นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ඒ භාග්‍යවත් අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා!

ขุทฺทกนิกาเย

ඛුද්දක නිකායෙහි

พุทฺธวํสปาฬิ

බුද්ධවංස පාළිය

๑. รตนจงฺกมนกณฺฑํ

1. රතනචංකමන කණ්ඩය (රත්න සක්මන් ප්‍රාතිහාර්ය පරිච්ඡේදය)

๑.

1.

พฺรหฺมา [Pg.299] จ โลกาธิปตี สหมฺปตี, กตญฺชลี อนธิวรํ อยาจถ;

‘‘สนฺตีธ สตฺตาปฺปรชกฺขชาติกา, เทเสหิ ธมฺมํ อนุกมฺปิมํ ปชํ’’.

ලෝකාධිපති වූ සහම්පති මහා බ්‍රහ්මරාජයාණන් වහන්සේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ නමස්කාර කොට, අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ ආරාධනා කළහ: "ස්වාමීනි, මේ ලෝකයෙහි අල්ප වූ කෙලෙස් රජස් ඇති (ප්‍රඥා ඇසෙහි කෙලෙස් දූවිලි අඩු) සත්වයෝ සිටිති. එම ප්‍රජාව කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ධර්මය දේශනා කරනු මැනවි."

๒.

2.

สมฺปนฺนวิชฺชาจรณสฺส ตาทิโน, ชุตินฺธรสฺสนฺติมเทหธาริโน;

ตถาคตสฺสปฺปฏิปุคฺคลสฺส, อุปฺปชฺชิ การุญฺญตา สพฺพสตฺเต.

විද්‍යා චරණ ධර්මයන්ගෙන් සමන්විත වූ, තාදී ගුණයෙන් (අකම්පිත බවින්) යුත්, ප්‍රභාමත් ඥානාලෝකය දරන්නා වූ, අවසාන ආත්මභාවය දරන්නා වූ, අසමසම වූ ඒ තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේට සියලු සත්වයන් කෙරෙහි මහා කරුණාවක් පහළ විය.

๓.

3.

‘‘น เหเต ชานนฺติ สเทวมานุสา, พุทฺโธ อยํ กีทิสโก นรุตฺตโม;

อิทฺธิพลํ ปญฺญาพลญฺจ กีทิสํ, พุทฺธพลํ โลกหิตสฺส กีทิสํ.

"දෙවියන් සහිත වූ මේ මනුෂ්‍යයෝ නරෝත්තම වූ මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙබඳු කෙනෙක් දැයි නොදනිති. ලෝකයාගේ යහපත පිණිස පවතින උන්වහන්සේගේ සෘද්ධි බලය, ප්‍රඥා බලය සහ බුද්ධ බලය (දසබල ඥානය) කෙබඳු දැයි ඔවුහු නොදනිති."

๔.

4.

‘‘น เหเต ชานนฺติ สเทวมานุสา, พุทฺโธ อยํ เอทิสโก นรุตฺตโม;

อิทฺธิพลํ ปญฺญาพลญฺจ เอทิสํ, พุทฺธพลํ โลกหิตสฺส เอทิสํ.

"දෙවියන් සහිත වූ මේ මනුෂ්‍යයෝ නරෝත්තම වූ මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙබඳු වූ කෙනෙක් බව නොදනිති. උන්වහන්සේගේ සෘද්ධි බලය ද, ප්‍රඥා බලය ද, ලෝක සත්වයාගේ යහපත පිණිස වූ බුද්ධ බලය ද මෙබඳුම වී යැයි ඔවුහු නොදනිති."

๕.

5.

‘‘หนฺทาหํ [Pg.300] ทสฺสยิสฺสามิ, พุทฺธพลมนุตฺตรํ;

จงฺกมํ มาปยิสฺสามิ, นเภ รตนมณฺฑิตํ’’.

"එබැවින් මම දැන් අනුත්තර වූ බුද්ධ බලය දක්වන්නෙමි. අහසෙහි රත්නයෙන් සරසන ලද රත්න සක්මනක් මවන්නෙමි" යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සිතෙහි මෙබඳු අදහසක් පහළ විය.

๖.

6.

ภุมฺมา มหาราชิกา ตาวตึสา, ยามา จ เทวา ตุสิตา จ นิมฺมิตา;

ปรนิมฺมิตา เยปิ จ พฺรหฺมกายิกา, อานนฺทิตา วิปุลมกํสุ โฆสํ.

(බුදුරජාණන් වහන්සේ සිතූ ඇසිල්ලෙහි ම) දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වසන භූමාටු දෙවියෝ ද, චාතුර්මහාරාජික, තාවතිංස, යාම, තුසිත, නිම්මාණරතී, පරනිම්මිතවසවත්ති යන දෙවියෝ ද, සියලු බ්‍රහ්ම ලෝකවාසීහු ද අතිශයින් සතුටට පත්ව මහත් වූ සාධුකාර නාද පැවැත්වූහ.

๗.

7.

โอภาสิตา จ ปถวี สเทวกา, ปุถู จ โลกนฺตริกา อสํวุตา;

ตโม จ ติพฺโพ วิหโต ตทา อหุ, ทิสฺวาน อจฺเฉรกํ ปาฏิหีรํ.

එකල්හි දෙවියන් සහිත වූ මුළු පෘථිවිය ද, පතුලක් නොපෙනෙන අතිවිශාල ලෝකාන්තරික නිරයන් ද ඒකාලෝක විය. එවිට පැවති ඝන අන්ධකාරය දුරු විය. දෙවි මිනිසුන් ඇතුළු සියලු සත්වයෝ ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක අතිශයින් සතුටට පත් වූහ.

๘.

8.

สเทวคนฺธพฺพมนุสฺสรกฺขเส, อาภา อุฬารา วิปุลา อชายถ;

อิมสฺมึ โลเก ปรสฺมิญฺโจภยสฺมึ, อโธ จ อุทฺธํ ติริยญฺจ วิตฺถตํ.

දෙවියන්, ගාන්ධර්වයන්, මනුෂ්‍යයන් සහ රාක්ෂසයන් සහිත වූ මේ ලෝකයෙහි ද, පරලොව ද යන උභය ලෝකයෙහි ම, යට, උඩ සහ සිරස් අතට පැතිරී ගිය අති උදාර වූ මහා රශ්මියක් පහළ විය.

๙.

9.

สตฺตุตฺตโม อนธิวโร วินายโก, สตฺถา อหู เทวมนุสฺสปูชิโต;

มหานุภาโว สตปุญฺญลกฺขโณ, ทสฺเสสิ อจฺเฉรกํ ปาฏิหีรํ.

සත්වයන් අතර උත්තම වූ, අසමසම වූ, සත්වයන් දමනය කරන්නා වූ, දෙවි මිනිසුන්ගේ පූජාවට ලක් වූ, මහානුභාව සම්පන්න වූ, අනන්ත පුණ්‍ය ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යයක් පෑහ.

๑๐.

10.

โส ยาจิโต เทววเรน จกฺขุมา, อตฺถํ สเมกฺขิตฺวา ตทา นรุตฺตโม;

จงฺกมํ มาปยิ โลกนายโก, สุนิฏฺฐิตํ สพฺพรตนนิมฺมิตํ.

සහම්පති බ්‍රහ්මරාජයාගේ ආරාධනය පිළිගත්, පස් ඇස් ඇති, නරෝත්තම වූ ඒ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෝකයාගේ යහපත සලකා, සියලු රත්නයෙන් නිමවන ලද මනාව නිම කළ රත්න සක්මනක් මැවූහ.

๑๑.

11.

อิทฺธี จ อาเทสนานุสาสนี, ติปาฏิหีเร ภควา วสี อหุ;

จงฺกมํ มาปยิ โลกนายโก, สุนิฏฺฐิตํ สพฺพรตนนิมฺมิตํ.

සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යය, ආදේශනා ප්‍රාතිහාර්යය සහ අනුශාසනී ප්‍රාතිහාර්යය යන තෙවැදෑරුම් ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි වසීභාවයට පත් ඒ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ, සියලු රත්නයෙන් අලංකාර වූ මනාව නිම කළ රත්න සක්මනක් මැවූහ.

๑๒.

12.

ทสสหสฺสีโลกธาตุยา, สิเนรุปพฺพตุตฺตเม;

ถมฺเภว ทสฺเสสิ ปฏิปาฏิยา, จงฺกเม รตนามเย.

දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වූ මහා මේරු පර්වතයන් කුළුණු මෙන් පිළිවෙළින් පිහිටුවා, ඒ මත රත්නයෙන් කළ සක්මන් මළුවෙහි ප්‍රාතිහාර්යය දැක්වූහ.

๑๓.

13.

ทสสหสฺสี อติกฺกมฺม, จงฺกมํ มาปยี ชิโน;

สพฺพโสณฺณมยา ปสฺเส, จงฺกเม รตนามเย.

ජිනේන්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දසදහසක් ලෝකධාතු ඉක්මවා යන පරිදි සක්මන් මළුවක් මැවූහ. රත්නයෙන් නිම වූ එම සක්මන් මළුවෙහි දෙපස සම්පූර්ණයෙන්ම රන්මයෙන් දිස් විය.

๑๔.

14.

ตุลาสงฺฆาฏานุวคฺคา[Pg.301], โสวณฺณผลกตฺถตา;

เวทิกา สพฺพโสวณฺณา, ทุภโต ปสฺเสสุ นิมฺมิตา.

රත්නයෙන් කළ තලා, ලී සහ රන් පුවරුවලින් සෙවිලි කළ පියස්ස ද, සක්මනෙහි දෙපසම රනින් නිම කළ පියකරු වැටවල් ද මනාව මවන ලද්දේය.

๑๕.

15.

มณิมุตฺตาวาลุกากิณฺณา, นิมฺมิโต รตนามโย;

โอภาเสติ ทิสา สพฺพา, สตรํสีว อุคฺคโต.

මැණික් හා මුතු වැලි ඉසින ලද, රත්නයෙන් නිම කළ ඒ සක්මන් මළුව, අලුතින් උදා වූ සහස්ර රශ්මි ඇති සූර්යයා මෙන් සියලු දිශාවන් ඒකාලෝක කරයි.

๑๖.

16.

ตสฺมึ จงฺกมเน ธีโร, ทฺวตฺตึสวรลกฺขโณ;

วิโรจมาโน สมฺพุทฺโธ, จงฺกเม จงฺกมี ชิโน.

තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි, ධෛර්යවන්ත වූ, පඤ්ච මාරයන් ජයගත් ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ බබළමින් එම සක්මන් මළුවෙහි සක්මන් කළ සේක.

๑๗.

17.

ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ, ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ;

จงฺกมเน โอกิรนฺติ, สพฺเพ เทวา สมาคตา.

රැස්වූ සියලු දෙවියෝ දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ඒ රත්න සක්මනෙහි ඉසිමින් පූජා කළහ.

๑๘.

18.

ปสฺสนฺติ ตํ เทวสงฺฆา, ทสสหสฺสี ปโมทิตา;

นมสฺสมานา นิปตนฺติ, ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา.

දසදහසක් ලෝකධාතූන්හි දෙවි සමූහයා අතිශය ප්‍රමෝදයට පත්ව ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙස බලා සිටිති. ඔවුහු ඉමහත් සතුටින් හා ප්‍රීතියෙන් යුතුව වැඳ නමස්කාර කරමින් උන්වහන්සේ පාමුල වැඳ වැටෙති.

๑๙.

19.

ตาวตึสา จ ยามา จ, ตุสิตา จาปิ เทวตา;

นิมฺมานรติโน เทวา, เย เทวา วสวตฺติโน;

තාවතිංස, යාම, තුසිත සහ නිම්මාණරතී යන දිව්‍ය ලෝකවාසී දෙවියෝ ද, පරනිම්මිතවසවත්ති දිව්‍ය ලෝකයෙහි වසන යම් දෙවිවරු වෙත් ද,

อุทคฺคจิตฺตา สุมนา, ปสฺสนฺติ โลกนายกํ.

ඔවුහු අතිශයින් ප්‍රීතිමත් වූ සිතින් යුතුව ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බලා සිටිති.

๒๐.

20.

สเทวคนฺธพฺพมนุสฺสรกฺขสา, นาคา สุปณฺณา อถ วาปิ กินฺนรา;

ปสฺสนฺติ ตํ โลกหิตานุกมฺปกํ, นเภว อจฺจุคฺคตจนฺทมณฺฑลํ.

දෙවියන්, ගාන්ධර්වයන්, මනුෂ්‍යයන්, රාක්ෂසයන්, නාගයන්, ගරුඬයන් මෙන්ම කින්නරයන් ද ලෝක සත්වයාට හිතානුකම්පී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස, අහසෙහි උදා වූ පූර්ණ චන්ද්‍ර මණ්ඩලය දෙස බලන්නාක් මෙන් බලා සිටිති.

๒๑.

21.

อาภสฺสรา สุภกิณฺหา, เวหปฺผลา อกนิฏฺฐา จ เทวตา;

สุสุทฺธสุกฺกวตฺถวสนา, ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา.

ආභස්සර, සුභකිණ්හ, වේහප්ඵල සහ අකනිට්ඨ යන බ්‍රහ්මලෝකවාසී දෙවියෝ අතිශය පිරිසිදු සුදු වස්ත්‍රයෙන් සැරසී දොහොත් මුදුන් දී වැඳගෙන සිටිති.

๒๒.

22.

มุญฺจนฺติ ปุปฺผํ ปน ปญฺจวณฺณิกํ, มนฺทารวํ จนฺทนจุณฺณมิสฺสิตํ;

ภเมนฺติ เจลานิ จ อมฺพเร ตทา, ‘‘อโห ชิโน โลกหิตานุกมฺปโก.

ඔවුහු සඳුන් කුඩුවලින් මිශ්‍ර වූ පස්වණක් දිව්‍ය මල් ද මදාරා මල් ද වස්සති. එකල්හි "ලෝකයාට හිතානුකම්පී වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අතිශය අසිරිමත් ය!" යි පවසමින් අහසෙහි සළු ලෙළවති.

๒๓.

23.

‘‘ตุวํ สตฺถา จ เกตู จ, ธโช ยูโป จ ปาณินํ;

ปรายโน ปติฏฺฐา จ, ทีโป จ ทฺวิปทุตฺตโม.

"ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ සකල සත්වයාගේ ශාස්තෘවරයාණෝ ය, ජයකෙහෙළිය හා සමාන වන්නෝ ය, ධජය හා සමාන වන්නෝ ය, සත්වයන්ගේ පිළිසරණ ද, පදනම ද, ආලෝකය ද වෙති. ඔබවහන්සේ ද්විපදෝත්තම වූ මනුෂ්‍යයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨතමයාණෝ ය" යි ඔවුහු පසසති.

๒๔.

24.

‘‘ทสสหสฺสีโลกธาตุยา, เทวตาโย มหิทฺธิกา;

ปริวาเรตฺวา นมสฺสนฺติ, ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา.

දසදහසක් ලෝකධාතුන්හි වසන මහානුභාව සම්පන්න දෙවිවරු උන්වහන්සේ පිරිවරාගෙන, ඉමහත් සොම්නසින් හා ප්‍රීතියෙන් යුතුව වැඳ නමස්කාර කරති.

๒๕.

25.

‘‘เทวตา เทวกญฺญา จ, ปสนฺนา ตุฏฺฐมานสา;

ปญฺจวณฺณิกปุปฺเผหิ, ปูชยนฺติ นราสภํ.

දෙවිවරුන් සහ දිව්‍ය අප්සරාවෝ ද පැහැදුණු සිතින් යුතුව පස්වණක් මල්වලින් ඒ නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වති.

๒๖.

26.

‘‘ปสฺสนฺติ [Pg.302] ตํ เทวสงฺฆา, ปสนฺนา ตุฏฺฐมานสา;

ปญฺจวณฺณิกปุปฺเผหิ, ปูชยนฺติ นราสภํ.

පැහැදුණු, ප්‍රමුදිත සිත් ඇති ඒ දෙව් පිරිස් නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකිති; පස්වණක් පැහැති මල්වලින් ඒ උත්තමයාණන් වහන්සේට පූජා කරති.

๒๗.

27.

‘‘อโห อจฺฉริยํ โลเก, อพฺภุตํ โลมหํสนํ;

น เมทิสํ ภูตปุพฺพํ, อจฺเฉรํ โลมหํสนํ’’.

“ලෝකයෙහි කෙතරම් පුදුමයක්ද! ලොමුදැහැගන්වන කෙතරම් අසිරිමත් සිදුවීමක්ද! මෙබඳු අසිරිමත් වූ ලොමුදැහැගන්වන සුලු දෙයක් මා මින් පෙර කිසිදා දැක නැත” යි (දෙවිවරු) පවසති.

๒๘.

28.

สกสกมฺหิ ภวเน, นิสีทิตฺวาน เทวตา;

หสนฺติ ตา มหาหสิตํ, ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ.

ඒ දෙවිවරු තම තමන්ගේ විමානවල සිටිමින්ම, අහසෙහි දිස්වන ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක, අතිශය ප්‍රීතියට පත්ව මහත් සේ සතුටු වෙති.

๒๙.

29.

อากาสฏฺฐา จ ภูมฏฺฐา, ติณปนฺถนิวาสิโน;

กตญฺชลี นมสฺสนฺติ, ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา.

අහසෙහි වසන දෙවියෝ ද, පොළොවෙහි වසන දෙවියෝ ද, තෘණ හා මාවත් ඇසුරු කොට වසන දෙවියෝ ද සතුටින් පිනා ගිය සිත් ඇතිව, ඇඳිලි බැඳ වැඳ නමස්කාර කරති.

๓๐.

30.

เยปิ ทีฆายุกา นาคา, ปุญฺญวนฺโต มหิทฺธิกา;

ปโมทิตา นมสฺสนฺติ, ปูชยนฺติ นรุตฺตมํ.

දීර්ඝායුෂ ඇති, පින්වත් වූ, මහා සෘද්ධිමත් වූ යම් නාගරාජයෝ වෙත් ද, ඔවුහු ද අතිශයින් සතුටට පත්ව නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කරති, පූජා පවත්වති.

๓๑.

31.

สงฺคีติโย ปวตฺเตนฺติ, อมฺพเร อนิลญฺชเส;

จมฺมนทฺธานิ วาเทนฺติ, ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ.

අහසෙහි වූ ඒ අසිරිමත් ප්‍රාතිහාර්යය දැක, වායු පථය වූ අහස් තලයෙහි දිව්‍ය සංගීත පවත්වති; බෙර වාදනය කරති.

๓๒.

32.

สงฺขา จ ปณวา เจว, อโถปิ ฑิณฺฑิมา พหู;

อนฺตลิกฺขสฺมึ วชฺชนฺติ, ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ.

අහසෙහි වූ ඒ අසිරිය දැක, ඔවුහු අහස මධ්‍යයෙහි සක් ගෙඩි ද, පණව බෙර ද, එසේම තවත් බොහෝ බෙර වර්ග ද වයති.

๓๓.

33.

อพฺภุโต วต โน อชฺช, อุปฺปชฺชิ โลมหํสโน;

ธุวมตฺถสิทฺธึ ลภาม, ขโณ โน ปฏิปาทิโต.

“සැබවින්ම අද අපට පෙර නොවූ විරූ ලොමුදැහැගන්වන අසිරියක් ඇති විය; ඒකාන්තයෙන්ම අපගේ අභිමතාර්ථයන් සිද්ධ වනු ඇත; අපට උතුම් වූ ක්ෂණ සම්පත්තිය උදා වී ඇත” (යි ඔවුහු පවසති).

๓๔.

34.

พุทฺโธติ เตสํ สุตฺวาน, ปีติ อุปฺปชฺชิ ตาวเท;

พุทฺโธ พุทฺโธติ กถยนฺตา, ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา.

“බුදුරජාණන් වහන්සේ” යන වචනය ඇසූ සැණින් ඔවුන් තුළ ප්‍රීතිය උපන්නේය; “බුදු හිමියෝය, බුදු හිමියෝය” යි පවසමින් ඔවුහු ඇඳිලි බැඳගෙන සිටිති.

๓๕.

35.

หิงฺการา สาธุการา จ, อุกฺกุฏฺฐิ สมฺปหํสนํ ;

ปชา จ วิวิธา คคเน, วตฺเตนฺติ ปญฺชลีกตา.

අහසෙහි සිටින විවිධ දෙව්-බඹුන් ඇඳිලි බැඳගෙන “සාධු සාධු” හඬින් ද, ප්‍රීති ඝෝෂාවන්ගෙන් ද යුතුව මහත් වූ සතුටක් පවත්වති.

๓๖.

36.

คายนฺติ เสเฬนฺติ จ วาทยนฺติ จ, ภุชานิ โปเถนฺติ จ นจฺจยนฺติ จ;

มุญฺจนฺติ ปุปฺผํ ปน ปญฺจวณฺณิกํ, มนฺทารวํ จนฺทนจุณฺณมิสฺสิตํ.

ඔවුහු ගී ගයති, විවිධ හඬ නගති, තූර්ය වාදනය කරති, අත්පොළොසන් දෙති, නටති; සඳුන් කුඩු මිශ්‍රිත පස්වණක් පැහැති මල් හා මඳාරා මල් පූජා කරති.

๓๗.

37.

‘‘ยถา ตุยฺหํ มหาวีร, ปาเทสุ จกฺกลกฺขณํ;

ธชวชิรปฏากา, วฑฺฒมานงฺกุสาจิตํ.

“මහා වීරයන් වහන්සේ, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්හි ධජ, වජ්‍ර, පතාක හා අංකුස ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි ඒ චක්‍ර ලක්ෂණයන් කෙතරම් අලංකාරව බැබළෙන්නේද!”

๓๘.

38.

‘‘รูเป [Pg.303] สีเล สมาธิมฺหิ, ปญฺญาย จ อสาทิโส;

วิมุตฺติยา อสมสโม, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน.

රූපයෙන් ද, සීලයෙන් ද, සමාධියෙන් ද, ප්‍රඥාවෙන් ද ඔබ වහන්සේ අසදෘශ වන සේක; විමුක්තියෙන් ද ධර්ම චක්‍රය පවත්වන ආකාරයෙන් ද අසමසම වන සේක.

๓๙.

39.

‘‘ทสนาคพลํ กาเย, ตุยฺหํ ปากติกํ พลํ;

อิทฺธิพเลน อสโม, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน.

ඔබ වහන්සේගේ ශරීරයෙහි සාමාන්‍ය කාය බලය වුව ද දස ඇතුන්ගේ බලයට සමානය; සෘද්ධි බලයෙන් ද ධර්ම දේශනා කිරීමේ ඥානයෙන් ද ඔබ වහන්සේ අසමසම වන සේක.

๔๐.

40.

‘‘เอวํ สพฺพคุณูเปตํ, สพฺพงฺคสมุปาคตํ;

มหามุนึ การุณิกํ, โลกนาถํ นมสฺสถ.

මෙසේ සියලු ගුණයන්ගෙන් පිරිපුන් වූ, සියලු ශරීර අංගයන්ගෙන් යුක්ත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ, ලෝනාථ වූ මහා මුනිවරයාණන්ට නමස්කාර කරව්.

๔๑.

41.

‘‘อภิวาทนํ โถมนญฺจ, วนฺทนญฺจ ปสํสนํ;

นมสฺสนญฺจ ปูชญฺจ, สพฺพํ อรหสี ตุวํ.

අභිවාදනය ද, ප්‍රශංසාව ද, වන්දනාව ද, ගුණ කථනය ද, නමස්කාරය ද, පූජාව ද යන මේ සියල්ලටම ඔබ වහන්සේ සුදුසු වන සේක.

๔๒.

42.

‘‘เย เกจิ โลเก วนฺทเนยฺยา, วนฺทนํ อรหนฺติ เย;

สพฺพเสฏฺโฐ มหาวีร, สทิโส เต น วิชฺชติ.

ලෝකයෙහි යම් කෙනෙක් වන්දනාවට සුදුසු වෙත් ද, ඒ සැමට වඩා ඔබ වහන්සේ ශ්‍රේෂ්ඨ වන සේක; මහා වීරයන් වහන්සේ, ඔබ වහන්සේට සමාන වූ කිසිවෙක් නැත.

๔๓.

43.

‘‘สาริปุตฺโต มหาปญฺโญ, สมาธิชฺฌานโกวิโท;

คิชฺฌกูเฏ ฐิโตเยว, ปสฺสติ โลกนายกํ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි කෙළ පැමිණි සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙහි සිටම ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකිති.

๔๔.

44.

‘‘สุผุลฺลํ สาลราชํว, จนฺทํว คคเน ยถา;

มชฺฌนฺหิเกว สูริยํ, โอโลเกสิ นราสภํ.

මැනවින් පිපුණු සල් රජකු මෙන් ද, අහසෙහි පෑයූ සඳ මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස උන්වහන්සේ බලා සිටියහ.

๔๕.

45.

‘‘ชลนฺตํ ทีปรุกฺขํว, ตรุณสูริยํว อุคฺคตํ;

พฺยามปฺปภานุรญฺชิตํ, ธีรํ ปสฺสติ โลกนายกํ.

දැල්වෙන පහන් ටැඹක් මෙන් ද, උදාවන තරුණ හිරු මෙන් ද බබළන, ව්‍යාමප්‍රභා රැස් වළල්ලෙන් සුසැදි, ධෛර්යවන්ත වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේව උන්වහන්සේ දකිති.

๔๖.

46.

‘‘ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ, กตกิจฺจาน ตาทินํ;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, ขเณน สนฺนิปาตยิ.

මාර්ග කෘත්‍යය නිම කළා වූ, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළා වූ, නිර්මල වූ පන්සීයක් රහතන් වහන්සේලාව මොහොතකින් රැස් කළහ.

๔๗.

47.

‘‘โลกปฺปสาทนํ นาม, ปาฏิหีรํ นิทสฺสยิ;

อมฺเหปิ ตตฺถ คนฺตฺวาน, วนฺทิสฺสาม มยํ ชินํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ‘ලෝකප්පසාදන’ නම් වූ ප්‍රාතිහාර්යය දැක්වූ සේක; අපි ද එහි ගොස් ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේට වන්දනා කරන්නෙමු.

๔๘.

48.

‘‘เอถ สพฺเพ คมิสฺสาม, ปุจฺฉิสฺสาม มยํ ชินํ;

กงฺขํ วิโนทยิสฺสาม, ปสฺสิตฺวา โลกนายกํ’’.

“සියල්ලෝම එන්න, අපි යමු; ගොස් ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේගෙන් විමසමු. ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක අපගේ සැක දුරු කරගනිමු” යි (සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ පැවසූහ).

๔๙.

49.

สาธูติ เต ปฏิสฺสุตฺวา, นิปกา สํวุตินฺทฺริยา;

ปตฺตจีวรมาทาย, ตรมานา อุปาคมุํ.

පණ්ඩිත වූ, සංවර වූ ඉන්ද්‍රියයන් ඇති ඒ රහතන් වහන්සේලා “සාධු” යැයි පවසා එය පිළිගෙන, පා සිවුරු ගෙන වහා (සාරිපුත්ත තෙරණුවන් වෙත) පැමිණියහ.

๕๐.

50.

ขีณาสเวหิ วิมเลหิ, ทนฺเตหิ อุตฺตเม ทเม;

สาริปุตฺโต มหาปญฺโญ, อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ.

ආශ්‍රව රහිත වූ, නිර්මල වූ, උතුම් දමනයෙන් යුක්ත වූ ඒ රහතන් වහන්සේලා සමඟ මහා ප්‍රඥාවන්ත සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ සෘද්ධියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩම කළහ.

๕๑.

51.

เตหิ [Pg.304] ภิกฺขูหิ ปริวุโต, สาริปุตฺโต มหาคณี;

ลฬนฺโต เทโวว คคเน, อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ.

ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිවරාගත්, මහා ගණ ප්‍රධාන වූ සාරිපුත්ත තෙරණුවෝ, අහසෙහි ක්‍රීඩා කරන දෙවියෙකු මෙන් සෘද්ධියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩම කළහ.

๕๒.

52.

อุกฺกาสิตญฺจ ขิปิตํ, อชฺฌุเปกฺขิย สุพฺพตา;

สคารวา สปฺปติสฺสา, สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมุํ.

මැනවින් වත්පිළිවෙත් පුරන, ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත වූ, යටහත් පහත් වූ ඒ භික්ෂූහු කැස්ස හෝ කිවිසුම් හඬක් පවා නොනගා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුණහ.

๕๓.

53.

อุปสงฺกมิตฺวา ปสฺสนฺติ, สยมฺภุํ โลกนายกํ;

นเภ อจฺจุคฺคตํ ธีรํ, จนฺทํว คคเน ยถา.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුණු ඔවුහු, අහසෙහි උදාවූ පූර්ණ චන්ද්‍රයා මෙන් ආකාශයෙහි වැඩසිටින, ස්වයම්භූ වූ ධෛර්යවන්ත ලෝකනායකයන් වහන්සේව දකිති.

๕๔.

54.

ชลนฺตํ ทีปรุกฺขํว, วิชฺชุํว คคเน ยถา;

มชฺฌนฺหิเกว สูริยํ, ปสฺสนฺติ โลกนายกํ.

දැල්වෙන පහන් ටැඹක් මෙන් ද, අහසෙහි විදුලි කෙටීමක් මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන ලෝකනායකයන් වහන්සේව ඔවුහු දකිති.

๕๕.

55.

ปญฺจภิกฺขุสตา สพฺเพ, ปสฺสนฺติ โลกนายกํ;

รหทมิว วิปฺปสนฺนํ, สุผุลฺลํ ปทุมํ ยถา.

ඒ පන්සීයක් භික්ෂූහු සියල්ලෝම, අතිශයින් පැහැදුණු විලක් මෙන් වූ ද, මැනවින් පිපුණු පියුමක් මෙන් වූ ද ලෝකනායකයන් වහන්සේව දකිති.

๕๖.

56.

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน, ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา;

นมสฺสมานา นิปตนฺติ, สตฺถุโน จกฺกลกฺขเณ.

සතුටට පත් වූ ද, ප්‍රමෝදයට පත් වූ ද ඒ පන්සියයක් රහතන් වහන්සේලා දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්හි චක්‍ර ලක්ෂණයන් අසල නමස්කාර කරමින් වැඳ වැටුණහ.

๕๗.

57.

สาริปุตฺโต มหาปญฺโญ, โกรณฺฑสมสาทิโส;

สมาธิชฺฌานกุสโล, วนฺทเต โลกนายกํ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද, කොරණ්ඩ (ලීප්සූරුවේ) මලක පැහැයට සමාන පැහැයක් ඇත්තා වූ ද, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි දක්ෂ වූ ද සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

๕๘.

58.

คชฺชิตา กาลเมโฆว, นีลุปฺปลสมสาทิโส;

อิทฺธิพเลน อสโม, โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก.

ගර්ජනා කරන අකාල මේඝයක් මෙන් ද, නිල් මහනෙල් මලක පැහැයට සමාන පැහැයක් ඇත්තා වූ ද, සෘද්ධි බලයෙන් අසමසම වූ ද, මහා සෘද්ධිමත් මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

๕๙.

59.

มหากสฺสโปปิ จ เถโร, อุตฺตตฺตกนกสนฺนิโภ;

ธุตคุเณ อคฺคนิกฺขิตฺโต, โถมิโต สตฺถุวณฺณิโต.

මනාව උණු කරන ලද රන්වන් පැහැති දේහයක් ඇති, ධුතාංග ගුණයන්හි අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද, දෙවි මිනිසුන්ගේ පැසසුමට ලක් වූ, ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් වර්ණනා කරන ලද මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ද ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

๖๐.

60.

ทิพฺพจกฺขูนํ โย อคฺโค, อนุรุทฺโธ มหาคณี;

ญาติเสฏฺโฐ ภควโต, อวิทูเรว ติฏฺฐติ.

දිවැස් ඇති රහතන් වහන්සේලා අතර අග්‍ර වූ ද, මහත් ගණ පිරිවර ඇත්තා වූ ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ උතුම් ඥාතිවරයෙකු වූ ද අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේට නුදුරින්ම වැඩසිටින සේක.

๖๑.

61.

อาปตฺติอนาปตฺติยา, สเตกิจฺฉาย โกวิโท;

วินเย อคฺคนิกฺขิตฺโต, อุปาลิ สตฺถุวณฺณิโต.

ඇවැත් වීම් හා ඇවැත් නොවීම් පිළිබඳව ද, පිළියම් කළ හැකි හා නොහැකි ඇවැත් පිළිබඳව ද දක්ෂ වූ, විනයධරයන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තබන ලද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ වර්ණනාවට ලක් වූ උපාලි මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

๖๒.

62.

สุขุมนิปุณตฺถปฏิวิทฺโธ, กถิกานํ ปวโร คณี;

อิสิ มนฺตานิยา ปุตฺโต, ปุณฺโณ นามาติ วิสฺสุโต.

සියුම් වූ හා ගැඹුරු වූ අර්ථයන් අවබෝධ කළා වූ ද, ධර්ම කථිකයන් අතර උත්තම වූ ද, පිරිවර සහිත වූ ද, මන්තානී බැමිණියගේ පුත් වූ ද, 'පුණ්ණ' නමින් ප්‍රකට වූ රහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින සේක.

๖๓.

63.

เอเตสํ จิตฺตมญฺญาย, โอปมฺมกุสโล มุนิ;

กงฺขจฺเฉโท มหาวีโร, กเถสิ อตฺตโน คุณํ.

ඒ රහතන් වහන්සේලාගේ අදහස් දැන, උපමාවන්හි දක්ෂ වූ ද, සත්වයන්ගේ සැක දුරු කරන්නා වූ ද, මහා වීර වූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේගේම ගුණ වදාළ සේක.

๖๔.

64.

‘‘จตฺตาโร [Pg.305] เต อสงฺเขยฺยา, โกฏิ เยสํ น นายติ;

สตฺตกาโย จ อากาโส, จกฺกวาฬา จนนฺตกา;

พุทฺธญาณํ อปฺปเมยฺยํ, น สกฺกา เอเต วิชานิตุํ.

යමක ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් නොපෙනේද, එවැනි අසංඛ්‍යයන් සතරකි. එනම්: සත්ව ලෝකය ද, ආකාශය ද, අනන්ත වූ සක්වළවල් ද සහ අප්‍රමාණ වූ බුද්ධ ඥානය ද යන මේවාය. මේවා බුදු කෙනෙකු හැර වෙනත් අයෙකුට මෙතෙකැයි දැනගත නොහැක්කේමය.

๖๕.

65.

‘‘กิเมตํ อจฺฉริยํ โลเก, ยํ เม อิทฺธิวิกุพฺพนํ;

อญฺเญ พหู อจฺฉริยา, อพฺภุตา โลมหํสนา.

මාගේ මේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පෑම ලෝකයෙහි කෙබඳු පුදුමයක්ද? මීට වඩා පුදුම සහගත වූ ද, අසිරිමත් වූ ද, ලොමුදැහැගන්වනසුලු වූ ද තවත් බොහෝ අසිරිමත් කරුණු ඇත්තේය.

๖๖.

66.

‘‘ยทาหํ ตุสิเต กาเย, สนฺตุสิโต นามหํ ตทา;

ทสสหสฺสี สมาคมฺม, ยาจนฺติ ปญฺชลี มมํ.

මම යම් කලෙක තුසිත භවනයෙහි සන්තුසිත නම් දිව්‍ය පුත්‍රයාව සිටියෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි වසන දේව සමූහයා එක් රැස්ව දොහොත් මුදුන් දී මගෙන් මෙසේ අයැද සිටියහ.

๖๗.

67.

‘‘‘กาโล โข เต มหาวีร, อุปฺปชฺช มาตุกุจฺฉิยํ;

สเทวกํ ตารยนฺโต, พุชฺฌสฺสุ อมตํ ปทํ’.

මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබට බුදුවීම පිණිස මේ සුදුසු කාලයයි. මවුකුස පිළිසිඳගෙන, දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයා සසරින් එතර කරවමින් අමා නිවන අවබෝධ කරත්වා යි ඔවුහු ආයාචනා කළහ.

๖๘.

68.

‘‘ตุสิตา กายา จวิตฺวาน, ยทา โอกฺกมิ กุจฺฉิยํ;

ทสสหสฺสีโลกธาตุ, กมฺปิตฺถ ธรณี ตทา.

යම් කලෙක මම තුසිත භවනයෙන් චුතව මවුකුස පිළිසිඳ ගත්තෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි මේ මහ පොළොව කම්පා විය.

๖๙.

69.

‘‘ยทาหํ มาตุกุจฺฉิโต, สมฺปชาโนว นิกฺขมึ;

สาธุการํ ปวตฺเตนฺติ, ทสสหสฺสี ปกมฺปถ.

යම් කලෙක මම මනා සිහි නුවණින් යුක්තව මවුකුසින් බිහි වුයෙම් ද, එකල්හි දසදහසක් ලෝක ධාතූන් කම්පා වෙමින් සාධුකාර පැවැත්වූහ.

๗๐.

70.

‘‘โอกฺกนฺตึ เม สโม นตฺถิ, ชาติโต อภินิกฺขเม;

สมฺโพธิยํ อหํ เสฏฺโฐ, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน.

පිළිසිඳ ගැනීමේදීත්, ඉපදීමේදීත් මට සමාන කෙනෙක් නැත. සම්බෝධිය ලැබීමේදී මෙන්ම ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය දේශනා කිරීමේදී ද මමම උත්තම වෙමි.

๗๑.

71.

‘‘อโห อจฺฉริยํ โลเก, พุทฺธานํ คุณมหนฺตตา;

ทสสหสฺสีโลกธาตุ, ฉปฺปการํ ปกมฺปถ;

โอภาโส จ มหา อาสิ, อจฺเฉรํ โลมหํสนํ’’.

බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ගුණ මහිමය අහෝ! පුදුමයකි යි පවසමින් දසදහසක් ලෝක ධාතූන්හි මහ පොළොව සය ආකාරයකින් කම්පා විය. මහත් වූ ආලෝකයක් ද, ලොමුදැහැගන්වනසුලු අසිරියක් ද පහළ විය.

๗๒.

72.

ภควา ตมฺหิ สมเย, โลกเชฏฺโฐ นราสโภ;

สเทวกํ ทสฺสยนฺโต, อิทฺธิยา จงฺกมี ชิโน.

එකල්හි ලෝකයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, නරෝත්තම වූ ද, පංච මාරයන් පරාජය කළා වූ ද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දෙවි මිනිසුන්ට තම ප්‍රාතිහාර්ය දක්වමින් සෘද්ධියෙන් සක්මන් කළ සේක.

๗๓.

73.

จงฺกเม จงฺกมนฺโตว, กเถสิ โลกนายโก;

อนฺตรา น นิวตฺเตติ, จตุหตฺเถ จงฺกเม ยถา.

ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ සක්මන් මළුවෙහි සක්මන් කරමින්ම ධර්මය දේශනා කළ සේක. සතර රියනක් පමණ වූ සාමාන්‍ය සක්මන් මළුවක මෙන් නොව, උන්වහන්සේ ඒ රත්න සක්මන මැදදී ආපසු හැරීමක් නොකළ සේක.

๗๔.

74.

สาริปุตฺโต มหาปญฺโญ, สมาธิชฺฌานโกวิโท;

ปญฺญาย ปารมิปฺปตฺโต, ปุจฺฉติ โลกนายกํ.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද, සමාධි හා ධ්‍යානයන්හි දක්ෂ වූ ද, ප්‍රඥාවෙන් පරප්‍රාප්ත වූ ද සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසා සිටි සේක.

๗๕.

75.

‘‘กีทิโส เต มหาวีร, อภินีหาโร นรุตฺตม;

กมฺหิ กาเล ตยา ธีร, ปตฺถิตา โพธิมุตฺตมา.

මහා වීරයාණන් වහන්ස, නරෝත්තමයණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ඒ බුද්ධත්වයට පත්වීමේ අභිනීහාරය (ප්‍රාර්ථනාව) කෙබඳු එකක්ද? ධීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කිනම් කලෙක ඒ උතුම් බෝධි ඥානය ප්‍රාර්ථනා කළ සේක්ද?

๗๖.

76.

‘‘ทานํ [Pg.306] สีลญฺจ เนกฺขมฺมํ, ปญฺญาวีริยญฺจ กีทิสํ;

ขนฺติสจฺจมธิฏฺฐานํ, เมตฺตุเปกฺขา จ กีทิสา.

ඔබ වහන්සේගේ දාන, සීල, නෙක්ඛම්ම, ප්‍රඥා සහ වීර්යය යන පාරමිතාවන් කෙබඳු වූයේද? ක්ෂාන්ති, සච්ච, අධිෂ්ඨාන, මෙත්තා සහ උපෙක්ඛා පාරමිතාවන් කෙබඳු ආකාරයෙන් පූරණය කළ සේක්ද?

๗๗.

77.

‘‘ทส ปารมี ตยา ธีร, กีทิสี โลกนายก;

กถํ อุปปารมี ปุณฺณา, ปรมตฺถปารมี กถํ’’.

ලෝකනාථ ධීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ දස පාරමිතාවන් කෙසේ සම්පූර්ණ කළ සේක්ද? උප පාරමිතාවන් සහ පරමත්ථ පාරමිතාවන් පූරණය කළේ කිනම් ආකාරයකින්ද?

๗๘.

78.

ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, กรวีกมธุรคิโร;

นิพฺพาปยนฺโต หทยํ, หาสยนฺโต สเทวกํ.

මෙසේ විමසන ලදුව, කරවීක පක්ෂියෙකුගේ මෙන් මිහිරි ස්වරයක් ඇත්තා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, සත්වයන්ගේ හදවත් නිවාලමින් හා දෙවි මිනිසුන් සතුටු කරවමින් ඔහුට පිළිතුරු වදාළ සේක.

๗๙.

79.

อตีตพุทฺธานํ ชินานํ เทสิตํ, นิกีลิตํ พุทฺธปรมฺปราคตํ;

ปุพฺเพนิวาสานุคตาย พุทฺธิยา, ปกาสยี โลกหิตํ สเทวเก.

අතීත බුදුවරයන් වහන්සේලා විසින් දේශනා කරන ලද, බුද්ධ පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නා වූ ද, කෙලෙස් රහිත වූ ද ඒ බුද්ධ චරිතය, උන්වහන්සේ තමන් වහන්සේගේ පූර්වේනිවාසානුස්සති ඥානයෙන් යුතුව දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයාගේ යහපත පිණිස ප්‍රකාශ කළ සේක.

๘๐.

80.

‘‘ปีติปาโมชฺชชนนํ, โสกสลฺลวิโนทนํ;

สพฺพสมฺปตฺติปฏิลาภํ, จิตฺตีกตฺวา สุณาถ เม.

ප්‍රීතිය හා ප්‍රමෝදය ඇති කරන්නා වූ ද, සෝක නමැති හුල දුරු කරන්නා වූ ද, සියලු සම්පත් ලබා දෙන්නා වූ ද මාගේ මේ බුද්ධවංශ දේශනාව ගෞරවයෙන් ශ්‍රවණය කරත්වා.

๘๑.

81.

‘‘มทนิมฺมทนํ โสกนุทํ, สํสารปริโมจนํ;

สพฺพทุกฺขกฺขยํ มคฺคํ, สกฺกจฺจํ ปฏิปชฺชถา’’ติ.

මාන්නය දුරු කරන්නා වූ, ශෝකය නැති කරන්නා වූ, සසරින් මුදවන්නා වූ සහ සියලු දුක් කෙළවර කරන්නා වූ බුද්ධවංශ දේශනාවට අනුව ගෞරවයෙන් යුතුව පිළිපදිත්වා.

รตนจงฺกมนกณฺโฑ นิฏฺฐิโต.

රත්න සක්මන් ඛණ්ඩය නිමාවට පත් විය.

๒. สุเมธปตฺถนากถา

2. සුමේධ ප්‍රාර්ථනා කථාව.

๑.

1.

กปฺเป จ สตสหสฺเส, จตุโร จ อสงฺขิเย;

อมรํ นาม นครํ, ทสฺสเนยฺยํ มโนรมํ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂ හතරකුත් අසංඛ්‍යයකට පෙර, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ ද, සිත් ගන්නාසුලු වූ ද 'අමර' නම් නගරයක් විය.

๒.

2.

ทสหิ สทฺเทหิ อวิวิตฺตํ, อนฺนปานสมายุตํ;

หตฺถิสทฺทํ อสฺสสทฺทํ, เภริสงฺขรถานิ จ;

ขาทถ ปิวถ เจว, อนฺนปาเนน โฆสิตํ.

ඒ නගරය ආහාරපානයන්ගෙන් සපිරි, ශබ්ද දසයකින් නිරතුරුවම යුක්ත විය. එනම් ඇතුන්ගේ හඬ, අසුන්ගේ හඬ, බෙර හඬ, හක්ගෙඩි හඬ, රිය හඬ සහ 'අනුභව කරව්, පානය කරව්' යනාදී වශයෙන් ආහාරපාන සම්බන්ධයෙන් නගන මහා ඝෝෂාවන්ගෙන් ඒ නගරය නිහඬ නොවීය.

๓.

3.

นครํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ, สพฺพกมฺมมุปาคตํ;

สตฺตรตนสมฺปนฺนํ, นานาชนสมากุลํ;

สมิทฺธํ เทวนครํว, อาวาสํ ปุญฺญกมฺมินํ.

එම නගරය සියලු නගර අංගයන්ගෙන් යුක්තය, සියලු කටයුතුවලින් සමන්විතය, සප්ත රත්නයෙන් පිරී පවතී, විවිධ ජනයාගෙන් ගහනය, දිව්‍ය පුරයක් මෙන් සමෘද්ධිමත් වූ එය පින්වන්තයන්ගේ වාසස්ථානයකි.

๔.

4.

นคเร อมรวติยา, สุเมโธ นาม พฺราหฺมโณ;

อเนกโกฏิสนฺนิจโย, ปหูตธนธญฺญวา.

එම අමරවතී නගරයෙහි සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් විය. ඔහු කෝටි ගණනක් ධනය රැස් කළ, බොහෝ වස්තු ධාන්‍ය ඇති අයෙකි.

๕.

5.

อชฺฌายโก [Pg.307] มนฺตธโร, ติณฺณํ เวทาน ปารคู;

ลกฺขเณ อิติหาเส จ, สธมฺเม ปารมึ คโต.

ඔහු වේද මන්ත්‍ර හදාරන්නෙකි, මන්ත්‍රධරයෙකි, තුන් වේදයෙහි පරතෙරට පත් වූවෙකි. ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද ඉතිහාසයෙහි ද ස්වකීය බ්‍රාහ්මණ ධර්මයෙහි ද පරතෙරට පැමිණියෙකි.

๖.

6.

รโหคโต นิสีทิตฺวา, เอวํ จินฺเตสหํ ตทา;

‘‘ทุกฺโข ปุนพฺภโว นาม, สรีรสฺส จ เภทนํ.

එකල්හි මම හුදෙකලා ස්ථානයකට ගොස් හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි: 'නැවත ඉපදීම දුකකි, ශරීරය බිඳී යාම ද දුකකි.'

๗.

7.

‘‘ชาติธมฺโม ชราธมฺโม, พฺยาธิธมฺโม สหํ ตทา;

อชรํ อมตํ เขมํ, ปริเยสิสฺสามิ นิพฺพุตึ.

ඉපදෙන ස්වභාවය ඇති, දිරන ස්වභාවය ඇති, ලෙඩ වන ස්වභාවය ඇති මම එකල්හි ජරාවක් නැති, මරණයක් නැති, නිර්භය වූ, ශාන්ත වූ නිවන සොයන්නෙමි.

๘.

8.

‘‘ยํนูนิมํ ปูติกายํ, นานากุณปปูริตํ;

ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺเฉยฺยํ, อนเปกฺโข อนตฺถิโก.

විවිධ කුණපයන්ගෙන් පිරුණු මේ පූතිකාය (කුණු වූ ශරීරය) කිසිදු අපේක්ෂාවකින් හෝ වුවමනාවකින් තොරව අත්හැර දමා යන්නේ නම් මැනවි.

๙.

9.

‘‘อตฺถิ เหหิติ โส มคฺโค, น โส สกฺกา น เหตุเย;

ปริเยสิสฺสามิ ตํ มคฺคํ, ภวโต ปริมุตฺติยา.

භවයෙන් මිදීම පිණිස යම් මගක් තිබිය යුතුමය, එය නොතිබිය නොහැක. ඒ මග මම සොයන්නෙමි.

๑๐.

10.

‘‘ยถาปิ ทุกฺเข วิชฺชนฺเต, สุขํ นามปิ วิชฺชติ;

เอวํ ภเว วิชฺชมาเน, วิภโวปิ อิจฺฉิตพฺพโก.

දුක පවතින විට සැපය කියා දෙයක් පවතින්නාක් මෙන්, භවය පවතින විට භවයෙන් තොර වීම (නිවන) ද සෙවිය යුතුය.

๑๑.

11.

‘‘ยถาปิ อุณฺเห วิชฺชนฺเต, อปรํ วิชฺชติ สีตลํ;

เอวํ ติวิธคฺคิ วิชฺชนฺเต, นิพฺพานํ อิจฺฉิตพฺพกํ.

උෂ්ණය පවතින විට එයින් මිදීමට සීතලක් පවතින්නාක් මෙන්, රාගාදී තෙවැදෑරුම් ගිනි පවතින විට එය නිවී යන නිවන ද සෙවිය යුතුය.

๑๒.

12.

‘‘ยถาปิ ปาเป วิชฺชนฺเต, กลฺยาณมปิ วิชฺชติ;

เอวเมว ชาติ วิชฺชนฺเต, อชาติปิจฺฉิตพฺพกํ.

අකුසලය පවතින විට කුසලය ද පවතින්නාක් මෙන්, ඉපදීම පවතින විට නොඉපදීම ද සෙවිය යුතුය.

๑๓.

13.

‘‘ยถา คูถคโต ปุริโส, ตฬากํ ทิสฺวาน ปูริตํ;

น คเวสติ ตํ ตฬากํ, น โทโส ตฬากสฺส โส.

අසූචි තැවරුණු මිනිසෙකු පිරිසිදු දිය පිරුණු පොකුණක් දැකත් එය වෙත යන මග නොසොයන්නේ නම්, එය පොකුණේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๔.

14.

‘‘เอวํ กิเลสมลโธว, วิชฺชนฺเต อมตนฺตเฬ;

น คเวสติ ตํ ตฬากํ, น โทโส อมตนฺตเฬ.

එසේම කෙලෙස් මල සෝදා හරින අමෘත මහා නිවන පවතිද්දී, යමෙක් එයට යන මග නොසොයන්නේ නම් එය නිවනේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๕.

15.

‘‘ยถา อรีหิ ปริรุทฺโธ, วิชฺชนฺเต คมนมฺปเถ;

น ปลายติ โส ปุริโส, น โทโส อญฺชสสฺส โส.

සතුරන් පිරිවැරූ මිනිසෙකුට පලා යාමට මගක් තිබියදීත් ඔහු පලා නොයන්නේ නම්, එය මගෙහි වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๖.

16.

‘‘เอวํ กิเลสปริรุทฺโธ, วิชฺชมาเน สิเว ปเถ;

น คเวสติ ตํ มคฺคํ, น โทโส สิวมญฺชเส.

එසේම කෙලෙස් සතුරන් පිරිවැරූ කලෙක ශාන්ත වූ නිවන් මග පවතිද්දී, යමෙක් එය නොසොයන්නේ නම් එය නිවන් මගෙහි වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๗.

17.

‘‘ยถาปิ พฺยาธิโต ปุริโส, วิชฺชมาเน ติกิจฺฉเก;

น ติกิจฺฉาเปติ ตํ พฺยาธึ, น โทโส โส ติกิจฺฉเก.

රෝගී වූ මිනිසෙකු වෛද්‍යවරයෙකු සිටියදීත් තම රෝගයට පිළියම් නොකරන්නේ නම්, එය වෛද්‍යවරයාගේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๘.

18.

‘‘เอวํ [Pg.308] กิเลสพฺยาธีหิ, ทุกฺขิโต ปริปีฬิโต;

น คเวสติ ตํ อาจริยํ, น โทโส โส วินายเก.

එසේම කෙලෙස් රෝගවලින් පීඩිත වූවෙක් ඒ කෙලෙස් දුරු කරන මග පෙන්වන්නා (බුදුන් වහන්සේ) නොසොයන්නේ නම්, එය ඒ මග පෙන්වන්නාගේ වරදක් නොවේ, ඒ මිනිසාගේම වරදකි.

๑๙.

19.

‘‘ยถาปิ กุณปํ ปุริโส, กณฺเฐ พนฺธํ ชิคุจฺฉิย;

โมจยิตฺวาน คจฺเฉยฺย, สุขี เสรี สยํวสี.

මිනිසෙකු තම කරේ බැඳ ඇති පිළිකුල් සහගත කුණපයක් මුදා හැර, තමාට රිසි සේ සතුටින් නිදහසේ යන්නාක් මෙන්,

๒๐.

20.

‘‘ตเถวิมํ ปูติกายํ, นานากุณปสญฺจยํ;

ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺเฉยฺยํ, อนเปกฺโข อนตฺถิโก.

මම ද විවිධ කුණපයන් රැස් වූ මේ පූතිකාය (කුණු වූ ශරීරය) කිසිදු අපේක්ෂාවකින් තොරව අත්හැර යන්නෙමි.

๒๑.

21.

‘‘ยถา อุจฺจารฏฺฐานมฺหิ, กรีสํ นรนาริโย;

ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉนฺติ, อนเปกฺขา อนตฺถิกา.

ස්ත්‍රී පුරුෂයන් වැසිකිළියකදී අසූචි අතහැර කිසිදු ආලයයකින් තොරව යන්නාක් මෙන්,

๒๒.

22.

‘‘เอวเมวาหํ อิมํ กายํ, นานากุณปปูริตํ;

ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉิสฺสํ, วจฺจํ กตฺวา ยถา กุฏึ.

මම ද විවිධ කුණපයන්ගෙන් පිරුණු මේ ශරීරය, වැසිකිළියක් අතහැර යන්නාක් මෙන් අතහැර යන්නෙමි.

๒๓.

23.

‘‘ยถาปิ ชชฺชรํ นาวํ, ปลุคฺคํ อุทคาหินึ ;

สามี ฉฑฺเฑตฺวา คจฺฉนฺติ, อนเปกฺขา อนตฺถิกา.

දිරා ගිය, බිඳුණු, වතුර කාන්දු වන නැවක් එහි හිමිකරුවන් කිසිදු ආලයයකින් තොරව අත්හැර යන්නාක් මෙන්,

๒๔.

24.

‘‘เอวเมวาหํ อิมํ กายํ, นวจฺฉิทฺทํ ธุวสฺสวํ;

ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉิสฺสํ, ชิณฺณนาวํว สามิกา.

මම ද නව දොරකින් නිරන්තරයෙන් අසූචි වැගිරෙන මේ ශරීරය, දිරූ නැවක් අතහැර යන නැව් හිමියෙකු මෙන් අතහැර යන්නෙමි.

๒๕.

25.

‘‘ยถาปิ ปุริโส โจเรหิ, คจฺฉนฺโต ภณฺฑมาทิย;

ภณฺฑจฺเฉทภยํ ทิสฺวา, ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉติ.

වස්තුව රැගෙන සොරුන් සමඟ යන මිනිසෙකු, තම වස්තුව අහිමි වේ ය යන බියෙන් සොරුන් අත්හැර යන්නාක් මෙන්,

๒๖.

26.

‘‘เอวเมว อยํ กาโย, มหาโจรสโม วิย;

ปหายิมํ คมิสฺสามิ, กุสลจฺเฉทนา ภยา’’.

මහ සොරා වැනි වූ මේ ශරීරය නිසා මගේ කුසල් නැසී යතැයි බියෙන්, මම මෙය අත්හැර යන්නෙමි.

๒๗.

27.

เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน, เนกโกฏิสตํ ธนํ;

นาถานาถานํ ทตฺวาน, หิมวนฺตมุปาคมึ.

මම මෙසේ සිතා කෝටි සංඛ්‍යාත ධනය අසරණයන්ට බෙදා දී හිමාල වනයට පැමිණියෙමි.

๒๘.

28.

หิมวนฺตสฺสาวิทูเร, ธมฺมิโก นาม ปพฺพโต;

อสฺสโม สุกโต มยฺหํ, ปณฺณสาลา สุมาปิตา.

හිමාලය අසල ධම්මික නම් පර්වතයක් විය. එහි මම මැනවින් තැනූ අසපුවක් හා කොළ සෙවිලි කළ කුටියක් ඉදි කළෙමි.

๒๙.

29.

จงฺกมํ ตตฺถ มาเปสึ, ปญฺจโทสวิวชฺชิตํ;

อฏฺฐคุณสมูเปตํ, อภิญฺญาพลมาหรึ.

එහි මම දොස් පහකින් තොර සක්මන් මළුවක් කළෙමි. එහිදී අට වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් අභිඥා බලය ලබා ගත්තෙමි.

๓๐.

30.

สาฏกํ ปชหึ ตตฺถ, นวโทสมุปาคตํ;

วากจีรํ นิวาเสสึ, ทฺวาทสคุณมุปาคตํ.

එහිදී මම නව වැදෑරුම් දොස් ඇති වස්ත්‍ර අත්හැර, දොළොස් වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් වල්කල සිවුරු හැඳ ගත්තෙමි.

๓๑.

31.

อฏฺฐโทสสมากิณฺณํ[Pg.309], ปชหึ ปณฺณสาลกํ;

อุปาคมึ รุกฺขมูลํ, คุเณ ทสหุปาคตํ.

අට වැදෑරුම් දොස් ඇති පන්සල (කොළ කුටිය) අත්හැර, දස වැදෑරුම් ගුණයෙන් යුත් රුක් මූලයකට පැමිණියෙමි.

๓๒.

32.

วาปิตํ โรปิตํ ธญฺญํ, ปชหึ นิรวเสสโต;

อเนกคุณสมฺปนฺนํ, ปวตฺตผลมาทิยึ.

වැපිරූ හෝ රෝපණය කළ ධාන්‍ය වර්ග මුළුමනින්ම අත්හැර, බොහෝ ගුණ ඇති ඉබේ වැටුණු පලතුරු ආහාරයට ගත්තෙමි.

๓๓.

33.

ตตฺถปฺปธานํ ปทหึ, นิสชฺชฏฺฐานจงฺกเม;

อพฺภนฺตรมฺหิ สตฺตาเห, อภิญฺญาพลปาปุณึ.

එහි ඒ රුක්මුල් අසපුවෙහි, හිඳිනා ඉරියව්වෙන් ද, සිටිනා ඉරියව්වෙන් ද, සක්මන් කරන ඉරියව්වෙන් ද යුතුව මම වීර්යය වැඩුවෙමි. සත් දිනක් ඇතුළත මම අභිඥා බලයට පැමිණියෙමි.

๓๔.

34.

เอวํ เม สิทฺธิปฺปตฺตสฺส, วสีภูตสฺส สาสเน;

ทีปงฺกโร นาม ชิโน, อุปฺปชฺชิ โลกนายโก.

මෙසේ මා අභිඥා සිද්ධියට හා වශීභාවයට පැමිණ ශාසනයෙහි වසන කල, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๓๕.

35.

อุปฺปชฺชนฺเต จ ชายนฺเต, พุชฺฌนฺเต ธมฺมเทสเน;

จตุโร นิมิตฺเต นาทฺทสํ, ฌานรติสมปฺปิโต.

මම ධ්‍යාන රතියෙහි නිමග්නව සිටි බැවින්, උන්වහන්සේ පිළිසිඳගත් කල්හි ද, උපත ලැබූ කල්හි ද, බුදු වූ කල්හි ද, දම්සක් පැවැත්වූ කල්හි ද පහළ වූ සතර පෙරනිමිති නොදුටුවෙමි.

๓๖.

36.

ปจฺจนฺตเทสวิสเย, นิมนฺเตตฺวา ตถาคตํ;

ตสฺส อาคมนํ มคฺคํ, โสเธนฺติ ตุฏฺฐมานสา.

ප්‍රත්‍යන්ත දේශයක වැසියෝ තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේ වඩිනා මාවත බොහෝ සතුටින් පවිත්‍ර කරමින් සිටියහ.

๓๗.

37.

อหํ เตน สมเยน, นิกฺขมิตฺวา สกสฺสมา;

ธุนนฺโต วากจีรานิ, คจฺฉามิ อมฺพเร ตทา.

ඒ අවස්ථාවෙහි මම මගේ අසපුවෙන් නික්ම, වැරැණි සිවුරු ගසමින් අහසින් ගමන් ගතිමි.

๓๘.

38.

เวทชาตํ ชนํ ทิสฺวา, ตุฏฺฐหฏฺฐํ ปโมทิตํ;

โอโรหิตฺวาน คคนา, มนุสฺเส ปุจฺฉิ ตาวเท.

මහත් සතුටට හා ප්‍රමෝදයට පත් වී සිටි ජනයා දැක, මම අහසින් බැස එකෙණෙහිම ඒ මිනිසුන්ගෙන් කරුණු විමසීමි.

๓๙.

39.

‘‘ตุฏฺฐหฏฺโฐ ปมุทิโต, เวทชาโต มหาชโน;

กสฺส โสธียติ มคฺโค, อญฺชสํ วฏุมายนํ’’.

"මේ සා මහත් ජනකායක් සතුටින් පිනා ගොස්, ප්‍රමෝදයට පත්ව පිළියෙළ කරන මේ මාවත කා උදෙසා සකස් කරන්නක්ද?"

๔๐.

40.

เต เม ปุฏฺฐา วิยากํสุ, ‘‘พุทฺโธ โลเก อนุตฺตโร;

ทีปงฺกโร นาม ชิโน, อุปฺปชฺชิ โลกนายโก;

ตสฺส โสธียติ มคฺโค, อญฺชสํ วฏุมายนํ’’.

මා විමසූ කල්හි ඔවුහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්හ: "ලොව අනුත්තර වූ, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ වෙනුවෙන්ම මේ මාවත පිළියෙළ කරනු ලබයි."

๔๑.

41.

พุทฺโธติวจนํ สุตฺวาน, ปีติ อุปฺปชฺชิ ตาวเท;

พุทฺโธ พุทฺโธติ กถยนฺโต, โสมนสฺสํ ปเวทยึ.

'බුද්ධ' යන වචනය ඇසූ සැණින් මට එකෙණෙහිම ප්‍රීතියක් උපන්නේය. "බුදු රජාණන් වහන්සේ! බුදු රජාණන් වහන්සේ!" යැයි පවසමින් මම මහත් සෝමනස්සයක් වින්දෙමි.

๔๒.

42.

ตตฺถ ฐตฺวา วิจินฺเตสึ, ตุฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส;

‘‘อิธ พีชานิ โรปิสฺสํ, ขโณ เว มา อุปจฺจคา.

එහි සිටි මම, සතුටින් මෙන්ම සංවේගයට පත් වූ සිතින් යුතුව මෙසේ සිතුවෙමි: "මම මෙහි පින් බීජ වපුරන්නෙමි. මේ උතුම් බුද්ධෝත්පාද ක්ෂණය මට මග නොහැරේවා!"

๔๓.

43.

‘‘ยทิ พุทฺธสฺส โสเธถ, เอโกกาสํ ททาถ เม;

อหมฺปิ โสธยิสฺสามิ, อญฺชสํ วฏุมายนํ’’.

"ඔබ සැම බුදු රජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් මාවත පවිත්‍ර කරන්නේ නම්, මට ද එක් කොටසක් ලබා දෙන්න. මම ද මේ මාවත පිළියෙළ කිරීමට දායක වන්නෙමි."

๔๔.

44.

อทํสุ [Pg.310] เต มโมกาสํ, โสเธตุํ อญฺชสํ ตทา;

พุทฺโธ พุทฺโธติ จินฺเตนฺโต, มคฺคํ โสเธมหํ ตทา.

එකල්හි ඔවුහු මාවත පවිත්‍ර කිරීමට මට ද ඉඩක් ලබා දුන්හ. එකල්හි මම ද "බුදු රජාණන් වහන්සේ! බුදු රජාණන් වහන්සේ!" යැයි සිතමින් මාවත පවිත්‍ර කළෙමි.

๔๕.

45.

อนิฏฺฐิเต มโมกาเส, ทีปงฺกโร มหามุนิ;

จตูหิ สตสหสฺเสหิ, ฉฬภิญฺเญหิ ตาทิหิ;

ขีณาสเวหิ วิมเลหิ, ปฏิปชฺชิ อญฺชสํ ชิโน.

මා බාරගත් කොටස අවසන් වීමට පෙර, අභිඥා හයකින් යුක්ත වූ, තාදි ගුණයෙන් පිරිපුන්, ක්ෂීණාශ්‍රව වූ නික්ලේශී රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හතරක් පිරිවරාගෙන දීපංකර මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාවතට වැඩම කළ සේක.

๔๖.

46.

ปจฺจุคฺคมนา วตฺตนฺติ, วชฺชนฺติ เภริโย พหู;

อาโมทิตา นรมรู, สาธุการํ ปวตฺตยุํ.

පෙරගමන් කොට පිළිගැනීම් පැවැත්විණි. බොහෝ බෙර වාදනය විය. සතුටට පත් මිනිස්සු ද දෙවිවරු ද "සාධු" කාර පැවැත්වූහ.

๔๗.

47.

เทวา มนุสฺเส ปสฺสนฺติ, มนุสฺสาปิ จ เทวตา;

อุโภปิ เต ปญฺชลิกา, อนุยนฺติ ตถาคตํ.

දෙවිවරු මිනිසුන්ව ද, මිනිස්සු දෙවිවරුන්ව ද දුටුවහ. ඒ දෙපිරිසම දොහොත් මුදුන් දී වැඳගෙන තථාගතයන් වහන්සේ පසුපස ගමන් කළහ.

๔๘.

48.

เทวา ทิพฺเพหิ ตุริเยหิ, มนุสฺสา มานุเสหิ จ ;

อุโภปิ เต วชฺชยนฺตา, อนุยนฺติ ตถาคตํ.

දෙවිවරු දිව්‍යමය තූර්ය වාදනයෙන් ද, මිනිස්සු මානුෂීය තූර්ය වාදනයෙන් ද යුතුව තථාගතයන් වහන්සේට උපහාර දක්වමින් උන්වහන්සේ පසුපස ගමන් කළහ.

๔๙.

49.

ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ, ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ;

ทิโสทิสํ โอกิรนฺติ, อากาสนภคตา มรู.

අහසේ සිටි දෙවිවරු දිව්‍යමය මදාරා මල්, පියුම් මල් සහ පරසතු මල් දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

๕๐.

50.

ทิพฺพํ จนฺทนจุณฺณญฺจ, วรคนฺธญฺจ เกวลํ;

ทิโสทิสํ โอกิรนฺติ, อากาสนภคตา มรู.

අහසේ සිටි දෙවිවරු දිව්‍යමය සඳුන් සුණු සහ උතුම් සුවඳ විලවුන් වර්ග දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

๕๑.

51.

จมฺปกํ สรลํ นีปํ, นาคปุนฺนาคเกตกํ;

ทิโสทิสํ อุกฺขิปนฺติ, ภูมิตลคตา นรา.

පොළොවෙහි සිටි මිනිස්සු සපු, දේවදාර, තොලබෝ, නා, දොඹ සහ වැටකේ මල් දසත ඉසිමින් පූජා කළහ.

๕๒.

52.

เกเส มุญฺจิตฺวาหํ ตตฺถ, วากจีรญฺจ จมฺมกํ;

กลเล ปตฺถริตฺวาน, อวกุชฺโช นิปชฺชหํ.

මම එහිදී මගේ හිසකෙස් ලිහා, වල්කල සිවුර ද අඳුන් දිවි සම ද මඩ මත එළා, මූණින් අතට වැතිර ගත්තෙමි.

๕๓.

53.

‘‘อกฺกมิตฺวาน มํ พุทฺโธ, สห สิสฺเสหิ คจฺฉตุ;

มา นํ กลเล อกฺกมิตฺถ, หิตาย เม ภวิสฺสติ’’.

"බුදු රජාණන් වහන්සේ සිය ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ මා පෑගීමෙන් වැඩම කරන සේක්වා! මඩ මත පය නොතබන සේක්වා! එය මගේ දීර්ඝ කාලීන යහපත පිණිස වන්නේය."

๕๔.

54.

ปถวิยํ นิปนฺนสฺส, เอวํ เม อาสิ เจตโส;

‘‘อิจฺฉมาโน อหํ อชฺช, กิเลเส ฌาปเย มม.

පොළොව මත වැතිර සිටි මට මෙවැනි සිතුවිල්ලක් පහළ විය: "මම කැමති නම් අදම මගේ කෙලෙසුන් දවා හැර රහත් භාවයට පත්වීමට මට පුළුවන."

๕๕.

55.

‘‘กึ เม อญฺญาตเวเสน, ธมฺมํ สจฺฉิกเตนิธ;

สพฺพญฺญุตํ ปาปุณิตฺวา, พุทฺโธ เหสฺสํ สเทวเก.

"නොපෙනෙන අයකු ලෙස මෙහිදී ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමෙන් මට ඇති පලය කුමක්ද? මම සර්වඥතා ඥානය ලබා දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයෙහි බුදු වන්නෙමි."

๕๖.

56.

‘‘กึ เม เอเกน ติณฺเณน, ปุริเสน ถามทสฺสินา;

สพฺพญฺญุตํ ปาปุณิตฺวา, สนฺตาเรสฺสํ สเทวกํ.

"ශක්ති සම්පන්න පුරුෂයකු වූ මා, තනිවම සංසාරයෙන් එතෙර වීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? මම සර්වඥතා ඥානය ලබා දෙවි මිනිසුන් සහිත මුළු ලෝකයාම සංසාරයෙන් එතෙර කරවන්නෙමි."

๕๗.

57.

‘‘อิมินา [Pg.311] เม อธิกาเรน, กเตน ปุริสุตฺตเม;

สพฺพญฺญุตํ ปาปุณิตฺวา, ตาเรมิ ชนตํ พหุํ.

"පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ උදෙසා මා කළ මේ උතුම් පින්කම හේතුවෙන් සර්වඥතා ඥානය ලබා බොහෝ ජනයා සංසාර සයුරෙන් මුදවන්නෙමි."

๕๘.

58.

‘‘สํสารโสตํ ฉินฺทิตฺวา, วิทฺธํเสตฺวา ตโย ภเว;

ธมฺมนาวํ สมารุยฺห, สนฺตาเรสฺสํ สเทวกํ’’.

"සංසාර සැඩ පහර සිඳලමින්, භව තුනම විනාශ කොට, ධර්මය නමැති නැවට නැගී දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකයා එතෙර කරවන්නෙමි."

๕๙.

59.

มนุสฺสตฺตํ ลิงฺคสมฺปตฺติ, เหตุ สตฺถารทสฺสนํ;

ปพฺพชฺชา คุณสมฺปตฺติ, อธิกาโร จ ฉนฺทตา;

อฏฺฐธมฺมสโมธานา, อภินีหาโร สมิชฺฌติ.

මනුෂ්‍යයෙකු වීම, පිරිමියෙකු වීම, රහත් වීමට තරම් හේතු සම්පත් තිබීම, ජීවමාන බුදු රජාණන් වහන්සේ නමක දැකීම, පැවිදිව සිටීම, ධ්‍යාන අභිඥා සහිත ගුණවත්කම, ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කරමින් කරන මහා පින්කම සහ බුදු වීමට ඇති දැඩි කැමැත්ත යන මේ කරුණු අටේ එකතුවෙන් මහා බෝධි ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වේ.

๖๐.

60.

ทีปงฺกโร โลกวิทู, อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห;

อุสฺสีสเก มํ ฐตฺวาน, อิทํ วจนมพฺรวิ.

ලෝකවිදූ වූ ද, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ ද දීපංකර බුදු රජාණන් වහන්සේ මගේ හිස අසල සිටගෙන මේ වචනය වදාළ සේක:

๖๑.

61.

‘‘ปสฺสถ อิมํ ตาปสํ, ชฏิลํ อุคฺคตาปนํ;

อปริเมยฺยิโต กปฺเป, พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ.

"දැඩි තපස් රකින, ජටාධාරී වූ මේ තාපසයා දෙස බලන්න. මෙයින් අසංඛ්‍ය කල්පයකට පසුව මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

๖๒.

62.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา, นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต;

ปธานํ ปทหิตฺวาน, กตฺวา ทุกฺกรการิกํ.

"උන්වහන්සේ රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම, වීර්යය වඩා, දුෂ්කරක්‍රියා කොට තථාගතයන් වහන්සේ නමක ලෙස ලොව පහළ වනු ඇත."

๖๓.

63.

‘‘อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ, นิสีทิตฺวา ตถาคโต;

ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห, เนรญฺชรมุเปหิติ.

තථාගතයන් වහන්සේ අජපාල නුග රුක් මුල වැඩ හිඳ, එහිදී කිරිපිඬු දානය පිළිගෙන, නේරංජරා නදිය වෙත වඩිනා සේක.

๖๔.

64.

‘‘เนรญฺชราย ตีรมฺหิ, ปายาสํ อท โส ชิโน;

ปฏิยตฺตวรมคฺเคน, โพธิมูลมุเปหิติ.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නේරංජරා නදී තීරයෙහිදී කිරිපිඬු දානය වළඳා, දෙවියන් විසින් පිළියෙල කරන ලද උතුම් මඟින් බෝධි මූලය වෙත වඩිනා සේක.

๖๕.

65.

‘‘ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา, โพธิมณฺฑํ อนุตฺตโร ;

อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ, พุชฺฌิสฺสติ มหายโส.

ඉන්පසු අනුත්තර වූ මහා යසස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩපය ප්‍රදක්ෂිණා කොට, ඇසතු රුක් මුලදී සම්බුද්ධත්වයට පත්වන සේක.

๖๖.

66.

‘‘อิมสฺส ชนิกา มาตา, มายา นาม ภวิสฺสติ;

ปิตา สุทฺโธทโน นาม, อยํ เหสฺสติ โคตโม.

මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය; පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය; මොහු ගෝතම නම් බුදුන් වන්නේය.

๖๗.

67.

‘‘อนาสวา วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

โกลิโต อุปติสฺโส จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา;

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก, อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ.

ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ කෝලිත සහ උපතිස්ස යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන්නේය.

๖๘.

68.

‘‘เขมา อุปฺปลวณฺณา จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา;

อนาสวา วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඔවුහු ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූවෝ වෙති. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'ඇසතු' රුක යැයි කියනු ලැබේ.

๖๙.

69.

‘‘จิตฺโต [Pg.312] จ หตฺถาฬวโก, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา;

อุตฺตรา นนฺทมาตา จ, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา’’.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. උත්තරා සහ නන්දමාතා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ.

๗๐.

70.

อิทํ สุตฺวาน วจนํ, อสมสฺส มเหสิโน;

อาโมทิตา นรมรู, พุทฺธพีชํ กิร อยํ.

අසම වූ මහේසී (දීපංකර) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා, 'මොහු ඒකාන්තයෙන්ම බුදුබීජයකි (බෝධිසත්ත්වවරයෙකි)' යි මනුෂ්‍යයෝ සහ දෙවියෝ අතිශයින් සතුටට පත් වූහ.

๗๑.

71.

อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ, อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ;

กตญฺชลี นมสฺสนฺติ, ทสสหสฺสี สเทวกา.

දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි දෙවියන් සහිත මනුෂ්‍යයෝ ප්‍රීති ඝෝෂා පැවැත්වූහ, අත්පොළසන් දුන්හ, සිනාසුණහ, දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ.

๗๒.

72.

‘‘ยทิมสฺส โลกนาถสฺส, วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ.

ඉදින් අපි මේ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මඟහැර ගත්තෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහිදී මොහු හමුවන්නෙමු.

๗๓.

73.

‘‘ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา, ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย;

เหฏฺฐาติตฺเถ คเหตฺวาน, อุตฺตรนฺติ มหานทึ.

ගඟක් තරණය කරන මිනිසුන් ඉදිරියෙහි ඇති තොටුපළ මඟහැරී ගියහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ එතෙර වී මහා නදිය තරණය කරන්නාක් මෙනි.

๗๔.

74.

‘‘เอวเมว มยํ สพฺเพ, ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

එලෙසම අප සියල්ලෝම ඉදින් මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව මඟහැර ගත්තෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහිදී මොහු හමුවන්නෙමු.

๗๕.

75.

ทีปงฺกโร โลกวิทู, อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห;

มม กมฺมํ ปกิตฺเตตฺวา, ทกฺขิณํ ปาทมุทฺธริ.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ (බුදුවීමේ) පුවත ප්‍රකාශ කොට, දකුණු ශ්‍රී පාදය එසවූහ.

๗๖.

76.

เย ตตฺถาสุํ ชินปุตฺตา, ปทกฺขิณมกํสุ มํ;

เทวา มนุสฺสา อสุรา จ, อภิวาเทตฺวาน ปกฺกมุํ.

එහි සිටි යම් ජිනපුත්‍රයන් (රහතන් වහන්සේලා) පිරිසක් වූහුද, ඔවුහු මාව ප්‍රදක්ෂිණා කළහ. දෙවියෝද, මනුෂ්‍යයෝද, අසුරයෝද, යක්ෂයෝද මට අභිවාදනය කොට පූජා පවත්වා නික්ම ගියහ.

๗๗.

77.

ทสฺสนํ เม อติกฺกนฺเต, สสงฺเฆ โลกนายเก;

สยนา วุฏฺฐหิตฺวาน, ปลฺลงฺกํ อาภุชึ ตทา.

මහා සංඝරත්නය සමඟ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මාගේ දර්ශන පථයෙන් ඔබ්බට වැඩි කල්හි, මම වැතිර සිටි තැනින් නැගී සිට එවේලෙහි මල් ගොඩක් මතුපිට පර්යංකයක් බද්ධ කොට වැඩ හුන්නෙමි.

๗๘.

78.

สุเขน สุขิโต โหมิ, ปาโมชฺเชน ปโมทิโต;

ปีติยา จ อภิสฺสนฺโน, ปลฺลงฺกํ อาภุชึ ตทา.

මම සුවයෙන් සුවපත් වූවෙක් වීමි, ප්‍රමෝදයෙන් ප්‍රමුදිත වූවෙක් වීමි, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය ශරීරයක් ඇත්තෙක් වීමි. එවේලෙහි මම පර්යංකයක් බද්ධ කොට වැඩ හුන්නෙමි.

๗๙.

79.

ปลฺลงฺเกน นิสีทิตฺวา, เอวํ จินฺเตสหํ ตทา;

‘‘วสีภูโต อหํ ฌาเน, อภิญฺญาสุ ปารมึคโต.

පර්යංකයෙන් වැඩ හිඳ එවේලෙහි මම මෙසේ සිතුවෙමි: 'මම ධ්‍යානයන්හි වශීභාවයට පත් වූවෙක්මි, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙක්මි.'

๘๐.

80.

‘‘สหสฺสิยมฺหิ โลกมฺหิ, อิสโย นตฺถิ เม สมา;

อสโม อิทฺธิธมฺเมสุ, อลภึ อีทิสํ สุขํ.

දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි මට සමාන වූ සෘෂිවරයෙක් නැත. සෘද්ධි ධර්මයන්හි අසම වූ මම මෙබඳු වූ සුවයක් ලැබුවෙමි.

๘๑.

81.

‘‘ปลฺลงฺกาภุชเน มยฺหํ, ทสสหสฺสาธิวาสิโน;

มหานาทํ ปวตฺเตสุํ, ‘ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

ශාරිපුත්තය, මා පර්යංකයක් බද්ධ කොට සිටින කල්හි, දසදහසක් ලෝක ධාතු වැසි දෙවි බඹුහු 'ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය' යි මහා හඬක් පැවැත්වූහ.

๘๒.

82.

‘‘‘ยา [Pg.313] ปุพฺเพ โพธิสตฺตานํ, ปลฺลงฺกวรมาภุเช;

นิมิตฺตานิ ปทิสฺสนฺติ, ตานิ อชฺช ปทิสฺสเร.

පෙර බෝධිසත්ත්වවරුන් උතුම් පර්යංකයක් බද්ධ කරන කල්හි යම් නිමිති පෙනුණාහුද, එම නිමිති අදත් පෙනෙන්නට තිබේ. ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๓.

83.

‘‘‘สีตํ พฺยปคตํ โหติ, อุณฺหญฺจ อุปสมฺมติ;

ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම සීතල පහව යයි, ගින්න සංසිඳෙයි. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๔.

84.

‘‘‘ทสสหสฺสี โลกธาตู, นิสฺสทฺทา โหนฺติ นิรากุลา;

ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම දසදහසක් ලෝක ධාතූහු නිශ්ශබ්ද වෙති, කැළඹීමෙන් තොර වෙති. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๕.

85.

‘‘‘มหาวาตา น วายนฺติ, น สนฺทนฺติ สวนฺติโย;

ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම චණ්ඩ මාරුතයෝ හමා නොයති, ගංගාවෝ ගලා නොබසිති. ඒ නිමිති අද පෙනෙන්නට තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๖.

86.

‘‘‘ถลชา ทกชา ปุปฺผา, สพฺเพ ปุปฺผนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช ปุปฺผิตา สพฺเพ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම ගොඩෙහි සහ දියෙහි හටගන්නා සියලු මල් පිපෙයි. අද ඒ සියල්ල පිපී තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๗.

87.

‘‘‘ลตา วา ยทิ วา รุกฺขา, ผลภารา โหนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช ผลิตา สพฺเพ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම වැල් වේවා, ගස් වේවා පල දරති. අද ඒ සියල්ල පල දරා තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๘.

88.

‘‘‘อากาสฏฺฐา จ ภูมฏฺฐา, รตนา โชตนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช รตนา โชตนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම අහසෙහි වූද පොළොවෙහි වූද රත්නයෝ බබළති. අද ඒ රත්නයෝ බබළමින් තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๘๙.

89.

‘‘‘มานุสฺสกา จ ทิพฺพา จ, ตุริยา วชฺชนฺติ ตาวเท;

เตปชฺชุโภ อภิรวนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම මානුෂීය වූද දිව්‍යමය වූද තූර්ය භාණ්ඩයෝ වැයෙති. අද ඒ දෙවර්ගයම ශබ්ද නගති, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๙๐.

90.

‘‘‘วิจิตฺรปุปฺผา คคนา, อภิวสฺสนฺติ ตาวเท;

เตปิ อชฺช ปวสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම විසිතුරු මල් අහසින් වසී. අද ඒවාද ඇද හැලෙමින් පවතී, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๙๑.

91.

‘‘‘มหาสมุทฺโท อาภุชติ, ทสสหสฺสี ปกมฺปติ;

เตปชฺชุโภ อภิรวนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම මහා සමුද්‍රය කැළඹෙයි, දසදහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා වෙයි. අද ඒ දෙකම ශබ්ද පවත්වයි, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๙๒.

92.

‘‘‘นิรเยปิ ทสสหสฺเส, อคฺคี นิพฺพนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช นิพฺพุตา อคฺคี, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකෙණෙහිම දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි නිරා ගිනි පවා නිවී යයි. අද ඒ ගිනි නිවී තිබේ, ඔබ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙහිය.

๙๓.

93.

‘‘‘วิมโล โหติ สูริโย, สพฺพา ทิสฺสนฺติ ตารกา;

เตปิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

සූර්යයා කෙලෙස් රහිතව පිරිසිදුව බබළයි, සියලු තාරකාවෝ දිස්වෙති. අද දින ද ඒවා පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๔.

94.

‘‘‘อโนวฏฺเฐน อุทกํ, มหิยา อุพฺภิชฺชิ ตาวเท;

ตมฺปชฺชุพฺภิชฺชเต มหิยา, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල වැසි රහිතවම පොළොවෙන් ජලය පැන නැගුණි. අද දින ද පොළොවෙන් එලෙසම ජලය පැන නගියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๕.

95.

‘‘‘ตาราคณา [Pg.314] วิโรจนฺติ, นกฺขตฺตา คคนมณฺฑเล;

วิสาขา จนฺทิมา ยุตฺตา, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

අහස් තලයෙහි තාරකා සමූහයා හා නක්ෂත්‍රයෝ බබළති. විසා නැකත සඳු සමඟ එක්ව පවතියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๖.

96.

‘‘‘พิลาสยา ทรีสยา, นิกฺขมนฺติ สกาสยา;

เตปชฺช อาสยา ฉุทฺธา, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

බිලවල හා ගුහාවල වාසය කරන සත්වයෝ තමන්ගේ වාසස්ථානවලින් බැහැර වෙති. අද දින ද ඔවුහු තම වාසස්ථාන අතහැර පිටතට පැමිණෙති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๗.

97.

‘‘‘น โหนฺติ อรตี สตฺตานํ, สนฺตุฏฺฐา โหนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช สพฺเพ สนฺตุฏฺฐา, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල සත්වයන් තුළ නොසතුටක් නොවීය, ඔවුහු එකෙණෙහිම සතුටට පත් වූහ. අද දින ද සියලු සත්වයෝ එලෙසම සතුටින් වෙසෙති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๘.

98.

‘‘‘โรคา ตทุปสมฺมนฺติ, ชิฆจฺฉา จ วินสฺสติ;

ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල රෝගාබාධයන් සංසිඳුණි, සාගින්න ද පහව ගියේය. අද දින ද එම නිමිති පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๙๙.

99.

‘‘‘ราโค ตทา ตนุ โหติ, โทโส โมโห วินสฺสติ;

เตปชฺช วิคตา สพฺเพ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල රාගය තුනී විය, ද්වේෂය හා මෝහය පහව ගියේය. අද දින ද ඒ සියල්ල සත්වයන්ගෙන් පහව ගොස් ඇත. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๐.

100.

‘‘‘ภยํ ตทา น ภวติ, อชฺชเปตํ ปทิสฺสติ;

เตน ลิงฺเคน ชานาม, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල කිසිදු බියක් නොවීය, අද දින ද එම බිය නැති බව පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ ලකුණෙන් අපි දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๑.

101.

‘‘‘รโชนุทฺธํสติ อุทฺธํ, อชฺชเปตํ ปทิสฺสติ;

เตน ลิงฺเคน ชานาม, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල අහසට දූවිලි නොනැඟුණි, අද දින ද එම ලකුණ පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ ලකුණෙන් අපි දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๒.

102.

‘‘‘อนิฏฺฐคนฺโธ ปกฺกมติ, ทิพฺพคนฺโธ ปวายติ;

โสปชฺช วายติ คนฺโธ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

අනිෂ්ට ගන්ධයන් පහව යයි, දිව්‍ය සුවඳ විහිදෙයි. අද දින ද එම සුවඳ විහිදෙමින් පවතියි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๓.

103.

‘‘‘สพฺเพ เทวา ปทิสฺสนฺติ, ฐปยิตฺวา อรูปิโน;

เตปชฺช สพฺเพ ทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

අරූපී බ්‍රහ්මයන් හැර සෙසු සියලු දෙවිවරු දර්ශනය වූහ. අද දින ද ඒ සියලු දෙවිවරු පෙනෙන්නට සිටිති. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๔.

104.

‘‘‘ยาวตา นิรยา นาม, สพฺเพ ทิสฺสนฺติ ตาวเท;

เตปชฺช สพฺเพ ทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

යම් තාක් නිරයන් වේ ද, ඒ සියල්ල එකල දර්ශනය විය. අද දින ද ඒ සියලු නිරයන් පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๕.

105.

‘‘‘กุฏฺฏา กวาฏา เสลา จ, น โหนฺตาวรณา ตทา;

อากาสภูตา เตปชฺช, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එකල තාප්ප, දොරවල් හා පර්වතයෝ කිසිදු බාධාවක් නොවූහ. අද දින ද ඒවා හිස් අවකාශයක් සේ පෙනෙයි. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๖.

106.

‘‘‘จุตี จ อุปปตฺติ จ, ขเณ ตสฺมึ น วิชฺชติ;

ตานิปชฺช ปทิสฺสนฺติ, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ.

එම මොහොතේ සත්වයන්ගේ චුත වීමක් හෝ උප්පත්තියක් සිදු නොවීය. අද දින ද එම නිමිති දක්නට ලැබේ. එබැවින් ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๗.

107.

‘‘‘ทฬฺหํ ปคฺคณฺห วีริยํ, มา นิวตฺต อภิกฺกม;

มยมฺเปตํ วิชานาม, ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ’’’.

වීර්යය දැඩිව අල්ලා ගන්න, පසුබට නොවී ඉදිරියටම වඩින්න. අපි ද මෙය දනිමු, ඔබ වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නාහ.

๑๐๘.

108.

พุทฺธสฺส [Pg.315] วจนํ สุตฺวา, ทสสหสฺสีนจูภยํ;

ตุฏฺฐหฏฺโฐ ปโมทิโต, เอวํ จินฺเตสหํ ตทา.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේත් දසදහසක් ලෝක ධාතුවල වසන දෙවිබඹුන්ගේත් යන දෙපාර්ශ්වයේම වචන අසා, එකල මම අතිශයින් සතුටට පත්ව මෙසේ සිතුවෙමි.

๑๐๙.

109.

‘‘อทฺเวชฺฌวจนา พุทฺธา, อโมฆวจนา ชินา;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය අසත්‍ය නොවේ, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ වචනය හිස් නොවේ. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි කිසිදු වෙනසක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๐.

110.

‘‘ยถา ขิตฺตํ นเภ เลฑฺฑุ, ธุวํ ปตติ ภูมิยํ;

ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ, วจนํ ธุวสสฺสตํ;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

අහසට විසි කරන ලද කැටයක් ඒකාන්තයෙන්ම පොළොවට වැටෙන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, සදාකාලිකය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๑.

111.

‘‘ยถาปิ สพฺพสตฺตานํ, มรณํ ธุวสสฺสตํ;

ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ, วจนํ ธุวสสฺสตํ;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

සියලු සත්වයන්ගේ මරණය ඒකාන්ත වූවක් සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ඒකාන්තය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๒.

112.

‘‘ยถา รตฺติกฺขเย ปตฺเต, สูริยุคฺคมนํ ธุวํ;

ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ, วจนํ ธุวสสฺสตํ;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

රාත්‍රිය අවසානයේ සූර්ය උදාව ඒකාන්තයෙන්ම සිදුවන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๓.

113.

‘‘ยถา นิกฺขนฺตสยนสฺส, สีหสฺส นทนํ ธุวํ;

ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ, วจนํ ธุวสสฺสตํ;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

තම වාසස්ථානයෙන් නික්මුණු සිංහයෙකුගේ ගර්ජනාව ඒකාන්ත වන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๔.

114.

‘‘ยถา อาปนฺนสตฺตานํ, ภารโมโรปนํ ธุวํ;

ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ, วจนํ ธุวสสฺสตํ;

วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ, ธุวํ พุทฺโธ ภวามหํ.

ගැබිනි මවකගේ දරු ප්‍රසූතිය ඒකාන්ත වන්නා සේම, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ වචනය ද ස්ථිරය, නොවෙනස්ය. බුදුවරුන්ගේ වචනයෙහි අසත්‍යයක් නැත. මම ඒකාන්තයෙන්ම බුදු වන්නෙමි.

๑๑๕.

115.

‘‘หนฺท พุทฺธกเร ธมฺเม, วิจินามิ อิโต จิโต;

อุทฺธํ อโธ ทส ทิสา, ยาวตา ธมฺมธาตุยา’’.

දැන් මම බුදු බව ලබා දෙන ධර්මයන් (පාරමිතාවන්) උඩ, යට හා දස දිශාවන්හි ධර්ම ධාතුව පවතින තාක් පිරික්සා බලන්නෙමි.

๑๑๖.

116.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ปฐมํ ทานปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อนุจิณฺณํ มหาปถํ.

එසේ පිරික්සන මම, පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේලා විසින් පුරුදු කරන ලද මහා මාර්ගයක් බඳු වූ ප්‍රථම දාන පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๑๗.

117.

‘‘อิมํ ตฺวํ ปฐมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ทานปารมิตํ คจฺฉ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, පළමුව මෙම දාන පාරමිතාව ඉතා දැඩිව සමාදන් වී සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๑๘.

118.

‘‘ยถาปิ กุมฺโภ สมฺปุณฺโณ, ยสฺส กสฺสจิ อโธ กโต;

วมเต วุทกํ นิสฺเสสํ, น ตตฺถ ปริรกฺขติ.

ජලයෙන් පිරුණු කළයක් යමෙකු විසින් යටිකුරු කළ විට, එහි කිසිදු ඉතිරියක් නැතිව ජලය පිටතට ගලා යන්නා සේ ද, එහි කිසිවක් ඉතිරි නොකරන්නේ ද,

๑๑๙.

119.

‘‘ตเถว [Pg.316] ยาจเก ทิสฺวา, หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิเม;

ททาหิ ทานํ นิสฺเสสํ, กุมฺโภ วิย อโธ กโต.

එලෙසම හීන, මධ්‍යම හෝ උත්තම වූ යාචකයන් දැක, යටිකුරු කළ කළයක් මෙන් කිසිවක් ඉතිරි නොකර දානය ලබා දෙන්න.

๑๒๐.

120.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලබා දෙන ධර්මයන් මෙපමණක්ම නොවේ. සම්බෝධිය මුහුකුරුවන සෙසු ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

๑๒๑.

121.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ทุติยํ สีลปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ සොයා බලන මම, පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේලා විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද දෙවන සීල පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๒๒.

122.

‘‘อิมํ ตฺวํ ทุติยํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

สีลปารมิตํ คจฺฉ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, මෙම දෙවන සීල පාරමිතාව ද ඉතා දැඩිව සමාදන් වී සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๒๓.

123.

‘‘ยถาปิ จมรี วาลํ, กิสฺมิญฺจิ ปฏิลคฺคิตํ;

อุเปติ มรณํ ตตฺถ, น วิโกเปติ วาลธึ.

යම් සේ චාමරී මුවා යම් තැනක සිය වල්ගය පැටලුනු කල්හි, එහිදීම මරණයට පත් වන්නේ වුවද සිය වල්ගය විනාශ වීමට ඉඩ නොදෙන්නේද;

๑๒๔.

124.

‘‘ตเถว ตฺวํ จตูสุ ภูมีสุ, สีลานิ ปริปูรย;

ปริรกฺข สพฺพทา สีลํ, จมรี วิย วาลธึ.

එසේම ඔබද සතර භූමි විෂයෙහි (සතර සංවර සීලයෙහි) සීලය සම්පූර්ණ කරන්න. චාමරී මුවා තම වල්ගය රකින්නා සේ සැමකල්හිම සීලය ආරක්ෂා කරන්න.

๑๒๕.

125.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๒๖.

126.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ตติยํ เนกฺขมฺมปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද තුන්වන නෛෂ්ක්‍රම්‍ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๒๗.

127.

‘‘อิมํ ตฺวํ ตติยํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

เนกฺขมฺมปารมิตํ คจฺฉ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ තුන්වන නෛෂ්ක්‍රම්‍ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๒๘.

128.

‘‘ยถา อนฺทุฆเร ปุริโส, จิรวุตฺโถ ทุขฏฺฏิโต;

น ตตฺถ ราคํ ชเนสิ, มุตฺตึเยว คเวสติ.

සිරගෙයක බොහෝ කල් වසමින් දුකෙන් පීඩිත වූ පුරුෂයෙක්, ඒ සිරගෙය කෙරෙහි කිසිදු ඇල්මක් ඇති කර නොගෙන එයින් මිදීමම සොයන්නා සේ;

๑๒๙.

129.

‘‘ตเถว ตฺวํ สพฺพภเว, ปสฺส อนฺทุฆเร วิย;

เนกฺขมฺมาภิมุโข โหหิ, ภวโต ปริมุตฺติยา.

එසේම ඔබද සියලු භවයන් සිරගෙයක් මෙන් දකින්න. භවයෙන් මිදීම පිණිස නෛෂ්ක්‍රම්‍යය කෙරෙහිම උනන්දු වන්න.

๑๓๐.

130.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๓๑.

131.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, จตุตฺถํ ปญฺญาปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද සතරවන ප්‍රඥා පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๓๒.

132.

‘‘อิมํ ตฺวํ จตุตฺถํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ปญฺญาปารมิตํ คจฺฉ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ සතරවන ප්‍රඥා පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๓๓.

133.

‘‘ยถาปิ [Pg.317] ภิกฺขุ ภิกฺขนฺโต, หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิเม;

กุลานิ น วิวชฺเชนฺโต, เอวํ ลภติ ยาปนํ.

පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරෙන භික්ෂුවක් හීන, මධ්‍යම හෝ උසස් යැයි කුලයන් මඟ නොහැර පිළිවෙළින් හැසිරෙන්නේ නම් පමණක් සිය යැපීම සඳහා ආහාර ලබන්නා සේ;

๑๓๔.

134.

‘‘ตเถว ตฺวํ สพฺพกาลํ, ปริปุจฺฉํ พุธํ ชนํ;

ปญฺญาปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එසේම ඔබද සැම කල්හිම පණ්ඩිතයන්ගෙන් කරුණු විමසමින් ප්‍රඥා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๓๕.

135.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๓๖.

136.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ปญฺจมํ วีริยปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද පස්වන වීර්ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๓๗.

137.

‘‘อิมํ ตฺวํ ปญฺจมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

วีริยปารมิตํ คจฺฉ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඉදින් ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණීමට කැමති නම්, මේ පස්වන වීර්ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වී එය සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๓๘.

138.

‘‘ยถาปิ สีโห มิคราชา, นิสชฺชฏฺฐานจงฺกเม;

อลีนวีริโย โหติ, ปคฺคหิตมโน สทา.

මෘගරාජ වූ සිංහයා හිඳීම, සිටීම හා සක්මන් කිරීම යන සෑම ඉරියව්වකදීම අලස නොවන වීර්යයෙන් යුක්තව, සැමවිටම උත්සාහවත් සිතින් පසුවන්නා සේ;

๑๓๙.

139.

‘‘ตเถว ตฺวํ สพฺพภเว, ปคฺคณฺห วีริยํ ทฬฺหํ;

วีริยปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එසේම ඔබද සියලු භවයන්හි දැඩි ලෙස වීර්යය වඩන්න. වීර්ය පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๔๐.

140.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๔๑.

141.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ฉฏฺฐมํ ขนฺติปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද හයවන ක්ෂාන්ති පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๔๒.

142.

‘‘อิมํ ตฺวํ ฉฏฺฐมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ตตฺถ อทฺเวชฺฌมานโส, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

මේ හයවන ක්ෂාන්ති පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන සිතැතිව කටයුතු කර ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๔๓.

143.

‘‘ยถาปิ ปถวี นาม, สุจิมฺปิ อสุจิมฺปิ จ;

สพฺพํ สหติ นิกฺเขปํ, น กโรติ ปฏิฆํ ตยา.

මහ පොළොව තමා මත දමන ලද පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු ඕනෑම දෙයක් ඉවසන්නා සේත්, ඒ පිළිබඳව ගැටීමක් හෝ ඇල්මක් ඇති කර නොගන්නා සේත්;

๑๔๔.

144.

‘‘ตเถว ตฺวมฺปิ สพฺเพสํ, สมฺมานาวมานกฺขโม;

ขนฺติปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එසේම ඔබද සැම දෙනා විසින් කරනු ලබන ගරු බුහුමන් මෙන්ම අපහාස අවමන් ද එකසේ ඉවසමින්, ක්ෂාන්ති පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๔๕.

145.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๔๖.

146.

วิจินนฺโต [Pg.318] ตทา ทกฺขึ, สตฺตมํ สจฺจปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද හත්වන සත්‍ය පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๔๗.

147.

‘‘อิมํ ตฺวํ สตฺตมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ตตฺถ อทฺเวชฺฌวจโน, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

මේ හත්වන සත්‍ය පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන වචන ඇත්තෙකු වී ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๔๘.

148.

‘‘ยถาปิ โอสธี นาม, ตุลาภูตา สเทวเก;

สมเย อุตุวสฺเส วา, น โวกฺกมติ วีถิโต.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි තරාදියක් බඳු වූ ඕෂධී තාරකාව වර්ෂා කාලයේදී මෙන්ම අනෙකුත් සෘතුන්හිදී ද සිය ගමන් මගින් බැහැර නොවන්නා සේ;

๑๔๙.

149.

‘‘ตเถว ตฺวมฺปิ สจฺเจสุ, มา โวกฺกม หิ วีถิโต;

สจฺจปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එසේම ඔබද සත්‍යය නමැති මගින් කිසිසේත්ම බැහැර නොවන්න. සත්‍ය පාරමිතාව සම්පූර්ණ කර සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๕๐.

150.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුදු බව ලැබීම සඳහා වන ගුණධර්ම මේවා පමණක්ම නොවන්නේය. සම්මා සම්බුද්ධත්වය මේරීමට හේතු වන වෙනත් දහම් ද මම සොයන්නෙමි.

๑๕๑.

151.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, อฏฺฐมํ อธิฏฺฐานปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ විමසන්නා වූ මම, පූර්වයෙහි විසූ මහාර්ෂී බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව සේවනය කරන ලද අටවන අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව දුටුවෙමි.

๑๕๒.

152.

‘‘อิมํ ตฺวํ อฏฺฐมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ตตฺถ ตฺวํ อจโล หุตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

මේ අටවන අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව ඉතා ස්ථිර ලෙස සමාදන් වන්න. එහි නොසැලෙන සුළු වී ඔබ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පැමිණෙන්නෙහිය.

๑๕๓.

153.

‘‘ยถาปิ ปพฺพโต เสโล, อจโล สุปฺปติฏฺฐิโต;

น กมฺปติ ภุสวาเตหิ, สกฏฺฐาเนว ติฏฺฐติ.

යම් සේ මනාකොට පිහිටි, නොසැලෙන සුලු, ශෛලමය පර්වතයක් චණ්ඩ මාරුතයෙන් පවා කම්පා නොවී තම ස්ථානයෙහි ම පවතී ද,

๑๕๔.

154.

‘‘ตเถว ตฺวมฺปิ อธิฏฺฐาเน, สพฺพทา อจโล ภว;

อธิฏฺฐานปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එලෙසම ඔබ ද අධිෂ්ඨාන පාරමිතාවෙහි සැමදා නොසැලී සිටින්න. අධිෂ්ඨාන පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට (බුද්ධත්වයට) පත්වනු ඇත.

๑๕๕.

155.

‘‘นเหเต เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුද්ධත්වය පිණිස පවත්නා ධර්මයන් මෙපමණක් ම නොවේ. සම්බෝධිය පරිනත කරන්නා වූ වෙනත් ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

๑๕๖.

156.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, นวมํ เมตฺตาปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ සොයා බලන කල්හි, පූර්වයෙහි වැඩසිටි මහාර්ෂී වූ බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද නවවැනි මෛත්‍රී පාරමිතාව මම දුටුවෙමි.

๑๕๗.

157.

‘‘อิมํ ตฺวํ นวมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

เมตฺตาย อสโม โหหิ, ยทิ โพธึ ปตฺตุมิจฺฉสิ.

ඉදින් ඔබ සම්බෝධියට පැමිණීමට කැමති නම්, මෙම නවවැනි වූ මෛත්‍රී පාරමිතාව දැඩි කොට සමාදන් වන්න. මෛත්‍රියෙහි අසමසම වන්න.

๑๕๘.

158.

‘‘ยถาปิ อุทกํ นาม, กลฺยาเณ ปาปเก ชเน;

สมํ ผรติ สีเตน, ปวาเหติ รโชมลํ.

ජලය යම් සේ යහපත් වූ ද අයහපත් වූ ද මිනිසුන් කෙරෙහි එක හා සමානව සිසිලස පතුරවන්නේ ද, කුණු දූවිලි සෝදා හරින්නේ ද,

๑๕๙.

159.

‘‘ตเถว ตฺวํ หิตาหิเต, สมํ เมตฺตาย ภาวย;

เมตฺตาปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එලෙසම ඔබ ද හිතවතුන් මෙන්ම අහිතවතුන් කෙරෙහි ද සම සිතින් මෛත්‍රිය වඩන්න. මෛත්‍රී පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

๑๖๐.

160.

‘‘นเหเต [Pg.319] เอตฺตกาเยว, พุทฺธธมฺมา ภวิสฺสเร;

อญฺเญปิ วิจินิสฺสามิ, เย ธมฺมา โพธิปาจนา’’.

බුද්ධත්වය පිණිස පවත්නා ධර්මයන් මෙපමණක් ම නොවේ. සම්බෝධිය පරිනත කරන්නා වූ වෙනත් ධර්මයන් ද මම සොයා බලන්නෙමි.

๑๖๑.

161.

วิจินนฺโต ตทา ทกฺขึ, ทสมํ อุเปกฺขาปารมึ;

ปุพฺพเกหิ มเหสีหิ, อาเสวิตนิเสวิตํ.

එසේ සොයා බලන කල්හි, පූර්වයෙහි වැඩසිටි මහාර්ෂී වූ බුදුවරුන් විසින් නිරතුරුව පුරුදු කරන ලද දසවැනි උපේක්ෂා පාරමිතාව මම දුටුවෙමි.

๑๖๒.

162.

‘‘อิมํ ตฺวํ ทสมํ ตาว, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิย;

ตุลาภูโต ทฬฺโห หุตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

මෙම දසවැනි වූ උපේක්ෂා පාරමිතාව දැඩි කොට සමාදන් වන්න. තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථව, ස්ථීරව සිටීමෙන් ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

๑๖๓.

163.

‘‘ยถาปิ ปถวี นาม, นิกฺขิตฺตํ อสุจึ สุจึ;

อุเปกฺขติ อุโภเปเต, โกปานุนยวชฺชิตา.

මහ පොළොව යම් සේ තමා මත දමන ලද අපිරිසිදු දෑ කෙරෙහි ද පිරිසිදු දෑ කෙරෙහි ද ක්‍රෝධයෙන් හෝ ඇල්මෙන් තොරව මධ්‍යස්ථව පවතී ද,

๑๖๔.

164.

‘‘ตเถว ตฺวํ สุขทุกฺเข, ตุลาภูโต สทา ภว;

อุเปกฺขาปารมิตํ คนฺตฺวา, สมฺโพธึ ปาปุณิสฺสสิ.

එලෙසම ඔබ ද සැපෙහි හා දුකෙහි සැමදා තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථ වන්න. උපේක්ෂා පාරමිතාව සම්පූර්ණ කොට ඔබ සම්බෝධියට පත්වනු ඇත.

๑๖๕.

165.

‘‘เอตฺตกาเยว เต โลเก, เย ธมฺมา โพธิปาจนา;

ตตุทฺธํ นตฺถิ อญฺญตฺร, ทฬฺหํ ตตฺถ ปติฏฺฐห’’.

ලෝකයෙහි සම්බෝධිය පරිනත කරන ධර්මයන් මෙපමණක් ම වේ. මෙයින් ඔබ්බට වෙනත් ධර්මයන් නැත. එබැවින් මෙම පාරමිතාවන්හි ම මනාකොට පිහිටන්න.

๑๖๖.

166.

อิเม ธมฺเม สมฺมสโต, สภาวสรสลกฺขเณ;

ธมฺมเตเชน วสุธา, ทสสหสฺสี ปกมฺปถ.

ස්වභාවය, කෘත්‍යය හා ලක්ෂණ වශයෙන් මෙම පාරමිතා ධර්මයන් මෙනෙහි කරන කල්හි, එම ධර්ම තේජසින් දසදහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා විය.

๑๖๗.

167.

จลตี รวตี ปถวี, อุจฺฉุยนฺตํว ปีฬิตํ;

เตลยนฺเต ยถา จกฺกํ, เอวํ กมฺปติ เมทนี.

මිරිකන ලද උක් යන්ත්‍රයක් මෙන් ද, තෙල් සිඳින යන්ත්‍රයක රෝදයක් මෙන් ද මහ පොළොව ශබ්ද කරමින් කම්පා විය.

๑๖๘.

168.

ยาวตา ปริสา อาสิ, พุทฺธสฺส ปริเวสเน;

ปเวธมานา สา ตตฺถ, มุจฺฉิตา เสติ ภูมิยํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේට දානය පිළිගැන්වූ ස්ථානයෙහි සිටි පිරිස වෙව්ලමින්, ක්ලාන්ත වී බිම ඇද වැටුණාහ.

๑๖๙.

169.

ฆฏาเนกสหสฺสานิ, กุมฺภีนญฺจ สตา พหู;

สญฺจุณฺณมถิตา ตตฺถ, อญฺญมญฺญํ ปฆฏฺฏิตา.

එහි තිබූ දහස් ගණන් සැළි සහ සිය ගණන් කළ ගෙඩි එකිනෙක ගැටී කුඩු පට්ටම් වී විසිරී ගියේය.

๑๗๐.

170.

อุพฺพิคฺคา ตสิตา ภีตา, ภนฺตา พฺยาถิตมานสา;

มหาชนา สมาคมฺม, ทีปงฺกรมุปาคมุํ.

මහජනයා තැතිගෙන, බියට පත්ව, කැළඹුණු මනසින් යුතුව එකා රොක් වී දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

๑๗๑.

171.

‘‘กึ ภวิสฺสติ โลกสฺส, กลฺยาณมถ ปาปกํ;

สพฺโพ อุปทฺทุโต โลโก, ตํ วิโนเทหิ จกฺขุม’’.

සමතැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ලෝකයාට කුමක් සිදු වේ ද? මෙය යහපතක් ද නැතහොත් අයහපතක් ද? මුළු ලෝකයම පීඩාවට පත්ව ඇත. ඒ බිය දුරු කරනු මැනව.

๑๗๒.

172.

เตสํ ตทา สญฺญเปสิ, ทีปงฺกโร มหามุนิ;

‘‘วิสฏฺฐา โหถ มา เภถ, อิมสฺมึ ปถวิกมฺปเน.

එකල්හි දීපංකර මහා මුනිවරයාණෝ ඔවුන් අස්වසාලමින්, මෙම භූමි කම්පාව ගැන බිය නොවන්න, සැනසීමෙන් සිටින්න යයි වදාළ සේක.

๑๗๓.

173.

‘‘ยมหํ [Pg.320] อชฺช พฺยากาสึ, พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ;

เอโส สมฺมสติ ธมฺมํ, ปุพฺพกํ ชินเสวิตํ.

යම් සුමේධ තාපසයෙකු අනාගතයෙහි බුදුවන බවට අද මා ප්‍රකාශ කළේ ද, මොහු පෙර බුදුවරුන් විසින් පුරුදු කරන ලද පාරමිතා ධර්මයන් මෙනෙහි කරන්නේය.

๑๗๔.

174.

‘‘ตสฺส สมฺมสโต ธมฺมํ, พุทฺธภูมึ อเสสโต;

เตนายํ กมฺปิตา ปถวี, ทสสหสฺสี สเทวเก’’.

ඔහු බුද්ධත්වයට හේතුවන ධර්මයන් අශේෂව මෙනෙහි කරන හෙයින්, ඒ බලයෙන් දේව ලෝකය සහිත වූ දසදහසක් ලෝක ධාතුව මෙසේ කම්පා විය.

๑๗๕.

175.

พุทฺธสฺส วจนํ สุตฺวา, มโน นิพฺพายิ ตาวเท;

สพฺเพ มํ อุปสงฺกมฺม, ปุนาปิ อภิวนฺทิสุํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මහජනයාගේ සිත් සන්සුන් විය. ඔවුන් සැවොම මා වෙත පැමිණ නැවතත් මට වන්දනා කළහ.

๑๗๖.

176.

สมาทิยิตฺวา พุทฺธคุณํ, ทฬฺหํ กตฺวาน มานสํ;

ทีปงฺกรํ นมสฺสิตฺวา, อาสนา วุฏฺฐหึ ตทา.

එවිට මම බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සමාදන් වී, සිත දැඩි කරගෙන, දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කොට අසුනෙන් නැගී සිටියෙමි.

๑๗๗.

177.

ทิพฺพํ มานุสกํ ปุปฺผํ, เทวา มานุสกา อุโภ;

สโมกิรนฺติ ปุปฺเผหิ, วุฏฺฐหนฺตสฺส อาสนา.

මා අසුනෙන් නැගිටින කල්හි දෙවිවරු මෙන්ම මිනිස්සු ද දිව්‍යමය හා මානුෂීය මල් රැගෙන මා හට පූජා කළහ.

๑๗๘.

178.

เวทยนฺติ จ เต โสตฺถึ, เทวา มานุสกา อุโภ;

‘‘มหนฺตํ ปตฺถิตํ ตุยฺหํ, ตํ ลภสฺสุ ยถิจฺฉิตํ.

දෙවි මිනිස් දෙපාර්ශවයම මට සෙත් පතමින්, ඔබ පැතූ මහා වූ අභිප්‍රාය එලෙසින්ම ඉටු වේවා යයි පැවසූහ.

๑๗๙.

179.

‘‘สพฺพีติโย วิวชฺชนฺตุ, โสโก โรโค วินสฺสตุ;

มา เต ภวนฺตฺวนฺตรายา, ผุส ขิปฺปํ โพธิมุตฺตมํ.

සියලු පීඩාවන් දුරු වේවා, ශෝකය සහ රෝගයන් විනාශ වේවා, ඔබට කිසිදු අන්තරායක් සිදු නොවේවා, උතුම් වූ සම්බෝධියට ඉක්මනින්ම පැමිණේවා.

๑๘๐.

180.

‘‘ยถาปิ สมเย ปตฺเต, ปุปฺผนฺติ ปุปฺผิโน ทุมา;

ตเถว ตฺวํ มหาวีร, พุทฺธญาเณน ปุปฺผสิ.

මහා වීරයාණෙනි, කාලය පැමිණි කල්හි මල් පිපෙන ගස් මලින් බබළන්නා සේ, ඔබ ද බුද්ධ ඥානයෙන් බබළන්න.

๑๘๑.

181.

‘‘ยถา เย เกจิ สมฺพุทฺธา, ปูรยุํ ทส ปารมี;

ตเถว ตฺวํ มหาวีร, ปูรย ทส ปารมี.

මහා වීරයාණෙනි, යම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කළ සේක් ද, එලෙසම ඔබ ද දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරන්න.

๑๘๒.

182.

‘‘ยถา เย เกจิ สมฺพุทฺธา, โพธิมณฺฑมฺหิ พุชฺฌเร;

ตเถว ตฺวํ มหาวีร, พุชฺฌสฺสุ ชินโพธิยํ.

මහා වීරයාණෙනි, යම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා බෝධි මණ්ඩපයේදී බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක් ද, එලෙසම ඔබ ද බුද්ධ බෝධි මූලයේදී බුද්ධත්වයට පත් වන්න.

๑๘๓.

183.

‘‘ยถา เย เกจิ สมฺพุทฺธา, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยุํ;

ตเถว ตฺวํ มหาวีร, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตย.

යම් සේ සියලුම සම්මා සම්බුදුවරයන් වහන්සේලා ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක් ද, එලෙසින්ම මහා වීරයෙනි, ඔබ වහන්සේ ද ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ මැනවි.

๑๘๔.

184.

‘‘ปุณฺณมาเย ยถา จนฺโท, ปริสุทฺโธ วิโรจติ;

ตเถว ตฺวํ ปุณฺณมโน, วิโรจ ทสสหสฺสิยํ.

පසළොස්වක පෝ දිනක පිරිසිදු චන්ද්‍රයා බබළන්නාක් මෙන්, එලෙසින්ම ඔබ වහන්සේ පිරුණු සිතැතිව දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි බැබළෙන සේක්වා.

๑๘๕.

185.

‘‘ราหุมุตฺโต ยถา สูริโย, ตาเปน อติโรจติ;

ตเถว โลกา มุญฺจิตฺวา, วิโรจ สิริยา ตุวํ.

රාහුගෙන් මිදුණු සූර්යයා තේජසින් බබළන්නාක් මෙන්, ලෝකයෙන් මිදී බුදු සිරියෙන් ඔබ වහන්සේ එලෙසින්ම බැබළෙන සේක්වා.

๑๘๖.

186.

‘‘ยถา [Pg.321] ยา กาจิ นทิโย, โอสรนฺติ มโหทธึ;

เอวํ สเทวกา โลกา, โอสรนฺตุ ตวนฺติเก’’.

යම් සේ සියලුම ගංගාවෝ මහා සමුද්‍රයට ගලා බසින්නාක් මෙන්, දෙවියන් සහිත ලෝකයා ඔබ වහන්සේ සමීපයට එලෙසින්ම පැමිණෙත්වා.

๑๘๗.

187.

เตหิ ถุตปฺปสตฺโถ โส, ทส ธมฺเม สมาทิย;

เต ธมฺเม ปริปูเรนฺโต, ปวนํ ปาวิสี ตทาติ.

ඒ දෙවිමිනිසුන් විසින් පසසන ලද ඒ සුමේධ තාපසයන් වහන්සේ, දස පාරමී ධර්මයන් සමාදන් වී ඒවා පුරනු පිණිස එකල්හි මහා වනයට පිවිසි සේක.

สุเมธปตฺถนากถา นิฏฺฐิตา.

සුමේධ තාපසයන්ගේ ප්‍රාර්ථනා කතාව නිමාවට පත් විය.

๓. ทีปงฺกรพุทฺธวํโส

3. දීපංකර බුද්ධ වංශය

๑.

1.

ตทา เต โภชยิตฺวาน, สสงฺฆํ โลกนายกํ;

อุปคจฺฉุํ สรณํ ตสฺส, ทีปงฺกรสฺส สตฺถุโน.

එකල ඒ රම්මවතී නුවර වැසියෝ සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනායක වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ සරණ ගියහ.

๒.

2.

สรณาคมเน กญฺจิ, นิเวเสสิ ตถาคโต;

กญฺจิ ปญฺจสุ สีเลสุ, สีเล ทสวิเธ ปรํ.

තථාගතයන් වහන්සේ සමහරකු සරණාගමනයෙහි ද, තවත් සමහරකු පංචශීලයෙහි ද, තවත් පිරිසක් දස සීලයෙහි ද පිහිටුවූ සේක.

๓.

3.

กสฺสจิ เทติ สามญฺญํ, จตุโร ผลมุตฺตเม;

กสฺสจิ อสเม ธมฺเม, เทติ โส ปฏิสมฺภิทา.

උන්වහන්සේ සමහරකුට ශ්‍රමණ ඵල වූ උතුම් සිව් මගපල ලබා දුන් සේක. සමහරකුට අසමසම ධර්මයන් වූ සිව්පිළිසිඹියාපත් බව ලබා දුන් සේක.

๔.

4.

กสฺสจิ วรสมาปตฺติโย, อฏฺฐ เทติ นราสโภ;

ติสฺโส กสฺสจิ วิชฺชาโย, ฉฬภิญฺญา ปเวจฺฉติ.

ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ සමහරකුට උතුම් අෂ්ට සමාපත්තීන් ලබා දුන් සේක. සමහරකුට ත්‍රිවිද්‍යාවන් ද, සමහරකුට ෂඩ් අභිඥාවන් ද ලබා දුන් සේක.

๕.

5.

เตน โยเคน ชนกายํ, โอวทติ มหามุนิ;

เตน วิตฺถาริกํ อาสิ, โลกนาถสฺส สาสนํ.

ඒ ක්‍රමය අනුව මහා මුණිවරයන් වහන්සේ ජනයාට අවවාද කළ සේක. ඒ හේතුවෙන් ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශාසනය පතළ විය.

๖.

6.

มหาหนุสภกฺขนฺโธ, ทีปงฺกรสฺส นามโก;

พหู ชเน ตารยติ, ปริโมเจติ ทุคฺคตึ.

මහා හනු මණ්ඩලයක් හා වෘෂභ රාජයෙකු බඳු උරහිස් ඇති දීපංකර නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක, දුගතියෙන් මුදාලූ සේක.

๗.

7.

โพธเนยฺยํ ชนํ ทิสฺวา, สตสหสฺเสปิ โยชเน;

ขเณน อุปคนฺตฺวาน, โพเธติ ตํ มหามุนิ.

යොදුන් ලක්ෂයක් දුරින් වුවද අවබෝධ කරවීමට සුදුසු අයෙකු දැක, මහා මුණිවරයන් වහන්සේ ක්ෂණයකින් එතැනට වැඩම කර ඔවුන්ට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

๘.

8.

ปฐมาภิสมเย พุทฺโธ, โกฏิสตมโพธยิ;

ทุติยาภิสมเย นาโถ, นวุติโกฏิมโพธยิ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පළමු ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි සියයක් දෙනාට අවබෝධය ලබා දුන් සේක. දෙවන ධර්මාවබෝධයේදී ලෝකනාථයන් වහන්සේ කෝටි අනූවකට අවබෝධය ලබා දුන් සේක.

๙.

9.

ยทา จ เทวภวนมฺหิ, พุทฺโธ ธมฺมมเทสยิ;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දිව්‍ය ලෝකයෙහි ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි අනූදහසක් දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๑๐.

10.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ทีปงฺกรสฺส สตฺถุโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

දීපංකර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. පළමු රැස්වීම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදු විය.

๑๑.

11.

ปุน [Pg.322] นารทกูฏมฺหิ, ปวิเวกคเต ชิเน;

ขีณาสวา วีตมลา, สมึสุ สตโกฏิโย.

නැවත වරක් නාරද කූට පර්වතයෙහි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විවේකීව වැඩසිටින කල්හි, කෙලෙස් රහිත වූ නිර්මල රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

๑๒.

12.

ยมฺหิ กาเล มหาวีโร, สุทสฺสนสิลุจฺจเย;

นวโกฏิสหสฺเสหิ, ปวาเรสิ มหามุนิ.

මහා වීර වූ මහා මුණිවරයන් වහන්සේ සුදස්සන පර්වතයෙහි වස් වැස වැඩසිටි කල්හි, කෝටි අනූදහසක් රහතන් වහන්සේලා සමඟ පවාරණය කළ සේක.

๑๓.

13.

ทสวีสสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ;

เอกทฺวินฺนํ อภิสมยา, คณนาโต อสงฺขิยา.

දසදහසක් හා විසිදහසක් දෙනාට ධර්මාවබෝධය සිදු විය. එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු බැගින් ධර්මය අවබෝධ කරගත් පිරිස් ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

๑๔.

14.

วิตฺถาริกํ พาหุชญฺญํ, อิทฺธํ ผีตํ อหู ตทา;

ทีปงฺกรสฺส ภควโต, สาสนํ สุวิโสธิตํ.

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ඉතා පිරිසිදු වූ ඒ ශාසනය එකල පතළ වූ, බොහෝ ජනයා දන්නා වූ, සමෘද්ධිමත් හා දියුණු එකක් විය.

๑๕.

15.

จตฺตาริ สตสหสฺสานิ, ฉฬภิญฺญา มหิทฺธิกา;

ทีปงฺกรํ โลกวิทุํ, ปริวาเรนฺติ สพฺพทา.

ෂඩ් අභිඥාලාභී, මහා ඉද්ධිමත් රහතන් වහන්සේලා හාර ලක්ෂයක් හැම කල්හිම ලෝකවිදූ වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවරා සිටියහ.

๑๖.

16.

เย เกจิ เตน สมเยน, ชหนฺติ มานุสํ ภวํ;

อปตฺตมานสา เสขา, ครหิตา ภวนฺติ เต.

එකල රහත් බවට පත් නොවී ශෛක්ෂ්‍යව සිට මනුෂ්‍ය භවය අත්හැරි යම් පිරිසක් වූවාහු ද, ඔවුහු (ඒ උතුම් අවස්ථාව මගහැර ගැනීම නිසා) ගැරහුමට ලක්වූවෝ වෙති.

๑๗.

17.

สุปุปฺผิตํ ปาวจนํ, อรหนฺเตหิ ตาทิหิ;

ขีณาสเวหิ วิมเลหิ, อุปโสภติ สพฺพทา.

මනාව පිපුණු මල් වැනි බුද්ධ ශාසනය, තාදී ගුණයෙන් යුත්, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, නිර්මල රහතන් වහන්සේලාගෙන් හැම කල්හිම බැබළෙයි.

๑๘.

18.

นครํ รมฺมวตี นาม, สุเทโว นาม ขตฺติโย;

สุเมธา นาม ชนิกา, ทีปงฺกรสฺส สตฺถุโน.

දීපංකර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය රම්මවතී නම් විය. පියාණන් සුදේව නම් රජු වූ අතර මෑණියන් සුමේධා නම් වූවාය.

๑๙.

19.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ ;

หํสา โกญฺจา มยูรา จ, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. එහි හංස, කොංච සහ මයුර යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๒๐.

20.

ตีณิสตสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

ปทุมา นาม สา นารี, อุสภกฺขนฺโธ อตฺรโช.

මනාව සැරසුණු කාන්තාවෝ තුන් ලක්ෂයක් එහි සිටියහ. බිසව පදුමා නම් වූවාය, පුත් කුමරු උසභක්ඛන්ධ නම් විය.

๒๑.

21.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนทสมาสานิ, ปธาเน ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් වාහනයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, අඩු නොවුණු මාස දහයක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කරක්‍රියා කළ සේක.

๒๒.

22.

ปธานจารํ จริตฺวาน, อพุชฺฌิ มานสํ มุนิ;

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ทีปงฺกโร มหามุนิ.

වීරිය වඩා මහා මුණිවරයන් වහන්සේ සම්බෝධියට පත් වූ සේක. මහා බ්‍රහ්මයා විසින් කරන ලද ඇරයුමෙන් ශාන්ත වූ දීපංකර මහා මුණිවරයන් වහන්සේ,

๒๓.

23.

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, นนฺทาราเม สิรีฆเร ;

นิสินฺโน สิรีสมูลมฺหิ, อกา ติตฺถิยมทฺทนํ.

මහා වීරයන් වහන්සේ නන්දාරාමයේ සිරිගෙයි වැඩසිටිමින් ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක. සිරිස බෝමුල වැඩහිඳ තීර්ථකයන් දමනය කළ සේක.

๒๔.

24.

สุมงฺคโล [Pg.323] จ ติสฺโส จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สาคโต นามุปฏฺฐาโก, ทีปงฺกรสฺส สตฺถุโน.

සුමංගල සහ තිස්ස යන තෙරණුවෝ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සාගත නම් තෙරණුවෝ උන්වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

๒๕.

25.

นนฺทา เจว สุนนฺทา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, ปิปฺผลีติ ปวุจฺจติ.

නන්දා සහ සුනන්දා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'පිප්ඵලී' (පුලිල) යයි කියනු ලැබේ.

๒๖.

26.

ตปุสฺสภลฺลิกา นาม, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

สิริมา โกณา อุปฏฺฐิกา, ทีปงฺกรสฺส สตฺถุโน.

තපුස්ස සහ භල්ලික යන දායකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ සෝණා (කෝණා) යන දායිකාවෝ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๗.

27.

อสีติหตฺถมุพฺเพโธ, ทีปงฺกโร มหามุนิ;

โสภติ ทีปรุกฺโขว, สาลราชาว ผุลฺลิโต.

අසූ රියන් උසැති දීපංකර මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ, ආලෝකවත් පහන් ටැඹක් මෙන් ද, මල් පිරුණු සල් රජකු මෙන් ද බබළන සේක.

๒๘.

28.

สตสหสฺสวสฺสานิ, อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

ඒ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේගේ ආයු කාලය අවුරුදු ලක්ෂයකි. එතෙක් කල් වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කළ සේක.

๒๙.

29.

โชตยิตฺวาน สทฺธมฺมํ, สนฺตาเรตฺวา มหาชนํ;

ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

සද්ධර්මය බබළවා, මහා ජනකාය සසරින් එතෙර කරවා, මහත් ගිනි කඳක් මෙන් දිලිසී, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๓๐.

30.

สา จ อิทฺธิ โส จ ยโส, ตานิ จ ปาเทสุ จกฺกรตนานิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

ඒ සෘද්ධිය ද, ඒ කීර්තිය ද, ශ්‍රී පාදයන්හි වූ ඒ සක් ලකුණු ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවාහු නොවේ ද?

๓๑.

31.

ทีปงฺกโร ชิโน สตฺถา, นนฺทารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, ฉตฺตึสุพฺเพธโยชโนติ.

දීපංකර ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහි ම වූ උන්වහන්සේගේ ඒ ජින ස්තූපය තිස් හය යොජනාවක් උස විය.

ทีปงฺกรสฺส ภควโต วํโส ปฐโม.

භාග්‍යවත් දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පළමු වංශය නිම විය.

๔. โกณฺฑญฺญพุทฺธวํโส

4. කොණ්ඩඤ්ඤ බුද්ධ වංශය

๑.

1.

ทีปงฺกรสฺส อปเรน, โกณฺฑญฺโญ นาม นายโก;

อนนฺตเตโช อมิตยโส, อปฺปเมยฺโย ทุราสโท.

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අනන්ත තේජස් ඇති, අප්‍රමාණ යසස් ඇති, අප්‍රමෙය වූ, පර පසමිතුරන්ට මැඩලිය නොහැකි වූ කොණ්ඩඤ්ඤ නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

๒.

2.

ธรณูปโม ขมเนน, สีเลน สาครูปโม;

สมาธินา เมรูปโม, ญาเณน คคนูปโม.

උන්වහන්සේ ඉවසීමෙන් මහ පොළොව වැනි ය, සීලයෙන් සාගරය වැනි ය, සමාධියෙන් මහා මේරු පර්වතය වැනි ය, ප්‍රඥාවෙන් අහස වැනි ය.

๓.

3.

อินฺทฺริยพลโพชฺฌงฺค-มคฺคสจฺจปฺปกาสนํ;

ปกาเสสิ สทา พุทฺโธ, หิตาย สพฺพปาณินํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු ප්‍රාණීන්ගේ හිතසුව පිණිස ඉන්ද්‍රිය, බල, බොජ්ඣංග, මග්ග සහ සත්‍යයන් ප්‍රකාශ කරන ධර්මය සැමදා දේශනා කළ සේක.

๔.

4.

ธมฺมจกฺกํ [Pg.324] ปวตฺเตนฺเต, โกณฺฑญฺเญ โลกนายเก;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

කොණ්ඩඤ්ඤ ලෝකනායකයන් වහන්සේ ධම්මචක්කය පවත්වන කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට පළමු ධර්ම අවබෝධය විය.

๕.

5.

ตโต ปรมฺปิ เทเสนฺเต, นรมรูนํ สมาคเม;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ඉන් පසුව ද, දෙවි මිනිසුන්ගේ සමාගමයේදී දහම් දෙසන කල්හි, කෝටි අනූ දහසකට දෙවන ධර්ම අවබෝධය විය.

๖.

6.

ติตฺถิเย อภิมทฺทนฺโต, ยทา ธมฺมมเทสยิ;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

තීර්ථකයන් මඩමින් දහම් දෙසූ කල්හි, කෝටි අසූ දහසකට තෙවන ධර්ම අවබෝධය විය.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, โกณฺฑญฺญสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

කොණ්ඩඤ්ඤ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේට රහතන් වහන්සේලාගේ මහා සන්නිපාත තුනක් විය. ඒ රහතන් වහන්සේලා කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූහ.

๘.

8.

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

ทุติโย โกฏิสหสฺสานํ, ตติโย นวุติโกฏินํ.

පළමු සන්නිපාතය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ විය. දෙවන සන්නිපාතය කෝටි දහසකගේ ද, තෙවන සන්නිපාතය කෝටි අනූවකගේ ද විය.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, วิชิตาวี นาม ขตฺติโย;

สมุทฺทํ อนฺตมนฺเตน, อิสฺสริยํ วตฺตยามหํ.

ඒ සමයෙහි මම විජිතාවී නම් ක්ෂත්‍රිය රජෙක් වීමි. සතර සමුද්‍රය කෙළවර කොට ඇති පෘථිවියෙහි මම අධිපතිකම් කළෙමි.

๑๐.

10.

โกฏิสตสหสฺสานํ, วิมลานํ มเหสินํ;

สห โลกคฺคนาเถน, ปรมนฺเนน ตปฺปยึ.

මම ලෝකනායකයන් වහන්සේ ඇතුළු කෙලෙස් රහිත වූ කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාට ප්‍රණීත භෝජනයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි.

๑๑.

11.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, โกณฺฑญฺโญ โลกนายโก;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ.

ඒ කොණ්ඩඤ්ඤ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, “මතු මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකින් මොහු ලොව බුදු වන්නේය” යි මට විවරණ දුන් සේක.

๑๒.

12.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน, กตฺวา ทุกฺกรการิกํ;

อสฺสตฺถมูเล สมฺพุทฺโธ, พุชฺฌิสฺสติ มหายโส.

“මොහු වීර්යය වඩා, දුෂ්කරක්‍රියා කොට, මහා යසස් ඇත්තෙක්ව ඇසතු රුක් මුලදී සම්බුද්ධත්වයට පත් වන්නේය.”

๑๓.

13.

‘‘อิมสฺส ชนิกา มาตา, มายา นาม ภวิสฺสติ;

ปิตา สุทฺโธทโน นาม, อยํ เหสฺสติ โคตโม.

“මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය, පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය, මොහු ගෝතම බුදුන් වන්නේය.”

๑๔.

14.

‘‘โกลิโต อุปติสฺโส จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา;

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก, อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ.

“කෝලිත සහ උපතිස්ස යන තෙරණුවෝ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් තෙරණුවෝ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථායක වන්නාහ.”

๑๕.

15.

‘‘เขมา อุปฺปลวณฺณา จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ.

“ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'ඇසතු' යයි කියනු ලැබේ.”

๑๖.

16.

‘‘จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา;

นนฺทมาตา จ อุตฺตรา, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา;

อายุ วสฺสสตํ ตสฺส, โคตมสฺส ยสสฺสิโน’’.

“චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන දායකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන දායිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ. ඒ මහා යසස් ඇති ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය අවුරුදු සියයක් වන්නේය.”

๑๗.

17.

อิทํ สุตฺวาน วจนํ, อสมสฺส มเหสิโน;

อาโมทิตา นรมรู, พุทฺธพีชํ กิร อยํ.

අසම වූ මහා ඉසිවරයන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා දෙවි මිනිස්සු, “මොහු ඒකාන්තයෙන් ම බුදුවන බීජයකි” යි අතිශයින් ප්‍රමෝදයට පත් වූහ.

๑๘.

18.

อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา [Pg.325] วตฺตนฺติ, อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ;

กตญฺชลี นมสฺสนฺติ, ทสสหสฺสิเทวตา.

දසදහසක් ලෝකධාතුවල දෙවිවරු සාධුකාර දෙති, අත්පොළොසන් දෙති, සතුටු වෙති, දොහොත් මුදුන් දී වඳිති.

๑๙.

19.

‘‘ยทิมสฺส โลกนาถสฺส, วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ.

“ඉදින් අපි මේ ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහිදී දහම් අවබෝධ කර ගැනීමට අපොහොසත් වන්නෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු.”

๒๐.

20.

‘‘ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา, ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย;

เหฏฺฐาติตฺเถ คเหตฺวาน, อุตฺตรนฺติ มหานทึ.

“මහා ගඟකින් එතෙර වන මිනිස්සු තමන් බලාපොරොත්තු වූ තොටුපළ මඟ හැරුණහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ ප්‍රයෝජනය ගෙන එතෙර වන්නාක් මෙනි.”

๒๑.

21.

‘‘เอวเมว มยํ สพฺเพ, ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

“එලෙසින්ම අපි සියලු දෙනා මේ (කොණ්ඩඤ්ඤ) ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මගහැරුණහොත්, අනාගත කාලයෙහි මේ (ගෞතම) බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු (යි පැතූහ).”

๒๒.

22.

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

ตเมว อตฺถํ สาเธนฺโต, มหารชฺชํ ชิเน อทํ;

มหารชฺชํ ททิตฺวาน, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

“මම උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සිත තවදුරටත් පැහැදවා ගත්තෙමි. ඒ බුද්ධත්වයම සාක්ෂාත් කරගනු පිණිස මම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සක්විති රජ සැපය පූජා කළෙමි. මම සක්විති රජ සැපය පූජා කොට උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.”

๒๓.

23.

สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ, นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน, โสภยึ ชินสาสนํ.

“මම සූත්‍රය ද විනය ද නවංග ශාස්තෘ ශාසනය ද යන සියල්ල ඉගෙන ගෙන, බුද්ධ ශාසනය බැබළෙව්වෙමි.”

๒๔.

24.

ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต, นิสชฺชฏฺฐานจงฺกเม;

อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา, พฺรหฺมโลกมคญฺฉหํ.

“එහි නොපමාව වාසය කරමින් හිඳීම, සිටීම හා සක්මන් කිරීම යන ඉරියව්වල යෙදී, අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.”

๒๕.

25.

นครํ รมฺมวตี นาม, สุนนฺโท นาม ขตฺติโย;

สุชาตา นาม ชนิกา, โกณฺฑญฺญสฺส มเหสิโน.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ නගරය රම්මවතී නම් විය. පියාණන් සුනන්ද නම් රජු වූ අතර මෑණියන් සුජාතා නම් වූවාය.”

๒๖.

26.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ ;

สุจิ สุรุจิ สุโภ จ, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

“උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුචි, සුරුචි සහ සුභ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.”

๒๗.

27.

ตีณิสตสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

รุจิเทวี นาม นารี, วิชิตเสโน อตฺรโช.

“මනාව අලංකාර වූ කාන්තාවෝ තුන් ලක්ෂයක් පිරිවර කොට සිටියහ. බිසව රුචිදේවි නම් වූවාය. පුත් කුමරු විජිතසේන නම් විය.”

๒๘.

28.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนทสมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

“සතර පෙරනිමිති දැක රියකින් නික්ම ගොස්, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව දස මාසයක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි නිරත වූ සේක.”

๒๙.

29.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, โกณฺฑญฺโญ ทฺวิปทุตฺตโม;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, เทวานํ นครุตฺตเม.

“මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයැදින ලද ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, දෙපා ඇත්තන් අතර උතුම් වූ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් නගරයෙහි දී දෙවියන්ට ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.”

๓๐.

30.

ภทฺโท เจว สุภทฺโท จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อนุรุทฺโธ นามุปฏฺฐาโก, โกณฺฑญฺญสฺส มเหสิโน.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ භද්ද සහ සුභද්ද වූහ. අනුරුද්ධ නම් තෙරුන් වහන්සේ උපස්ථායක වූහ.”

๓๑.

31.

ติสฺสา [Pg.326] จ อุปติสฺสา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

สาลกลฺยาณิโก โพธิ, โกณฺฑญฺญสฺส มเหสิโน.

“කොණ්ඩඤ්ඤ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ තිස්සා සහ උපතිස්සා වූහ. උන්වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය සල්කල්‍යාණී (කැටකෑල) ගසයි.”

๓๒.

32.

โสโณ จ อุปโสโณ จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

นนฺทา เจว สิรีมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

“සෝණ සහ උපසෝණ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දා සහ සිරිමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.”

๓๓.

33.

โส อฏฺฐาสีติ หตฺถานิ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

โสภเต อุฬุราชาว สูริโย มชฺฌนฺหิเก ยถา.

“ඒ මහා මුණිවරයාණන් වහන්සේ අසූ අට රියනක් උස වූ සේක. උන්වහන්සේ තරුපති සඳ මෙන් ද මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද බබළන සේක.”

๓๔.

34.

วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

“එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.”

๓๕.

35.

ขีณาสเวหิ วิมเลหิ, วิจิตฺตา อาสิ เมทนี;

ยถา คคนมุฬูหิ, เอวํ โส อุปโสภถ.

“නිර්මල වූ රහතන් වහන්සේලාගෙන් පෘථිවිය විචිත්‍රවත් විය. තරු පිරි අහස මෙන් උන්වහන්සේ ඒ රහතන් වහන්සේලා මැද බැබළුණු සේක.”

๓๖.

36.

เตปิ นาคา อปฺปเมยฺยา, อสงฺโขภา ทุราสทา;

วิชฺชุปาตํว ทสฺเสตฺวา, นิพฺพุตา เต มหายสา.

“අප්‍රමාණ වූ ද, අකම්පිත වූ ද, අන්‍යයන්ට මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ ද මහා කීර්තිමත් ඒ රහත් උතුමෝ විදුලි කෙටීමක් බඳු (තම තේජස) දක්වා පිරිනිවන් වැඩි සේක.”

๓๗.

37.

สา จ อตุลิยา ชินสฺส อิทฺธิ, ญาณปริภาวิโต จ สมาธิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

“ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ වූ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් ද, ඥානයෙන් වඩවන ලද ඒ සමාධිය ද යන සියල්ල අතුරුදහන් වී ගියේය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?”

๓๘.

38.

โกณฺฑญฺโญ ปวโร พุทฺโธ, จนฺทารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถว เจติโย จิตฺโต, สตฺต โยชนมุสฺสิโตติ.

“උතුම් වූ කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ චන්දාරාමයෙහි පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම සත් යොදුනක් උස විචිත්‍රවත් චෛත්‍යයක් කරවන ලදී.”

โกณฺฑญฺญสฺส ภควโต วํโส ทุติโย.

“කොණ්ඩඤ්ඤ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දෙවන බුද්ධ වංශය මෙතෙකින් නිම විය.”

๕. มงฺคลพุทฺธวํโส

5. “මංගල බුද්ධ වංශය”

๑.

1.

โกณฺฑญฺญสฺส อปเรน, มงฺคโล นาม นายโก;

ตมํ โลเก นิหนฺตฺวาน, ธมฺโมกฺกมภิธารยิ.

“කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ලෝකයෙහි අඳුර නසා ධර්ම නමැති පන්දම දල්වමින් මංගල නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.”

๒.

2.

อตุลาสิ ปภา ตสฺส, ชิเนหญฺเญหิ อุตฺตรึ;

จนฺทสูริยปภํ หนฺตฺวา, ทสสหสฺสี วิโรจติ.

“උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව අසදෘශ විය, අනෙකුත් බුදුවරුන්ගේ ආලෝකයට වඩා අධික විය. සඳුගේත් හිරුගේත් ආලෝකය යටපත් කරමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුව බැබළවීය.”

๓.

3.

โสปิ พุทฺโธ ปกาเสสิ, จตุโร สจฺจวรุตฺตเม;

เต เต สจฺจรสํ ปีตฺวา, วิโนเทนฺติ มหาตมํ.

“ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද උතුම් වූ සතර මහා සත්‍යය දේශනා කළ සේක. බොහෝ සත්ත්වයෝ ඒ සත්‍ය නමැති රසය පානය කර මහා මෝහ අන්ධකාරය දුරු කළහ.”

๔.

4.

ปตฺวาน โพธิมตุลํ, ปฐเม ธมฺมเทสเน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ.

“අසදෘශ බෝධි ඥානයට පැමිණ, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවෙහි දී කෝටි ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට ධර්මාවබෝධය විය.”

๕.

5.

สุรินฺทเทวภวเน[Pg.327], พุทฺโธ ธมฺมมเทสยิ;

ตทา โกฏิสหสฺสานํ, ทุติโย สมโย อหุ.

“සක් දෙවිඳුන්ගේ භවනයෙහි දී (තව්තිසා දෙව්ලොව) බුදුරජාණන් වහන්සේ අභිධර්මය දේශනා කළ සේක. එකල කෝටි දහසක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.”

๖.

6.

ยทา สุนนฺโท จกฺกวตฺตี, สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมิ;

ตทา อาหนิ สมฺพุทฺโธ, ธมฺมเภรึ วรุตฺตมํ.

“සුනන්ද සක්විති රජු බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණි කල්හි, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ ධර්ම බෙරය වැයූ සේක.”

๗.

7.

สุนนฺทสฺสานุจรา ชนตา, ตทาสุํ นวุติโกฏิโย;

สพฺเพปิ เต นิรวเสสา, อเหสุํ เอหิ ภิกฺขุกา.

“සුනන්ද සක්විති රජු පිරිවරා සිටි මිනිස්සු අනූ කෝටියක් වූහ. ඔවුහු සියලු දෙනාම ඉතිරි නොවී 'එහි භික්ෂු' භාවයෙන් පැවිදිව රහත් වූහ.”

๘.

8.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, มงฺคลสฺส มเหสิโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

“මංගල මහේසීන් වහන්සේට ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය. ප්‍රථම සමාගමය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ වූයේය.”

๙.

9.

ทุติโย โกฏิสตสหสฺสานํ, ตติโย นวุติโกฏินํ;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, ตทา อาสิ สมาคโม.

“දෙවන සමාගමය කෝටි ලක්ෂයක් ද, තෙවන සමාගමය නිර්මල රහතන් වහන්සේලා අනූ කෝටියකගේ ද විය.”

๑๐.

10.

อหํ เตน สมเยน, สุรุจี นาม พฺราหฺมโณ;

อชฺฌายโก มนฺตธโร, ติณฺณํ เวทาน ปารคู.

“ඒ සමයෙහි මම වේදය හදාරන, මන්ත්‍ර දන්නා වූ, ත්‍රිවේදයෙහි කෙළවරට පත් සුරුචි නම් බ්‍රාහ්මණයා වීමි.”

๑๑.

11.

ตมหํ อุปสงฺกมฺม, สรณํ คนฺตฺวาน สตฺถุโน;

สมฺพุทฺธปฺปมุขํ สงฺฆํ, คนฺธมาเลน ปูชยึ;

ปูเชตฺวา คนฺธมาเลน, ควปาเนน ตปฺปยึ.

මම ඒ මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, උන්වහන්සේ සරණ ගොස්, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය සුවඳ මල්වලින් පිදුවෙමි. එසේ සුවඳ මල්වලින් පුදා කිරිපිඬු දානයෙන් (ඝෘත පානයෙන්) උන්වහන්සේලාව සතප්පවාලීමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, มงฺคโล ทฺวิปทุตฺตโม;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ ඒ මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: “මීට අතිශය දීර්ඝ කාලයකට (අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට) පසුව, මොහු (ගෝතම නමින්) බුදු වන්නේය” යනුවෙනි.

๑๓.

13.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

“වීර්යය වඩා... (පෙ)... අපි මේ (ගෝතම) බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු” යැයි (ජනයා) ප්‍රාර්ථනා කරති.

๑๔.

14.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทส ปารมิปูริยา.

මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මාගේ සිත තව තවත් ප්‍රසන්න කර ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මම උසස් වූ ව්‍රතයක් (පාරමී ධර්මයන්) සමාදන් වූයෙමි.

๑๕.

15.

ตทา ปีติมนุพฺรูหนฺโต, สมฺโพธิวรปตฺติยา;

พุทฺเธ ทตฺวาน มํ เคหํ, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

එකල්හි උතුම් සම්බෝධිය ලැබීම පිණිස ප්‍රීතිය වඩවමින්, මාගේ නිවස (සිව්පසය උදෙසා) බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කොට උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.

๑๖.

16.

สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ, นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวา, โสภยึ ชินสาสนํ.

පැවිදි වී සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද ඇතුළු අංග නවයකින් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සකල විධ ශාසනයම උගෙන, මම ජින ශාසනය බැබළවීමි.

๑๗.

17.

ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต, พฺรหฺมํ ภาเวตฺว ภาวนํ;

อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา, พฺรหฺมโลกมคจฺฉหํ.

එහි අප්‍රමාදීව වෙසෙමින්, බ්‍රහ්මවිහාර භාවනාවන් වඩා, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පත්ව මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

๑๘.

18.

อุตฺตรํ [Pg.328] นาม นครํ, อุตฺตโร นาม ขตฺติโย;

อุตฺตรา นาม ชนิกา, มงฺคลสฺส มเหสิโน.

මංගල මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ නගරය උත්තර නම් විය. පිය රජතුමා උත්තර නම් වූ අතර මෑණියන් උත්තරා නම් වූවාය.

๑๙.

19.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

ยสวา สุจิมา สิรีมา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. යසවා, සුචීමා සහ සිරිමා යනු උන්වහන්සේට තිබූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

๒๐.

20.

สมตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

ยสวตี นาม นารี, สีวโล นาม อตฺรโช.

මනාව අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. බිසව යසවතී නම් වූ අතර පුත් කුමරු සීවල නම් විය.

๒๑.

21.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, อสฺสยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක උන්වහන්සේ අස් රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනරාජයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අට මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා (ප්‍රධාන වීර්යය) කළ සේක.

๒๒.

22.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, มงฺคโล นาม นายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, วเน สิรีวรุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, ශාන්ත වූ මහා වීර වූ මංගල නම් නායකයන් වහන්සේ සිරිවරුත්තම වනයෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๓.

23.

สุเทโว ธมฺมเสโน จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

ปาลิโต นามุปฏฺฐาโก, มงฺคลสฺส มเหสิโน.

සුදේව සහ ධම්මසේන යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. පාලිත නම් තෙරුන් වහන්සේ මංගල මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

๒๔.

24.

สีวลา จ อโสกา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, นาครุกฺโขติ วุจฺจติ.

සීවලා සහ අසෝකා යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය නා වෘක්ෂය යැයි කියනු ලැබේ.

๒๕.

25.

นนฺโท เจว วิสาโข จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

อนุลา เจว สุตนา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

නන්ද සහ විසාඛ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. අනුලා සහ සුතනා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๖.

26.

อฏฺฐาสีติ รตนานิ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

ตโต นิทฺธาวตี รํสี, อเนกสตสหสฺสิโย.

ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ අසූ අට රියන් උස වූ සේක. උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත රශ්මි මාලාවන් විහිදුණි.

๒๗.

27.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයු කාලය වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටි උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

๒๘.

28.

ยถาปิ สาคเร อูมี, น สกฺกา ตา คเณตุเย;

ตเถว สาวกา ตสฺส, น สกฺกา เต คเณตุเย.

සාගරයෙහි රළ පෙළ ගණන් කළ නොහැක්කා සේම, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් ද ගණන් කළ නොහැකිය.

๒๙.

29.

ยาว อฏฺฐาสิ สมฺพุทฺโธ, มงฺคโล โลกนายโก;

น ตสฺส สาสเน อตฺถิ, สกิเลสมรณํ ตทา.

ලෝකනායක වූ මංගල සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි තාක් කල්, උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි කෙලෙස් සහිතව මියයාමක් එකල නොවීය.

๓๐.

30.

ธมฺโมกฺกํ ธารยิตฺวาน, สนฺตาเรตฺวา มหาชนํ;

ชลิตฺวา ธูมเกตูว, นิพฺพุโต โส มหายโส.

ශ්‍රී සද්ධර්මය නමැති පහන දල්වා, මහා ජනයා සසරින් මුදවා, මහා කීර්තිමත් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවී ගිය පහනක් මෙන් පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

๓๑.

31.

สงฺขารานํ [Pg.329] สภาวตฺถํ, ทสฺสยิตฺวา สเทวเก;

ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว, สูริโย อตฺถงฺคโต ยถา.

දෙවියන් සහිත ලෝකයාට සංස්කාරයන්ගේ ස්වභාවය පෙන්වා දී, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී, බැස යන සූර්යයා මෙන් උන්වහන්සේ පිරිනිවී වදාළ සේක.

๓๒.

32.

อุยฺยาเน วสฺสเร นาม, พุทฺโธ นิพฺพายิ มงฺคโล;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, ตึสโยชนมุคฺคโตติ.

මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ වස්සර නම් උයනේදී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකළ ජින ස්තූපය යොදුන් තිහක් උස විය.

มงฺคลสฺส ภควโต วํโส ตติโย.

භාග්‍යවත් මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ තෙවන බුද්ධ වංශය නිමාවට පත් විය.

๖. สุมนพุทฺธวํโส

6. සුමන බුද්ධ වංශය

๑.

1.

มงฺคลสฺส อปเรน, สุมโน นาม นายโก;

สพฺพธมฺเมหิ อสโม, สพฺพสตฺตานมุตฺตโม.

මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, සියලු ධර්මයන්ගෙන් අසම වූ, සියලු සත්ත්වයන්ට උත්තම වූ සුමන නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

๒.

2.

ตทา อมตเภรึ โส, อาหนี เมขเล ปุเร;

ธมฺมสงฺขสมายุตฺตํ, นวงฺคํ ชินสาสนํ.

එකල උන්වහන්සේ මේඛල නගරයෙහි දී, සද්ධර්ම සංඛය හා එක් වූ අංග නවයකින් යුත් ජින ශාසනය නමැති අමෘත බෙරය වැයූ සේක.

๓.

3.

นิชฺชินิตฺวา กิเลเส โส, ปตฺวา สมฺโพธิมุตฺตมํ;

มาเปสิ นครํ สตฺถา, สทฺธมฺมปุรวรุตฺตมํ.

කෙලෙසුන් පරදවා උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ, උතුම් වූ සද්ධර්ම පුරය නමැති නිවන් නගරය මවා වදාළ සේක.

๔.

4.

นิรนฺตรํ อกุฏิลํ, อุชุํ วิปุลวิตฺถตํ;

มาเปสิ โส มหาวีถึ, สติปฏฺฐานวรุตฺตมํ.

ඇදපලුදු නැති, සෘජු වූ ද, ඉතා විශාල වූ ද උතුම් සතර සතිපට්ඨානය නමැති මහා වීථිය උන්වහන්සේ නිර්මාණය කළ සේක.

๕.

5.

ผเล จตฺตาริ สามญฺเญ, จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา;

ฉฬภิญฺญาฏฺฐสมาปตฺตี, ปสาเรสิ ตตฺถ วีถิยํ.

සතර සාමඤ්ඤ ඵල, සතර පටිසම්භිදා, ෂඩභිඥා සහ අෂ්ට සමාපත්ති යන උතුම් ගුණාංග ඒ මාවතෙහි උන්වහන්සේ පතුරුවා ලූ සේක.

๖.

6.

เย อปฺปมตฺตา อขิลา, หิริวีริเยหุปาคตา;

เต เต อิเม คุณวเร, อาทิยนฺติ ยถา สุขํ.

යම් කෙනෙක් අප්‍රමාදී ද, කෙලෙස් රහිත ද, හිරි-ඔතප් හා වීර්යයෙන් යුක්ත ද, ඔවුහු මේ උතුම් ගුණාංගයන් පහසුවෙන් ලබා ගනිති.

๗.

7.

เอวเมเตน โยเคน, อุทฺธรนฺโต มหาชนํ;

โพเธสิ ปฐมํ สตฺถา, โกฏิสตสหสฺสิโย.

මේ අයුරින් ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ මෙම උත්සාහය මගින් මහා ජනකාය සංසාර සාගරයෙන් ගොඩනගමින්, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී සත්වයින් කෝටි ලක්ෂයක් (චතුරාර්ය සත්‍යය) අවබෝධ කරවූ සේක.

๘.

8.

ยมฺหิ กาเล มหาวีโร, โอวที ติตฺถิเย คเณ;

โกฏิสหสฺสาภิสมึสุ, ทุติเย ธมฺมเทสเน.

මහා වීර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අන්‍ය තීර්ථක පිරිස්වලට අවවාද කළ කල්හි, දෙවන ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි දහසක් සත්වයෝ සත්‍යය අවබෝධ කරගත්හ.

๙.

9.

ยทา เทวา มนุสฺสา จ, สมคฺคา เอกมานสา;

นิโรธปญฺหํ ปุจฺฉึสุ, สํสยญฺจาปิ มานสํ.

යම් කලෙක දෙවිමිනිසුන් සමඟිව එකම සිතැතිව නිරෝධ (සමාපත්තිය) පිළිබඳ ප්‍රශ්නය හා තමන්ගේ සිත්හි පැවති සැකයන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් විමසා සිටියේද,

๑๐.

10.

ตทาปิ [Pg.330] ธมฺมเทสเน, นิโรธปริทีปเน;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

එකල්හි නිරෝධය පැහැදිලි කරමින් කළ ඒ ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි අනූදහසක් සත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๑๑.

11.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, สุมนสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මහේසී වූ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේට කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය.

๑๒.

12.

วสฺสํวุตฺถสฺส ภควโต, อภิฆุฏฺเฐ ปวารเณ;

โกฏิสตสหสฺเสหิ, ปวาเรสิ ตถาคโต.

වස් වැස නිම කළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවාරණ උත්සවයේදී පවාරණය ප්‍රකාශ කළ කල්හි, තථාගතයන් වහන්සේ කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා සමඟ පවාරණය කළ සේක.

๑๓.

13.

ตโตปรํ สนฺนิปาเต, วิมเล กญฺจนปพฺพเต;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

ඉන්පසුව, නිර්මල වූ රන් පර්වතයෙහි (කඤ්චන පබ්බත) රැස් වූ කෝටි අනූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක රැස්වීම සිදු විය.

๑๔.

14.

ยทา สกฺโก เทวราชา, พุทฺธทสฺสนุปาคมิ;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม.

යම් කලෙක ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට පැමිණියේද, එකල්හි කෝටි අසූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන ශ්‍රාවක රැස්වීම සිදු විය.

๑๕.

15.

อหํ เตน สมเยน, นาคราชา มหิทฺธิโก;

อตุโล นาม นาเมน, อุสฺสนฺนกุสลสญฺจโย.

ඒ සමයෙහි මම අතුල නම් වූ, මහත් සෘද්ධි ඇති, බොහෝ පින් රැස් කළ නාග රාජයෙක් වීමි.

๑๖.

16.

ตทาหํ นาคภาวนา, นิกฺขมิตฺวา สญาติภิ;

นาคานํ ทิพฺพตุริเยหิ, สสงฺฆํ ชินมุปฏฺฐหึ.

එකල්හි මම මගේ නෑයන් සමඟ නාග භවනයෙන් පිටත්වී, නාගයන්ගේ දිව්‍යමය තූර්ය වාදනයෙන් යුතුව මහා සංඝයා වහන්සේ සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

๑๗.

17.

โกฏิสตสหสฺสานํ, อนฺนปาเนน ตปฺปยึ;

ปจฺเจกทุสฺสยุคํ ทตฺวา, สรณํ ตมุปาคมึ.

මම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාට ආහාර පානයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි. උන්වහන්සේලාට එක් එක් නමට වස්ත්‍ර යුගල බැගින් පූජා කොට, ඒ තෙරුවන් සරණ ගියෙමි.

๑๘.

18.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สุมโน โลกนายโก;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ලෝක නායක වූ ඒ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පසුව, මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

๑๙.

19.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"මොහු (දුෂ්කරක්‍රියා) වීර්යය වඩා... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යැයි (ජනයා පැතූහ).

๒๐.

20.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම තව තවත් සිත පහදා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මම අධිකව වෘතයන් සමාදන් වීමි.

๒๑.

21.

นครํ เมขลํ นาม, สุทตฺโต นาม ขตฺติโย;

สิริมา นาม ชนิกา, สุมนสฺส มเหสิโน.

මහේසී වූ සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය මේඛල නම් විය. පියාණන් සුදත්ත නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් සිරිමා නම් වූවාය.

๒๒.

22.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

จนฺโท สุจนฺโท วฏํโส จ, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. චන්ද, සුචන්ද සහ වටංස යනු උත්තම ප්‍රාසාද තුනයි.

๒๓.

23.

เตสฏฺฐิสตสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

วฏํสิกา นาม นารี, อนูปโม นาม อตฺรโช.

මනාකොට සැරසුණු කාන්තාවන් හැට තුන් ලක්ෂයක් පිරිවරට සිටියහ. බිසව වටංසිකා නම් වූවාය. පුත්‍රයා අනුපම නම් විය.

๒๔.

24.

นิมิตฺเต [Pg.331] จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนทสมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු මාස දසයක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය වැඩූ සේක.

๒๕.

25.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, สุมโน โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, เมขเล ปุรมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලදුව, ශාන්ත වූ මහා වීර ලෝක නායක සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ මේඛල නම් උත්තම නගරයෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

๒๖.

26.

สรโณ ภาวิตตฺโต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อุเทโน นามุปฏฺฐาโก, สุมนสฺส มเหสิโน.

සරණ සහ භාවිතාත්ම යන තෙරවරු අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උදේන නම් තෙරුන් සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක විය.

๒๗.

27.

โสณา จ อุปโสณา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โสปิ พุทฺโธ อมิตยโส, นาคมูเล อพุชฺฌถ.

සෝණා සහ උපසෝණා යන තෙරණියෝ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. අප්‍රමාණ යසස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් මූලයකදී බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක.

๒๘.

28.

วรุโณ เจว สรโณ จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

จาลา จ อุปจาลา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

වරුණ සහ සරණ යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. චාලා සහ උපචාලා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๙.

29.

อุจฺจตฺตเนน โส พุทฺโธ, นวุติหตฺถมุคฺคโต;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทสสหสฺสี วิโรจติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් අනූවක් වූහ. රන් තොරණක් මෙන් දස දහසක් ලෝක ධාතුව ඒකාලෝක කරමින් බැබළුණු සේක.

๓๐.

30.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ වසර අනූදහසක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා (සංසාරයෙන්) එතෙර කළ සේක.

๓๑.

31.

ตารณีเย ตารยิตฺวา, โพธนีเย จ โพธยิ;

ปรินิพฺพายิ สมฺพุทฺโธ, อุฬุราชาว อตฺถมิ.

එතෙර කළ යුතු සත්වයන් එතෙර කරවා, අවබෝධය ලැබිය යුතු සත්වයන්ට අවබෝධ කරවා, ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ තරුපති (සඳ) බැස යන්නාක් මෙන් පිරිනිවී වදාළ සේක.

๓๒.

32.

เต จ ขีณาสวา ภิกฺขู, โส จ พุทฺโธ อสาทิโส;

อตุลปฺปภํ ทสฺสยิตฺวา, นิพฺพุตา เย มหายสา.

ඒ රහතන් වහන්සේලාද, අසදෘශ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේද, අසමසම ආලෝකයක් පතුරුවා මහා යසස් ඇතිව පිරිනිවී වදාළහ.

๓๓.

33.

ตญฺจ ญาณํ อตุลิยํ, ตานิ จ อตุลานิ รตนานิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

ඒ අසමසම ඥානයත්, ඒ අසමසම රත්නයනුත් යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සැබැවින්ම සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

๓๔.

34.

สุมโน ยสธโร พุทฺโธ, องฺคารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถว ตสฺส ชินถูโป, จตุโยชนมุคฺคโตติ.

යසස් ඇති සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ අංගාරාමයේදී පිරිනිවී වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු ස්තූපය යොදුන් සතරක් උසට ඉදිවිය.

สุมนสฺส ภควโต วํโส จตุตฺโถ.

භාග්‍යවත් සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිව්වන වංශය නිමාවට පත් විය.

๗. เรวตพุทฺธวํโส

7. රේවත බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

สุมนสฺส อปเรน, เรวโต นาม นายโก;

อนูปโม อสทิโส, อตุโล อุตฺตโม ชิโน.

සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, උපමාවක් නැති, අසදෘශ වූ, අසමසම වූ, උත්තම වූ, රේවත නම් ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โสปิ ธมฺมํ [Pg.332] ปกาเสสิ, พฺรหฺมุนา อภิยาจิโต;

ขนฺธธาตุววตฺถานํ, อปฺปวตฺตํ ภวาภเว.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනය පිළිගත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද භවයෙන් භවයට නැවත උපතක් ඇති නොවන සේ, ස්කන්ධ හා ධාතූන්ගේ ස්වභාවය විග්‍රහ කරන ධර්මය දේශනා කළ සේක.

๓.

3.

ตสฺสาภิสมยา ตีณิ, อเหสุํ ธมฺมเทสเน;

คณนาย น วตฺตพฺโพ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාවන්හිදී සත්‍යාවබෝධයන් (අභිසමයයන්) තුනක් සිදු විය. ඉන් පළමු ධර්මාවබෝධයෙහිදී සත්‍යය අවබෝධ කරගත් දෙවි මිනිසුන් පිරිස ගණනය කර නිම කළ නොහැකි තරම් විය.

๔.

4.

ยทา อรินฺทมํ ราชํ, วิเนสิ เรวโต มุนิ;

ตทา โกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

රේවත මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ අරින්දම රජුට දහම් දෙසූ කල්හි, දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු වූ අතර එහිදී කෝටි දහසක් ප්‍රාණීහු සත්‍යාවබෝධය කළහ.

๕.

5.

สตฺตาหํ ปฏิสลฺลานา, วุฏฺฐหิตฺวา นราสโภ;

โกฏิสตํ นรมรูนํ, วิเนสิ อุตฺตเม ผเล.

පුරුෂෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සත් දිනක් නිරෝධ සමාපත්තියෙන් වැඩසිට නැගී සිට, කෝටියක් දෙවි මිනිසුන් උතුම් අරහත් ඵලයෙහි පිහිටුවමින් දහමෙහි හික්මවූ සේක.

๖.

6.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, เรวตสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สุวิมุตฺตาน ตาทินํ.

රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, මැනවින් මිදුණු, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

๗.

7.

อติกฺกนฺตา คณนปถํ, ปฐมํ เย สมาคตา;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතයට රැස් වූ පිරිස ගණනය කළ නොහැකි තරම් විය. දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ සහභාගිත්වයෙන් සිදු විය.

๘.

8.

โยปิ ปญฺญาย อสโม, ตสฺส จกฺกานุวตฺตโก;

โส ตทา พฺยาธิโต อาสิ, ปตฺโต ชีวิตสํสยํ.

ප්‍රඥාවෙන් අසමසම වූ, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්ම චක්‍රය අනුව පවත්වන්නා වූ යම් අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේ නමක් (වරුණ හිමි) වූ සේක ද, උන්වහන්සේ එකල දැඩි ලෙස ගිලන්ව ජීවිතය පිළිබඳ සැක සහිත තත්ත්වයකට පත්ව සිටියහ.

๙.

9.

ตสฺส คิลานปุจฺฉาย, เย ตทา อุปคตา มุนี;

โกฏิสหสฺสา อรหนฺโต, ตติโย อาสิ สมาคโม.

ඒ ගිලන් වූ අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේගේ සුවදුක් විමසීම පිණිස එකල රැස් වූ කෝටි දහසක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් තෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සමන්විත විය.

๑๐.

10.

อหํ เตน สมเยน, อติเทโว นาม พฺราหฺมโณ;

อุปคนฺตฺวา เรวตํ พุทฺธํ, สรณํ ตสฺส คญฺฉหํ.

එකල මම අතිදේව නම් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව ඉපිද, රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ උන්වහන්සේ සරණ ගියෙමි.

๑๑.

11.

ตสฺส สีลํ สมาธิญฺจ, ปญฺญาคุณมนุตฺตมํ;

โถมยิตฺวา ยถาถามํ, อุตฺตรียมทาสหํ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුත්තර වූ සීල, සමාධි හා ප්‍රඥා ගුණයන් ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් වර්ණනා කොට, මා පොරවා සිටි උතුරු සළුව උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, เรวโต โลกนายโก;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ලෝකනායක වූ ඒ රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මොහු මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට පසුව බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

๑๓.

13.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

මෙතුමා වීර්යය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියෙහි අපි උපදින්නෙමු" යි (පිරිස ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๔.

14.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් ප්‍රසන්න කර ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වූයෙමි.

๑๕.

15.

ตทาปิ ตํ พุทฺธธมฺมํ, สริตฺวา อนุพฺรูหยึ;

อาหริสฺสามิ ตํ ธมฺมํ, ยํ มยฺหํ อภิปตฺถิตํ.

එකල ද මම ඒ බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සිහිපත් කරමින් ප්‍රගුණ කළෙමි. මා ප්‍රාර්ථනා කළ ඒ ධර්මය (බුද්ධත්වය) මම සාක්ෂාත් කරගන්නෙමි යි පීතිය වර්ධනය කරගත්තෙමි.

๑๖.

16.

นครํ [Pg.333] สุธญฺญวตี นาม, วิปุโล นาม ขตฺติโย;

วิปุลา นาม ชนิกา, เรวตสฺส มเหสิโน.

රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ නගරය සුධඤ්ඤවතී නම් විය. පියා විපුල නම් රජතුමා වූ අතර මව විපුලා නම් වූවාය.

๑๗.

17.

ฉ จ วสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สุทสฺสโน รตนคฺฆิ, อาเวโฬ จ วิภูสิโต;

ปุญฺญกมฺมาภินิพฺพตฺตา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර හයදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. පුණ්‍ය කර්මයෙන් පහළ වූ සුදස්සන, රතනග්ඝි සහ ආවේළ නම් අතිශයින් අලංකාර වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๘.

18.

เตตฺตึส จ สหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุทสฺสนา นาม นารี, วรุโณ นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්තුන් දහසක් වූහ. බිසව සුදස්සනා නම් වූ අතර පුත්‍රයා වරුණ නම් විය.

๑๙.

19.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนสตฺตมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක උන්වහන්සේ රියකින් ගොස් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු මාස හතක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කර ක්‍රියාව) කළ සේක.

๒๐.

20.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, เรวโต โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, วรุณาราเม สิรีฆเร.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් කරන ලද ආරාධනයෙන්, ශාන්ත වූ මහා වීර වූ ලෝකනායක රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ වරුණාරාමයෙහි වූ සිරිගෙයිදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๑.

21.

วรุโณ พฺรหฺมเทโว จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สมฺภโว นามุปฏฺฐาโก, เรวตสฺส มเหสิโน.

වරුණ සහ බ්‍රහ්මදේව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. රේවත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයන් වහන්සේ සම්භව නම් වූහ.

๒๒.

22.

ภทฺทา เจว สุภทฺทา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โสปิ พุทฺโธ อสมสโม, นาคมูเล อพุชฺฌถ.

භද්දා සහ සුභද්දා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් සෙවණකදී සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත් වූ සේක.

๒๓.

23.

ปทุโม กุญฺชโร เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา;

สิรีมา เจว ยสวตี, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

පදුම සහ කුඤ්ජර යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ යසවතී යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๔.

24.

อุจฺจตฺตเนน โส พุทฺโธ, อสีติหตฺถมุคฺคโต;

โอภาเสติ ทิสา สพฺพา, อินฺทเกตุว อุคฺคโต.

උසින් අසූ රියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඔසවන ලද ශක්‍රයාගේ ජය කොඩියක් මෙන් සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කළ සේක.

๒๕.

25.

ตสฺส สรีเร นิพฺพตฺตา, ปภามาลา อนุตฺตรา;

ทิวา วา ยทิ วา รตฺตึ, สมนฺตา ผรติ โยชนํ.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මුණු අනුත්තර වූ රැස් වළල්ල දහවල් කාලයෙහි හෝ රාත්‍රී කාලයෙහි හෝ හාත්පස යොදුනක් දුරට පැතිර ගියේය.

๒๖.

26.

สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ වසර සැටදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සැඩපහරින් එතෙර කරවූ සේක.

๒๗.

27.

ทสฺสยิตฺวา พุทฺธพลํ, อมตํ โลเก ปกาสยํ;

นิพฺพายิ อนุปาทาโน, ยถคฺคุปาทานสงฺขยา.

බුද්ධ බලය පෙන්වා ලොවට අමෘත නිර්වාණය ප්‍රකාශ කොට, ඉන්ධන ගෙවී යාමෙන් නිවී යන ගින්නක් මෙන් උපාදාන රහිතව පිරිනිවී වදාළ සේක.

๒๘.

28.

โส จ กาโย รตนนิโภ, โส จ ธมฺโม อสาทิโส;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

රත්නාභරණයන් මෙන් බැබළුණු ඒ ශරීරය ද, අසමසම වූ ඒ ධර්මය ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

๒๙.

29.

เรวโต [Pg.334] ยสธโร พุทฺโธ, นิพฺพุโต โส มหาปุเร;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

යසස් ඇති රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ මහාපුර නගරයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි විසිරී ගියහ.

เรวตสฺส ภควโต วํโส ปญฺจโม.

භාග්‍යවත් රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පස්වන බුද්ධ වංශය නිමාවට පත් විය.

๘. โสภิตพุทฺธวํโส

8. සෝභිත බුද්ධවංශය

๑.

1.

เรวตสฺส อปเรน, โสภิโต นาม นายโก;

สมาหิโต สนฺตจิตฺโต, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล.

රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ලෝකනායක වූ සෝභිත නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ සමාහිත වූ (සමාධිමත්) සිත් ඇති, ශාන්ත වූ, අසම වූ, අසහාය පුද්ගලයකු වූ සේක.

๒.

2.

โส ชิโน สกเคหมฺหิ, มานสํ วินิวตฺตยิ;

ปตฺวาน เกวลํ โพธึ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සිය ගිහිගෙය තුළදීම පෘථග්ජන භාවයෙන් සිත මුදවා ගත් සේක. උන්වහන්සේ උතුම් වූ සම්මා සම්බෝධියට පැමිණ ධර්මචක්‍රය පවත්වනු ලැබූ සේක.

๓.

3.

ยาว เหฏฺฐา อวีจิโต, ภวคฺคา จาปิ อุทฺธโต;

เอตฺถนฺตเร เอกปริสา, อโหสิ ธมฺมเทสเน.

පහළින් අවීචි නිරයේ සිට ඉහළින් භවග්ගය දක්වා වූ මේ අතරමැද ලෝක ධාතුවෙහි, ධර්ම දේශනාව පවත්වන කල්හි එකම මහා පිරිසක් රැස් වූහ.

๔.

4.

ตาย ปริสาย สมฺพุทฺโธ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ;

คณนาย น วตฺตพฺโพ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

ඒ පිරිස මැද සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක. එකල ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිමහත් දෙවි මිනිසුන්ගේ ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๕.

5.

ตโต ปรมฺปิ เทเสนฺเต, มรูนญฺจ สมาคเม;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ඉන්පසු වෙනත් අවස්ථාවක දෙවියන්ගේ රැස්වීමකදී ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, කෝටි අනූදහසක් දෙවි බඹුන් හට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๖.

6.

ปุนาปรํ ราชปุตฺโต, ชยเสโน นาม ขตฺติโย;

อารามํ โรปยิตฺวาน, พุทฺเธ นิยฺยาทยี ตทา.

නැවතත් එක් සමයක ජයසේන නම් වූ රජකුමරෙක් ආරාමයක් කරවා, එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයාට පූජා කළේය.

๗.

7.

ตสฺส ยาคํ ปกิตฺเตนฺโต, ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา;

ตทา โกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

පස්ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුගේ ඒ දානය පසසමින් ධර්ම දේශනා කළ සේක. එකල කෝටි දහසක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๘.

8.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, โสภิตสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මහාර්ෂී වූ සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත (රැස්වීම්) තුනක් විය.

๙.

9.

อุคฺคโต นาม โส ราชา, ทานํ เทติ นรุตฺตเม;

ตมฺหิ ทาเน สมาคญฺฉุํ, อรหนฺตา สตโกฏิโย.

උග්ගත නම් වූ ඒ රජතුමා නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් දුන්නේය. ඒ දානමය පින්කමේදී රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

๑๐.

10.

ปุนาปรํ ปุรคโณ, เทติ ทานํ นรุตฺตเม;

ตทา นวุติโกฏีนํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත් එක් සමයක පුරවැසි සමූහයක් එක්ව නරෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් දුන්හ. එකල රහතන් වහන්සේලා කෝටි අනූවකගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

๑๑.

11.

เทวโลเก [Pg.335] วสิตฺวาน, ยทา โอโรหตี ชิโน;

ตทา อสีติโกฏีนํ, ตติโย อาสิ สมาคโม.

යම් කලෙක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ තව්තිසා දෙව්ලොව වස් වැස වැඩම කළ සේක්ද, එකල රහතන් වහන්සේලා කෝටි අසූවකගේ තෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

๑๒.

12.

อหํ เตน สมเยน, สุชาโต นาม พฺราหฺมโณ;

ตทา สสาวกํ พุทฺธํ, อนฺนปาเนน ตปฺปยึ.

එකල මම සුජාත නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. මම එකල ශ්‍රාවක සංඝයා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට ආහාර පානයෙන් සංග්‍රහ කොට සතුටු කළෙමි.

๑๓.

13.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, โสภิโต โลกนายโก;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ලෝකනායක වූ ඒ සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් කල්ප අපරිමෙය්‍යයකට පසු මොහු බුදු වන්නේය."

๑๔.

14.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීරිය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියා කොට...පෙ... අපි මොහු බුදු වන කලට උන්වහන්සේ හමුවන්නෙමු" යි පිරිස ප්‍රාර්ථනා කළහ.

๑๕.

15.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, หฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส;

ตเมวตฺถมนุปฺปตฺติยา, อุคฺคํ ธิติมกาสหํ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම මහත් සතුටටත්, සංවේගයටත් පත් වීමි. ඒ බුදු බවම ලැබීම පිණිස මම දැඩි වීර්යයක් හා අධිෂ්ඨානයක් කළෙමි.

๑๖.

16.

สุธมฺมํ นาม นครํ, สุธมฺโม นาม ขตฺติโย;

สุธมฺมา นาม ชนิกา, โสภิตสฺส มเหสิโน.

සෝභිත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ නගරය සුධම්ම නම් විය. පියාණන් සුධම්ම නම් රජතුමා වූ අතර මෑණියන් සුධම්මා නම් වූවාය.

๑๗.

17.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

กุมุโท นาฬิโน ปทุโม, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. උන්වහන්සේට කුමුදු, නාලිණ සහ පදුම යනුවෙන් උත්තම ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๘.

18.

สตฺตตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

มณิลา นาม สา นารี, สีโห นามาสิ อตฺรโช.

මැනවින් සැරසුණු තිස්හත්දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු වූහ. අග්‍රමහේෂිකාව මණිලා නම් වූ අතර, පුත්‍රයා සීහ නම් විය.

๑๙.

19.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, ปาสาเทนาภินิกฺขมิ;

สตฺตาหํ ปธานจารํ, จริตฺวา ปุริสุตฺตโม.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ ප්‍රාසාදයෙන්ම නික්ම පැවිදි වූ සේක. සත් දිනක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය වඩා සම්මා සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๒๐.

20.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, โสภิโต โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, สุธมฺมุยฺยานมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, ලෝකනායක සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේ උත්තම වූ සුධම්ම උයනේදී ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๑.

21.

อสโม จ สุเนตฺโต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อโนโม นามุปฏฺฐาโก, โสภิตสฺส มเหสิโน.

අසම සහ සුනෙත්ත යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝභිත මහාර්ෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයන් වහන්සේ අනෝම නම් විය.

๒๒.

22.

นกุลา จ สุชาตา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

พุชฺฌมาโน จ โส พุทฺโธ, นาคมูเล อพุชฺฌถ.

නකුලා සහ සුජාතා යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නා රුක් සෙවණකදී (සතර සත්‍යය) අවබෝධ කරගනිමින් බුදු බවට පත් වූ සේක.

๒๓.

23.

รมฺโม เจว สุทตฺโต จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

นกุลา เจว จิตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

රම්ම සහ සුදත්ත යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නකුලා සහ චිත්තා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๔.

24.

อฏฺฐปณฺณาสรตนํ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

โอภาเสติ ทิสา สพฺพา, สตรํสีว อุคฺคโต.

ඒ මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ පනස් අට රියන් උස වූ සේක. උදා වූ දහසක් රැස් විහිදුවන සූර්යයා මෙන් උන්වහන්සේ සියලු දිශාවන් බබළවති.

๒๕.

25.

ยถา [Pg.336] สุผุลฺลํ ปวนํ, นานาคนฺเธหิ ธูปิตํ;

ตเถว ตสฺส ปาวจนํ, สีลคนฺเธหิ ธูปิตํ.

මැනවින් පිපුණු මල් ඇති වනයක් නොයෙක් සුවඳින් සුවඳවත් වන්නා සේම, උන්වහන්සේගේ සද්ධර්මය ද සීල සුගන්ධයෙන් සුවඳවත් විය.

๒๖.

26.

ยถาปิ สาคโร นาม, ทสฺสเนน อตปฺปิโย;

ตเถว ตสฺส ปาวจนํ, สวเณน อตปฺปิยํ.

සාගරය දැකීමෙන් කෙදිනකවත් තෘප්තියක් නොලැබෙන්නා සේම, උන්වහන්සේගේ සද්ධර්මය ඇසීමෙන් ද කිසිවකුටත් තෘප්තියක් (ඇතිවීමක්) නොදැනේ.

๒๗.

27.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයු කාලය වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් ලොව වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

๒๘.

28.

โอวาทํ อนุสิฏฺฐิญฺจ, ทตฺวาน เสสเก ชเน;

หุตาสโนว ตาเปตฺวา, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

ඉතිරි වූ ජනයාට අවවාද අනුශාසනා දී, දැල්වී නිවී ගිය ගින්නක් මෙන් උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

๒๙.

29.

โส จ พุทฺโธ อสมสโม, เตปิ สาวกา พลปฺปตฺตา;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, බලප්පත්ත වූ ඒ රහතන් ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

๓๐.

30.

โสภิโต วรสมฺพุทฺโธ, สีหารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

සෝභිත නම් වූ උතුම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සීහාරාමයේදී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ දේශයන්හි පතළ වූහ.

โสภิตสฺส ภควโต วํโส ฉฏฺโฐ.

භාග්‍යවත් සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බුද්ධ වංශය සයවැන්නයි.

๙. อโนมทสฺสีพุทฺธวํโส

9. අනෝමදස්සී බුද්ධ වංශය

๑.

1.

โสภิตสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

อโนมทสฺสี อมิตยโส, เตชสฺสี ทุรติกฺกโม.

සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, අප්‍රමාණ යසසින් යුක්ත වූ, තේජවන්ත වූ ද, අනුභව කළ නොහැකි (අභිබවා යා නොහැකි) වූ ද අනෝමදස්සී නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โส เฉตฺวา พนฺธนํ สพฺพํ, วิทฺธํเสตฺวา ตโย ภเว;

อนิวตฺติคมนํ มคฺคํ, เทเสสิ เทวมานุเส.

උන්වහන්සේ සියලු සංයෝජන බන්ධනයන් සිඳලමින්, භවත්‍රයම විනාශ කරමින්, නැවත හැරී ඒමක් නැති නිර්වාණයට පමුණුවන මඟ දෙවි මිනිසුන්ට දේශනා කළ සේක.

๓.

3.

สาคโรว อสงฺโขโภ, ปพฺพโตว ทุราสโท;

อากาโสว อนนฺโต โส, สาลราชาว ผุลฺลิโต.

උන්වහන්සේ නොසැලෙන සාගරය වැනි වූහ; ළඟාවීමට අපහසු (මහා මේරු) පර්වතය වැනි වූහ; අනන්ත වූ ආකාශය වැනි වූහ; මැනවින් පිපී ගිය සල් රජකු (සල් ගසක්) වැනි වූහ.

๔.

4.

ทสฺสเนนปิ ตํ พุทฺธํ, โตสิตา โหนฺติ ปาณิโน;

พฺยาหรนฺตํ คิรํ สุตฺวา, อมตํ ปาปุณนฺติ เต.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමෙන් පවා සත්වයෝ සතුටට පත් වෙති. උන්වහන්සේගේ දේශනා ශබ්දය අසා ඔවුහු අමා මහ නිවනට පැමිණෙති.

๕.

5.

ธมฺมาภิสมโย ตสฺส, อิทฺโธ ผีโต ตทา อหุ;

โกฏิสตานิ อภิสมึสุ, ปฐเม ธมฺมเทสเน.

එකල උන්වහන්සේගේ ධර්මාවබෝධය සඵල වූවක් ද පැතිර ගිය එකක් ද විය. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි සියයක් සත්වයෝ ධර්මය අවබෝධ කරගත්හ.

๖.

6.

ตโต ปรํ อภิสมเย, วสฺสนฺเต ธมฺมวุฏฺฐิโย;

อสีติโกฏิโยภิสมึสุ, ทุติเย ธมฺมเทสเน.

ඉන්පසුව දෙවන ධර්ම දේශනාවේදී ධර්ම වර්ෂාව වස්වද්දද්දී, කෝටි අසූවක් සත්වයෝ ධර්මය අවබෝධ කරගත්හ.

๗.

7.

ตโตปรญฺหิ [Pg.337] วสฺสนฺเต, ตปฺปยนฺเต จ ปาณินํ;

อฏฺฐสตฺตติโกฏีนํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

ඉන්පසුව ද ධර්ම වර්ෂාව වස්වද්දමින් සත්වයන් සනසවද්දී, හැත්තෑ අට කෝටියක් සත්වයන්ට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

๘.

8.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ตสฺสาปิ จ มเหสิโน;

อภิญฺญาพลปฺปตฺตานํ, ปุปฺผิตานํ วิมุตฺติยา.

ඒ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. ඒ සියල්ලෝම අභිඥා බලයට පැමිණි, විමුක්ති නැමැති මලින් පිපී ගිය රහතන් වහන්සේලා වූහ.

๙.

9.

อฏฺฐสตสหสฺสานํ, สนฺนิปาโต ตทา อหุ;

ปหีนมทโมหานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මද හා මෝහය ප්‍රහීණ කළ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් අට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම එකල සිදු විය.

๑๐.

10.

สตฺตสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม;

อนงฺคณานํ วิรชานํ, อุปสนฺตาน ตาทินํ.

කෙලෙස් රහිත වූ, රජස් රහිත වූ, උපශාන්ත වූ ද, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ ද සත් ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

๑๑.

11.

ฉนฺนํ สตสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม;

อภิญฺญาพลปฺปตฺตานํ, นิพฺพุตานํ ตปสฺสินํ.

අභිඥා බලයට පත් වූ, තෘෂ්ණාව නිවා දැමූ, තපස් ගුණයෙන් යුත් හය ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන රැස්වීම සිදු විය.

๑๒.

12.

อหํ เตน สมเยน, ยกฺโข อาสึ มหิทฺธิโก;

เนกานํ ยกฺขโกฏีนํ, วสวตฺติมฺหิ อิสฺสโร.

මම ඒ කාලයෙහි මහා තේජවන්ත වූ යක්ෂයෙක් වීමි. කෝටි ගණනක් වූ බොහෝ යක්ෂයන් මගේ වසඟයෙහි තබාගත් අධිපතියෙක් වීමි.

๑๓.

13.

ตทาปิ ตํ พุทฺธวรํ, อุปคนฺตฺวา มเหสินํ;

อนฺนปาเนน ตปฺเปสึ, สสงฺฆํ โลกนายกํ.

එකල ද මම ඒ මහේසී වූ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, සඟ පිරිස සමඟ ලෝකනායකයන් වහන්සේව ආහාර පානයෙන් සතප්පවා සතුටු කළෙමි.

๑๔.

14.

โสปิ มํ ตทา พฺยากาสิ, วิสุทฺธนยโน มุนิ;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

පිරිසිදු ප්‍රඥා ඇසක් ඇති ඒ මුනිඳුන් ද එකල මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: "මෙයින් අප්‍රමාණ වූ කල්පයකින් පසු, මොහු ලොව බුදු වන්නේය."

๑๕.

15.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීරිය වඩා... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු (මොහුගේ ශ්‍රාවකයන් වන්නෙමු)" යැයි (ජනයා පැතූහ).

๑๖.

16.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, หฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම හදවතින්ම සතුටු වී, සංවේගයට පත් සිත් ඇතිව, දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි උතුම් පිළිවෙත් සමාදන් වීමි.

๑๗.

17.

นครํ จนฺทวตี นาม, ยสวา นาม ขตฺติโย;

มาตา ยโสธรา นาม, อโนมทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

අනෝමදස්සී ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය චන්දවතී නම් විය. පියාණන් යසවා නම් රජතුමා වූ අතර, මෑණියන් යසෝධරා නම් වූවාය.

๑๘.

18.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สิรี อุปสิรี วฑฺโฒ, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සිරි, උපසිරි සහ වඩ්ඪ යනුවෙන් උතුම් මාලිගා තුනක් විය.

๑๙.

19.

เตวีสติสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สิริมา นาม สา นารี, อุปวาโณ นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් විසිතුන් දහසක් පිරිවර කොට සිටියහ. බිසව සිරිමා නම් වූවාය. පුත්‍රයා උපවාණ නම් විය.

๒๐.

20.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, สิวิกายาภินิกฺขมิ;

อนูนทสมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙර නිමිති දැක, රන් සිවිකාවකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නොඅඩු දස මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๒๑.

21.

พฺรหฺมุนา [Pg.338] ยาจิโต สนฺโต, อโนมทสฺสี มหามุนิ;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, อุยฺยาเน โส สุทสฺสเน.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලද ඒ ශාන්ත වූ මහා වීර වූ අනෝමදස්සී මහා මුනිඳුන් සුදස්සන උයනේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๒.

22.

นิสโภ จ อโนโม จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

วรุโณ นามุปฏฺฐาโก, อโนมทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ නිසභ සහ අනෝම වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ වරුණ නම් විය.

๒๓.

23.

สุนฺทรี จ สุมนา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อชฺชุโนติ ปวุจฺจติ.

සුන්දරී සහ සුමනා යන දෙදෙනා අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'කුඹුක්' (අජ්ජුන) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

๒๔.

24.

นนฺทิวฑฺโฒ สิริวฑฺโฒ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

อุปฺปลา เจว ปทุมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

නන්දවඩ්ඪ සහ සිරිවඩ්ඪ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. උප්පලා සහ පදුමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๕.

25.

อฏฺฐปณฺณาสรตนํ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

ปภา นิทฺธาวตี ตสฺส, สตรํสีว อุคฺคโต.

ඒ මහා මුනිඳුන් උසින් රියන් පනස් අටක් වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව අලුතින් උදා වූ හිරු මෙන් දසත විහිදී ගියේය.

๒๖.

26.

วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයු කාලය වසර ලක්ෂයක් විය. එතරම් කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

๒๗.

27.

สุปุปฺผิตํ ปาวจนํ, อรหนฺเตหิ ตาทิหิ;

วีตราเคหิ วิมเลหิ, โสภิตฺถ ชินสาสนํ.

රාගය දුරු කළ, නිර්මල වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලා නිසා ඒ බුද්ධ වචනය මැනවින් බබළමින් පැවතුණි. ඒ ජින ශාසනය අතිශයින් ශෝභමාන විය.

๒๘.

28.

โส จ สตฺถา อมิตยโส, ยุคานิ ตานิ อตุลิยานิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අප්‍රමාණ වූ පිරිවරින් හා යසසින් යුතු වූ ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ ද, අසමසම වූ ඒ අග්‍රශ්‍රාවක යුගලයන් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අස්ථිර) නොවෙත් ද?

๒๙.

29.

อโนมทสฺสี ชิโน สตฺถา, ธมฺมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, อุพฺเพโธ ปญฺจวีสตีติ.

ජයග්‍රාහී ශාස්තෘ වූ අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ධම්මාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ ස්තූපය එහිම ඉදිකළ අතර එය උසින් යොදුන් විසිපහක් විය.

อโนมทสฺสิสฺส ภควโต วํโส สตฺตโม.

භාග්‍යවත් අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය හත්වැන්නයි.

๑๐. ปทุมพุทฺธวํโส

10. පදුම බුද්ධ වංශය

๑.

1.

อโนมทสฺสิสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

ปทุโม นาม นาเมน, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล.

අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, අසමසම වූ, අසහය වූ පදුම නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

ตสฺสาปิ อสมํ สีลํ, สมาธิปิ อนนฺตโก;

อสงฺเขยฺยํ ญาณวรํ, วิมุตฺติปิ อนูปมา.

උන්වහන්සේගේ සීලය ද අසමසම විය, සමාධිය ද අප්‍රමාණ විය, උතුම් වූ ඥානය ද ගණනය කළ නොහැකි විය, විමුක්තිය ද අසදෘශ විය.

๓.

3.

ตสฺสาปิ [Pg.339] อตุลเตชสฺส, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน;

อภิสมยา ตโย อาสุํ, มหาตมปวาหนา.

අසමසම තේජසක් ඇති උන්වහන්සේගේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, මහා මෝහ අන්ධකාරය දුරු කරන ධර්මාවබෝධයන් (අභිසමයයන්) තුනක් සිදු විය.

๔.

4.

ปฐมาภิสมเย พุทฺโธ, โกฏิสตมโพธยิ;

ทุติยาภิสมเย ธีโร, นวุติโกฏิมโพธยิ.

පළමු ධර්ම අභිසමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ සත්වයින් කෝටි සියයකට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක. වීර වූ උන්වහන්සේ දෙවන ධර්ම අභිසමයේදී කෝටි අනූවකට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

๕.

5.

ยทา จ ปทุโม พุทฺโธ, โอวที สกมตฺรชํ;

ตทา อสีติโกฏีนํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

යම් කලෙක පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්වකීය පුත්‍රයාට අවවාද කළ සේක් ද, එකල කෝටි අසූවකට තුන්වන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

๖.

6.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ปทุมสฺส มเหสิโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය. ලක්ෂයක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම සමාගමය (රැස්වීම) සිදු විය.

๗.

7.

กถินตฺถารสมเย, อุปฺปนฺเน กถินจีวเร;

ธมฺมเสนาปติตฺถาย, ภิกฺขู สิพฺพึสุ จีวรํ.

කඨින සිවුරක් පූජා කරන කාලය පැමිණි කල්හි, ධර්ම සේනාපති වූ සාල තෙරුන් වහන්සේ උදෙසා භික්ෂූන් වහන්සේලා සිවුර මැසූහ.

๘.

8.

ตทา เต วิมลา ภิกฺขู, ฉฬภิญฺญา มหิทฺธิกา;

ตีณิ สตสหสฺสานิ, สมึสุ อปราชิตา.

එකල කෙලෙස් රහිත වූ, ෂඩභිඥාලාභී වූ, මහා ඉද්ධිමත් වූ, පරාජය කළ නොහැකි භික්ෂූන් වහන්සේලා ලක්ෂ තුනක් රැස් වූහ.

๙.

9.

ปุนาปรํ โส นราสโภ, ปวเน วาสํ อุปาคมิ;

ตทา สมาคโม อาสิ, ทฺวินฺนํ สตสหสฺสินํ.

නැවතත් ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වන ලැහැබක වාසය කරන කල්හි, ලක්ෂ දෙකක් රහතන් වහන්සේලාගේ සමාගමයක් සිදු විය.

๑๐.

10.

อหํ เตน สมเยน, สีโห อาสึ มิคาธิภู;

วิเวกมนุพฺรูหนฺตํ, ปวเน อทฺทสํ ชินํ.

එකල මම මෘග රාජ වූ සිංහයෙක් වී සිටියෙමි. වනයෙහි විවේකීව (සමාපත්තියට සමවැදී) වැඩසිටි බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දිටිමි.

๑๑.

11.

วนฺทิตฺวา สิรสา ปาเท, กตฺวาน ตํ ปทกฺขิณํ;

ติกฺขตฺตุํ อภินาทิตฺวา, สตฺตาหํ ชินมุปฏฺฐหํ.

හිසින් පා වැඳ, උන්වහන්සේ වටා ප්‍රදක්ෂිණා කොට, තෙවරක් ගර්ජනා කර, සත් දවසක් මුළුල්ලෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

๑๒.

12.

สตฺตาหํ วรสมาปตฺติยา, วุฏฺฐหิตฺวา ตถาคโต;

มนสา จินฺตยิตฺวาน, โกฏิภิกฺขู สมานยิ.

සත් දවසක් උතුම් සමාපත්තියෙන් වැඩසිටි තථාගතයන් වහන්සේ එයින් නැගී සිට, මනසින් සිතා කෝටියක් භික්ෂූන් වහන්සේලා කැඳවූ සේක.

๑๓.

13.

ตทาปิ โส มหาวีโร, เตสํ มชฺเฌ วิยากริ;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

එකල ද ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ ඒ භික්ෂූන් මැද මෙසේ විවරණය කළ සේක: "මෙතැන් සිට අපරිමේය කල්පයකින් මොහු බුදු වන්නේය."

๑๔.

14.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීරිය වඩා... පෙ... මොහු ඉදිරියෙහි (බුදු සසුනෙහි) වන්නෙමු" යයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ.

๑๕.

15.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම සඳහා මම මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් (අධිෂ්ඨානයන්) සමාදන් වීමි.

๑๖.

16.

จมฺปกํ นาม นครํ, อสโม นาม ขตฺติโย;

อสมา นาม ชนิกา, ปทุมสฺส มเหสิโน.

පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය චම්පක නම් විය. පියාණන් අසම නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් අසමා නම් වූවාය.

๑๗.

17.

ทสวสฺสสหสฺสานิ[Pg.340], อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

นนฺทาวสุยสุตฺตรา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. නන්ද, වසු හා යසොත්තර නම් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๘.

18.

เตตฺตึส จ สหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

อุตฺตรา นาม สา นารี, รมฺโม นามาสิ อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ තිස් තුන් දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු වූහ. උත්තරා නම් වූ ඇය අග්‍රමහේෂිය වූවාය. පුත්‍රයා රම්ම නම් විය.

๑๙.

19.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ, අඩු නොවුණු අට මසක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

๒๐.

20.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ปทุโม โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, ธนญฺจุยฺยานมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද ශාන්ත වූ, ලෝක නායක වූ, මහා වීර වූ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ ධනංජය උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๑.

21.

สาโล จ อุปสาโล จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

วรุโณ นามุปฏฺฐาโก, ปทุมสฺส มเหสิโน.

සාල සහ උපසාල යන දෙපොළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. පදුම මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා වරුණ නම් විය.

๒๒.

22.

ราธา เจว สุราธา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, มหาโสโณติ วุจฺจติ.

රාධා සහ සුරාධා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'මහාසෝණ' (තොටිල/මුරුංගා වැනි විශේෂයක්) යයි කියනු ලැබේ.

๒๓.

23.

ภิยฺโย เจว อสโม จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

รุจี จ นนฺทรามา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

භිය්‍ය සහ අසම යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායක දායකයෝ වූහ. රුචී සහ නන්දරාමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකා දායිකාවෝ වූහ.

๒๔.

24.

อฏฺฐปณฺณาสรตนํ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

ปภา นิทฺธาวตี ตสฺส, อสมา สพฺพโส ทิสา.

ඒ මහා මුණිවරයාණන් වහන්සේ උසින් රියන් පනස් අටක් වූ සේක. උන්වහන්සේගේ අසමසම රශ්මිය සෑම දිශාවකටම විහිදී ගියේය.

๒๕.

25.

จนฺทปฺปภา สูริยปฺปภา, รตนคฺคิมณิปฺปภา;

สพฺพาปิ ตา หตา โหนฺติ, ปตฺวา ชินปภุตฺตมํ.

සඳ එළිය, හිරු එළිය, රත්න එළිය, ගිනි එළිය හා මැණික් එළිය යන මේ සියලු ආලෝකයන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් රශ්මිය හමුවේ මැකී ගියේය.

๒๖.

26.

วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

๒๗.

27.

ปริปกฺกมานเส สตฺเต, โพธยิตฺวา อเสสโต;

เสสเก อนุสาสิตฺวา, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

පරිපාකයට පත් සිත් ඇති සත්ත්වයන්ට අවශේෂයක් නොමැතිව (සත්‍යය) අවබෝධ කරවා, ඉතිරි සත්ත්වයන්ට අනුශාසනා කොට, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๘.

28.

อุรโคว ตจํ ชิณฺณํ, วทฺธปตฺตํว ปาทโป;

ชหิตฺวา สพฺพสงฺขาเร, นิพฺพุโต โส ยถา สิขี.

දිරාගිය හැව අත්හරින සර්පයෙකු මෙන් ද, පරවුණු කොළ අත්හරින වෘක්ෂයක් මෙන් ද, සියලු සංස්කාරයන් අත්හැර ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවීගිය ගින්නක් මෙන් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๙.

29.

ปทุโม ชินวโร สตฺถา, ธมฺมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

ජිනවර වූ ශාස්තෘ වූ පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ ධම්මාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

ปทุมสฺส ภควโต วํโส อฏฺฐโม.

භාග්‍යවත් පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අටවන වංශයයි.

๑๑. นารทพุทฺธวํโส

11. නාරද බුද්ධවංශය

๑.

1.

ปทุมสฺส [Pg.341] อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

นารโท นาม นาเมน, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล.

පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, අසම වූ, අසහාය පුද්ගල වූ නාරද නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โส พุทฺโธ จกฺกวตฺติสฺส, เชฏฺโฐ ทยิตโอรโส;

อามุกฺกมาลาภรโณ, อุยฺยานํ อุปสงฺกมิ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ (බෝධිසත්ත්ව අවධියේදී) සක්විති රජුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, ප්‍රිය වූ ද ඖරස පුත්‍රයා වූහ. උන්වහන්සේ මල්මාලා හා ආභරණයන්ගෙන් සැරසී උයනට වැඩම කළ සේක.

๓.

3.

ตตฺถาสิ รุกฺโข ยสวิปุโล, อภิรูโป พฺรหา สุจิ;

ตมชฺฌปตฺวา อุปนิสีทิ, มหาโสณสฺส เหฏฺฐโต.

එහි ඉතා කීර්තිමත් වූ, අතිශය රමණීය වූ, විශාල වූ මෙන්ම පිරිසිදු වූ (මහාසෝණ) තොටිල වෘක්ෂයක් විය. උන්වහන්සේ ඒ වෘක්ෂය වෙත පැමිණ, මහාසෝණ වෘක්ෂ මූලයෙහි වැඩහුන් සේක.

๔.

4.

ตตฺถ ญาณวรุปฺปชฺชิ, อนนฺตํ วชิรูปมํ;

เตน วิจินิ สงฺขาเร, อุกฺกุชฺชมวกุชฺชกํ.

එහිදී උන්වහන්සේට වජිරෝපම වූ අනන්ත වූ උතුම් ඥානය පහළ විය. ඒ ඥානයෙන් උන්වහන්සේ සංස්කාරයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම විවිධාකාරයෙන් විමසා බැලූ සේක.

๕.

5.

ตตฺถ สพฺพกิเลสานิ, อเสสมภิวาหยิ;

ปาปุณี เกวลํ โพธึ, พุทฺธญาเณ จ จุทฺทส.

එහිදී සියලු කෙලෙසුන් ඉතිරි නොමැතිව ප්‍රහීණ කළ සේක. උන්වහන්සේ කේවල වූ (සර්වඥතා) බෝධියට ද, තුදුස් වැදෑරුම් බුද්ධ ඥානයන්ට ද පැමිණි සේක.

๖.

6.

ปาปุณิตฺวาน สมฺโพธึ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

සම්බෝධියට පැමිණි උන්වහන්සේ දම්සක් පැවැත්වූ සේක. (එහිදී) සත්වයන් කෝටි ලක්ෂයකට පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

๗.

7.

มหาโทณํ นาคราชํ, วินยนฺโต มหามุนิ;

ปาฏิเหรํ ตทากาสิ, ทสฺสยนฺโต สเทวเก.

මහාමුනි වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහාදෝණ නම් නා රජු දමනය කරන කල්හි, දෙවියන් සහිත ලෝකයාට දක්වමින් එසමයෙහි ප්‍රාතිහාර්යයක් කළ සේක.

๘.

8.

ตทา เทวมนุสฺสานํ, ตมฺหิ ธมฺมปฺปกาสเน;

นวุติโกฏิสหสฺสานิ, ตรึสุ สพฺพสํสยํ.

එකල්හි ඒ ධර්ම දේශනාවේදී දෙවි මිනිසුන් අනූදහසක් කෝටි දෙනා සියලු සැකයන්ගෙන් එතෙර වූහ.

๙.

9.

ยมฺหิ กาเล มหาวีโร, โอวที สกมตฺรชํ;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය ඖරස පුත්‍රයාට අවවාද කළ කල්හි, සත්ත්වයන් අසූදහසක් කෝටි දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය විය.

๑๐.

10.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, นารทสฺส มเหสิโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට (ශ්‍රාවක) සන්නිපාතයන් තුනක් විය. පළමු සමාගමය (රහතන් වහන්සේලා) කෝටි ලක්ෂයක් විය.

๑๑.

11.

ยทา พุทฺโธ พุทฺธคุณํ, สนิทานํ ปกาสยิ;

นวุติโกฏิสหสฺสานิ, สมึสุ วิมลา ตทา.

බුදුරජාණන් වහන්සේ නිදාන සහිතව බුද්ධ ගුණයන් ප්‍රකාශ කළ කල්හි, එකල්හි කෙලෙස් රහිත (රහතන් වහන්සේලා) අනූදහසක් කෝටි දෙනා රැස්වූහ.

๑๒.

12.

ยทา เวโรจโน นาโค, ทานํ ททาติ สตฺถุโน;

ตทา สมึสุ ชินปุตฺตา, อสีติสตสหสฺสิโย.

වේරෝචන නා රජු ශාස්තෘන් වහන්සේට දානය පිළිගැන්වූ කල්හි, එකල්හි අසූ ලක්ෂයක් ජින පුත්‍රයන් වහන්සේලා රැස්වූහ.

๑๓.

13.

อหํ [Pg.342] เตน สมเยน, ชฏิโล อุคฺคตาปโน;

อนฺตลิกฺขจโร อาสึ, ปญฺจาภิญฺญาสุ ปารคู.

එකල මම තවුස් වෙස් ගත්, දියුණු කරන ලද තපස් ඇති, අහසින් ගමන් කළ හැකි පංච අභිඥාවන්හි පරතෙරට පත් ඉසිවරයෙක් වීමි.

๑๔.

14.

ตทาปาหํ อสมสมํ, สสงฺฆํ สปริชฺชนํ;

อนฺนปาเนน ตปฺเปตฺวา, จนฺทเนนาภิปูชยึ.

එකල්හි මම අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවර සහිත මහා සංඝයා වහන්සේ සමඟින් ආහාර පානයන්ගෙන් සතුටු කරවා රත් සඳුන්වලින් පිදුවෙමි.

๑๕.

15.

โสปิ มํ ตทา พฺยากาสิ, นารโท โลกนายโก;

‘‘อปริเมยฺยิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

එකල ලෝකනායක වූ ඒ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මොහු මෙයින් අපරිමෙය කල්පයකින් පසුව බුදු වන්නේය" යි මට ව්‍යාකරණ (නියත විවරණ) දුන් සේක.

๑๖.

16.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීරිය වඩා... පෙ... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" (යි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๗.

17.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย หาเสตฺว มานสํ;

อธิฏฺฐหึ วตํ อุคฺคํ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ද වචනය අසා සිත වැඩියෙන් සතුටු කරවා, දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස දැඩි ව්‍රතයක් සමාදන් වීමි.

๑๘.

18.

นครํ ธญฺญวตี นาม, สุเทโว นาม ขตฺติโย;

อโนมา นาม ชนิกา, นารทสฺส มเหสิโน.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ධඤ්ඤවතී නම් විය, පියාණන් සුදේව නම් රජු වූ අතර, මෑණියන් අනෝමා නම් වූහ.

๑๙.

19.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

ชิโต วิชิตาภิราโม, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ජිත, විජිත සහ අභිරාම නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๒๐.

20.

ติจตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

วิชิตเสนา นาม นารี, นนฺทุตฺตโร นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් හතළිස් තුන්දහසක් විය. බිසව විජිතසේනා නම් වූ අතර පුත්‍රයා නන්දොත්තර නම් විය.

๒๑.

21.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, ปทสา คมเนน นิกฺขมิ;

สตฺตาหํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ පා ගමනින්ම නික්මී (මහභිනික්මන් කොට) සත් දිනක් දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๒๒.

22.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, นารโท โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, ธนญฺจุยฺยานมุตฺตเม.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද ශාන්ත වූ මහා වීර වූ ලෝකනායක නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ධනඤ්ජය උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๓.

23.

ภทฺทสาโล ชิตมิตฺโต, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

วาเสฏฺโฐ นามุปฏฺฐาโก, นารทสฺส มเหสิโน.

මහේසී වූ නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට භද්දසාල සහ ජිතමිත්ත යන දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උපස්ථායක තැන වාසෙට්ඨ නම් විය.

๒๔.

24.

อุตฺตรา ผคฺคุนี เจว, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, มหาโสโณติ วุจฺจติ.

උත්තරා සහ ඵග්ගුනී යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය මහාසෝණ (තොටිල) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๕.

25.

อุคฺครินฺโท วสโภ จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

อินฺทาวรี จ วณฺฑี จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

උග්ගරින්ද සහ වසභ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. ඉන්දාවරී සහ වණ්ඩි යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๖.

26.

อฏฺฐาสีติรตนานิ[Pg.343], อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทสสหสฺสี วิโรจติ.

නාරද මහාමුනිහු අසූ අට රියනක් උසව, රන් ටැඹක් බඳු වෙමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි බබළන සේක.

๒๗.

27.

ตสฺส พฺยามปฺปภา กายา, นิทฺธาวติ ทิโสทิสํ;

นิรนฺตรํ ทิวารตฺตึ, โยชนํ ผรเต สทา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නික්මෙන බඹයක් පමණ වූ රැස් මාලාවෝ දසත විහිදී යති. දිවා රාත්‍රී දෙක්හි ම නිරන්තරයෙන් ම සැමවිට ම එක් යොදුනක් මානයෙහි ඒ රැස් විහිදෙයි.

๒๘.

28.

น เกจิ เตน สมเยน, สมนฺตา โยชเน ชนา;

อุกฺกาปทีเป อุชฺชาเลนฺติ, พุทฺธรํสีหิ โอตฺถฏา.

එකල්හි හාත්පස යොදුනක් මානයෙහි සිටි ජනයා බුදුරැස් මාලාවන්ගෙන් වැසී සිටි බැවින්, කිසිදු පන්දමක් හෝ පහනක් දැල්වූයේ නැත.

๒๙.

29.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ අවුරුදු අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සැඩ පහරින් එතෙර කරවූ සේක.

๓๐.

30.

ยถา อุฬูหิ คคนํ, วิจิตฺตํ อุปโสภติ;

ตเถว สาสนํ ตสฺส, อรหนฺเตหิ โสภติ.

තරු පිරිවරාගත් අහස යම් සේ බබළන්නේ ද, එලෙසම උන්වහන්සේගේ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් බබළයි.

๓๑.

31.

สํสารโสตํ ตรณาย, เสสเก ปฏิปนฺนเก;

ธมฺมเสตุํ ทฬฺหํ กตฺวา, นิพฺพุโต โส นราสโภ.

සසර සැඩ පහරින් එතෙර වනු පිණිස, සෙසු පිළිපන් ජනයා වෙනුවෙන් ශක්තිමත් ධර්ම සේතුවක් (ධර්ම පාලමක්) ඉදිකොට ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๓๒.

32.

โสปิ พุทฺโธ อสมสโม, เตปิ ขีณาสวา อตุลเตชา;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, අසදෘශ තේජස් ඇති ඒ රහතන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ලම අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවන්නාහු ද?

๓๓.

33.

นารโท ชินวสโภ, นิพฺพุโต สุทสฺสเน ปุเร;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, จตุโยชนมุคฺคโตติ.

නාරද නම් වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සුදස්සන පුරවරයෙහි දී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහි ම උන්වහන්සේගේ ශරීර ධාතූන් නිදන් කළ සතර යොදුනක් උසැති උතුම් චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ නමක් ඉදි විය.

นารทสฺส ภควโต วํโส นวโม.

භාග්‍යවත් නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය නවවැන්නයි.

๑๒. ปทุมุตฺตรพุทฺธวํโส

12. පදුමුත්තර බුද්ධ වංශය

๑.

1.

นารทสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน, อกฺโขโภ สาครูปโม.

නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේට පසු ව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, මාර පරාජය කළ, සාගරය මෙන් අකම්පිත වූ පදුමුත්තර නම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

มณฺฑกปฺโปว โส อาสิ, ยมฺหิ พุทฺโธ อชายถ;

อุสฺสนฺนกุสลา ชนตา, ตมฺหิ กปฺเป อชายถ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් කල්පය මණ්ඩ කල්පයක් විය. ඒ කල්පයෙහි බොහෝ කුසල් රැස් කළ ජනයා උපන්නෝ ය.

๓.

3.

ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต, ปฐเม ธมฺมเทสเน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේ දී කෙළ ලක්ෂයක් සත්ත්වයෝ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළහ.

๔.

4.

ตโต ปรมฺปิ วสฺสนฺเต, ตปฺปยนฺเต จ ปาณิเน;

สตฺตตึสสตสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ඉන්පසුව ද ධර්ම වර්ෂාව වස්වමින් සත්ත්වයන් සතුටු කරවන කල්හි, සත්තිස් ලක්ෂයක් සත්ත්වයෝ දෙවන වරට ධර්ම අවබෝධ කළහ.

๕.

5.

ยมฺหิ [Pg.344] กาเล มหาวีโร, อานนฺทํ อุปสงฺกมิ;

ปิตุสนฺติกํ อุปคนฺตฺวา, อาหนี อมตทุนฺทุภึ.

මහා වීරයන් වහන්සේ තම පිය රජු වූ ආනන්ද රජු වෙත වැඩි සේක. පිය රජු සමීපයට ගොස් උන්වහන්සේ අමෘත ධර්මය නමැති බෙරය හැඬවූ සේක.

๖.

6.

อาหเต อมตเภริมฺหิ, วสฺสนฺเต ธมฺมวุฏฺฐิยา;

ปญฺญาสสตสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

ඒ අමෘත බෙරය හඬවන කල්හි ද, ධර්ම වර්ෂාව වස්වන කල්හි ද, පනස් ලක්ෂයක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

๗.

7.

โอวาทโก วิญฺญาปโก, ตารโก สพฺพปาณินํ;

เทสนากุสโล พุทฺโธ, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

සියලු සත්ත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

๘.

8.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ปทุมุตฺตรสฺส สตฺถุโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේට ශ්‍රාවක රැස්වීම් තුනක් විය. කෙළ ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම සිදු විය.

๙.

9.

ยทา พุทฺโธ อสมสโม, วสิ เวภารปพฺพเต;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

අසමසම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වේභාර පර්වතයෙහි වැඩවසන කල්හි, අනූ දහසක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

๑๐.

10.

ปุน จาริกํ ปกฺกนฺเต, คามนิคมรฏฺฐโต;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත් උන්වහන්සේ ගම් නියම්ගම් හා රටවල් පුරා චාරිකාවේ වඩින කල්හි, අසූ දහසක් කෝටි රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන රැස්වීම සිදු විය.

๑๑.

11.

อหํ เตน สมเยน, ชฏิโล นาม รฏฺฐิโก;

สมฺพุทฺธปฺปมุขํ สงฺฆํ, สภตฺตํ ทุสฺสมทาสหํ.

එකල්හි මම 'ජටිල' නම් වූ රටවැසි කෙළඹියෙක් ව උපත ලබා සිටියෙමි. මම බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට දන් පැන් ද සිවුරු පිරිකර ද පිදුවෙමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สงฺฆมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝ මධ්‍යයෙහි වැඩහිඳ, "මීට කල්ප ලක්ෂයකින් මතු මොහු බුදු වන්නේ ය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

๑๓.

13.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීර්යය වඩා... මතු බුදු වන මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි (රහත්) වන්නෙමු" යි ජනයා පැතූහ.

๑๔.

14.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐหึ;

อกาสึ อุคฺคทฬฺหํ ธิตึ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම මත්තෙහි වත් (පාරමී ධර්ම) සමාදන් වීමි. දස පාරමිතාවන් පිරවීම පිණිස දැඩි වූ ද ස්ථීර වූ ද වීර්යය කළෙමි.

๑๕.

15.

พฺยาหตา ติตฺถิยา สพฺเพ, วิมนา ทุมฺมนา ตทา;

น เตสํ เกจิ ปริจรนฺติ, รฏฺฐโต นิจฺฉุภนฺติ เต.

එකල සියලු තීර්ථකයෝ පරාජයට පත් ව, කැළඹුණු හා නපුරු වූ සිත් ඇත්තෝ වූහ. කිසිවෙක් ඔවුන්ට උපස්ථාන නොකළ අතර ඔවුහු රටින් ද පිටුවහල් කරනු ලැබූහ.

๑๖.

16.

สพฺเพ ตตฺถ สมาคนฺตฺวา, อุปคจฺฉุํ พุทฺธสนฺติเก;

ตุวํ นาโถ มหาวีร, สรณํ โหหิ จกฺขุม.

ඒ සියල්ලෝ එහි එක් රැස් ව බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, "මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබවහන්සේ අපගේ නාථයාණෝ ය. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අපට සරණ වුව මැනවැ" යි සරණ ගියහ.

๑๗.

17.

อนุกมฺปโก การุณิโก, หิเตสี สพฺพปาณินํ;

สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ, ปญฺจสีเล ปติฏฺฐปิ.

සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, මහා කරුණාවන්ත වූ, වැඩ කැමති වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි ඒ සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

๑๘.

18.

เอวํ นิรากุลํ อาสิ, สุญฺญตํ ติตฺถิเยหิ ตํ;

วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ, วสีภูเตหิ ตาทิหิ.

මෙසේ ඒ බුදු සසුන තීර්ථකයන්ගෙන් තොර ව නිරාකුල විය. වසීභාවයට පත් වූ තාදී ගුණැති රහතන් වහන්සේලාගෙන් ඒ ශාසනය අතිශයින් ශෝභමාන විය.

๑๙.

19.

นครํ [Pg.345] หํสวตี นาม, อานนฺโท นาม ขตฺติโย;

สุชาตา นาม ชนิกา, ปทุมุตฺตรสฺส สตฺถุโน.

පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේගේ නගරය 'හංසවතී' නම් විය. පිය රජු 'ආනන්ද' නම් වූ අතර මෑණියෝ 'සුජාතා' නම් වූහ.

๒๐.

20.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

นรวาหโน ยโส วสวตฺตี, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දස දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. නරවාහන, යස සහ වසවත්ති යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට තිබුණි.

๒๑.

21.

ติจตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

วสุทตฺตา นาม นารี, อุตฺตโม นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද හතළිස් තුන්දහසක් කාන්තාවෝ (පිරිවර) වූහ. උන්වහන්සේගේ අග්‍රමහේෂිකාව වසුදත්තා නම් වූ අතර, පුත්‍ර රත්නය උත්තම නම් විය.

๒๒.

22.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, ปาสาเทนาภินิกฺขมิ;

สตฺตาหํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ සතර පෙරනිමිති දැක ප්‍රාසාදයෙන් නික්ම පැවිදි වූ සේක. සත් දිනක් පුරා උන්වහන්සේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කර ක්‍රියා) කළ සේක.

๒๓.

23.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ปทุมุตฺตโร วินายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิถิลุยฺยานมุตฺตเม.

මහා වීර වූ ශාන්ත වූ පදුමුත්තර විනයනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් උත්තම වූ මිථිලා උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๔.

24.

เทวโล จ สุชาโต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สุมโน นามุปฏฺฐาโก, ปทุมุตฺตรสฺส มเหสิโน.

පදුමුත්තර මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට දේවල සහ සුජාත යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. උපස්ථායකයා සුමන නම් විය.

๒๕.

25.

อมิตา จ อสมา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, สลโลติ ปวุจฺจติ.

අමිතා සහ අසමා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'සලළ' (පයිනස් වැනි වෘක්ෂයක්) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๖.

26.

วิติณฺโณ เจว ติสฺโส จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

หฏฺฐา เจว วิจิตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

විතිණ්ණ සහ තිස්ස යන දෙදෙනා ප්‍රධාන උපස්ථායක (උපාසක) වරු වූහ. හට්ඨා සහ විචිත්තා යන දෙදෙනා ප්‍රධාන උපස්ථායිකා (උපාසිකා) වරු වූහ.

๒๗.

27.

อฏฺฐปณฺณาสรตนํ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทฺวตฺตึสวรลกฺขโณ.

ඒ මහා මුනිඳුන් රියන් පනස් අටක් උස වූ සේක. රන් ටැඹක් මෙන් බබළන උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක.

๒๘.

28.

กุฏฺฏา กวาฏา ภิตฺตี จ, รุกฺขา นคสิลุจฺจยา;

น ตสฺสาวรณํ อตฺถิ, สมนฺตา ทฺวาทสโยชเน.

පවුරු, දොරටු, බිත්ති, ගස් වැල් හෝ පර්වතයන්ගෙන් උන්වහන්සේට බාධාවක් නොවීය. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව වටා දොළොස් යොදුනක් දහවල් රෑ දෙකෙහිම පැතිර පැවතියේය.

๒๙.

29.

วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයු කාලය වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

๓๐.

30.

สนฺตาเรตฺวา พหุชนํ, ฉินฺทิตฺวา สพฺพสํสยํ;

ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว นิพฺพุโต โส สสาวโก.

බොහෝ ජනයා එතෙර කරවා, සියලු සැකයන් දුරු කරවා, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

๓๑.

31.

ปทุมุตฺตโร ชิโน พุทฺโธ, นนฺทารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, ทฺวาทสุพฺเพธโยชโนติ.

පදුමුත්තර ජිනේන්ද්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් දොළොස් යොදුනක් උසැති උත්තම ස්තූපයක් කරන ලදී.

ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต วํโส ทสโม.

පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වංශය දසවැනි පරිච්ඡේදයයි.

๑๓. สุเมธพุทฺธวํโส

13. සුමේධ බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

ปทุมุตฺตรสฺส [Pg.346] อปเรน, สุเมโธ นาม นายโก;

ทุราสโท อุคฺคเตโช, สพฺพโลกุตฺตโม มุนิ.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, පරසතුරන්ට මැඩලිය නොහැකි වූ, තේජවන්ත වූ, සියලු ලෝකයාට උත්තම වූ සුමේධ නම් නායක මුනිඳුන් ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

ปสนฺนเนตฺโต สุมุโข, พฺรหา อุชุ ปตาปวา;

หิเตสี สพฺพสตฺตานํ, พหู โมเจสิ พนฺธนา.

උන්වහන්සේ ප්‍රසන්න නෙත් ඇත්තා වූ, ශෝභන මුහුණක් ඇත්තා වූ, උසැති වූ, සෘජු දේහයක් ඇත්තා වූ, මහා තේජවන්තයෙක් වූ සේක. සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති උන්වහන්සේ බොහෝ සතුන් (සසර) බන්ධනයෙන් මුදාගත් සේක.

๓.

3.

ยทา พุทฺโธ ปาปุณิตฺวา, เกวลํ โพธิมุตฺตมํ;

สุทสฺสนมฺหิ นคเร, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උත්තම වූ සර්වඥතා ඥානය ලබා, සුදස්සන නම් නගරයේදී ධර්ම චක්‍රය ප්‍රවර්තනය කළ සේක.

๔.

4.

ตสฺสาปิ อภิสมยา ตีณิ, อเหสุํ ธมฺมเทสเน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාවන්හිදී තුන් වරක් ධර්මාවබෝධය (අභිසමය) ඇති විය. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි ලක්ෂයක් (ප්‍රාණීන්ට) ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

ปุนาปรํ กุมฺภกณฺณํ, ยกฺขํ โส ทมยี ชิโน;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

නැවතත් ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ කුම්භකණ්ණ නම් යක්ෂයා දමනය කළ සේක. එහිදී කෝටි අනූදහසකට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๖.

6.

ปุนาปรํ อมิตยโส, จตุสจฺจํ ปกาสยิ;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

නැවතත් අප්‍රමාණ යසස් ඇති උන්වහන්සේ සිවුසච්ච ධර්මය දේශනා කළ සේක. එහිදී කෝටි අසූදහසකට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, สุเมธสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ මහා රැස්වීම් තුනක් විය.

๘.

8.

สุทสฺสนํ นาม นครํ, อุปคญฺฉิ ชิโน ยทา;

ตทา ขีณาสวา ภิกฺขู, สมึสุ สตโกฏิโย.

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සුදස්සන නම් නගරයට වැඩි කල, එහිදී රහතන් වහන්සේලා කෝටි සියයක් රැස් වූහ.

๙.

9.

ปุนาปรํ เทวกูเฏ, ภิกฺขูนํ กถินตฺถเต;

ตทา นวุติโกฏีนํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත් දේවකූට පර්වතයේදී රහතන් වහන්සේලා වෙනුවෙන් කඨින සිවුරු පූජා කළ අවස්ථාවක කෝටි අනූවකගේ දෙවන රැස්වීම සිදු විය.

๑๐.

10.

ปุนาปรํ ทสพโล, ยทา จรติ จาริกํ;

ตทา อสีติโกฏีนํ, ตติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත් දසබලයන් වහන්සේ චාරිකාවේ වඩින කල, රහතන් වහන්සේලා කෝටි අසූවකගේ තෙවන රැස්වීම සිදු විය.

๑๑.

11.

อหํ เตน สมเยน, อุตฺตโร นาม มาณโว;

อสีติโกฏิโย มยฺหํ, ฆเร สนฺนิจิตํ ธนํ.

එකල මම උත්තර නම් මානවකයෙක් වීමි. මාගේ නිවසේ කෝටි අසූවක් පමණ ධනය රැස් කර තිබුණි.

๑๒.

12.

เกวลํ สพฺพํ ทตฺวาน, สสงฺเฆ โลกนายเก;

สรณํ ตสฺสุปคญฺฉึ, ปพฺพชฺชญฺจาภิโรจยึ.

මම ඒ සියලු ධනය සංඝයා සහිත ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කර, උන්වහන්සේ සරණ ගොස් මහණකමෙහි ඇලී වාසය කළෙමි.

๑๓.

13.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, กโรนฺโต อนุโมทนํ;

‘‘ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මා ගැන අනුමෝදනාව කරමින්, "මොහු මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පසු බුදු වන්නේය" යි විවරණ දුන් සේක.

๑๔.

14.

‘‘ปธานํ [Pg.347] ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"වීරිය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියෙහි (බුදුන් දැක) නිවන් දකින්නෙමු" (යැයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๕.

15.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බෙහෙවින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මම අතිශයින්ම වත් සමාදන් වීමි.

๑๖.

16.

สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ, นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน, โสภยึ ชินสาสนํ.

මම සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද යන නවාංග ශාස්තෘ ශාසනයම උගෙන බුදු සසුන බැබළවීමි.

๑๗.

17.

ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต, นิสชฺชฏฺฐานจงฺกเม;

อภิญฺญาสุ ปารมึ คนฺตฺวา, พฺรหฺมโลกมคญฺฉหํ.

එහිදී ඉඳීම, සිටීම, සක්මන යන ඉරියව්වල අප්‍රමාදව වෙසෙමින් අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

๑๘.

18.

สุทสฺสนํ นาม นครํ, สุทตฺโต นาม ขตฺติโย;

สุทตฺตา นาม ชนิกา, สุเมธสฺส มเหสิโน.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සුදස්සන' නම් විය. පිය රජතුමා 'සුදත්ත' නම් විය. මවුබිසව 'සුදත්තා' නම් වූවාය.

๑๙.

19.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สุจนฺทกญฺจนสิริวฑฺฒา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ අවුරුදු නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සුචන්ද, කංචන සහ සිරිවඩ්ඪ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් (උන්වහන්සේට) විය.

๒๐.

20.

ติโสฬสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุมนา นาม สา นารี, ปุนพฺพสุ นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ කාන්තාවෝ සතළිස් අටදහසක් පිරිවර ලෙස වූහ. අග්‍රමහේෂිකාව 'සුමනා' නම් වූවාය. පුත්‍ර රත්නය 'පුනබ්බසු' (සුමිත්ත) නම් විය.

๒๑.

21.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนกํ อฑฺฒมาสํ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ජිනරාජයාණන් වහන්සේ අඩමසක් (දින පහළොවක්) පුරා දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๒๒.

22.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, สุเมโธ โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, สุทสฺสนุยฺยานมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, ශාන්ත වූ ලෝකනායක සුමේධ මහා වීරයන් වහන්සේ උතුම් සුදස්සන උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๓.

23.

สรโณ สพฺพกาโม จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สาคโร นามุปฏฺฐาโก, สุเมธสฺส มเหสิโน.

සුමේධ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ 'සරණ' සහ 'සබ්බකාම' යන දෙනම වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ 'සාගර' නම් වූහ.

๒๔.

24.

รามา เจว สุรามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, มหานีโปติ วุจฺจติ.

'රාමා' සහ 'සුරාමා' යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'මහනීම්බ' (මහා බක්මී) රුක්ඛය යැයි කියනු ලැබේ.

๒๕.

25.

อุรุเวลา ยสวา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

ยโสธรา สิริมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

'උරුවේල' සහ 'යසවා' යන උපාසකවරු දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. 'යසෝධරා' සහ 'සිරිමා' යන උපාසිකාවෝ දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๖.

26.

อฏฺฐาสีติรตนานิ, อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

โอภาเสติ ทิสา สพฺพา, จนฺโท ตารคเณ ยถา.

ඒ මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ අට රියනක් උස වූ සේක. තරු පිරිවරා ගත් සඳ මෙන් උන්වහන්සේ සියලු දිශාවන් බබළවන සේක.

๒๗.

27.

จกฺกวตฺติมณี นาม, ยถา ตปติ โยชนํ;

ตเถว ตสฺส รตนํ, สมนฺตา ผรติ โยชนํ.

සක්විති රජුගේ මාණික්‍ය රත්නය යොදුනක් තැන බබළවන්නා සේම, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීර රශ්මිය ද හාත්පස යොදුනක් තැන පැතිර ගියේය.

๒๘.

28.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ[Pg.348], อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයු කාලය අවුරුදු අනූදහසක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

๒๙.

29.

เตวิชฺชฉฬภิญฺเญหิ, พลปฺปตฺเตหิ ตาทิหิ;

สมากุลมิทํ อาสิ, อรหนฺเตหิ สาธุหิ.

මෙම ශාසනය තෙවිජ්ජා (ත්‍රිවිද්‍යා) ලාභී, ෂඩභිඥාලාභී, දසබලධාරී, තාදී ගුණයෙන් යුත් උතුම් රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය.

๓๐.

30.

เตปิ สพฺเพ อมิตยสา, วิปฺปมุตฺตา นิรูปธี;

ญาณาโลกํ ทสฺสยิตฺวา, นิพฺพุตา เต มหายสา.

අප්‍රමාණ යසසින් යුත්, කෙලෙස්වලින් මිදුණු, උපධි රහිත වූ ඒ සියලු රහතන් වහන්සේලා ප්‍රඥා ආලෝකය පතුරුවා පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

๓๑.

31.

สุเมโธ ชินวโร พุทฺโธ, เมธารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

උතුම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'මේධාරාමයෙහි' දී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශවල පැතිර ගියහ.

สุเมธสฺส ภควโต วํโส เอกาทสโม.

භාග්‍යවත් සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය එකොළොස්වැන්නයි.

๑๔. สุชาตพุทฺธวํโส

14. සුජාත බුද්ධවංශය.

๑.

1.

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ, สุชาโต นาม นายโก;

สีหหนุสภกฺขนฺโธ, อปฺปเมยฺโย ทุราสโท.

එම මණ්ඩ කල්පයෙහිම සිංහ හනුවක් බඳු වූ හනුවකින් ද, වෘෂභ කඳක් බඳු වූ ශක්තිමත් උරහිසකින් ද යුත්, අප්‍රමාණ වූ, අන්‍යයන්ට මැඬලිය නොහැකි 'සුජාත' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

๒.

2.

จนฺโทว วิมโล สุทฺโธ, สตรํสีว ปตาปวา;

เอวํ โสภติ สมฺพุทฺโธ, ชลนฺโต สิริยา สทา.

නිර්මල වූ පිරිසිදු චන්ද්‍රයා මෙන් ද, තේජවන්ත සූර්යයා මෙන් ද, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හැමකල්හිම ස්වකීය ශ්‍රී විභූතියෙන් බබළමින් වැඩසිටි සේක.

๓.

3.

ปาปุณิตฺวาน สมฺพุทฺโธ, เกวลํ โพธิมุตฺตมํ;

สุมงฺคลมฺหิ นคเร, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණ, සුමංගල නගරයේදී ධර්ම චක්‍රය ප්‍රවර්තනය කළ (දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ) සේක.

๔.

4.

เทเสนฺเต ปวรํ ธมฺมํ, สุชาเต โลกนายเก ;

อสีติโกฏี อภิสมึสุ, ปฐเม ธมฺมเทสเน.

ලෝකනායක සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෙළ අසූවක් (සත්ත්වයන්) ධර්මය අවබෝධ කළහ.

๕.

5.

ยทา สุชาโต อมิตยโส, เทเว วสฺสํ อุปาคมิ;

สตฺตตึสสตสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

අප්‍රමාණ යසසින් යුත් සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව වස් විසූ කල්හි, තිස්හත් ලක්ෂයක් දෙනාට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

๖.

6.

ยทา สุชาโต อสมสโม, อุปคจฺฉิ ปิตุสนฺติกํ;

สฏฺฐิสตสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

අසමසම වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ පිය රජතුමා හමුවීමට වැඩම කළ කල්හි, සැට ලක්ෂයක් දෙනාට තුන්වන ධර්මාවබෝධය සිදුවිය.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, สุชาตสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

සුජාත මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් වූහ.

๘.

8.

อภิญฺญาพลปฺปตฺตานํ[Pg.349], อปฺปตฺตานํ ภวาภเว;

สฏฺฐิสตสหสฺสานิ, ปฐมํ สนฺนิปตึสุ เต.

අභිඥා බලයට පත්, නැවත භවයකට නොපැමිණෙන සැට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදුවිය.

๙.

9.

ปุนาปรํ สนฺนิปาเต, ติทิโวโรหเณ ชิเน;

ปญฺญาสสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොවින් වැඩම කළ අවස්ථාවේදී පනස් ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදුවිය.

๑๐.

10.

อุปสงฺกมนฺโต นราสภํ, ตสฺส โย อคฺคสาวโก;

จตูหิ สตสหสฺเสหิ, สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมิ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේ සතර ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සේක.

๑๑.

11.

อหํ เตน สมเยน, จตุทีปมฺหิ อิสฺสโร;

อนฺตลิกฺขจโร อาสึ, จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

එකල මම සතර මහා දීපයටම අධිපති වූ, අහසින් ගමන් කළ හැකි මහා බලැති සක්විති රජෙක්ව සිටියෙමි.

๑๒.

12.

โลเก อจฺฉริยํ ทิสฺวา, อพฺภุตํ โลมหํสนํ;

อุปคนฺตฺวาน วนฺทึ โส, สุชาตํ โลกนายกํ.

ලොව පහළ වූ ඒ ආශ්චර්යවත් වූ, අද්භූත වූ, ලොමුදැහැගන්වන සුළු සුජාත ලෝකනායකයන් වහන්සේ දැක මම උන්වහන්සේ වෙත ගොස් වැඳ නමස්කාර කළෙමි.

๑๓.

13.

จตุทีเป มหารชฺชํ, รตเน สตฺต อุตฺตเม;

พุทฺเธ นิยฺยาทยิตฺวาน, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

සතර මහා දීපයෙහි රාජ්‍යය ද, උතුම් සත් රුවන ද බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කොට මම උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වූයෙමි.

๑๔.

14.

อารามิกา ชนปเท, อุฏฺฐานํ ปฏิปิณฺฑิย;

อุปเนนฺติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส, ปจฺจยํ สยนาสนํ.

ජනපදවාසීහු (මගේ නියමයෙන්) අනුග්‍රහ ලබා රැස්ව, භික්ෂු සංඝයා උදෙසා සිව්පසය හා සේනාසන පූජා කළහ.

๑๕.

15.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, ทสสหสฺสิมฺหิ อิสฺสโร;

‘‘ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

දසදහසක් ලෝකධාතුවෙහි අධිපති වූ ඒ (සුජාත) බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මීට කල්ප තිස්දහසකට මතුයෙහි මොහු (ගෞතම නම්) බුදුවන්නේය" යි මට ව්‍යාකරණ (නියත විවරණ) දුන් සේක.

๑๖.

16.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"ප්‍රධාන වීර්යය වඩා... (මතු බුදුවන) මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි උපදින්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๗.

17.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย หาสํ ชเนสหํ;

อธิฏฺฐหึ วตํ อุคฺคํ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම බොහෝ සේ සතුටු වීමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මම උග්‍ර වූ ප්‍රතිපදාවක් (ව්‍රතයක්) සමාදන් වීමි.

๑๘.

18.

สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ, นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน, โสภยึ ชินสาสนํ.

මම සූත්‍ර පිටකය ද විනය පිටකය ද යන අංග නවයකින් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ මුළු මහත් ශාසනයම හදාරා, ජින ශාසනය බැබළවීමි.

๑๙.

19.

ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต, พฺรหฺมํ ภาเวตฺว ภาวนํ;

อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา, พฺรหฺมโลกมคญฺฉหํ.

එහි අප්‍රමාදීව වාසය කරමින්, බ්‍රහ්මවිහාර භාවනාවන් වඩා, අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

๒๐.

20.

สุมงฺคลํ นาม นครํ, อุคฺคโต นาม ขตฺติโย;

มาตา ปภาวตี นาม, สุชาตสฺส มเหสิโน.

සුජාත නම් වූ මහාසීහයන් වහන්සේගේ (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) නගරය 'සුමංගල' නම් විය. පිය රජතුමා 'උග්ගත' නම් විය. මවු බිසව 'පභාවතී' නම් වූවාය.

๒๑.

21.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สิรี อุปสิรี นนฺโท, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. සිරි, උපසිරි සහ නන්ද යනු උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

๒๒.

22.

เตวีสติสหสฺสานิ[Pg.350], นาริโย สมลงฺกตา;

สิรินนฺทา นาม นารี, อุปเสโน นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් විසිතුන් දහසක් වූහ. බිසව 'සිරිනන්දා' නම් වූවාය. පුත් කුමරු 'උපසේන' නම් විය.

๒๓.

23.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, อสฺสยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนนวมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක, අස් රියකින් (අභිනිෂ්ක්‍රමණය පිණිස) නික්මුණු සේක. ජිනරාජයාණන් වහන්සේ නව මසක් මුළුල්ලෙහි ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

๒๔.

24.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, สุชาโต โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, สุมงฺคลุยฺยานมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ ද ලෝකනායක වූ ද මහා වීර වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ සුමංගල උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๕.

25.

สุทสฺสโน สุเทโว จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

นารโท นามุปฏฺฐาโก, สุชาตสฺส มเหสิโน.

සුජාත මහේසීන් වහන්සේට සුදස්සන සහ සුදේව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. නාරද නම් භික්ෂුව උපස්ථායක විය.

๒๖.

26.

นาคา จ นาคสมาลา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, มหาเวฬูติ วุจฺจติ.

නාගා සහ නාගසමාලා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'මහවෙළුව' (මහා හීං බට) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๗.

27.

โส จ รุกฺโข ฆนกฺขนฺโธ, อจฺฉิทฺโท โหติ ปตฺติโก;

อุชุ วํโส พฺรหา โหติ, ทสฺสนีโย มโนรโม.

ඒ බෝධි වෘක්ෂය ඝන කඳක් ඇති, සිදුරු රහිත, පත්‍රවලින් ගහණ වූවකි. එය ඍජු වූ, විශාල වූ, දර්ශනීය වූ මනරම් උණ ගසකි.

๒๘.

28.

เอกกฺขนฺโธ ปวฑฺฒิตฺวา, ตโต สาขา ปภิชฺชติ;

ยถา สุพทฺโธ โมรหตฺโถ, เอวํ โสภติ โส ทุโม.

එකම කඳක්ව වැඩී ඉන්පසු අතු බෙදී යයි. මැනවින් බැඳි මෝර හස්තයක් (මොනර පිල් කළඹක්) මෙන් ඒ වෘක්ෂය බබළයි.

๒๙.

29.

น ตสฺส กณฺฏกา โหนฺติ, นาปิ ฉิทฺทํ มหา อหุ;

วิตฺถิณฺณสาโข อวิรโล, สนฺทจฺฉาโย มโนรโม.

එහි කටු නැත, මහත් සිදුරු ද නැත. විහිදුණු අතු පතරින් ද ඝන පත්‍රවලින් ද යුක්ත වූ ඒ වෘක්ෂය සිහිල් සෙවණ ඇති මනරම් එකකි.

๓๐.

30.

สุทตฺโต เจว จิตฺโต จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

สุภทฺทา จ ปทุมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සුදත්ත සහ චිත්ත යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සුභද්දා සහ පදුමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๓๑.

31.

ปญฺญาสรตโน อาสิ, อุจฺจตฺตเนน โส ชิโน;

สพฺพาการวรูเปโต, สพฺพคุณมุปาคโต.

ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේ උසින් රියන් පනසක් වූ සේක. සියලු ආකාරයෙන් උතුම් රූපයෙන් හා සියලු බුදු ගුණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක.

๓๒.

32.

ตสฺส ปภา อสมสมา, นิทฺธาวติ สมนฺตโต;

อปฺปมาโณ อตุลิโย, โอปมฺเมหิ อนูปโม.

උන්වහන්සේගේ අසමසම රශ්මි මාලාව හාත්පස විහිද යයි. උන්වහන්සේ අප්‍රමාණ වූ ද අතුල්‍ය වූ ද උපමාවන්ගෙන් විස්තර කළ නොහැකි වූ ද සේක.

๓๓.

33.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ වසර අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

๓๔.

34.

ยถาปิ สาคเร อูมี, คคเน ตารกา ยถา;

เอวํ ตทา ปาวจนํ, อรหนฺเตหิ จิตฺติตํ.

සාගරයෙහි රළ මෙන් ද අහසෙහි තරු මෙන් ද, එකල බුද්ධ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය.

๓๕.

35.

โส [Pg.351] จ พุทฺโธ อสมสโม, คุณานิ จ ตานิ อตุลิยานิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

ඒ අසමසම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ඒ අසිරිමත් ගුණාංග ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත්ද?

๓๖.

36.

สุชาโต ชินวโร พุทฺโธ, สิลารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถว ตสฺส เจติโย, ตีณิคาวุตมุคฺคโตติ.

උතුම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ සීලාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ වදාළ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ සෑය ගාවුත තුනක් උසට ඉදිවිය.

สุชาตสฺส ภควโต วํโส ทฺวาทสโม.

භාග්‍යවත් සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දොළොස්වැන්නයි.

๑๕. ปิยทสฺสีพุทฺธวํโส

15. පියදස්සී බුද්ධ වංශය

๑.

1.

สุชาตสฺส อปเรน, สยมฺภู โลกนายโก;

ทุราสโท อสมสโม, ปิยทสฺสี มหายโส.

සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අනුන් විසින් මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ, අසමසම වූ, මහා යසස් ඇති පියදස්සී නම් ලෝකනායක ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โสปิ พุทฺโธ อมิตยโส, อาทิจฺโจว วิโรจติ;

สพฺพํ ตมํ นิหนฺตฺวาน, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ.

අප්‍රමාණ කීර්තියක් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද හිරු මෙන් බැබළුණු සේක. සියලු (මෝහ) අන්ධකාරය දුරු කරමින් දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๓.

3.

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, อเหสุํ อภิสมยา ตโย;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද (ධර්ම) අභිසමයෝ තිදෙනෙක් වූහ. පළමු ධර්ම අභිසමයේදී ලක්ෂයක් කෝටි සත්ත්වයෝ මඟඵල ලැබූහ.

๔.

4.

สุทสฺสโน เทวราชา, มิจฺฉาทิฏฺฐิมโรจยิ;

ตสฺส ทิฏฺฐึ วิโนเทนฺโต, สตฺถา ธมฺมมเทสยิ.

සුදස්සන නම් දිව්‍ය රාජයා මිථ්‍යා දෘෂ්ටියක් ගෙන සිටියේය. ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔහුගේ ඒ මිථ්‍යා මතය දුරු කරමින් ධර්මය දේශනා කළ සේක.

๕.

5.

ชนสนฺนิปาโต อตุโล, มหาสนฺนิปตี ตทา;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

එකල මහත් වූ ජන සන්නිපාතයක් සිදු විය. එහිදී කෝටි අනූදහසක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

๖.

6.

ยทา โทณมุขํ หตฺถึ, วิเนสิ นรสารถิ;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ 'දෝණමුඛ' නම් ඇතා දමනය කළ කල්හි, කෝටි අසූදහසක් සත්ත්වයන්ට තුන්වන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ตสฺสาปิ ปิยทสฺสิโน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ද (ශ්‍රාවක) සන්නිපාත තුනක් ඇති විය. ඉන් පළමු රැස්වීම කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය.

๘.

8.

ตโต ปรํ นวุติโกฏี, สมึสุ เอกโต มุนี;

ตติเย สนฺนิปาตมฺหิ, อสีติโกฏิโย อหู.

ඉන්පසු කෝටි අනූවක් රහතන් වහන්සේලා එක් රැස් වූහ. තෙවන රැස්වීමේදී කෝටි අසූවක් රහතන් වහන්සේලා එක් වූහ.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, กสฺสโป นาม พฺราหฺมโณ ;

อชฺฌายโก มนฺตธโร, ติณฺณํ เวทาน ปารคู.

එකල්හි මම ‘කස්සප’ නම් බ්‍රාහ්මණ මාණවකයෙක්ව වේද හදාරන්නෙක්, මන්ත්‍ර දරන්නෙක් සහ තිවේදයෙහි පරතෙරට පත්වූයෙක් වූයෙමි.

๑๐.

10.

ตสฺส [Pg.352] ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ปสาทํ ชนยึ อหํ;

โกฏิสตสหสฺเสหิ, สงฺฆารามํ อมาปยึ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැහැදීම ඇති කර ගත්තෙමි. මම කෝටි ලක්ෂයක් (ධනය) වියදම් කොට සඟ සතු ආරාමයක් කරවා පිදුවෙමි.

๑๑.

11.

ตสฺส ทตฺวาน อารามํ, หฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส;

สรเณ ปญฺจ สีเล จ, ทฬฺหํ กตฺวา สมาทิยึ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාමය පූජා කොට, මහත් සතුටින් හා සංවේගයට පත් සිතින් යුක්තව, සරණාගමනයෙහි හා පංචසීලයෙහි ස්ථිරව පිහිටා ඒවා සමාදන් වූයෙමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สงฺฆมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘อฏฺฐารเส กปฺปสเต, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝයා මධ්‍යයෙහි වැඩහිඳ, "මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට මතුයෙහි මොහු බුදු වන්නේය"යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

๑๓.

13.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"(මොහු) ප්‍රධාන වීර්යය වඩා... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපි වන්නෙමු" (යැයි බොහෝ දෙනා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๔.

14.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වූයෙමි.

๑๕.

15.

สุธญฺญํ นาม นครํ, สุทตฺโต นาม ขตฺติโย;

จนฺทา นามาสิ ชนิกา, ปิยทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ‘සුධඤ්ඤ’ නම් විය. පිය රජතුමා ‘සුදත්ත’ නම් වූ අතර මව්බිසව ‘චන්දා’ නම් වූවාය.

๑๖.

16.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สุนิมฺมลวิมลคิริคุหา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුනිම්මල, විමල හා ගිරිගුහා යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๗.

17.

เตตฺตึสสหสฺสานิ จ, นาริโย สมลงฺกตา;

วิมลา นาม นารี จ, กญฺจนาเวโฬ นาม อตฺรโช.

මනාව සැරසුණු තිස් තුන් දහසක් නළඟනෝ වූහ. මෙහෙසිය ‘විමලා’ නම් වූ අතර පුත් කුමරු ‘කඤ්චනවේළ’ නම් විය.

๑๘.

18.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

ฉมาสํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

ඒ පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්සේ සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. සය මසක් මුළුල්ලෙහි වීර්යය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๑๙.

19.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ปิยทสฺสี มหามุนิ;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, อุสภุยฺยาเน มโนรเม.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, මහාවීර වූ පියදස්සී මහාමුනිහු රමණීය වූ උසභ උයනෙහිදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๐.

20.

ปาลิโต สพฺพทสฺสี จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

โสภิโต นามุปฏฺฐาโก, ปิยทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

පාලිත සහ සබ්බදස්සී යන තෙරවරු දෙපළ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝභිත නම් තෙරණුවෝ පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූහ.

๒๑.

21.

สุชาตา ธมฺมทินฺนา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, กกุโธติ ปวุจฺจติ.

සුජාතා සහ ධම්මදින්නා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘කුඹුක්’ (කකුධ) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

๒๒.

22.

สนฺธโก ธมฺมโก เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

วิสาขา ธมฺมทินฺนา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සන්ධක සහ ධම්මක යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. විසාඛා සහ ධම්මදින්නා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๓.

23.

โสปิ [Pg.353] พุทฺโธ อมิตยโส, ทฺวตฺตึสวรลกฺขโณ;

อสีติหตฺถมุพฺเพโธ, สาลราชาว ทิสฺสติ.

අප්‍රමාණ යසස් ඇති, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් හෙබි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූහ. උන්වහන්සේ අහසට නැඟුණු සල් රජකු මෙන් පෙනුනහ.

๒๔.

24.

อคฺคิจนฺทสูริยานํ, นตฺถิ ตาทิสิกา ปภา;

ยถา อหุ ปภา ตสฺส, อสมสฺส มเหสิโน.

අසමසම වූ ඒ මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ යම් රශ්මියක් වූයේ ද, එවැනි රශ්මියක් ගින්නට, සඳුට හෝ හිරුට නැත.

๒๕.

25.

ตสฺสาปิ เทวเทวสฺส, อายุ ตาวตกํ อหุ;

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา.

ඒ දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ ද එපමණ විය. පසැස් ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර අනූදහසක් ලොව වැඩසිටි සේක.

๒๖.

26.

โสปิ พุทฺโธ อสมสโม, ยุคานิปิ ตานิ อตุลิยานิ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, අසදෘශ වූ ඒ ශ්‍රාවක යුගලයන් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

๒๗.

27.

ปิยทสฺสี มุนิวโร, อสฺสตฺถารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, ตีณิโยชนมุคฺคโตติ.

පියදස්සී මහා මුනිහු අස්සත්ථාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ජින ස්තූපය තුන් යොදුනක් උසට ඉදි විය.

ปิยทสฺสิสฺส ภควโต วํโส เตรสโม.

පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බුද්ධ වංශය දහතුන්වැන්නයි.

๑๖. อตฺถทสฺสีพุทฺธวํโส

16. අත්ථදස්සී බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ, อตฺถทสฺสี มหายโส;

มหาตมํ นิหนฺตฺวาน, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

එම කල්පයෙහිම මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ (මෝහය නමැති) මහා අන්ධකාරය දුරු කොට උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๒.

2.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ;

อมเตน ตปฺปยี โลกํ, ทสสหสฺสิสเทวกํ.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලදුව උන්වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක. දස දහසක් ලෝක ධාතුවෙහි දෙවි මිනිසුන් අමා දහමින් සතප්පවාලූ සේක.

๓.

3.

ตสฺสาปิ โลกนาถสฺส, อเหสุํ อภิสมยา ตโย;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේට ද ධර්මාවබෝධයන් (අභිසමය) තුනක් විය. පළමු ධර්මාවබෝධයෙහිදී කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීහු (සත්‍යය අවබෝධ කළහ).

๔.

4.

ยทา พุทฺโธ อตฺถทสฺสี, จรเต เทวจาริกํ;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව චාරිකාවෙහි වැඩම කළ කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๕.

5.

ปุนาปรํ ยทา พุทฺโธ, เทเสสิ ปิตุสนฺติเก;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය පිය රජු ඉදිරියෙහි ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් ප්‍රාණීන්ට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๖.

6.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ตสฺสาปิ จ มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

ඒ මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

๗.

7.

อฏฺฐนวุติสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

อฏฺฐาสีติสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

අනුඅට දහසක් (98,000) රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම විය. අසූ අට දහසක් (88,000) රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම විය.

๘.

8.

อฏฺฐสตฺตติสตสหสฺสานํ[Pg.354], ตติโย อาสิ สมาคโม;

อนุปาทา วิมุตฺตานํ, วิมลานํ มเหสินํ.

කෙලෙසුන් කෙරෙහි දැඩිව නොගෙන මිදුණු, කෙලෙස් මලින් තොර වූ, උතුම් ගුණ සොයන්නා වූ රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හැත්තෑ අටකගේ තුන්වන මහා සමාගමය විය.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, ชฏิโล อุคฺคตาปโน;

สุสีโม นาม นาเมน, มหิยา เสฏฺฐสมฺมโต.

එකල මම තද උග්‍ර තපස් ඇති, 'සුසීම' නම් වූ, ලෝකයෙහි උතුම් යැයි සම්මත කරන ලද ජටිල තාපසයෙක්ව සිටියෙමි.

๑๐.

10.

ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ, ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ;

เทวโลกาหริตฺวาน, สมฺพุทฺธมภิปูชยึ.

මම දෙව්ලොවින් දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ගෙනැවිත් බුදුරජාණන් වහන්සේට මහත් භක්තියෙන් පූජා කළෙමි.

๑๑.

11.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, อตฺถทสฺสี มหามุนิ;

‘‘อฏฺฐารเส กปฺปสเต, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ මහා මුණිවර වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, "මෙම තාපසයා මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පසු බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ දුන් සේක.

๑๒.

12.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"මොහු වීර්යය වඩා... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවෙහි අපි වන්නෙමු" යි (මිනිසුන් ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๓.

13.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, หฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා සතුටට පත් වූ ද, සංවේගයට පත් සිත් ඇති වූ ද මම දස පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කර ගත්තෙමි.

๑๔.

14.

โสภณํ นาม นครํ, สาคโร นาม ขตฺติโย;

สุทสฺสนา นาม ชนิกา, อตฺถทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සෝභන' නම් විය. පියා 'සාගර' නම් රජතුමා වූ අතර, මව 'සුදස්සනා' නම් බිසව වූවාය.

๑๕.

15.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

อมรคิริ สุคิริ วาหนา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. අමරගිරි, සුගිරි සහ වාහන නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට තිබුණි.

๑๖.

16.

เตตฺตึสญฺจ สหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

วิสาขา นาม นารี จ, เสโล นามาสิ อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීහු තිස්තුන් දහසක් වූහ. බිසව 'විශාඛා' නම් වූ අතර පුත්‍රයා 'සේල' නම් විය.

๑๗.

17.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, อสฺสยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙර නිමිති දැක අස් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේ අට මසක් පුරා වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළ සේක.

๑๘.

18.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, อตฺถทสฺสี มหายโส;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, อโนมุยฺยาเน นราสโภ.

මහා යසස් ඇති, මහා වීර වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් අනෝම උයනේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

๑๙.

19.

สนฺโต จ อุปสนฺโต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อภโย นามุปฏฺฐาโก, อตฺถทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ 'සන්ත' සහ 'උපසන්ත' නම් වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් 'අභය' නම් විය.

๒๐.

20.

ธมฺมา เจว สุธมฺมา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, จมฺปโกติ ปวุจฺจติ.

අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ 'ධම්මා' සහ 'සුධම්මා' නම් වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය සපු (චම්පක) ගසක් යැයි කියනු ලැබේ.

๒๑.

21.

นกุโล จ นิสโภ จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

มกิลา จ สุนนฺทา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

අග්‍ර උපස්ථායකයෝ 'නකුල' සහ 'නිසභ' වූහ. අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ 'මකිලා' සහ 'සුනන්දා' වූහ.

๒๒.

22.

โสปิ [Pg.355] พุทฺโธ อสมสโม, อสีติหตฺถมุคฺคโต;

โสภเต สาลราชาว, อุฬุราชาว ปูริโต.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූ සේක. උන්වහන්සේ සල් රජකු මෙන් ද, පිරිපුන් සඳ මෙන් ද බැබළුණු සේක.

๒๓.

23.

ตสฺส ปากติกา รํสี, อเนกสตโกฏิโย;

อุทฺธํ อโธ ทส ทิสา, ผรนฺติ โยชนํ สทา.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් නිකුත් වූ සාමාන්‍ය රශ්මි කලාපයෝ කෝටි සිය ගණනක් වී උඩ, යට සහ දස දිසාවන්හි සැමවිටම යොදුනක් දුරට පැතිර ගියහ.

๒๔.

24.

โสปิ พุทฺโธ นราสโภ, สพฺพสตฺตุตฺตโม มุนิ;

วสฺสสตสหสฺสานิ, โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา.

නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, සියලු සත්ත්වයන්ට උත්තම වූ, පස් ඇසින් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩසිටි සේක.

๒๕.

25.

อตุลํ ทสฺเสตฺวา โอภาสํ, วิโรเจตฺวา สเทวเก ;

โสปิ อนิจฺจตํ ปตฺโต, ยถคฺคุปาทานสงฺขยา.

උන්වහන්සේ අසදෘශ ආලෝකයක් දක්වා, දෙවියන් සහිත ලෝකය ආලෝකවත් කර, උපාදානයන් ක්ෂය වීමෙන් අනිත්‍යභාවයට පත් වූ සේක (පිරිනිවන් පෑ සේක).

๒๖.

26.

อตฺถทสฺสี ชินวโร, อโนมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ අනෝමාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

อตฺถทสฺสิสฺส ภควโต วํโส จุทฺทสโม.

භාග්‍යවත් අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහහතරවැන්නයි.

๑๗. ธมฺมทสฺสีพุทฺธวํโส

17. ධම්මදස්සී බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ, ธมฺมทสฺสี มหายโส;

ตมนฺธการํ วิธมิตฺวา, อติโรจติ สเทวเก.

එම මණ්ඩ කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ (මෝහ) අන්ධකාරය දුරු කර දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි අතිශයින් බැබළුණු සේක.

๒.

2.

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

අසමසම තේජසක් ඇති උන්වහන්සේගේ දම්සක් පැවතුම් දේශනාවේදී කෝටි ලක්ෂයක් (ප්‍රාණීන්ට) ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය විය.

๓.

3.

ยทา พุทฺโธ ธมฺมทสฺสี, วิเนสิ สญฺชยํ อิสึ;

ตทา นวุติโกฏีนํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

යම් කලෙක ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සඤ්ජය තපස්වරයා දමනය කළ සේක් ද, එකල කෝටි අනූවකට දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

ยทา สกฺโก อุปาคญฺฉิ, สปริโส วินายกํ;

ตทา อสีติโกฏีนํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

යම් කලෙක ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා පිරිවර සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේ ද, එකල කෝටි අසූවකට තුන්වන ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

ตสฺสาปิ เทวเทวสฺส, สนฺนิปาตา ตโย อหุํ ;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

දෙවියන්ටත් දෙවියෙක් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාතයන් තුනක් විය.

๖.

6.

ยทา พุทฺโธ ธมฺมทสฺสี, สรเณ วสฺสํ อุปาคมิ;

ตทา โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ නුවර වස් විසූ කල, කෝටි ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගේ පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සිදු විය.

๗.

7.

ปุนาปรํ ยทา พุทฺโธ, เทวโต เอติ มานุสํ;

ตทาปิ สตโกฏีนํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොවින් මිනිස් ලොවට වැඩම කළ කල්හි කෝටි සියයක් රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය විය.

๘.

8.

ปุนาปรํ [Pg.356] ยทา พุทฺโธ, ปกาเสสิ ธุเต คุเณ;

ตทา อสีติโกฏีนํ, ตติโย อาสิ สมาคโม.

නැවතත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ධුතාංග ගුණයන් ප්‍රකාශ කළ කල්හි කෝටි අසූවක් රහතන් වහන්සේලාගේ තුන්වන ශ්‍රාවක සන්නිපාතය විය.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, สกฺโก อาสึ ปุรินฺทโท;

ทิพฺเพน คนฺธมาเลน, ตุริเยนาภิปูชยึ.

එකල මම පුරින්දද නම් වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා වීමි. මම දිව්‍යමය සුවඳ මලින් හා තූර්ය වාදනයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

๑๐.

10.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, เทวมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘อฏฺฐารเส กปฺปสเต, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද දෙවියන් මැද වැඩ හිඳ, "මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පසු මොහු බුදු වන්නේය" යි මට (මතු බුදු බවට) ව්‍යාකරණ දුන් සේක.

๑๑.

11.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"ප්‍රධන් වීර්යය වඩා... පෙ... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๒.

12.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයක් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

๑๓.

13.

สรณํ นาม นครํ, สรโณ นาม ขตฺติโย;

สุนนฺทา นาม ชนิกา, ธมฺมทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'සරණ' නම් විය. පිය රජතුමා 'සරණ' නම් විය. මෑණියන් 'සුනන්දා' නම් වූවාය.

๑๔.

14.

อฏฺฐวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

อรโช วิรโช สุทสฺสโน, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ අටදහසක් අවුරුදු ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. අරජ, විරජ සහ සුදස්සන යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๕.

15.

ติจตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

วิจิโกฬิ นาม นารี, อตฺรโช ปุญฺญวฑฺฒโน.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීන් හතළිස් තුන්දහසක් වූහ. බිසව 'විචිකෝළි' නම් වූවාය. පුත් කුමරු 'පුණ්ණවඩ්ඪන' නම් විය.

๑๖.

16.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, ปาสาเทนาภินิกฺขมิ;

สตฺตาหํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

සතර පෙරනිමිති දැක ඒ උත්තම පුරුෂයාණන් වහන්සේ ප්‍රාසාදයකින්ම (යානයකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. සත් දිනක් මුළුල්ලේ ප්‍රධන් වීර්යයෙහි (දුෂ්කරක්‍රියාවෙහි) යෙදුණු සේක.

๑๗.

17.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ธมฺมทสฺสี นราสโภ;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๑๘.

18.

ปทุโม ผุสฺสเทโว จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สุเนตฺโต นามุปฏฺฐาโก, ธมฺมทสฺสิสฺส สตฺถุโน.

පදුම සහ ඵුස්සදේව අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා 'සුනෙත්ත' නම් විය.

๑๙.

19.

เขมา จ สจฺจนามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, พิมฺพิชาโลติ วุจฺจติ.

ඛේමා සහ සච්චනාමා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'බිම්බිජාල' (රත් කරල් ඇට්ටේරියා) යයි කියනු ලැබේ.

๒๐.

20.

สุภทฺโท กฏิสฺสโห เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

สาฬิยา จ กฬิยา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සුභද්ද සහ කටිස්සහ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සාළියා සහ කාළියා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๑.

21.

โสปิ [Pg.357] พุทฺโธ อสมสโม, อสีติหตฺถมุคฺคโต;

อติโรจติ เตเชน, ทสสหสฺสิมฺหิ ธาตุยา.

අසමසම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද අසූ රියනක් උස වූ සේක. දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි උන්වහන්සේගේ තේජසින් බැබළුණු සේක.

๒๒.

22.

สุผุลฺโล สาลราชาว, วิชฺชูว คคเน ยถา;

มชฺฌนฺหิเกว สูริโย, เอวํ โส อุปโสภถ.

මැනවින් පිපුණු මහා සල් රුකක් මෙන් ද, අහසෙහි විදුලි රේඛාවක් මෙන් ද, මධ්‍යහ්න සූර්යයා මෙන් ද, උන්වහන්සේ එසේ බැබළුණු සේක.

๒๓.

23.

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, สมกํ อาสิ ชีวิตํ;

วสฺสสตสหสฺสานิ, โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ චක්ෂුෂ්මත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ ද එයට සමාන විය. උන්වහන්සේ අවුරුදු ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩ සිටි සේක.

๒๔.

24.

โอภาสํ ทสฺสยิตฺวาน, วิมลํ กตฺวาน สาสนํ;

จวิ จนฺโทว คคเน, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

(ධර්ම) ආලෝකය පතුරුවා, ශාසනය නිර්මල කොට, අහසින් බැස යන සඳක් මෙන් උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

๒๕.

25.

ธมฺมทสฺสี มหาวีโร, สาลารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, ตีณิโยชนมุคฺคโตติ.

මහා වීර වූ ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සාලාරාමයෙහි දී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය තුන් යොදුනක් උසට ඉදිවිය.

ธมฺมทสฺสิสฺส ภควโต วํโส ปนฺนรสโม.

භාග්‍යවත් ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය පසළොස්වැන්නයි.

๑๘. สิทฺธตฺถพุทฺธวํโส

18. සිද්ධත්ථ බුද්ධවංශය

๑.

1.

ธมฺมทสฺสิสฺส อปเรน, สิทฺธตฺโถ นาม นายโก;

นิหนิตฺวา ตมํ สพฺพํ, สูริโย อพฺภุคฺคโต ยถา.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, උදා වූ සූර්යයා මෙන් සියලු (මෝහ) අන්ධකාරය නසමින් 'සිද්ධත්ථ' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โสปิ ปตฺวาน สมฺโพธึ, สนฺตาเรนฺโต สเทวกํ;

อภิวสฺสิ ธมฺมเมเฆน, นิพฺพาเปนฺโต สเทวกํ.

උන්වහන්සේ ද සම්බෝධියට පැමිණ, දෙවි මිනිසුන් සසරින් එතර කරවමින් ද, සද්ධර්ම නමැති වැසි වස්වමින් දෙවි මිනිසුන් කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවාලූ සේක.

๓.

3.

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, อเหสุํ อภิสมยา ตโย;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

අසමසම තේජස් ඇති උන්වහන්සේට ද ධර්ම අභිසමයෝ තුනක් වූහ. පළමු ධර්ම අභිසමය කෝටි ලක්ෂයක් (සත්ත්වයන්ට) සිදු විය.

๔.

4.

ปุนาปรํ ภีมรเถ, ยทา อาหนิ ทุนฺทุภึ;

ตทา นวุติโกฏีนํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

නැවතත් භීමරථයෙහි දී (ධර්ම) දුන්දුභිය හැඩවූ කල්හි, කෝටි අනූවක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

๕.

5.

ยทา พุทฺโธ ธมฺมํ เทเสสิ, เวภาเร โส ปุรุตฺตเม;

ตทา นวุติโกฏีนํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් වූ වේභාර නගරයෙහි දී ධර්මය දේශනා කළ කල්හි, කෝටි අනූවක් සත්ත්වයන්ට තෙවන ධර්ම අභිසමය සිදු විය.

๖.

6.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ตสฺมิมฺปิ ทฺวิปทุตฺตเม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

ඒ ද්විපදෝත්තමයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

๗.

7.

โกฏิสตานํ [Pg.358] นวุตีนํ, อสีติยาปิ จ โกฏินํ;

เอเต อาสุํ ตโย ฐานา, วิมลานํ สมาคเม.

කෝටි සියයක් වූ, කෝටි අනූවක් වූ සහ කෝටි අසූවක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් අවස්ථා තුනක් විය.

๘.

8.

อหํ เตน สมเยน, มงฺคโล นาม ตาปโส;

อุคฺคเตโช ทุปฺปสโห, อภิญฺญาพลสมาหิโต.

ඒ සමයෙහි මම මහත් තේජස් ඇති, අනුන් විසින් මැඬලිය නොහැකි, අභිඥා බලයෙන් යුක්ත වූ 'මංගල' නම් තපස්වරයෙක් වීමි.

๙.

9.

ชมฺพุโต ผลมาเนตฺวา สิทฺธตฺถสฺส อทาสหํ;

ปฏิคฺคเหตฺวา สมฺพุทฺโธ, อิทํ วจนมพฺรวิ.

මම දඹ ගසකින් ඵලයක් ගෙනැවිත් සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන මේ වචනය වදාළ සේක.

๑๐.

10.

‘‘ปสฺสถ อิมํ ตาปสํ, ชฏิลํ อุคฺคตาปนํ;

จตุนฺนวุติโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

"තවුස් වත රකින, දැඩි තපස් ඇති මේ ජටිල තපස්වරයා දෙස බලන්න. මීට කල්ප අනූ හතරකට පසු මොහු (ගෞතම නමින්) බුදු වන්නේය."

๑๑.

11.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

"ප්‍රධන් වීර්යය වඩා... පෙ... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි (මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๒.

12.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයක් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

๑๓.

13.

เวภารํ นาม นครํ, อุเทโน นาม ขตฺติโย;

สุผสฺสา นาม ชนิกา, สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය වේභාර නම් විය. පිය රජතුමා උදේන නම් විය. මවුබිසව සුඵස්සා නම් වූවාය.

๑๔.

14.

ทสวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

โกกาสุปฺปลโกกนทา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දසදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළහ. කෝක, සුප්පල සහ කෝකනද යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๕.

15.

ติโสฬสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

โสมนสฺสา นาม สา นารี, อนุปโม นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් හතළිස් අටදහසක් පිරිවර ලෙස සිටියහ. උන්වහන්සේගේ අගබිසව සෝමනස්සා නම් වූවාය. පුත් කුමරු අනුපම නම් විය.

๑๖.

16.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, สิวิกายาภินิกฺขมิ;

อนูนทสมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක සිවිකාවකින් (රන් දෝලාවකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. දිනුම් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව දස මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කරක්‍රියා කළහ.

๑๗.

17.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, สิทฺธตฺโถ โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලද, ශාන්ත වූ, ලෝකනායක වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළහ.

๑๘.

18.

สมฺพโล จ สุมิตฺโต จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

เรวโต นามุปฏฺฐาโก, สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ සම්බල සහ සුමිත්ත යන දෙනම වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේ රේවත නම් වූහ.

๑๙.

19.

สีวลา จ สุรามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, กณิกาโรติ วุจฺจติ.

සීවලා සහ සුරාමා යන දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'කණිකාර' (කිණිහිරි) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๐.

20.

สุปฺปิโย จ สมุทฺโท จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

รมฺมา เจว สุรมฺมา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සුප්පිය සහ සමුද්ද අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. රම්මා සහ සුරම්මා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๑.

21.

โส [Pg.359] พุทฺโธ สฏฺฐิรตนํ, อโหสิ นภมุคฺคโต;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทสสหสฺสี วิโรจติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ රියන් හැටක් උසට අහසට පැන නැඟුණහ. රන් ටැඹක් මෙන් බබළමින් දස දහසක් ලෝක ධාතුව ඒකාලෝක කළහ.

๒๒.

22.

โสปิ พุทฺโธ อสมสโม, อตุโล อปฺปฏิปุคฺคโล;

วสฺสสตสหสฺสานิ, โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา.

අසමසම වූ, අසදෘශ වූ, ප්‍රතිපුද්ගල වූ, පස් ඇසින් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වසර ලක්ෂයක් ලෝකයෙහි වැඩසිටියහ.

๒๓.

23.

วิปุลํ ปภํ ทสฺสยิตฺวา, ปุปฺผาเปตฺวาน สาวเก;

วิลาเสตฺวา สมาปตฺยา, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

මහත් වූ ආලෝක ධාරාවක් විදහා දක්වා, ශ්‍රාවකයන් (ධර්ම නමැති මල්වලින්) පුබුදුවා, සමාපත්ති සුවයෙන් කෙළිදෙළෙන් වාසය කරවා, ශ්‍රාවකයන් ද සමඟින් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๔.

24.

สิทฺธตฺโถ มุนิวโร พุทฺโธ, อโนมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, จตุโยชนมุคฺคโตติ.

මුනිවර වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ අනෝමාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකළ උතුම් ස්තූපය යොදුන් සතරක් උස විය.

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต วํโส โสฬสโม.

භාග්‍යවත් සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහසයවැන්නයි.

๑๙. ติสฺสพุทฺธวํโส

19. තිස්ස බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

สิทฺธตฺถสฺส อปเรน, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล;

อนนฺตเตโช อมิตยโส, ติสฺโส โลกคฺคนายโก.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, අසම වූ, අසදෘශ වූ, අනන්ත තේජස් ඇති, අප්‍රමාණ යසසින් යුත්, ලෝකාග්‍රනායක වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

๒.

2.

ตมนฺธการํ วิธมิตฺวา, โอภาเสตฺวา สเทวกํ;

อนุกมฺปโก มหาวีโร, โลเก อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา.

ඒ මහා වීර වූ, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, දෙවියන් සහිත ලෝකය ඒකාලෝක කරමින්, සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ලොව පහළ වූ සේක.

๓.

3.

ตสฺสาปิ อตุลา อิทฺธิ, อตุลํ สีลํ สมาธิ จ;

สพฺพตฺถ ปารมึ คนฺตฺวา, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ.

උන්වහන්සේගේ සෘද්ධිය ද අසමසම විය, ශීලය සහ සමාධිය ද අසමසම විය. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණ ධර්ම චක්‍රය පවත්වනු ලැබූහ.

๔.

4.

โส พุทฺโธ ทสสหสฺสิมฺหิ, วิญฺญาเปสิ คิรํ สุจึ;

โกฏิสตานิ อภิสมึสุ, ปฐเม ธมฺมเทสเน.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දස දහසක් ලෝක ධාතුව පුරා සිය පිරිසිදු ධර්ම රාවය පැතිරවූහ. ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී කෝටි සියයක් සත්ත්වයෝ ධර්මාවබෝධය කළහ.

๕.

5.

ทุติโย นวุติโกฏีนํ, ตติโย สฏฺฐิโกฏิโย;

พนฺธนาโต ปโมเจสิ, สตฺเต นรมรู ตทา.

දෙවන ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි අනූවක් ද, තෙවන ධර්මාවබෝධයේදී කෝටි හැටක් ද (ධර්මය අවබෝධ කළහ). එකල උන්වහන්සේ දෙව් මිනිස් සත්ත්වයන් බන්ධනයෙන් මුදාගත් සේක.

๖.

6.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ติสฺเส โลกคฺคนายเก;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

ලෝකාග්‍රනායක තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි කෙලෙස් රහිත වූ, ශාන්ත වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

๗.

7.

ขีณาสวสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

นวุติสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

පළමු රැස්වීම රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් ද, දෙවන රැස්වීම රහතන් වහන්සේලා අනූ ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් ද පැවැත්විණි.

๘.

8.

อสีติสตสหสฺสานํ[Pg.360], ตติโย อาสิ สมาคโม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, ปุปฺผิตานํ วิมุตฺติยา.

විමුක්තියෙන් පිබිදුණු, පිරිසිදු වූ, රහතන් වහන්සේලා අසූ ලක්ෂයකගේ සහභාගිත්වයෙන් තෙවන රැස්වීම පැවැත්විණි.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, สุชาโต นาม ขตฺติโย;

มหาโภคํ ฉฑฺฑยิตฺวา, ปพฺพชึ อิสิปพฺพชํ.

එකල මම සුජාත නම් රජකුව ඉපිද, මහත් සම්පත් අතහැර තවුස් පැවිද්දෙන් පැවිදි වූයෙමි.

๑๐.

10.

มยิ ปพฺพชิเต สนฺเต, อุปฺปชฺชิ โลกนายโก;

พุทฺโธติ สทฺทํ สุตฺวาน, ปีติ เม อุปปชฺชถ.

මා පැවිදිව සිටියදී ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 'බුදු' යන වචනය ඇසීමෙන් මට මහත් වූ ප්‍රීතියක් ඇති විය.

๑๑.

11.

ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ, ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ;

อุโภ หตฺเถหิ ปคฺคยฺห, ธุนมาโน อุปาคมึ.

මම දිව්‍යමය වූ මදාරා මල් ද, පියුම් මල් ද, පරසතු මල් ද ගෙන, දෑතින් දරාගෙන (මල්) සලමින් උන්වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

๑๒.

12.

จตุวณฺณปริวุตํ, ติสฺสํ โลกคฺคนายกํ;

ตมหํ ปุปฺผํ คเหตฺวา, มตฺถเก ธารยึ ชินํ.

සිව්වනක් පිරිස පිරිවරා සිටි ලෝකාග්‍රනායක තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ඒ මල් ගෙන දිනුම් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස මතුපිටින් පූජා කළෙමි.

๑๓.

13.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, ชนมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘ทฺเวนวุเต อิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද පිරිස මැද වැඩහිඳිමින්, 'මෙයින් අනූ දෙවන කපෙහි මොහු බුදු වන්නේය' යි මට ව්‍යාකරණ (විවරණ) දුන් සේක.

๑๔.

14.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

වීර්යය වඩා... (පෙ)... මොහු ඉදිරියේ අපි වන්නෙමු (යැයි ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๕.

15.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බෙහෙවින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතා පිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් (ප්‍රතිපත්ති) සමාදන් වූයෙමි.

๑๖.

16.

เขมกํ นาม นครํ, ชนสนฺโธ นาม ขตฺติโย;

ปทุมา นาม ชนิกา, ติสฺสสฺส จ มเหสิโน.

තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය ඛේමක නම් විය. පිය රජතුමා ජනසන්ධ නම් විය. මවුබිසව පදුමා නම් වූවාය.

๑๗.

17.

สตฺตวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

คุหาเสล นาริสย นิสภา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ වසර හත්දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ගුහාසේල, නාරිසය සහ නිසභ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට විය.

๑๘.

18.

สมตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุภทฺทานามิกา นารี, อานนฺโท นาม อตฺรโช.

මනාකොට අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. සුභද්දා නම් බිසව වූ අතර, පුත්‍රයා ආනන්ද නම් විය.

๑๙.

19.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, อสฺสยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක අස් රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අට මසක් පුරා වීර්යය වඩා බුද්ධත්වය ලැබූ සේක.

๒๐.

20.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ติสฺโส โลกคฺคนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, ยสวติยมุตฺตเม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන්, ශාන්ත වූ ලෝකාග්‍ර නායක වූ මහා වීර තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් යසවතී උයනේදී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๑.

21.

พฺรหฺมเทโว อุทโย จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สมงฺโค นามุปฏฺฐาโก, ติสฺสสฺส จ มเหสิโน.

මහේසී වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ බ්‍රහ්මදේව සහ උදය වූහ. උපස්ථායක තෙරුන් සමංග නම් විය.

๒๒.

22.

ผุสฺสา [Pg.361] เจว สุทตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อสโนติ ปวุจฺจติ.

ඵුස්සා සහ සුදත්තා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'අසන' (පියල) රුක යැයි කියනු ලැබේ.

๒๓.

23.

สมฺพโล จ สิริมา เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

กิสาโคตมี อุปเสนา, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සඹල සහ සිරිමා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. කිසාගෝතමී සහ උපසේනා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๔.

24.

โส พุทฺโธ สฏฺฐิรตโน, อหุ อุจฺจตฺตเน ชิโน;

อนูปโม อสทิโส, หิมวา วิย ทิสฺสติ.

ඒ ජිනේන්ද්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් හැටක් වූ සේක. උපමා රහිත වූ, අසදෘශ වූ උන්වහන්සේ හිමාලය පර්වතය මෙන් පෙනෙන්නාහ.

๒๕.

25.

ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส, อายุ อาสิ อนุตฺตโร;

วสฺสสตสหสฺสานิ, โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา.

අසමසම තේජස් ඇති ඒ පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ අනුත්තර වූ අතර, උන්වහන්සේ ලෝකයෙහි වසර ලක්ෂයක් වැඩසිටි සේක.

๒๖.

26.

อุตฺตมํ ปวรํ เสฏฺฐํ, อนุโภตฺวา มหายสํ;

ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

උතුම් වූ, ප්‍රවර වූ, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ මහා යසස අනුභව කොට, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๗.

27.

วลาหโกว อนิเลน, สูริเยน วิย อุสฺสโว;

อนฺธกาโรว ปทีเปน, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

සුළඟින් විසිරෙන වලාකුළක් මෙන් ද, හිරු රැසින් වියැළෙන පිනිබිඳක් මෙන් ද, පහනකින් අඳුර පහ වන්නාක් මෙන් ද, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๘.

28.

ติสฺโส ชินวโร พุทฺโธ, นนฺทารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, ตีณิโยชนมุคฺคโตติ.

තිස්ස නම් ජිනවර බුදුරජාණන් වහන්සේ නන්දාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කළ ජින ස්තූපය යොදුන් තුනක් උසට ඉදිවිය.

ติสฺสสฺส ภควโต วํโส สตฺตรสโม.

භාග්‍යවත් තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශ කථාව දහහත්වැන්නයි.

๒๐. ผุสฺสพุทฺธวํโส

20. ඵුස්ස බුද්ධවංශය.

๑.

1.

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ, อหุ สตฺถา อนุตฺตโร;

อนุปโม อสมสโม, ผุสฺโส โลกคฺคนายโก.

එම මණ්ඩ කල්පයේම, අනුත්තර වූ, උපමා රහිත වූ, අසමසම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඵුස්ස නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

๒.

2.

โสปิ สพฺพํ ตมํ หนฺตฺวา, วิชเฏตฺวา มหาชฏํ;

สเทวกํ ตปฺปยนฺโต, อภิวสฺสิ อมตมฺพุนา.

උන්වහන්සේ ද සියලු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, මහා තෘෂ්ණා ජාලය ලිහා දමා, දෙවියන් සහිත ලෝකයා තෘප්තිමත් කරමින් අමා දහම් වැසි වැස්සවූ සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, ผุสฺเส นกฺขตฺตมงฺคเล;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

නැකත් මංගල්‍යයක් බඳු වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හී, කෝටි සියදහසක් සත්ත්වයන්ට ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๔.

4.

นวุติสตสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ;

อสีติสตสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

ලක්ෂ අනූවක් සත්ත්වයන්ට දෙවන ධර්මාවබෝධය ද, ලක්ෂ අසූවක් සත්ත්වයන්ට තෙවන ධර්මාවබෝධය ද සිදු විය.

๕.

5.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, ผุสฺสสฺสาปิ มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මහේසී වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය.

๖.

6.

สฏฺฐิสตสหสฺสานํ[Pg.362], ปฐโม อาสิ สมาคโม;

ปญฺญาสสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

ලක්ෂ හැටක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ ප්‍රථම සමාගමය ද, ලක්ෂ පනහක් වූ රහතන් වහන්සේලාගේ දෙවන සමාගමය ද සිදු විය.

๗.

7.

จตฺตารีสสตสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม;

อนุปาทา วิมุตฺตานํ, โวจฺฉินฺนปฏิสนฺธินํ.

දැඩි කොට ගැනීම් රහිතව මිදුණු, පුනර්භවය සිඳලූ රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂ හතළිහකගේ තෙවන සමාගමය සිදු විය.

๘.

8.

อหํ เตน สมเยน, วิชิตาวี นาม ขตฺติโย;

ฉฑฺฑยิตฺวา มหารชฺชํ, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

ඒ සමයෙහි මම විජිතාවී නම් ක්ෂත්‍රිය රජෙක්ව උපත ලබා, මහා රාජ්‍යය අත්හැර උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

๙.

9.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, ผุสฺโส โลกคฺคนายโก;

‘‘ทฺเวนวุเต อิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඒ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, 'ම මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පසු මොහු බුදු වන්නේය' යි මට විවරණ දුන් සේක.

๑๐.

10.

‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

විර්යය වඩා... (පෙ)... 'අපි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවන්නෙමු' යි ජනයා පැතූහ.

๑๑.

11.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි වත් සමාදන් වීමි.

๑๒.

12.

สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ, นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวา, โสภยึ ชินสาสนํ.

සූත්‍ර සහ විනය ද, නවංග ශාස්තෘ ශාසනය ද යන සියල්ල ඉගෙන ගෙන ජින ශාසනය බැබළවීමි.

๑๓.

13.

ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต, พฺรหฺมํ ภาเวตฺว ภาวนํ;

อภิญฺญาสุ ปารมึ คนฺตฺวา, พฺรหฺมโลกมคญฺฉหํ.

එහි අප්‍රමාදීව වාසය කරමින්, බඹ විහරණ වඩා, අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ මම බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

๑๔.

14.

กาสิกํ นาม นครํ, ชยเสโน นาม ขตฺติโย;

สิริมา นาม ชนิกา, ผุสฺสสฺสาปิ มเหสิโน.

මහේසී වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය කාසික නම් විය. පිය රජු ජයසේන නම් වූ අතර, මව් බිසව සිරිමා නම් වූවාය.

๑๕.

15.

นววสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

ครุฬปกฺข หํส สุวณฺณภารา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

ඒ බෝසතාණන් වහන්සේ වසර නවදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. ගරුළපක්ඛ, හංස සහ සුවණ්ණභාර යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් උන්වහන්සේට විය.

๑๖.

16.

ตึสอิตฺถิสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

กิสาโคตมี นาม นารี, อนูปโม นาม อตฺรโช.

මනාකොට අලංකාර වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. කිසාගෝතමී නම් බිසව වූ අතර, පුත්‍රයා අනුපම නම් විය.

๑๗.

17.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

ฉมาสํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

පුරුෂෝත්තම වූ ඒ බෝධිසත්වයෝ සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් යානයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. සය මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි නිරත වූහ.

๑๘.

18.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, ผุสฺโส โลกคฺคนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ශාන්ත වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන් මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.

๑๙.

19.

สุรกฺขิโต ธมฺมเสโน, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สภิโย นามุปฏฺฐาโก, ผุสฺสสฺสาปิ มเหสิโน.

මහේශාඛ්‍ය වූ ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට සුරක්ඛිත සහ ධම්මසේන යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සභිය නම් වූ භික්ෂුව උපස්ථායක වූහ.

๒๐.

20.

จาลา [Pg.363] จ อุปจาลา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อามณฺโฑติ ปวุจฺจติ.

චාලා සහ උපචාලා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය 'සිරි නෙල්ලි' ගස යයි කියනු ලැබේ.

๒๑.

21.

ธนญฺจโย วิสาโข จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

ปทุมา เจว นาคา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

ධනඤ්ජය සහ විසාඛ යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. පදුමා සහ නාගා යන දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๒.

22.

อฏฺฐปณฺณาสรตนํ, โสปิ อจฺจุคฺคโต มุนิ;

โสภเต สตรํสีว, อุฬุราชาว ปูริโต.

ඒ මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ අටපනස් රියනක් උස වූහ. උන්වහන්සේ දහසක් රැස් විහිදුවන සූර්යයා මෙන් ද, පිරිපුන් චන්ද්‍රයා මෙන් ද බබළන සේක.

๒๓.

23.

นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල ආයුෂ අවුරුදු අනූදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසර සයුරෙන් එතෙර කළ සේක.

๒๔.

24.

โอวทิตฺวา พหู สตฺเต, สนฺตาเรตฺวา พหู ชเน;

โสปิ สตฺถา อตุลยโส, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

අසමසම යසසක් ඇති ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේ බොහෝ සත්ත්වයන්ට අවවාද දී, බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවා, ශ්‍රාවකයන් හා සමඟින් පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๕.

25.

ผุสฺโส ชินวโร สตฺถา, เสนารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

ජිනවර වූ ඵුස්ස ශාස්තෘන් වහන්සේ සේනාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පැතිර ගියහ.

ผุสฺสสฺส ภควโต วํโส อฏฺฐารสโม.

භාග්‍යවත් ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහඅටවැන්නයි.

๒๑. วิปสฺสีพุทฺธวํโส

21. විපස්සී බුද්ධ වංශය

๑.

1.

ผุสฺสสฺส จ อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

วิปสฺสี นาม นาเมน, โลเก อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา.

ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, පසැස් ඇති, "විපස්සී" නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

๒.

2.

อวิชฺชํ สพฺพํ ปทาเลตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ;

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตตุํ, ปกฺกามิ พนฺธุมตีปุรํ.

උන්වහන්සේ සියලු අවිද්‍යාවන් සිඳබිඳ දමා උත්තම සම්බෝධියට පැමිණ, දම්සක් පැවතුම් දේශනා කරනු පිණිස බන්ධුමතී නුවරට වැඩම කළ සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตตฺวา, อุโภ โพเธสิ นายโก;

คณนาย น วตฺตพฺโพ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

ඒ නායකයන් වහන්සේ දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කොට දෙදෙනාට ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක. පළමු ධර්ම අවබෝධය ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිමහත් විය.

๔.

4.

ปุนาปรํ อมิตยโส, ตตฺถ สจฺจํ ปกาสยิ;

จตุราสีติสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

නැවතත් අපිරිමිත යසස් ඇති උන්වහන්සේ එහිදී සත්‍යය ප්‍රකාශ කළ සේක. එහිදී අසූහතර දහසක් දෙනාට දෙවන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

๕.

5.

จตุราสีติสหสฺสานิ, สมฺพุทฺธํ อนุปพฺพชุํ;

เตสมารามปตฺตานํ, ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา.

අසූහතර දහසක් දෙනා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුව ගොස් පැවිදි වූහ. ආරාමයට පැමිණි ඔවුන්ට පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කළ සේක.

๖.

6.

สพฺพากาเรน [Pg.364] ภาสโต, สุตฺวา อุปนิสาทิโน ;

เตปิ ธมฺมวรํ คนฺตฺวา, ตติยาภิสมโย อหุ.

උන්වහන්සේ සියලු ආකාරයෙන් දේශනා කළ උතුම් ධර්මය අසා, සිත තැන්පත් කරගත් ඔවුන්ට තෙවන ධර්ම අවබෝධය සිදු විය.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මහේශාඛ්‍ය වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාස්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ ශ්‍රාවක සන්නිපාත තුනක් විය.

๘.

8.

อฏฺฐสฏฺฐิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

ภิกฺขุสตสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

පළමු ශ්‍රාවක සන්නිපාතය සැට අට ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය. දෙවන සන්නිපාතය ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය.

๙.

9.

อสีติภิกฺขุสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม;

ตตฺถ ภิกฺขุคณมชฺเฌ, สมฺพุทฺโธ อติโรจติ.

තෙවන සන්නිපාතය අසූදහසක් රහතන් වහන්සේලාගෙන් යුක්ත විය. ඒ භික්ෂු සංඝයා මධ්‍යයෙහි සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉතා අධික ලෙස බැබළුණු සේක.

๑๐.

10.

อหํ เตน สมเยน, นาคราชา มหิทฺธิโก;

อตุโล นาม นาเมน, ปุญฺญวนฺโต ชุตินฺธโร.

එකල මම අතිශය සෘද්ධිමත් වූ, පින්වත් වූ, තේජවන්ත වූ "අතුල" නම් නා රජෙක් වීමි.

๑๑.

11.

เนกานํ นาคโกฏีนํ, ปริวาเรตฺวานหํ ตทา;

วชฺชนฺโต ทิพฺพตุริเยหิ, โลกเชฏฺฐํ อุปาคมึ.

එකල මම කෝටි සංඛ්‍යාත නාගයන් පිරිවරාගෙන, දිව්‍ය තූර්ය වාදනයන් කරවමින් ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

๑๒.

12.

อุปสงฺกมิตฺวา สมฺพุทฺธํ, วิปสฺสึ โลกนายกํ;

มณิมุตฺตรตนขจิตํ, สพฺพาภรณวิภูสิตํ;

ලෝකනායක වූ විපස්සී සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, මිණි මුතු රත්නයන්ගෙන් විසිතුරු වූ ද, සියලු ආභරණයන්ගෙන් සැරසුණා වූ ද,

นิมนฺเตตฺวา ธมฺมราชสฺส, สุวณฺณปีฐมทาสหํ.

ධර්මරාජයන් වහන්සේට ඇරයුම් කොට ස්වර්ණමය පීඨයක් පූජා කළෙමි.

๑๓.

13.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สงฺฆมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද සංඝයා මධ්‍යයෙහි වැඩසිටිමින්, "මොහු මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ දුන් සේක.

๑๔.

14.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา, นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต;

ปธานํ ปทหิตฺวาน, กตฺวา ทุกฺกรการิกํ.

මොහු රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම, වීර්යය වඩා, දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට තථාගතයන් වහන්සේ වන්නේය.

๑๕.

15.

‘‘อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ, นิสีทิตฺวา ตถาคโต;

ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห, เนรญฺชรมุเปหิติ.

අජපාල නුග රුක් සෙවණෙහි වැඩසිටින තථාගතයන් වහන්සේ එහිදී කිරිපිඬු පිළිගෙන නේරංජරා නදිය වෙත පැමිණෙන්නේය.

๑๖.

16.

‘‘เนรญฺชราย ตีรมฺหิ, ปายาสํ อท โส ชิโน;

ปฏิยตฺตวรมคฺเคน, โพธิมูลมุเปหิติ.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නේරංජරා නදී තීරයෙහි දී කිරිපිඬු වළඳා, සරසා ඇති උතුම් මාවතින් බෝධි මූලය වෙත පැමිණෙන්නේය.

๑๗.

17.

‘‘ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา, โพธิมณฺฑํ อนุตฺตโร;

อสฺสตฺถมูเล สมฺโพธึ, พุชฺฌิสฺสติ มหายโส.

ඉන්පසු අනුත්තර වූ ඒ මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩලය පැදකුණු කොට, ඇසතු රුක් සෙවණේදී සම්බෝධිය අවබෝධ කරගන්නේය.

๑๘.

18.

‘‘อิมสฺส ชนิกา มาตา, มายา นาม ภวิสฺสติ;

ปิตา สุทฺโธทโน นาม, อยํ เหสฺสติ โคตโม.

මොහුගේ වැදූ මව මායා නම් වන්නීය, පියා සුද්ධෝදන නම් වන්නේය. මොහු ගෝතම නමින් බුදු වන්නේය.

๑๙.

19.

‘‘อนาสวา [Pg.365] วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

โกลิโต อุปติสฺโส จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา;

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก, อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ.

කෝලිත සහ උපතිස්ස යන (මොවුන්) ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන්නේය.

๒๐.

20.

‘‘เขมา อุปฺปลวณฺณา จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา;

อนาสวา วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන (මොවුන්) ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ඇසතු රුක යයි කියනු ලැබේ.

๒๑.

21.

‘‘จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา;

นนฺทมาตา จ อุตฺตรา, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา;

อายุ วสฺสสตํ ตสฺส, โคตมสฺส ยสสฺสิโน.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වන්නාහ. යසස්වී වූ ඒ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වර්ෂ සියයකි.

๒๒.

22.

‘‘อิทํ สุตฺวาน วจนํ…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

මේ වචනය අසා... (පෙ)... මොහුගේ (ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) හමුවෙහි (ශ්‍රාවකයෝ) වන්නෙමු.

๒๓.

23.

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම සිත වඩාත් පැහැදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතා පිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

๒๔.

24.

นครํ พนฺธุมตี นาม, พนฺธุมา นาม ขตฺติโย;

มาตา พนฺธุมตี นาม, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน.

විපස්සී මහා ඉෂීන් වහන්සේගේ නගරය බන්ධුමතී නම් විය. පිය රජතුමා බන්ධුමා නම් විය. මෑණියන් බන්ධුමතී නම් වූහ.

๒๕.

25.

อฏฺฐวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

นนฺโท สุนนฺโท สิริมา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර අටදහසක් ගිහිගෙයි විසූහ. නන්ද, සුනන්ද සහ සිරිමා යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๒๖.

26.

ติจตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุทสฺสนา นาม สา นารี, สมวตฺตกฺขนฺโธ นาม อตฺรโช.

මනාකොට අලංකාර කරන ලද ස්ත්‍රීහු හතළිස් තුන්දහසක් වූහ. බිසව සුදස්සනා නම් වූවාය. පුතණුවෝ සමවත්තක්ඛන්ධ නම් වූහ.

๒๗.

27.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක රියකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අටමසක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යය (දුෂ්කරක්‍රියා) කළහ.

๒๘.

28.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, วิปสฺสี โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් අයදින ලද ලෝකනායක වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූහ.

๒๙.

29.

ขณฺโฑ จ ติสฺสนาโม จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อโสโก นามุปฏฺฐาโก, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน.

ඛණ්ඩ සහ තිස්ස යන (මොවුන්) අග්‍ර ශ්‍රාවකයෝ වූහ. විපස්සී මහා ඉෂීන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා අසෝක නම් විය.

๓๐.

30.

จนฺทา จ จนฺทมิตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, ปาฏลีติ ปวุจฺจติ.

චන්දා සහ චන්දමිත්තා යන (මොවුන්) අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය පළොල් රුක යයි කියනු ලැබේ.

๓๑.

31.

ปุนพฺพสุมิตฺโต นาโค จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

สิริมา อุตฺตรา เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

පුනබ්බසුමිත්ත සහ නාග යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සිරිමා සහ උත්තරා යන (මොවුන්) අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๓๒.

32.

อสีติหตฺถมุพฺเพโธ[Pg.366], วิปสฺสี โลกนายโก;

ปภา นิทฺธาวติ ตสฺส, สมนฺตา สตฺตโยชเน.

ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ අසූ රියන් උස වූහ. උන්වහන්සේගේ ශරීර ප්‍රභාව හාත්පස සත් යොදුනක් තෙක් විහිදී ගියේය.

๓๓.

33.

อสีติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ พุทฺธสฺส ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර අසූදහසක් විය. එතෙක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවූහ.

๓๔.

34.

พหุเทวมนุสฺสานํ, พนฺธนา ปริโมจยิ;

มคฺคามคฺคญฺจ อาจิกฺขิ, อวเสสปุถุชฺชเน.

බොහෝ දෙවි මිනිසුන් (සංයෝජන) බන්ධනයෙන් මුදවාලූහ. ඉතිරි පෘථග්ජනයන්ට මඟ නොමඟ පවසා දුන්හ.

๓๕.

35.

อาโลกํ ทสฺสยิตฺวาน, เทเสตฺวา อมตํ ปทํ;

ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

ප්‍රඥා ආලෝකය දක්වා, අමා පදය (නිවන) දේශනා කොට, මහා ගිනි කඳක් මෙන් බැබළී උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් හා සමඟ පිරිනිවී වැඩියහ.

๓๖.

36.

อิทฺธิวรํ ปุญฺญวรํ, ลกฺขณญฺจ กุสุมิตํ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

ඒ උතුම් සෘද්ධිය, උතුම් පුණ්‍ය මහිමය සහ පුෂ්පිත මහා පුරුෂ ලක්ෂණ යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් වූවාහු නොවේද?

๓๗.

37.

วิปสฺสี ชินวโร พุทฺโธ, สุมิตฺตารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, สตฺตโยชนมุสฺสิโตติ.

ජිනවර වූ බුදු වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සුමිත්තාරාමයේදී පිරිනිවී වැඩියහ. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය සත් යොදුනක් උසට ඉදිවිය.

วิปสฺสิสฺส ภควโต วํโส เอกูนวีสติโม.

භාග්‍යවත් විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය දහනව වැන්නයි.

๒๒. สิขีพุทฺธวํโส

22. සිඛී බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

วิปสฺสิสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

สิขิวฺหโย อาสิ ชิโน, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, අසම වූ, අසහාය පුද්ගල වූ, ද්විපදෝත්තම වූ සිඛී නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සම්බුද්ධත්වයට පත්ව පහළ වූහ.

๒.

2.

มารเสนํ ปมทฺทิตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ;

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตสิ, อนุกมฺปาย ปาณินํ.

උන්වහන්සේ මාර සේනාව පරදවා, උතුම් සම්බෝධියට පැමිණ, සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූහ.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, สิขิมฺหิ ชินปุงฺคเว ;

โกฏิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

ජිනශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි, කෝටි ලක්ෂයක් (සත්ත්වයන්ට) පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

อปรมฺปิ ธมฺมํ เทเสนฺเต, คณเสฏฺเฐ นรุตฺตเม;

นวุติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ගණශ්‍රේෂ්ඨ වූ නරෝත්තමයන් වහන්සේ නැවතත් ධර්මය දේශනා කරන කල්හි, කෝටි අනූදහසක් (සත්ත්වයන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

ยมกปาฏิหาริยญฺจ, ทสฺสยนฺเต สเทวเก;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි යමක මහා ප්‍රාතිහාර්ය දක්වන කල්හි, කෝටි අසූදහසක් (සත්ත්වයන්ට) තෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๖.

6.

สนฺนิปาตา [Pg.367] ตโย อาสุํ, สิขิสฺสาปิ มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

සිඛී මහා ඉෂීන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් (රහතන් වහන්සේලාගේ) සන්නිපාත තුනක් විය.

๗.

7.

ภิกฺขุสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

อสีติภิกฺขุสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

භික්ෂූන් ලක්ෂයකගේ පළමු සමාගමය විය. භික්ෂූන් අසූදහසකගේ දෙවන සමාගමය විය.

๘.

8.

สตฺตติภิกฺขุสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม;

อนุปลิตฺโต ปทุมํว, โตยมฺหิ สมฺปวฑฺฒิตํ.

භික්ෂූන් හැත්තෑදහසකගේ තෙවන සමාගමය විය. (උන්වහන්සේලා) දියෙහි හටගත් නෙළුමක් මෙන් ලෝකයෙහි නොගෑවුණු සේක.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, อรินฺทโม นาม ขตฺติโย;

สมฺพุทฺธปฺปมุขํ สงฺฆํ, อนฺนปาเนน ตปฺปยึ.

එම සමයෙහි මම අරින්දම නම් රජෙක්ව උපත ලබා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය අන්නපානයෙන් තැප්පවූවෙමි (පිදුවෙමි).

๑๐.

10.

พหุํ ทุสฺสวรํ ทตฺวา, ทุสฺสโกฏึ อนปฺปกํ;

อลงฺกตํ หตฺถิยานํ, สมฺพุทฺธสฺส อทาสหํ.

මම අසංඛ්‍යාත වස්ත්‍ර කෝටි ගණනක් සහ උතුම් වස්ත්‍ර සමූහයක් පූජා කොට, මනාකොට සරසන ලද ඇත් වාහනයක් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

๑๑.

11.

หตฺถิยานํ นิมฺมินิตฺวา, กปฺปิยํ อุปนามยึ;

ปูรยึ มานสํ มยฺหํ, นิจฺจํ ทฬฺหมุปฏฺฐิตํ.

ඒ ඇත් වාහනය වෙනුවට (ඒ වටිනාකමට සරිලන) සුදුසු කැපකරු දෑ පූජා කළෙමි. මම මගේ සිත පීතියෙන් පුරවා ගත්තෙමි. මම නිරන්තරයෙන්ම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඉතා ස්ථිර ලෙස උපස්ථාන කළෙමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สิขี โลกคฺคนายโก;

‘‘เอกตึเส อิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ලෝකාග්‍ර නායක වූ ඒ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක: 'මෙයින් එක්තිස් වන කල්පයෙහි මොහු බුදු වන්නේය.'

๑๓.

13.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

'රම්‍ය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (දුෂ්කරක්‍රියා කොට) ඇසතු බෝ රුක මුලදී බුදුවනු ඇත. අපි මොහු ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු' යි (මිනිසුන් ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๔.

14.

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

මම උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සිත තව තවත් පහදවා ගත්තෙමි. දස පාරමිතා පූර්ණය කිරීම සඳහා මම මතු මත්තෙහිම පිළිවෙත් දැඩිව සමාදන් වීමි.

๑๕.

15.

นครํ อรุณวตี นาม, อรุโณ นาม ขตฺติโย;

ปภาวตี นาม ชนิกา, สิขิสฺสาปิ มเหสิโน.

මහේශාක්‍ය වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නගරය 'අරුණවතී' නම් විය. පියා 'අරුණ' නම් රජතුමාය. මව 'පභාවතී' නම් වූවාය.

๑๖.

16.

สตฺตวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

สุจนฺทโก คิริ วสโภ, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ සත්දහසක් වසර ගිහිගෙයි විසූ සේක. සුචන්දක, ගිරි සහ වසභ යනු උතුම් ප්‍රාසාද තුනයි.

๑๗.

17.

จตุวีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สพฺพกามา นาม นารี, อตุโล นาม อตฺรโช.

මනාකොට සරසන ලද කාන්තාවෝ විසිහතර දහසක් වූහ. බිසව 'සබ්බකාමා' නම් වූවාය. පුත්‍රයා 'අතුල' නම් විය.

๑๘.

18.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

อฏฺฐมาสํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

ඒ උත්තම පුරුෂයා සතර පෙරනිමිති දැක ඇත් වාහනයකින් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ සේක. අට මසක් මුළුල්ලේ ප්‍රධාන වීර්යයෙහි (දුෂ්කරක්‍රියාවෙහි) යෙදුණු සේක.

๑๙.

19.

พฺรหฺมุนา [Pg.368] ยาจิโต สนฺโต, สิขี โลกคฺคนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා වීර වූ, නරුත්තම වූ, ලෝකාග්‍ර නායක සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන් මිගදායෙහිදී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

๒๐.

20.

อภิภู สมฺภโว เจว, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

เขมงฺกโร นามุปฏฺฐาโก, สิขิสฺสาปิ มเหสิโน.

අභිභූ සහ සම්භව යන දෙදෙනා වහන්සේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. මහේශාක්‍ය සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක තෙරුන් 'ඛේමංකර' නම් විය.

๒๑.

21.

สขิลา จ ปทุมา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, ปุณฺฑรีโกติ วุจฺจติ.

සඛිලා සහ පදුමා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'පුණ්ඩරීක' (සුදු අඹ) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๒.

22.

สิริวฑฺโฒ จ นนฺโท จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

จิตฺตา เจว สุคุตฺตา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සිරිවඩ්ඪ සහ නන්ද යන උපාසකයෝ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. චිත්තා සහ සුගුත්තා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๓.

23.

อุจฺจตฺตเนน โส พุทฺโธ, สตฺตติหตฺถมุคฺคโต;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทฺวตฺตึสวรลกฺขโณ.

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් හෙබි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් හැත්තෑ රියනක් වූ සේක. උන්වහන්සේ රන් තොරණක් මෙන් ශෝභමාන වූ සේක.

๒๔.

24.

ตสฺสาปิ พฺยามปฺปภา กายา, ทิวารตฺตึ นิรนฺตรํ;

ทิโสทิสํ นิจฺฉรนฺติ, ตีณิโยชนโส ปภา.

උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් ද බඹයක් පමණ වූ රැස් මාලාවෝ දිවා රාත්‍රී නොකඩවා හාත්පස යොදුන් තුනක් දුරට විහිදුණහ.

๒๕.

25.

สตฺตติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

ඒ මහේශාක්‍ය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය හැත්තෑ දහසක් වසරක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

๒๖.

26.

ธมฺมเมฆํ ปวสฺเสตฺวา, เตมยิตฺวา สเทวเก;

เขมนฺตํ ปาปยิตฺวาน, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

දහම් වැසි වස්වා, දෙවි මිනිස් ලෝකය (සත්‍ය ධර්මයෙන්) සතප්වා, ඔවුන් නිර්භය වූ නිවනට පමුණුවා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

๒๗.

27.

อนุพฺยญฺชนสมฺปนฺนํ, ทฺวตฺตึสวรลกฺขณํ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අසූවක් අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සහ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිපුන් ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ සැබවින්ම හිස් වූවාහු නොවේද?

๒๘.

28.

สิขี มุนิวโร พุทฺโธ, อสฺสารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, ตีณิโยชนมุคฺคโตติ.

මුනිවර වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ අස්සාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. එහිම උන්වහන්සේ උදෙසා යොදුන් තුනක් උසැති උතුම් ස්තූපයක් ඉදි විය.

สิขิสฺส ภควโต วํโส วีสติโม.

විසිවන සිඛී බුද්ධ වංශය නිමා විය.

๒๓. เวสฺสภูพุทฺธวํโส

23. වෙස්සභූ බුද්ධ වංශය

๑.

1.

ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ, อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล;

เวสฺสภู นาม นาเมน, โลเก อุปฺปชฺชิ นายโก.

ඒ මණ්ඩ කල්පයෙහිම, අසම වූ අසහාය පුද්ගල වූ 'වෙස්සභූ' නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

๒.

2.

อาทิตฺตํ [Pg.369] วต ราคคฺคิ, ตณฺหานํ วิชิตํ ตทา;

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

රාග ගින්නෙන් ඇවිළුණු, තෘෂ්ණාවට යටත් වූ (ලෝකයෙහි) බැමි සිඳ දැමූ හස්තිරාජයකු මෙන්, උන්වහන්සේ උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, เวสฺสภูโลกนายเก;

อสีติโกฏิสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

වෙස්සභූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි, අසූ දහසක් කෝටි (ප්‍රාණීන්ට) පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

ปกฺกนฺเต จาริกํ รฏฺเฐ, โลกเชฏฺเฐ นราสเภ;

สตฺตติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරාසභයන් වහන්සේ ජනපද චාරිකාවෙහි වඩින කල්හි, සැත්තෑ දහසක් කෝටි (ප්‍රාණීන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

มหาทิฏฺฐึ วิโนเทนฺโต, ปาฏิเหรํ กโรติ โส;

สมาคตา นรมรู, ทสสหสฺสี สเทวเก.

මිත්‍යා දෘෂ්ටීන් බැහැර කරමින් උන්වහන්සේ යමා මහා පෙළහර පෑ සේක. එවිට දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙන් දෙවි මිනිස්සු රැස් වූහ.

๖.

6.

มหาอจฺฉริยํ ทิสฺวา, อพฺภุตํ โลมหํสนํ;

เทวา เจว มนุสฺสา จ, พุชฺฌเร สฏฺฐิโกฏิโย.

රෝමෝද්ගමනය වන සුලු ඒ මහා ආශ්චර්යය දැක, සැට කෝටියක් දෙවි මිනිස්සු ධර්මය අවබෝධ කළහ.

๗.

7.

สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, เวสฺสภุสฺส มเหสิโน;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

මහේශාක්‍ය වූ වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුතු රහතන් වහන්සේලාගේ රැස්වීම් තුනක් විය.

๘.

8.

อสีติภิกฺขุสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโม;

สตฺตติภิกฺขุสหสฺสานํ, ทุติโย อาสิ สมาคโม.

අසූ දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පළමු රැස්වීම විය. සැත්තෑ දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ දෙවන රැස්වීම විය.

๙.

9.

สฏฺฐิภิกฺขุสหสฺสานํ, ตติโย อาสิ สมาคโม;

ชราทิภยภีตานํ, โอรสานํ มเหสิโน.

මහේශාක්‍ය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍ර වූ, ජරාදී බියෙන් තැති නොගන්නා සැට දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ තෙවන රැස්වීම විය.

๑๐.

10.

อหํ เตน สมเยน, สุทสฺสโน นาม ขตฺติโย;

นิมนฺเตตฺวา มหาวีรํ, ทานํ ทตฺวา มหารหํ;

อนฺนปาเนน วตฺเถน, สสงฺฆํ ชิน ปูชยึ.

එසමයෙහි මම සුදස්සන නම් රජෙක් වීමි. මහා වීරයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට මහඟු දානයක් පූජා කළෙමි. මම ආහාරපානයෙන් හා වස්ත්‍රයෙන් සංඝයා වහන්සේ සහිත ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

๑๑.

11.

ตสฺส พุทฺธสฺส อสมสฺส, จกฺกํ วตฺติตมุตฺตมํ;

สุตฺวาน ปณิตํ ธมฺมํ, ปพฺพชฺชมภิโรจยึ.

අසදෘශ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද උතුම් ධර්ම චක්‍ර දේශනාව හා ප්‍රණීත ධර්මය ශ්‍රවණය කොට මම පැවිද්දෙහි ඇලුනෙමි.

๑๒.

12.

มหาทานํ ปวตฺเตตฺวา, รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต;

ปพฺพชฺชํ คุณสมฺปนฺนํ, ปพฺพชึ ชินสนฺติเก.

මම නොපසුබටව දිවා රාත්‍රියෙහි මහා දානය පවත්වමින්, ගුණසම්පන්න වූ පැවිද්ද ලබාගැනීම පිණිස ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

๑๓.

13.

อาจารคุณสมฺปนฺโน, วตฺตสีลสมาหิโต;

สพฺพญฺญุตํ คเวสนฺโต, รมามิ ชินสาสเน.

ආචාර ගුණයෙන් හා වත් පිළිවෙත් සීලයෙන් යුක්තව, සර්වඥතා ඥානය සොයමින් මම ජින ශාසනයෙහි ඇලී වාසය කළෙමි.

๑๔.

14.

สทฺธาปีตึ อุปคนฺตฺวา, พุทฺธํ วนฺทามิ สตฺถรํ;

ปีติ อุปฺปชฺชติ มยฺหํ, โพธิยาเยว การณา.

ශ්‍රද්ධා ප්‍රීතියට පැමිණ ශාස්තෘ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි. සම්මා සම්බුද්ධත්වය ලැබීමේ අරමුණ නිසාම මට මහත් ප්‍රීතියක් උපදී.

๑๕.

15.

อนิวตฺตมานสํ [Pg.370] ญตฺวา, สมฺพุทฺโธ เอตทพฺรวิ;

‘‘เอกตึเส อิโต กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

මගේ නොසැලෙන සිත දැනගත් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ, "මතු තිස් එක් වන කපෙහි මොහු බුදු වන්නේය" යි වදාළ සේක.

๑๖.

16.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

රමණීය වූ කපිලවස්තු නම් පුරයෙන් නික්ම... (පෙ)... අපි මොහු ඉදිරියෙහි වන්නෙමු" යි මිනිස්සු ප්‍රාර්ථනා කළහ.

๑๗.

17.

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදු වදන අසා මම සිත තව තවත් පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මම අධිෂ්ඨාන පූර්වකව උතුම් ප්‍රතිපදාවන්හි පිහිටියෙමි.

๑๘.

18.

อโนมํ นาม นครํ, สุปฺปตีโต นาม ขตฺติโย;

มาตา ยสวตี นาม, เวสฺสภุสฺส มเหสิโน.

වෙස්සභූ මහා සෘෂීන් වහන්සේගේ නගරය අනෝම නම් විය. පිය රජතුමා සුප්පතිත නම් වූ අතර මව්බිසව යසවතී නම් වූවාය.

๑๙.

19.

ฉ จ วสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

รุจิ สุรุจิ รติวฑฺฒโน, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර හයදහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. රුචි, සුරුචි, රතිවඩ්ඩන යන නමින් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๒๐.

20.

อนูนตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุจิตฺตา นาม สา นารี, สุปฺปพุทฺโธ นาม อตฺรโช.

මැනවින් සැරසුණු තිස්දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු සිටියහ. අගමෙහෙසිය සුචිත්තා නම් වූ අතර පුත්‍රයා සුප්පබුද්ධ නම් විය.

๒๑.

21.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, สิวิกายาภินิกฺขมิ;

ฉมาสํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

සතර පෙර නිමිති දැක සිවිකාවකින් (පල්ලැක්කියකින්) අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ පුරුෂෝත්තමයන් වහන්සේ සය මසක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๒๒.

22.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, เวสฺสภูโลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, อรุณาราเม นรุตฺตโม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනයෙන් ශාන්ත වූ ලෝකනායක වූ මහා වීර වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අරුණාරාමයේදී ධර්ම චක්‍රය දේශනා කළ සේක.

๒๓.

23.

โสโณ จ อุตฺตโร เจว, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

อุปสนฺโต นามุปฏฺฐาโก, เวสฺสภุสฺส มเหสิโน.

වෙස්සභූ මහේසීන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවකයෝ සෝණ සහ උත්තර වූහ. උපස්ථායකයන් වහන්සේ උපසන්ත නම් විය.

๒๔.

24.

รามา เจว สมาลา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, มหาสาโลติ วุจฺจติ.

රාමා සහ සමාලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය මහා සල් රුකක් යැයි කියනු ලැබේ.

๒๕.

25.

โสตฺถิโก เจว รมฺโภ จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

โคตมี สิริมา เจว, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සොත්ථික සහ රම්භ අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. ගෝතමී සහ සිරිමා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๖.

26.

สฏฺฐิรตนมุพฺเพโธ, เหมยูปสมูปโม;

กายา นิจฺฉรติ รสฺมิ, รตฺตึว ปพฺพเต สิขี.

උසින් සැට රියනක් වූ උන්වහන්සේ රන් ටැඹකට උපමා කළ හැකිය. රාත්‍රී කාලයේ පර්වත මුදුනක ගිනි දැල් මෙන් උන්වහන්සේගේ ශරීරයෙන් රැස් විහිදේ.

๒๗.

27.

สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ, อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

ඒ මහේසීන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර හැට දහසකි. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතර කළ සේක.

๒๘.

28.

ธมฺมํ [Pg.371] วิตฺถาริกํ กตฺวา, วิภชิตฺวา มหาชนํ;

ธมฺมนาวํ ฐเปตฺวาน, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

ධර්මය පතළ කොට, බොහෝ ජනයාට මගඵල බෙදා දී, සසර සයුරෙන් එතර වීමට ධර්ම නෞකාව පිහිටුවා උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් පෑ සේක.

๒๙.

29.

ทสฺสเนยฺยํ สพฺพชนํ, วิหารํ อิริยาปถํ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

දැකීමට ප්‍රිය වූ ඒ සියලු ජනයා ද, ආරාම හා ඉරියව් ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සැබවින්ම සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවාහු නොවෙත්ද?

๓๐.

30.

เวสฺสภู ชินวโร สตฺถา, เขมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

ශාස්තෘ වූ ජිනවර වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඛේමාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි පතළ වූහ.

เวสฺสภุสฺส ภควโต วํโส เอกวีสติโม.

වෙස්සභූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වංශය විසි එක්වැන්නයි.

๒๔. กกุสนฺธพุทฺธวํโส

24. කකුසඳ බුද්ධ වංශය

๑.

1.

เวสฺสภุสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

กกุสนฺโธ นาม นาเมน, อปฺปเมยฺโย ทุราสโท.

වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, අප්‍රමේය වූ, පරසතුරන් විසින් මැඩපැවැත්විය නොහැකි වූ කකුසඳ නම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පල වූ සේක.

๒.

2.

อุคฺฆาเฏตฺวา สพฺพภวํ, จริยาย ปารมึ คโต;

สีโหว ปญฺชรํ เภตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

සියලු භවයන් උදුරා දමා, පාරමිතා පුරා කෙළවරට පැමිණි උන්වහන්සේ, කූඩුව බිඳ දමා නික්මුණු සිංහයෙකු මෙන් භව සංයෝජනයන් විනාශ කොට උත්තම සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, กกุสนฺเธ โลกนายเก;

จตฺตารีสโกฏิสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ.

ලෝකනායක කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, කෝටි හතළිස් දහසක් ප්‍රාණීන්ට ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

อนฺตลิกฺขมฺหิ อากาเส, ยมกํ กตฺวา วิกุพฺพนํ;

ตึสโกฏิสหสฺสานํ, โพเธสิ เทวมานุเส.

අහසෙහි යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පෑ උන්වහන්සේ, කෝටි තිස් දහසක් දේව මනුෂ්‍යයන්ට සත්‍යය අවබෝධ කරවූ සේක.

๕.

5.

นรเทวสฺส ยกฺขสฺส, จตุสจฺจปฺปกาสเน;

ธมฺมาภิสมโย ตสฺส, คณนาโต อสงฺขิโย.

නරදේව යක්ෂයාට සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරන කල්හි, එහිදී ධර්මාවබෝධය ලැබූ පිරිස ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

๖.

6.

กกุสนฺธสฺส ภควโต, เอโก อาสิ สมาคโม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

කකුසඳ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන්ගේ එක් රැස්වීමක් විය. ඒ සියලු දෙනා වහන්සේ රහතන් වහන්සේලා ද, කෙලෙස් මලින් තොර වූවාහු ද, ශාන්ත සිත් ඇත්තාහු ද වූහ.

๗.

7.

จตฺตาลีสสหสฺสานํ, ตทา อาสิ สมาคโม;

ทนฺตภูมิมนุปฺปตฺตานํ, อาสวาริคณกฺขยา.

ආසවයන් ක්ෂය කොට හික්මුණු භූමියට පැමිණි රහතන් වහන්සේලා සතළිස් දහසකගේ රැස්වීමක් එකල්හි විය.

๘.

8.

อหํ เตน สมเยน, เขโม นามาสิ ขตฺติโย;

ตถาคเต ชินปุตฺเต, ทานํ ทตฺวา อนปฺปกํ.

එසමයෙහි මම ‘ඛේම’ නම් රජෙක් වීමි. තථාගතයන් වහන්සේට හා උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවක පුත්‍රයන්ට අප්‍රමාණ දානයක් දුනිමි.

๙.

9.

ปตฺตญฺจ จีวรํ ทตฺวา, อญฺชนํ มธุลฏฺฐิกํ;

อิเมตํ ปตฺถิตํ สพฺพํ, ปฏิยาเทมิ วรํ วรํ.

පාත්‍ර ද, සිවුරු ද, අඳුන් ද, මීපිඬු ද පූජා කොට, (එම ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා) පතන්නා වූ ඒ සියලු උතුම් ප්‍රත්‍යයන් පිළියෙළ කරවා දුනිමි.

๑๐.

10.

โสปิ [Pg.372] มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, กกุสนฺโธ วินายโก;

‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

විනයනය කරන්නා වූ ඒ කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, “මොහු මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම බුදු වන්නේය”යි මට විවරණ දුන් සේක.

๑๑.

11.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

“රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (පෙ)... මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි (ශ්‍රාවකයන්) වන්නෙමු”යි (ජනයා පැතූහ).

๑๒.

12.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ද ඒ වචනය අසා සිත වඩාත් පැහැදවීමි. දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කෙළෙමි.

๑๓.

13.

นครํ เขมาวตี นาม, เขโม นามาสหํ ตทา;

สพฺพญฺญุตํ คเวสนฺโต, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

(එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) නගරය ඛේමවතී නම් විය. එසමයෙහි මම ඛේම නම් වීමි. සර්වඥතා ඥානය සොයමින් මම උන්වහන්සේගේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

๑๔.

14.

พฺราหฺมโณ อคฺคิทตฺโต จ, อาสิ พุทฺธสฺส โส ปิตา;

วิสาขา นาม ชนิกา, กกุสนฺธสฺส สตฺถุโน.

කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් අග්ගිදත්ත නම් බමුණා විය. මෑණියන් විසාඛා නම් වූහ.

๑๕.

15.

วสเต ตตฺถ เขเม ปุเร, สมฺพุทฺธสฺส มหากุลํ;

นรานํ ปวรํ เสฏฺฐํ, ชาติมนฺตํ มหายสํ.

එම ඛේම නුවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ ද, මිනිසුන් අතර ප්‍රවර වූ ද, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ද, කුලවත් වූ ද, මහා යසස් ඇති මහා කුලය වාසය කළේය.

๑๖.

16.

จตุวสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

กาม -กามวณฺณ-กามสุทฺธินามา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ අවුරුදු හාරදහසක් ගිහිගෙයි විසූ සේක. කාම, කාමවණ්ණ, කාමසුද්ධි නම් වූ උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๗.

17.

สมตึสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

โรจินี นาม สา นารี, อุตฺตโร นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් තිස්දහසක් වූහ. බිරිඳ රොචිනී නම් වූවාය. පුත්‍රයා උත්තර නම් විය.

๑๘.

18.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, รถยาเนน นิกฺขมิ;

อนูนอฏฺฐมาสานิ, ปธานํ ปทหี ชิโน.

සතර පෙරනිමිති දැක රථයකින් නික්ම ගිය සේක. ජිනරාජයන් වහන්සේ අඩුවක් නැතිව අටමසක් දුෂ්කර ක්‍රියා කළ සේක.

๑๙.

19.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, กกุสนฺโธ วินายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

බ්‍රහ්මයා විසින් අයදිනු ලැබූ, ශාන්ත වූ, මහා වීර වූ, නරෝත්තම වූ කකුසඳ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

๒๐.

20.

วิธุโร จ สญฺชีโว จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

พุทฺธิโช นามุปฏฺฐาโก, กกุสนฺธสฺส สตฺถุโน.

විධුර සහ සංජීව යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා බුද්ධිජ නම් විය.

๒๑.

21.

สามา จ จมฺปานามา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, สิรีโสติ ปวุจฺจติ.

සාමා සහ චම්පා යන දෙදෙනා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘සිරිස’ (මාර) යැයි කියනු ලැබේ.

๒๒.

22.

อจฺจุโต จ สุมโน จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

นนฺทา เจว สุนนฺทา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

අච්චුත සහ සුමන අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දා සහ සුනන්දා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๓.

23.

จตฺตาลีสรตนานิ[Pg.373], อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;

กนกปฺปภา นิจฺฉรติ, สมนฺตา ทสโยชนํ.

මහා මුනිවරයන් වහන්සේ රියන් හතළිහක් උස වූ සේක. ශරීරයෙන් නික්මෙන රන්වන් ප්‍රභාව හාත්පස දස යොදුනක් පැතිර ගියේය.

๒๔.

24.

จตฺตาลีสวสฺสสหสฺสานิ, อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ අවුරුදු හතළිස් දහසක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

๒๕.

25.

ธมฺมาปณํ ปสาเรตฺวา, นรนารีนํ สเทวเก;

นทิตฺวา สีหนาทํว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි ස්ත්‍රී පුරුෂයන් උදෙසා ධර්ම නමැති වෙළඳසැල විවෘත කොට, සිංහ නාද පවත්වා ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๖.

26.

อฏฺฐงฺควจนสมฺปนฺโน, อจฺฉิทฺทานิ นิรนฺตรํ;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

අෂ්ටාංගික ස්වරයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, නිරන්තරව නොකැඩුණු සීලයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලා ද යන ඒ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?

๒๗.

27.

กกุสนฺโธ ชินวโร, เขมารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ถูปวโร, คาวุตํ นภมุคฺคโตติ.

කකුසඳ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඛේමාරාමයෙහි දී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ උතුම් ස්තූපය ගාවුතක් පමණ අහසට උස්ව පිහිටියේය.

กกุสนฺธสฺส ภควโต วํโส ทฺวาวีสติโม.

භාග්‍යවත් කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය විසි දෙවැන්නයි.

๒๕. โกณาคมนพุทฺธวํโส

25. කොණාගමන බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

กกุสนฺธสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

โกณาคมโน นาม ชิโน, โลกเชฏฺโฐ นราสโภ.

කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, කොණාගමන නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

๒.

2.

ทสธมฺเม ปูรยิตฺวาน, กนฺตารํ สมติกฺกมิ;

ปวาหิย มลํ สพฺพํ, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

උන්වහන්සේ දස පාරමිතා ධර්මයන් සම්පූර්ණ කොට සංසාර නමැති කතරින් එතෙර වූ සේක. සියලු කෙලෙස් මල පසෙකලා උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตนฺเต, โกณาคมนนายเก;

ตึสโกฏิสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

කොණාගමන නායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වද්දී කෝටි තිස් දහසක් (ප්‍රාණීන්ට) ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

ปาฏิหีรํ กโรนฺเต จ, ปรวาทปฺปมทฺทเน;

วีสติโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

පෙළහර පාමින් පරවාද මර්දනය කරන කල්හි කෝටි විසි දහසක් (ප්‍රාණීන්ට) දෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

ตโต วิกุพฺพนํ กตฺวา, ชิโน เทวปุรํ คโต;

วสเต ตตฺถ สมฺพุทฺโธ, สิลาย ปณฺฑุกมฺพเล.

ඉක්බිති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ විවිධ ප්‍රාතිහාර්ය පාමින් දිව්‍ය පුරයට වැඩි සේක. එහි පඬු ඇඹුල් සෛලාසනය මත සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි සේක.

๖.

6.

ปกรเณ สตฺต เทเสนฺโต, วสฺสํ วสติ โส มุนิ;

ทสโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

එම මුණිවරයාණෝ අභිධර්ම ප්‍රකරණ සත දේශනා කරමින් වස් කාලය එහි ගත කළ සේක. කෝටි දස දහසක් (දෙවි බඹුන්ට) තෙවන ධර්මාවබෝධය විය.

๗.

7.

ตสฺสาปิ เทวเทวสฺส, เอโก อาสิ สมาคโม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

ඒ දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, නිර්මල වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුතු රහතන් වහන්සේලාගේ එක් සමාගමයක් විය.

๘.

8.

ตึสภิกฺขุสหสฺสานํ[Pg.374], ตทา อาสิ สมาคโม;

โอฆานมติกฺกนฺตานํ, ภิชฺชิตานญฺจ มจฺจุยา.

ඕඝයන් තරණය කළා වූ, මෘත්‍යුව පරාජය කළා වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා තිස්දහසකගේ සමාගමයක් එසමයෙහි විය.

๙.

9.

อหํ เตน สมเยน, ปพฺพโต นาม ขตฺติโย;

มิตฺตามจฺเจหิ สมฺปนฺโน, อนนฺตพลวาหโน.

එසමයෙහි මම මිත්‍ර අමාත්‍යයන්ගෙන් සමන්විත වූ, අප්‍රමාණ හමුදාවන් සහ වාහන ඇති ‘පබ්බත’ නම් රජෙක් වීමි.

๑๐.

10.

สมฺพุทฺธทสฺสนํ คนฺตฺวา, สุตฺวา ธมฺมมนุตฺตรํ;

นิมนฺเตตฺวา สชินสงฺฆํ, ทานํ ทตฺวา ยทิจฺฉกํ.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට ගොස්, අනුත්තර වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කර, බුදුන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට ආරාධනා කොට, කැමති පරිදි මහා දානයක් පිරිනැමීමි.

๑๑.

11.

ปฏฺฏุณฺณํ จีนปฏฺฏญฺจ, โกเสยฺยํ กมฺพลมฺปิ จ;

โสวณฺณปาทุกญฺเจว, อทาสึ สตฺถุสาวเก.

පට්ටුණ්ණ නම් වස්ත්‍ර ද, චීන පට වස්ත්‍ර ද, සේද වස්ත්‍ර ද, කම්බිලි ද, රන්වන් පාදුකා ද බුදුරජාණන් වහන්සේට හා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට පූජා කළෙමි.

๑๒.

12.

โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ, สงฺฆมชฺเฌ นิสีทิย;

‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මහා සංඝයා මැද වැඩහිඳ, "මොහු මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම බුදු වන්නේය" යි මට විවරණ ලබා දුන් සේක.

๑๓.

13.

‘‘อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา…เป… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

එකල්හි රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම... (යනාදී වශයෙන්) අපි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි වන්නෙමු යි (ජනයා ප්‍රාර්ථනා කළහ).

๑๔.

14.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම බොහෝ සෙයින් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමී ධර්මයන් සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මතු මත්තෙහි ව්‍රතයන් අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

๑๕.

15.

สพฺพญฺญุตํ คเวสนฺโต, ทานํ ทตฺวา นรุตฺตเม;

โอหายาหํ มหารชฺชํ, ปพฺพชึ ชินสนฺติเก.

මම සර්වඥතා ඥානය සොයමින්, ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, මහා රාජ්‍යය හැර දමා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

๑๖.

16.

นครํ โสภวตี นาม, โสโภ นามาสิ ขตฺติโย;

วสเต ตตฺถ นคเร, สมฺพุทฺธสฺส มหากุลํ.

නගරය ‘සෝභවතී’ නම් විය. රජතුමා ‘සෝභ’ නම් විය. ඒ නගරයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා කුලය වාසය කළහ.

๑๗.

17.

พฺราหฺมโณ ยญฺญทตฺโต จ, อาสิ พุทฺธสฺส โส ปิตา;

อุตฺตรา นาม ชนิกา, โกณาคมนสฺส สตฺถุโน.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් ‘යඤ්ඤදත්ත’ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූ අතර, මෑණියන් ‘උත්තරා’ නම් වූහ.

๑๘.

18.

ตีณิ วสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

ตุสิตสนฺตุสิตสนฺตุฏฺฐา, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර තුන්දහසක් ගිහිගෙයි වාසය කළ සේක. තුසිත, සන්තුසිත සහ සන්තුට්ඨ යන උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๙.

19.

อนูนโสฬสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

รุจิคตฺตา นาม นารี, สตฺถวาโห นาม อตฺรโช.

මනාව අලංකාර වූ සොළොස් දහසක් අන්තඃපුර ස්ත්‍රීහු සිටියහ. අග්‍රමහේෂිකාව ‘රුචිගත්තා’ නම් වූ අතර, පුත්‍ර රත්නය ‘සත්ථවාහ’ නම් විය.

๒๐.

20.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ;

ฉมาสํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

සතර පෙර නිමිති දැක, ඇත් යානයෙන් ගොස් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ ඒ මහා පුරුෂයාණෝ සය මසක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කර ක්‍රියා කළහ.

๒๑.

21.

พฺรหฺมุนา [Pg.375] ยาจิโต สนฺโต, โกณาคมนนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා බ්‍රහ්මයාගේ ඇරයුමෙන්, මහා වීර වූ ශාන්ත වූ කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ මිගදායෙහි දී ධර්ම චක්‍රය පැවැත්වූ සේක.

๒๒.

22.

ภิยฺยโส อุตฺตโร นาม, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

โสตฺถิโช นามุปฏฺฐาโก, โกณาคมนสฺส สตฺถุโน.

භිය්‍යස සහ උත්තර අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. සෝත්ථිජ යනු කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා ය.

๒๓.

23.

สมุทฺทา อุตฺตรา เจว, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อุทุมฺพโรติ ปวุจฺจติ.

සමුද්දා සහ උත්තරා යන භික්ෂුණීන් වහන්සේලා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය ‘දිඹුල්’ (උදුම්බර) ගස යැයි කියනු ලැබේ.

๒๔.

24.

อุคฺโค จ โสมเทโว จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

สีวลา เจว สามา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

උග්ග සහ සෝමදේව යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. සීවලා සහ සාමා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๕.

25.

อุจฺจตฺตเนน โส พุทฺโธ, ตึสหตฺถสมุคฺคโต;

อุกฺกามุเข ยถา กมฺพุ, เอวํ รํสีหิ มณฺฑิโต.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් තිස් රියනක් වූ සේක. රන් මුවා අච්චුවකින් නික්මුණු රත්රන් මෙන් රශ්මි මාලාවන්ගෙන් ශෝභමාන වූ සේක.

๒๖.

26.

ตึสวสฺสสหสฺสานิ, อายุ พุทฺธสฺส ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර තිස් දහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩ සිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

๒๗.

27.

ธมฺมเจตึ สมุสฺเสตฺวา, ธมฺมทุสฺสวิภูสิตํ;

ธมฺมปุปฺผคุฬํ กตฺวา, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

ශ්‍රී සද්ධර්ම වස්ත්‍රයෙන් අලංකාර වූ, සද්ධර්ම පුෂ්පයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ධර්ම චේතියක් පිහිටුවා, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๒๘.

28.

มหาวิลาโส ตสฺส ชโน, สิริธมฺมปฺปกาสโน;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

උන්වහන්සේගේ ඒ මහා ශ්‍රී විභූතිය ද, ශ්‍රී සද්ධර්මය ප්‍රකාශ කළ ඒ ශ්‍රාවක සමූහයා ද යන සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් වූවෝ නොවෙත් ද?

๒๙.

29.

โกณาคมโน สมฺพุทฺโธ, ปพฺพตารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโตติ.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ පබ්බතාරාමයේදී පිරිනිවන් පෑ සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි විසුරුවා පවත්වන ලදහ.

โกณาคมนสฺส ภควโต วํโส เตวีสติโม.

භාග්‍යවත් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වංශය විසිතුන්වැනි වංශයයි.

๒๖. กสฺสปพุทฺธวํโส

26. කාශ්‍යප බුද්ධ වංශය

๑.

1.

โกณาคมนสฺส อปเรน, สมฺพุทฺโธ ทฺวิปทุตฺตโม;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, ธมฺมราชา ปภงฺกโร.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, දෙපා ඇත්තවුන්ට උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් ‘කාශ්‍යප’ නම් වූ, ධර්ම රාජ වූ, ප්‍රභාකර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

๒.

2.

สญฺฉฑฺฑิตํ กุลมูลํ, พหฺวนฺนปานโภชนํ;

ทตฺวาน ยาจเก ทานํ, ปูรยิตฺวาน มานสํ;

อุสโภว อาฬกํ เภตฺวา, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

බොහෝ ආහාර පාන හා භෝජන යාචකයන්ට දන් දී, ඔවුන්ගේ සිත් පුරවා, ගිහිගෙය නමැති බැඳීම අත්හැර දමා, ගවහලක් බිඳගෙන යන වෘෂභයකු මෙන් උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

๓.

3.

ธมฺมจกฺกํ [Pg.376] ปวตฺเตนฺเต, กสฺสเป โลกนายเก;

วีสโกฏิสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

ලෝකනායක කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්ම චක්‍රය පවත්වන කල්හි, විසි දහසක් කෝටි සත්වයන්ට පළමු ධර්මාවබෝධය විය.

๔.

4.

จตุมาสํ ยทา พุทฺโธ, โลเก จรติ จาริกํ;

ทสโกฏิสหสฺสานํ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සිව් මසක් ලෝකයෙහි චාරිකාවේ වැඩි කල්හි, දස දහසක් කෝටි සත්වයන්ට දෙවැනි ධර්මාවබෝධය විය.

๕.

5.

ยมกํ วิกุพฺพนํ กตฺวา, ญาณธาตุํ ปกิตฺตยิ;

ปญฺจโกฏิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุ.

යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පාමින් සර්වඥතා ඥානයේ ස්වභාවය දේශනා කළ කල්හි, පන් දහසක් කෝටි සත්වයන්ට තෙවැනි ධර්මාවබෝධය විය.

๖.

6.

สุธมฺมา เทวปุเร รมฺเม, ตตฺถ ธมฺมํ ปกิตฺตยิ;

ตีณิโกฏิสหสฺสานํ, เทวานํ โพธยี ชิโน.

රමණීය වූ දෙව්පුරෙහි සුධර්මා සභාවේදී ධර්මය දේශනා කළ සේක. එහිදී ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ තුන් දහසක් කෝටි දෙවියන්ට ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක.

๗.

7.

นรเทวสฺส ยกฺขสฺส, อปเร ธมฺมเทสเน;

เอเตสานํ อภิสมยา, คณนาโต อสงฺขิยา.

නැවතත් ‘නරදේව’ නම් යක්ෂයාට කළ ධර්ම දේශනාවේදී ධර්මාවබෝධය ලැබූ පිරිස ගණනින් අසංඛ්‍ය වූහ.

๘.

8.

ตสฺสาปิ เทวเทวสฺส, เอโก อาสิ สมาคโม;

ขีณาสวานํ วิมลานํ, สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ.

ඒ දේවාතිදේව වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, ක්ෂීණාශ්‍රව වූ, කෙලෙස් මලින් තොර වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගේ එක් ශ්‍රාවක රැස්වීමක් විය.

๙.

9.

วีสภิกฺขุสหสฺสานํ, ตทา อาสิ สมาคโม;

อติกฺกนฺตภวนฺตานํ, หิริสีเลน ตาทินํ.

එකල භවත්‍රයෙන් එතෙර වූ, හිරි-ඔතප් හා සීලයෙන් යුතු, තාදී ගුණයෙන් යුත් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසිදහසකගේ (20,000) එක් රැස්වීමක් විය.

๑๐.

10.

อหํ ตทา มาณวโก, โชติปาโลติ วิสฺสุโต;

อชฺฌายโก มนฺตธโร, ติณฺณํ เวทาน ปารคู.

එකල මම 'ජෝතිපාල' නම් වූ ප්‍රකට මානවකයෙක් වීමි. මම වේද මන්ත්‍ර හදාරන්නෙක්, වේද මන්ත්‍ර දරන්නෙක් සහ ත්‍රිවේදයෙහි කෙළ පැමිණියෙක් ද වීමි.

๑๑.

11.

ลกฺขเณ อิติหาเส จ, สธมฺเม ปารมึ คโต;

ภูมนฺตลิกฺขกุสโล, กตวิชฺโช อนาวโย.

මම ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි ද, ඉතිහාසයෙහි (පුරාණයෙහි) ද, බ්‍රාහ්මණ ධර්මයෙහි ද පරතෙරට පත්වූයෙමි. භූමි ශාස්ත්‍රයෙහි හා ආකාශ ශාස්ත්‍රයෙහි (නැකත් ආදියෙහි) දක්ෂ වූ, මනා පිරිපුන් විද්‍යාවන් උගත් අයෙක් වීමි.

๑๒.

12.

กสฺสปสฺส ภควโต, ฆฏิกาโร นามุปฏฺฐาโก;

สคารโว สปฺปติสฺโส, นิพฺพุโต ตติเย ผเล.

කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේට 'ඝටීකාර' නම් උපස්ථායකයෙක් විය. ඔහු තෙරුවන් කෙරෙහි ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත වූ, යටහත් පහත් වූ, තුන්වන ඵලයෙහි (අනාගාමී ඵලයෙහි) පිහිටා කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවුණු අයෙක් විය.

๑๓.

13.

อาทาย มํ ฆฏีกาโร, อุปคญฺฉิ กสฺสปํ ชินํ;

ตสฺส ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก.

ඝටීකාර මා කැඳවාගෙන කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගියේය. මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

๑๔.

14.

อารทฺธวีริโย หุตฺวา, วตฺตาวตฺเตสุ โกวิโท;

น กฺวจิ ปริหายามิ, ปูเรสึ ชินสาสนํ.

මම වීර්යය වඩන්නෙක් වී, වත්පිළිවෙත්හි දක්ෂ වී, කිසිදු අයුරකින් පිරිහීමක් නොවී බුදු සසුනෙහි ශික්ෂා පූර්ණය කළෙමි.

๑๕.

15.

ยาวตา พุทฺธภณิตํ, นวงฺคํ ชินสาสนํ;

สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน, โสภยึ ชินสาสนํ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද යම් පමණ නවංග ශාස්තෘ ශාසනයක් වේ ද, ඒ සියල්ල ඉගෙන ගෙන මම බුදු සසුන බැබළවීමි.

๑๖.

16.

มม อจฺฉริยํ ทิสฺวา, โสปิ พุทฺโธ วิยากริ;

‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ.

මාගේ ඒ අසිරිමත් පිළිවෙත දැක ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මෙසේ විවරණ දුන් සේක: 'මෙම මහා භද්‍ර කල්පයෙහි ම මොහු බුදු වන්නේය'.

๑๗.

17.

‘‘อหุ [Pg.377] กปิลวฺหยา รมฺมา, นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต;

ปธานํ ปทหิตฺวาน, กตฺวา ทุกฺกรการิกํ.

මේ තථාගතයන් වහන්සේ රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙන් නික්ම ගොස්, වීර්යය වඩා දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට (බුදුවනු ඇත).

๑๘.

18.

‘‘อชปาลรุกฺขมูเล, นิสีทิตฺวา ตถาคโต;

ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห, เนรญฺชรมุเปหิติ.

තථාගතයන් වහන්සේ අජපාල නුග රුක් සෙවණෙහි වැඩසිට එහිදී කිරිපිඬු දානය පිළිගෙන නේරංජරා ගංතෙරට වැඩම කරනු ඇත.

๑๙.

19.

‘‘เนรญฺชราย ตีรมฺหิ, ปายาสํ ปริภุญฺชิย;

ปฏิยตฺตวรมคฺเคน, โพธิมูลมุเปหิติ.

නේරංජරා ගංතෙරෙහිදී කිරිපිඬු වළඳා, දෙවියන් විසින් පිළියෙළ කරන ලද උතුම් මගින් බෝධි මූලය කරා එළඹෙනු ඇත.

๒๐.

20.

‘‘ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา, โพธิมณฺฑํ อนุตฺตโร;

อปราชิตฏฺฐานมฺหิ, โพธิปลฺลงฺกมุตฺตเม;

ปลฺลงฺเกน นิสีทิตฺวา, พุชฺฌิสฺสติ มหายโส.

ඉන්පසුව ඒ අනුත්තර වූ මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධි මණ්ඩපය පැදකුණු කොට, අපරාජිත පර්යංකයෙහි වැඩහිඳ උතුම් වූ අර්හත් මාර්ග ඥානය සහ සර්වඥතා ඥානය ලබා බුදු බවට පත්වනු ඇත.

๒๑.

21.

‘‘อิมสฺส ชนิกา มาตา, มายา นาม ภวิสฺสติ;

ปิตา สุทฺโธทโน นาม, อยํ เหสฺสติ โคตโม.

මොහුගේ මෑණියන් මායා දේවිය වන අතර පියාණන් සුද්ධෝදන රජු වන්නේය. මොහු ගෝතම නමින් බුදු වන්නේය.

๒๒.

22.

‘‘อนาสวา วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

โกลิโต อุปติสฺโส จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา;

ආශ්‍රව රහිත වූ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ කෝලිත සහ උපතිස්ස යන දෙදෙනා අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් වන්නාහ.

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก, อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ.

ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙමේ මේ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කරනු ඇත.

๒๓.

23.

‘‘เขมา อุปฺปลวณฺณา จ, อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา;

อนาสวา สนฺตจิตฺตา, วีตราคา สมาหิตา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන දෙදෙනා ආශ්‍රව රහිත වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, වීතරාගී වූ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවන් වන්නාහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂය 'ඇසතු' රුක යැයි කියනු ලැබේ.

๒๔.

24.

‘‘จิตฺโต หตฺถาฬวโก จ, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา;

นนฺทมาตา จ อุตฺตรา, อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา’’.

චිත්ත සහ හත්ථාළවක අග්‍ර උපස්ථායකයන් වන්නාහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා අග්‍ර උපස්ථායිකාවන් වන්නාහ.

๒๕.

25.

อิทํ สุตฺวาน วจนํ, อสฺสมสฺส มเหสิโน;

อาโมทิตา นรมรู, พุทฺธพีชํ กิร อยํ.

අසමසම වූ මහා සෘෂී වූ ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මේ වචනය අසා, 'මොහු බුදු පැළයක් (බෝධිසත්ත්වයෙක්) මය' කියා දෙවි මිනිස්සු අතිශයින් සතුටු වූහ.

๒๖.

26.

อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา ปวตฺตนฺติ, อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ;

กตญฺชลี นมสฺสนฺติ, ทสสหสฺสี สเทวกา.

දසදහසක් ලෝකධාතුවෙහි දෙවියන් සහිත මනුෂ්‍යයෝ සාදුකාර දෙමින්, අත්ලෙන් අත්ල ගසමින්, ප්‍රීති වෙමින්, දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ.

๒๗.

27.

‘‘ยทิมสฺส โลกนาถสฺส, วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ.

යම් හෙයකින් අපි මේ ලෝකනාථ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මගහැර ගියෙමු නම්, අනාගත කාලයෙහි මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මුඛ වන්නෙමු.

๒๘.

28.

‘‘ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา, ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย;

เหฏฺฐา ติตฺเถ คเหตฺวาน, อุตฺตรนฺติ มหานทึ.

ගඟකින් එතර වන මිනිසුන් තමන් බලාපොරොත්තු වූ තොටුපළ මගහැරී ගියහොත්, පහළ තොටුපළකින් හෝ එතර වන්නාක් මෙන්ම,

๒๙.

29.

‘‘เอวเมว [Pg.378] มยํ สพฺเพ, ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ;

อนาคตมฺหิ อทฺธาเน, เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’.

එසේම අප සැවොම මේ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේව මගහැරුණහොත්, අනාගතයේදී මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මුඛ වන්නෙමු (යි පැතූහ).

๓๐.

30.

ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ;

อุตฺตรึ วตมธิฏฺฐาสึ, ทสปารมิปูริยา.

උන්වහන්සේගේ ඒ විවරණ වචනය අසා මම තව තවත් සිත පහදවා ගතිමි. දස පාරමිතාවන් පූර්ණය කිරීම සඳහා මම දැඩි කොට අධිෂ්ඨාන කළෙමි.

๓๑.

31.

เอวมหํ สํสริตฺวา, ปริวชฺเชนฺโต อนาจรํ;

ทุกฺกรญฺจ กตํ มยฺหํ, โพธิยาเยว การณา.

මෙසේ මම වැරදි හැසිරීම්වලින් දුරු වෙමින් සසර සැරිසරමින්, සම්මා සම්බෝධිය උදෙසාම දුෂ්කර වූ (පාරමී දම්) පූර්ණය කළෙමි.

๓๒.

32.

นครํ พาราณสี นาม, กิกี นามาสิ ขตฺติโย;

วสเต ตตฺถ นคเร, สมฺพุทฺธสฺส มหากุลํ.

නගරය බාරාණසී නම් විය. 'කිකී' නම් රජෙක් විය. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා නෑ පිරිස ඒ නගරයෙහි විසූහ.

๓๓.

33.

พฺราหฺมโณ พฺรหฺมทตฺโตว, อาสิ พุทฺธสฺส โส ปิตา;

ธนวตี นาม ชนิกา, กสฺสปสฺส มเหสิโน.

මහා සෘෂී වූ ඒ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන් බ්‍රහ්මදත්ත නම් වූ අතර මෑණියන් ධනවතී නම් වූවාය.

๓๔.

34.

ทุเว วสฺสสหสฺสานิ, อคารํ อชฺฌ โส วสิ;

หํโส ยโส สิรินนฺโท, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

උන්වහන්සේ වසර දෙදහසක් (2,000) ගිහිගෙයි විසූහ. හංස, යස, සහ සිරිනන්ද යනුවෙන් උතුම් මාලිගා තුනක් විය.

๓๕.

35.

ติโสฬสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

สุนนฺทา นาม สา นารี, วิชิตเสโน นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ බිසෝවරු හතළිස් අටදහසක් (48,000) වූහ. බිසව සුනන්දා නම් වූවාය. පුත් කුමරු විජිතසේන නම් විය.

๓๖.

36.

นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา, ปาสาเทนาภินิกฺขมิ;

สตฺตาหํ ปธานจารํ, อจรี ปุริสุตฺตโม.

ඒ උත්තම පුරුෂයාණෝ සතර පෙරනිමිති දැක මාලිගාවෙන්ම අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළහ. සත් දිනක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ක්‍රියා කළහ.

๓๗.

37.

พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต, กสฺสโป โลกนายโก;

วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, มิคทาเย นรุตฺตโม.

මහා වීර වූ, මිනිසුන් අතර උත්තම වූ, ලෝකනායක වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයාගේ ආරාධනය පිළිගෙන මිගදායේදී ධර්මචක්‍රය දේශනා කළ සේක.

๓๘.

38.

ติสฺโส จ ภารทฺวาโช จ, อเหสุํ อคฺคสาวกา;

สพฺพมิตฺโต นามุปฏฺฐาโก, กสฺสปสฺส มเหสิโน.

තිස්ස සහ භාරද්වාජ යන තෙරුන් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. මහේසී වූ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේ සබ්බමිත්ත නම් විය.

๓๙.

39.

อนุฬา อุรุเวฬา จ, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;

โพธิ ตสฺส ภควโต, นิคฺโรโธติ ปวุจฺจติ.

අනුළා සහ උරුවේළා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ. ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය නුග රුකක් (නිග්‍රෝධ) යැයි කියනු ලැබේ.

๔๐.

40.

สุมงฺคโล ฆฏิกาโร จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา;

วิจิตเสนา ภทฺทา จ, อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา.

සුමංගල සහ ඝටීකාර යන උපාසකවරු දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. විජිතසේනා සහ භද්දා යන උපාසිකාවෝ දෙදෙනා අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๔๑.

41.

อุจฺจตฺตเนน โส พุทฺโธ, วีสติรตนุคฺคโต;

วิชฺชุลฏฺฐีว อากาเส, จนฺโทว คหปูริโต.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ උසින් රියන් විස්සක් වූහ. අහසෙහි විදුලි වැලක් මෙන් ද, තාරකා පිරිවැරූ පුන් සඳ මෙන් ද උන්වහන්සේ බබළන සේක.

๔๒.

42.

วีสติวสฺสสหสฺสานิ[Pg.379], อายุ ตสฺส มเหสิโน;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

ඒ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයු කාලය වසර විසිදහසක් විය. ඒ තාක් කල් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ සත්ව සමූහයා සංසාර සාගරයෙන් එතෙර කළ සේක.

๔๓.

43.

ธมฺมตฬากํ มาปยิตฺวา, สีลํ ทตฺวา วิเลปนํ;

ธมฺมทุสฺสํ นิวาเสตฺวา, ธมฺมมาลํ วิภชฺชิย.

(පරියත්ති) ධර්මය නමැති පොකුණ මවා, සීලය නමැති සුවඳ විලවුන් දී, (හිරි-ඔතප්) ධර්ම වස්ත්‍රයෙන් සරසා, (බෝධිපාක්ෂික) ධර්ම පුෂ්පයන් බෙදා දී,

๔๔.

44.

ธมฺมวิมลมาทาสํ, ฐปยิตฺวา มหาชเน;

เกจิ นิพฺพานํ ปตฺเถนฺตา, ปสฺสนฺตุ เม อลงฺกรํ.

මහා ජනයා උදෙසා (සෝතාපත්ති මග්ග) නම් වූ නිර්මල ධර්ම දර්පණය පිහිටුවා, "නිවන් පතන සමහරු මාගේ (සීලාදී) අලංකාරයන් බලත්වා" යි (වදාළ සේක).

๔๕.

45.

สีลกญฺจุกํ ทตฺวาน, ฌานกวจวมฺมิตํ;

ธมฺมจมฺมํ ปารุปิตฺวา, ทตฺวา สนฺนาหมุตฺตมํ.

සිවුපිරිසුදු සීලය නමැති සැට්ටය දී, ධ්‍යාන නමැති සන්නාහය ද, මග්ගංග ධර්ම නමැති සම් පොරෝනය ද පොරවා, උතුම් වූ වීර්යය නමැති සන්නාහය ලබා දී,

๔๖.

46.

สติผลกํ ทตฺวาน, ติขิณญาณกุนฺติมํ;

ธมฺมขคฺควรํ ทตฺวา, สีลสํสคฺคมทฺทนํ.

සතර සතිපට්ඨාන නමැති පලිහ ද, තියුණු විපස්සනා ඤාණ නමැති හෙල්ල ද, කෙලෙසුන් මර්දනය කරන උතුම් වූ අරහත් මග ඤාණ නමැති ධර්ම අසිපත ද ලබා දී,

๔๗.

47.

เตวิชฺชาภูสนํ ทตฺวาน, อาเวฬํ จตุโร ผเล;

ฉฬภิญฺญาภรณํ ทตฺวา, ธมฺมปุปฺผปิฬนฺธนํ.

තෙවිජ්ජා ඤාණ නමැති ආභරණ දී, සතර ඵලයන් නමැති ඉස් මල් පැළඳිය දී, ෂඩ් අභිඤ්ඤා නමැති සැරසිලි ද, නවලොකුත්තර ධර්ම නමැති මල් දම් ද ලබා දී,

๔๘.

48.

สทฺธมฺมปณฺฑรจฺฉตฺตํ, ทตฺวา ปาปนิวารณํ;

มาปยิตฺวาภยํ ปุปฺผํ, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

පාපයන් වළක්වන සද්ධර්ම නමැති සුදු සේසත (අරහත් ඵලය) ලබා දී, නිර්භය බව දෙන අෂ්ටාංගික මාර්ගය නමැති මල් මවා, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

๔๙.

49.

เอโส หิ สมฺมาสมฺพุทฺโธ, อปฺปเมยฺโย ทุราสโท;

เอโส หิ ธมฺมรตโน, สฺวากฺขาโต เอหิปสฺสิโก.

අප්‍රමාණ ගුණැති, කිසිවෙකුට මැඩලිය නොහැකි ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, මැනවින් දේශනා කළා වූ, "එන්න, බලන්න" (ඒහිපස්සික) යැයි කීමට සුදුසු ඒ ධර්ම රත්නය ද,

๕๐.

50.

เอโส หิ สงฺฆรตโน, สุปฺปฏิปนฺโน อนุตฺตโร;

สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา.

මැනවින් පිළිපන්, අනුත්තර වූ ඒ සංඝ රත්නය ද යන මේ සියල්ල අතුරුදහන් විය. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

๕๑.

51.

มหากสฺสโป ชิโน สตฺถา, เสตพฺยารามมฺหิ นิพฺพุโต;

ตตฺเถวสฺส ชินถูโป, โยชนุพฺเพธมุคฺคโตติ.

ජයග්‍රාහී මහා කස්සප ශාස්තෘන් වහන්සේ සේතව්‍යාරාමයේදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. එහිම උන්වහන්සේගේ ධාතූන් නිදන් කළ එක් යොදුනක් උසැති ජින ස්තූපය ඉදි විය.

กสฺสปสฺส ภควโต วํโส จตุวีสติโม.

කස්සප භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ විසිහතරවන බුද්ධ වංශය මෙතෙකින් නිම විය.

๒๗. โคตมพุทฺธวํโส

27. ගෝතම බුද්ධ වංශය.

๑.

1.

อหเมตรหิ สมฺพุทฺโธ, โคตโม สกฺยวฑฺฒโน;

ปธานํ ปทหิตฺวาน, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

(ශාරිපුත්‍රය,) දැන් මම ශාක්‍ය වංශිකයන්ගේ ප්‍රීතිය වඩවන ගෝතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙමි. මම (දුෂ්කරක්‍රියා නමැති) ප්‍රධාන වීර්යය වඩා උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණියෙමි.

๒.

2.

พฺรหฺมุนา [Pg.380] ยาจิโต สนฺโต, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยึ;

อฏฺฐารสนฺนํ โกฏีนํ, ปฐมาภิสมโย อหุ.

මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ආරාධනා කරන ලදුව, මම ධර්මචක්‍රය දේශනා කළෙමි. එහිදී දහඅට කෝටියක් සත්වයන්ට ප්‍රථම ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๓.

3.

ตโต ปรญฺจ เทเสนฺเต, นรเทวสมาคเม;

คณนาย น วตฺตพฺโพ, ทุติยาภิสมโย อหุ.

ඉන්පසුව දෙවියන් හා මිනිසුන්ගේ සමාගමකදී (මංගල සූත්‍රය වැනි) දහම් දේශනා කරන කල්හි, සංඛ්‍යාවෙන් කිව නොහැකි තරම් පිරිසකට දෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๔.

4.

อิเธวาหํ เอตรหิ, โอวทึ มม อตฺรชํ;

คณนาย น วตฺตพฺโพ, ตติยาภิสมโย อหุ.

මෙහිදීම (කපිලවස්තු පුරයේදී) මාගේ පුත් (රාහුල) කුමරුන්ට අවවාද කළ කල්හි, සංඛ්‍යාවෙන් කිව නොහැකි තරම් පිරිසකට තෙවන ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

๕.

5.

เอโกสิ สนฺนิปาโต เม, สาวกานํ มเหสินํ;

อฑฺฒเตฬสสตานํ, ภิกฺขูนาสิ สมาคโม.

මාගේ රහත් ශ්‍රාවකයන්ගේ එක් මහා සන්නිපාතයක් (රැස්වීමක්) විය. ඒ රැස්වීමට භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්දහස් දෙසිය පනස් නමක් (1250) සහභාගී වූහ.

๖.

6.

วิโรจมาโน วิมโล, ภิกฺขุสงฺฆสฺส มชฺฌโค;

ททามิ ปตฺถิตํ สพฺพํ, มณีว สพฺพกามโท.

භික්ෂු සංඝයා මැද විරාජමාන වන්නා වූ, කෙලෙස් රහිත වූ මම, සියලු කැමැත්තන් ඉටුකරන මැණිකක් මෙන් සත්වයන් පතන සියලු (ලෞකික ලෝකෝත්තර) සැපය ලබා දෙමි.

๗.

7.

ผลมากงฺขมานานํ, ภวจฺฉนฺทชเหสินํ;

จตุสจฺจํ ปกาเสมิ, อนุกมฺปาย ปาณินํ.

මාර්ග ඵලයන් පතන්නා වූ, භව තණ්හාව ප්‍රහීණ කිරීමට කැමති සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මම සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමි.

๘.

8.

ทสวีสสหสฺสานํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ;

เอกทฺวินฺนํ อภิสมโย, คณนาโต อสงฺขิโย.

(එවිට) දසදහස්, විසිදහස් ගණනින් ධර්මාවබෝධය සිදු වූ අතර, එක් අයෙකු දෙදෙනෙකු බැගින් ධර්මය අවබෝධ කළවුන්ගේ සංඛ්‍යාව ගණන් කළ නොහැකිය.

๙.

9.

วิตฺถาริกํ พาหุชญฺญํ, อิทฺธํ ผีตํ สุผุลฺลิตํ;

อิธ มยฺหํ สกฺยมุนิโน, สาสนํ สุวิโสธิตํ.

ශාක්‍ය මුණි වූ මාගේ මේ ශාසනය සෑම තැනම පැතිරුණු, බොහෝ දෙනා දන්නා වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, මැනවින් පිපී ගිය මල් වනයක් මෙන් ශෝභමාන වූ ද, ඉතා පිරිසිදු වූ ද එකකි.

๑๐.

10.

อนาสวา วีตราคา, สนฺตจิตฺตา สมาหิตา;

ภิกฺขูเนกสตา สพฺเพ, ปริวาเรนฺติ มํ สทา.

ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, වීතරාගී වූ, ශාන්ත සිත් ඇති, සමාහිත වූ සිය ගණන් භික්ෂූන් වහන්සේලා නිරන්තරයෙන් මා පිරිවරා සිටිති.

๑๑.

11.

อิทานิ เย เอตรหิ, ชหนฺติ มานุสํ ภวํ;

อปฺปตฺตมานสา เสขา, เต ภิกฺขู วิญฺญุครหิตา.

දැන් මේ කාලයේ යම් ශික්ෂා ලාභී (සේඛ) භික්ෂූන් වහන්සේලා අරහත් ඵලයට පත් නොවී මිනිස් භවය අත්හරිත් ද (කලුරිය කෙරෙත් ද), ඒ භික්ෂූහු නුවණැත්තන්ගේ ගර්හාවට ලක්වෙති.

๑๒.

12.

อริยญฺจ สํโถมยนฺตา, สทา ธมฺมรตา ชนา;

พุชฺฌิสฺสนฺติ สติมนฺโต, สํสารสริตํ คตา.

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය අගයන්නා වූ, නිරන්තරයෙන් ධර්මයෙහි ඇලුනු, සිහි බුද්ධියෙන් යුත්, සංසාර සාගරයට පැමිණි ජනයා (සතර සත්‍යය) අවබෝධ කරගන්නාහ.

๑๓.

13.

นครํ กปิลวตฺถุ เม, ราชา สุทฺโธทโน ปิตา;

มยฺหํ ชเนตฺติกา มาตา, มายาเทวีติ วุจฺจติ.

මාගේ නගරය කපිලවස්තු නම් වෙයි, සුද්ධෝදන රජතුමා පියාණන් ය, මාගේ වැදූ මව මායා දේවිය යැයි කියනු ලැබේ.

๑๔.

14.

เอกูนตึสวสฺสานิ, อคารํ อชฺฌหํ วสึ;

รมฺโม สุรมฺโม สุภโก, ตโย ปาสาทมุตฺตมา.

මම විසිනව වසරක් ගිහිගෙයි වාසය කළෙමි. රම්ම, සුරම්ම, සුභ යනුවෙන් උතුම් ප්‍රාසාද තුනක් විය.

๑๕.

15.

จตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;

ภทฺทกญฺจนา นาม นารี, ราหุโล นาม อตฺรโช.

මැනවින් අලංකාර වූ හතළිස් දහසක් නළඟනෝ වූහ. භද්දකච්චානා නම් බිසව වූවාය. රාහුල නම් පුත්‍රයෙක් විය.

๑๖.

16.

นิมิตฺเต [Pg.381] จตุโร ทิสฺวา, อสฺสยาเนน นิกฺขมึ;

ฉพฺพสฺสํ ปธานจารํ, อจรึ ทุกฺกรํ อหํ.

සතර පෙර නිමිති දැක, අස් යානයෙන් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළෙමි. මම සය වසරක් මුළුල්ලෙහි දුෂ්කර ක්‍රියාවෙහි යෙදුණෙමි.

๑๗.

17.

พาราณสิยํ อิสิปตเน, จกฺกํ ปวตฺติตํ มยา;

อหํ โคตมสมฺพุทฺโธ, สรณํ สพฺพปาณินํ.

මම සියලු සත්වයන්ට සරණ වූ ගෝතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වී, බරණැස ඉසිපතනයේදී දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළෙමි.

๑๘.

18.

โกลิโต อุปติสฺโส จ, ทฺเว ภิกฺขู อคฺคสาวกา;

อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก, สนฺติกาวจโร มม;

කෝලිත සහ උපතිස්ස යන භික්ෂූන් දෙනම අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වූහ. ආනන්ද නම් ස්ථවිරයන් වහන්සේ මාගේ උපස්ථායක වූහ.

เขมา อุปฺปลวณฺณา จ, ภิกฺขุนี อคฺคสาวิกา.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා යන මෙහෙණින් වහන්සේලා දෙනම අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වූහ.

๑๙.

19.

จิตฺโต หตฺถาฬวโก จ, อคฺคุปฏฺฐากุปาสกา;

นนฺทมาตา จ อุตฺตรา, อคฺคุปฏฺฐิกุปาสิกา.

චිත්ත සහ හත්ථාලවක යන උපාසකවරු අග්‍ර උපස්ථායකයෝ වූහ. නන්දමාතා සහ උත්තරා යන උපාසිකාවෝ අග්‍ර උපස්ථායිකාවෝ වූහ.

๒๐.

20.

อหํ อสฺสตฺถมูลมฺหิ, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ;

พฺยามปฺปภา สทา มยฺหํ, โสฬสหตฺถมุคฺคตา.

මම ඇසතු බෝ රුක මුලදී උතුම් සම්බෝධියට පත්වුණෙමි. මාගේ ශරීරයෙන් නිරන්තරයෙන් ම බඹයක් පමණ රැස් විහිදේ. මම දහසය රියනක් උස වුනෙමි.

๒๑.

21.

อปฺปํ วสฺสสตํ อายุ, อิทาเนตรหิ วิชฺชติ;

ตาวตา ติฏฺฐมาโนหํ, ตาเรมิ ชนตํ พหุํ.

මේ වර්තමාන කාලයෙහි ආයුෂය වසර සියයක් වැනි කෙටි කාලයකි. මම එපමණ කාලයක් ජීවත් වෙමින් බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවමි.

๒๒.

22.

ฐปยิตฺวาน ธมฺมุกฺกํ, ปจฺฉิมํ ชนโพธนํ;

อหมฺปิ นจิรสฺเสว, สทฺธึ สาวกสงฺฆโต;

อิเธว ปรินิพฺพิสฺสํ, อคฺคี วาหารสงฺขยา.

මතු ජනයාගේ අවබෝධය පිණිස ධර්ම නමැති පන්දම දල්වා තබා, මම ද නොබෝ කලකින් ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟින්, ආහාර (දර) අවසන් වූ ගින්නක් මෙන් මෙහිදීම පිරිනිවන් පාන්නෙමි.

๒๓.

23.

ตานิ จ อตุลเตชานิ, อิมานิ จ ทสพลานิ ;

อยญฺจ คุณธารโณ เทโห, ทฺวตฺตึสวรลกฺขณวิจิตฺโต.

ඒ අසමසම තේජස ද, මේ දස බලයන් ද, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් විචිත්‍ර වූ ගුණ දරන්නා වූ මේ ශරීරය ද,

๒๔.

24.

ทส ทิสา ปภาเสตฺวา, สตรํสีว ฉปฺปภา;

สพฺพํ ตมนฺตรหิสฺสนฺติ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ.

දස දිශාවන් බබුළුවන, දහසක් කිරණ ඇති සූර්යයා වැනි වූ ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන් ද, යන මේ සියල්ල අතුරුදහන් වනු ඇත. සියලු සංස්කාරයෝ හිස් (අනිත්‍ය) නොවෙත් ද?

โคตมสฺส ภควโต วํโส ปญฺจวีสติโม.

භාග්‍යවත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ විසිපස්වන බුද්ධ වංශය නිම විය.

๒๘. พุทฺธปกิณฺณกกณฺฑํ

28. බුද්ධ ප්‍රකීර්ණක ඛණ්ඩය.

๑.

1.

อปริเมยฺยิโต กปฺเป, จตุโร อาสุํ วินายกา;

ตณฺหงฺกโร เมธงฺกโร, อโถปิ สรณงฺกโร;

ทีปงฺกโร จ สมฺพุทฺโธ, เอกกปฺปมฺหิ เต ชินา.

මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකට පෙර, තණ්හංකර, මේධංකර, සරණංකර සහ දීපංකර යන සම්මා සම්බුදුවරු සිව්නමක් එකම කල්පයක පහළ වූහ.

๒.

2.

ทีปงฺกรสฺส [Pg.382] อปเรน, โกณฺฑญฺโญ นาม นายโก;

เอโกว เอกกปฺปมฺหิ, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, කොණ්ඩඤ්ඤ නම් නායකයන් වහන්සේ එක් කල්පයක තනිවම පහළ වී බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූහ.

๓.

3.

ทีปงฺกรสฺส ภควโต, โกณฺฑญฺญสฺส จ สตฺถุโน;

เอเตสํ อนฺตรา กปฺปา, คณนาโต อสงฺขิยา.

දීපංකර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සහ කොණ්ඩඤ්ඤ ශාස්තෘන් වහන්සේ අතර කාලයෙහි ගණනය කළ නොහැකි තරම් අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

๔.

4.

โกณฺฑญฺญสฺส อปเรน, มงฺคโล นาม นายโก;

เตสมฺปิ อนฺตรา กปฺปา, คณนาโต อสงฺขิยา.

කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, මංගල නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූහ. ඔවුන් අතර ද ගණනය කළ නොහැකි තරම් අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

๕.

5.

มงฺคโล จ สุมโน จ, เรวโต โสภิโต มุนิ;

เตปิ พุทฺธา เอกกปฺเป, จกฺขุมนฺโต ปภงฺกรา.

මංගල, සුමන, රේවත සහ සෝභිත යන පසැස් ඇති, ආලෝකය පතුරුවන්නා වූ ඒ බුදුවරු සතර නම ද එකම කල්පයක පහළ වූහ.

๖.

6.

โสภิตสฺส อปเรน, อโนมทสฺสี มหายโส;

เตสมฺปิ อนฺตรา กปฺปา, คณนาโต อสงฺขิยา.

සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, මහා යසස් ඇති අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූහ. ඔවුන් අතර ද ගණනය කළ නොහැකි අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

๗.

7.

อโนมทสฺสี ปทุโม, นารโท จาปิ นายโก;

เตปิ พุทฺธา เอกกปฺเป, ตมนฺตการกา มุนี.

අනෝමදස්සී, පදුම සහ නාරද යන නායකයන් වහන්සේලා ද එකම කල්පයක පහළ වූහ. ඒ බුදුවරු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කළ මුනිවරයෝ වූහ.

๘.

8.

นารทสฺส อปเรน, ปทุมุตฺตโร นาม นายโก;

เอกกปฺปมฺหิ อุปฺปนฺโน, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව, පදුමුත්තර නම් නායකයන් වහන්සේ එක් කල්පයක පහළ වී බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූහ.

๙.

9.

นารทสฺส ภควโต, ปทุมุตฺตรสฺส สตฺถุโน;

เตสมฺปิ อนฺตรา กปฺปา, คณนาโต อสงฺขิยา.

නාරද භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සහ පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේ අතර ද ගණනය කළ නොහැකි අසංඛ්‍ය කල්ප ගණනක් විය.

๑๐.

10.

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ, เอโก อาสิ มหามุนิ;

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู, อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ලෝකවිදූ වූ, ආහුනෙය්‍ය වූ පදුමුත්තර නම් මහා මුනිවරයෙක් තනිවම පහළ වූහ.

๑๑.

11.

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ, ทุเว อาสุํ วินายกา ;

สุเมโธ จ สุชาโต จ, โอรโต ปทุมุตฺตรา.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් පසුව කල්ප තිස්දහසකට පෙර, සුමේධ සහ සුජාත යන නායකයන් වහන්සේලා දෙනම පහළ වූහ.

๑๒.

12.

อฏฺฐารเส กปฺปสเต, ตโย อาสุํ วินายกา ;

ปิยทสฺสี อตฺถทสฺสี, ธมฺมทสฺสี จ นายกา.

මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර, පියදස්සී, අත්ථදස්සී සහ ධම්මදස්සී යන නායකයන් වහන්සේලා තුන්නම පහළ වූහ.

๑๓.

13.

โอรโต จ สุชาตสฺส, สมฺพุทฺธา ทฺวิปทุตฺตมา;

เอกกปฺปมฺหิ เต พุทฺธา, โลเก อปฺปฏิปุคฺคลา.

සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේට පසුව, ද්විපදෝත්තම වූ, ලෝකයෙහි අසමසම පුද්ගලයන් වූ ඒ බුදුවරු තුන්නම එකම කල්පයක පහළ වූහ.

๑๔.

14.

จตุนฺนวุติโต กปฺเป, เอโก อาสิ มหามุนิ;

สิทฺธตฺโถ โส โลกวิทู, สลฺลกตฺโต อนุตฺตโร.

මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර, ලෝකවිදූ වූ, කෙලෙස් හුල් උදුරා දමන්නා වූ අනුත්තර වූ සිද්ධත්ථ නම් මහා මුනිවරයෙක් තනිවම පහළ විය.

๑๕.

15.

ทฺเวนวุเต [Pg.383] อิโต กปฺเป, ทุเว อาสุํ วินายกา;

ติสฺโส ผุสฺโส จ สมฺพุทฺธา, อสมา อปฺปฏิปุคฺคลา.

මෙයින් කල්ප අනූදෙකකට පෙර, අසම වූ අසහාය පුද්ගලයන් වූ තිස්ස සහ ඵුස්ස යන සම්මා සම්බුදුවරු දෙනම පහළ වූහ.

๑๖.

16.

เอกนวุติโต กปฺเป, วิปสฺสี นาม นายโก;

โสปิ พุทฺโธ การุณิโก, สตฺเต โมเจสิ พนฺธนา.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, විපස්සී නම් නායකයන් වහන්සේ පහළ වූහ. කාරුණික වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ද සත්වයන් සසර බැඳීම්වලින් මුදා හැරියහ.

๑๗.

17.

เอกตึเส อิโต กปฺเป, ทุเว อาสุํ วินายกา;

สิขี จ เวสฺสภู เจว, อสมา อปฺปฏิปุคฺคลา.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, සිඛී සහ වෙස්සභූ නම් වූ, අසම වූ, අප්‍රතිපුද්ගල වූ ශාස්තෘන් වහන්සේලා දෙනම පහළ වූහ.

๑๘.

18.

อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, ตโย อาสุํ วินายกา;

กกุสนฺโธ โกณาคมโน, กสฺสโป จาปิ นายโก.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි ශාස්තෘන් වහන්සේලා තෙනමක් පහළ වූහ. ඒ කකුසඳ, කෝණාගමන සහ කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේලාය.

๑๙.

19.

อหเมตรหิ สมฺพุทฺโธ, เมตฺเตยฺโย จาปิ เหสฺสติ;

เอเตปิเม ปญฺจ พุทฺธา, ธีรา โลกานุกมฺปกา.

දැන් මම සම්මා සම්බුදුව සිටිමි. මතු මෛත්‍රී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද පහළ වන සේක. ලෝකානුකම්පාවෙන් යුත් මේ බුදුවරු පස්නමම ධීර ගුණයෙන් යුක්ත වන්නාහ.

๒๐.

20.

เอเตสํ ธมฺมราชูนํ, อญฺเญสํเนกโกฏินํ;

อาจิกฺขิตฺวาน ตํ มคฺคํ, นิพฺพุตา เต สสาวกาติ.

ඒ ධර්මරාජයන් වහන්සේලා ද, වෙනත් කෝටි සංඛ්‍යාත බුදුවරුන් ද ඒ (නිවන්) මඟ පෙන්වා දී ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

พุทฺธปกิณฺณกกณฺฑํ นิฏฺฐิตํ.

බුද්ධ ප්‍රකීර්ණක ඛණ්ඩය නිමාවට පත් විය.

๒๙. ธาตุภาชนียกถา

29. ධාතු විභාජන කථාව (ධාතූන් වහන්සේලා බෙදාදීම පිළිබඳ කථාව)

๑.

1.

มหาโคตโม ชินวโร, กุสินารมฺหิ นิพฺพุโต;

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, เตสุ เตสุ ปเทสโต.

මහා ගෞතම ජිනවරයන් වහන්සේ කුසිනාරා නුවරදී පිරිනිවන් වැඩි සේක. උන්වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයන්හි බෙදා වෙන් කරන ලදී.

๒.

2.

เอโก อชาตสตฺตุสฺส, เอโก เวสาลิยา ปุเร;

เอโก กปิลวตฺถุสฺมึ, เอโก จ อลฺลกปฺปเก.

එක් ධාතු කොටසක් අජාසත්ත රජුට (රාජගෘහයට) ද, එකක් විශාලා මහනුවරට ද, එකක් කිඹුල්වත් පුරයට ද, එකක් අල්ලකප්ප දේශයට ද හිමි විය.

๓.

3.

เอโก จ รามคามมฺหิ, เอโก จ เวฐทีปเก;

เอโก ปาเวยฺยเก มลฺเล, เอโก จ โกสินารเก.

එක් කොටසක් රාමග්‍රාමයෙහි ද, එකක් වේඨදීපකයෙහි ද, එකක් මල්ල රජුන්ගේ පාවා නුවර ද, එකක් කුසිනාරා නුවර ද වශයෙන් ස්තූපයන්හි තැන්පත් කරන ලදී.

๔.

4.

กุมฺภสฺส ถูปํ กาเรสิ, พฺราหฺมโณ โทณสวฺหโย;

องฺคารถูปํ กาเรสุํ, โมริยา ตุฏฺฐมานสา.

ද්‍රෝණ නම් බමුණා (ධාතු මැනූ) නැළිය තැන්පත් කර ස්තූපයක් කරවීය. ප්‍රීතිමත් වූ මෝරිය රජදරුවෝ (ආදාහන පූජාවෙන් ඉතිරි වූ) අඟුරු තැන්පත් කර ස්තූපයක් කරවූහ.

๕.

5.

อฏฺฐ สารีริกา ถูปา, นวโม กุมฺภเจติโย;

องฺคารถูโป ทสโม, ตทาเยว ปติฏฺฐิโต.

එකල ශාරීරික ධාතු ස්තූප අටක් ද, නවවැන්න ලෙස නැළි ස්තූපය ද, දසවැන්න ලෙස අඟුරු ස්තූපය ද පිහිටුවන ලදී.

๖.

6.

อุณฺหีสํ จตสฺโส ทาฐา, อกฺขกา ทฺเว จ ธาตุโย;

อสมฺภินฺนา อิมา สตฺต, เสสา ภินฺนาว ธาตุโย.

නළල් ධාතුව, සතර දළදා වහන්සේලා සහ අකු ධාතූන් දෙනම යන මේ ධාතූන් වහන්සේලා සත්නම නොබිඳී ඉතිරි වූහ. සෙසු ධාතූන් වහන්සේලා කුඩා කොටස්වලට බිඳී විසිරුණහ.

๗.

7.

มหนฺตา [Pg.384] มุคฺคมตฺตา จ, มชฺฌิมา ภินฺนตณฺฑุลา;

ขุทฺทกา สาสปมตฺตา จ, นานาวณฺณา จ ธาตุโย.

එම ධාතූන් වහන්සේලා අතරින් විශාල ධාතු මුං පියලි ප්‍රමාණය ද, මධ්‍යම ධාතු කඩසහල් ප්‍රමාණය ද, කුඩා ධාතු අබ ඇට ප්‍රමාණය ද වූහ. ඒ ධාතූන් වහන්සේලා විවිධ වර්ණයෙන් යුක්ත වූහ.

๘.

8.

มหนฺตา สุวณฺณวณฺณา จ, มุตฺตวณฺณา จ มชฺฌิมา;

ขุทฺทกา มกุลวณฺณา จ, โสฬสโทณมตฺติกา.

විශාල ධාතු ස්වර්ණ වර්ණයෙන් ද, මධ්‍යම ධාතු මුතු වර්ණයෙන් ද, කුඩා ධාතු සමන් කැකුළු වර්ණයෙන් ද යුක්ත වූ අතර ඒ සියල්ල ද්‍රෝණ (නැළි) දහසයක් පමණ විය.

๙.

9.

มหนฺตา ปญฺจ นาฬิโย, นาฬิโย ปญฺจ มชฺฌิมา;

ขุทฺทกา ฉ นาฬี เจว, เอตา สพฺพาปิ ธาตุโย.

එහි විශාල ධාතු නැළි පහක් ද, මධ්‍යම ධාතු නැළි පහක් ද, කුඩා ධාතු නැළි හයක් ද විය. මේ සියලු ධාතූන් වහන්සේලාගේ එකතුව එයයි.

๑๐.

10.

อุณฺหีสํ สีหเฬ ทีเป, พฺรหฺมโลเก จ วามกํ;

สีหเฬ ทกฺขิณกฺขญฺจ, สพฺพาเปตา ปติฏฺฐิตา.

නළල් ධාතූන් වහන්සේ ලක්දිව ද, වම් අකු ධාතුව බඹලොව ද, දකුණු අකු ධාතුව ලක්දිව ද ස්තූපයන්හි තැන්පත් කර ඇත.

๑๑.

11.

เอกา ทาฐา ติทสปุเร, เอกา นาคปุเร อหุ;

เอกา คนฺธารวิสเย, เอกา กลิงฺคราชิโน.

එක් දළදා වහන්සේ නමක් තව්තිසා පුරයෙහි ද, එක් නමක් නාග ලෝකයෙහි ද, එක් නමක් ගන්ධාර දේශයෙහි ද, එක් නමක් කාලිංග රජුගේ දේශයෙහි ද වැඩ සිටිති.

๑๒.

12.

จตฺตาลีสสมา ทนฺตา, เกสา โลมา จ สพฺพโส;

เทวา หรึสุ เอเกกํ, จกฺกวาฬปรมฺปรา.

සතළිසක් වූ දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා ද, කේසා ධාතූන් සහ ලෝම ධාතූන් ද දෙවිවරුන් විසින් සක්වල පුරා එකිනෙක වැඩම කරවන ලදී.

๑๓.

13.

วชิรายํ ภควโต, ปตฺโต ทณฺฑญฺจ จีวรํ;

นิวาสนํ กุลฆเร, ปจฺจตฺถรณํ กปิลวฺหเย.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ පාත්‍රය, සැරයටිය සහ සිවුර වජිරා දේශයෙහි ද, අඳනය කුලඝරයෙහි ද, ඇතිරිල්ල කිඹුල්වත් පුරයෙහි ද පිහිටුවා ඇත.

๑๔.

14.

ปาฏลิปุตฺตปุรมฺหิ, กรณํ กายพนฺธนํ;

จมฺปายุทกสาฏิยํ, อุณฺณโลมญฺจ โกสเล.

පාටලීපුත්‍ර නුවර කායබන්ධනය ද, චම්පා නුවර දිය රෙද්ද ද, කෝසල දේශයෙහි ඌර්ණ රෝම ධාතුව ද තැන්පත් කර ඇත.

๑๕.

15.

กาสาวํ พฺรหฺมโลเก จ, เวฐนํ ติทเส ปุเร;

นิสีทนํ อวนฺตีสุ, รฏฺเฐ อตฺถรณํ ตทา.

කසාය වස්ත්‍රය බඹලොව ද, හිස්වෙළුම තව්තිසා දෙව්ලොව ද, නිසීදනය අවන්ති දේශයෙහි ද, ඇතිරිල්ල දේවරට්ඨයෙහි ද එකල පිහිටුවන ලදී.

๑๖.

16.

อรณี จ มิถิลายํ, วิเทเห ปริสาวนํ;

วาสิ สูจิฆรญฺจาปิ, อินฺทปตฺถปุเร ตทา.

මිථිලා නුවර ගිනි නිපදවන උපකරණ ද, විදේහ දේශයෙහි පෙරහන්කඩ ද, ඉන්ද්‍රප්‍රස්ත නුවර දැලිපිහිය සහ ඉඳිකටු ගෙය ද පිහිටුවා ඇත.

๑๗.

17.

ปริกฺขารา อวเสสา, ชนปเท อปรนฺตเก;

ปริภุตฺตานิ มุนินา, อกํสุ มนุชา ตทา.

මුනිඳුන් වහන්සේ පරිභෝජනය කළ ඉතිරි පිරිකර ඒ ඒ ජනපදයන්හි මනුෂ්‍යයන් විසින් ස්තූප කරවා වන්දනාමාන කරන ලදී.

๑๘.

18.

ธาตุวิตฺถาริกํ อาสิ, โคตมสฺส มเหสิโน;

ปาณีนํ อนุกมฺปาย, อหุ โปราณิกํ ตทาติ.

මහා කාරුණික වූ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මෙසේ පැතිර ගියහ. එය අතීත බුදුවරුන්ගේ ද සිරිතකි.

ธาตุภาชนียกถา นิฏฺฐิตา.

ධාතු විභාජන කථාව නිමාවට පත් විය.

พุทฺธวํโสนิฏฺฐิโต.

බුද්ධවංස පාලිය නිමාවට පත් විය.