓应如何处置他。”于是她对他说：“夫君，当你被当作盗贼抓走时，我告知了父母，他们舍弃千金将你赎回，安置家中。从那时起，我便是你的恩人。今日请让我好好地看看你，并向你行礼。”他说：“善哉，贤妹，你好好地看，行礼吧。”说完，便站在山崖边。于是她右绕他三匝，于四处顶礼后说：“夫君，这是我最后一次见你了，从今以后，你见不到我，我也见不到你了。”她从前面和后面拥抱他，趁其不备，站在他身后，一手抓住他的肩膀，一手抓住他的后腰，将正站在崖边的他推下悬崖。他撞击山腹，粉身碎骨，坠落于地。住在盗贼崖(Corapapāta)顶的天神见到他们二人的行为后，对此女称赞善哉，并诵出此偈：

‘‘န ဟိ သဗ္ဗေသု ဌာနေသု, ပုရိသော ဟောတိ ပဏ္ဍိတော;

ဣတ္ထီပိ ပဏ္ဍိတာ ဟောတိ, တတ္ထ တတ္ထ ဝိစက္ခဏာ’’တိ. (အပ. ထေရီ ၂.၃.၃၁);

“于一切处，男子并非皆为智者；女子亦可是智者，于彼彼处善决择。”

သာပိ စောရံ ပပါတေ ခိပိတွာ စိန္တေသိ – ‘‘သစာဟံ ဂေဟံ ဂမိဿာမိ, ‘သာမိကော တေ ကုဟိ’န္တိ ပုစ္ဆိဿန္တိ, သစာဟံ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ‘မာရိတော မေ’တိ ဝက္ခာမိ, ‘ဒုဗ္ဗိနီတေ သဟဿံ ဒတွာ တံ အာဟရာပေတွာ ဣဒါနိ နံ မာရေသီ’တိ မံ မုခသတ္တီဟိ ဝိဇ္ဈိဿန္တိ, ‘အာဘရဏတ္ထာယ သော မံ မာရေတုကာမော အဟောသီ’တိ ဝုတ္တေပိ န သဒ္ဒဟိဿန္တိ, အလံ မေ ဂေဟေနာ’’တိ တတ္ထေဝါဘရဏာနိ ဆဍ္ဍေတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဝိစရန္တီ ဧကံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ အဿမံ ပတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘မယှံ, ဘန္တေ, တုမှာကံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. အထ နံ ပဗ္ဗာဇေသုံ. သာ ပဗ္ဗဇိတွာဝ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘန္တေ, တုမှာကံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ကိံ ဥတ္တမ’’န္တိ? ‘‘ဘဒ္ဒေ, ဒသသု ဝါ ကသိဏေသု ပရိကမ္မံ ကတွာ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတဗ္ဗံ[Pg.416], ဝါဒသဟဿံ ဝါ ဥဂ္ဂဏှိတဗ္ဗံ, အယံ အမှာကံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဥတ္တမတ္ထော’’တိ. ‘‘ဈာနံ တာဝ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အဟံ န သက္ခိဿာမိ, ဝါဒသဟဿံ ပန ဥဂ္ဂဏှိဿာမိ, အယျာ’’တိ. အထ နံ တေ ဝါဒသဟဿံ ဥဂ္ဂဏှာပေတွာ ‘‘ဥဂ္ဂဟိတံ တေ သိပ္ပံ, ဣဒါနိ တွံ ဇမ္ဗုဒီပတလေ ဝိစရိတွာ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ပဉှံ ကထေတုံ သမတ္ထံ ဩလောကေဟီ’’တိ တဿ ဟတ္ထေ ဇမ္ဗုသာခံ ဒတွာ ဥယျောဇေသုံ – ‘‘ဂစ္ဆ, ဘဒ္ဒေ, သစေ ကောစိ ဂိဟိဘူတော တယာ သဒ္ဓိံ ပဉှံ ကထေတုံ သက္ကောတိ, တဿေဝ ပါဒပရိစာရိကာ ဘဝါဟိ, သစေ ပဗ္ဗဇိတော သက္ကောတိ, တဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ.

她将盗贼推下悬崖后心想：“如果我回家，他们会问：‘你的丈夫在哪里？’如果我被这样问而回答说：‘我杀了他’，他们就会用恶言利语刺伤我，说：‘你这恶妇！花了一千钱财把他弄来，现在却杀了他！’即便我说：‘他是为了首饰想杀我’，他们也不会相信。罢了，我不回家了。”于是她当场舍弃首饰，进入森林，一路游行，来到一处女遍行者(paribbājikā)的道场，顶礼后说：“诸位尊者，请允许我在您们座下出家。”于是她们便让她出家了。她一出家便问道：“诸位尊者，在您们的出家生活中，什么是最殊胜的？”“贤妹，或者在十遍处(kasiṇa)中作预备修行而生起禅那(jhāna)，或者学习一千种论说，这是我们出家生活中最殊胜之事。”“我暂时无法生起禅那，但是，诸位尊者，我能学习那一千种论说。”于是她们教了她一千种论说，然后说：“你已学成此技艺，现在你可在瞻部洲(Jambudīpa)游行，寻找能与你辩论问题的人。”她们将一根阎浮树枝交到她手中，派遣她出去，说：“去吧，贤妹，如果有在家人能与你辩论问题，你就做他的侍女；如果有出家人能做到，你就在他座下出家。”

သာ နာမေန ဇမ္ဗုပရိဗ္ဗာဇိကာ နာမ ဟုတွာ တတော နိက္ခမိတွာ ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌေ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တီ ဝိစရတိ. တာယ သဒ္ဓိံ ကထေတုံ သမတ္ထော နာမ နာဟောသိ. ‘‘ဣတော ဇမ္ဗုပရိဗ္ဗာဇိကာ အာဂစ္ဆတီ’’တိ သုတွာဝ မနုဿာ ပလာယန္တိ. သာ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဘိက္ခာယ ပဝိသန္တီ ဂါမဒွါရေ ဝါလုကရာသိံ ကတွာ တတ္ထ ဇမ္ဗုသာခံ ဌပေတွာ ‘‘မယာ သဒ္ဓိံ ကထေတုံ သမတ္ထော ဇမ္ဗုသာခံ မဒ္ဒတူ’’တိ ဝတွာ ဂါမံ ပါဝိသိ. တံ ဌာနံ ဥပသင်္ကမိတုံ သမတ္ထော နာမ နာဟောသိ. သာပိ မိလာတာယ ဇမ္ဗုသာခါယ အညံ ဇမ္ဗုသာခံ ဂဏှာတိ, ဣမိနာ နီဟာရေန ဝိစရန္တီ သာဝတ္ထိံ ပတွာ ဂါမဒွါရေ ဝါလုကရာသိံ ကတွာ ဇမ္ဗုသာခံ ဌပေတွာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝတွာ ဘိက္ခာယ ပါဝိသိ. သမ္ဗဟုလာ ဂါမဒါရကာ ဇမ္ဗုသာခံ ပရိဝါရေတွာ အဋ္ဌံသု. တဒါ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော နဂရာ နိက္ခန္တော တေ ဒါရကေ ဇမ္ဗုသာခံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတေ ဒိသွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ဒါရကာ ထေရဿ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိံသု. ‘‘တေန ဟိ ဒါရကာ ဣမံ သာခံ မဒ္ဒထာ’’တိ. ‘‘ဘာယာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အဟံ ပဉှံ ကထေဿာမိ, မဒ္ဒထ တုမှေ’’တိ. တေ ထေရဿ ဝစနေန သဉ္ဇာတုဿာဟာ တထာ ကတွာ မဒ္ဒန္တာ ဇမ္ဗုသာခံ ဥက္ခိပိံသု. ပရိဗ္ဗာဇိကာ အာဂန္တွာ တေ ပရိဘာသိတွာ ‘‘တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ မမ ပဉှေန ကိစ္စံ နတ္ထိ, ကသ္မာ မေ သာခံ မဒ္ဒထာ’’တိ အာဟ. ‘‘အယျေနမှာ မဒ္ဒါပိတာ’’တိ အာဟံသု. ‘‘ဘန္တေ, တုမှေဟိ မေ သာခါ မဒ္ဒါပိတာ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘဂိနီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မယာ သဒ္ဓိံ ပဉှံ ကထေထာ’’တိ. ‘‘သာဓု ကထေဿာမီ’’တိ.

那位长者女名为阎浮游行女（Jambuparibbājikā），自彼处离去后，四处游走，见人便提问。无人能与她对谈。人们一闻“阎浮游行女来了”，便纷纷逃离。她为乞食入村落或城镇时，会于村口堆沙，插上阎浮树枝，言道：“能与我论辩者，请踩踏此枝。”说罢便入村去。无人敢靠近彼处。阎浮枝枯萎后，她便另换一根。她如此辗转，来到舍卫城（Sāvatthī），同样于城门口堆沙插枝，依前所言后，便为乞食入城。众多村童围着阎浮枝站立。那时，舍利弗（Sāriputta）长老乞食完毕，用毕餐食，正自城中出来，见诸童子围着阎浮枝，便问：“此为何事？”童子们将事情经过告知长老。长老道：“诸童子，既然如此，便踩踏此枝吧。”童子们道：“尊者，我们害怕。”长老道：“我来回答问题，你们只管踩踏。”童子们闻长老之言，勇气顿生，便如是而为，将阎浮枝踩踏并抛弃了。游行女回来后斥责他们说：“我与你们无问题可论，为何踩踏我之树枝？”童子们答道：“是尊者让我们踩踏的。”游行女问：“尊者，是您让他们踩踏我的树枝吗？”舍利弗答：“正是，姐妹。”游行女说：“既然如此，请与我论辩。”尊者答：“善哉，我来回答。”

သာ ဝဍ္ဎမာနကစ္ဆာယာယ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ ထေရဿ သန္တိကံ အဂမာသိ, သကလနဂရံ သင်္ခုဘိ. ‘‘ဒွိန္နံ ပဏ္ဍိတာနံ ကထံ သုဏိဿာမာ’’တိ နာဂရာ တာယ သဒ္ဓိံယေဝ ဂန္တွာ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ပရိဗ္ဗာဇိကာ ထေရံ [Pg.417] အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ပုစ္ဆာမိ တေ ပဉှ’’န္တိ. ‘‘ပုစ္ဆ, ဘဂိနီ’’တိ. သာ ဝါဒသဟဿံ ပုစ္ဆိ, ပုစ္ဆိတံ ပုစ္ဆိတံ ထေရော ဝိဿဇ္ဇေသိ. အထ နံ ထေရော အာဟ – ‘‘ဧတ္တကာ ဧဝ တေ ပဉှာ, အညေပိ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘ဧတ္တကာ ဧဝ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘တယာ ဗဟူ ပဉှာ ပုဋ္ဌာ, မယမ္ပိ ဧကံ ပုစ္ဆာမ, ဝိဿဇ္ဇိဿသိ နော’’တိ? ‘‘ဇာနမာနာ ဝိဿဇ္ဇိဿာမိ ပုစ္ဆထ, ဘန္တေ’’တိ. ထေရော ‘‘ဧကံ နာမ ကိ’’န္တိ (ခု. ပါ. ၄.၁) ပဉှံ ပုစ္ဆိ. သာ ‘‘ဧဝံ နာမေသ ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗော’’တိ အဇာနန္တီ ‘‘ကိံ နာမေတံ, ဘန္တေ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဗုဒ္ဓပဉှော နာမ, ဘဂိနီ’’တိ. ‘‘မယှမ္ပိ တံ ဒေထ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘သစေ မာဒိသာ ဘဝိဿသိ, ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ. ထေရော ဘိက္ခုနီနံ အာစိက္ခိတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သာ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒါ ကုဏ္ဍလကေသိတ္ထေရီ နာမ ဟုတွာ ကတိပါဟစ္စယေနေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

她在日影偏西时，为请教问题而前往长老的住处，整个城市都骚动起来。“我们将听闻两位智者的对话。”市民们便与她一同前往，顶礼长老后，坐于一旁。那位游方女(Paribbājikā)对长老说：“尊者，我欲问您问题。”“姐妹，请问。”她问了一千个论题，长老对所问一一作答。然后长老问她：“你的问题仅此而已吗？还有其他吗？”“仅此而已，尊者。”“你问了许多问题，我们也想问一个，你会回答吗？”“若我知晓，定当回答，尊者请问。”长老问：“何为‘一’？”她不知如何回答，便问：“尊者，这叫什么？”“姐妹，此乃佛陀之问。”“尊者，也请将此传授给我。”“若你能变得如我一般，我便传授给你。”“那么请为我剃度出家。”长老便告知诸比丘尼，让她出家。她出家并受具足戒后，名为卷发长老尼(Kuṇḍalakesī Therī)，没过几天便具足四无碍解(paṭisambhidā)，证得阿罗汉果。

ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘ကုဏ္ဍလကေသိတ္ထေရိယာ ဓမ္မဿဝနဉ္စ ဗဟုံ နတ္ထိ, ပဗ္ဗဇိတကိစ္စဉ္စဿာ မတ္ထကံ ပတ္တံ, ဧကေန ကိရ စောရေန သဒ္ဓိံ မဟာသင်္ဂါမံ ကတွာ ဇိနိတွာ အာဂတာ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, မယာ ဒေသိတဓမ္မံ ‘အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ’တိ ပမာဏံ မာ ဂဏှထ, အနတ္ထကံ ပဒသတမ္ပိ သေယျော န ဟောတိ, ဓမ္မပဒံ ပန ဧကမ္ပိ သေယျောဝ. အဝသေသစောရေ ဇိနန္တဿ စ ဇယော နာမ န ဟောတိ, အဇ္ဈတ္တိကကိလေသစောရေ ဇိနန္တဿေဝ ပန ဇယော နာမ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

诸比丘在法堂中发起谈论：“据说军荼罗计西长老尼（Kuṇḍalakesī therī）听法不多，然其出家之事已达究竟。她曾与一盗贼大战，战胜后归来。”导师前来问道：“诸比丘，汝等现今集坐，所为何论？”当被告知“是此议论”时，导师说：“诸比丘，对我所说的法，不要以“少”或“多”来衡量。百句无义之言亦不殊胜，然一句法句实为更胜。战胜其余盗贼，不名为胜利；唯战胜内在烦恼之贼，方名为胜利。”说完后，连接前后义理，为说法而诵出此偈：

၁၀၂.

102.

‘‘ယော စ ဂါထာသတံ ဘာသေ, အနတ္ထပဒသံဟိတာ;

ဧကံ ဓမ္မပဒံ သေယျော, ယံ သုတွာ ဥပသမ္မတိ.

若人诵百偈，不具意义语； 不如一法句，闻已得寂止。

၁၀၃.

103.

‘‘ယော သဟဿံ သဟဿေန, သင်္ဂါမေ မာနုသေ ဇိနေ;

ဧကဉ္စ ဇေယျမတ္တာနံ, သ ဝေ သင်္ဂါမဇုတ္တမော’’တိ.

若人于战场，胜千人千回； 胜己一人者，彼实胜斗士。

တတ္ထ ဂါထာသတန္တိ ယော စ ပုဂ္ဂလော သတပရိစ္ဆေဒါ ဗဟူပိ ဂါထာ ဘာသေယျာတိ အတ္ထော. အနတ္ထပဒသံဟိတာတိ အာကာသဝဏ္ဏနာဒိဝသေန အနတ္ထကေဟိ ပဒေဟိ သံဟိတာ. ဓမ္မပဒန္တိ အတ္ထသာဓကံ ခန္ဓာဒိပဋိသံယုတ္တံ, ‘‘စတ္တာရိမာနိ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဓမ္မပဒါနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? အနဘိဇ္ဈာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဓမ္မပဒံ, အဗျာပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဓမ္မပဒံ, သမ္မာသတိ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဓမ္မပဒံ[Pg.418], သမ္မာသမာဓိ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဓမ္မပဒ’’န္တိ (အ. နိ. ၄.၃၀) ဧဝံ ဝုတ္တေသု စတူသု ဓမ္မပဒေသု ဧကမ္ပိ ဓမ္မပဒံ သေယျော. ယော သဟဿံ သဟဿေနာတိ ယော ဧကော သင်္ဂါမယောဓော သဟဿေန ဂုဏိတံ သဟဿံ မာနုသေ ဧကသ္မိံ သင်္ဂါမေ ဇိနေယျ, ဒသမနုဿသတသဟဿံ ဇိနိတွာ ဇယံ အာဟရေယျ, အယမ္ပိ သင်္ဂါမဇိနတံ ဥတ္တမော ပဝရော နာမ န ဟောတိ. ဧကဉ္စ ဇေယျမတ္တာနန္တိ ယော ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု အဇ္ဈတ္တိကကမ္မဋ္ဌာနံ သမ္မသန္တော အတ္တနော လောဘာဒိကိလေသဇယေန အတ္တာနံ ဇိနေယျ. သ ဝေ သင်္ဂါမဇုတ္တမောတိ သော သင်္ဂါမဇိနာနံ ဥတ္တမော ပဝရော သင်္ဂါမသီသယောဓောတိ.

于此，“百偈”（gāthāsataṃ）之义为：若有个人能说许多百节之偈。“缀连无义句”（anatthapadasaṃhitā）是指，由赞叹虚空等无义之言辞所构成。“法句”（dhammapadaṃ）是指能成就义利、与蕴等相应者，如于《增支部》（A. Ni. 4.30）中所说：“有此四种游行者法句。是哪四种？无贪（anabhijjhā）是游行者法句，无瞋（abyāpādo）是游行者法句，正念（sammāsati）是游行者法句，正定（sammāsamādhi）是游行者法句。”于如是所说的四种法句中，即使一句法句亦更殊胜。“于千千”（yo sahassaṃ sahassena）是指，若一战士于一场战斗中，战胜千乘以千之人，即战胜百万人而带来胜利，此人亦不名为战胜者中最上、最胜者。“然战胜自己”（ekañca jeyyamattānaṃ）是指，若人于日夜住处，审察内在业处，以战胜自身贪等烦恼而战胜自己。“彼实为战中上士”（sa ve saṅgāmajuttamoti）是指，彼人于战胜者中，为最上、最胜者，为战场之统帅。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

ကုဏ္ဍလကေသိတ္ထေရီဝတ္ထု တတိယံ.

军陀罗计西长老尼的故事，第三则。

၄. အနတ္ထပုစ္ဆကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု

4. 问无益婆罗门的故事

အတ္တာ ဟဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အနတ္ထပုစ္ဆကံ ဗြာဟ္မဏံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

这篇以“Attā have”为开头的说法，是导师住在祇陀林时，就问无益的婆罗门而说的。

သော ကိရ ဗြာဟ္မဏော ‘‘ကိံ နု ခေါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အတ္ထမေဝ ဇာနာတိ, ဥဒါဟု အနတ္ထမ္ပိ, ပုစ္ဆိဿာမိ န’’န္တိ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘန္တေ, တုမှေ အတ္ထမေဝ ဇာနာထ မညေ, နော အနတ္ထ’’န္တိ? ‘‘အတ္ထဉ္စာဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဇာနာမိ အနတ္ထဉ္စာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ မေ အနတ္ထံ ကထေထာ’’တိ. အထဿ သတ္ထာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说那位婆罗门心想道：“这位正等觉者究竟是只知有益，抑或亦知无益？我将去问他。”于是他前往导师处，问道：“尊者，您想必只知有益，不知无益吧？”“婆罗门，我知有益，亦知无益。”“既然如此，请您为我说无益。”于是导师为他说此偈：

‘‘ဥဿူရသေယျံ အာလသျံ, စဏ္ဍိက္ကံ ဒီဃသောဏ္ဍိယံ;

ဧကဿဒ္ဓါနဂမနံ ပရဒါရူပသေဝနံ;

ဧတံ ဗြာဟ္မဏ သေဝဿု, အနတ္ထံ တေ ဘဝိဿတီ’’တိ.

“晏起、懒惰、暴恶、沉湎于饮酒、独行长路、亲近他人之妻——婆罗门，你若行此等事，对你将是无益。”

တံ သုတွာ ဗြာဟ္မဏော သာဓုကာရမဒါသိ ‘‘သာဓု သာဓု, ဂဏာစရိယ, ဂဏဇေဋ္ဌက, တုမှေ အတ္ထဉ္စ ဇာနာထ အနတ္ထဉ္စာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အတ္ထာနတ္ထဇာနနကော နာမ မယာ သဒိသော နတ္ထီ’’တိ. အထဿ သတ္ထာ အဇ္ဈာသယံ ဥပဓာရေတွာ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ကေန ကမ္မေန ဇီဝသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဇူတကမ္မေန, ဘော ဂေါတမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တေ ဇယော ဟောတိ ပရာဇယော’’တိ[Pg.419]. ‘‘ဇယောပိ ဟောတိ ပရာဇယောပီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, အပ္ပမတ္တကော ဧသ, ပရံ ဇိနန္တဿ ဇယော နာမ န သေယျော. ယော ပန ကိလေသဇယေန အတ္တာနံ ဇိနာတိ, တဿ ဇယော သေယျော. န ဟိ တံ ဇယံ ကောစိ အပဇယံ ကာတုံ သက္ကောတီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

婆罗门听后，欢喜赞叹道：“善哉！善哉！众师之首，众中之尊，您确实知益亦知无益。”导师说：“婆罗门，诚然，在知益与无益者中，无有与我相等之人。”于是导师观察他的意向，问道：“婆罗门，你以何为生？”“尊者乔达摩(Gotama)，我以赌博为生。”“那么，你是赢是输？”“有赢也有输。”听后，导师说：“婆罗门，那只是小小的胜利。战胜他人的胜利，并非最上之胜。若能以战胜烦恼而战胜自己，此胜方为最上。此种胜利，无人能使之转为失败。”说完，导师便连接上下文，宣说法义，诵出此等偈颂：

၁၀၄.

104.

‘‘အတ္တာ ဟဝေ ဇိတံ သေယျော, ယာ စာယံ ဣတရာ ပဇာ;

အတ္တဒန္တဿ ပေါသဿ, နိစ္စံ သညတစာရိနော.

相较胜他人，胜己实更优； 是人自调御，恒自律而行。

၁၀၅.

105.

‘‘နေဝ ဒေဝေါ န ဂန္ဓဗ္ဗော, န မာရော သဟ ဗြဟ္မုနာ;

ဇိတံ အပဇိတံ ကယိရာ, တထာရူပဿ ဇန္တုနော’’တိ.

天神乾达婆，魔罗与梵天； 不能将是人，胜利转为败。

တတ္ထ ဟဝေတိ နိပါတော. ဇိတန္တိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသော, အတ္တနော ကိလေသဇယေန အတ္တာ ဇိတော သေယျောတိ အတ္ထော. ယာ စာယံ ဣတရာ ပဇာတိ ယာ ပနာယံ အဝသေသာ ပဇာ ဇူတေန ဝါ ဓနဟရဏေန ဝါ သင်္ဂါမေန ဝါ ဗလာဘိဘဝေန ဝါ ဇိတာ ဘဝေယျ, တံ ဇိနန္တေန ယံ ဇိတံ, န တံ သေယျောတိ အတ္ထော. ကသ္မာ ပန တဒေဝ ဇိတံ သေယျော, ဣဒံ န သေယျောတိ? ယသ္မာ အတ္တဒန္တဿ…ပေ… တထာရူပဿ ဇန္တုနောတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယသ္မာ ဟိ ယွာယံ နိက္ကိလေသတာယ အတ္တဒန္တော ပေါသော, တဿ အတ္တဒန္တဿ ကာယာဒီဟိ နိစ္စံ သညတစာရိနော ဧဝရူပဿ ဣမေဟိ ကာယသညမာဒီဟိ သညတဿ ဇန္တုနော ဒေဝေါ ဝါ ဂန္ဓဗ္ဗော ဝါ မာရော ဝါ ဗြဟ္မုနာ သဟ ဥဋ္ဌဟိတွာ ‘‘အဟမဿ ဇိတံ အပဇိတံ ကရိဿာမိ, မဂ္ဂဘာဝနာယ ပဟီနေ ကိလေသေ ပုန ဥပ္ပာဒေဿာမီ’’တိ ဃဋေန္တောပိ ဝါယမန္တောပိ ယထာ ဓနာဒီဟိ ပရာဇိတော ပက္ခန္တရော ဟုတွာ ဣတရေန ဇိတံ ပုန ဇိနန္တော အပဇိတံ ကရေယျ, ‘‘ဧဝံ အပဇိတံ ကာတုံ နေဝ သက္ကုဏေယျာ’’တိ.

于此颂中，“have”是不变词。“jitaṃ”是性的转换，其义为：以战胜自己的烦恼而战胜自己者，是更殊胜的。至于其余的众生，或因赌博，或因掠夺财物，或因战争，或因武力压服而被战胜，那样的胜利并非更殊胜。为何只有战胜自己才是更殊胜，而这种胜利并非更殊胜呢？因为“于调伏自者……乃至……如是之有情”。此义是说：因为此人以无烦恼而调伏自身，对于此调伏自身、恒常以身等守护而行、以身守护等而自制之人，天、乾闼婆、或魔罗与梵天一起前来，即使努力策励道：“我将使他的胜利变为失败，使他以道之修习所断除的烦恼再生起”，也绝不能将其胜利变为失败；不像因财物等而失败者，可另寻同盟，将他人已得的胜利转为失败。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了入流果等。

အနတ္ထပုစ္ဆကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု စတုတ္ထံ.

问无义婆罗门的故事，第四。

၅. သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ မာတုလဗြာဟ္မဏဝတ္ထု

5. 舍利弗长老的舅父婆罗门的故事

မာသေ [Pg.420] မာသေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ မာတုလဗြာဟ္မဏံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住于竹林时，缘于舍利弗长老的舅父婆罗门，开示了此“月复一月……”的法说。

ထေရော ကိရ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ အာဟ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ကိဉ္စိဒေဝ ကုသလံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘ကရောမိ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘မာသေ မာသေ သဟဿပရိစ္စာဂေန ဒါနံ ဒမ္မီ’’တိ. ‘‘ကဿ ဒေသီ’’တိ? ‘‘နိဂဏ္ဌာနံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပတ္ထယန္တော’’တိ? ‘‘ဗြဟ္မလောကံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန ဗြဟ္မလောကဿ အယံ မဂ္ဂေါ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကော ဧဝမာဟာ’’တိ? ‘‘အာစရိယေဟိ မေ ကထိတံ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘နော တွံ ဗြဟ္မလောကဿ မဂ္ဂံ ဇာနာသိ, နာပိ တေ အာစရိယာ, သတ္ထာဝ ဧကော ဇာနာတိ, ဧဟိ, ဗြာဟ္မဏ, ဗြဟ္မလောကဿ တေ မဂ္ဂံ ကထာပေဿာမီ’’တိ တံ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အယံ ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟာ’’တိ, ‘‘တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ သာဓု ဝတဿ ဗြဟ္မလောကဿ မဂ္ဂံ ကထေထာ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, တယာ ဧဝံ ဒဒမာနေန ဝဿသတံ ဒိန္နဒါနတောပိ မုဟုတ္တမတ္တံ ပသန္နစိတ္တေန မမ သာဝကဿ ဩလောကနံ ဝါ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာမတ္တဒါနံ ဝါ မဟပ္ဖလတရ’’န္တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

长老前去他那里，问道：“婆罗门，你做任何善业吗？”“是的，尊者。”“你做什么呢？”“我每个月布施一千。”“你布施给谁呢？”“布施给尼乾子，尊者。”“你希求什么呢？”“梵天界，尊者。”“那么，这是通往梵天界的道路吗？”“是的，尊者。”“谁这样说的呢？”“是我的老师们说的，尊者。”“你不知道通往梵天界的道路，你的老师们也不知道，只有导师才知道。来，婆罗门，我将让你听闻通往梵天界的道路。”于是带着他去见导师，禀告道：“尊者，这位婆罗门是这样说的。”将此事禀告后，又请求道：“善哉！请为他说通往梵天界的道路吧。”导师问道：“婆罗门，是这样吗？”他回答说：“是的，贤者乔达摩。”导师说：“婆罗门，你这样布施一百年，其功德也远不如以虔敬心于片刻间看我弟子一眼，或者布施一勺饭食的果报更为殊胜。”然后，世尊联系前后，为说正法而诵此偈：

၁၀၆.

106.

‘‘မာသေ မာသေ သဟဿေန, ယော ယဇေထ သတံ သမံ;

ဧကဉ္စ ဘာဝိတတ္တာနံ, မုဟုတ္တမပိ ပူဇယေ;

သာယေဝ ပူဇနာ သေယျော, ယဉ္စေ ဝဿသတံ ဟုတ’’န္တိ.

月月施一千，做布施百年； 于一修己者，顷刻间敬奉； 较彼百年施，彼敬奉更优。

တတ္ထ သဟဿေနာဟိ သဟဿပရိစ္စာဂေန. ယော ယဇေထ သတံ သမန္တိ ယော ဝဿသတံ မာသေ မာသေ သဟဿံ ပရိစ္စဇန္တော လောကိယမဟာဇနဿ ဒါနံ ဒဒေယျ, ဧကဉ္စ ဘာဝိတတ္တာနန္တိ ယော ပန ဧကံ သီလာဒိဂုဏဝိသေသေန ဝဍ္ဎိတအတ္တာနံ ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ သောတာပန္နံ, ဥပရိမကောဋိယာ ခီဏာသဝံ ဃရဒွါရံ သမ္ပတ္တံ ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒါနဝသေန ဝါ ယာပနမတ္တအာဟာရဒါနဝသေန ဝါ ထူလသာဋကဒါနမတ္တေန ဝါ ပူဇေယျ. ယံ ဣတရေန ဝဿသတံ ဟုတံ. တတော သာယေဝ ပူဇနာ သေယျော. သေဋ္ဌော ဥတ္တမောတိ အတ္ထောတိ.

于此，“以千”（sahassena）即是以千财布施。“若人祭祀百年”（Yo yajetha sataṃ samaṃ）是指：若有人于一百年间，月复一月，布施千财给世俗大众。而“于一已修行者”（ekañca bhāvitattānaṃ）是指：若有人供养一位来到家门口的、已修行者——此人以戒等殊胜功德增长自身，其下者为入流者（sotāpanna），上者为漏尽者（khīṇāsava）——或仅布施一勺饭食，或仅布施足以维生之食物，或仅布施粗衣。相较于前者百年所作的祭祀，此一供养实为更胜（seyyo），其义理即是最胜（seṭṭho）、无上（uttamo）。

ဒေသနာဝသာနေ [Pg.421] သော ဗြာဟ္မဏော သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，那位婆罗门证得预流果，其他许多人也证得预流果等。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ မာတုလဗြာဟ္မဏဝတ္ထု ပဉ္စမံ.

第五，舍利弗长老的舅父婆罗门事。

၆. သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဘာဂိနေယျဝတ္ထု

6. 舍利弗长老的外甥事

ယော စ ဝဿသတံ ဇန္တူတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဘာဂိနေယျံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于竹林时，缘于舍利弗长老的外甥，说了这则以“Yo ca vassasataṃ jantū”为开头的法说。

တမ္ပိ ဟိ ထေရော ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘ကိံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုသလံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘မာသေ မာသေ ဧကံ ဧကံ ပသုံ ဃာတေတွာ အဂ္ဂိံ ပရိစရာမီ’’တိ. ‘‘ကိမတ္ထံ ဧဝံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘ဗြဟ္မလောကမဂ္ဂေါ ကိရေသော’’တိ. ‘‘ကေနေဝံ ကထိတ’’န္တိ? ‘‘အာစရိယေဟိ မေ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘နေဝ တွံ ဗြဟ္မလောကဿ မဂ္ဂံ ဇာနာသိ, နာပိ တေ အာစရိယာ, ဧဟိ, သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမာ’’တိ တံ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ ‘‘ဣမဿ, ဘန္တေ, ဗြဟ္မလောကဿ မဂ္ဂံ ကထေထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ကိရာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ဝဿသတမ္ပိ ဧဝံ အဂ္ဂိံ ပရိစရန္တဿ တဝ အဂ္ဂိပါရိစရိယာ မမ သာဝကဿ တင်္ခဏမတ္တံ ပူဇမ္ပိ န ပါပုဏာတီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

长老走近他问道：“婆罗门，你在行善吗？”“是的，尊者。”“你在行何善？”“我每月杀一头牲畜来事火。”“你为何这么做？”“据说这是通往梵天界的道路。”“谁这么说的？”“尊者，是我的老师们。”“你既不知通往梵天界的道路，你的老师们也不知。来，我们去见导师。”于是带他去见导师，说明原委后说道：“尊者，请为他宣说通往梵天界的道路。”导师问道：“真是如此吗？”当他回答“是的，乔达摩。”时，导师说：“婆罗门，你像这样事火一百年，你的事火之仪，亦不及对我弟子一刹那之供养。”说完，连接上下文，宣说正法时，说了这首偈颂：

၁၀၇.

107.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇန္တု, အဂ္ဂိံ ပရိစရေ ဝနေ;

ဧကဉ္စ ဘာဝိတတ္တာနံ, မုဟုတ္တမပိ ပူဇယေ;

သာယေဝ ပူဇနာ သေယျော, ယဉ္စေ ဝဿသတံ ဟုတ’’န္တိ.

若人一百年，林中侍奉火； 于一修己者，顷刻间敬奉； 较彼百年施，彼敬奉更优。

တတ္ထ ဇန္တူတိ သတ္တာဓိဝစနမေတံ. အဂ္ဂိံ ပရိစရေ ဝနေတိ နိပ္ပပဉ္စဘာဝပတ္ထနာယ ဝနံ ပဝိသိတွာပိ တတ္ထ အဂ္ဂိံ ပရိစရေယျ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝါတိ.

在此，“jantu”（人）是“satta”（有情）的同义词。“Aggiṃ paricare vane”（于林中事火）是指，为求无戏论的状态，即使进入森林，亦于彼处事火。其余的与前面相同。

ဒေသနာဝသာနေ သော ဗြာဟ္မဏော သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，那位婆罗门证得预流果，其他许多人也证得预流果等。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဘာဂိနေယျဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.

第六，舍利弗长老的外甥事。

၇. သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သဟာယကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု

7. 舍利弗长老的同伴婆罗门事

ယံ [Pg.422] ကိဉ္စိ ယိဋ္ဌံ ဝါတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သဟာယကဗြာဟ္မဏံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于竹林时，缘于舍利弗长老的同伴婆罗门，说了这则以“Yaṃ kiñci yiṭṭhaṃ vā”为开头的法说。

တမ္ပိ ဟိ ထေရော ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ကိံ, ဗြာဟ္မဏ, ကိဉ္စိ ကုသလံ ကရောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောသီ’’တိ? ‘‘ယိဋ္ဌယာဂံ ယဇာမီ’’တိ. ‘‘တဒါ ကိရ တံ ယာဂံ မဟာပရိစ္စာဂေန ယဇ’’န္တိ. ဣတော ပရံ ထေရော ပုရိမနယေနေဝ ပုစ္ဆိတွာ တံ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ ‘‘ဣမဿ, ဘန္တေ, ဗြဟ္မလောကဿ မဂ္ဂံ ကထေထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံ ကိရာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဗြာဟ္မဏ, တယာ သံဝစ္ဆရံ ယိဋ္ဌယာဂံ ယဇန္တေန လောကိယမဟာဇနဿ ဒိန္နဒါနံ ပသန္နစိတ္တေန မမ သာဝကာနံ ဝန္ဒန္တာနံ ဥပ္ပန္နကုသလစေတနာယ စတုဘာဂမတ္တမ္ပိ န အဂ္ဃတီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

长老走近他，问道：“婆罗门，你在做什么善业吗？”“是的，尊者。”“你在做什么呢？”“我在举行祭祀。”当时，据说人们是以巨大的资财来举行此祭祀的。此后，长老依前例询问后，将他带到世尊跟前，禀告了此事，并说：“尊者，请为他开示通往梵天界的道路。”世尊问道：“婆罗门，是这样吗？”当他回答“是的，贤者乔达摩”时，世尊说：“婆罗门，你用一年的时间举行祭祀，布施给世间大众，其价值尚不及以虔敬心礼敬我弟子时所生起的善思的四分之一。”说完，世尊连接前后法义，开示法要，说了这首偈颂：

၁၀၈.

108.

‘‘ယံ ကိဉ္စိ ယိဋ္ဌံ ဝ ဟုတံ ဝ လောကေ,သံဝစ္ဆရံ ယဇေထ ပုညပေက္ခော;

သဗ္ဗမ္ပိ တံ န စတုဘာဂမေတိ,အဘိဝါဒနာ ဥဇ္ဇုဂတေသု သေယျော’’တိ.

若人于世间，为求福德故； 任何供与赠，整年行施与； 此一切功德，尚不能及彼； 礼敬正直者，四分之一分。

တတ္ထ ယံ ကိဉ္စီတိ အနဝသေသပရိယာဒါနဝစနမေတံ. ယိဋ္ဌန္တိ ယေဘုယျေန မင်္ဂလကိရိယာဒိဝသေသု ဒိန္နဒါနံ. ဟုတန္တိ အဘိသင်္ခရိတွာ ကတံ ပါဟုနဒါနဉ္စေဝ, ကမ္မဉ္စ ဖလဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ ကတဒါနဉ္စ. သံဝစ္ဆရံ ယဇေထာတိ ဧကသံဝစ္ဆရံ နိရန္တရမေဝ ဝုတ္တပ္ပကာရံ ဒါနံ သကလစက္ကဝါဠေပိ လောကိယမဟာဇနဿ ဒဒေယျ. ပုညပေက္ခောတိ ပုညံ ဣစ္ဆန္တော. ဥဇ္ဇုဂတေသူတိ ဟေဋ္ဌိမကောဋိယာ သောတာပန္နေသု ဥပရိမကောဋိယာ ခီဏာသဝေသု. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘ဧဝရူပေသု ပသန္နစိတ္တေန သရီရံ ဩနမိတွာ ဝန္ဒန္တဿ ကုသလစေတနာယ ယံ ဖလံ, တတော စတုဘာဂမ္ပိ သဗ္ဗံ တံ ဒါနံ န အဂ္ဃတိ, တသ္မာ ဥဇုဂတေသု အဘိဝါဒနမေဝ သေယျော’’တိ.

于此（偈中），“任何（yaṃ kiñci）”是毫无遗漏、涵括一切之词。“祭祀（yiṭṭhaṃ）”，通常指在吉祥仪式等场合所作的布施。“献供（hutaṃ）”，指精心准备招待客人的布施，以及相信业及其果报而作的布施。“整年行祭祀（saṃvaccharaṃ yajetha）”，意指一整年持续不断地将上述种类的布施，遍施予整个轮围世界中的世俗大众。“求福者（puññapekkho）”，指希求福德之人。“于正直者（ujugatesu）”，最低层次指入流者（sotāpanna），最高层次指漏尽者（khīṇāsava）。此意为：“对于这样的人，以虔敬心躬身礼敬，其善思所生之果，所有前述布施的总和，尚不及彼果的四分之一。是故，礼敬正直者实为更胜。”

ဒေသနာဝသာနေ သော ဗြာဟ္မဏော သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တော, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

开示结束时，那位婆罗门证得了入流果，其他许多人也证得了入流果等果位。

သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သဟာယကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု သတ္တမံ.

舍利弗长老的友伴婆罗门事，第七。

၈. အာယုဝဍ္ဎနကုမာရဝတ္ထု

8. 长寿童子事

အဘိဝါဒနသီလိဿာတိ [Pg.423] ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဒီဃလင်္ဃိကံ နိဿာယ အရညကုဋိယံ ဝိဟရန္တော ဒီဃာယုကုမာရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师依止迪伽楞伽国(Dīghalaṅghika)，住于森林孤邸时，缘于迪伽耶童子，宣说了这则以“常礼敬有戒德者……”为开头的法教。

ဒီဃလင်္ဃိကနဂရဝါသိနော ကိရ ဒွေ ဗြာဟ္မဏာ ဗာဟိရကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌစတ္တာလီသ ဝဿာနိ တပစရဏံ ကရိံသု. တေသု ဧကော ‘‘ပဝေဏိ မေ နဿိဿတိ, ဝိဗ္ဘမိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ အတ္တနာ ကတံ တပံ ပရေသံ ဝိက္ကိဏိတွာ ဂေါသတေန စေဝ ကဟာပဏသတေန စ သဒ္ဓိံ ဘရိယံ လဘိတွာ ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌပေသိ. အထဿ ဘရိယာ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. ဣတရော ပနဿ သဟာယကော ပဝါသံ ဂန္တွာ ပုနဒေဝ တံ နဂရံ ပစ္စာဂမိ. သော တဿ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ပုတ္တဒါရံ အာဒါယ သဟာယကဿ ဒဿနတ္ထာယ အဂမာသိ. ဂန္တွာ ပုတ္တံ မာတု ဟတ္ထေ ဒတွာ သယံ တာဝ ဝန္ဒိ, မာတာပိ ပုတ္တံ ပိတု ဟတ္ထေ ဒတွာ ဝန္ဒိ. သော ‘‘ဒီဃာယုကာ ဟောထာ’’တိ အာဟ, ပုတ္တေ ပန ဝန္ဒာပိတေ တုဏှီ အဟောသိ. အထ နံ ‘‘ကသ္မာ, ဘန္တေ, အမှေဟိ ဝန္ဒိတေ ‘ဒီဃာယုကာ ဟောထာ’တိ ဝတွာ ဣမဿ ဝန္ဒနကာလေ ကိဉ္စိ န ဝဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဣမဿေကော အန္တရာယော အတ္ထိ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. ‘‘ကိတ္တကံ ဇီဝိဿတိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘သတ္တာဟံ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. ‘‘ပဋိဗာဟနကာရဏံ အတ္ထိ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘နာဟံ ပဋိဗာဟနကာရဏံ ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ကော ပန ဇာနေယျ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘သမဏော ဂေါတမော ဇာနေယျ, တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပုစ္ဆာဟီ’’တိ. ‘‘တတ္ထ ဂစ္ဆန္တော တပပရိဟာနိတော ဘာယာမီ’’တိ. ‘‘သစေ တေ ပုတ္တသိနေဟော အတ္ထိ, တပပရိဟာနိံ အစိန္တေတွာ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပုစ္ဆာဟီ’’တိ.

据说，有两位住在迪伽楞伽城(Dīghalaṅghikanagara)的婆罗门，出家为外道，修持苦行四十八年。他们之中有一位心想：“我的家系将会断绝，我当还俗。”于是将自己所修的苦行卖与他人，换得一百头牛及一百钱币后，娶妻成家。后来，他的妻子生下一个儿子。而他的另一位朋友，在游历他乡后，又再次返回该城。他听闻朋友已回来，便带着妻儿前去拜见。到达后，他把儿子交到母亲手中，自己先顶礼；母亲也把儿子交到父亲手中，然后顶礼。那位朋友说：“愿你们长寿。”但在儿子顶礼时，他却默然不语。于是，孩子的父亲问他：“尊者，为何我们顶礼时，您说‘愿你们长寿’，而这孩子顶礼时，您却一言不发呢？”他回答：“婆罗门，这孩子有一障难。”“尊者，他能活多久？”“婆罗门，七天。”“尊者，可有防护之法？”“我不知防护之法。”“那么，尊者，谁会知道呢？”“沙门乔达摩会知道，你前去问他吧。”“去到那里，我害怕苦行会退失。”“你若有爱子之心，就莫思虑苦行的退失，前去问他吧。”

သော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သယံ တာဝ ဝန္ဒိ. သတ္ထာ ‘‘ဒီဃာယုကော ဟောဟီ’’တိ အာဟ, ပဇာပတိယာ ဝန္ဒနကာလေပိ တဿာ တထေဝ ဝတွာ ပုတ္တဿ ဝန္ဒာပနကာလေ တုဏှီ အဟောသိ. သော ပုရိမနယေနေဝ သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ, သတ္ထာပိ တထေဝ ဗျာကာသိ. သော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သဗ္ဗညုတညာဏံ အပဋိဝိဇ္ဈိတွာဝ အတ္တနော မန္တံ သဗ္ဗညုတညာဏေန သံသန္ဒေသိ, ပဋိဗာဟနူပါယံ ပန န ဇာနာတိ. ဗြာဟ္မဏော သတ္ထာရံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘန္တေ, ပဋိဗာဟနူပါယော’’တိ? ‘‘ဘဝေယျ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. ‘‘ကိံ ဘဝေယျာ’’တိ? ‘‘သစေ တွံ အတ္တနော ဂေဟဒွါရေ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ တဿ မဇ္ဈေ ပီဌိကံ ကာရေတွာ တံ ပရိက္ခိပန္တော အဋ္ဌ ဝါ သောဠသ ဝါ အာသနာနိ [Pg.424] ပညာပေတွာ တေသု မမ သာဝကေ နိသီဒါပေတွာ သတ္တာဟံ နိရန္တရံ ပရိတ္တံ ကာတုံ သက္ကုဏေယျာသိ, ဧဝမဿ အန္တရာယော နဿေယျာ’’တိ. ‘‘ဘော ဂေါတမ, မယာ မဏ္ဍပါဒီနိ သက္ကာ ကာတုံ, တုမှာကံ ပန သာဝကေ ကထံ လစ္ဆာမီ’’တိ? ‘‘တယာ ဧတ္တကေ ကတေ အဟံ မမ သာဝကေ ပဟိဏိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘော ဂေါတမာ’’တိ သော အတ္တနော ဂေဟဒွါရေ သဗ္ဗံ ကိစ္စံ နိဋ္ဌာပေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. သတ္ထာ ဘိက္ခူ ပဟိဏိ, တေ ဂန္တွာ တတ္ထ နိသီဒိံသု, ဒါရကမ္ပိ ပီဌိကာယံ နိပဇ္ဇာပေသုံ, ဘိက္ခူ သတ္တရတ္တိန္ဒိဝံ နိရန္တရံ ပရိတ္တံ ဘဏိံသု, သတ္တမေ ဒိဝသေ သာယံ သတ္ထာ အာဂစ္ဆိ. တသ္မိံ အာဂတေ သဗ္ဗစက္ကဝါဠဒေဝတာ သန္နိပတိံသု. ဧကော ပန အဝရုဒ္ဓကော နာမ ယက္ခော ဒွါဒသ သံဝစ္ဆရာနိ ဝေဿဝဏံ ဥပဋ္ဌဟိတွာ တဿ သန္တိကာ ဝရံ လဘန္တော ‘‘ဣတော သတ္တမေ ဒိဝသေ ဣမံ ဒါရကံ ဂဏှေယျာသီ’’တိ လဘိ. တသ္မာ သောပိ အာဂန္တွာ အဋ္ဌာသိ.

于是他来到世尊面前，先自己礼拜。世尊说：“愿你长寿。”他的妻子礼拜时，世尊也对她这样说；但轮到儿子礼拜时，世尊却沉默不语。他像之前一样询问世尊，世尊也同样回答。据说这婆罗门没有真正通达一切智智，却把自己的占相术与一切智智相提并论，但不知道防护之法。婆罗门问世尊：“尊者，可有防护之法吗？”“婆罗门，应是有的。”“是何方法呢？”“如果你能在自家门前搭建一座棚厂，在棚厂中间设置一个座位，围绕它再布置八个或十六个座位，让我的弟子们坐在上面，连续七天不间断地念诵护卫经，这样他的灾患就可能消除。”“乔达摩，搭建棚厂这些事情我可以做到，但是如何才能请到您的比丘呢？”“你完成了这些准备之后，我会派我的比丘去。”“善哉，乔达摩！”于是他在自家门前完成所有准备，来到世尊之处。世尊派遣比丘们前往，他们到达后就坐下，并让小孩躺在座位上。比丘们连续七天七夜不间断地念诵护卫经。第七天，世尊亲自前来。当世尊到达时，所有宇宙的诸天都聚集起来。但是有个名叫阿婆卢陀迦（Avaruddhaka）的夜叉，曾经侍奉毗沙门天王十二年，从他那里求得一个恩赐：“从今天算起第七天，你可以带走这个小孩。”因此他也前来站在一旁。

သတ္ထရိ ပန တတ္ထ ဂတေ မဟေသက္ခာသု ဒေဝတာသု သန္နိပတိတာသု အပ္ပေသက္ခာ ဒေဝတာ ဩသက္ကိတွာ ဩသက္ကိတွာ ဩကာသံ အလဘမာနာ ဒွါဒသ ယောဇနာနိ ပဋိက္ကမိံသု. အဝရုဒ္ဓကောပိ တထေဝ ပဋိက္ကမိ, သတ္ထာပိ သဗ္ဗရတ္တိံ ပရိတ္တမကာသိ. သတ္တာဟေ ဝီတိဝတ္တေ အဝရုဒ္ဓကော ဒါရကံ န လဘိ. အဋ္ဌမေ ပန ဒိဝသေ အရုဏေ ဥဂ္ဂတမတ္တေ ဒါရကံ အာနေတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒာပေသုံ. သတ္ထာ ‘‘ဒီဃာယုကော ဟောဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကီဝစိရံ ပန, ဘော ဂေါတမ, ဒါရကော ဌဿတီ’’တိ? ‘‘ဝီသဝဿသတံ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. အထဿ ‘‘အာယုဝဍ္ဎနကုမာရော’’တိ နာမံ ကရိံသု. သော ဝုဒ္ဓိမနွာယ ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော ဝိစရိ. အထေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယံ ဘိက္ခူ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ပဿထာဝုသော, အာယုဝဍ္ဎနကုမာရေန ကိရ သတ္တမေ ဒိဝသေ မရိတဗ္ဗံ အဘဝိဿ, သော ဣဒါနိ ဝီသဝဿသတဋ္ဌာယီ ဟုတွာ ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော ဝိစရတိ, အတ္ထိ မညေ ဣမေသံ သတ္တာနံ အာယုဝဍ္ဎနကာရဏ’’န္တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, န ကေဝလံ အာယုဝဍ္ဎနမေဝ, ဣမေ ပန သတ္တာ ဂုဏဝန္တေ ဝန္ဒန္တာ အဘိဝါဒေန္တာ စတူဟိ ကာရဏေဟိ ဝဍ္ဎန္တိ, ပရိဿယတော မုစ္စန္တိ, ယာဝတာယုကမေဝ တိဋ္ဌန္တီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

世尊到那里时，大威力的天神们聚集，小威力的天神们则一再退让，得不到位置，就退避到十二由旬之外。阿婆卢陀迦(Avaruddhaka)夜叉也同样退避，世尊则整夜念诵护咒。七天过去，阿婆卢陀迦没能得到那童子。到了第八天黎明时分，他们带来童子，让他礼拜世尊。世尊说：“愿你长寿。”“尊者乔达摩，这童子能活多久呢？”“一百二十年，婆罗门。”于是他们给他取名为“延寿童子(Āyuvaḍḍhanakumāra)”。他长大后，常由五百位优婆塞围绕而行。有一天，比丘们在法堂中发起讨论：“贤友们，请看，据说延寿童子本应在第七天死去，但他现在活到了一百二十岁，由五百位优婆塞围绕而行。想必有令众生增长寿命的因缘吧。”世尊前来问道：“比丘们，你们现在聚集在此，是为何等言论？”当他们回答是为此事后，世尊说：“比丘们，不仅是寿命增长，这些众生因礼敬、顶礼具德者，会由四种因缘而增长，脱离危难，并住寿至尽。”说完后，他连接前后因缘，为说此法而诵出此偈：

၁၀၉.

109.

‘‘အဘိဝါဒနသီလိဿ[Pg.425], နိစ္စံ ဝုဍ္ဎာပစာယိနော;

စတ္တာရော ဓမ္မာ ဝဍ္ဎန္တိ, အာယု ဝဏ္ဏော သုခံ ဗလ’’န္တိ.

惯于礼敬者，恒常敬长者； 四法得增长，寿貌乐与力。

တတ္ထ အဘိဝါဒနသီလိဿာတိ ဝန္ဒနသီလိဿ, အဘိဏှံ ဝန္ဒနကိစ္စပသုတဿာတိ အတ္ထော. ဝုဍ္ဎာပစာယိနောတိ ဂိဟိဿ ဝါ တဒဟုပဗ္ဗဇိတေ ဒဟရသာမဏေရေပိ, ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ ပန ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဝါ ဥပသမ္ပဒါယ ဝါ ဝုဍ္ဎတရေ ဂုဏဝုဍ္ဎေ အပစာယမာနဿ, အဘိဝါဒနေန ဝါ နိစ္စံ ပူဇေန္တဿာတိ အတ္ထော. စတ္တာရော ဓမ္မာ ဝဍ္ဎန္တီတိ အာယုမှိ ဝဍ္ဎမာနေ ယတ္တကံ ကာလံ တံ ဝဍ္ဎတိ, တတ္တကံ ဣတရေပိ ဝဍ္ဎန္တိယေဝ. ယေန ဟိ ပညာသဝဿအာယုသံဝတ္တနိကံ ကုသလံ ကတံ, ပဉ္စဝီသတိဝဿကာလေ စဿ ဇီဝိတန္တရာယော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ, သော အဘိဝါဒနသီလတာယ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ, သော ယာဝတာယုကမေဝ တိဋ္ဌတိ, ဝဏ္ဏာဒယောပိဿ အာယုနာဝ သဒ္ဓိံ ဝဍ္ဎန္တိ. ဣတော ဥတ္တရိပိ ဧသေဝ နယော. အနန္တရာယေန ပဝတ္တဿာယုနော ဝဍ္ဎနံ နာမ နတ္ထိ.

于此颂中，“惯于礼敬者”(abhivādanasīlissa)意为：有礼敬习惯者，即恒常勤于礼敬事务者。“恭敬长者”(vuḍḍhāpacāyino)意为：对于在家人，是恭敬年长者、德高者，乃至当日出家的年幼沙弥；对于出家人，则是恭敬在（沙弥）出家戒或具足戒上更为年长者，或德行更高者，并恒常以礼敬等方式供养他们。所谓“四法增长”，是指当寿命增长时，其余诸法（容貌、快乐、力量）也随之增长。诚然，若有人造作了能活五十岁的善业，但在他二十五岁时，生命的障碍可能会生起，那么此障碍会因他有礼敬的习惯而平息，他便能住寿至其（业报所定）的寿尽，他的容貌等也与寿命一同增长。此后亦是此理。对于无障碍而延续的寿命，则无所谓增长。

ဒေသနာဝသာနေ အာယုဝဍ္ဎနကုမာရော ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，延寿童子(Āyuvaḍḍhanakumāra)与五百优婆塞一同安立于入流果(sotāpattiphala)，另有许多人也证得了入流果等诸果。

အာယုဝဍ္ဎနကုမာရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

延寿童子的故事，第八则。

၉. သံကိစ္စသာမဏေရဝတ္ထု

9. 僧吉蔗沙弥的故事

ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သံကိစ္စသာမဏေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

世尊住在祇陀林(Jetavana)时，缘于僧吉蔗沙弥(Saṃkiccasāmaṇera)而说了此以“彼若活百岁……”开头的法教。

သာဝတ္ထိယံ ကိရ တိံသမတ္တာ ကုလပုတ္တာ သတ္ထု ဓမ္မကထံ သုတွာ သာသနေ ဥရံ ဒတွာ ပဗ္ဗဇိံသု. တေ ဥပသမ္ပဒါယ ပဉ္စဝဿာ ဟုတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂန္ထဓုရံ ဝိပဿနာဓုရန္တိ ဒွေ ဓုရာနီတိ သုတွာ ‘‘မယံ မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ ဂန္ထဓုရေ ဥဿာဟံ အကတွာ ဝိပဿနာဓုရံ ပူရေတုကာမာ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထာပေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဧကံ အရညာယတနံ ဂမိဿာမာ’’တိ သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိံသု. သတ္ထာ ‘‘ကတရံ ဌာနံ ဂမိဿထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အသုကံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တတ္ထ တေသံ ဧကံ ဝိဃာသာဒံ နိဿာယ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ, တဉ္စ ပန သံကိစ္စသာမဏေရေ ဂတေ ဝူပသမိဿတိ, အထ နေသံ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ ပါရိပူရိံ ဂမိဿတီ’’တိ အညာသိ.

据说在舍卫城(Sāvatthī)，大约有三十位良家子(kulaputta)听闻世尊法谈后，于佛陀教法中决心投入而出家。他们受具足戒(upasampadā)五年后，前往世尊之处，听闻有书典之务与观(vipassanā)之务二者。他们心想：“我等年老出家”，故不致力于书典之务，而欲圆满观之务，便请世尊开示了直至阿罗汉果的业处，然后禀告世尊：“尊者，我等欲前往一处林野。”世尊问道：“汝等欲往何处？”当他们说出地名后，世尊了知：“于彼处，他们将因一位食残者而生起怖畏，但当僧吉迦沙弥(Saṅkiccasāmaṇera)前去，怖畏即会平息，届时，他们的出家要务便会圆满。”

သံကိစ္စသာမဏေရော [Pg.426] နာမ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သာမဏေရော သတ္တဝဿိကော ဇာတိယာ. တဿ ကိရ မာတာ သာဝတ္ထိယံ အဍ္ဎကုလဿ ဓီတာ. သာ တသ္မိံ ကုစ္ဆိဂတေ ဧကေန ဗျာဓိနာ တင်္ခဏညေဝ ကာလမကာသိ. တဿာ ဈာပိယမာနာယ ဌပေတွာ ဂဗ္ဘမံသံ သေသံ ဈာယိ. အထဿာ ဂဗ္ဘမံသံ စိတကတော ဩတာရေတွာ ဒွီသု တီသု ဌာနေသု သူလေဟိ ဝိဇ္ဈိံသု. သူလကောဋိ ဒါရကဿ အက္ခိကောဋိံ ပဟရိ. ဧဝံ ဂဗ္ဘမံသံ ဝိဇ္ဈိတွာ အင်္ဂါရရာသိမှိ ခိပိတွာ အင်္ဂါရေဟေဝ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ပက္ကမိံသု. ဂဗ္ဘမံသံ ဈာယိ, အင်္ဂါရမတ္ထကေ ပန သုဝဏ္ဏဗိမ္ဗသဒိသော ဒါရကော ပဒုမဂဗ္ဘေ နိပန္နော ဝိယ အဟောသိ. ပစ္ဆိမဘဝိကဿ သတ္တဿ ဟိ သိနေရုနာ ဩတ္ထရိယမာနဿပိ အရဟတ္တံ အပ္ပတွာ ဇီဝိတက္ခယော နာမ နတ္ထိ. ပုနဒိဝသေ ‘‘စိတကံ နိဗ္ဗာပေဿာမာ’’တိ အာဂတာ တထာနိပန္နံ ဒါရကံ ဒိသွာ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတစိတ္တဇာတာ ‘‘ကထဉှိ နာမ ဧတ္တကေသု ဒါရူသု ခီယမာနေသု သကလသရီရေ ဈာပိယမာနေ ဒါရကော န ဈာယိ, ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဒါရကံ အာဒါယ အန္တောဂါမံ ဂန္တွာ နေမိတ္တကေ ပုစ္ဆိံသု. နေမိတ္တကာ ‘‘သစေ အယံ ဒါရကော အဂါရံ အဇ္ဈာဝဿိဿတိ, ယာဝ သတ္တမာ ကုလပရိဝဋ္ဋာ ဉာတကာ ဒုဂ္ဂတာ ဘဝိဿန္တိ? သစေ ပဗ္ဗဇိဿတိ, ပဉ္စဟိ သမဏသတေဟိ ပရိဝုတော ဝိစရိဿတီ’’တိ အာဟံသု. တဿ သင်္ကုနာ အက္ခိကောဋိယာ ဘိန္နတ္တာ သံကိစ္စန္တိ နာမံ ကရိံသု. သော အပရေန သမယေန သံကိစ္စောတိ ပညာယိ. အထ နံ ဉာတကာ ‘‘ဟောတု, ဝဍ္ဎိတကာလေ အမှာကံ အယျဿ သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗာဇေဿာမာ’’တိ ပေါသိံသု. သော သတ္တဝဿိကကာလေ ‘‘တဝ မာတုကုစ္ဆိယံ ဝသနကာလေ မာတာ တေ ကာလမကာသိ, တဿာ သရီရေ ဈာပိယမာနေပိ တွံ န ဈာယီ’’တိ ကုမာရကာနံ ကထံ သုတွာ ‘‘အဟံ ကိရ ဧဝရူပါ ဘယာ မုတ္တော, ကိံ မေ ဃရာဝါသေန, ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ ဉာတကာနံ အာရောစေသိ. တေ ‘‘သာဓု, တာတာ’’တိ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သန္တိကံ နေတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ဣမံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အဒံသု. ထေရော တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ခုရဂ္ဂေယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အယံ သံကိစ္စသာမဏေရော နာမ.

名为僧吉哲（Saṃkicca）的沙弥是舍利弗长老的弟子，生来七岁。据说，其母是舍卫城（Sāvatthī）一个富裕家庭的女儿。她怀着他时，因一种疾病而即刻命终。火化其遗体时，除了子宫，其余部分都烧尽了。于是他们将子宫从火葬堆上取下，在两三处用尖桩刺穿。桩尖击中了婴儿的眼角。他们就这样刺穿子宫后，将其投入炭堆，用炭火覆盖后便离开了。子宫烧尽了，但在炭堆顶上，那婴儿却像一尊金像，宛如卧于莲花胎中。诚然，对于最后有的众生，纵使被须弥山（Sineru）压着，若未证得阿罗汉果，也绝无命终之理。第二天，前来熄灭火堆的人们，见到如此躺卧的婴儿，心生稀有，惊叹道：“为何在这么多木柴烧尽、整个身体都被火化的情况下，这婴儿却没有被烧到呢？这到底是怎么回事？”于是他们抱着婴儿进村，询问占相师。占相师说：“此子若在家生活，其亲属直至七代都将贫困；若他出家，则将有五百位沙门随行。”因其眼角被尖桩所伤，人们便为他取名为“僧吉哲”。他后来便以僧吉哲之名为人所知。于是其亲属抚养他，心想：“就这样吧，待他长大后，我们就让他到我们的尊者舍利弗那里出家。”他七岁时，听孩子们说：“你还在母胎时，你母亲就去世了。火化她身体时，你却没有被烧到。”他心想：“我竟从如此怖畏中解脱，居家生活于我何益？我当出家。”便告知了亲属。他们说：“善哉，孩子！”便将他带到舍利弗长老跟前，交予长老说：“尊者，请令此子出家。”长老授予他皮五业处后，便为他剃度。就在剃发完成之际，他便连同四无碍解一起，证得了阿罗汉果。这位就是僧吉哲沙弥。

သတ္ထာ ‘‘ဧတသ္မိံ ဂတေ တံ ဘယံ ဝူပသမိဿတိ, အထ နေသံ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ ပါရိပူရိံ ဂမိဿတီ’’တိ ဉတွာ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, တုမှာကံ ဇေဋ္ဌဘာတိကံ သာရိပုတ္တတ္ထေရံ ဩလောကေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ အာဟ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ထေရဿ [Pg.427] သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ, အာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ မယံ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အရညံ ပဝိသိတုကာမာ ဟုတွာ အာပုစ္ဆိမှာ, အထ နော သတ္ထာ ဧဝမာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဇေဋ္ဌဘာတိကံ ဩလောကေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ? ‘‘တေနမှာ ဣဓာဂတာ’’တိ. ထေရော ‘‘သတ္ထာရာ ဣမေ ဧကံ ကာရဏံ ဒိသွာ ဣဓ ပဟိတာ ဘဝိဿန္တိ, ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ အာဝဇ္ဇေန္တော တမတ္ထံ ဉတွာ အာဟ – ‘‘အတ္ထိ ပန ဝေါ, အာဝုသော, သာမဏေရော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, အာဝုသော’’တိ. ‘‘သစေ နတ္ထိ, ဣမံ သံကိစ္စသာမဏေရံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ. ‘‘အလံ, အာဝုသော, သာမဏေရံ နိဿာယ နော ပလိဗောဓော ဘဝိဿတိ, ကိံ အရညေ ဝသန္တာနံ သာမဏေရေနာ’’တိ? ‘‘နာဝုသော, ဣမံ နိဿာယ တုမှာကံ ပလိဗောဓော, အပိစ ခေါ ပန တုမှေ နိဿာယ ဣမဿ ပလိဗောဓော ဘဝိဿတိ. သတ္ထာပိ တုမှေ မမ သန္တိကံ ပဟိဏန္တော တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ သာမဏေရဿ ပဟိဏနံ ပစ္စာသီသန္တော ပဟိဏိ, ဣမံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ အဓိဝါသေတွာ သာမဏေရေန သဒ္ဓိံ ဧကတိံသ ဇနာ ထေရံ အပလောကေတွာ ဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ စာရိကံ စရန္တာ ဝီသယောဇနသတမတ္ထကေ ဧကံ သဟဿကုလံ ဂါမံ ပါပုဏိံသု.

世尊了知：“此人一去，那恐惧便会平息，然后他们的出家之务将会圆满。”便说：“比丘们，你们去拜见你们的长兄舍利弗长老后再去吧。”他们回答：“好的。”便去到长老那里。当被问及：“贤友们，有什么事吗？”他们说：“我们从世尊那里领受了业处，想要进入森林，所以前来告辞。然而世尊却对我们说：‘你们去拜见你们的长兄后再去吧。’因此我们才来到这里。”长老心想：“世尊必定是看到了某种原因才派他们来这里，究竟是什么呢？”他思惟后明白了其中的含义，便问道：“贤友们，你们有沙弥吗？”“没有，贤友。”“如果没有，就带这位僧吉沙弥(Saṃkicca Sāmaṇera)一同去吧。”“不必了，贤友，依止沙弥会成为我们的挂碍，住在森林里要沙弥有什么用呢？”“贤友们，依止这位沙弥，你们不会有挂碍，反而是你们会成为他的挂碍。世尊派你们来我这里，也是期望你们能带沙弥一同去，带他去吧。”他们同意说：“好的。”便与沙弥共三十一人向长老告别，离开寺院，开始游方，行一百二十由旬，抵达一个千户村庄。

မနုဿာ တေ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တာ သက္ကစ္စံ ပရိဝိသိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, ကတ္ထ ဂမိဿထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယထာဖာသုကဋ္ဌာနံ, အာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ‘‘မယံ, ဘန္တေ, အယျေသု ဣမံ ဌာနံ နိဿာယ အန္တောဝဿံ ဝသန္တေသု ပဉ္စသီလံ သမာဒါယ ဥပေါသထကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ ယာစိံသု. ထေရာ အဓိဝါသေသုံ. အထ နေသံ မနုဿာ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနစင်္ကမနပဏ္ဏသာလာယော သံဝိဒဟိတွာ ‘‘အဇ္ဇ မယံ, သွေ မယ’’န္တိ ဥဿာဟပ္ပတ္တာ ဥပဋ္ဌာနမကံသု. ထေရာ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ကတိကဝတ္တံ ကရိံသု, ‘‘အာဝုသော, အမှေဟိ ဓရမာနကဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟိတံ, န ခေါ ပန သက္ကာ အညတြ ပဋိပတ္တိသမ္ပဒါယ ဗုဒ္ဓေ အာရာဓေတုံ, အမှာကဉ္စ အပါယဒွါရာနိ ဝိဝဋာနေဝ, တသ္မာ အညတြ ပါတော ဘိက္ခာစာရဝေလံ, သာယံ ထေရူပဋ္ဌာနဝေလဉ္စ သေသကာလေ ဒွေ ဧကဋ္ဌာနေ န ဘဝိဿာမ, ယဿ အဖာသုကံ ဘဝိဿတိ, တေန ဃဏ္ဍိယာ ပဟဋာယ တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဘေသဇ္ဇံ ကရိဿာမ, ဣတော အညသ္မိံ ရတ္တိဘာဂေ ဝါ ဒိဝသဘာဂေ ဝါ အပ္ပမတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနမနုယုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ.

人们见到他们，心生净信，恭敬地供养饮食后，问道：“尊者，你们要去哪里？”当他们回答：“贤友，去安乐之处。”时，那些人便俯伏在长老足下请求道：“尊者，若尊者们能依止此地度过雨安居，我们便将受持五戒，行布萨业。”诸长老默然应允。于是，那些人为他们准备了夜间住处、日间住处、经行处和茅棚等，并互相约定说：“今天我们来，明天我们来。”如此热忱地进行侍奉。诸长老在入雨安居之日制定了规约：“贤友们，我们已在住世的佛陀面前领受了业处。除了以行持圆满，实无他法能令佛陀欢喜，而我们的恶趣之门依然敞开。因此，除了清晨托钵乞食的时间和傍晚侍奉长老的时间，其余时间里，我们两人不可共处一地。若有谁身体不适，他便敲响犍椎，我们就到他那里去为他治疗。除此之外，在其余的白日或黑夜，我们都应不放逸地勤修业处。”

တေသု [Pg.428] ဧဝံ ကတိကံ ကတွာ ဝိဟရန္တေသု ဧကော ဒုဂ္ဂတပုရိသော ဓီတရံ ဥပနိဿာယ ဇီဝန္တော တသ္မိံ ဌာနေ ဒုဗ္ဘိက္ခေ ဥပ္ပန္နေ အပရံ ဓီတရံ ဥပနိဿာယ ဇီဝိတုကာမော မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. ထေရာပိ ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ အာဂစ္ဆန္တာ အန္တရာမဂ္ဂေ ဧကိဿာ နဒိယာ နှတွာ ဝါလုကပုလိနေ နိသီဒိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ ကရိံသု. တသ္မိံ ခဏေ သော ပုရိသော တံ ဌာနံ ပတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ထေရာ ‘‘ကဟံ ဂစ္ဆသီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သော တမတ္ထံ အာရောစေသိ. ထေရာ တသ္မိံ ကာရုညံ ဥပ္ပာဒေတွာ, ‘‘ဥပါသက, အတိဝိယ ဆာတောသိ, ဂစ္ဆ, ပဏ္ဏံ အာဟရ, ဧကမေကံ တေ ဘတ္တပိဏ္ဍံ ဒဿာမာ’’တိ ဝတွာ တေန ပဏ္ဏေ အာဟဋေ အတ္တနာ အတ္တနာ ဘုဉ္ဇနနိယာမေနေဝ သူပဗျဉ္ဇနေဟိ သန္နဟိတွာ ဧကမေကံ ပိဏ္ဍံ အဒံသု. ဧတဒေဝ ကိရ ဝတ္တံ, ယံ ဘောဇနကာလေ အာဂတဿ ဘတ္တံ ဒဒမာနေန ဘိက္ခုနာ အဂ္ဂဘတ္တံ အဒတွာ အတ္တနာ ဘုဉ္ဇနနိယာမေနေဝ ထောကံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ ဒါတဗ္ဗံ. တသ္မာ တေပိ တထာ အဒံသု. သော ကတဘတ္တကိစ္စော ထေရေ ဝန္ဒိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ, ဘန္တေ, အယျာ, ကေနစိ နိမန္တိတာ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ, ဥပါသက, နိမန္တနံ, မနုဿာ ဒေဝသိကံ ဧဝရူပမေဝ အာဟာရံ ဒေန္တီ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘မယံ နိစ္စကာလံ ဥဋ္ဌာယ သမုဋ္ဌာယ ကမ္မံ ကရောန္တာပိ ဧဝရူပံ အာဟာရံ လဒ္ဓုံ န သက္ကောမ, ကိံ မေ အညတ္ထ ဂတေန, ဣမေသံ သန္တိကေယေဝ ဇီဝိဿာမီ’’တိ. အထ နေ အာဟ – ‘‘အဟံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ အယျာနံ သန္တိကေ ဝသိတုံ ဣစ္ဆာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဥပါသကာ’’တိ. သော တေဟိ သဒ္ဓိံ တေသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ သာဓုကံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောန္တော ဘိက္ခူ အတိဝိယ အာရာဓေတွာ ဒွေမာသစ္စယေန ဓီတရံ ဒဋ္ဌုကာမော ဟုတွာ ‘‘သစေ, အယျေ, အာပုစ္ဆိဿာမိ, န မံ ဝိဿဇ္ဇိဿန္တိ, အနာပုစ္ဆာ ဂမိဿာမီ’’တိ တေသံ အနာစိက္ခိတွာဝ နိက္ခမိ. ဧတ္တကမေဝ ကိရဿ ဩဠာရိကံ ခလိတံ အဟောသိ, ယံ ဘိက္ခူနံ အနာရောစေတွာ ပက္ကာမိ.

当那些比丘如此约定安住时，有一位贫穷男子，依靠女儿维生。当时该地发生饥荒，他想去依靠另一位女儿维生，便上路了。长老们在村里乞食后，返回住处途中，在一条河里沐浴后，坐在沙滩上用餐。那时，那位男子来到该处，站在一旁。长老们问他：“你要去哪里？”他便说明了此事。长老们对他生起悲悯心，说道：“优婆塞，你非常饥饿了，去拿些叶子来，我们每人给你一团饭。”他拿来叶子后，长老们便按照自己用餐的方式，用汤和菜将饭拌好，每人给了他一团。据说，这便是规矩：在用餐时，若有人来，布施食物的比丘不应将第一份食物给他，而应按照自己用餐的方式，或多或少地给予。因此，他们也那样做了。他用完餐后，顶礼长老们，问道：“尊者，诸位尊长是受了谁的邀请吗？”“没有，优婆塞，没有邀请，人们每天都供养这样的食物。”他心想：“我们终日辛勤劳作，也得不到这样的食物，我去别处做什么呢？我就在这些尊长身边维生吧。”于是他对他们说：“我想做各种侍奉之事，住在尊长们的身边。”“善哉，优婆塞。”于是他与他们一同回到住处，妥善地做着各种侍奉之事，令比丘们非常欢喜。两个月后，他想去见女儿，心想：“如果我向尊长们告假，他们不会放我走，我还是不告而别吧。”于是他没有告知他们便离开了。据说，他唯一的粗显过错，就是没有告知比丘们便离去了。

တဿ ပန ဂမနမဂ္ဂေ ဧကာ အဋဝီ အတ္ထိ. တတ္ထ ပဉ္စသတာနံ စောရာနံ ‘‘ယော ဣမံ အဋဝိံ ပဝိသတိ, တံ မာရေတွာ တဿ မံသလောဟိတေန တုယှံ ဗလိကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ ဒေဝတာယ အာယာစနံ ကတွာ ဝသန္တာနံ သတ္တမော ဒိဝသော ဟောတိ. တသ္မာ သတ္တမေ ဒိဝသေ စောရဇေဋ္ဌကော ရုက္ခံ အာရုယှ ဩလောကေန္တော တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ စောရာနံ သညမဒါသိ. တေ တဿ အဋဝိမဇ္ဈံ ပဝိဋ္ဌဘာဝံ ဉတွာ ပရိက္ခိပိတွာ တံ ဂဏှိတွာ ဂါဠှဗန္ဓနံ ကတွာ [Pg.429] အရဏိသဟိတေန အဂ္ဂိံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဒါရူနိ သင်္ကဍ္ဎိတွာ မဟန္တံ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ကတွာ သူလာနိ တစ္ဆိံသု. သော တေသံ တံ ကိရိယံ ဒိသွာ, ‘‘သာမိ, ဣမသ္မိံ ဌာနေ နေဝ သူကရာ, န မိဂါဒယော ဒိဿန္တိ, ကိံ ကာရဏာ ဣဒံ ကရောထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘တံ မာရေတွာ တဝ မံသလောဟိတေန ဒေဝတာယ ဗလိကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ. သော မရဏဘယတဇ္ဇိတော ဘိက္ခူနံ တံ ဥပကာရံ အစိန္တေတွာ ကေဝလံ အတ္တနော ဇီဝိတမေဝ ရက္ခမာနော ဧဝမာဟ – ‘‘သာမိ, အဟံ ဝိဃာသာဒေါ, ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝဍ္ဎိတော, ဝိဃာသာဒေါ နာမ ကာဠကဏ္ဏိကော, အယျာ ပန ယတော တတော နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတာပိ ခတ္တိယာဝ, အသုကသ္မိံ ဌာနေ ဧကတိံသ ဘိက္ခူ ဝသန္တိ, တေ မာရေတွာ ဗလိကမ္မံ ကရောထ, အတိဝိယ ဝေါ ဒေဝတာ တုဿိဿတီ’’တိ. တံ သုတွာ စောရာ ‘‘ဘဒ္ဒကံ ဧသ ဝဒေတိ, ကိံ ဣမိနာ ကာဠကဏ္ဏိနာ, ခတ္တိယေ မာရေတွာ ဗလိကမ္မံ ကရိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဧဟိ, နေသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဒဿေဟီ’’တိ တမေဝ မဂ္ဂဒေသကံ ကတွာ တံ ဌာနံ ပတွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ဘိက္ခူ အဒိသွာ ‘‘ကဟံ ဘိက္ခူ’’တိ နံ ပုစ္ဆိံသု. သော ဒွေ မာသေ ဝသိတတ္တာ တေသံ ကတိကဝတ္တံ ဇာနန္တော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္တနော ဒိဝါဋ္ဌာနရတ္တိဋ္ဌာနေသု နိသိန္နာ, ဧတံ ဃဏ္ဍိံ ပဟရထ, ဃဏ္ဍိသဒ္ဒေန သန္နိပတိဿန္တီ’’တိ. စောရဇေဋ္ဌကော ဃဏ္ဍိံ ပဟရိ.

在他的行路途中有一片森林。那里住着五百个强盗，他们曾向一位天神(devatā)祈求说：“谁进入这片森林，我们就杀了他，用他的血肉给你献祭。”对住在そ里的他们来说，这已是第七天。到了第七天，强盗头目(corajeṭṭhaka)爬上树瞭望，看见他走来，便向同伙示意。强盗们知道他已进入森林中央，便包围住他，将他用结实的绳子捆起来，用钻木生起火，拖来木柴堆成大火堆，还削尖了木桩(sūla)。他看见这些举动，便问：“大人，这里既没有野猪，也没有鹿等野兽，你们为何这样做？”他们说：“杀了你，用你的血肉给天神献祭。”他因畏惧死亡，顾不上比丘们的恩惠，只求保命，便说：“大人，我是吃残食者(vighāsādo)，靠吃残食长大。吃残食者，就是所谓的不祥者(kāḷakaṇṇiko)。而那些尊者们，虽然出家，其出身也都是刹帝利(khattiya)。某处住着三十一位比丘，杀了他们献祭吧，天神会非常高兴。”强盗们听后想：“他说得有道理，用这个不祥者有什么用？我们应该杀刹帝利来献祭。”便说：“来，带我们去他们的住处。”让他做向导，到了那里，在寺院中央没看见比丘，便问：“比丘们在哪里？”他在那儿住了两个月，知道他们的规约(katikavatta)，便说：“他们各自在白天的住处和夜晚的住处坐着，敲这钟(ghaṇḍi)吧，听到钟声就会集合。”强盗头目便敲了钟。

ဘိက္ခူ ဃဏ္ဍိသဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘အကာလေ ဃဏ္ဍိ ပဟဋာ, ကဿစိ အဖာသုကံ ဘဝိဿတီ’’တိ အာဂန္တွာ ဝိဟာရမဇ္ဈေ ပဋိပါဋိယာ ပညတ္တေသု ပါသာဏဖလကေသု နိသီဒိံသု. သံဃတ္ထေရော စောရေ ဩလောကေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဥပါသကာ ကေနာယံ ဃဏ္ဍိ ပဟဋာ’’တိ? စောရဇေဋ္ဌကော အာဟ – ‘‘မယာ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ? ‘‘အမှေဟိ အဋဝိဒေဝတာယ အာယာစိတံ အတ္ထိ, တဿာ ဗလိကမ္မကရဏတ္ထာယ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဂဟေတွာ ဂမိဿာမာ’’တိ. တံ သုတွာ မဟာထေရော ဘိက္ခူ အာဟ – ‘‘အာဝုသော, ဘာတိကာနံ ဥပ္ပန္နကိစ္စံ နာမ ဇေဋ္ဌဘာတိကေန နိတ္ထရိတဗ္ဗံ, အဟံ အတ္တနော ဇီဝိတံ တုမှာကံ ပရိစ္စဇိတွာ ဣမေဟိ သဒ္ဓိံ ဂမိဿာမိ, မာ သဗ္ဗေသံ အန္တရာယော ဟောတု, အပ္ပမတ္တာ သမဏဓမ္မံ ကရောထာ’’တိ. အနုထေရော အာဟ – ‘‘ဘန္တေ, ဇေဋ္ဌဘာတု ကိစ္စံ နာမ ကနိဋ္ဌဿ ဘာရော, အဟံ ဂမိဿာမိ, တုမှေ အပ္ပမတ္တာ ဟောထာ’’တိ. ဣမိနာ ဥပါယေန ‘‘အဟမေဝ အဟမေဝါ’’တိ ဝတွာ ပဋိပါဋိယာ တိံသပိ ဇနာ ဥဋ္ဌဟိံသု, ဧဝံ တေ နေဝ ဧကိဿာ မာတုယာ ပုတ္တာ, န [Pg.430] ဧကဿ ပိတုနော, နာပိ ဝီတရာဂါ, အထ စ ပန အဝသေသာနံ အတ္ထာယ ပဋိပါဋိယာ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိံသု. တေသု ဧကောပိ ‘‘တွံ ယာဟီ’’တိ ဝတ္တုံ သမတ္ထော နာမ နာဟောသိ.

比丘们听到钟声后，心想：“不合时宜地敲钟，一定有人不适了”，便来到寺院中央，依次坐在事先铺设好的石板上。僧团长老看见强盗，问道：“优婆塞们，是谁敲的钟？”强盗头目回答：“尊者，是我。”长老问：“何故？”强盗说：“我们曾向林中天神祈求，要带一位比丘去进行祭祀。”听到这话，大长老对比丘们说：“贤友们，兄弟们有事，应由兄长来承担。我愿为你们舍弃自己的生命，与他们同去，不要让大家遭遇危险。你们要不放逸地修习沙门法。”次座长老说：“尊者，兄长之事，是弟弟的责任。我愿去，你们要不放逸地修行。”就这样，他们依次说着“我愿去，我愿去！”，有三十个人站了出来。他们既不是同一个母亲所生，也不是同一个父亲所生，甚至也不是已离欲（vītarāga）之人，但是为了其他人的利益，却能依次舍弃生命。他们之中没有一个人能够说出“你去吧”这样的话。

သံကိစ္စသာမဏေရော တေသံ ကထံ သုတွာ, ‘‘ဘန္တေ, တုမှေ တိဋ္ဌထ, အဟံ တုမှာကံ ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. တေ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော, မယံ သဗ္ဗေ ဧကတော မာရိယမာနာပိ တံ ဧကကံ န ဝိဿဇ္ဇေဿာမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ကာရဏာ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘‘အာဝုသော, တွံ ဓမ္မသေနာပတိသာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သာမဏေရော, သစေ တံ ဝိဿဇ္ဇေဿာမ, သာမဏေရံ မေ အာဒါယ ဂန္တွာ စောရာနံ နိယျာဒိံသူ’တိ ထေရော နော ဂရဟိဿတိ, တံ နိန္ဒံ နိတ္ထရိတုံ န သက္ခိဿာမ, တေန တံ န ဝိဿဇ္ဇေဿာမာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ တုမှေ မမ ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ ပဟိဏန္တောပိ, မမ ဥပဇ္ဈာယော မံ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ပဟိဏန္တောပိ ဣဒမေဝ ကာရဏံ ဒိသွာ ပဟိဏိ, တိဋ္ဌထ တုမှေ, အဟမေဝ ဂမိဿာမီ’’တိ သော တိံသ ဘိက္ခူ ဝန္ဒိတွာ ‘‘သစေ, ဘန္တေ, မေ ဒေါသော အတ္ထိ, ခမထာ’’တိ ဝတွာ နိက္ခမိ. တဒါ ဘိက္ခူနံ မဟာသံဝေဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ, အက္ခီနိ အဿုပုဏ္ဏာနိ ဟဒယမံသံ ပဝေဓိ. မဟာထေရော စောရေ အာဟ – ‘‘ဥပါသကာ အယံ ဒဟရကော တုမှေ အဂ္ဂိံ ကရောန္တေ, သူလာနိ တစ္ဆန္တေ, ပဏ္ဏာနိ အတ္ထရန္တေ ဒိသွာ ဘာယိဿတိ, ဣမံ ဧကမန္တေ ဌပေတွာ တာနိ ကိစ္စာနိ ကရေယျာထာ’’တိ. စောရာ သာမဏေရံ အာဒါယ ဂန္တွာ ဧကမန္တေ ဌပေတွာ သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကရိံသု.

僧吉蔗沙弥(Saṃkiccasāmaṇero)听了他们的话后说：“尊者们，你们请留步，我将为你们舍弃生命而去。”他们说：“贤友，即使我们全部一起被杀，也不会舍弃你一人。”“尊者，是何原因？”“贤友，你是法将舍利弗长老的沙弥。如果我们舍弃你，长老将会责备我们：‘他们带走我的沙弥，将他交给了盗贼。’我们将无法摆脱那样的责备，因此不会舍弃你。”“尊者们，正等觉者派遣你们到我戒师之处时，以及我戒师派遣我与你们同行时，正是预见了此原因才派遣的。你们请留步，我一人去便可。”他向三十位比丘顶礼后，说道：“尊者们，若我有什么过错，请原谅。”说完便离去了。当时，比丘们生起极大的悚惧，泪满眼眶，心肉颤动。大长老对盗贼们说：“优婆塞们，这个年轻人看见你们生火、削尖木桩、铺设树叶时，将会害怕。请将他安置在一旁，再做那些事吧。”盗贼们便带着沙弥去到一旁，将他安置好后，做完了所有的事情。

ကိစ္စပရိယောသာနေ စောရဇေဋ္ဌကော အသိံ အဗ္ဗာဟိတွာ သာမဏေရံ ဥပသင်္ကမိ. သာမဏေရော နိသီဒမာနော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာဝ နိသီဒိ. စောရဇေဋ္ဌကော အသိံ ပရိဝတ္တေတွာ သာမဏေရဿ ခန္ဓေ ပါတေသိ, အသိ နမိတွာ ဓာရာယ ဓာရံ ပဟရိ, သော ‘‘န သမ္မာ ပဟရိ’’န္တိ မညမာနော ပုန တံ ဥဇုကံ ကတွာ ပဟရိ. အသိ တာလပဏ္ဏံ ဝိယ ဝေဌယမာနော ထရုမူလံ အဂမာသိ. သာမဏေရဉှိ တသ္မိံ ကာလေ သိနေရုနာ အဝတ္ထရန္တောပိ မာရေတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ, ပဂေဝ အသိနာ. တံ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ စောရဇေဋ္ဌကော စိန္တေသိ – ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ အသိ သိလာထမ္ဘံ ဝါ ခဒိရခါဏုံ ဝါ ကဠီရံ ဝိယ ဆိန္ဒတိ, ဣဒါနိ ဧကဝါရံ နမိ, ဧကဝါရံ တာလပတ္တဝေဌကော ဝိယ ဇာတော. အယံ နာမ အသိ အစေတနာ ဟုတွာပိ ဣမဿ ဂုဏံ ဇာနာတိ, အဟံ သစေတနောပိ န ဇာနာမီ’’တိ. သော အသိံ ဘူမိယံ [Pg.431] ခိပိတွာ တဿ ပါဒမူလေ ဥရေန နိပဇ္ဇိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, မယံ ဓနကာရဏာ အဋဝိံ ပဝိဋ္ဌာမှာ, အမှေ ဒူရတောဝ ဒိသွာ သဟဿမတ္တာပိ မနုဿာ ပဝေဓန္တိ, ဒွေ တိဿော ကထာ ကထေတုံ န သက္ကောန္တိ. တဝ ပန သန္တာသမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ, ဥက္ကာမုခေ သုဝဏ္ဏံ ဝိယ သုပုပ္ဖိတကဏိကာရံ ဝိယ စ တေ မုခံ ဝိရောစတိ, ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ ပုစ္ဆန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

事毕之后，盗贼首领拔出剑，走近沙弥(sāmaṇera)。沙弥正坐着，入于禅定而住。盗贼首领挥剑砍向沙弥的肩上，剑弯曲了，刃锋自触。他心想：“未能善砍。”便再次将剑弄直后砍去。剑却像棕榈叶一般卷曲，直卷至剑柄。实则，当时即使以须弥山(Sineru)压下，也无人能杀害此沙弥，何况是用剑。见到此等神变，盗贼首领思忖道：“往昔，我的剑斩石柱或佉陀罗树桩，犹如切莲茎一般；如今，一次弯曲，一次变得像卷起的棕榈叶。此剑虽无情识，尚知此沙弥之功德，我虽有情识，却不知其功德！”于是，他将剑扔在地上，以胸膛伏于沙弥足下，说道：“尊者，我等为财故，进入此林。众人即使远见我等，千人亦会战栗，说不出两三句话。而您却无丝毫惊恐，您的面容犹如刚出熔炉的黄金，又如盛开的迦尼迦罗花，焕发光彩。这究竟是何缘故？”他欲如此问，便说了此偈：

‘‘တဿ တေ နတ္ထိ ဘီတတ္တံ, ဘိယျော ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ;

ကသ္မာ န ပရိဒေဝေသိ, ဧဝရူပေ မဟဗ္ဘယေ’’တိ. (ထေရဂါ. ၇၀၆);

您无有惊恐，亦无有畏惧，面色反更清净；身处如此大怖畏中，为何不悲叹？

သာမဏေရော ဈာနာ ဝုဋ္ဌာယ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော, ‘‘အာဝုသော ဂါမဏိ, ခီဏာသဝဿ အတ္တဘာဝေါ နာမ သီသေ ဌပိတဘာရော ဝိယ ဟောတိ, သော တသ္မိံ ဘိဇ္ဇန္တေ ဝါ နဿန္တေ ဝါ တုဿတေဝ, န ဘာယတီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

沙弥从禅定中出定，为他宣说正法：“贤友(āvuso)，首领，漏尽者的自体，犹如置于头顶的重担。当其破坏或毁坏时，他只会感到欣喜，而无所畏惧。”如是说后，便诵出此等偈颂：

‘‘နတ္ထိ စေတသိကံ ဒုက္ခံ, အနပေက္ခဿ ဂါမဏိ;

အတိက္ကန္တာ ဘယာ သဗ္ဗေ, ခီဏသံယောဇနဿ ဝေ.

首领，于无顾恋者，无有心苦；彼结缚已尽，超越一切怖畏。

‘‘ခီဏာယ ဘဝနေတ္တိယာ, ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ ယထာတထေ;

န ဘယံ မရဏေ ဟောတိ, ဘာရနိက္ခေပနေ ယထာ’’တိ. (ထေရဂါ. ၇၀၇-၇၀၈);

有爱已尽见实法，临终无畏如释负。

သော တဿ ကထံ သုတွာ ပဉ္စ စောရသတာနိ ဩလောကေတွာ အာဟ – ‘‘တုမှေ ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘တုမှေ ပန, သာမီ’’တိ. ‘‘မမ တာဝ, ဘော, ‘ဧဝရူပံ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ အဂါရမဇ္ဈေ ကမ္မံ နတ္ထိ, အယျဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’တိ. မယမ္ပိ တထေဝ ကရိဿာမာ’’တိ. ‘‘သာဓု, တာတာ’’တိ တတော ပဉ္စသတာပိ စောရာ သာမဏေရံ ဝန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. သော တေသံ အသိဓာရာဟိ ဧဝ ကေသေ စေဝ ဝတ္ထဒသာ စ ဆိန္ဒိတွာ တမ္ဗမတ္တိကာယ ရဇိတွာ တာနိ ကာသာယာနိ အစ္ဆာဒါပေတွာ ဒသသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေတွာ တေ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တော စိန္တေသိ – ‘‘သစာဟံ ထေရေ အဒိသွာဝ ဂမိဿာမိ, တေ [Pg.432] သမဏဓမ္မံ ကာတုံ န သက္ခိဿန္တိ. စောရာနဉှိ မံ ဂဟေတွာ နိက္ခန္တကာလတော ပဋ္ဌာယ တေသု ဧကောပိ အဿူနိ သန္ဓာရေတုံ နာသက္ခိ, ‘မာရိတော နု ခေါ သာမဏေရော, နော’တိ စိန္တေန္တာနံ ကမ္မဋ္ဌာနံ အဘိမုခံ န ဘဝိဿတိ, တသ္မာ ဒိသွာဝ နေ ဂမိဿာမီ’’တိ. သော ပဉ္စသတဘိက္ခုပရိဝါရော တတ္ထ ဂန္တွာ အတ္တနော ဒဿနေန ပဋိလဒ္ဓအဿာသေဟိ တေဟိ ‘‘ကိံ, သပ္ပုရိသ, သံကိစ္စ, လဒ္ဓံ တေ ဇီဝိတ’’န္တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ, ဣမေ မံ မာရေတုကာမာ ဟုတွာ မာရေတုံ အသက္ကောန္တာ မမ ဂုဏေ ပသီဒိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇိတာ, အဟံ ‘တုမှေ ဒိသွာဝ ဂမိဿာမီ’တိ အာဂတော, အပ္ပမတ္တာ သမဏဓမ္မံ ကရောထ, အဟံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဝန္ဒိတွာ ဣတရေ အာဒါယ ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ သံကိစ္စ, အန္တေဝါသိကာ တေ လဒ္ဓါ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. ထေရေန ‘‘ဂစ္ဆ သံကိစ္စ, သတ္ထာရံ ပဿာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘သာဓူ’’တိ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ တေ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရာပိ ‘‘ကိံ သံကိစ္စ, အန္တေဝါသိကာ တေ လဒ္ဓါ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, တုမှာကံ စောရကမ္မံ ကတွာ ဒုဿီလေ ပတိဋ္ဌာယ ဝဿသတံ ဇီဝနတော ဣဒါနိ သီလေ ပတိဋ္ဌာယ ဧကဒိဝသမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

盗贼首领听了沙弥的话，看着五百名盗贼说：“你们打算怎么做？”他们问：“主人，您又打算怎么做呢？”“诸位，我见到这样的神通变化后，已无意于居家之事，我要到尊者座下出家。”“我们也愿如此行。”“善哉，诸位。”于是，五百名盗贼向沙弥顶礼，请求出家。沙弥就用他们的剑刃为他们削去头发和衣角，用红土将布染成袈裟让他们穿上，使他们安住于十戒。他带着他们前行时心想：“要是我不见那些长老就走了，他们将无法修持沙门法。因为自从盗贼们把我带走之时起，那些比丘中没有一人能忍住眼泪，他们正在想：‘沙弥是被杀了，还是没有呢？’如此一来，他们的心将无法专注于业处。因此，我一定要见过他们再走。”于是，他由五百名比丘随行，去到那里。那些长老见到他后才得以安心，他们说：“善人，善吉沙弥(Saṅkicca)，你保住性命了吗？”他回答：“是的，尊者。这些人本想杀我，却无法得手，于是对我的德行生起净信，听闻佛法后便出家了。我心想‘一定要见过你们再走’，所以前来。请你们不放逸地修持沙门法，我将前往世尊之处。”他向那些比丘顶礼后，便带着其他人来到戒师面前。戒师问：“善吉，你得到弟子了吗？”他答道：“是的，尊者。”并叙述了事情的经过。长老说：“善吉，去吧，去见世尊。”他答道：“善哉。”便向长老顶礼，带着那些人去到世尊之处。世尊也问：“善吉，你得到弟子了吗？”他答道：“是的，尊者。”并叙述了事情的经过。世尊问那些比丘：“比丘们，事情是这样的吗？”他们回答：“是的，尊者。”世尊说：“诸位比丘，你们过去行盗贼之业，安住于恶戒中，如此活一百年，不如现在安住于净戒中活一日更为殊胜。”说完，佛陀便连接前后义理，开示法要，诵出此偈：

၁၁၀.

110.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, ဒုဿီလော အသမာဟိတော;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, သီလဝန္တဿ ဈာယိနော’’တိ.

若人活百岁，无戒无定力； 不如活一日，持戒修禅定。

တတ္ထ ဒုဿီလောတိ နိဿီလော. သီလဝန္တဿာတိ ဒုဿီလဿ ဝဿသတံ ဇီဝနတော သီလဝန္တဿ ဒွီဟိ ဈာနေဟိ ဈာယိနော ဧကဒိဝသမ္ပိ ဧကမုဟုတ္တမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော, ဥတ္တမန္တိ အတ္ထော.

此中，“恶戒者”(dussīlo)即无戒者(nissīlo)。与无戒者活一百年相比，具戒且以二禅禅修者，其生命即便只有一日，乃至一须臾，也更为殊胜、至上。此为义。

ဒေသနာဝသာနေ တေ ပဉ္စသတာပိ ဘိက္ခူ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု, သမ္ပတ္တမဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

说法结束时，那五百位比丘皆具足四无碍解(paṭisambhidā)，证得阿罗汉果。对前来集会的大众而言，此次说法亦饶有法益。

အပရေန သမယေန သံကိစ္စော ဥပသမ္ပဒံ လဘိတွာ ဒသဝဿော ဟုတွာ သာမဏေရံ ဂဏှိ. သော ပန တဿေဝ ဘာဂိနေယျော အဓိမုတ္တသာမဏေရော နာမ. အထ နံ ထေရော ပရိပုဏ္ဏဝဿကာလေ အာမန္တေတွာ ‘‘ဥပသမ္ပဒံ တေ ကရိဿာမိ, ဂစ္ဆ, ဉာတကာနံ သန္တိကေ ဝဿပရိမာဏံ ပုစ္ဆိတွာ [Pg.433] ဧဟီ’’တိ ဥယျောဇေသိ. သော မာတာပိတူနံ သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ပဉ္စသတေဟိ စောရေဟိ ဗလိကမ္မတ္ထာယ မာရိယမာနော တေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ပသန္နစိတ္တေဟိ တေဟိ ‘‘န တေ ဣမသ္မိံ ဌာနေ အမှာကံ အတ္ထိဘာဝေါ ကဿစိ အာရောစေတဗ္ဗော’’တိ ဝိဿဋ္ဌော ပဋိပထေ မာတာပိတရော အာဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ တမေဝ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇန္တာနမ္ပိ တေသံ သစ္စမနုရက္ခန္တော နာရောစေသိ. တေသံ စောရေဟိ ဝိဟေဌိယမာနာနံ ‘‘တွမ္ပိ စောရေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ မညေ, အမှာကံ နာရောစေသီ’’တိ ပရိဒေဝန္တာနံ သဒ္ဒံ သုတွာ တေ မာတာပိတူနမ္ပိ အနာရောစိတဘာဝံ ဉတွာ ပသန္နစိတ္တာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. သောပိ သံကိစ္စသာမဏေရော ဝိယ တေ သဗ္ဗေ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ အာနေတွာ တေန သတ္ထု သန္တိကံ ပေသိတော ဂန္တွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ ပုရိမနယေနေဝ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမမေဝ ဂါထမာဟ –

其后，僧吉(Saṃkicca)受具足戒，满十腊后，收了一位沙弥。此沙弥实为其外甥，名为解脱(Adhimutta)沙弥。长老于其年满二十岁时，唤他前来，说道：“我将为你授具足戒，你先去亲戚处问明年龄再回来。”遂遣他离去。他前往父母住处途中，于半路被五百名盗贼为祭祀而掳走。他为盗贼们说法，盗贼们心生净信，便释放了他，并嘱咐道：“你不可向任何人透露我等在此处。”他被释放后，于路上迎面见到父母前来，虽然他们也走上同一条路，但他为守护诺言，并未告知。其父母遭盗贼骚扰时，悲泣道：“我们看你定是与盗贼合伙，才不告知我们！”盗贼们听到这悲泣声，得知他连对父母都未曾透露，于是心生净信，请求出家。他也如僧吉沙弥一般，为他们所有人剃度，并带到戒师处。戒师又派他前往世尊之处，他去后便禀告了此事。世尊问道：“比丘们，确有此事吗？”听闻“是的，世尊”的回答后，便如前例一般，连接前后情节而说法，诵出此偈：

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, ဒုဿီလော အသမာဟိတော;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, သီလဝန္တဿ ဈာယိနော’’တိ.

若人寿百岁，毁戒无禅定；不如生一日，持戒修禅定。

ဣဒမ္ပိ အဓိမုတ္တသာမဏေရဝတ္ထု ဝုတ္တနယမေဝါတိ.

此解脱沙弥之事，亦如前述。

သံကိစ္စသာမဏေရဝတ္ထု နဝမံ.

僧吉沙沙弥的故事，第九则。

၁၀. ခါဏုကောဏ္ဍညတ္ထေရဝတ္ထု

10. 木桩憍陈如长老的故事

ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ခါဏုကောဏ္ဍညတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林(Jetavana)时，缘于木桩憍陈如长老，说了以“若人寿百岁”开头的这段法教。

သော ကိရ ထေရော သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အရညေ ဝိဟရန္တော အရဟတ္တံ ပတွာ ‘‘သတ္ထု အာရောစေဿာမီ’’တိ တတော အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ကိလန္တော မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ဧကသ္မိံ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ နိသိန္နော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. အထေကံ ဂါမံ ဝိလုမ္ပိတွာ ပဉ္စသတာ စောရာ အတ္တနော ဗလာနုရူပေန ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ သီသေနာဒါယ ဂစ္ဆန္တာ ဒူရံ ဂန္တွာ ကိလန္တရူပါ ‘‘ဒူရံ အာဂတာမှ, ဣမသ္မိံ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဝိဿမိဿာမာ’’တိ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ [Pg.434] ပိဋ္ဌိပါသာဏဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ထေရံ ဒိသွာပိ ‘‘ခါဏုကော အယ’’န္တိ သညိနော အဟေသုံ. အထေကော စောရော ထေရဿ သီသေ ဘဏ္ဍိကံ ဌပေသိ, အပရောပိ တံ နိဿာယ ဘဏ္ဍိကံ ဌပေသိ. ဧဝံ ပဉ္စသတာပိ စောရာ ပဉ္စဟိ ဘဏ္ဍိကသတေဟိ ထေရံ ပရိက္ခိပိတွာ သယမ္ပိ နိသိန္နာ နိဒ္ဒါယိတွာ အရုဏုဂ္ဂမနကာလေ ပဗုဇ္ဈိတွာ အတ္တနော အတ္တနော ဘဏ္ဍိကံ ဂဏှန္တာ ထေရံ ဒိသွာ ‘‘အမနုဿော’’တိ သညာယ ပလာယိတုံ အာရဘိံသု. အထ နေ ထေရော အာဟ – ‘‘မာ ဘာယိတ္ထ ဥပါသကာ, ပဗ္ဗဇိတော အဟ’’န္တိ. တေ ထေရဿ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ‘‘ခမထ, ဘန္တေ, မယံ ခါဏုကသညိနော အဟုမှာ’’တိ ထေရံ ခမာပေတွာ စောရဇေဋ္ဌကေန ‘‘အဟံ အယျဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ သေသာ ‘‘မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ ဝတွာ သဗ္ဗေပိ ဧကစ္ဆန္ဒာ ဟုတွာ ထေရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံသု. ထေရော သံကိစ္စသာမဏေရော ဝိယ သဗ္ဗေပိ တေ ပဗ္ဗာဇေသိ. တတော ပဋ္ဌာယ ခါဏုကောဏ္ဍညောတိ ပညာယိ. သော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ သတ္ထာရာ ‘‘ကိံ, ကောဏ္ဍည, အန္တေဝါသိကာ တေ လဒ္ဓါ’’တိ ဝုတ္တေ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ ‘‘ဧဝံ ကိရ, ဘိက္ခဝေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ, ‘‘အာမ, ဘန္တေ, န နော အညဿ ဧဝရူပေါ အာနုဘာဝေါ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော, တေနမှာ ပဗ္ဗဇိတာ’’တိ ဝုတ္တေ, ‘‘ဘိက္ခဝေ, ဧဝရူပေ ဒုပ္ပညကမ္မေ ပတိဋ္ဌာယ ဝဿသတံ ဇီဝနတော ဣဒါနိ ဝေါ ပညာသမ္ပဒါယ ဝတ္တမာနာနံ ဧကာဟမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说那位长老在世尊处取得业处后，于林中修行，证得阿罗汉果。他想：“我应去禀告世尊。”于是从那里返回，途中感到疲惫，便离开道路，坐在一块平坦的岩石上，进入禅那。当时，有五百名盗贼劫掠一村，依各自力气捆好赃物，顶在头上而行。走了很远后，他们也感到疲惫，心想：“我们已远道而来，就在这块平岩上休息吧。”于是他们离开道路，来到平岩边，虽见到长老，却生起“此乃木桩”之想。一名盗贼将包裹放在长老头上，另一人也靠着他放下包裹。就这样，五百名盗贼用五百个包裹围绕长老，他们自己也坐下睡着了。黎明时分醒来，在拿各自的包裹时看见了长老，生起“此是夜叉”之想，开始逃跑。这时，长老对他们说：“优婆塞们，不要害怕，我是出家人。”他们便俯伏于长老足下，请求道：“尊者，请宽恕我们，我们误认您为木桩了。”向长老求得宽恕后，盗贼首领说：“我愿在尊者座下出家。”听他这么说，其余的人也说：“我们也要出家。”于是所有人都同心合意，向长老请求出家。长老便如僧吉遮沙弥(Saṅkicca Sāmaṇera)一般，为他们所有人剃度出家。从那时起，他便以“木桩憍陈如(Khāṇukoṇḍañña)”之名而为人所知。他与那些比丘一同去到世尊跟前，世尊问道：“憍陈如，你得到弟子了吗？”长老便禀告了事情的经过。世尊问道：“比丘们，真是这样吗？”他们回答道：“是的，世尊。我们从未见过他人有如此神力，因此我们才出家。”世尊说：“比丘们，住于此等无慧之行而活一百年，不如如今具足智慧的你们活一日为胜。”说完后，世尊便联系前后因缘，宣说此偈：

၁၁၁.

111.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, ဒုပ္ပညော အသမာဟိတော;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, ပညဝန္တဿ ဈာယိနော’’တိ.

若人活百岁，愚昧无定力； 不如活一日，具慧修禅定。

တတ္ထ ဒုပ္ပညော နိပ္ပညော. ပညဝန္တဿာတိ သပ္ပညဿ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝါတိ.

于此偈中，所谓“劣慧者”，即无慧者。所谓“具慧者”，即有智慧者。其余的与前面相同。

ဒေသနာဝသာနေ ပဉ္စသတာပိ တေ ဘိက္ခူ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. သမ္ပတ္တမဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

说法结束时，那五百位比丘与无碍解（paṭisambhidā）一同证得了阿罗汉果。对前来集会的大众而言，此次说法也饶有法益。

ခါဏုကောဏ္ဍညတ္ထေရဝတ္ထု ဒသမံ.

木桩憍陈如长老事第十竟。

၁၁. သပ္ပဒါသတ္ထေရဝတ္ထု

11. 萨波达萨长老事

ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သပ္ပဒါသတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

导师住于祇陀林时，缘于萨波达萨（Sappadāsa）长老，开示了此“若人活百岁……”的法谈。

သာဝတ္ထိယံ [Pg.435] ကိရေကော ကုလပုတ္တော သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ အပရေန သမယေန ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ‘‘မာဒိသဿ ကုလပုတ္တဿ ဂိဟိဘာဝေါ နာမ အယုတ္တော, ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဌတွာ မရဏမှိ မေ သေယျော’’တိ စိန္တေတွာ အတ္တနော မရဏူပါယံ စိန္တေန္တော ဝိစရတိ. အထေကဒိဝသံ ပါတောဝ ကတဘတ္တကိစ္စာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အဂ္ဂိသာလာယ သပ္ပံ ဒိသွာ တံ ဧကသ္မိံ ကုဋေ ပက္ခိပိတွာ ကုဋံ ပိဒဟိတွာ အာဒါယ ဝိဟာရာ နိက္ခမိံသု. ဥက္ကဏ္ဌိတဘိက္ခုပိ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ အာဂစ္ဆန္တော တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘ကိံ ဣဒံ, အာဝုသော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သပ္ပော, အာဝုသော’’တိ ဝုတ္တေ ဣမိနာ ‘‘ကိံ ကရိဿထာ’’တိ? ‘‘ဆဍ္ဍေဿာမ န’’န္တိ. တေသံ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဣမိနာ အတ္တာနံ ဍံသာပေတွာ မရိဿာမီ’’တိ ‘‘အာဟရထ, အဟံ တံ ဆဍ္ဍေဿာမီ’’တိ တေသံ ဟတ္ထတော ကုဋံ ဂဟေတွာ ဧကသ္မိံ ဌာနေ နိသိန္နော တေန သပ္ပေန အတ္တာနံ ဍံသာပေတိ, သပ္ပော ဍံသိတုံ န ဣစ္ဆတိ. သော ကုဋေ ဟတ္ထံ ဩတာရေတွာ ဣတော စိတော စ အာလောလေတိ, ဃောရသပ္ပဿ မုခံ ဝိဝရိတွာ အင်္ဂုလိံ ပက္ခိပတိ, နေဝ နံ သပ္ပော ဍံသိ. သော ‘‘နာယံ အာသီဝိသော, ဃရသပ္ပော ဧသော’’တိ တံ ပဟာယ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. အထ နံ ဘိက္ခူ ‘‘ဆဍ္ဍိတော တေ, အာဝုသော, သပ္ပော’’တိ အာဟံသု. ‘‘န သော, အာဝုသော, ဃောရသပ္ပော, ဃရသပ္ပော ဧသော’’တိ. ‘‘ဃောရသပ္ပောယေဝါဝုသော, မဟန္တံ ဖဏံ ကတွာ သုသုယန္တော ဒုက္ခေန အမှေဟိ ဂဟိတော, ကိံ ကာရဏာ ဧဝံ တွံ ဝဒေသီ’’တိ အာဟံသု. ‘‘အဟံ, အာဝုသော, တေန အတ္တာနံ ဍံသာပေန္တောပိ မုခေ အင်္ဂုလိံ ပက္ခိပေန္တောပိ တံ ဍံသာပေတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ တုဏှီ အဟေသုံ.

据说，在舍卫城（Sāvatthī），有一位良家子（kulaputta）听闻世尊说法后，便出家并受了具足戒。过了一段时间，他心生厌倦，心想：“像我这样的良家子，为俗人实为不当；住于出家身份而死，于我为胜。”于是寻思求死之法而行。有一天清晨，比丘们用完餐后前往精舍，在火房里看到一条蛇，就把它装进一个罐子里，盖上盖子后带离精舍。那位心生厌倦的比丘用完餐回来，看见那些比丘便问：“贤友（āvuso），这是什么？”他们回答：“贤友，是条蛇。”他又问：“你们打算如何处置它？”“我们打算把它丢掉。”他听了这话，心想：“我要让这条蛇咬死自己。”于是说：“拿来吧，我来丢掉它。”他从比丘们手中接过罐子，坐在一处，想让那条蛇咬自己，可是那条蛇不肯咬。他把手伸进罐子里来回搅动，又掰开那恶蛇的嘴，将手指伸了进去，但那条蛇终究不咬他。他于是认为：“这不是毒蛇（āsīvisa），这是条家蛇（gharasappo）。”便舍弃了它，回到精舍。于是，比丘们问他：“贤友，你把蛇丢掉了吗？”他说：“贤友们，那不是恶蛇，是条家蛇。”他们说道：“贤友，那确实是条恶蛇！它当时张开巨大的头蓬，发出嘶嘶声，我们费了好大的劲才抓住它。你为何这么说呢？”他说：“贤友们，我虽然想让它咬自己，甚至把手指伸进它嘴里，却也无法让它咬我。”比丘们听了这话，都默然不语。

အထေကဒိဝသံ နှာပိတော ဒွေ တယော ခုရေ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဧကံ ဘူမိယံ ဌပေတွာ ဧကေန ဘိက္ခူနံ ကေသေ ဩဟာရေတိ. သော ဘူမိယံ ဌပိတံ ခုရံ ဂဟေတွာ ‘‘ဣမိနာ ဂီဝံ ဆိန္ဒိတွာ မရိဿာမီ’’တိ ဧကသ္မိံ ရုက္ခေ ဂီဝံ ဥပနိဓာယ ခုရဓာရံ ဂလနာဠိယံ ကတွာ ဌိတော ဥပသမ္ပဒါမာဠတော ပဋ္ဌာယ အတ္တနော သီလံ အာဝဇ္ဇေန္တော ဝိမလစန္ဒမဏ္ဍလံ ဝိယ သုဓောတမဏိခန္ဓမိဝ စ နိမ္မလံ သီလံ အဒ္ဒသ. တဿ တံ ဩလောကေန္တဿ သကလသရီရံ ဖရန္တီ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ပီတိံ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေန္တော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ခုရံ အာဒါယ ဝိဟာရမဇ္ဈံ ပါဝိသိ. အထ နံ ဘိက္ခူ ‘‘ကဟံ ဂတောသိ, အာဝုသော’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ‘‘‘ဣမိနာ ခုရေန ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒိတွာ [Pg.436] မရိဿာမီ’တိ ဂတောမှိ, အာဝုသော’’တိ. အထ ‘‘ကသ္မာ န မတောသီ’’တိ? ဣဒါနိမှိ သတ္ထံ အာဟရိတုံ အဘဗ္ဗော ဇာတော. အဟဉှိ ‘‘ဣမိနာ ခုရေန ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒိဿာမီ’’တိ ဉာဏခုရေန သဗ္ဗကိလေသေ ဆိန္ဒိန္တိ. ဘိက္ခူ ‘‘အယံ အဘူတေန အညံ ဗျာကရောတီ’’တိ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. ဘဂဝါ တေသံ ကထံ သုတွာ အာဟ – ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, ခီဏာသဝါ နာမ သဟတ္ထာ အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တီ’’တိ. ဘန္တေ, တုမှေ ဣမံ ‘‘ခီဏာသဝေါ’’တိ ဝဒထ, ဧဝံ အရဟတ္တူပနိဿယသမ္ပန္နော ပနာယံ ကသ္မာ ဥက္ကဏ္ဌတိ, ကိမဿ အရဟတ္တူပနိဿယကာရဏံ ‘‘ကသ္မာ သော သပ္ပော ဧတံ န ဍံသတီ’’တိ? ‘‘ဘိက္ခဝေ, သော တာဝ သပ္ပော ဣမဿ ဣတော တတိယေ အတ္တဘာဝေ ဒါသော အဟောသိ, သော အတ္တနော သာမိကဿ သရီရံ ဍံသိတုံ န ဝိသဟတီ’’တိ. ဧဝံ တာဝ နေသံ သတ္ထာ ဧကံ ကာရဏံ အာစိက္ခိ. တတော ပဋ္ဌာယ စ သော ဘိက္ခု သပ္ပဒါသော နာမ ဇာတော.

有一天，一位理发师带着两三把剃刀来到寺院，将一把放在地上，用另一把为比丘们剃发。那位比丘拿起地上那把剃刀，心想：“我要用此刀割断喉咙自尽。”于是他到一棵树下，将颈项靠着树，把刀刃置于喉管处。他站立着，忆念自受具足戒(upasampadā)以来所持的戒行，见到自己的戒行清净无染，犹如无瑕的月轮，又如善加擦拭的宝珠。当他如此审视时，喜悦(pīti)生起，遍满全身。他镇伏喜悦，增长观(vipassanā)，证得阿罗汉果及诸无碍解。然后，他拿着剃刀进入寺院中央。于是，比丘们问他：“贤友，你去了哪里？”他答道：“贤友，我本想用此刀切断喉管自尽而去了。”众比丘问：“那为何没有死呢？”他答道：“如今我已不能执持武器了。我本想用此刀切断喉管，却以智慧之刀斩断了一切烦恼。”比丘们向世尊禀告：“此人虚妄地宣称证得究竟智。”世尊听了他们的话，说道：“诸比丘，漏尽者不会亲手断绝自己的生命。”众比丘问：“世尊，您说此人为漏尽者。既然他具有证得阿罗汉的助缘，为何还会感到烦闷？他证得阿罗汉的助缘是什么？那条蛇又为何不咬他呢？”世尊答道：“诸比丘，那条蛇从此世算起的第三个前世曾是他的奴隶，所以它不敢咬自己主人的身体。”如此，世尊首先为他们解释了这一个缘由。从那时起，那位比丘便被称为萨达婆(Sappadāsa)。

ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ကိရေကော ကုလပုတ္တော သတ္ထု ဓမ္မကထံ သုတွာ ဥပ္ပန္နသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ အပရေန သမယေန အနဘိရတိယာ ဥပ္ပန္နာယ ဧကဿ သဟာယကဿ ဘိက္ခုနော အာရောစေသိ. သော တဿ အဘိဏှံ ဂိဟိဘာဝေ အာဒီနဝံ ကထေသိ. တံ သုတွာ ဣတရော သာသနေ အဘိရမိတွာ ပုဗ္ဗေ အနဘိရတကာလေ မလဂ္ဂဟိတေ သမဏပရိက္ခာရေ ဧကသ္မိံ သောဏ္ဍိတီရေ နိမ္မလေ ကရောန္တော နိသီဒိ. သဟာယကောပိဿ သန္တိကေယေဝ နိသိန္နော. အထ နံ သော ဧဝမာဟ – ‘‘အဟံ, အာဝုသော, ဥပ္ပဗ္ဗဇန္တော ဣမေ ပရိက္ခာရေ တုယှံ ဒါတုကာမော အဟောသိ’’န္တိ. သော လောဘံ ဥပ္ပာဒေတွာ စိန္တေသိ – ‘‘ဣမိနာ မယှံ ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ ကော အတ္ထော, ဣဒါနိ ပရိက္ခာရေ ဂဏှိဿာမီ’’တိ. သော တတော ပဋ္ဌာယ ‘‘ကိံ ဒါနာဝုသော, အမှာကံ ဇီဝိတေန, ယေ မယံ ကပါလဟတ္ထာ ပရကုလေသု ဘိက္ခာယ စရာမ, ပုတ္တဒါရေဟိ သဒ္ဓိံ အာလာပသလ္လာပံ န ကရောမာ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ဂိဟိဘာဝဿ ဂုဏံ ကထေသိ. သော တဿ ကထံ သုတွာ ပုန ဥက္ကဏ္ဌိတော ဟုတွာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ မယာ ‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှီ’တိ ဝုတ္တေ ပဌမံ ဂိဟိဘာဝေ အာဒီနဝံ ကထေတွာ ဣဒါနိ အဘိဏှံ ဂုဏံ ကထေတိ, ‘ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’’န္တိ စိန္တေန္တော ‘‘ဣမေသု သမဏပရိက္ခာရေသု လောဘေနာ’’တိ ဉတွာ သယမေဝ အတ္တနော စိတ္တံ နိဝတ္တေသိ. ဧဝမဿ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ဥက္ကဏ္ဌာပိတတ္တာ ဣဒါနိ အနဘိရတိ [Pg.437] ဥပ္ပန္နာ. ယော ပန တေနေဝ တဒါ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ သမဏဓမ္မော ကတော, သွဿ ဧတရဟိ အရဟတ္တူပနိဿယော ဇာတောတိ.

据说在迦叶(Kassapa)正等觉佛的时代，一位良家子听闻导师的说法后心生悚惧，便出家并受了具足戒。后来，当他生起不乐时，便告知一位同伴比丘。那位比丘便不断地对他讲述在家生活的过患。听了之后，这位比丘对教法重拾欢喜，便坐在一处池塘边，将先前因不乐而沾染尘垢的沙门资具清洗洁净。他的同伴也坐在他附近。于是，他对同伴说：“贤友，我先前想还俗时，本打算将这些资具送给你。”那位同伴听后生起贪念，心想：“他出家还是还俗，对我有什么好处？我现在一定要得到这些资具。”于是从那时起，他开始说：“贤友啊，我们这样活着有什么意义？我们手持瓦钵，在别人家里乞食，不能与妻儿交谈。”等等，讲述起在家生活的好处。那位比丘听了他的话，再次感到厌烦，心想：“我先前说‘我感到厌烦’时，他先是讲述在家生活的过患，现在却不断讲述其好处，这到底是什么原因呢？”他思惟后，了知是“因为贪着这些沙门资具”，便自行挽回了心意。就这样，因为他在迦叶正等觉佛的时代，曾使一位比丘心生厌烦，所以如今他自己也生起了不乐。然而，他当时所修持的两万年沙门法，如今成为了他证得阿罗汉果的助缘。

ဣမမတ္ထံ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော သန္တိကာ သုတွာ ဥတ္တရိံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဘန္တေ, အယံ ကိရ ဘိက္ခု ခုရဓာရံ ဂလနာဠိယံ ကတွာ ဌိတောဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ, ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ နု ခေါ ဧတ္တကေန ခဏေန အရဟတ္တမဂ္ဂေါ’’တိ. ‘‘အာမ, ဘိက္ခဝေ, အာရဒ္ဓဝီရိယဿ ဘိက္ခုနော ပါဒံ ဥက္ခိပိတွာ ဘူမိယံ ဌပေန္တဿ ပါဒေ ဘူမိယံ အသမ္ပတ္တေယေဝ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ကုသီတဿ ပုဂ္ဂလဿ ဟိ ဝဿသတံ ဇီဝနတော အာရဒ္ဓဝီရိယဿ ခဏမတ္တမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

那些比丘从世尊处听闻此事后，进一步问道：“大德，据说这位比丘将剃刀置于喉上，站立着便证得了阿罗汉果，在如此短暂的刹那，阿罗汉道真的能生起吗？”“是的，比丘们，对于已发起精进的比丘，当他抬起脚，在脚尚未踏上地面时，阿罗汉道便能生起。懈怠之人活一百年，实不如已发起精进者活一刹那为佳。”说完后，世尊连接前后经文之义，说了此偈：

၁၁၂.

112.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, ကုသီတော ဟီနဝီရိယော;

ဧကာဟံ ဇီဝိကံ သေယျော, ဝီရိယမာရဘတော ဒဠှ’’န္တိ.

若人活百岁，懈怠少精进； 不如活一日，励力行精进。

တတ္ထ ကုသီတောတိ ကာမဝိတက္ကာဒီဟိ တီဟိ ဝိတက္ကေဟိ ဝီတိနာမေန္တော ပုဂ္ဂလော. ဟီနဝီရိယောတိ နိဗ္ဗီရိယော. ဝီရိယမာရဘတော ဒဠှန္တိ ဒုဝိဓဇ္ဈာနနိဗ္ဗတ္တနသမတ္ထံ ထိရံ ဝီရိယံ အာရဘန္တဿ. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝ.

于此，“懈怠者”(kusīto)是指以欲寻(kāmavitakka)等三种寻思度日之人。“劣精进者”(hīnavīriyo)即无精进者。“发起坚定精进者”(vīriyamārabhato daḷhaṃ)是指发起能生起两种禅那的、稳固精进的人。其余部分与前述相同。

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

说法结束时，许多人证得了须陀洹果等。

သပ္ပဒါသတ္ထေရဝတ္ထု ဧကာဒသမံ.

第十一则，萨波达萨长老的故事。

၁၂. ပဋာစာရာထေရီဝတ္ထု

12. 芭达嘉拉长老尼的故事

ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဋာစာရံ ထေရိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

“若人活百年……”此一法说，是导师(Satthā)住于祇陀林(Jetavana)时，缘于芭达嘉拉长老尼(Paṭācārā Therī)而说的。

သာ ကိရ သာဝတ္ထိယံ စတ္တာလီသကောဋိဝိဘဝဿ သေဋ္ဌိနော ဓီတာ အဟောသိ အဘိရူပါ. တံ သောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကကာလေ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ ရက္ခန္တာ ဝသာပေသုံ. ဧဝံ သန္တေပိ သာ ဧကေန အတ္တနော စူဠူပဋ္ဌာကေန သဒ္ဓိံ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇိ. အထဿာ မာတာပိတရော သမဇာတိကကုလေ ဧကဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုဏိတွာ ဝိဝါဟဒိဝသံ ဌပေသုံ. တသ္မိံ ဥပကဋ္ဌေ သာ တံ စူဠူပဋ္ဌာကံ အာဟ – ‘‘မံ ကိရ အသုကကုလဿ နာမ ဒဿန္တိ, မယိ ပတိကုလံ ဂတေ မမ ပဏ္ဏာကာရံ ဂဟေတွာ အာဂတောပိ တတ္ထ ပဝေသနံ န လဘိဿသိ, သစေ တေ မယိ သိနေဟော အတ္ထိ, ဣဒါနေဝ [Pg.438] မံ ဂဟေတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယဿူ’’တိ. ‘‘သော သာဓု, ဘဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အဟံ သွေ ပါတောဝ နဂရဒွါရဿ အသုကဋ္ဌာနေ နာမ ဌဿာမိ, တွံ ဧကေန ဥပါယေန နိက္ခမိတွာ တတ္ထ အာဂစ္ဆေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ဒုတိယဒိဝသေ သင်္ကေတဋ္ဌာနေ အဋ္ဌာသိ. သာပိ ပါတောဝ ကိလိဋ္ဌံ ဝတ္ထံ နိဝါသေတွာ ကေသေ ဝိက္ကိရိတွာ ကုဏ္ဍကေန သရီရံ မက္ခိတွာ ကုဋံ အာဒါယ ဒါသီဟိ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တီ ဝိယ ဃရာ နိက္ခမိတွာ တံ ဌာနံ အဂမာသိ. သော တံ အာဒါယ ဒူရံ ဂန္တွာ ဧကသ္မိံ ဂါမေ နိဝါသံ ကပ္ပေတွာ အရညေ ခေတ္တံ ကသိတွာ ဒါရုပဏ္ဏာဒီနိ အာဟရတိ. ဣတရာ ကုဋေန ဥဒကံ အာဟရိတွာ သဟတ္ထာ ကောဋ္ဋနပစနာဒီနိ ကရောန္တီ အတ္တနော ပါပဿ ဖလံ အနုဘောတိ. အထဿာ ကုစ္ဆိယံ ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌာသိ. သာ ပရိပုဏ္ဏဂဗ္ဘာ ‘‘ဣဓ မေ ကောစိ ဥပကာရကော နတ္ထိ, မာတာပိတရော နာမ ပုတ္တေသု မုဒုဟဒယာ ဟောန္တိ, တေသံ သန္တိကံ မံ နေဟိ, တတ္ထ မေ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနံ ဘဝိဿတီ’’တိ သာမိကံ ယာစိ. သော ‘‘ကိံ, ဘဒ္ဒေ, ကထေသိ, မံ ဒိသွာ တဝ မာတာပိတရော ဝိဝိဓာ ကမ္မကာရဏာ ကရေယျုံ, န သက္ကာ မယာ တတ္ထ ဂန္တု’’န္တိ ပဋိက္ခိပိ. သာ ပုနပ္ပုနံ ယာစိတွာပိ ဂမနံ အလဘမာနာ တဿ အရညံ ဂတကာလေ ပဋိဝိဿကေ အာမန္တေတွာ ‘‘သစေ သော အာဂန္တွာ မံ အပဿန္တော ‘ကဟံ ဂတာ’တိ ပုစ္ဆိဿတိ, မမ အတ္တနော ကုလဃရံ ဂတဘာဝံ အာစိက္ခေယျာထာ’’တိ ဝတွာ ဂေဟဒွါရံ ပိဒဟိတွာ ပက္ကာမိ. သောပိ အာဂန္တွာ တံ အပဿန္တော ပဋိဝိဿကေ ပုစ္ဆိတွာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ‘‘နိဝတ္တေဿာမိ န’’န္တိ အနုဗန္ဓိတွာ တံ ဒိသွာ နာနပ္ပကာရံ ယာစိယမာနောပိ နိဝတ္တေတုံ နာသက္ခိ. အထဿာ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ကမ္မဇဝါတာ စလိံသု. သာ ဧကံ ဂစ္ဆန္တရံ ပဝိသိတွာ, ‘‘သာမိ, ကမ္မဇဝါတာ မေ စလိတာ’’တိ ဝတွာ ဘူမိယံ နိပဇ္ဇိတွာ သမ္ပရိဝတ္တမာနာ ကိစ္ဆေန ဒါရကံ ဝိဇာယိတွာ ‘‘ယဿတ္ထာယာဟံ ကုလဃရံ ဂစ္ဆေယျံ, သော အတ္ထော နိပ္ဖန္နော’’တိ ပုနဒေဝ တေန သဒ္ဓိံ ဂေဟံ အာဂန္တွာ ဝါသံ ကပ္ပေသိ.

据说，她在舍卫城(Sāvatthī)是一位拥有四十俱胝财富的长者之女，容貌非常美丽。在她年约十六岁时，父母让她住在七层楼阁的顶层，派人守护。即便如此，她还是与自己的一名年轻男仆发生了私情。后来，她的父母将她许配给门当户对家族的一位青年，并确定了婚期。当婚期临近时，她对那名年轻男仆说：“据说他们要把我嫁给某某家族了。一旦我去往夫家，即便你带着礼物来，也无法进入那里。你若对我还有情意，现在就带我走，无论去哪里，逃走吧。”他答道：“好的，贤女。”又说：“既然如此，我明日清晨在城门某处等你，你设法溜出来到那里。”说完，第二天他便在约定之处等候。她也于清晨穿上污秽的衣服，披散头发，身上涂抹米糠粉，拿着水罐，装作与婢女们同行的样子，离家前往该处。他带着她远走，在一个村庄安顿下来，在林中耕田，带回柴薪和野菜等。而她则用水罐取水，亲手舂米、做饭等，承受着自己恶业的果报。后来，她怀了孕。待到足月时，她请求丈夫：“这里没有人能照顾我。父母对子女总是心软的，带我到他们那里去吧，我将在那里分娩。”他拒绝道：“贤女，你在说什么？你的父母若见到我，会对我不利，我不能去那里。”她再三请求仍未获准，便趁丈夫去树林时，嘱咐邻居道：“如果他回来不见我，问起‘她去哪儿了’，请告诉他我回娘家了。”说完，她关上屋门离去。他回来后不见她，询问邻居，得知情况后，心想“我要把她追回来”，便追了上去。见到她后，虽然百般恳求，也无法让她回去。这时，她在半路某处产气发动（产痛开始）。她走进一处灌木丛，说道：“夫君，我产痛发作了！”说罢便躺在地上翻来覆去，艰难地生下一个男孩。心想：“我为了什么目的要回娘家，那个目的已经达成了。”于是便又与丈夫一同回家居住。

တဿာ အပရေန သမယေန ပုန ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌဟိ. သာ ပရိပုဏ္ဏဂဗ္ဘာ ဟုတွာ ပုရိမနယေနေဝ သာမိကံ ယာစိတွာ ဂမနံ အလဘမာနာ ပုတ္တံ အင်္ကေနာဒါယ တထေဝ ပက္ကမိတွာ တေန အနုဗန္ဓိတွာ ‘‘တိဋ္ဌာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ နိဝတ္တိတုံ န ဣစ္ဆိ. အထ နေသံ ဂစ္ဆန္တာနံ မဟာ အကာလမေဃော ဥဒပါဒိ သမန္တာ ဝိဇ္ဇုလတာဟိ အာဒိတ္တံ ဝိယ မေဃတ္ထနိတေဟိ, ဘိဇ္ဇမာနံ ဝိယ [Pg.439] ဥဒကဓာရာနိပါတနိရန္တရံ နဘံ အဟောသိ. တသ္မိံ ခဏေ တဿာ ကမ္မဇဝါတာ စလိံသု. သာ သာမိကံ အာမန္တေတွာ, ‘‘သာမိ, ကမ္မဇဝါတာ မေ စလိတာ, န သက္ကောမိ သန္ဓာရေတုံ, အနောဝဿကဋ္ဌာနံ မေ ဇာနာဟီ’’တိ အာဟ. သော ဟတ္ထဂတာယ ဝါသိယာ ဣတော စိတော စ ဥပဓာရေန္တော ဧကသ္မိံ ဝမ္မိကမတ္ထကေ ဇာတံ ဂုမ္ဗံ ဒိသွာ ဆိန္ဒိတုံ အာရဘိ. အထ နံ ဝမ္မိကတော နိက္ခမိတွာ ဃောရဝိသော အာသီဝိသော ဍံသိ. တင်္ခဏညေဝဿ သရီရံ အန္တောသမုဋ္ဌိတာဟိ အဂ္ဂိဇာလာဟိ ဍယှမာနံ ဝိယ နီလဝဏ္ဏံ ဟုတွာ တတ္ထေဝ ပတိ. ဣတရာပိ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝမာနာ တဿ အာဂမနံ ဩလောကေန္တီပိ တံ အဒိသွာဝ အပရမ္ပိ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. ဒွေ ဒါရကာ ဝါတဝုဋ္ဌိဝေဂံ အသဟမာနာ မဟာဝိရဝံ ဝိရဝန္တိ. သာ ဥဘောပိ တေ ဥရန္တရေ ကတွာ ဒွီဟိ ဇဏ္ဏုကေဟိ စေဝ ဟတ္ထေဟိ စ ဘူမိယံ ဥပ္ပီဠေတွာ တထာ ဌိတာဝ ရတ္တိံ ဝီတိနာမေသိ. သကလသရီရံ နိလ္လောဟိတံ ဝိယ ပဏ္ဍုပလာသဝဏ္ဏံ အဟောသိ. သာ ဥဋ္ဌိတေ အရုဏေ မံသပေသိဝဏ္ဏံ ဧကံ ပုတ္တံ အင်္ကေနာဒါယ ဣတရံ အင်္ဂုလိယာ ဂဟေတွာ ‘‘ဧဟိ, တာတ, ပိတာ တေ ဣတော ဂတော’’တိ ဝတွာ သာမိကဿ ဂတမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တီ တံ ဝမ္မိကမတ္ထကေ ကာလံ ကတွာ ပတိတံ နီလဝဏ္ဏံ ထဒ္ဓသရီရံ ဒိသွာ ‘‘မံ နိဿာယ မမ သာမိကော ပန္ထေ မတော’’တိ ရောဒန္တီ ပရိဒေဝန္တီ ပါယာသိ.

后来，她再次怀孕。足月后，她如前次一般请求丈夫，但未获允许，便抱着儿子自行离去。丈夫追上来说：“站住！”她却不愿回头。他们行路途中，不合时节的暴雨骤然降下，四方电光闪烁，犹如燃火，雷声轰鸣，天空仿佛要崩裂一般，大雨倾盆，连绵不绝。就在那时，她的产痛发作了。她对丈夫说：“夫君，我的产痛发作，无法忍耐，请为我找个避雨之处。”丈夫手持斧子四处察看，见到一个蚁丘上长着一丛灌木，便开始砍伐。这时，一条剧毒的毒蛇从蚁丘中出来咬了他。顷刻间，他全身变青，犹如被体内燃起的火焰焚烧一般，当场倒下。她忍受着剧痛，等待丈夫归来，却不见其踪影，又生下了一个儿子。两个孩子无法忍受风雨的侵袭，大声啼哭。她将两个孩子都抱在胸前，用双膝和双手支撑着地面，就这样过了一夜。她全身苍白如枯叶，好似没有一丝血液。天亮时分，她将那个尚如一团软肉的新生儿抱在怀里，用手指牵着另一个儿子，说道：“来，孩子，你们的父亲从这条路走了。”她沿着丈夫走过的路前行，看见他死在蚁丘之上，尸身发青僵硬，于是哭着悲叹道：“都是因为我，我的丈夫才死在路上！”她就这样一路哭着、悲叹着前行。

သာ သကလရတ္တိံ ဒေဝေန ဝုဋ္ဌတ္တာ အစိရဝတိံ နဒိံ ဇဏ္ဏုပ္ပမာဏေန ကဋိပ္ပမာဏေန ထနပ္ပမာဏေန ဥဒကေန ပရိပုဏ္ဏံ ဒိသွာ အတ္တနော မန္ဒဗုဒ္ဓိတာယ ဒွီဟိ ဒါရကေဟိ သဒ္ဓိံ ဥဒကံ ဩတရိတုံ အဝိသဟန္တီ ဇေဋ္ဌပုတ္တံ ဩရိမတီရေ ဌပေတွာ ဣတရံ အာဒါယ ပရတီရံ ဂန္တွာ သာခါဘင်္ဂံ အတ္ထရိတွာ နိပဇ္ဇာပေတွာ ‘‘ဣတရဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ ဗာလပုတ္တကံ ပဟာယ တရိတုံ အသက္ကောန္တီ ပုနပ္ပုနံ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကယမာနာ ပါယာသိ. အထဿာ နဒီမဇ္ဈံ ဂတကာလေ ဧကော သေနော တံ ကုမာရံ ဒိသွာ ‘‘မံသပေသီ’’တိ သညာယ အာကာသတော ဘဿိ. သာ တံ ပုတ္တဿတ္ထာယ ဘဿန္တံ ဒိသွာ ဥဘော ဟတ္ထေ ဥက္ခိပိတွာ ‘‘သူသူ’’တိ တိက္ခတ္တုံ မဟာသဒ္ဒံ နိစ္ဆာရေသိ. သေနော ဒူရဘာဝေန တံ အသုတွာဝ ကုမာရကံ ဂဟေတွာ ဝေဟာသံ ဥပ္ပတိတွာ ဂတော. ဩရိမတီရေ ဌိတပုတ္တော မာတရံ နဒီမဇ္ဈေ ဥဘော ဟတ္ထေ ဥက္ခိပိတွာ မဟာသဒ္ဒံ နိစ္ဆာရယမာနံ ဒိသွာ [Pg.440] ‘‘မံ ပက္ကောသတီ’’တိ သညာယ ဝေဂေန ဥဒကေ ပတိ. ဣတိဿာ ဗာလပုတ္တံ သေနော ဟရိ, ဇေဋ္ဌပုတ္တော ဥဒကေန ဝူဠှော.

因为下了一整夜的雨，她看见阿致罗筏底（Aciravatī）河水涨满，水深及膝、及腰、及胸。她因自己智慧浅薄，不敢带着两个孩子一起渡河，便将长子留在此岸，抱着另一个孩子去到对岸。她铺下树枝让孩子躺下，心想：“我要去另一个孩子那里。”她放下幼子，却无法安心渡河，只能频频回头张望着走去。当她走到河中央时，一只鹰看见那个幼儿，以为是块肉，便从空中俯冲下来。她看见那只鹰为夺其子而俯冲下来，便举起双手，大喊三声“嘘！嘘！”。那只鹰因距离太远没有听见，抓起幼儿飞上天空离去。留在此岸的长子看见母亲在河中央举起双手大声呼喊，以为是在叫自己，便迅速跳入水中。就这样，她的幼子被鹰叼走，长子被水冲走。

သာ ‘‘ဧကော မေ ပုတ္တော သေနေန ဂဟိတော, ဧကော ဥဒကေန ဝူဠှော, ပန္ထေ မေ ပတိ မတော’’တိ ရောဒန္တီ ပရိဒေဝန္တီ ဂစ္ဆမာနာ သာဝတ္ထိတော အာဂစ္ဆန္တံ ဧကံ ပုရိသံ ဒိသွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကတ္ထ ဝါသိကောသိ, တာတာ’’တိ? ‘‘သာဝတ္ထိဝါသိကောမှိ, အမ္မာ’’တိ. ‘‘သာဝတ္ထိနဂရေ အသုကဝီထိယံ ဧဝရူပံ အသုကကုလံ နာမ အတ္ထိ, ဇာနာသိ, တာတာ’’တိ? ‘‘ဇာနာမိ, အမ္မ, တံ ပန မာ ပုစ္ဆိ, သစေ အညံ ဇာနာသိ ပုစ္ဆာ’’တိ. ‘‘အညေန မေ ကမ္မံ နတ္ထိ, တဒေဝ ပုစ္ဆာမိ, တာတာ’’တိ. ‘‘အမ္မ, တွံ အတ္တနော အနာစိက္ခိတုံ န ဒေသိ, အဇ္ဇ တေ သဗ္ဗရတ္တိံ ဒေဝေါ ဝဿန္တော ဒိဋ္ဌော’’တိ. ‘‘ဒိဋ္ဌော မေ, တာတ, မယှမေဝေသော သဗ္ဗရတ္တိံ ဝုဋ္ဌော, န အညဿ. မယှံ ပန ဝုဋ္ဌကာရဏံ ပစ္ဆာ တေ ကထေဿာမိ, ဧတသ္မိံ တာဝ မေ သေဋ္ဌိဂေဟေ ပဝတ္တိံ ကထေဟီ’’တိ. ‘‘အမ္မ, အဇ္ဇ ရတ္တိံ သေဋ္ဌိဉ္စ သေဋ္ဌိဘရိယဉ္စ သေဋ္ဌိပုတ္တဉ္စာတိ တယောပိ ဇနေ အဝတ္ထရမာနံ ဂေဟံ ပတိ, တေ ဧကစိတကသ္မိံ ဈာယန္တိ. ဧသ ဓူမော ပညာယတိ, အမ္မာ’’တိ. သာ တသ္မိံ ခဏေ နိဝတ္ထဝတ္ထံ ပတမာနံ န သဉ္ဇာနိ, ဥမ္မတ္တိကဘာဝံ ပတွာ ယထာဇာတာဝ ရောဒန္တီ ပရိဒေဝန္တီ –

她哭喊着：“我的一个儿子被鹰隼抓走，一个被洪水冲走，我的丈夫死在路上。”她边哭边走，遇见一个从舍卫城(Sāvatthī)来的人，便问道：“年轻人，你住在哪里？”“母亲，我住在舍卫城。”“在舍卫城某条街上，有某某为名的家族，年轻人，你知道吗？”“知道的，母亲。但关于那个家族，还请不要问了。若有其他事，请问吧。”“年轻人，我没有别的事，我只问这个。”“母亲，您不许我不说。那么，您今天可见到下了一整夜的雨？”“我见到了，年轻人。那雨是为我而下了一整夜，不是为别人。我遭遇大雨的原因，稍后会告诉您。现在请先告诉我那个长者家的情况吧。”“母亲，昨夜，长者、长者夫人和长者子，这三个人因房屋倒塌被压而亡，他们正在同一个火葬堆上焚烧。母亲，您看，那烟还看得见呢。”就在那一刻，她身上所穿的衣服滑落了也未曾察觉，陷入癫狂，赤身裸体地哭喊悲号：

‘‘ဥဘော ပုတ္တာ ကာလကတာ, ပန္ထေ မယှံ ပတီ မတော;

မာတာ ပိတာ စ ဘာတာ စ, ဧကစိတမှိ ဍယှရေ’’တိ. (အပ. ထေရီ ၂.၂.၄၉၈) –

我二子皆亡，夫君命丧于途；父母与兄弟，同在火堆上焚。

ဝိလပန္တီ ပရိဗ္ဘမိ. မနုဿာ တံ ဒိသွာ ‘‘ဥမ္မတ္တိကာ ဥမ္မတ္တိကာ’’တိ ကစဝရံ ဂဟေတွာ ပံသုံ ဂဟေတွာ မတ္ထကေ ဩကိရန္တာ လေဍ္ဍူဟိ ပဟရန္တိ. သတ္ထာ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ အဋ္ဌပရိသမဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော တံ အာဂစ္ဆမာနံ အဒ္ဒသ ကပ္ပသတသဟဿံ ပူရိတပါရမိံ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နံ.

她四处游荡，哭号哀泣。人们看见她，喊着：“疯女人！疯女人！”抓起垃圾和尘土，撒在她头上，用土块击打她。导师在祇陀林大寺中，坐于八众之间，正宣说法义，看见她走来——这位已圆满十万劫波罗蜜、具足誓愿的女子。

သာ ကိရ ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓကာလေ ပဒုမုတ္တရသတ္ထာရာ ဧကံ ဝိနယဓရတ္ထေရိံ ဗာဟာယ ဂဟေတွာ နန္ဒနဝနေ ဌပေန္တံ ဝိယ ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပိယမာနံ ဒိသွာ ‘‘အဟမ္ပိ တုမှာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ ဝိနယဓရတ္ထေရီနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနံ လဘေယျ’’န္တိ အဓိကာရံ ကတွာ ပတ္ထနံ ဌပေသိ. ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓေါ အနာဂတံသဉာဏံ ပတ္ထရိတွာ ပတ္ထနာယ သမိဇ္ဈနဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အနာဂတေ ဂေါတမဗုဒ္ဓဿ နာမ သာသနေ အယံ ပဋာစာရာ နာမေန ဝိနယဓရတ္ထေရီနံ အဂ္ဂါ [Pg.441] ဘဝိဿတီ’’တိ ဗျာကာသိ. တံ ဧဝံ ပတ္ထိတပတ္ထနံ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နံ သတ္ထာ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ‘‘ဣမိဿာ ဌပေတွာ မံ အညော အဝဿယော ဘဝိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ တံ ယထာ ဝိဟာရာဘိမုခံ အာဂစ္ဆတိ, ဧဝံ အကာသိ. ပရိသာ တံ ဒိသွာဝ ‘‘ဣမိဿာ ဥမ္မတ္တိကာယ ဣတော အာဂန္တုံ မာ ဒဒိတ္ထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘အပေထ, မာ နံ ဝါရယိတ္ထာ’’တိ ဝတွာ အဝိဒူရဋ္ဌာနံ အာဂတကာလေ ‘‘သတိံ ပဋိလဘ ဘဂိနီ’’တိ အာဟ. သာ တံ ခဏံယေဝ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန သတိံ ပဋိလဘိ. တသ္မိံကာလေ နိဝတ္ထဝတ္ထဿ ပတိတဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိ. အထဿာ ဧကော ပုရိသော ဥတ္တရသာဋကံ ခိပိ. သာ တံ နိဝါသေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏေသု ပါဒေသု ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ, ‘‘ဘန္တေ, အဝဿယော မေ ဟောထ, ပတိဋ္ဌာ မေ ဟောထ. ဧကဉှိ မေ ပုတ္တံ သေနော ဂဏှိ, ဧကော ဥဒကေန ဝူဠှော, ပန္ထေ မေ ပတိ မတော, မာတာပိတရော စေဝ မေ ဘာတာ စ ဂေဟေန အဝတ္ထဋာ ဧကစိတကသ္မိံ ဈာယန္တီ’’တိ.

据说在莲华上佛(Padumuttara Buddha)时代，她看见莲华上佛导师执着一位持律上座女的手臂，将她安置于第一之位，犹如安置于欢喜园(Nandanavana)一般，于是发愿道：“我也要在如您这般的佛陀座下，成为持律上座女中的第一。”并立此誓愿。莲华上佛以未来智观察，了知其誓愿必将实现，便授记道：“此女将于未来名为乔达摩的佛陀教法中，名为芭达嘉拉(Paṭācārā)，成为持律上座女中的第一。”导师远远看见这位具足誓愿的女子走来，心想：“对她而言，除我之外，再无其他可作皈依处者。”于是施展方便，令她朝精舍走来。众人一看见她，便说道：“别让这个疯女人过来！”导师说：“你们退下，不要阻拦她。”待她走至不远处时，导师对她说：“姊妹，恢复你的正念！”仅于刹那间，她便因佛陀的威德力而恢复了正念。那时，她察觉到自己所穿的衣服已经滑落，生起惭愧之心，便蹲坐下来。当时，有一位男子扔给她一件上衣。她穿上后，走近导师，于其金色双足前行五体投地礼，说道：“尊者，请作我的皈依处！请作我的依止处！我的一个儿子被鹰隼抓走，一个被水冲走，我的丈夫死在路上，我的父母和兄弟则被房屋压倒，在同一个火葬堆上焚烧。”

သတ္ထာ တဿာ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ပဋာစာရေ, မာ စိန္တယိ, တဝ တာဏံ သရဏံ အဝဿယော ဘဝိတုံ သမတ္ထဿေဝ သန္တိကံ အာဂတာသိ. ယထာ ဟိ တဝ ဣဒါနိ ဧကော ပုတ္တကော သေနေန ဂဟိတော, ဧကော ဥဒကေန ဝူဠှော, ပန္ထေ ပတိ မတော, မာတာပိတရော စေဝ ဘာတာ စ ဂေဟေန အဝတ္ထဋာ; ဧဝမေဝ ဣမသ္မိံ သံသာရေ ပုတ္တာဒီနံ မတကာလေ တဝ ရောဒန္တိယာ ပဂ္ဃရိတအဿု စတုန္နံ မဟာသမုဒ္ဒါနံ ဥဒကတော ဗဟုတရ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

导师听了她的话后说：“芭达嘉拉，莫要忧愁，你已来到能成为你的庇护、归依与依靠者面前。诚然，如今你一子为鹰所夺，一子为水所漂，丈夫命丧途中，父母及兄弟为屋所压；同样地，在此轮回中，你为诸子等亡故而哭泣时所流之泪，比四海之水更多。”说完便说了这首偈：

‘‘စတူသု သမုဒ္ဒေသု ဇလံ ပရိတ္တကံ,တတော ဗဟုံ အဿုဇလံ အနပ္ပကံ;

ဒုက္ခေန ဖုဋ္ဌဿ နရဿ သောစနာ,ကိံ ကာရဏာ အမ္မ တုဝံ ပမဇ္ဇသီ’’တိ.

“四海之水甚为微少，而泪水远多于彼，不可计量。为苦所触之人有忧愁，孩子，你为何放逸？”

ဧဝံ သတ္ထရိ အနမတဂ္ဂပရိယာယံ ကထေန္တေ တဿ သရီရေ သောကော တနုတ္တံ အဂမာသိ. အထ နံ တနုဘူတသောကံ ဉတွာ ပုန သတ္ထာ အာမန္တေတွာ ‘‘ပဋာစာရေ ပုတ္တာဒယော နာမ ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တဿ တာဏံ ဝါ လေဏံ ဝါ သရဏံ ဝါ ဘဝိတုံ န သက္ကောန္တိ, တသ္မာ ဝိဇ္ဇမာနာပိ တေ န သန္တိယေဝ, ပဏ္ဍိတေန ပန သီလံ ဝိသောဓေတွာ အတ္တနော နိဗ္ဗာနဂါမိမဂ္ဂံ ခိပ္ပမေဝ သောဓေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

如是，当导师宣说无始相应的法门时，她身中的忧愁得以减轻。尔后，导师知其忧愁已减，便再次呼唤她道：“芭达嘉拉，对趣向来世者而言，儿子等不能成为庇护、藏身处或归依处。是故，彼等纵然存在，也如同不复存在。然而，智者当清净戒行，迅速地清净自己通往涅槃之道。”说完，为说法故，诵此等偈：

‘‘န [Pg.442] သန္တိ ပုတ္တာ တာဏာယ, န ပိတာ နာပိ ဗန္ဓဝါ;

အန္တကေနာဓိပန္နဿ, နတ္ထိ ဉာတီသု တာဏတာ. (ဓ. ပ. ၂၈၈;

အပ. ထေရီ ၂.၂.၅၀၁);

“子女非庇护，父母亦非然，亲族亦复尔；为死神所执，亲族非庇护。

‘‘ဧတမတ္ထဝဿံ ဉတွာ, ပဏ္ဍိတော သီလသံဝုတော;

နိဗ္ဗာနဂမနံ မဂ္ဂံ, ခိပ္ပမေဝ ဝိသောဓယေ’’တိ. (ဓ. ပ. ၂၈၉);

“智者知此义，守护于戒律，通往涅槃道，迅速令清净。”

ဒေသနာဝသာနေ ပဋာစာရာ မဟာပထဝိယံ ပံသုပရိမာဏေ ကိလေသေ ဈာပေတွာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ. သာ ပန သောတာပန္နာ ဟုတွာ သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. သတ္ထာ တံ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကံ ပဟိဏိတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒါ ပဋိတာစာရတ္တာ ပဋာစာရာတွေဝ ပညာယိ. သာ ဧကဒိဝသံ ကုဋေန ဥဒကံ အာဒါယ ပါဒေ ဓောဝန္တီ ဥဒကံ အာသိဉ္စိ, တံ ထောကံ ဂန္တွာ ပစ္ဆိဇ္ဇိ. ဒုတိယဝါရေ အာသိတ္တံ တတော ဒူရတရံ အဂမာသိ. တတိယဝါရေ အာသိတ္တံ တတောပိ ဒူရတရန္တိ. သာ တဒေဝ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ တယော ဝယေ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ‘‘မယာ ပဌမံ အာသိတ္တံ ဥဒကံ ဝိယ ဣမေ သတ္တာ ပဌမဝယေပိ မရန္တိ, တတော ဒူရတရံ ဂတံ ဒုတိယဝါရေ အာသိတ္တံ ဥဒကံ ဝိယ မဇ္ဈိမဝယေပိ မရန္တိ, တတောပိ ဒူရတရံ ဂတံ တတိယဝါရေ အာသိတ္တံ ဥဒကံ ဝိယ ပစ္ဆိမဝယေပိ မရန္တိယေဝါ’’တိ စိန္တေသိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ ဩဘာသံ ဖရိတွာ တဿာ သမ္မုခေ ဌတွာ ကထေန္တော ဝိယ ‘‘ဧဝမေတံ ပဋာစာရေ, ပဉ္စန္နမ္ပိ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ အပဿန္တဿ ဝဿသတံ ဇီဝနတော တေသံ ဥဒယဗ္ဗယံ ပဿန္တဿ ဧကာဟမ္ပိ ဧကက္ခဏမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဂါထမာဟ –

说法结束时，芭达嘉拉烧尽了大地微尘数量的烦恼，安住于入流果，其他许多人也证得了入流果等。她成为入流者后，向导师请求出家。导师派她到比丘尼众的住处，让她出家。她受具足戒后，因其行为端正，便以“芭达嘉拉”之名著称。有一天，她用罐子取水洗脚时倒水，水流了一小段就断了。第二次倒的水，流得比那更远。第三次倒的水，流得又比那更远。她便取此为所缘，辨析三期年龄，思惟道：“这些众生，就像我第一次倒的水，于初龄夭折；就像流得更远的第二次倒的水，于中龄而亡；又像流得最远的第三次倒的水，于后龄而亡。”导师虽仍在香室中，却放出光明，宛如站在她面前说法一般，说道：“芭达嘉拉，正是如此！不见五蕴生灭，纵寿百岁，不如见五蕴生灭者，一日乃至一刹那之生命为胜。”说完，他便连接前后义理，宣说正法，诵此偈言——

၁၁၃.

113.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, အပဿံ ဥဒယဗ္ဗယံ;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, ပဿတော ဥဒယဗ္ဗယ’’န္တိ.

若人活百岁，未曾见生灭； 不如活一日，照见于生灭。

တတ္ထ အပဿံ ဥဒယဗ္ဗယန္တိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ပဉ္စဝီသတိယာ လက္ခဏေဟိ ဥဒယဉ္စ ဝယဉ္စ အပဿန္တော. ပဿတော ဥဒယဗ္ဗယန္တိ တေသံ ဥဒယဉ္စ ဝယဉ္စ ပဿန္တဿ. ဣတရဿ ဇီဝနတော ဧကာဟမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျောတိ.

此中，所谓“不见生灭”，即是不以二十五相观照五蕴的生与灭。所谓“见生灭”，即是观照彼等（五蕴）的生与灭。相较于另一（不见）者的生命，（见者）一日的生命更为殊胜。

ဒေသနာဝသာနေ ပဋာစာရာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.

说法结束时，芭达嘉拉具足四无碍解，证得阿罗汉果。

ပဋာစာရာထေရီဝတ္ထု ဒွါဒသမံ.

第十二，芭达嘉拉长老尼的故事。

၁၃. ကိသာဂေါတမီဝတ္ထု

13. 瘦乔达弥的故事

ယော [Pg.443] စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကိသာဂေါတမိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此一“纵能活百岁……”的法语，是导师住在祇陀林时，缘于瘦乔达弥而说的。

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကဿ သေဋ္ဌိဿ ဂေဟေ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ အင်္ဂါရာ ဧဝ ဟုတွာ အဋ္ဌာသိ. သေဋ္ဌိ တံ ဒိသွာ ဥပ္ပန္နသောကော အာဟာရံ ပဋိက္ခိပိတွာ မဉ္စကေ နိပဇ္ဇိ. တဿေကော သဟာယကော ဂေဟံ ဂန္တွာ, ‘‘သမ္မ, ကသ္မာ သောစသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ, ‘‘သမ္မ, မာ သောစိ, အဟံ ဧကံ ဥပါယံ ဇာနာမိ, တံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကရောမိ, သမ္မာ’’တိ? အတ္တနော အာပဏေ ကိလဉ္ဇံ ပသာရေတွာ တတ္ထ တေ အင်္ဂါရေ ရာသိံ ကတွာ ဝိက္ကိဏန္တော ဝိယ နိသီဒ, အာဂတာဂတေသု မနုဿေသု ယေ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘သေသဇနာ ဝတ္ထတေလမဓုဖာဏိတာဒီနိ ဝိက္ကိဏန္တိ, တွံ ပန အင်္ဂါရေ ဝိက္ကိဏန္တော နိသိန္နော’’တိ. တေ ဝဒေယျာသိ – ‘‘အတ္တနော သန္တကံ အဝိက္ကိဏန္တော ကိံ ကရောမီ’’တိ? ယော ပန တံ ဧဝံ ဝဒတိ ‘‘သေသဇနာ ဝတ္ထတေလမဓုဖာဏိတာဒီနိ ဝိက္ကိဏန္တိ, တွံ ပန ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဝိက္ကိဏန္တော နိသိန္နော’’တိ. တံ ဝဒေယျာသိ ‘‘ကဟံ ဟိရညသုဝဏ္ဏ’’န္တိ. ‘‘ဣဒ’’န္တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘အာဟရ, တာဝ န’’န္တိ ဟတ္ထေဟိ ပဋိစ္ဆေယျာသိ. ဧဝံ ဒိန္နံ တဝ ဟတ္ထေ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဘဝိဿတိ. သာ ပန သစေ ကုမာရိကာ ဟောတိ, တဝ ဂေဟေ ပုတ္တဿ နံ အာဟရိတွာ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ တဿာ နိယျာဒေတွာ တာယ ဒိန္နံ ဝလဉ္ဇေယျာသိ. သစေ ကုမာရကော ဟောတိ, တဝ ဂေဟေ ဝယပ္ပတ္တံ ဓီတရံ တဿ ဒတွာ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ နိယျာဒေတွာ တေန ဒိန္နံ ဝလဉ္ဇေယျာသီတိ. သော ‘‘ဘဒ္ဒကော ဥပါယော’’တိ အတ္တနော အာပဏေ အင်္ဂါရေ ရာသိံ ကတွာ ဝိက္ကိဏန္တော ဝိယ နိသီဒိ. ယေ ပန နံ ဧဝမာဟံသု – ‘‘သေသဇနာ ဝတ္ထတေလမဓုဖာဏိတာဒီနိ ဝိက္ကိဏန္တိ, ကိံ ပန တွံ အင်္ဂါရေ ဝိက္ကိဏန္တော နိသိန္နော’’တိ? တေသံ ‘‘အတ္တနော သန္တကံ အဝိက္ကိဏန္တော ကိံ ကရောမီ’’တိ ပဋိဝစနံ အဒါသိ. အထေကာ ဂေါတမီ နာမ ကုမာရိကာ ကိသသရီရတာယ ကိသာဂေါတမီတိ ပညာယမာနာ ပရိဇိဏ္ဏကုလဿ ဓီတာ အတ္တနော ဧကေန ကိစ္စေန အာပဏဒွါရံ ဂန္တွာ တံ သေဋ္ဌိံ ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ, တာတ, သေသဇနာ ဝတ္ထတေလမဓုဖာဏိတာဒီနိ ဝိက္ကိဏန္တိ, တွံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဝိက္ကိဏန္တော နိသိန္နော’’တိ? ‘‘ကဟံ, အမ္မ, ဟိရညသုဝဏ္ဏ’’န္တိ? ‘‘နနု ‘တွံ တဒေဝ ဂဟေတွာ နိသိန္နောသီ’တိ, အာဟရ, တာဝ နံ, အမ္မာ’’တိ. သာ ဟတ္ထပူရံ ဂဟေတွာ တဿ ဟတ္ထေသု ဌပေသိ, တံ ဟိရညသုဝဏ္ဏမေဝ အဟောသိ.

据说，在舍卫城（Sāvatthī），一位长者家中四十俱胝的财产都变成了木炭。长者看到后，生起愁苦，拒绝饮食，卧于床上。他的一位朋友来到他家，问道：“朋友，你为何忧愁？”听闻此事后，说道：“朋友，不要忧愁，我知道一个方法，你照着做吧。”“朋友，我该怎么做？”“在你的店铺里铺开一张席子，将那些木炭堆在上面，像是在贩卖一样坐着。来来往往的人中，若有人这么说：‘别人都卖布、油、蜜、糖等物，你却坐着卖木炭。’你就对他们说：‘不卖自己的所有物，我还能做什么呢？’但若有人对你这么说：‘别人都卖布、油、蜜、糖等物，你却坐着卖金银。’你就对他说：‘金银在哪里？’当他回答‘在这里’时，你就说：‘那么，拿来吧’，并用双手去承接。如此，当它被交给你时，在你手中就会变成金银。再者，如果那个人是位少女，你就将她带回家许配给你的儿子，把那四十俱胝的财产托付给她，然后享用她所给予的。如果是个少年，你就将家中已届适婚年龄的女儿嫁给他，把那四十俱胝的财产托付给他，然后享用他所给予的。”他心想：“这方法甚好！”于是在自己的店铺里堆起一堆木炭，像是在贩卖一样坐着。有人对他这么说：“别人都卖布、油、蜜、糖等物，你为何却坐着卖木炭？”他回答他们说：“不卖自己的所有物，我该做什么呢？”这时，有一位名叫乔达弥（Gotamī）的少女，因身体瘦弱而被称为瘦乔达弥（Kisāgotamī）。她出身于一个破败的家族，因自己的一点事情来到店铺门口，看见那位长者，便如此说道：“父亲，别人都卖布、油、蜜、糖等物，您怎么坐着卖金银呢？”长者问：“孩子，金银在哪里？”她说：“您不正是拿着它坐着吗？”长者说：“那么，孩子，把它拿来吧。”她抓起满满一把放在他的手中，那木炭随即变成了金银。

အထ [Pg.444] နံ သေဋ္ဌိ ‘‘ကတရံ တေ, အမ္မ, ဂေဟ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အသုကံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ တဿာ အဿာမိကဘာဝံ ဉတွာ ဓနံ ပဋိသာမေတွာ တံ အတ္တနော ပုတ္တဿ အာနေတွာ စတ္တာလီသကောဋိဓနံ ပဋိစ္ဆာပေသိ. သဗ္ဗံ ဟိရညသုဝဏ္ဏမေဝ အဟောသိ. တဿာ အပရေန သမယေန ဂဗ္ဘော ပတိဋ္ဌဟိ. သာ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိ. သော ပဒသာ ဂမနကာလေ ကာလမကာသိ. သာ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗမရဏတာယ တံ ဈာပေတုံ နီဟရန္တေ ဝါရေတွာ ‘‘ပုတ္တဿ မေ ဘေသဇ္ဇံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ မတကဠေဝရံ အင်္ကေနာဒါယ ‘‘အပိ နု မေ ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇံ ဇာနာထာ’’တိ ပုစ္ဆန္တီ ဃရပဋိပါဋိယာ ဝိစရတိ. အထ နံ မနုဿာ, ‘‘အမ္မ, တွံ ဥမ္မတ္တိကာ ဇာတာ, မတကပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇံ ပုစ္ဆန္တီ ဝိစရသီ’’တိ ဝဒန္တိ. သာ ‘‘အဝဿံ မမ ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇံ ဇာနနကံ လဘိဿာမီ’’တိ မညမာနာ ဝိစရတိ. အထ နံ ဧကော ပဏ္ဍိတပုရိသော ဒိသွာ, ‘‘အယံ မမ ဓီတာ ပဌမံ ပုတ္တကံ ဝိဇာတာ ဘဝိဿတိ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗမရဏာ, မယာ ဣမိဿာ အဝဿယေန ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ အာဟ – ‘‘အမ္မ, အဟံ ဘေသဇ္ဇံ န ဇာနာမိ, ဘေသဇ္ဇဇာနနကံ ပန ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ကော ဇာနာတိ, တာတာ’’တိ? ‘‘သတ္ထာ, အမ္မ, ဇာနာတိ, ဂစ္ဆ, တံ ပုစ္ဆာဟီ’’တိ. သာ ‘‘ဂမိဿာမိ, တာတ, ပုစ္ဆိဿာမိ, တာတာ’’တိ ဝတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတာ ပုစ္ဆိ – ‘‘တုမှေ ကိရ မေ ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇံ ဇာနာထ, ဘန္တေ’’တိ? ‘‘အာမ, ဇာနာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘အစ္ဆရဂ္ဂဟဏမတ္တေ သိဒ္ဓတ္ထကေ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘လဘိဿာမိ, ဘန္တေ’’. ‘‘ကဿ ပန ဂေဟေ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘ယဿ ဂေဟေ ပုတ္တော ဝါ ဓီတာ ဝါ န ကောစိ မတပုဗ္ဗော’’တိ. သာ ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ မတပုတ္တကံ အင်္ကေနာဒါယ အန္တောဂါမံ ပဝိသိတွာ ပဌမဂေဟဿ ဒွါရေ ဌတွာ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ သိဒ္ဓတ္ထကော, ပုတ္တဿ ကိရ မေ ဘေသဇ္ဇံ ဧတ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘အတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တေ တေန ဟိ ဒေထာတိ. တေဟိ အာဟရိတွာ သိဒ္ဓတ္ထကေသု ဒိယျမာနေသု ‘‘ဣမသ္မိံ ဂေဟေ ပုတ္တော ဝါ ဓီတာ ဝါ မတပုဗ္ဗော ကောစိ နတ္ထိ, အမ္မာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ကိံ ဝဒေသိ, အမ္မ? ဇီဝမာနာ ဟိ ကတိပယာ, မတကာ ဧဝ ဗဟုကာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တေန ဟိ ဂဏှထ ဝေါ သိဒ္ဓတ္ထကေ, နေတံ မမ ပုတ္တဿ ဘေသဇ္ဇ’’န္တိ ပဋိအဒါသိ.

于是，长者问她：“女儿，你家在何处？”当她说了“在某某处”后，长者得知她没有丈夫，便为她保管好财产，将她带来给了自己的儿子，并让她掌管四十俱胝的财产。那全是金和银。后来，她怀了孕。十月期满，她生下一个儿子。那孩子刚会走路时就夭折了。因为她以前从未见过死亡，当人们要将孩子的尸体抬走火化时，她阻止说：“我要为我儿子求药。”于是她将亡儿抱在怀里，挨家挨户地问：“你们可知道能治我儿子的药吗？”人们对她说：“女子，你疯了吗？为死去的儿子求药而四处奔走。”但她心想：“我必能找到知道治我儿子之药的人。”继续四处寻访。这时，一位智者看见她，心想：“这位女子想必是初次生子，又从未见过死亡，我应当做她的依靠。”于是对她说：“女儿，我不知道那药，但我知道谁知道那药。”“父亲，谁知道呢？”“女儿，导师知道，去问他吧。”她说：“好的，父亲，我这就去问。”便去到导师跟前，顶礼后，退立一旁问道：“世尊，听说您知道能治我儿子的药？”“是的，我知道。”“需要获得什么呢？”“需要获得一撮芥子。”“世尊，我能得到。”“但要从谁家获得呢？”“要从那家中从未有儿子、女儿或任何人死去的家庭里取得。”她说：“善哉，世尊。”便顶礼导师，抱着亡儿进入村子，站在第一户人家的门口问道：“这家里有芥子吗？听说这是我儿子的药。”当对方回答“有”时，她说：“那么请给我吧。”当他们拿来芥子正要给她时，她问道：“夫人，在这家里，不曾有儿子、女儿或任何人死过吗？”对方回答说：“女子，你在说什么？活着的人寥寥无几，死去的人却多不胜数。”听了这话，她说：“既然如此，就请收回你们的芥子吧，这不是我儿子的药。”便将芥子还了回去。

သာ ဣမိနာ နီယာမေန အာဒိတော ပဋ္ဌာယ နံ ပုစ္ဆန္တီ ဝိစရိ. သာ ဧကဂေဟေပိ သိဒ္ဓတ္ထကေ အဂဟေတွာ သာယနှသမယေ စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဘာရိယံ [Pg.445] ကမ္မံ, အဟံ ‘မမေဝ ပုတ္တော မတော’တိ သညမကာသိံ, သကလဂါမေပိ ပန ဇီဝန္တေဟိ မတကာဝ ဗဟုတရာ’’တိ. တဿာ ဧဝံ စိန္တယမာနာယ ပုတ္တသိနေဟံ မုဒုကဟဒယံ ထဒ္ဓဘာဝံ အဂမာသိ. သာ ပုတ္တံ အရညေ ဆဍ္ဍေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘လဒ္ဓါ တေ ဧကစ္ဆရမတ္တာ သိဒ္ဓတ္ထကာ’’တိ အာဟ. ‘‘န လဒ္ဓါ, ဘန္တေ, သကလဂါမေ ဇီဝန္တေဟိ မတကာဝ ဗဟုတရာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘တွံ ‘မမေဝ ပုတ္တော မတော’တိ သလ္လက္ခေသိ, ဓုဝဓမ္မော ဧသ သတ္တာနံ. မစ္စုရာဇာ ဟိ သဗ္ဗသတ္တေ အပရိပုဏ္ဏဇ္ဈာသယေ ဧဝ မဟောဃော ဝိယ ပရိကဍ္ဎမာနောယေဝ အပါယသမုဒ္ဒေ ပက္ခိပတီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

她就这样从头开始四处询问。她在没有一户人家能取得芥子后，于傍晚时分思惟道：“啊，此事真是沉重！我以为“只有我的儿子死了”，但在整个村子里，死者实比生者为多。”当她如此思惟时，那颗因爱子而柔软的心变得坚硬了。她将儿子弃于林中，去到世尊跟前，礼拜后，立于一旁。尔时，世尊问她：“你得到一撮芥子了吗？”“世尊，未曾得到。在整个村子里，死者实比生者为多。”尔时，世尊对她说：“你以为“只有我的儿子死了”，但这（死亡）是众生恒常的法则。死亡之王(Maccurājā)确实会像大洪水一般，将所有意愿未满的众生，强拉着投入恶趣的大海中。”说完，为说示法，诵此偈颂：

‘‘တံ ပုတ္တပသုသမ္မတ္တံ, ဗျာသတ္တမနသံ နရံ;

သုတ္တံ ဂါမံ မဟောဃောဝ, မစ္စု အာဒါယ ဂစ္ဆတီ’’တိ. (ဓ. ပ. ၂၈၇);

那耽溺于子女与牲畜、其心贪爱执著的人，死亡将他带走，犹如大洪水冲走沉睡的村庄。

ဂါထာပရိယောသာနေ ကိသာဂေါတမီ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ, အညေပိ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

偈颂结束时，瘦乔达弥(Kisāgotamī)安住于入流果，其他许多人也证得了入流果等果位。

သာ ပန သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ, သတ္ထာ တံ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကံ ပေသေတွာ ပဗ္ဗာဇေသိ. သာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒါ ကိသာဂေါတမီ ထေရီတိ ပညာယိ. သာ ဧကဒိဝသံ ဥပေါသထာဂါရေ ဝါရံ ပတွာ ဒီပံ ဇာလေတွာ နိသိန္နာ ဒီပဇာလာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိယော စ ဘိဇ္ဇန္တိယော စ ဒိသွာ ‘‘ဧဝမေဝ ဣမေ သတ္တာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စေဝ နိရုဇ္ဈန္တိ စ, နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တာ ဧဝ န ပညာယန္တီ’’တိ အာရမ္မဏံ အဂ္ဂဟေသိ. သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ ဩဘာသံ ဖရိတွာ တဿာ သမ္မုခေ နိသီဒိတွာ ကထေန္တော ဝိယ ‘‘ဧဝမေဝ, ဂေါတမိ, ဣမေ သတ္တာ ဒီပဇာလာ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စေဝ နိရုဇ္ဈန္တိ စ, နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တာ ဧဝ န ပညာယန္တိ, ဧဝံ နိဗ္ဗာနံ အပဿန္တာနံ ဝဿသတံ ဇီဝနတော နိဗ္ဗာနံ ပဿန္တဿ ခဏမတ္တမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

于是，她向世尊请求出家。世尊将她送到比丘尼处，令其出家。她受具足戒后，以瘦乔达弥(Kisāgotamī)长老尼之名为人所知。有一天，轮到她在布萨(uposatha)堂值守，她点燃油灯后坐下，看见灯焰生起又熄灭，便取此为所缘，心想：“这些众生也像这样，生起又息灭，唯有证得涅槃者才不显现。”世尊虽仍在香孤邸(gandhakuṭi)中，却遍放光明，犹如坐在她的面前说法一般：“乔达弥，正是如此。这些众生犹如灯焰，生起又息灭，唯有证得涅槃者才不显现。如此，不见涅槃者，虽寿百岁，亦不如见涅槃者，仅活一刹那更为殊胜。”说完，为连接前后法义而说法，诵出此偈：

၁၁၄.

114.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, အပဿံ အမတံ ပဒံ;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, ပဿတော အမတံ ပဒ’’န္တိ.

若人活百岁，未见不死道； 不如活一日，得睹不死道。

တတ္ထ အမတံ ပဒန္တိ မရဏဝိရဟိတကောဋ္ဌာသံ, အမတမဟာနိဗ္ဗာနန္တိ အတ္ထော. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝ.

其中，“不死句”(amataṃ padaṃ)是指离于死亡的部分，其义为“甘露大涅槃”(amatamahānibbāna)。其余部分与前面相同。

ဒေသနာဝသာနေ [Pg.446] ကိသာဂေါတမီ ယထာနိသိန္နာဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟီတိ.

说法完毕之际，瘦乔达弥(Kisāgotamī)如其所坐，当下即具四无碍解(paṭisambhidā)证得阿罗汉果(arahatta)。

ကိသာဂေါတမီဝတ္ထု တေရသမံ.

第十三则：瘦乔达弥事。

၁၄. ဗဟုပုတ္တိကတ္ထေရီဝတ္ထု

14. 多子长老尼事

ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဗဟုပုတ္တိကံ ထေရိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

此一“Yo ca vassasataṃ jīve”之法说，是世尊住于祇陀林(Jetavana)时，缘于多子长老尼(Bahuputtikattherī)而开示的。

သာဝတ္ထိယံ ကိရေကသ္မိံ ကုလေ သတ္တ ပုတ္တာ သတ္တ စ ဓီတရော အဟေသုံ. တေ သဗ္ဗေပိ ဝယပ္ပတ္တာ ဂေဟေ ပတိဋ္ဌဟိတွာ အတ္တနော ဓမ္မတာယ သုခပ္ပတ္တာ အဟေသုံ. တေသံ အပရေန သမယေန ပိတာ ကာလမကာသိ. မဟာဥပါသိကာ သာမိကေ နဋ္ဌေပိ န တာဝ ကုဋုမ္ဗံ ဝိဘဇတိ. အထ နံ ပုတ္တာ အာဟံသု – ‘‘အမ္မ, အမှာကံ ပိတရိ နဋ္ဌေ တုယှံ ကော အတ္ထော ကုဋုမ္ဗေန, ကိံ မယံ တံ ဥပဋ္ဌာတုံ န သက္ကောမာ’’တိ. သာ တေသံ ကထံ သုတွာ တုဏှီ ဟုတွာ ပုနပ္ပုနံ တေဟိ ဝုစ္စမာနာ ‘‘ပုတ္တာ မံ ပဋိဇဂ္ဂိဿန္တိ, ကိံ မေ ဝိသုံ ကုဋုမ္ဗေနာ’’တိ သဗ္ဗံ သာပတေယျံ မဇ္ဈေ ဘိန္ဒိတွာ အဒါသိ. အထ နံ ကတိပါဟစ္စယေန ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ ဘရိယာ ‘‘အဟော အမှာကံ, အယျာ, ‘ဇေဋ္ဌပုတ္တော မေ’တိ ဒွေ ကောဋ္ဌာသေ ဒတွာ ဝိယ ဣမမေဝ ဂေဟံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ အာဟ. သေသပုတ္တာနံ ဘရိယာပိ ဧဝမေဝ ဝဒိံသု. ဇေဋ္ဌဓီတရံ အာဒိံ ကတွာ တာသံ ဂေဟံ ဂတကာလေပိ နံ ဧဝမေဝ ဝဒိံသု. သာ အဝမာနပ္ပတ္တာ ဟုတွာ ‘‘ကိံ ဣမေသံ သန္တိကေ ဝုဋ္ဌေန, ဘိက္ခုနီ ဟုတွာ ဇီဝိဿာမီ’’တိ ဘိက္ခုနီဥပဿယံ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. တာ နံ ပဗ္ဗာဇေသုံ. သာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒါ ဟုတွာ ဗဟုပုတ္တိကတ္ထေရီတိ ပညာယိ. သာ ‘‘အဟံ မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတာ, အပ္ပမတ္တာယ မေ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဘိက္ခုနီနံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောန္တီ ‘‘သဗ္ဗရတ္တိံ သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ ဟေဋ္ဌာပါသာဒေ ဧကံ ထမ္ဘံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ တံ အာဝိဉ္ဆမာနာဝ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ, စင်္ကမမာနာပိ ‘‘အန္ဓကာရဋ္ဌာနေ မေ ရုက္ခေ ဝါ ကတ္ထစိ ဝါ သီသံ ပဋိဟညေယျာ’’တိ တံ ရုက္ခံ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ တံ အာဝိဉ္ဆမာနာဝ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ, ‘‘သတ္ထာရာ ဒေသိတဓမ္မမေဝ ကရိဿာမီ’’တိ ဓမ္မံ အာဝဇ္ဇေတွာ ဓမ္မံ အနုဿရမာနာဝ သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. အထ [Pg.447] သတ္ထာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သမ္မုခေ နိသိန္နော ဝိယ တာယ သဒ္ဓိံ ကထေန္တော ‘‘ဗဟုပုတ္တိကေ မယာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ အနာဝဇ္ဇေန္တဿ အပဿန္တဿ ဝဿသတံ ဇီဝနတော မယာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ ပဿန္တဿ မုဟုတ္တမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျော’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

据说在舍卫城(Sāvatthī)有一户人家，有七个儿子和七个女儿。他们都长大成人，各自成家，生活幸福。后来，他们的父亲去世了。这位大优婆夷(Mahāupāsikā)在丈夫去世后，并未立即分配家产。于是，她的子女们对她说：“母亲，父亲已经去世了，您留着家产有何用呢？难道我们不能供养您吗？”她听后默不作声，但在子女们一再劝说下，心想：“孩子们会照顾我的，我何需另外拥有财产呢？”于是，她将所有财产平分给了他们。过了几天，长子的妻子说道：“哎呀，我们的婆婆，总想着‘这是我的长子’，就好像给了我们家两份财产似的，老是往我们这儿跑。”其余儿媳也都说了同样的话。当她去女儿家时，从长女开始，她们也都说了同样的话。她感到受了轻视，心想：“和他们住在一起有何意义？我不如出家为比丘尼，度此余生。”于是她前往比丘尼僧院(bhikkhunīupassaya)请求出家。比丘尼们为她剃度。她受具足戒后，便以“多子长老尼(Bahuputtikattherī)”之名为人所知。她心想：“我年事已高才出家，必须不放逸。”她一面为比丘尼们做大小事务，一面决心：“我要通宵修习沙门法(samaṇadhamma)。”于是在楼阁下层，她用手抓住一根柱子，绕着柱子修习沙门法。经行时，她也想：“在黑暗处，我的头或许会撞到树木或其他东西。”于是她用手抓住一棵树，绕着树修习沙门法。她又想：“我应当只修习世尊所教之法。”于是她思惟法、随念法，如此修习沙门法。那时，世尊在香室(gandhakuṭi)中，虽身处原地，却放出光明，如同坐在她面前一般，对她说道：“多子啊，于我所说之法，不思惟、不见者，虽寿百岁，亦不如见此法者，虽生一瞬(muhutta)，实为更胜。”说完，世尊便连接前后法义，宣说此偈：

၁၁၅.

115.

‘‘ယော စ ဝဿသတံ ဇီဝေ, အပဿံ ဓမ္မမုတ္တမံ;

ဧကာဟံ ဇီဝိတံ သေယျော, ပဿတော ဓမ္မမုတ္တမ’’န္တိ.

若人活百岁，未见至上法； 不如活一日，得见至上法。

တတ္ထ ဓမ္မမုတ္တမန္တိ နဝဝိဓံ လောကုတ္တရဓမ္မံ. သော ဟိ ဥတ္တမော ဓမ္မော နာမ. ယော ဟိ တံ န ပဿတိ, တဿ ဝဿသတမ္ပိ ဇီဝနတော တံ ဓမ္မံ ပဿန္တဿ ပဋိဝိဇ္ဈန္တဿ ဧကာဟမ္ပိ ဧကက္ခဏမ္ပိ ဇီဝိတံ သေယျောတိ.

于此（偈）中，“最上法”是指九种出世间法。此法实名为“最上法”。若人不见此法，其虽寿百岁，亦不如见此法、通达此法者一日乃至一刹那之生命为殊胜。

ဂါထာပရိယောသာနေ ဗဟုပုတ္တိကတ္ထေရီ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟီတိ.

偈颂结束时，多子长老尼（Bahuputtikattherī）与四无碍解一同，安住于阿罗汉位。

ဗဟုပုတ္တိကတ္ထေရီဝတ္ထု စုဒ္ဒသမံ.

多子长老尼的故事，第十四则。

သဟဿဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

千品释义终。

အဋ္ဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第八品