Tipiṭaka Translation

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

ඛුද්දකනිකායෙ

Tiểu Bộ Kinh

ථෙරාපදානපාළි

Thánh Nhân Ký Sự

(දුතියො භාගො)

(Phần thứ hai)

43. සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො

43. Phẩm Sakiṃsammajjaka (Người Quét Dọn Một Lần)

1. සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං

1. Ký sự về Trưởng lão Sakiṃsammajjaka

‘‘විපස්සිනො [Pg.1] භගවතො, පාටලිං බොධිමුත්තමං;

දිස්වාව තං පාදපග්ගං, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං.

“Tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề pāṭali cao quý của đức Thế Tôn Vipassī. Sau khi đã nhìn thấy cây cao quý ấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín nơi cây Bồ-đề ấy.

‘‘සම්මජ්ජනිං ගහෙත්වාන, බොධිං සම්මජ්ජි තාවදෙ;

සම්මජ්ජිත්වාන තං බොධිං, අවන්දිං පාටලිං අහං.

“Khi ấy, sau khi cầm lấy cây chổi, tôi đã quét dọn cội Bồ-đề. Sau khi đã quét dọn cội Bồ-đề ấy, tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề pāṭali.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

නමස්සමානො තං බොධිං, ගඤ්ඡිං පටිකුටිං අහං.

“Sau khi làm cho tâm được tịnh tín nơi cây Bồ-đề ấy và sau khi chắp tay lên đầu, trong khi đang đảnh lễ cội Bồ-đề ấy, tôi đã đi lùi lại.

‘‘තාදිමග්ගෙන ගච්ඡාමි, සරන්තො බොධිමුත්තමං;

අජගරො මං පීළෙසි, ඝොරරූපො මහබ්බලො.

“Trong khi đang đi trên con đường như thế và đang tưởng nhớ đến cây Bồ-đề cao quý, con trăn có hình dạng đáng sợ và có sức mạnh to lớn đã xiết chặt tôi.

‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, ඵලෙන තොසයී මමං;

කළෙවරං මෙ ගිලති, දෙවලොකෙ රමාමහං.

“Nghiệp đã được tôi thực hiện vào lúc cận tử đã làm cho tôi hoan hỷ bằng quả báu của nó. (Con trăn) nuốt thân thể của tôi, và tôi vui hưởng ở cõi trời.

‘‘අනාවිලං මම චිත්තං, විසුද්ධං පණ්ඩරං සදා;

සොකසල්ලං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම.

“Tâm của tôi không vẩn đục, trong sạch, và luôn luôn trắng trong. Tôi không biết đến mũi tên sầu muộn, cũng không biết đến sự nóng nảy của tâm tôi.

‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, අපමාරො විතච්ඡිකා;

දද්දු කණ්ඩු ච මෙ නත්ථි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

“Bệnh cùi, mụn nhọt, bệnh bạch biến, bệnh động kinh, bệnh ghẻ lở, bệnh hắc lào, và bệnh ngứa không có đối với tôi. Đây là quả báu của việc quét dọn.

‘‘සොකො [Pg.2] ච පරිදෙවො ච, හදයෙ මෙ න විජ්ජති;

අභන්තං උජුකං චිත්තං, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

“Sầu và bi không hiện hữu trong tâm tôi. Tâm của tôi không cong vẹo, được thẳng thắn. Đây là quả báu của việc quét dọn.

‘‘සමාධීසු න මජ්ජාමි, විසදං හොති මානසං;

යං යං සමාධිමිච්ඡාමි, සො සො සම්පජ්ජතෙ මමං.

“Tôi không xao lãng trong các định; tâm của tôi trở nên trong sáng. Tôi mong muốn định nào, định ấy liền được thành tựu đến cho tôi.

10.

10.

‘‘රජනීයෙ න රජ්ජාමි, අථො දුස්සනියෙසු ච;

මොහනීයෙ න මුය්හාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

“Tôi không tham ái trong đối tượng đáng tham ái, hơn nữa cũng không sân hận trong các đối tượng đáng sân hận. Tôi không si mê trong đối tượng đáng si mê. Đây là quả báu của việc quét dọn.

11.

11.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

“Cách đây chín mươi mốt kiếp, khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc quét dọn.

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đã cắt đứt dây trói, tôi sống không có lậu hoặc.

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật là sự khéo đến. Ba minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, nghe nói rằng Trưởng lão Sakiṃsammajjaka đáng kính đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Đã nói như vậy.

සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Ký sự thứ nhất về Trưởng lão Sakiṃsammajjaka chấm dứt.

2. එකදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං

2. Ký sự về Trưởng lão Ekadussadāyaka (Người Dâng Cúng Một Tấm Vải)

15.

15.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං තිණහාරකො;

තිණහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

“Ở thành phố Haṃsavatī, tôi đã là người gánh cỏ. Tôi sinh sống bằng việc gánh cỏ, và bằng việc ấy tôi nuôi dưỡng con cái.

16.

16.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

“Bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi đã phá tan bóng tối si mê ấy, đã xuất hiện.

17.

17.

‘‘සකෙ ඝරෙ නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ;

‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, දෙය්‍යධම්මො න විජ්ජති.

“Sau khi ngồi trong nhà của mình, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, nhưng vật dụng cúng dường thì không có.

18.

18.

‘‘‘ඉදං [Pg.3] මෙ සාටකං එකං, නත්ථි මෙ කොචි දායකො;

දුක්ඛො නිරයසම්ඵස්සො, රොපයිස්සාමි දක්ඛිණං’.

“‘Tấm y này là cái duy nhất của tôi, không có người cho nào đối với tôi. Sự xúc chạm của địa ngục là đau khổ, tôi sẽ gieo trồng vật cúng dường.’

19.

19.

‘‘එවාහං චින්තයිත්වාන, සකං චිත්තං පසාදයිං;

එකං දුස්සං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

“Sau khi đã suy nghĩ như vậy, tôi đã làm cho tâm mình được tịnh tín. Sau khi cầm lấy một tấm vải, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng là đức Phật.

20.

20.

‘‘එකං දුස්සං දදිත්වාන, උක්කුට්ඨිං සම්පවත්තයිං;

‘යදි බුද්ධො තුවං වීර, තාරෙහි මං මහාමුනි’.

“Sau khi đã dâng cúng một tấm vải, tôi đã cất lên tiếng reo mừng: ‘Thưa đấng Anh Hùng, nếu Ngài là đức Phật, thưa bậc Đại Mâu-ni, xin hãy cứu vớt con.’”

21.

21.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මම දානං පකිත්තෙන්තො, අකා මෙ අනුමොදනං.

Đức Phật Padumuttara, bậc Thế Gian Giải, bậc xứng đáng thọ nhận các vật cúng dường, trong khi tán thán sự bố thí của tôi, đã thực hiện sự tùy hỷ cho tôi.

22.

22.

‘‘‘ඉමිනා එකදුස්සෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි.

‘Do (việc cúng dường) một tấm vải này, và do các tâm tư cùng nguyện vọng, trong một trăm ngàn kiếp, ngươi sẽ không đi đến đọa xứ.

23.

23.

‘‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි;

තෙත්තිංසක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි.

‘Ba mươi sáu lần, ngươi sẽ làm vua của chư Thiên, trị vì vương quốc của chư Thiên. Và ba mươi ba lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân Vương.

24.

24.

‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං ;

දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, සංසරන්තො තුවං භවෙ.

‘(Sự trị vì) vương quốc địa phương rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán. Trong khi ngươi đang luân hồi trong các kiếp sống, hoặc ở cõi trời hoặc ở cõi người.

25.

25.

‘‘‘රූපවා ගුණසම්පන්නො, අනවක්කන්තදෙහවා ;

අක්ඛොභං අමිතං දුස්සං, ලභිස්සසි යදිච්ඡකං’.

‘(Ngươi sẽ) có sắc đẹp, có đầy đủ đức hạnh, có thân thể không bị áp bức. Ngươi sẽ nhận được tấm vải không thể bị khuấy động, không thể đo lường được, theo như ý muốn’.

26.

26.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

Sau khi nói điều này, bậc Chánh Đẳng Giác có danh hiệu là Padumuttara, bậc Dũng Mãnh đã bay lên hư không, giống như thiên nga chúa ở trên bầu trời.

27.

27.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං.

Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, hoặc là thân chư thiên hoặc là thân con người, đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả của (việc cúng dường) một tấm vải.

28.

28.

‘‘පදුද්ධාරෙ පදුද්ධාරෙ, දුස්සං නිබ්බත්තතෙ මමං;

හෙට්ඨා දුස්සම්හි තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම.

Trong mỗi bước chân được nhấc lên, tấm vải hiện ra cho tôi. Tôi đứng trên tấm vải ở bên dưới, (tấm vải) là mái che ở trên của tôi.

29.

29.

‘‘චක්කවාළං උපාදාය, සකානනං සපබ්බතං;

ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, දුස්සෙහච්ඡාදයෙය්‍ය තං.

Bao gồm cả thế giới, cùng với rừng và núi, nếu hôm nay tôi mong muốn, tôi có thể che phủ nó bằng những tấm vải.

30.

30.

‘‘තෙනෙව එකදුස්සෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ;

සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ.

Chính do (việc cúng dường) một tấm vải ấy, trong khi luân hồi trong các kiếp sống, sau khi có được màu da vàng ròng, tôi luân hồi trong các kiếp sống.

31.

31.

‘‘විපාකං [Pg.4] විඑකදුස්සස්ස, නාජ්ඣගං කත්ථචික්ඛයං;

අයං මෙ අන්තිමා ජාති, විපච්චති ඉධාපි මෙ.

Quả của (việc cúng dường) một tấm vải, tôi đã không tìm thấy sự cạn kiệt ở bất cứ nơi đâu. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, nó vẫn trổ quả cho tôi ngay cả ở đây.

32.

32.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දුස්සමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường tấm vải; (kể từ đó) tôi không biết đến khổ cảnh. Đây là quả của (việc cúng dường) một tấm vải.

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (v.v.)… tôi sống không còn lậu hoặc.

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến… (v.v.)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

Bốn Tuệ Phân Tích… (v.v.)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Như vậy, quả thật Trưởng lão Ekadussadāyaka đã nói lên những câu kệ này.

එකදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thánh ký của Trưởng lão Ekadussadāyaka, phần thứ hai.

3. එකාසනදායකත්ථෙරඅපදානං

3. Thánh ký của Trưởng lão Ekāsanadāyaka

36.

36.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, ගොසිතො නාම පබ්බතො;

අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා.

Không xa dãy Hy-mã-lạp, có ngọn núi tên là Gosita. Am thất của tôi được khéo làm, tịnh xá lợp bằng lá được khéo tạo dựng.

37.

37.

‘‘නාරදො නාම නාමෙන, කස්සපො ඉති මං විදූ;

සුද්ධිමග්ගං ගවෙසන්තො, වසාමි ගොසිතෙ තදා.

Tên của tôi là Nārada, người ta biết tôi là Kassapa. Khi ấy, trong khi tìm kiếm con đường thanh tịnh, tôi sống ở (núi) Gosita.

38.

38.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, අගඤ්ඡි අනිලඤ්ජසා.

Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Chánh Đẳng Giác ưa thích sự độc cư, đã đi bằng đường hư không.

39.

39.

‘‘වනග්ගෙ ගච්ඡමානස්ස, දිස්වා රංසිං මහෙසිනො;

කට්ඨමඤ්චං පඤ්ඤාපෙත්වා, අජිනඤ්ච අපත්ථරිං.

Sau khi nhìn thấy ánh hào quang của bậc Đại Sĩ đang đi trên ngọn cây trong rừng, tôi đã chuẩn bị chiếc giường gỗ và cũng đã trải tấm da thú.

40.

40.

‘‘ආසනං පඤ්ඤාපෙත්වාන, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Sau khi đã chuẩn bị chỗ ngồi, sau khi đã chắp tay lên đầu, sau khi đã bày tỏ sự hoan hỷ, tôi đã nói lên lời này:

41.

41.

‘‘‘සල්ලකත්තො මහාවීර, ආතුරානං තිකිච්ඡකො;

මමං රොගපරෙතස්ස, තිකිච්ඡං දෙහි නායක.

‘Hỡi bậc Đại Dũng, ngài là người nhổ mũi tên, là thầy thuốc cho những người bệnh. Hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy ban cho sự chữa trị đối với tôi, người bị bệnh tật hành hạ.

42.

42.

‘‘‘කල්ලත්ථිකා යෙ පස්සන්ති, බුද්ධසෙට්ඨ තුවං මුනෙ;

ධුවත්ථසිද්ධිං පප්පොන්ති, එතෙසං අජරො භවෙ.

‘Hỡi bậc Thánh, bậc Phật Tối Thượng, những ai mong cầu sự không bệnh mà nhìn thấy ngài, họ đạt được sự thành tựu vững chắc về mục đích, đối với họ, kiếp sống là không già.

43.

43.

‘‘‘න [Pg.5] මෙ දෙය්‍යධම්මො අත්ථි, පවත්තඵලභොජිහං;

ඉදං මෙ ආසනං අත්ථි, නිසීද කට්ඨමඤ්චකෙ’.

‘Con không có vật gì để cúng dường, con là người ăn trái cây rụng. Con có chỗ ngồi này, xin ngài hãy ngồi trên chiếc giường gỗ’.

44.

44.

‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, අසම්භීතොව කෙසරී;

මුහුත්තං වීතිනාමෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Đức Thế Tôn đã ngồi ở nơi ấy, giống như con sư tử không sợ hãi. Sau khi trải qua một khoảnh khắc, ngài đã nói lên lời này:

45.

45.

‘‘‘විසට්ඨො හොහි මා භායි, ලද්ධො ජොතිරසො තයා;

යං තුය්හං පත්ථිතං සබ්බං, පරිපූරිස්සතිනාගතෙ.

‘Hãy can đảm, đừng sợ hãi, ngọc jotirasa đã được ngươi đắc được. Tất cả những gì được ngươi mong mỏi sẽ được viên mãn trong tương lai.

46.

46.

‘‘‘න මොඝං තං කතං තුය්හං, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

සක්කා උද්ධරිතුං අත්තා, යස්ස චිත්තං පණීහිතං.

‘Việc ấy được ngươi thực hiện không phải là vô ích, ở trong ruộng phước vô thượng. Người nào có tâm được hướng đến đúng đắn, người ấy có thể tự mình giải thoát.

47.

47.

‘‘‘ඉමිනාසනදානෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි.

‘Do việc cúng dường chỗ ngồi này, và do các tâm tư cùng nguyện vọng, trong một trăm ngàn kiếp, ngươi sẽ không đi đến đọa xứ.

48.

48.

‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි;

අසීතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි.

‘Năm mươi lần, ngươi sẽ làm vua của chư Thiên, trị vì vương quốc của chư Thiên. Và tám mươi lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân Vương.

49.

49.

‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසාරෙ සංසරිස්සසි’.

‘(Ngươi sẽ được) làm vị vua chư hầu rộng lớn, không thể đếm được bằng sự tính toán; sau khi được an lạc ở khắp mọi nơi, ngươi sẽ luân chuyển ở trong vòng luân hồi’.

50.

50.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

Vị Chánh Đẳng Giác, có danh hiệu là Padumuttara, sau khi nói lên lời này, bậc Dũng Mãnh đã bay lên hư không, giống như con thiên nga chúa ở trên bầu trời.

51.

51.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සරථං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Xe voi, xe ngựa, xe song mã cùng với kiệu; tôi đã được nhận tất cả những thứ ấy. Đây là quả báo của việc cúng dường một chỗ ngồi.

52.

52.

‘‘කානනං පවිසිත්වාපි, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

Ngay cả sau khi đi vào trong rừng, khi tôi mong muốn có chỗ ngồi, sau khi biết được ý định của tôi, chiếc ngai vàng liền hiện ra.

53.

53.

‘‘වාරිමජ්ඣගතො සන්තො, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

Trong khi đang ở giữa dòng nước, khi tôi mong muốn có chỗ ngồi, sau khi biết được ý định của tôi, chiếc ngai vàng liền hiện ra.

54.

54.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

පල්ලඞ්කසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.

Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, một trăm ngàn chiếc ngai vàng luôn luôn vây quanh tôi.

55.

55.

‘‘දුවෙ [Pg.6] භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ.

Tôi luân chuyển trong hai cảnh giới, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người. Tôi sanh ra trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn.

56.

56.

‘‘එකාසනං දදිත්වාන, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

ධම්මපල්ලඞ්කමාදාය, විහරාමි අනාසවො.

Sau khi đã dâng cúng một chỗ ngồi ở phước điền vô thượng, tôi đã thọ nhận ngai vàng của Giáo Pháp và trú ngụ không còn lậu hoặc.

57.

57.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí. Tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báo của việc cúng dường một chỗ ngồi.

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi trú ngụ không còn lậu hoặc.

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකාසනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão Ekāsanadāyaka khả kính

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này như thế ấy.

එකාසනදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phẩm truyện về trưởng lão Ekāsanadāyaka, là phẩm thứ ba.

4. සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. Phẩm truyện về trưởng lão Sattakadambapupphiya

61.

61.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, කුක්කුටො නාම පබ්බතො;

තම්හි පබ්බතපාදම්හි, සත්ත බුද්ධා වසිංසු තෙ.

Không xa dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Kukkuṭa. Ở tại chân của ngọn núi ấy, bảy vị Phật kia đã trú ngụ.

62.

62.

‘‘කදම්බං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං;

සත්ත මාලා ගහෙත්වාන, පුඤ්ඤචිත්තෙන ඔකිරිං.

Sau khi nhìn thấy cây gáo đã trổ hoa, tôi đã chắp tay lại. Sau khi đã lấy bảy bông hoa, tôi đã rải xuống với tâm phước thiện.

63.

63.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các tác ý và sự nguyện cầu, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

64.

64.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, khi ấy tôi đã tạo nghiệp. Tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báo của việc cúng dường đến đức Phật.

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi trú ngụ không còn lậu hoặc.

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.7] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සත්තකදම්බපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

Quả thật, trưởng lão Sattakadambapupphiya khả kính

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này như thế ấy.

සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phẩm truyện về trưởng lão Sattakadambapupphiya, là phẩm thứ tư.

5. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. Phẩm truyện về trưởng lão Koraṇḍapupphiya

68.

68.

‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ;

පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති.

Trước đây, tôi là người làm việc trong rừng, sau khi cha mẹ đã qua đời. Tôi sinh sống bằng việc giết hại thú vật, tôi không có được điều thiện lành.

69.

69.

‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.

Ở gần nơi ở của tôi, bậc Lãnh Đạo Tối Thắng của thế gian tên là Tissa, bậc có Mắt Trí Tuệ, do lòng bi mẫn đã cho thấy ba dấu chân.

70.

70.

‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං.

Và sau khi nhìn thấy các dấu chân đã được in xuống của vị Đạo Sư tên là Tissa, tôi đã hoan hỷ và với tâm hoan hỷ, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở nơi các dấu chân.

71.

71.

‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං;

සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං.

Sau khi thấy cây koraṇḍa, loài cây mọc lên từ đất, đang trổ hoa, tôi đã lấy cả chùm hoa và đã cúng dường lên dấu chân cao quý.

72.

72.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

73.

73.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

කොරණ්ඩවණ්ණකොයෙව, සුප්පභාසො භවාමහං.

Bất cứ cảnh sanh nào tôi tái sanh vào, dù là cảnh giới chư Thiên hay loài người, tôi đều có màu da giống như hoa koraṇḍa và có ánh sáng rực rỡ.

74.

74.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi hai kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp nào; kể từ đó, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường dấu chân.

75.

75.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

76.

76.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật.

77.

77.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. Như vậy, Đại đức Trưởng lão Koraṇḍapupphiya đã nói những câu kệ này.

කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên truyện thứ năm về Trưởng lão Koraṇḍapupphiya.

6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên truyện về Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka

78.

78.

‘‘සුචින්තිතං [Pg.8] භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං.

(Tôi đã thấy) Đức Thế Tôn Sucintita, bậc tối thượng trong thế gian, bậc Ngưu vương trong loài người, đã đi vào khu rừng lớn, đang bị khổ não bởi bệnh do gió.

79.

79.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං;

කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං.

Sau khi thấy, tôi đã làm cho tâm tịnh tín và đã dâng lên bơ lỏng tinh khiết. Do đã thực hiện và đã tích lũy (nghiệp lành), sông Gaṅgā này (tên là) Bhāgīrathī...

80.

80.

‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම;

අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා.

... và bốn biển lớn đã trở thành bơ lỏng cho tôi. Và trái đất to lớn, không thể đo lường, không thể đếm được này...

81.

81.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා;

චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා.

... sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành mật ong và đường. Những cây này ở bốn châu, là loài cây (pādapā), là loài mọc trên đất (dharaṇīruhā).

82.

82.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ;

පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

Những cây ấy, sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành cây ước nguyện. Năm mươi lần, tôi đã là vua chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên.

83.

83.

‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Và năm mươi mốt lần, tôi đã là vua Chuyển Luân. Còn việc làm vua chư hầu ở các xứ rộng lớn thì không thể đếm được về số lượng.

84.

84.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào; kể từ đó, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng bơ lỏng tinh khiết.

85.

85.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

86.

86.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật.

87.

87.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, Đại đức Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka đã nói những câu kệ này...

අභාසිත්ථාති.

... đã nói.

ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên truyện thứ sáu về Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka.

7. එකධම්මස්සවනියත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên truyện về Trưởng lão Ekadhammassavaniya

88.

88.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

චතුසච්චං පකාසෙන්තො, සන්තාරෙසි බහුං ජනං.

Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, trong khi tuyên thuyết về Tứ Diệu Đế, ngài đã cứu độ nhiều chúng sanh.

89.

89.

‘‘අහං [Pg.9] තෙන සමයෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො;

ධුනන්තො වාකචීරානි, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

Vào lúc ấy, tôi là vị đạo sĩ bện tóc có khổ hạnh mãnh liệt. Trong khi giũ các y bằng vỏ cây, lúc ấy tôi đang đi trên hư không.

90.

90.

‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස උපරි, ගන්තුං න විසහාමහං;

පක්ඛීව සෙලමාසජ්ජ, ගමනං න ලභාමහං.

Tôi đã không thể đi ở phía trên của Đức Phật cao quý. Giống như con chim khi đến gần núi đá không thể đi tiếp được, tôi cũng đã không thể đi tiếp được.

91.

91.

‘‘උදකෙ වොක්කමිත්වාන, එවං ගච්ඡාමි අම්බරෙ;

න මෙ ඉදං භූතපුබ්බං, ඉරියාපථවිකොපනං.

Tôi đi trên hư không giống như là đang bước xuống và đi trong nước. Sự cản trở oai nghi này đối với tôi là điều chưa từng xảy ra trước đây.

92.

92.

‘‘හන්ද මෙතං ගවෙසිස්සං, අප්පෙවත්ථං ලභෙය්‍යහං;

ඔරොහන්තො අන්තලික්ඛා, සද්දමස්සොසි සත්ථුනො.

Nào, tôi sẽ tìm kiếm về điều này, mong rằng tôi có thể đạt được lợi ích ấy. Trong khi đang đi xuống từ hư không, tôi đã nghe được âm thanh của Bậc Đạo Sư.

93.

93.

‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා;

අනිච්චතං කථෙන්තස්ස, තඤ්ඤෙව උග්ගහිං තදා;

Lúc ấy, tôi đã học hỏi chính pháp vô thường ấy từ ngài, là người đang thuyết giảng về pháp vô thường với âm thanh đáng ưa thích, đáng lắng nghe, và êm dịu.

අනිච්චසඤ්ඤමුග්ගය්හ, අගමාසිං මමස්සමං.

Sau khi học hỏi về tưởng vô thường, tôi đã đi đến am thất của mình.

94.

94.

‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං;

චරිමෙ වත්තමානම්හි, සද්ධම්මස්සවනං සරිං.

Ta đã sống trọn đời ở tại nơi ấy, và đã mệnh chung ở đó. Khi tâm cuối cùng sanh khởi, ta đã nhớ lại việc nghe Chánh pháp.

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa).

96.

96.

‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

Ta đã vui hưởng ở cõi trời trong ba mươi ngàn đại kiếp. Và năm mươi mốt lần, ta đã làm vua cõi trời.

97.

97.

‘‘එකවීසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Và hai mươi mốt lần, ta đã là vị Chuyển Luân vương. (Còn) vương quyền ở các tiểu quốc rộng lớn thì không thể đếm được.

98.

98.

‘‘අනුභොමි සකං පුඤ්ඤං, සුඛිතොහං භවාභවෙ;

අනුස්සරාමි තං සඤ්ඤං, සංසරන්තො භවාභවෙ;

න කොටිං පටිවිජ්ඣාමි, නිබ්බානං අච්චුතං පදං.

Ta hưởng quả phước của mình, ta được an lạc trong các kiếp sống. Trong khi luân hồi qua các kiếp sống, ta luôn nhớ tưởng đến tưởng ấy (vô thường). Ta đã không thâm nhập được đến tận cùng, là trạng thái bất tử, là Niết Bàn.

99.

99.

‘‘පිතුගෙහෙ නිසීදිත්වා, සමණො භාවිතින්ද්‍රියො;

කථංස පරිදීපෙන්තො, අනිච්චතමුදාහරි.

Vị Sa-môn với các căn đã được tu tập, sau khi ngồi xuống ở nhà của phụ thân, trong khi thuyết giảng và làm sáng tỏ, đã nói lên (tính chất) vô thường.

100.

100.

‘‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, උප්පාදවයධම්මිනො;

උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො’.

‘Quả thật, các pháp hữu vi là vô thường, có bản chất sanh và diệt. Sau khi sanh lên, chúng lại hoại diệt. Sự lắng dịu của chúng là an lạc.’

101.

101.

‘‘සහ [Pg.10] ගාථං සුණිත්වාන, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

Ngay khi vừa nghe xong câu kệ, ta đã nhớ lại tưởng quá khứ. Trong khi ngồi ở một chỗ, ta đã chứng đắc A-la-hán quả.

102.

102.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං.

Vào năm lên bảy tuổi, ta đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật đã tế độ cho ta. Đây là kết quả của việc nghe Pháp.

103.

103.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ධම්මමසුණිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං.

Kể từ khi ta đã nghe Pháp vào một trăm ngàn đại kiếp trước, ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc nghe Pháp.

104.

104.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch… (vân vân)… ta sống không còn lậu hoặc.

105.

105.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của ta là khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

106.

106.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකධම්මස්සවනියො ථෙරො ඉමා

Như vầy, quả thật Trưởng lão Ekadhammassavaniya

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

එකධම්මස්සවනියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Ký sự về Thánh hạnh của Trưởng lão Ekadhammassavaniya, chương thứ bảy.

8. සුචින්තිතත්ථෙරඅපදානං

8. Ký sự về Thánh hạnh của Trưởng lão Sucintita

107.

107.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං කස්සකො තදා;

කසිකම්මෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

Khi ấy, ở tại thành phố Haṃsavatī, ta là một người nông dân. Ta sinh sống bằng nghề nông, và nhờ đó ta nuôi dưỡng vợ con.

108.

108.

‘‘සුසම්පන්නං තදා ඛෙත්තං, ධඤ්ඤං මෙ ඵලිනං අහු;

පාකකාලෙ ච සම්පත්තෙ, එවං චින්තෙසහං තදා.

Khi ấy, thửa ruộng được mùa bội thu, lúa của ta đã trổ bông kết hạt. Và khi đến mùa thu hoạch, lúc ấy ta đã suy nghĩ như vầy:

109.

109.

‘‘නච්ඡන්නං නප්පතිරූපං, ජානන්තස්ස ගුණාගුණං;

යොහං සඞ්ඝෙ අදත්වාන, අග්ගං භුඤ්ජෙය්‍ය චෙ තදා.

Thật không thích hợp, không tương xứng cho ta, người biết được điều có đức và không có đức, nếu ta lại ăn phần đầu mùa mà không dâng cúng đến chư Tăng.

110.

110.

‘‘අයං බුද්ධො අසමසමො, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො;

තතො පභාවිතො සඞ්ඝො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො.

Vị Phật này không ai sánh bằng, Ngài có ba mươi hai tướng tốt cao quý. Tăng chúng, bắt nguồn từ Ngài, là phước điền vô thượng.

111.

111.

‘‘තත්ථ දස්සාමහං දානං, නවසස්සං පුරෙ පුරෙ;

එවාහං චින්තයිත්වාන, හට්ඨො පීණිතමානසො.

Ở nơi ấy, ta sẽ dâng cúng vật thực, là lúa mới, trước tiên. Sau khi suy nghĩ như vậy, với tâm hoan hỷ và vui mừng,

112.

112.

‘‘ඛෙත්තතො [Pg.11] ධඤ්ඤමාහත්වා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමිං;

උපසඞ්කම්ම සම්බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

ta đã mang lúa từ ruộng đến, và đã đi đến gần Đức Chánh Đẳng Giác. Sau khi đến gần Đức Chánh Đẳng Giác, bậc Tối Thắng trong đời, bậc Ngưu Vương giữa loài người, và đảnh lễ dưới chân của Bậc Đạo Sư, ta đã nói lên lời này:

113.

113.

‘‘‘නවසස්සඤ්ච සම්පන්නං, ආයාගොසි ච ත්වං මුනෙ;

අනුකම්පමුපාදාය, අධිවාසෙහි චක්ඛුම’.

‘Lúa mới đã sẵn sàng, và Ngài, bậc Mâu-ni, là người xứng đáng nhận lễ vật. Xin Ngài, bậc có Mắt, hãy nhận lấy vì lòng bi mẫn.’

114.

114.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Đức Phật Padumuttara, bậc Thông Tỏ Thế Gian, người nhận các vật cúng dường, sau khi biết được ý định của ta, đã nói lên lời này:

115.

115.

‘‘‘චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරො ච ඵලෙ ඨිතා;

එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො;

යජන්තානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං.

‘Bốn vị đang thực hành (Đạo), và bốn vị đã an trú trong Quả. Tăng chúng này là những bậc ngay thẳng, vững trú trong trí tuệ và giới hạnh. Đối với những người làm lễ cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu.

116.

116.

‘‘‘කරොතොපධිකං පුඤ්ඤං, සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලං;

තස්මිං සඞ්ඝෙව දාතබ්බං, තව සස්සං තථෙතරං.

‘Việc tạo phước báu (dẫn đến tái sanh), khi được dâng cúng đến Tăng chúng, sẽ có quả lớn. Lúa của ngươi và những thứ khác nên được dâng cúng cho chính Tăng chúng ấy.’

117.

117.

‘‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං;

පටියත්තං ඝරෙ සන්තං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දෙහි ත්වං’.

‘Sau khi đã chỉ định các vị Tỳ-kheo từ Tăng chúng, hãy dẫn các vị ấy về nhà của ngươi. Những gì đã được chuẩn bị sẵn có trong nhà, ngươi hãy dâng cúng đến Tăng chúng Tỳ-kheo.’

118.

118.

‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං;

යං ඝරෙ පටියත්තං මෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං.

Sau khi đã chỉ định các vị Tỳ-kheo từ Tăng chúng, ta đã dẫn các vị ấy về nhà của mình. Những gì đã được chuẩn bị trong nhà, ta đã dâng cúng đến Tăng chúng Tỳ-kheo.

119.

119.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa).

120.

120.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, සොවණ්ණං සප්පභස්සරං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“Tại nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi bằng vàng, sáng chói rực rỡ, cao sáu mươi do-tuần, và rộng ba mươi do-tuần.”

එකූනවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ mười chín.

121.

121.

‘‘ආකිණ්ණං භවනං මය්හං, නාරීගණසමාකුලං;

තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, වසාමි තිදසෙ අහං.

“Lâu đài của tôi tràn ngập, đông đúc chúng thiên nữ. Tại nơi ấy, sau khi ăn và uống, tôi trú ngụ ở cõi trời Ba Mươi Ba.”

122.

122.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“Tôi đã làm vua cõi trời ba trăm lần, và tôi đã là vua Chuyển Luân năm trăm lần. Còn vương vị chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được.”

123.

123.

‘‘භවාභවෙ [Pg.12] සංසරන්තො, ලභාමි අමිතං ධනං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Khi luân hồi trong các kiếp sống, tôi nhận được tài sản vô lượng. Tài sản của tôi không hề thiếu hụt, đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

124.

124.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Xe voi, xe ngựa, kiệu, và võng, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

125.

125.

‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Y phục mới, trái cây mới, vật thực mới có hương vị thượng hạng, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

126.

126.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Vải lụa và vải len, vải lanh và vải bông, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

127.

127.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො ච අලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Chúng nữ tỳ, chúng nam nô, và các phụ nữ được trang điểm, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

128.

128.

‘‘න මං සීතං වා උණ්හං වා, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

“Đối với tôi, không có lạnh hay nóng, không có sự oi bức. Hơn nữa, trong tâm tôi không có nỗi khổ về tâm.”

129.

129.

‘‘ඉදං ඛාද ඉදං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“‘Hãy ăn món này, hãy dùng món này, hãy nằm trên giường này.’ Tôi nhận được tất cả những điều này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

130.

130.

‘‘අයං පච්ඡිමකො දානි, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි දෙය්‍යධම්මො මෙ, ඵලං තොසෙසි සබ්බදා.

“Giờ đây, đây là kiếp sống cuối cùng, là kiếp sau chót đang diễn ra. Ngay cả hôm nay, vật cúng dường của tôi vẫn luôn làm cho vui thích với quả của nó.”

131.

131.

‘‘නවසස්සං දදිත්වාන, සඞ්ඝෙ ගණවරුත්තමෙ;

අට්ඨානිසංසෙ අනුභොමි, කම්මානුච්ඡවිකෙ මම.

“Sau khi đã cúng dường lúa mới đến Tăng chúng, là hội chúng cao quý tối thượng, tôi hưởng tám quả báu tương xứng với nghiệp của mình.”

132.

132.

‘‘වණ්ණවා යසවා හොමි, මහාභොගො අනීතිකො;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා.

“Tôi là người có dung sắc, có danh tiếng, có tài sản lớn, không có tai họa. Tôi luôn có nhiều bạn bè, luôn có đoàn tùy tùng không thể bị chia rẽ.”

133.

133.

‘‘සබ්බෙ මං අපචායන්ති, යෙ කෙචි පථවිස්සිතා;

දෙය්‍යධම්මා ච යෙ කෙචි, පුරෙ පුරෙ ලභාමහං.

“Tất cả những ai sống trên mặt đất đều tôn kính tôi. Và bất cứ vật cúng dường nào, tôi đều nhận được trước tiên.”

134.

134.

‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස වා මජ්ඣෙ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සම්මුඛා;

සබ්බෙපි සමතික්කම්ම, දෙන්ති මමෙව දායකා.

“Hoặc ở giữa Tăng chúng Tỳ khưu, hoặc ở trước mặt đức Phật tối thượng, các thí chủ vượt qua tất cả mọi người mà chỉ dâng cúng cho riêng tôi.”

135.

135.

‘‘පඨමං නවසස්සඤ්හි, දත්වා සඞ්ඝෙ ගණුත්තමෙ;

ඉමානිසංසෙ අනුභොමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Sau khi đã cúng dường lúa mới trước tiên đến Tăng chúng, là hội chúng tối thượng, tôi hưởng những quả báu này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

136.

136.

‘‘සතසහස්සිතො [Pg.13] කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã thực hiện việc cúng dường ấy, tôi không biết đến cảnh khổ. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.”

137.

137.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො;

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi trú không còn lậu hoặc.”

138.

138.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

139.

139.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුචින්තිතො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Sucintita đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

සුචින්තිතත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên truyện về Trưởng lão Sucintita, thứ tám.

9. සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên truyện về Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya

140.

140.

‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිං අනගාරියං;

වාකචීරධරො ආසිං, තපොකම්මමපස්සිතො.

“Với đức tin, tôi đã xuất gia, đi vào đời sống không nhà. Tôi đã là người mặc y vỏ cây, nương tựa vào hạnh khổ hạnh.”

141.

141.

‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

උප්පජ්ජි තම්හි සමයෙ, තාරයන්තො මහාජනං.

“Đức Thế Tôn Atthadassī, bậc tối thượng trong thế gian, bậc ngưu vương trong loài người, đã xuất hiện vào lúc ấy, trong khi đang cứu vớt đại chúng.”

142.

142.

‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පුලිනෙ ථූපමුත්තමං.

“Sức lực của tôi quả thật đã suy kiệt do cơn bệnh nặng nề ấy. Sau khi đã niệm tưởng đến đức Phật tối thượng, (tôi đã làm) bảo tháp tối thượng trên bãi cát.”

143.

143.

‘‘කරිත්වා හට්ඨචිත්තොහං, සහත්ථෙන සමොකිරිං;

සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, උදග්ගමනසො අහං.

“Sau khi đã làm (bảo tháp), với tâm hoan hỷ, tôi đã tự tay rải cúng dường những bông hoa soṇṇakiṅkaṇi (hoa chuông vàng), với tâm phấn khởi.”

144.

144.

‘‘සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, ථූපං පරිචරිං අහං;

තෙන චෙතොපසාදෙන, අත්ථදස්සිස්ස තාදිනො.

“Tôi đã phụng sự bảo tháp như là (phụng sự) đức Chánh Đẳng Giác ở trước mặt. Do sự trong sạch của tâm ấy đối với đức Atthadassī, bậc Tādī (bậc Tịnh Lặng)...”

145.

145.

‘‘දෙවලොකං ගතො සන්තො, ලභාමි විපුලං සුඛං;

සුවණ්ණවණ්ණො තත්ථාසිං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Khi sanh về cõi trời, tôi đã nhận được sự an lạc to lớn; ở tại nơi ấy, tôi có thân sắc vàng ròng. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.”

146.

146.

‘‘අසීතිකොටියො මය්හං, නාරියො සමලඞ්කතා;

සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tám mươi koṭi các phụ nữ được trang điểm lộng lẫy đã luôn luôn hầu hạ tôi. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.”

147.

147.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො පණවානි ච;

සඞ්ඛා ච ඩිණ්ඩිමා තත්ථ, වග්ගූ වජ්ජන්ති දුන්දුභී.

“Sáu mươi ngàn nhạc cụ, các trống bherī và paṇava, các tù và và trống ḍiṇḍima, các trống lớn dundubhī có âm thanh du dương được trỗi lên ở tại nơi ấy.”

148.

148.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි[Pg.14], හත්ථිනො සමලඞ්කතා;

තිධාපභින්නමාතඞ්ගා, කුඤ්ජරා සට්ඨිහායනා.

“Tám mươi bốn ngàn con voi được trang điểm lộng lẫy, các voi chúa đang trong thời kỳ động cỡn từ ba nơi, các voi rừng sáu mươi tuổi.”

149.

149.

‘‘හෙමජාලාභිසඤ්ඡන්නා, උපට්ඨානං කරොන්ති මෙ;

බලකායෙ ගජෙ චෙව, ඌනතා මෙ න විජ්ජති.

“Được bao phủ bởi các tấm lưới bằng vàng, chúng nó thực hiện việc hầu hạ tôi. Đối với tôi, không có sự thiếu thốn về quân đội và cả về loài voi.”

150.

150.

‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං;

අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

“Tôi đang thọ hưởng quả báu của các đóa hoa chuông vàng. Và tôi đã làm vua cõi trời được năm mươi tám lần.”

151.

151.

‘‘එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පථබ්‍යා රජ්ජං එකසතං, මහියා කාරයිං අහං.

“Và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương được bảy mươi mốt lần. Tôi đã cai trị vương quốc trên mặt đất được một trăm lẻ một lần.”

152.

152.

‘‘සො දානි අමතං පත්තො, අසඞ්ඛතං සුදුද්දසං ;

සංයොජනපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Vị ấy, là tôi, giờ đây đã đạt đến trạng thái bất tử, vô vi, và rất khó thấy. Các kiết sử đã được tận trừ, giờ đây không còn tái sanh nữa.”

153.

153.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây một ngàn tám trăm kiếp, khi tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.”

154.

154.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch … (v.v.) … tôi sống không còn lậu hoặc.”

155.

155.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

156.

156.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොවණ්ණකිඞ්කණියො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Phẩm truyện về Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya, phần thứ chín.

10. සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරඅපදානං

10. Phẩm truyện về Trưởng lão Soṇṇakontarika

157.

157.

‘‘මනොභාවනියං බුද්ධං, අත්තදන්තං සමාහිතං;

ඉරියමානං බ්‍රහ්මපථෙ, චිත්තවූපසමෙ රතං.

“(Tôi đã thấy) đức Phật, bậc làm cho tâm được phát triển, bậc tự điều phục, bậc định tĩnh, bậc đi trên con đường cao thượng, bậc ưa thích trong sự an tịnh của tâm.”

158.

158.

‘‘නිත්තිණ්ණඔඝං සම්බුද්ධං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං;

උපතිත්ථං සමාපන්නං, ඉන්දිවරදලප්පභං.

“Bậc Chánh Đẳng Giác đã vượt qua bộc lưu, bậc Thiền giả, bậc ưa thích trong thiền định, bậc Mâu-ni, bậc đang nhập định ở gần bến nước, bậc có ánh sáng như cánh hoa sen xanh.”

159.

159.

‘‘අලාබුනොදකං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං;

බුද්ධස්ස පාදෙ ධොවිත්වා, අලාබුකමදාසහං.

“Sau khi lấy nước bằng quả bầu, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giả. Sau khi đã rửa chân của đức Phật, tôi đã dâng cúng quả bầu.”

160.

160.

‘‘ආණාපෙසි [Pg.15] ච සම්බුද්ධො, පදුමුත්තරනාමකො;

‘ඉමිනා දකමාහත්වා, පාදමූලෙ ඨපෙහි මෙ’.

“Và bậc Chánh Đẳng Giác, danh hiệu Padumuttara, đã ra lệnh rằng: ‘Sau khi mang nước đến bằng vật này, ngươi hãy đặt nó ở dưới chân của ta.’”

161.

161.

‘‘සාධූතිහං පටිස්සුත්වා, සත්ථුගාරවතාය ච;

දකං අලාබුනාහත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං.

“Tôi đã vâng lời rằng: ‘Lành thay,’ và cũng do lòng tôn kính đối với bậc Đạo Sư, sau khi mang nước đến bằng quả bầu, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giả.”

162.

162.

‘‘අනුමොදි මහාවීරො, චිත්තං නිබ්බාපයං මම;

‘ඉමිනාලාබුදානෙන, සඞ්කප්පො තෙ සමිජ්ඣතු’.

“Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ, làm cho tâm của tôi được an tịnh: ‘Do sự dâng cúng quả bầu này, nguyện cho ý nguyện của ngươi được thành tựu.’”

163.

163.

‘‘පන්නරසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

තිංසතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

“Trong mười lăm kiếp, tôi đã vui hưởng ở cõi trời. Và tôi đã là vị vua Chuyển Luân Vương được ba mươi lần.”

164.

164.

‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තස්ස තිට්ඨතො;

සොවණ්ණං කොන්තරං ගය්හ, තිට්ඨතෙ පුරතො මම.

“Hoặc ban ngày hoặc ban đêm, trong lúc tôi đang đi kinh hành hay đang đứng, (một người) cầm cây thương vàng đứng ở trước mặt tôi.”

165.

165.

‘‘බුද්ධස්ස දත්වානලාබුං, ලභාමි සොණ්ණකොන්තරං;

අප්පකම්පි කතං කාරං, විපුලං හොති තාදිසු.

“Do đã dâng cúng quả bầu đến đức Phật, tôi nhận được cây thương vàng. Việc làm dù nhỏ nhoi được thực hiện đến các bậc như thế cũng trở thành to lớn.”

166.

166.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යංලාබුමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අලාබුස්ස ඉදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã dâng cúng quả bầu ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của quả bầu.”

167.

167.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch … (v.v.) … tôi sống không còn lậu hoặc.”

168.

168.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

169.

169.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොණ්ණකොන්තරිකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Soṇṇakontarika đã nói lên những câu kệ này.

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh tích của trưởng lão Soṇṇakontarika là phần thứ mười.

සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො තෙචත්තාලීසමො.

Phẩm Sakiṃsammajjaka là phẩm thứ bốn mươi ba.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො, එකදුස්සී එකාසනී;

කදම්බකොරණ්ඩකදො, ඝතස්සවනිකොපි ච.

Trưởng lão Sakiṃsammajjaka, Ekadussī, Ekāsanī; người dâng hoa Kadamba, Koraṇḍaka, Ghata, và cả Savanika.

සුචින්තිකො කිඞ්කණිකො, සොණ්ණකොන්තරිකොපි ච;

එකගාථාසතඤ්චෙත්ථ, එකසත්තතිමෙව ච.

Sucintika, Kiṅkaṇika, và cả Soṇṇakontarika. Và ở đây có một trăm bảy mươi mốt câu kệ.

44. එකවිහාරිවග්ගො

44. Phẩm Ekavihāri

1. එකවිහාරිකත්ථෙරඅපදානං

1. Thánh tích của trưởng lão Ekavihārika

‘‘ඉමම්හි [Pg.16] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp hiền thiện này, bậc thân hữu của Phạm Thiên, vị có danh tiếng lớn, mang tên Kassapa theo dòng tộc, bậc Tối Thắng trong các vị thuyết giảng, đã xuất hiện.

‘‘නිප්පපඤ්චො නිරාලම්බො, ආකාසසමමානසො;

සුඤ්ඤතාබහුලො තාදී, අනිමිත්තරතො වසී.

“Vị ấy không có hý luận, không có nơi nương tựa, tâm trí như hư không, thường an trú trong tánh Không, là bậc như vậy, ưa thích trong Vô Tướng, là bậc tự chủ.

‘‘අසඞ්ගචිත්තො නික්ලෙසො, අසංසට්ඨො කුලෙ ගණෙ;

මහාකාරුණිකො වීරො, විනයොපායකොවිදො.

“Tâm không dính mắc, không phiền não, không giao du với gia đình, đoàn thể; bậc Đại Bi, bậc Anh Hùng, bậc thông thạo phương tiện giáo hóa.

‘‘උය්‍යුත්තො පරකිච්චෙසු, විනයන්තො සදෙවකෙ;

නිබ්බානගමනං මග්ගං, ගතිං පඞ්කවිසොසනං.

“Ngài chuyên tâm vào công việc của người khác, giáo hóa thế gian cùng với chư Thiên, (chỉ dạy) con đường đi đến Niết-bàn, làm khô cạn vũng lầy của các cõi đi.

‘‘අමතං පරමස්සාදං, ජරාමච්චුනිවාරණං;

මහාපරිසමජ්ඣෙ සො, නිසින්නො ලොකතාරකො.

“Pháp bất tử, vị ngọt tối thượng, ngăn ngừa già và chết. Vị ấy, bậc cứu độ thế gian, đã ngồi giữa đại chúng.

‘‘කරවීකරුතො නාථො, බ්‍රහ්මඝොසො තථාගතො;

උද්ධරන්තො මහාදුග්ගා, විප්පනට්ඨෙ අනායකෙ.

“Bậc Lãnh Đạo có tiếng hót như chim karavīka, bậc Phạm Âm, bậc Như Lai, đã cứu vớt những người lạc lối, không người dẫn đường, ra khỏi vực thẳm hiểm nguy.

‘‘දෙසෙන්තො විරජං ධම්මං, දිට්ඨො මෙ ලොකනායකො;

තස්ස ධම්මං සුණිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Đang khi thuyết giảng giáo pháp không còn bụi bẩn, bậc Lãnh Đạo thế gian đã được tôi nhìn thấy. Sau khi nghe pháp của Ngài, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà.

‘‘පබ්බජිත්වා තදාපාහං, චින්තෙන්තො ජිනසාසනං;

එකකොව වනෙ රම්මෙ, වසිං සංසග්ගපීළිතො.

“Sau khi xuất gia vào lúc ấy, tôi suy nghiệm về giáo huấn của bậc Chiến Thắng. Bị phiền nhiễu bởi sự giao du, tôi đã sống một mình trong khu rừng khả ái.

‘‘සක්කායවූපකාසො මෙ, හෙතුභූතො මමාභවී ;

මනසො වූපකාසස්ස, සංසග්ගභයදස්සිනො.

“Đối với tôi, người thấy sự nguy hiểm trong giao du, người có tâm an tịnh, sự lắng dịu của thân kiến đã trở thành nhân duyên (đưa đến giải thoát).

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi chúa phá tung xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật vậy, sự đến của tôi là một sự khéo đến, (sự đến) của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.17] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකවිහාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ekavihārika khả kính đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

එකවිහාරිකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thánh tích của trưởng lão Ekavihārika là phần thứ nhất.

2. එකසඞ්ඛියත්ථෙරඅපදානං

2. Thánh tích của trưởng lão Ekasaṅkhiya

13.

13.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, මහාබොධිමහො අහු;

මහාජනා සමාගම්ම, පූජෙන්ති බොධිමුත්තමං.

“Đã có lễ hội cúng dường cây Đại Bồ-đề của đức Thế Tôn Vipassī. Đông đảo quần chúng tụ hội lại, cúng dường cây Bồ-đề tối thượng.

14.

14.

‘‘න හි තං ඔරකං මඤ්ඤෙ, බුද්ධසෙට්ඨො භවිස්සති;

යස්සායං ඊදිසා බොධි, පූජනීයා ච සත්ථුනො.

“Quả thật, tôi không nghĩ rằng việc ấy là thấp kém. Vị ấy sẽ là bậc Phật Tối Thắng, bậc Đạo Sư mà cây Bồ-đề này của Ngài thật đáng được cúng dường.

15.

15.

‘‘තතො සඞ්ඛං ගහෙත්වාන, බොධිරුක්ඛමුපට්ඨහිං;

ධමන්තො සබ්බදිවසං, අවන්දිං බොධිමුත්තමං.

“Khi ấy, sau khi lấy chiếc tù và, tôi đã hầu hạ cây Bồ-đề. Vừa thổi (tù và) suốt cả ngày, tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề tối thượng.

16.

16.

‘‘ආසන්නකෙ කතං කම්මං, දෙවලොකං අපාපයී;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං.

“Nghiệp đã được thực hiện vào lúc cận tử đã đưa (tôi) đến cõi trời. Thân xác của tôi đã ngã xuống, tôi hưởng lạc ở cõi trời.

17.

17.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, තුට්ඨහට්ඨා පමොදිතා;

සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Sáu mươi ngàn nhạc cụ, với sự vui vẻ, hoan hỷ, và phấn khởi, luôn luôn hầu hạ tôi. Đây là quả báu của việc cúng dường cây Bồ-đề.

18.

18.

‘‘එකසත්තතිමෙ කප්පෙ, රාජා ආසිං සුදස්සනො;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

“Vào kiếp thứ bảy mươi mốt, tôi là vị vua tên Sudassana, người chinh phục bốn phương, bậc chiến thắng, là chúa tể của cõi Diêm-phù-đề.

19.

19.

‘‘තතො අඞ්ගසතා තුරියා, පරිවාරෙන්ති මං සදා;

අනුභොමි සකං කම්මං, උපට්ඨානස්සිදං ඵලං.

Khi ấy, các nhạc cụ có trăm bộ phận luôn luôn vây quanh tôi. Tôi đang hưởng quả nghiệp của chính mình; đây là quả của sự hầu hạ.

20.

20.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

මාතුකුච්ඡිගතස්සාපි, වජ්ජරෙ භෙරියො සදා.

Bất cứ sanh thú nào tôi tái sanh vào, dù là thân chư Thiên hay thân người, ngay cả khi còn nằm trong bụng mẹ, các trống vẫn luôn luôn vang lên.

21.

21.

‘‘උපට්ඨිත්වාන සම්බුද්ධං, අනුභුත්වාන සම්පදා;

සිවං සුඛෙමං අමතං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

Sau khi đã hầu hạ bậc Chánh Đẳng Giác, sau khi đã hưởng các tài sản, tôi đã đạt đến trạng thái an tịnh, vô cùng an ổn, bất tử, và bất động.

22.

22.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Trong kiếp thứ chín mươi mốt tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp ấy. (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

24.

24.

‘‘ස්වාගතං [Pg.18] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකසඞ්ඛියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, Trưởng lão Ekasaṅkhiya đã nói lên những câu kệ này như sau.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

එකසඞ්ඛියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thiên A-hàm thứ hai về Trưởng lão Ekasaṅkhiya.

3. පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

3. Thiên A-hàm về Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka

26.

26.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

වසීසතසහස්සෙහි, නගරං පාවිසී තදා.

Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, là người xứng đáng thọ nhận các vật cúng dường, khi ấy đã đi vào thành cùng với một trăm ngàn vị đã làm chủ các căn.

27.

27.

‘‘නගරං පවිසන්තස්ස, උපසන්තස්ස තාදිනො;

රතනානි පජ්ජොතිංසු, නිග්ඝොසො ආසි තාවදෙ.

Khi bậc đã tịch tịnh, bậc Như Nhiên đi vào thành, các bảo vật đã tỏa sáng; ngay lúc đó, một âm thanh lớn đã vang lên.

28.

28.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, භෙරී වජ්ජුමඝට්ටිතා;

සයං වීණා පවජ්ජන්ති, බුද්ධස්ස පවිසතො පුරං.

Do oai lực của đức Phật, các trống đã vang lên dù không được đánh; các đàn tỳ-bà tự động vang lên khi đức Phật đi vào thành.

29.

29.

‘‘බුද්ධසෙට්ඨං නමස්සාමි, පදුමුත්තරමහාමුනිං;

පාටිහීරඤ්ච පස්සිත්වා, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං.

Tôi đảnh lễ bậc Phật tối thượng, bậc Đại Mâu-ni Padumuttara. Sau khi đã thấy thần thông, tôi đã làm cho tâm tịnh tín đối với vị ấy.

30.

30.

‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා;

අචෙතනාපි තුරියා, සයමෙව පවජ්ජරෙ.

Ôi, đức Phật! Ôi, Giáo pháp! Ôi, sự toàn hảo của bậc Đạo Sư của chúng ta! Ngay cả các nhạc cụ không có tâm cũng tự chúng vang lên.

31.

31.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං.

Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã có được tưởng (về đức Phật). (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của tưởng về đức Phật.

32.

32.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

33.

33.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාටිහීරසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka đã nói lên những câu kệ này như sau.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thiên A-hàm thứ ba về Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka.

4. ඤාණත්ථවිකත්ථෙරඅපදානං

4. Thiên A-hàm về Trưởng lão Ñāṇatthavika

35.

35.

‘‘කණිකාරංව [Pg.19] ජලිතං, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං;

කඤ්චනංව විරොචන්තං, අද්දසං ද්විපදුත්තමං.

Tôi đã thấy bậc Tối Thượng trong loài hai chân, rực rỡ như cây kaṇikāra, sáng chói như cây đèn, và tỏa sáng như vàng.

36.

36.

‘‘කමණ්ඩලුං ඨපෙත්වාන, වාකචීරඤ්ච කුණ්ඩිකං;

එකංසං අජිනං කත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං.

Sau khi đặt xuống bình nước, y vỏ cây, và cái móc, tôi đã vắt tấm da thú qua một bên vai và tán thán bậc Phật tối thượng.

37.

37.

‘‘‘තමන්ධකාරං විධමං, මොහජාලසමාකුලං;

ඤාණාලොකං දස්සෙත්වාන, නිත්තිණ්ණොසි මහාමුනි.

‘Hỡi bậc Đại Mâu-ni, Ngài đã vượt qua (biển sanh tử) sau khi đã xua tan bóng tối bị bao phủ bởi lưới si mê và đã chỉ bày ánh sáng trí tuệ.

38.

38.

‘‘‘සමුද්ධරසිමං ලොකං, සබ්බාවන්තමනුත්තරං;

ඤාණෙ තෙ උපමා නත්ථි, යාවතාජගතොගති.

‘Ngài cứu vớt thế gian này, là thế gian toàn diện và vô song. Không có gì có thể so sánh với trí tuệ của Ngài, cho đến tận cùng của thế giới.

39.

39.

‘‘‘තෙන ඤාණෙන සබ්බඤ්ඤූ, ඉති බුද්ධො පවුච්චති;

වන්දාමි තං මහාවීරං, සබ්බඤ්ඤුතමනාවරං’.

‘Do trí tuệ ấy, đức Phật được gọi là bậc Toàn Tri. Con xin đảnh lễ bậc Đại Anh Hùng ấy, người có trí Toàn Tri không bị che lấp’.

40.

40.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඤාණත්ථවායිදං ඵලං;

Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, tôi đã tán thán bậc Phật tối thượng. (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của việc tán thán trí tuệ.

41.

41.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො;

“Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc;

42.

42.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

43.

43.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණත්ථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ñāṇatthavika đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

ඤාණත්ථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần Thí dụ của trưởng lão Ñāṇatthavika là phần thứ tư.

5. උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරඅපදානං

5. Phần Thí dụ của trưởng lão Ucchukhaṇḍika

44.

44.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, ද්වාරපාලො අහොසහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

“Ở tại thành phố Bandhumatī, tôi đã là người giữ cổng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.

45.

45.

‘‘උච්ඡුඛණ්ඩිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො.

“Sau khi lấy khúc mía, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng đến bậc Đại ẩn sĩ Vipassī, là vị Phật tối thượng.

46.

46.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.20] කප්පෙ, යං උච්ඡුමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උච්ඡුඛණ්ඩස්සිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng mía. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của (việc cúng dường) khúc mía.

47.

47.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

48.

48.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

49.

49.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උච්ඡුඛණ්ඩිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ucchukhaṇḍika đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần Thí dụ của trưởng lão Ucchukhaṇḍika là phần thứ năm.

6. කළම්බදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Phần Thí dụ của trưởng lão Kaḷambadāyaka

50.

50.

‘‘රොමසො නාම සම්බුද්ධො, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ;

කළම්බං තස්ස පාදාසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

“Vị Chánh Đẳng Giác tên là Romasa trú ở trong khe núi. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dùng chính đôi tay của mình dâng cúng củ huệ đến vị ấy.

51.

51.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කළම්බස්ස ඉදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của (việc cúng dường) củ huệ.

52.

52.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කළම්බදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Kaḷambadāyaka đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

කළම්බදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Phần Thí dụ của trưởng lão Kaḷambadāyaka là phần thứ sáu.

7. අම්බාටකදායකත්ථෙරඅපදානං

7. Phần Thí dụ của trưởng lão Ambāṭakadāyaka

55.

55.

‘‘විපිනෙ බුද්ධං දිස්වාන, සයම්භුං අපරාජිතං;

අම්බාටකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං.

“Sau khi nhìn thấy ở trong rừng vị Phật Tự Sanh, bậc Bất Bại, tôi đã lấy trái cóc rồi dâng cúng đến vị Tự Sanh.

56.

56.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

57.

57.

‘‘කිලෙසා [Pg.21] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

58.

58.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

59.

59.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Ambāṭakadāyaka đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

අම්බාටකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakadāyaka, phần thứ bảy.

8. හරීතකදායකත්ථෙරඅපදානං

8. Thánh tích của trưởng lão Harītakadāyaka

60.

60.

‘‘හරීතකං ආමලකං, අම්බජම්බුවිභීතකං;

කොලං භල්ලාතකං බිල්ලං, සයමෙව හරාමහං.

“Quả chư tử, quả me rừng, quả xoài, quả trâm, quả bàng; quả táo, quả thanh thất, quả bael, chính tôi đã mang đến.

61.

61.

‘‘දිස්වාන පබ්භාරගතං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං;

ආබාධෙන ආපීළෙන්තං, අදුතීයං මහාමුනිං.

Sau khi nhìn thấy bậc Đại ẩn sĩ ở nơi sườn núi, vị ẩn sĩ đang hành thiền, ưa thích trong thiền định, không có người thứ hai, đang bị cơn bệnh hành hạ.

62.

62.

‘‘හරීතකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං;

ඛාදමත්තම්හි භෙසජ්ජෙ, බ්‍යාධි පස්සම්භි තාවදෙ.

Sau khi lấy quả chư tử, tôi đã dâng lên đấng Tự Sinh (Sayambhū). Ngay khi vị thuốc được dùng, cơn bệnh đã được lắng dịu ngay lúc ấy.

63.

63.

‘‘පහීනදරථො බුද්ධො, අනුමොදමකාසි මෙ;

‘භෙසජ්ජදානෙනිමිනා, බ්‍යාධිවූපසමෙන ච.

Đức Phật, bậc đã đoạn tận phiền não, đã tùy hỷ với tôi rằng: ‘Do sự bố thí thuốc men này, và do sự lắng dịu của cơn bệnh.

64.

64.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, ජාතො වා අඤ්ඤජාතියා;

සබ්බත්ථ සුඛිතො හොතු, මා ච තෙ බ්‍යාධිමාගමා’.

‘Dầu là vị trời hay là loài người, hoặc được sanh trong chủng loại khác, mong rằng ở khắp mọi nơi ngươi được an lạc, và mong rằng bệnh hoạn không đến với ngươi.’

65.

65.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සයම්භූ අපරාජිතො;

නභං අබ්භුග්ගමී ධීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

Sau khi nói lên lời này, đấng Chánh Đẳng Giác, bậc Tự Sinh, bậc Vô Năng Thắng, bậc Anh Hùng đã bay vút lên không trung, giống như vị thiên nga chúa ở trên bầu trời.

66.

66.

‘‘යතො හරීතකං දින්නං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො;

ඉමං ජාතිං උපාදාය, බ්‍යාධි මෙ නුපපජ්ජථ.

Kể từ khi quả chư tử được dâng đến đấng Tự Sinh, bậc Đại Hiền, tính từ kiếp sống này, bệnh hoạn đã không phát sanh đến tôi.

67.

67.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

තිස්සො විජ්ජා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, kiếp hữu này là sau rốt. Ba Minh đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

68.

68.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, භෙසජ්ජමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භෙසජ්ජස්ස ඉදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng thuốc men. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường thuốc men.

69.

69.

‘‘කිලෙසා [Pg.22] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (tôi) sống không còn lậu hoặc.

70.

70.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự quang lâm của tôi là khéo đến ... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.

71.

71.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා හරීතකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Harītakadāyaka đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

හරීතකදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích của trưởng lão Harītakadāyaka, phần thứ tám.

9. අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích của trưởng lão Ambapiṇḍiya

72.

72.

‘‘හත්ථිරාජා තදා ආසිං, ඊසාදන්තො උරුළ්හවා;

විචරන්තො බ්‍රහාරඤ්ඤෙ, අද්දසං ලොකනායකං.

“Vào lúc ấy, tôi là voi chúa, có ngà dài như cây đòn gánh, có sức mạnh. Trong khi đi dạo trong khu rừng lớn, tôi đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

73.

73.

‘‘අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං;

පටිග්ගණ්හි මහාවීරො, සිද්ධත්ථො ලොකනායකො.

Sau khi lấy chùm xoài, tôi đã dâng lên bậc Đạo Sư. Bậc Đại Anh Hùng, đức Siddhattha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã thọ nhận.

74.

74.

‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං.

Trong khi tôi đang nhìn ngắm, vào lúc ấy bậc Chiến Thắng đã dùng (trái xoài). Do đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi vị ấy, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất).

75.

75.

‘‘තතො අහං චවිත්වාන, චක්කවත්තී අහොසහං;

එතෙනෙව උපායෙන, අනුභුත්වාන සම්පදා.

Sau khi từ giã nơi ấy, tôi đã trở thành vị Chuyển Luân vương. Chính do phương tiện này, sau khi đã hưởng thụ các tài sản.

76.

76.

‘‘පධානපහිතත්තොහං, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

Tôi có tâm tinh cần, đã được an tịnh, không còn sanh y. Sau khi đã liễu tri tất cả lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc.

77.

77.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng trái cây. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường trái cây.

78.

78.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (tôi) sống không còn lậu hoặc.

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự quang lâm của tôi là khéo đến ... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බපිණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Ambapiṇḍiya đáng kính những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thiên truyện về trưởng lão Ambapiṇḍiya là phần thứ chín.

10. අම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං

10. Thiên truyện về trưởng lão Ambaphaliya

81.

81.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.23], ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පිණ්ඩාය විචරන්තස්ස, ධාරතො උත්තමං යසං.

Trong khi đức Phật Padumuttara, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādī, đang đi khất thực, Ngài mang theo danh tiếng tối thượng.

82.

82.

‘‘අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

Sau khi lấy quả đầu mùa, với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư, bậc Anh Hùng, bậc xứng đáng được cúng dường.

83.

83.

‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ;

පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

Hỡi bậc Chúa của loài hai chân, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu Vương giữa loài người, nhờ vào nghiệp ấy, sau khi từ bỏ thắng và bại, tôi đã đạt đến trạng thái bất động.

84.

84.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng vật phẩm đầu mùa.

85.

85.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

86.

86.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

87.

87.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” Như vậy, quả thật, trưởng lão Ambaphaliya đáng kính đã nói lên những câu kệ này.

අම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thiên truyện về trưởng lão Ambaphaliya là phần thứ mười.

එකවිහාරිවග්ගො චතුචත්තාලීසමො.

Phẩm Ekavihārī là phẩm thứ bốn mươi bốn.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ථෙරො එකවිහාරී ච, සඞ්ඛියො පාටිහීරකො;

ථවිකො උච්ඡුඛණ්ඩී ච, කළම්බඅම්බාටකදො.

Trưởng lão Ekavihārī, và Saṅkhiya, Pāṭihīraka; Thavika, Ucchukhaṇḍī, và Kaḷamba, Ambāṭakada.

හරීතකම්බපිණ්ඩී ච, අම්බදො දසමො යති;

ඡළසීති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

Harītaka, Ambapiṇḍī, và vị tu sĩ thứ mười là Ambada; có tám mươi sáu câu kệ đã được các bậc trí tuệ đếm.

45. විභීතකවග්ගො

45. Phẩm Vibhītaka

1. විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên truyện về trưởng lão Vibhītakamiñjiya

‘‘කකුසන්ධො [Pg.24] මහාවීරො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ගණම්හා වූපකට්ඨො සො, අගමාසි වනන්තරං.

Đức Phật Kakusandha, bậc Đại Hùng, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp; Ngài đã lui về sống độc cư, xa lánh hội chúng, và đã đi vào giữa khu rừng.

‘‘බීජමිඤ්ජං ගහෙත්වාන, ලතාය ආවුණිං අහං;

භගවා තම්හි සමයෙ, ඣායතෙ පබ්බතන්තරෙ.

Sau khi lấy nhân hạt bàng, tôi đã dùng dây leo để xâu lại. Vào lúc ấy, đức Thế Tôn đang thiền định ở khe núi.

‘‘දිස්වානහං දෙවදෙවං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, බීජමිඤ්ජමදාසහං.

Sau khi nhìn thấy bậc Thiên Trung Thiên, với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng nhân hạt bàng đến bậc Anh Hùng, bậc xứng đáng được cúng dường.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං මිඤ්ජමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජමිඤ්ජස්සිදං ඵලං.

Ở trong chính kiếp này, khi ấy tôi đã dâng cúng nhân hạt; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc (dâng cúng) nhân hạt bàng.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực bẻ gãy các xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến, (sự đến) của tôi ở trước sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, cùng sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා විභීතකමිඤ්ජියො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật, trưởng lão Vibhītakamiñjiya đáng kính những câu kệ này

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên truyện về trưởng lão Vibhītakamiñjiya là phần thứ nhất.

2. කොලදායකත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên truyện về trưởng lão Koladāyaka

‘‘අජිනෙන නිවත්ථොහං, වාකචීරධරො තදා;

ඛාරියා පූරයිත්වාන, කොලංහාසිං මමස්සමං.

Khi ấy, tôi mặc y bằng da thú, mang y bằng vỏ cây; sau khi đã đổ đầy quả táo ta vào trong chiếc gùi, tôi đã mang về am thất của tôi.

‘‘තම්හි [Pg.25] කාලෙ සිඛී බුද්ධො, එකො අදුතියො අහු;

මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජානන්තො සබ්බකාලිකං.

Vào thời điểm ấy, có đức Phật Sikhī, là vị độc nhất, không có người thứ hai. Ngài đã đi đến am thất của tôi, trong khi biết được tất cả mọi thời điểm.

10.

10.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, වන්දිත්වාන ච සුබ්බතං;

උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං.

Sau khi đã làm cho tâm của mình được trong sạch và đã đảnh lễ bậc có giới hạnh tốt đẹp, tôi đã dùng cả hai tay nâng lên và đã dâng quả táo ta đến đức Phật.

11.

11.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả táo ta.

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật Trưởng lão Koladāyaka

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

කොලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần Thạnh đức ký của trưởng lão Koladāyaka là phần thứ hai.

3. බිල්ලියත්ථෙරඅපදානං

3. Thạnh đức ký của trưởng lão Billiya

15.

15.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අස්සමො සුකතො මම;

බිල්ලරුක්ඛෙහි ආකිණ්ණො, නානාදුමනිසෙවිතො.

Ở trên bờ sông Candabhāgā, am thất của tôi đã được khéo làm, được bao phủ bởi các cây bila, và được các loại cây khác nhau lui tới.

16.

16.

‘‘සුගන්ධං බෙලුවං දිස්වා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරිං;

ඛාරිභාරං පූරයිත්වා, තුට්ඨො සංවිග්ගමානසො.

Sau khi nhìn thấy quả bila có hương thơm, tôi đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng là đức Phật. Sau khi đã làm cho đầy gánh hành trang, tôi được hoan hỷ, với tâm trạng khẩn trương.

17.

17.

‘‘කකුසන්ධං උපාගම්ම, බිල්ලපක්කමදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

Sau khi đi đến gần đức Phật Kakusandha, tôi đã dâng quả bila chín đến bậc Anh Hùng là ruộng phước, với tâm ý trong sạch.

18.

18.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Ở chính trong kiếp này, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây.

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.26] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බිල්ලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật Trưởng lão Billiya

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

බිල්ලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần Thạnh đức ký của trưởng lão Billiya là phần thứ ba.

4. භල්ලාතදායකත්ථෙරඅපදානං

4. Thạnh đức ký của trưởng lão Bhallātadāyaka

22.

22.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණං;

විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං.

Sau khi nhìn thấy đức Chánh Đẳng Giác có màu da vàng ròng, có ba mươi hai tướng tốt của bậc đại nhân, đang đi ở bìa rừng, giống như cây sala chúa đang trổ hoa.

23.

23.

‘‘තිණත්ථරං පඤ්ඤාපෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං අයාචහං;

‘අනුකම්පතු මං බුද්ධො, භික්ඛං ඉච්ඡාමි දාතවෙ’.

Sau khi đã trải tấm lót bằng cỏ, tôi đã thỉnh cầu bậc Tối Thắng là đức Phật: ‘Mong đức Phật hãy rủ lòng thương xót đến tôi. Tôi mong muốn được dâng cúng vật thực.’

24.

24.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, අත්ථදස්සී මහායසො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඔරූහි මම අස්සමෙ.

Bậc rủ lòng thương, bậc có lòng bi mẫn, đức Phật Atthadassī có danh tiếng lớn lao, sau khi biết được ý định của tôi, đã ngự xuống ở am thất của tôi.

25.

25.

‘‘ඔරොහිත්වාන සම්බුද්ධො, නිසීදි පණ්ණසන්ථරෙ;

භල්ලාතකං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

Sau khi đã ngự xuống, đức Chánh Đẳng Giác đã ngồi trên tấm lót bằng lá cây. Sau khi đã lấy quả bhallātaka, tôi đã dâng đến bậc Tối Thắng là đức Phật.

26.

26.

‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවන්දිං තදා ජිනං.

Trong khi tôi đang nhìn ngắm, vào lúc bấy giờ bậc Toàn Thắng đã thọ dụng. Sau khi đã làm cho tâm ý được trong sạch ở nơi ấy, vào lúc bấy giờ tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Thắng.

27.

27.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây một ngàn tám trăm kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây.

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භල්ලාතදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, trưởng lão Bhallātadāyaka khả kính đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

භල්ලාතදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Thánh tích của trưởng lão Bhallātadāyaka, câu chuyện thứ tư.

5. උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. Thánh tích của trưởng lão Uttalipupphiya

31.

31.

‘‘නිග්‍රොධෙ [Pg.27] හරිතොභාසෙ, සංවිරුළ්හම්හි පාදපෙ;

උත්තලිමාලං පග්ගය්හ, බොධියා අභිරොපයිං.

“Tại cây đa có màu xanh biếc, là cây có gốc rễ sum suê, tôi đã cầm lấy vòng hoa uttalimāla và đã dâng cúng lên cây Bồ-đề.

32.

32.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බොධිමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බොධිපූජායිදං ඵලං.

“Trong chính kiếp này, tôi đã cúng dường cây Bồ-đề nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường cây Bồ-đề.”

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.”

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.”

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තලිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, trưởng lão Uttalipupphiya khả kính đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thánh tích của trưởng lão Uttalipupphiya, câu chuyện thứ năm.

6. අම්බාටකියත්ථෙරඅපදානං

6. Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakiya

36.

36.

‘‘සුපුප්ඵිතං සාලවනං, ඔගය්හ වෙස්සභූ මුනි;

නිසීදි ගිරිදුග්ගෙසු, අභිජාතොව කෙසරී.

“Bậc ẩn sĩ Vessabhū đã đi vào khu rừng sāla đang nở rộ hoa; Ngài đã ngự tọa ở nơi hiểm trở của vùng núi, giống như con sư tử thuộc dòng dõi cao quý.”

37.

37.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, අම්බාටකමපූජයිං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

“Với tâm ý trong sạch, với lòng hoan hỷ, tôi đã cúng dường quả xoài dại đến bậc là ruộng phước vô song. Với lòng trong sạch, tôi đã cúng dường bằng chính đôi tay của mình.”

38.

38.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගති නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.”

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.”

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.”

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, trưởng lão Ambāṭakiya khả kính đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

අම්බාටකියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakiya, câu chuyện thứ sáu.

7. සීහාසනිකත්ථෙරඅපදානං

7. Thánh tích của trưởng lão Sīhāsanika

42.

42.

‘‘පදුමුත්තරස්ස [Pg.28] භගවතො, සබ්බභූතහිතෙසිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සීහාසනමදාසහං.

“Với tâm ý trong sạch, với lòng hoan hỷ, tôi đã dâng cúng tòa sư tử đến đức Thế Tôn Padumuttara, là bậc mưu cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh.”

43.

43.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, යත්ථ යත්ථ වසාමහං;

ලභාමි විපුලං බ්‍යම්හං, සීහාසනස්සිදං ඵලං.

“Hoặc ở thế giới chư Thiên hoặc ở cõi người, bất cứ nơi nào tôi trú ngụ, tôi đều nhận được lâu đài rộng lớn. Đây là quả báu của (việc cúng dường) tòa sư tử.”

44.

44.

‘‘සොණ්ණමයා රූපිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා බහූ;

මණිමයා ච පල්ලඞ්කා, නිබ්බත්තන්ති මමං සදා.

“Nhiều ngai tòa bằng vàng, bằng bạc, bằng đá lohitaṅga, và bằng ngọc ma-ni luôn luôn được sanh ra cho tôi.”

45.

45.

‘‘බොධියා ආසනං කත්වා, ජලජුත්තමනාමිනො;

උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, අහො ධම්මසුධම්මතා.

“Do đã làm chỗ ngồi ở cây Bồ-đề của bậc có tên là Jalajuttama (Hoa Sen Tối Thượng), tôi được sanh ra trong gia đình cao quý. Ôi, quả là sự tốt đẹp của các Pháp!”

46.

46.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සීහාසනමකාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සීහාසනස්සිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã làm ra tòa sư tử; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) tòa sư tử.”

47.

47.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.”

48.

48.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.”

49.

49.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Sīhāsanika đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

සීහාසනිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Sīhāsanika, phần thứ bảy.

8. පාදපීඨියත්ථෙරඅපදානං

8. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Pādapīṭhiya

50.

50.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

තාරයිත්වා බහූ සත්තෙ, නිබ්බුතො සො මහායසො.

“Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, bậc Tối Thượng, bậc Hiền Triết bi mẫn; sau khi cứu vớt nhiều chúng sanh, ngài là bậc có danh tiếng lớn đã nhập Niết-bàn.

51.

51.

‘‘සීහාසනස්ස සාමන්තා, සුමෙධස්ස මහෙසිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පාදපීඨමකාරයිං.

“Ở gần bên ngai sư tử của đức Sumedha, bậc Đại Sĩ, với tâm tịnh tín và ý hoan hỷ, tôi đã cho làm một tấm kê chân.

52.

52.

‘‘කත්වාන කුසලං කම්මං, සුඛපාකං සුඛුද්‍රයං;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Sau khi đã làm nghiệp thiện, có quả an lạc, phát sinh an lạc; được hợp thành bởi nghiệp phước, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

53.

53.

‘‘තත්ථ [Pg.29] මෙ වසමානස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො;

පදානි උද්ධරන්තස්ස, සොණ්ණපීඨා භවන්ති මෙ.

“Ở nơi ấy, trong khi tôi đang sống, người đầy đủ nghiệp phước, mỗi khi tôi nhấc chân lên, những tấm kê chân bằng vàng liền hiện ra cho tôi.

54.

54.

‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධං වො, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං;

නිබ්බුතෙ කාරං කත්වාන, ලභන්ති විපුලං සුඛං.

“Thật là lợi ích cho họ, các vị đã được lợi ích tốt đẹp, những ai được nghe (lời dạy); sau khi đã làm sự tôn kính đối với bậc đã nhập Niết-bàn, họ nhận được sự an lạc rộng lớn.

55.

55.

‘‘මයාපි සුකතං කම්මං, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං;

පාදපීඨං කරිත්වාන, සොණ්ණපීඨං ලභාමහං.

“Ta cũng đã làm nghiệp thiện, việc buôn bán đã được thực hiện tốt đẹp; sau khi đã làm tấm kê chân, ta nhận được tấm kê bằng vàng.

56.

56.

‘‘යං යං දිසං පක්කමාමි, කෙනචි කිච්චයෙනහං ;

සොණ්ණපීඨෙ අක්කමාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

“Bất cứ khi nào ta đi đến phương hướng nào, vì một công việc nào đó; ta bước đi trên tấm kê bằng vàng, đây là quả của nghiệp phước.

57.

57.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පාදපීඨස්සිදං ඵලං.

“Trong ba mươi ngàn kiếp, khi ta đã làm nghiệp ấy; kể từ đó, ta không biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường tấm kê chân.

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදපීඨියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Pādapīṭhiya đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

පාදපීඨියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Pādapīṭhiya, phần thứ tám.

9. වෙදිකාරකත්ථෙරඅපදානං

9. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Vedikāraka

61.

61.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

වෙදිකං සුකතං කත්වා, සකං චිත්තං පසාදයිං.

“Tại cây Bồ-đề, cây cao quý của đức Thế Tôn Padumuttara, sau khi đã làm một hàng rào được làm khéo léo, tôi đã làm cho tâm mình tịnh tín.

62.

62.

‘‘අතොළාරානි භණ්ඩානි, කතානි අකතානි ච;

අන්තලික්ඛා පවස්සන්ති, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

“Những vật dụng vô cùng quý giá, đã được chế tác và chưa được chế tác, từ trên không trung rơi xuống như mưa; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào.

63.

63.

‘‘උභතො බ්‍යූළ්හසඞ්ගාමෙ, පක්ඛන්දන්තො භයානකෙ;

භයභෙරවං න පස්සාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

“Khi xông vào trận chiến đáng sợ, nơi hai bên dàn trận, tôi không thấy điều kinh hoàng hay khủng khiếp; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào.

64.

64.

‘‘මම [Pg.30] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, බ්‍යම්හං නිබ්බත්තතෙ සුභං;

සයනානි මහග්ඝානි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

“Biết được ý định của tôi, một lâu đài xinh đẹp liền hiện ra; những giường nằm vô giá (cũng) hiện ra; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào.

65.

65.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං වෙදිකමකාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã cho làm hàng rào ấy; kể từ đó, tôi không biết đến khổ cảnh, đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào.

66.

66.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

67.

67.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

68.

68.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වෙදිකාරකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Vedikāraka đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

වෙදිකාරකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thánh hạnh của trưởng lão Vedikāraka, phần thứ chín.

10. බොධිඝරදායකත්ථෙරඅපදානං

10. Thánh hạnh của trưởng lão Bodhigharadāyaka

69.

69.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ද්විපදින්දස්ස තාදිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, බොධිඝරමකාරයිං.

Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho thực hiện ngôi nhà Bồ-đề dâng lên đức Thế Tôn Siddhattha, là đấng Tối Thượng của các loài hai chân, là bậc Tādin.

70.

70.

‘‘තුසිතං උපපන්නොම්හි, වසාමි රතනෙ ඝරෙ;

න මෙ සීතං වා උණ්හං වා, වාතො ගත්තෙ න සම්ඵුසෙ.

Tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita, tôi trú ngụ trong ngôi nhà bằng châu báu. Đối với tôi, không có sự lạnh lẽo hay nóng bức, ngọn gió không chạm đến thân thể.

71.

71.

‘‘පඤ්චසට්ඨිම්හිතො කප්පෙ, චක්කවත්තී අහොසහං;

කාසිකං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං.

Cách đây sáu mươi lăm kiếp, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. Thành đô tên là Kāsika đã được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma.

72.

72.

‘‘දසයොජනආයාමං, අට්ඨයොජනවිත්ථතං;

න තම්හි නගරෙ අත්ථි, කට්ඨං වල්ලී ච මත්තිකා.

Bề dài là mười do-tuần, bề rộng là tám do-tuần. Ở trong thành đô ấy không có gỗ, dây leo, và đất sét.

73.

73.

‘‘තිරියං යොජනං ආසි, අද්ධයොජනවිත්ථතං;

මඞ්ගලො නාම පාසාදො, විස්සකම්මෙන මාපිතො.

Lâu đài tên là Maṅgala được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma đã có chiều cao là một do-tuần và chiều rộng là nửa do-tuần.

74.

74.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, ථම්භා සොණ්ණමයා අහුං;

මණිමයා ච නිය්‍යූහා, ඡදනං රූපියං අහු.

Tám mươi bốn ngàn cây cột đã được làm bằng vàng, các chóp đỉnh được làm bằng ngọc ma-ni, và mái che đã được làm bằng bạc.

75.

75.

‘‘සබ්බසොණ්ණමයං [Pg.31] ඝරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

අජ්ඣාවුත්ථං මයා එතං, ඝරදානස්සිදං ඵලං.

Ngôi nhà hoàn toàn bằng vàng đã được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma. Tôi đã được sống trong nơi ấy. Đây là quả của việc cúng dường ngôi nhà.

76.

76.

‘‘තෙ සබ්බෙ අනුභොත්වාන, දෙවමානුසකෙ භවෙ;

අජ්ඣපත්තොම්හි නිබ්බානං, සන්තිපදමනුත්තරං.

Sau khi đã hưởng thụ tất cả các quả ấy trong các kiếp sống ở cõi trời và cõi người, tôi đã đạt đến trạng thái An Tịnh, là Niết-bàn vô thượng.

77.

77.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, බොධිඝරමකාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝරදානස්සිදං ඵලං.

Vào ba mươi ngàn kiếp trước, tôi đã cho thực hiện ngôi nhà Bồ-đề. Tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường ngôi nhà.

78.

78.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිඝරදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão khả kính Bodhigharadāyaka

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này như vầy.

බොධිඝරදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh hạnh của trưởng lão Bodhigharadāyaka, phần thứ mười.

විභීතකවග්ගො පඤ්චචත්තාලීසමො.

Phẩm Vibhītaka, phẩm thứ bốn mươi lăm.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt:

විභීතකී කොලඵලී, බිල්ලභල්ලාතකප්පදො;

උත්තලම්බටකී චෙව, ආසනී පාදපීඨකො.

Vị Vibhītakī, vị Kolaphalī, vị dâng cúng trái Billa và Bhallātaka, vị Uttala và Ambāṭakī, vị Āsanī, vị Pādapīṭhako.

වෙදිකො බොධිඝරිකො, ගාථායො ගණිතාපි ච;

එකූනාසීතිකා සබ්බා, අස්මිං වග්ගෙ පකිත්තිතා.

Vị Vedika, vị Bodhigharika. Và các câu kệ cũng đã được tính đếm. Tất cả là bảy mươi chín câu đã được kể ở trong phẩm này.

46. ජගතිදායකවග්ගො

46. Phẩm Jagatidāyaka

1. ජගතිදායකත්ථෙරඅපදානං

1. Thánh hạnh của trưởng lão Jagatidāyaka

‘‘ධම්මදස්සිස්ස [Pg.32] මුනිනො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, ජගතිං කාරයිං අහං.

Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho thực hiện nền đất ở tại cây Bồ-đề, cây cao quý nhất, của bậc ẩn sĩ Dhammadassī.

‘‘දරිතො පබ්බතතො වා, රුක්ඛතො පතිතො අහං;

චුතො පතිට්ඨං වින්දාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

Dầu bị rơi từ khe núi, từ đỉnh núi, hay từ trên cây, sau khi té ngã tôi vẫn tìm được chỗ nương tựa. Đây là quả của việc làm nền đất.

‘‘න මෙ චොරා විහෙසන්ති, නාතිමඤ්ඤන්ති ඛත්තියා ;

සබ්බාමිත්තෙතික්කමාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

Các kẻ trộm không hãm hại được tôi, các vị Sát-đế-lỵ không khinh thường tôi. Tôi vượt qua tất cả kẻ thù. Đây là quả của việc làm nền đất.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

Bất cứ cảnh sanh nào tôi đi tái sanh, hoặc là chư Thiên hay là loài người, tôi được tôn kính ở khắp mọi nơi. Đây là quả của việc làm nền đất.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ජගතිං කාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ජගතිදානස්සිදං ඵලං.

Vào một ngàn tám trăm kiếp trước, tôi đã cho thực hiện nền đất. Tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường nền đất.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như con voi đực đầu đàn cắt đứt các dây trói buộc, tôi sống không còn lậu hoặc.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp, sự hiện diện của tôi ở nơi đức Phật. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi chứng ngộ. Lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජගතිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Jagatidāyaka đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

ජගතිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Jagatidāyaka, câu chuyện thứ nhất.

2. මොරහත්ථියත්ථෙරඅපදානං

2. Tiểu sử của trưởng lão Morahatthiya

‘‘මොරහත්ථං ගහෙත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, මොරහත්ථමදාසහං.

Tay cầm chiếc quạt lông công, tôi đã đi đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Với tâm ý trong sáng, lòng hân hoan, tôi đã dâng cúng chiếc quạt lông công.

10.

10.

‘‘ඉමිනා [Pg.33] මොරහත්ථෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

නිබ්බායිංසු තයො අග්ගී, ලභාමි විපුලං සුඛං.

Nhờ vào (việc cúng dường) chiếc quạt lông công này, và nhờ vào các tác ý và nguyện vọng, ba ngọn lửa (tham, sân, si) của tôi đã được dập tắt. Tôi đạt được niềm an lạc rộng lớn.

11.

11.

‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා;

දත්වානහං මොරහත්ථං, ලභාමි විපුලං සුඛං.

Ôi, Phật thật vi diệu! Ôi, Pháp thật vi diệu! Ôi, sự toàn hảo của bậc Đạo Sư chúng ta thật vi diệu! Sau khi đã dâng cúng chiếc quạt lông công, tôi đạt được niềm an lạc rộng lớn.

12.

12.

‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Ba ngọn lửa của tôi đã được dập tắt, tất cả các kiếp hữu đã được nhổ sạch. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

13.

13.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මොරහත්ථස්සිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) chiếc quạt lông công.

14.

14.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

15.

15.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

16.

16.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොරහත්ථියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Morahatthiya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

මොරහත්ථියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Morahatthiya, câu chuyện thứ hai.

3. සීහාසනබීජියත්ථෙරඅපදානං

3. Tiểu sử của trưởng lão Sīhāsanabījiya

17.

17.

‘‘තිස්සස්සාහං භගවතො, බොධිරුක්ඛමවන්දියං;

පග්ගය්හ බීජනිං තත්ථ, සීහාසනමබීජහං.

Tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề của đức Thế Tôn Tissa. Tay cầm chiếc quạt, tôi đã quạt nơi ngai vàng ở tại đó.

18.

18.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, සීහාසනමබීජහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං.

Cách đây chín mươi hai kiếp, tôi đã quạt nơi ngai vàng. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc quạt hầu.

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනබීජියො ථෙරො ඉමා

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Sīhāsanabījiya đã nói những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

සීහාසනබීජියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Sīhāsanabījiya, câu chuyện thứ ba.

4. තිණුක්කධාරියත්ථෙරඅපදානං

4. Tiểu sử của trưởng lão Tiṇukkadhāriya

22.

22.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.34], බොධියා පාදපුත්තමෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, තයො උක්කෙ අධාරයිං.

Tại cây Bồ-đề, cội cây cao quý của đức Phật Padumuttara, với tâm ý trong sáng, lòng hân hoan, tôi đã dâng lên ba ngọn đuốc.

23.

23.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සොහං උක්කමධාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã dâng lên ngọn đuốc. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đuốc.

24.

24.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

25.

25.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

26.

26.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණුක්කධාරියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Tiṇukkadhāriya đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

තිණුක්කධාරියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Tiṇukkadhāriya là phần thứ tư.

5. අක්කමනදායකත්ථෙරඅපදානං

5. Thạnh đức của trưởng lão Akkamanadāyaka

27.

27.

‘‘කකුසන්ධස්ස මුනිනො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

දිවාවිහාරං වජතො, අක්කමනමදාසහං.

Tôi đã dâng cúng đôi dép đến đức ẩn sĩ Kakusandha, bậc Phạm hạnh, bậc đã sống đời sống phạm hạnh, trong khi ngài đang đi đến nơi nghỉ ban ngày.

28.

28.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අක්කමනස්සිදං ඵලං.

Trong chính kiếp này, khi ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đôi dép.

29.

29.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

30.

30.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

31.

31.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අක්කමනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Akkamanadāyaka đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

අක්කමනදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Akkamanadāyaka là phần thứ năm.

6. වනකොරණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං

6. Thạnh đức của trưởng lão Vanakoraṇḍiya

32.

32.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

වනකොරණ්ඩමාදාය, බුද්ධස්ස අභිරොපයිං.

Tôi đã lấy đóa hoa koraṇḍa rừng rồi dâng lên đức Phật, bậc Thế Tôn Siddhattha, bậc Tối thắng trong thế gian, bậc Tādī.

33.

33.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.35] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật.

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනකොරණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Vanakoraṇḍiya đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

වනකොරණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Vanakoraṇḍiya là phần thứ sáu.

වීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai mươi.

7. එකඡත්තියත්ථෙරඅපදානං

7. Thạnh đức của trưởng lão Ekachattiya

37.

37.

‘‘අඞ්ගාරජාතා පථවී, කුක්කුළානුගතා මහී;

පදුමුත්තරො භගවා, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි.

Mặt đất đã trở thành than hồng, mặt đất bị bao phủ bởi tro nóng. Đức Thế Tôn Padumuttara đang kinh hành ở ngoài trời.

38.

38.

‘‘පණ්ඩරං ඡත්තමාදාය, අද්ධානං පටිපජ්ජහං;

තත්ථ දිස්වාන සම්බුද්ධං, විත්ති මෙ උපපජ්ජථ.

Tôi đã cầm lấy chiếc lọng màu trắng rồi đi vào con đường dài. Ở nơi ấy, sau khi nhìn thấy bậc Chánh Đẳng Giác, niềm hoan hỷ đã phát sanh đến tôi.

39.

39.

‘‘මරීචියොත්ථටා භූමි, අඞ්ගාරාව මහී අයං;

උපහන්ති මහාවාතා, සරීරස්සාසුඛෙපනා.

Mặt đất bị bao phủ bởi ảo ảnh, mặt đất này giống như than hồng. Những cơn gió lớn, làm tiêu hao sinh lực của thân thể, đang thổi đến.

40.

40.

‘‘සීතං උණ්හං විහනන්තං, වාතාතපනිවාරණං;

පටිග්ගණ්හ ඉමං ඡත්තං, ඵස්සයිස්සාමි නිබ්බුතිං.

Xin ngài hãy nhận lấy chiếc lọng này, vật ngăn ngừa lạnh và nóng, vật che chở khỏi gió và nắng. Tôi sẽ cảm nhận được sự an tịnh.

41.

41.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, පදුමුත්තරො මහායසො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පටිග්ගණ්හි තදා ජිනො.

Bậc Toàn Thắng Padumuttara, đấng Bi Mẫn, bậc Lân Mẫn, bậc có danh tiếng lớn, khi ấy đã biết được ý định của tôi và đã nhận lấy.

42.

42.

‘‘තිංසකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Trong ba mươi kiếp, tôi đã làm vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Và năm trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương.

43.

43.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

අනුභොමි සකං කම්මං, පුබ්බෙ සුකතමත්තනො.

Vương quốc chư hầu rộng lớn, không thể đếm được về số lượng; tôi đang hưởng thụ nghiệp của chính mình, việc tốt đã được tự mình làm trong quá khứ.

44.

44.

‘‘අයං [Pg.36] මෙ පච්ඡිමා ජාති, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි සෙතච්ඡත්තං මෙ, සබ්බකාලං ධරීයති.

Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, hữu này là hữu sau rốt đang hiện hữu; ngay cả hôm nay, lọng trắng vẫn được che cho tôi trong tất cả mọi lúc.

45.

45.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඡත්තමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඡත්තදානස්සිදං ඵලං.

Vào một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy tôi đã dâng cúng chiếc lọng nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng cúng lọng.

46.

46.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

47.

47.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

48.

48.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකඡත්තියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ekachattiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

එකඡත්තියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên truyện về trưởng lão Ekachattiya là phần thứ bảy.

8. ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên truyện về trưởng lão Jātipupphiya

49.

49.

‘‘පරිනිබ්බුතෙ භගවති, පදුමුත්තරෙ මහායසෙ;

පුප්ඵවටංසකෙ කත්වා, සරීරමභිරොපයිං.

Khi đức Thế Tôn Padumuttara, bậc có danh tiếng lớn, đã nhập Niết-bàn; sau khi đã làm những vòng hoa, tôi đã dâng cúng lên kim thân.

50.

50.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, නිම්මානං අගමාසහං;

දෙවලොකගතො සන්තො, පුඤ්ඤකම්මං සරාමහං.

Ở nơi ấy, sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín, tôi đã đi đến cõi trời Hóa Lạc; trong khi đang hiện hữu ở cõi trời, tôi nhớ lại nghiệp phước của mình.

51.

51.

‘‘අම්බරා පුප්ඵවස්සො මෙ, සබ්බකාලං පවස්සති;

සංසරාමි මනුස්සෙ චෙ, රාජා හොමි මහායසො.

Mưa hoa từ trên không trung rơi xuống cho tôi trong tất cả mọi lúc; nếu tôi có luân hồi ở cõi người, tôi trở thành vị vua có danh tiếng lớn.

52.

52.

‘‘තහිං කුසුමවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා;

තස්සෙව පුප්ඵපූජාය, වාහසා සබ්බදස්සිනො.

Ở nơi ấy, mưa hoa luôn luôn rơi xuống cho tôi; (đó là) do năng lực của việc cúng dường hoa đến bậc Toàn Giác ấy.

53.

53.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි පුප්ඵවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා.

Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, hữu này là hữu sau rốt đang hiện hữu; ngay cả hôm nay, mưa hoa vẫn luôn luôn rơi xuống cho tôi.

54.

54.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං.

Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã dâng cúng đóa hoa nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường kim thân.

55.

55.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

56.

56.

‘‘ස්වාගතං [Pg.37] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

57.

57.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජාතිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Jātipupphiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên truyện về trưởng lão Jātipupphiya là phần thứ tám.

9. පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên truyện về trưởng lão Paṭṭipupphiya

58.

58.

‘‘නීහරන්තෙ සරීරම්හි, වජ්ජමානාසු භෙරිසු;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පට්ටිපුප්ඵමපූජයිං.

Trong khi kim thân đang được mang đi, trong khi các trống đang được đánh lên; với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã cúng dường hoa paṭṭi.

59.

59.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං.

Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã cúng dường đóa hoa nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường kim thân.

60.

60.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

61.

61.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

62.

62.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පට්ටිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Paṭṭipupphiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Tiểu sử của trưởng lão Paṭṭipupphiya là phần thứ chín.

10. ගන්ධපූජකත්ථෙරඅපදානං

10. Tiểu sử của trưởng lão Gandhapūjaka

63.

63.

‘‘චිතාසු කුරුමානාසු, නානාගන්ධෙ සමාහටෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, ගන්ධමුට්ඨිමපූජයිං.

“Trong khi các giàn hỏa đang được thực hiện, và nhiều loại hương liệu được mang đến, tôi với tâm ý trong sạch và hoan hỷ đã cúng dường một nắm hương.”

64.

64.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, චිතකං යමපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã cúng dường giàn hỏa. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.”

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.38] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගන්ධපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão Gandhapūjaka khả kính đã nói lên những câu kệ này như sau:

අභාසිත්ථාති.

... đã nói lên.

ගන්ධපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Tiểu sử của trưởng lão Gandhapūjaka là phần thứ mười.

ජගතිදායකවග්ගො ඡචත්තාලීසමො.

Phẩm Jagatidāyaka là phẩm thứ bốn mươi sáu.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt:

ජගතී මොරහත්ථී ච, ආසනී උක්කධාරකො;

අක්කමි වනකොරණ්ඩි, ඡත්තදො ජාතිපූජකො.

(Trưởng lão) Jagatī, và Morahatthī, Āsanī, Ukkadhāraka, Akkami, Vanakoraṇḍi, Chattada, Jātipūjaka.

පට්ටිපුප්ඵී ච යො ථෙරො, දසමො ගන්ධපූජකො;

සත්තසට්ඨි ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

Và trưởng lão Paṭṭipupphī, vị thứ mười là Gandhapūjaka. Và có sáu mươi bảy câu kệ đã được các bậc hiền trí đếm như vậy.

47. සාලකුසුමියවග්ගො

47. Phẩm Sālakusumiya

1. සාලකුසුමියත්ථෙරඅපදානං

1. Tiểu sử của trưởng lão Sālakusumiya

‘‘පරිනිබ්බුතෙ [Pg.39] භගවති, ජලජුත්තමනාමකෙ;

ආරොපිතම්හි චිතකෙ, සාලපුප්ඵමපූජයිං.

“Khi đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng giữa các loài hoa sen, đã nhập Niết-bàn, và (thi thể Ngài) được đặt lên giàn hỏa, tôi đã cúng dường một đóa hoa sāla.”

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.”

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ bật gốc rễ. Giống như con voi chúa phá tung xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.”

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến, (khi tôi đến) hầu cận đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, cùng sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සාලකුසුමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão Sālakusumiya khả kính đã nói lên những câu kệ này như sau:

අභාසිත්ථාති.

... đã nói lên.

සාලකුසුමියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Tiểu sử của trưởng lão Sālakusumiya là phần thứ nhất.

2. චිතකපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. Tiểu sử của trưởng lão Citakapūjaka

‘‘ඣායමානස්ස භගවතො, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො;

අට්ඨ චම්පකපුප්ඵානි, චිතකං අභිරොපයිං.

“Của đức Thế Tôn Sikhī, bậc Thân Thuộc của thế gian, đang được hỏa thiêu, tôi đã dâng cúng tám đóa hoa campaka lên giàn hỏa.”

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.”

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

10.

10.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං [Pg.40] සුදං ආයස්මා චිතකපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Citakapūjaka, bậc đáng kính,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

චිතකපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Citakapūjaka là phần thứ hai.

3. චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරඅපදානං

3. Tiểu sử của trưởng lão Citakanibbāpaka

11.

11.

‘‘දය්හමානෙ සරීරම්හි, වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො;

ගන්ධොදකං ගහෙත්වාන, චිතං නිබ්බාපයිං අහං.

Khi nhục thân của đức Vessabhū, bậc Đại Sĩ, đang được hỏa thiêu, tôi đã lấy nước thơm và đã dập tắt giàn hỏa.

12.

12.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, චිතං නිබ්බාපයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ගන්ධොදකස්සිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dập tắt giàn hỏa. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng nước thơm.

13.

13.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

14.

14.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

15.

15.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චිතකනිබ්බාපකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật, trưởng lão Citakanibbāpaka, bậc đáng kính,

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Citakanibbāpaka là phần thứ ba.

4. සෙතුදායකත්ථෙරඅපදානං

4. Tiểu sử của trưởng lão Setudāyaka

16.

16.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, චඞ්කමන්තස්ස සම්මුඛා;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සෙතුං කාරාපයිං අහං.

Ở trước đường kinh hành của đức Thế Tôn Vipassī, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho làm một cây cầu.

17.

17.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං සෙතුං කාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සෙතුදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, tôi đã cho làm cây cầu nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường cây cầu.

18.

18.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

19.

19.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

20.

20.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සෙතුදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Setudāyaka, bậc đáng kính,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

සෙතුදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Setudāyaka là phần thứ tư.

5. සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරඅපදානං

5. Tiểu sử của trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya

21.

21.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස [Pg.41] භගවතො, තාලවණ්ටමදාසහං;

සුමනෙහි පටිච්ඡන්නං, ධාරයාමි මහායසං.

Tôi đã dâng đến đức Thế Tôn Siddhattha chiếc quạt lá thốt nốt được bao phủ bởi các đóa hoa lài; tôi đã cầm (quạt) cho vị có danh tiếng lớn.

22.

22.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, තාලවණ්ටමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තාලවණ්ටස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng chiếc quạt lá thốt nốt. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của chiếc quạt lá thốt nốt.

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

24.

24.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනතාලවණ්ටියො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật, trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya, bậc đáng kính,

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya là phần thứ năm.

6. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං

6. Thánh tích về Trưởng lão Avaṭaphaliya

26.

26.

‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

Bậc Thế Tôn tên là Sataraṃsī, là bậc Tự Sanh, là bậc Bất Bại, là bậc Toàn Giác ưa thích sự độc cư, đã đi ra để khất thực.

27.

27.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, අදාසිං අවටං ඵලං.

Tôi, người có trái cây trong tay, sau khi nhìn thấy bậc Nhân Ngưu, đã đi đến gần. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng trái cây avaṭa.

28.

28.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây.

29.

29.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc.

30.

30.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

31.

31.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Avaṭaphaliya đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thánh tích về Trưởng lão Avaṭaphaliya, câu chuyện thứ sáu.

7. ලබුජඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

7. Thánh tích về Trưởng lão Labujaphaladāyaka

32.

32.

‘‘නගරෙ [Pg.42] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ.

Vào lúc bấy giờ, ở tại thành phố Bandhumatī, tôi là người giữ vườn. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang đi trong không trung.

33.

33.

‘‘ලබුජං ඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

ආකාසෙව ඨිතො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො.

Tôi đã lấy trái labuja và đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giác Ngộ. Bậc có danh tiếng lẫy lừng, trong khi đang đứng ở trên không trung, đã thọ nhận.

34.

34.

‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

Việc phát sanh niềm vui cho tôi, việc mang lại sự an lạc trong hiện tại, sau khi đã dâng cúng trái cây đến đức Phật với tâm ý vô cùng trong sạch,

35.

35.

‘‘අධිගඤ්ඡිං තදා පීතිං, විපුලං සුඛමුත්තමං;

උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං.

vào lúc bấy giờ tôi đã đạt được niềm hoan hỷ, sự an lạc to lớn và cao thượng. Các vật báu luôn luôn sanh khởi cho tôi, người đã được tái sanh ở nơi này nơi kia.

36.

36.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây.

37.

37.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc.

38.

38.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

39.

39.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලබුජඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Labujaphaladāyaka

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này như thế.

ලබුජඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thánh tích về Trưởng lão Labujaphaladāyaka, câu chuyện thứ bảy.

8. පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

8. Thánh tích về Trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka

40.

40.

‘‘වනන්තරෙ බුද්ධං දිස්වා, අත්ථදස්සිං මහායසං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පිලක්ඛස්ස ඵලං අදා.

Sau khi nhìn thấy đức Phật Atthadassī, bậc có danh tiếng lẫy lừng, ở trong khu rừng, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng trái cây pilakkha.

41.

41.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Vào một ngàn tám trăm kiếp về trước, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây.

42.

42.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc.

43.

43.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

44.

44.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.43] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිලක්ඛඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này như thế.

පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích về trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka, phần thứ tám.

9. සයංපටිභානියත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích về trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya

45.

45.

‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

Giống như cây kakudha đang đong đưa, ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Thiên-nhơn-sư, vị Trời của các vị Trời, đang đi trên đường?

46.

46.

‘‘තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, සන්තාරෙත්වා බහුං ජනං;

ඤාණාලොකෙන ජොතන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người đã phá tan bóng tối (của vô minh), đã cứu vớt nhiều chúng sanh, và đang tỏa sáng với ánh sáng của trí tuệ?

47.

47.

‘‘වසීසතසහස්සෙහි, නීයන්තං ලොකනායකං;

උද්ධරන්තං බහූ සත්තෙ, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Lãnh đạo thế gian, người đang cứu vớt nhiều chúng sanh, đang được hộ tống bởi một trăm ngàn vị đã đạt được sự tự chủ?

48.

48.

‘‘ආහනන්තං ධම්මභෙරිං, මද්දන්තං තිත්ථියෙ ගණෙ;

සීහනාදං විනදන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người đang đánh trống Pháp, đang nhiếp phục các nhóm ngoại đạo, và đang cất lên tiếng rống của sư tử?

49.

49.

‘‘යාවතා බ්‍රහ්මලොකතො, ආගන්ත්වාන සබ්‍රහ්මකා;

පුච්ඡන්ති නිපුණෙ පඤ්හෙ, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà các vị trời cùng với Phạm thiên từ cõi Phạm thiên đã đến và hỏi những câu hỏi vi tế?

50.

50.

‘‘යස්සඤ්ජලිං කරිත්වාන, ආයාචන්ති සදෙවකා;

තෙන පුඤ්ඤං අනුභොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà chư Thiên và loài người chắp tay thỉnh cầu, và nhờ đó họ hưởng được phước báu?

51.

51.

‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගන්ත්වා, සම්පවාරෙන්ති චක්ඛුමං;

න විකම්පති අජ්ඣිට්ඨො, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Hữu-nhãn, người mà tất cả mọi người tụ tập lại và vây quanh; dù được thỉnh cầu, ngài vẫn không dao động?

52.

52.

‘‘නගරං පවිසතො යස්ස, රවන්ති භෙරියො බහූ;

විනදන්ති ගජා මත්තා, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà khi vào thành, nhiều tiếng trống vang lên và những con voi say rống lên?

53.

53.

‘‘වීථියා ගච්ඡතො යස්ස, සබ්බාභා ජොතතෙ සදා;

අබ්භුන්නතා සමා හොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà khi đi trên đường, tất cả hào quang luôn tỏa sáng, và những nơi cao trở nên bằng phẳng?

54.

54.

‘‘බ්‍යාහරන්තස්ස බුද්ධස්ස, චක්කවාළම්පි සුය්‍යති;

සබ්බෙ සත්තෙ විඤ්ඤාපෙති, කො දිස්වා න පසීදති.

Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy đức Phật, người mà khi nói, (lời nói) được nghe thấy khắp cả vũ trụ và làm cho tất cả chúng sanh hiểu biết?

55.

55.

‘‘සතසහස්සිතො [Pg.44] කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã tán thán đức Phật nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc tán thán.

56.

56.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

57.

57.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

58.

58.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සයංපටිභානියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

(đã kết thúc).

සයංපටිභානියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thánh tích về trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya, phần thứ chín.

10. නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරඅපදානං

10. Thánh tích về trưởng lão Nimittabyākaraṇiya

59.

59.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවං, මන්තෙ වාචෙ මහං තදා;

චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං.

Khi ấy, sau khi đã đi vào Hy-mã-lạp sơn, tôi đã giảng dạy kinh Vệ-đà. Năm mươi bốn ngàn đệ tử đã phục vụ tôi.

60.

60.

‘‘අධිතා වෙදගූ සබ්බෙ, ඡළඞ්ගෙ පාරමිං ගතා;

සකවිජ්ජාහුපත්ථද්ධා, හිමවන්තෙ වසන්ති තෙ.

Tất cả (các đệ tử) đều đã học, là những người thông thạo Vệ-đà, đã đạt đến sự hoàn hảo trong sáu nhánh (của Vệ-đà). Được hỗ trợ bởi kiến thức của chính mình, họ sống ở Hy-mã-lạp sơn.

61.

61.

‘‘චවිත්වා තුසිතා කායා, දෙවපුත්තො මහායසො;

උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිස්මිං, සම්පජානො පතිස්සතො.

Vị thiên tử có danh tiếng lẫy lừng, sau khi mệnh chung từ cõi trời Đâu-suất, đã tái sanh vào lòng mẹ, với sự tỉnh giác và chánh niệm.

62.

62.

‘‘සම්බුද්ධෙ උපපජ්ජන්තෙ, දසසහස්සි කම්පථ;

අන්ධා චක්ඛුං අලභිංසු, උප්පජ්ජන්තම්හි නායකෙ.

Khi bậc Toàn Giác đang tái sanh, mười ngàn (thế giới) đã rung chuyển. Khi vị Lãnh đạo đang tái sanh, người mù đã được thấy.

63.

63.

‘‘සබ්බාකාරං පකම්පිත්ථ, කෙවලා වසුධා අයං;

නිග්ඝොසසද්දං සුත්වාන, උබ්බිජ්ජිංසු මහාජනා.

Toàn bộ trái đất này đã rung chuyển về mọi phương diện. Nghe thấy tiếng động lớn, đám đông dân chúng đã kinh hãi.

64.

64.

‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගම්ම, ආගච්ඡුං මම සන්තිකං;

වසුධායං පකම්පිත්ථ, කිං විපාකො භවිස්සති.

Tất cả mọi người đã tụ tập lại và đến gặp tôi: ‘Trái đất này đã rung chuyển. Kết quả sẽ là gì?’

65.

65.

‘‘අවචාසිං තදා තෙසං, මා භෙථ නත්ථි වො භයං;

විසට්ඨා හොථ සබ්බෙපි, උප්පාදොයං සුවත්ථිකො.

Khi ấy, tôi đã nói với họ: ‘Đừng sợ hãi, không có gì nguy hiểm cho các vị. Tất cả hãy yên tâm. Điềm báo này là điềm lành.’

66.

66.

‘‘අට්ඨහෙතූහි [Pg.45] සම්ඵුස්ස, වසුධායං පකම්පති;

තථා නිමිත්තා දිස්සන්ති, ඔභාසො විපුලො මහා.

‘Trái đất này rung chuyển do tám nguyên nhân. Tương tự, các điềm báo được nhìn thấy, và có một ánh sáng lớn, lan rộng.’

67.

67.

‘‘අසංසයං බුද්ධසෙට්ඨො, උප්පජ්ජිස්සති චක්ඛුමා;

සඤ්ඤාපෙත්වාන ජනතං, පඤ්චසීලෙ කථෙසහං.

‘Không còn nghi ngờ gì nữa, bậc Phật tối thượng, bậc Hữu-nhãn, sẽ xuất hiện.’ Sau khi đã thông báo cho dân chúng, tôi đã thuyết giảng về năm giới.

68.

68.

‘‘සුත්වාන පඤ්ච සීලානි, බුද්ධුප්පාදඤ්ච දුල්ලභං;

උබ්බෙගජාතා සුමනා, තුට්ඨහට්ඨා අහංසු තෙ.

Sau khi nghe về năm giới và sự xuất hiện hiếm có của một vị Phật, họ trở nên phấn chấn, vui vẻ, hoan hỷ và hân hoan.

69.

69.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං නිමිත්තං වියාකරිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බ්‍යාකරණස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi hai kiếp, kể từ kiếp này, ta đã giải thích điềm triệu nào; (kể từ lúc ấy), ta không còn biết đến đọa xứ. Đây là quả của việc giải thích.

70.

70.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch... v.v... ta sống không còn lậu hoặc.

71.

71.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là khéo đến... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

72.

72.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නිමිත්තබ්‍යාකරණියො ථෙරො ඉමා

Như thế, quả thật trưởng lão Nimittabyākaraṇiya đã nói lên những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

(kết thúc câu trên).

නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thiên truyện về trưởng lão Nimittabyākaraṇiya là phần thứ mười.

සාලකුසුමියවග්ගො සත්තචත්තාලීසමො.

Phẩm Sālakusumiya là phẩm thứ bốn mươi bảy.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt của phẩm ấy:

සාලකුසුමියො ථෙරො, පූජා නිබ්බාපකොපි ච;

සෙතුදො තාලවණ්ටී ච, අවටලබුජප්පදො.

Trưởng lão Sālakusumiya, và cả Pūjā, Nibbāpaka, Setuda, Tālavaṇṭī, Avaṭa, Labujappado.

පිලක්ඛපටිභානී ච, වෙය්‍යාකරණියො දිජො;

ද්වෙසත්තති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

Và Pilakkha, Paṭibhānī, vị Bà-la-môn Veyyākaraṇiya. Các câu kệ đã được các bậc hiền trí đếm là bảy mươi hai.

48. නළමාලිවග්ගො

48. Phẩm Naḷamāli

1. නළමාලියත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên truyện về trưởng lão Naḷamāliya

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.46] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, අද්දසං ලොකනායකං.

Ta đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Chánh Đẳng Giác có màu sắc như vàng ròng, là vị đáng tiếp nhận các vật cúng dường, đang đi ngang qua khu rừng.

‘‘නළමාලං ගහෙත්වාන, නික්ඛමන්තො ච තාවදෙ;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

Vào lúc ấy, trong khi đang đi ra và tay cầm vòng hoa lau, ở nơi ấy ta đã nhìn thấy đấng Chánh Đẳng Giác, là bậc đã vượt qua bộc lưu, là vị không còn lậu hoặc.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, නළමාලමපූජයිං;

දක්ඛිණෙය්‍යං මහාවීරං, සබ්බලොකානුකම්පකං.

Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, ta đã cúng dường vòng hoa lau đến bậc Đại Hùng, là vị đáng tiếp nhận vật cúng dường, là đấng bi mẫn đến tất cả thế gian.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං මාලමභිරොපයිං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, kể từ kiếp này, ta đã dâng cúng vòng hoa nào; (kể từ lúc ấy), ta không còn biết đến đọa xứ. Đây là quả của việc cúng dường đến đức Phật.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đã cắt đứt các dây trói buộc, ta sống không còn lậu hoặc.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là khéo đến, sự hiện diện của ta ở nơi đức Phật (là tốt đẹp). Ba Minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, tám Giải Thoát này, và sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Naḷamāliya đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

(kết thúc câu trên).

නළමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên truyện về trưởng lão Naḷamāliya là phần thứ nhất.

2. මණිපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên truyện về trưởng lão Maṇipūjaka

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ.

Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đấng Chánh Đẳng Giác ưa thích sự độc cư, ngài đi trong hư không.

‘‘අවිදූරෙ හිමවන්තස්ස, මහාජාතස්සරො අහු;

තත්ථ මෙ භවනං ආසි, පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුතං.

Không xa dãy Hymalaya, có hồ nước lớn Jātassara. Ở nơi ấy có lâu đài của ta, được kết hợp với nghiệp phước thiện.

10.

10.

‘‘භවනා [Pg.47] අභිනික්ඛම්ම, අද්දසං ලොකනායකං;

ඉන්දීවරංව ජලිතං, ආදිත්තංව හුතාසනං.

Sau khi đi ra khỏi lâu đài, ta đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian, giống như hoa sen xanh đang tỏa sáng, giống như ngọn lửa đang bừng cháy.

11.

11.

‘‘විචිනං නද්දසං පුප්ඵං, පූජයිස්සන්ති නායකං;

සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං.

Trong khi tìm kiếm hoa, ta đã không nhìn thấy (loài hoa nào) để cúng dường đến bậc Lãnh Đạo. Sau khi làm cho tâm ý của mình được trong sạch, ta đã đảnh lễ bậc Đạo Sư.

12.

12.

‘‘මම සීසෙ මණිං ගය්හ, පූජයිං ලොකනායකං;

ඉමාය මණිපූජාය, විපාකො හොතු භද්දකො.

Sau khi lấy viên ngọc ở trên đầu của mình, ta đã cúng dường đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Do sự cúng dường viên ngọc này, mong rằng quả báu tốt đẹp sẽ được thành tựu.

13.

13.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

අන්තලික්ඛෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමං ගාථං අභාසථ.

Bậc Đạo Sư Padumuttara, là bậc Thông Suốt Thế Gian, là vị đáng tiếp nhận các vật cúng dường, trong khi đang đứng ở hư không đã nói lên câu kệ này:

14.

14.

‘සො තෙ ඉජ්ඣතු සඞ්කප්පො, ලභස්සු විපුලං සුඛං;

ඉමාය මණිපූජාය, අනුභොහි මහායසං’.

‘Mong rằng ý nguyện ấy của ngươi được thành tựu, mong ngươi nhận được sự an lạc to lớn; do sự cúng dường viên ngọc này, mong ngươi hãy thụ hưởng danh tiếng vĩ đại’.

15.

15.

‘‘ඉදං වත්වාන භගවා, ජලජුත්තමනාමකො;

අගමාසි බුද්ධසෙට්ඨො, යත්ථ චිත්තං පණීහිතං.

Sau khi nói lời này, đức Thế Tôn, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng tên là Padumuttara, bậc Tối Thắng Giác Ngộ, đã đi đến nơi mà tâm ý ngài đã hướng đến.

16.

16.

‘‘සට්ඨිකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Trong sáu mươi kiếp, tôi đã là vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Và cũng trong vô số trăm lần, tôi đã là một vị Chuyển Luân Vương.

17.

17.

‘‘පුබ්බකම්මං සරන්තස්ස, දෙවභූතස්ස මෙ සතො;

මණි නිබ්බත්තතෙ මය්හං, ආලොකකරණො මමං.

Khi tôi, người đã tái sanh làm một vị trời, nhớ lại nghiệp quá khứ của mình, một viên ngọc tạo ra ánh sáng đã hiện ra cho tôi.

18.

18.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො මෙ පරිග්ගහා;

විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා.

Tám mươi sáu ngàn người nữ là vợ của tôi, họ có y phục và trang sức đa dạng, đeo bông tai bằng ngọc.

19.

19.

‘‘අළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, මණිපූජායිදං ඵලං.

Họ có lông mi cong, hay cười, có nhận thức tốt, và eo thon. Họ luôn luôn hầu cận tôi. Đây là quả của việc cúng dường viên ngọc.

20.

20.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා තථා;

භණ්ඩා මෙ සුකතා හොන්ති, යදිච්ඡසි පිළන්ධනා.

Các vật dụng được làm bằng vàng, bằng ngọc, và cũng bằng hồng ngọc, các đồ trang sức được chế tác tinh xảo, hiện ra cho tôi theo ý muốn.

21.

21.

‘‘කූටාගාරා ගහාරම්මා, සයනඤ්ච මහාරහං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, නිබ්බත්තන්ති යදිච්ඡකං.

Những ngôi nhà có mái nhọn và những hang động thú vị, và những chiếc giường sang trọng, biết được ý định của tôi, chúng hiện ra theo ý muốn.

22.

22.

‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධඤ්ච, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මනුස්සානං, ඔසධං සබ්බපාණිනං.

Thật là lợi ích cho họ, thật là khéo được cho họ, những ai được nghe về Ngài, là ruộng phước của nhân loại, là liều thuốc cho tất cả chúng sanh.

23.

23.

‘‘මය්හම්පි [Pg.48] සුකතං කම්මං, යොහං අදක්ඛි නායකං;

විනිපාතා පමුත්තොම්හි, පත්තොම්හි අචලං පදං.

Nghiệp của tôi cũng đã được khéo làm, vì tôi đã được thấy bậc Lãnh Đạo. Tôi đã được giải thoát khỏi các đọa xứ, tôi đã đạt đến trạng thái bất động.

24.

24.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දිවසඤ්චෙව රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා.

Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, dù là cõi trời hay cõi người, cả ngày lẫn đêm, ánh sáng luôn hiện hữu cho tôi.

25.

25.

‘‘තායෙව මණිපූජාය, අනුභොත්වාන සම්පදා;

ඤාණාලොකො මයා දිට්ඨො, පත්තොම්හි අචලං පදං.

Chính nhờ sự cúng dường viên ngọc ấy, sau khi đã thụ hưởng các tài sản, ánh sáng của trí tuệ đã được tôi thấy, tôi đã đạt đến trạng thái bất động.

26.

26.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං මණිං අභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මණිපූජායිදං ඵලං.

Một trăm ngàn kiếp trước đây, tôi đã cúng dường viên ngọc nào; kể từ đó tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường viên ngọc.

27.

27.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

28.

28.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là một sự khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

29.

29.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මණිපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Maṇipūjaka, những câu kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói.

මණිපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thiên sử về trưởng lão Maṇipūjaka, chương thứ hai.

3. උක්කාසතිකත්ථෙරඅපදානං

3. Thiên sử về trưởng lão Ukkāsatika

30.

30.

‘‘කොසිකො නාම භගවා, චිත්තකූටෙ වසී තදා;

ඣායී ඣානරතො බුද්ධො, විවෙකාභිරතො මුනි.

Bậc Thế Tôn tên là Kosika, vào lúc ấy ngài sống ở núi Cittakūṭa. Bậc Giác Ngộ là người hành thiền, ưa thích thiền định, bậc Thánh Nhân ưa thích sự viễn ly.

31.

31.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, නාරීගණපුරක්ඛතො;

අද්දසං කොසිකං බුද්ධං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං.

Sau khi đi vào Hy-mã-lạp sơn, được đoàn tùy tùng nữ nhân đi trước, tôi đã thấy bậc Giác Ngộ Kosika, giống như mặt trăng vào ngày rằm.

32.

32.

‘‘උක්කාසතෙ ගහෙත්වාන, පරිවාරෙසහං තදා;

සත්තරත්තින්දිවං ඨත්වා, අට්ඨමෙන අගච්ඡහං.

Lúc ấy, sau khi cầm lấy một trăm ngọn đuốc, tôi đã vây quanh ngài. Sau khi đứng đó bảy ngày bảy đêm, vào ngày thứ tám tôi đã ra đi.

33.

33.

‘‘වුට්ඨිතං කොසිකං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං;

පසන්නචිත්තො වන්දිත්වා, එකං භික්ඛං අදාසහං.

Với tâm tịnh tín, sau khi đảnh lễ bậc Giác Ngộ Kosika, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, người đã xuất khỏi thiền định, tôi đã dâng cúng một phần vật thực.

34.

34.

‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ;

උප්පජ්ජිං තුසිතෙ කායෙ, එකභික්ඛායිදං ඵලං.

Do nghiệp ấy, hỡi bậc Tối Thượng giữa chúng hai chân, bậc Trưởng Thượng của thế gian, bậc Ngưu Vương giữa loài người, tôi đã tái sanh vào cõi trời Đâu-suất. Đây là quả của việc cúng dường một phần vật thực.

35.

35.

‘‘දිවසඤ්චෙව [Pg.49] රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා;

සමන්තා යොජනසතං, ඔභාසෙන ඵරාමහං.

Cả ngày lẫn đêm, ánh sáng luôn hiện hữu cho tôi. Tôi tỏa ra ánh sáng khắp một trăm do-tuần xung quanh.

36.

36.

‘‘පඤ්චපඤ්ඤාසකප්පම්හි, චක්කවත්තී අහොසහං;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

Trong năm mươi lăm kiếp, tôi đã là một vị Chuyển Luân Vương, một người chinh phục bốn phương, một vị vua của toàn cõi Diêm-phù-đề.

37.

37.

‘‘තදා මෙ නගරං ආසි, ඉද්ධං ඵීතං සුනිම්මිතං;

තිංසයොජනමායාමං, විත්ථාරෙන ච වීසති.

Lúc ấy, thành phố của tôi thịnh vượng, phồn vinh, được xây dựng tốt đẹp, dài ba mươi do-tuần và rộng hai mươi do-tuần.

38.

38.

‘‘සොභණං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

දසසද්දාවිවිත්තං තං, සම්මතාළසමාහිතං.

Thành phố tên là Sobhaṇa, do Vissakamma tạo ra. Thành phố ấy không bao giờ vắng lặng mười loại âm thanh, và được trang bị trống và chũm chọe.

39.

39.

‘‘න තම්හි නගරෙ අත්ථි, වල්ලිකට්ඨඤ්ච මත්තිකා;

සබ්බසොණ්ණමයංයෙව, ජොතතෙ නිච්චකාලිකං.

Trong thành phố ấy không có dây leo, gỗ, hay đất sét. Tất cả đều hoàn toàn bằng vàng, luôn luôn tỏa sáng.

40.

40.

‘‘චතුපාකාරපරික්ඛිත්තං, තයො ආසුං මණිමයා;

වෙමජ්ඣෙ තාලපන්තී ච, විස්සකම්මෙන මාපිතා.

(Thành phố) được bao bọc bởi bốn lớp tường thành, ba lớp (trong số ấy) đã được làm bằng ngọc bích. Và ở giữa, hàng cây thốt nốt đã được tạo ra bởi (thiên tử) Vissakamma.

41.

41.

‘‘දසසහස්සපොක්ඛරඤ්ඤො, පදුමුප්පලඡාදිතා;

පුණ්ඩරීකෙහි සඤ්ඡන්නා, නානාගන්ධසමීරිතා.

Mười ngàn hồ sen được bao phủ bởi sen hồng và sen xanh, được che kín bởi sen trắng, tỏa ra nhiều mùi hương khác nhau.

42.

42.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං උක්කං ධාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කධාරස්සිදං ඵලං.

Kể từ chín mươi bốn kiếp về trước, tính từ kiếp này, tôi đã cầm ngọn đuốc nào; (kể từ đó) tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của việc cầm ngọn đuốc.

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උක්කාසතිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Được biết, trưởng lão Ukkāsatika có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

උක්කාසතිකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thiên truyện về trưởng lão Ukkāsatika là phần thứ ba.

4. සුමනබීජනියත්ථෙරඅපදානං

4. Thiên truyện về trưởng lão Sumanabījaniyatthera

46.

46.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

සුමනො බීජනිං ගය්හ, අබීජිං බොධිමුත්තමං.

Tại cây Bồ-đề, là cây cao quý của đức Thế Tôn Vipassī, với tâm hoan hỷ, sau khi cầm lấy cây quạt, tôi đã quạt cho cây Bồ-đề cao thượng.

47.

47.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.50] කප්පෙ, අබීජිං බොධිමුත්තමං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං.

Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, tính từ kiếp này, tôi đã quạt cho cây Bồ-đề cao thượng. Tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của việc quạt.

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනබීජනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Được biết, trưởng lão Sumanabījaniyo có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

සුමනබීජනියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Thiên truyện về trưởng lão Sumanabījaniyatthera là phần thứ tư.

5. කුම්මාසදායකත්ථෙරඅපදානං

5. Thiên truyện về trưởng lão Kummāsadāyaka

51.

51.

‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං.

Sau khi nhìn thấy bình bát trống không của bậc Đại ẩn sĩ Vipassī đang đi khất thực, tôi đã làm cho đầy với bánh lúa mạch.

52.

52.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං.

Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, tính từ kiếp này, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng vật thực nào; (kể từ đó) tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của bánh lúa mạch.

53.

53.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

54.

54.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

55.

55.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුම්මාසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Được biết, trưởng lão Kummāsadāyaka có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

කුම්මාසදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên truyện về trưởng lão Kummāsadāyaka là phần thứ năm.

6. කුසට්ඨකදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên truyện về trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka

56.

56.

‘‘කස්සපස්ස භගවතො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, කුසට්ඨකමදාසහං.

Với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng tám phần vật thực rút thăm đến đức Thế Tôn Kassapa, là vị Bà-la-môn, là bậc đã sống (đời sống phạm hạnh).

57.

57.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, කුසට්ඨකමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුසට්ඨකස්සිදං ඵලං.

Chính ở trong kiếp này, tôi đã dâng cúng tám phần vật thực rút thăm. Tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của tám phần vật thực rút thăm.

58.

58.

‘‘කිලෙසා [Pg.51] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුසට්ඨකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

කුසට්ඨකදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên sử về trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka là phần thứ sáu.

7. ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên sử về trưởng lão Giripunnāgiya

61.

61.

‘‘සොභිතො නාම සම්බුද්ධො, චිත්තකූටෙ වසී තදා;

ගහෙත්වා ගිරිපුන්නාගං, සයම්භුං අභිපූජයිං.

“Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sobhita, vào lúc bấy giờ đã trú ngụ ở núi Cittakūṭa. Sau khi lấy đóa hoa giripunnāga, tôi đã cúng dường đến bậc Tự Hữu.

62.

62.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường đến đức Phật. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật.

63.

63.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.

64.

64.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

65.

65.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිපුන්නාගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Giripunnāgiya đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên sử về trưởng lão Giripunnāgiya là phần thứ bảy.

8. වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên sử về trưởng lão Vallikāraphaladāyaka

66.

66.

‘‘සුමනො නාම සම්බුද්ධො, තක්කරායං වසී තදා;

වල්ලිකාරඵලං ගය්හ, සයම්භුස්ස අදාසහං.

“Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumana, vào lúc bấy giờ đã trú ngụ ở Takkarā. Sau khi lấy quả vallikāra, tôi đã dâng cúng đến bậc Tự Hữu.

67.

67.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây.

68.

68.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.

69.

69.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

70.

70.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.52] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වල්ලිකාරඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật trưởng lão Vallikāraphaladāyaka đã nói lên những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên sử về trưởng lão Vallikāraphaladāyaka là phần thứ tám.

9. පානධිදායකත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên sử về trưởng lão Pānadhidāyaka

71.

71.

‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, පථමාරුහි චක්ඛුමා.

“Thế Tôn Anomadassī, bậc Tối Thắng ở thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, bậc có Mắt, sau khi đi ra khỏi nơi trú ban ngày, đã bước lên con đường.

72.

72.

‘‘පානධිං සුකතං ගය්හ, අද්ධානං පටිපජ්ජහං;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පත්තිකං චාරුදස්සනං.

“Sau khi cầm lấy đôi dép được làm khéo léo, tôi đã đi vào con đường dài. Ở nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Chánh Đẳng Giác đang đi bộ, có dáng điệu khả ái.

73.

73.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, නීහරිත්වාන පානධිං;

පාදමූලෙ ඨපෙත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, sau khi lấy đôi dép ra, sau khi đặt xuống ở dưới chân (của ngài), tôi đã nói lên lời này:

74.

74.

‘‘‘අභිරූහ මහාවීර, සුගතින්ද විනායක;

ඉතො ඵලං ලභිස්සාමි, සො මෙ අත්ථො සමිජ්ඣතු’.

“‘Thưa bậc Đại Hùng, thưa đấng Thiện Thệ, thưa bậc Lãnh Đạo, xin ngài hãy bước lên. Do việc này, tôi sẽ thành tựu được quả báu. Nguyện cho mục đích ấy của tôi được thành tựu.’

75.

75.

‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

පානධිං අභිරූහිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

“Thế Tôn Anomadassī, bậc Tối Thắng ở thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, sau khi đã bước lên đôi dép, đã nói lên lời này:

76.

76.

‘‘‘යො පානධිං මෙ අදාසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො’.

‘Người nào với tâm hoan hỷ, đã dùng đôi tay của mình dâng cúng đôi dép đến ta; ta sẽ tán dương người ấy, các ngươi hãy lắng nghe lời của ta đang nói’.

77.

77.

‘‘බුද්ධස්ස ගිරමඤ්ඤාය, සබ්බෙ දෙවා සමාගතා;

උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී.

Sau khi đã hiểu lời nói của đức Phật, tất cả chư Thiên đã tụ hội lại; với tâm phấn khởi, hoan hỷ, vui mừng, và chắp tay.

78.

78.

‘‘පානධීනං පදානෙන, සුඛිතොයං භවිස්සති;

පඤ්චපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජං කරිස්සති.

Do nhờ sự dâng cúng đôi dép này, người này sẽ được an lạc; và sẽ làm vua cõi trời năm mươi lăm lần.

79.

79.

‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Và sẽ là vị vua Chuyển Luân một ngàn lần; (sẽ được) vương quốc rộng lớn của tiểu vương, không thể đếm được bằng sự tính toán.

80.

80.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

Vào kiếp không thể đo lường được kể từ đây, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo dòng họ, sẽ có mặt ở trên đời.

81.

81.

‘‘තස්ස [Pg.53] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Giáo Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp tạo nên; sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ tịch diệt Niết Bàn, không còn lậu hoặc.

82.

82.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, නිබ්බත්තිස්සති පුඤ්ඤවා;

දෙවයානපටිභාගං, යානං පටිලභිස්සති.

Dù ở cõi trời hay cõi người, người có phước sẽ tái sanh; sẽ nhận được cỗ xe tương đương với thiên xa.

83.

83.

‘‘පාසාදා සිවිකා වය්හං, හත්ථිනො සමලඞ්කතා;

රථා වාජඤ්ඤසංයුත්තා, සදා පාතුභවන්ති මෙ.

Các lâu đài, kiệu, xe ngựa, các con voi được trang hoàng lộng lẫy, và các cỗ xe được thắng bằng ngựa thuần chủng luôn luôn hiện ra cho tôi.

84.

84.

‘‘අගාරා නික්ඛමන්තොපි, රථෙන නික්ඛමිං අහං;

කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං.

Ngay cả khi rời khỏi nhà, tôi đã ra đi bằng cỗ xe; trong khi tóc đang được cắt, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả.

85.

85.

‘‘ලාභා මය්හං සුලද්ධං මෙ, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං;

දත්වාන පානධිං එකං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

Lợi lộc thay cho tôi, tôi đã được lợi ích tốt đẹp, việc kinh doanh đã được thực hiện tốt đẹp. Sau khi dâng cúng một đôi dép, tôi đã đạt đến trạng thái bất động.

86.

86.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං පානධිමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පානධිස්ස ඉදං ඵලං.

Vào kiếp không thể đo lường được kể từ đây, tôi đã dâng cúng đôi dép nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả của (việc cúng dường) đôi dép.

87.

87.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

88.

88.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

89.

89.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පානධිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Pānadhidāyaka đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói.

පානධිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Ký sự về Trưởng lão Pānadhidāyaka, phần thứ chín.

10. පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරඅපදානං

10. Ký sự về Trưởng lão Pulinacaṅkamiya

90.

90.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං;

වාතමිගං ගවෙසන්තො, චඞ්කමං අද්දසං අහං.

Trước đây, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng, trong chốn hoang dã; trong khi đang tìm kiếm con linh dương, tôi đã nhìn thấy con đường kinh hành.

91.

91.

‘‘උච්ඡඞ්ගෙන පුලිනං ගය්හ, චඞ්කමෙ ඔකිරිං අහං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සුගතස්ස සිරීමතො.

Với tâm hoan hỷ, vui mừng, tôi đã lấy cát bằng vạt áo rồi rải lên con đường kinh hành của đấng Thiện Thệ, bậc có oai đức.

92.

92.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, පුලිනං ඔකිරිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුලිනස්ස ඉදං ඵලං.

Vào kiếp thứ ba mươi mốt kể từ đây, tôi đã rải cát; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả của (việc cúng dường) cát.

93.

93.

‘‘කිලෙසා [Pg.54] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

94.

94.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

95.

95.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනචඞ්කමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Pulinacaṅkamiya đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói.

පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Ký sự về Trưởng lão Pulinacaṅkamiya, phần thứ mười.

නළමාලිවග්ගො අට්ඨචත්තාලීසමො.

Phẩm Naḷamālī, phẩm thứ bốn mươi tám.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

නළමාලී මණිදදො, උක්කාසතිකබීජනී;

කුම්මාසො ච කුසට්ඨො ච, ගිරිපුන්නාගියොපි ච.

(Trưởng lão) Naḷamālī, Maṇidada, Ukkāsatika, Bījanī, và Kummāsa, và Kusaṭṭha, và cả Giripunnāgiya.

වල්ලිකාරො පානධිදො, අථො පුලිනචඞ්කමො;

ගාථායො පඤ්චනවුති, ගණිතායො විභාවිභි.

Trưởng lão Vallikāra, Pānadhida, và Pulinacaṅkama; có chín mươi lăm câu kệ đã được các bậc trí tuệ đếm.

49. පංසුකූලවග්ගො

49. Phẩm Y Phấn Tảo

1. පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

1. Thánh tích của Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka

‘‘තිස්සො [Pg.55] නාමාසි භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

පංසුකූලං ඨපෙත්වාන, විහාරං පාවිසී ජිනො.

Đức Thế Tôn tên là Tissa, bậc Tự Sanh, bậc Tối Thượng Nhân. Bậc Chiến Thắng đã đặt tấm y phấn tảo xuống rồi đi vào tịnh xá.

‘‘විනතං ධනුමාදාය, භක්ඛත්ථාය චරිං අහං;

මණ්ඩලග්ගං ගහෙත්වාන, කානනං පාවිසිං අහං.

Ta đã lấy cây cung cong, đi lang thang vì mục đích tìm thức ăn. Ta đã cầm lấy thanh gươm rồi đi vào khu rừng.

‘‘තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගෙ ලග්ගිතං තදා;

චාපං තත්ථෙව නික්ඛිප්ප, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං.

Khi ấy, ở đó ta đã nhìn thấy tấm y phấn tảo bị vướng trên ngọn cây. Ta đã đặt cây cung xuống ngay tại nơi ấy, rồi chắp tay lên đầu.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පංසුකූලං අවන්දහං.

Với tâm ý hoan hỷ và tín thành, với niềm hỷ lạc rộng lớn, ta đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng Giác rồi đảnh lễ tấm y phấn tảo.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, පංසුකූලමවන්දහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වන්දනාය ඉදං ඵලං.

Vào kiếp thứ chín mươi hai kể từ kiếp này, khi ta đã đảnh lễ tấm y phấn tảo, ta không còn biết đến đường ác thú. Đây là quả báu của việc đảnh lễ.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ bật. Giống như con voi chúa cắt đứt các dây trói, ta sống không còn lậu hoặc.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của ta là sự khéo đến, (đến) nơi sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói.

පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thánh tích thứ nhất của Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka.

2. බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

2. Thánh tích của Trưởng lão Buddhasaññaka

‘‘අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ;

ලක්ඛණෙ ඉතිහාසෙ ච, සනිඝණ්ඩුසකෙටුභෙ.

(Ta là) người tụng đọc, người ghi nhớ các câu chú, người thông suốt ba bộ Vệ-đà, người tinh thông các tướng hảo, các truyện cổ, cùng với các sách từ vựng và thi pháp.

10.

10.

‘‘නදීසොතපටිභාගා[Pg.56], සිස්සා ආයන්ති මෙ තදා;

තෙසාහං මන්තෙ වාචෙමි, රත්තින්දිවමතන්දිතො.

Khi ấy, các đệ tử của ta, giống như dòng sông, đã đến với ta. Ta đã không mệt mỏi, ngày đêm đọc tụng các câu chú cho họ.

11.

11.

‘‘සිද්ධත්ථො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ;

තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, ඤාණාලොකං පවත්තයි.

Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác tên là Siddhattha đã xuất hiện ở thế gian. Ngài đã phá tan bóng tối (vô minh) và làm phát sinh ánh sáng trí tuệ.

12.

12.

‘‘මම අඤ්ඤතරො සිස්සො, සිස්සානං සො කථෙසි මෙ;

සුත්වාන තෙ එතමත්ථං, ආරොචෙසුං මමං තදා.

Một người đệ tử của ta đã nói với các đệ tử (khác) của ta. Sau khi nghe được điều ấy, họ đã báo cho ta biết vào lúc đó.

13.

13.

‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකො;

තස්සානුවත්තති ජනො, ලාභො අම්හං න විජ්ජති.

Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, bậc Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo thế gian. Dân chúng đi theo Ngài, chúng ta không còn có được lợi lộc.

14.

14.

‘‘අධිච්චුප්පත්තිකා බුද්ධා, චක්ඛුමන්තො මහායසා;

යංනූනාහං බුද්ධසෙට්ඨං, පස්සෙය්‍යං ලොකනායකං.

Các đức Phật là những vị hiếm khi xuất hiện, là các bậc có mắt tuệ, có danh tiếng lớn. Chắc chắn ta nên đi đến diện kiến bậc Tối Thắng Giác, bậc Lãnh Đạo thế gian.

15.

15.

‘‘අජිනං මෙ ගහෙත්වාන, වාකචීරං කමණ්ඩලුං;

අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, සිස්සෙ ආමන්තයිං අහං.

Ta đã lấy da thú, y vỏ cây, và bình nước của ta, rồi đi ra khỏi am thất và gọi các đệ tử.

16.

16.

‘‘ඔදුම්බරිකපුප්ඵංව, චන්දම්හි සසකං යථා;

වායසානං යථා ඛීරං, දුල්ලභො ලොකනායකො.

Giống như hoa của cây sung là khó gặp, giống như con thỏ ở trên mặt trăng, giống như sữa của loài quạ, bậc Lãnh Đạo thế gian là khó gặp.

17.

17.

‘‘බුද්ධො ලොකම්හි උප්පන්නො, මනුස්සත්තම්පි දුල්ලභං;

උභොසු විජ්ජමානෙසු, සවනඤ්ච සුදුල්ලභං.

Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, được làm người cũng là điều khó. Khi cả hai điều này hiện hữu, việc được nghe (Pháp) lại càng rất khó.

18.

18.

‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, චක්ඛුං ලච්ඡාම නො භවං;

එථ සබ්බෙ ගමිස්සාම, සම්මාසම්බුද්ධසන්තිකං.

Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, chúng ta sẽ có được con mắt (trí tuệ) mang lại lợi ích. Tất cả hãy đến đây, chúng ta sẽ đi đến nơi hiện diện của bậc Chánh Đẳng Giác.

19.

19.

‘‘කමණ්ඩලුධරා සබ්බෙ, ඛරාජිනනිවාසිනො;

තෙ ජටා භාරභරිතා, නික්ඛමුං විපිනා තදා.

Khi ấy, tất cả những vị mang bình nước, những vị mặc da thú thô cứng, những vị ấy mang gánh nặng là bối tóc, đã đi ra khỏi khu rừng.

20.

20.

‘‘යුගමත්තං පෙක්ඛමානා, උත්තමත්ථං ගවෙසිනො;

ආසත්තිදොසරහිතා, අසම්භීතාව කෙසරී.

Các vị ấy nhìn trong tầm một ách cây, là những người tìm cầu mục đích tối thượng, không còn các lỗi lầm là sự dính mắc, không sợ hãi giống như sư tử.

21.

21.

‘‘අප්පකිච්චා අලොලුප්පා, නිපකා සන්තවුත්තිනො;

උඤ්ඡාය චරමානා තෙ, බුද්ධසෙට්ඨමුපාගමුං.

Các vị ấy ít phận sự, không tham lam, có trí tuệ, có lối sống an tịnh. Các vị ấy đi khất thực và đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giác.

22.

22.

‘‘දියඩ්ඪයොජනෙ සෙසෙ, බ්‍යාධි මෙ උපපජ්ජථ;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

Khi còn lại một do-tuần rưỡi, bệnh tật đã phát sinh đến ta. Ta đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng Giác và đã mệnh chung tại nơi ấy.

23.

23.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.57] කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn, khi ta đã có được tưởng niệm ấy, ta không còn biết đến đường ác thú. Đây là quả báu của việc tưởng niệm đến đức Phật.

24.

24.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

25.

25.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

26.

26.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බුද්ධසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Buddhasaññaka đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thiên sử về trưởng lão Buddhasaññaka là phần thứ hai.

3. භිසදායකත්ථෙරඅපදානං

3. Thiên sử về trưởng lão Bhisadāyaka

27.

27.

‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං;

උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා.

“Khi ấy, tôi đã đi xuống hồ sen, nơi các loài voi thường lui tới; ở nơi ấy, vì mục đích tìm kiếm thức ăn, tôi đã nhổ lên ngó sen.”

28.

28.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො;

රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡති අනිලඤ්ජසෙ.

“Vào lúc ấy, đức Thế Tôn có danh hiệu là Padumuttara, vị Phật mặc y màu đỏ, đang đi trên hư không.”

29.

29.

‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දමස්සොසහං තදා;

උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං.

“Khi ấy, trong lúc ngài đang giũ các y phấn tảo, tôi đã nghe được âm thanh. Trong khi đang nhìn lên, tôi đã nhìn thấy vị Lãnh Đạo thế gian.”

30.

30.

‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං;

මධුං භිසෙහි සවති, ඛීරං සප්පිං මුළාලිභි.

“Trong khi đang đứng ngay tại nơi ấy, tôi đã thỉnh cầu vị Lãnh Đạo thế gian: ‘Từ các ngó sen, mật ong đang tuôn chảy; từ các củ sen, sữa và bơ sữa đang tuôn chảy.’”

31.

31.

‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරුහිත්වා මහායසො.

“‘Xin đức Phật, bậc có Thiên nhãn, vì lòng bi mẫn, hãy thọ nhận của con.’ Sau đó, bậc Đạo Sư bi mẫn, có danh tiếng lẫy lừng, đã đi xuống.”

32.

32.

‘‘පටිග්ගණ්හි මමං භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං.

“Bậc có Thiên nhãn, vì lòng bi mẫn, đã thọ nhận vật thực của tôi. Sau khi đã thọ nhận, bậc Chánh Đẳng Giác đã nói lời tùy hỷ với tôi.”

33.

33.

‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු;

ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’.

“‘Hỡi người có phước lớn, mong rằng bạn được an lạc. Mong rằng cảnh giới của bạn được thành tựu. Do sự cúng dường ngó sen này, mong rằng bạn nhận được sự an lạc to lớn.’”

34.

34.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, අම්බරෙනාගමා ජිනො.

“Sau khi đã nói điều này, bậc Chánh Đẳng Giác có danh hiệu là Bông Sen Tối Thượng, bậc Toàn Giác, bậc Chiến Thắng, đã cầm lấy vật thực rồi đi qua hư không.”

35.

35.

‘‘තතො [Pg.58] භිසං ගහෙත්වාන, ආගච්ඡිං මම අස්සමං;

භිසං රුක්ඛෙ ලගෙත්වාන, මම දානමනුස්සරිං.

“Sau đó, sau khi đã cầm lấy ngó sen, tôi đã đi đến am thất của tôi. Sau khi đã treo ngó sen lên trên cây, tôi đã tưởng nhớ đến việc bố thí của mình.”

36.

36.

‘‘මහාවාතො වුට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා;

ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනියා ඵලන්තියා.

“Khi ấy, cơn gió lớn đã nổi lên và làm khu rừng rung chuyển. Bầu trời đã vang rền với tiếng sét đang đánh xuống.”

37.

37.

‘‘තතො මෙ අසනිපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා;

සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහුං.

“Sau đó, khi ấy, một tiếng sét đã đánh trúng vào đầu của tôi. Trong khi đang ngồi, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy.”

38.

38.

‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමිං අහං.

“Do sự tương ứng với nghiệp phước thiện, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất). Thân xác của tôi đã ngã xuống, còn tôi thì vui hưởng ở thế giới chư Thiên.”

39.

39.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

සායපාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං.

“Tám mươi sáu ngàn người nữ được trang điểm lộng lẫy đã hầu hạ (tôi) vào buổi sáng và buổi chiều. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.”

40.

40.

‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං සදා;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

“Sau khi đã sanh vào loài người, tôi luôn luôn được an lạc. Tài sản của tôi không bị hao hụt. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.”

41.

41.

‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Do được vị ấy, bậc Thiên-nhân-Thiên, bậc Như Nhiên, thương tưởng đến, tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ. Giờ đây, không còn có sự tái sanh nữa.”

42.

42.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã cúng dường ngó sen, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.”

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භිසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Bhisadāyaka đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

භිසදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thiên sử về trưởng lão Bhisadāyaka là phần thứ ba.

4. ඤාණථවිකත්ථෙරඅපදානං

4. Thiên sử về trưởng lão Ñāṇathavika

46.

46.

‘‘දක්ඛිණෙ හිමවන්තස්ස, සුකතො අස්සමො මම;

උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, වසාමි විපිනෙ තදා.

“Ở phía nam của dãy Himavanta, am thất của ta được khéo làm. Khi ấy, ta sống trong rừng, tìm cầu mục đích tối thượng.

47.

47.

‘‘ලාභාලාභෙන [Pg.59] සන්තුට්ඨො, මූලෙන ච ඵලෙන ච;

අන්වෙසන්තො ආචරියං, වසාමි එකකො අහං.

“Hài lòng với được, không được, với rễ cây và trái cây, ta sống một mình, tìm kiếm vị đạo sư.

48.

48.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ;

චතුසච්චං පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.

“Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha đã xuất hiện ở thế gian. Ngài tuyên thuyết Tứ Diệu Đế, trong khi cứu vớt chúng sanh.

49.

49.

‘‘නාහං සුණොමි සම්බුද්ධං, නපි මෙ කොචි සංසති ;

අට්ඨවස්සෙ අතික්කන්තෙ, අස්සොසිං ලොකනායකං.

“Ta đã không nghe về bậc Chánh Đẳng Giác, cũng không có ai nói cho ta hay. Sau khi tám năm trôi qua, ta đã nghe về bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

50.

50.

‘‘අග්ගිදාරුං නීහරිත්වා, සම්මජ්ජිත්වාන අස්සමං;

ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, නික්ඛමිං විපිනා අහං.

“Sau khi mang củi lửa ra, quét dọn am thất, và mang lấy gánh đồ dùng, ta đã rời khỏi khu rừng.

51.

51.

‘‘එකරත්තිං වසන්තොහං, ගාමෙසු නිගමෙසු ච;

අනුපුබ්බෙන චන්දවතිං, තදාහං උපසඞ්කමිං.

“Khi ấy, ta đã đến thành Candavatī, sau khi tuần tự ở lại một đêm tại các làng mạc và thị trấn.

52.

52.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, සුමෙධො ලොකනායකො;

උද්ධරන්තො බහූ සත්තෙ, දෙසෙති අමතං පදං.

“Vào lúc ấy, Đức Thế Tôn Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đang thuyết giảng trạng thái bất tử, trong khi cứu vớt nhiều chúng sanh.

53.

53.

‘‘ජනකායමතික්කම්ම, වන්දිත්වා ජිනසාගරං;

එකංසං අජිනං කත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං.

“Sau khi vượt qua đám đông, đảnh lễ bậc Toàn Thắng tựa biển cả, vắt tấm da thú qua một bên vai, ta đã tán thán bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

54.

54.

‘‘‘තුවං සත්ථා ච කෙතු ච, ධජො යූපො ච පාණිනං;

පරායනො පතිට්ඨා ච, දීපො ච ද්විපදුත්තමො.

“‘Ngài là bậc Đạo Sư, là ngọn cờ hiệu, là lá cờ, là cột tế lễ của chúng sanh; là nơi nương tựa, là chỗ tựa vững chắc, là hòn đảo, và là bậc Tối Thượng giữa loài hai chân.

එකවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai mươi mốt.

55.

55.

‘‘‘නෙපුඤ්ඤො දස්සනෙ වීරො, තාරෙසි ජනතං තුවං;

නත්ථඤ්ඤො තාරකො ලොකෙ, තවුත්තරිතරො මුනෙ.

“‘Ngài là bậc Anh Hùng tinh tế trong tri kiến, Ngài cứu độ chúng sanh. Hỡi bậc Mâu-ni, ở thế gian không có người cứu độ nào khác vượt trội hơn Ngài.

56.

56.

‘‘‘සක්කා ථෙවෙ කුසග්ගෙන, පමෙතුං සාගරුත්තමෙ ;

නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, ඤාණං සක්කා පමෙතවෙ.

“‘Có thể dùng ngọn cỏ kusa để đo lường các giọt nước trong đại dương; nhưng hỡi bậc Toàn Tri, trí tuệ của Ngài thì không thể nào đo lường được.

57.

57.

‘‘‘තුලදණ්ඩෙ ඨපෙත්වාන, මහිං සක්කා ධරෙතවෙ;

නත්වෙව තව පඤ්ඤාය, පමාණමත්ථි චක්ඛුම.

“‘Có thể đặt trái đất lên cán cân và cân đo được; nhưng hỡi bậc Pháp Nhãn, trí tuệ của Ngài thì quả thật không có giới hạn.

58.

58.

‘‘‘ආකාසො මිනිතුං සක්කා, රජ්ජුයා අඞ්ගුලෙන වා;

නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, සීලං සක්කා පමෙතවෙ.

“‘Có thể đo lường không gian bằng dây thừng hoặc bằng ngón tay; nhưng hỡi bậc Toàn Tri, giới hạnh của Ngài thì không thể nào đo lường được.

59.

59.

‘‘‘මහාසමුද්දෙ [Pg.60] උදකං, ආකාසො ච වසුන්ධරා;

පරිමෙය්‍යානි එතානි, අප්පමෙය්‍යොසි චක්ඛුම’.

“‘Nước trong đại dương, không gian, và mặt đất, những thứ này có thể đo lường được; nhưng hỡi bậc Pháp Nhãn, Ngài là bậc không thể đo lường được’.

60.

60.

‘‘ඡහි ගාථාහි සබ්බඤ්ඤුං, කිත්තයිත්වා මහායසං;

අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තුණ්හී අට්ඨාසහං තදා.

“Khi ấy, sau khi tán thán bậc Toàn Tri, bậc Đại Danh Vọng, bằng sáu câu kệ, ta đã chắp tay và đứng im lặng.

61.

61.

‘‘යං වදන්ති සුමෙධොති, භූරිපඤ්ඤං සුමෙධසං;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

Vị mà họ gọi là Sumedha, bậc có trí tuệ rộng lớn, bậc có trí tuệ tốt đẹp, sau khi ngồi giữa chúng Tỳ khưu, đã nói lên những câu kệ này.

62.

62.

‘‘‘යො මෙ ඤාණං පකිත්තෙසි, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“‘Người nào đã tán thán trí tuệ của ta với tâm ý trong sáng, ta sẽ thọ ký cho người ấy. Hãy lắng nghe lời của ta đang nói đây.

63.

63.

‘‘‘සත්තසත්තති කප්පානි, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

සහස්සක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති.

“‘Trong bảy mươi bảy kiếp, người ấy sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Một ngàn lần, người ấy sẽ làm vua cõi trời, trở thành vua của chư thiên.

64.

64.

‘‘‘අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“‘Và nhiều hơn một trăm lần, người ấy sẽ là một vị Chuyển Luân Vương. Còn vương quyền trên một vùng đất rộng lớn thì không thể đếm được.

65.

65.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො;

අනූනමනසඞ්කප්පො, තික්ඛපඤ්ඤො භවිස්සති’.

“‘Dù là trời hay người, người ấy sẽ chuyên tâm vào các hành động tạo phước, có ý chí không thiếu sót, và sẽ có trí tuệ sắc bén’.

66.

66.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

Sau ba mươi ngàn kiếp, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sinh ra trong dòng dõi Okkāka, tên là Gotama theo họ tộc.

67.

67.

‘‘අගාරා අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිස්සති කිඤ්චනො;

ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තං ඵුසිස්සති.

Từ bỏ gia đình, người ấy sẽ xuất gia, không còn vướng bận. Vào năm thứ bảy sau khi sinh, người ấy sẽ chứng đắc A-la-hán quả.

68.

68.

‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි සාසනං;

එත්ථන්තරෙ න ජානාමි, චෙතනං අමනොරමං.

“Kể từ khi ta có thể nhớ về bản thân, kể từ khi ta đạt đến giáo pháp, trong khoảng thời gian ấy, ta không biết đến một ý muốn nào không vui thích.

69.

69.

‘‘සංසරිත්වා භවෙ සබ්බෙ, සම්පත්තානුභවිං අහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ.

“Sau khi luân hồi qua tất cả các kiếp sống, ta đã trải nghiệm sự thành tựu. Ta không hề thiếu thốn tài sản; đây là quả của việc tán thán trí tuệ.

70.

70.

‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Ba ngọn lửa của ta đã được dập tắt, tất cả các kiếp hữu đã được nhổ bật gốc. Tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ, nay không còn tái sanh nữa.

71.

71.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං ඤාණමථවිං අහං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ.

“Kể từ khi ta tán thán trí tuệ ấy ba mươi ngàn kiếp trước, ta không hề biết đến khổ cảnh; đây là quả của việc tán thán trí tuệ.

72.

72.

‘‘කිලෙසා [Pg.61] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của ta đã được đốt cháy… vân vân… ta sống không còn lậu hoặc.

73.

73.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của ta thật là khéo đến… vân vân… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

74.

74.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích… vân vân… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Ñāṇathaviko đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Ñāṇathaviko đã nói lên những câu kệ này.

ඤාණථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

(Thiên) truyện về Trưởng lão Ñāṇathavika là (thiên) truyện thứ tư.

5. චන්දනමාලියත්ථෙරඅපදානං

5. (Thiên) truyện về Trưởng lão Candanamāliya

75.

75.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පියරූපෙ මනොරමෙ;

අසීතිකොටියො හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Từ bỏ năm dục lạc, là những thứ khả ái và đẹp lòng; từ bỏ tám mươi koṭi (tài sản), tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.”

76.

76.

‘‘පබ්බජිත්වාන කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං;

වචීදුච්චරිතං හිත්වා, නදීකූලෙ වසාමහං.

“Sau khi xuất gia, tôi đã tránh ác nghiệp về thân; từ bỏ lời nói ác hạnh, tôi đã sống ở bên bờ sông.”

77.

77.

‘‘එකකං මං විහරන්තං, බුද්ධසෙට්ඨො උපාගමි;

නාහං ජානාමි බුද්ධොති, අකාසිං පටිසන්ථරං.

“Trong khi tôi đang sống một mình, bậc Tối Thắng Giác Ngộ đã đi đến; tôi đã không biết đó là vị Phật, (nhưng) tôi đã thực hiện việc chào hỏi thân thiện.”

78.

78.

‘‘කරිත්වා පටිසන්ථාරං, නාමගොත්තමපුච්ඡහං;

‘දෙවතානුසි ගන්ධබ්බො, අදු සක්කො පුරින්දදො.

“Sau khi thực hiện việc chào hỏi thân thiện, tôi đã hỏi về tên và dòng họ: ‘Phải chăng ngài là một vị trời, một càn-thát-bà, hay là Sakka (Đế-thích), vị ban thí trước tiên?’”

79.

79.

‘‘‘කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, මහාබ්‍රහ්මා ඉධාගතො;

විරොචෙසි දිසා සබ්බා, උදයං සූරියො යථා.

“‘Ngài là ai, hay là con của ai? Phải chăng Đại Phạm Thiên đã đến đây? Ngài chiếu sáng khắp mọi phương trời, giống như mặt trời đang mọc.’”

80.

80.

‘‘‘සහස්සාරානි චක්කානි, පාදෙ දිස්සන්ති මාරිස;

කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මයං;

නාමගොත්තං පවෙදෙහි, සංසයං අපනෙහි මෙ’.

“‘Thưa ngài, các bánh xe có ngàn căm được nhìn thấy ở bàn chân. Ngài là ai, hay là con của ai? Làm thế nào chúng tôi có thể biết được ngài? Xin hãy cho biết tên và dòng họ, xin hãy xua tan sự nghi ngờ của tôi.’”

81.

81.

‘‘‘නම්හි දෙවො න ගන්ධබ්බො, නම්හි සක්කො පුරින්දදො;

බ්‍රහ්මභාවො ච මෙ නත්ථි, එතෙසං උත්තමො අහං.

“‘Ta không phải là vị trời, không phải là càn-thát-bà, không phải là Sakka, vị ban thí trước tiên. Trạng thái Phạm thiên cũng không phải của ta, ta là bậc tối thượng hơn cả những vị ấy.’”

82.

82.

‘‘‘අතීතො විසයං තෙසං, දාලයිං කාමබන්ධනං;

සබ්බෙ කිලෙසෙ ඣාපෙත්වා, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං’.

“‘Ta đã vượt qua cảnh giới của các vị ấy, đã phá tan sự trói buộc của dục vọng. Sau khi đã thiêu đốt tất cả các phiền não, ta đã đạt đến sự Giác Ngộ tối thượng.’”

83.

83.

‘‘තස්ස [Pg.62] වාචං සුණිත්වාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘යදි බුද්ධොති සබ්බඤ්ඤූ, නිසීද ත්වං මහාමුනෙ.

“Sau khi nghe lời nói của vị ấy, tôi đã nói lên lời này: ‘Nếu ngài là bậc Toàn Giác, là vị Phật, xin ngài hãy ngồi xuống, hỡi bậc Đại ẩn sĩ.’”

84.

84.

‘තමහං පූජයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’;

‘‘පත්ථරිත්වා ජිනචම්මං, අදාසි සත්ථුනො අහං.

“‘Con sẽ cúng dường ngài, ngài là bậc chấm dứt khổ đau.’ Sau khi trải tấm da thú, tôi đã dâng lên bậc Đạo Sư.”

85.

85.

‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, සීහොව ගිරිගබ්භරෙ;

ඛිප්පං පබ්බතමාරුය්හ, අම්බස්ස ඵලමග්ගහිං.

“Đức Thế Tôn đã ngồi ở nơi ấy, giống như con sư tử ở trong hang núi. Tôi đã nhanh chóng trèo lên núi, và đã hái lấy quả xoài.”

86.

86.

‘‘සාලකල්‍යාණිකං පුප්ඵං, චන්දනඤ්ච මහාරහං;

ඛිප්පං පග්ගය්හ තං සබ්බං, උපෙත්වා ලොකනායකං.

“Hoa sāla xinh đẹp, và gỗ chiên-đàn quý giá; sau khi nhanh chóng cầm lấy tất cả những thứ ấy, tôi đã đi đến gần bậc Lãnh Đạo thế gian.”

87.

87.

‘‘ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, සාලපුප්ඵමපූජයිං;

චන්දනං අනුලිම්පිත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං.

“Sau khi dâng quả đến đức Phật, tôi đã cúng dường hoa sāla. Sau khi thoa gỗ chiên-đàn, tôi đã đảnh lễ bậc Đạo Sư.”

88.

88.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා;

අජිනම්හි නිසීදිත්වා, සුමෙධො ලොකනායකො.

“Với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, và với niềm hỷ lạc dồi dào; sau khi ngồi trên tấm da thú, bậc Lãnh Đạo thế gian Sumedha.”

89.

89.

‘‘මම කම්මං පකිත්තෙසි, හාසයන්තො මමං තදා;

‘ඉමිනා ඵලදානෙන, ගන්ධමාලෙහි චූභයං.

“Khi ấy, trong khi làm cho tôi vui mừng, ngài đã tuyên thuyết về nghiệp của tôi: ‘Do sự bố thí quả cây này, và do hương thơm cùng vòng hoa, do cả hai (vật thí) này.’”

90.

90.

‘‘‘පඤ්චවීසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

අනූනමනසඞ්කප්පො, වසවත්තී භවිස්සති.

“‘Trong hai ngàn năm trăm kiếp, người này sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Với tâm tư và ý định không thiếu sót, người này sẽ trở thành bậc tự tại.’”

91.

91.

‘‘‘ඡබ්බීසතිකප්පසතෙ, මනුස්සත්තං ගමිස්සති;

භවිස්සති චක්කවත්තී, චාතුරන්තො මහිද්ධිකො.

“‘Trong hai ngàn sáu trăm kiếp, người này sẽ đạt đến thân người. Người này sẽ là vị Chuyển Luân Vương, cai trị bốn phương, có đại thần lực.’”

92.

92.

‘‘‘වෙභාරං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

හෙස්සති සබ්බසොවණ්ණං, නානාරතනභූසිතං.

“‘Sẽ có một thành phố tên là Vebhāra, do thần Vissakamma tạo ra; sẽ hoàn toàn bằng vàng, được trang hoàng với nhiều loại châu báu.’”

93.

93.

‘‘‘එතෙනෙව උපායෙන, සංසරිස්සති සො භවෙ ;

සබ්බත්ථ පූජිතො හුත්වා, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ.

“‘Chỉ bằng phương tiện này, người ấy sẽ luân hồi trong các cõi; được cúng dường ở khắp mọi nơi, dù ở cõi trời hay cõi người.’”

94.

94.

‘‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සති;

අගාරා අභිනික්ඛම්ම, අනගාරී භවිස්සති;

අභිඤ්ඤාපාරගූ හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“‘Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, người này sẽ là người thân của Phạm thiên (Bà-la-môn). Từ bỏ gia đình, người này sẽ trở thành người không nhà. Sau khi thông suốt các thắng trí, là bậc vô lậu, người này sẽ tịch diệt.’”

95.

95.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සුමෙධො ලොකනායකො;

මම නිජ්ඣායමානස්ස, පක්කාමි අනිලඤ්ජසෙ.

“Sau khi nói lên lời này, bậc Chánh Đẳng Giác Sumedha, vị Lãnh Đạo thế gian, trong khi tôi đang nhìn ngắm, đã bay đi trong hư không.”

96.

96.

‘‘තෙන [Pg.63] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.”

97.

97.

‘‘තුසිතතො චවිත්වාන, නිබ්බත්තිං මාතුකුච්ඡියං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, යම්හි ගබ්භෙ වසාමහං.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời Tusita (Đâu-suất), tôi đã tái sanh trong bụng mẹ. Tài sản của tôi không có sự thiếu hụt, trong bào thai nào mà tôi đã trú ngụ.”

98.

98.

‘‘මාතුකුච්ඡිගතෙ මයි, අන්නපානඤ්ච භොජනං;

මාතුයා මම ඡන්දෙන, නිබ්බත්තති යදිච්ඡකං.

“Khi tôi ở trong bụng mẹ, thức ăn, thức uống, và vật thực đã sanh khởi cho mẹ tôi theo ý muốn của tôi, bất cứ những gì bà mong muốn.”

99.

99.

‘‘ජාතියා පඤ්චවස්සෙන, පබ්බජිං අනගාරියං;

ඔරොපිතම්හි කෙසම්හි, අරහත්තමපාපුණිං.

“Lúc năm tuổi, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. Trong khi tóc đang được cạo xuống, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả.”

100.

100.

‘‘පුබ්බකම්මං ගවෙසන්තො, ඔරෙන නාද්දසං අහං;

තිංසකප්පසහස්සම්හි, මම කම්මමනුස්සරිං.

“Trong khi tìm kiếm nghiệp quá khứ, tôi đã không thấy được ở trong khoảng thời gian gần đây. Vào ba mươi ngàn kiếp trước, tôi đã nhớ lại được nghiệp của mình.”

101.

101.

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

තව සාසනමාගම්ම, පත්තොම්හි අචලං පදං.

“Con xin đảnh lễ Ngài, bậc Trượng Phu Cao Quý; con xin đảnh lễ Ngài, bậc Tối Thắng trong loài người. Nhờ vào giáo pháp của Ngài, con đã chứng đạt trạng thái bất động (Niết Bàn).”

102.

102.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi ngàn kiếp, tôi đã cúng dường đến đức Phật nào; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật.”

103.

103.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

104.

104.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

105.

105.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චන්දනමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Candanamāliya đã nói lên những vần kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

චන්දනමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên Thạnh Nhân Ký Sự thứ năm về Trưởng lão Candanamāliya.

6. ධාතුපූජකත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự về Trưởng lão Dhātupūjaka

106.

106.

‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ;

මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං.

“Khi bậc Hộ Trì Thế Gian, bậc Lãnh Đạo Thế Gian tên là Siddhattha đã nhập Niết Bàn, tôi đã tập hợp quyến thuộc của mình lại và đã thực hiện việc cúng dường xá-lợi.”

107.

107.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường xá-lợi nào; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường xá-lợi.”

108.

108.

‘‘කිලෙසා [Pg.64] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

109.

109.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

110.

110.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධාතුපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Dhātupūjaka đã nói lên những vần kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

ධාතුපූජකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên Thạnh Nhân Ký Sự thứ sáu về Trưởng lão Dhātupūjaka.

7. පුලිනුප්පාදකත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự về Trưởng lão Pulinuppādaka

111.

111.

‘‘පබ්බතෙ හිමවන්තම්හි, දෙවලො නාම තාපසො;

තත්ථ මෙ චඞ්කමො ආසි, අමනුස්සෙහි මාපිතො.

“Ở trên núi Himavanta, tôi là một đạo sĩ tên là Devala. Ở nơi ấy, có con đường kinh hành của tôi, được tạo ra bởi các phi nhân.”

112.

112.

‘‘ජටාභාරෙන භරිතො, කමණ්ඩලුධරො සදා;

උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, විපිනා නික්ඛමිං තදා.

“Mang gánh nặng là búi tóc bện, luôn mang theo bình nước, trong khi tìm cầu mục đích tối thượng, khi ấy tôi đã đi ra khỏi khu rừng.”

113.

113.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං;

සකකම්මාභිපසුතා, වසන්ති විපිනෙ තදා.

“Tám mươi bốn ngàn đệ tử đã hầu hạ tôi. Khi ấy, họ sống trong rừng, chuyên tâm vào công việc của riêng mình.”

114.

114.

‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, අකං පුලිනචෙතියං;

නානාපුප්ඵං සමානෙත්වා, තං චෙතියමපූජයිං.

“Sau khi đi ra khỏi am thất, tôi đã làm một bảo tháp bằng cát. Sau khi thu thập nhiều loại hoa khác nhau, tôi đã cúng dường đến bảo tháp ấy.”

115.

115.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අස්සමං පවිසාමහං;

සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, එතමත්ථං පුච්ඡිංසු මං.

“Ở nơi ấy, sau khi làm cho tâm ý trong sạch, tôi đi vào am thất. Tất cả các đệ tử đã cùng nhau đến và hỏi tôi về vấn đề này.”

116.

116.

‘‘‘පුලිනෙන කතො ථූපො, යං ත්වං දෙව මස්සති;

මයම්පි ඤාතුමිච්ඡාම, පුට්ඨො ආචික්ඛ නො තුවං’.

“‘Thưa ngài, bảo tháp được làm bằng cát mà ngài đang đảnh lễ kia, chúng con cũng muốn được biết. Sau khi được hỏi, xin ngài hãy nói cho chúng con.’”

117.

117.

‘‘‘නිද්දිට්ඨා නු මන්තපදෙ, චක්ඛුමන්තො මහායසා;

තෙ ඛො අහං නමස්සාමි, බුද්ධසෙට්ඨෙ මහායසෙ’.

“‘Chẳng phải các bậc có Năm Mắt, có danh tiếng lớn đã được chỉ dạy trong các câu thần chú đó sao? Quả thật, ta đang đảnh lễ các vị Phật tối thắng, có danh tiếng lớn ấy.’”

118.

118.

‘‘‘කීදිසා තෙ මහාවීරා, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකා;

කථංවණ්ණා කථංසීලා, කීදිසා තෙ මහායසා’.

“‘Thưa bậc Đại Hùng, các bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Toàn Tri ấy như thế nào? Các ngài có phẩm chất ra sao, có giới hạnh thế nào? Các bậc có danh tiếng lớn ấy như thế nào?’”

119.

119.

‘‘‘බාත්තිංසලක්ඛණා [Pg.65] බුද්ධා, චත්තාලීසදිජාපි ච;

නෙත්තා ගොපඛුමා තෙසං, ජිඤ්ජුකා ඵලසන්නිභා.

“‘Các đức Phật có ba mươi hai tướng tốt, và cũng có bốn mươi chiếc răng. Mắt của các ngài giống như mắt bò tơ, tương tự như trái jiñjukā.’”

120.

120.

‘‘‘ගච්ඡමානා ච තෙ බුද්ධා, යුගමත්තඤ්ච පෙක්ඛරෙ;

න තෙසං ජාණු නදති, සන්ධිසද්දො න සුය්‍යති.

“‘Và khi các đức Phật ấy đi, các ngài nhìn trong khoảng một tầm ách. Đầu gối của các ngài không phát ra tiếng, tiếng các khớp xương không được nghe thấy.’”

121.

121.

‘‘‘ගච්ඡමානා ච සුගතා, උද්ධරන්තාව ගච්ඡරෙ;

පඨමං දක්ඛිණං පාදං, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

“‘Và khi các bậc Thiện Thệ đi, các ngài đi trong khi nhấc lên trước tiên là bàn chân phải. Đây là bản tánh của các đức Phật.’”

122.

122.

‘‘‘අසම්භීතා ච තෙ බුද්ධා, මිගරාජාව කෙසරී;

නෙවුක්කංසෙන්ති අත්තානං, නො ච වම්භෙන්ති පාණිනං.

“‘Và các đức Phật ấy không sợ hãi, giống như sư tử, vua của các loài thú. Các ngài không tán dương bản thân, cũng không khinh miệt chúng sanh.’”

123.

123.

‘‘‘මානාවමානතො මුත්තා, සමා සබ්බෙසු පාණිසු;

අනත්තුක්කංසකා බුද්ධා, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

Các đức Phật đã giải thoát khỏi kiêu mạn và khinh mạn, bình đẳng đối với tất cả chúng sanh; các đức Phật không tự tán thán mình, đây là pháp tánh của các đức Phật.

124.

124.

‘‘‘උප්පජ්ජන්තා ච සම්බුද්ධා, ආලොකං දස්සයන්ති තෙ;

ඡප්පකාරං පකම්පෙන්ති, කෙවලං වසුධං ඉමං.

Và khi các đấng Chánh Đẳng Giác xuất hiện, các Ngài biểu thị ánh sáng; các Ngài làm rung chuyển toàn bộ quả đất này theo sáu cách.

125.

125.

‘‘‘පස්සන්ති නිරයඤ්චෙතෙ, නිබ්බාති නිරයො තදා;

පවස්සති මහාමෙඝො, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

Và nếu các Ngài nhìn đến địa ngục, khi ấy địa ngục được dập tắt; đám mây lớn đổ mưa, đây là pháp tánh của các đức Phật.

126.

126.

‘‘‘ඊදිසා තෙ මහානාගා, අතුලා ච මහායසා;

වණ්ණතො අනතික්කන්තා, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’.

Các bậc Đại Long (Phật) ấy là như vậy, không thể so sánh được và có danh tiếng lớn; về phẩm hạnh, các Ngài không thể bị vượt qua, các đấng Như Lai là không thể đo lường được.

127.

127.

‘‘‘අනුමොදිංසු මෙ වාක්‍යං, සබ්බෙ සිස්සා සගාරවා;

තථා ච පටිපජ්ජිංසු, යථාසත්ති යථාබලං’.

Tất cả các đệ tử có lòng tôn kính đã hoan hỷ lời nói của tôi; và họ đã thực hành như vậy, tùy theo khả năng, tùy theo sức lực.

128.

128.

‘‘පටිපූජෙන්ති පුලිනං, සකකම්මාභිලාසිනො;

සද්දහන්තා මම වාක්‍යං, බුද්ධසක්කතමානසා.

Những vị mong muốn thiện nghiệp của mình, tin tưởng lời nói của tôi, có tâm tôn kính đức Phật, đã cúng dường lại bảo tháp bằng cát.

129.

129.

‘‘තදා චවිත්වා තුසිතා, දෙවපුත්තො මහායසො;

උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිම්හි, දසසහස්සි කම්පථ.

Khi ấy, mệnh chung từ cõi trời Tusita, vị thiên tử có danh tiếng lớn đã sanh vào lòng mẹ; mười ngàn thế giới đã rung chuyển.

130.

130.

‘‘අස්සමස්සාවිදූරම්හි, චඞ්කමම්හි ඨිතො අහං;

සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, ආගච්ඡුං මම සන්තිකෙ.

Tôi đang đứng trên đường kinh hành, ở nơi không xa tịnh xá; tất cả các đệ tử đã tụ họp lại, đã đến gần tôi.

131.

131.

‘‘උසභොව මහී නදති, මිගරාජාව කූජති;

සුසුමාරොව සළති, කිං විපාකො භවිස්සති.

Mặt đất rống lên như bò đực, gầm lên như vua sư tử, kêu lên như cá sấu. Quả báo gì sẽ xảy ra?

132.

132.

‘‘යං [Pg.66] පකිත්තෙමි සම්බුද්ධං, සිකතාථූපසන්තිකෙ;

සො දානි භගවා සත්ථා, මාතුකුච්ඡිමුපාගමි.

Vị Chánh Đẳng Giác mà tôi đã tán thán ở gần bảo tháp bằng cát, vị Thế Tôn, bậc Đạo Sư ấy, bây giờ đã đi vào lòng mẹ.

133.

133.

‘‘තෙසං ධම්මකථං වත්වා, කිත්තයිත්වා මහාමුනිං;

උය්‍යොජෙත්වා සකෙ සිස්සෙ, පල්ලඞ්කමාභුජිං අහං.

Sau khi thuyết pháp cho họ, tán thán bậc Đại Mâu Ni, và cho các đệ tử của mình đi, tôi đã ngồi kiết già.

134.

134.

‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

Quả thật, sức lực của tôi đã cạn kiệt, do cơn bệnh nặng nề ấy; sau khi niệm tưởng đến bậc Phật Tối Thượng, tôi đã mệnh chung tại nơi đó.

135.

135.

‘‘සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, අකංසු චිතකං තදා;

කළෙවරඤ්ච මෙ ගය්හ, චිතකං අභිරොපයුං.

Khi ấy, tất cả các đệ tử đã tụ họp lại, đã làm giàn hỏa táng; và sau khi mang thi hài của tôi, họ đã đặt lên giàn hỏa táng.

136.

136.

‘‘චිතකං පරිවාරෙත්වා, සීසෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොකසල්ලපරෙතා තෙ, වික්කන්දිංසු සමාගතා.

Sau khi vây quanh giàn hỏa táng, chắp tay trên đầu, những vị ấy, bị mũi tên sầu muộn xâm chiếm, đã cùng nhau khóc than.

137.

137.

‘‘තෙසං ලාලප්පමානානං, අගමං චිතකං තදා;

‘අහං ආචරියො තුම්හං, මා සොචිත්ථ සුමෙධසා.

Khi ấy, trong lúc họ đang than khóc, tôi đã đến giàn hỏa táng (và nói): ‘Ta là thầy của các con, hỡi những người có trí tuệ tốt, các con đừng sầu muộn.’

138.

138.

‘‘‘සදත්ථෙ වායමෙය්‍යාථ, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

මා වො පමත්තා අහුත්ථ, ඛණො වො පටිපාදිතො’.

‘Các con hãy tinh tấn vì lợi ích của mình, không mệt mỏi ngày đêm; các con đừng trở nên dễ duôi, khoảnh khắc tốt đẹp đã đến với các con.’

139.

139.

‘‘සකෙ සිස්සෙනුසාසිත්වා, දෙවලොකං පුනාගමිං;

අට්ඨාරස ච කප්පානි, දෙවලොකෙ රමාමහං.

Sau khi giáo huấn các đệ tử của mình, tôi đã trở lại cõi trời; và trong mười tám kiếp, tôi đã hưởng lạc ở cõi trời.

140.

140.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

Tôi đã là vua Chuyển Luân năm trăm lần; và hơn một trăm lần, tôi đã làm vua cõi trời.

141.

141.

‘‘අවසෙසෙසු කප්පෙසු, වොකිණ්ණො සංසරිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උප්පාදස්ස ඉදං ඵලං.

Trong các kiếp còn lại, tôi đã luân hồi lẫn lộn (giữa các cõi); tôi không biết đến cảnh giới khổ, đây là quả của việc giải đoán điềm.

142.

142.

‘‘යථා කොමුදිකෙ මාසෙ, බහූ පුප්ඵන්ති පාදපා;

තථෙවාහම්පි සමයෙ, පුප්ඵිතොම්හි මහෙසිනා.

Như trong tháng Komudika (tháng hoa súng nở), nhiều cây cối nở hoa; cũng vậy, tôi cũng đã được bậc Đại Sĩ làm cho nở hoa vào đúng thời điểm.

143.

143.

‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Sự tinh tấn của tôi có khả năng mang gánh nặng, đưa đến sự an ổn khỏi các ách縛; như con voi chúa phá vỡ xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.

144.

144.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã tán thán đức Phật; (kể từ đó) tôi không biết đến cảnh giới khổ, đây là quả của việc tán thán.

145.

145.

‘‘කිලෙසා [Pg.67] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

146.

146.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là một sự đến tốt đẹp… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

147.

147.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනුප්පාදකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Puḷinuppādaka đã nói những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói.

පුලිනුප්පාදකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên truyện về trưởng lão Puḷinuppādaka, thứ bảy.

8. තරණියත්ථෙරඅපදානං

8. Thánh tích của Trưởng lão Taraṇiya

148.

148.

‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, සයම්භූ ලොකනායකො;

විනතා නදියා තීරං, උපාගච්ඡි තථාගතො.

8. Đức Thế Tôn Atthadassī, bậc Tự Giác, bậc Lãnh Đạo thế gian, đấng Như Lai, đã đi đến bờ sông Vinatā.

149.

149.

‘‘උදකා අභිනික්ඛම්ම, කච්ඡපො වාරිගොචරො;

බුද්ධං තාරෙතුකාමොහං, උපෙසිං ලොකනායකං.

“Là con rùa sống trong nước, tôi đã trồi lên khỏi mặt nước; với mong muốn đưa đức Phật qua sông, tôi đã đi đến gần đấng Lãnh Đạo Thế Gian.”

150.

150.

‘‘‘අභිරූහතු මං බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහාමුනි;

අහං තං තාරයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’.

“‘Xin đức Phật, bậc Đại Ẩn Sĩ Atthadassī, hãy bước lên mình con. Con sẽ đưa ngài qua sông; ngài là đấng chấm dứt khổ đau’.”

151.

151.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, අත්ථදස්සී මහායසො;

අභිරූහිත්වා මෙ පිට්ඨිං, අට්ඨාසි ලොකනායකො.

“Biết được ý định của tôi, đấng Atthadassī, bậc Đại Danh Vọng, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, đã bước lên lưng tôi và đứng ở đấy.”

152.

152.

‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

සුඛං මෙ තාදිසං නත්ථි, ඵුට්ඨෙ පාදතලෙ යථා.

“Kể từ khi tôi có thể nhớ về bản thân, kể từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi chưa từng có được niềm hạnh phúc nào như thế, giống như khi lòng bàn chân của ngài chạm vào tôi.”

153.

153.

‘‘උත්තරිත්වාන සම්බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහායසො;

නදීතීරම්හි ඨත්වාන, ඉමා ගාථා අභාසථ.

“Sau khi đã qua sông, bậc Chánh Đẳng Giác, đấng Atthadassī, bậc Đại Danh Vọng, đã đứng trên bờ sông và nói lên những câu kệ này.”

154.

154.

‘‘‘යාවතා වත්තතෙ චිත්තං, ගඞ්ගාසොතං තරාමහං;

අයඤ්ච කච්ඡපො රාජා, තාරෙසි මම පඤ්ඤවා.

“‘Ngay khi tâm ta khởi lên ý nghĩ: ‘Ta sẽ vượt qua dòng sông Hằng,’ thì vua rùa hiền trí này đã đưa ta qua.’”

155.

155.

‘‘‘ඉමිනා බුද්ධතරණෙන, මෙත්තචිත්තවතාය ච;

අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති.

“‘Do việc đưa đức Phật qua sông này, và do có tâm từ, vị này sẽ hưởng lạc ở cõi trời trong một ngàn tám trăm kiếp.’”

156.

156.

‘‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, කඞ්ඛාසොතං තරිස්සති.

“‘Từ cõi trời, sau khi đến đây, được thúc đẩy bởi cội nguồn phước thiện, vị này sẽ ngồi xuống trong một lần và vượt qua dòng thác của sự hoài nghi.’”

157.

157.

‘‘‘යථාපි [Pg.68] භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං;

සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං.

“‘Ví như trong một thửa ruộng tốt, dù chỉ một hạt giống nhỏ được gieo trồng, khi mưa thuận gió hòa, quả của nó làm hài lòng người nông dân.’”

158.

158.

‘‘‘තථෙවිදං බුද්ධඛෙත්තං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං;

සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති’.

“‘Cũng vậy, trong ruộng phước của chư Phật này, được bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng, khi mưa (đức tin) thuận hòa, quả của nó sẽ làm ta hài lòng’.”

159.

159.

‘‘පධානපහිතත්තොම්හි, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

“Tôi là người có tâm tinh cần, đã được an tịnh, không còn phiền não; sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc.”

160.

160.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තරණාය ඉදං ඵලං.

“Trong một ngàn tám trăm kiếp, kể từ khi tôi đã làm nghiệp ấy, tôi không hề biết đến cảnh giới khổ. Đây là quả của việc đưa (Phật) qua sông.”

161.

161.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.”

162.

162.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là tốt đẹp… (vân vân)… tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

163.

163.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තරණියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật, trưởng lão Taraṇiya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

තරණියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Trưởng Lão Sự Kệ của trưởng lão Taraṇiya, câu chuyện thứ tám.

9. ධම්මරුචියත්ථෙරඅපදානං

9. Trưởng Lão Sự Kệ của trưởng lão Dhammaruciya

164.

164.

‘‘යදා දීපඞ්කරො බුද්ධො, සුමෙධං බ්‍යාකරී ජිනො;

‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, අයං බුද්ධො භවිස්සති.

“Khi đức Phật Dīpaṅkara, đấng Toàn Thắng, đã thọ ký cho vị (ẩn sĩ) Sumedha: ‘Trong một kiếp không thể đếm được kể từ đây, vị này sẽ trở thành một vị Phật.’”

165.

165.

‘‘‘ඉමස්ස ජනිකා මාතා, මායා නාම භවිස්සති;

පිතා සුද්ධොදනො නාම, අයං හෙස්සති ගොතමො.

“‘Mẹ của vị này, người đã sinh ra ngài, sẽ có tên là Māyā; cha của ngài sẽ có tên là Suddhodana. Vị này sẽ là Gotama.’”

166.

166.

‘‘‘පධානං පදහිත්වාන, කත්වා දුක්කරකාරිකං;

අස්සත්ථමූලෙ සම්බුද්ධො, බුජ්ඣිස්සති මහායසො.

“‘Sau khi đã nỗ lực tinh tấn và thực hành khổ hạnh, dưới gốc cây Assattha, ngài sẽ giác ngộ, trở thành bậc Chánh Đẳng Giác, bậc Đại Danh Vọng.’”

167.

167.

‘‘‘උපතිස්සො කොලිතො ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා;

ආනන්දො නාම නාමෙන, උපට්ඨිස්සතිමං ජිනං.

“‘Upatissa và Kolita sẽ là các vị Thượng Thủ Thinh Văn. Một vị tên là Ānanda sẽ là thị giả của đấng Toàn Thắng này.’”

168.

168.

‘‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා;

චිත්තො ආළවකො චෙව, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසකා.

“‘Khemā và Uppalavaṇṇā sẽ là các vị Thượng Thủ Nữ Thinh Văn. Citta và Āḷavaka sẽ là các vị Thượng Thủ Nam Cư Sĩ.’”

169.

169.

‘‘‘ඛුජ්ජුත්තරා [Pg.69] නන්දමාතා, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසිකා;

බොධි ඉමස්ස වීරස්ස, අස්සත්ථොති පවුච්චති’.

“‘Khujjuttarā và Nandamātā sẽ là các vị Thượng Thủ Nữ Cư Sĩ. Cây Bồ Đề của bậc Dũng Mãnh này sẽ được gọi là Assattha’.”

170.

170.

‘‘ඉදං සුත්වාන වචනං, අසමස්ස මහෙසිනො;

ආමොදිතා නරමරූ, නමස්සන්ති කතඤ්ජලී.

“Sau khi nghe lời này của bậc Đại Ẩn Sĩ không ai sánh bằng, người và trời vui mừng, chắp tay cung kính đảnh lễ.”

171.

171.

‘‘තදාහං මාණවො ආසිං, මෙඝො නාම සුසික්ඛිතො;

සුත්වා බ්‍යාකරණං සෙට්ඨං, සුමෙධස්ස මහාමුනෙ.

“Khi ấy, tôi là một thanh niên tên là Megha, được giáo dục tốt. Sau khi nghe lời thọ ký cao quý về bậc Đại Ẩn Sĩ Sumedha,”

172.

172.

‘‘සංවිසට්ඨො භවිත්වාන, සුමෙධෙ කරුණාසයෙ ;

පබ්බජන්තඤ්ච තං වීරං, සහාව අනුපබ්බජිං.

“Tôi đã trở nên thân thiết với Sumedha, người là nơi nương náu của lòng bi mẫn; và khi bậc dũng mãnh ấy xuất gia, tôi cũng đã xuất gia theo ngài.”

173.

173.

‘‘සංවුතො පාතිමොක්ඛස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු;

සුද්ධාජීවො සතො වීරො, ජිනසාසනකාරකො.

“Tôi đã thu thúc trong giới Pātimokkha và trong năm giác quan; có mạng sống trong sạch, chánh niệm, tinh tấn, và là người thực hành lời dạy của đấng Toàn Thắng.”

174.

174.

‘‘එවං විහරමානොහං, පාපමිත්තෙන කෙනචි;

නියොජිතො අනාචාරෙ, සුමග්ගා පරිධංසිතො.

“Trong khi đang sống như vậy, tôi đã bị một người bạn xấu nào đó xúi giục vào hành vi sai trái, và đã bị trượt ngã khỏi con đường tốt đẹp.”

175.

175.

‘‘විතක්කවසිකො හුත්වා, සාසනතො අපක්කමිං;

පච්ඡා තෙන කුමිත්තෙන, පයුත්තො මාතුඝාතනං.

“Do bị tư tưởng xấu ác chi phối, con đã rời khỏi giáo pháp; Về sau, do người bạn xấu kia xúi giục, con đã phạm tội giết mẹ.”

176.

176.

‘‘අකරිං ආනන්තරියං, ඝාතයිං දුට්ඨමානසො;

තතො චුතො මහාවීචිං, උපපන්නො සුදාරුණං.

“Con đã phạm tội vô gián, với tâm địa độc ác, con đã giết (mẹ). Từ đó mệnh chung, con đã sanh vào địa ngục Đại A-tỳ vô cùng khủng khiếp.”

177.

177.

‘‘විනිපාතගතො සන්තො, සංසරිං දුක්ඛිතො චිරං;

න පුනො අද්දසං වීරං, සුමෙධං නරපුඞ්ගවං.

“Bị rơi vào đọa xứ, con đã đau khổ luân hồi trong thời gian dài. Con đã không còn gặp lại bậc Anh Hùng, vị đạo sĩ Sumedha, bậc Nhân Ngưu.”

178.

178.

‘‘අස්මිං කප්පෙ සමුද්දම්හි, මච්ඡො ආසිං තිමිඞ්ගලො;

දිස්වාහං සාගරෙ නාවං, ගොචරත්ථමුපාගමිං.

“Trong kiếp này, ở trong biển cả, con đã là loài cá Timiṅgala. Thấy chiếc thuyền trên biển, con đã đến gần để tìm mồi.”

179.

179.

‘‘දිස්වා මං වාණිජා භීතා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරුං;

ගොතමොති මහාඝොසං, සුත්වා තෙහි උදීරිතං.

“Các thương nhân thấy con thì hoảng sợ, liền tưởng niệm đến bậc Tối Thắng Giác. Nghe tiếng hô lớn ‘Gotama’ do họ thốt lên.”

180.

180.

‘‘පුබ්බසඤ්ඤං සරිත්වාන, තතො කාලඞ්කතො අහං;

සාවත්ථියං කුලෙ ඉද්ධෙ, ජාතො බ්‍රාහ්මණජාතියං.

“Nhớ lại tiền tướng, sau khi mệnh chung từ đó, con đã sanh vào dòng dõi Bà-la-môn, trong một gia đình giàu có ở thành Sāvatthī.”

181.

181.

‘‘ආසිං ධම්මරුචි නාම, සබ්බපාපජිගුච්ඡකො;

දිස්වාහං ලොකපජ්ජොතං, ජාතියා සත්තවස්සිකො.

“Con tên là Dhammaruci, người ghê tởm mọi điều ác. Khi được bảy tuổi, con đã nhìn thấy ngọn đèn của thế gian.”

182.

182.

‘‘මහාජෙතවනං [Pg.70] ගන්ත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

උපෙමි බුද්ධං තික්ඛත්තුං, රත්තියා දිවසස්ස ච.

“Đến đại tinh xá Jetavana, con đã xuất gia sống đời không nhà. Con đến yết kiến đức Phật ba lần, cả ban đêm lẫn ban ngày.”

183.

183.

‘‘තදා දිස්වා මුනි ආහ, චිරං ධම්මරුචීති මං;

තතොහං අවචං බුද්ධං, පුබ්බකම්මපභාවිතං.

“Khi ấy, bậc Mâu-ni thấy con liền nói: ‘Này Dhammaruci, đã lâu lắm rồi’. Bấy giờ, con bạch với đức Phật lời nói được tác động bởi nghiệp quá khứ.”

184.

184.

‘‘සුචිරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං, පතිපුබ්බෙන විසුද්ධපච්චයං;

අහමජ්ජසුපෙක්ඛනං වත, තව පස්සාමි නිරුපමං විග්ගහං.

“Đã rất lâu rồi (con không được thấy Ngài), bậc có trăm tướng phước, bậc có nhân duyên thanh tịnh từ trước. Hôm nay, thật may mắn thay, con được thấy thân tướng vô song của Ngài. Việc được thấy ấy thật là một điều thiện kiến.”

185.

185.

‘‘සුචිරං විහතත්තමො මයා, සුචිරක්ඛෙන නදී විසොසිතා;

සුචිරං අමලං විසොධිතං, නයනං ඤාණමයං මහාමුනෙ.

“Bởi con, bóng tối vô minh đã được xua tan từ lâu; bởi sự gìn giữ lâu dài, dòng sông (ái dục) đã được làm cho khô cạn. Hỡi bậc Đại Mâu-ni, con mắt trí tuệ không tỳ vết đã được thanh lọc từ lâu.”

186.

186.

‘‘චිරකාලසමඞ්ගිතො තයා, අවිනට්ඨො පුනරන්තරං චිරං;

පුනරජ්ජසමාගතො තයා, න හි නස්සන්ති කතානි ගොතම.

“Con đã được hội ngộ cùng Ngài trong một thời gian dài, (sự liên kết ấy) không bị mất đi, dù lại xa cách một thời gian dài. Hôm nay, con lại được hội ngộ cùng Ngài. Hỡi Gotama, các hành vi đã tạo tác quả thật không bị tiêu mất.”

187.

187.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.”

188.

188.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là thiện lai… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

189.

189.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධම්මරුචියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Dhammaruci đã nói những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Đã nói lên như vậy.

ධම්මරුචියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thiên sự của Trưởng lão Dhammaruci, phẩm thứ chín.

10. සාලමණ්ඩපියත්ථෙරඅපදානං

10. Thiên sự của Trưởng lão Sālamaṇḍapiya

190.

190.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා සාලවනං, සුකතො අස්සමො මම;

සාලපුප්ඵෙහි සඤ්ඡන්නො, වසාමි විපිනෙ තදා.

“Sau khi đi vào rừng Sāla, am thất của tôi đã được làm rất khéo. Am thất được che phủ bởi hoa Sāla, khi ấy tôi sống trong rừng.”

191.

191.

‘‘පියදස්සී ච භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, සාලවනමුපාගමි.

“Và đức Thế Tôn Piyadassī, bậc Tự Sanh, bậc Tối Thượng, bậc Chánh Đẳng Giác, vì ưa thích sự độc cư, đã đi đến khu rừng Sāla.”

192.

192.

‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, පවනං අගමාසහං;

මූලඵලං ගවෙසන්තො, ආහිණ්ඩාමි වනෙ තදා.

“Ra khỏi am thất, tôi đã đi vào rừng. Tìm kiếm củ và quả, khi ấy tôi đi lang thang trong rừng.”

193.

193.

‘‘තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පියදස්සිං මහායසං;

සුනිසින්නං සමාපන්නං, විරොචන්තං මහාවනෙ.

“Ở đó, trong khu rừng lớn, tôi đã thấy đức Chánh Đẳng Giác Piyadassī, bậc có danh tiếng lớn, đang ngồi an tọa, nhập định, tỏa sáng rực rỡ.”

194.

194.

‘‘චතුදණ්ඩෙ [Pg.71] ඨපෙත්වාන, බුද්ධස්ස උපරී අහං;

මණ්ඩපං සුකතං කත්වා, සාලපුප්ඵෙහි ඡාදයිං.

“Dựng lên bốn cây cột, tôi đã làm một cái lều được chế tác khéo léo ở bên trên đức Phật và lợp nó bằng những bông hoa Sāla.”

195.

195.

‘‘සත්තාහං ධාරයිත්වාන, මණ්ඩපං සාලඡාදිතං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨමවන්දහං.

“Trong bảy ngày, sau khi duy trì cái lều được lợp bằng hoa Sāla, với tâm ý hoan hỷ nơi Ngài, tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thắng Giác.”

196.

196.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, වුට්ඨහිත්වා සමාධිතො;

යුගමත්තං පෙක්ඛමානො, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

“Vào lúc ấy, đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng Nhân, sau khi xuất khỏi thiền định, đã ngồi xuống, nhìn về phía trước một tầm ách.”

197.

197.

‘‘සාවකො වරුණො නාම, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො;

වසීසතසහස්සෙහි, උපගච්ඡි විනායකං.

“Vị đệ tử tên là Varuṇa của đức Đạo Sư Piyadassī, cùng với một trăm ngàn vị đã tự chủ, đã đến gần bậc Lãnh Đạo.”

198.

198.

‘‘පියදස්සී ච භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සිතං පාතුකරී ජිනො.

“Và đức Thế Tôn Piyadassī, bậc Trưởng Thượng của thế gian, bậc Nhân Ngưu, sau khi ngồi xuống giữa Tăng chúng, bậc Chiến Thắng đã mỉm cười.”

199.

199.

‘‘අනුරුද්ධො උපට්ඨාකො, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො;

එකංසං චීවරං කත්වා, අපුච්ඡිත්ථ මහාමුනිං.

“Vị thị giả Anuruddha của đức Đạo Sư Piyadassī, sau khi vắt y qua một bên vai, đã hỏi bậc Đại Mâu-ni.”

200.

200.

‘‘‘කො නු ඛො භගවා හෙතු, සිතකම්මස්ස සත්ථුනො;

කාරණෙ විජ්ජමානම්හි, සත්ථා පාතුකරෙ සිතං’.

“‘Bạch đức Thế Tôn, đâu là nhân, đâu là duyên khiến đức Đạo Sư mỉm cười? Khi có nguyên nhân, đức Đạo Sư mới biểu lộ nụ cười.’”

201.

201.

‘‘‘සත්තාහං සාලච්ඡදනං, යො මෙ ධාරෙසි මාණවො;

තස්ස කම්මං සරිත්වාන, සිතං පාතුකරිං අහං.

‘Chàng trai nào đã che cho ta mái che bằng hoa sala trong bảy ngày; ta, sau khi nhớ lại việc làm của người ấy, đã mỉm cười.

202.

202.

‘‘‘අනොකාසං න පස්සාමි, යත්ථ පුඤ්ඤං විපච්චති;

දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ඔකාසොව න සම්මති.

‘Ta không thấy nơi nào không có cơ hội để phước báu trổ quả; hoặc ở cõi trời, hoặc ở cõi người, cơ hội (cho quả) cũng không đủ chỗ chứa.

203.

203.

‘‘‘දෙවලොකෙ වසන්තස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො;

යාවතා පරිසා තස්ස, සාලච්ඡන්නා භවිස්සති.

‘Khi đang sống ở cõi trời, người có đầy đủ phước nghiệp, hội chúng của vị ấy có bao nhiêu thì sẽ được che phủ bởi hoa sala.

204.

204.

‘‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච;

රමිස්සති සදා සන්තො, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො.

‘Ở nơi ấy, người có đầy đủ phước nghiệp, là bậc hiền thiện, sẽ luôn luôn vui hưởng với các điệu vũ, các bài hát, và các nhạc cụ của chư Thiên.

205.

205.

‘‘‘යාවතා පරිසා තස්ස, ගන්ධගන්ධී භවිස්සති;

සාලස්ස පුප්ඵවස්සො ච, පවස්සිස්සති තාවදෙ.

‘Hội chúng của vị ấy có bao nhiêu thì hương thơm sẽ ngào ngạt bấy nhiêu; và cơn mưa hoa sala sẽ tuôn xuống ngay lúc ấy.

206.

206.

‘‘‘තතො චුතොයං මනුජො, මානුසං ආගමිස්සති;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, සබ්බකාලං ධරිස්සති.

‘Người này, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sẽ đi đến cõi người; cũng ở nơi đây, mái che bằng hoa sala sẽ luôn luôn che cho vị ấy.

207.

207.

‘‘‘ඉධ [Pg.72] නච්චඤ්ච ගීතඤ්ච, සම්මතාළසමාහිතං;

පරිවාරෙස්සන්ති මං නිච්චං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Ở nơi đây, các điệu vũ và các bài hát, cùng với trống, chũm chọe, phách, sẽ luôn luôn vây quanh người này. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

208.

208.

‘‘‘උග්ගච්ඡන්තෙ ච සූරියෙ, සාලවස්සං පවස්සති;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, වස්සතෙ සබ්බකාලිකං.

‘Và khi mặt trời mọc lên, cơn mưa hoa sala sẽ tuôn xuống; do được kết hợp với phước nghiệp, mưa sẽ tuôn xuống vào mọi lúc.

209.

209.

‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Trong một ngàn tám trăm kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có danh tánh là Gotama, bậc Đạo Sư, sẽ xuất hiện ở trên đời.

210.

210.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

‘Là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột do Pháp tạo ra; sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ nhập Niết-bàn, là người vô lậu.

211.

211.

‘‘‘ධම්මං අභිසමෙන්තස්ස, සාලච්ඡන්නං භවිස්සති;

චිතකෙ ඣායමානස්ස, ඡදනං තත්ථ හෙස්සති’.

‘Đối với người đang thông suốt Chánh Pháp, sẽ có mái che bằng hoa sala; đối với người đang được thiêu trên giàn hỏa táng, mái che sẽ có ở nơi ấy’.

212.

212.

‘‘විපාකං කිත්තයිත්වාන, පියදස්සී මහාමුනි;

පරිසාය ධම්මං දෙසෙසි, තප්පෙන්තො ධම්මවුට්ඨියා.

Đức Đại ẩn sĩ Piyadassī, sau khi đã tuyên thuyết về quả báu, đã làm cho hội chúng được thỏa mãn bằng cơn mưa Pháp và đã thuyết giảng Chánh Pháp.

213.

213.

‘‘තිංසකප්පානි දෙවෙසු, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සට්ඨි ච සත්තක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Trong ba mươi kiếp, ta đã trị vì ở các cõi trời; và ta đã là vua Chuyển Luân sáu mươi bảy lần.

214.

214.

‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, ලභාමි විපුලං සුඛං;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, මණ්ඩපස්ස ඉදං ඵලං.

Sau khi từ cõi trời đến đây, ta nhận được sự an lạc rộng lớn; cũng ở nơi đây, có mái che bằng hoa sala. Đây là quả của cái lọng che.

215.

215.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, හෙස්සති සබ්බකාලිකං.

Đây là kiếp sống cuối cùng của ta, là kiếp sống sau rốt đang diễn ra; cũng ở nơi đây, mái che bằng hoa sala sẽ có vào mọi lúc.

216.

216.

‘‘මහාමුනිං තොසයිත්වා, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

Sau khi đã làm cho đức Đại ẩn sĩ Gotama, bậc đứng đầu dòng Sakya được hoan hỷ, sau khi đã từ bỏ sự thắng và bại, ta đã đạt đến trạng thái bất động.

217.

217.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Trong một ngàn tám trăm kiếp, khi ta đã cúng dường đức Phật; từ đó về sau, ta không biết đến cõi khổ. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

218.

218.

කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

219.

219.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

220.

220.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං [Pg.73] සුදං ආයස්මා සාලමණ්ඩපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, Trưởng lão Sālamaṇḍapiya đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

සාලමණ්ඩපියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thiên truyện về Trưởng lão Sālamaṇḍapiya là thứ mười.

පංසුකූලවග්ගො එකූනපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Paṃsukūla là thứ bốn mươi chín.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

පංසුකූලං බුද්ධසඤ්ඤී, භිසදො ඤාණකිත්තකො;

චන්දනී ධාතුපූජී ච, පුලිනුප්පාදකොපි ච.

Trưởng lão Paṃsukūla, Buddhasaññī, Bhisada, Ñāṇakittaka, Candanī, Dhātupūjī, và cả Pulinuppādaka.

තරණො ධම්මරුචිකො, සාලමණ්ඩපියො තථා;

සතානි ද්වෙ හොන්ති ගාථා, ඌනවීසතිමෙව ච.

Trưởng lão Taraṇa, Dhammarucika, và Sālamaṇḍapiya cũng vậy; có hai trăm và mười chín câu kệ.

50. කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො

50. Phẩm Kiṅkaṇipuppha

1. තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên truyện về Trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya

‘‘කණිකාරංව [Pg.74] ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, විපස්සිං ලොකනායකං.

Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, bậc Lãnh đạo thế gian, không còn bụi bẩn phiền não, đang ngự ở giữa núi, đang tỏa sáng giống như cây hoa kaṇikāra.

‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, පග්ගය්හ අභිරොපයිං;

සම්බුද්ධමභිපූජෙත්වා, ගච්ඡාමි දක්ඛිණාමුඛො.

Ta đã cầm lấy ba đóa hoa kiṅkaṇi, rồi đã dâng cúng lên. Sau khi đã đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác, ta đã đi về hướng nam.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, khi ấy ta đã cúng dường đến đức Phật. Ta không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi lớn cắt đứt các dây trói, ta sống không còn lậu hoặc.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකිඞ්කණිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

Như thế, quả thật trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Phần Thí Dụ của trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya thứ nhất.

2. පංසුකූලපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. Phần Thí Dụ của trưởng lão Paṃsukūlapūjaka.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, උදඞ්ගණො නාම පබ්බතො;

තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගම්හි විලම්බිතං.

Không xa dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Udaṅgaṇa. Ở nơi ấy, ta đã nhìn thấy y phấn tảo đang được treo ở trên ngọn cây.

‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, ඔචිනිත්වානහං තදා;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පංසුකූලමපූජයිං.

Khi ấy, sau khi đã hái lấy ba đóa hoa kiṅkaṇi, ta hoan hỷ, với tâm hoan hỷ, đã cúng dường đến y phấn tảo.

10.

10.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

11.

11.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.75] කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පූජිත්වා අරහද්ධජං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, khi ấy ta đã thực hiện nghiệp ấy. Ta không còn biết đến khổ cảnh, do đã cúng dường đến ngọn cờ của bậc A-la-hán.

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch ... ta sống không còn lậu hoặc.

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Paṃsukūlapūjaka, những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

පංසුකූලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần Thí Dụ của trưởng lão Paṃsukūlapūjaka thứ nhì.

3. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

3. Phần Thí Dụ của trưởng lão Koraṇḍapupphiya.

15.

15.

‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ;

පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති.

Trước đây, ta là người làm việc trong rừng, do cha mẹ đã qua đời. Ta sinh sống bằng việc giết hại thú vật, ta không có được điều thiện lành.

16.

16.

‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.

Ở gần nơi trú ngụ của ta, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian tên là Tissa, bậc có Mắt Tuệ, do lòng bi mẫn đã cho thấy ba dấu chân.

17.

17.

‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං.

Và sau khi nhìn thấy các dấu chân đã được in xuống của bậc Đạo Sư tên là Tissa, ta hoan hỷ, với tâm hoan hỷ, đã làm cho tâm được tịnh tín ở nơi các dấu chân.

18.

18.

‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං;

සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං.

Sau khi nhìn thấy cây koraṇḍa đang trổ hoa, là loại cây mọc lên từ đất, sau khi đã cầm lấy luôn cả chùm, ta đã cúng dường đến dấu chân cao quý.

19.

19.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

20.

20.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

කොරණ්ඩකඡවි හොමි, සුප්පභාසො භවාමහං.

Dù ta tái sanh vào bất cứ loài nào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, ta có được làn da như hoa koraṇḍa, ta trở nên người có ánh sáng tốt đẹp.

21.

21.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi hai tính từ đây, khi ấy ta đã thực hiện nghiệp ấy. Ta không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường dấu chân.

22.

22.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch ... ta sống không còn lậu hoặc.

23.

23.

‘‘ස්වාගතං [Pg.76] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

24.

24.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Koraṇḍapupphiya những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần tiểu sử của Trưởng lão Koraṇḍapupphiya là phần thứ ba.

4. කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. Tiểu sử của Trưởng lão Kiṃsukapupphiya

25.

25.

‘‘කිංසුකං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, ආකාසෙ අභිපූජයිං.

Sau khi nhìn thấy hoa kiṃsuka đang nở, tôi đã chắp tay lại; sau khi tưởng nhớ đến đức Phật Tối Thắng, tôi đã cúng dường lên hư không.

26.

26.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

27.

27.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිංසුකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Kiṃsukapupphiya những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần tiểu sử của Trưởng lão Kiṃsukapupphiya là phần thứ tư.

5. උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං

5. Tiểu sử của Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka

31.

31.

‘‘පදුමුත්තරභගවතො, සුජාතො නාම සාවකො;

පංසුකූලං ගවෙසන්තො, සඞ්කාරෙ චරතෙ තදා.

Vị Thinh văn của đức Thế Tôn Padumuttara, tên là Sujāta, trong khi tìm kiếm y phấn tảo, vào lúc ấy đã đi lại ở nơi đống rác.

32.

32.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, පරෙසං භතකො අහං;

උපඩ්ඪදුස්සං දත්වාන, සිරසා අභිවාදයිං.

Ở thành phố Haṃsavatī, tôi là người làm thuê cho kẻ khác; sau khi dâng cúng nửa tấm vải, tôi đã đảnh lễ bằng đầu.

33.

33.

‘‘තෙන [Pg.77] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

34.

34.

‘‘තෙත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සත්තසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Ba mươi ba lần, tôi đã làm vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc chư Thiên; và bảy mươi bảy lần, tôi đã là vua Chuyển Luân.

35.

35.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

උපඩ්ඪදුස්සදානෙන, මොදාමි අකුතොභයො.

Việc làm vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được về số lượng. Do việc cúng dường nửa tấm vải, tôi hoan hỷ, không còn sợ hãi từ bất cứ đâu.

36.

36.

‘‘ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, සකානනං සපබ්බතං;

ඛොමදුස්සෙහි ඡාදෙය්‍යං, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං.

Nếu hôm nay tôi muốn, tôi có thể che phủ (trái đất) cùng với rừng và núi của nó bằng những tấm vải lanh. Đây là quả báu của nửa tấm vải.

37.

37.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của nửa tấm vải.

38.

38.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

39.

39.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

40.

40.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපඩ්ඪදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka những câu kệ này

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần tiểu sử của Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka là phần thứ năm.

6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Tiểu sử của Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka

41.

41.

‘‘සුචින්තිතං භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං.

Đức Thế Tôn Sucintita, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu vương trong loài người, đang ngự trong khu rừng lớn, đang bị khổ não bởi bệnh về gió.

42.

42.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං;

කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං.

Sau khi nhìn thấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín và đã dâng cúng bơ tinh lọc. Do đã được thực hiện và do đã được tích lũy, dòng sông Gaṅgā Bhāgīrathī này,

43.

43.

‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම;

අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා.

và bốn đại dương đã trở thành bơ tinh lọc cho tôi. Và quả đất ghê gớm, vô lượng, không thể đếm được này,

44.

44.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා ;

චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා.

sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành mật ong và đường phèn. Những cây cối này ở bốn châu, là loài uống bằng chân, mọc lên từ đất,

45.

45.

‘‘මම [Pg.78] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ;

පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

sau khi biết được ý định của tôi, chúng đã trở thành các cây như ý. Năm mươi lần, tôi đã là vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên.

46.

46.

‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Và năm mươi mốt lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương. Việc làm vua chư hầu ở các xứ thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng.

47.

47.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, từ đó về sau tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường bơ tinh lọc.

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Phần Thí dụ của Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka, chương thứ sáu.

7. උදකදායකත්ථෙරඅපදානං

7. Thí dụ về Trưởng lão Udakadāyaka

51.

51.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, භික්ඛුසඞ්ඝෙ අනුත්තරෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පානීඝටමපූරයිං.

Đối với Tăng chúng vô song của đức Phật Padumuttara, với tâm tịnh tín, với lòng hoan hỷ, tôi đã đổ đầy bình nước uống.

52.

52.

‘‘පබ්බතග්ගෙ දුමග්ගෙ වා, ආකාසෙ වාථ භූමියං;

යදා පානීයමිච්ඡාමි, ඛිප්පං නිබ්බත්තතෙ මම.

Hoặc ở trên đỉnh núi, hoặc ở trên ngọn cây, hoặc ở trên không trung, hay ở trên mặt đất, khi nào tôi mong muốn có nước uống, nước liền nhanh chóng hiện ra cho tôi.

53.

53.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, từ đó về sau tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường nước.

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උදකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Udakadāyaka những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

උදකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Phần Thí dụ của Trưởng lão Udakadāyaka, chương thứ bảy.

8. පුලිනථූපියත්ථෙරඅපදානං

8. Thí dụ về Trưởng lão Pulinathūpiya

57.

57.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.79], යමකො නාම පබ්බතො;

අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා.

Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Yamaka. Am thất của tôi được làm rất khéo, tịnh xá lợp bằng lá được dựng lên rất đẹp.

58.

58.

‘‘නාරදො නාම නාමෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො;

චතුද්දසසහස්සානි, සිස්සා පරිචරන්ති මං.

Với danh xưng là Nārada, tôi là vị ẩn sĩ bện tóc, có khổ hạnh mãnh liệt. Mười bốn ngàn đệ tử hầu hạ tôi.

59.

59.

‘‘පටිසල්ලීනකො සන්තො, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘සබ්බො ජනො මං පූජෙති, නාහං පූජෙමි කිඤ්චනං.

Khi đang ở nơi độc cư, vào lúc ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Tất cả mọi người đều cúng dường tôi, còn tôi thì chẳng cúng dường một ai cả.’

60.

60.

‘‘‘න මෙ ඔවාදකො අත්ථි, වත්තා කොචි න විජ්ජති;

අනාචරියුපජ්ඣායො, වනෙ වාසං උපෙමහං.

‘Tôi không có người khuyên dạy, không có ai là người chỉ bảo. Không có thầy tổ và thầy tế độ, tôi sống ở trong rừng.’

61.

61.

‘‘‘උපාසමානො යමහං, ගරුචිත්තං උපට්ඨහෙ;

සො මෙ ආචරියො නත්ථි, වනවාසො නිරත්ථකො.

‘Vị thầy mà tôi có thể thân cận và phát sinh tâm tôn kính, vị thầy như thế tôi không có. Việc sống trong rừng này là vô ích.’

62.

62.

‘‘‘ආයාගං මෙ ගවෙසිස්සං, ගරුං භාවනියං තථා;

සාවස්සයො වසිස්සාමි, න කොචි ගරහිස්සති’.

‘Tôi sẽ tìm kiếm cho mình một vị thầy đáng tôn kính, đáng phát triển lòng sùng mộ, và đáng cúng dường. Tôi sẽ sống có nơi nương tựa, sẽ không có ai chê trách được.’

63.

63.

‘‘උත්තානකූලා නදිකා, සුපතිත්ථා මනොරමා;

සංසුද්ධපුලිනාකිණ්ණා, අවිදූරෙ මමස්සමං.

Không xa am thất của tôi, có một con sông nhỏ bờ cạn, bến nước tốt, làm vui thích tâm hồn, trải đầy cát vô cùng trong sạch.

64.

64.

‘‘නදිං අමරිකං නාම, උපගන්ත්වානහං තදා;

සංවඩ්ඪයිත්වා පුලිනං, අකං පුලිනචෙතියං.

Khi ấy, tôi đã đến gần con sông tên là Amarika; vun đắp cát lên, tôi đã làm tháp bằng cát.

65.

65.

‘‘යෙ තෙ අහෙසුං සම්බුද්ධා, භවන්තකරණා මුනී;

තෙසං එතාදිසො ථූපො, තං නිමිත්තං කරොමහං.

Những bậc Toàn Giác, bậc ẩn sĩ đã chấm dứt các hữu nào đã có mặt; bảo tháp của các ngài là như thế này, tôi làm nên dấu hiệu ấy.

66.

66.

‘‘කරිත්වා පුලිනං ථූපං, සොවණ්ණං මාපයිං අහං;

සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, සහස්සෙ තීණි පූජයිං.

Sau khi làm tháp bằng cát, tôi đã hóa hiện nó thành vàng. Tôi đã cúng dường ba ngàn đóa hoa chuông vàng.

67.

67.

‘‘සායපාතං නමස්සාමි, වෙදජාතො කතඤ්ජලී;

සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, වන්දිං පුලිනචෙතියං.

Sáng và tối, tôi đảnh lễ, với niềm hoan hỷ phát sanh, chắp tay lại. Tôi đã đảnh lễ tháp cát như thể (đảnh lễ) bậc Toàn Giác ở trước mặt.

68.

68.

‘‘යදා කිලෙසා ජායන්ති, විතක්කා ගෙහනිස්සිතා;

සරාමි සුකතං ථූපං, පච්චවෙක්ඛාමි තාවදෙ.

Khi các phiền não và các tầm tư liên hệ đến gia đình khởi sanh, tôi liền nhớ đến bảo tháp đã được khéo làm và quán xét ngay lúc ấy.

69.

69.

‘‘උපනිස්සාය විහරං, සත්ථවාහං විනායකං;

කිලෙසෙ සංවසෙය්‍යාසි, න යුත්තං තව මාරිස.

Này bạn, trong khi đang sống nương tựa vào bậc Đạo Sư, vị trưởng đoàn lữ hành, việc ngươi chung sống với các phiền não là điều không thích hợp.

70.

70.

‘‘සහ [Pg.80] ආවජ්ජිතෙ ථූපෙ, ගාරවං හොති මෙ තදා;

කුවිතක්කෙ විනොදෙසිං, නාගො තුත්තට්ටිතො යථා.

Ngay khi vừa hướng tâm đến bảo tháp, khi ấy lòng tôn kính liền sanh khởi trong tôi. Tôi đã loại trừ các ác tầm, giống như con voi bị thúc bằng cây móc.

71.

71.

‘‘එවං විහරමානං මං, මච්චුරාජාභිමද්දථ;

තත්ථ කාලඞ්කතො සන්තො, බ්‍රහ්මලොකමගච්ඡහං.

Trong khi tôi đang sống như thế, tử vương đã đè bẹp tôi. Sau khi mệnh chung tại nơi ấy, tôi đã đi đến cõi Phạm thiên.

72.

72.

‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තිදිවෙ උපපජ්ජහං;

අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

Sau khi sống hết tuổi thọ, tôi đã sanh lên cõi trời. Tám mươi lần làm vua của chư Thiên, tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên.

73.

73.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Và ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. Còn ngôi vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán.

74.

74.

‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං;

ධාතීසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං භවෙ.

Tôi đang hưởng quả báo của những đóa hoa chuông vàng. Một trăm ngàn vú nuôi vây quanh tôi trong các kiếp sống.

75.

75.

‘‘ථූපස්ස පරිචිණ්ණත්තා, රජොජල්ලං න ලිම්පති;

ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, සුප්පභාසො භවාමහං.

Do việc đã chăm sóc bảo tháp, bụi bẩn không bám dính vào thân. Mồ hôi không tuôn chảy, tôi trở thành người có ánh sáng rực rỡ.

76.

76.

‘‘අහො මෙ සුකතො ථූපො, සුදිට්ඨාමරිකා නදී;

ථූපං කත්වාන පුලිනං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

Ôi, bảo tháp của tôi đã được khéo làm, con sông Amarika đã được khéo thấy! Do đã làm tháp bằng cát, tôi đã chứng đắc trạng thái bất động.

77.

77.

‘‘කුසලං කත්තුකාමෙන, ජන්තුනා සාරගාහිනා;

නත්ථි ඛෙත්තං අඛෙත්තං වා, පටිපත්තීව සාධකා.

Đối với người muốn làm điều thiện, người nắm giữ lấy cốt lõi, không có (phân biệt) ruộng phước hay không phải ruộng phước. Chính sự thực hành mới là điều thành tựu.

78.

78.

‘‘යථාපි බලවා පොසො, අණ්ණවං තරිතුස්සහෙ;

පරිත්තං කට්ඨමාදාය, පක්ඛන්දෙය්‍ය මහාසරං.

Ví như người có sức mạnh, nỗ lực để vượt qua biển cả; lấy một khúc gỗ nhỏ, người ấy có thể lao vào đại dương.

79.

79.

‘‘ඉමාහං කට්ඨං නිස්සාය, තරිස්සාමි මහොදධිං;

උස්සාහෙන වීරියෙන, තරෙය්‍ය උදධිං නරො.

Nương vào khúc gỗ này, tôi sẽ vượt qua đại dương. Với sự nỗ lực và tinh tấn, một người có thể vượt qua biển cả.

80.

80.

‘‘තථෙව මෙ කතං කම්මං, පරිත්තං ථොකකඤ්ච යං;

තං කම්මං උපනිස්සාය, සංසාරං සමතික්කමිං.

Cũng vậy, nghiệp mà tôi đã làm là nhỏ bé và ít ỏi. Nương vào nghiệp ấy, tôi đã vượt qua vòng luân hồi.

81.

81.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ.

Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, được thúc đẩy bởi căn lành, tôi đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong gia tộc Mahāsāla rất giàu có.

82.

82.

‘‘සද්ධා මාතා පිතා මය්හං, බුද්ධස්ස සරණං ගතා;

උභො දිට්ඨපදා එතෙ, අනුවත්තන්ති සාසනං.

Cha và mẹ của tôi có đức tin, đã quy y nơi đức Phật. Cả hai vị này đã thấy được chân lý, và sống thuận theo giáo pháp.

83.

83.

‘‘බොධිපපටිකං [Pg.81] ගය්හ, සොණ්ණථූපමකාරයුං;

සායපාතං නමස්සන්ති, සක්‍යපුත්තස්ස සම්මුඛා.

Họ đã lấy vỏ cây Bồ-đề và đã làm một bảo tháp bằng vàng. Sáng và tối, họ đảnh lễ ở trước mặt của Thích tử (đức Phật).

84.

84.

‘‘උපොසථම්හි දිවසෙ, සොණ්ණථූපං විනීහරුං;

බුද්ධස්ස වණ්ණං කිත්තෙන්තා, තියාමං වීතිනාමයුං.

Vào ngày trai giới, họ đã mang bảo tháp vàng ra. Tán dương các phẩm hạnh của đức Phật, họ đã trải qua ba canh của đêm.

85.

85.

‘‘සහ දිස්වානහං ථූපං, සරිං පුලිනචෙතියං;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

Ngay khi vừa thấy bảo tháp, tôi đã nhớ lại tháp cát. Ngồi xuống tại một chỗ, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả.

ද්වාවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai mươi hai.

86.

86.

‘‘ගවෙසමානො තං වීරං, ධම්මසෙනාපතිද්දසං;

අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ.

Trong khi tìm kiếm bậc Anh Hùng ấy, tôi đã gặp vị Tướng quân Chánh pháp. Rời khỏi gia đình, tôi đã xuất gia ở gần bên ngài.

87.

87.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා.

Lúc bảy tuổi, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật, bậc có Thiên nhãn, sau khi biết được phẩm hạnh (của tôi) đã tế độ cho tôi.

88.

88.

‘‘දාරකෙනෙව සන්තෙන, කිරියං නිට්ඨිතං මයා;

කතං මෙ කරණීයජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

Dầu chỉ là một đứa trẻ, việc cần làm đã được tôi hoàn tất. Hôm nay, trong giáo pháp của Thích tử, phận sự đã được tôi thực hiện.

89.

89.

‘‘සබ්බවෙරභයාතීතො, සබ්බසඞ්ගාතිගො ඉසි;

සාවකො තෙ මහාවීර, සොණ්ණථූපස්සිදං ඵලං.

Vị ẩn sĩ đã vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, đã vượt qua mọi chấp thủ. Thưa bậc Đại Hùng, vị ấy là đệ tử của ngài. Đây là quả báo của bảo tháp vàng.

90.

90.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

91.

91.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

92.

92.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනථූපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật Trưởng lão Pulinaṭhūpiya những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

පුලිනථූපියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích của Trưởng lão Pulinaṭhūpiya là phần thứ tám.

9. නළකුටිදායකත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích của Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka

93.

93.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, හාරිතො නාම පබ්බතො;

සයම්භූ නාරදො නාම, රුක්ඛමූලෙ වසී තදා.

“Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Hārita. Bậc Tự Hữu tên là Nārada đã trú ngụ ở gốc cây vào lúc ấy.

94.

94.

‘‘නළාගාරං [Pg.82] කරිත්වාන, තිණෙන ඡාදයිං අහං;

චඞ්කමං සොධයිත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං.

“Sau khi đã làm ngôi nhà bằng sậy, tôi đã lợp mái bằng cỏ. Sau khi đã dọn dẹp sạch sẽ đường kinh hành, tôi đã dâng cúng đến bậc Tự Hữu.

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

96.

96.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, නළකුටිකනිම්මිතං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“Ở nơi ấy, lâu đài của tôi được làm tốt đẹp, được tạo ra (do phước báo của) ngôi nhà bằng sậy, cao sáu mươi do-tuần, rộng ba mươi do-tuần.

97.

97.

‘‘චතුද්දසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

“Trong mười bốn kiếp, tôi đã vui hưởng ở thế giới chư Thiên. Và bảy mươi mốt lần, tôi đã làm vua của chư Thiên.

98.

98.

‘‘චතුතිංසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“Và ba mươi bốn lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương. (Quả báo làm) vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán.

99.

99.

‘‘ධම්මපාසාදමාරුය්හ, සබ්බාකාරවරූපමං;

යදිච්ඡකාහං විහරෙ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

“Sau khi đã bước lên lâu đài của Giáo Pháp, là nơi có hình thức cao quý về mọi phương diện, tôi sống theo như ý muốn ở trong giáo huấn của bậc Thích tử.

100.

100.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළකුටියිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) ngôi nhà bằng sậy.

101.

101.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu lược)... tôi sống không còn lậu hoặc.

102.

102.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

103.

103.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළකුටිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

නළකුටිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thánh tích của Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka là phần thứ chín.

10. පියාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

10. Thánh tích của Trưởng lão Piyālaphaladāyaka

104.

104.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

“Trước đây, tôi đã là người thợ săn, vào lúc ấy tôi đang đi trong rừng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bặm, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.

105.

105.

‘‘පියාලඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

“Sau khi đã lấy quả piyāla, với tâm trong sạch, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giả, bậc Anh Hùng, là ruộng phước bằng chính đôi tay của mình.

106.

106.

‘‘එකතිංසෙ [Pg.83] ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã dâng cúng quả cây ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây.

107.

107.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu lược)... tôi sống không còn lậu hoặc.

108.

108.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

109.

109.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පියාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như thế, quả thật Trưởng lão Piyālaphaladāyaka những câu kệ này

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

පියාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh tích của Trưởng lão Piyālaphaladāyaka là phần thứ mười.

කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො පඤ්ඤාසමො.

Phẩm Kiṅkaṇipuppha là phẩm thứ năm mươi.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy như sau:

කිඞ්කණී පංසුකූලඤ්ච, කොරණ්ඩමථ කිංසුකං;

උපඩ්ඪදුස්සී ඝතදො, උදකං ථූපකාරකො.

Ngài Kiṅkaṇī, và ngài Paṃsukūla, rồi ngài Koraṇḍa, ngài Kiṃsuka, ngài Upaḍḍhadussī, ngài Ghatado, ngài Udaka, ngài Thūpakāraka.

නළකාරී ච නවමො, පියාලඵලදායකො;

සතමෙකඤ්ච ගාථානං, නවකඤ්ච තදුත්තරි.

Và vị thứ chín là ngài Naḷakārī, ngài Piyālaphaladāyaka. Và có một trăm và chín câu kệ ở trên đó.

අථ වග්ගුද්දානං –

Sau đây là phần tóm lược các phẩm –

මෙත්තෙය්‍යවග්ගො භද්දාලි, සකිංසම්මජ්ජකොපි ච;

එකවිහාරී විභීතකී, ජගතී සාලපුප්ඵියො.

Phẩm Metteyya, Bhaddāli, và cả Sakiṃsammajjaka, Ekavihārī, Vibhītakī, Jagatī, Sālapupphiya.

නළාගාරං පංසුකූලං, කිඞ්කණිපුප්ඵියො තථා;

අසීති ද්වෙ ච ගාථායො, චතුද්දසසතානි ච.

Naḷāgāra, Paṃsukūla, cũng thế là Kiṅkaṇipupphiya. Và có tám mươi hai câu kệ, và một ngàn bốn trăm.

මෙත්තෙය්‍යවග්ගදසකං.

Mười thiên của Phẩm Metteyya.

පඤ්චමසතකං සමත්තං.

Phần trăm thứ năm đã hoàn tất.

51. කණිකාරවග්ගො

51. Phẩm Kaṇikāra

1. තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên sự của Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya

‘‘සුමෙධො [Pg.84] නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, හිමවන්තමුපාගමිං.

“Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, vị có ba mươi hai tướng tốt cao quý, bậc Chánh Đẳng Giác ưa thích sự vắng lặng, đã đi đến dãy Himavanta.

‘‘අජ්ඣොගය්හ හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

පල්ලඞ්කමාභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

“Sau khi đã đi sâu vào dãy Himavanta, bậc Tối Thượng, bậc Hiền Triết bi mẫn, bậc Tối Thượng trong loài người đã ngồi xuống trong thế kiết-già.

‘‘විජ්ජාධරො තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං;

තිසූලං සුකතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

“Khi ấy, tôi là một vị vijjādhara (người nắm giữ thần chú), một người đi trên không trung. Khi ấy, sau khi cầm lấy cây đinh ba được làm khéo léo, tôi đang đi trên bầu trời.

‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා;

වනෙ ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

“Đức Phật tỏa sáng ở trong rừng giống như ngọn lửa ở trên đỉnh núi, giống như mặt trăng vào ngày rằm, giống như cây sala chúa đang trổ hoa.

‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ;

නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං.

“Sau khi xuất ra từ ngọn cây trong rừng, các tia hào quang của đức Phật đã tuôn chảy ra. Sau khi nhìn thấy các tia sáng giống như màu sắc của ngọn lửa đốt lau sậy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín.

‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං;

තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

“Trong khi tìm kiếm, tôi đã nhìn thấy đóa hoa kaṇikāra có hương thơm của chư Thiên. Sau khi lấy ba đóa hoa, tôi đã cúng dường đến bậc Tối Thắng trong các đức Phật.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා;

උද්ධංවණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

“Do nhờ oai lực của đức Phật, khi ấy ba đóa hoa của tôi có cuống hướng lên trên, có cánh hướng xuống dưới, đã làm thành lọng che cho đức Đạo Sư.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nhờ nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi).

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được biết đến với tên gọi ‘Kaṇikārī.’ (Lâu đài ấy) cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần.

10.

10.

‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලුහරිතාමයං;

සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ.

“(Lâu đài ấy) có một ngàn gian phòng, một trăm quả cầu, có nhiều cờ phướn, được làm bằng vàng. Một trăm ngàn vọng lâu đã hiện ra ở lâu đài của tôi.

11.

11.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයාපි ච;

ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා.

“Các ngai vàng được làm bằng vàng, được làm bằng ngọc ma-ni, và cả được làm bằng đá lohitaṅga, và cả bằng pha lê, đã hiện ra theo ý muốn.

12.

12.

‘‘මහාරහඤ්ච [Pg.85] සයනං, තූලිකාවිකතීයුතං;

උද්ධලොමිකඑකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං.

“Và giường nằm quý giá được trang bị với nệm gòn và thảm len, có tấm thảm lông dài một bên, được đi kèm với các chiếc gối.

13.

13.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං;

යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො.

“Bất cứ khi nào tôi mong muốn ra đi, sau khi ra khỏi lâu đài để dạo cảnh chư Thiên, tôi được đoàn chư Thiên hộ tống.

14.

14.

‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම;

සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං.

“Tôi đứng ở bên dưới đóa hoa, ở trên tôi là lọng che. Xung quanh một trăm do-tuần được che phủ bởi các hoa kaṇikāra.

15.

15.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායපාතමුපට්ඨහුං;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා.

“Sáu mươi ngàn nhạc cụ đã phục vụ vào buổi sáng và buổi chiều. Các nhạc cụ ấy luôn luôn vây quanh tôi, ngày và đêm không mệt mỏi.

16.

16.

‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාළෙහි වාදිතෙහි ච;

රමාමි ඛිඩ්ඩාරතියා, මොදාමි කාමකාමිහං.

“Ở nơi ấy, tôi vui hưởng với các điệu múa, các bài hát, với các tiếng vỗ tay, và với các nhạc cụ. Tôi vui hưởng trong sự thích thú vui đùa, tôi hoan hỷ là người có được các dục lạc.

17.

17.

‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා;

නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ.

“Ở nơi ấy, sau khi đã ăn và đã uống, khi ấy tôi hoan hỷ ở cõi trời Ba Mươi Ba. Cùng với các đoàn tiên nữ, tôi hoan hỷ ở trong lâu đài cao quý.

18.

18.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

“Và năm trăm lần, tôi đã làm vua của chư Thiên. Và ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương.

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Việc làm vua của một vùng rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán.

19.

19.

‘‘භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi đã nhận được tài sản lớn lao. Đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

20.

20.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi luân chuyển trong hai kiếp sống: hoặc là ở cõi trời hoặc là ở cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

21.

21.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi được sanh trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn; tôi không sanh vào dòng dõi thấp hèn, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

22.

22.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Xe voi, xe ngựa, kiệu, và võng; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

23.

23.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Đoàn nữ tỳ, đoàn nam nô, và những người phụ nữ được trang điểm lộng lẫy; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

24.

24.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Vải lụa, vải len, và vải lanh, vải bông; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

25.

25.

‘‘නවවත්ථං [Pg.86] නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Y phục mới, trái cây đầu mùa, vật thực có hương vị hảo hạng đầu mùa; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

26.

26.

‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“‘Hãy ăn món này, hãy dùng món kia, hãy ngủ trên giường này;’ tôi nhận được tất cả những lời mời gọi ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

27.

27.

‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අබ්භුග්ගතො මම;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා;

ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi được tôn kính ở khắp mọi nơi, danh tiếng của tôi vang lừng. Tôi luôn có phe phái lớn mạnh, luôn có đoàn tùy tùng không chia rẽ. Tôi là người tối thắng trong hàng quyến thuộc, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

28.

28.

‘‘සීතං උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

“Tôi không biết đến lạnh hay nóng, không có sự thiêu đốt. Hơn nữa, trong tâm tôi không có khổ não thuộc về tâm.”

29.

29.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Có được sắc da vàng óng, tôi luân hồi trong các cõi hữu. Tôi không biết đến sự biến đổi màu da, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

30.

30.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành trong sạch, tôi đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong dòng dõi đại phú, rất giàu có.”

31.

31.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං.

“Từ bỏ năm dục trưởng dưỡng, tôi đã xuất gia, sống đời không gia đình. Khi được bảy tuổi, tôi đã chứng đắc quả vị A-la-hán.”

32.

32.

‘‘උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා;

තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Đức Phật, bậc có thiên nhãn, sau khi biết được đức hạnh của tôi đã cho tôi thọ cụ túc giới. Dù còn trẻ tuổi, tôi là người đáng được cúng dường, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

33.

33.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Thiên nhãn của tôi đã thanh tịnh, tôi thiện xảo về thiền định; tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො;

ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi đã chứng đắc các tuệ phân tích, thiện xảo về các thần túc thông; tôi đã đạt đến sự toàn hảo trong các pháp, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

35.

35.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Trong ba mươi ngàn kiếp, kể từ khi tôi đã cúng dường vị Phật ấy, tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

36.

36.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các cõi hữu đã được nhổ bật gốc. Giống như voi chúa phá tan xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.”

37.

37.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến, đến nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

38.

38.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.87] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකණිකාරපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên truyện thứ nhất về Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya (đã kết thúc).

2. එකපත්තදායකත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên truyện về Trưởng lão Ekapattadāyaka

39.

39.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, කුම්භකාරො අහොසහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

“Tại thành Haṃsavatī, tôi là người thợ gốm. Tôi đã thấy đức Phật, bậc không còn trần cấu, đã vượt qua bộc lưu, không còn lậu hoặc.”

40.

40.

‘‘සුකතං මත්තිකාපත්තං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පත්තං දත්වා භගවතො, උජුභූතස්ස තාදිනො.

“Tôi đã dâng chiếc bát bằng đất sét được làm khéo léo đến đức Phật tối thắng. Sau khi dâng bát đến đức Thế Tôn, bậc có tâm ngay thẳng, bậc như vậy.”

41.

41.

‘‘භවෙ නිබ්බත්තමානොහං, සොණ්ණථාලෙ ලභාමහං;

රූපිමයෙ ච සොවණ්ණෙ, තට්ටිකෙ ච මණීමයෙ.

“Khi tái sanh trong các cõi hữu, tôi nhận được những cái đĩa bằng vàng; và những cái khay bằng bạc, bằng vàng, và bằng ngọc.”

42.

42.

‘‘පාතියො පරිභුඤ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං;

යසානඤ්ච ධනානඤ්ච, අග්ගභූතො ච හොමහං.

“Tôi sử dụng những chiếc bát (quý báu), đây là quả của phước nghiệp. Và tôi trở thành người tối thắng về danh vọng và tài sản.”

43.

43.

‘‘යථාපි භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං;

සම්මාධාරං පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං.

“Ví như trên thửa ruộng tốt, dù hạt giống được gieo trồng có ít ỏi; khi mưa thuận gió hòa, kết quả làm cho người nông dân hài lòng.”

44.

44.

‘‘තථෙවිදං පත්තදානං, බුද්ධඛෙත්තම්හි රොපිතං;

පීතිධාරෙ පවස්සන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති.

“Cũng vậy, việc dâng bát này được gieo trồng trên thửa ruộng là đức Phật; khi dòng hỷ lạc tuôn rơi như mưa, kết quả sẽ làm cho tôi hài lòng.”

45.

45.

‘‘යාවතා ඛෙත්තා විජ්ජන්ති, සඞ්ඝාපි ච ගණාපි ච;

බුද්ධඛෙත්තසමො නත්ථි, සුඛදො සබ්බපාණිනං.

“Cho dù có bao nhiêu thửa ruộng, là Tăng chúng hay là các giáo đoàn; không có thửa ruộng nào sánh bằng thửa ruộng là đức Phật, là đấng ban an lạc cho tất cả chúng sanh.”

46.

46.

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

එකපත්තං දදිත්වාන, පත්තොම්හි අචලං පදං.

“Xin đảnh lễ Ngài, bậc Trượng phu điều ngự! Xin đảnh lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Sau khi dâng cúng một chiếc bát, con đã đạt đến trạng thái bất động.”

47.

47.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පත්තමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පත්තදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng bình bát nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường bình bát.

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

49.

49.

‘‘ස්වාගතං [Pg.88] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකපත්තදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Ekapattadāyaka đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói như thế.

එකපත්තදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thánh tích của Trưởng lão Ekapattadāyaka, câu chuyện thứ hai.

3. කාසුමාරඵලියත්ථෙරඅපදානං

3. Thánh tích của Trưởng lão Kāsumāraphaliya

51.

51.

‘‘කණිකාරංව ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං.

Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc không còn bụi bẩn, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, đang ngự ở khe núi, tỏa sáng như đóa hoa kaṇikāra.

52.

52.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

කාසුමාරිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã chắp tay đặt lên đầu, rồi lấy quả kāsumārika và dâng cúng lên bậc Tối Thắng là đức Phật.

53.

53.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây.

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාසුමාරඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Kāsumāraphaliya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói như thế.

කාසුමාරඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thánh tích của Trưởng lão Kāsumāraphaliya, câu chuyện thứ ba.

4. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං

4. Thánh tích của Trưởng lão Avaṭaphaliya

57.

57.

‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා උට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

Đức Thế Tôn, bậc có ngàn tia sáng, bậc Tự Sanh, bậc Vô Năng Thắng, sau khi xuất khỏi nơi vắng lặng, đã đi ra để khất thực.

58.

58.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, අවටං අදදිං ඵලං.

Tay cầm quả cây, tôi nhìn thấy bậc Ngưu Vương trong loài người rồi đi đến gần. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng quả cây avaṭa.

59.

59.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.89] කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây.

60.

60.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

61.

61.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

62.

62.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Avaṭaphaliya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói như thế.

අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Thánh tích của Trưởng lão Avaṭaphaliya, câu chuyện thứ tư.

5. පාදඵලියත්ථෙරඅපදානං

5. Thánh tích của Trưởng lão Pādaphaliya

63.

63.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, පාදඵලං අදාසහං.

Tôi đã dâng cúng quả cây pāda lên đức Chánh Đẳng Giác, bậc có màu da vàng ròng, bậc đáng thọ nhận các vật dâng cúng, trong khi Ngài đang đi trên đường.

64.

64.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây.

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Pādaphaliya đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

පාදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên sự của trưởng lão Pādaphaliya là phần thứ năm.

6. මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên sự của trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka

68.

68.

‘‘කණිකාරංව ජලිතං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං;

ජලන්තං දීපරුක්ඛංව, අද්දසං ලොකනායකං.

Tôi đã nhìn thấy vị Lãnh Đạo Thế Gian, rực rỡ như cây kaṇikāra, như vầng trăng vào ngày rằm; như cây đèn đang cháy sáng.

69.

69.

‘‘මාතුලුඞ්ගඵලං [Pg.90] ගය්හ, අදාසිං සත්ථුනො අහං;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

Tôi đã lấy quả mātuluṅga, với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng đến bậc Đạo Sư, bậc Anh Hùng, vị xứng đáng được cúng dường.

70.

70.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây.

71.

71.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

72.

72.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

73.

73.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මාතුලුඞ්ගඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka đã nói những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên sự của trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka là phần thứ sáu.

7. අජෙලිඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên sự của trưởng lão Ajeliphaladāyaka

74.

74.

‘‘අජ්ජුනො නාම සම්බුද්ධො, හිමවන්තෙ වසී තදා;

චරණෙන ච සම්පන්නො, සමාධිකුසලො මුනි.

Vào lúc ấy, đức Chánh Đẳng Giác tên là Ajjuna đã trú ở Hy-mã-lạp. Vị ẩn sĩ đã thành tựu về hạnh kiểm và thiện xảo về thiền định.

75.

75.

‘‘කුම්භමත්තං ගහෙත්වාන, අජෙලිං ජීවජීවකං;

ඡත්තපණ්ණං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

Tôi đã lấy quả ajeli, có kích thước bằng cái bình, giúp trường thọ, có lá như chiếc lọng, và tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư.

76.

76.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây.

77.

77.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

78.

78.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

79.

79.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජෙලිඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật trưởng lão Ajeliphaladāyaka đã nói những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

අජෙලිඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên sự của trưởng lão Ajeliphaladāyaka là phần thứ bảy.

8. අමොදඵලියත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên sự của trưởng lão Amodaphaliya

80.

80.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.91] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, අමොදමදදිං ඵලං.

Tôi đã dâng cúng quả amoda đến đức Chánh Đẳng Giác, có màu sắc như vàng, là vị tiếp nhận các vật dâng cúng, trong khi Ngài đang đi trên đường.

81.

81.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây.

82.

82.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

83.

83.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

84.

84.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අමොදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Amodaphaliya những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

අමොදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích của trưởng lão Amodaphaliya, chương thứ tám.

9. තාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích của trưởng lão Tālaphaladāyaka

85.

85.

‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

Bậc Thế Tôn tên là Sataraṃsī, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, sau khi đứng dậy từ nơi độc cư, đã đi ra ngoài để khất thực.

86.

86.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, තාලඵලං අදාසහං.

Tay cầm quả cây, sau khi nhìn thấy bậc Nhân Ngưu, tôi đã đi đến gần. Với tâm ý trong sạch, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng quả thốt nốt.

87.

87.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách nay chín mươi bốn kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.

88.

88.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

89.

89.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

90.

90.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Tālaphaladāyaka những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

තාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thánh tích của trưởng lão Tālaphaladāyaka, chương thứ chín.

10. නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

10. Thánh tích của trưởng lão Nāḷikeraphaladāyaka

91.

91.

‘‘නගරෙ [Pg.92] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ.

Khi ấy, ở tại thành phố Bandhumatī, tôi là người giữ vườn. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang đi ở trên không trung.

92.

92.

‘‘නාළිකෙරඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

ආකාසෙ ඨිතකො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො.

Sau khi lấy quả dừa, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giả. Vị có danh tiếng lớn lao, trong khi đang đứng ở trên không trung, đã thọ nhận.

93.

93.

‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

Sau khi đã dâng cúng quả cây đến đức Phật với tâm ý vô cùng trong sạch, (việc ấy) là sự phát sinh niềm vui thích cho tôi, là sự mang lại an lạc trong hiện tại.

94.

94.

‘‘අධිගච්ඡිං තදා පීතිං, විපුලඤ්ච සුඛුත්තමං;

උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං.

Khi ấy, tôi đã đạt được niềm hoan hỷ và sự an lạc cao thượng, rộng lớn. Báu vật chỉ luôn được phát sinh cho tôi, người đã được tái sanh ở nơi này nơi kia.

95.

95.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách nay chín mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.

96.

96.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Thiên nhãn của tôi được trong sạch, tôi là người thiện xảo về định. Tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.

97.

97.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

98.

98.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

99.

99.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාළිකෙරඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Nāḷikeraphaladāyaka

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh tích của trưởng lão Nāḷikeraphaladāyaka, chương thứ mười.

කණිකාරවග්ගො එකපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Kaṇikāra, (phẩm) thứ năm mươi mốt.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm lược:

කණිකාරෙකපත්තා ච, කාසුමාරී තථාවටා;

පාදඤ්ච මාතුලුඞ්ගඤ්ච, අජෙලීමොදමෙව ච.

Và các trưởng lão Kaṇikāra, Ekapattā, Kāsumārī, và Āvaṭā; và Pāda, và Mātuluṅga, và Ajelī, và Moda.

තාලං තථා නාළිකෙරං, ගාථායො ගණිතා විහ;

එකං ගාථාසතං හොති, ඌනාධිකවිවජ්ජිතං.

(Trưởng lão) Tāla, và (trưởng lão) Nāḷikera. Ở đây, các câu kệ được đếm; có một trăm câu kệ, không hơn không kém.

52. ඵලදායකවග්ගො

52. Phẩm Về Người Dâng Cúng Trái Cây

1. කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên truyện Trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka

‘‘මිගලුද්දො [Pg.93] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

“Thuở xưa, tôi đã là người thợ săn, tôi đã đi lang thang trong khu rừng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc không còn bụi bẩn, bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.”

‘‘කුරඤ්චියඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස තාදිනො, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

“Sau khi lấy quả kurañciya, với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng đến đức Phật tối thượng, bậc là ruộng phước, bậc Tādino (bất động).”

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.”

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đã cắt đứt các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.”

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp, (khi tôi đến) nơi sự hiện diện của đức Phật tối thượng. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích, và tám Giải Thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුරඤ්චියඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này.

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên truyện thứ nhất về trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka.

2. කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên truyện Trưởng lão Kapitthaphaladāyaka

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කපිත්ථං අදදිං ඵලං.

“Trong khi Ngài đang đi trên đường phố, tôi đã dâng cúng quả kapittha đến đức Chánh Đẳng Giác, bậc có màu da vàng ròng, bậc xứng đáng thọ nhận các vật dâng cúng.”

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.”

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... vân vân ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

10.

10.

‘‘ස්වාගතං [Pg.94] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

11.

11.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කපිත්ථඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kapitthaphaladāyaka, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này.

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thiên truyện thứ nhì về trưởng lão Kapitthaphaladāyaka.

3. කොසම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං

3. Thiên truyện Trưởng lão Kosambaphaliya

12.

12.

‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කොසම්බං අදදිං තදා.

“Vào lúc ấy, trong khi Ngài đang đi trên đường phố, tôi đã dâng cúng quả kosamba đến bậc Thiên-nhơn-Thiên, bậc Lãnh đạo loài người, đấng rực rỡ như cây kakudha.”

13.

13.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

14.

14.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... vân vân ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

15.

15.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

16.

16.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොසම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kosambaphaliya, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කොසම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần tiểu sử thứ ba về trưởng lão Kosambaphaliya.

4. කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. Tiểu sử của trưởng lão Ketakapupphiya

17.

17.

‘‘විනතානදියා තීරෙ, විහාසි පුරිසුත්තමො;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, එකග්ගං සුසමාහිතං.

“Bên bờ sông Vinatā, bậc Tối Thượng Nhân đã trú ngụ. Tôi đã nhìn thấy đấng Giác Ngộ không còn bụi bẩn (phiền não), là vị nhất tâm, có sự định tĩnh vững vàng.

18.

18.

‘‘මධුගන්ධස්ස පුප්ඵෙන, කෙතකස්ස අහං තදා;

පසන්නචිත්තො සුමනො, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

“Khi ấy, với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, tôi đã cúng dường đấng Phật Tối Thượng bằng bông hoa của cây dứa dại (ketaka) có hương thơm như mật ong.

19.

19.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.95] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, khi tôi đã thực hiện việc cúng dường bông hoa ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đấng Giác Ngộ.

20.

20.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

21.

21.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.

22.

22.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කෙතකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão khả kính Ketakapupphiya đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần tiểu sử thứ tư về trưởng lão Ketakapupphiya.

5. නාගපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. Tiểu sử của trưởng lão Nāgapupphiya

23.

23.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, නාගපුප්ඵං අපූජයිං.

“Tôi đã cúng dường bông hoa thiết mộc (nāga) đến đấng Chánh Đẳng Giác có màu da vàng óng, là bậc xứng đáng thọ nhận vật cúng dường, trong khi Ngài đang đi trên đường.

24.

24.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

25.

25.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

26.

26.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.

27.

27.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාගපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão khả kính Nāgapupphiya đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

නාගපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần tiểu sử thứ năm về trưởng lão Nāgapupphiya.

6. අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

6. Tiểu sử của trưởng lão Ajjunapupphiya

28.

28.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරො තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

“Khi ấy, ở bên bờ sông Candabhāgā, tôi đã là một khẩn-na-la (kinnara). Tôi đã nhìn thấy đấng Giác Ngộ không còn bụi bẩn (phiền não), là bậc Tự-Hiện-Hữu, là vị Bất-Bại.

29.

29.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, වෙදජාතො කතඤ්ජලී;

ගහෙත්වා අජ්ජුනං පුප්ඵං, සයම්භුං අභිපූජයිං.

“Với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, với niềm vui sướng phát sanh, tôi đã chắp tay lại, đã cầm lấy bông hoa ajjuna, và đã cúng dường đến bậc Tự-Hiện-Hữu.

30.

30.

‘‘තෙන [Pg.96] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân khẩn-na-la, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa).

31.

31.

‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

දසක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, මහාරජ්ජමකාරයිං.

“Ba mươi sáu lần, tôi đã là vua của chư Thiên, đã cai trị vương quốc của chư Thiên. Mười lần, tôi đã là vua Chuyển Luân, đã cai trị vương quốc vĩ đại.

32.

32.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සුඛෙත්තෙ වප්පිතං බීජං, සයම්භුම්හි අහො මම.

“Việc cai trị các vương quốc chư hầu thì rộng lớn, không thể đếm được. Ôi! Hạt giống của tôi đã được gieo trồng ở nơi bậc Tự-Hiện-Hữu, là thửa ruộng tốt.

33.

33.

‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං;

පූජාරහො අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

“Thiện nghiệp của tôi vẫn còn hiện hữu, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà. Ngày hôm nay, ở trong giáo pháp của con trai dòng Sakya, tôi là người xứng đáng được cúng dường.

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජ්ජුනපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ajjunapupphiya khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên sự của trưởng lão Ajjunapupphiya là phần thứ sáu.

7. කුටජපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên sự của trưởng lão Kuṭajapupphiya

37.

37.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, වසලො නාම පබ්බතො;

බුද්ධො සුදස්සනො නාම, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ.

“Gần dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Vasala. Đức Phật tên là Sudassana ngự ở trong khe núi.

38.

38.

‘‘පුප්ඵං හෙමවන්තං ගය්හ, වෙහාසං අගමාසහං;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

“Tôi đã lấy đóa hoa màu vàng ròng rồi đã đi đến hư không. Ở nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Chánh Giác, bậc đã vượt qua bộc lưu, bậc vô lậu.

39.

39.

‘‘පුප්ඵං කුටජමාදාය, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං ;

බුද්ධස්ස අභිරොපෙසිං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො.

“Sau khi lấy đóa hoa kuṭaja, tôi đã chắp tay tại trên đầu rồi đã dâng cúng lên đấng Phật, bậc Tự Hữu, bậc Đại Sĩ.

40.

40.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi tôi đã cúng dường đóa hoa, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đấng Phật.

41.

41.

‘‘කිලෙසා [Pg.97] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.

42.

42.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.

43.

43.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුටජපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Kuṭajapupphiya khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

කුටජපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên sự của trưởng lão Kuṭajapupphiya là phần thứ bảy.

8. ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên sự của trưởng lão Ghosasaññaka

44.

44.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ විපිනෙ අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතං.

“Trước đây, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng, trong chốn hoang dã. Tôi đã nhìn thấy đấng Phật không còn bụi bẩn, được hội chúng chư Thiên tôn kính.

45.

45.

‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, දෙසෙන්තං අමතං පදං;

අස්සොසිං මධුරං ධම්මං, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො.

“Tôi đã lắng nghe Pháp thoại ngọt ngào của đấng Sikhī, bậc Thân Thuộc của thế gian, là vị đang tuyên thuyết về Tứ Thánh Đế, đang giảng dạy về cảnh giới bất tử.

46.

46.

‘‘ඝොසෙ චිත්තං පසාදෙසිං, අසමප්පටිපුග්ගලෙ;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, උත්තරිං දුත්තරං භවං.

“Tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi âm thanh của bậc Vô Song, bậc Bất Tương Đẳng. Sau khi đã làm cho tâm tịnh tín ở nơi ấy, tôi đã vượt qua sự hiện hữu khó vượt qua.

47.

47.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝොසසඤ්ඤායිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi ấy tôi đã nhận được tưởng ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của tưởng về âm thanh.

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝොසසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Ghosasaññaka khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên sự của trưởng lão Ghosasaññaka là phần thứ tám.

9. සබ්බඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên sự của trưởng lão Sabbaphaladāyaka

51.

51.

‘‘වරුණො නාම නාමෙන, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ;

ඡඩ්ඩෙත්වා දසපුත්තානි, වනමජ්ඣොගහිං තදා.

“Là vị Bà-la-môn tên là Varuṇa, bậc thông suốt các câu thần chú, sau khi từ bỏ mười người con, khi ấy tôi đã đi vào rừng.

52.

52.

‘‘අස්සමං [Pg.98] සුකතං කත්වා, සුවිභත්තං මනොරමං;

පණ්ණසාලං කරිත්වාන, වසාමි විපිනෙ අහං.

“Sau khi đã làm xong cái am thất được xây cất tốt đẹp, được phân chia hợp lý, và khả ái, sau khi đã làm xong căn chòi lợp lá, tôi sống ở trong khu rừng.

53.

53.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මමුද්ධරිතුකාමො සො, ආගච්ඡි මම අස්සමං.

“Vị ấy là đấng Padumuttara, bậc Toàn Giả, bậc đáng thọ nhận các vật cúng dường, do có ý muốn cứu vớt tôi nên đã đi đến am thất của tôi.

54.

54.

‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, ඔභාසො විපුලො අහු;

බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, පජ්ජලී විපිනං තදා.

“Ánh sáng bao la đã hiện ra trong khắp lùm cây trong rừng. Do nhờ oai lực của đấng Phật, khi ấy khu rừng đã rực sáng.

55.

55.

‘‘දිස්වාන තං පාටිහීරං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පත්තපුටං ගහෙත්වාන, ඵලෙන පූජයිං අහං.

Sau khi nhìn thấy thần thông ấy của bậc Phật-đà cao thượng, bậc Tādin, tôi đã lấy gói lá và đã dùng trái cây để cúng dường.

56.

56.

‘‘උපගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, සහඛාරිමදාසහං;

අනුකම්පාය මෙ බුද්ධො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Sau khi đi đến gần bậc Chánh-Đẳng-Giác, tôi đã dâng cúng vật dụng của vị ẩn sĩ. Do lòng bi mẫn đối với tôi, đức Phật đã nói lên lời này.

57.

57.

‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, පච්ඡතො එහි මෙ තුවං;

පරිභුත්තෙ ච සඞ්ඝම්හි, පුඤ්ඤං තව භවිස්සති’.

‘Ngươi hãy mang lấy gánh vật dụng của vị ẩn sĩ rồi đi theo sau ta. Và khi Tăng chúng đã dùng xong, phước báu sẽ là của ngươi.’

58.

58.

‘‘පුටකන්තං ගහෙත්වාන, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං.

Tôi đã lấy gói (trái cây) ấy và đã dâng cúng đến chư Tăng Tỳ-khưu. Do đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita.

59.

59.

‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, අනුභොමි සදා සුඛං.

Ở nơi ấy, với các điệu vũ, các bài hát, và các loại nhạc cụ của chư Thiên, tôi luôn luôn hưởng thụ sự an lạc tương ứng với nghiệp phước thiện.

60.

60.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Bất cứ cảnh giới nào tôi sanh vào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, tài sản của tôi không hề bị thiếu hụt. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

61.

61.

‘‘යාවතා චතුරො දීපා, සසමුද්දා සපබ්බතා;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, ඉස්සරං කාරයාමහං.

Trong phạm vi bốn châu thiên hạ, cùng với các biển cả và các ngọn núi, do đã dâng cúng trái cây đến đức Phật, tôi đã thực thi quyền tối thượng.

62.

62.

‘‘යාවතා මෙ පක්ඛිගණා, ආකාසෙ උප්පතන්ති චෙ;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Bất cứ đàn chim nào bay lượn trên bầu trời, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

63.

63.

‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, යක්ඛා භූතා ච රක්ඛසා;

කුම්භණ්ඩා ගරුළා චාපි, පාරිචරියං උපෙන්ති මෙ.

Bất cứ các dạ-xoa, các bhūta, các la-sát, các cưu-bàn-trà, và cả các kim-xí-điểu nào có ở trong lùm cây, (tất cả) chúng đều đến hầu hạ tôi.

64.

64.

‘‘කුම්භා සොණා මධුකාරා, ඩංසා ච මකසා උභො;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Các loài rùa, loài chó, loài ong, cả hai loài ruồi trâu và muỗi, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

65.

65.

‘‘සුපණ්ණා [Pg.99] නාම සකුණා, පක්ඛිජාතා මහබ්බලා;

තෙපි මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Loài chim tên là Supaṇṇa, thuộc loài có cánh, có sức mạnh to lớn, chúng cũng đều đến quy y nơi tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

66.

66.

‘‘යෙපි දීඝායුකා නාගා, ඉද්ධිමන්තො මහායසා;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Và bất cứ loài rồng (nāga) nào có tuổi thọ dài lâu, có thần thông, có danh tiếng lớn, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

67.

67.

‘‘සීහා බ්‍යග්ඝා ච දීපී ච, අච්ඡකොකතරච්ඡකා;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Các loài sư tử, cọp, và báo, các loài gấu, chó sói, và linh cẩu, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

68.

68.

‘‘ඔසධීතිණවාසී ච, යෙ ච ආකාසවාසිනො;

සබ්බෙ මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Các vị trú ngụ ở dược thảo và cỏ, và các vị nào trú ngụ ở hư không, tất cả đều đến quy y nơi tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

69.

69.

‘‘සුදුද්දසං සුනිපුණං, ගම්භීරං සුප්පකාසිතං;

ඵස්සයිත්වා විහරාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Tôi đang an trú sau khi đã chứng ngộ (Pháp) rất khó thấy, rất vi tế, sâu xa, và được khéo giảng dạy. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

70.

70.

‘‘විමොක්ඛෙ අට්ඨ ඵුසිත්වා, විහරාමි අනාසවො;

ආතාපී නිපකො චාහං, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Tôi, người nhiệt tâm và thận trọng, đang an trú không còn lậu hoặc sau khi đã chứng ngộ tám giải thoát. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

71.

71.

‘‘යෙ ඵලට්ඨා බුද්ධපුත්තා, ඛීණදොසා මහායසා;

අහමඤ්ඤතරො තෙසං, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Các vị Phật-tử nào đã an trú trong Thánh quả, đã đoạn tận các điều sai trái, có danh tiếng lớn, tôi là một người trong số các vị ấy. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

72.

72.

‘‘අභිඤ්ඤාපාරමිං ගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

Do được thúc đẩy bởi căn lành, sau khi đã đi đến sự toàn hảo của các thắng trí, tôi đang an trú không còn lậu hoặc sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc.

73.

73.

‘‘තෙවිජ්ජා ඉද්ධිපත්තා ච, බුද්ධපුත්තා මහායසා;

දිබ්බසොතසමාපන්නා, තෙසං අඤ්ඤතරො අහං.

Các vị Phật-tử là bậc Tam-minh, đã đạt được thần thông, có danh tiếng lớn, đã thành tựu thiên nhĩ, tôi là một người trong số các vị ấy.

74.

74.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng trái cây; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây.

75.

75.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi đang an trú không còn lậu hoặc.

76.

76.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

77.

77.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සබ්බඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật Trưởng lão Sabbaphaladāyaka, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã nói như vậy.

සබ්බඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thiên Thí Dụ về Trưởng lão Sabbaphaladāyaka, phẩm thứ chín.

10. පදුමධාරිකත්ථෙරඅපදානං

10. Thánh tích của Trưởng lão Padumadhārika

78.

78.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.100], රොමසො නාම පබ්බතො;

බුද්ධොපි සම්භවො නාම, අබ්භොකාසෙ වසී තදා.

10. Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Romasa. Vào lúc ấy, cũng có vị Phật Độc Giác tên là Sambhava đang trú ngụ ở ngoài trời.

79.

79.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, පදුමං ධාරයිං අහං;

එකාහං ධාරයිත්වාන, භවනං පුනරාගමිං.

Sau khi đi ra khỏi cung điện, tôi đã dùng đóa hoa sen để che (cho vị Phật). Sau khi che trong một ngày, tôi đã trở lại cung điện.

80.

80.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã cúng dường vị Phật (Độc Giác) ấy, kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

81.

81.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

82.

82.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

83.

83.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පදුමධාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Padumadhārika đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

පදුමධාරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thiên sự của trưởng lão Padumadhārika là phần thứ mười.

ඵලදායකවග්ගො ද්වෙපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Phaladāyaka là phẩm thứ năm mươi hai.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt của phẩm ấy:

කුරඤ්චියං කපිත්ථඤ්ච, කොසම්බමථ කෙතකං;

නාගපුප්ඵජ්ජුනඤ්චෙව, කුටජී ඝොසසඤ්ඤකො.

Trưởng lão Kurañjiya, và Kapittha, Kosamba, rồi Ketaka; Nāgapuppha, và Ajjuna, Kuṭaji, vị có tên là Ghosa.

ථෙරො ච සබ්බඵලදො, තථා පදුමධාරිකො;

අසීති චෙත්ථ ගාථායො, තිස්සො ගාථා තදුත්තරි.

Và trưởng lão Sabbaphalada, cũng như Padumadhārika; ở đây có tám mươi câu kệ, và thêm ba câu kệ nữa.

53. තිණදායකවග්ගො

53. Phẩm Tiṇadāyaka (Những Vị Thí Chủ Cỏ)

1. තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên sự của trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka (Vị Thí Chủ Bó Cỏ)

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.101], ලම්බකො නාම පබ්බතො;

තත්ථෙව තිස්සො සම්බුද්ධො, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි.

“Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Lambaka. Chính tại nơi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác Tissa đã kinh hành ở ngoài trời.”

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං;

දිස්වාන තං දෙවදෙවං, තිණමුට්ඨිමදාසහං.

“Thuở trước, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng hoang vắng. Sau khi nhìn thấy vị trời của các trời ấy, tôi đã dâng cúng một bó cỏ.”

‘‘නිසීදනත්ථං බුද්ධස්ස, දත්වා චිත්තං පසාදයිං;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො.

“Sau khi dâng cúng cho đức Phật để làm chỗ ngồi, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã ra đi, mặt hướng về phương bắc.”

‘‘අචිරං ගතමත්තස්ස, මිගරාජා අපොථයි ;

සීහෙන පොථිතො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

“Ngay khi vừa đi không được bao lâu, vua của loài thú đã vồ lấy tôi. Bị sư tử vồ lấy, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy.”

‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙ අනාසවෙ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, දෙවලොකමගච්ඡහං.

“Nghiệp tôi đã tạo lúc gần kề (cái chết) đối với bậc Tối Thắng Giác Ngộ, bậc không còn lậu hoặc; giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã đi đến cõi trời.”

‘‘යූපො තත්ථ සුභො ආසි, පුඤ්ඤකම්මාභිනිම්මිතො;

සහස්සකණ්ඩො සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයො.

“Tại nơi ấy, có một lâu đài xinh đẹp được tạo ra do nghiệp phước; có một ngàn gian phòng, một trăm quả cầu, nhiều cờ phướn, và được làm bằng vàng.”

‘‘පභා නිද්ධාවතෙ තස්ස, සතරංසීව උග්ගතො;

ආකිණ්ණො දෙවකඤ්ඤාහි, ආමොදිං කාමකාමිහං.

“Ánh sáng của lâu đài ấy tỏa ra, giống như mặt trời vừa mọc. Được các thiên nữ vây quanh, tôi đã hoan hỷ thỏa thích theo ý muốn.”

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

ආගන්ත්වාන මනුස්සත්තං, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං.

“Sau khi từ cõi trời mệnh chung, được thúc đẩy bởi căn lành, tôi đã đi đến thân phận con người và đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.”

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, නිසීදනමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තිණමුට්ඨෙ ඉදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng cúng vật để ngồi. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc cúng dường bó cỏ.”

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như con voi đực phá tung các xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.”

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến, (sự đến) của tôi ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.102] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණමුට්ඨිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vầy.

තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên sự của trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka là phần thứ nhất.

2. මඤ්චදායකත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên sự của trưởng lão Mañcadāyaka (Vị Thí Chủ Giường Nằm)

13.

13.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

එකමඤ්චං මයා දින්නං, පසන්නෙන සපාණිනා.

“Với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng một chiếc giường đến đức Thế Tôn Vipassī, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādī.”

14.

14.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, දිබ්බයානං සමජ්ඣගං;

තෙන මඤ්චකදානෙන, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං.

“Nhờ vào việc dâng cúng chiếc giường ấy, tôi đã đạt được các cỗ xe voi, cỗ xe ngựa, và các cỗ xe chư thiên. Tôi đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.”

15.

15.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං මඤ්චමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මඤ්චදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng chiếc giường; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường giường.

16.

16.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

17.

17.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

18.

18.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මඤ්චදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Đại đức trưởng lão Mañcadāyaka đã nói những câu kệ này như thế ấy.

මඤ්චදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Mañcadāyaka là phần thứ nhì.

3. සරණගමනියත්ථෙරඅපදානං

3. Thạnh đức của trưởng lão Saraṇagamaniya

19.

19.

‘‘ආරුහිම්හ තදා නාවං, භික්ඛු චාජීවිකො චහං;

නාවාය භිජ්ජමානාය, භික්ඛු මෙ සරණං අදා.

Vào lúc ấy, vị tỳ khưu, người theo phái Lõa Thể, và tôi đã lên thuyền. Khi thuyền bị vỡ, vị tỳ khưu đã trao cho tôi sự quy y.

20.

20.

‘‘එකතිංසෙ [Pg.103] ඉතො කප්පෙ, යං සො මෙ සරණං අදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සරණගමනෙ ඵලං.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, vị ấy đã trao cho tôi sự quy y; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc quy y.

21.

21.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

22.

22.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

23.

23.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සරණගමනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Đại đức trưởng lão Saraṇagamaniya đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

සරණගමනියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Saraṇagamaniya là phần thứ ba.

4. අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරඅපදානං

4. Thạnh đức của trưởng lão Abbhañjanadāyaka

24.

24.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, රාජුය්‍යානෙ වසාමහං;

චම්මවාසී තදා ආසිං, කමණ්ඩලුධරො අහං.

Ở tại thành Bandhumatī, tôi đã sống trong khu vườn của đức vua. Vào lúc ấy, tôi là người mặc y bằng da thú, tôi là người mang theo bình nước.

25.

25.

‘‘අද්දසං විමලං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං;

පධානං පහිතත්තං තං, ඣායිං ඣානරතං වසිං.

Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn cấu uế, bậc Tự-Hiện-Hữu, bậc Vô-Song, bậc Tinh-Tấn, bậc có tâm hướng đến, bậc Thiền-Na, bậc ưa thích thiền định, bậc Tự-Tại.

26.

26.

‘‘සබ්බකාමසමිද්ධිඤ්ච, ඔඝතිණ්ණමනාසවං;

දිස්වා පසන්නො සුමනො, අබ්භඤ්ජනමදාසහං.

Và là bậc thành tựu tất cả các ước muốn, bậc đã vượt qua bộc lưu, bậc không còn lậu hoặc. Sau khi nhìn thấy, tôi có tâm ý hoan hỷ, trong sạch và đã dâng cúng dầu thoa.

27.

27.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අබ්භඤ්ජනස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường dầu thoa.

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අබ්භඤ්ජනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Đại đức trưởng lão Abbhañjanadāyaka đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần Thạnh đức của trưởng lão Abbhañjanadāyaka là phần thứ tư.

5. සුපටදායකත්ථෙරඅපදානං

5. Thạnh đức của trưởng lão Supaṭadāyaka

31.

31.

‘‘දිවාවිහාරා [Pg.104] නික්ඛන්තො, විපස්සී ලොකනායකො;

ලහුං සුපටකං දත්වා, කප්පං සග්ගම්හි මොදහං.

Bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī đã đi ra khỏi nơi nghỉ ban ngày; sau khi nhanh chóng dâng cúng tấm vải tốt, tôi đã hoan hỷ ở cõi trời trong một kiếp.

32.

32.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, සුපටකමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සුපටස්ස ඉදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng tấm vải tốt; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường tấm vải tốt.

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුපටදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vầy, Đại đức Trưởng lão Supaṭadāyaka, về những vần kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

සුපටදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên sử của trưởng lão Supaṭadāyaka là phần thứ năm.

6. දණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên sử của trưởng lão Daṇḍadāyaka

36.

36.

‘‘කානනං වනමොගය්හ, වෙළුං ඡෙත්වානහං තදා;

ආලම්බණං කරිත්වාන, සඞ්ඝස්ස අදදිං බහුං.

“Khi ấy, tôi đã đi vào khu rừng rậm, đã chặt cây tre, sau khi đã làm thành cây gậy chống, tôi đã dâng cúng nhiều đến Tăng chúng.”

37.

37.

‘‘තෙන චිත්තප්පසාදෙන, සුබ්බතෙ අභිවාදිය;

ආලම්බදණ්ඩං දත්වාන, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො.

“Do nhờ tâm ý trong sạch ấy, sau khi đã đảnh lễ vị có giới hạnh tốt đẹp, sau khi đã dâng cúng cây gậy chống, tôi đã ra đi với mặt hướng về phương bắc.”

38.

38.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දණ්ඩමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දණ්ඩදානස්සිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng cây gậy nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng cây gậy.”

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vầy, Đại đức Trưởng lão Daṇḍadāyaka, về những vần kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

දණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên sử của trưởng lão Daṇḍadāyaka là phần thứ sáu.

තෙවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai mươi ba.

7. ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên sử của trưởng lão Girinelapūjaka

42.

42.

‘‘මිගලුද්දො [Pg.105] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

“Trước kia, tôi đã là người thợ săn thú, tôi đã đi lang thang trong rừng rậm. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.”

43.

43.

‘‘තස්මිං මහාකාරුණිකෙ, සබ්බසත්තහිතෙ රතෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, නෙලපුප්ඵමපූජයිං.

“Đối với vị ấy, bậc Đại Bi, bậc ưa thích trong sự lợi ích cho tất cả chúng sanh, tôi có tâm ý trong sạch, có ý vui mừng, đã cúng dường đóa hoa nela.”

44.

44.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường đến đức Phật.”

45.

45.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

46.

46.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

47.

47.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිනෙලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vầy, Đại đức Trưởng lão Girinelapūjaka, về những vần kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên sử của trưởng lão Girinelapūjaka là phần thứ bảy.

8. බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên sử của trưởng lão Bodhisammajjaka

48.

48.

‘‘අහං පුරෙ බොධිපත්තං, උජ්ඣිතං චෙතියඞ්ගණෙ;

තං ගහෙත්වාන ඡඩ්ඩෙසිං, අලභිං වීසතීගුණෙ.

“Trước kia, tôi đã nhặt lấy chiếc lá Bồ-đề bị vứt bỏ ở sân bảo tháp rồi đã vứt bỏ nó đi. Tôi đã nhận được hai mươi lợi ích.”

49.

49.

‘‘තස්ස කම්මස්ස තෙජෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ;

දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ චාපි මානුසෙ.

“Do năng lực của nghiệp ấy, trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi luân chuyển trong hai cảnh giới: ở cõi trời và cũng ở cõi người.”

50.

50.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, ආගන්ත්වා මානුසං භවං;

දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ.

“Sau khi từ cõi trời mệnh chung, sau khi đã đi đến kiếp người, tôi sanh vào hai dòng dõi: ở dòng Sát-đế-lỵ và cũng ở dòng Bà-la-môn.”

51.

51.

‘‘අඞ්ගපච්චඞ්ගසම්පන්නො, ආරොහපරිණාහවා;

අභිරූපො සුචි හොමි, සම්පුණ්ණඞ්ගො අනූනකො.

Ta được đầy đủ các chi phần lớn nhỏ, có vóc dáng và thân hình cân đối; ta có dung sắc xinh đẹp, thanh tịnh, các chi phần được trọn vẹn, không bị thiếu sót.

52.

52.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ජාතො වා යත්ථ කත්ථචි;

භවෙ සුවණ්ණවණ්ණො ච, උත්තත්තකනකූපමො.

Dù ở cõi trời hay cõi người, hoặc được sanh ra ở bất cứ nơi nào, trong bất cứ kiếp sống nào, ta đều có màu da vàng óng, giống như vàng đã được nung luyện.

53.

53.

‘‘මුදුකා [Pg.106] මද්දවා ස්නිද්ධා, සුඛුමා සුකුමාරිකා;

ඡවි මෙ සබ්බදා හොති, බොධිපත්තෙ සුඡඩ්ඩිතෙ.

Do đã vứt bỏ lá Bồ-đề một cách tốt đẹp, làn da của ta luôn luôn mềm mại, mịn màng, óng ả, tế nhị, và non nớt.

54.

54.

‘‘යතො කුතොචි ගතීසු, සරීරෙ සමුදාගතෙ;

න ලිම්පති රජොජල්ලං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Trong các cõi đi đến bất kỳ, khi thân thể được sanh khởi, bụi bặm và dơ bẩn không dính bám. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

55.

55.

‘‘උණ්හෙ වාතාතපෙ තස්ස, අග්ගිතාපෙන වා පන;

ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Đối với ta, do gió nóng và nắng nóng, hoặc do sức nóng của lửa, mồ hôi không tuôn ra trên thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

56.

56.

‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, තිලකා පිළකා තථා;

න හොන්ති කායෙ දද්දු ච, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Bệnh cùi, mụn nhọt, và bệnh bạch biến, nốt ruồi, mụn trứng cá, cũng vậy, và bệnh hắc lào không có trên thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

57.

57.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

රොගා න හොන්ති කායස්මිං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: các bệnh tật không có trong thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

58.

58.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

න හොති චිත්තජා පීළා, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: không có sự đau khổ do tâm sanh. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

59.

59.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අමිත්තා න භවන්තස්ස, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: đối với ta không có kẻ thù. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

60.

60.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අනූනභොගො භවති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: ta trở thành người có tài sản không thiếu hụt. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây.

61.

61.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අග්ගිරාජූහි චොරෙහි, න හොති උදකෙ භයං.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: không có sự nguy hiểm từ lửa, vua chúa, trộm cướp, hay nước.

62.

62.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

දාසිදාසා අනුචරා, හොන්ති චිත්තානුවත්තකා.

Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: các tôi tớ nam nữ, người hầu cận đều là những người làm theo ý muốn (của ta).

63.

63.

‘‘යම්හි ආයුප්පමාණම්හි, ජායතෙ මානුසෙ භවෙ;

තතො න හායතෙ ආයු, තිට්ඨතෙ යාවතායුකං.

Trong kiếp người, khi được sanh ra với tuổi thọ nào, tuổi thọ ấy không bị giảm sút, ta sống cho đến hết tuổi thọ.

64.

64.

‘‘අබ්භන්තරා ච බාහිරා, නෙගමා ච සරට්ඨකා;

නුයුත්තා හොන්ති සබ්බෙපි, වුද්ධිකාමා සුඛිච්ඡකා.

Những người bên trong và bên ngoài, người ở thị trấn và người trong xứ, tất cả đều tận tụy, mong muốn sự phát triển và ước ao sự an lạc (cho ta).

65.

65.

‘‘භොගවා යසවා හොමි, සිරිමා ඤාතිපක්ඛවා;

අපෙතභයසන්තාසො, භවෙහං සබ්බතො භවෙ.

Ta là người có tài sản, có danh tiếng, có phước báu, có quyến thuộc và phe phái. Trong mọi kiếp sống, ta không còn sợ hãi và kinh hoàng về mọi phương diện.

66.

66.

‘‘දෙවා [Pg.107] මනුස්සා අසුරා, ගන්ධබ්බා යක්ඛරක්ඛසා;

සබ්බෙ තෙ පරිරක්ඛන්ති, භවෙ සංසරතො සදා.

Chư thiên, loài người, a-tu-la, càn-thát-bà, dạ-xoa và la-sát, tất cả những vị ấy luôn luôn bảo vệ ta khi đang luân hồi trong các kiếp sống.

67.

67.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ ච, අනුභොත්වා උභො යසෙ;

අවසානෙ ච නිබ්බානං, සිවං පත්තො අනුත්තරං.

Sau khi hưởng thụ cả hai danh vọng ở cõi trời và cõi người, và vào lúc cuối cùng, ta đã đạt đến Niết-bàn an tịnh, vô thượng.

68.

68.

‘‘සම්බුද්ධමුද්දිසිත්වාන, බොධිං වා තස්ස සත්ථුනො;

යො පුඤ්ඤං පසවෙ පොසො, තස්ස කිං නාම දුල්ලභං.

Người nào tạo ra phước báu, sau khi hướng tâm đến bậc Chánh Đẳng Giác hoặc cây Bồ-đề của vị Đạo Sư ấy, đối với người ấy, điều gì gọi là khó được?

69.

69.

‘‘මග්ගෙ ඵලෙ ආගමෙ ච, ඣානාභිඤ්ඤාගුණෙසු ච;

අඤ්ඤෙසං අධිකො හුත්වා, නිබ්බායාමි අනාසවො.

Sau khi trở nên vượt trội hơn những người khác trong Đạo, Quả, và kinh điển, và trong các đức tính thiền và thắng trí, ta tịch diệt, không còn lậu hoặc.

70.

70.

‘‘පුරෙහං බොධියා පත්තං, ඡඩ්ඩෙත්වා හට්ඨමානසො;

ඉමෙහි වීසතඞ්ගෙහි, සමඞ්ගී හොමි සබ්බදා.

Trong quá khứ, với tâm hoan hỷ, ta đã vứt bỏ lá của cây Bồ-đề; do đó, ta luôn luôn được đầy đủ hai mươi chi phần này.

71.

71.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (v.v.)... ta sống không còn lậu hoặc.

72.

72.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

73.

73.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực, trưởng lão Bodhisammajjaka đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên truyện về trưởng lão Bodhisammajjaka, phần thứ tám.

9. ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích của Trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka

74.

74.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

වුට්ඨහිත්වා සමාධිම්හා, චඞ්කමී ලොකනායකො.

9. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi xuất khỏi định, đã đi kinh hành.

75.

75.

‘‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, ආහරන්තො ඵලං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, චඞ්කමන්තං මහාමුනිං.

Khi ấy, sau khi mang gánh hành lý, trong lúc đang mang trái cây, tôi đã thấy đức Phật không còn bụi bẩn, bậc Đại Mâu-ni đang đi kinh hành.

76.

76.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ආමණ්ඩමදදිං ඵලං.

Với tâm trong sạch và hoan hỷ, sau khi chắp tay trên đầu, sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã dâng cúng trái dưa.

77.

77.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ආමණ්ඩස්ස ඉදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy, quả nào tôi đã dâng cúng; (kể từ đó) tôi không hề biết đến đọa xứ. Đây là quả phước của (việc cúng dường) quả āmaṇḍa.”

78.

78.

‘‘කිලෙසා [Pg.108] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ආමණ්ඩඵලදායකො ථෙරො ඉමා

Như vậy, quả thật trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka đã nói lên những câu kệ này:

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

đã nói lên những câu kệ này.

ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Phẩm chuyện về trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka là phẩm thứ chín.

10. සුගන්ධත්ථෙරඅපදානං

10. Phẩm chuyện về trưởng lão Sugandha

81.

81.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp hiền thiện này, bậc thân tộc của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, có tên là Kassapa theo dòng tộc, đã sanh khởi.”

82.

82.

‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො.

“Vị ấy đầy đủ các tướng phụ, có ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân, được bao quanh bởi hào quang một tầm, được bao phủ bởi mạng lưới các tia sáng.”

83.

83.

‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො;

නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො.

“Vị ấy là đấng an ủi như mặt trăng, là đấng tạo ra ánh sáng như mặt trời, là đấng dập tắt (phiền não) như đám mây, là kho tàng các đức hạnh như biển cả.”

84.

84.

‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා;

ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා.

“Về giới hạnh, vị ấy như đất; về định, như núi Himavā; về tuệ, như hư không; về sự không dính mắc, như là gió.”

85.

85.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, පරිසාසු විසාරදො;

සච්චානි සම්පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.

“Vị Đại Anh Hùng ấy, có khi, là bậc vô úy giữa các hội chúng, trong khi cứu vớt đại chúng, đã tuyên thuyết các chân lý.”

86.

86.

‘‘තදා හි බාරාණසියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො;

ආසහං ධනධඤ්ඤස්ස, පහූතස්ස බහූ තදා.

“Khi ấy, ở tại Bārāṇasī, tôi đã là con trai của vị trưởng giả có danh tiếng lớn, có nhiều tài sản và lúa gạo, vào lúc ấy (tôi) có rất nhiều (của cải).”

87.

87.

‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, මිගදායමුපෙච්චහං ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙසෙන්තං අමතං පදං.

“Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến Migadāya (Vườn Lộc Uyển) và đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang thuyết giảng về trạng thái bất tử.”

88.

88.

‘‘විසට්ඨකන්තවචනං, කරවීකසමස්සරං;

හංසරුතෙහි නිග්ඝොසං, විඤ්ඤාපෙන්තං මහාජනං.

“Vị ấy có lời nói trong sáng và đáng ưa thích, có giọng nói giống như chim karavīka, có âm thanh như tiếng kêu của chim hamsa, đang làm cho đại chúng được hiểu rõ.”

89.

89.

‘‘දිස්වා [Pg.109] දෙවාතිදෙවං තං, සුත්වාව මධුරං ගිරං;

පහායනප්පකෙ භොගෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Sau khi nhìn thấy vị Thiên-trung-Thiên ấy và nghe được lời nói ngọt ngào, tôi đã từ bỏ các tài sản không nhỏ và đã xuất gia vào đời sống không nhà.”

90.

90.

‘‘එවං පබ්බජිතො චාහං, න චිරෙන බහුස්සුතො;

අහොසිං ධම්මකථිකො, විචිත්තපටිභාණවා.

“Sau khi đã xuất gia như thế, không bao lâu tôi đã trở thành bậc đa văn, là vị thuyết giảng Giáo Pháp, có biện tài đa dạng.”

91.

91.

‘‘මහාපරිසමජ්ඣෙහං, හට්ඨචිත්තො පුනප්පුනං;

වණ්ණයිං හෙමවණ්ණස්ස, වණ්ණං වණ්ණවිසාරදො.

“Ở giữa đại chúng, với tâm hoan hỷ, tôi đã lặp đi lặp lại việc tán dương các phẩm hạnh của vị có màu da vàng ròng, tôi là người thiện xảo trong việc tán dương.”

92.

92.

‘‘එස ඛීණාසවො බුද්ධො, අනීඝො ඡින්නසංසයො;

සබ්බකම්මක්ඛයං පත්තො, විමුත්තොපධිසඞ්ඛයෙ.

“Vị Phật này là bậc đã tận trừ các lậu hoặc, không còn phiền não, đã cắt đứt các hoài nghi, đã đạt đến sự đoạn tận của tất cả nghiệp, đã được giải thoát trong sự đoạn tận của các chấp thủ.”

93.

93.

‘‘එස සො භගවා බුද්ධො, එස සීහො අනුත්තරො;

සදෙවකස්ස ලොකස්ස, බ්‍රහ්මචක්කප්පවත්තකො.

“Vị ấy là đức Thế Tôn, đức Phật; vị ấy là con sư tử vô thượng; đối với thế gian cùng với chư Thiên, vị ấy là đấng chuyển bánh xe Phạm hạnh.”

94.

94.

‘‘දන්තො දමෙතා සන්තො ච, සමෙතා නිබ්බුතො ඉසි;

නිබ්බාපෙතා ච අස්සත්ථො, අස්සාසෙතා මහාජනං.

“Vị ấy đã được điều phục và là đấng điều phục, đã được an tịnh và là đấng làm cho an tịnh, bậc ẩn sĩ đã được tịch tịnh và là đấng làm cho tịch tịnh, đã được an ổn và là đấng làm cho đại chúng được an ổn.”

95.

95.

‘‘වීරො සූරො ච වික්කන්තො, පඤ්ඤො කාරුණිකො වසී;

විජිතාවී ච ස ජිනො, අප්පගබ්බො අනාලයො.

“Vị ấy là bậc anh hùng, dũng cảm, và oai dũng; là bậc trí tuệ, bi mẫn, tự tại. Vị chiến thắng ấy là người đã chiến thắng, không kiêu mạn, không ái luyến.”

96.

96.

‘‘අනෙඤ්ජො අචලො ධීමා, අමොහො අසමො මුනි;

ධොරය්හො උසභො නාගො, සීහො සක්කො ගරූසුපි.

“Vị ấy không dao động, không lay chuyển, là bậc hiền trí, không si mê, không ai sánh bằng, là bậc ẩn sĩ. Vị ấy là người gánh vác, là con bò đực, là con voi, là con sư tử, là Sakka (Đế-thích) giữa các bậc đáng tôn kính.”

97.

97.

‘‘විරාගො විමලො බ්‍රහ්මා, වාදී සූරො රණඤ්ජහො;

අඛිලො ච විසල්ලො ච, අසමො සංයතො සුචි.

“Vị ấy không tham ái, không tỳ vết, là bậc Phạm thiên, là bậc anh hùng trong các người tranh luận, là người từ bỏ các tranh chấp. Vị ấy không còn hoang vu (tâm), đã nhổ mũi tên (phiền não), không ai sánh bằng, có sự thu thúc, trong sạch.”

98.

98.

‘‘බ්‍රාහ්මණො සමණො නාථො, භිසක්කො සල්ලකත්තකො;

යොධො බුද්ධො සුතාසුතො, අචලො මුදිතො සිතො.

“Vị ấy là bậc Bà-la-môn, là vị Sa-môn, là đấng Hộ Trì, là vị thầy thuốc, là người nhổ mũi tên (phiền não). Vị ấy là bậc chiến sĩ, là đấng Giác Ngộ, là người nổi danh hơn các người nổi danh, không lay chuyển, hoan hỷ, mát mẻ.”

99.

99.

‘‘ධාතා ධතා ච සන්ති ච, කත්තා නෙතා පකාසිතා;

සම්පහංසිතා භෙත්තා ච, ඡෙත්තා සොතා පසංසිතා.

“Vị ấy là đấng Sáng Tạo, là đấng Nâng Đỡ, và là bậc An Tịnh; là người Hành Động, là đấng Lãnh Đạo, là người Tuyên Bố; là người làm cho hoan hỷ, là người Phá Vỡ, là người Cắt Đứt, là người Lắng Nghe, là người được tán dương.”

100.

100.

‘‘අඛිලො ච විසල්ලො ච, අනීඝො අකථංකථී;

අනෙජො විරජො කත්තා, ගන්ධා වත්තා පසංසිතා.

“Vị ấy không còn hoang vu (tâm), đã nhổ mũi tên (phiền não), không còn phiền não, không còn nghi ngờ; không dao động, không bụi bẩn, là người Hành Động, là người có hương thơm (giới hạnh), là người thuyết giảng, là người được tán dương.”

101.

101.

‘‘තාරෙතා අත්ථකාරෙතා, කාරෙතා සම්පදාරිතා;

පාපෙතා සහිතා කන්තා, හන්තා ආතාපී තාපසො.

“Vị ấy là đấng Cứu Độ, là người làm điều lợi ích, là người khiến cho làm, là người phá tan; là người làm cho đạt đến, là người chịu đựng, là người đáng mến, là người tiêu diệt, là bậc nhiệt tâm, là bậc khổ hạnh.”

102.

102.

‘‘සමචිත්තො [Pg.110] සමසමො, අසහායො දයාලයො ;

“Vị ấy có tâm quân bình, ngang bằng với các bậc ngang bằng, không có bạn đồng hành, là nơi nương tựa của lòng bi mẫn.”

අච්ඡෙරසත්තො අකුහො, කතාවී ඉසිසත්තමො.

Ngài có vũ khí đoạn trừ (phiền não), không lừa dối, đã làm xong việc cần làm, là vị ẩn sĩ thứ bảy.

103.

103.

‘‘නිත්තිණ්ණකඞ්ඛො නිම්මානො, අප්පමෙය්‍යො අනූපමො;

සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, සච්ච නෙය්‍යන්තගූ ජිනො.

Đấng Chiến Thắng đã vượt qua hoài nghi, không còn ngã mạn, không thể đo lường, không gì sánh bằng; Ngài đã vượt ngoài mọi lối mòn của ngôn từ, đã đi đến tận cùng của chân lý và các pháp cần được dẫn dắt.

104.

104.

‘‘සත්තසාරවරෙ තස්මිං, පසාදො අමතාවහො;

තස්මා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ සද්ධා මහත්ථිකා.

Nơi đấng cao cả là tinh túy của chúng sanh ấy, sự tịnh tín mang lại quả vị bất tử. Do vậy, niềm tin nơi Phật, nơi Pháp, và nơi Tăng có lợi ích to lớn.

105.

105.

‘‘ගුණෙහි එවමාදීහි, තිලොකසරණුත්තමං;

වණ්ණෙන්තො පරිසාමජ්ඣෙ, අකං ධම්මකථං අහං.

Với những đức hạnh như thế, tôi đã tán dương đấng tối thượng là nơi quy y của ba cõi, và đã thuyết một bài pháp thoại ở giữa hội chúng.

106.

106.

‘‘තතො චුතාහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං;

තතො චුතො මනුස්සෙසු, ජාතො හොමි සුගන්ධිකො.

Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, tôi đã hưởng thụ đại lạc ở cõi trời Đâu Suất; sau khi mệnh chung từ đó, tôi được sanh làm người và có hương thơm.

107.

107.

‘‘නිස්සාසො මුඛගන්ධො ච, දෙහගන්ධො තථෙව මෙ;

සෙදගන්ධො ච සතතං, සබ්බගන්ධොව හොති මෙ.

Hơi thở và hương thơm từ miệng của tôi, cùng với hương thơm của thân thể cũng như vậy; và mùi mồ hôi của tôi luôn luôn, tất cả đều là hương thơm.

108.

108.

‘‘මුඛගන්ධො සදා මය්හං, පදුමුප්පලචම්පකො;

පරිසන්තො සදා වාති, සරීරො ච තථෙව මෙ.

Hương thơm từ miệng của tôi luôn luôn như hoa sen, hoa súng, và hoa sứ; hương thơm ấy luôn lan tỏa đến tận cùng hội chúng, và thân thể của tôi cũng như vậy.

109.

109.

‘‘ගුණත්ථවස්ස සබ්බන්තං, ඵලං තු පරමබ්භුතං;

එකග්ගමනසා සබ්බෙ, වණ්ණයිස්සං සුණාථ මෙ.

Toàn bộ quả báu của việc tán dương đức hạnh quả thật là vô cùng kỳ diệu; tất cả quý vị hãy nhất tâm lắng nghe lời tôi, tôi sẽ mô tả điều ấy.

110.

110.

‘‘ගුණං බුද්ධස්ස වත්වාන, හිතාය ච න සදිසං ;

සුඛිතො හොමි සබ්බත්ථ, සඞ්ඝො වීරසමායුතො.

Do đã nói lên đức hạnh của đức Phật, không gì sánh bằng về mặt lợi ích; tôi được an lạc ở khắp mọi nơi, và tôi trở nên người hội đủ lòng dũng cảm.

111.

111.

‘‘යසස්සී සුඛිතො කන්තො, ජුතිමා පියදස්සනො;

වත්තා අපරිභූතො ච, නිද්දොසො පඤ්ඤවා තථා.

Tôi có danh tiếng, được an lạc, được yêu mến, có hào quang, và có ngoại hình khả ái; tôi là người có tài ăn nói, không bị khinh miệt, không có lỗi lầm, và cũng là người có trí tuệ.

112.

112.

‘‘ඛීණෙ ආයුසි නිබ්බානං, සුලභං බුද්ධභත්තිනො;

තෙසං හෙතුං පවක්ඛාමි, තං සුණාථ යථාතථං.

Đối với người có lòng sùng kính đức Phật, khi tuổi thọ đã cạn, Niết Bàn là điều dễ dàng đạt được. Tôi sẽ nói lên nguyên nhân của những điều ấy, quý vị hãy lắng nghe như thật.

113.

113.

‘‘සන්තං [Pg.111] යසං භගවතො, විධිනා අභිවාදයං;

තත්ථ තත්ථූපපන්නොපි, යසස්සී තෙන හොමහං.

Tôi đã tán dương danh tiếng hiện có của đức Thế Tôn một cách đúng pháp; do đó, dù được sanh ra ở nơi này nơi kia, tôi cũng trở thành người có danh tiếng.

114.

114.

‘‘දුක්ඛස්සන්තකරං බුද්ධං, ධම්මං සන්තමසඞ්ඛතං;

වණ්ණයං සුඛදො ආසිං, සත්තානං සුඛිතො තතො.

Do tán dương đức Phật, đấng chấm dứt khổ đau, và Chánh Pháp, là pháp tịch tịnh và vô vi, tôi đã trở thành người mang lại an lạc cho chúng sanh, và do đó tôi cũng được an lạc.

115.

115.

‘‘ගුණං වදන්තො බුද්ධස්ස, බුද්ධපීතිසමායුතො;

සකන්තිං පරකන්තිඤ්ච, ජනයිං තෙන කන්තිමා.

Trong khi nói lên đức hạnh của đức Phật, tôi được tràn đầy hỷ lạc về Ngài; tôi đã tạo ra sự khả ái cho bản thân và cho người khác, do đó tôi đã trở thành người được yêu mến.

116.

116.

‘‘ජිනො තෙ තිත්ථිකාකිණ්ණෙ, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

ගුණං වදන්තො ජොතෙසිං, නායකං ජුතිමා තතො.

Đấng Chiến Thắng đã chinh phục các kẻ theo tà kiến trong thế gian đầy dẫy ngoại đạo; do nói lên đức hạnh ấy, tôi đã làm cho đấng Lãnh Đạo được tỏa sáng, và do đó tôi đã trở nên người có hào quang.

117.

117.

‘‘පියකාරී ජනස්සාපි, සම්බුද්ධස්ස ගුණං වදං;

සරදොව සසඞ්කොහං, තෙනාසිං පියදස්සනො.

Do nói lên đức hạnh của đấng Chánh Đẳng Giác, là bậc được dân chúng yêu mến, tôi đã trở nên khả ái, giống như vầng trăng mùa thu.

118.

118.

‘‘යථාසත්තිවසෙනාහං, සබ්බවාචාහි සන්ථවිං;

සුගතං තෙන වාගිසො, විචිත්තපටිභානවා.

Tôi đã tán dương đấng Thiện Thệ bằng tất cả lời lẽ, tùy theo khả năng của mình; do đó, tôi đã trở thành bậc thầy ngôn ngữ, người có tài ứng đối đa dạng.

119.

119.

‘‘යෙ බාලා විමතිං පත්තා, පරිභොන්ති මහාමුනිං;

නිග්ගහිං තෙ සද්ධම්මෙන, පරිභූතො න තෙනහං.

Những kẻ ngu si nào đã đi đến hoài nghi và phỉ báng đấng Đại Mâu Ni, tôi đã nhiếp phục họ bằng Chánh Pháp; do đó, tôi không bị ai phỉ báng.

120.

120.

‘‘බුද්ධවණ්ණෙන සත්තානං, කිලෙසෙ අපනෙසහං;

නික්කිලෙසමනො හොමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Nhờ việc tán dương đức Phật, tôi đã loại trừ các phiền não của chúng sanh; nhờ năng lực của nghiệp ấy, tôi trở thành người có tâm không còn phiền não.

121.

121.

‘‘සොතූනං වුද්ධිමජනිං, බුද්ධානුස්සතිදෙසකො;

තෙනාහමාසිං සප්පඤ්ඤො, නිපුණත්ථවිපස්සකො.

Là người thuyết giảng về niệm Phật, tôi đã làm cho các thính giả được tăng trưởng; do đó, tôi đã trở thành người có trí tuệ, người thấy được các ý nghĩa vi tế.

122.

122.

‘‘සබ්බාසවපරික්ඛීණො, තිණ්ණසංසාරසාගරො;

සිඛීව අනුපාදානො, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං.

Với tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, đã vượt qua biển cả luân hồi, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu, tôi sẽ đạt đến sự tịch diệt.

123.

123.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යමහං සන්ථවිං ජිනං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධවණ්ණස්සිදං ඵලං.

Kể từ khi tôi đã tán dương đấng Chiến Thắng ở trong chính kiếp này, tôi không còn biết đến khổ cảnh nữa; đây là quả báu của việc tán dương đức Phật.

124.

124.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi an trú trong trạng thái vô lậu.

125.

125.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả thật là thiện lai... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

126.

126.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.112] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Sugandha khả kính đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã nói như vậy.

සුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Trưởng Lão kệ của ngài Sugandha, phẩm thứ mười.

තිණදායකවග්ගො තෙපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Người Thí Cỏ, phẩm thứ năm mươi ba.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

තිණදො මඤ්චදො චෙව, සරණබ්භඤ්ජනප්පදො;

සුපටො දණ්ඩදායී ච, නෙලපූජී තථෙව ච.

Trưởng lão Tiṇada và trưởng lão Mañcada, trưởng lão Saraṇa, trưởng lão Abbhañjanappada, trưởng lão Supaṭa, và trưởng lão Daṇḍadāyī, và tương tự là trưởng lão Nelapūjī.

බොධිසම්මජ්ජකො මණ්ඩො, සුගන්ධො දසමොති ච;

ගාථාසතං සතෙවීසං, ගණිතඤ්චෙත්ථ සබ්බසො.

Trưởng lão Bodhisammajjaka, trưởng lão Maṇḍa, và thứ mười là trưởng lão Sugandha. Ở đây, tổng cộng các câu kệ được đếm là một trăm hai mươi ba.

54. කච්චායනවග්ගො

54. Phẩm Kaccāyana

1. මහාකච්චායනත්ථෙරඅපදානං

1. Thiên sử Trưởng lão Mahākaccāyana

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.113] නාම ජිනො, අනෙජො අජිතං ජයො;

සතසහස්සෙ කප්පානං, ඉතො උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo tên là Padumuttara, bậc Toàn Thắng, không còn ái dục, bậc chiến thắng điều khó thắng, đã xuất hiện.

‘‘වීරො කමලපත්තක්ඛො, සසඞ්කවිමලානනො;

කනකාචලසඞ්කාසො, රවිදිත්තිසමප්පභො.

Bậc Anh Hùng có đôi mắt như cánh hoa sen, gương mặt thanh tịnh như mặt trăng, thân hình giống như ngọn núi vàng, ánh quang minh như ánh sáng mặt trời.

‘‘සත්තනෙත්තමනොහාරී, වරලක්ඛණභූසිතො;

සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, මනුජාමරසක්කතො.

Ngài quyến rũ tâm và mắt của chúng sanh, được trang hoàng với các tướng tốt cao quý, vượt ngoài mọi lối mòn của ngôn từ, được loài người và chư thiên tôn kính.

‘‘සම්බුද්ධො බොධයං සත්තෙ, වාගීසො මධුරස්සරො;

කරුණානිබන්ධසන්තානො, පරිසාසු විසාරදො.

Bậc Chánh Đẳng Giác làm cho chúng sanh giác ngộ, là bậc Ngôn Từ Chủ, có giọng nói ngọt ngào, có dòng tâm thức được kết nối bởi lòng bi mẫn, không run sợ giữa các hội chúng.

‘‘දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසංහිතං;

නිමුග්ගෙ මොහපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

Ngài thuyết giảng Pháp ngọt ngào, liên quan đến Tứ Diệu Đế; Ngài cứu vớt chúng sanh bị chìm đắm trong vũng lầy si mê.

‘‘තදා එකචරො හුත්වා, තාපසො හිමවාලයො;

නභසා මානුසං ලොකං, ගච්ඡන්තො ජිනමද්දසං.

Khi ấy, con là một đạo sĩ sống ở Hy-mã-lạp, tu hành một mình; trong khi đi đến thế giới loài người bằng đường không, con đã nhìn thấy bậc Toàn Thắng.

‘‘උපෙච්ච සන්තිකං තස්ස, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

වණ්ණයන්තස්ස වීරස්ස, සාවකස්ස මහාගුණං.

Sau khi đến gần Ngài, con đã được nghe Pháp thoại của bậc Anh Hùng, khi Ngài đang tán thán đại đức của một vị Thinh văn.

‘‘සඞ්ඛිත්තෙන මයා වුත්තං, විත්ථාරෙන පකාසයං;

පරිසං මඤ්ච තොසෙති, යථා කච්චායනො අයං.

‘Điều đã được ta nói một cách tóm tắt, vị Kaccāyana này, trong khi giải thích một cách chi tiết, đã làm hài lòng hội chúng và cả ta nữa.’

‘‘‘නාහං එවමිධෙකච්චං, අඤ්ඤං පස්සාමි සාවකං;

තස්මාතදග්ගෙ එසග්ගො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’.

‘Ta không thấy một vị Thinh văn nào khác giống như vậy. Do đó, vị này là tối thắng trong lĩnh vực ấy. Này các Tỳ khưu, các ông hãy ghi nhớ như vậy.’

10.

10.

‘‘තදාහං විම්හිතො හුත්වා, සුත්වා වාක්‍යං මනොරමං;

හිමවන්තං ගමිත්වාන, ආහිත්වා පුප්ඵසඤ්චයං.

Khi ấy, sau khi nghe những lời nói làm vui thích tâm hồn, con đã kinh ngạc, rồi đi đến Hy-mã-lạp, và thu gom một số lượng hoa.

11.

11.

‘‘පූජෙත්වා ලොකසරණං, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තදා මමාසයං ඤත්වා, බ්‍යාකාසි ස රණඤ්ජහො.

Sau khi cúng dường bậc Nương Tựa của thế gian, con đã phát nguyện về địa vị ấy. Khi ấy, sau khi biết được ý nguyện của con, vị đã từ bỏ các phiền não đã thọ ký.

12.

12.

‘‘‘පස්සථෙතං ඉසිවරං, නිද්ධන්තකනකත්තචං;

උද්ධග්ගලොමං පීණංසං, අචලං පඤ්ජලිං ඨිතං.

‘Hãy nhìn vị ẩn sĩ cao quý này, có làn da như vàng đã được tinh luyện, có lông tóc dựng đứng, vai vế nở nang, không dao động, đang đứng chắp tay.’

13.

13.

‘‘‘හාසං [Pg.114] සුපුණ්ණනයනං, බුද්ධවණ්ණගතාසයං;

ධම්මජං උග්ගහදයං, අමතාසිත්තසන්නිභං’.

‘Đang mỉm cười, có đôi mắt thật tròn đầy, có ý nguyện hướng về các phẩm chất của đức Phật, có trái tim được nâng cao sanh từ Pháp, giống như được tưới tẩm bởi nước cam lồ bất tử.’

14.

14.

‘‘කච්චානස්ස ගුණං සුත්වා, තං ඨානං පත්ථයං ඨිතො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහාමුනෙ.

‘Sau khi nghe về đức hạnh của Kaccāna, vị này đang đứng đó và mong cầu địa vị ấy. Trong thời vị lai, trong giáo pháp của đức Gotama, bậc Đại Ẩn Sĩ.’

15.

15.

‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කච්චානො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của Ngài, là người con đích thực do Pháp tạo ra, là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư, có tên là Kaccāna.’

16.

16.

‘‘බහුස්සුතො මහාඤාණී, අධිප්පායවිදූ මුනෙ;

පාපුණිස්සති තං ඨානං, යථායං බ්‍යාකතො මයා.

‘Vị ấy sẽ là người đa văn, có trí tuệ vĩ đại, thấu hiểu ý định của bậc Ẩn Sĩ; vị ấy sẽ đạt được địa vị ấy, như đã được ta thọ ký.’

17.

17.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi con đã thực hiện nghiệp ấy; từ đó về sau, con không hề biết đến ác thú. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

18.

18.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Con chỉ luân hồi trong hai cảnh giới, hoặc là cõi trời hoặc là cõi người. Con không đi đến cảnh giới nào khác. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

19.

19.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Con chỉ sanh ra trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn. Con không sanh ra trong dòng dõi thấp hèn. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

20.

20.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො උජ්ජෙනියං පුරෙ ;

පජ්ජොතස්ස ච චණ්ඩස්ස, පුරොහිතදිජාධිනො.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, con đã sanh ra ở thành Ujjenī, là người thân cận của vị Bà-la-môn tế tự của vua Pajjota hung bạo.

21.

21.

‘‘පුත්තො තිරිටිවච්ඡස්ස, නිපුණො වෙදපාරගූ;

මාතා ච චන්දිමා නාම, කච්චානොහං වරත්තචො.

Con là con trai của Tiriṭivacchassa, là người khéo léo, thông suốt Vệ-đà. Mẹ của con tên là Candimā, và con là Kaccāna, người có làn da tuyệt hảo.

22.

22.

‘‘වීමංසනත්ථං බුද්ධස්ස, භූමිපාලෙන පෙසිතො;

දිස්වා මොක්ඛපුරද්වාරං, නායකං ගුණසඤ්චයං.

Được nhà vua phái đi để tìm hiểu về đức Phật, con đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo, là cửa ngõ vào thành phố giải thoát, là sự hội tụ của các phẩm hạnh.

23.

23.

‘‘සුත්වා ච විමලං වාක්‍යං, ගතිපඞ්කවිසොසනං;

පාපුණිං අමතං සන්තං, සෙසෙහි සහ සත්තහි.

Và sau khi nghe những lời nói không tỳ vết, làm khô cạn vũng lầy của các cảnh giới, con đã đạt đến trạng thái bất tử, an tịnh, cùng với bảy người còn lại.

24.

24.

‘‘අධිප්පායවිදූ ජාතො, සුගතස්ස මහාමතෙ;

ඨපිතො එතදග්ගෙ ච, සුසමිද්ධමනොරථො.

Con đã trở thành người thấu hiểu ý định của bậc Thiện Thệ, bậc có trí tuệ vĩ đại. Con đã được đặt vào địa vị tối thắng, và tâm nguyện của con đã được viên mãn.

25.

25.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ bật gốc. Giống như con voi đực đã bẻ gãy các xiềng xích, con sống không còn lậu hoặc.

26.

26.

‘‘ස්වාගතං [Pg.115] වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của con là một sự đến tốt đẹp, khi con ở trước sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

27.

27.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකච්චායනො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, trưởng lão Mahākaccāyana, bậc có tuổi thọ, những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

මහාකච්චායනත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thánh nhân ký sự về trưởng lão Mahākaccāyana, phần thứ nhất.

2. වක්කලිත්ථෙරඅපදානං

2. Thánh nhân ký sự về trưởng lão Vakkali

28.

28.

‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

අනොමනාමො අමිතො, නාමෙන පදුමුත්තරො.

Cách đây một trăm ngàn đại kiếp, đã xuất hiện bậc Lãnh Đạo, có danh hiệu không thấp kém, không thể so sánh, danh xưng là Padumuttara.

29.

29.

‘‘පදුමාකාරවදනො, පදුමාමලසුච්ඡවී;

ලොකෙනානුපලිත්තොව තොයෙන පදුමං යථා.

Ngài có khuôn mặt giống như hoa sen, có làn da trong sạch không tì vết như hoa sen. Giống như hoa sen không bị dính nước, Ngài cũng không bị dính bởi thế gian.

30.

30.

‘‘වීරො පදුමපත්තක්ඛො, කන්තො ච පදුමං යථා;

පදුමුත්තරගන්ධොව, තස්මා සො පදුමුත්තරො.

Bậc Anh Hùng có đôi mắt như cánh sen, đáng yêu mến như hoa sen, có hương thơm cao quý như hương sen. Vì vậy, Ngài có danh hiệu là Padumuttara.

31.

31.

‘‘ලොකජෙට්ඨො ච නිම්මානො, අන්ධානං නයනූපමො;

සන්තවෙසො ගුණනිධි, කරුණාමතිසාගරො.

Ngài là bậc Tối Thượng trong thế gian, không có ngã mạn, giống như đôi mắt cho người mù, có dáng vẻ thanh tịnh, là kho tàng của các đức hạnh, có lòng bi mẫn và trí tuệ như biển cả.

32.

32.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, බ්‍රහ්මාසුරසුරච්චිතො;

සදෙවමනුජාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො.

Một khi, đức Phật ấy, bậc Đại Hùng, bậc Vô Thượng, được Phạm thiên, a-tu-la, và chư thiên cúng dường, ở giữa chúng sanh gồm cả chư thiên và loài người,

33.

33.

‘‘වදනෙන සුගන්ධෙන, මධුරෙන රුතෙන ච;

රඤ්ජයං පරිසං සබ්බං, සන්ථවී සාවකං සකං.

Với miệng thơm và giọng nói ngọt ngào, làm vui lòng tất cả hội chúng, Ngài đã tán thán vị đệ tử của mình.

34.

34.

‘‘සද්ධාධිමුත්තො සුමති, මම දස්සනලාලසො ;

නත්ථි එතාදිසො අඤ්ඤො, යථායං භික්ඛු වක්කලි.

‘Vị tỳ khưu Vakkali này là người có tín tâm kiên cố, là người có trí tuệ tốt, là người có lòng khao khát mãnh liệt được thấy ta. Không có vị tỳ khưu nào khác giống như vậy.’

35.

35.

‘‘තදාහං හංසවතියං, නගරෙ බ්‍රාහ්මණත්‍රජො;

හුත්වා සුත්වා ච තං වාක්‍යං, තං ඨානමභිරොචයිං.

Khi ấy, ta là con trai của một vị Bà-la-môn ở thành Haṃsavatī, sau khi nghe những lời ấy, đã rất hoan hỷ với địa vị ấy.

36.

36.

‘‘සසාවකං [Pg.116] තං විමලං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

සත්තාහං භොජයිත්වාන, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා.

Khi ấy, ta đã thỉnh mời đức Như Lai thanh tịnh ấy cùng với các vị đệ tử, cúng dường trong bảy ngày, rồi dùng y phục để cúng dường.

37.

37.

‘‘නිපච්ච සිරසා තස්ස, අනන්තගුණසාගරෙ;

නිමුග්ගො පීතිසම්පුණ්ණො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Ta đắm chìm trong biển công đức vô lượng của Ngài, tràn đầy hỷ lạc, cúi đầu và nói lên những lời này:

38.

38.

‘‘‘යො සො තයා සන්ථවිතො, ඉතො සත්තමකෙ මුනි ;

භික්ඛු සද්ධාවතං අග්ගො, තාදිසො හොමහං මුනෙ’.

‘Bạch đức Thế Tôn, vào ngày thứ bảy kể từ hôm nay, Ngài đã tán thán một vị tỳ khưu là bậc tối thắng trong những người có tín tâm. Bạch đức Thế Tôn, con mong được trở thành vị tỳ khưu như vậy.’

39.

39.

‘‘එවං වුත්තෙ මහාවීරො, අනාවරණදස්සනො;

ඉමං වාක්‍යං උදීරෙසි, පරිසාය මහාමුනි.

Khi được thỉnh cầu như vậy, bậc Đại Hùng, bậc có tuệ nhãn không chướng ngại, bậc Đại Mâu-ni, đã nói lên những lời này giữa hội chúng:

40.

40.

‘‘‘පස්සථෙතං මාණවකං, පීතමට්ඨනිවාසනං;

හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, ජනනෙත්තමනොහරං.

‘Hãy nhìn chàng thanh niên này, mặc y phục màu vàng óng ả, thân thể được trang điểm bằng dây đeo bằng vàng, làm say đắm mắt và tâm của mọi người.

41.

41.

‘‘‘එසො අනාගතද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහෙසිනො;

අග්ගො සද්ධාධිමුත්තානං, සාවකොයං භවිස්සති.

‘Chàng thanh niên này, trong tương lai, sẽ là vị đệ tử tối thắng về tín tâm kiên cố của đức Phật Gotama, bậc Đại Ṛṣi.

42.

42.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සබ්බසන්තාපවජ්ජිතො;

සබ්බභොගපරිබ්‍යූළ්හො, සුඛිතො සංසරිස්සති.

‘Dù là chư thiên hay loài người, sẽ thoát khỏi mọi phiền não, được hưởng mọi tài sản, sống an lạc trong vòng luân hồi.

43.

43.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Cách đây một trăm ngàn đại kiếp, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trong thế gian, thuộc dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama.

44.

44.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

වක්කලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Sẽ là người thừa kế Giáo pháp của Ngài, người con sinh ra từ tâm, do Pháp tạo ra, một vị đệ tử của Đạo Sư, có danh xưng là Vakkali.’

45.

45.

‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đặc biệt ấy và do các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đến cõi trời Tāvatiṃsa.

46.

46.

‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං.

Luân hồi trong các kiếp lớn nhỏ, luôn được an lạc ở mọi nơi, ta đã sinh ra trong một gia đình nào đó ở thành Sāvatthī.

47.

47.

‘‘නොනීතසුඛුමාලං මං, ජාතපල්ලවකොමලං;

මන්දං උත්තානසයනං, පිසාචභයතජ්ජිතා.

Ta, mềm mại như bơ, dịu dàng như chồi non mới nhú, còn yếu ớt và chỉ biết nằm ngửa, cha mẹ ta, vì sợ hãi quỷ dữ,

48.

48.

‘‘පාදමූලෙ මහෙසිස්ස, සායෙසුං දීනමානසා;

ඉමං දදාම තෙ නාථ, සරණං හොහි නායක.

đã đặt ta nằm dưới chân của bậc Đại Ṛṣi, với tâm trí đau khổ. ‘Bạch đức Thế Tôn, chúng con xin dâng đứa trẻ này cho Ngài. Bạch bậc Lãnh Đạo, xin hãy là nơi nương tựa.’

49.

49.

‘‘තදා [Pg.117] පටිග්ගහි සො මං, භීතානං සරණො මුනි;

ජාලිනා චක්කඞ්කිතෙන, මුදුකොමලපාණිනා.

Khi ấy, bậc Mâu-ni, nơi nương tựa của những người sợ hãi, đã đón nhận ta bằng bàn tay mềm mại, dịu dàng, có dấu hiệu mạng lưới và bánh xe.

50.

50.

‘‘තදා පභුති තෙනාහං, අරක්ඛෙය්‍යෙන රක්ඛිතො;

සබ්බවෙරවිනිමුත්තො, සුඛෙන පරිවුද්ධිතො.

Kể từ đó, được Ngài, bậc không cần người bảo vệ, bảo vệ, ta đã thoát khỏi mọi hiểm nguy và lớn lên trong an lạc.

51.

51.

‘‘සුගතෙන විනා භූතො, උක්කණ්ඨාමි මුහුත්තකං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, පබ්බජිං අනගාරියං.

Chỉ một khoảnh khắc xa rời đức Thiện Thệ, ta cảm thấy buồn chán. Khi được bảy tuổi, ta đã xuất gia, sống đời không nhà.

52.

52.

‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, නීලක්ඛිනයනං වරං;

රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තො විහරාමහං.

Ta sống, không bao giờ thỏa mãn khi chiêm ngưỡng sắc thân cao quý của Ngài, kết quả của tất cả các ba-la-mật, với đôi mắt xanh biếc, tràn đầy mọi vẻ đẹp.

53.

53.

‘‘බුද්ධරූපරතිං ඤත්වා, තදා ඔවදි මං ජිනො;

‘අලං වක්කලි කිං රූපෙ, රමසෙ බාලනන්දිතෙ.

Khi ấy, bậc Chiến Thắng biết được sự ưa thích của ta về sắc thân của đức Phật nên đã giáo huấn ta rằng: ‘Này Vakkali, thôi vừa rồi! Cớ sao ngươi lại ưa thích sắc thân vốn là thứ làm cho kẻ ngu si vui thích?’

54.

54.

‘‘‘යො හි පස්සති සද්ධම්මං, සො මං පස්සති පණ්ඩිතො;

අපස්සමානො සද්ධම්මං, මං පස්සම්පි න පස්සති.

‘Vị nào là bậc hiền trí thấy được Chánh pháp, vị ấy thấy được ta. Người không thấy được Chánh pháp, dầu cho có thấy ta cũng không phải là thấy.’

55.

55.

‘‘‘අනන්තාදීනවො කායො, විසරුක්ඛසමූපමො;

ආවාසො සබ්බරොගානං, පුඤ්ජො දුක්ඛස්ස කෙවලො.

‘Thân này có vô số điều nguy hại, tương tự như cây độc, là nơi trú ngụ của tất cả bệnh tật, chỉ thuần là một khối đau khổ.’

56.

56.

‘‘‘නිබ්බින්දිය තතො රූපෙ, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

පස්ස උපක්කිලෙසානං, සුඛෙනන්තං ගමිස්සති’.

‘Do đó, sau khi đã nhàm chán đối với sắc thân, hãy quán xét sự sanh diệt của các uẩn. Người ấy sẽ dễ dàng đi đến sự chấm dứt các phiền não.’

57.

57.

‘‘එවං තෙනානුසිට්ඨොහං, නායකෙන හිතෙසිනා;

ගිජ්ඣකූටං සමාරුය්හ, ඣායාමි ගිරිකන්දරෙ.

Được bậc Lãnh Đạo, vị tìm cầu lợi ích, giáo huấn như thế, tôi đã leo lên núi Gijjhakūṭa và hành thiền ở trong hang núi.

58.

58.

‘‘ඨිතො පබ්බතපාදම්හි, අස්සාසයි මහාමුනි;

වක්කලීති ජිනො වාචං, තං සුත්වා මුදිතො අහං.

Bậc Đại ẩn sĩ đứng ở chân núi đã làm cho tôi được an ổn. Bậc Chiến Thắng đã nói lên lời: ‘Này Vakkali.’ Nghe được lời ấy, tôi đã hoan hỷ.

59.

59.

‘‘පක්ඛන්දිං සෙලපබ්භාරෙ, අනෙකසතපොරිසෙ;

තදා බුද්ධානුභාවෙන, සුඛෙනෙව මහිං ගතො.

Tôi đã lao mình xuống từ vách núi cao hơn một trăm thân người. Khi ấy, nhờ oai lực của đức Phật, tôi đã đáp xuống mặt đất một cách an toàn.

60.

60.

‘‘පුනොපි ධම්මං දෙසෙති, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

තමහං ධම්මමඤ්ඤාය, අරහත්තමපාපුණිං.

Ngài lại thuyết giảng Chánh pháp, về sự sanh diệt của các uẩn. Sau khi đã hiểu được Chánh pháp ấy, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán.

61.

61.

‘‘සුමහාපරිසමජ්ඣෙ[Pg.118], තදා මං චරණන්තගො;

අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, පඤ්ඤපෙසි මහාමති.

Khi ấy, ở giữa đại chúng, bậc Đại trí, vị đã đi đến tận cùng của phẩm hạnh, đã tuyên bố tôi là người tối thắng trong số những người được giải thoát nhờ lòng tin.

62.

62.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Kể từ khi tôi đã tạo nghiệp lành vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

63.

63.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

64.

64.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

65.

65.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වක්කලිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Vakkali đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

වක්කලිත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Ký sự về Trưởng lão Vakkali, phần thứ hai.

3. මහාකප්පිනත්ථෙරඅපදානං

3. Ký sự về Trưởng lão Mahākappina

66.

66.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

උදිතො අජටාකාසෙ, රවීව සරදම්බරෙ.

Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, vị đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện giống như mặt trời trên bầu trời mùa thu không mây.

67.

67.

‘‘වචනාභාය බොධෙති, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො;

කිලෙසපඞ්කං සොසෙති, මතිරංසීහි නායකො.

Vị ấy làm cho những đóa hoa sen là chúng sanh cần được tế độ được nở ra bằng ánh sáng của lời dạy. Bậc Lãnh Đạo làm khô cạn lớp bùn phiền não bằng những tia sáng trí tuệ.

68.

68.

‘‘තිත්ථියානං යසෙ හන්ති, ඛජ්ජොතාභා යථා රවි;

Ngài hủy diệt danh tiếng của các người theo ngoại đạo, giống như mặt trời (hủy diệt) ánh sáng của con đom đóm.

සච්චත්ථාභං පකාසෙති, රතනංව දිවාකරො.

Ngài làm hiển lộ ánh sáng của ý nghĩa chân thật, giống như đấng Tạo ra ban ngày (mặt trời) làm cho ngọc báu được tỏ rạng.

69.

69.

‘‘ගුණානං ආයතිභූතො, රතනානංව සාගරො;

පජ්ජුන්නොරිව භූතානි, ධම්මමෙඝෙන වස්සති.

Ngài là nơi phát sanh của các đức hạnh, giống như biển cả là nơi (phát sanh) của các châu báu. Giống như thần mưa, Ngài tưới tẩm các chúng sanh bằng cơn mưa Chánh pháp.

70.

70.

‘‘අක්ඛදස්සො තදා ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ;

උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, ජලජුත්තමනාමිනො.

Khi ấy, tôi là vị quan tòa ở thành phố tên là Haṃsa. Tôi đã đến gần và lắng nghe Chánh pháp của vị có tên là Bông Sen Tối Thượng (Padumuttara).

71.

71.

‘‘ඔවාදකස්ස භික්ඛූනං, සාවකස්ස කතාවිනො;

ගුණං පකාසයන්තස්ස, තප්පයන්තස්ස මෙ මනං.

Trong khi Ngài đang tuyên dương đức hạnh của vị đệ tử tên là Katāvī, người giáo huấn các vị tỳ-khưu, và làm cho tâm tôi được thỏa thích.

72.

72.

‘‘සුත්වා පතීතො සුමනො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

සසිස්සං භොජයිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

Sau khi nghe, tôi đã tin tưởng và hoan hỷ, đã thỉnh mời đấng Như Lai cùng với các vị đệ tử, sau khi đã cúng dường vật thực, tôi đã ước nguyện đạt được địa vị ấy.

73.

73.

‘‘තදා [Pg.119] හංසසමභාගො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ;

පස්සථෙතං මහාමත්තං, විනිච්ඡයවිසාරදං.

Khi ấy, vị có dáng điệu như thiên nga, có giọng nói như tiếng trống của thiên nga đã nói rằng: ‘Hãy nhìn vị đại thần này, người thông thạo việc xét xử.’

74.

74.

‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, සමුග්ගතතනූරුහං;

ජීමූතවණ්ණං පීණංසං, පසන්නනයනානනං.

‘Người đang phủ phục dưới chân ta, có lông tóc dựng đứng, có màu da như đám mây, có vai tròn trịa, có mắt và mặt trong sáng.’

75.

75.

‘‘පරිවාරෙන මහතා, රාජයුත්තං මහායසං;

එසො කතාවිනො ඨානං, පත්ථෙති මුදිතාසයො.

‘Vị có đoàn tùy tùng đông đảo, có danh tiếng lớn, người phục vụ cho đức vua. Vị này, với tâm hoan hỷ, đang ước nguyện địa vị của Katāvī.’

76.

76.

‘‘‘ඉමිනා පණිපාතෙන, චාගෙන පණිධීහි ච ;

කප්පසතසහස්සානි, නුපපජ්ජති දුග්ගතිං.

‘Do sự đảnh lễ này, do sự bố thí, và do các lời nguyện, trong một trăm ngàn kiếp, vị này sẽ không sanh vào khổ cảnh.’

77.

77.

‘‘‘දෙවෙසු දෙවසොභග්ගං, මනුස්සෙසු මහන්තතං;

අනුභොත්වාන සෙසෙන, නිබ්බානං පාපුණිස්සති.

‘Sau khi đã hưởng thụ sự tốt đẹp của chư Thiên ở cõi trời và sự vĩ đại ở cõi người, với (nghiệp quả) còn lại, vị này sẽ chứng đạt Niết-bàn.’

78.

78.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ trở thành bậc Đạo Sư trong thế gian.

79.

79.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කප්පිනො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ có một vị đệ tử, là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp hóa sanh, có tên là Kappina’.

80.

80.

‘‘තතොහං සුකතං කාරං, කත්වාන ජිනසාසනෙ;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං.

‘Khi ấy, sau khi đã làm việc thiện lành trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, tôi đã từ bỏ thân người và đã đi đến cõi trời Tusita.

81.

81.

‘‘දෙවමානුසරජ්ජානි, සතසො අනුසාසිය;

බාරාණසියමාසන්නෙ, ජාතො කෙනියජාතියං.

‘Sau khi đã cai trị hàng trăm vương quốc của chư thiên và loài người, tôi đã sanh ra trong một gia đình thợ dệt ở gần thành Bārāṇasī.

82.

82.

‘‘සහස්සපරිවාරෙන, සපජාපතිකො අහං;

පඤ්ච පච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහිං.

‘Cùng với một ngàn người tùy tùng, tôi và vợ tôi đã phục vụ năm trăm vị Phật Độc Giác.

83.

83.

‘‘තෙමාසං භොජයිත්වාන, පච්ඡාදම්හ තිචීවරං;

තතො චුතා මයං සබ්බෙ, අහුම්හ තිදසූපගා.

‘Sau khi đã cúng dường vật thực trong ba tháng, sau đó chúng tôi đã dâng cúng ba y. Sau khi mệnh chung từ đó, tất cả chúng tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

84.

84.

‘‘පුනො සබ්බෙ මනුස්සත්තං, අගමිම්හ තතො චුතා;

කුක්කුටම්හි පුරෙ ජාතා, හිමවන්තස්ස පස්සතො.

‘Một lần nữa, sau khi mệnh chung từ đó, tất cả chúng tôi đã đến cõi người. Chúng tôi đã sanh ra ở thành Kukkuṭa, bên sườn của Hy-mã-lạp sơn.

85.

85.

‘‘කප්පිනො [Pg.120] නාමහං ආසිං, රාජපුත්තො මහායසො;

සෙසාමච්චකුලෙ ජාතා, මමෙව පරිවාරයුං.

‘Tôi là hoàng tử tên Kappina, có danh tiếng lớn. Những người còn lại sanh ra trong gia đình các vị đại thần và đã vây quanh hầu hạ chính tôi.

86.

86.

‘‘මහාරජ්ජසුඛං පත්තො, සබ්බකාමසමිද්ධිමා;

වාණිජෙහි සමක්ඛාතං, බුද්ධුප්පාදමහං සුණිං.

‘Đã đạt được hạnh phúc của vương quyền lớn lao, được thành tựu tất cả các dục vọng, tôi đã nghe các thương nhân kể rõ về sự xuất hiện của đức Phật.

87.

87.

‘‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, අසමො එකපුග්ගලො;

සො පකාසෙති සද්ධම්මං, අමතං සුඛමුත්තමං.

‘Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, là bậc Vô Song, là nhân vật độc nhất. Vị ấy tuyên thuyết Chánh Pháp, là sự bất tử, là hạnh phúc tối thượng.

88.

88.

‘‘‘සුයුත්තා තස්ස සිස්සා ච, සුමුත්තා ච අනාසවා’;

‘‘සුත්වා නෙසං සුවචනං, සක්කරිත්වාන වාණිජෙ.

‘Các đệ tử của ngài cũng thực hành tốt, được giải thoát tốt đẹp, và không còn lậu hoặc.’ Sau khi nghe lời nói tốt đẹp của họ, tôi đã tỏ lòng tôn kính các thương nhân.

89.

89.

‘‘පහාය රජ්ජං සාමච්චො, නික්ඛමිං බුද්ධමාමකො;

නදිං දිස්වා මහාචන්දං, පූරිතං සමතිත්තිකං.

‘Từ bỏ vương quốc, cùng với các đại thần, tôi đã ra đi vì lòng tôn kính đức Phật. Khi nhìn thấy sông Mahācanda nước đầy đến tận bờ.

90.

90.

‘‘අප්පතිට්ඨං අනාලම්බං, දුත්තරං සීඝවාහිනිං;

ගුණං සරිත්වා බුද්ධස්ස, සොත්ථිනා සමතික්කමිං.

‘Không có chỗ đứng, không có chỗ bám víu, khó vượt qua, và chảy xiết. Tưởng nhớ đến các ân đức của đức Phật, tôi đã vượt qua một cách an toàn.

91.

91.

‘‘‘භවසොතං සචෙ බුද්ධො, තිණ්ණො ලොකන්තගූ විදූ ;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු.

‘Nếu đức Phật, bậc Toàn Giác, bậc biết rõ tận cùng thế gian, đã vượt qua dòng trôi của sự hiện hữu, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu.

92.

92.

‘‘‘යදි සන්තිගමො මග්ගො, මොක්ඛො චච්චන්තිකං සුඛං;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු.

‘Nếu con đường dẫn đến sự an tịnh, và sự giải thoát thực sự là hạnh phúc tuyệt đối, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu.

93.

93.

‘‘‘සඞ්ඝො චෙ තිණ්ණකන්තාරො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු’.

‘Nếu Tăng chúng đã vượt qua vùng hoang vu, là ruộng phước vô thượng, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu’.

94.

94.

‘‘සහ කතෙ සච්චවරෙ, මග්ගා අපගතං ජලං;

තතො සුඛෙන උත්තිණ්ණො, නදීතීරෙ මනොරමෙ.

‘Ngay khi lời chân thật cao quý được thốt ra, nước đã rẽ ra khỏi con đường. Sau đó, tôi đã vượt qua một cách dễ dàng, đến bên bờ sông khả ái.

95.

95.

‘‘නිසින්නං අද්දසං බුද්ධං, උදෙන්තංව පභඞ්කරං;

ජලන්තං හෙමසෙලංව, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං.

‘Tôi đã nhìn thấy đức Phật đang ngồi, giống như mặt trời đang mọc, rực rỡ như ngọn núi vàng, chói sáng như cây đèn.

96.

96.

‘‘සසිංව තාරාසහිතං, සාවකෙහි පුරක්ඛතං;

වාසවං විය වස්සන්තං, දෙසනාජලදන්තරං.

‘Giống như mặt trăng được các vì sao vây quanh, ngài được các vị đệ tử vây quanh. Giống như trời Đế-thích, ngài đang ban mưa, với mạng lưới thuyết giảng tinh vi.

97.

97.

‘‘වන්දිත්වාන සහාමච්චො, එකමන්තමුපාවිසිං;

තතො නො ආසයං ඤත්වා, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි.

‘Sau khi đảnh lễ cùng với các vị đại thần, tôi đã ngồi xuống một bên. Sau đó, biết được ý muốn của chúng tôi, đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp.

98.

98.

‘‘සුත්වාන [Pg.121] ධම්මං විමලං, අවොචුම්හ මයං ජිනං;

‘පබ්බාජෙහි මහාවීර, නිබ්බින්දාම්හ මයං භවෙ’.

‘Sau khi nghe Giáo Pháp không tỳ vết, chúng tôi đã thưa với bậc Chiến Thắng: ‘Kính bạch đấng Đại Hùng, xin hãy cho chúng con xuất gia. Chúng con đã nhàm chán trong sự hiện hữu’.

99.

99.

‘‘‘ස්වක්ඛාතො භික්ඛවෙ ධම්මො, දුක්ඛන්තකරණාය වො;

චරථ බ්‍රහ්මචරියං’, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො.

‘Này các Tỳ-khưu, Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng để các ngươi chấm dứt khổ đau. Hãy thực hành đời sống phạm hạnh,’ bậc Thánh Tối Thượng đã nói như vậy.

100.

100.

‘‘සහ වාචාය සබ්බෙපි, භික්ඛුවෙසධරා මයං;

අහුම්හ උපසම්පන්නා, සොතාපන්නා ච සාසනෙ.

‘Ngay khi lời nói được thốt ra, tất cả chúng tôi đều mang hình tướng của Tỳ-khưu. Chúng tôi đã được thọ cụ túc giới và trở thành bậc Dự Lưu trong giáo pháp.

101.

101.

‘‘තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, අනුසාසි විනායකො;

අනුසිට්ඨො ජිනෙනාහං, අරහත්තමපාපුණිං.

‘Sau đó, sau khi đi đến Jetavana, bậc Lãnh Đạo đã giáo huấn. Được bậc Chiến Thắng giáo huấn, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả.

102.

102.

‘‘තතො භික්ඛුසහස්සානි, අනුසාසිමහං තදා;

මමානුසාසනකරා, තෙපි ආසුං අනාසවා.

‘Sau đó, tôi đã giáo huấn một ngàn vị Tỳ-khưu. Những vị ấy đã làm theo lời giáo huấn của tôi, và họ cũng đã trở thành bậc vô lậu.

103.

103.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

භික්ඛුඔවාදකානග්ගො, කප්පිනොති මහාජනෙ.

‘Bậc Chiến Thắng, hài lòng với phẩm hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng giữa đại chúng: ‘Kappina là bậc tối thượng trong số những người giáo huấn các Tỳ-khưu’.

104.

104.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

පමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

‘Nghiệp đã tạo trong một trăm ngàn kiếp đã cho quả đối với tôi ở đây, giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi. Tôi đã thiêu đốt các phiền não của mình.

105.

105.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

‘Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

106.

106.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘Sự đến của tôi thật là tốt đẹp… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

107.

107.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

‘Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành’.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකප්පිනො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, trưởng lão Mahākappina khả kính, những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

මහාකප්පිනත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Phẩm truyện về trưởng lão Mahākappina, phần thứ ba.

4. දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරඅපදානං

4. Phẩm truyện về trưởng lão Dabbamallaputta

108.

108.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thông suốt tất cả thế gian, bậc có Mắt (trí tuệ), đã sanh ra trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ đây.

109.

109.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Ngài là bậc khuyên dạy, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu vớt tất cả chúng sanh. Bậc Giác Ngộ thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

110.

110.

‘‘අනුකම්පකො [Pg.122] කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

Ngài là bậc có lòng thương xót, bậc có lòng bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người theo ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới.

111.

111.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

Như vậy, (giáo Pháp) đã không bị khuấy động, và trống không những người theo ngoại đạo; (giáo Pháp) đã được điểm tô bởi các vị A-la-hán, là những bậc đã đạt đến sự tự chủ, những bậc như thế ấy.

112.

112.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana, giống như cổng chào bằng vàng, và có ba mươi hai tướng tốt cao quý.

113.

113.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong khi tại thế lâu như vậy, vị ấy đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

114.

114.

‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො;

උපෙත්වා ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

Vào lúc bấy giờ, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một vị trưởng giả, có danh tiếng lớn. Sau khi đã đi đến gần bậc Soi Sáng Thế Gian, tôi đã được nghe thuyết Pháp.

115.

115.

‘‘සෙනාසනානි භික්ඛූනං, පඤ්ඤාපෙන්තං සසාවකං;

කිත්තයන්තස්ස වචනං, සුණිත්වා මුදිතො අහං.

Sau khi nghe lời của vị ấy (đức Phật) đang tán dương vị đệ tử của ngài, là người sắp đặt các chỗ ở cho các vị tỳ-khưu, tôi đã được vui mừng.

116.

116.

‘‘අධිකාරං සසඞ්ඝස්ස, කත්වා තස්ස මහෙසිනො;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

Sau khi đã thực hiện sự phục vụ đặc biệt đến bậc Đại Sĩ ấy cùng với Tăng chúng, sau khi đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân ngài, tôi đã ước nguyện quả vị ấy.

117.

117.

‘‘තදාහ ස මහාවීරො, මම කම්මං පකිත්තයං;

‘යො සසඞ්ඝමභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං.

Khi ấy, bậc Đại Anh Hùng ấy, trong khi tuyên dương về nghiệp của tôi, đã nói rằng: ‘Người này đã dâng cúng vật thực đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Tăng chúng trong bảy ngày.

118.

118.

‘‘‘සොයං කමලපත්තක්ඛො, සීහංසො කනකත්තචො;

මම පාදමූලෙ නිපති, පත්ථයං ඨානමුත්තමං.

‘Người này có đôi mắt như cánh hoa sen, vai như vai sư tử, da như vàng ròng, đang nằm phủ phục dưới chân của ta, đang ước nguyện quả vị tối thượng.

119.

119.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ đây, vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở thế gian.

120.

120.

‘‘‘සාවකො තස්ස බුද්ධස්ස, දබ්බො නාමෙන විස්සුතො;

සෙනාසනපඤ්ඤාපකො, අග්ගො හෙස්සතියං තදා’.

‘Vào lúc bấy giờ, người này sẽ là vị đệ tử của đức Phật ấy, nổi danh với tên là Dabba, là người đứng đầu trong việc sắp đặt các chỗ ở.’

121.

121.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

122.

122.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Tôi đã trị vì vương quốc của chư thiên trong ba trăm lần, và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương trong năm trăm lần.

123.

123.

‘‘පදෙසරජ්ජං [Pg.123] විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Việc trị vì các vương quốc địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được bằng cách tính toán. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã được an lạc ở khắp mọi nơi.

124.

124.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

Trong kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, bậc Lãnh Đạo tên là Vipassī đã sanh ra, ngài có ngoại hình khả ái, là bậc quán thấy tất cả các pháp.

125.

125.

‘‘දුට්ඨචිත්තො උපවදිං, සාවකං තස්ස තාදිනො;

සබ්බාසවපරික්ඛීණං, සුද්ධොති ච විජානිය.

Với tâm niệm xấu xa, tôi đã vu khống vị đệ tử của bậc như thế ấy, là người đã tận diệt tất cả các lậu hoặc, trong khi biết rằng vị ấy là trong sạch.

126.

126.

‘‘තස්සෙව නරවීරස්ස, සාවකානං මහෙසිනං;

සලාකඤ්ච ගහෙත්වාන, ඛීරොදනමදාසහං.

Sau khi đã nhận lấy thẻ (phân phối vật thực), tôi đã dâng cúng món cơm sữa đến các vị đệ tử của chính bậc Anh Hùng của nhân loại ấy, là những bậc Đại Sĩ.

127.

127.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong kiếp hiền thiện này, bậc có họ hàng với Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng của các người thuyết giảng, có tên tộc là Kassapa, đã sanh ra.

128.

128.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

විනෙය්‍යෙ විනයිත්වාව, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

Sau khi đã làm cho giáo Pháp được tỏa sáng, sau khi đã chinh phục những người theo tà đạo, sau khi đã giáo huấn những chúng sanh cần được giáo huấn, vị ấy cùng với các đệ tử đã tịch diệt.

129.

129.

‘‘සසිස්සෙ නිබ්බුතෙ නාථෙ, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

දෙවා කන්දිංසු සංවිග්ගා, මුත්තකෙසා රුදම්මුඛා.

Khi bậc Bảo Hộ cùng với các đệ tử đã tịch diệt, trong khi giáo Pháp đang đi đến chỗ kết thúc, chư thiên đã than khóc, có sự xúc động, tóc tai buông xõa, mặt mày đẫm lệ.

130.

130.

‘‘නිබ්බායිස්සති ධම්මක්ඛො, න පස්සිස්සාම සුබ්බතෙ;

න සුණිස්සාම සද්ධම්මං, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

‘Trục xe Pháp sẽ bị dập tắt, chúng ta sẽ không được nhìn thấy các bậc có giới hạnh tốt đẹp, chúng ta sẽ không được nghe diệu Pháp. Ôi, sự ít ỏi phước báu của chúng ta!’

131.

131.

‘‘තදායං පථවී සබ්බා, අචලා සා චලාචලා ;

සාගරො ච සසොකොව, විනදී කරුණං ගිරං.

Vào lúc bấy giờ, toàn thể quả đất này, vốn không lay chuyển, đã bị rúng động và chấn động. Và đại dương, dường như có sự sầu muộn, đã vang lên tiếng kêu thương cảm.

132.

132.

‘‘චතුද්දිසා දුන්දුභියො, නාදයිංසු අමානුසා;

සමන්තතො අසනියො, ඵලිංසු ච භයාවහා.

Các trống trời đã vang lên ở bốn phương. Và từ khắp mọi nơi, các tiếng sét đáng sợ hãi đã nổ vang.

133.

133.

‘‘උක්කා පතිංසු නභසා, ධූමකෙතු ච දිස්සති;

සධූමා ජාලවට්ටා ච, රවිංසු කරුණං මිගා.

Các sao băng đã rơi xuống từ bầu trời, và sao chổi đã được nhìn thấy. Các cột lửa có khói cũng hiện ra, các loài thú đã kêu lên những tiếng thương cảm.

134.

134.

‘‘උප්පාදෙ දාරුණෙ දිස්වා, සාසනත්ථඞ්ගසූචකෙ;

සංවිග්ගා භික්ඛවො සත්ත, චින්තයිම්හ මයං තදා.

Khi ấy, sau khi nhìn thấy các điềm báo ghê rợn, là dấu hiệu cho sự biến mất của giáo Pháp, bảy vị tỳ khưu chúng tôi đã kinh sợ và đã suy nghĩ.

135.

135.

‘‘සාසනෙන විනාම්හාකං, ජීවිතෙන අලං මයං;

පවිසිත්වා මහාරඤ්ඤං, යුඤ්ජාම ජිනසාසනං.

Đối với chúng tôi, sống mà không có giáo Pháp thì đủ rồi. Sau khi đi vào khu rừng lớn, chúng tôi sẽ thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng.

136.

136.

‘‘අද්දසම්හ [Pg.124] තදාරඤ්ඤෙ, උබ්බිද්ධං සෙලමුත්තමං;

නිස්සෙණියා තමාරුය්හ, නිස්සෙණිං පාතයිම්හසෙ.

Khi ấy, ở trong khu rừng, chúng tôi đã nhìn thấy ngọn núi đá cao lớn và cao thượng. Sau khi dùng thang leo lên ngọn núi ấy, chúng tôi đã xô cái thang đi.

137.

137.

‘‘තදා ඔවදි නො ථෙරො, බුද්ධුප්පාදො සුදුල්ලභො;

සද්ධාතිදුල්ලභා ලද්ධා, ථොකං සෙසඤ්ච සාසනං.

Khi ấy, vị trưởng lão đã khuyên dạy chúng tôi: ‘Sự xuất hiện của đức Phật là rất khó gặp. Đức tin, điều rất khó có được, đã được thành tựu. Và giáo Pháp chỉ còn lại một ít.’

138.

138.

‘‘නිපතන්ති ඛණාතීතා, අනන්තෙ දුක්ඛසාගරෙ;

තස්මා පයොගො කත්තබ්බො, යාව ඨාති මුනෙ මතං.

Những người đã bỏ lỡ khoảnh khắc (Phật xuất hiện) sẽ rơi vào đại dương đau khổ không cùng tận. Do đó, cần phải nỗ lực tinh tấn trong khi lời dạy của bậc ẩn sĩ vẫn còn tồn tại.

139.

139.

‘‘අරහා ආසි සො ථෙරො, අනාගාමී තදානුගො;

සුසීලා ඉතරෙ යුත්තා, දෙවලොකං අගම්හසෙ.

Vị trưởng lão ấy đã là bậc A-la-hán, vị đi theo sau là bậc A-na-hàm. Những vị còn lại, là những người có giới hạnh tốt đẹp, chúng tôi đã đi đến cõi trời.

140.

140.

‘‘නිබ්බුතො තිණ්ණසංසාරො, සුද්ධාවාසෙ ච එකකො;

අහඤ්ච පක්කුසාති ච, සභියො බාහියො තථා.

Vị đã vượt qua vòng luân hồi đã được tịch diệt. Một vị khác thì ở tại Tịnh Cư Thiên. Và tôi, và ngài Pakkusāti, ngài Sabhiya, và ngài Bāhiya cũng vậy.

141.

141.

‘‘කුමාරකස්සපො චෙව, තත්ථ තත්ථූපගා මයං;

සංසාරබන්ධනා මුත්තා, ගොතමෙනානුකම්පිතා.

Và cả ngài Kumārakassapa, chúng tôi đã đi đến nơi này nơi kia. Do được đức Gotama thương tưởng, chúng tôi đã được giải thoát khỏi sự trói buộc của vòng luân hồi.

142.

142.

‘‘මල්ලෙසු කුසිනාරායං, ජාතො ගබ්භෙව මෙ සතො;

මාතා මතා චිතාරුළ්හා, තතො නිප්පතිතො අහං.

Tôi đã được sanh ra ở Kusinārā của xứ Mallā. Trong khi tôi đang ở trong bụng mẹ, mẹ tôi đã qua đời và được đặt lên giàn hỏa thiêu. Từ đó, tôi đã rơi ra ngoài.

143.

143.

‘‘පතිතො දබ්බපුඤ්ජම්හි, තතො දබ්බොති විස්සුතො;

බ්‍රහ්මචාරීබලෙනාහං, විමුත්තො සත්තවස්සිකො.

Tôi đã rơi xuống đống gỗ, do đó tôi được biết đến với tên gọi Dabba. Nhờ vào năng lực của đời sống Phạm Hạnh, tôi đã được giải thoát vào lúc bảy tuổi.

144.

144.

‘‘ඛීරොදනබලෙනාහං, පඤ්චහඞ්ගෙහුපාගතො;

ඛීණාසවොපවාදෙන, පාපෙහි බහුචොදිතො.

Nhờ vào năng lực của (việc cúng dường) cháo sữa, tôi đã đạt được năm yếu tố. Do việc vu khống bậc đã tận diệt các lậu hoặc, tôi đã bị những kẻ xấu ác khiển trách nhiều lần.

145.

145.

‘‘උභො පුඤ්ඤඤ්ච පාපඤ්ච, වීතිවත්තොම්හි දානිහං;

පත්වාන පරමං සන්තිං, විහරාමි අනාසවො.

Giờ đây, tôi đã vượt qua cả hai, phước và tội. Sau khi đã đạt đến sự an tịnh tối thượng, tôi sống không còn các lậu hoặc.

146.

146.

‘‘සෙනාසනං පඤ්ඤාපයිං, හාසයිත්වාන සුබ්බතෙ;

ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

Sau khi đã làm hài lòng các bậc có giới hạnh tốt đẹp, tôi đã sắp đặt chỗ ở. Bậc Chiến Thắng, do hài lòng về phẩm hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí đệ nhất.

147.

147.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn các lậu hoặc.

148.

148.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

149.

149.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දබ්බමල්ලපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão, Đại đức Dabbamallaputta đã nói những câu kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phẩm truyện về Trưởng lão Dabbamallaputta là phẩm thứ tư.

5. කුමාරකස්සපත්ථෙරඅපදානං

5. Phẩm truyện về Trưởng lão Kumārakassapa

150.

150.

‘‘ඉතො [Pg.125] සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

සබ්බලොකහිතො වීරො, පදුමුත්තරනාමකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi, là bậc Anh Hùng vì lợi ích của toàn thể thế gian, có danh hiệu là Padumuttara.

151.

151.

‘‘තදාහං බ්‍රාහ්මණො හුත්වා, විස්සුතො වෙදපාරගූ;

දිවාවිහාරං විචරං, අද්දසං ලොකනායකං.

Khi ấy, tôi là một vị Bà-la-môn, nổi tiếng và là bậc thông suốt Vệ-đà. Trong khi đi tìm nơi nghỉ ban ngày, tôi đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo của thế gian.

152.

152.

‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, බොධයන්තං සදෙවකං;

විචිත්තකථිකානග්ගං, වණ්ණයන්තං මහාජනෙ.

(Tôi đã thấy ngài) đang công bố về Tứ Diệu Đế, đang làm cho thế gian cùng với chư Thiên được giác ngộ, và đang tán dương giữa đại chúng vị đệ nhất trong số những người có tài thuyết giảng đa dạng.

153.

153.

‘‘තදා මුදිතචිත්තොහං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

නානාරත්තෙහි වත්ථෙහි, අලඞ්කරිත්වාන මණ්ඩපං.

Khi ấy, với tâm ý hoan hỷ, tôi đã thỉnh mời đức Như Lai. Sau khi đã trang hoàng một gian đình tạ bằng các loại vải có nhiều màu sắc khác nhau.

154.

154.

‘‘නානාරතනපජ්ජොතං, සසඞ්ඝං භොජයිං තහිං;

භොජයිත්වාන සත්තාහං, නානග්ගරසභොජනං.

(gian đình tạ) sáng chói với nhiều loại bảo vật, tôi đã cúng dường (đồ ăn) đến ngài cùng với Tăng chúng ở nơi ấy. Sau khi đã cúng dường trong bảy ngày các món ăn có nhiều hương vị hảo hạng.

155.

155.

‘‘නානාචිත්තෙහි පුප්ඵෙහි, පූජයිත්වා සසාවකං ;

නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං.

Sau khi đã cúng dường ngài cùng với các vị Thinh Văn bằng các loại hoa đa dạng và đẹp đẽ, tôi đã phủ phục dưới chân ngài và đã phát nguyện về địa vị ấy.

156.

156.

‘‘තදා මුනිවරො ආහ, කරුණෙකරසාසයො ;

‘පස්සථෙතං දිජවරං, පදුමානනලොචනං.

Khi ấy, bậc Ẩn Sĩ cao cả, là nơi nương tựa duy nhất của lòng bi mẫn, đã nói rằng: ‘Hãy nhìn vị lưỡng sanh cao quý này, người có gương mặt và đôi mắt như hoa sen.

157.

157.

‘‘‘පීතිපාමොජ්ජබහුලං, සමුග්ගතතනූරුහං;

හාසම්හිතවිසාලක්ඛං, මම සාසනලාලසං.

‘Người có nhiều hỷ và lạc, người có lông trên thân dựng đứng, người có đôi mắt mở rộng trong niềm vui và nụ cười, người có lòng khao khát giáo Pháp của ta.

158.

158.

‘‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, එකාවත්ථසුමානසං ;

එස පත්ථෙති තං ඨානං, විචිත්තකථිකත්තනං.

‘Người đang phủ phục dưới chân ta, người chỉ mặc một tấm y và có tâm ý tốt đẹp. Vị này đang phát nguyện về địa vị ấy, tức là khả năng thuyết giảng đa dạng.’

159.

159.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Sau một trăm ngàn kiếp nữa, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, vị Đạo Sư ấy sẽ có mặt ở trên đời.’

160.

160.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කුමාරකස්සපො නාම, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“‘Vị ấy sẽ là người thừa kế trong các Pháp của vị ấy, là người con đích thực do Pháp hóa sanh; tên là Kumārakassapa, sẽ là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư.

161.

161.

‘‘‘විචිත්තපුප්ඵදුස්සානං, රතනානඤ්ච වාහසා;

විචිත්තකථිකානං සො, අග්ගතං පාපුණිස්සති’.

“‘Do năng lực của các loại hoa và vải đa dạng, và của các loại châu báu; vị ấy sẽ đạt đến địa vị tối thượng trong số những người có tài thuyết giảng đa dạng’.

162.

162.

‘‘තෙන [Pg.126] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

163.

163.

‘‘පරිබ්භමං භවාභවෙ, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො;

සාඛමිගත්‍රජො හුත්වා, මිගියා කුච්ඡිමොක්කමිං.

“Tôi đã lang thang trong các kiếp sống, giống như người vũ công ở giữa sân khấu; sau khi trở thành con của nai chúa Sākha, tôi đã đi vào bụng của một con nai cái.

164.

164.

‘‘තදා මයි කුච්ඡිගතෙ, වජ්ඣවාරො උපට්ඨිතො;

සාඛෙන චත්තා මෙ මාතා, නිග්‍රොධං සරණං ගතා.

“Khi ấy, trong lúc tôi đang ở trong bụng mẹ, đến phiên mẹ tôi bị giết. Mẹ của tôi bị (nai chúa) Sākha ruồng bỏ, đã đi đến quy y nơi (nai chúa) Nigrodha.

165.

165.

‘‘තෙන සා මිගරාජෙන, මරණා පරිමොචිතා;

පරිච්චජිත්වා සපාණං, මමෙවං ඔවදී තදා.

“Vị nai chúa ấy đã giải thoát mẹ tôi khỏi cái chết, sau khi đã từ bỏ mạng sống của mình. Khi ấy, mẹ đã khuyên dạy tôi như vầy.

166.

166.

‘‘‘නිග්‍රොධමෙව සෙවෙය්‍ය, න සාඛමුපසංවසෙ;

නිග්‍රොධස්මිං මතං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ සාඛම්හි ජීවිතං’.

“‘Chỉ nên phụng sự Nigrodha, không nên chung sống với Sākha. Thà chết dưới trướng Nigrodha, còn hơn sống với Sākha’.

167.

167.

‘‘තෙනානුසිට්ඨා මිගයූථපෙන, අහඤ්ච මාතා ච තථෙතරෙ ච ;

ආගම්ම රම්මං තුසිතාධිවාසං, ගතා පවාසං සඝරං යථෙව.

“Được vị thủ lãnh đàn nai ấy chỉ dạy, tôi, mẹ tôi, và những con nai khác, đã đi đến trú xứ Đâu Suất khả ái, giống như người đi xa trở về nhà của mình.

168.

168.

‘‘පුනො කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං.

“Một lần nữa, khi giáo huấn của bậc Anh hùng Kassapa đang đi đến chỗ kết thúc, tôi đã leo lên đỉnh núi đá và đã nỗ lực trong giáo huấn của bậc Chiến Thắng.

169.

169.

‘‘ඉදානාහං රාජගහෙ, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

ආපන්නසත්තා මෙ මාතා, පබ්බජි අනගාරියං.

“Hiện nay, tôi đã được sanh ra ở thành Rājagaha, trong gia đình của một vị trưởng giả. Mẹ của tôi, trong khi đang mang thai, đã xuất gia vào đời sống không nhà.

170.

170.

‘‘සගබ්භං තං විදිත්වාන, දෙවදත්තමුපානයුං;

සො අවොච ‘විනාසෙථ, පාපිකං භික්ඛුනිං ඉමං’.

“Sau khi biết được bà ấy có thai, họ đã dẫn bà đến gặp Devadatta. Vị ấy đã nói rằng: ‘Hãy hủy hoại vị tỳ-khưu-ni xấu xa này’.

171.

171.

‘‘ඉදානිපි මුනින්දෙන, ජිනෙන අනුකම්පිතා;

සුඛිනී අජනී මය්හං, මාතා භික්ඛුනුපස්සයෙ.

“Ngay cả hiện nay, được bậc Lãnh đạo các bậc ẩn sĩ, bậc Chiến Thắng, thương tưởng đến, mẹ của tôi đã sanh ra tôi một cách an toàn ở tại trú xứ của tỳ-khưu-ni.

172.

172.

‘‘තං විදිත්වා මහීපාලො, කොසලො මං අපොසයි;

කුමාරපරිහාරෙන, නාමෙනාහඤ්ච කස්සපො.

“Sau khi biết được việc ấy, vị vua hộ trì quốc độ, vua xứ Kosala, đã nuôi dưỡng tôi với các danh dự của một hoàng tử. Và tôi có tên là Kassapa.

173.

173.

‘‘මහාකස්සපමාගම්ම, අහං කුමාරකස්සපො;

වම්මිකසදිසං කායං, සුත්වා බුද්ධෙන දෙසිතං.

“Do liên hệ đến ngài Mahākassapa, tôi là Kumārakassapa. Sau khi nghe về thân thể tương tự như gò mối đã được Đức Phật thuyết giảng.

174.

174.

‘‘තතො [Pg.127] චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො;

පායාසිං දමයිත්වාහං, එතදග්ගමපාපුණිං.

“Sau đó, tâm của tôi đã được giải thoát, hoàn toàn không còn chấp thủ. Sau khi đã nhiếp phục Pāyāsi, tôi đã đạt được địa vị đứng đầu này.

175.

175.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

176.

176.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

177.

177.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành”.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුමාරකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão Kumārakassapa khả kính đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã thuyết giảng như thế.

කුමාරකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

(Thiên) Thạnh văn ký sự về trưởng lão Kumārakassapa, phần thứ năm.

චතුවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng đọc thứ hai mươi bốn.

6. බාහියත්ථෙරඅපදානං

6. (Thiên) Thạnh văn ký sự về trưởng lão Bāhiya

178.

178.

‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

මහප්පභො තිලොකග්ගො, නාමෙන පදුමුත්තරො.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị Lãnh Đạo đã sanh khởi. Ngài có đại quang minh, là bậc tối thượng trong ba cõi, danh hiệu là Padumuttara.

179.

179.

‘‘ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුස්ස, ගුණං කිත්තයතො මුනෙ;

සුත්වා උදග්ගචිත්තොහං, කාරං කත්වා මහෙසිනො.

“Sau khi nghe bậc Ẩn sĩ tán dương phẩm hạnh của vị tỳ-khưu có thắng trí nhanh chóng, tôi với tâm phấn khởi, đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Đại Ẩn sĩ.

180.

180.

‘‘දත්වා සත්තාහිකං දානං, සසිස්සස්ස මුනෙ අහං;

අභිවාදිය සම්බුද්ධං, තං ඨානං පත්ථයිං තදා.

“Sau khi đã dâng cúng vật thực trong bảy ngày đến bậc Ẩn sĩ cùng với các đệ tử, tôi đã đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác và khi ấy đã nguyện cầu địa vị ấy.

181.

181.

‘‘තතො මං බ්‍යාකරි බුද්ධො, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං;

පතිතං පාදමූලෙ මෙ, චරියං පච්චවෙක්ඛණං.

“Sau đó, Đức Phật đã thọ ký cho tôi: ‘Hãy nhìn vị Bà-la-môn này, đang nằm phủ phục dưới chân của ta, đang quán xét về hạnh nghiệp.

182.

182.

‘‘‘හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, අවදාතතනුත්තචං;

පලම්බබිම්බතම්බොට්ඨං, සෙතතිණ්හසමං දිජං.

“‘Vị ấy có các chi phần được trang điểm bằng dây đeo bằng vàng, có làn da trong sạch, có đôi môi đỏ như trái Bimba và buông thõng, có hàm răng trắng, bén, và đều đặn.

183.

183.

‘‘‘ගුණථාමබහුතරං, සමුග්ගතතනූරුහං;

ගුණොඝායතනීභූතං, පීතිසම්ඵුල්ලිතානනං.

“‘Vị ấy có nhiều phẩm hạnh và sức mạnh, có lông trên thân mọc hướng lên, là nơi nương tựa cho các phẩm hạnh, có gương mặt rạng rỡ với niềm hoan hỷ.

184.

184.

‘‘‘එසො පත්ථයතෙ ඨානං, ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුනො;

අනාගතෙ මහාවීරො, ගොතමො නාම හෙස්සති.

“‘Vị này nguyện cầu địa vị của vị tỳ-khưu có thắng trí nhanh chóng. Trong tương lai, sẽ có bậc Đại Anh hùng tên là Gotama.

185.

185.

‘‘‘තස්ස [Pg.128] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

බාහියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“‘Vị ấy là người thừa tự trong các Pháp của đức Phật ấy, là người con ruột do Pháp hóa sanh; với tên gọi là Bāhiya, vị ấy sẽ là vị thinh văn của đức Đạo Sư’.

186.

186.

‘‘තදා හි තුට්ඨො වුට්ඨාය, යාවජීවං මහාමුනෙ;

කාරං කත්වා චුතො සග්ගං, අගං සභවනං යථා.

“Khi ấy, do hoan hỷ, con đã đứng dậy, đã thực hiện sự tôn kính đến bậc Đại ẩn sĩ cho đến trọn đời; sau khi mệnh chung, con đã đi đến cõi trời giống như về nhà của mình.

187.

187.

‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සුඛිතො තස්ස කම්මුනො;

වාහසා සංසරිත්වාන, සම්පත්තිමනුභොමහං.

“Dầu là chư thiên hay là loài người, con được an lạc do năng lực của nghiệp ấy; sau khi đã luân hồi, con đã hưởng thụ sự thành đạt.

188.

188.

‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං.

“Một lần nữa, trong giáo Pháp của bậc Dũng Sĩ Kassapa đang lúc suy tàn, sau khi đã leo lên đỉnh núi đá, con đã nỗ lực ở trong giáo Pháp của bậc Chiến Thắng.

189.

189.

‘‘විසුද්ධසීලො සප්පඤ්ඤො, ජිනසාසනකාරකො;

තතො චුතා පඤ්ච ජනා, දෙවලොකං අගම්හසෙ.

“Con có giới hạnh trong sạch, có trí tuệ, là người thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. Từ nơi ấy, năm người chúng con sau khi mệnh chung đã đi đến cõi trời.

190.

190.

‘‘තතොහං බාහියො ජාතො, භාරුකච්ඡෙ පුරුත්තමෙ;

තතො නාවාය පක්ඛන්දො, සාගරං අප්පසිද්ධියං.

“Sau đó, con sanh làm Bāhiya ở tại thành phố cao quý Bhārukaccha. Từ nơi ấy, con đã ra khơi trên biển cả bằng thuyền bè vì mục đích thành tựu lợi ích.

191.

191.

‘‘තතො නාවා අභිජ්ජිත්ථ, ගන්ත්වාන කතිපාහකං;

තදා භීසනකෙ ඝොරෙ, පතිතො මකරාකරෙ.

“Từ lúc ấy, sau khi đi được vài ngày, chiếc thuyền đã bị vỡ. Khi ấy, con đã bị rơi vào trong biển cả, nơi trú ẩn của loài ma-kết, khủng khiếp và ghê rợn.

192.

192.

‘‘තදාහං වායමිත්වාන, සන්තරිත්වා මහොදධිං;

සුප්පාදපට්ටනවරං, සම්පත්තො මන්දවෙධිතො.

“Khi ấy, sau khi đã nỗ lực, con đã bơi qua biển cả và đã đến được hải cảng Suppāraka cao quý, nơi (kẻ thù) khó xâm nhập.

193.

193.

‘‘දාරුචීරං නිවාසෙත්වා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසිං;

තදාහ සො ජනො තුට්ඨො, අරහායමිධාගතො.

“Sau khi đã mặc vào vỏ cây khô, con đã đi vào làng để khất thực. Khi ấy, những người dân kia hoan hỷ (nói rằng): ‘Vị A-la-hán này đã đến đây.’

194.

194.

‘‘ඉමං අන්නෙන පානෙන, වත්ථෙන සයනෙන ච;

භෙසජ්ජෙන ච සක්කත්වා, හෙස්සාම සුඛිතා මයං.

“Sau khi đã tôn kính vị này với vật thực, thức uống, y phục, và chỗ ở, và với dược phẩm, chúng ta sẽ là những người được an lạc.”

195.

195.

‘‘පච්චයානං තදා ලාභී, තෙහි සක්කතපූජිතො;

අරහාහන්ති සඞ්කප්පං, උප්පාදෙසිං අයොනිසො.

“Khi ấy, con là người nhận được các vật dụng, được họ tôn kính và cúng dường. Con đã khởi lên ý nghĩ một cách không khéo léo rằng: ‘Ta là vị A-la-hán.’

196.

196.

‘‘තතො මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, චොදයී පුබ්බදෙවතා;

‘න ත්වං උපායමග්ගඤ්ඤූ, කුතො ත්වං අරහා භවෙ’.

“Sau đó, vị trời là bạn cũ, sau khi biết được tâm của con, đã khiển trách rằng: ‘Ngươi không phải là người biết được phương tiện và con đường, làm sao ngươi có thể là vị A-la-hán được?’

197.

197.

‘‘චොදිතො තාය සංවිග්ගො, තදාහං පරිපුච්ඡි තං;

‘කෙ වා එතෙ කුහිං ලොකෙ, අරහන්තො නරුත්තමා.

“Bị vị ấy khiển trách, con đã kinh cảm, khi ấy con đã hỏi vị ấy rằng: ‘Ở trên đời, những vị A-la-hán, những bậc tối thượng nhân kia là ai và ở đâu?’

198.

198.

‘‘‘සාවත්ථියං [Pg.129] කොසලමන්දිරෙ ජිනො, පහූතපඤ්ඤො වරභූරිමෙධසො;

සො සක්‍යපුත්තො අරහා අනාසවො, දෙසෙති ධම්මං අරහත්තපත්තියා.

“‘Ở tại Sāvatthī, trong kinh thành của xứ Kosala, có đức Chiến Thắng, bậc có trí tuệ dồi dào, bậc có tuệ giác cao quý và rộng lớn. Vị Thích tử ấy là bậc A-la-hán, bậc vô lậu, Ngài thuyết giảng Chánh Pháp vì sự chứng đạt A-la-hán quả.’

199.

199.

‘‘‘තදස්ස සුත්වා වචනං සුපීණිතො, නිධිංව ලද්ධා කපණොති විම්හිතො;

උදග්ගචිත්තො අරහත්තමුත්තමං, සුදස්සනං දට්ඨුමනන්තගොචරං.

“Khi ấy, sau khi nghe lời nói của vị ấy, con vô cùng hoan hỷ và kinh ngạc giống như người nghèo khó tìm được kho tàng; với tâm phấn chấn, (con đã đi) để được thấy bậc có tầm nhìn vô hạn, bậc thấy rõ A-la-hán quả tối thượng.

200.

200.

‘‘‘තදා තතො නික්ඛමිත්වාන සත්ථුනො, සදා ජිනං පස්සාමි විමලානනං ;

උපෙච්ච රම්මං විජිතව්හයං වනං, දිජෙ අපුච්ඡිං කුහිං ලොකනන්දනො.

“Khi ấy, sau khi đã rời khỏi nơi đó, (con nghĩ rằng): ‘Ta sẽ được thấy đức Chiến Thắng, bậc có gương mặt không tỳ vết.’ Sau khi đã đi đến khu rừng khả ái tên là Vijita (Jetavana), con đã hỏi các bậc trưởng lão: ‘Bậc làm hoan hỷ thế gian ở đâu?’

201.

201.

‘‘‘තතො අවොචුං නරදෙවවන්දිතො, පුරං පවිට්ඨො අසනෙසනාය සො;

සසොව ඛිප්පං මුනිදස්සනුස්සුකො, උපෙච්ච වන්දාහි තමග්ගපුග්ගලං’.

“Sau đó, các vị ấy đã nói: ‘Bậc được người và trời đảnh lễ, vị ấy đã đi vào thành phố để khất thực. Ngươi là người nhiệt tâm muốn thấy bậc Ẩn sĩ, hãy mau mau đi đến, sau khi đã đến gần, hãy đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân ấy.’

202.

202.

‘‘තතොහං තුවටං ගන්ත්වා, සාවත්ථිං පුරමුත්තමං;

විචරන්තං තමද්දක්ඛිං, පිණ්ඩත්ථං අපිහාගිධං.

“Sau đó, con đã đi nhanh chóng đến Sāvatthī, thành phố cao quý. Con đã thấy Ngài đang đi khất thực, không có sự thèm muốn.

203.

203.

‘‘පත්තපාණිං අලොලක්ඛං, පාචයන්තං පීතාකරං ;

සිරීනිලයසඞ්කාසං, රවිදිත්තිහරානනං.

“Bậc có bát trong tay, có đôi mắt không dao động, bậc làm cho (nghiệp) chín muồi, bậc có màu da vàng óng, bậc giống như nơi nương tựa của sự huy hoàng, bậc có gương mặt làm lu mờ ánh sáng mặt trời.

204.

204.

‘‘තං සමෙච්ච නිපච්චාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘කුපථෙ විප්පනට්ඨස්ස, සරණං හොහි ගොතම.

“Sau khi đã đến gần và cúi lạy Ngài, con đã nói lên lời này: ‘Thưa ngài Gotama, xin hãy là nơi nương tựa cho người đã bị lạc mất ở trên con đường sai trái.’

205.

205.

‘‘‘පාණසන්තාරණත්ථාය, පිණ්ඩාය විචරාමහං;

න තෙ ධම්මකථාකාලො, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො’.

“‘Ta đang đi khất thực vì mục đích duy trì mạng sống. Đây không phải là lúc thuyết Pháp cho ngươi,’ bậc Thánh Giả Tối Thượng đã nói như vậy.

206.

206.

‘‘තදා පුනප්පුනං බුද්ධං, ආයාචිං ධම්මලාලසො;

යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ගම්භීරං සුඤ්ඤතං පදං.

“Khi ấy, do khát khao Chánh Pháp, con đã thỉnh cầu đức Phật nhiều lần. Ngài đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con, là trạng thái sâu xa, là tánh Không.

207.

207.

‘‘තස්ස [Pg.130] ධම්මං සුණිත්වාන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං;

පරික්ඛීණායුකො සන්තො, අහො සත්ථානුකම්පකො.

“Sau khi đã nghe Chánh Pháp của Ngài, con đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc, trong khi là người có tuổi thọ đã gần cạn kiệt. Ôi, thật là lòng bi mẫn của đức Đạo Sư!

208.

208.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc.

209.

209.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của con thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

210.

210.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

211.

211.

‘‘එවං ථෙරො වියාකාසි, බාහියො දාරුචීරියො;

සඞ්කාරකූටෙ පතිතො, භූතාවිට්ඨාය ගාවියා.

Như vậy, trưởng lão Bāhiya, người mặc vỏ cây khô, đã tuyên thuyết (những lời kệ này) trong khi bị ngã trên đống rác do một con bò cái bị quỷ ám húc phải.

212.

212.

‘‘අත්තනො පුබ්බචරියං, කිත්තයිත්වා මහාමති;

පරිනිබ්බායි සො ථෙරො, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ.

Bậc có trí tuệ vĩ đại, sau khi đã kể lại hành vi trong quá khứ của mình, vị trưởng lão ấy đã nhập Niết-bàn ở tại Sāvatthī, thành phố cao quý.

213.

213.

‘‘නගරා නික්ඛමන්තො තං, දිස්වාන ඉසිසත්තමො;

දාරුචීරධරං ධීරං, බාහියං බාහිතාගමං.

Trong khi đang đi ra khỏi thành phố, bậc Thánh Giả Tối Thượng thứ bảy, sau khi đã nhìn thấy vị Bāhiya, bậc hiền trí mặc vỏ cây khô, người đã đến từ bên ngoài (giáo Pháp).

214.

214.

‘‘භූමියං පතිතං දන්තං, ඉන්දකෙතූව පාතිතං;

ගතායුං සුක්ඛකිලෙසං, ජිනසාසනකාරකං.

(Thấy ngài) đã ngã xuống đất, đã được điều phục, giống như cột cờ của trời Đế-thích bị hạ xuống, người đã hết tuổi thọ, đã làm khô cạn các phiền não, người đã thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng.

215.

215.

‘‘තතො ආමන්තයී සත්ථා, සාවකෙ සාසනෙ රතෙ;

‘ගණ්හථ නෙත්වා ඣාපෙථ, තනුං සබ්‍රහ්මචාරිනො.

Bấy giờ, bậc Đạo Sư đã gọi các vị đệ tử đang hoan hỷ trong giáo Pháp: ‘Hãy mang đi và hỏa táng thân xác của người bạn đồng phạm hạnh.’

216.

216.

‘‘‘ථූපං කරොථ පූජෙථ, නිබ්බුතො සො මහාමති;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමෙසග්ගො, සාවකො මෙ වචොකරො.

‘Hãy dựng bảo tháp và hãy cúng dường, vị ấy, bậc đại trí, đã tịch diệt. Vị ấy là đệ tử vâng lời của ta, là bậc tối thượng trong số những người có thắng trí nhanh chóng.’

217.

217.

‘‘‘සහස්සමපි චෙ ගාථා, අනත්ථපදසඤ්හිතා;

එකං ගාථාපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති.

‘Dầu cho có một ngàn câu kệ bao gồm những lời vô nghĩa, một câu kệ vẫn tốt hơn, mà sau khi nghe xong, người ta được an tịnh.’

218.

218.

‘‘‘යත්ථ ආපො ච පථවී, තෙජො වායො න ගාධති;

න තත්ථ සුක්කා ජොතන්ති, ආදිච්චො න පකාසති.

‘Nơi nào nước, đất, lửa, và gió không có chỗ đứng; nơi ấy các vì sao không chiếu sáng, mặt trời không tỏa rạng.’

219.

219.

‘‘‘න තත්ථ චන්දිමා භාති, තමො තත්ථ න විජ්ජති;

යදා ච අත්තනා වෙදි, මුනිමොනෙන බ්‍රාහ්මණො.

‘Nơi ấy mặt trăng không soi sáng, bóng tối không tồn tại. Và khi vị Bà-la-môn, bậc ẩn sĩ, tự mình biết được (điều này) bằng trí tuệ của bậc ẩn sĩ.’

220.

220.

‘‘‘අථ [Pg.131] රූපා අරූපා ච, සුඛදුක්ඛා විමුච්චති’;

ඉච්චෙවං අභණී නාථො, තිලොකසරණො මුනි’’.

‘Khi ấy, vị ấy được giải thoát khỏi sắc và vô sắc, khỏi lạc và khổ.’ Bậc Hộ Trì, bậc Ẩn Sĩ là nơi nương tựa của ba cõi, đã nói như vậy.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බාහියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, nghe nói rằng, trưởng lão Bāhiya khả kính đã nói lên những câu kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

බාහියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Phẩm truyện về trưởng lão Bāhiya, chương thứ sáu.

7. මහාකොට්ඨිකත්ථෙරඅපදානං

7. Phẩm truyện về trưởng lão Mahākoṭṭhika

221.

221.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

Một trăm ngàn kiếp về trước tính từ kiếp này, đã xuất hiện bậc Toàn Giác, bậc Mắt Thần, tên là Padumuttara, bậc Chiến Thắng, bậc Ẩn Sĩ biết rõ tất cả thế gian.

222.

222.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Vị ấy là bậc khuyên dạy, bậc chỉ giáo, bậc cứu độ cho tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong việc thuyết giảng, đã cứu thoát nhiều chúng sanh.

223.

223.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

Vị ấy là bậc có lòng thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Vị ấy đã an lập tất cả các người theo ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới.

224.

224.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

Như vậy, (giáo Pháp) đã được không bị khuấy rối, đã được trống không các người theo ngoại đạo, và đã được điểm tô bởi các vị A-la-hán, những bậc đã tự chủ và vững vàng.

225.

225.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

Bậc Đại Ẩn Sĩ ấy cao năm mươi tám ratana, giống như vòng hoa bằng vàng, và có được ba mươi hai tướng tốt cao quý.

226.

226.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong khi tại thế lâu như thế, vị ấy đã cứu thoát nhiều chúng sanh.

227.

227.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ;

උපෙච්ච සබ්බලොකග්ගං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

Lúc bấy giờ, ở tại thành Haṃsavatī, ta là vị Bà-la-môn tinh thông Vệ-đà. Sau khi đã đến gần bậc tối thượng của tất cả thế gian, ta đã lắng nghe bài thuyết giảng về Giáo Pháp.

228.

228.

‘‘තදා සො සාවකං වීරො, පභින්නමතිගොචරං;

අත්ථෙ ධම්මෙ නිරුත්තෙ ච, පටිභානෙ ච කොවිදං.

Lúc bấy giờ, bậc Anh Hùng ấy (đã tán thán) vị đệ tử có phạm vi của trí tuệ phân tích, là người thiện xảo về ý nghĩa, về Giáo Pháp, về từ nguyên, và về biện tài.

229.

229.

‘‘ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතො අහං;

සසාවකං ජිනවරං, සත්තාහං භොජයිං තදා.

Vị ấy đã đặt (vị đệ tử ấy) vào địa vị tối thượng. Sau khi nghe điều ấy, ta đã được hoan hỷ. Lúc bấy giờ, trong bảy ngày, ta đã cúng dường vật thực đến bậc Chiến Thắng cao cả cùng với các vị đệ tử của ngài.

230.

230.

‘‘දුස්සෙහච්ඡාදයිත්වාන, සසිස්සං බුද්ධිසාගරං ;

නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං.

Sau khi đã dùng các tấm vải để bao phủ bậc trí tuệ như biển cả cùng với các vị đệ tử của ngài, và sau khi đã đảnh lễ dưới chân ngài, ta đã phát nguyện về địa vị ấy.

231.

231.

‘‘තතො [Pg.132] අවොච ලොකග්ගො, ‘පස්සථෙතං දිජුත්තමං;

විනතං පාදමූලෙ මෙ, කමලොදරසප්පභං.

Khi ấy, bậc tối thượng của thế gian đã nói: ‘Hãy nhìn vị lưỡng sanh ưu tú này, đang cúi mình dưới chân ta, có ánh sáng rực rỡ như nhụy hoa sen.’

232.

232.

‘‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස භික්ඛුස්ස, ඨානං පත්ථයතෙ අයං;

තාය සද්ධාය චාගෙන, සද්ධම්මස්සවනෙන ච.

‘Vị này đang phát nguyện về địa vị của vị tỳ khưu tối thượng của Đức Phật. Do nhờ đức tin ấy, nhờ sự bố thí, và nhờ việc lắng nghe Chánh Pháp.’

233.

233.

‘‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරිත්වා භවාභවෙ;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

‘Sau khi được an lạc ở khắp mọi nơi, sau khi đã luân hồi trong các kiếp sống, trong thời vị lai, ngươi sẽ đạt được điều tâm nguyện ấy.’

234.

234.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp tính từ đây, sẽ có bậc Đạo Sư ở trên đời, sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc.’

235.

235.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කොට්ඨිකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong Giáo Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con đích thực, được tạo ra bởi Giáo Pháp, là vị đệ tử của bậc Đạo Sư, có tên là Koṭṭhika.’

236.

236.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො.

Sau khi nghe điều ấy, ta đã được hoan hỷ. Lúc bấy giờ, trong suốt cuộc đời, ta đã phục vụ bậc Chiến Thắng với tâm từ, là người có chánh niệm, trí tuệ, và định tĩnh.

237.

237.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nhờ quả của nghiệp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

238.

238.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Và ba trăm lần, ta đã trị vì vương quốc của chư thiên; và năm trăm lần, ta đã là vị chuyển luân vương.

239.

239.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Việc trị vì các vương quốc rộng lớn trong khu vực thì không thể đếm được. Do năng lực của nghiệp ấy, ta đã được an lạc ở khắp mọi nơi.

240.

240.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං.

Ta chỉ luân hồi trong hai kiếp sống, ở cõi trời hoặc ở cõi người. Ta không đi đến cảnh giới nào khác. Đây là kết quả của việc thực hành tốt đẹp.

241.

241.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

‘‘නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං.

“Ta sanh ra trong hai dòng tộc, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn. Ta không sanh ra trong dòng tộc thấp hèn, đây là quả của việc thực hành tốt đẹp.”

242.

242.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං;

සාවත්ථියං විප්පකුලෙ, පච්චාජාතො මහද්ධනෙ.

“Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, ta đã là người thuộc dòng dõi Bà-la-môn. Ta đã được tái sanh ở Sāvatthī, trong dòng tộc Bà-la-môn có tài sản lớn.”

243.

243.

‘‘මාතා චන්දවතී නාම, පිතා මෙ අස්සලායනො;

යදා මෙ පිතරං බුද්ධො, විනයී සබ්බසුද්ධියා.

“Mẹ của ta tên là Candavatī, cha của ta là Assalāyana. Khi ấy, đức Phật đã giáo huấn cha của ta để được thanh tịnh hoàn toàn.”

244.

244.

‘‘තදා [Pg.133] පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං;

මොග්ගල්ලානො ආචරියො, උපජ්ඣා සාරිසම්භවො.

“Khi ấy, với lòng tịnh tín nơi đấng Thiện Thệ, ta đã xuất gia, sống đời không nhà. Ngài Moggallāna là thầy A-xà-lê, ngài Sāriputta là thầy Hòa thượng.”

245.

245.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, දිට්ඨි ඡින්නා සමූලිකා;

නිවාසෙන්තො ච කාසාවං, අරහත්තමපාපුණිං.

“Trong khi tóc đang được cạo bỏ, tà kiến đã được đoạn trừ tận gốc rễ. Và trong khi đang đắp y ca-sa, ta đã chứng đắc quả A-la-hán.”

246.

246.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ ච මෙ මති;

පභින්නා තෙන ලොකග්ගො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

“Trí tuệ của ta đã được phân tích về nghĩa, về pháp, về ngữ nguyên, và về biện tài. Do đó, đấng Tối Thắng trong thế gian đã đặt ta vào địa vị đệ nhất.”

247.

247.

‘‘අසන්දිට්ඨං වියාකාසිං, උපතිස්සෙන පුච්ඡිතො;

පටිසම්භිදාසු තෙනාහං, අග්ගො සම්බුද්ධසාසනෙ.

“Được ngài Upatissa hỏi, ta đã giải đáp không chút nghi ngờ về các pháp Vô ngại giải. Do đó, trong giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, ta là vị tối thắng (về các pháp ấy).”

248.

248.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.”

249.

249.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của ta thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

250.

250.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn pháp Vô ngại giải... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Mahākoṭṭhika đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

මහාකොට්ඨිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Phẩm truyện về Trưởng lão Mahākoṭṭhika, phần thứ bảy.

8. උරුවෙළකස්සපත්ථෙරඅපදානං

8. Phẩm truyện về Trưởng lão Uruveḷakassapa

251.

251.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện đấng Toàn Giác, bậc Mâu-ni, bậc có Thiên nhãn, tên là Padumuttara, là đấng Chiến Thắng, bậc thấu rõ tất cả thế gian.”

252.

252.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“Ngài là bậc khuyên dạy, bậc chỉ giáo, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong thuyết pháp, đã cứu vớt nhiều chúng sanh.”

253.

253.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

“Ngài là bậc có lòng thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người ngoại đạo tìm đến trong năm giới.”

254.

254.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

“Như vậy, (giáo pháp) đã được không bị khuấy rối, và đã trống không các người ngoại đạo. (Giáo pháp) đã được trang nghiêm bởi các vị A-la-hán, là các bậc đã tự chủ, các bậc như thế ấy.”

255.

255.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

“Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana (cùi chỏ), giống như ngọn núi vàng, và có ba mươi hai tướng tốt của bậc vĩ nhân.”

256.

256.

‘‘වස්සසතසහස්සානි[Pg.134], ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“Vào lúc ấy, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Ngài đã sống trong khoảng thời gian ấy và đã cứu vớt nhiều chúng sanh.”

257.

257.

‘‘තදාහං හංසවතියා, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

උපෙච්ච ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

“Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, ta là một vị Bà-la-môn được xem là người tốt. Ta đã đến gần ngọn đèn của thế gian và đã được nghe pháp thoại.”

258.

258.

‘‘තදා මහාපරිසතිං, මහාපරිසසාවකං;

ඨපෙන්තං එතදග්ගම්හි, සුත්වාන මුදිතො අහං.

“Khi ấy, trong đại chúng, ta đã được nghe (đức Phật) đặt một vị Thinh văn có đại chúng đông đảo vào địa vị đệ nhất, ta đã được hoan hỷ.”

259.

259.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිමන්තෙත්වා මහාජිනං;

බ්‍රාහ්මණානං සහස්සෙන, සහදානමදාසහං.

“Với đoàn tùy tùng đông đảo, ta đã thỉnh mời đấng Đại Thắng, và cùng với một ngàn vị Bà-la-môn, ta đã thực hiện việc bố thí.”

260.

260.

‘‘මහාදානං දදිත්වාන, අභිවාදිය නායකං;

එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“Sau khi thực hiện việc đại thí, sau khi đảnh lễ bậc Lãnh Đạo, ta đứng một bên, lòng đầy hoan hỷ, và đã nói lên lời này.”

261.

261.

‘‘‘තයි සද්ධාය මෙ වීර, අධිකාරගුණෙන ච;

පරිසා මහතී හොතු, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං’.

“‘Thưa đấng Anh Hùng, do lòng tịnh tín của con nơi Ngài và do công đức của sự phát nguyện, mong rằng hội chúng của con được đông đảo ở bất cứ nơi nào con được tái sanh.’”

262.

262.

‘‘තදා අවොච පරිසං, ගජගජ්ජිතසුස්සරො;

කරවීකරුතො සත්ථා, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං.

“Khi ấy, bậc Đạo Sư có giọng nói hay như tiếng rống của voi chúa, có âm thanh như tiếng chim karavīka, đã nói với hội chúng: ‘Hãy nhìn vị Bà-la-môn này.”

263.

263.

‘‘‘හෙමවණ්ණං මහාබාහුං, කමලානනලොචනං;

උදග්ගතනුජං හට්ඨං, සද්ධවන්තං ගුණෙ මම.

“‘(Vị ấy) có màu da vàng ròng, có cánh tay to lớn, có gương mặt và đôi mắt như hoa sen, có lông trên mình dựng đứng, lòng đầy hoan hỷ, và có đức tin nơi các phẩm hạnh của ta.’”

264.

264.

‘‘‘එස පත්ථයතෙ ඨානං, සීහඝොසස්ස භික්ඛුනො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

“‘Vị này đang phát nguyện địa vị của vị Tỳ khưu Sīhaghosa. Trong thời vị lai, vị ấy sẽ đạt được điều mong ước ấy.’”

265.

265.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘Sau một trăm ngàn kiếp nữa, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện ở thế gian, sanh ra từ dòng tộc Okkāka, có tên tộc là Gotama.’”

266.

266.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong giáo pháp của Ngài, là người con đích thực do Pháp sanh ra, là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư, có tên tộc là Kassapa.’”

267.

267.

‘‘ඉතො ද්වෙනවුතෙ කප්පෙ, අහු සත්ථා අනුත්තරො;

අනූපමො අසදිසො, ඵුස්සො ලොකග්ගනායකො.

Cách đây chín mươi hai đại kiếp, đã có bậc Đạo Sư Phussa, bậc Vô Thượng, không thể sánh bằng, không ai bì kịp, là bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian.

268.

268.

‘‘සො ච සබ්බං තමං හන්ත්වා, විජටෙත්වා මහාජටං;

වස්සතෙ අමතං වුට්ඨිං, තප්පයන්තො සදෙවකං.

Và vị ấy, sau khi diệt trừ tất cả bóng tối, gỡ rối đám rối lớn, đã ban cơn mưa bất tử, làm cho thế giới chư Thiên và nhân loại được thỏa mãn.

269.

269.

‘‘තදා [Pg.135] හි බාරාණසියං, රාජා පච්චා අහුම්හසෙ;

භාතරොම්හ තයො සබ්බෙ, සංවිසට්ඨාව රාජිනො.

Khi ấy, tại thành Bārāṇasī, chúng tôi là con của đức vua. Tất cả ba anh em chúng tôi đều là những người thân tín của đức vua.

270.

270.

‘‘වීරඞ්ගරූපා බලිනො, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතා;

තදා කුපිතපච්චන්තො, අම්හෙ ආහ මහීපති.

Có thân hình dũng mãnh, đầy sức mạnh, không thể bị đánh bại trong trận chiến. Khi ấy, vùng biên thùy nổi loạn, đức vua đã nói với chúng tôi.

271.

271.

‘‘‘එථ ගන්ත්වාන පච්චන්තං, සොධෙත්වා අට්ටවීබලං;

ඛෙමං විජිරිතං කත්වා, පුන දෙථාති භාසථ’.

‘Hãy đi đến vùng biên thùy, sau khi dẹp yên lực lượng trong rừng, hãy làm cho vương quốc của ta được an ổn rồi trao lại,’ ngài đã nói như vậy.

272.

272.

‘‘තතො මයං අවොචුම්හ, යදි දෙය්‍යාසි නායකං;

උපට්ඨානාය අම්හාකං, සාධයිස්සාම වො තතො.

Khi ấy, chúng tôi đã tâu rằng: ‘Nếu bệ hạ cho phép chúng con được phụng sự bậc Lãnh Đạo, thì khi đó chúng con sẽ hoàn thành công việc của bệ hạ.’

273.

273.

‘‘තතො මයං ලද්ධවරා, භූමිපාලෙන පෙසිතා;

නික්ඛිත්තසත්ථං පච්චන්තං, කත්වා පුනරුපච්ච තං.

Khi ấy, chúng tôi, sau khi nhận được sự cho phép, được đức vua phái đi, đã làm cho vùng biên thùy phải buông bỏ vũ khí, rồi lại đến gần vị ấy.

274.

274.

‘‘යාචිත්වා සත්ථුපට්ඨානං, රාජානං ලොකනායකං;

මුනිවීරං ලභිත්වාන, යාවජීවං යජිම්හ තං.

Sau khi thỉnh cầu đức vua cho phép phụng sự bậc Đạo Sư, bậc Lãnh Đạo thế gian, và sau khi được (phụng sự) bậc Thánh Hùng, chúng tôi đã cúng dường vị ấy trọn đời.

275.

275.

‘‘මහග්ඝානි ච වත්ථානි, පණීතානි රසානි ච;

සෙනාසනානි රම්මානි, භෙසජ්ජානි හිතානි ච.

Những y phục giá trị lớn, những vật thực hảo hạng, những sàng tọa khả ái, và những dược phẩm hữu ích.

276.

276.

‘‘දත්වා සසඞ්ඝමුනිනො, ධම්මෙනුප්පාදිතානි නො;

සීලවන්තො කාරුණිකා, භාවනායුත්තමානසා.

Chúng tôi, những người có giới hạnh, có lòng bi mẫn, có tâm hợp nhất với thiền định, đã dâng cúng những vật phẩm được tạo ra một cách hợp pháp đến bậc Thánh cùng với Tăng chúng.

277.

277.

‘‘සද්ධා පරිචරිත්වාන, මෙත්තචිත්තෙන නායකං;

නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජං කත්වා යථාබලං.

Sau khi phục vụ bậc Lãnh Đạo với đức tin và tâm từ, và khi bậc Tối Thắng trong thế gian ấy nhập Niết-bàn, chúng tôi đã thực hiện sự cúng dường tùy theo sức của mình.

278.

278.

‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, ගතා තත්ථ මහාසුඛං;

අනුභූතා මයං සබ්බෙ, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Sau khi chết từ kiếp đó, chúng tôi đã đến cõi trời Tusita. Ở đó, tất cả chúng tôi đã hưởng đại lạc. Đây là quả của việc cúng dường Đức Phật.

279.

279.

‘‘මායාකාරො යථා රඞ්ගෙ, දස්සෙසි විකතිං බහුං;

තථා භවෙ භමන්තොහං, විදෙහාධිපතී අහුං.

Như nhà ảo thuật trình diễn nhiều sự biến hóa trên sân khấu, cũng vậy, trong khi lang thang trong các cõi hữu, ta đã là vua xứ Videha.

280.

280.

‘‘ගුණාචෙළස්ස වාක්‍යෙන, මිච්ඡාදිට්ඨිගතාසයො;

නරකං මග්ගමාරූළ්හො, රුචාය මම ධීතුයා.

Bởi lời nói của Guṇa lõa thể, ta đã có tâm ý bị tà kiến chiếm đoạt, đã bước lên con đường địa ngục, (và không nghe lời) của Rucā, con gái ta.

281.

281.

‘‘ඔවාදං නාදියිත්වාන, බ්‍රහ්මුනා නාරදෙනහං;

බහුධා සංසිතො සන්තො, දිට්ඨිං හිත්වාන පාපිකං.

Không chấp nhận lời khuyên (của con gái), ta đã được Phạm thiên Nārada giáo huấn bằng nhiều cách, và sau khi từ bỏ tà kiến xấu xa.

282.

282.

‘‘පූරයිත්වා [Pg.136] විසෙසෙන, දස කම්මපථානිහං;

හිත්වාන දෙහමගමිං, සග්ගං සභවනං යථා.

Ta, sau khi làm tròn một cách đặc biệt mười nghiệp lộ, sau khi từ bỏ thân xác, đã đi đến cõi trời như về nhà của mình.

283.

283.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං;

බාරාණසියං ඵීතායං, ජාතො විප්පමහාකුලෙ.

Khi đến kiếp cuối cùng, ta đã là một người Bà-la-môn, được sinh ra trong một gia tộc Bà-la-môn cao quý tại thành Bārāṇasī thịnh vượng.

284.

284.

‘‘මච්චුබ්‍යාධිජරා භීතො, ඔගාහෙත්වා මහාවනං ;

නිබ්බානං පදමෙසන්තො, ජටිලෙසු පරිබ්බජිං.

Sợ hãi sự chết, bệnh, già, ta đã đi vào khu rừng lớn, và để tìm kiếm con đường Niết-bàn, ta đã xuất gia trong giới đạo sĩ bện tóc.

285.

285.

‘‘තදා ද්වෙ භාතරො මය්හං, පබ්බජිංසු මයා සහ;

උරුවෙළායං මාපෙත්වා, අස්සමං නිවසිං අහං.

Khi ấy, hai người em của ta đã xuất gia cùng với ta. Ta đã tạo dựng một am thất tại Uruveḷā và đã ở đó.

286.

286.

‘‘කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උරුවෙළනිවාසිකො ;

තතො මෙ ආසි පඤ්ඤත්ති, උරුවෙළකස්සපො ඉති.

Tên theo dòng họ là Kassapa, và ta ở tại Uruveḷā. Do đó, ta có danh xưng là ‘Uruveḷakassapa’.

287.

287.

‘‘නදීසකාසෙ භාතා මෙ, නදීකස්සපසව්හයො;

ආසී සකාසනාමෙන, ගයායං ගයාකස්සපො.

Người em của ta ở gần bờ sông, được gọi là Nadīkassapa. Tại Gayā, (người em út) được gọi là Gayākassapa, theo tên nơi ở của mình.

288.

288.

‘‘ද්වෙ සතානි කනිට්ඨස්ස, තීණි මජ්ඣස්ස භාතුනො;

මම පඤ්ච සතානූනා, සිස්සා සබ්බෙ මමානුගා.

Người em út có hai trăm (đệ tử), người em kế có ba trăm. Ta có năm trăm đệ tử không thiếu. Tất cả các đệ tử đều là người theo ta.

289.

289.

‘‘තදා උපෙච්ච මං බුද්ධො, කත්වාන විවිධානි මෙ ;

පාටිහීරානි ලොකග්ගො, විනෙසි නරසාරථි.

Khi ấy, Đức Phật, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Điều Ngự chúng sanh, đã đến gần ta, thực hiện nhiều loại thần thông khác nhau và đã giáo hóa ta.

290.

290.

‘‘සහස්සපරිවාරෙන, අහොසිං එහිභික්ඛුකො;

තෙහෙව සහ සබ්බෙහි, අරහත්තමපාපුණිං.

Ta cùng với một ngàn tùy tùng đã trở thành một vị Tỳ-khưu ‘Thiện lai’. Cùng với tất cả họ, ta đã đạt được quả A-la-hán.

291.

291.

‘‘තෙ චෙවඤ්ඤෙ ච බහවො, සිස්සා මං පරිවාරයුං;

සාසිතුඤ්ච සමත්ථොහං, තතො මං ඉසිසත්තමො.

Những đệ tử ấy và nhiều người khác đã vây quanh ta. Và ta có khả năng giáo huấn họ. Do đó, bậc Thánh Tối Thượng (Đức Phật)...

292.

292.

‘‘මහාපරිසභාවස්මිං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අහො බුද්ධෙ කතං කාරං, සඵලං මෙ අජායථ.

...đã đặt ta ở vị trí tối thắng trong việc có đại chúng tùy tùng. Ôi thay! Sự tôn kính mà ta đã làm đối với Đức Phật đã sinh ra kết quả cho ta.

293.

293.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy… (v.v.)… ta sống không còn lậu hoặc.

294.

294.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là tốt đẹp… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

295.

295.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.137] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උරුවෙළකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Uruveḷakassapa đã nói những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã nói như thế.

උරුවෙළකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên sử về trưởng lão Uruveḷakassapa là thiên thứ tám.

9. රාධත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên sử về trưởng lão Rādha

296.

296.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

“Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thấu suốt tất cả thế gian, bậc có nhãn lực, đã sanh ra ở một trăm ngàn kiếp tính từ đây.

297.

297.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Là bậc giáo huấn, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu độ tất cả chúng sanh, đức Phật thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

298.

298.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

Là bậc thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh, Ngài đã an lập tất cả các du sĩ ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới.

299.

299.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

Như vậy, (giáo Pháp) đã được không rối ren, và đã được trống không các du sĩ ngoại đạo, và đã được rực rỡ bởi các vị A-la-hán là những bậc đã đạt đến sự thuần thục, những bậc như thế ấy.

300.

300.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám hắc-tay, tương tợ như trụ bằng vàng, có được ba mươi hai tướng tốt cao quý.

301.

301.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ được tồn tại là một trăm ngàn năm. Vị ấy, trong khi an trú chừng ấy thời gian, đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

302.

302.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ;

උපෙච්ච තං නරවරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

Lúc bấy giờ, tôi là vị Bà-la-môn thông suốt các câu chú ở tại thành phố Haṃsāvatī. Sau khi đi đến gần bậc Nhân Ngưu ấy, tôi đã được nghe sự thuyết giảng Chánh Pháp.

303.

303.

‘‘පඤ්ඤපෙන්තං මහාවීරං, පරිසාසු විසාරදං;

පටිභානෙය්‍යකං භික්ඛුං, එතදග්ගෙ විනායකං.

(Tôi đã thấy) bậc Đại Anh Hùng, bậc Lãnh Đạo, là người can đảm ở giữa các hội chúng, đang tuyên bố vị Tỳ khưu có tài ứng đối ở địa vị tối thượng.

304.

304.

‘‘තදාහං කාරං කත්වාන, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානං අභිපත්ථයිං.

Lúc bấy giờ, sau khi thực hiện sự cúng dường đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng chúng, tôi đã đảnh lễ dưới chân ngài bằng đầu của mình và đã ước nguyện địa vị ấy.

305.

305.

‘‘තතො මං භගවා ආහ, සිඞ්ගීනික්ඛසමප්පභො;

සරෙන රජනීයෙන, කිලෙසමලහාරිනා.

Sau đó, đức Thế Tôn có ánh sáng tương tợ như vàng siṅgī đã nói với tôi bằng giọng nói làm hài lòng, loại trừ được các cấu uế phiền não.

306.

306.

‘‘‘සුඛී [Pg.138] භවස්සු දීඝායු, සිජ්ඣතු පණිධී තව;

සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අතීව විපුලං තයා.

‘Bởi ngươi, sự cúng dường vô cùng to lớn đã được thực hiện đến ta cùng với Tăng chúng. Ngươi hãy có được sự an lạc, hãy được sống lâu. Mong rằng lời ước nguyện của ngươi được thành tựu.

307.

307.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp tính từ đây, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc, sẽ có mặt ở trên đời.

308.

308.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

රාධොති නාමධෙය්‍යෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con ruột do Chánh Pháp tạo ra, sẽ là vị Thinh văn của đức Đạo Sư với tên gọi là Rādha.

309.

309.

‘‘‘ස තෙ හෙතුගුණෙ තුට්ඨො, සක්‍යපුත්තො නරාසභො ;

පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, පඤ්ඤපෙස්සති නායකො’.

‘Vị Lãnh Đạo ấy, bậc Nhân Ngưu, người con của dòng Sakya, do hài lòng về các đức tánh là nhân duyên của ngươi, sẽ tuyên bố (ngươi) là tối thượng về tài ứng đối.’

310.

310.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො.

Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ. Lúc bấy giờ, tôi đã hầu hạ bậc Toàn Giác cho đến trọn đời, là người có chánh niệm, có trí tuệ, có tâm từ.

311.

311.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi).

312.

312.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

Và tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên được ba trăm lần. Và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương được năm trăm lần.

313.

313.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Vương quốc ở các địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã được an lạc ở khắp mọi nơi.

314.

314.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතො විප්පකුලෙ නිද්ධෙ, විකලච්ඡාදනාසනෙ.

Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra ở thành phố Giribbaja cao quý, trong gia đình Bà-la-môn nghèo khó, thiếu thốn y phục và vật thực.

315.

315.

‘‘කටච්ඡුභික්ඛං පාදාසිං, සාරිපුත්තස්ස තාදිනො;

යදා ජිණ්ණො ච වුද්ධො ච, තදාරාමමුපාගමිං.

Tôi đã dâng cúng một muỗng vật thực đến ngài Sāriputta là bậc như thế ấy. Khi đã già nua và lớn tuổi, lúc bấy giờ tôi đã đi đến tu viện.

316.

316.

‘‘පබ්බජති න මං කොචි, ජිණ්ණදුබ්බලථාමකං;

තෙන දීනො විවණ්ණඞ්ගො, සොකො චාසිං තදා අහං.

Không một ai cho tôi xuất gia, là người già nua, yếu ớt, và suy nhược. Do đó, lúc bấy giờ tôi đã trở nên khốn khổ, có dung sắc xấu xí, và có sự sầu muộn.

317.

317.

‘‘දිස්වා මහාකාරුණිකො, මමමාහ මහාමුනි;

‘කිමත්ථං පුත්තසොකට්ටො, බ්‍රූහි තෙ චිත්තජං රුජං’.

Vị Đại Mâu-ni, bậc có lòng đại bi, sau khi nhìn thấy tôi đã nói rằng: ‘Này con, vì sao con bị sầu muộn? Hãy nói ra chứng bệnh sanh từ tâm của con.’

318.

318.

‘‘‘පබ්බජ්ජං න ලභෙ වීර, ස්වාක්ඛාතෙ තව සාසනෙ;

තෙන සොකෙන දීනොස්මි, සරණං හොහි නායක’.

‘Thưa bậc Anh Hùng, con không nhận được sự xuất gia ở trong giáo Pháp đã được Ngài khéo thuyết giảng. Do sự sầu muộn ấy, con bị khốn khổ. Thưa bậc Lãnh Đạo, xin Ngài hãy là nơi nương tựa (cho con).’

319.

319.

‘‘තදා [Pg.139] භික්ඛූ සමානෙත්වා, අපුච්ඡි මුනිසත්තමො;

‘ඉමස්ස අධිකාරං යෙ, සරන්ති බ්‍යාහරන්තු තෙ’.

Lúc bấy giờ, sau khi triệu tập các vị Tỳ khưu, bậc Thánh Mâu-ni cao cả đã hỏi rằng: ‘Những ai nhớ được sự giúp đỡ của người này, các vị ấy hãy nói ra.’

320.

320.

‘‘සාරිපුත්තො තදාවොච, ‘කාරමස්ස සරාමහං;

කටච්ඡුභික්ඛං දාපෙසි, පිණ්ඩාය චරතො මම’.

Lúc bấy giờ, ngài Sāriputta đã nói rằng: ‘Con nhớ được sự giúp đỡ của người này. Vị ấy đã dâng cúng một muỗng vật thực đến con đang trong khi đi khất thực.’

321.

321.

‘‘‘සාධු සාධු කතඤ්ඤූසි, සාරිපුත්ත ඉමං තුවං;

පබ්බාජෙහි දිජං වුඩ්ඪං, හෙස්සතාජානියො අයං’.

‘Lành thay, lành thay, Sāriputta, ngươi là người biết ơn. Ngươi hãy cho vị Bà-la-môn lớn tuổi này xuất gia. Vị này sẽ là người cao quý.’

322.

322.

‘‘තතො අලත්ථං පබ්බජ්ජං, කම්මවාචොපසම්පදං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං.

Sau đó, tôi đã nhận được sự xuất gia, sự tu lên bậc trên bằng lời tuyên bố của nghiệp sự. Và không bao lâu, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

323.

323.

‘‘සක්කච්චං මුනිනො වාක්‍යං, සුණාමි මුදිතො යතො;

පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, තතො මං ඨපයී ජිනො.

“Bởi vì tôi đã hoan hỷ lắng nghe lời dạy của bậc Mâu Ni một cách kính cẩn; do đó, đấng Chiến Thắng đã đặt tôi vào địa vị tối thượng trong số những vị có tài biện giải.

324.

324.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

325.

325.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

326.

326.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රාධො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Rādha khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

රාධත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Phẩm truyện về trưởng lão Rādha, thứ chín.

10. මොඝරාජත්ථෙරඅපදානං

10. Phẩm truyện về trưởng lão Mogharāja

327.

327.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

“Vị Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thông suốt tất cả thế gian, bậc có Mắt, đã sanh ra trong một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.

328.

328.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“Ngài là bậc giáo huấn, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Vị Phật thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

329.

329.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

“Ngài là bậc thương xót, bậc có lòng bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người ngoại đạo đã đến trong năm giới.

330.

330.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

“Như vậy, (giáo pháp) đã không bị rối loạn, và trống không các người ngoại đạo; (giáo pháp) được trang hoàng bởi các vị A-la-hán, những bậc đã tự chủ và vững vàng.

331.

331.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං[Pg.140], උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

“Bậc Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana, giống như cây cột bằng vàng, có ba mươi hai tướng tốt cao quý.

332.

332.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Ngài sống lâu đến chừng ấy và đã cứu vớt nhiều chúng sanh.

333.

333.

‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං;

පරකම්මායනෙ යුත්තො, නත්ථි මෙ කිඤ්චි සංධනං.

“Lúc bấy giờ, tôi đã sanh ra trong một gia tộc nào đó ở thành phố Haṃsavatī. Tôi chuyên làm công cho người khác, tôi không có chút tài sản riêng nào.

334.

334.

‘‘පටික්කමනසාලායං, වසන්තො කතභූමියං;

අග්ගිං උජ්ජාලයිං තත්ථ, දළ්හං කණ්හාසි සා හී.

“Trong lúc đang ở tại nhà nghỉ, trên nền đất đã được dọn dẹp, tôi đã đốt lên ngọn lửa. Ở nơi ấy, quả thật nền đất ấy đã trở nên đen kịt.

335.

335.

‘‘තදා පරිසතිං නාථො, චතුසච්චපකාසකො;

සාවකං සම්පකිත්තෙසි, ලූඛචීවරධාරකං.

“Lúc bấy giờ, bậc Lãnh Đạo, vị tuyên thuyết về Tứ Thánh Đế, đã tán dương ở giữa hội chúng một vị đệ tử là người mặc y thô xấu.

336.

336.

‘‘තස්ස තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, පණිපච්ච තථාගතං;

ලූඛචීවරධාරග්ගං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං.

“Hài lòng về đức hạnh ấy của vị kia, tôi đã đảnh lễ đấng Như Lai và đã phát nguyện về địa vị cao tột, đứng đầu trong số những người mặc y thô xấu.

337.

337.

‘‘තදා අවොච භගවා, සාවකෙ පදුමුත්තරො;

‘පස්සථෙතං පුරිසකං, කුචෙලං තනුදෙහකං.

“Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn Padumuttara đã nói với các vị đệ tử: ‘Các ngươi hãy nhìn người đàn ông này, người có y phục xấu xí, người có thân hình gầy gò.

338.

338.

‘‘‘පීතිප්පසන්නවදනං, සද්ධාධනසමන්විතං ;

උදග්ගතනුජං හට්ඨං, අචලං සාලපිණ්ඩිතං.

“‘Người có gương mặt trong sáng vì hoan hỷ, người được phú cho tài sản là đức tin, người có lông tóc dựng đứng, người vui vẻ, người không dao động, người vững chắc như cụm cây sāla.

339.

339.

‘‘‘එසො පත්ථෙති තං ඨානං, සච්චසෙනස්ස භික්ඛුනො;

ලූඛචීවරධාරිස්ස, තස්ස වණ්ණසිතාසයො.

“‘Người này, với ý muốn dựa vào lời tán dương về vị Tỳ khưu Saccasena là người mặc y thô xấu, đang phát nguyện về địa vị ấy.

340.

340.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, නිපච්ච සිරසා ජිනං;

යාවජීවං සුභං කම්මං, කරිත්වා ජිනසාසනෙ.

“Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ, đã cúi đầu đảnh lễ đấng Chiến Thắng, và đã làm các nghiệp tốt lành trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng cho đến trọn đời.

341.

341.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

“Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

342.

342.

‘‘පටික්කමනසාලායං, භූමිදාහකකම්මුනා;

සමසහස්සං නිරයෙ, අදය්හිං වෙදනාට්ටිතො.

“Do nghiệp đốt nền đất ở tại nhà nghỉ, tôi đã bị thiêu đốt ở địa ngục trong suốt một ngàn năm, bị dày vò bởi các cảm thọ.

343.

343.

‘‘තෙන කම්මාවසෙසෙන, පඤ්ච ජාතිසතානිහං;

මනුස්සො කුලජො හුත්වා, ජාතියා ලක්ඛණඞ්කිතො.

“Do quả còn sót lại của nghiệp ấy, trong năm trăm kiếp, sau khi sanh làm người trong gia tộc tốt, tôi đã bị đánh dấu bởi một vết bớt từ lúc sanh ra.

344.

344.

‘‘පඤ්ච [Pg.141] ජාතිසතානෙව, කුට්ඨරොගසමප්පිතො;

මහාදුක්ඛං අනුභවිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

“Cũng trong năm trăm kiếp, tôi đã bị mắc phải bệnh cùi. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã phải chịu đựng sự đau khổ cùng cực.

345.

345.

‘‘ඉමස්මිං භද්දකෙ කප්පෙ, උපරිට්ඨං යසස්සිනං;

පිණ්ඩපාතෙන තප්පෙසිං, පසන්නමානසො අහං.

“Ở trong kiếp hiền kiếp này, với tâm ý trong sáng, tôi đã làm cho vị (Độc Giác Phật) Upariṭṭha có danh tiếng được hài lòng bằng vật thực khất thực.

346.

346.

‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do sự đặc biệt của nghiệp ấy và do các tác ý và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

347.

347.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ;

පිතුනො අච්චයෙනාහං, මහාරජ්ජසමප්පිතො.

“Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ. Sau khi phụ thân qua đời, tôi đã được trao cho vương quốc to lớn.

348.

348.

‘‘කුට්ඨරොගාධිභූතොහං, න රතිං න සුඛං ලභෙ;

මොඝං රජ්ජං සුඛං යස්මා, මොඝරාජා තතො අහං.

“Tôi bị bệnh cùi hành hạ, đã không có được sự vui thích, không có được sự an lạc. Bởi vì vương quốc và sự an lạc là vô ích (đối với tôi), do đó tôi là Mogharāja (Vua Vô Ích).

349.

349.

‘‘කායස්ස දොසං දිස්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

බාවරිස්ස දිජග්ගස්ස, සිස්සත්තං අජ්ඣුපාගමිං.

Sau khi đã nhìn thấy sự nguy hại của thân xác, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà; tôi đã đến gần và trở thành đệ tử của vị Bà-la-môn lỗi lạc Bāvari.

350.

350.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, උපෙච්ච නරනායකං;

අපුච්ඡිං නිපුණං පඤ්හං, තං වීරං වාදිසූදනං.

Với đoàn tùy tùng đông đảo, tôi đã đến gần bậc Lãnh Đạo của nhân loại; tôi đã hỏi câu hỏi tế nhị đến bậc Anh Hùng ấy, là đấng dẹp tan các tà kiến.

351.

351.

‘‘‘අයං ලොකො පරො ලොකො, බ්‍රහ්මලොකො සදෙවකො;

දිට්ඨිං නො නාභිජානාමි, ගොතමස්ස යසස්සිනො.

‘Thế gian này, thế gian khác, thế giới Phạm Thiên cùng với chư Thiên; tôi không thể biết được tri kiến của ngài Gotama, bậc có danh tiếng lẫy lừng.’

352.

352.

‘‘‘එවාභික්කන්තදස්සාවිං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං;

කථං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’.

‘Tôi đã đến với câu hỏi dành cho bậc có tuệ kiến siêu việt như thế: ‘Làm thế nào để người quán xét thế gian mà vua Thần Chết không nhìn thấy được?’

353.

353.

‘‘‘සුඤ්ඤතො ලොකං අවෙක්ඛස්සු, මොඝරාජ සදා සතො;

අත්තානුදිට්ඨිං උහච්ච, එවං මච්චුතරො සියා.

‘Này Mogharāja, hãy luôn luôn chánh niệm, hãy quán xét thế gian là trống không. Sau khi đã nhổ lên quan kiến về tự ngã, người ấy có thể vượt qua được sự chết theo cách như vậy.’

354.

354.

‘‘‘එවං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’;

ඉති මං අභණි බුද්ධො, සබ්බරොගතිකිච්ඡකො.

‘Vua Thần Chết không nhìn thấy được người quán xét thế gian theo cách như vậy.’ Đức Phật, bậc Y Sư chữa trị tất cả các chứng bệnh, đã nói với tôi như thế.

355.

355.

‘‘සහ ගාථාවසානෙන, කෙසමස්සුවිවජ්ජිතො;

කාසාවවත්ථවසනො, ආසිං භික්ඛු තථාරහා.

Ngay khi các câu kệ vừa chấm dứt, tôi đã trở thành vị tỳ-khưu, không còn râu tóc, mặc y phục màu cà-sa, và xứng đáng với các vật cúng dường.

356.

356.

‘‘සඞ්ඝිකෙසු විහාරෙසු, න වසිං රොගපීළිතො;

මා විහාරො පදුස්සීති, වාතරොගෙහි පීළිතො.

Bị bệnh tật hành hạ, bị các chứng bệnh về gió làm cho đau đớn, tôi đã không sống ở các ngôi tự viện của chư Tăng với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng ngôi tự viện không bị hư hoại.’

357.

357.

‘‘සඞ්කාරකූටා [Pg.142] ආහිත්වා, සුසානා රථිකාහි ච;

තතො සඞ්ඝාටිං කරිත්වා, ධාරයිං ලූඛචීවරං.

Sau khi đã thu lượm (vải) từ các đống rác, từ các nghĩa địa, và từ các đường phố, sau đó tôi đã may thành y phục hai lớp và đã mặc tấm y thô xấu.

358.

358.

‘‘මහාභිසක්කො තස්මිං මෙ, ගුණෙ තුට්ඨො විනායකො;

ලූඛචීවරධාරීනං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

Bậc Y Sư Vĩ Đại, đấng Dẫn Dắt, đã hài lòng về đức hạnh ấy của tôi và đã đặt tôi vào vị trí tối thượng trong số những người mặc y phục thô xấu.

359.

359.

‘‘පුඤ්ඤපාපපරික්ඛීණො, සබ්බරොගවිවජ්ජිතො;

සිඛීව අනුපාදානො, නිබ්බායිස්සමනාසවො.

Phước và tội đã được tận trừ, tất cả các chứng bệnh đã được loại bỏ, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu, tôi sẽ tịch diệt, không còn lậu hoặc.

360.

360.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

361.

361.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (vân vân) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

362.

362.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොඝරාජා ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Mogharāja đã nói những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

Đã nói như vậy.

මොඝරාජත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh tích của Trưởng lão Mogharāja, phần thứ mười.

කච්චායනවග්ගො චතුපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Kaccāyana, phần thứ năm mươi bốn.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược như sau:

කච්චානො වක්කලී ථෙරො, මහාකප්පිනසව්හයො;

දබ්බො කුමාරනාමො ච, බාහියො කොට්ඨිකො වසී.

Trưởng lão Kaccāna, Vakkalī, vị có tên là Mahākappina, Dabba có tên là Kumāra, Bāhiya, và Koṭṭhika bậc tự chủ.

උරුවෙළකස්සපො රාධො, මොඝරාජා ච පණ්ඩිතො;

තීණි ගාථාසතානෙත්ථ, බාසට්ඨි චෙව පිණ්ඩිතා.

Uruveḷakassapa, Rādha, và Mogharāja bậc hiền trí. Ở đây, ba trăm sáu mươi hai câu kệ đã được thu thập.

55. භද්දියවග්ගො

55. Phẩm Bhaddiya

1. ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරඅපදානං

1. Thánh tích của Trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.143] නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, bậc có Tuệ Nhãn về tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo, đã sanh khởi trong kiếp ấy.

‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහද්ධනො;

ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, සඞ්ඝාරාමං අගච්ඡහං.

Vào lúc bấy giờ, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một trưởng giả, là người rất giàu có. Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến ngôi tự viện của chư Tăng.

‘‘තදා සො ලොකපජ්ජොතො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

මඤ්ජුස්සරානං පවරං, සාවකං අභිකිත්තයි.

Vào lúc bấy giờ, bậc Lãnh Đạo ấy, ngọn đuốc của thế gian, đã thuyết giảng Giáo Pháp. Ngài đã tán dương vị đệ tử là bậc tối thượng trong số những người có giọng nói ngọt ngào.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, කාරං කත්වා මහෙසිනො;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

Nghe lời ấy xong, tôi đã trở nên hoan hỷ, đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Đại Ẩn Sĩ; sau khi đảnh lễ đôi chân của bậc Đạo Sư, tôi đã phát nguyện về địa vị ấy.

‘‘තදා බුද්ධො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො;

‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

Khi ấy, đức Phật, bậc Lãnh Đạo, đã thọ ký ở giữa Tăng chúng rằng: ‘Trong thời vị lai, ngươi sẽ thành tựu được ước nguyện ấy.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Cách một trăm ngàn kiếp kể từ kiếp này, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc, sẽ xuất hiện ở thế gian.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

භද්දියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp tạo nên, có tên là Bhaddiya, sẽ là vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư.’

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nhờ nghiệp thiện đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do nhờ các tâm nguyện và các lời ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, ඵුස්සො උප්පජ්ජි නායකො;

දුරාසදො දුප්පසහො, සබ්බලොකුත්තමො ජිනො.

Cách đây chín mươi hai kiếp tính từ kiếp này, bậc Lãnh Đạo tên là Phussa đã xuất hiện, là bậc Toàn Thắng, khó có thể tiếp cận, khó có thể áp đảo, là đấng tối thượng trong tất cả các thế gian.

10.

10.

‘‘චරණෙන ච සම්පන්නො, බ්‍රහා උජු පතාපවා;

හිතෙසී සබ්බසත්තානං, බහුං මොචෙසි බන්ධනා.

Ngài viên mãn về hạnh kiểm, là đấng vĩ đại, ngay thẳng, và đầy uy lực; là đấng mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh, ngài đã giải thoát nhiều chúng sanh khỏi sự trói buộc.

11.

11.

‘‘නන්දාරාමවනෙ තස්ස, අහොසිං ඵුස්සකොකිලො ;

ගන්ධකුටිසමාසන්නෙ, අම්බරුක්ඛෙ වසාමහං.

Ở trong khu rừng Nandārāma của ngài, tôi đã là con chim tu hú tên là Phussa; tôi đã sống ở trên cây xoài gần bên hương thất.

12.

12.

‘‘තදා පිණ්ඩාය ගච්ඡන්තං, දක්ඛිණෙය්‍යං ජිනුත්තමං;

දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, මඤ්ජුනාභිනිකූජහං.

Khi ấy, sau khi nhìn thấy bậc Tối Thắng, đấng xứng đáng được cúng dường, đang đi khất thực, tôi đã làm cho tâm được trong sạch và đã cất tiếng hót líu lo ngọt ngào.

13.

13.

‘‘රාජුය්‍යානං [Pg.144] තදා ගන්ත්වා, සුපක්කං කනකත්තචං;

අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, සම්බුද්ධස්සොපනාමයිං.

Khi ấy, sau khi đi đến vườn ngự uyển, tôi đã lấy chùm xoài chín mọng, có vỏ màu vàng óng, và đã dâng lên đức Chánh Đẳng Giác.

14.

14.

‘‘තදා මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, මහාකාරුණිකො ජිනො;

උපට්ඨාකස්ස හත්ථතො, පත්තං පග්ගණ්හි නායකො.

Khi ấy, bậc Toàn Thắng, đấng Đại Bi, sau khi biết được tâm của tôi, bậc Lãnh Đạo đã nhận lấy bình bát từ tay của vị thị giả.

15.

15.

‘‘අදාසිං හට්ඨචිත්තොහං, අම්බපිණ්ඩං මහාමුනෙ;

පත්තෙ පක්ඛිප්ප පක්ඛෙහි, පඤ්ජලිං කත්වාන මඤ්ජුනා.

Với tâm hoan hỷ, tôi đã dâng chùm xoài đến bậc Đại Tu Sĩ; sau khi đặt vào trong bình bát, tôi đã dùng đôi cánh để chắp lại một cách đáng yêu.

16.

16.

‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා;

වස්සන්තො බුද්ධපූජත්ථං, නීළං ගන්ත්වා නිපජ්ජහං.

Với giọng hót đáng say mê, dễ nghe, và du dương, tôi đã hót lên nhằm mục đích cúng dường đức Phật, rồi sau khi đi về tổ, tôi đã nằm xuống.

17.

17.

‘‘තදා මුදිතචිත්තං මං, බුද්ධපෙමගතාසයං;

සකුණග්ඝි උපාගන්ත්වා, ඝාතයී දුට්ඨමානසො.

Khi ấy, con diều hâu có tâm ác độc đã đến gần và giết chết tôi, là kẻ có tâm hoan hỷ và có ý hướng về lòng thương yêu đối với đức Phật.

18.

18.

‘‘තතො චුතොහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං;

මනුස්සයොනිමාගච්ඡිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã hưởng thụ niềm hạnh phúc to lớn ở cõi trời Đâu Suất; do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã đi đến thai mẹ loài người.

19.

19.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Ở trong kiếp hiền thiện này, bậc có danh tiếng lớn lao, là thân quyến của Phạm Thiên, có tên là Kassapa theo dòng họ, là bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã xuất hiện.

20.

20.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වා සො, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

විනයිත්වාන වෙනෙය්‍යෙ, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

Vị ấy sau khi làm cho giáo Pháp được tỏa sáng, sau khi chinh phục các kẻ ngoại đạo, sau khi huấn luyện các chúng sanh cần được huấn luyện, vị ấy cùng với các vị Thinh Văn đã tịch diệt.

21.

21.

‘‘නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පසන්නා ජනතා බහූ;

පූජනත්ථාය බුද්ධස්ස, ථූපං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

Khi bậc Tối Thượng trong thế gian ấy đã tịch diệt, nhiều người có tâm trong sạch đã xây dựng bảo tháp của bậc Đạo Sư nhằm mục đích cúng dường đức Phật.

22.

22.

‘‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, සත්තරතනභූසිතං;

කරිස්සාම මහෙසිස්ස’, ඉච්චෙවං මන්තයන්ති තෙ.

Những người ấy đã bàn bạc với nhau như vầy: ‘Chúng ta sẽ xây dựng bảo tháp của bậc Đại Thiền Sĩ cao bảy do-tuần, được trang hoàng bằng bảy loại bảo vật.’

23.

23.

‘‘කිකිනො කාසිරාජස්ස, තදා සෙනාය නායකො;

හුත්වාහං අප්පමාණස්ස, පමාණං චෙතියෙ වදිං.

Khi ấy, sau khi là vị tướng quân của đức vua Kiki xứ Kāsi, tôi đã nói về kích thước của bảo tháp của đấng Vô Lượng.

24.

24.

‘‘තදා තෙ මම වාක්‍යෙන, චෙතියං යොජනුග්ගතං;

අකංසු නරවීරස්ස, නානාරතනභූසිතං.

Khi ấy, do lời nói của tôi, những người ấy đã xây dựng bảo tháp của bậc Anh Hùng của nhân loại cao một do-tuần, được trang hoàng bằng nhiều loại bảo vật khác nhau.

25.

25.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

26.

26.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.145] ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

Và bây giờ, ở trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh vào trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Sāvatthī cao quý, là nơi được thịnh vượng, sung túc, và có nhiều của cải.

27.

27.

‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

පබ්බජිත්වාන න චිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

Khi đức Thiện Thệ đi vào thành, sau khi nhìn thấy ngài, tôi có tâm kinh ngạc vui mừng; sau khi đã xuất gia, không bao lâu tôi đã đạt được quả vị A-la-hán.

28.

28.

‘‘චෙතියස්ස පමාණං යං, අකරිං තෙන කම්මුනා;

ලකුණ්ඩකසරීරොහං, ජාතො පරිභවාරහො.

Do nghiệp ấy mà tôi đã thực hiện việc đo lường bảo tháp, tôi đã sanh ra có thân hình thấp lùn, đáng bị khinh miệt.

29.

29.

‘‘සරෙන මධුරෙනාහං, පූජිත්වා ඉසිසත්තමං;

මඤ්ජුස්සරානං භික්ඛූනං, අග්ගත්තමනුපාපුණිං.

Do tôi đã cúng dường bậc Thiền Sĩ Tối Thượng bằng giọng nói ngọt ngào, tôi đã đạt được địa vị tối thắng ở giữa các vị Tỳ khưu có giọng nói ngọt ngào.

30.

30.

‘‘ඵලදානෙන බුද්ධස්ස, ගුණානුස්සරණෙන ච;

සාමඤ්ඤඵලසම්පන්නො, විහරාමි අනාසවො.

Do nhờ việc dâng cúng trái cây đến đức Phật và do nhờ việc tùy niệm các đức hạnh, tôi sống không có lậu hoặc, là người viên mãn với quả vị Sa-môn.

31.

31.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đầu đàn sau khi cắt đứt các dây trói, tôi sống không có lậu hoặc.

32.

32.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Ồ, việc tôi đến nơi sự hiện diện của đức Phật Tối Thượng quả là khéo đến. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

33.

33.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලකුණ්ඩභද්දියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya đáng kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Phần Thí Dụ về trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya thứ nhất.

2. කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරඅපදානං

2. Phần Thí Dụ về trưởng lão Kaṅkhārevata

34.

34.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“Đức Phật Toàn Giác hiệu là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.”

35.

35.

‘‘සීහහනු බ්‍රහ්මගිරො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ;

නාගවික්කන්තගමනො, චන්දසූරාදිකප්පභො.

“Ngài có xương hàm như sư tử, giọng nói như Phạm Thiên, âm thanh như thiên nga, dáng đi như voi chúa, ánh sáng vượt hơn mặt trăng, mặt trời.”

36.

36.

‘‘මහාමතී [Pg.146] මහාවීරො, මහාඣායී මහාබලො ;

මහාකාරුණිකො නාථො, මහාතමපනූදනො.

“Ngài có trí tuệ vĩ đại, có tinh tấn vĩ đại, thường nhập thiền định vĩ đại, có sức mạnh vĩ đại, có lòng bi mẫn vĩ đại, là bậc Nương Tựa, là đấng xua tan bóng tối vĩ đại.”

37.

37.

‘‘ස කදාචි තිලොකග්ගො, වෙනෙය්‍යං විනයං බහුං ;

ධම්මං දෙසෙසි සම්බුද්ධො, සත්තාසයවිදූ මුනි.

“Vào một lúc nào đó, bậc Tối Thượng trong ba cõi, bậc Toàn Giác, bậc Hiền Trí thấu rõ tâm ý chúng sanh, trong khi đang giáo huấn nhiều chúng sanh cần được giáo huấn, đã thuyết giảng Giáo Pháp.”

38.

38.

‘‘ඣායිං ඣානරතං වීරං, උපසන්තං අනාවිලං;

වණ්ණයන්තො පරිසතිං, තොසෙසි ජනතං ජිනො.

“Đức Phật Toàn Giác, trong khi tán dương ở giữa hội chúng về vị (Tỳ khưu) thường nhập thiền, thích thú trong thiền, có tinh tấn, đã tịch tịnh, không ô nhiễm, đã làm cho quần chúng hoan hỷ.”

39.

39.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ;

ධම්මං සුත්වාන මුදිතො, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

“Lúc bấy giờ, tôi là một vị Bà-la-môn thông suốt Vệ-đà ở tại thành Haṃsāvatī. Sau khi nghe Pháp, tôi đã hoan hỷ và đã ước nguyện địa vị ấy.”

40.

40.

‘‘තදා ජිනො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො;

‘මුදිතො හොහි ත්වං බ්‍රහ්මෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

“Lúc bấy giờ, Đức Phật Toàn Giác, bậc Lãnh Đạo, đã thọ ký ở giữa Tăng chúng rằng: ‘Này Bà-la-môn, ngươi hãy hoan hỷ, ngươi sẽ đạt được ước nguyện ấy.”

41.

41.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở đời.”

42.

42.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

රෙවතො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“‘Vị ấy sẽ là vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư, có tên là Revata, là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con từ ngực sanh ra, do Pháp tạo ra.’”

43.

43.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.”

44.

44.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ;

ඛත්තියෙ කුලසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

“Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ, có gia tộc hoàn hảo, thịnh vượng, sung túc, có nhiều của cải ở tại thành Koliya.”

45.

45.

‘‘යදා කපිලවත්ථුස්මිං, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි;

තදා පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Khi Đức Phật thuyết Pháp ở tại thành Kapilavatthu, khi ấy tôi tín thành nơi Đức Thiện Thệ và đã xuất gia, sống không gia đình.”

46.

46.

‘‘කඞ්ඛා මෙ බහුලා ආසි, කප්පාකප්පෙ තහිං තහිං;

සබ්බං තං විනයී බුද්ධො, දෙසෙත්වා ධම්මමුත්තමං.

“Tôi đã có nhiều hoài nghi về những điều thích hợp và không thích hợp ở nơi này nơi kia. Đức Phật, sau khi thuyết giảng Giáo Pháp tối thượng, đã loại trừ tất cả những điều ấy.”

47.

47.

‘‘තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සදා ඣානසුඛෙ රතො;

විහරාමි තදා බුද්ධො, මං දිස්වා එතදබ්‍රවි.

“Do đó, tôi đã vượt qua hoài nghi, luôn thích thú trong sự an lạc của thiền định và trú ngụ. Khi ấy, Đức Phật sau khi thấy tôi đã nói lời này.”

48.

48.

‘‘‘යා [Pg.147] කාචි කඞ්ඛා ඉධ වා හුරං වා, සකවෙදියා වා පරවෙදියා වා;

යෙ ඣායිනො තා පජහන්ති සබ්බා, ආතාපිනො බ්‍රහ්මචරියං චරන්තා’.

“‘Bất cứ hoài nghi nào có, ở đời này hay đời sau, do tự mình biết hay do người khác biết, tất cả những hoài nghi ấy, những vị thường nhập thiền, có sự tinh cần, sống đời phạm hạnh, đều từ bỏ.’”

49.

49.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

“Nghiệp đã làm cách đây một trăm ngàn kiếp đã cho quả đối với tôi ở đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.”

50.

50.

‘‘තතො ඣානරතං දිස්වා, බුද්ධො ලොකන්තගූ මුනි;

ඣායීනං භික්ඛූනං අග්ගො, පඤ්ඤාපෙති මහාමති.

“Khi ấy, Đức Phật, bậc đã đi đến tận cùng thế gian, bậc Hiền Trí, bậc có trí tuệ vĩ đại, sau khi thấy (vị ấy) thích thú trong thiền, đã tuyên bố (vị ấy) là bậc tối thượng trong số các Tỳ khưu thường nhập thiền.”

51.

51.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi trú ngụ không còn lậu hoặc.”

52.

52.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.”

53.

53.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කඞ්ඛාරෙවතො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Đại đức Trưởng lão Kaṅkhārevata đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói như thế ấy.

කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Phần thứ hai về câu chuyện của Trưởng lão Kaṅkhārevata (đã kết thúc).

3. සීවලිත්ථෙරඅපදානං

3. Câu chuyện về Trưởng lão Sīvali

54.

54.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“Đức Phật Toàn Giác hiệu là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.”

55.

55.

‘‘සීලං තස්ස අසඞ්ඛෙය්‍යං, සමාධි වජිරූපමො;

අසඞ්ඛෙය්‍යං ඤාණවරං, විමුත්ති ච අනොපමා.

“Giới của vị ấy không thể đếm được, định giống như kim cương, trí tuệ tối thượng không thể đếm được, và sự giải thoát không thể so sánh.”

56.

56.

‘‘මනුජාමරනාගානං, බ්‍රහ්මානඤ්ච සමාගමෙ;

සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ධම්මං දෙසෙසි නායකො.

“Bậc Lãnh Đạo đã thuyết Pháp trong cuộc hội họp của người, chư thiên, và loài rồng, và của các Phạm thiên, nơi đầy dẫy Sa-môn và Bà-la-môn.”

57.

57.

‘‘සසාවකං මහාලාභිං, පුඤ්ඤවන්තං ජුතින්ධරං;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විසාරදො.

“Bậc vô úy trong các hội chúng đã đặt vị Thinh Văn của mình, người có nhiều tài lộc, có phước, mang ánh sáng, vào địa vị tối thượng.”

58.

58.

‘‘තදාහං ඛත්තියො ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ;

සුත්වා ජිනස්ස තං වාක්‍යං, සාවකස්ස ගුණං බහුං.

“Lúc bấy giờ, tôi là một vị Sát-đế-lỵ ở tại thành phố có tên là Haṃsa. Sau khi nghe lời nói ấy của Đức Phật Toàn Giác về nhiều đức hạnh của vị Thinh Văn.”

59.

59.

‘‘නිමන්තයිත්වා [Pg.148] සත්තාහං, භොජයිත්වා සසාවකං;

මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

“Sau khi thỉnh mời trong bảy ngày, cúng dường vật thực cùng với các vị Thinh Văn, sau khi thực hiện việc bố thí vĩ đại, tôi đã ước nguyện địa vị ấy.”

60.

60.

‘‘තදා මං විනතං පාදෙ, දිස්වාන පුරිසාසභො;

සරෙන මහතා වීරො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Lúc bấy giờ, bậc Anh Hùng, đấng Tối Thắng giữa loài người, sau khi nhìn thấy tôi đang cúi đầu dưới chân ngài, đã cất lên lời nói này bằng một giọng nói oai hùng:

61.

61.

‘‘‘තතො ජිනස්ස වචනං, සොතුකාමා මහාජනා;

දෙවදානවගන්ධබ්බා, බ්‍රහ්මානො ච මහිද්ධිකා’.

‘Lúc ấy, đại chúng, các vị trời, dānavā, gandhabbā, và các vị Phạm thiên có đại thần lực, đều mong muốn được nghe lời dạy của đấng Chiến Thắng.

62.

62.

‘‘සමණබ්‍රාහ්මණා චෙව, නමස්සිංසු කතඤ්ජලී;

‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම.

Các vị Sa-môn và Bà-la-môn cũng chắp tay đảnh lễ: ‘Kính lễ ngài, bậc Thượng nhân! Kính lễ ngài, bậc Tối thắng trong loài người!

63.

63.

‘‘‘ඛත්තියෙන මහාදානං, දින්නං සත්තාහිකම්පි වො ;

සොතුකාමා ඵලං තස්ස, බ්‍යාකරොහි මහාමුනෙ’.

‘Vị vua đã dâng cúng đại thí đến các ngài trong suốt bảy ngày; chúng con mong muốn được nghe quả báu của việc ấy, xin bậc Đại Mâu-ni hãy tuyên thuyết.’

64.

64.

‘‘තතො අවොච භගවා, ‘සුණාථ මම භාසිතං;

අප්පමෙය්‍යම්හි බුද්ධම්හි, සසඞ්ඝම්හි පතිට්ඨිතා.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn phán rằng: ‘Hãy lắng nghe lời ta nói đây: Sự cúng dường đã được thiết lập nơi đức Phật vô lượng, cùng với Tăng đoàn.

65.

65.

‘‘‘දක්ඛිණා තාය කො වත්තා, අප්පමෙය්‍යඵලා හි සා;

අපි චෙ ස මහාභොගො, ඨානං පත්ථෙති උත්තමං.

‘Ai có thể nói hết được quả báu của sự cúng dường ấy, vì quả báu ấy là vô lượng? Hơn nữa, vị vua có đại phước báu ấy đã mong cầu một địa vị tối thượng.

66.

66.

‘‘‘ලාභී විපුලලාභානං, යථා භික්ඛු සුදස්සනො;

තථාහම්පි භවෙය්‍යන්ති, ලච්ඡසෙ තං අනාගතෙ.

‘Như Tỳ-kheo Sudassana là người nhận được nhiều lợi lộc dồi dào, vị ấy đã phát nguyện: ‘Mong rằng con cũng được như vậy.’ Ngươi sẽ đạt được điều đó trong tương lai.

67.

67.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ kiếp này, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh trong dòng dõi Okkāka, mang họ là Gotama.

68.

68.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සීවලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự Pháp của đức Đạo Sư, là người con đích thực do Pháp hóa sanh, một vị thinh văn của Đạo Sư, có tên là Sīvali.’

69.

69.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

Nhờ vào nghiệp lành đã tạo tác ấy, cùng với những tâm tư và nguyện ước, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba.

70.

70.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, đức Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, đã xuất hiện, Ngài có dung mạo khả ái và là bậc thấy rõ tất cả các pháp.

71.

71.

‘‘තදාහං [Pg.149] බන්ධුමතියං, කුලස්සඤ්ඤතරස්ස ච;

දයිතො පස්සිතො චෙව, ආසිං කම්මන්තවාවටො.

Lúc bấy giờ, tại thành Bandhumatī, tôi là người làm công siêng năng, được yêu mến và kính trọng trong một gia đình nọ.

72.

72.

‘‘තදා අඤ්ඤතරො පූගො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

පරිවෙසං අකාරයි, මහන්තමතිවිස්සුතං.

Khi ấy, một nhóm người đã tổ chức một buổi cúng dường phục vụ rất lớn lao và nổi tiếng đến đức Đại Ẩn Sĩ Vipassī.

73.

73.

‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාදානෙ, දදුං ඛජ්ජකසඤ්හිතං;

නවං දධිං මධුඤ්චෙව, විචිනං නෙව අද්දසුං.

Khi buổi đại thí đã hoàn tất, họ muốn dâng cúng các món ăn cứng. Họ tìm kiếm sữa chua tươi và mật ong tươi nhưng không tìm thấy.

74.

74.

‘‘තදාහං තං ගහෙත්වාන, නවං දධිං මධුම්පි ච;

කම්මස්සාමිඝරං ගච්ඡිං, තමෙසන්තා මමද්දසුං.

Lúc ấy, tôi lấy sữa chua tươi và mật ong tươi ấy rồi đi đến nhà của người chủ. Những người đang tìm kiếm các vật phẩm ấy đã nhìn thấy tôi.

75.

75.

‘‘සහස්සමපි දත්වාන, නාලභිංසු ච තං ද්වයං;

තතොහං එවං චින්තෙසිං, ‘නෙතං හෙස්සති ඔරකං.

Dù đã trả một ngàn (đồng tiền), họ vẫn không có được hai thứ ấy. Do đó, tôi đã suy nghĩ rằng: ‘Sự cúng dường này sẽ không thể tầm thường được.’

76.

76.

‘‘‘යථා ඉමෙ ජනා සබ්බෙ, සක්කරොන්ති තථාගතං;

අහම්පි කාරං කස්සාමි, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ’.

‘Như tất cả những người này đang tôn kính đức Như Lai, tôi cũng sẽ thực hiện sự cúng dường đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng đoàn.’

77.

77.

‘‘තදාහමෙවං චින්තෙත්වා, දධිං මධුඤ්ච එකතො;

මද්දිත්වා ලොකනාථස්ස, සසඞ්ඝස්ස අදාසහං.

Khi ấy, sau khi suy nghĩ như vậy, tôi đã trộn sữa chua và mật ong lại với nhau rồi dâng cúng đến bậc Hộ Trì thế gian cùng với Tăng đoàn.

78.

78.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ vào nghiệp lành đã tạo tác ấy, cùng với những tâm tư và nguyện ước, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

79.

79.

‘‘පුනාහං බාරාණසියං, රාජා හුත්වා මහායසො;

සත්තුකස්ස තදා දුට්ඨො, ද්වාරරොධමකාරයිං.

Một lần khác, tôi là một vị vua có danh tiếng lẫy lừng ở Bārāṇasī. Lúc bấy giờ, vì tức giận kẻ thù, tôi đã ra lệnh đóng cửa thành.

80.

80.

‘‘තදා තපස්සිනො රුද්ධා, එකාහං රක්ඛිතා අහුං;

තතො තස්ස විපාකෙන, පාපතිං නිරයං භුසං.

Khi ấy, các vị ẩn sĩ bị vây hãm và phải chịu khổ sở trong một ngày. Do quả báo của nghiệp ấy, tôi đã phải sa vào địa ngục đau khổ tột cùng.

81.

81.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ;

සුප්පවාසා ච මෙ මාතා, මහාලි ලිච්ඡවී පිතා.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi được sanh ra tại thành Koliya. Mẹ của tôi là Suppavāsā, và cha tôi là Mahāli thuộc dòng Licchavī.

82.

82.

‘‘ඛත්තියෙ පුඤ්ඤකම්මෙන, ද්වාරරොධස්ස වාහසා;

සත්ත වස්සානි නිවසිං, මාතුකුච්ඡිම්හි දුක්ඛිතො.

Nhờ nghiệp phước, tôi được sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ. Do năng lực của việc đóng cửa thành, tôi đã phải chịu khổ, nằm trong bụng mẹ suốt bảy năm.

83.

83.

‘‘සත්තාහං ද්වාරමූළ්හොහං, මහාදුක්ඛසමප්පිතො;

මාතා මෙ ඡන්දදානෙන, එවං ආසි සුදුක්ඛිතා.

Trong bảy ngày, tôi bị kẹt ở cửa sanh, phải chịu đựng nỗi khổ lớn lao. Mẹ tôi cũng phải chịu đựng sự đau đớn tột cùng như vậy, do bà đã đồng thuận (với việc đóng cửa thành).

84.

84.

‘‘සුවත්ථිතොහං [Pg.150] නික්ඛන්තො, බුද්ධෙන අනුකම්පිතො;

නික්ඛන්තදිවසෙයෙව, පබ්බජිං අනගාරියං.

Được đức Phật thương tưởng, tôi đã sanh ra một cách an toàn. Ngay trong ngày sanh ra, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà.

85.

85.

‘‘උපජ්ඣා සාරිපුත්තො මෙ, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො;

කෙසෙ ඔරොපයන්තො මෙ, අනුසාසි මහාමති.

Thầy tế độ của tôi là ngài Sāriputta; còn ngài Moggallāna, bậc có đại thần lực, đại trí tuệ, đã giáo huấn tôi trong khi cạo tóc cho tôi.

86.

86.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං;

දෙවා නාගා මනුස්සා ච, පච්චයෙ උපනෙන්ති මෙ.

Trong khi tóc đang được cạo, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán. Chư thiên, long vương và loài người đều mang vật dụng đến cúng dường cho tôi.

87.

87.

‘‘පදුමුත්තරනාථඤ්ච, විපස්සිඤ්ච විනායකං;

යං පූජයිං පමුදිතො, පච්චයෙහි විසෙසතො.

Bởi vì tôi đã hoan hỷ cúng dường một cách đặc biệt bằng các vật dụng đến đức Thế Tôn Padumuttara và đức Lãnh Đạo Vipassī.

88.

88.

‘‘තතො තෙසං විසෙසෙන, කම්මානං විපුලුත්තමං;

ලාභං ලභාමි සබ්බත්ථ, වනෙ ගාමෙ ජලෙ ථලෙ.

Do đó, nhờ quả đặc biệt của những nghiệp ấy, tôi nhận được lợi lộc dồi dào và cao quý ở khắp mọi nơi, dù ở trong rừng, trong làng, trên nước hay trên cạn.

89.

89.

‘‘රෙවතං දස්සනත්ථාය, යදා යාති විනායකො;

තිංසභික්ඛුසහස්සෙහි, සහ ලොකග්ගනායකො.

Khi bậc Lãnh Đạo, đấng Dẫn Dắt hàng đầu thế gian, cùng với ba mươi ngàn vị Tỳ-kheo đi đến để thăm viếng ngài Revata.

90.

90.

‘‘තදා දෙවොපණීතෙහි, මමත්ථාය මහාමති;

පච්චයෙහි මහාවීරො, සසඞ්ඝො ලොකනායකො.

“Khi ấy, vì lợi ích của tôi, bậc Đại Trí, bậc Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Tăng chúng,

91.

91.

‘‘උපට්ඨිතො මයා බුද්ධො, ගන්ත්වා රෙවතමද්දස;

තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

đã được tôi phục vụ bằng các vật dụng do chư thiên mang đến. Sau khi đi đến và gặp ngài Revata, rồi đi đến Jetavana, đức Phật đã đặt tôi vào vị trí tối thượng.

92.

92.

‘‘‘ලාභීනං සීවලි අග්ගො, මම සිස්සෙසු භික්ඛවො’;

සබ්බලොකහිතො සත්ථා, කිත්තයී පරිසාසු මං.

“‘Này các Tỳ khưu, trong số các đệ tử của ta, Sīvali là tối thượng về tài lộc.’ Bậc Đạo Sư, người mưu cầu hạnh phúc cho toàn thể thế gian, đã tán dương tôi giữa các hội chúng.

93.

93.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

94.

94.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

95.

95.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීවලිථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Tôn giả trưởng lão Sīvali đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như vậy.

සීවලිත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thiên truyện về trưởng lão Sīvali, phần thứ ba.

4. වඞ්ගීසත්ථෙරඅපදානං

4. Thiên truyện về trưởng lão Vaṅgīsa

96.

96.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, người có mắt trong tất cả các pháp, đã xuất hiện.

97.

97.

‘‘යථාපි [Pg.151] සාගරෙ ඌමි, ගගනෙ විය තාරකා;

එවං පාවචනං තස්ස, අරහන්තෙහි චිත්තිතං.

“Như sóng ở đại dương, như các vì sao trên bầu trời, cũng vậy, giáo pháp của Ngài được làm cho rực rỡ bởi các vị A-la-hán.

98.

98.

‘‘සදෙවාසුරනාගෙහි, මනුජෙහි පුරක්ඛතො;

සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො.

“Bậc Chiến Thắng Tối Thượng, được vây quanh bởi chư thiên, a-tu-la, rồng, và loài người, ở giữa đám đông đầy dẫy sa-môn và bà-la-môn.

99.

99.

‘‘පභාහි අනුරඤ්ජන්තො, ලොකෙ ලොකන්තගූ ජිනො;

වචනෙන විබොධෙන්තො, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො.

“Bậc Chiến Thắng ấy, người đã đi đến tận cùng thế gian, làm cho thế gian hoan hỷ với ánh quang minh, dùng lời nói làm cho những đóa sen chúng sinh cần được giáo hóa nở rộ.

100.

100.

‘‘වෙසාරජ්ජෙහි සම්පන්නො, චතූහි පුරිසුත්තමො;

පහීනභයසාරජ්ජො, ඛෙමප්පත්තො විසාරදො.

“Bậc Tối Thượng Nhân, thành tựu bốn Vô Sở Úy, đã từ bỏ sợ hãi và rụt rè, đạt đến sự an ổn, là bậc dũng mãnh.

101.

101.

‘‘ආසභං පවරං ඨානං, බුද්ධභූමිඤ්ච කෙවලං;

පටිජානාති ලොකග්ගො, නත්ථි සඤ්චොදකො ක්වචි.

“Bậc Tối Thượng trong thế gian tuyên bố địa vị cao quý, địa vị Ngưu vương, và toàn bộ Phật địa. Không có ai ở bất cứ đâu có thể khiển trách Ngài.

102.

102.

‘‘සීහනාදමසම්භීතං, නදතො තස්ස තාදිනො;

දෙවො නරො වා බ්‍රහ්මා වා, පටිවත්තා න විජ්ජති.

“Khi bậc Như Thị ấy rống lên tiếng rống sư tử không sợ hãi, không có ai, dù là trời, người, hay Phạm thiên, có thể phản bác lại.

103.

103.

‘‘දෙසෙන්තො පවරං ධම්මං, සන්තාරෙන්තො සදෙවකං;

ධම්මචක්කං පවත්තෙති, පරිසාසු විසාරදො.

“Bậc dũng mãnh giữa các hội chúng, Ngài chuyển bánh xe Pháp, thuyết giảng diệu pháp, giúp cho thế giới cùng với chư thiên vượt qua.

104.

104.

‘‘පටිභානවතං අග්ගං, සාවකං සාධුසම්මතං;

ගුණං බහුං පකිත්තෙත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි තං.

“Sau khi tán dương nhiều phẩm hạnh của vị đệ tử được xem là thiện lành, tối thượng trong số những người có tài biện luận, Ngài đã đặt vị ấy vào vị trí tối thượng.

105.

105.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාගීසො වාදිසූදනො.

“Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi là một bà-la-môn được xem là thiện lành, thông thạo tất cả các bộ Vệ-đà, là bậc thầy ngôn ngữ, là người phá tan các luận thuyết.

106.

106.

‘‘උපෙච්ච තං මහාවීරං, සුත්වාහං ධම්මදෙසනං;

පීතිවරං පටිලභිං, සාවකස්ස ගුණෙ රතො.

“Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy và nghe pháp thoại, tôi đã đạt được niềm hỷ lạc cao thượng, hoan hỷ trong các phẩm hạnh của vị đệ tử.

107.

107.

‘‘නිමන්තෙත්වාව සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනන්දනං;

සත්තාහං භොජයිත්වාහං, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා.

“Sau khi thỉnh mời bậc Thiện Thệ, người làm hoan hỷ thế gian, cùng với Tăng chúng, tôi đã cúng dường thực phẩm trong bảy ngày, và khi ấy, tôi đã cúng dường y phục.

108.

108.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, කතොකාසො කතඤ්ජලී;

එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, සන්ථවිං ජිනමුත්තමං.

“Đảnh lễ dưới chân Ngài bằng đầu, được cho phép, chắp tay lại, đứng một bên với lòng hoan hỷ, tôi đã tán dương bậc Chiến Thắng Tối Thượng.

109.

109.

‘‘‘නමො තෙ වාදිමද්දන, නමො තෙ ඉසිසත්තම ;

නමො තෙ සබ්බලොකග්ග, නමො තෙ අභයඞ්කර.

“‘Kính lễ Ngài, bậc nhiếp phục các luận sư; kính lễ Ngài, bậc ẩn sĩ thứ bảy; kính lễ Ngài, bậc tối thượng trong toàn thể thế gian; kính lễ Ngài, bậc ban cho sự vô úy.

110.

110.

‘‘‘නමො [Pg.152] තෙ මාරමථන, නමො තෙ දිට්ඨිසූදන;

නමො තෙ සන්තිසුඛද, නමො තෙ සරණඞ්කර.

“‘Kính lễ Ngài, bậc nhiếp phục Ma vương; kính lễ Ngài, bậc phá tan tà kiến; kính lễ Ngài, bậc ban cho an lạc tịch tịnh; kính lễ Ngài, bậc tạo ra nơi nương tựa.

111.

111.

‘‘‘අනාථානං භවං නාථො, භීතානං අභයප්පදො;

විස්සාමභූමි සන්තානං, සරණං සරණෙසිනං’.

“‘Ngài là nơi nương tựa cho những người không nơi nương tựa, là người ban cho sự vô úy cho những người sợ hãi, là nơi nghỉ ngơi cho những người mệt mỏi, là nơi quy y cho những người tìm cầu nơi quy y.’

112.

112.

‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, සන්ථවිත්වා මහාගුණං;

අවොචං වාදිසූදස්ස, ගතිං පප්පොමි භික්ඛුනො.

“Sau khi tán dương bậc Chánh Đẳng Giác, người có những phẩm hạnh vĩ đại, bằng những lời như vậy, tôi đã nói: ‘Xin cho con đạt được cảnh giới của Tỳ khưu Vādisūda.’

113.

113.

‘‘තදා අවොච භගවා, අනන්තපටිභානවා;

‘යො සො බුද්ධං අභොජෙසි, සත්තාහං සහසාවකං.

“Khi ấy, Thế Tôn, người có trí tuệ biện tài vô hạn, đã nói: ‘Người nào đã cúng dường thực phẩm cho đức Phật cùng với các đệ tử trong bảy ngày,

114.

114.

‘‘‘ගුණඤ්ච මෙ පකිත්තෙසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි;

එසො පත්ථයතෙ ඨානං, වාදිසූදස්ස භික්ඛුනො.

“‘với lòng tịnh tín, bằng chính đôi tay của mình, và đã tán dương các phẩm hạnh của ta, người này mong muốn địa vị của Tỳ khưu Vādisūda.

115.

115.

‘‘‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං;

දෙවමානුසසම්පත්තිං, අනුභොත්වා අනප්පකං.

“‘Trong tương lai, sau khi hưởng thụ không ít tài sản của chư thiên và loài người, ngươi sẽ đạt được điều mong muốn trong tâm ấy.’

116.

116.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, với danh hiệu là Gotama, bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện ở thế gian.

117.

117.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

වඞ්ගීසො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

Vị ấy sẽ có một người thừa tự Pháp, một người con đích thực do Pháp hóa sanh, với danh hiệu là Vaṅgīsa, sẽ là một vị Thinh văn của bậc Đạo Sư.

118.

118.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

පච්චයෙහි උපට්ඨාසිං, මෙත්තචිත්තො තථාගතං.

Khi ấy, sau khi nghe lời ấy, con đã hoan hỷ, với tâm từ, con đã hộ độ bậc Như Lai, bậc Chiến Thắng bằng các vật dụng cho đến trọn đời.

119.

119.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං.

Do nghiệp lành đã tạo ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Tusita (Đâu Suất).

120.

120.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං;

පච්චාජාතො යදා ආසිං, ජාතියා සත්තවස්සිකො.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, con đã sanh vào dòng dõi Bà-la-môn. Khi con được sanh ra, con đã được bảy tuổi tính từ lúc sanh.

121.

121.

‘‘සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාදසත්ථවිසාරදො;

වාදිස්සරො චිත්තකථී, පරවාදප්පමද්දනො.

Con đã trở thành người thông hiểu tất cả các bộ Vệ-đà, thiện xảo trong luận điển tranh luận, bậc thầy về ngôn từ, người có tài ăn nói tuyệt diệu, người có thể đè bẹp các tà thuyết của người khác.

122.

122.

‘‘වඞ්ගෙ ජාතොති වඞ්ගීසො, වචනෙ ඉස්සරොති වා;

වඞ්ගීසො ඉති මෙ නාමං, අභවී ලොකසම්මතං.

Vì sanh ở xứ Vaṅga nên gọi là Vaṅgīsa, hoặc vì là bậc thầy về ngôn từ nên gọi là Vaṅgīsa. Tên của con là Vaṅgīsa như vậy, đã được thế gian công nhận.

123.

123.

‘‘යදාහං [Pg.153] විඤ්ඤුතං පත්තො, ඨිතො පඨමයොබ්බනෙ;

තදා රාජගහෙ රම්මෙ, සාරිපුත්තමහද්දසං.

Khi con đã đạt đến sự hiểu biết, đang trong tuổi thanh xuân đầu tiên, khi ấy tại thành Rājagaha (Vương Xá) khả ái, con đã được thấy ngài Sāriputta (Xá-lợi-phất).

පඤ්චවීසතිමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai mươi lăm.

124.

124.

‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තං තං, පත්තපාණිං සුසංවුතං;

අලොලක්ඛිං මිතභාණිං, යුගමත්තං නිදක්ඛිතං.

Con đã thấy ngài đang đi khất thực, tay cầm bát, khéo thu thúc, mắt không láo liên, nói năng có chừng mực, nhìn trong tầm một ách cày.

125.

125.

‘‘තං දිස්වා විම්හිතො හුත්වා, අවොචං මමනුච්ඡවං ;

කණිකාරංව නිචිතං, චිත්තං ගාථාපදං අහං.

Thấy ngài, con đã kinh ngạc, và con đã thốt lên một câu kệ tuyệt diệu, thích hợp với con, tựa như một đóa hoa Kaṇikāra được kết khéo.

126.

126.

‘‘ආචික්ඛි සො මෙ සත්ථාරං, සම්බුද්ධං ලොකනායකං;

තදා සො පණ්ඩිතො වීරො, උත්තරිං සමවොච මෙ.

Ngài đã chỉ cho con về bậc Đạo Sư, bậc Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo thế gian. Khi ấy, bậc hiền trí, bậc anh hùng ấy đã nói với con những lời cao thượng hơn.

127.

127.

‘‘විරාගසංහිතං වාක්‍යං, කත්වා දුද්දසමුත්තමං;

විචිත්තපටිභානෙහි, තොසිතො තෙන තාදිනා.

Sau khi nói lên lời nói liên quan đến sự ly tham, khó thấy, tối thượng, con đã được làm cho hoan hỷ bởi vị như vậy (tādinā) với trí tuệ biện tài đa dạng.

128.

128.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ‘පබ්බාජෙහී’ති මං බ්‍රවි;

තතො මං ස මහාපඤ්ඤො, බුද්ධසෙට්ඨමුපානයි.

Con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân ngài và thưa rằng: 'Xin hãy cho con xuất gia.' Sau đó, bậc đại trí tuệ ấy đã dẫn con đến với bậc Tối Thắng giữa các vị Phật.

129.

129.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, නිසීදිං සත්ථු සන්තිකෙ;

මමාහ වදතං සෙට්ඨො, කච්චි වඞ්ගීස ජානාසි.

Con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài và ngồi xuống gần bậc Đạo Sư. Bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng đã hỏi con: 'Này Vaṅgīsa, ngươi có biết nghề gì không?'

130.

130.

‘‘කිඤ්චි සිප්පන්ති තස්සාහං, ‘ජානාමී’ති ච අබ්‍රවිං;

මතසීසං වනච්ඡුද්ධං, අපි බාරසවස්සිකං;

Con đã thưa với Ngài rằng: 'Con có biết.' (Con biết về) một cái sọ người chết, bị vứt bỏ trong rừng, dù đã mười hai năm;

තව විජ්ජාවිසෙසෙන, සචෙ සක්කොසි වාචය.

(Đức Phật phán:) 'Với kiến thức đặc biệt của ngươi, nếu có thể, hãy nói ra.'

131.

131.

‘‘ආමොති මෙ පටිඤ්ඤාතෙ, තීණි සීසානි දස්සයි;

නිරයනරදෙවෙසු, උපපන්නෙ අවාචයිං.

Khi con đã vâng lời, Ngài đã đưa ra ba cái sọ. Con đã nói rõ về những người đã tái sanh trong địa ngục, cõi người, và cõi trời.

132.

132.

‘‘තදා ඛීණාසවස්සෙව, සීසං දස්සෙසි නායකො;

තතොහං විහතාරබ්භො, පබ්බජ්ජං සමයාචිසං.

Khi ấy, bậc Lãnh Đạo đã đưa ra sọ của một vị đã tận diệt các lậu hoặc. Lúc đó, con đã thất bại trong nỗ lực của mình và đã xin được xuất gia.

133.

133.

‘‘පබ්බජිත්වාන සුගතං, සන්ථවාමි තහිං තහිං;

තතො මං කබ්බවිත්තොසි, උජ්ඣායන්තිහ භික්ඛවො.

Sau khi xuất gia, con đã tán thán bậc Thiện Thệ ở nơi này nơi kia. Do đó, các vị Tỳ-khưu ở đây đã khiển trách con rằng: 'Vị này ham thích thi kệ.'

134.

134.

‘‘තතො [Pg.154] වීමංසනත්ථං මෙ, ආහ බුද්ධො විනායකො;

තක්කිකා පනිමා ගාථා, ඨානසො පටිභන්ති තං.

Khi ấy, để thử con, Đức Phật, bậc Điều Ngự, đã phán hỏi: 'Những câu kệ này là do ngươi suy nghĩ ra, hay chúng tự khởi lên trong trí ngươi một cách tức thời?'

135.

135.

‘‘න කබ්බවිත්තොහං වීර, ඨානසො පටිභන්ති මං;

තෙන හි දානි වඞ්ගීස, ඨානසො සන්ථවාහි මං.

(Con thưa:) 'Bạch đấng Anh Hùng, con không ham thích thi kệ, chúng tự khởi lên trong trí con một cách tức thời.' (Ngài phán:) 'Vậy thì, này Vaṅgīsa, bây giờ hãy tán thán ta một cách tức thời.'

136.

136.

‘‘තදාහං සන්ථවිං වීරං, ගාථාහි ඉසිසත්තමං;

ඨානසො මෙ තදා තුට්ඨො, ජිනො අග්ගෙ ඨපෙසි මං.

Khi ấy, con đã tán thán bậc Anh Hùng, bậc Thánh Tối Thượng, bằng những câu kệ tức thời. Lúc đó, bậc Chiến Thắng đã hoan hỷ với con và đặt con vào vị trí đệ nhất.

137.

137.

‘‘පටිභානෙන චිත්තෙන, අඤ්ඤෙසමතිමඤ්ඤහං;

පෙසලෙ තෙන සංවිග්ගො, අරහත්තමපාපුණිං.

Với trí tuệ biện tài tuyệt diệu, con đã xem thường các vị Tỳ-khưu hiền thiện khác. Do đó, con đã khởi tâm kinh cảm và đã chứng đắc quả A-la-hán.

138.

138.

‘‘‘පටිභානවතං අග්ගො, අඤ්ඤො කොචි න විජ්ජති;

යථායං භික්ඛු වඞ්ගීසො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’.

(Đức Phật phán:) 'Này các Tỳ-khưu, trong số những người có trí tuệ biện tài, không có ai khác là bậc tối thượng như Tỳ-khưu Vaṅgīsa này. Các ngươi hãy ghi nhớ như vậy.'

139.

139.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

Nghiệp đã tạo từ một trăm ngàn kiếp trước đã cho quả đối với con ở đây. Tựa như tốc độ của mũi tên được bắn đi, con đã thiêu đốt các phiền não của mình.

140.

140.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của con đã được thiêu đốt... (v.v.)... con sống không còn lậu hoặc.

141.

141.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của con thật là khéo đến... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

142.

142.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වඞ්ගීසො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, Trưởng lão Vaṅgīsa đã nói lên những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

වඞ්ගීසත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Vaṅgīsa là phần thứ tư.

5. නන්දකත්ථෙරඅපදානං

5. Tiểu sử của trưởng lão Nandaka

143.

143.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có Mắt trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh lên ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.

144.

144.

‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො;

අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ.

Vì sự lợi ích, vì sự an lạc của tất cả chúng sanh, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, bậc Nhân Ngưu đã thực hành vì lợi ích (của thế gian) cùng với chư Thiên.

145.

145.

‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණභතො ජිනො;

පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසා සබ්බාසු විස්සුතො.

Vị Toàn Giác đã đạt đến đỉnh cao danh vọng, là bậc có phước đức, là bậc mang tiếng thơm và lời tán dương, được tất cả thế gian cúng dường, được nổi danh ở khắp mọi phương hướng.

146.

146.

‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො [Pg.155] සො, වීතිවත්තකථංකථො;

පරිපුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.

Vị ấy đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt sự phân vân, có ý nguyện được viên mãn, đã chứng đạt quả vị Giác Ngộ tối thượng.

147.

147.

‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො;

අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී.

Bậc Tối Thượng Nhân là đấng làm cho sanh khởi con đường chưa từng được sanh khởi, đã thuyết giảng điều chưa được thuyết giảng, đã làm cho biết rõ điều chưa được biết rõ.

148.

148.

‘‘මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ ච, මග්ගක්ඛායී නරාසභො;

මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො.

Bậc Nhân Ngưu là đấng biết rõ con đường, là đấng tìm ra con đường, là đấng thuyết giảng về con đường. Bậc Đạo Sư là đấng thiện xảo về con đường, là bậc tối thượng trong các người đánh xe.

149.

149.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

Khi ấy, bậc Lãnh Đạo có lòng đại bi đã thuyết giảng giáo pháp. Ngài vớt lên các chúng sanh bị chìm đắm ở trong vũng lầy dục vọng.

150.

150.

‘‘භික්ඛුනීනං ඔවදනෙ, සාවකං සෙට්ඨසම්මතං;

වණ්ණයං එතදග්ගම්හි, පඤ්ඤපෙසි මහාමුනි.

Vị Đại Ẩn Sĩ, trong khi đang tán dương vị đệ tử được xem là cao quý nhất về việc giáo huấn các vị tỳ-khưu-ni, đã tuyên bố (vị ấy) ở trong địa vị tối thắng.

151.

151.

‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

භොජයිත්වා සසඞ්ඝං තං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං.

Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ, đã thỉnh mời đấng Như Lai, sau khi dâng vật thực đến vị ấy cùng với Tăng chúng, tôi đã nguyện cầu địa vị tối thượng.

152.

152.

‘‘තදා පමුදිතො නාථො, මං අවොච මහාඉසි;

‘සුඛී භවස්සු දීඝාවු, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

Khi ấy, bậc Lãnh Đạo, bậc Đại Ẩn Sĩ đã hoan hỷ và nói với tôi rằng: ‘Hãy được an lạc, hãy được trường thọ, ngươi sẽ thành tựu được điều mong mỏi ấy.’

153.

153.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Sau một trăm ngàn kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở trên đời.’

154.

154.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

නන්දකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy sẽ là người thừa tự trong các giáo pháp, là người con ruột do Pháp tạo thành, có tên là Nandaka.’

155.

155.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

Do nghiệp đã được làm tốt ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

156.

156.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරෙ වරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Sāvatthī cao quý, là nơi thịnh vượng, phát đạt, có nhiều của cải.

157.

157.

‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

ජෙතාරාමපටිග්ගාහෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

Khi nhìn thấy đấng Thiện Thệ ở lối vào thành, tôi có tâm kinh ngạc, đã xuất gia vào đời sống không nhà ở tại tu viện Jetavana.

158.

158.

‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සාසිතො සබ්බදස්සිනා.

Trong khoảng thời gian không bao lâu, tôi đã chứng đạt quả vị A-la-hán. Do đó, tôi đã vượt qua vòng luân hồi, đã được bậc Toàn Giác giáo huấn.

159.

159.

‘‘භික්ඛුනීනං [Pg.156] ධම්මකථං, පටිපුච්ඡාකරිං අහං;

සාසිතා තා මයා සබ්බා, අභවිංසු අනාසවා.

Tôi đã thực hiện việc thuyết Pháp và hỏi đáp cho các vị tỳ-khưu-ni. Tất cả các vị ấy, sau khi được tôi giáo huấn, đã trở thành các bậc không còn lậu hoặc.

160.

160.

‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, තදා තුට්ඨො මහාහිතො;

භික්ඛුනීනං ඔවදතං, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි මං.

Khi ấy, bậc Đại Lợi Ích, hoan hỷ về năm trăm vị không thiếu, đã đặt tôi vào địa vị tối thắng trong số các vị giáo huấn tỳ-khưu-ni.

161.

161.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

Nghiệp đã được thực hiện ở một trăm ngàn (kiếp trước) đã cho thấy quả báo đối với tôi ở đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.

162.

162.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

163.

163.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

164.

164.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නන්දකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão Nandaka khả kính đã nói lên những vần kệ này.

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

නන්දකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Phần tiểu sử của trưởng lão Nandaka là phần thứ năm.

6. කාළුදායිත්ථෙරඅපදානං

6. Tiểu sử của trưởng lão Kāḷudāyī

165.

165.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có Mắt trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh lên ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.

166.

166.

‘‘නායකානං වරො සත්ථා, ගුණාගුණවිදූ ජිනො;

කතඤ්ඤූ කතවෙදී ච, තිත්ථෙ යොජෙති පාණිනෙ.

Bậc Đạo Sư là vị tối thượng trong các bậc lãnh đạo, bậc Toàn Thắng biết rõ điều có đức và không có đức; Ngài là bậc tri ân và biết ơn, và Ngài gắn kết các chúng sanh vào bến bờ (Niết-bàn).

167.

167.

‘‘සබ්බඤ්ඤුතෙන ඤාණෙන, තුලයිත්වා දයාසයො;

දෙසෙති පවරං ධම්මං, අනන්තගුණසඤ්චයො.

Bậc có lòng bi mẫn, là kho tàng vô lượng công đức, sau khi cân nhắc bằng trí tuệ Nhất thiết trí, Ngài thuyết giảng Chánh pháp cao thượng.

168.

168.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, අනන්තජිනසංසරි ;

දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං.

Bậc Đại Hùng, bậc chiến thắng vô biên trong luân hồi, đôi khi Ngài thuyết giảng giáo pháp ngọt ngào, tương ứng với Tứ Thánh Đế.

169.

169.

‘‘සුත්වාන තං ධම්මවරං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං;

පාණසතසහස්සානං, ධම්මාභිසමයො අහු.

Sau khi nghe được diệu pháp ấy, thiện xảo ở phần đầu, phần giữa, và phần cuối, một trăm ngàn chúng sanh đã chứng ngộ chơn pháp.

170.

170.

‘‘නින්නාදිතා තදා භූමි, ගජ්ජිංසු ච පයොධරා;

සාධුකාරං පවත්තිංසු, දෙවබ්‍රහ්මනරාසුරා.

Khi ấy, mặt đất vang rền, và các đám mây sấm vang chớp giật; chư Thiên, Phạm thiên, loài người, và a-tu-la đã đồng thanh tán dương 'Lành thay!'

171.

171.

‘‘‘අහො [Pg.157] කාරුණිකො සත්ථා, අහො සද්ධම්මදෙසනා;

අහො භවසමුද්දම්හි, නිමුග්ගෙ උද්ධරී ජිනො’.

‘Ôi, bậc Đạo Sư thật bi mẫn thay! Ôi, lời thuyết giảng Chánh pháp thật tuyệt vời thay! Ôi, bậc Toàn Thắng đã cứu vớt những chúng sanh bị chìm đắm trong biển cả của sự hiện hữu!’

172.

172.

‘‘එවං පවෙදජාතෙසු, සනරාමරබ්‍රහ්මසු;

කුලප්පසාදකානග්ගං, සාවකං වණ්ණයී ජිනො.

Khi niềm hân hoan khởi lên như vậy giữa loài người, chư Thiên và Phạm thiên, bậc Toàn Thắng đã tán dương vị đệ tử đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm.

173.

173.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතොමච්චකුලෙ අහුං;

පාසාදිකො දස්සනියො, පහූතධනධඤ්ඤවා.

Khi ấy, tại thành Haṃsāvatī, tôi đã sanh ra trong gia đình của một vị quan đại thần; tôi là người đáng mến, ưa nhìn, và có nhiều của cải và lúa gạo.

174.

174.

‘‘හංසාරාමමුපෙච්චාහං, වන්දිත්වා තං තථාගතං;

සුණිත්වා මධුරං ධම්මං, කාරං කත්වා ච තාදිනො.

Tôi đã đi đến tu viện Haṃsārāma, đảnh lễ bậc Như Lai ấy, lắng nghe giáo pháp ngọt ngào, và đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Tādino (Như Hằng).

175.

175.

‘‘නිපච්ච පාදමූලෙහං, ඉමං වචනමබ්‍රවිං;

‘කුලප්පසාදකානග්ගො, යො තයා සන්ථුතො මුනෙ.

Tôi đã cúi mình dưới chân Ngài và thốt lên lời này: ‘Bạch bậc Thánh Giả, vị nào đã được Ngài tán thán là bậc đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm.

176.

176.

‘‘‘තාදිසො හොමහං වීර, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ’;

තදා මහාකාරුණිකො, සිඤ්චන්තො වා මතෙන මං.

‘Bạch đấng Anh Hùng, trong giáo pháp của bậc Tối Thắng Giả, nguyện cho con được trở thành người như vậy.’ Khi ấy, bậc Đại Bi, như thể rưới nước cam lồ lên con,

177.

177.

‘‘ආහ මං ‘පුත්ත උත්තිට්ඨ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං;

කථං නාම ජිනෙ කාරං, කත්වාන විඵලො සියා.

đã phán với con rằng: ‘Này con, hãy đứng dậy! Con sẽ đạt được điều tâm nguyện ấy. Làm sao việc cúng dường đến bậc Toàn Thắng lại có thể trở thành vô quả được?’

178.

178.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ kiếp này, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh ra từ dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama.’

179.

179.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

උදායි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ là một vị đệ tử của bậc Đạo Sư, là người thừa tự trong Chánh pháp, là người con ruột do Chánh pháp hóa sanh, có tên là Udāyī.’

180.

180.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

Sau khi nghe lời ấy, tôi đã hoan hỷ và với tâm từ, tôi đã phục vụ bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, bằng các vật dụng cho đến trọn đời.

181.

181.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ quả của nghiệp ấy, và nhờ các tư tâm và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi).

182.

182.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ;

ජාතො මහාමච්චකුලෙ, සුද්ධොදනමහීපතෙ.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng này, tại thành Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ) khả ái, tôi đã sanh ra trong gia đình của một vị đại thần của vua Suddhodana.

183.

183.

‘‘තදා අජායි සිද්ධත්ථො, රම්මෙ ලුම්බිනිකානනෙ;

හිතාය සබ්බලොකස්ස, සුඛාය ච නරාසභො.

Khi ấy, bậc Nhân Ngưu (bậc cao cả trong loài người) là Siddhattha (Tất-đạt-đa) đã đản sanh tại khu vườn Lumbinī (Lâm-tỳ-ni) khả ái, vì lợi ích và hạnh phúc cho toàn thể thế gian.

184.

184.

‘‘තදහෙව [Pg.158] අහං ජාතො, සහ තෙනෙව වඩ්ඪිතො;

පියො සහායො දයිතො, වියත්තො නීතිකොවිදො.

Tôi đã sanh ra vào chính ngày ấy, và đã lớn lên cùng với ngài. Tôi là người bạn thân thiết và được yêu mến, là người thông minh và am tường về chánh trị.

185.

185.

‘‘එකූනතිංසො වයසා, නික්ඛමිත්වා අගාරතො ;

ඡබ්බස්සං වීතිනාමෙත්වා, ආසි බුද්ධො විනායකො.

Vào năm hai mươi chín tuổi, ngài đã từ bỏ gia đình ra đi; sau khi trải qua sáu năm, bậc Lãnh Đạo đã trở thành bậc Giác Ngộ.

186.

186.

‘‘ජෙත්වා සසෙනකං මාරං, ඛෙපයිත්වාන ආසවෙ;

භවණ්ණවං තරිත්වාන, බුද්ධො ආසි සදෙවකෙ.

Sau khi chiến thắng Ma vương cùng với quân đội, sau khi đoạn tận các lậu hoặc, sau khi vượt qua biển cả của sự hiện hữu, Ngài đã trở thành bậc Giác Ngộ trong thế giới cùng với chư Thiên.

187.

187.

‘‘ඉසිව්හයං ගමිත්වාන, විනෙත්වා පඤ්චවග්ගියෙ;

තතො විනෙසි භගවා, ගන්ත්වා ගන්ත්වා තහිං තහිං.

Sau khi đi đến nơi gọi là Isipatana và giáo hóa nhóm năm vị, sau đó đức Thế Tôn đã đi đến nhiều nơi khác nhau để giáo hóa.

188.

188.

‘‘වෙනෙය්‍යෙ විනයන්තො සො, සඞ්ගණ්හන්තො සදෙවකං;

උපෙච්ච මගධෙ ගිරිං, විහරිත්ථ තදා ජිනො.

Ngài đã giáo hóa những người có thể được giáo hóa, và đã nhiếp phục thế giới cùng với chư Thiên. Khi ấy, bậc Toàn Thắng đã đi đến ngọn núi ở xứ Magadha (Ma-kiệt-đà) và trú ngụ tại đó.

189.

189.

‘‘තදා සුද්ධොදනෙනාහං, භූමිපාලෙන පෙසිතො;

ගන්ත්වා දිස්වා දසබලං, පබ්බජිත්වාරහා අහුං.

Khi ấy, tôi được vua Suddhodana phái đi; sau khi đi và diện kiến bậc Thập Lực, tôi đã xuất gia và trở thành một vị A-la-hán.

190.

190.

‘‘තදා මහෙසිං යාචිත්වා, පාපයිං කපිලව්හයං;

තතො පුරාහං ගන්ත්වාන, පසාදෙසිං මහාකුලං.

Khi ấy, sau khi thỉnh cầu bậc Đại Thánh, tôi đã đưa Ngài đến thành Kapilavatthu. Sau đó, tôi đã đi trước và làm cho dòng tộc vĩ đại phát sanh tín tâm.

191.

191.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, මං මහාපරිසාය සො ;

කුලප්පසාදකානග්ගං, පඤ්ඤාපෙසි විනායකො.

Bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, hài lòng với đức hạnh ấy của tôi, đã tuyên bố giữa đại chúng rằng tôi là người đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm.

192.

192.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

193.

193.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật là một sự khéo đến của tôi… (vân vân)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

194.

194.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාළුදායිථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão khả kính Kāḷudāyi đã nói những câu kệ này như vậy.

අභාසිත්ථාති.

Đã nói như vậy.

කාළුදායිත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Thiên sử về trưởng lão Kāḷudāyī là phần thứ sáu.

7. අභයත්ථෙරඅපදානං

7. Thiên sử về trưởng lão Abhaya

195.

195.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có con mắt về các Pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.

196.

196.

‘‘සරණගමනෙ [Pg.159] කිඤ්චි, නිවෙසෙසි තථාගතො;

කිඤ්චි සීලෙ නිවෙසෙසි, දසකම්මපථුත්තමෙ.

Bậc Như Lai đã làm cho một số người an trú trong sự quy y Tam Bảo, một số người an trú trong giới hạnh, và trong mười con đường hành động cao thượng.

197.

197.

‘‘දෙති කස්සචි සො වීරො, සාමඤ්ඤඵලමුත්තමං;

සමාපත්තී තථා අට්ඨ, තිස්සො විජ්ජා පවච්ඡති.

Vị Anh Hùng ấy đã ban cho một số người quả vị Sa-môn cao thượng, tương tự như thế là tám định chứng và ba loại minh kiến.

198.

198.

‘‘ඡළභිඤ්ඤාසු යොජෙසි, කිඤ්චි සත්තං නරුත්තමො;

දෙති කස්සචි නාථො සො, චතස්සො පටිසම්භිදා.

Bậc Tối Thượng Nhân đã gắn kết một số chúng sanh với sáu loại thắng trí. Vị Hộ Trì ấy đã ban cho một số người bốn Tuệ Phân Tích.

199.

199.

‘‘බොධනෙය්‍යං පජං දිස්වා, අසඞ්ඛෙය්‍යම්පි යොජනං ;

ඛණෙන උපගන්ත්වාන, විනෙති නරසාරථි.

Sau khi nhìn thấy chúng sanh có thể được giác ngộ, dầu ở khoảng cách không thể đếm được bằng do-tuần, bậc Ngự Giả của nhân loại, sau khi đi đến trong khoảnh khắc, đã giáo huấn (vị ấy).

200.

200.

‘‘තදාහං හංසවතියං, අහොසිං බ්‍රාහ්මණත්‍රජො;

පාරගූ සබ්බවෙදානං, වෙය්‍යාකරණසම්මතො.

Vào lúc ấy, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một vị Bà-la-môn, là người đã đi đến bờ bên kia của tất cả các bộ Vệ-đà, và được công nhận là người thông thạo văn phạm.

201.

201.

‘‘නිරුත්තියා ච කුසලො, නිඝණ්ඩුම්හි විසාරදො;

පදකො කෙටුභවිදූ, ඡන්දොවිචිතිකොවිදො.

Tôi đã thiện xảo về từ nguyên học, đã thành thạo về từ vựng học, là người thông thạo về cú pháp, là người am tường về thi pháp, và là người thiện xảo về vận luật học.

202.

202.

‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, හංසාරාමමුපෙච්චහං;

අද්දසං වරදං සෙට්ඨං, මහාජනපුරක්ඛතං.

Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến tu viện Haṃsārāma và đã nhìn thấy bậc Ban Thí Ân Phước, bậc Tối Thượng, đang được đại chúng vây quanh.

203.

203.

‘‘දෙසෙන්තං විරජං ධම්මං, පච්චනීකමතී අහං;

උපෙත්වා තස්ස කල්‍යාණං, සුත්වාන විමලං අහං.

Với tâm ý chống đối, tôi đã đi đến (vị ấy) đang thuyết giảng Giáo Pháp không còn bụi bẩn. Sau khi đã lắng nghe lời dạy tốt đẹp và không còn tỳ vết của ngài, tôi...

204.

204.

‘‘බ්‍යාහතං පුනරුත්තං වා, අපත්ථං වා නිරත්ථකං;

නාද්දසං තස්ස මුනිනො, තතො පබ්බජිතො අහං.

Tôi đã không nhận thấy lời nói mâu thuẫn, hoặc lặp lại, hoặc vô nghĩa, hoặc vô ích của bậc Thánh ấy. Do đó, tôi đã xuất gia.

205.

205.

‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, සබ්බසත්තවිසාරදො;

නිපුණො බුද්ධවචනෙ, අහොසිං ගුණිසම්මතො.

Không bao lâu sau, tôi đã trở thành người thành thạo về tất cả các bộ luận, là người thiện xảo về lời dạy của đức Phật, và được công nhận là người có phẩm hạnh.

206.

206.

‘‘තදා චතස්සො ගාථායො, ගන්ථයිත්වා සුබ්‍යඤ්ජනා;

සන්ථවිත්වා තිලොකග්ගං, දෙසයිස්සං දිනෙ දිනෙ.

Vào lúc ấy, sau khi đã sáng tác bốn câu kệ có văn từ tốt đẹp, sau khi đã tán dương bậc Tối Thắng trong ba cõi, tôi đã thuyết giảng mỗi ngày.

207.

207.

‘‘විරත්තොසි මහාවීරො, සංසාරෙ සභයෙ වසං;

කරුණාය න නිබ්බායි, තතො කාරුණිකො මුනි.

Bậc Đại Anh Hùng là người đã ly tham. Trong khi đang sống ở trong vòng luân hồi đáng sợ hãi, do lòng bi mẫn ngài đã không nhập Niết-bàn. Do đó, bậc Thánh là người có lòng bi mẫn.

208.

208.

‘‘පුථුජ්ජනො වයො සන්තො, න කිලෙසවසො අහු;

සම්පජානො සතියුත්තො, තස්මා එසො අචින්තියො.

Trong khi còn là một kẻ phàm phu, ngài đã không bị các phiền não chi phối, là người có sự tỉnh giác, là người được gắn liền với chánh niệm. Do đó, vị này là không thể nghĩ bàn.

209.

209.

‘‘දුබ්බලානි [Pg.160] කිලෙසානි, යස්සාසයගතානි මෙ;

ඤාණග්ගිපරිදඩ්ඪානි, න ඛීයිංසු තමබ්භුතං.

Các phiền não yếu ớt của ngài, những thứ nằm trong khuynh hướng tâm, đã bị thiêu đốt bởi ngọn lửa của trí tuệ. Việc chúng không bị tiêu diệt (trước đó) là điều kỳ diệu.

210.

210.

‘‘යො සබ්බලොකස්ස ගරු, ලොකො යස්ස තථා ගරු;

තථාපි ලොකාචරියො, ලොකො තස්සානුවත්තකො.

Vị nào là bậc Đạo Sư của toàn thể thế gian, và thế gian cũng tôn kính vị ấy như vậy. Do đó, ngài là bậc Thầy của thế gian, và thế gian là người đi theo ngài.

211.

211.

‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, කිත්තයං ධම්මදෙසනං;

යාවජීවං කරිත්වාන, ගතො සග්ගං තතො චුතො.

Sau khi đã tán dương đức Chánh Đẳng Giác bằng những (lời kệ) như thế và các câu khác, sau khi đã thực hiện việc thuyết giảng Giáo Pháp cho đến trọn đời, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời.

212.

212.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

Kể từ khi tôi đã tán dương đức Phật ở một trăm ngàn kiếp trước, tôi không còn biết đến cảnh giới khổ. Đây là kết quả của việc tán dương.

213.

213.

‘‘දෙවලොකෙ මහාරජ්ජං, පාදෙසිං කඤ්චනග්ඝියං ;

චක්කවත්තී මහාරජ්ජං, බහුසොනුභවිං අහං.

Tôi đã đạt được vương quyền vĩ đại ở cõi trời, giống như cột trụ bằng vàng. Tôi đã nhiều lần kinh nghiệm được vương quyền vĩ đại của bậc Chuyển Luân Vương.

214.

214.

‘‘දුවෙ භවෙ පජායාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

Tôi chỉ sanh vào hai cảnh giới: Hoặc là ở cõi trời hoặc là ở cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là kết quả của việc tán dương.

215.

215.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

Tôi chỉ sanh vào hai dòng dõi: Hoặc là dòng dõi Sát-đế-lỵ hoặc là dòng dõi Bà-la-môn. Tôi không sanh vào dòng dõi thấp kém. Đây là kết quả của việc tán dương.

216.

216.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

රඤ්ඤොහං බිම්බිසාරස්ස, පුත්තො නාමෙන චාභයො.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, ở tại thành phố Giribbaja cao quý, tôi là con trai của đức vua Bimbisāra, và có tên là Abhaya.

217.

217.

‘‘පාපමිත්තවසං ගන්ත්වා, නිගණ්ඨෙන විමොහිතො;

පෙසිතො නාටපුත්තෙන, බුද්ධසෙට්ඨමුපෙච්චහං.

Sau khi đã đi vào vòng ảnh hưởng của người bạn xấu, sau khi bị làm cho mê muội bởi người Nigantha, con trai của Nāṭa, tôi đã được phái đi và đã đi đến gặp bậc Tối Thắng Giác Ngộ.

218.

218.

‘‘පුච්ඡිත්වා නිපුණං පඤ්හං, සුත්වා බ්‍යාකරණුත්තමං;

පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

Sau khi đã hỏi câu hỏi tế nhị và đã lắng nghe lời giải đáp cao thượng, sau khi đã xuất gia, không bao lâu sau tôi đã chứng đạt quả vị A-la-hán.

219.

219.

‘‘කිත්තයිත්වා ජිනවරං, කිත්තිතො හොමි සබ්බදා;

සුගන්ධදෙහවදනො, ආසිං සුඛසමප්පිතො.

Sau khi đã tán dương bậc Toàn Thắng cao cả, tôi luôn luôn được tán dương. Tôi đã có thân và miệng tỏa hương thơm, và đã được ban cho sự an lạc.

220.

220.

‘‘තික්ඛහාසලහුපඤ්ඤො, මහාපඤ්ඤො තථෙවහං;

විචිත්තපටිභානො ච, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

Do năng lực của nghiệp ấy, tôi có trí tuệ sắc bén, nhanh trí, và lanh lợi, và cũng có trí tuệ vĩ đại. Và tôi có tài ứng đối đa dạng.

221.

221.

‘‘අභිත්ථවිත්වා පදුමුත්තරාහං, පසන්නචිත්තො අසමං සයම්භුං;

න ගච්ඡි කප්පානි අපායභූමිං, සතං සහස්සානි බලෙන තස්ස.

Với tâm ý trong sạch, tôi đã tán dương đức Padumuttara, bậc Vô Song, bậc Tự Sanh. Do năng lực của việc ấy, tôi đã không đi đến cảnh giới khổ trong một trăm ngàn kiếp.

222.

222.

‘‘කිලෙසා [Pg.161] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

223.

223.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

224.

224.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අභයො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vầy, được nghe, trưởng lão Abhaya khả kính những vần kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế.

අභයත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Thiên sự của trưởng lão Abhaya, phần thứ bảy.

8. ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරඅපදානං

8. Thiên sự của trưởng lão Lomasakaṅgiya

225.

225.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp Bhadda này, bậc Tối Thắng giữa các bậc thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, mang tên là Kassapa theo dòng họ, đã xuất hiện.”

226.

226.

‘‘තදාහං චන්දනො චෙව, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

ආපාණකොටිකං ධම්මං, පූරයිත්වාන සාසනෙ.

“Khi ấy, tôi và cả Candana đã xuất gia trong giáo pháp; sau khi đã hoàn thiện Pháp trong giáo pháp cho đến trọn đời.”

227.

227.

‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, උපපන්නා උභො මයං;

තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච.

“Từ nơi ấy mệnh chung, cả hai chúng tôi đã sanh lên cõi trời Santusita. Tại nơi ấy, với các điệu vũ, các bài hát, và các tiếng nhạc của chư Thiên.”

228.

228.

‘‘රූපාදිදසහඞ්ගෙහි, අභිභොත්වාන සෙසකෙ;

යාවතායුං වසිත්වාන, අනුභොත්වා මහාසුඛං.

“Với mười yếu tố bắt đầu bằng sắc, sau khi đã vượt trội các vị còn lại, sau khi đã sống cho đến hết tuổi thọ, sau khi đã hưởng thụ niềm hạnh phúc to lớn.”

229.

229.

‘‘තතො චවිත්වා තිදසං, චන්දනො උපපජ්ජථ;

අහං කපිලවත්ථුස්මිං, අජායිං සාකියත්‍රජො.

“Từ nơi ấy mệnh chung, Candana đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. Tôi đã được sanh ra ở Kapilavatthu, là một hoàng tử dòng Sākya.”

230.

230.

‘‘යදා උදායිත්ථෙරෙන, අජ්ඣිට්ඨො ලොකනායකො;

අනුකම්පිය සක්‍යානං, උපෙසි කපිලව්හයං.

“Khi ấy, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, do được trưởng lão Udāyi thỉnh mời, vì lòng bi mẫn đối với dòng họ Sākya, đã đi đến thành phố tên là Kapila.”

231.

231.

‘‘තදාතිමානිනො සක්‍යා, න බුද්ධස්ස ගුණඤ්ඤුනො;

පණමන්ති න සම්බුද්ධං, ජාතිථද්ධා අනාදරා.

“Khi ấy, những người dòng Sākya quá kiêu mạn, không biết đến các đức hạnh của đức Phật, cứng rắn vì ngã mạn dòng dõi, thiếu sự tôn trọng, đã không đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác.”

232.

232.

‘‘තෙසං සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ආකාසෙ චඞ්කමී ජිනො;

පජ්ජුන්නො විය වස්සිත්ථ, පජ්ජලිත්ථ යථා සිඛී.

“Bậc Chiến Thắng, sau khi biết được ý định của họ, đã kinh hành ở trên không trung. Vị ấy đã trút xuống (mưa Pháp) giống như là mây mưa, đã bừng cháy giống như là ngọn lửa.”

233.

233.

‘‘දස්සෙත්වා රූපමතුලං, පුන අන්තරධායථ;

එකොපි හුත්වා බහුධා, අහොසි පුනරෙකකො.

“Sau khi đã phô diễn hình sắc không gì sánh bằng, vị ấy lại biến mất. Dù chỉ là một, vị ấy đã trở thành nhiều; rồi lại trở thành một.”

234.

234.

‘‘අන්ධකාරං [Pg.162] පකාසඤ්ච, දස්සයිත්වා අනෙකධා;

පාටිහෙරං කරිත්වාන, විනයී ඤාතකෙ මුනි.

“Sau khi đã phô diễn bóng tối và ánh sáng theo nhiều cách, sau khi đã thực hiện phép lạ, bậc Hiền Nhân đã giáo hóa những người thân quyến.”

235.

235.

‘‘චාතුද්දීපො මහාමෙඝො, තාවදෙව පවස්සථ;

තදා හි ජාතකං බුද්ධො, වෙස්සන්තරමදෙසයි.

“Ngay lúc ấy, một đám mây lớn bao trùm bốn châu đã trút mưa xuống. Khi ấy, đức Phật đã thuyết giảng Bổn Sanh Vessantara.”

236.

236.

‘‘තදා තෙ ඛත්තියා සබ්බෙ, නිහන්ත්වා ජාතිජං මදං;

උපෙසුං සරණං බුද්ධං, ආහ සුද්ධොදනො තදා.

“Khi ấy, tất cả các vị Sát-đế-lỵ ấy, sau khi đã dẹp bỏ sự kiêu mạn sanh ra từ dòng dõi, đã đi đến quy y đức Phật. Khi ấy, vua Suddhodana đã nói.”

237.

237.

‘‘‘ඉදං තතියං තව භූරිපඤ්ඤ, පාදානි වන්දාමි සමන්තචක්ඛු;

යදාභිජාතො පථවී පකම්පයී, යදා ච තං නජ්ජහි ජම්බුඡායා’.

“‘Bạch ngài là bậc Trí Tuệ Rộng Lớn, đây là lần thứ ba con đảnh lễ ngài. Bạch ngài là bậc Toàn Nhãn, con xin đảnh lễ đôi chân của ngài. Khi ngài vừa đản sanh, quả đất đã rung chuyển, và khi bóng cây diêm-phù-đề đã không rời khỏi ngài.’”

238.

238.

‘‘තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

පබ්බජිත්වාන තත්ථෙව, නිවසිං මාතුපූජකො.

“Khi ấy, sau khi đã nhìn thấy oai lực ấy của đức Phật, với tâm trí kinh ngạc, tôi đã xuất gia và đã sống ngay tại nơi ấy, là người phụng dưỡng mẫu thân.”

239.

239.

‘‘චන්දනො දෙවපුත්තො මං, උපගන්ත්වානුපුච්ඡථ;

භද්දෙකරත්තස්ස තදා, සඞ්ඛෙපවිත්ථාරං නයං.

“Khi ấy, vị trời Candana đã đi đến gần tôi và đã hỏi về phương pháp tóm tắt và chi tiết của kinh Bhaddekaratta.”

240.

240.

‘‘චොදිතොහං තදා තෙන, උපෙච්ච නරනායකං;

භද්දෙකරත්තං සුත්වාන, සංවිග්ගො වනමාමකො.

“Khi ấy, do được vị ấy thúc giục, tôi đã đi đến gần bậc Lãnh Đạo của nhân loại; sau khi đã nghe (kinh) Bhaddekaratta, tôi có được sự xúc động và trở nên ưa thích khu rừng.”

241.

241.

‘‘තදා මාතරමපුච්ඡිං, වනෙ වච්ඡාමි එකකො;

සුඛුමාලොති මෙ මාතා, වාරයී තං තදා වචං.

“Khi ấy, tôi đã xin phép mẫu thân: ‘Con sẽ sống một mình ở trong rừng.’ Mẫu thân của tôi đã ngăn cản (và nói): ‘Con là người mỏng manh.’ Khi ấy, tôi đã nói lời này.”

242.

242.

‘‘කාසං කුසං පොටකිලං, උසීරං මුඤ්ජපබ්බජං ;

උරසා පනුදිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහයං.

“Trong khi phát triển sự độc cư, con sẽ dùng ngực để dẹp bỏ các loại cỏ kāsa, kusa, poṭakila, usīra, và muñjapabbaja.”

243.

243.

‘‘තදා වනං පවිට්ඨොහං, සරිත්වා ජිනසාසනං;

භද්දෙකරත්තඔවාදං, අරහත්තමපාපුණිං.

“Khi ấy, tôi đã đi vào khu rừng; sau khi đã ghi nhớ lời giáo huấn của bậc Chiến Thắng, là lời khuyên dạy Bhaddekaratta, tôi đã đạt được quả A-la-hán.”

244.

244.

‘‘‘අතීතං නාන්වාගමෙය්‍ය, නප්පටිකඞ්ඛෙ අනාගතං;

යදතීතං පහීනං තං, අප්පත්තඤ්ච අනාගතං.

“‘Không nên truy tìm quá khứ, không nên ước vọng tương lai. Cái gì thuộc quá khứ thì đã được đoạn tận, và cái gì thuộc tương lai thì chưa đến.’”

245.

245.

‘‘‘පච්චුප්පන්නඤ්ච යො ධම්මං, තත්ථ තත්ථ විපස්සති;

අසංහීරං අසංකුප්පං, තං විද්වා මනුබ්‍රූහයෙ.

“‘Vị nào thấy rõ pháp ở hiện tại, ngay tại chỗ này, chỗ này, một cách không lay chuyển, không thể phá vỡ, bậc trí nên phát triển điều ấy.’”

246.

246.

‘‘‘අජ්ජෙව කිච්චමාතප්පං, කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ;

න හි නො සඞ්ගරං තෙන, මහාසෙනෙන මච්චුනා.

“‘Ngay hôm nay, cần phải nỗ lực. Ai biết được cái chết (sẽ đến) vào ngày mai? Vì rằng chúng ta không có sự thỏa thuận với thần chết và đạo quân vĩ đại của ông ta.’”

247.

247.

‘‘‘එවංවිහාරිං [Pg.163] ආතාපිං, අහොරත්තමතන්දිතං;

තං වෙ භද්දෙකරත්තොති, සන්තො ආචික්ඛතෙ මුනි’.

“‘Bậc Hiền Nhân tĩnh lặng gọi người sống như vậy, nhiệt tâm, không mệt mỏi ngày và đêm, chính là bậc ‘Nhất Dạ Hiền Giả.’”

248.

248.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (tóm tắt)... tôi sống không còn lậu hoặc.

249.

249.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

250.

250.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලොමසකඞ්ගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão khả kính Lomasakaṅgiya đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế ấy.

ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích của trưởng lão Lomasakaṅgiya, thiên thứ tám.

9. වනවච්ඡත්ථෙරඅපදානං

9. Thánh tích của trưởng lão Vanavaccha

251.

251.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp hiền kiếp này, đã có vị thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa theo dòng họ, bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã sanh khởi.

252.

252.

‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ;

යාවජීවං චරිත්වාන, බ්‍රහ්මචාරං තතො චුතො.

“Khi ấy, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của đức Phật ấy. Sau khi đã thực hành phạm hạnh cho đến trọn đời, tôi đã mệnh chung từ nơi ấy.

253.

253.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được khéo làm ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

254.

254.

‘‘තතො චුතො අරඤ්ඤම්හි, කපොතො ආසහං තහිං;

වසතෙ ගුණසම්පන්නො, භික්ඛු ඣානරතො සදා.

“Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã là con chim bồ câu ở trong rừng. Tại nơi ấy, có vị tỳ-khưu đầy đủ đức hạnh, luôn luôn thích thú trong thiền định, đang trú ngụ.

255.

255.

‘‘මෙත්තචිත්තො කාරුණිකො, සදා පමුදිතානනො;

උපෙක්ඛකො මහාවීරො, අප්පමඤ්ඤාසු කොවිදො.

“(Vị ấy) có tâm từ, có lòng bi, luôn luôn có gương mặt hoan hỷ, có tâm xả, là bậc đại tinh tấn, là bậc thiện xảo trong các Vô Lượng Tâm.

256.

256.

‘‘විනීවරණසඞ්කප්පෙ, සබ්බසත්තහිතාසයෙ;

විසට්ඨො නචිරෙනාසිං, තස්මිං සුගතසාවකෙ.

“Đối với vị đệ tử của bậc Thiện Thệ ấy, là người có các ý định đã được gỡ bỏ các triền cái, là người có ý muốn mưu cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh, chẳng bao lâu tôi đã trở nên thân thiết.

257.

257.

‘‘උපෙච්ච පාදමූලම්හි, නිසින්නස්ස තදාස්සමෙ;

කදාචි සාමිසං දෙති, ධම්මං දෙසෙසි චෙකදා.

“Khi ấy, đối với tôi đang ngồi ở dưới chân (vị ấy) sau khi đã đi đến, có lúc vị ấy cho vật thực, và có lúc vị ấy thuyết giảng Giáo pháp.

258.

258.

‘‘තදා විපුලපෙමෙන, උපාසිත්වා ජිනත්‍රජං;

තතො චුතො ගතො සග්ගං, පවාසො සඝරං යථා.

“Khi ấy, do đã hầu hạ người con của bậc Chiến Thắng với tình thương mến rộng lớn, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời, giống như người đi xa trở về nhà của mình.

259.

259.

‘‘සග්ගා [Pg.164] චුතො මනුස්සෙසු, නිබ්බත්තො පුඤ්ඤකම්මුනා;

අගාරං ඡඩ්ඩයිත්වාන, පබ්බජිං බහුසො අහං.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời, do nghiệp phước, tôi đã được sanh ra ở cõi người. Sau khi từ bỏ nhà cửa, tôi đã xuất gia nhiều lần.

260.

260.

‘‘සමණො තාපසො විප්පො, පරිබ්බජො තථෙවහං;

හුත්වා වසිං අරඤ්ඤම්හි, අනෙකසතසො අහං.

“Tương tự như thế, tôi đã là vị sa-môn, là nhà khổ hạnh, là người Bà-la-môn, là người du sĩ. Sau khi đã là như vậy, tôi đã trú ngụ trong rừng nhiều trăm lần.

261.

261.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ;

වච්ඡගොත්තො දිජො තස්ස, ජායාය අහමොක්කමිං.

“Và nay trong kiếp sống cuối cùng, ở tại thành Kapilavatthu khả ái, có người Bà-la-môn thuộc dòng họ Vaccha, tôi đã nhập vào bụng của vợ người ấy.

262.

262.

‘‘මාතු මෙ දොහළො ආසි, තිරොකුච්ඡිගතස්ස මෙ;

ජායමානසමීපම්හි, වනවාසාය නිච්ඡයො.

“Trong khi tôi đang ở trong bụng mẹ, mẹ của tôi đã có sự thèm muốn. Khi gần đến lúc sanh, (bà) đã có quyết định về việc trú ngụ trong rừng.

263.

263.

‘‘තතො මෙ අජනී මාතා, රමණීයෙ වනන්තරෙ;

ගබ්භතො නික්ඛමන්තං මං, කාසායෙන පටිග්ගහුං.

“Sau đó, mẹ tôi đã sanh ra tôi ở trong chốn rừng sâu khả ái. Họ đã đón nhận tôi, người đang đi ra từ bụng mẹ, bằng tấm y kāṣāya.

264.

264.

‘‘තතො කුමාරො සිද්ධත්ථො, ජාතො සක්‍යකුලද්ධජො;

තස්ස මිත්තො පියො ආසිං, සංවිසට්ඨො සුමානියො.

“Sau đó, hoàng tử Siddhattha, ngọn cờ của dòng họ Sakya, đã được sanh ra. Tôi đã là người bạn thân thiết, gần gũi, và được quý mến của vị ấy.

265.

265.

‘‘සත්තසාරෙභිනික්ඛන්තෙ, ඔහාය විපුලං යසං;

අහම්පි පබ්බජිත්වාන, හිමවන්තමුපාගමිං.

“Khi bậc Tinh Hoa của chúng sanh đã xuất gia, sau khi từ bỏ danh tiếng rộng lớn, tôi cũng đã xuất gia và đã đi đến Hy-mã-lạp sơn.

266.

266.

‘‘වනාලයං භාවනීයං, කස්සපං ධුතවාදිකං;

දිස්වා සුත්වා ජිනුප්පාදං, උපෙසිං නරසාරථිං.

“Sau khi nhìn thấy ngài Kassapa, người trú ngụ trong rừng, đáng được tôn kính, người thuyết giảng về hạnh đầu-đà, và sau khi nghe về sự xuất hiện của bậc Chiến Thắng, tôi đã đi đến bậc Điều Ngự Nhân.

267.

267.

‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සබ්බත්ථං සම්පකාසයං;

තතොහං පබ්බජිත්වාන, වනමෙව පුනාගමං.

“Vị ấy đã thuyết giảng Giáo pháp cho tôi, trong khi tuyên thuyết về tất cả ý nghĩa. Sau đó, tôi đã xuất gia và đã trở lại chính khu rừng.

268.

268.

‘‘තත්ථාප්පමත්තො විහරං, ඡළභිඤ්ඤා අඵස්සයිං ;

අහො සුලද්ධලාභොම්හි, සුමිත්තෙනානුකම්පිතො.

“Tại nơi ấy, trong khi trú ngụ không dể duôi, tôi đã chứng được sáu thắng trí. Ôi, tôi đã có được lợi lộc đã được khéo thành tựu, đã được người bạn tốt thương tưởng.

269.

269.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (tóm tắt)... tôi sống không còn lậu hoặc.

270.

270.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

271.

271.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනවච්ඡො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật trưởng lão khả kính Vanavaccha đã nói lên những câu kệ này:

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên như thế ấy.

වනවච්ඡත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thiên sử Trưởng lão Vanavaccha, câu chuyện thứ chín.

10. චූළසුගන්ධත්ථෙරඅපදානං

10. Thiên sử Trưởng lão Cūḷasugandha

272.

272.

‘‘ඉමම්හි [Pg.165] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng vĩ đại, có tên là Kassapa theo dòng họ, đã xuất hiện.

273.

273.

‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො.

“Vị ấy đầy đủ các tướng phụ, có ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân, được bao quanh bởi hào quang một tầm, được bao trùm bởi mạng lưới các tia sáng.

274.

274.

‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො;

නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො.

“Ngài là đấng an ủi giống như mặt trăng, là đấng tạo ra ánh sáng giống như mặt trời. Ngài là đấng dập tắt (phiền não) giống như đám mây, là kho tàng các đức hạnh giống như biển cả.

275.

275.

‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා;

ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා.

“Về giới hạnh, Ngài giống như đất; về định, Ngài giống như núi Himavā. Về trí tuệ, Ngài giống như hư không; không dính mắc, Ngài giống như gió.

276.

276.

‘‘තදාහං බාරාණසියං, උපපන්නො මහාකුලෙ;

පහූතධනධඤ්ඤස්මිං, නානාරතනසඤ්චයෙ.

“Khi ấy, tôi đã sanh ra ở thành Bārāṇasī, trong một gia tộc cao quý, có nhiều tài sản và lúa gạo, có sự tích trữ các loại bảo vật khác nhau.

277.

277.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිසින්නං ලොකනායකං;

උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, අමතංව මනොහරං.

“Sau khi đến gần bậc Lãnh Đạo thế gian đang ngồi cùng với đoàn tùy tùng đông đảo, tôi đã được nghe Pháp, là Pháp làm say mê lòng người, giống như vị cam lồ.

278.

278.

‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණධරො, සනක්ඛත්තොව චන්දිමා;

අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

“Ngài mang ba mươi hai tướng tốt, giống như mặt trăng cùng với các vì sao. Ngài đầy đủ các tướng phụ, giống như cây sāla chúa đang nở rộ.

279.

279.

‘‘රංසිජාලපරික්ඛිත්තො, දිත්තොව කනකාචලො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, සතරංසී දිවාකරො.

“Ngài được bao bọc bởi mạng lưới các tia sáng, giống như ngọn núi vàng đang chiếu sáng. Ngài được bao quanh bởi hào quang một tầm, (giống như) mặt trời có trăm tia sáng.

280.

280.

‘‘සොණ්ණානනො ජිනවරො, සමණීව සිලුච්චයො;

කරුණාපුණ්ණහදයො, ගුණෙන විය සාගරො.

“Bậc Toàn Thắng có gương mặt vàng ròng, giống như ngọn núi bằng ngọc bích. Ngài có trái tim tràn đầy lòng bi mẫn, về đức hạnh thì giống như biển cả.

281.

281.

‘‘ලොකවිස්සුතකිත්ති ච, සිනෙරූව නගුත්තමො;

යසසා විත්ථතො වීරො, ආකාසසදිසො මුනි.

“Ngài có danh tiếng lừng lẫy trong thế gian, giống như Sineru, ngọn núi cao tột. Bậc Dũng Mãnh có danh vọng rộng khắp, bậc Mâu-ni giống như hư không.

282.

282.

‘‘අසඞ්ගචිත්තො සබ්බත්ථ, අනිලො විය නායකො;

පතිට්ඨා සබ්බභූතානං, මහීව මුනිසත්තමො.

“Bậc Lãnh Đạo có tâm không dính mắc ở mọi nơi, giống như gió. Bậc Thánh Mâu-ni là nơi nương tựa của tất cả chúng sanh, giống như đất.

283.

283.

‘‘අනුපලිත්තො ලොකෙන, තොයෙන පදුමං යථා;

කුවාදගච්ඡදහනො, අග්ගිඛන්ධොව සොභසි.

“Ngài không bị ô nhiễm bởi thế gian, giống như hoa sen không bị dính nước. Ngài là đấng thiêu đốt bụi rậm tà kiến, Ngài tỏa sáng giống như một khối lửa.

284.

284.

‘‘අගධො විය සබ්බත්ථ, කිලෙසවිසනාසකො;

ගන්ධමාදනසෙලොව, ගුණගන්ධවිභූසිතො.

“Giống như thuốc giải, Ngài là đấng hủy diệt nọc độc phiền não ở khắp mọi nơi. Giống như núi Gandhamādana, Ngài được trang hoàng bởi hương thơm của các đức hạnh.

285.

285.

‘‘ගුණානං [Pg.166] ආකරො වීරො, රතනානංව සාගරො;

සින්ධූව වනරාජීනං, කිලෙසමලහාරකො.

“Bậc Dũng Mãnh là kho tàng các đức hạnh, giống như biển cả là kho tàng các bảo vật. Giống như biển cả (làm sạch) các dòng sông, Ngài là đấng loại bỏ vết nhơ phiền não.

286.

286.

‘‘විජයීව මහායොධො, මාරසෙනාවමද්දනො;

චක්කවත්තීව සො රාජා, බොජ්ඣඞ්ගරතනිස්සරො.

“Giống như vị đại dũng sĩ chiến thắng, Ngài là đấng đè bẹp quân đội của Māra. Giống như vị vua Chuyển Luân, vị vua ấy là chúa tể của các bảo vật Giác Chi.

287.

287.

‘‘මහාභිසක්කසඞ්කාසො, දොසබ්‍යාධිතිකිච්ඡකො;

සල්ලකත්තො යථා වෙජ්ජො, දිට්ඨිගණ්ඩවිඵාලකො.

“Ngài giống như vị đại y vương, là đấng chữa trị căn bệnh của các lỗi lầm. Giống như vị thầy thuốc phẫu thuật, Ngài là đấng phá vỡ khối u tà kiến.

288.

288.

‘‘සො තදා ලොකපජ්ජොතො, සනරාමරසක්කතො;

පරිසාසු නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසයතෙ ජිනො.

“Khi ấy, bậc Toàn Thắng, ngọn đuốc của thế gian, được loài người và chư thiên tôn kính, là mặt trời của nhân loại, đã thuyết giảng Giáo pháp ở giữa các hội chúng.

289.

289.

‘‘දානං දත්වා මහාභොගො, සීලෙන සුගතූපගො;

භාවනාය ච නිබ්බාති, ඉච්චෙවමනුසාසථ.

“‘Do đã thực hành bố thí nên có được tài sản lớn, do nhờ giới hạnh nên đi đến cõi lành, và do nhờ sự tu tiến nên được dập tắt (phiền não).’ Ngài đã giáo huấn như vậy.

290.

290.

‘‘දෙසනං තං මහස්සාදං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං;

සුණන්ති පරිසා සබ්බා, අමතංව මහාරසං.

“Tất cả hội chúng lắng nghe bài thuyết giảng ấy, là bài giảng có hương vị tuyệt vời, tốt đẹp ở phần đầu, phần giữa, và phần cuối, giống như vị cam lồ có hương vị cao thượng.

291.

291.

‘‘සුත්වා සුමධුරං ධම්මං, පසන්නො ජිනසාසනෙ;

සුගතං සරණං ගන්ත්වා, යාවජීවං නමස්සහං.

“Sau khi nghe được Giáo pháp vô cùng ngọt ngào, tôi có đức tin trong giáo huấn của bậc Toàn Thắng. Sau khi đi đến quy y nơi bậc Thiện Thệ, tôi đã đảnh lễ trọn đời.

292.

292.

‘‘මුනිනො ගන්ධකුටියා, ඔපුඤ්ජෙසිං තදා මහිං;

චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, මාසෙ අට්ඨ දිනෙස්වහං.

“Khi ấy, vào tám ngày trong mỗi tháng, tôi đã xoa xức nền đất ở hương phòng của bậc Mâu-ni bằng bốn loại hương thơm.

293.

293.

‘‘පණිධාය සුගන්ධත්තං, සරීරවිස්සගන්ධිනො ;

තදා ජිනො වියාකාසි, සුගන්ධතනුලාභිතං.

“Do đã nguyện cầu về việc có được hương thơm cho thân thể có mùi tanh hôi này, khi ấy bậc Toàn Thắng đã thọ ký về việc đạt được thân thể có hương thơm.

294.

294.

‘‘‘යො යං ගන්ධකුටිභූමිං, ගන්ධෙනොපුඤ්ජතෙ සකිං;

තෙන කම්මවිපාකෙන, උපපන්නො තහිං තහිං.

“‘Người nào xoa xức nền đất của hương phòng bằng hương thơm một lần, do quả của nghiệp ấy, khi được sanh ra ở nơi này nơi kia.

295.

295.

‘‘‘සුගන්ධදෙහො සබ්බත්ථ, භවිස්සති අයං නරො;

ගුණගන්ධයුත්තො හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“‘Người này sẽ có thân thể thơm tho ở khắp mọi nơi. Sau khi có được hương thơm của đức hạnh, vị ấy sẽ được dập tắt phiền não, không còn lậu hoặc.’”

296.

296.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi).

297.

297.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං;

ගබ්භං මෙ වසතො මාතා, දෙහෙනාසි සුගන්ධිතා.

“Và nay, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia tộc Bà-la-môn. Trong khi tôi đang trú ở trong bụng mẹ, thân thể của mẹ tôi đã có hương thơm.

298.

298.

‘‘යදා [Pg.167] ච මාතුකුච්ඡිම්හා, නික්ඛමාමි තදා පුරී ;

සාවත්ථිසබ්බගන්ධෙහි, වාසිතා විය වායථ.

“Và khi tôi ra khỏi bụng mẹ, khi ấy thành Sāvatthī đã tỏa hương giống như được ướp bằng tất cả các loại hương thơm.

299.

299.

‘‘පුප්ඵවස්සඤ්ච සුරභි, දිබ්බගන්ධං මනොරමං;

ධූපානි ච මහග්ඝානි, උපවායිංසු තාවදෙ.

“Và một trận mưa hoa thơm ngát, hương thơm của chư thiên làm say mê lòng người, và các loại hương đốt vô cùng quý giá đã tỏa ra vào lúc bấy giờ.

300.

300.

‘‘දෙවා ච සබ්බගන්ධෙහි, ධූපපුප්ඵෙහි තං ඝරං;

වාසයිංසු සුගන්ධෙන, යස්මිං ජාතො අහං ඝරෙ.

Chư Thiên đã làm cho ngôi nhà ấy, nơi mà tôi đã được sanh ra, được tỏa ngát với tất cả các loại hương thơm, với hương trầm và hoa, và với hương thơm ngào ngạt.

301.

301.

‘‘යදා ච තරුණො භද්දො, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතො;

තදා සෙලං සපරිසං, විනෙත්වා නරසාරථි.

Và khi tôi là người trẻ tuổi, tốt đẹp, đang ở vào tuổi thanh xuân đầu tiên, vào lúc ấy, bậc Điều Ngự Nhân đã giáo hóa bà-la-môn Sela cùng với đoàn tùy tùng.

302.

302.

‘‘තෙහි සබ්බෙහි පරිවුතො, සාවත්ථිපුරමාගතො;

තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා පබ්බජිතො අහං.

Được tất cả các vị ấy vây quanh, ngài đã đi đến thành Sāvatthī. Vào lúc ấy, sau khi nhìn thấy oai lực của đức Phật, tôi đã xuất gia.

303.

303.

‘‘සීලං සමාධිපඤ්ඤඤ්ච, විමුත්තිඤ්ච අනුත්තරං;

භාවෙත්වා චතුරො ධම්මෙ, පාපුණිං ආසවක්ඛයං.

Sau khi đã tu tập bốn pháp là giới, định, và tuệ, và sự giải thoát vô thượng, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

304.

304.

‘‘යදා පබ්බජිතො චාහං, යදා ච අරහා අහුං;

නිබ්බායිස්සං යදා චාහං, ගන්ධවස්සො තදා අහු.

Khi tôi xuất gia, và khi tôi trở thành bậc A-la-hán, và khi tôi sẽ nhập Niết-bàn, vào những lúc ấy, cơn mưa hương thơm đã xảy ra.

305.

305.

‘‘සරීරගන්ධො ච සදාතිසෙති මෙ, මහාරහං චන්දනචම්පකුප්පලං;

තථෙව ගන්ධෙ ඉතරෙ ච සබ්බසො, පසය්හ වායාමි තතො තහිං තහිං.

Và hương thơm từ thân của tôi luôn vượt trội hơn hương chiên-đàn, hương hoa chăm-pa, và hoa sen xanh quý giá; tương tự như thế, sau khi đã lấn át tất cả các loại hương thơm khác, tôi tỏa hương thơm vượt hơn các loại hương ấy ở khắp mọi nơi.

306.

306.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

307.

307.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

308.

308.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චූළසුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. Như vậy, quả thật Trưởng lão Cūḷasugandha đã nói những câu kệ này.

චූළසුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Thánh tích của Trưởng lão Cūḷasugandha, phần thứ mười.

භද්දියවග්ගො පඤ්චපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Bhaddiya, phẩm thứ năm mươi lăm.

තස්සුද්දානං [Pg.168] –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

භද්දියො රෙවතො ථෙරො, මහාලාභී ච සීවලී;

වඞ්ගීසො නන්දකො චෙව, කාළුදායී තථාභයො.

Trưởng lão Bhaddiya, Revata, và Sīvalī là người có nhiều tài lộc, Vaṅgīsa và Nandaka, Kāludāyī, và luôn cả Abhaya.

ලොමසො වනවච්ඡො ච, සුගන්ධො චෙව දසමො;

තීණි ගාථාසතා තත්ථ, සොළසා ච තදුත්තරි.

Lomasa và Vanavaccha, và Sugandha là vị thứ mười. Ở đó, có ba trăm và thêm mười sáu câu kệ.

අථ වග්ගුද්දානං –

Sau đây là phần tóm lược các phẩm:

කණිකාරව්හයො වග්ගො, ඵලදො තිණදායකො;

කච්චානො භද්දියො වග්ගො, ගාථායො ගණිතා චිමා.

Phẩm có tên là Kaṇikāra, phẩm Phaladāyaka, Tiṇadāyaka, Kaccāna, và phẩm Bhaddiya; những câu kệ này đã được đếm.

නවගාථාසතානීහ, චතුරාසීතියෙව ච;

සපඤ්ඤාසං පඤ්චසතං, අපදානා පකාසිතා.

Ở đây, có chín trăm tám mươi bốn câu kệ. Năm trăm năm mươi câu chuyện Thánh tích đã được tuyên thuyết.

සහ උදානගාථාහි, ඡසහස්සානි හොන්තිමා;

ද්වෙසතානි ච ගාථානං, අට්ඨාරස තදුත්තරි.

Cùng với các câu kệ tóm lược, có sáu ngàn hai trăm mười tám câu kệ.

56. යසවග්ගො

56. Phẩm Yasa

1. යසත්ථෙරඅපදානං

1. Thánh tích của Trưởng lão Yasa

‘‘මහාසමුද්දං [Pg.169] ඔග්ගය්හ, භවනං මෙ සුනිම්මිතං;

සුනිම්මිතා පොක්ඛරණී, චක්කවාකූපකූජිතා.

Sau khi lặn xuống biển lớn, lâu đài của tôi đã được khéo tạo dựng. Hồ sen đã được khéo tạo dựng, vang tiếng kêu của chim cakkavāka.

‘‘මන්දාරකෙහි සඤ්ඡන්නා, පදුමුප්පලකෙහි ච;

නදී ච සන්දතෙ තත්ථ, සුපතිත්ථා මනොරමා.

Hồ được bao phủ bởi các hoa mandārava, hoa sen hồng và hoa sen xanh. Và ở đó có một dòng sông chảy, với bến nước tốt đẹp và làm vui thích tâm trí.

‘‘මච්ඡකච්ඡපසඤ්ඡන්නා, නානාදිජසමොත්ථටා ;

මයූරකොඤ්චාභිරුදා, කොකිලාදීහි වග්ගුහි.

Sông đầy cá và rùa, là nơi tụ hội của nhiều loài chim khác nhau, vang tiếng kêu của chim công và chim diệc, và các loài chim khác như chim cu cu với tiếng hót du dương.

‘‘පාරෙවතා රවිහංසා, චක්කවාකා නදීචරා;

තිත්තිරා සාළිකා චෙත්ථ, පාවකා ජීවංජීවකා.

Chim bồ câu, ngỗng vàng, chim cakkavāka sống ở sông. Ở đây cũng có chim đa đa, chim sáo, chim pāvaka, và chim jīvañjīvaka.

‘‘හංසාකොඤ්චාභිනදිතා, කොසියා පිඞ්ගලා බහූ;

සත්තරතනසම්පන්නා, මණිමුත්තපවාළිකා.

Sông vang tiếng kêu của ngỗng và diệc, có nhiều chim cú và chim piṅgalā. Sông được trang bị bảy loại bảo vật, có ngọc, trân châu, và san hô.

‘‘සබ්බෙ සොණ්ණමයා රුක්ඛා, නානාඛන්ධසමෙරිතා;

උජ්ජොතෙන්ති දිවාරත්තිං, භවනං සබ්බකාලිකං.

Tất cả các cây đều làm bằng vàng, mọc lên với nhiều thân cây khác nhau. Chúng chiếu sáng lâu đài cả ngày lẫn đêm, vào mọi lúc.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායං පාතො පවජ්ජරෙ;

සොළසිත්ථිසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.

Sáu mươi ngàn nhạc cụ được chơi vào buổi chiều và buổi sáng. Mười sáu ngàn người nữ luôn luôn hầu hạ tôi.

‘‘අභිනික්ඛම්ම භවනා, සුමෙධං ලොකනායකං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, වන්දයිං තං මහායසං.

Sau khi đi ra khỏi lâu đài, với tâm ý hoan hỷ và vui mừng, tôi đã đảnh lễ đức Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, vị có danh tiếng lớn lao ấy.

‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සසඞ්ඝං තං නිමන්තයිං;

අධිවාසෙසි සො ධීරො, සුමෙධො ලොකනායකො.

Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã thỉnh mời ngài cùng với Tăng chúng. Vị hiền trí ấy, đức Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đã chấp nhận.

10.

10.

‘‘මම ධම්මකථං කත්වා, උය්‍යොජෙසි මහාමුනි;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, භවනං මෙ උපාගමිං.

Sau khi thuyết pháp cho tôi, bậc Đại ẩn sĩ đã cho tôi đi. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã đi đến lâu đài của mình.

11.

11.

‘‘ආමන්තයිං පරිජනං, සබ්බෙ සන්නිපතුං තදා;

‘පුබ්බණ්හසමයං බුද්ධො, භවනං ආගමිස්සති’.

“Ta đã triệu tập đoàn tùy tùng, khi ấy tất cả đã tụ họp lại: ‘Vào buổi sáng, đức Phật sẽ ngự đến tòa nhà’.”

12.

12.

‘‘‘ලාභා [Pg.170] අම්හං සුලද්ධා නො, යෙ වසාම තවන්තිකෙ;

මයම්පි බුද්ධසෙට්ඨස්ස, පූජයිස්සාම සත්ථුනො’.

“‘Thật là lợi ích cho chúng con, thật là điều khéo được cho chúng con, là những người đang sống gần bên ngài. Chúng con cũng sẽ cúng dường đến đức Phật bậc Tối Thắng, là bậc Đạo Sư’.”

13.

13.

‘‘අන්නං පානං පට්ඨපෙත්වා, කාලං ආරොචයිං අහං;

වසීසතසහස්සෙහි, උපෙසි ලොකනායකො.

“Sau khi đã chuẩn bị vật thực và các món uống, tôi đã thông báo thời giờ. Bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã đi đến cùng với một trăm ngàn vị đã được tự chủ.”

14.

14.

‘‘පඤ්චඞ්ගිකෙහි තුරියෙහි, පච්චුග්ගමමකාසහං;

සබ්බසොණ්ණමයෙ පීඨෙ, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

“Tôi đã đi ra nghênh đón với dàn nhạc năm loại. Bậc Tối Thượng Nhân đã ngự trên chiếc ghế toàn bằng vàng.”

15.

15.

‘‘උපරිච්ඡදනං ආසි, සබ්බසොණ්ණමයං තදා;

බීජනීයො පවායන්ති, භික්ඛුසඞ්ඝං අනුත්තරං.

“Khi ấy, đã có mái che ở phía trên toàn bằng vàng. Các cây quạt đang phe phẩy về hướng chúng Tăng vô song.”

16.

16.

‘‘පහූතෙනන්නපානෙන, භික්ඛුසඞ්ඝං අතප්පයිං;

පච්චෙකදුස්සයුගලෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං.

“Tôi đã làm cho chúng Tăng được thỏa thích với vật thực và các món uống dồi dào. Tôi đã dâng cúng đến chúng Tăng mỗi vị một cặp y.”

17.

17.

‘‘යං වදෙති සුමෙධො සො, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

“Vị Sumedha ấy, là bậc thọ nhận các vật cúng dường, sau khi ngự giữa chúng Tăng đã nói lên những câu kệ này.”

18.

18.

‘‘‘යො මං අන්නෙන පානෙන, සබ්බෙ ඉමෙ ච තප්පයි;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“‘Vị nào đã làm cho ta và tất cả các vị này được thỏa thích với vật thực và các món uống, ta sẽ tán dương vị ấy. Các ngươi hãy lắng nghe lời nói của ta.’”

19.

19.

‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

සහස්සක්ඛත්තුං රාජායං, චක්කවත්තී භවිස්සති.

“‘Trong một ngàn tám trăm kiếp, vị này sẽ hoan hỷ ở cõi trời. Vị vua này sẽ là vị Chuyển Luân Vương một ngàn lần.’”

20.

20.

‘‘‘උපගච්ඡති යං යොනිං, දෙවත්තං අථ මානුසං;

සබ්බසොණ්ණමයං තස්ස, ඡදනං ධාරයිස්සති.

“‘Vị ấy sanh vào thai bào nào, hoặc là hàng chư thiên hoặc là loài người, sẽ có mái che toàn bằng vàng được giương lên cho vị ấy.’”

21.

21.

‘‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘Vào ba mươi ngàn kiếp, sanh ra trong dòng dõi Okkāka, bậc Đạo Sư tên là Gotama theo họ tộc sẽ có mặt ở thế gian.’”

22.

22.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

“‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột do Pháp tạo nên. Sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ tịch duyệt Niết Bàn, không còn lậu hoặc.’”

23.

23.

‘‘‘භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සීහනාදං නදිස්සති’;

චිතකෙ ඡත්තං ධාරෙන්ති, හෙට්ඨා ඡත්තම්හි ඩය්හථ.

“‘Sau khi ngự giữa chúng Tăng, vị ấy sẽ rống lên tiếng rống sư tử.’ (Về phần tôi), người ta che lọng trên giàn hỏa, tôi được hỏa thiêu ở bên dưới chiếc lọng.”

24.

24.

‘‘සාමඤ්ඤං මෙ අනුප්පත්තං, කිලෙසා ඣාපිතා මයා;

මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සන්තාසො මෙ න විජ්ජති.

“Quả vị Sa-môn đã được tôi chứng đạt, các phiền não đã được tôi đốt sạch. Hoặc ở trong lều hoặc ở dưới gốc cây, sự sợ hãi không có nơi tôi.”

25.

25.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සබ්බදානස්සිදං ඵලං.

“Vào ba mươi ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc bố thí trọn vẹn.”

26.

26.

‘‘කිලෙසා [Pg.171] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi chúa cắt đứt các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.”

27.

27.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến, (tôi đã đến) nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba Minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

28.

28.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා යසො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật trưởng lão Yasa đã nói những câu kệ này.

යසත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

Thiên sự của trưởng lão Yasa thứ nhất.

2. නදීකස්සපත්ථෙරඅපදානං

2. Thiên sự của trưởng lão Nadīkassapa

29.

29.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, වාරතො උත්තමං යසං;

අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

“Trong khi đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Thế Gian, bậc Tādī, đang đi khất thực, tôi đã lấy quả đầu mùa, là quả tối thượng, danh tiếng, và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư theo phiên của mình.”

30.

30.

‘‘තෙන කම්මෙන දෙවින්දො, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

සම්පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

“Do nghiệp ấy, (tôi đã trở thành) vị vua của chư thiên, bậc Trưởng Thượng Thế Gian, bậc Ngưu Vương trong loài người. Sau khi từ bỏ sự thắng và bại, tôi đã đạt đến trạng thái không lay chuyển.”

31.

31.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc bố thí vật đầu mùa.”

32.

32.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

33.

33.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නදීකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Nadīkassapa những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

නදීකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

Thiên sự của trưởng lão Nadīkassapa thứ nhì.

3. ගයාකස්සපත්ථෙරඅපදානං

3. Thánh tích Trưởng lão Gayākassapa

35.

35.

‘‘අජිනචම්මවත්ථොහං [Pg.172], ඛාරිභාරධරො තදා;

ඛාරිකං හාරයිත්වාන, කොලං අහාසි අස්සමං.

“Lúc bấy giờ, tôi là người mặc y phục bằng da và vỏ cây, là người mang gánh nặng. Sau khi mang gánh, tôi đã đem trái táo đến am thất.”

36.

36.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, එකො අදුතියො ජිනො;

මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජොතෙන්තො සබ්බකාලිකං.

“Vào lúc ấy, đấng Thế Tôn, bậc Toàn Thắng, một mình không có người thứ hai, luôn luôn tỏa sáng, đã đi đến am thất của tôi.”

37.

37.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවාදෙත්වාන සුබ්බතං;

උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං.

“Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín và sau khi đã đảnh lễ bậc Thiện Thệ, tôi đã dùng cả hai tay dâng lên trái táo đến đức Phật.”

38.

38.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi ấy tôi đã dâng cúng quả ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng trái táo.”

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගයාකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão khả kính Gayākassapa đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

ගයාකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

Thánh tích về trưởng lão Gayākassapa là phần thứ ba.

4. කිමිලත්ථෙරඅපදානං

4. Thánh tích Trưởng lão Kimila

42.

42.

‘‘නිබ්බුතෙ කකුසන්ධම්හි, බ්‍රාහ්මණම්හි වුසීමති;

ගහෙත්වා සලලං මාලං, මණ්ඩපං කාරයිං අහං.

“Khi đức Phật Kakusandha, bậc Phạm hạnh, đã sống đời sống phạm hạnh, đã được tịch diệt, tôi đã lấy vòng hoa thông và đã cho làm một gian nhà vòm.”

43.

43.

‘‘තාවතිංසං ගතො සන්තො, ලභිම්හ බ්‍යම්හමුත්තමං;

අඤ්ඤෙ දෙවෙතිරොචාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

“Sau khi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba, tôi đã nhận được thiên cung cao quý. Tôi chiếu sáng hơn các vị trời khác. Đây là quả của hành động phước thiện.”

44.

44.

‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තො ඨිතො චහං;

ඡන්නො සලලපුප්ඵෙහි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

“Dầu là ban ngày hay hoặc là ban đêm, trong lúc kinh hành hay đang đứng, tôi được che phủ bởi các đóa hoa thông. Đây là quả của hành động phước thiện.”

45.

45.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Ở chính trong kiếp này, tôi đã cúng dường đến đức Phật, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.”

46.

46.

‘‘කිලෙසා [Pg.173] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

47.

47.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

48.

48.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිමිලො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão khả kính Kimila đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

කිමිලත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

Thánh tích về trưởng lão Kimila là phần thứ tư.

5. වජ්ජීපුත්තත්ථෙරඅපදානං

5. Thánh tích Trưởng lão Vajjīputta

49.

49.

‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

“Đấng Thế Tôn có ngàn tia sáng, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, sau khi xuất khỏi nơi vắng lặng đã đi ra để khất thực.”

50.

50.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සවණ්ටං අදදිං ඵලං.

“Sau khi nhìn thấy, tôi với trái cây ở trong tay đã đi đến bậc Tối Thượng. Với tâm tịnh tín, tôi vui mừng đã dâng cúng quả còn nguyên cuống.”

51.

51.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, khi ấy tôi đã dâng cúng quả ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng trái cây.”

52.

52.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වජ්ජීපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Quả thật, trưởng lão khả kính Vajjīputta đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã nói như thế.

වජ්ජීපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

Thiên sử về trưởng lão Vajjīputta là thiên thứ năm.

6. උත්තරත්ථෙරඅපදානං

6. Thiên sử về trưởng lão Uttara

55.

55.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

විවෙකකාමො භගවා, හිමවන්තමුපාගමි.

‘Vị Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, có ba mươi hai tướng tốt cao quý; đấng Thế Tôn có ước muốn sống độc cư, đã đi đến dãy Hy-mã-lạp.

56.

56.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

‘Sau khi đã đi sâu vào dãy Hy-mã-lạp, bậc Thánh Nhân có lòng bi mẫn tột bậc, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống trong thế kiết-già.

57.

57.

‘‘විජ්ජධරො [Pg.174] තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං;

තිසූලං සුගතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

‘Khi ấy, tôi là một vị tiên có thần thông, là người đi lại ở không trung. Khi ấy, tôi cầm lấy cây đinh ba được làm tốt đẹp và đi lại ở trên hư không.

58.

58.

‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා;

වනං ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

‘Vị Phật đã làm cho khu rừng được tỏa sáng, giống như ngọn lửa ở trên đỉnh núi, giống như mặt trăng vào ngày rằm, giống như cây sa-la vương đang trổ hoa.

59.

59.

‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ ;

නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං.

‘Sau khi đã đi ra khỏi bìa rừng, các tia hào quang của đức Phật đã tuôn chảy. Sau khi nhìn thấy (hào quang) tương tự như màu sắc của ngọn lửa sậy, tôi đã làm cho tâm được trong sạch.

60.

60.

‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං;

තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

‘Trong khi tìm kiếm, tôi đã nhìn thấy đóa hoa kaṇikāra có hương thơm của chư Thiên. Sau khi lấy ba đóa hoa, tôi đã cúng dường đến vị Phật tối thượng.

61.

61.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා;

උද්ධං වණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

‘Khi ấy, do nhờ oai lực của đức Phật, ba đóa hoa của tôi có cuống ở trên, có cánh ở dưới, đã tạo thành bóng mát cho đức Đạo Sư.

62.

62.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං තාවතිංසමගච්ඡහං.

‘Do nhờ nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và các nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

63.

63.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

‘Tại nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được biết đến với tên gọi Kaṇikārī, cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần.

64.

64.

‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයං;

සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ.

‘(Lâu đài ấy) có một ngàn gian phòng, một trăm cột trụ, có nhiều cờ phướn, được làm bằng vàng. Một trăm ngàn chóp đỉnh đã hiện ra ở lâu đài của tôi.

65.

65.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්කමයාපි ච;

ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා.

‘Các giường nằm bằng vàng, bằng ngọc ma-ni, và bằng hồng ngọc, và cả bằng pha lê (đã hiện ra) ở bất cứ nơi nào mong muốn, vào bất cứ lúc nào mong muốn.

66.

66.

‘‘මහාරහඤ්ච සයනං, තූලිකා විකතීයුතං;

උද්ධලොමිඤ්ච එකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං.

‘Và chiếc giường nằm giá trị lớn, có nệm và thảm nhiều màu sắc, có tấm trải uddhalomi và ekanta, cùng với các chiếc gối.

67.

67.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං;

යථා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො.

‘Sau khi đi ra khỏi lâu đài, trong khi du hành ở cõi trời, việc đi lại của tôi được như ý muốn, được đoàn chư Thiên đi trước dẫn đầu.

68.

68.

‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම;

සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං.

‘Tôi đứng ở bên dưới đóa hoa, lọng che ở trên tôi được bao phủ bởi các hoa kaṇikāra, một trăm do-tuần ở xung quanh.

69.

69.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි[Pg.175], සායපාතං උපට්ඨහුං;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා.

‘Sáu mươi ngàn nhạc công hầu hạ vào buổi chiều và buổi sáng; họ luôn luôn vây quanh tôi, không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm.

70.

70.

‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාලෙහි වාදිතෙහි ච;

රමාමි ඛිඩ්ඩා රතියා, මොදාමි කාමකාමහං.

‘Tại nơi ấy, tôi vui thích với các điệu múa, các bài hát, với tiếng phách và các nhạc cụ. Tôi hoan hỷ trong sự vui đùa và thích thú, tôi vui mừng theo ý muốn.

71.

71.

‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා;

නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ.

‘Khi ấy, tại cõi trời Ba Mươi Ba, sau khi đã ăn và uống, tôi vui mừng. Cùng với đoàn tiên nữ, tôi vui mừng ở trong lâu đài cao thượng.

72.

72.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

‘Năm trăm lần, tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương.

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

Việc làm vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán.

73.

73.

‘‘භවෙ භවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi nhận được tài sản to lớn. Đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

74.

74.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Tôi luân chuyển trong hai kiếp sống: ở cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

75.

75.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Tôi sanh ra trong hai dòng dõi: dòng dõi Sát-đế-lỵ và cả dòng dõi Bà-la-môn. Tôi không sanh ra trong dòng dõi thấp hèn. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

76.

76.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Xe voi, xe ngựa, kiệu, và cáng. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

77.

77.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Đoàn nữ tỳ, đoàn nam nô, các phụ nữ được trang điểm xinh đẹp. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

78.

78.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Các loại vải lụa, vải len, và các loại vải gai, vải bông. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

79.

79.

‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘Y phục mới, trái cây mới, vật thực mới có hương vị hảo hạng. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

80.

80.

‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘(Lời mời:) ‘Hãy ăn món này, hãy dùng món này, hãy nằm trên giường này.’ Tôi nhận được tất cả những điều này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

81.

81.

‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අච්චුග්ගතො මම;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා;

ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Ta được cúng dường ở khắp mọi nơi, danh tiếng của ta được vang xa; ta luôn có phe nhóm lớn mạnh, ta luôn có hội chúng không bị chia rẽ; ta là người tối thắng trong hàng quyến thuộc. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

82.

82.

‘‘සීතං [Pg.176] උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

Ta không biết đến lạnh và nóng, sự thiêu đốt không hiện hữu; hơn nữa, nỗi khổ về tâm cũng không hiện hữu trong tim của ta.

83.

83.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Trở thành người có màu da vàng ròng, ta luân hồi trong các kiếp sống; ta không biết đến sự biến đổi màu da. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

84.

84.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙසු අඩ්ඪකෙ.

Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành, ta đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong gia tộc Mahāsāla giàu có.

85.

85.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං.

Ta đã từ bỏ năm loại dục lạc, xuất gia sống không gia đình; khi được bảy tuổi, ta đã chứng đắc quả A-la-hán.

86.

86.

‘‘උපසම්පදායී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා;

තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Đức Phật, bậc có Tuệ nhãn, đã biết được đức hạnh của ta và đã truyền cụ túc giới cho ta. Dù còn trẻ tuổi, ta vẫn là người đáng được cúng dường. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

87.

87.

‘‘දිබ්බචක්ඛුවිසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Thiên nhãn của ta được thanh tịnh, ta thiện xảo về thiền định; ta đã đạt đến sự toàn hảo về các thắng trí. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

88.

88.

‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො;

ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Ta đã chứng đắc các Tuệ phân tích, ta thông thạo về các thần túc; ta đã đạt đến sự toàn hảo trong các pháp. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

89.

89.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

Cách đây ba mươi ngàn kiếp, khi ta đã cúng dường đức Phật, ta không hề biết đến ác thú. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

90.

90.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.

91.

91.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của ta quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

92.

92.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තරො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Uttara khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

Trưởng lão kệ của ngài Uttara, phẩm thứ sáu.

7. අපරඋත්තරත්ථෙරඅපදානං

7. Trưởng lão kệ của ngài Apara-Uttara

93.

93.

‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ;

මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං.

Khi bậc Lãnh đạo Thế gian, đức Thế Tôn Siddhattha đã nhập Niết-bàn, ta đã tập hợp các quyến thuộc của mình và đã thực hiện việc cúng dường xá-lợi.

94.

94.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, khi ta đã cúng dường xá-lợi, ta không hề biết đến ác thú. Đây là quả báu của việc cúng dường xá-lợi.

95.

95.

‘‘කිලෙසා [Pg.177] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của ta đã được đốt sạch... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.

96.

96.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của ta quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

97.

97.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අපරඋත්තරත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thực Trưởng lão Apara-Uttara khả kính đã nói những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

අපරස්ස උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

Trưởng lão kệ của ngài Apara-Uttara, phẩm thứ bảy.

8. භද්දජිත්ථෙරඅපදානං

8. Trưởng lão kệ của ngài Bhaddaji

98.

98.

‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං;

උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා.

Khi ấy, ta đã đi xuống một hồ sen, nơi các loài voi thường lui tới; ta đã nhổ ngó sen ở đấy vì mục đích tìm thức ăn.

99.

99.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො;

රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ.

Vào lúc ấy, đức Thế Tôn, danh hiệu Padumuttara, đức Phật mặc y màu đỏ, đang đi trên hư không.

100.

100.

‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දං අස්සොසහං තදා;

උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං.

Khi ngài đang giũ các y phấn tảo, lúc ấy ta đã nghe thấy âm thanh; trong khi nhìn lên, ta đã trông thấy bậc Lãnh đạo Thế gian.

101.

101.

‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං;

මධුං භිසෙහි සහිතං, ඛීරං සප්පිං මුළාලිකං.

Trong khi đang đứng ngay tại đấy, ta đã thỉnh cầu bậc Lãnh đạo Thế gian: ‘Mật ong cùng với ngó sen, sữa, bơ lỏng, và củ sen.’

102.

102.

‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරොහිත්වා මහායසො.

‘Xin đức Phật, bậc có Tuệ nhãn, vì lòng bi mẫn hãy nhận lấy của con.’ Bấy giờ, bậc Đạo Sư bi mẫn, bậc có danh tiếng lẫy lừng, đã đi xuống.

103.

103.

‘‘පටිග්ගණ්හි මම භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං.

Bậc có Mắt Tuệ, do lòng bi mẫn, đã thọ nhận vật thực khất thực của tôi. Sau khi thọ nhận, bậc Chánh Đẳng Giác đã thực hiện việc tùy hỷ đến tôi.

104.

104.

‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු;

ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’.

‘Hỡi người có đại phước, mong rằng ngươi được an lạc, mong rằng cảnh giới của ngươi được thành tựu. Do việc cúng dường ngó sen này, mong rằng ngươi được thành tựu niềm an lạc to lớn.’

105.

105.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, ආකාසෙනාගමා ජිනො.

Sau khi nói lên lời này, bậc Toàn Giác, đấng có tên gọi là Bông Sen Tối Thượng (Padumuttara), bậc Toàn Giác, bậc Chiến Thắng đã nhận lấy vật thực khất thực rồi đi vào hư không.

106.

106.

‘‘තතො භිසං ගහෙත්වාන, අගච්ඡිං මම අස්සමං;

භිසං රුක්ඛෙ ලග්ගෙත්වාන, මම දානං අනුස්සරිං.

Sau đó, sau khi cầm lấy ngó sen, tôi đã đi đến am thất của tôi. Sau khi treo ngó sen lên cây, tôi đã hồi tưởng lại việc cúng dường của mình.

107.

107.

‘‘මහාවාතො [Pg.178] උට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා;

ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනී ච ඵලී තදා.

Khi ấy, cơn gió lớn đã nổi lên và làm khu rừng rung chuyển. Bầu trời đã gầm vang, và khi ấy sét đã đánh xuống.

108.

108.

‘‘තතො මෙ අසනීපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා;

සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

Khi ấy, cú sét đánh đã rơi xuống trên đầu của tôi. Trong khi đang ngồi, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy.

109.

109.

‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං.

Do được hợp thành với nghiệp phước thiện, tôi đã sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất). Thân xác của tôi đã ngã xuống, tôi đã hoan hỷ ở cõi trời.

110.

110.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

සායං පාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං.

Tám mươi sáu ngàn vị nữ nhân được trang điểm lộng lẫy đã hầu hạ (tôi) vào buổi sáng và buổi chiều. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen.

111.

111.

‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං තදා;

භොගා මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

Sau khi đi đến thai mẹ loài người, khi ấy tôi là người được an lạc. Các tài sản của tôi không bị thiếu hụt. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen.

112.

112.

‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Do được vị ấy, bậc Thiên-nhơn-Thiên, bậc Như Nhiên bi mẫn, tất cả các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận. Giờ đây, không còn sự tái sanh.

113.

113.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường ngó sen. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen.

114.

114.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (tôi) sống không còn lậu hoặc.

115.

115.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

116.

116.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භද්දජිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Bhaddaji đã nói lên những câu kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

භද්දජිත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

Thiên truyện về trưởng lão Bhaddaji, phẩm thứ tám.

9. සිවකත්ථෙරඅපදානං

9. Thiên truyện về trưởng lão Sivaka

117.

117.

‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං.

Sau khi nhìn thấy chiếc bát trống không của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī đang trong lúc đi tìm kiếm (vật thực), tôi đã đổ đầy (bát) bằng cháo lúa mạch.

118.

118.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường vật thực khất thực. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của cháo lúa mạch.

119.

119.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (tôi) sống không còn lậu hoặc.

120.

120.

‘‘ස්වාගතං [Pg.179] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

121.

121.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සිවකත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như thế, quả thật trưởng lão Sivaka đã nói lên những câu kệ này,

අභාසිත්ථාති.

đã nói như vậy.

සිවකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

Thiên truyện về trưởng lão Sivaka, phẩm thứ chín.

10. උපවානත්ථෙරඅපදානං

10. Thiên truyện về trưởng lão Upavāna

122.

122.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ජලිත්වා අග්ගික්ඛන්ධොව, සම්බුද්ධො පරිනිබ්බුතො.

Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Toàn Giác đã nhập Niết-bàn, giống như khối lửa đang cháy.

123.

123.

‘‘මහාජනා සමාගම්ම, පූජයිත්වා තථාගතං;

චිතං කත්වාන සුගතං, සරීරං අභිරොපයුං.

Đám đông dân chúng, sau khi tụ hội lại, sau khi đã đảnh lễ bậc Như Lai, sau khi đã làm giàn hỏa, đã đặt thân thể của bậc Thiện Thệ lên trên.

124.

124.

‘‘සරීරකිච්චං කත්වාන, ධාතුං තත්ථ සමානයුං;

සදෙවමනුස්සා සබ්බෙ, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

Sau khi đã thực hiện nghi thức cho thân thể, họ đã thu nhặt các xá-lợi ở nơi ấy. Tất cả các vị ấy, chư Thiên và nhân loại, đã làm nên tháp thờ đức Phật.

125.

125.

‘‘පඨමා කඤ්චනමයා, දුතියා ච මණිමයා;

තතියා රූපියමයා, චතුත්ථී ඵලිකාමයා.

“Tầng thứ nhất bằng vàng, tầng thứ hai bằng ngọc ma-ni; Tầng thứ ba bằng bạc, tầng thứ tư bằng pha lê.

126.

126.

‘‘තත්ථ පඤ්චමිකා චෙව, ලොහිතඞ්කමයා අහු;

ඡට්ඨා මසාරගල්ලස්ස, සබ්බං රතනමයූපරි.

“Ở đó, tầng thứ năm được làm bằng hồng ngọc; Tầng thứ sáu bằng ngọc masāragalla, ở trên tất cả đều bằng báu vật.

127.

127.

‘‘ජඞ්ඝා මණිමයා ආසි, වෙදිකා රතනාමයා;

සබ්බසොණ්ණමයො ථූපො, උද්ධං යොජනමුග්ගතො.

“Phần bệ đỡ được làm bằng ngọc ma-ni, lan can được làm bằng báu vật; Toàn thể bảo tháp bằng vàng, cao vút lên một do-tuần.

128.

128.

‘‘දෙවා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

“Khi ấy, chư Thiên hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.

129.

129.

‘‘‘ධාතු ආවෙණිකා නත්ථි, සරීරං එකපිණ්ඩිතං;

ඉමම්හි බුද්ධථූපම්හි, කස්සාම කඤ්චුකං මයං’.

“‘Không có xá-lợi riêng biệt, kim thân là một khối duy nhất; Ở trên bảo tháp của đức Phật này, chúng ta sẽ làm một lớp vỏ bọc.’

130.

130.

‘‘දෙවා සත්තහි රත්නෙහි, අඤ්ඤං වඩ්ඪෙසුං යොජනං;

ථූපො ද්වියොජනුබ්බෙධො, තිමිරං බ්‍යපහන්ති සො.

“Chư Thiên đã dùng bảy loại báu vật để làm tăng thêm một do-tuần khác; Bảo tháp cao hai do-tuần, vị ấy xua tan đi bóng tối.

131.

131.

‘‘නාගා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

“Khi ấy, các loài Nāga (rồng) hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người và cả chư Thiên, họ đã xây dựng bảo tháp của đức Phật.

132.

132.

‘‘‘මා [Pg.180] නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

“‘Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung; Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.’

133.

133.

‘‘ඉන්දනීලං මහානීලං, අථො ජොතිරසං මණිං;

එකතො සන්නිපාතෙත්වා, බුද්ධථූපං අඡාදයුං.

“Họ đã tập hợp lại ngọc indanīla, ngọc mahānīla, và cả ngọc jotirasa; rồi bao phủ lên bảo tháp của đức Phật.

134.

134.

‘‘සබ්බං මණිමයං ආසි, යාවතා බුද්ධචෙතියං;

තියොජනසමුබ්බෙධං, ආලොකකරණං තදා.

“Toàn thể bảo tháp của đức Phật được làm bằng ngọc ma-ni; Cao đến ba do-tuần, khi ấy phát ra ánh sáng.

135.

135.

‘‘ගරුළා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, බුද්ධපූජං අකංසු තෙ.

“Và các loài Garuḷa (kim xí điểu) cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, và các loài Nāga, họ đã thực hiện việc cúng dường đức Phật.

136.

136.

‘‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

137.

137.

‘‘සබ්බං මණිමයං ථූපං, අකරුං තෙ ච කඤ්චුකං;

යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං.

“Họ đã làm một lớp vỏ bọc cho bảo tháp, toàn bằng ngọc ma-ni; Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật.

138.

138.

‘‘චතුයොජනමුබ්බෙධො, බුද්ධථූපො විරොචති;

ඔභාසෙති දිසා සබ්බා, සතරංසීව උග්ගතො.

“Bảo tháp của đức Phật cao bốn do-tuần, tỏa sáng rực rỡ; Chiếu sáng khắp mọi phương, giống như mặt trời mọc lên.

139.

139.

‘‘කුම්භණ්ඩා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, නාගා ච ගරුළා තථා.

“Và các loài Kumbhaṇḍa cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người và chư Thiên, và các loài Nāga, và cũng thế là các loài Garuḷa.

140.

140.

‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං;

මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා.

“‘Mỗi chúng đã xây dựng bảo tháp tối thượng cho đấng Tối Thắng; Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung.

141.

141.

‘‘‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

රතනෙහි ඡාදෙස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’.

“‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian; Chúng ta sẽ dùng các báu vật để bao phủ bảo tháp dài của đức Phật.’

142.

142.

‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං;

පඤ්චයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා.

“Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật; Khi ấy, bảo tháp cao năm do-tuần, tỏa sáng rực rỡ.

143.

143.

‘‘යක්ඛා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, ගරුළා ච කුම්භණ්ඩකා.

“Khi ấy, các loài Yakkha (dạ-xoa) hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, các loài Nāga, và các loài Garuḷa, và các loài Kumbhaṇḍa.

144.

144.

‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං;

මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා.

“‘Mỗi chúng đã xây dựng bảo tháp tối thượng cho đấng Tối Thắng; Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung.

145.

145.

‘‘‘මයම්පි [Pg.181] ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

ඵලිකා ඡාදයිස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’.

“‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian; Chúng ta sẽ dùng pha lê để bao phủ bảo tháp dài của đức Phật.’

146.

146.

‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං;

ඡයොජනිකමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා.

“Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật; Khi ấy, bảo tháp cao sáu do-tuần, tỏa sáng rực rỡ.

147.

147.

‘‘ගන්ධබ්බා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුජා දෙවතා නාගා, කුම්භණ්ඩා ගරුළා තථා.

“Và các loài Gandhabbas (càn-thát-bà) cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, các loài Nāga, các loài Kumbhaṇḍa, và cũng thế là các loài Garuḷa.

148.

148.

‘‘‘සබ්බෙ අකංසු බුද්ධථූපං, මයමෙත්ථ අකාරකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

“‘Tất cả đã xây dựng bảo tháp của đức Phật, chúng ta ở đây là những người chưa làm; Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.’

149.

149.

‘‘වෙදියො සත්ත කත්වාන, ධජං ඡත්තං අකංසු තෙ;

සබ්බසොණ්ණමයං ථූපං, ගන්ධබ්බා කාරයුං තදා.

“Sau khi làm bảy lan can, họ đã làm cờ phướn và lọng che; Khi ấy, các loài Gandhabbas đã cho xây dựng bảo tháp toàn bằng vàng.

150.

150.

‘‘සත්තයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා;

රත්තින්දිවා න ඤායන්ති, ආලොකො හොති සබ්බදා.

“Khi ấy, bảo tháp cao bảy do-tuần, tỏa sáng rực rỡ; Đêm và ngày không thể phân biệt, ánh sáng luôn luôn hiện hữu.

151.

151.

‘‘අභිභොන්ති න තස්සාභා, චන්දසූරා සතාරකා;

සමන්තා යොජනසතෙ, පදීපොපි න පජ්ජලි.

“Ánh sáng của bảo tháp ấy không bị mặt trăng, mặt trời, cùng các vì sao lấn át; Ở xung quanh một trăm do-tuần, ngay cả ngọn đèn cũng không cháy sáng.

152.

152.

‘‘තෙන කාලෙන යෙ කෙචි, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා;

න තෙ ථූපං ආරුහන්ති, අම්බරෙ උක්ඛිපන්ති තෙ.

“Vào thời điểm ấy, bất cứ người nào cúng dường bảo tháp; Họ không leo lên bảo tháp, họ tung (vật cúng) lên không trung.

153.

153.

‘‘දෙවෙහි ඨපිතො යක්ඛො, අභිසම්මතනාමකො;

ධජං වා පුප්ඵදාමං වා, අභිරොපෙති උත්තරිං.

“Vị yakkha do chư Thiên chỉ định, tên là Abhisammata; Đã đặt lên trên cao hoặc là cờ phướn hoặc là tràng hoa.

154.

154.

‘‘න තෙ පස්සන්ති තං යක්ඛං, දාමං පස්සන්ති ගච්ඡතො;

එවං පස්සිත්වා ගච්ඡන්තා, සබ්බෙ ගච්ඡන්ති සුග්ගතිං.

“Họ không nhìn thấy vị yakkha ấy, họ chỉ thấy tràng hoa đang đi lên; Sau khi nhìn thấy (vật cúng) đi lên như thế, tất cả đều đi đến cõi lành.”

155.

155.

‘‘විරුද්ධා යෙ පාවචනෙ, පසන්නා යෙ ච සාසනෙ;

පාටිහීරං දට්ඨුකාමා, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා.

Những người chống đối giáo pháp, và những người có lòng tịnh tín nơi giáo huấn; những người ấy, vì mong muốn được nhìn thấy thần thông, đã cúng dường đến bảo tháp.

156.

156.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං භතකො තදා;

ආමොදිතං ජනං දිස්වා, එවං චින්තෙසහං තදා.

Khi ấy, ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã là người làm thuê. Sau khi nhìn thấy dân chúng đang hoan hỷ, khi ấy tôi đã suy nghĩ như sau:

157.

157.

‘‘‘උළාරො භගවා නෙසො, යස්ස ධාතුඝරෙ දිසං;

ඉමා ච ජනතා තුට්ඨා, කාරං කුබ්බං න තප්පරෙ.

‘Vị Thế Tôn này quả là cao thượng, ở tại điện thờ xá-lợi của ngài, (thần thông) đã được hiển lộ. Và dân chúng này, với lòng hoan hỷ, đã làm các việc tôn kính và không hề biết mỏi mệt.’

158.

158.

‘‘‘අහම්පි [Pg.182] කාරං කස්සාමි, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, භවිස්සාමි අනාගතෙ’.

‘Tôi cũng sẽ thực hiện việc tôn kính đối với bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Tādi. (Do vậy), trong tương lai, tôi sẽ trở thành người thừa tự các Pháp của ngài.’

159.

159.

‘‘සුධොතං රජකෙනාහං, උත්තරෙය්‍යං පටං මම;

වෙළග්ගෙ ආලග්ගෙත්වාන, ධජං උක්ඛිපිමම්බරෙ.

Tôi đã lấy tấm thượng y của mình, đã được người thợ giặt giặt sạch sẽ, rồi treo nó lên ở đầu ngọn tre, và đã phất lá cờ lên ở giữa không trung.

160.

160.

‘‘අභිසම්මතකො ගය්හ, අම්බරෙ හාසි මෙ ධජං;

වාතෙරිතං ධජං දිස්වා, භිය්‍යො හාසං ජනෙසහං.

Vị dạ-xoa Abhisammata đã cầm lấy lá cờ của tôi và mang nó đi ở giữa không trung. Sau khi nhìn thấy lá cờ đang phất phơ trong gió, tôi đã làm phát sanh niềm hoan hỷ to lớn hơn nữa.

161.

161.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සමණං උපසඞ්කමිං;

තං භික්ඛුං අභිවාදෙත්වා, විපාකං පුච්ඡහං ධජෙ.

Ở đó, sau khi đã làm cho tâm ý được tịnh tín, tôi đã đi đến gần vị Sa-môn. Sau khi đã đảnh lễ vị tỳ-khưu ấy, tôi đã hỏi về quả báu của (việc cúng dường) lá cờ.

162.

162.

‘‘සො මෙ කථෙසි ආනන්දී, පීතිසඤ්ජනනං මම;

‘තස්ස ධජස්ස විපාකං, අනුභොස්සසි සබ්බදා.

Vị ấy, với lòng hoan hỷ, đã nói với tôi lời nói làm phát sanh niềm vui cho tôi rằng: ‘Ngươi sẽ luôn luôn thụ hưởng quả báu của lá cờ ấy.’

163.

163.

‘‘‘හත්ථිඅස්සරථාපත්තී, සෙනා ච චතුරඞ්ගිනී;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

‘Binh chủng bốn ngành gồm voi, ngựa, xe, và bộ binh sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’

164.

164.

‘‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො සමලඞ්කතා;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

‘Sáu mươi ngàn nhạc cụ, các trống được trang hoàng kỹ lưỡng sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’

165.

165.

‘‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා.

‘Tám mươi sáu ngàn người phụ nữ được trang hoàng kỹ lưỡng, với y phục và trang sức đa dạng, đeo bông tai bằng ngọc ma-ni.’

166.

166.

‘‘‘ආළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

‘(Họ) có lông mi cong, hay mỉm cười, có nhận thức tốt, có vòng eo thon thả, sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’

167.

167.

‘‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිස්සසි;

අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි.

‘Trong ba mươi ngàn kiếp, ngươi sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Tám mươi lần, ngươi sẽ là vua của chư Thiên, sẽ trị vì vương quốc của chư Thiên.’

168.

168.

‘‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

‘Và một ngàn lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân. (Số lần làm) vị vua cai trị lãnh địa rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán.’

169.

169.

‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Vào một trăm ngàn kiếp (kể từ nay), vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian.’

170.

170.

‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සසි.

‘Sau khi mạng chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành trong sạch, được hợp thành bởi nghiệp phước thiện, ngươi sẽ là người thuộc dòng dõi Bà-la-môn.’

171.

171.

‘‘‘අසීතිකොටිං [Pg.183] ඡඩ්ඩෙත්වා, දාසෙ කම්මකරෙ බහූ;

ගොතමස්ස භගවතො, සාසනෙ පබ්බජිස්සසි.

‘Sau khi từ bỏ tám mươi koṭi (tài sản) và nhiều người tôi tớ, người làm công, ngươi sẽ xuất gia trong giáo huấn của đức Thế Tôn Gotama.’

172.

172.

‘‘‘ආරාධයිත්වා සම්බුද්ධං, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

උපවානොති නාමෙන, හෙස්සසි සත්ථු සාවකො’.

‘Sau khi đã làm hài lòng đức Chánh Đẳng Giác Gotama, bậc Trưởng Thượng của dòng họ Sakya, ngươi sẽ là vị đệ tử của đức Đạo Sư với tên gọi là Upavāna.’

173.

173.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

Nghiệp đã được thực hiện cách đây một trăm ngàn kiếp đã cho tôi thấy quả báu ở nơi đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của mình.

174.

174.

‘‘චක්කවත්තිස්ස සන්තස්ස, චාතුද්දීපිස්සරස්ස මෙ;

තීණි යොජනානි සාමන්තා, උස්සීයන්ති ධජා සදා.

Đối với tôi, là vị Chuyển Luân Vương, là đấng tể trị của bốn châu thiên hạ, các lá cờ luôn được dựng lên trong phạm vi ba do-tuần ở xung quanh.

175.

175.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධජදානස්සිදං ඵලං.

Vào kiếp thứ một trăm ngàn (về trước), khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.

176.

176.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

177.

177.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi quả thật là tốt đẹp… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

178.

178.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපවානත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, quả thật Trưởng lão Upavāna đã nói những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

Ngài đã nói như thế.

උපවානත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Phần Thí Dụ của Trưởng lão Upavāna, chương thứ mười.

11. රට්ඨපාලත්ථෙරඅපදානං

Thí Dụ về Trưởng lão Raṭṭhapāla

179.

179.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

වරනාගො මයා දින්නො, ඊසාදන්තො උරූළ්හවා.

11. Đối với đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng ở thế gian, bậc Tādi, con voi quý phái có ngà giống như càng xe, có sức mạnh to lớn, đã được tôi dâng cúng.

180.

180.

‘‘සෙතච්ඡත්තොපසොභිතො, සකප්පනො සහත්ථිපො;

අග්ඝාපෙත්වාන තං සබ්බං, සඞ්ඝාරාමං අකාරයිං.

(Con voi ấy) được trang hoàng với lọng trắng, cùng với bộ yên cương và người quản tượng. Sau khi đã định giá tất cả những thứ ấy, tôi đã cho xây dựng một tu viện cho Tăng chúng.

181.

181.

‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයිං අහං;

මහොඝදානං කරිත්වාන, නිය්‍යාදෙසිං මහෙසිනො.

“Ta đã cho xây dựng năm mươi bốn ngàn ngôi lâu đài; sau khi thực hiện việc bố thí như dòng nước lũ lớn, ta đã dâng cúng đến bậc Đại Sĩ.

182.

182.

‘‘අනුමොදි [Pg.184] මහාවීරො, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

සබ්බෙ ජනෙ හාසයන්තො, දෙසෙසි අමතං පදං.

“Bậc Đại Anh Hùng, bậc Tự Hiện Hữu, bậc Tối Thượng Nhân đã tùy hỷ; trong khi làm cho tất cả mọi người được hoan hỷ, Ngài đã thuyết giảng về trạng thái bất tử.

183.

183.

‘‘තං මෙ බුද්ධො වියාකාසි, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

“Vị Phật có danh hiệu là Bậc Tối Thượng Hoa Sen (Padumuttara) đã thọ ký cho việc ấy của ta; sau khi ngự giữa chúng Tỳ-khưu, Ngài đã nói lên các câu kệ này.

184.

184.

‘‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයී අයං;

කථයිස්සාමි විපාකං, සුණාථ මම භාසතො.

“‘Vị này đã cho xây dựng năm mươi bốn ngàn ngôi lâu đài. Ta sẽ nói về quả báu, các ngươi hãy lắng nghe lời Ta nói.’

185.

185.

‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, කූටාගාරා භවිස්සරෙ;

බ්‍යම්හුත්තමම්හි නිබ්බත්තා, සබ්බසොණ්ණමයා ච තෙ.

“‘Mười tám ngàn ngôi nhà có nóc nhọn sẽ được hiện hữu; được sanh khởi ở thiên cung tối thượng, tất cả các ngôi nhà ấy đều được làm bằng vàng.’

186.

186.

‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති;

අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති.

“‘Năm mươi lần, vị ấy sẽ làm vua trời, cai quản vương quốc của chư Thiên; và năm mươi tám lần, vị ấy sẽ là vị Chuyển Luân vương.’

187.

187.

‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘Vào một trăm ngàn đại kiếp, vị xuất thân từ dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở thế gian.’

188.

188.

‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

අඩ්ඪෙ කුලෙ මහාභොගෙ, නිබ්බත්තිස්සති තාවදෙ.

“‘Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi cội rễ của thiện nghiệp, vị ấy sẽ được tái sanh vào dòng dõi giàu có, nhiều tài sản.’

189.

189.

‘‘‘සො පච්ඡා පබ්බජිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

රට්ඨපාලොති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“‘Về sau, vị ấy sau khi xuất gia, được thúc đẩy bởi cội rễ của thiện nghiệp, sẽ là vị đệ tử của bậc Đạo Sư với tên gọi là Raṭṭhapāla.’

190.

190.

‘‘‘පධානපහිතත්තො සො, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“‘Vị ấy, với tâm nỗ lực tinh tấn, được an tịnh, không còn sanh y, sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, sẽ được tịch tịnh, không còn lậu hoặc.’”

191.

191.

‘‘උට්ඨාය අභිනික්ඛම්ම, ජහිතා භොගසම්පදා;

ඛෙළපිණ්ඩෙව භොගම්හි, පෙමං මය්හං න විජ්ජති.

“Sau khi phấn chấn và xuất gia, tài sản và của cải đã được từ bỏ; giống như cục đờm, đối với của cải, ái luyến không có nơi ta.

192.

192.

‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ.

“Tinh tấn của ta là con vật chuyên chở gánh nặng, là phương tiện chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛; ta đang mang thân cuối cùng này trong giáo pháp của bậc Chánh Đẳng Giác.

193.

193.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.

194.

194.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của ta là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

195.

195.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.185] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රට්ඨපාලො ථෙරො ඉමා ගාථායො

Như vậy, thật vậy, Đại đức Trưởng lão Raṭṭhapāla đã nói lên những câu kệ này

අභාසිත්ථාති.

như thế ấy.

රට්ඨපාලත්ථෙරස්සාපදානං එකාදසමං.

Phần Thí Dụ về Trưởng lão Raṭṭhapāla, chương thứ mười một.

යසවග්ගො ඡපඤ්ඤාසමො.

Phẩm Yasa, chương thứ năm mươi sáu.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy như sau: –

යසො නදීකස්සපො ච, ගයාකිමිලවජ්ජිනො;

දුවෙ උත්තරා භද්දජී, සිවකො උපවාහනො;

රට්ඨපාලො එකසතං, ගාථානං පඤ්චනවුති.

Yaso, Nadīkassapa, và Gayā, Kimila, Vajjī; hai vị Uttarā, Bhaddaji, Sivaka, Upavāhana; Raṭṭhapāla. Một trăm chín mươi lăm câu kệ.

ථෙරාපදානං සමත්තං.

Kinh Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Tăng đã kết thúc.

එත්තාවතා බුද්ධාපදානඤ්ච පච්චෙකාපදානඤ්ච ථෙරාපදානඤ්ච

Đến đây, phần Thí Dụ về các vị Phật, và phần Thí Dụ về các vị Phật Độc Giác, và phần Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Tăng,

සමත්තානි.

đã được kết thúc.

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác.

ඛුද්දකනිකායෙ

Trong Tiểu Bộ Kinh

ථෙරීඅපදානපාළි

Pāli văn về Thí Dụ của các vị Trưởng Lão Ni

1. සුමෙධාවග්ගො

1. Phẩm Sumedhā

1. සුමෙධාථෙරීඅපදානං

1. Thí Dụ về Trưởng Lão Ni Sumedhā

අථ ථෙරිකාපදානානි සුණාථ –

Bây giờ, các ngươi hãy lắng nghe các Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Ni –

‘‘භගවති [Pg.187] කොණාගමනෙ, සඞ්ඝාරාමම්හි නවනිවෙසනම්හි ;

සඛියො තිස්සො ජනියො, විහාරදානං අදාසිම්හ.

Khi đức Thế Tôn Koṇāgamana (Câu-lâu-na-hàm) (hiện hữu), ở tại tu viện mới được xây dựng cho chư Tăng, ba người bạn nữ chúng tôi đã dâng cúng tịnh xá.

‘‘දසක්ඛත්තුං සතක්ඛත්තුං, දසසතක්ඛත්තුං සතානඤ්ච සතක්ඛත්තුං ;

දෙවෙසු උපපජ්ජිම්හ, කො වාදො මානුසෙ භවෙ.

Mười lần, một trăm lần, một ngàn lần, và mười ngàn lần, chúng tôi đã được sanh lên các cõi trời. Còn nói gì đến cảnh giới loài người.

‘‘දෙවෙ මහිද්ධිකා අහුම්හ, මානුසකම්හි කො වාදො;

සත්තරතනමහෙසී, ඉත්ථිරතනං අහං භවිං.

Ở cõi trời, chúng tôi đã có đại thần lực, còn nói gì đến cảnh giới loài người. Tôi đã là chánh hậu của vị vua có bảy báu vật, là ngọc nữ báu.

‘‘ඉධ සඤ්චිතකුසලා, සුසමිද්ධකුලප්පජා;

ධනඤ්ජානී ච ඛෙමා ච, අහම්පි ච තයො ජනා.

Do các thiện nghiệp đã được tích lũy, ba người chúng tôi là Dhanañjānī, Khemā, và cả tôi nữa, đã được sanh vào dòng dõi vô cùng thịnh vượng ở nơi đây.

‘‘ආරාමං සුකතං කත්වා, සබ්බාවයවමණ්ඩිතං;

බුද්ධප්පමුඛසඞ්ඝස්ස, නිය්‍යාදෙත්වා සමොදිතා.

Sau khi đã tạo dựng khu vườn tu viện được làm tốt đẹp, được trang hoàng với tất cả các bộ phận, chúng tôi đã hoan hỷ dâng cúng đến chư Tăng với đức Phật là vị đứng đầu.

‘‘යත්ථ [Pg.188] යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

දෙවෙසු අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච.

Bất cứ nơi nào tôi được sanh đến, do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã đạt được địa vị tối thắng ở giữa các chư thiên, và cũng tương tự như thế ở giữa loài người.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Cũng chính trong kiếp này, bậc Tối Thắng giữa các vị thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa (Ca-diếp) theo dòng họ, đã xuất hiện.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Vào lúc ấy, ở tại thành phố Bārāṇasī (Ba-la-nại) cao quý, vị vua của xứ Kāsī (Ca-di) tên là Kikī đã là người hộ độ của bậc Đại Ẩm Sĩ.

‘‘තස්සාසුං සත්ත ධීතරො, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා ;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, බ්‍රහ්මචරියං චරිංසු තා.

Vị ấy có bảy người con gái, các nàng công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, luôn hoan hỷ trong việc hầu hạ đức Phật. Các nàng ấy đã thực hành phạm hạnh.

10.

10.

‘‘තාසං සහායිකා හුත්වා, සීලෙසු සුසමාහිතා;

දත්වා දානානි සක්කච්චං, අගාරෙව වතං චරිං.

Sau khi trở thành bạn đồng hành của các nàng ấy, tôi đã vững vàng trong các giới hạnh, đã thành kính dâng cúng các vật thí, và đã thực hành các hạnh nguyện ngay tại tư gia.

11.

11.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi).

12.

12.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Yāma (Dạ-ma), từ đấy tôi đã đi đến Tusita (Đâu-suất). Và từ đấy, (tôi đã đi đến) Nimmānaratī (Hóa-lạc), rồi từ đấy (đến) thành phố Vasavatti (Tha-hóa-tự-tại).

13.

13.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මසමොහිතා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Bất cứ nơi nào tôi được sanh đến, do được kết hợp với nghiệp phước báu, chính ở tại những nơi ấy, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua.

14.

14.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, trong kiếp người, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu.

15.

15.

‘‘සම්පත්තිමනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකජාතීසු සංසරිං.

Sau khi đã thụ hưởng sự thành tựu ở các cõi trời và ở cõi người, sau khi đã được an lạc ở khắp mọi nơi, tôi đã luân hồi trong nhiều kiếp sống.

16.

16.

‘‘සො හෙතු ච සො පභවො, තම්මූලං සාසනෙ ඛමං ;

පඨමං තං සමොධානං, තං ධම්මරතාය නිබ්බානං.

Đó là nhân, đó là nguồn gốc, đó là căn bản cho sự kham nhẫn trong Giáo Pháp. Đó là sự kết hợp đầu tiên, sự chứng ngộ Niết-bàn ấy là do sự hoan hỷ trong Giáo Pháp.

17.

17.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các cảnh giới hiện hữu đã được nhổ lên. Giống như voi cái đã bẻ gãy các dây trói buộc, tôi sống không còn các lậu hoặc.

18.

18.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi đã là sự khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật của tôi. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

19.

19.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.189] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám sự giải thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං සුමෙධා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Sumedhā đã nói lên những câu kệ này.

සුමෙධාථෙරියාපදානං පඨමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Sumedhā, (phẩm) thứ nhất.

2. මෙඛලාදායිකාථෙරීඅපදානං

2. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Mekhalādāyikā (Thí Dây Lưng)

20.

20.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ථූපකාරාපිකා අහුං ;

මෙඛලිකා මයා දින්නා, නවකම්මාය සත්ථුනො.

Tôi đã là người phục vụ ở bảo tháp của đức Thế Tôn Siddhattha (Tất-đạt-đa). Dây lưng đã được tôi dâng cúng cho công việc mới của bậc Đạo Sư.

21.

21.

‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාථූපෙ, මෙඛලං පුනදාසහං;

ලොකනාථස්ස මුනිනො, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

Và khi đại bảo tháp đã được hoàn tất, với tâm tín thành, tôi đã lại dâng cúng dây lưng bằng chính đôi tay của mình đến bậc Hiền Trí, bậc Bảo Hộ của thế gian.

22.

22.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං මෙඛලමදං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ථූපකාරස්සිදං ඵලං.

Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng dây lưng nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc phục vụ ở bảo tháp.

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... tôi sống không còn các lậu hoặc.

24.

24.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi đã là sự khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං මෙඛලාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Mekhalādāyikā đã nói lên những câu kệ này.

මෙඛලාදායිකාථෙරියාපදානං දුතියං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Mekhalādāyikā, (phẩm) thứ nhì.

3. මණ්ඩපදායිකාථෙරීඅපදානං

3. Thánh tích Trưởng lão ni Maṇḍapadāyikā

26.

26.

‘‘කොණාගමනබුද්ධස්ස, මණ්ඩපො කාරිතො මයා;

ධුවං තිචීවරංදාසිං, බුද්ධස්ස ලොකබන්ධුනො.

“Tôi đã cho thực hiện gian sảnh che nắng mưa cho đức Phật Koṇāgamana. Tôi đã dâng cúng ba y thường xuyên đến đức Phật, là bậc thân hữu của thế gian.

27.

27.

‘‘යං යං ජනපදං යාමි, නිගමෙ රාජධානියො;

සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

“Tôi đi đến bất cứ vùng quê nào, các thị trấn, các kinh thành nào, ở tất cả mọi nơi tôi đều được tôn kính. Đây là kết quả của hành động phước thiện.”

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

29.

29.

‘‘ස්වාගතං [Pg.190] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං මණ්ඩපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật tỳ khưu ni Maṇḍapadāyikā đã nói những câu kệ này.

මණ්ඩපදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

Thánh tích Trưởng lão ni Maṇḍapadāyikā, phẩm thứ ba.

4. සඞ්කමනත්ථාථෙරීඅපදානං

4. Thánh tích Trưởng lão ni Saṅkamanatthā

31.

31.

‘‘විපස්සිස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

රථියං පටිපන්නස්ස, තාරයන්තස්ස පාණිනො.

“Trong lúc đức Thế Tôn Vipassī, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādin, đang đi trên đường phố, là đấng cứu độ chúng sanh.

32.

32.

‘‘ඝරතො නික්ඛමිත්වාන, අවකුජ්ජා නිපජ්ජහං;

අනුකම්පකො ලොකනාථො, සිරසි අක්කමී මම.

“Sau khi ra khỏi nhà, tôi đã nằm úp mặt xuống. Bậc Hộ Trì thế gian, đấng bi mẫn, đã bước lên trên đầu của tôi.

33.

33.

‘‘අක්කමිත්වාන සිරසි, අගමා ලොකනායකො;

තෙන චිත්තප්පසාදෙන, තුසිතං අගමාසහං.

“Sau khi bước lên trên đầu, bậc Lãnh Đạo thế gian đã ra đi. Do nhờ sự hoan hỷ của tâm ấy, tôi đã đi đến cõi trời Tusita.”

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං සඞ්කමනත්ථා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật tỳ khưu ni Saṅkamanatthā đã nói những câu kệ này.

සඞ්කමනත්ථාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

Thánh tích Trưởng lão ni Saṅkamanatthā, phẩm thứ tư.

5. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං

5. Thánh tích Trưởng lão ni Naḷamālikā

37.

37.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

“Khi ấy, tôi là một nàng tiên kinnarī ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, bậc Tự Toàn Giác, đấng Bất Bại.”

38.

38.

‘‘පසන්නචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං.

“Với tâm ý trong sạch, với ý vui mừng, với niềm hân hoan đã sanh khởi, tôi đã chắp tay lại, sau khi cầm lấy vòng hoa lau sậy, tôi đã cúng dường đến bậc Tự Toàn Giác.”

39.

39.

‘‘තෙන [Pg.191] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, අගච්ඡිං තිදසං ගතිං.

“Do nhờ hành động đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và các nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân thể của nàng tiên kinnarī, tôi đã đi đến cảnh giới của chư vị trời Ba Mươi.”

40.

40.

‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සංවෙජෙත්වාන මෙ චිත්තං, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Tôi đã làm vương hậu của ba mươi sáu vị thiên chủ, tôi đã làm vương hậu của mười vị Chuyển Luân Vương. Sau khi làm cho tâm của tôi được xúc động, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.”

41.

41.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා ;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các kiếp sống đã được nhổ lên tận gốc rễ. Tất cả các lậu hoặc đã được hoàn toàn tiêu diệt, bây giờ không còn sự tái sanh.”

42.

42.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුප්ඵපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường hoa.”

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා ථෙරී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật Trưởng lão ni Naḷamālikā đã nói những câu kệ này.

නළමාලිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

Thánh tích Trưởng lão ni Naḷamālikā, phẩm thứ năm.

6. එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරීඅපදානං

6. Thánh tích Trưởng lão ni Ekapiṇḍapātadāyikā

46.

46.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං.

Tại thành Bandhumatī, có vị quốc vương tên là Bandhumā. Ta đã là hoàng hậu của vị vua ấy, ta đã cùng nhau thực hành (pháp).

47.

47.

‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘ආදාය ගමනීයඤ්හි, කුසලං නත්ථි මෙ කතං.

Vào lúc ấy, sau khi đi đến nơi vắng vẻ và ngồi xuống, ta đã suy nghĩ như vầy: ‘Thiện nghiệp đã được ta thực hiện để có thể mang theo (trong vòng luân hồi) quả là không có.’

48.

48.

‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං;

නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’.

‘Chắc chắn ta sẽ đi đến cảnh địa ngục, nơi vô cùng nóng bức, cay đắng, có hình tướng ghê rợn, và rất tàn khốc. Về điều này, ta không có sự hoài nghi.’

49.

49.

‘‘රාජානං උපසඞ්කම්ම, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’.

Sau khi đến gần đức vua, ta đã nói lên lời này: ‘Tâu hoàng thượng thuộc dòng Sát-đế-lỵ, xin hãy ban cho tiện nữ một vị Sa-môn, tiện nữ sẽ cúng dường vị ấy.’

50.

50.

‘‘අදාසි මෙ මහාරාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං.

Đức vua vĩ đại đã ban cho ta vị Sa-môn có các căn được tu tập. Sau khi nhận lấy bình bát của vị ấy, ta đã đổ đầy vật thực thượng hạng.

51.

51.

‘‘පූරයිත්වා [Pg.192] පරමන්නං, ගන්ධාලෙපං අකාසහං;

ජාලෙන පිදහිත්වාන, වත්ථයුගෙන ඡාදයිං.

Sau khi đổ đầy vật thực thượng hạng, ta đã thoa các loại hương thơm. Sau khi đậy lại bằng tấm lưới, ta đã che phủ bằng cặp vải.

52.

52.

‘‘ආරම්මණං මමං එතං, සරාමි යාවජීවිහං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Ta đã ghi nhớ đối tượng ấy của ta cho đến trọn đời. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

53.

53.

‘‘තිංසානං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං.

Ta đã làm hoàng hậu của ba mươi vị thiên vương. Điều được tâm ta mong cầu đã được phát sanh theo như ý muốn.

54.

54.

‘‘වීසානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං.

Ta đã làm hoàng hậu của hai mươi vị Chuyển Luân Vương. Sau khi đã có được tự thân tích lũy (phước báu), ta đã trôi lăn trong các kiếp sống.

55.

55.

‘‘සබ්බබන්ධනමුත්තාහං, අපෙතා මෙ උපාදිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Ta đã được giải thoát khỏi tất cả sự trói buộc, các phiền não tiềm ẩn của ta đã được loại bỏ. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn trừ, giờ đây không còn tái sanh.

56.

56.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ kiếp này, vào lúc ấy ta đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường vật thực.

57.

57.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... ta sống không còn lậu hoặc.

58.

58.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

59.

59.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං එකපිණ්ඩපාතදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Quả thật vậy, Tỳ-khưu-ni Ekapiṇḍapātadāyikā đã nói những câu kệ này.

එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Ekapiṇḍapātadāyikā, phẩm thứ sáu.

7. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරීඅපදානං

7. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Kaṭacchubhikkhādāyikā

60.

60.

‘‘පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

කටච්ඡුභික්ඛං පග්ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස දාසහං.

Trong lúc bậc Đạo Sư tên là Tissa đang đi khất thực, ta đã dâng lên một muỗng vật thực đến đấng Phật tối thượng.

61.

61.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

වීථියා සණ්ඨිතො සත්ථා, අකා මෙ අනුමොදනං.

Sau khi thọ nhận, đức Chánh Đẳng Giác Tissa, là vị lãnh đạo tối thượng của thế gian, bậc Đạo Sư đã đứng lại ở trên đường và đã thực hiện việc tùy hỷ cho ta.

62.

62.

‘‘‘කටච්ඡුභික්ඛං [Pg.193] දත්වාන, තාවතිංසං ගමිස්සසි;

ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි.

‘Do đã cúng dường một muỗng vật thực, ngươi sẽ đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Ngươi sẽ làm hoàng hậu của ba mươi sáu vị thiên vương.

63.

63.

‘‘‘පඤ්ඤාසං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි;

මනසා පත්ථිතං සබ්බං, පටිලච්ඡසි සබ්බදා.

‘Ngươi sẽ làm hoàng hậu của năm mươi vị Chuyển Luân Vương. Ngươi sẽ luôn luôn nhận được tất cả những gì được tâm ý mong cầu.’

64.

64.

‘‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, පබ්බජිස්සසිකිඤ්චනා;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සසිනාසවා’.

‘Sau khi đã hưởng thụ sự thành tựu, ngươi sẽ xuất gia không còn sầu muộn. Sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, ngươi sẽ được tịch duyệt Niết-bàn không còn lậu hoặc.’

65.

65.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

Sau khi nói lên lời này, đức Chánh Đẳng Giác Tissa, là vị lãnh đạo tối thượng của thế gian, bậc Anh Hùng đã bay lên không trung, giống như con thiên nga chúa ở giữa bầu trời.

66.

66.

‘‘සුදින්නං මෙ දානවරං, සුයිට්ඨා යාගසම්පදා;

කටච්ඡුභික්ඛං දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං.

Vật bố thí cao quý đã được ta khéo dâng cúng, sự thành tựu của việc tế lễ đã được khéo thực hiện. Do đã cúng dường một muỗng vật thực, ta đã chứng đạt trạng thái bất động.

67.

67.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භික්ඛාදානස්සිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi hai tính từ kiếp này, vào lúc ấy ta đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường vật thực.

68.

68.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... ta sống không còn lậu hoặc.

69.

69.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

70.

70.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Quả thật vậy, Tỳ-khưu-ni Kaṭacchubhikkhādāyikā đã nói những câu kệ này.

කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරියාපදානං සත්තමං.

Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Kaṭacchubhikkhādāyikā, phẩm thứ bảy.

8. සත්තුප්පලමාලිකාථෙරීඅපදානං

8. Trưởng lão ni kệ Sattuppalamālikā

71.

71.

‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, වාරිතං වාරයාමහං.

“Tại thành phố Aruṇavatī, có vị vua Sát-đế-lỵ tên là Aruṇa. Tôi đã là vợ của vị vua ấy, tôi đã ngăn cản điều đáng ngăn cản.

72.

72.

‘‘සත්තමාලං ගහෙත්වාන, උප්පලා දෙවගන්ධිකා;

නිසජ්ජ පාසාදවරෙ, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

“Sau khi lấy vòng hoa gồm bảy đóa hoa sen xanh có hương thơm của chư Thiên, tôi đã ngồi xuống ở lầu đài cao quý và đã suy nghĩ như sau vào lúc ấy.

73.

73.

‘‘‘කිං [Pg.194] මෙ ඉමාහි මාලාහි, සිරසාරොපිතාහි මෙ;

වරං මෙ බුද්ධසෙට්ඨස්ස, ඤාණම්හි අභිරොපිතං’.

“‘Đối với tôi, có ích lợi gì với những vòng hoa này được cài ở trên đầu của tôi? Đối với tôi, việc dâng cúng lên bậc Toàn Giác của đức Phật Tối Thượng là điều tốt đẹp hơn.’”

74.

74.

‘‘සම්බුද්ධං පටිමානෙන්තී, ද්වාරාසන්නෙ නිසීදහං;

‘යදා එහිති සම්බුද්ධො, පූජයිස්සං මහාමුනිං’.

“Trong khi đang chờ đợi đức Chánh Đẳng Giác, tôi đã ngồi xuống ở gần cửa: ‘Khi nào đức Chánh Đẳng Giác sẽ đi đến, tôi sẽ cúng dường bậc Đại ẩn sĩ.’”

75.

75.

‘‘කකුධො විලසන්තොව, මිගරාජාව කෙසරී;

භික්ඛුසඞ්ඝෙන සහිතො, ආගච්ඡි වීථියා ජිනො.

“Vị Toàn Thắng, cùng với Tăng chúng Tỳ khưu, đã đi đến trên đường phố, giống như cây kakudha đang tỏa sáng, giống như sư tử là vua của các loài thú.

76.

76.

‘‘බුද්ධස්ස රංසිං දිස්වාන, හට්ඨා සංවිග්ගමානසා;

ද්වාරං අවාපුරිත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

“Sau khi nhìn thấy hào quang của đức Phật, với tâm hoan hỷ và xúc động, sau khi đã mở cửa, tôi đã cúng dường đến đức Phật Tối Thượng.

77.

77.

‘‘සත්ත උප්පලපුප්ඵානි, පරිකිණ්ණානි අම්බරෙ;

ඡදිං කරොන්තො බුද්ධස්ස, මත්ථකෙ ධාරයන්ති තෙ.

“Bảy đóa hoa sen xanh đã được tung vãi ở trên không trung. Chúng nó đã được giữ gìn ở trên đầu của đức Phật, trong khi đang tạo thành chiếc lọng.

78.

78.

‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Với tâm phấn khởi, vui vẻ, có sự hân hoan phát sanh, tôi đã chắp tay lại. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

79.

79.

‘‘මහානෙලස්ස ඡාදනං, ධාරෙන්ති මම මුද්ධනි;

දිබ්බගන්ධං පවායාමි, සත්තුප්පලස්සිදං ඵලං.

“Sự che chở của chiếc lọng lớn màu xanh dương được giữ gìn ở trên đầu của tôi. Tôi tỏa ra hương thơm của chư Thiên. Đây là quả báo của bảy đóa hoa sen xanh.

80.

80.

‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා;

යාවතා පරිසා මය්හං, මහානෙලං ධරීයති.

“Vào lúc ấy, đôi khi trong lúc đang được đoàn thể bà con thân quyến dẫn đi, chiếc lọng lớn màu xanh dương được giữ gìn (phía trên) đoàn tùy tùng của tôi trong bất cứ khoảng cách nào.

81.

81.

‘‘සත්තති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සබ්බත්ථ ඉස්සරා හුත්වා, සංසරාමි භවාභවෙ.

“Tôi đã làm chánh hậu của bảy mươi vị thiên chủ. Sau khi là người có quyền thế ở khắp mọi nơi, tôi luân chuyển trong các kiếp sống.

82.

82.

‘‘තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සබ්බෙ මමනුවත්තන්ති, ආදෙය්‍යවචනා අහුං.

“Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi ba vị Chuyển Luân Vương. Tất cả đã đi theo sau tôi, (lời nói của tôi) đã là những lời đáng được tin cậy.

83.

83.

‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, ගන්ධො චෙව පවායති;

දුබ්බණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Sắc diện của tôi giống như của hoa sen xanh, và hương thơm cũng tỏa ra như thế. Tôi không biết đến sự xấu xí. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật.

84.

84.

‘‘ඉද්ධිපාදෙසු කුසලා, බොජ්ඣඞ්ගභාවනා රතා;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi có kỹ năng về các thần thông, ưa thích trong việc tu tập các giác chi, đã đạt đến sự toàn hảo về các thắng trí. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật.

85.

85.

‘‘සතිපට්ඨානකුසලා, සමාධිඣානගොචරා;

සම්මප්පධානමනුයුත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Tôi có kỹ năng về các niệm xứ, có định và thiền làm đối tượng, chuyên tâm vào các chánh cần. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật.

86.

86.

‘‘වීරියං [Pg.195] මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Sự tinh tấn của tôi là con vật chuyên chở gánh nặng, là phương tiện chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛. Tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ, giờ đây không còn sự tái sanh.

87.

87.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật.

88.

88.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

89.

89.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

90.

90.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං සත්තුප්පලමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Quả thật, Tỳ khưu ni Sattuppalamālikā đã nói những câu kệ này như thế ấy.

සත්තුප්පලමාලිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

Trưởng lão ni kệ của ngài Sattuppalamālikā là phần thứ tám.

9. පඤ්චදීපිකාථෙරීඅපදානං

9. Trưởng lão ni kệ Pañcadīpikā

91.

91.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා;

ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා.

“Tại thành phố Haṃsavatī, vào lúc ấy tôi là người đi du hành. Trong khi mong muốn điều thiện, tôi đi từ tu viện này đến tu viện khác.

92.

92.

‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං.

“Vào ngày của kỳ trăng khuyết, tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề cao quý. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã ngồi xuống ở cội Bồ-đề.

93.

93.

‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

“Sau khi đã an lập tâm tôn kính, sau khi đã thực hiện việc chắp tay ở trên đầu, sau khi đã biểu lộ sự vui vẻ, tôi đã suy nghĩ như vầy vào lúc ấy.

94.

94.

‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො;

දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’.

“‘Nếu đức Phật là bậc có các đức hạnh vô lượng, là nhân vật không có người ngang bằng, không có người đối xứng, mong rằng cây Bồ-đề này hãy chỉ cho tôi thấy phép lạ, mong rằng nó hãy tỏa sáng.’”

95.

95.

‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ;

සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති.

“Ngay khi tôi vừa suy xét, cây Bồ-đề đã bừng cháy vào lúc ấy. Nó đã trở thành hoàn toàn bằng vàng, tất cả các phương hướng đều rực rỡ.

96.

96.

‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං;

සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං.

“Tôi đã ngồi ở cội Bồ-đề tại nơi ấy trong bảy ngày bảy đêm. Khi đã đến ngày thứ bảy, tôi đã thực hiện việc cúng dường các ngọn đèn.

97.

97.

‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්චදීපානි පජ්ජලුං;

යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා.

Năm ngọn đèn đã được thắp sáng, bao quanh chỗ ngồi (của cây Bồ-đề). Các ngọn đèn của tôi đã thắp sáng vào lúc ấy, cho đến khi mặt trời mọc lên.

98.

98.

‘‘තෙන [Pg.196] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa).

99.

99.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được gọi là ‘Năm Ngọn Đèn.’ Lâu đài ấy cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần.

100.

100.

‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ;

යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති.

Vô số các ngọn đèn cháy sáng xung quanh tôi. Toàn thể cung điện chư thiên đều rực sáng với ánh sáng của những ngọn đèn.

101.

101.

‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං;

උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා.

Trong khi ngồi ở nơi khuất dạng, nếu tôi muốn nhìn thấy, tôi nhìn thấy tất cả bằng con mắt: ở trên, ở dưới, và theo chiều ngang.

102.

102.

‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ;

තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා.

Bất cứ khi nào tôi mong muốn nhìn thấy những chúng sanh ở cõi lành và cõi dữ, ở nơi ấy không có sự che chướng, dù là do cây cối hay núi non.

103.

103.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Tôi đã làm chánh hậu của tám mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của một trăm vị Chuyển Luân Vương.

104.

104.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ.

Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, dù là thân chư thiên hay thân người, một trăm ngàn ngọn đèn đều cháy sáng xung quanh tôi.

105.

105.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං;

මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති.

Sau khi mệnh chung từ cõi trời, tôi đã sanh vào trong bụng mẹ. Trong khi đang ở trong bụng mẹ, mắt của tôi không nhắm lại.

106.

106.

‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා;

ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

Do được hội đủ phước nghiệp, một trăm ngàn ngọn đèn cháy sáng trong nhà hộ sanh. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn.

107.

107.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං;

අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං.

Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã trở lại thân người. Tôi đã chứng ngộ được trạng thái mát mẻ, không già, không chết, chính là Niết-bàn.

108.

108.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො.

Khi được bảy tuổi đời, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật Gotama, sau khi biết được các phẩm hạnh của tôi, đã làm lễ xuất gia cho tôi.

109.

109.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, පාසාදෙසු ගුහාසු වා;

සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා, පඤ්චදීපා ජලන්ති මෙ.

Dù ở trong nhà lều, hay ở dưới gốc cây, hoặc trong các lâu đài, hoặc trong các hang động, hoặc trong khi tôi đang ở nơi vắng vẻ, năm ngọn đèn vẫn cháy sáng cho tôi.

110.

110.

‘‘දිබ්බචක්ඛු [Pg.197] විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

Thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh, tôi thiện xảo về định, tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn.

111.

111.

‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා;

පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

Con, Pañcadīpā, người đã hoàn tất mọi phận sự, đã làm những việc cần làm, không còn lậu hoặc, xin đảnh lễ đôi chân của Ngài, bậc Đại Hùng, bậc có Năm Mắt.

112.

112.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

Vào một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy tôi đã cúng dường ngọn đèn nào, từ đó về sau, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn.

113.

113.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (v.v.)… tôi sống không còn lậu hoặc.

114.

114.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của tôi là một sự khéo đến… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

115.

115.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Pañcadīpikā đã nói lên những câu kệ này.

පඤ්චදීපිකාථෙරියාපදානං නවමං.

Thánh Cổ Ký của Trưởng Lão Ni Pañcadīpikā, phẩm thứ chín.

10. උදකදායිකාථෙරීඅපදානං

10. Thánh Cổ Ký của Trưởng Lão Ni Udakadāyikā

116.

116.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, අහොසිං උදහාරිකා;

උදහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

Tại thành Bandhumatī, tôi đã là người gánh nước. Tôi sinh sống bằng việc gánh nước, và bằng việc ấy, tôi nuôi nấng các con nhỏ.

117.

117.

‘‘දෙය්‍යධම්මො ච මෙ නත්ථි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

කොට්ඨකං උපසඞ්කම්ම, උදකං පට්ඨපෙසහං.

Tôi không có vật gì để dâng cúng trong ruộng phước vô thượng. Sau khi đi đến nhà tắm, tôi đã đặt để nước ở đấy.

118.

118.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං;

තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උදහාරෙන නිම්මිතං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi đã được hóa hiện do việc gánh nước.

119.

119.

‘‘අච්ඡරානං සහස්සස්ස, අහඤ්හි පවරා තදා;

දසට්ඨානෙහි තා සබ්බා, අභිභොමි සදා අහං.

Khi ấy, giữa một ngàn tiên nữ, tôi là người vượt trội nhất. Tôi luôn luôn vượt hơn tất cả các vị ấy về mười phương diện.

120.

120.

‘‘පඤ්ඤාසං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

වීසතිචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Tôi đã làm chánh hậu của năm mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của hai mươi vị Chuyển Luân Vương.

121.

121.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

Tôi đã luân hồi trong hai cảnh giới, cõi trời và cõi người. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc bố thí nước.

122.

122.

‘‘පබ්බතග්ගෙ [Pg.198] දුමග්ගෙ වා, අන්තලික්ඛෙ ච භූමියං;

යදා උදකමිච්ඡාමි, ඛිප්පං පටිලභාමහං.

Dù ở trên đỉnh núi, hay ở trên ngọn cây, hoặc ở giữa không trung, hoặc ở trên mặt đất, bất cứ khi nào tôi mong muốn có nước, tôi liền có được ngay lập tức.

123.

123.

‘‘අවුට්ඨිකා දිසා නත්ථි, සන්තත්තා කුථිතාපි ච;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, මහාමෙඝො පවස්සති.

Đối với tôi, không có phương hướng nào là không có mưa, cũng không có nơi nào bị thiêu đốt hay sôi sục. Sau khi biết được ý muốn của tôi, đám mây lớn liền trút mưa xuống.

124.

124.

‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා;

යදා ඉච්ඡාමහං වස්සං, මහාමෙඝො අජායථ.

“Vào lúc bấy giờ, có đôi khi được hội chúng bà con dẫn đi; khi nào tôi mong muốn có mưa, thì mây lớn liền khởi lên.”

125.

125.

‘‘උණ්හං වා පරිළාහො වා, සරීරෙ මෙ න විජ්ජති;

කායෙ ච මෙ රජො නත්ථි, දකදානස්සිදං ඵලං.

“Sự nóng nực hay sự thiêu đốt không có ở trong thân của tôi. Và bụi bặm không có ở trên thân của tôi. Đây là quả của việc cúng dường nước.”

126.

126.

‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Hôm nay, với tâm thanh tịnh, đã xa lìa tâm ý xấu xa, đã đoạn tận tất cả lậu hoặc, giờ đây không còn tái sanh nữa.”

127.

127.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දකං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

“Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã cúng dường nước nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường nước.”

128.

128.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.”

129.

129.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

130.

130.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං උදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, quả thật tỳ-khưu-ni Udakadāyikā đã nói những câu kệ này.

උදකදායිකාථෙරියාපදානං දසමං.

Thiên truyện về Trưởng lão ni Udakadāyikā, phần thứ mười.

සුමෙධාවග්ගො පඨමො.

Phẩm Sumedhā, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සුමෙධා මෙඛලාදායී, මණ්ඩපං සඞ්කමං දදා;

නළමාලී පිණ්ඩදදා, කටච්ඡු උප්පලප්පදා.

Sumedhā, Mekhalādāyī, Maṇḍapadāyikā, Saṅkamadāyikā, Naḷamālī, Piṇḍadāyikā, Kaṭacchudāyikā, Uppalappadā.

දීපදා දකදා චෙව, ගාථායො ගණිතා ඉහ;

එකගාථාසතඤ්චෙව, තිංසති ච තදුත්තරි.

Dīpadāyikā và Dakadāyikā. Các câu kệ được đếm ở đây là một trăm ba mươi và nhiều hơn nữa.

2. එකූපොසථිකවග්ගො

2. Phẩm Ekūposathikā

1. එකූපොසථිකාථෙරීඅපදානං

1. Thiên truyện về Trưởng lão ni Ekūposathikā

‘‘නගරෙ [Pg.199] බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො;

දිවසෙ පුණ්ණමාය සො, උපවසි උපොසථං.

“Ở tại thành phố Bandhumatī, có vị vua tên là Bandhumā. Vào ngày trăng tròn, vị ấy đã thực hành lễ Bố-tát.”

‘‘අහං තෙන සමයෙන, කුම්භදාසී අහං තහිං;

දිස්වා සරාජකං සෙනං, එවාහං චින්තයිං තදා.

“Vào lúc bấy giờ, tôi là người nữ tỳ mang bình ở nơi ấy. Sau khi nhìn thấy đạo quân cùng với nhà vua, vào lúc bấy giờ tôi đã suy nghĩ như vầy:”

‘රාජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, උපවසි උපොසථං;

සඵලං නූන තං කම්මං, ජනකායො පමොදිතො’.

“‘Cả đức vua cũng từ bỏ vương quốc để thực hành lễ Bố-tát. Chắc chắn việc làm ấy có kết quả, đoàn dân chúng được vui mừng’.”

‘‘යොනිසො පච්චවෙක්ඛිත්වා, දුග්ගච්චඤ්ච දලිද්දතං ;

මානසං සම්පහංසිත්වා, උපවසිං උපොසථං.

“Sau khi đã suy xét một cách hợp lý về sự sanh ra trong gia đình thấp kém và sự nghèo khổ, sau khi đã làm cho tâm được hoan hỷ, tôi đã thực hành lễ Bố-tát.”

‘‘අහං උපොසථං කත්වා, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ;

තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Sau khi đã thực hành lễ Bố-tát trong giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, do nghiệp thiện ấy, tôi đã đi đến cõi trời Đao Lợi.”

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උබ්භයොජනමුග්ගතං ;

කූටාගාරවරූපෙතං, මහාසනසුභූසිතං.

“Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi cao một do-tuần, được trang bị các gian phòng có mái nhọn tuyệt vời, được trang hoàng xinh đẹp với các chỗ ngồi to lớn.”

‘‘අච්ඡරා සතසහස්සා, උපතිට්ඨන්ති මං සදා;

අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතික්කම්ම, අතිරොචාමි සබ්බදා.

“Một trăm ngàn tiên nữ luôn luôn hầu hạ tôi. Vượt trội hơn các vị trời khác, tôi luôn luôn tỏa sáng rực rỡ.”

‘‘චතුසට්ඨි දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi bốn vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi ba vị Chuyển Luân Vương.”

‘‘සුවණ්ණවණ්ණා හුත්වාන, භවෙසු සංසරාමහං;

සබ්බත්ථ පවරා හොමි, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Sau khi có được màu da vàng ròng, tôi đã luân chuyển trong các kiếp sống. Ở khắp mọi nơi, tôi là người cao quý. Đây là quả của lễ Bố-tát.”

10.

10.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, රථයානඤ්ච සීවිකං ;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Xe voi, xe ngựa, xe song mã, và kiệu; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.”

11.

11.

‘‘සොණ්ණමයං රූපිමයං, අථොපි ඵලිකාමයං;

ලොහිතඞ්ගමයඤ්චෙව, සබ්බං පටිලභාමහං.

“Được làm bằng vàng, được làm bằng bạc, và cả được làm bằng pha lê, và được làm bằng hồng ngọc; tôi nhận được tất cả.”

12.

12.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

මහග්ඝානි ච වත්ථානි, සබ්බං පටිලභාමහං.

“Các loại vải lụa và len, các loại vải gai và bông, và các loại y phục đắt tiền; tôi nhận được tất cả.”

13.

13.

‘‘අන්නං [Pg.200] පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Cơm, nước uống, vật thực, và y phục, chỗ ở, chỗ ngồi; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.”

14.

14.

‘‘වරගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, චුණ්ණකඤ්ච විලෙපනං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Hương thơm hảo hạng, vòng hoa, bột thơm, và vật thoa; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.”

15.

15.

‘‘කූටාගාරඤ්ච පාසාදං, මණ්ඩපං හම්මියං ගුහං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Gian phòng có mái nhọn, lâu đài, gian nhà, lầu gác, hang động; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.”

16.

16.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

“Lúc bảy tuổi, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà cửa; chưa đến nửa tháng, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán.

17.

17.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

18.

18.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උපොසථස්සිදං ඵලං.

“Vào kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, tôi đã thực hiện nghiệp ấy vào lúc bấy giờ; tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc giữ Bố-tát.

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං එකූපොසථිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Ekūposathikā đã nói những câu kệ này.

එකූපොසථිකාථෙරියාපදානං පඨමං.

Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Ekūposathikā, phẩm thứ nhất.

2. සළලපුප්ඵිකාථෙරීඅපදානං

2. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Saḷalapupphikā

22.

22.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසාහං දෙවදෙවං, චඞ්කමන්තං නරාසභං.

“Bên bờ sông Candabhāgā, khi ấy tôi là một vị khẩn-na-la; tôi đã nhìn thấy đấng Thiên Nhân Sư, bậc Ngưu Vương trong loài người, đang đi kinh hành.

23.

23.

‘‘ඔචිනිත්වාන සළලං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, සළලං දෙවගන්ධිකං.

“Sau khi hái đóa hoa thông, tôi đã dâng lên đức Phật tối thắng; bậc Đại Hùng đã ngửi đóa hoa thông có hương thơm của chư Thiên.

24.

24.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, විපස්සී ලොකනායකො;

උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, පෙක්ඛමානාය මෙ තදා.

“Đấng Chánh Đẳng Giác Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi thọ nhận, bậc Đại Hùng đã ngửi đóa hoa trong khi tôi đang nhìn xem vào lúc ấy.

25.

25.

‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, වන්දිත්වා ද්විපදුත්තමං ;

සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, තතො පබ්බතමාරුහිං.

“Sau khi chắp tay, đảnh lễ bậc Tối Thắng trong loài hai chân, sau khi làm cho tâm mình được tịnh tín, từ nơi ấy tôi đã đi lên núi.

26.

26.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.201] කප්පෙ, යං පුප්ඵමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“Vào kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, tôi đã dâng đóa hoa vào lúc bấy giờ; tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.

27.

27.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

28.

28.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

29.

29.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං සළලපුප්ඵිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Saḷalapupphikā đã nói những câu kệ này.

සළලපුප්ඵිකාථෙරියාපදානං දුතියං.

Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Saḷalapupphikā, phẩm thứ hai.

3. මොදකදායිකාථෙරීඅපදානං

3. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Modakadāyikā

30.

30.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, කුම්භදාසී අහොසහං;

මම භාගං ගහෙත්වාන, ගච්ඡං උදකහාරිකා.

“Ở thành phố Bandhumatī, tôi đã là người nữ tỳ mang bình nước; sau khi nhận lấy phần của mình, tôi đã đi lấy nước.

31.

31.

‘‘පන්ථම්හි සමණං දිස්වා, සන්තචිත්තං සමාහතං;

පසන්නචිත්තා සුමනා, මොදකෙ තීණිදාසහං.

“Ở trên đường, sau khi nhìn thấy vị Sa-môn có tâm an tịnh, có tâm định tĩnh, với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng ba cái bánh ngọt.

32.

32.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

එකනවුතිකප්පානි, විනිපාතං නගච්ඡහං.

“Do nghiệp được khéo làm ấy và do các tác ý và nguyện vọng, trong chín mươi mốt kiếp, tôi đã không đi đến đọa xứ.

33.

33.

‘‘සම්පත්ති තං කරිත්වාන, සබ්බං අනුභවිං අහං;

මොදකෙ තීණි දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං.

“Sau khi thực hiện sự thành tựu ấy, tôi đã hưởng thụ tất cả; sau khi dâng cúng ba cái bánh ngọt, tôi đã chứng đắc trạng thái bất động.

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc.

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.”

ඉත්ථං සුදං මොදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Modakadāyikā đã nói những câu kệ này.

මොදකදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Modakadāyikā, phẩm thứ ba.

4. එකාසනදායිකාථෙරීඅපදානං

4. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Ekāsanadāyikā

37.

37.

‘‘නගරෙ [Pg.202] හංසවතියා, අහොසිං බාලිකා තදා;

මාතා ච මෙ පිතා චෙව, කම්මන්තං අගමංසු තෙ.

Khi ấy ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã là một bé gái. Cả mẹ của tôi và cha của tôi, cả hai vị ấy đã đi đến nơi làm việc.

38.

38.

‘‘මජ්ඣන්හිකම්හි සූරියෙ, අද්දසං සමණං අහං;

වීථියා අනුගච්ඡන්තං, ආසනං පඤ්ඤපෙසහං.

Khi mặt trời đứng bóng, tôi đã nhìn thấy vị Sa-môn đang đi theo con đường. Tôi đã dọn sẵn chỗ ngồi.

39.

39.

‘‘ගොනකාවිකතිකාහි, පඤ්ඤපෙත්වා මමාසනං;

පසන්නචිත්තා සුමනා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Sau khi trải chỗ ngồi của tôi bằng những tấm thảm len có tua dài và những tấm trải có hình thù đa dạng, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã nói lên lời này.

40.

40.

‘‘‘සන්තත්තා කුථිතා භූමි, සූරො මජ්ඣන්හිකෙ ඨිතො;

මාලුතා ච න වායන්ති, කාලො චෙවෙත්ථ මෙහිති.

‘Mặt đất nóng bỏng, sôi sục; mặt trời đang đứng bóng. Gió cũng không thổi, và đây là thời điểm thích hợp, xin Ngài hãy đến đây.’

41.

41.

‘‘‘පඤ්ඤත්තමාසනමිදං, තවත්ථාය මහාමුනි;

අනුකම්පං උපාදාය, නිසීද මම ආසනෙ’.

‘Bạch bậc Đại-mâu-ni, chỗ ngồi này đã được dọn sẵn vì lợi ích của Ngài. Do lòng bi mẫn, xin Ngài hãy ngồi xuống trên chỗ ngồi của con.’

42.

42.

‘‘නිසීදි තත්ථ සමණො, සුදන්තො සුද්ධමානසො;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, යථාරන්ධං අදාසහං.

Vị Sa-môn, bậc khéo điều phục, có tâm ý thanh tịnh, đã ngồi xuống nơi ấy. Sau khi nhận lấy bình bát của Ngài, tôi đã dâng cúng vật thực đã được nấu nướng.

43.

43.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy và do các tâm nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

44.

44.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, ආසනෙන සුනිම්මිතං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

Tại nơi ấy, lâu đài của tôi, do phước lành tạo ra, đã được khéo kiến tạo bởi chỗ ngồi (đã cúng dường). Lâu đài ấy cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần.

45.

45.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, අථොපි ඵලිකාමයා;

ලොහිතඞ්ගමයා චෙව, පල්ලඞ්කා විවිධා මම.

Những chiếc ngai tòa của tôi có nhiều loại khác nhau: làm bằng vàng, làm bằng ngọc, và cả làm bằng pha lê, cũng như làm bằng hồng ngọc.

46.

46.

‘‘තූලිකා විකතිකාහි, කට්ටිස්සචිත්තකාහි ච;

උද්දඑකන්තලොමී ච, පල්ලඞ්කා මෙ සුසණ්ඨිතා.

Những chiếc ngai tòa của tôi được trang hoàng lộng lẫy với những tấm nệm bông, những tấm trải có hình thù đa dạng, những tấm thảm lụa thêu kim tuyến, và những tấm thảm len có tua ở một bên hoặc cả hai bên.

47.

47.

‘‘යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, හාසඛිඩ්ඩසමප්පිතා;

සහ පල්ලඞ්කසෙට්ඨෙන, ගච්ඡාමි මම පත්ථිතං.

Bất cứ khi nào tôi muốn đi đâu, tràn đầy niềm vui và tiếng cười, tôi đi cùng với chiếc ngai tòa cao quý đến nơi tôi mong muốn.

48.

48.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සත්තති චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Tôi đã làm hoàng hậu cho tám mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm hoàng hậu cho bảy mươi vị chuyển luân vương.

49.

49.

‘‘භවාභවෙ [Pg.203] සංසරන්තී, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Khi luân hồi trong các kiếp sống, tôi đã nhận được tài sản to lớn. Tài sản của tôi không hề bị thiếu hụt, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

50.

50.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤෙ භවෙ න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Tôi chỉ luân hồi trong hai cảnh giới: cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến các cảnh giới khác, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

51.

51.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

උච්චාකුලීනා සබ්බත්ථ, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Tôi được sinh ra trong hai dòng dõi: dòng dõi Sát-đế-lỵ và dòng dõi Bà-la-môn. Ở khắp mọi nơi, tôi đều thuộc dòng dõi cao quý, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

52.

52.

‘‘දොමනස්සං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Tôi không biết đến sự ưu phiền, không biết đến sự nóng nảy trong tâm. Tôi không biết đến sự xấu xí, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

53.

53.

‘‘ධාතියො මං උපට්ඨන්ති, ඛුජ්ජා චෙලාපිකා බහූ;

අඞ්කෙන අඞ්කං ගච්ඡාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Các vú nuôi hầu hạ tôi, có nhiều người hầu gái gù lưng và tỳ nữ. Tôi được chuyền từ vòng tay này sang vòng tay khác, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

54.

54.

‘‘අඤ්ඤා න්හාපෙන්ති භොජෙන්ති, අඤ්ඤා රමෙන්ති මං සදා;

අඤ්ඤා ගන්ධං විලිම්පන්ති, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Những người khác tắm cho tôi, những người khác cho tôi ăn, những người khác luôn làm tôi vui thích. Những người khác xức hương thơm cho tôi, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

55.

55.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

Khi tôi đang ở trong đình tạ, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, chiếc ngai tòa biết được ý định của tôi liền hiện ra.

56.

56.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, kiếp chót đang diễn ra. Ngay cả trong kiếp này, sau khi từ bỏ vương vị, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.

57.

57.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã thực hiện việc bố thí ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi.

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං එකාසනදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Ekāsanadāyikā đã nói lên những câu kệ này.

එකාසනදායිකාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

Trưởng Lão Ni Kệ của vị Thí Chủ Một Chỗ Ngồi, phẩm thứ tư.

5. පඤ්චදීපදායිකාථෙරීඅපදානං

5. Trưởng Lão Ni Kệ của vị Thí Chủ Năm Ngọn Đèn

61.

61.

‘‘නගරෙ [Pg.204] හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා;

ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා.

Khi ấy ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi là người thường đi du hành. Mong cầu điều thiện, tôi đi từ tu viện này đến tu viện khác.

62.

62.

‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං.

Vào ngày hạ huyền, tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề cao quý. Tại nơi ấy, sau khi làm cho tâm ý trong sạch, tôi đã ngồi xuống dưới gốc cây Bồ-đề.

63.

63.

‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

Sau khi an trú tâm cung kính và chắp tay trên đầu, tôi đã biểu lộ niềm hoan hỷ và suy nghĩ như vầy vào lúc ấy.

64.

64.

‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො;

දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’.

“‘Nếu đức Phật là bậc có ân đức vô lượng, là người không có đối thủ, xin cây Bồ-đề này hãy thị hiện thần thông cho con, xin hãy tỏa sáng.’”

65.

65.

‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ;

සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති.

“Ngay khi con vừa suy niệm, cây Bồ-đề liền bừng cháy sáng. (Cây) đã trở thành hoàn toàn bằng vàng, tất cả các phương hướng đều rực rỡ.”

66.

66.

‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං;

සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං.

“Con đã ngồi tại đó, ở cội Bồ-đề, trong suốt bảy ngày bảy đêm. Khi đến ngày thứ bảy, con đã thực hiện việc cúng dường đèn.”

67.

67.

‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්ච දීපානි පජ්ජලුං;

යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා.

“Bao quanh chỗ ngồi (của đức Phật), năm ngọn đèn đã cháy sáng. Khi ấy, những ngọn đèn của con đã cháy sáng cho đến khi mặt trời mọc.”

68.

68.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp tốt đã làm ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.”

69.

69.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“Ở đó, lâu đài do con tạo ra được gọi là Pañcadīpa (Năm Ngọn Đèn), cao sáu mươi do-tuần, và rộng ba mươi do-tuần.”

70.

70.

‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලිංසු මෙ;

යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති.

“Vô số ngọn đèn đã cháy sáng xung quanh con. Toàn cõi trời đều rực sáng bởi ánh sáng của những ngọn đèn.”

71.

71.

‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං;

උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා.

“Dù ngồi quay mặt đi, nếu con muốn nhìn, con đều nhìn thấy tất cả, trên, dưới, và ngang, bằng mắt của mình.”

72.

72.

‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ;

තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා.

“Bất cứ khi nào con mong muốn nhìn thấy những chúng sanh ở cõi lành hay cõi dữ, ở đó không có gì che chướng, dù là cây cối hay núi non.”

73.

73.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“Con đã làm hoàng hậu của tám mươi vị thiên chủ. Con đã làm hoàng hậu của một trăm vị Chuyển luân vương.”

74.

74.

‘‘යං [Pg.205] යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ.

“Bất cứ cảnh giới nào con tái sanh vào, dù là cõi trời hay cõi người, một trăm ngàn ngọn đèn đều cháy sáng xung quanh con.”

75.

75.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං;

මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời, con đã sanh vào trong bụng mẹ. Dù đang ở trong bụng mẹ, mắt của con vẫn không nhắm lại.”

76.

76.

‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා;

ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“Một trăm ngàn ngọn đèn, do được phú cho nghiệp phước, đã cháy sáng trong nhà hộ sinh. Đây là quả của năm ngọn đèn.”

77.

77.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං;

අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං.

“Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, con đã trở lại làm người. Con đã chứng ngộ Niết-bàn, trạng thái không già, không chết, tịch tịnh.”

78.

78.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො.

“Con, khi được bảy tuổi, đã đắc quả A-la-hán. Đức Phật Gotama, sau khi biết được phẩm hạnh (của con), đã cho con xuất gia.”

79.

79.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා;

සදා පජ්ජලතෙ දීපං, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“Khi đang trú ngụ trong lều, dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, ngọn đèn luôn luôn cháy sáng. Đây là quả của năm ngọn đèn.”

80.

80.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“Thiên nhãn của con đã được thanh tịnh, con thiện xảo về định. Con đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là quả của năm ngọn đèn.”

81.

81.

‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා;

පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

“Con, Pañcadīpā, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc, kính lạy dưới chân Ngài, bậc Đại Hùng, bậc có mắt (trí tuệ).”

82.

82.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy con đã cúng dường ngọn đèn, (từ đó) con không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của năm ngọn đèn.”

83.

83.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc.”

84.

84.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật vậy, sự đến của con là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

85.

85.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, quả thật Tỳ-khưu-ni Pañcadīpadāyikā đã nói những câu kệ này.

පඤ්චදීපදායිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

Trưởng lão ni kệ của ngài Pañcadīpadāyikā, phẩm thứ năm.

6. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං

6. Trưởng lão ni kệ của ngài Naḷamālikā

86.

86.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

“Khi ấy, con là một nàng khẩn-na-la ở bên bờ sông Candabhāgā. Con đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, bậc Tự Giác, bậc Bất Bại.”

87.

87.

‘‘පසන්නචිත්තා [Pg.206] සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං.

“Với tâm trong sạch, hoan hỷ, tràn đầy niềm vui, con đã chắp tay, lấy một vòng hoa lau, con đã cúng dường lên bậc Tự Giác.”

88.

88.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp tốt đã làm ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân khẩn-na-la, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.”

89.

89.

‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං.

“Con đã làm hoàng hậu của ba mươi sáu vị thiên chủ. Điều gì con mong mỏi trong tâm, đều được thành tựu như ý muốn.”

90.

90.

‘‘දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං.

“Con đã làm hoàng hậu của mười vị Chuyển luân vương. Do đã tích lũy (nghiệp), con đã luân hồi trong các kiếp sống.”

91.

91.

‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං;

පූජාරහා අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

Ta có được công đức, ta đã xuất gia vào đời sống không nhà; ngày nay, ta là vị đáng được cúng dường ở trong giáo pháp của đấng Thích Ca Tử.

92.

92.

‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Ngày nay, với tâm ý thanh tịnh, đã rời xa tâm ý xấu xa; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn có sự tái sanh.

93.

93.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළමාලායිදං ඵලං.

Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ kiếp này, khi ấy ta đã cúng dường đến đức Phật; (kể từ đó) ta không còn biết đến đường ác. Đây là quả của (việc cúng dường) vòng hoa lau.

94.

94.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... (vân vân) ... ta sống không còn lậu hoặc.

95.

95.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta quả là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

96.

96.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Được biết, Tỳ-khưu-ni Naḷamālikā đã nói lên những câu kệ này như thế ấy.

නළමාලිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

Phần Thánh Ký của Trưởng Lão Ni Naḷamālikā, chương thứ sáu.

7. මහාපජාපතිගොතමීථෙරීඅපදානං

7. Thánh Ký về Trưởng Lão Ni Mahāpajāpatigotamī

97.

97.

‘‘එකදා ලොකපජ්ජොතො, වෙසාලියං මහාවනෙ;

කූටාගාරෙ සුසාලායං, වසතෙ නරසාරථි.

Một thuở nọ, bậc Soi Sáng Thế Gian, bậc Điều Ngự Chúng Sanh đang ngự tại giảng đường có nóc nhọn ở Đại Lâm, tại thành Vesālī.

98.

98.

‘‘තදා ජිනස්ස මාතුච්ඡා, මහාගොතමි භික්ඛුනී;

තහිං කතෙ පුරෙ රම්මෙ, වසී භික්ඛුනුපස්සයෙ.

Khi ấy, vị di mẫu của đấng Chiến Thắng, Tỳ-khưu-ni Mahāgotamī, đã trú ngụ ở tu viện ni khả ái được xây dựng tại thành phố ấy.

99.

99.

‘‘භික්ඛුනීහි [Pg.207] විමුත්තාහි, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

රහොගතාය තස්සෙවං, චිතස්සාසි විතක්කිතං.

(Bà) đã cùng với năm trăm vị Tỳ-khưu-ni đã được giải thoát (trú ngụ). Khi đang ở nơi vắng vẻ, trong tâm của vị ấy đã khởi lên sự suy nghĩ như vầy:

100.

100.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, සාවකග්ගයුගස්ස වා;

රාහුලානන්දනන්දානං, නාහං ලච්ඡාමි පස්සිතුං.

‘Ta sẽ không có được (cơ hội) để nhìn thấy sự viên tịch của đức Phật, hoặc của cặp đôi Thượng Thủ Thinh Văn, hoặc của các ngài Rāhula, Ānanda, và Nanda.

101.

101.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානා, සාවකග්ගයුගස්ස වා;

මහාකස්සපනන්දානං, ආනන්දරාහුලාන ච.

Sau sự viên tịch của đức Phật, hoặc của cặp đôi Thượng Thủ Thinh Văn, của các ngài Mahākassapa và Nanda, và của các ngài Ānanda và Rāhula.

102.

102.

‘‘පටිකච්චායුසඞ්ඛාරං, ඔසජ්ජිත්වාන නිබ්බුතිං;

ගච්ඡෙය්‍යං ලොකනාථෙන, අනුඤ්ඤාතා මහෙසිනා.

sau khi từ bỏ hành mạng từ trước, ta sẽ đi đến sự tịch tịnh, sau khi được đấng Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Đại Sĩ, cho phép.

103.

103.

‘‘තථා පඤ්චසතානම්පි, භික්ඛුනීනං විතක්කිතං;

ආසි ඛෙමාදිකානම්පි, එතදෙව විතක්කිතං.

Cũng thế, sự suy nghĩ đã khởi lên ở năm trăm vị Tỳ-khưu-ni. Và đối với các vị đứng đầu là Khemā, chính sự suy nghĩ này cũng đã (khởi lên).

104.

104.

‘‘භූමිචාලො තදා ආසි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී;

උපස්සයාධිවත්ථායො, දෙවතා සොකපීළිතා.

Khi ấy, đã có sự rung chuyển đất đai, các trống trời đã vang rền. Các vị chư thiên trú ngụ ở tu viện ni đã bị sầu muộn áp bức.

105.

105.

‘‘විලපන්තා සුකරුණං, තත්ථස්සූනි පවත්තයුං;

මිත්තා භික්ඛුනියො තාහි, උපගන්ත්වාන ගොතමිං.

Trong khi đang than khóc một cách rất bi thương, các vị ấy đã làm tuôn rơi nước mắt ở nơi ấy. Các vị Tỳ-khưu-ni là bạn hữu đã cùng với các vị ấy đi đến gần bà Gotamī.

106.

106.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවුං;

‘තත්ථ තොයලවාසිත්තා, මයමය්‍යෙ රහොගතා.

sau khi cúi đầu đảnh lễ nơi bàn chân, đã nói lên lời này: ‘Thưa tôn nữ, ở nơi ấy, chúng con đã được vẩy các giọt nước, đã đi đến nơi vắng vẻ.

107.

107.

‘‘‘සා චලා චලිතා භූමි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී;

පරිදෙවා ච සුය්‍යන්තෙ, කිමත්ථං නූන ගොතමී’.

‘Mặt đất vốn không rung chuyển ấy đã bị rung chuyển, các trống trời đã vang rền, và các lời than van cũng được nghe thấy. Thưa bà Gotamī, sự việc ấy chắc chắn là vì mục đích gì?’

108.

108.

‘‘තදා අවොච සා සබ්බං, යථාපරිවිතක්කිතං;

තායොපි සබ්බා ආහංසු, යථාපරිවිතක්කිතං.

Khi ấy, vị ấy đã nói ra tất cả theo như đã được suy xét. Tất cả các vị kia cũng đã trình bày theo như đã được suy xét.

109.

109.

‘‘‘යදි තෙ රුචිතං අය්‍යෙ, නිබ්බානං පරමං සිවං;

නිබ්බායිස්සාම සබ්බාපි, බුද්ධානුඤ්ඤාය සුබ්බතෙ.

‘Thưa tôn nữ, nếu Niết-bàn tối thượng, an lành là điều ngài ưa thích thì, hỡi bậc thiện hạnh, tất cả chúng con cũng sẽ nhập diệt với sự cho phép của đức Phật.

110.

110.

‘‘‘මයං සහාව නික්ඛන්තා, ඝරාපි ච භවාපි ච;

සහායෙව ගමිස්සාම, නිබ්බානං පදමුත්තමං’.

‘Chúng con đã cùng nhau ra đi từ nhà cửa và cũng từ sự hiện hữu. Chúng con sẽ cùng nhau đi đến Niết-bàn, là trạng thái tối thượng.’

111.

111.

‘‘‘නිබ්බානාය වජන්තීනං, කිං වක්ඛාමී’ති සා වදං;

සහ සබ්බාහි නිග්ගඤ්ඡි, භික්ඛුනීනිලයා තදා.

Vị ấy trong khi đang nói: ‘Ta sẽ nói gì đối với các vị đang đi đến Niết-bàn?’ thì khi ấy đã cùng với tất cả (các vị kia) đi ra khỏi nơi ở của các Tỳ-khưu-ni.

112.

112.

‘‘උපස්සයෙ [Pg.208] යාධිවත්ථා, දෙවතා තා ඛමන්තු මෙ;

භික්ඛුනීනිලයස්සෙදං, පච්ඡිමං දස්සනං මම.

Các vị chư thiên nào trú ngụ ở tu viện ni, mong các vị ấy hãy tha thứ cho tôi. Việc nhìn thấy nơi ở của các Tỳ-khưu-ni này là lần cuối cùng của tôi.

113.

113.

‘‘න ජරා මච්චු වා යත්ථ, අප්පියෙහි සමාගමො;

පියෙහි න වියොගොත්ථි, තං වජිස්සං අසඞ්ඛතං.

Nơi nào không có sự già hoặc sự chết, không có sự hội hợp với những người không đáng ưa, không có sự chia ly với những người đáng mến, ta sẽ đi đến trạng thái vô vi ấy.

114.

114.

‘‘අවීතරාගා තං සුත්වා, වචනං සුගතොරසා;

සොකට්ටා පරිදෙවිංසු, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

Các vị con gái của đấng Thiện Thệ chưa ly tham, sau khi nghe được lời nói ấy, đã bị sầu muộn áp bức, đã than van rằng: ‘Ôi, sự ít ỏi phước đức của chúng ta!’

115.

115.

‘‘භික්ඛුනීනිලයො සුඤ්ඤො, භූතො තාහි විනා අයං;

පභාතෙ විය තාරායො, න දිස්සන්ති ජිනොරසා.

Nơi ở của các Tỳ-khưu-ni này đã trở nên trống vắng vì không có các vị ấy. Các vị con gái của đấng Chiến Thắng đã không được nhìn thấy, giống như các vì sao vào lúc rạng đông.

116.

116.

‘‘නිබ්බානං ගොතමී යාති, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

නදීසතෙහිව සහ, ගඞ්ගා පඤ්චහි සාගරං.

Bà Gotamī đi đến Niết-bàn cùng với năm trăm vị, giống như sông Gaṅgā (đi) ra biển cả cùng với năm trăm con sông.

117.

117.

‘‘රථියාය වජන්තියො, දිස්වා සද්ධා උපාසිකා;

ඝරා නික්ඛම්ම පාදෙසු, නිපච්ච ඉදමබ්‍රවුං.

Các nữ cận sự có đức tin, sau khi nhìn thấy các vị đang đi ở trên đường, đã đi ra khỏi nhà, đã cúi mình đảnh lễ nơi bàn chân, và đã nói lên lời này:

118.

118.

‘‘‘පසීදස්සු මහාභොගෙ, අනාථායො විහාය නො;

තයා න යුත්තා නිබ්බාතුං, ඉච්ඡට්ටා විලපිංසු තා’.

“Hỡi bậc đại phú, xin hãy đoái thương, xin đừng từ bỏ chúng con là những người không nơi nương tựa; Ngài không nên nhập Niết-bàn,” những người ấy bị ý muốn chi phối đã than khóc như vậy.

119.

119.

‘‘තාසං සොකපහානත්ථං, අවොච මධුරං ගිරං;

‘රුදිතෙන අලං පුත්තා, හාසකාලොයමජ්ජ වො.

Để xua tan sầu muộn của họ, ngài đã nói lời ngọt ngào: “Hỡi các con gái, đừng khóc lóc nữa, hôm nay là thời điểm để các con hoan hỷ.

120.

120.

‘‘‘පරිඤ්ඤාතං මයා දුක්ඛං, දුක්ඛහෙතු විවජ්ජිතො;

නිරොධො මෙ සච්ඡිකතො, මග්ගො චාපි සුභාවිතො.

“Ta đã liễu tri Khổ, đã từ bỏ nguyên nhân của khổ; Ta đã chứng ngộ Diệt, và cũng đã tu tập tốt đẹp Đạo.”

පඨමං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ nhất.

121.

121.

‘‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo pháp của Đức Phật; Gánh nặng đã được đặt xuống, ái dục dẫn dắt trong các cõi đã được nhổ bật.”

122.

122.

‘‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“Vì mục đích nào ta đã xuất gia, từ đời sống gia đình đến đời sống không gia đình; mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, ta đã đạt được.”

123.

123.

‘‘‘බුද්ධො තස්ස ච සද්ධම්මො, අනූනො යාව තිට්ඨති;

නිබ්බාතුං තාව කාලො මෙ, මා මං සොචථ පුත්තිකා.

“Chừng nào Đức Phật và Chánh pháp của ngài còn tồn tại không suy giảm, chừng đó là thời điểm để ta nhập Niết-bàn. Hỡi các con gái, đừng sầu muộn vì ta.”

124.

124.

‘‘‘කොණ්ඩඤ්ඤානන්දනන්දාදී[Pg.209], තිට්ඨන්ති රාහුලො ජිනො;

සුඛිතො සහිතො සඞ්ඝො, හතදබ්බා ච තිත්ථියා.

“Các vị Koṇḍañña, Ānanda, Nanda, v.v., Rāhula, và bậc Chiến Thắng vẫn còn tại thế; Tăng chúng an lạc, hòa hợp, và các ngoại đạo đã bị dẹp tan sự kiêu mạn.”

125.

125.

‘‘‘ඔක්කාකවංසස්ස යසො, උස්සිතො මාරමද්දනො;

නනු සම්පති කාලො මෙ, නිබ්බානත්ථාය පුත්තිකා.

“Danh tiếng của dòng dõi Okkāka đã được nâng cao, Ma vương đã bị nhiếp phục; Hỡi các con gái, bây giờ chẳng phải là thời điểm để ta nhập Niết-bàn sao?”

126.

126.

‘‘‘චිරප්පභුති යං මය්හං, පත්ථිතං අජ්ජ සිජ්ඣතෙ;

ආනන්දභෙරිකාලොයං, කිං වො අස්සූහි පුත්තිකා.

“Điều ta đã mong nguyện từ lâu xa, hôm nay đã được thành tựu; Đây là thời điểm của tiếng trống hân hoan, hỡi các con gái, nước mắt của các con có ích gì?”

127.

127.

‘‘‘සචෙ මයි දයා අත්ථි, යදි චත්ථි කතඤ්ඤුතා;

සද්ධම්මට්ඨිතියා සබ්බා, කරොථ වීරියං දළ්හං.

“Nếu các con có lòng từ ái đối với ta, và nếu có lòng biết ơn, thì tất cả các con hãy tinh tấn vững chắc vì sự trường tồn của Chánh pháp.”

128.

128.

‘‘‘ථීනං අදාසි පබ්බජ්ජං, සම්බුද්ධො යාචිතො මයා;

තස්මා යථාහං නන්දිස්සං, තථා තමනුතිට්ඨථ’.

“Được ta thỉnh cầu, bậc Chánh Đẳng Giác đã ban cho người nữ sự xuất gia; Do đó, các con hãy duy trì sự tinh tấn theo cách mà ta sẽ hoan hỷ.”

129.

129.

‘‘තා එවමනුසාසිත්වා, භික්ඛුනීහි පුරක්ඛතා;

උපෙච්ච බුද්ධං වන්දිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Sau khi giáo huấn họ như vậy, được các Tỳ-khưu-ni vây quanh, ngài đến gần Đức Phật, đảnh lễ và nói lời này.

130.

130.

‘‘‘අහං සුගත තෙ මාතා, ත්වඤ්ච වීර පිතා මම;

සද්ධම්මසුඛද නාථ, තයා ජාතාම්හි ගොතම.

“Hỡi bậc Thiện Thệ, con là mẹ của ngài; hỡi bậc Anh Hùng, ngài là cha của con; Hỡi bậc Hộ Trì, người ban cho hạnh phúc của Chánh pháp, hỡi Gotama, con được sinh ra từ ngài.”

131.

131.

‘‘‘සංවද්ධිතොයං සුගත, රූපකායො මයා තව;

අනින්දිතො ධම්මකායො, මම සංවද්ධිතො තයා.

“Hỡi bậc Thiện Thệ, sắc thân này của ngài đã được con nuôi dưỡng; Pháp thân không thể chê trách của con đã được ngài nuôi dưỡng.”

132.

132.

‘‘‘මුහුත්තං තණ්හාසමණං, ඛීරං ත්වං පායිතො මයා;

තයාහං සන්තමච්චන්තං, ධම්මඛීරඤ්හි පායිතා.

“Con đã cho ngài uống sữa làm dịu cơn khát trong chốc lát; Ngài đã cho con uống sữa pháp hoàn toàn tịch tịnh.”

133.

133.

‘‘‘බන්ධනාරක්ඛනෙ මය්හං, අණණො ත්වං මහාමුනෙ;

පුත්තකාමා ථියො යාචං, ලභන්ති තාදිසං සුතං.

“Hỡi bậc Đại Muni, trong việc bảo vệ con khỏi sự trói buộc, ngài không còn mắc nợ (sữa); Những người phụ nữ mong muốn có con, khi cầu xin, họ nhận được người con như vậy.”

134.

134.

‘‘‘මන්ධාතාදිනරින්දානං, යා මාතා සා භවණ්ණවෙ;

නිමුග්ගාහං තයා පුත්ත, තාරිතා භවසාගරා.

“Những người mẹ của các vị vua như Mandhātu đã bị chìm đắm trong đại dương của sự tồn tại; Hỡi con trai, con đã được ngài cứu vớt từ biển cả của sự tồn tại.”

135.

135.

‘‘‘රඤ්ඤො මාතා මහෙසීති, සුලභං නාමමිත්ථිනං;

බුද්ධමාතාති යං නාමං, එතං පරමදුල්ලභං.

“Đối với phụ nữ, danh xưng 'mẹ của vua' hay 'hoàng hậu' là dễ dàng có được; Nhưng danh xưng 'mẹ của Đức Phật' là vô cùng khó có được.”

136.

136.

‘‘‘තඤ්ච ලද්ධං මහාවීර, පණිධානං මමං තයා;

අණුකං වා මහන්තං වා, තං සබ්බං පූරිතං මයා.

“Hỡi bậc Đại Anh Hùng, lời nguyện ấy của con đã được thành tựu nhờ ngài; Dù nhỏ hay lớn, tất cả những điều đó con đã làm cho viên mãn.”

137.

137.

‘‘‘පරිනිබ්බාතුමිච්ඡාමි[Pg.210], විහායෙමං කළෙවරං;

අනුජානාහි මෙ වීර, දුක්ඛන්තකර නායක.

“Con mong muốn từ bỏ thân xác này để nhập Niết-bàn; Hỡi bậc Anh Hùng, người chấm dứt khổ đau, hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy cho phép con.”

138.

138.

‘‘‘චක්කඞ්කුසධජාකිණ්ණෙ, පාදෙ කමලකොමලෙ;

පසාරෙහි පණාමං තෙ, කරිස්සං පුත්තඋත්තමෙ.

“Xin hãy duỗi ra đôi chân mềm mại như hoa sen, được trang điểm với bánh xe, câu liêm, cờ phướn; Hỡi con trai, con sẽ đảnh lễ đôi chân tối thượng của ngài.”

139.

139.

‘‘‘සුවණ්ණරාසිසඞ්කාසං, සරීරං කුරු පාකටං;

කත්වා දෙහං සුදිට්ඨං තෙ, සන්තිං ගච්ඡාමි නායක’.

“Hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy làm cho thân thể ngài, giống như một khối vàng, được hiển lộ; Sau khi đã nhìn thấy rõ ràng thân của ngài, con sẽ đi đến nơi tịch tịnh.”

140.

140.

‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණූපෙතං, සුප්පභාලඞ්කතං තනුං;

සඤ්ඣාඝනාව බාලක්කං, මාතුච්ඡං දස්සයී ජිනො.

Bậc Chiến Thắng đã cho người dì thấy thân thể được trang bị ba mươi hai tướng tốt, được trang hoàng bởi hào quang rực rỡ, như mặt trời non hiện ra từ đám mây chiều.

141.

141.

‘‘ඵුල්ලාරවින්දසංකාසෙ, තරුණාදිච්චසප්පභෙ;

චක්කඞ්කිතෙ පාදතලෙ, තතො සා සිරසා පති.

Sau đó, bà ấy đã cúi đầu lạy trên lòng bàn chân, nơi được đánh dấu bằng bánh xe, giống như hoa sen nở, và có ánh sáng như mặt trời non.

142.

142.

‘‘‘පණමාමි නරාදිච්ච, ආදිච්චකුලකෙතුකං;

පච්ඡිමෙ මරණෙ මය්හං, න තං ඉක්ඛාමහං පුනො.

“Con xin đảnh lễ ngài, hỡi mặt trời của nhân loại, ngọn cờ của dòng dõi mặt trời; Trong lúc lâm chung cuối cùng của con, con sẽ không còn được nhìn thấy ngài nữa.”

143.

143.

‘‘‘ඉත්ථියො නාම ලොකග්ග, සබ්බදොසාකරා මතා;

යදි කො චත්ථි දොසො මෙ, ඛමස්සු කරුණාකර.

“Hỡi bậc tối thượng trong thế gian, những người gọi là phụ nữ được xem là nguồn gốc của mọi lỗi lầm; Hỡi nguồn suối của lòng bi mẫn, nếu con có bất kỳ lỗi lầm nào, xin hãy tha thứ.”

144.

144.

‘‘‘ඉත්ථිකානඤ්ච පබ්බජ්ජං, හං තං යාචිං පුනප්පුනං;

තත්ථ චෙ අත්ථි දොසො මෙ, තං ඛමස්සු නරාසභ.

“Con đã lặp đi lặp lại thỉnh cầu sự xuất gia cho phụ nữ; Hỡi bậc Ngưu vương trong loài người, nếu trong việc đó con có lỗi, xin hãy tha thứ cho lỗi đó.”

145.

145.

‘‘‘මයා භික්ඛුනියො වීර, තවානුඤ්ඤාය සාසිතා;

තත්‍ර චෙ අත්ථි දුන්නීතං, තං ඛමස්සු ඛමාධිප.

“Hỡi bậc Anh Hùng, với sự cho phép của ngài, con đã giáo huấn các Tỳ-khưu-ni; Nếu trong việc đó có sự hướng dẫn sai lầm, hỡi bậc chủ của sự nhẫn nại, xin hãy tha thứ cho điều đó.”

146.

146.

‘‘‘අක්ඛන්තෙ නාම ඛන්තබ්බං, කිං භවෙ ගුණභූසනෙ;

කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා.

“Hỡi người được trang hoàng bằng các đức hạnh, trong việc không cần phải tha thứ, có điều gì để tha thứ chăng? Đối với bà, người đang đi đến Niết-bàn, ta còn có thể nói lời đáp nào hơn nữa?”

147.

147.

‘‘‘සුද්ධෙ අනූනෙ මම භික්ඛුසඞ්ඝෙ, ලොකා ඉතො නිස්සරිතුං ඛමන්තෙ;

පභාතකාලෙ බ්‍යසනඞ්ගතානං, දිස්වාන නිය්‍යාතිව චන්දලෙඛා’.

‘Như vầng trăng non rút lui khi thấy các vì sao biến mất vào lúc rạng đông, (cũng vậy) khi thấy Tăng đoàn của ta, thanh tịnh và không thiếu sót, có khả năng thoát khỏi thế gian này, (ta cũng sẽ ra đi)’.

148.

148.

‘‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො ජිනග්ගං, තාරාව චන්දානුගතා සුමෙරුං;

පදක්ඛිණං කච්ච නිපච්ච පාදෙ, ඨිතා මුඛන්තං සමුදික්ඛමානා.

‘Các vị Tỳ-khưu-ni khác, giống như các vì sao đi theo mặt trăng (quanh núi) Tu-di, đã đi quanh đấng Tối Thắng theo chiều bên phải, đảnh lễ dưới chân Ngài, và đứng nhìn ngắm thánh nhan của Ngài.

149.

149.

‘‘‘න [Pg.211] තිත්තිපුබ්බං තව දස්සනෙන, චක්ඛුං න සොතං තව භාසිතෙන;

චිත්තං මමං කෙවලමෙකමෙව, පප්පුය්‍ය තං ධම්මරසෙන තිත්ති.

‘Mắt con chưa từng thỏa mãn với việc được thấy Ngài, tai con cũng chưa từng thỏa mãn với lời dạy của Ngài; tâm của con, chỉ có một đối tượng duy nhất, đã đạt đến trạng thái ấy (Niết-bàn), cũng không thỏa mãn với hương vị của Pháp.’

150.

150.

‘‘‘නදතො පරිසායං තෙ, වාදිතබ්බපහාරිනො;

යෙ තෙ දක්ඛන්ති වදනං, ධඤ්ඤා තෙ නරපුඞ්ගව.

‘Hỡi bậc Nhân Ngưu, những ai được thấy thánh nhan của Ngài khi Ngài thuyết giảng giữa hội chúng, (âm thanh) như tiếng nhạc cụ được tấu lên, những người ấy thật có phước thay.’

151.

151.

‘‘‘දීඝඞ්ගුලී තම්බනඛෙ, සුභෙ ආයතපණ්හිකෙ;

යෙ පාදෙ පණමිස්සන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා ගුණන්ධර.

‘Hỡi bậc mang giữ các đức hạnh, những ai được đảnh lễ đôi bàn chân của Ngài, với những ngón chân dài, móng chân màu đồng, gót chân dài và đẹp đẽ, những người ấy cũng thật có phước thay.’

152.

152.

‘‘‘මධුරානි පහට්ඨානි, දොසග්ඝානි හිතානි ච;

යෙ තෙ වාක්‍යානි සුය්‍යන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා නරුත්තම.

‘Hỡi bậc Tối Thắng trong loài người, những ai được nghe lời dạy của Ngài, những lời ngọt ngào, làm cho hoan hỷ, trừ diệt lỗi lầm và đem lại lợi ích, những người ấy cũng thật có phước thay.’

153.

153.

‘‘‘ධඤ්ඤාහං තෙ මහාවීර, පාදපූජනතප්පරා ;

තිණ්ණසංසාරකන්තාරා, සුවාක්‍යෙන සිරීමතො’.

‘Hỡi bậc Đại Hùng, con thật có phước thay, nhờ lời dạy cao quý của Ngài, bậc đầy uy đức, con đã chuyên tâm cúng dường đôi chân Ngài và đã vượt qua được sa mạc luân hồi.’

154.

154.

‘‘තතො සා අනුසාවෙත්වා, භික්ඛුසඞ්ඝම්පි සුබ්බතා;

රාහුලානන්දනන්දෙ ච, වන්දිත්වා ඉදමබ්‍රවි.

Bấy giờ, vị ni có đức hạnh tốt đẹp ấy, sau khi thông báo cho Tăng đoàn Tỳ-khưu, cùng các vị Rāhula, Ānanda, và Nanda, đã đảnh lễ và nói lên lời này.

155.

155.

‘‘‘ආසීවිසාලයසමෙ, රොගාවාසෙ කළෙවරෙ;

නිබ්බින්දා දුක්ඛසඞ්ඝාටෙ, ජරාමරණගොචරෙ.

‘Con đã nhàm chán thân này, vốn giống như hang ổ của loài rắn độc, là nơi ở của bệnh tật, là sự kết hợp của khổ đau, là nơi chốn của già và chết.’

156.

156.

‘‘‘නානාකලිමලාකිණ්ණෙ, පරායත්තෙ නිරීහකෙ;

තෙන නිබ්බාතුමිච්ඡාමි, අනුමඤ්ඤථ පුත්තකා’.

‘(Thân này) đầy dẫy các loại ô uế, phụ thuộc vào người khác, không có nỗ lực (tự thân). Vì thế, con mong muốn nhập Niết-bàn. Hỡi các con, xin hãy chấp thuận.’

157.

157.

‘‘නන්දො රාහුලභද්දො ච, වීතසොකා නිරාසවා;

ඨිතාචලට්ඨිති ථිරා, ධම්මතමනුචින්තයුං.

Nanda và Rāhula hiền thiện, đã thoát khỏi sầu muộn, không còn lậu hoặc, đứng vững vàng, không lay chuyển, và suy nghiệm về pháp tánh.

158.

158.

‘‘‘ධිරත්ථු සඞ්ඛතං ලොලං, අසාරං කදලූපමං;

මායාමරීචිසදිසං, ඉතරං අනවට්ඨිතං.

‘Thật đáng chán thay pháp hữu vi, vốn hay thay đổi, không có lõi cây, giống như thân cây chuối, tương tự như ảo ảnh, huyễn hóa, phù du và không bền vững.’

159.

159.

‘‘‘යත්ථ නාම ජිනස්සායං, මාතුච්ඡා බුද්ධපොසිකා;

ගොතමී නිධනං යාති, අනිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං’.

‘Khi mà ngay cả vị Gotamī này, dì của đấng Chiến Thắng, người đã nuôi dưỡng Đức Phật, cũng đi đến chỗ kết thúc, (điều đó cho thấy) tất cả các pháp hữu vi đều là vô thường.’

160.

160.

‘‘ආනන්දො ච තදා සෙඛො, සොකට්ටො ජිනවච්ඡලො;

තත්ථස්සූනි කරොන්තො සො, කරුණං පරිදෙවති.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda, vẫn còn là bậc hữu học, người thương mến đấng Chiến Thắng, bị sầu muộn xâm chiếm, đã rơi lệ tại nơi ấy và than khóc một cách bi thương.

161.

161.

‘‘හා සන්තිං ගොතමී යාති, නූන බුද්ධොපි නිබ්බුතිං;

ගච්ඡති න චිරෙනෙව, අග්ගිරිව නිරින්ධනො.

‘Than ôi, Gotamī đang đi đến nơi tịch tịnh! Chắc chắn chẳng bao lâu nữa, Đức Phật cũng sẽ nhập Niết-bàn, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu.’

162.

162.

‘‘එවං [Pg.212] විලාපමානං තං, ආනන්දං ආහ ගොතමී;

සුතසාගරගම්භීර, බුද්ධොපට්ඨානතප්පර.

Gotamī nói với Tôn giả Ānanda đang than khóc như vậy: ‘Hỡi người có học văn sâu rộng như biển cả, hỡi người chuyên tâm hầu cận Đức Phật.’

163.

163.

‘‘‘න යුත්තං සොචිතුං පුත්ත, හාසකාලෙ උපට්ඨිතෙ;

තයා මෙ සරණං පුත්ත, නිබ්බානං තමුපාගතං.

‘Này con, không thích hợp để sầu muộn khi thời điểm hoan hỷ đã đến. Này con, con đã là nơi nương tựa của mẹ, (nhờ con mà) mẹ đã đạt đến Niết-bàn.’

164.

164.

‘‘‘තයා තාත සමජ්ඣිට්ඨො, පබ්බජ්ජං අනුජානි නො;

මා පුත්ත විමනො හොහි, සඵලො තෙ පරිස්සමො.

‘Này con thân yêu, do con thỉnh cầu, (Đức Phật) đã cho phép chúng ta được xuất gia. Này con, chớ có buồn lòng; sự nỗ lực của con đã kết thành quả.’

165.

165.

‘‘‘යං න දිට්ඨං පුරාණෙහි, තිත්ථිකාචරියෙහිපි;

තං පදං සුකුමාරීහි, සත්තවස්සාහි වෙදිතං.

‘Trạng thái mà ngay cả các vị đạo sư ngoại đạo xưa kia cũng không thấy được, trạng thái ấy đã được các thiếu nữ trẻ trung mới bảy tuổi chứng ngộ.’

166.

166.

‘‘‘බුද්ධසාසනපාලෙත, පච්ඡිමං දස්සනං තව;

තත්ථ ගච්ඡාමහං පුත්ත, ගතො යත්ථ න දිස්සතෙ.

‘Hỡi người bảo hộ giáo pháp của Đức Phật, đây là lần cuối cùng mẹ được thấy con. Này con, mẹ sẽ đi đến nơi mà người đã đến đó thì không còn được thấy nữa.’

167.

167.

‘‘‘කදාචි ධම්මං දෙසෙන්තො, ඛිපී ලොකග්ගනායකො;

තදාහං ආසීසවාචං, අවොචං අනුකම්පිකා.

‘Có một lần, khi đang thuyết Pháp, bậc Đạo Sư Tối Thượng của thế gian đã hắt hơi. Khi ấy, với lòng bi mẫn, con đã nói lên lời cầu chúc.’

168.

168.

‘‘‘චිරං ජීව මහාවීර, කප්පං තිට්ඨ මහාමුනෙ;

සබ්බලොකස්ස අත්ථාය, භවස්සු අජරාමරො.

‘Xin Ngài hãy sống lâu, hỡi bậc Đại Hùng! Xin Ngài hãy trụ thế một kiếp, hỡi bậc Đại Mâu-ni! Vì lợi ích của toàn thể thế gian, xin Ngài hãy trở thành bất lão, bất tử.’

169.

169.

‘‘‘තං තථාවාදිනිං බුද්ධො, මමං සො එතදබ්‍රවි;

‘න හෙවං වන්දියා බුද්ධා, යථා වන්දසි ගොතමී.

‘Với con, người đã nói như vậy, Đức Phật đã dạy lời này: ‘Này Gotamī, các vị Phật không được tôn kính theo cách mà bà đang tôn kính.’

170.

170.

‘‘‘කථං චරහි සබ්බඤ්ඤූ, වන්දිතබ්බා තථාගතා;

කථං අවන්දියා බුද්ධා, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

‘Vậy thì, thưa bậc Toàn Tri, các đấng Như Lai nên được tôn kính như thế nào? Khi được hỏi, xin Ngài hãy giải thích điều đó cho con.’

171.

171.

‘‘‘ආරද්ධවීරියෙ පහිතත්තෙ, නිච්චං දළ්හපරක්කමෙ;

සමග්ගෙ සාවකෙ පස්ස, එතං බුද්ධානවන්දනං.

‘Hãy nhìn các vị đệ tử, những người có tinh tấn đã được khởi lên, có tâm đã được hướng đến (Niết-bàn), luôn nỗ lực kiên cường, và sống hòa hợp. Đây chính là sự tôn kính các vị Phật.’

172.

172.

‘‘‘තතො උපස්සයං ගන්ත්වා, එකිකාහං විචින්තයිං;

සමග්ගපරිසං නාථො, රොධෙසි තිභවන්තගො.

‘Sau đó, khi trở về tu viện, một mình con đã suy ngẫm: ‘Đấng Lãnh Đạo, người đã đi đến tận cùng của ba cõi, Ngài ưa thích một hội chúng hòa hợp.’

173.

173.

‘‘‘හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, මා විපත්තිතමද්දසං;

එවාහං චින්තයිත්වාන, දිස්වාන ඉසිසත්තමං.

‘Thôi, ta sẽ nhập Niết-bàn, mong rằng ta sẽ không phải thấy sự tan rã (của hội chúng).’ Suy nghĩ như vậy xong, con đã đến yết kiến bậc Thánh Tối Thượng.’

174.

174.

‘‘‘පරිනිබ්බානකාලං මෙ, ආරොචෙසිං විනායකං;

තතො සො සමනුඤ්ඤාසි, කාලං ජානාහි ගොතමී.

‘Con đã trình báo với bậc Đạo Sư về thời điểm nhập Niết-bàn của con. Bấy giờ, Ngài đã chấp thuận: ‘Này Gotamī, bà hãy biết thời điểm (thích hợp).’

175.

175.

‘‘‘කිලෙසා [Pg.213] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

‘Các phiền não của con đã được thiêu đốt… (v.v.)… con an trú không còn lậu hoặc.’

176.

176.

‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘Thật vậy, sự đến của con là một sự đến tốt đẹp… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.’

177.

177.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

178.

178.

‘‘‘ථීනං ධම්මාභිසමයෙ, යෙ බාලා විමතිං ගතා;

තෙසං දිට්ඨිප්පහානත්ථං, ඉද්ධිං දස්සෙහි ගොතමී’.

“Này Gotamī, đối với sự chứng ngộ Chánh pháp của nữ giới, những kẻ ngu nào đã đi đến hoài nghi; để đoạn trừ tà kiến của họ, hãy thị hiện thần thông.”

179.

179.

‘‘තදා නිපච්ච සම්බුද්ධං, උප්පතිත්වාන අම්බරං;

ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, බුද්ධානුඤ්ඤාය ගොතමී.

Khi ấy, sau khi đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác, bà Gotamī bay lên hư không; được sự cho phép của đức Phật, bà đã thị hiện nhiều loại thần thông.

180.

180.

‘‘එකිකා බහුධා ආසි, බහුකා චෙතිකා තථා;

ආවිභාවං තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං තිරොනගං.

Từ một người, bà đã hóa thành nhiều người; và cũng như thế, từ nhiều người lại hóa thành một. Bà hiện ra, rồi lại biến mất, đi xuyên qua tường, qua núi.

181.

181.

‘‘අසජ්ජමානා අගමා, භූමියම්පි නිමුජ්ජථ;

අභිජ්ජමානෙ උදකෙ, අගඤ්ඡි මහියා යථා.

Bà đi không bị trở ngại, bà độn thổ như lặn trong nước; bà đi trên mặt nước không bị chìm, như đi trên đất liền.

182.

182.

‘‘සකුණීව තථාකාසෙ, පල්ලඞ්කෙන කමී තදා;

වසං වත්තෙසි කායෙන, යාව බ්‍රහ්මනිවෙසනං.

Khi ấy, bà ngồi kiết-già bay đi trong hư không như loài chim; bà dùng thân thể làm chủ cho đến tận cõi Phạm Thiên.

183.

183.

‘‘සිනෙරුං දණ්ඩං කත්වාන, ඡත්තං කත්වා මහාමහිං;

සමූලං පරිවත්තෙත්වා, ධාරයං චඞ්කමී නභෙ.

Lấy núi Sineru làm cán, lấy đại địa làm lọng; lật ngược nó lên cùng với gốc rễ, bà cầm nó và kinh hành trên hư không.

184.

184.

‘‘ඡස්සූරොදයකාලෙව, ලොකඤ්චාකාසි ධූමිකං;

යුගන්තෙ විය ලොකං සා, ජාලාමාලාකුලං අකා.

Bà làm cho thế gian bốc khói như thể có sáu mặt trời cùng mọc; bà làm cho thế gian tràn ngập vòng lửa, giống như vào lúc kiếp hoại.

185.

185.

‘‘මුචලින්දං මහාසෙලං, මෙරුමූලනදන්තරෙ ;

සාසපාරිව සබ්බානි, එකෙනග්ගහි මුට්ඨිනා.

Hồ Mucalinda, những ngọn núi lớn ở giữa chân núi Meru và các con sông; tất cả những thứ ấy, bà đã nắm lấy trong một bàn tay như thể hạt cải.

186.

186.

‘‘අඞ්ගුලග්ගෙන ඡාදෙසි, භාකරං සනිසාකරං;

චන්දසූරසහස්සානි, ආවෙළමිව ධාරයි.

Bà dùng đầu ngón tay che khuất mặt trời cùng với mặt trăng; bà đeo một ngàn mặt trời và mặt trăng như thể một vòng hoa tai.

187.

187.

‘‘චතුසාගරතොයානි, ධාරයී එකපාණිනා;

යුගන්තජලදාකාරං, මහාවස්සං පවස්සථ.

Bà đã giữ nước của bốn biển trong một bàn tay; bà làm cho một trận mưa lớn trút xuống, giống như đám mây vào lúc kiếp hoại.

188.

188.

‘‘චක්කවත්තිං සපරිසං, මාපයී සා නභත්තලෙ;

ගරුළං ද්විරදං සීහං, විනදන්තං පදස්සයි.

Bà đã hóa hiện trên hư không một vị Chuyển Luân Vương cùng với đoàn tùy tùng; bà thị hiện chim garuḷa, voi, và sư tử đang gầm rống.

189.

189.

‘‘එකිකා අභිනිම්මිත්වා, අප්පමෙය්‍යං භික්ඛුනීගණං;

පුන අන්තරධාපෙත්වා, එකිකා මුනිමබ්‍රවි.

Một mình bà hóa hiện ra vô số chúng Tỳ-khưu-ni; rồi lại làm cho họ biến mất, một mình bà bạch cùng bậc Mâu-ni.

190.

190.

‘‘‘මාතුච්ඡා [Pg.214] තෙ මහාවීර, තව සාසනකාරිකා;

අනුප්පත්තා සකං අත්ථං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’.

“Thưa bậc Đại Hùng, di mẫu của Ngài, người thực hành giáo pháp của Ngài, đã đạt được mục đích của mình. Con xin đảnh lễ đôi chân của Ngài, thưa bậc Hữu Nhãn.”

191.

191.

‘‘දස්සෙත්වා විවිධා ඉද්ධී, ඔරොහිත්වා නභත්තලා;

වන්දිත්වා ලොකපජ්ජොතං, එකමන්තං නිසීදි සා.

Sau khi thị hiện nhiều loại thần thông, bà từ hư không đi xuống; sau khi đảnh lễ bậc Đèn Sáng của thế gian, bà ngồi xuống một bên.

192.

192.

‘‘සා වීසවස්සසතිකා, ජාතියාහං මහාමුනෙ;

අලමෙත්තාවතා වීර, නිබ්බායිස්සාමි නායක.

“Thưa bậc Đại Mâu-ni, con đã một trăm hai mươi tuổi đời; thưa bậc Anh Hùng, như vậy là đủ rồi. Thưa bậc Lãnh Đạo, con sẽ nhập Niết-bàn.”

193.

193.

‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, පරිසා සා කතඤ්ජලී;

අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා.

Khi ấy, toàn thể hội chúng vô cùng kinh ngạc, chắp tay lại và thưa rằng: “Thưa Thánh nữ, làm thế nào mà ngài có được thần thông và năng lực vô song như vậy?”

194.

194.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện một vị Lãnh Đạo, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, là bậc Hữu Nhãn đối với tất cả các pháp.

195.

195.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං;

සබ්බොපකාරසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, con đã được sinh ra trong gia đình của một vị quan, một gia đình thịnh vượng, sung túc, giàu có, và đầy đủ mọi tiện nghi.

196.

196.

‘‘කදාචි පිතුනා සද්ධිං, දාසිගණපුරක්ඛතා;

මහතා පරිවාරෙන, තං උපෙච්ච නරාසභං.

Một hôm, cùng với cha, được đoàn nữ tỳ đi theo, với đoàn tùy tùng đông đảo, con đã đến yết kiến bậc Nhân Ngưu ấy.

197.

197.

‘‘වාසවං විය වස්සන්තං, ධම්මමෙඝං අනාසවං ;

සරදාදිච්චසදිසං, රංසිජාලසමුජ්ජලං.

Con đã thấy bậc Toàn Thắng, người đang ban cơn mưa Pháp không lậu hoặc như trời Vāsava, người giống như mặt trời mùa thu, rực rỡ với mạng lưới hào quang.

198.

198.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, සුත්වා චස්ස සුභාසිතං;

මාතුච්ඡං භික්ඛුනිං අග්ගෙ, ඨපෙන්තං නරනායකං.

Khi thấy bậc Lãnh Đạo của nhân loại đang đặt vị Tỳ-khưu-ni là di mẫu của ngài vào địa vị tối thượng, con đã làm cho tâm mình trong sạch và đã nghe lời thuyết giảng tốt đẹp của ngài.

199.

199.

‘‘සුත්වා දත්වා මහාදානං, සත්තාහං තස්ස තාදිනො;

සසඞ්ඝස්ස නරග්ගස්ස, පච්චයානි බහූනි ච.

Sau khi nghe, con đã cúng dường đại thí trong bảy ngày đến bậc Như Nhiên ấy, bậc Tối Thắng giữa loài người, cùng với Tăng chúng, và cả nhiều vật dụng khác nữa.

200.

200.

‘‘නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තතො මහාපරිසතිං, අවොච ඉසිසත්තමො.

Con đã đảnh lễ dưới chân ngài và phát nguyện đạt được địa vị ấy. Bấy giờ, bậc Hiền Thánh Tối Thượng đã nói với đại chúng.

201.

201.

‘‘‘යා සසඞ්ඝං අභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“Người phụ nữ nào đã cúng dường thực phẩm đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng chúng trong bảy ngày, Ta sẽ tuyên thuyết về người ấy. Hãy lắng nghe lời Ta nói đây.”

202.

202.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ đây, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, ngài thuộc dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama.”

203.

203.

‘‘‘තස්ස [Pg.215] ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

ගොතමී නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා.

“Sẽ có một vị nữ đệ tử của vị Đạo Sư ấy, tên là Gotamī, là người thừa tự trong Chánh pháp, là người con gái chân chánh do Chánh pháp hóa sanh.”

204.

204.

‘‘‘තස්ස බුද්ධස්ස මාතුච්ඡා, ජීවිතාපාදිකා අයං;

රත්තඤ්ඤූනඤ්ච අග්ගත්තං, භික්ඛුනීනං ලභිස්සති’.

“Người phụ nữ này sẽ là di mẫu của vị Phật ấy, là người nuôi dưỡng mạng sống của ngài; và sẽ đạt được địa vị tối thượng trong số các Tỳ-khưu-ni có hạ lạp cao.”

205.

205.

‘‘තං සුත්වාන පමොදිත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

පච්චයෙහි උපට්ඨිත්වා, තතො කාලඞ්කතා අහං.

Sau khi nghe lời ấy, con đã hoan hỷ, và suốt đời đã phụng sự bậc Toàn Thắng với các vật dụng. Sau đó, con đã mệnh chung.

206.

206.

‘‘තාවතිංසෙසු දෙවෙසු, සබ්බකාමසමිද්ධිසු;

නිබ්බත්තා දසහඞ්ගෙහි, අඤ්ඤෙ අභිභවිං අහං.

Con đã tái sanh vào cõi trời Tāvatiṃsa, nơi đầy đủ mọi dục lạc; với mười phương diện, con đã vượt trội hơn các vị trời khác.

207.

207.

‘‘රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච;

ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච.

Bởi sắc và tiếng, bởi hương, bởi vị, và bởi xúc chạm; cũng bởi tuổi thọ, bởi dung sắc, bởi an lạc, và cũng bởi danh vọng.

208.

208.

‘‘තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං;

අහොසිං අමරින්දස්ස, මහෙසී දයිතා තහිං.

Cũng giống như thế, bởi quyền thống trị, ta đã tỏa sáng sau khi chinh phục; ở nơi ấy, ta đã là vị chánh hậu được yêu quý của vua trời Amarinda.

209.

209.

‘‘සංසාරෙ සංසරන්තීහං, කම්මවායුසමෙරිතා;

කාසිස්ස රඤ්ඤො විසයෙ, අජායිං දාසගාමකෙ.

Ta, trong khi đang lang thang trong vòng luân hồi, bị ngọn gió của nghiệp thổi dạt, đã được sanh ra trong một ngôi làng của những người nô lệ, trong lãnh địa của vua xứ Kāsi.

210.

210.

‘‘පඤ්චදාසසතානූනා, නිවසන්ති තහිං තදා;

සබ්බෙසං තත්ථ යො ජෙට්ඨො, තස්ස ජායා අහොසහං.

Vào lúc ấy, không dưới năm trăm người nô lệ đã sống ở nơi đó. Trong số tất cả bọn họ ở đấy, người nào là người đứng đầu, ta đã là vợ của người ấy.

211.

211.

‘‘සයම්භුනො පඤ්චසතා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසුං;

තෙ දිස්වාන අහං තුට්ඨා, සහ සබ්බාහි ඉත්ථිභි.

Năm trăm vị Tự Sanh Giác (Sayambhū) đã đi vào làng để khất thực. Sau khi nhìn thấy các vị ấy, ta đã hoan hỷ, cùng với tất cả những người phụ nữ.

212.

212.

‘‘පූගා හුත්වාව සබ්බායො, චතුමාසෙ උපට්ඨහුං ;

තිචීවරානි දත්වාන, සංසරිම්හ සසාමිකා.

Sau khi đã hợp thành các nhóm, tất cả (phụ nữ) chúng tôi đã phục vụ trong bốn tháng. Sau khi đã cúng dường ba y, chúng tôi đã lang thang trong vòng luân hồi cùng với các ông chồng của mình.

213.

213.

‘‘තතො චුතා සබ්බාපි තා, තාවතිංසගතා මයං;

පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා දෙවදහෙ පුරෙ.

Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tất cả chúng tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, chúng tôi đã được sanh ra ở thành Devadaha.

214.

214.

‘‘පිතා අඤ්ජනසක්කො මෙ, මාතා මම සුලක්ඛණා;

තතො කපිලවත්ථුස්මිං, සුද්ධොදනඝරං ගතා.

Cha của tôi là vua Añjana dòng Sakya, mẹ của tôi là Sulakkhaṇā. Từ đó, tôi đã đi đến nhà của vua Suddhodana ở Kapilavatthu.

215.

215.

‘‘සෙසා සක්‍යකුලෙ ජාතා, සක්‍යානං ඝරමාගමුං;

අහං විසිට්ඨා සබ්බාසං, ජිනස්සාපාදිකා අහුං.

Những người còn lại được sanh ra trong dòng tộc Sakya, họ đã đi đến nhà của những người dòng Sakya. Ta là người ưu việt hơn tất cả, đã trở thành người mẹ nuôi của đấng Chiến Thắng.

216.

216.

‘‘මම [Pg.216] පුත්තොභිනික්ඛම්ම, බුද්ධො ආසි විනායකො;

පච්ඡාහං පබ්බජිත්වාන, සතෙහි සහ පඤ්චහි.

Con trai của ta, sau khi đã xuất gia, đã trở thành bậc Giác Ngộ, vị Lãnh Đạo. Về sau, ta đã xuất gia cùng với năm trăm vị (phụ nữ).

217.

217.

‘‘සාකියානීහි ධීරාහි, සහ සන්තිසුඛං ඵුසිං;

යෙ තදා පුබ්බජාතියං, අම්හාකං ආසු සාමිනො.

Cùng với những người phụ nữ dòng Sakya trí tuệ, ta đã chứng ngộ được sự an lạc của tịch tịnh. Những người mà vào lúc ấy, trong kiếp trước, đã là chồng của chúng ta.

218.

218.

‘‘සහපුඤ්ඤස්ස කත්තාරො, මහාසමයකාරකා;

ඵුසිංසු අරහත්තං තෙ, සුගතෙනානුකම්පිතා.

Những người cùng làm phước, những người tạo nên sự hội họp vĩ đại, các vị ấy đã chứng đắc A-la-hán quả, do được đấng Thiện Thệ thương tưởng.

219.

219.

‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො, ආරුහිංසු නභත්තලං;

සංගතා විය තාරායො, විරොචිංසු මහිද්ධිකා.

Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni khác đã bay lên không trung. Giống như một cụm sao, các vị có đại thần lực đã tỏa sáng rực rỡ.

220.

220.

‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසුං, පිළන්ධවිකතිං යථා;

කම්මාරො කනකස්සෙව, කම්මඤ්ඤස්ස සුසික්ඛිතො.

Các vị đã biểu diễn nhiều thần thông, giống như người thợ kim hoàn được huấn luyện kỹ càng biểu diễn một món trang sức đặc biệt làm bằng vàng dễ uốn nắn.

221.

221.

‘‘දස්සෙත්වා පාටිහීරානි, විචිත්තානි බහූනි ච;

තොසෙත්වා වාදිපවරං, මුනිං සපරිසං තදා.

Sau khi đã biểu diễn các phép lạ, đa dạng và nhiều loại, và sau khi đã làm hài lòng bậc Thánh nhân, vị tối thắng trong các nhà luận thuyết, cùng với hội chúng của ngài vào lúc ấy.

222.

222.

‘‘ඔරොහිත්වාන ගගනා, වන්දිත්වා ඉසිසත්තමං;

අනුඤ්ඤාතා නරග්ගෙන, යථාඨානෙ නිසීදිසුං.

Sau khi đã từ không trung đi xuống, sau khi đã đảnh lễ bậc Thánh nhân thứ bảy, được sự cho phép của bậc Tối Thắng giữa loài người, các vị đã ngồi xuống ở vị trí thích hợp.

223.

223.

‘‘‘අහොනුකම්පිකා අම්හං, සබ්බාසං චිර ගොතමී;

වාසිතා තව පුඤ්ඤෙහි, පත්තා නො ආසවක්ඛයං.

‘Ôi, Gotamī, ngài đã có lòng bi mẫn đối với tất cả chúng con từ lâu! Được ướp hương bởi các công đức của ngài, chúng con đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.’

224.

224.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

‘Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các cõi sanh đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bẻ gãy xiềng xích, chúng con sống không còn lậu hoặc.’

225.

225.

‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘Thật vậy, sự đến của chúng con là một sự đến tốt đẹp, ở nơi sự hiện diện của bậc Tối Thắng Giác Ngộ. Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.’

226.

226.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.’

227.

227.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

‘Thưa bậc Đại Thánh, chúng con là những người làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ thông; chúng con là những người làm chủ tha tâm thông.’

228.

228.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

‘Chúng con biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.’

229.

229.

‘‘‘අත්ථෙ [Pg.217] ධම්මෙ ච නෙරුත්තෙ, පටිභානෙ ච විජ්ජති;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

‘Về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và về biện tài, trí tuệ của chúng con hiện hữu. Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ này đã sanh khởi nơi sự hiện diện của ngài.’

230.

230.

‘‘‘අස්මාභි පරිචිණ්ණොසි, මෙත්තචිත්තාහි නායක;

අනුජානාහි සබ්බාසං, නිබ්බානාය මහාමුනෙ’.

‘Thưa bậc Lãnh Đạo, ngài đã được chúng con, những người có tâm từ, phục vụ. Thưa bậc Đại Thánh, xin hãy cho phép tất cả chúng con được nhập Niết-bàn.’

231.

231.

‘‘නිබ්බායිස්සාම ඉච්චෙවං, කිං වක්ඛාමි වදන්තියො;

යස්ස දානි ච වො කාලං, මඤ්ඤථාති ජිනොබ්‍රවි.

Đấng Chiến Thắng đã nói: ‘Các vị nói rằng: “Chúng con sẽ nhập Niết-bàn.” Ta biết nói gì đây? Bây giờ, các vị hãy tự biết thời điểm thích hợp cho việc ấy.’

232.

232.

‘‘ගොතමීආදිකා තායො, තදා භික්ඛුනියො ජිනං;

වන්දිත්වා ආසනා තම්හා, වුට්ඨාය අගමිංසු තා.

Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni ấy, với Gotamī dẫn đầu, sau khi đã đảnh lễ đấng Chiến Thắng, đã đứng dậy từ chỗ ngồi của mình và các vị ấy đã ra đi.

233.

233.

‘‘මහතා ජනකායෙන, සහ ලොකග්ගනායකො;

අනුසංයායී සො වීරො, මාතුච්ඡං යාවකොට්ඨකං.

Cùng với một đám đông dân chúng, bậc Lãnh Đạo Tối Thắng của thế gian, vị Anh Hùng ấy, đã đi theo người dì của mình cho đến tận cổng thành.

234.

234.

‘‘තදා නිපති පාදෙසු, ගොතමී ලොකබන්ධුනො;

සහෙව තාහි සබ්බාහි, පච්ඡිමං පාදවන්දනං.

Khi ấy, Gotamī đã cúi mình dưới chân của bậc Thân Hữu của thế gian, cùng với tất cả các vị kia, thực hiện sự đảnh lễ chân lần cuối cùng.

235.

235.

‘‘‘ඉදං පච්ඡිමකං මය්හං, ලොකනාථස්ස දස්සනං;

න පුනො අමතාකාරං, පස්සිස්සාමි මුඛං තව.

‘Đây là lần cuối cùng con được nhìn thấy bậc Hộ Trì của thế gian. Con sẽ không còn được nhìn thấy gương mặt của ngài, gương mặt có dung mạo của sự bất tử.’

236.

236.

‘‘‘න ච මෙ වන්දනං වීර, තව පාදෙ සුකොමලෙ;

සම්ඵුසිස්සති ලොකග්ග, අජ්ජ ගච්ඡාමි නිබ්බුතිං’.

‘Thưa bậc Anh Hùng, và sự đảnh lễ của con sẽ không còn được chạm vào đôi chân vô cùng mềm mại của ngài nữa. Thưa bậc Tối Thắng của thế gian, hôm nay con đi đến nơi tịch diệt.’

237.

237.

‘‘රූපෙන කිං තවානෙන, දිට්ඨෙ ධම්මෙ යථාතථෙ;

සබ්බං සඞ්ඛතමෙවෙතං, අනස්සාසිකමිත්තරං.

Khi đã thấy Pháp như thật, thân này của bà có ích gì? Tất cả pháp hữu vi này đều không có nơi nương tựa, thật thấp kém.

238.

238.

‘‘සා සහ තාහි ගන්ත්වාන, භික්ඛුනුපස්සයං සකං;

අඩ්ඪපල්ලඞ්කමාභුජ්ජ, නිසීදි පරමාසනෙ.

Bà cùng với các vị ấy đi đến ni viện của mình; rồi ngồi bán già trên một chỗ ngồi cao quý.

239.

239.

‘‘තදා උපාසිකා තත්ථ, බුද්ධසාසනවච්ඡලා;

තස්සා පවත්තිං සුත්වාන, උපෙසුං පාදවන්දිකා.

Khi ấy, các nữ cận sự có lòng mến mộ giáo pháp của đức Phật ở nơi ấy, sau khi nghe tin về bà, đã đến đảnh lễ dưới chân.

240.

240.

‘‘කරෙහි උරං පහන්තා, ඡින්නමූලා යථා ලතා;

රොදන්තා කරුණං රවං, සොකට්ටා භූමිපාතිතා.

Họ lấy tay đấm ngực, như dây leo bị cắt gốc, khóc than thảm thiết, bị sầu não áp bức, ngã xuống đất.

241.

241.

‘‘මා නො සරණදෙ නාථෙ, විහාය ගමි නිබ්බුතිං;

නිපතිත්වාන යාචාම, සබ්බායො සිරසා මයං.

Thưa bậc bảo hộ, người ban cho nơi nương tựa, xin đừng từ bỏ chúng con mà đi vào Niết-bàn. Tất cả chúng con cúi đầu phủ phục, xin van nài ngài.

242.

242.

‘‘යා [Pg.218] පධානතමා තාසං, සද්ධා පඤ්ඤා උපාසිකා;

තස්සා සීසං පමජ්ජන්තී, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Vị nữ cận sự có đức tin và trí tuệ, là người ưu tú nhất trong số họ, (bà Gotamī) xoa đầu vị ấy và nói lời này.

243.

243.

‘‘‘අලං පුත්තා විසාදෙන, මාරපාසානුවත්තිනා;

අනිච්චං සඞ්ඛතං සබ්බං, වියොගන්තං චලාචලං’.

Này các con gái, thôi đừng sầu muộn, đừng đi theo cạm bẫy của Ma vương. Tất cả pháp hữu vi là vô thường, có sự chia ly là kết cuộc, và luôn biến động.

244.

244.

‘‘තතො සා තා විසජ්ජිත්වා, පඨමං ඣානමුත්තමං;

දුතියඤ්ච තතියඤ්ච, සමාපජ්ජි චතුත්ථකං.

Sau đó, bà cho họ ra về, rồi nhập vào Sơ thiền cao thượng, rồi đến Nhị thiền, Tam thiền, và Tứ thiền.

245.

245.

‘‘ආකාසායතනඤ්චෙව, විඤ්ඤාණායතනං තථා;

ආකිඤ්චං නෙවසඤ්ඤඤ්ච, සමාපජ්ජි යථාක්කමං.

Bà tuần tự nhập vào Không vô biên xứ, rồi Thức vô biên xứ, cũng như Vô sở hữu xứ, và Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

246.

246.

‘‘පටිලොමෙන ඣානානි, සමාපජ්ජිත්ථ ගොතමී;

යාවතා පඨමං ඣානං, තතො යාවචතුත්ථකං.

Bà Gotamī nhập các tầng thiền theo thứ tự ngược, cho đến Sơ thiền. Từ đó, bà lại nhập cho đến Tứ thiền.

247.

247.

‘‘තතො වුට්ඨාය නිබ්බායි, දීපච්චීව නිරාසවා ;

භූමිචාලො මහා ආසි, නභසා විජ්ජුතා පති.

Xuất khỏi tầng thiền ấy, bà nhập Niết-bàn, không còn lậu hoặc, như ngọn đèn tắt. Một trận động đất lớn xảy ra, và sấm sét giáng xuống từ trời.

248.

248.

‘‘පනාදිතා දුන්දුභියො, පරිදෙවිංසු දෙවතා;

පුප්ඵවුට්ඨී ච ගගනා, අභිවස්සථ මෙදනිං.

Trống trời vang dội, chư thiên than khóc. Mưa hoa từ không trung trút xuống mặt đất.

249.

249.

‘‘කම්පිතො මෙරුරාජාපි, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො;

සොකෙන චාතිදීනොව විරවො ආසි සාගරො.

Vua núi Meru cũng rung chuyển, như một vũ công giữa sân khấu. Đại dương trở nên im lặng, như thể vô cùng đau khổ vì sầu muộn.

250.

250.

‘‘දෙවා නාගාසුරා බ්‍රහ්මා, සංවිග්ගාහිංසු තඞ්ඛණෙ;

‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, යථායං විලයං ගතා’.

Chư thiên, long vương, a-tu-la, và phạm thiên, trong khoảnh khắc ấy đều cảm thấy chấn động: ‘Than ôi, các pháp hữu vi là vô thường, vì rằng bà đã đi đến hoại diệt!’

251.

251.

‘‘යා චෙ මං පරිවාරිංසු, සත්ථු සාසනකාරිකා;

තායොපි අනුපාදානා, දීපච්චි විය නිබ්බුතා.

Và những vị đã theo hầu ta, những người thực hành giáo pháp của Bậc Đạo Sư, các vị ấy cũng không còn chấp thủ, đã tịch diệt như ngọn đèn tắt.

252.

252.

‘‘හා යොගා විප්පයොගන්තා, හානිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං;

හා ජීවිතං විනාසන්තං, ඉච්චාසි පරිදෙවනා.

Than ôi, hợp rồi phải tan! Than ôi, tất cả pháp hữu vi là vô thường! Than ôi, sự sống có sự hoại diệt là kết cuộc! Tiếng than khóc đã vang lên như vậy.

253.

253.

‘‘තතො දෙවා ච බ්‍රහ්මා ච, ලොකධම්මානුවත්තනං;

කාලානුරූපං කුබ්බන්ති, උපෙත්වා ඉසිසත්තමං.

Sau đó, chư thiên và phạm thiên đến yết kiến bậc Thánh Tối Thượng, và cử hành các nghi lễ phù hợp với thời gian, theo thông lệ của thế gian.

254.

254.

‘‘තදා ආමන්තයී සත්ථා, ආනන්දං සුතසාගරං ;

‘ගච්ඡානන්ද නිවෙදෙහි, භික්ඛූනං මාතු නිබ්බුතිං’.

Khi ấy, Bậc Đạo Sư gọi ngài Ānanda, người có học thức như biển cả: ‘Này Ānanda, hãy đi báo cho các Tỳ-kheo biết về sự viên tịch của mẫu thân.’

255.

255.

‘‘තදානන්දො [Pg.219] නිරානන්දො, අස්සුනා පුණ්ණලොචනො;

ගග්ගරෙන සරෙනාහ, ‘සමාගච්ඡන්තු භික්ඛවො.

Khi ấy, ngài Ānanda, không còn an vui, mắt đẫm lệ, với giọng nghẹn ngào, nói rằng: ‘Xin các Tỳ-kheo hãy tập hợp lại.’

256.

256.

‘‘‘පුබ්බදක්ඛිණපච්ඡාසු, උත්තරාය ච සන්තිකෙ;

සුණන්තු භාසිතං මය්හං, භික්ඛවො සුගතොරසා.

Này các Tỳ-kheo, những người con của đấng Thiện Thệ, ở phương đông, phương nam, phương tây, và cả phương bắc, xin hãy lắng nghe lời của tôi.

257.

257.

‘‘‘යා වඩ්ඪයි පයත්තෙන, සරීරං පච්ඡිමං මුනෙ;

සා ගොතමී ගතා සන්තිං, තාරාව සූරියොදයෙ.

Vị nào đã tận tình nuôi dưỡng thân cuối cùng của bậc Mâu-ni, vị Gotamī ấy đã đi đến nơi tịch tịnh, như những vì sao (biến mất) lúc mặt trời mọc.

258.

258.

‘‘‘බුද්ධමාතාති පඤ්ඤත්තිං, ඨපයිත්වා ගතාසමං;

න යත්ථ පඤ්චනෙත්තොපි, ගතිං දක්ඛති නායකො.

Bà đã để lại danh xưng ‘Phật Mẫu’ và đi đến nơi an tịnh, nơi mà ngay cả Bậc Lãnh Đạo với ngũ nhãn cũng không thấy được cảnh giới (tái sanh).

259.

259.

‘‘‘යස්සත්ථි සුගතෙ සද්ධා, යො ච පියො මහාමුනෙ;

බුද්ධමාතුස්ස සක්කාරං, කරොතු සුගතොරසො’.

Vị nào có đức tin nơi đấng Thiện Thệ, và vị nào được bậc Đại Mâu-ni yêu mến, người con của đấng Thiện Thệ ấy hãy tỏ lòng tôn kính đối với Phật Mẫu.

260.

260.

‘‘සුදූරට්ඨාපි තං සුත්වා, සීඝමාගච්ඡු භික්ඛවො;

කෙචි බුද්ධානුභාවෙන, කෙචි ඉද්ධීසු කොවිදා.

Nghe vậy, các Tỳ-kheo dù ở nơi rất xa cũng nhanh chóng đến. Một số đến nhờ oai lực của đức Phật, một số là bậc thiện xảo về thần thông (tự đến).

261.

261.

‘‘කූටාගාරවරෙ රම්මෙ, සබ්බසොණ්ණමයෙ සුභෙ;

මඤ්චකං සමාරොපෙසුං, යත්ථ සුත්තාසි ගොතමී.

Họ đặt chiếc giường nơi bà Gotamī đã nằm vào trong một ngôi điện có tháp cao quý, đẹp đẽ, khả ái, hoàn toàn làm bằng vàng.

262.

262.

‘‘චත්තාරො ලොකපාලා තෙ, අංසෙහි සමධාරයුං;

සෙසා සක්කාදිකා දෙවා, කූටාගාරෙ සමග්ගහුං.

Bốn vị Hộ Thế Vương dùng vai để khiêng. Các vị trời còn lại, do Đế Thích dẫn đầu, cùng nhau giữ lấy ngôi điện có tháp.

263.

263.

‘‘කූටාගාරානි සබ්බානි, ආසුං පඤ්චසතානිපි;

සරදාදිච්චවණ්ණානි, විස්සකම්මකතානි හි.

Tất cả có đến năm trăm ngôi điện có tháp, màu sắc như mặt trời mùa thu, vì chúng đều do trời Vissakamma tạo ra.

264.

264.

‘‘සබ්බා තාපි භික්ඛුනියො, ආසුං මඤ්චෙසු සායිතා;

දෙවානං ඛන්ධමාරුළ්හා, නිය්‍යන්ති අනුපුබ්බසො.

Tất cả các vị Tỳ-kheo-ni ấy cũng đều nằm trên giường. Được đặt trên vai của chư thiên, họ được khiêng đi theo thứ tự.

265.

265.

‘‘සබ්බසො ඡාදිතං ආසි, විතානෙන නභත්තලං;

සතාරා චන්දසූරා ච, ලඤ්ඡිතා කනකාමයා.

Toàn bộ bầu trời được che phủ bởi một chiếc lọng. Mặt trăng, mặt trời cùng các vì sao, làm bằng vàng, đều tỏa sáng lộng lẫy.

266.

266.

‘‘පටාකා උස්සිතානෙකා, විතතා පුප්ඵකඤ්චුකා;

ඔගතාකාසපදුමා, මහියා පුප්ඵමුග්ගතං.

Vô số cờ phướn được dựng lên, những tràng hoa được giăng khắp nơi. Hoa sen từ trên trời rơi xuống, và hoa từ mặt đất mọc vươn lên.

267.

267.

‘‘දස්සන්ති චන්දසූරියා, පජ්ජලන්ති ච තාරකා;

මජ්ඣං ගතොපි චාදිච්චො, න තාපෙසි සසී යථා.

“Mặt trăng, mặt trời hiển hiện, các vì sao cũng chiếu sáng; mặt trời dù đã đến giữa trưa, cũng không nóng bức, giống như mặt trăng vậy.

268.

268.

‘‘දෙවා [Pg.220] දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි, මාලෙහි සුරභීහි ච;

වාදිතෙහි ච නච්චෙහි, සඞ්ගීතීහි ච පූජයුං.

“Chư thiên đã cúng dường bằng các hương thơm cõi trời, bằng những vòng hoa thơm ngát, bằng các loại nhạc cụ, bằng các điệu múa, và bằng các bản hợp xướng.

269.

269.

‘‘නාගාසුරා ච බ්‍රහ්මානො, යථාසත්ති යථාබලං;

පූජයිංසු ච නිය්‍යන්තිං, නිබ්බුතං බුද්ධමාතරං.

“Long vương, A-tu-la, và Phạm thiên, tùy theo khả năng, tùy theo sức lực, đã cúng dường trong khi đưa tiễn Phật mẫu đã nhập Niết-bàn.

270.

270.

‘‘සබ්බායො පුරතො නීතා, නිබ්බුතා සුගතොරසා;

ගොතමී නිය්‍යතෙ පච්ඡා, සක්කතා බුද්ධපොසිකා.

“Tất cả các vị con gái của Thiện Thệ đã nhập Niết-bàn được đưa đi phía trước; Gotamī, người nuôi dưỡng Đức Phật, được tôn kính đưa đi phía sau.

271.

271.

‘‘පුරතො දෙවමනුජා, සනාගාසුරබ්‍රහ්මකා;

පච්ඡා සසාවකො බුද්ධො, පූජත්ථං යාති මාතුයා.

“Chư thiên và loài người, cùng với Long vương, A-tu-la, Phạm thiên đi phía trước; Đức Phật cùng với các vị Thinh văn đi phía sau để cúng dường mẹ của Ngài.

272.

272.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, නෙදිසං ආසි යාදිසං;

ගොතමීපරිනිබ්බානං, අතෙවච්ඡරියං අහු.

“Sự nhập Niết-bàn của Đức Phật đã không được như thế này, trong khi sự nhập Niết-bàn của Gotamī đã vô cùng kỳ diệu.

273.

273.

‘‘බුද්ධො බුද්ධස්ස නිබ්බානෙ, නොපටියාදි භික්ඛවො;

බුද්ධො ගොතමිනිබ්බානෙ, සාරිපුත්තාදිකා තථා.

“Khi Đức Phật nhập Niết-bàn, Ngài đã không sắp đặt các Tỳ-khưu; khi Gotamī nhập Niết-bàn, Đức Phật đã sắp đặt, và các vị như Sāriputta cũng làm như vậy.

274.

274.

‘‘චිතකානි කරිත්වාන, සබ්බගන්ධමයානි තෙ;

ගන්ධචුණ්ණපකිණ්ණානි, ඣාපයිංසු ච තා තහිං.

“Họ đã làm các giàn hỏa thiêu toàn bằng hương liệu, được rắc bột hương, và đã hỏa thiêu các vị ấy ở đó.

275.

275.

‘‘සෙසභාගානි ඩය්හිංසු, අට්ඨී සෙසානි සබ්බසො;

ආනන්දො ච තදාවොච, සංවෙගජනකං වචො.

“Các phần còn lại đã bị thiêu cháy, chỉ còn lại toàn bộ xương; khi ấy, Tôn giả Ānanda đã nói lời gây xúc động.

276.

276.

‘‘‘ගොතමී නිධනං යාතා, ඩය්හඤ්චස්සා සරීරකං;

සඞ්කෙතං බුද්ධනිබ්බානං, න චිරෙන භවිස්සති’.

“‘Gotamī đã đi đến nơi chấm dứt, thân của bà cũng đã bị thiêu cháy; chắc chắn sự nhập Niết-bàn của Đức Phật sẽ xảy ra không lâu nữa’.

277.

277.

‘‘තතො ගොතමිධාතූනි, තස්සා පත්තගතානි සො;

උපනාමෙසි නාථස්ස, ආනන්දො බුද්ධචොදිතො.

“Sau đó, Tôn giả Ānanda, được Đức Phật thúc giục, đã dâng lên bậc Lãnh đạo các xá-lợi của Gotamī nằm trong bát của bà.

278.

278.

‘‘පාණිනා තානි පග්ගය්හ, අවොච ඉසිසත්තමො;

‘මහතො සාරවන්තස්ස, යථා රුක්ඛස්ස තිට්ඨතො.

“Bậc Thánh thứ bảy đã đỡ lấy chúng bằng tay và nói: ‘Giống như của một cây lớn, có lõi, đang đứng vững,

279.

279.

‘‘‘යො සො මහත්තරො ඛන්ධො, පලුජ්ජෙය්‍ය අනිච්චතා;

තථා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස, ගොතමී පරිනිබ්බුතා.

“‘Thân cây lớn nhất nào bị hủy hoại do vô thường; cũng vậy, Gotamī, vị lớn nhất của Tăng đoàn Tỳ-khưu-ni, đã nhập Niết-bàn.

280.

280.

‘‘‘අහො අච්ඡරියං මය්හං, නිබ්බුතායපි මාතුයා;

සරීරමත්තසෙසාය, නත්ථි සොකපරිද්දවො.

“‘Ồ, thật kỳ diệu! Dù mẹ của ta đã nhập Niết-bàn, chỉ còn lại xá-lợi, đối với ta không có sầu muộn, than khóc.

281.

281.

‘‘‘න [Pg.221] සොචියා පරෙසං සා, තිණ්ණසංසාරසාගරා;

පරිවජ්ජිතසන්තාපා, සීතිභූතා සුනිබ්බුතා.

“‘Bà ấy không đáng để người khác sầu muộn, bà đã vượt qua biển luân hồi; đã từ bỏ phiền não, đã trở nên mát mẻ, đã tịch tịnh hoàn toàn.

282.

282.

‘‘‘පණ්ඩිතාසි මහාපඤ්ඤා, පුථුපඤ්ඤා තථෙව ච;

රත්තඤ්ඤූ භික්ඛුනීනං සා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො.

“‘Bà là bậc hiền trí, có trí tuệ lớn, và cũng có trí tuệ sâu rộng; bà là vị Tỳ-khưu-ni có kinh nghiệm lâu năm. Này các Tỳ-khưu, hãy ghi nhớ như vậy.

283.

283.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී ආසි ච ගොතමී.

“‘Gotamī đã thuần thục trong các thần thông, trong thiên nhĩ giới; và cũng đã thuần thục trong tha tâm trí.

284.

284.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසමඤ්ඤාසි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි තස්සා පුනබ්භවො.

“‘Bà đã biết các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, đối với bà không còn tái sanh.

285.

285.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

පරිසුද්ධං අහු ඤාණං, තස්මා සොචනියා න සා.

“‘Trong các phân tích về nghĩa, pháp, ngôn ngữ, và cũng như trong biện tài, trí tuệ đã trở nên thanh tịnh; do đó, bà không đáng để sầu muộn.

286.

286.

‘‘‘අයොඝනහතස්සෙව, ජලතො ජාතවෙදස්ස;

අනුපුබ්බූපසන්තස්ස, යථා න ඤායතෙ ගති.

“‘Giống như hướng đi không được biết đến của ngọn lửa được đập bằng búa sắt, đang cháy rồi dần dần tắt lịm.

287.

287.

‘‘‘එවං සම්මා විමුත්තානං, කාමබන්ධොඝතාරිනං;

පඤ්ඤාපෙතුං ගති නත්ථි, පත්තානං අචලං සුඛං.

“‘Cũng vậy, không có hướng đi nào để chỉ rõ cho những vị đã giải thoát hoàn toàn, đã vượt qua ái dục và bộc lưu, đã đạt đến hạnh phúc bất động.

288.

288.

‘‘‘අත්තදීපා තතො හොථ, සතිපට්ඨානගොචරා;

භාවෙත්වා සත්තබොජ්ඣඞ්ගෙ, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථ’’’.

“‘Do đó, hãy tự mình làm hòn đảo, hãy có niệm xứ làm cảnh giới; sau khi tu tập bảy giác chi, các ông sẽ chấm dứt khổ đau’.

ඉත්ථං සුදං මහාපජාපතිගොතමී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Mahāpajāpati Gotamī đã nói những kệ này.

මහාපජාපතිගොතමීථෙරියාපදානං සත්තමං.

Truyện về Trưởng lão ni Mahāpajāpati Gotamī, phẩm thứ bảy.

8. ඛෙමාථෙරීඅපදානං

8. Truyện về Trưởng lão ni Khemā

289.

289.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh đạo, đã xuất hiện.

290.

290.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං ;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

“Khi ấy, tôi sanh ra trong gia đình trưởng giả ở thành Haṃsavatī, nơi sáng chói với nhiều loại bảo vật, và đầy đủ hạnh phúc lớn lao.

291.

291.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙමි සරණං ජිනං.

“Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy, tôi đã nghe pháp thoại; sau đó, với lòng tịnh tín phát sanh, tôi xin quy y Đấng Chiến Thắng.

292.

292.

‘‘මාතරං [Pg.222] පිතරං චාහං, ආයාචිත්වා විනායකං;

නිමන්තයිත්වා සත්තාහං, භොජයිං සහසාවකං.

“Tôi, sau khi xin phép mẹ và cha, đã thỉnh mời bậc Điều Ngự cùng với các vị Thinh văn, và đã cúng dường vật thực trong bảy ngày.

293.

293.

‘‘අතික්කන්තෙ ච සත්තාහෙ, මහාපඤ්ඤානමුත්තමං;

භික්ඛුනිං එතදග්ගම්හි, ඨපෙසි නරසාරථි.

“Và khi bảy ngày đã trôi qua, bậc Điều Ngự nhân loại đã đặt một vị Tỳ-khưu-ni, bậc tối thượng trong những người có trí tuệ lớn, vào vị trí tối thượng.

294.

294.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, පුනො තස්ස මහෙසිනො;

කාරං කත්වාන තං ඨානං, පණිපච්ච පණීදහිං.

Nghe lời ấy, con hoan hỷ, lại nữa đối với bậc Đại Ṛṣi ấy; Sau khi đã tỏ lòng tôn kính, con đảnh lễ và phát nguyện về địa vị ấy.

295.

295.

‘‘තතො මම ජිනො ආහ, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව;

සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අප්පමෙය්‍යඵලං තයා.

Khi ấy, bậc Chiến Thắng nói với con: ‘Nguyện vọng của ngươi mong được thành tựu. Sự tôn kính mà ngươi đã làm đối với ta cùng với Tăng chúng có quả báo không thể lường được.’

296.

296.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp kể từ kiếp này, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư xuất hiện ở trên đời.’

297.

297.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

එතදග්ගමනුප්පත්තා, ඛෙමා නාම භවිස්සති’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con gái sanh từ ngực, do Pháp hóa sanh, đã đạt đến địa vị tối thượng, có tên là Khemā.’

298.

298.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba.

299.

299.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

Từ đó mệnh chung, con đã đến cõi trời Yāma, từ đó con đã đi đến cõi Tusita. Và từ đó đến cõi Nimmānarati, rồi từ đó đến thành Vasavatti.

300.

300.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Bất cứ nơi nào con sanh ra, do năng lực của nghiệp ấy, chính tại nơi đó con đã làm chánh hậu của các vị vua.

301.

301.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Từ đó mệnh chung, trong kiếp người, con đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu.

302.

302.

‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

Sau khi hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, được an lạc ở khắp mọi nơi, con đã luân hồi trong nhiều kiếp.

303.

303.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī đã xuất hiện, Ngài có tướng mạo khả ái, là người thấy rõ tất cả các pháp.

304.

304.

‘‘තමහං ලොකනායකං, උපෙත්වා නරසාරථිං;

ධම්මං භණිතං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

Con đã đến gần bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Điều Ngự Trượng Phu ấy, sau khi nghe Pháp được thuyết giảng, con đã xuất gia vào đời sống không nhà.

305.

305.

‘‘දසවස්සසහස්සානි[Pg.223], තස්ස වීරස්ස සාසනෙ;

බ්‍රහ්මචරියං චරිත්වාන, යුත්තයොගා බහුස්සුතා.

Mười ngàn năm trong giáo pháp của bậc Dũng Mãnh ấy, sau khi thực hành phạm hạnh, con đã chuyên tâm tu tập và là người đa văn.

306.

306.

‘‘පච්චයාකාරකුසලා, චතුසච්චවිසාරදා;

නිපුණා චිත්තකථිකා, සත්ථුසාසනකාරිකා.

Con đã thiện xảo về duyên khởi, vô úy về Tứ Thánh Đế, tinh tế, là người thuyết pháp tài tình, và là người thực hành lời dạy của bậc Đạo Sư.

307.

307.

‘‘තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී;

අභිභොමි තහිං අඤ්ඤෙ, බ්‍රහ්මචාරීඵලෙනහං.

Từ đó mệnh chung, con đã sanh lên cõi Tusita, là người có danh tiếng. Ở đó, do quả của phạm hạnh, con đã vượt trội hơn những vị khác.

308.

308.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපන්නාහං, මහාභොගා මහද්ධනා;

මෙධාවිනී සීලවතී, විනීතපරිසාපි ච.

Bất cứ nơi nào con sanh ra, con đều có nhiều tài sản, nhiều của cải, có trí tuệ, có giới hạnh, và cũng có đoàn tùy tùng được huấn luyện.

309.

309.

‘‘භවාමි තෙන කම්මෙන, යොගෙන ජිනසාසනෙ;

සබ්බා සම්පත්තියො මය්හං, සුලභා මනසො පියා.

Do nghiệp ấy, do sự nỗ lực ấy trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, tất cả tài sản làm vui thích tâm ý đều dễ dàng đến với con.

310.

310.

‘‘යොපි මෙ භවතෙ භත්තා, යත්ථ යත්ථ ගතායපි;

විමානෙති න මං කොචි, පටිපත්තිබලෙන මෙ.

Dù con đã đi đến bất cứ nơi đâu, bất cứ ai trở thành chồng của con, không một ai khinh thường con, đó là do năng lực thực hành của con.

311.

311.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

නාමෙන කොණාගමනො, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong kiếp hiền thiện này, bậc Thân Quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thượng trong những người thuyết giảng, có tên là Koṇāgamana đã xuất hiện.

312.

312.

‘‘තදා හි බාරාණසියං, සුසමිද්ධකුලප්පජා ;

ධනඤ්ජානී සුමෙධා ච, අහම්පි ච තයො ජනා.

Khi ấy, ở tại Bārāṇasī, sanh trong gia đình rất thịnh vượng, có Dhanañjānī, Sumedhā, và cả con nữa, là ba người chúng con.

313.

313.

‘‘සඞ්ඝාරාමමදාසිම්හ, දානසහායිකා පුරෙ ;

සඞ්ඝස්ස ච විහාරම්පි, උද්දිස්ස කාරිකා මයං.

Chúng con đã cúng dường khu vườn cho Tăng chúng, trước đây là những người bạn trong việc bố thí. Chúng con cũng đã cho xây dựng tịnh xá dâng đến Tăng chúng.

314.

314.

‘‘තතො චුතා මයං සබ්බා, තාවතිංසූපගා අහුං;

යසසා අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච.

Từ đó mệnh chung, tất cả chúng con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. Chúng con đã đạt đến địa vị tối thượng về danh tiếng, và cũng như vậy ở giữa loài người.

315.

315.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Cũng chính trong kiếp này, bậc Thân Quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thượng trong những người thuyết giảng, có tên là Kassapa đã xuất hiện.

316.

316.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Khi ấy, ở tại thành phố Bārāṇasī cao quý, có vị vua của loài người, vua xứ Kāsī tên là Kiki, là người hộ độ của bậc Đại Ṛṣi.

317.

317.

‘‘තස්සාසිං [Pg.224] ජෙට්ඨිකා ධීතා, සමණී ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

Con là con gái lớn nhất của vị vua ấy, nổi tiếng với tên gọi Samaṇī. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, con đã xin phép xuất gia.

318.

318.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

Phụ thân đã không cho phép chúng con, khi ấy chúng con đã sống tại gia, không mệt mỏi, trong suốt hai mươi ngàn năm.

319.

319.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

Bảy người con gái là các công chúa, được nuôi dưỡng trong an lạc, đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, đã hoan hỷ, đã vui thích trong việc hầu hạ đức Phật.

320.

320.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

321.

321.

‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

Con (là Khemā), và Uppalavaṇṇā, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā (Bhaddā Kuṇḍalakesī), Kisāgotamī, Dhammadinnā, người thứ bảy là Visākhā.

322.

322.

‘‘කදාචි සො නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසෙසි අබ්භුතං;

මහානිදානසුත්තන්තං, සුත්වා තං පරියාපුණිං.

Có một khi, bậc Mặt Trời của loài người ấy đã thuyết bài Pháp vi diệu, là kinh Đại Duyên. Sau khi nghe, con đã học thuộc kinh ấy.

323.

323.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do những nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

324.

324.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාකලාය පුරුත්තමෙ;

රඤ්ඤො මද්දස්ස ධීතාම්හි, මනාපා දයිතා පියා.

Và trong kiếp cuối cùng này, tại thành phố Sākala cao quý, tôi là con gái của vua Madda, người làm vui lòng, đáng yêu, và được yêu mến.

325.

325.

‘‘සහ මෙ ජාතමත්තම්හි, ඛෙමං තම්හි පුරෙ අහු;

තතො ඛෙමාති නාමං මෙ, ගුණතො උපපජ්ජථ.

Ngay khi tôi vừa sinh ra, trong thành phố ấy đã được an ổn. Do đó, tên của tôi là Khemā, phát sinh từ phẩm chất ấy.

326.

326.

‘‘යදාහං යොබ්බනං පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා ;

තදා අදාසි මං තාතො, බිම්බිසාරස්ස රාජිනො.

Khi tôi đến tuổi thanh xuân, được trang điểm bởi vẻ đẹp yêu kiều của dung sắc, khi ấy phụ vương đã gả tôi cho vua Bimbisāra.

327.

327.

‘‘තස්සාහං සුප්පියා ආසිං, රූපකෙ ලායනෙ රතා;

රූපානං දොසවාදීති, න උපෙසිං මහාදයං.

Tôi là hoàng hậu rất được yêu quý của vua ấy, say mê vẻ đẹp của dung sắc. Vì nghĩ rằng Ngài là người nói về lỗi lầm của các sắc, nên tôi đã không đến gần bậc Đại Bi.

328.

328.

‘‘බිම්බිසාරො තදා රාජා, මමානුග්ගහබුද්ධියා;

වණ්ණයිත්වා වෙළුවනං, ගායකෙ ගාපයී මමං.

Khi ấy, vua Bimbisāra, với ý muốn nâng đỡ tôi, đã tán thán khu vườn Trúc Lâm và cho các ca sĩ hát cho tôi nghe.

329.

329.

‘‘රම්මං වෙළුවනං යෙන, න දිට්ඨං සුගතාලයං;

න තෙන නන්දනං දිට්ඨං, ඉති මඤ්ඤාමසෙ මයං.

Người nào chưa thấy Trúc Lâm khả ái, nơi ở của bậc Thiện Thệ, người ấy chưa được xem là đã thấy vườn Nandana. Chúng tôi nghĩ như vậy.

330.

330.

‘‘යෙන [Pg.225] වෙළුවනං දිට්ඨං, නරනන්දනනන්දනං;

සුදිට්ඨං නන්දනං තෙන, අමරින්දසුනන්දනං.

Người nào đã thấy Trúc Lâm, nơi làm vui lòng nhân loại, người ấy đã thấy rõ vườn Nandana, nơi làm vua trời rất vui thích.

331.

331.

‘‘විහාය නන්දනං දෙවා, ඔතරිත්වා මහීතලං ;

රම්මං වෙළුවනං දිස්වා, න තප්පන්ති සුවිම්හිතා.

Các vị trời, rời bỏ vườn Nandana, hạ xuống mặt đất; thấy Trúc Lâm khả ái, họ vô cùng kinh ngạc và không thể thỏa mãn.

332.

332.

‘‘රාජපුඤ්ඤෙන නිබ්බත්තං, බුද්ධපුඤ්ඤෙන භූසිතං;

කො වත්තා තස්ස නිස්සෙසං, වනස්ස ගුණසඤ්චයං.

Được tạo ra do phước của vua, được trang hoàng do phước của Đức Phật; ai có thể kể hết được tập hợp các phẩm chất của khu vườn ấy?

333.

333.

‘‘තං සුත්වා වනසමිද්ධං, මම සොතමනොහරං;

දට්ඨුකාමා තමුය්‍යානං, රඤ්ඤො ආරොචයිං තදා.

Nghe về sự sung túc của khu vườn ấy, điều làm say đắm tai và tâm tôi, tôi muốn thấy khu vườn ấy, nên khi đó đã tâu với đức vua.

334.

334.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, තදා ච සො මහීපති;

මං පෙසෙසි තමුය්‍යානං, දස්සනාය සමුස්සුකං.

Khi ấy, vị quốc vương đó, với đoàn tùy tùng đông đảo, đã phái tôi đến khu vườn ấy để chiêm ngưỡng, với lòng háo hức.

335.

335.

‘‘ගච්ඡ පස්ස මහාභොගෙ, වනං නෙත්තරසායනං;

යං සදා භාති සිරියා, සුගතාභානුරඤ්ජිතං.

Hỡi người có tài sản lớn, hãy đi và xem khu vườn là thuốc bổ cho mắt, nơi luôn tỏa sáng huy hoàng, được tô điểm bởi ánh quang của bậc Thiện Thệ.

336.

336.

‘‘යදා ච පිණ්ඩාය මුනි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමං;

පවිට්ඨොහං තදායෙව, වනං දට්ඨුමුපාගමිං.

Và chỉ khi bậc Mâu-ni đã vào thành Giribbaja cao quý để khất thực, tôi mới đến khu vườn để chiêm ngưỡng.

337.

337.

‘‘තදා තං ඵුල්ලවිපිනං, නානාභමරකූජිතං;

කොකිලාගීතසහිතං, මයූරගණනච්චිතං.

Khi ấy, khu rừng ấy nở đầy hoa, vang tiếng vo ve của nhiều loài ong, cùng với tiếng hót của chim tu hú, và là nơi các đàn công múa lượn.

338.

338.

‘‘අප්පසද්දමනාකිණ්ණං, නානාචඞ්කමභූසිතං;

කුටිමණ්ඩපසඞ්කිණ්ණං, යොගීවරවිරාජිතං.

Ít tiếng ồn, không đông đúc, được trang hoàng bởi nhiều con đường kinh hành, đầy các am thất và nhà nghỉ, rực rỡ với các bậc hành giả cao quý.

339.

339.

‘‘විචරන්තී අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං නයනං මම;

තත්ථාපි තරුණං භික්ඛුං, යුත්තං දිස්වා විචින්තයිං.

Đi dạo, tôi đã nghĩ rằng mắt mình thật có kết quả. Ở đó, thấy một vị Tỳ-khưu trẻ tuổi đang chuyên tâm, tôi đã suy nghĩ.

340.

340.

‘‘‘ඊදිසෙ විපිනෙ රම්මෙ, ඨිතොයං නවයොබ්බනෙ;

වසන්තමිව කන්තෙන, රූපෙන ච සමන්විතො.

‘Vị này đang ở tuổi thanh xuân, trong khu rừng khả ái như thế này, lại có dung sắc đáng yêu, giống như mùa xuân.

341.

341.

‘‘‘නිසින්නො රුක්ඛමූලම්හි, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

ඣායතෙ වතයං භික්ඛු, හිත්වා විසයජං රතිං.

‘Ngồi dưới gốc cây, đầu cạo trọc, khoác y tăng-già-lê, vị Tỳ-khưu này quả thật đang thiền định, sau khi từ bỏ sự thích thú sinh ra từ các đối tượng giác quan.

342.

342.

‘‘‘නනු නාම ගහට්ඨෙන, කාමං භුත්වා යථාසුඛං;

පච්ඡා ජිණ්ණෙන ධම්මොයං, චරිතබ්බො සුභද්දකො’.

‘Chẳng phải người tại gia nên hưởng thụ dục lạc theo ý muốn, rồi sau đó khi già mới nên thực hành pháp tốt đẹp này sao?’

343.

343.

‘‘සුඤ්ඤකන්ති [Pg.226] විදිත්වාන, ගන්ධගෙහං ජිනාලයං;

උපෙත්වා ජිනමද්දක්ඛං, උදයන්තංව භාකරං.

Biết rằng hương phòng, nơi ở của bậc Chiến Thắng, vắng lặng, tôi đến gần và đã thấy bậc Chiến Thắng, như mặt trời đang mọc.

344.

344.

‘‘එකකං සුඛමාසීනං, බීජමානං වරිත්ථියා;

දිස්වානෙවං විචින්තෙසිං, නායං ලූඛො නරාසභො.

Thấy Ngài ngồi an lạc một mình, được một người phụ nữ tuyệt vời quạt hầu, tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Bậc Nhân Ngưu này không phải là người khô khan’.

345.

345.

‘‘සා කඤ්ඤා කනකාභාසා, පදුමානනලොචනා;

බිම්බොට්ඨී කුන්දදසනා, මනොනෙත්තරසායනා.

Cô gái ấy có màu da như vàng, mặt và mắt như hoa sen, môi như trái bimba, răng như hoa lài, là thuốc bổ cho tâm và mắt.

346.

346.

‘‘හෙමදොලාභසවනා, කලිකාකාරසුත්ථනී ;

වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, රම්භොරු චාරුභූසනා.

Tai như chiếc võng vàng, vú như nụ hoa, eo thon như bệ thờ, hông đẹp, đùi như thân cây chuối, trang sức đẹp đẽ.

347.

347.

‘‘රත්තංසකුපසංබ්‍යානා, නීලමට්ඨනිවාසනා;

අතප්පනෙය්‍යරූපෙන, හාසභාවසමන්විතා.

Mặc áo trong màu đỏ và khăn choàng, y phục dưới màu xanh mịn màng, với dung sắc không thể thỏa mãn, cùng với nụ cười và cử chỉ duyên dáng.

348.

348.

‘‘දිස්වා තමෙවං චින්තෙසිං, අහොයමභිරූපිනී;

න මයානෙන නෙත්තෙන, දිට්ඨපුබ්බා කුදාචනං.

Thấy cô ấy, tôi đã nghĩ như vầy: ‘Ồ, cô này thật xinh đẹp! Tôi chưa từng thấy ai như vậy bằng mắt này bao giờ’.

349.

349.

‘‘තතො ජරාභිභූතා සා, විවණ්ණා විකතානනා;

භින්නදන්තා සෙතසිරා, සලාලා වදනාසුචි.

Sau đó, cô ấy bị tuổi già xâm chiếm, dung sắc phai tàn, mặt biến dạng, răng gãy, đầu bạc, miệng dơ bẩn với nước dãi.

350.

350.

‘‘සඞ්ඛිත්තකණ්ණා සෙතක්ඛී, ලම්බාසුභපයොධරා;

වලිවිතතසබ්බඞ්ගී, සිරාවිතතදෙහිනී.

Tai nhăn nheo, mắt trắng dã, vú chảy xệ xấu xí, toàn thân nhăn nheo, thân thể nổi đầy gân.

351.

351.

‘‘නතඞ්ගා දණ්ඩදුතියා, උප්ඵාසුලිකතා කිසා;

පවෙධමානා පතිතා, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං.

Thân còng, có cây gậy làm bạn thứ hai, xương sườn trơ ra, gầy gò, run rẩy, ngã xuống, thở hổn hển liên tục.

352.

352.

‘‘තතො මෙ ආසි සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො;

ධිරත්ථු රූපං අසුචිං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා.

Khi ấy, tôi phát sinh một sự chấn động chưa từng có, dựng tóc gáy. Đáng khinh thay sắc, vật không trong sạch, nơi mà kẻ ngu vui thích!

353.

353.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, දිස්වා සංවිග්ගමානසං;

උදග්ගචිත්තො සුගතො, ඉමා ගාථා අභාසථ.

Khi ấy, bậc Đại Bi, thấy tâm tôi chấn động, với tâm hoan hỷ, bậc Thiện Thệ đã nói những câu kệ này.

354.

354.

‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස ඛෙමෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

Này Khemā, hãy nhìn xem thân này, đau khổ, bất tịnh, hôi thối; nó trào lên, nó chảy xuống, được những kẻ ngu si ưa thích.

355.

355.

‘‘‘අසුභාය [Pg.227] චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදා බහුලා භව.

Hãy tu tập tâm về sự bất tịnh, nhất tâm và định tĩnh tốt đẹp. Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy có nhiều sự nhàm chán.

356.

356.

‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, කායෙ ඡන්දං විරාජය.

Như thân này, thân kia cũng vậy; như thân kia, thân này cũng vậy. Cả bên trong lẫn bên ngoài, hãy từ bỏ lòng tham muốn đối với thân.

357.

357.

‘‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තා චරිස්සසි.

Hãy tu tập cả pháp vô tướng, hãy từ bỏ ngã mạn tùy miên. Do đó, nhờ sự thấu hiểu ngã mạn, ngươi sẽ sống an tịnh.

358.

358.

‘‘‘යෙ රාගරත්තානුපතන්ති සොතං, සයං කතං මක්කටකොව ජාලං;

එතම්පි ඡෙත්වාන පරිබ්බජන්ති, න පෙක්ඛිනො කාමසුඛං පහාය’.

Những người bị tham ái nhuộm đỏ đi theo dòng chảy do chính mình tạo ra, giống như con nhện (đi theo) mạng lưới do chính nó giăng. Cắt đứt cả điều này, không luyến tiếc, từ bỏ lạc thú của dục, họ xuất gia.

359.

359.

‘‘තතො කල්ලිතචිත්තං මං, ඤත්වාන නරසාරථි;

මහානිදානං දෙසෙසි, සුත්තන්තං විනයාය මෙ.

Khi ấy, bậc Ngự Pháp Trượng Phu, biết ta có tâm thích hợp, đã thuyết giảng kinh Đại Duyên cho ta để điều phục.

360.

360.

‘‘සුත්වා සුත්තන්තසෙට්ඨං තං, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං;

තත්ථ ඨිතාවහං සන්තී, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං.

Nghe xong kinh tối thượng ấy, ta đã nhớ lại tưởng niệm xưa. Đứng tại nơi đó, được an tịnh, ta đã thanh lọc pháp nhãn.

361.

361.

‘‘නිපතිත්වා මහෙසිස්ස, පාදමූලම්හි තාවදෙ;

අච්චයං දෙසනත්ථාය, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Khi ấy, đảnh lễ dưới chân bậc Đại Sĩ, để sám hối lỗi lầm, ta đã nói lời này:

362.

362.

‘‘‘නමො තෙ සබ්බදස්සාවී, නමො තෙ කරුණාකර;

නමො තෙ තිණ්ණසංසාර, නමො තෙ අමතං දද.

Con xin đảnh lễ Ngài, bậc thấy tất cả; con xin đảnh lễ Ngài, nguồn cội của lòng bi mẫn; con xin đảnh lễ Ngài, bậc đã vượt qua vòng luân hồi; con xin đảnh lễ Ngài, bậc ban cho sự bất tử.

363.

363.

‘‘‘දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දා, කාමරාගවිමොහිතා;

තයා සම්මා උපායෙන, විනීතා විනයෙ රතා.

Con, người đã đi vào rừng rậm tà kiến, bị mê mờ bởi tham dục, đã được Ngài điều phục một cách tốt đẹp bằng phương tiện, và nay ưa thích sự điều phục.

364.

364.

‘‘‘අදස්සනෙන විභොගා, තාදිසානං මහෙසිනං;

අනුභොන්ති මහාදුක්ඛං, සත්තා සංසාරසාගරෙ.

Do không thấy được các bậc Đại Sĩ như vậy, bị chia lìa, chúng sanh phải chịu đựng khổ lớn trong biển luân hồi.

365.

365.

‘‘‘යදාහං ලොකසරණං, අරණං අරණන්තගුං ;

නාද්දසාමි අදූරට්ඨං, දෙසයාමි තමච්චයං.

Khi con đã không thấy bậc là nơi nương tựa của thế gian, bậc không phiền não, bậc đã đến cuối của sự không phiền não, dù Ngài đang ở gần, con xin sám hối lỗi lầm đó.

366.

366.

‘‘‘මහාහිතං [Pg.228] වරදදං, අහිතොති විසඞ්කිතා;

නොපෙසිං රූපනිරතා, දෙසයාමි තමච්චයං’.

Con, người ưa thích sắc đẹp, đã nghi ngờ rằng bậc mang lại lợi ích lớn, bậc ban cho điều cao quý là không có lợi ích, nên đã không đến gần. Con xin sám hối lỗi lầm đó.

367.

367.

‘‘තදා මධුරනිග්ඝොසො, මහාකාරුණිකො ජිනො;

අවොච තිට්ඨ ඛෙමෙති, සිඤ්චන්තො අමතෙන මං.

Khi ấy, bậc Chiến Thắng có âm thanh ngọt ngào, có lòng đại bi, đã nói: 'Này Khemā, hãy dừng lại', trong khi tưới tẩm ta bằng nước cam lồ.

368.

368.

‘‘තදා පණම්‍ය සිරසා, කත්වා ච නං පදක්ඛිණං;

ගන්ත්වා දිස්වා නරපතිං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Khi ấy, đảnh lễ Ngài bằng đầu và đi nhiễu bên phải, ta đi về, gặp đức vua và đã nói lời này:

369.

369.

‘‘‘අහො සම්මා උපායො තෙ, චින්තිතොයමරින්දම;

වනදස්සනකාමාය, දිට්ඨො නිබ්බානතො මුනි.

Tâu Đại vương, ôi, phương tiện này mà ngài đã suy nghĩ thật tốt đẹp! Do muốn xem khu vườn, con đã thấy được bậc Mâu-ni đã thoát khỏi rừng phiền não.

370.

370.

‘‘‘යදි තෙ රුච්චතෙ රාජ, සාසනෙ තස්ස තාදිනො;

පබ්බජිස්සාමි රූපෙහං, නිබ්බින්නා මුනිවාණිනා’.

Tâu Đại vương, nếu ngài hài lòng, con sẽ xuất gia trong giáo pháp của bậc Như Nhiên ấy. Do lời của bậc Mâu-ni, con đã nhàm chán đối với sắc.

දුතියං භාණවාරං.

Phẩm tụng thứ hai.

371.

371.

‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තදාහ ස මහීපති;

‘අනුජානාමි තෙ භද්දෙ, පබ්බජ්ජා තව සිජ්ඣතු’.

Khi ấy, vị vua ấy chắp tay và nói: 'Này hiền nữ, ta cho phép nàng. Sự xuất gia của nàng hãy được thành tựu'.

372.

372.

‘‘පබ්බජිත්වා තදා චාහං, අද්ධමාසෙ උපට්ඨිතෙ;

දීපොදයඤ්ච භෙදඤ්ච, දිස්වා සංවිග්ගමානසා.

Và khi ấy, sau khi xuất gia, khi nửa tháng đã trôi qua, thấy sự cháy lên và sự tắt đi của ngọn đèn, ta có tâm xúc động.

373.

373.

‘‘නිබ්බින්නා සබ්බසඞ්ඛාරෙ, පච්චයාකාරකොවිදා;

චතුරොඝෙ අතික්කම්ම, අරහත්තමපාපුණිං.

Nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, thông thạo về duyên khởi, vượt qua bốn dòng bộc lưu, ta đã đạt được quả A-la-hán.

374.

374.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසිං, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී චාපි භවාමහං.

Ta đã thuần thục trong các thần thông, và trong thiên nhĩ giới. Ta cũng là người thuần thục trong tha tâm thông.

375.

375.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Ta biết được túc mạng, thiên nhãn đã được thanh lọc. Tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

376.

376.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

පරිසුද්ධං මම ඤාණං, උප්පන්නං බුද්ධසාසනෙ.

Trong giáo pháp của Đức Phật, trí tuệ thanh tịnh của ta đã sanh khởi trong Nghĩa, Pháp, Ngữ và cũng như vậy trong Biện Vô Ngại Giải.

377.

377.

‘‘කුසලාහං විසුද්ධීසු, කථාවත්ථුවිසාරදා;

අභිධම්මනයඤ්ඤූ ච, වසිප්පත්තාම්හි සාසනෙ.

Ta thiện xảo trong các pháp thanh tịnh, không rụt rè trong các luận sự, biết phương pháp của A-tỳ-đàm, và đã đạt đến sự thuần thục trong giáo pháp.

378.

378.

‘‘තතො [Pg.229] තොරණවත්ථුස්මිං, රඤ්ඤා කොසලසාමිනා;

පුච්ඡිතා නිපුණෙ පඤ්හෙ, බ්‍යාකරොන්තී යථාතථං.

Sau đó, tại Toraṇavatthu, được vua nước Kosala hỏi những câu hỏi vi tế, ta đã trả lời như thật.

379.

379.

‘‘තදා ස රාජා සුගතං, උපසඞ්කම්ම පුච්ඡථ;

තථෙව බුද්ධො බ්‍යාකාසි, යථා තෙ බ්‍යාකතා මයා.

Khi ấy, vị vua ấy đến gần Đức Thiện Thệ và hỏi. Đức Phật đã trả lời cũng như cách những câu hỏi ấy đã được ta trả lời.

380.

380.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

මහාපඤ්ඤානමග්ගාති, භික්ඛුනීනං නරුත්තමො.

Bậc Chiến Thắng, bậc Tối Thượng trong loài người, hài lòng về đức hạnh ấy, đã đặt ta vào vị trí tối thượng, tuyên bố rằng (ta) là bậc nhất trong số các Tỳ-khưu-ni có trí tuệ lớn.

381.

381.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của ta đã được thiêu đốt... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.

382.

382.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là một sự đến tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

383.

383.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ඛෙමා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ khưu ni Khemā đã nói lên những câu kệ này.

ඛෙමාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

Trưởng Lão Ni Kệ Khemā, phẩm thứ tám.

9. උප්පලවණ්ණාථෙරීඅපදානං

9. Trưởng Lão Ni Kệ Uppalavaṇṇā

384.

384.

‘‘භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා, ඉද්ධියා පාරමිං ගතා;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā, đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông; sau khi đảnh lễ đôi chân của bậc Đạo Sư, đã nói lên lời này:

385.

385.

‘‘‘නිත්ථිණ්ණා ජාතිසංසාරං, පත්තාහං අචලං පදං;

සබ්බදුක්ඛං මයා ඛීණං, ආරොචෙමි මහාමුනි.

‘Con đã vượt qua vòng luân hồi sinh tử, con đã đạt đến trạng thái bất động; mọi khổ đau của con đã được tận diệt, con xin trình lên bậc Đại Muni.’

386.

386.

‘‘‘යාවතා පරිසා අත්ථි, පසන්නා ජිනසාසනෙ;

යස්සා ච මෙපරාධොත්ථි, ඛමන්තු ජිනසම්මුඛා.

‘Bao nhiêu hội chúng có mặt, những người có tín tâm nơi giáo pháp của bậc Chiến Thắng; nếu con có lỗi lầm gì đối với họ, xin quý vị hãy tha thứ trước sự hiện diện của bậc Chiến Thắng.’

387.

387.

‘‘‘සංසාරෙ සංසරන්තියා, ඛලිතං මෙ සචෙ භවෙ;

ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු තං.

‘Trong khi đang trôi lăn trong vòng luân hồi, nếu con có điều gì sai sót; con xin trình lên bậc Đại Hùng, xin Ngài hãy tha thứ cho lỗi lầm ấy.’

388.

388.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ;

චතස්සො පරිසා අජ්ජ, කඞ්ඛං ඡින්දාහි යාවතා.

‘Này người thực hành giáo pháp của ta, hãy thị hiện thần thông; hôm nay, hãy đoạn trừ sự nghi ngờ của bốn hội chúng, bao nhiêu người có mặt.’

389.

389.

‘‘‘ධීතා තුය්හං මහාවීර, පඤ්ඤවන්ත ජුතින්ධර;

බහුඤ්ච දුක්කරං කම්මං, කතං මෙ අතිදුක්කරං.

‘Con là con gái của Ngài, bậc Đại Hùng, bậc Trí Tuệ, bậc Tỏa Sáng; nhiều hành động khó làm, và hành động rất khó làm đã được con thực hiện.’

390.

390.

‘‘‘උප්පලස්සෙව [Pg.230] මෙ වණ්ණො, නාමෙනුප්පලනාමිකා;

සාවිකා තෙ මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

‘Nước da của con giống như hoa sen xanh, tên của con là Uppalanāmikā; con là nữ đệ tử của Ngài, bậc Đại Hùng, con xin đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Năm Mắt.’

391.

391.

‘‘‘රාහුලො ච අහඤ්චෙව, නෙකජාතිසතෙ බහූ;

එකස්මිං සම්භවෙ ජාතා, සමානඡන්දමානසා.

‘Cả Rāhula và con, trong nhiều trăm kiếp sống; đã được sinh ra trong cùng một bào thai, có cùng ý muốn và tâm tư.’

392.

392.

‘‘‘නිබ්බත්ති එකතො හොති, ජාතියාපි ච එකතො ;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, උභොපි නානාසම්භවා.

‘Sự tái sinh là cùng nhau, và giai cấp cũng là cùng nhau; khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, cả hai chúng con đều có nguồn gốc khác nhau.’

393.

393.

‘‘‘පුත්තො ච රාහුලො නාම, ධීතා උප්පලසව්හයා;

පස්ස වීර මමං ඉද්ධිං, බලං දස්සෙමි සත්ථුනො.

‘Người con trai tên là Rāhula, người con gái có tên là Uppalavaṇṇā; hỡi bậc Dũng Mãnh, hãy xem thần thông của con, con sẽ thị hiện năng lực cho bậc Đạo Sư.’

394.

394.

‘‘‘මහාසමුද්දෙ චතුරො, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං;

තෙලං හත්ථගතඤ්චෙව, ඛිඩ්ඩො කොමාරකො යථා.

‘Bốn đại dương, con đã đặt vào trong lòng bàn tay; giống như một cậu bé đang vui đùa, đặt dầu vào trong tay mình.’

395.

395.

‘‘‘උබ්බත්තයිත්වා පථවිං, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං;

චිත්තං මුඤ්ජං යථා නාම, ලුඤ්චි කොමාරකො යුවා.

‘Sau khi cuộn tròn trái đất, con đã đặt nó vào trong lòng bàn tay; giống như một cậu bé trẻ tuổi nhổ lên một bụi cỏ muñja sặc sỡ.’

396.

396.

‘‘‘චක්කවාළසමං පාණිං, ඡාදයිත්වාන මත්ථකෙ;

වස්සාපෙත්වාන ඵුසිතං, නානාවණ්ණං පුනප්පුනං.

‘Làm cho bàn tay lớn bằng một thế giới, che trên đỉnh đầu; con đã làm cho mưa rơi xuống, với những giọt mưa nhiều màu sắc, hết lần này đến lần khác.’

397.

397.

‘‘‘භූමිං උදුක්ඛලං කත්වා, ධඤ්ඤං කත්වාන සක්ඛරං;

සිනෙරුං මුසලං කත්වා, මද්දි කොමාරිකා යථා.

‘Lấy mặt đất làm cối, lấy sỏi đá làm lúa; lấy núi Sineru làm chày, con đã giã nát chúng như một thiếu nữ.’

398.

398.

‘‘‘ධීතාහං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, නාමෙනුප්පලසව්හයා;

අභිඤ්ඤාසු වසීභූතා, තව සාසනකාරිකා.

‘Con là con gái của bậc Tối Thắng Giác Ngộ, tên là Uppalavaṇṇā; con đã thuần thục các thắng trí, là người thực hành giáo pháp của Ngài.’

399.

399.

‘‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, දස්සෙත්වා ලොකනායකං;

නාමගොත්තඤ්ච සාවෙත්වා, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

‘Sau khi thực hiện nhiều phép biến hóa khác nhau, trình diễn cho bậc Lãnh Đạo Thế Gian; sau khi xưng tên và dòng họ, con xin đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Năm Mắt.’

400.

400.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

‘Con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ giới; con đã thuần thục tha tâm thông, hỡi bậc Đại Muni.’

401.

401.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

‘Con biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh lọc; tất cả các lậu hoặc đã được tận diệt, bây giờ không còn tái sinh nữa.’

402.

402.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, සභාවෙන මහෙසිනො.

‘Trong các Tuệ Phân Tích về nghĩa, pháp, và ngôn từ, và cũng như vậy trong biện tài; trí tuệ của con đã trở nên không tỳ vết và thanh tịnh, do tự tánh của nó, hỡi bậc Đại Sĩ.’

403.

403.

‘‘‘පුරිමානං [Pg.231] ජිනග්ගානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ;

අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

‘Cuộc hội ngộ với các bậc Tối Thắng Giác Ngộ trong quá khứ đã được Ngài chỉ dạy; nhiều sự phát nguyện của con là vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Muni.’

404.

404.

‘‘‘යං මයා පූරිතං කම්මං, කුසලං සර මෙ මුනි;

තවත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා.

‘Bất cứ nghiệp thiện nào đã được con hoàn thành, xin Ngài hãy nhớ đến, hỡi bậc Muni; vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Hùng, công đức đã được con tích lũy.’

405.

405.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයන්තී අනාචරං;

තවත්ථාය මහාවීර, චත්තං මෙ ජීවිතුත්තමං.

‘Tránh xa những nơi không thích hợp, ngăn ngừa hành vi sai trái; vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Hùng, mạng sống cao quý của con đã được từ bỏ.’

406.

406.

‘‘‘දසකොටිසහස්සානි, අදාසිං මම ජීවිතං;

පරිච්චත්තා ච මෙ හොමි, තවත්ථාය මහාමුනි.

‘Mười ngàn ức lần, con đã cho đi mạng sống của mình; con đã là người hy sinh, vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Muni.’

407.

407.

‘‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, සිරසාව කතඤ්ජලී;

අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා’.

‘Khi ấy, tất cả đều vô cùng kinh ngạc, chắp tay lên đầu; họ đã nói: ‘Thưa Tôn giả, làm thế nào mà ngài có được thần thông và năng lực vô song như vậy?’’

408.

408.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, නාගකඤ්ඤා අහං තදා;

විමලා නාම නාමෙන, කඤ්ඤානං සාධුසම්මතා.

‘Một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy con là một thiếu nữ nāga; tên của con là Vimalā, được xem là người đức hạnh giữa các thiếu nữ.’

409.

409.

‘‘මහොරගො මහානාගො, පසන්නො ජිනසාසනෙ;

පදුමුත්තරං මහාතෙජං, නිමන්තෙසි සසාවකං.

‘Đại long vương Mahoraga, có tín tâm nơi giáo pháp của bậc Chiến Thắng; đã thỉnh mời đức Padumuttara, bậc có đại oai lực, cùng với các vị đệ tử của ngài.’

410.

410.

‘‘රතනමයං මණ්ඩපං, පල්ලඞ්කං රතනාමයං;

රතනං වාලුකාකිණ්ණං, උපභොගං රතනාමයං.

“Ngôi đình tạ bằng ngọc báu, chiếc ngai bằng ngọc báu; Cát bằng ngọc báu được rải khắp, vật dụng cũng bằng ngọc báu.

411.

411.

‘‘මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, රතනද්ධජභූසිතං;

පච්චුග්ගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, වජ්ජන්තො තූරියෙහි සො.

“Và con đường được trang hoàng bằng cờ phướn ngọc báu đã được chuẩn bị; vị ấy (long vương) cho tấu lên các nhạc cụ, đã đi ra nghênh đón đấng Chánh Đẳng Giác.

412.

412.

‘‘පරිසාහි ච චතූහි, පරිවුතො ලොකනායකො;

මහොරගස්ස භවනෙ, නිසීදි පරමාසනෙ.

“Vị Lãnh Đạo thế gian, được vây quanh bởi bốn chúng hội, đã ngự trên chỗ ngồi tối thượng trong cung điện của Mahoraga.

413.

413.

‘‘අන්නං පානං ඛාදනීයං, භොජනඤ්ච මහාරහං;

වරං වරඤ්ච පාදාසි, නාගරාජා මහායසං.

“Long vương đã dâng cúng các món thượng hạng gồm cơm, nước uống, vật thực, và vật thực xứng đáng với bậc vĩ nhân đến đấng có danh tiếng lớn (là đức Phật).

414.

414.

‘‘භුඤ්ජිත්වාන සම්බුද්ධො, පත්තං ධොවිත්වා යොනිසො;

අනුමොදනීයංකාසි, නාගකඤ්ඤා මහිද්ධිකා.

“Đấng Chánh Đẳng Giác, sau khi đã thọ thực và rửa bát, đã thực hiện việc tùy hỷ một cách như lý; các nàng công chúa loài rồng có đại thần lực.

415.

415.

‘‘සබ්බඤ්ඤුං [Pg.232] ඵුල්ලිතං දිස්වා, නාගකඤ්ඤා මහායසං;

පසන්නං සත්ථුනො චිත්තං, සුනිබන්ධඤ්ච මානසං.

“Sau khi nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc đã giác ngộ, vị có danh tiếng lớn, các nàng công chúa loài rồng đã phát sinh tâm trong sạch và ý được khéo buộc chặt đối với bậc Đạo Sư.

416.

416.

‘‘මමඤ්ච චිත්තමඤ්ඤාය, ජලජුත්තමනාමකො;

තස්මිං ඛණෙ මහාවීරො, භික්ඛුනිං දස්සයිද්ධියා.

“Bậc Đại Anh Hùng, đấng có danh hiệu Jalajuttama (Padumuttara), biết được tâm của tôi, trong khoảnh khắc ấy đã dùng thần thông để cho thấy một vị Tỳ-khưu-ni.

417.

417.

‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, භික්ඛුනී සා විසාරදා;

පමොදිතා වෙදජාතා, සත්ථාරං ඉදමබ්‍රවි.

“Vị Tỳ-khưu-ni ấy, bậc thành thạo, đã biểu diễn nhiều loại thần thông. Tôi, với lòng hoan hỷ và niềm vui phát sinh, đã bạch với bậc Đạo Sư lời này.

418.

418.

‘‘‘අද්දසාහං ඉමං ඉද්ධිං, සුමනං ඉතරායපි;

කථං අහොසි සා වීර, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’.

“‘Con đã thấy thần thông này và tâm hoan hỷ của vị Tỳ-khưu-ni kia. Kính bạch bậc Anh Hùng, làm thế nào mà vị ấy đã trở nên rất thành thạo về thần thông như vậy?’

419.

419.

‘‘‘ඔරසා මුඛතො ජාතා, ධීතා මම මහිද්ධිකා;

මමානුසාසනිකරා, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’.

“‘Là người con gái của ta, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, có đại thần lực. Nàng thực hành lời giáo huấn của ta, nên rất thành thạo về thần thông’.

420.

420.

‘‘බුද්ධස්ස වචනං සුත්වා, එවං පත්ථෙසහං තදා ;

අහම්පි තාදිසා හොමි, ඉද්ධියා සුවිසාරදා.

“Khi ấy, sau khi nghe lời của đức Phật, tôi đã phát nguyện như vầy: ‘Mong sao con cũng sẽ trở thành người như vậy, rất thành thạo về thần thông’.

421.

421.

‘‘පමොදිතාහං සුමනා, පත්ථෙ උත්තමමානසා ;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ඊදිසා හොමි නායක.

“Con đã hoan hỷ, với tâm thiện lành, với ý chí cao thượng, con đã phát nguyện: ‘Kính bạch đức Lãnh Đạo, trong thời vị lai, mong con sẽ được như thế này’.

422.

422.

‘‘මණිමයම්හි පල්ලඞ්කෙ, මණ්ඩපම්හි පභස්සරෙ;

අන්නපානෙන තප්පෙත්වා, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

“Trên chiếc ngai bằng ngọc ma-ni, trong ngôi đình tạ rực rỡ, sau khi đã làm cho đức Lãnh Đạo thế gian cùng với chúng Tăng được thỏa thích với vật thực và nước uống.

423.

423.

‘‘නාගානං පවරං පුප්ඵං, අරුණං නාම උප්පලං;

වණ්ණං මෙ ඊදිසං හොතු, පූජෙසිං ලොකනායකං.

“Tôi đã cúng dường đức Lãnh Đạo thế gian với đóa hoa sen xanh quý báu của loài rồng tên là Aruṇa, (và nguyện rằng): ‘Mong cho sắc đẹp của con được như thế này’.

424.

424.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng những lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

425.

425.

‘‘තතො චුතාහං මනුජෙ, උපපන්නා සයම්භුනො;

උප්පලෙහි පටිච්ඡන්නං, පිණ්ඩපාතමදාසහං.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời ấy, tôi đã tái sanh vào cõi người. Tôi đã dâng cúng vật thực khất thực được che phủ bằng những đóa hoa sen xanh đến đấng Tự Giác.

426.

426.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා.

“Cách đây chín mươi mốt kiếp, vị Lãnh Đạo tên là Vipassī đã xuất hiện, Ngài có dáng vẻ khả ái, là bậc có con mắt trong tất cả các pháp.

427.

427.

‘‘සෙට්ඨිධීතා තදා හුත්වා, බාරාණසිපුරුත්තමෙ;

නිමන්තෙත්වාන සම්බුද්ධං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

“Khi ấy, sau khi trở thành con gái của một vị trưởng giả ở thành phố Bārāṇasī cao quý, tôi đã thỉnh mời đấng Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo thế gian, cùng với chúng Tăng.

428.

428.

‘‘මහාදානං [Pg.233] දදිත්වාන, උප්පලෙහි විනායකං;

පූජයිත්වා චෙතසාව, වණ්ණසොභං අපත්ථයිං.

“Sau khi thực hiện việc đại thí, và sau khi cúng dường đấng Dẫn Đạo bằng những đóa hoa sen xanh, tôi đã chỉ dùng tâm ý để mong cầu có được vẻ đẹp của sắc diện.

429.

429.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“Trong kiếp hiền thiện này, bậc Thân Quyến của Phạm thiên, đấng có danh tiếng lớn, thuộc dòng dõi Kassapa, bậc tối thượng trong những người thuyết giảng, đã xuất hiện.

430.

430.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

“Khi ấy, ở thành phố Bārāṇasī cao quý, đã có vị vua của loài người, vua xứ Kāsī tên là Kikī, là người hộ độ của bậc Đại Sĩ.

431.

431.

‘‘තස්සාසිං දුතියා ධීතා, සමණගුත්තසව්හයා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

“Tôi là người con gái thứ hai của vị vua ấy, có tên là Samaṇaguttā. Sau khi nghe Pháp của đấng Tối Thắng, tôi đã xin được xuất gia.

432.

432.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

“Phụ thân của chúng tôi đã không cho phép. Khi ấy, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ở tại gia trong suốt hai mươi ngàn năm.

433.

433.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො.

“Là các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, chúng tôi, bảy người con gái, đã hoan hỷ, thích thú trong việc phụng sự đức Phật, và đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ.

434.

434.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා ;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

“Đó là Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

435.

435.

‘‘අහං ඛෙමා ච සප්පඤ්ඤා, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

“(Theo thứ tự đó là) Khemā bậc trí tuệ, và tôi, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và người thứ bảy là Visākhā.

436.

436.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do những nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng những lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

437.

437.

‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා මහාකුලෙ;

පීතං මට්ඨං වරං දුස්සං, අදං අරහතො අහං.

“Sau khi mệnh chung từ cõi trời ấy, tôi đã tái sanh vào dòng dõi cao quý ở cõi người. Tôi đã dâng cúng tấm y quý báu, mềm mại, màu vàng đến một vị A-la-hán.

438.

438.

‘‘තතො චුතාරිට්ඨපුරෙ, ජාතා විප්පකුලෙ අහං;

ධීතා තිරිටිවච්ඡස්ස, උම්මාදන්තී මනොහරා.

“Sau khi mệnh chung từ đó, tôi đã sanh ra ở thành Ariṭṭha, trong một gia đình Bà-la-môn. Tôi là người con gái của Tiriṭivaccha, tên là Ummādantī, người làm say đắm lòng người.

439.

439.

‘‘තතො චුතා ජනපදෙ, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං;

පසූතා නාතිඵීතම්හි, සාලිං ගොපෙමහං තදා.

“Sau khi mệnh chung từ đó, tôi đã sanh ra ở một vùng quê, trong một gia đình nào đó không quá thịnh vượng. Khi ấy, tôi đã trông coi ruộng lúa.

440.

440.

‘‘දිස්වා පච්චෙකසම්බුද්ධං, පඤ්චලාජාසතානිහං;

දත්වා පදුමච්ඡන්නානි, පඤ්ච පුත්තසතානිහං.

Sau khi nhìn thấy vị Phật Độc Giác, con đã dâng cúng năm trăm phần cốm được che phủ bởi hoa sen, và con đã nguyện cầu có được năm trăm người con trai.

441.

441.

‘‘පත්ථයිං [Pg.234] තෙපි පත්ථෙසුං, මධුං දත්වා සයම්භුනො;

තතො චුතා අරඤ්ඤෙහං, අජායිං පදුමොදරෙ.

Họ cũng đã nguyện cầu, sau khi dâng cúng mật ong lên bậc Tự Giác. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, con đã sanh ra trong một đóa sen ở trong rừng.

442.

442.

‘‘කාසිරඤ්ඤො මහෙසීහං, හුත්වා සක්කතපූජිතා;

අජනිං රාජපුත්තානං, අනූනං සතපඤ්චකං.

Con đã trở thành hoàng hậu của vua xứ Kāsi, được kính trọng và cúng dường. Con đã sanh ra không thiếu một ai trong số năm trăm vị vương tử.

443.

443.

‘‘යදා තෙ යොබ්බනප්පත්තා, කීළන්තා ජලකීළිතං;

දිස්වා ඔපත්තපදුමං, ආසුං පච්චෙකනායකා.

Khi các vị ấy đến tuổi trưởng thành, trong lúc đang vui đùa dưới nước, sau khi nhìn thấy một đóa sen tàn úa, các vị ấy đã trở thành các bậc Độc Giác.

444.

444.

‘‘සාහං තෙහි විනාභූතා, සුතවීරෙහි සොකිනී ;

චුතා ඉසිගිලිපස්සෙ, ගාමකම්හි අජායිහං.

Người con gái ấy là con, bị chia cách với những người con anh hùng ấy, lòng đầy sầu muộn. Sau khi mệnh chung, con đã sanh ra trong một ngôi làng nhỏ gần núi Isigili.

445.

445.

‘‘යදා බුද්ධා සුතමතී, සුතානං භත්තුනොපි ච ;

යාගුං ආදාය ගච්ඡන්තී, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ.

Khi đã trưởng thành và có con cái, vì lợi ích của các con và cả của chồng, trong lúc đang mang cháo đi, (con đã thấy) tám vị Độc Giác.

446.

446.

‘‘භික්ඛාය ගාමං ගච්ඡන්තෙ, දිස්වා පුත්තෙ අනුස්සරිං;

ඛීරධාරා විනිග්ගච්ඡි, තදා මෙ පුත්තපෙමසා.

Khi nhìn thấy các ngài đang đi vào làng để khất thực, con đã nhớ lại những người con của mình. Bấy giờ, do lòng thương con, một dòng sữa đã tuôn chảy từ con.

447.

447.

‘‘තතො තෙසං අදං යාගුං, පසන්නා සෙහි පාණිභි;

තතො චුතාහං තිදසං, නන්දනං උපපජ්ජහං.

Sau đó, với tâm hoan hỷ, con đã tự tay dâng cháo cho các ngài. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba, nơi đầy hoan lạc.

448.

448.

‘‘අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, සංසරිත්වා භවාභවෙ;

තවත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තඤ්ච ජීවිතං.

Trải qua hạnh phúc và khổ đau, luân hồi trong các kiếp sống, bạch đức Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, con cũng đã từ bỏ mạng sống của mình.

449.

449.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතා සාවත්ථියං පුරෙ.

Như vậy, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại tài sản, khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, con đã được sanh ra ở thành Sāvatthī.

450.

450.

‘‘මහාධනසෙට්ඨිකුලෙ, සුඛිතෙ සජ්ජිතෙ තථා;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ.

Con đã sanh ra trong gia đình của một trưởng giả đại phú, một gia đình hạnh phúc, được trang hoàng, lấp lánh với nhiều loại châu báu, và sung túc với mọi dục lạc.

451.

451.

‘‘සක්කතා පූජිතා චෙව, මානිතාපචිතා තථා;

රූපසීරිමනුප්පත්තා, කුලෙසු අතිසක්කතා.

Con được kính trọng, cúng dường, quý mến và tôn kính. Hơn nữa, con đã đạt được vẻ đẹp và sự duyên dáng, và được các gia tộc hết mực kính trọng.

452.

452.

‘‘අතීව පත්ථිතා චාසිං, රූපභොගසිරීහි ච;

පත්ථිතා සෙට්ඨිපුත්තෙහි, අනෙකෙහි සතෙහිපි.

Con đã được vô cùng khao khát vì sắc đẹp, tài sản và sự duyên dáng của mình. Con được khao khát bởi nhiều trăm người con trai của các trưởng giả.

453.

453.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං.

Sau khi từ bỏ đời sống gia đình, con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Khi chưa đầy nửa tháng, con đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế.

454.

454.

‘‘ඉද්ධියා [Pg.235] අභිනිම්මිත්වා, චතුරස්සං රථං අහං;

බුද්ධස්ස පාදෙ වන්දිස්සං, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

Con, bằng thần thông, đã hóa hiện một cỗ xe tứ mã, và sẽ đảnh lễ đôi chân của đức Phật, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Như Thị.

455.

455.

‘‘‘සුපුප්ඵිතග්ගං උපගම්ම පාදපං, එකා තුවං තිට්ඨසි සාලමූලෙ;

න චාපි තෙ දුතියො අත්ථි කොචි, බාලෙ න ත්වං භායසි ධුත්තකානං’.

‘Ngươi đến gần một cây có ngọn nở hoa rực rỡ, ngươi đứng một mình dưới gốc cây Sāla. Ngươi cũng không có ai là người thứ hai đi cùng. Này kẻ ngu kia, ngươi không sợ những kẻ du đãng sao?’

456.

456.

‘‘‘සතං සහස්සානිපි ධුත්තකානං, සමාගතා එදිසකා භවෙය්‍යුං;

ලොමං න ඉඤ්ජෙ න සම්පවෙධෙ, කිං මෙ තුවං මාර කරිස්සසෙකො.

‘Dù cho một trăm ngàn kẻ du đãng có tụ tập lại, chúng cũng sẽ giống như ngươi. Lông của ta không hề rung động, ta không hề run sợ. Này Māra, một mình ngươi có thể làm gì được ta?’

457.

457.

‘‘‘එසා අන්තරධායාමි, කුච්ඡිං වා පවිසාමි තෙ;

භමුකන්තරිකායම්පි, තිට්ඨන්තිං මං න දක්ඛසි.

‘Ta đây có thể biến mất, hoặc ta có thể đi vào bụng của ngươi. Ngươi sẽ không nhìn thấy ta, ngay cả khi ta đang đứng giữa hai hàng lông mày của ngươi.’

458.

458.

‘‘‘චිත්තස්මිං වසීභූතාම්හි, ඉද්ධිපාදා සුභාවිතා;

සබ්බබන්ධනමුත්තාම්හි, න තං භායාමි ආවුසො.

‘Ta đã làm chủ được tâm, các thần túc thông đã được tu tập thuần thục. Ta đã được giải thoát khỏi mọi trói buộc. Này hiền hữu, ta không sợ ngươi.’

459.

459.

‘‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;

යං ත්වං කාමරතිං බ්‍රූසි, අරතී දානි සා මම.

‘Các dục lạc ví như gươm giáo và cọc nhọn, các uẩn là thớt chặt của chúng. Cái mà ngươi gọi là sự hoan lạc trong dục lạc, giờ đây đối với ta không còn là hoan lạc nữa.’

460.

460.

‘‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;

එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’.

‘Sự hỷ lạc ở khắp mọi nơi đã bị tiêu diệt, khối u minh đã bị phá tan. Này Ác ma, hãy biết như vậy, ngươi đã bị đánh bại, hỡi Thần chết.’

461.

461.

‘‘ජිනො තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අග්ගා ඉද්ධිමතීනන්ති, පරිසාසු විනායකො.

Bậc Chiến Thắng, hoan hỷ với phẩm hạnh ấy, bậc Lãnh Đạo đã đặt con vào vị trí tối thượng giữa các hội chúng, (tuyên bố rằng con là) ‘Tối thượng trong số các vị nữ có thần thông’.

462.

462.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Con đã phụng sự bậc Đạo Sư, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

463.

463.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Mục đích mà vì nó con đã xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình để sống không gia đình, mục đích ấy con đã đạt được, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

464.

464.

‘‘චීවරං [Pg.236] පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

ඛණෙන උපනාමෙන්ති, සහස්සානි සමන්තතො.

Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm và chỗ ở, hàng ngàn (vật phẩm) từ khắp nơi được dâng đến cho con trong khoảnh khắc.

465.

465.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා;

Các phiền não của con đã được đốt cháy… (vân vân)… con sống không còn lậu hoặc.

466.

466.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của con thật là một sự đến tốt đẹp… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

467.

467.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං උප්පලවණ්ණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā đã nói những câu kệ này.

උප්පලවණ්ණාථෙරියාපදානං නවමං.

Ký sự về Trưởng Lão Ni Uppalavaṇṇā, phẩm thứ chín.

10. පටාචාරාථෙරීඅපදානං

10. Thánh Sử Ký về Trưởng Lão Ni Paṭācārā

468.

468.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện bậc Đạo Sư, danh hiệu Padumuttara, bậc Chiến Thắng, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp.

469.

469.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

Khi ấy, con sanh ra trong gia đình trưởng giả tại thành phố Haṃsavatī, một nơi rực rỡ với nhiều loại châu báu và tràn đầy phúc lạc lớn lao.

470.

470.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතපසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං.

Con đã đến gần bậc Đại Hùng, lắng nghe lời thuyết pháp. Sau đó, với lòng tịnh tín phát sanh, con đã quy y nơi bậc Chiến Thắng.

471.

471.

‘‘තතො විනයධාරීනං, අග්ගං වණ්ණෙසි නායකො;

භික්ඛුනිං ලජ්ජිනිං තාදිං, කප්පාකප්පවිසාරදං.

Khi ấy, bậc Đạo Sư đã tán dương một vị Tỳ-khưu-ni là bậc tối thắng trong hàng trì luật, vị ấy có lòng tàm quý, như như bất động, và thông thạo điều nên làm và không nên làm.

472.

472.

‘‘තදා මුදිතචිත්තාහං, තං ඨානමභිකඞ්ඛිනී;

නිමන්තෙත්වා දසබලං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

Khi ấy, với tâm hoan hỷ, con mong mỏi đạt được địa vị ấy, đã thỉnh mời bậc Thập Lực, bậc Lãnh Đạo thế gian, cùng với Tăng đoàn của Ngài.

473.

473.

‘‘භොජයිත්වාන සත්තාහං, දදිත්වාව තිචීවරං ;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Sau khi cúng dường vật thực trong bảy ngày và dâng cúng tam y, con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài và thốt lên lời này.

474.

474.

‘‘‘යා තයා වණ්ණිතා වීර, ඉතො අට්ඨමකෙ මුනි;

තාදිසාහං භවිස්සාමි, යදි සිජ්ඣති නායක’.

‘Kính bạch bậc Đại Hùng, bậc Thánh Giả, vào ngày thứ tám kể từ hôm nay, Ngài đã tán dương vị Tỳ-khưu-ni nào, nếu thiện nghiệp của con được thành tựu, kính bạch bậc Đạo Sư, nguyện cho con được trở thành người như vậy.’

475.

475.

‘‘තදා අවොච මං සත්ථා, ‘භද්දෙ මා භායි අස්සස;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

Khi ấy, bậc Đạo Sư phán với con rằng: ‘Này thiện nữ, đừng sợ hãi, hãy an lòng. Trong thời vị lai, con sẽ đạt được tâm nguyện ấy.’

476.

476.

‘‘‘සතසහස්සිතො [Pg.237] කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp sau, một vị xuất thân từ dòng dõi Okkāka, mang họ Gotama, sẽ trở thành bậc Đạo Sư trên thế gian.’

477.

477.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

පටාචාරාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự Pháp của đức Phật ấy, là người con gái ruột do Pháp hóa sanh, và sẽ trở thành nữ đệ tử của bậc Đạo Sư với danh hiệu là Paṭācārā.’

478.

478.

‘‘තදාහං මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

Khi ấy, con vô cùng hoan hỷ, và đã phụng sự bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo thế gian cùng Tăng đoàn của Ngài, với tâm từ ái cho đến trọn đời.

479.

479.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ vào nghiệp lành đã tạo, cùng với những tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba.

480.

480.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong hiền kiếp này, đã xuất hiện bậc Tối Thắng trong các bậc thuyết giảng, mang họ Kassapa, là quyến thuộc của Phạm Thiên, và có danh tiếng lẫy lừng.

481.

481.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Khi ấy, tại thành phố Bārāṇasī cao quý, có một vị vua cai trị dân chúng, là vua xứ Kāsī tên là Kiki, ngài là người hộ độ của bậc Đại Thánh.

482.

482.

‘‘තස්සාසිං තතියා ධීතා, භික්ඛුනී ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

Con là người con gái thứ ba của vua, nổi danh với tên gọi ‘Bhikkhunī’. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng Giả, con đã xin phép được xuất gia.

483.

483.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

Phụ vương đã không cho phép chúng con. Khi ấy, chúng con đã sống tại gia, không mệt mỏi, trong suốt hai mươi ngàn năm.

484.

484.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො.

Bảy người công chúa chúng con, dù được nuôi dưỡng trong an lạc, vẫn hoan hỷ thực hành phạm hạnh của các thiếu nữ, và luôn tận tụy trong việc phụng sự Đức Phật.

485.

485.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

Đó là Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, Dhammā, Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

486.

486.

‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, ඛෙමා භද්දා ච භික්ඛුනී;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

Con (Paṭācārā), và Uppalavaṇṇā, Khemā, và Tỳ-khưu-ni Bhaddā, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và Visākhā là người thứ bảy.

487.

487.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ vào những nghiệp lành đã tạo, cùng với những tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba.

488.

488.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, con đã sanh ra trong một gia đình trưởng giả giàu có, tại thành phố Sāvatthī cao quý, một nơi thịnh vượng, sung túc và dồi dào của cải.

489.

489.

‘‘යදා [Pg.238] ච යොබ්බනූපෙතා, විතක්කවසගා අහං;

නරං ජාරපතිං දිස්වා, තෙන සද්ධිං අගච්ඡහං.

Khi đến tuổi thanh xuân, con bị các tư duy ái dục chi phối, đã gặp một người tình và bỏ đi cùng với người ấy.

490.

490.

‘‘එකපුත්තපසූතාහං, දුතියො කුච්ඡියා මමං;

තදාහං මාතාපිතරො, ඔක්ඛාමීති සුනිච්ඡිතා.

Con đã sanh được một đứa con trai, và đứa thứ hai đang ở trong bụng. Khi ấy, con đã quyết định dứt khoát rằng: ‘Con sẽ đi thăm cha mẹ.’

491.

491.

‘‘නාරොචෙසිං පතිං මය්හං, තදා තම්හි පවාසිතෙ;

එකිකා නිග්ගතා ගෙහා, ගන්තුං සාවත්ථිමුත්තමං.

Con đã không báo cho chồng con biết. Khi ấy, lúc người ấy đi vắng, con đã một mình rời khỏi nhà để đi đến thành Sāvatthī cao quý.

492.

492.

‘‘තතො මෙ සාමි ආගන්ත්වා, සම්භාවෙසි පථෙ මමං;

තදා මෙ කම්මජා වාතා, උප්පන්නා අතිදාරුණා.

Sau đó, chồng con đã đến và bắt kịp con trên đường. Khi ấy, những cơn gió chuyển dạ vô cùng đau đớn đã khởi lên nơi con.

493.

493.

‘‘උට්ඨිතො ච මහාමෙඝො, පසූතිසමයෙ මම;

දබ්බත්ථාය තදා ගන්ත්වා, සාමි සප්පෙන මාරිතො.

Vào lúc con sinh nở, một cơn mưa lớn đã nổi lên. Khi ấy, chồng con đi tìm vật liệu để che chắn, đã bị rắn cắn chết.

494.

494.

‘‘තදා විජාතදුක්ඛෙන, අනාථා කපණා අහං;

කුන්නදිං පූරිතං දිස්වා, ගච්ඡන්තී සකුලාලයං.

Khi ấy, với nỗi khổ đau vì sinh nở, con trở nên bơ vơ và khốn khổ. Trên đường trở về nhà cha mẹ, con thấy một con sông nhỏ nước dâng đầy.

495.

495.

‘‘බාලං ආදාය අතරිං, පාරකූලෙ ච එකකං;

සායෙත්වා බාලකං පුත්තං, ඉතරං තරණායහං.

Con bế đứa con nhỏ và lội qua sông. Đến bờ bên kia, con đặt đứa con trai bé bỏng xuống một mình, rồi quay lại để đưa đứa con còn lại qua.

496.

496.

‘‘නිවත්තා උක්කුසො හාසි, තරුණං විලපන්තකං;

ඉතරඤ්ච වහී සොතො, සාහං සොකසමප්පිතා.

Khi con đang quay trở lại, một con diều hâu đã quắp lấy đứa con nhỏ đang khóc lóc. Đứa con còn lại thì bị dòng nước cuốn trôi. Con lúc ấy bị nỗi sầu muộn bao trùm.

497.

497.

‘‘සාවත්ථිනගරං ගන්ත්වා, අස්සොසිං සජනෙ මතෙ;

තදා අවොචං සොකට්ටා, මහාසොකසමප්පිතා.

“Khi đến thành Sāvatthī, tôi nghe tin người thân đã qua đời. Bấy giờ, bị sầu não áp bức, tràn ngập sầu muộn lớn lao, tôi đã than rằng:”

498.

498.

‘‘උභො පුත්තා කාලඞ්කතා, පන්ථෙ මය්හං පතී මතො;

මාතා පිතා ච භාතා ච, එකචිතම්හි ඩය්හරෙ.

“Cả hai con trai đã qua đời, chồng tôi chết dọc đường; Mẹ, cha, và em trai tôi bị thiêu trên cùng một giàn hỏa.”

499.

499.

‘‘තදා කිසා ච පණ්ඩු ච, අනාථා දීනමානසා;

ඉතො තතො භමන්තීහං, අද්දසං නරසාරථිං.

“Bấy giờ, gầy gò và xanh xao, không nơi nương tựa, tâm trí khốn khổ, tôi lang thang đây đó và đã diện kiến bậc Điều Ngự Trượng Phu.”

500.

500.

‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘පුත්තෙ මා සොචි අස්සස;

අත්තානං තෙ ගවෙසස්සු, කිං නිරත්ථං විහඤ්ඤසි.

“Khi ấy, bậc Đạo Sư phán với tôi: ‘Này con gái, đừng sầu muộn, hãy an lòng. Con hãy tìm kiếm chính mình. Tại sao con lại tự làm khổ mình một cách vô ích?’”

501.

501.

‘‘‘න සන්ති පුත්තා තාණාය, න ඤාතී නපි බන්ධවා;

අන්තකෙනාධිපන්නස්ස, නත්ථි ඤාතීසු තාණතා’.

“‘Con cái không phải là nơi nương tựa, họ hàng cũng không, bạn bè cũng không. Đối với người bị Thần Chết khuất phục, không có sự che chở nơi quyến thuộc.’”

502.

502.

‘‘තං [Pg.239] සුත්වා මුනිනො වාක්‍යං, පඨමං ඵලමජ්ඣගං;

පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

“Nghe lời dạy ấy của bậc Thánh nhân, tôi đã chứng đắc quả vị đầu tiên. Sau khi xuất gia, không bao lâu sau, tôi đã đạt đến quả vị A-la-hán.”

503.

503.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

“Tôi thuần thục các thần thông, và cả thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của người khác, là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư.”

504.

504.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

“Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, tôi đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn vô cấu.”

505.

505.

‘‘තතොහං විනයං සබ්බං, සන්තිකෙ සබ්බදස්සිනො;

උග්ගහිං සබ්බවිත්ථාරං, බ්‍යාහරිඤ්ච යථාතථං.

“Khi ấy, tôi đã học hỏi toàn bộ tạng Luật một cách đầy đủ chi tiết nơi đức Toàn Giác, và đã tuyên thuyết lại đúng như thật.”

506.

506.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අග්ගා විනයධාරීනං, පටාචාරාව එකිකා.

“Đấng Chiến Thắng, hoan hỷ với đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào địa vị tối thắng: ‘Tối thắng trong các vị nữ trì Luật, chính là Paṭācārā, người duy nhất.’”

507.

507.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Tôi đã phụng sự bậc Đạo Sư, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, ái dục dẫn dắt trong các cõi hữu đã được nhổ sạch.”

508.

508.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được tôi chứng đạt.”

509.

509.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.”

510.

510.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của tôi thật là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

511.

511.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං පටාචාරා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Paṭācārā đã nói lên những câu kệ này.

පටාචාරාථෙරියාපදානං දසමං.

Trưởng Lão Ni Kệ Sự của Paṭācārā, phẩm thứ mười.

එකූපොසථිකවග්ගො දුතියො.

Phẩm Ekūposathika, thứ hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

එකූපොසථිකා චෙව, සළලා චාථ මොදකා;

එකාසනා පඤ්චදීපා, නළමාලී ච ගොතමී.

Ekūposathikā, Saḷalā, và Modakā; Ekāsanā, Pañcadīpā, Naḷamālī, và Gotamī.

ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච භික්ඛුනී;

ගාථා සතානි පඤ්චෙව, නව චාපි තදුත්තරි.

Khemā, Uppalavaṇṇā, và Tỳ-khưu-ni Paṭācārā. Có năm trăm lẻ chín câu kệ.

3. කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො

3. Phẩm Kuṇḍalakesī

1. කුණ්ඩලකෙසාථෙරීඅපදානං

1. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của Kuṇḍalakesā

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.240] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“Cách đây một trăm ngàn kiếp, Đấng Chiến Thắng danh hiệu Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện.”

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

“Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi đã sanh trong một gia đình trưởng giả, sáng chói với nhiều loại châu báu, đầy đủ hạnh phúc lớn lao.”

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං.

“Sau khi đến gần bậc Đại Hùng, tôi đã nghe pháp thoại. Khi ấy, với tín tâm phát sanh, tôi đã quy y Đấng Chiến Thắng.”

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, පදුමුත්තරනාමකො;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගන්ති, ඨපෙසි භික්ඛුනිං සුභං.

“Khi ấy, bậc Đại Bi, danh hiệu Padumuttara, đã bổ nhiệm Tỳ-khưu-ni Subhā vào địa vị tối thắng trong các vị có thắng trí nhanh chóng.”

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, දානං දත්වා මහෙසිනො;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

“Nghe điều ấy, tôi hoan hỷ, cúng dường đến bậc Đại Thánh, đảnh lễ dưới chân Ngài, và đã phát nguyện đạt được địa vị ấy.”

‘‘අනුමොදි මහාවීරො, ‘භද්දෙ යං තෙභිපත්ථිතං;

සමිජ්ඣිස්සති තං සබ්බං, සුඛිනී හොහි නිබ්බුතා.

“Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ: ‘Này thiện nữ, điều mà con đã phát nguyện, tất cả điều ấy sẽ được thành tựu. Con hãy có được an lạc và tịch tịnh.’”

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘Một trăm ngàn kiếp kể từ nay, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, mang danh hiệu Gotama theo dòng họ, một bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian.’”

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

භද්දාකුණ්ඩලකෙසාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con gái được sanh ra từ ngực, do Pháp hóa sanh; với tên gọi Bhaddākuṇḍalakesā, vị ấy sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư’.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

10.

10.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

Sau khi mệnh chung từ cõi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Dạ Ma, từ đó tôi đã đi đến cõi trời Đâu Suất. Và từ đó đến cõi trời Hóa Lạc, rồi từ đó đến trú xứ của chư vị trời Tha Hóa Tự Tại.

11.

11.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Bất cứ nơi nào tôi tái sanh, do năng lực của nghiệp ấy, chính tại nơi đó tôi đã làm chánh hậu của các đức vua.

12.

12.

‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Sau khi mệnh chung từ cõi ấy, ở giữa loài người, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu.

13.

13.

‘‘සම්පත්තිං [Pg.241] අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

Sau khi hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, và được an lạc ở khắp mọi nơi, tôi đã luân hồi trong nhiều đại kiếp.

14.

14.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng giữa các bậc thuyết giảng, thân tộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lẫy lừng, với tên gọi Kassapa theo dòng họ, đã sanh khởi.

15.

15.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Vào lúc bấy giờ, ở tại thành phố Bārāṇasī cao quý, vị vua của xứ Kāsī tên là Kikī, bậc lãnh đạo loài người, là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ.

16.

16.

‘‘තස්ස ධීතා චතුත්ථාසිං, භික්ඛුදායීති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

Tôi là người con gái thứ tư của vị vua ấy, nổi danh là Bhikkhudāyikā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, tôi đã ưa thích việc xuất gia.

17.

17.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

Thân phụ đã không cho phép chúng tôi. Vào lúc bấy giờ, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ngay tại gia trong hai mươi ngàn năm.

18.

18.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

Bảy người con gái, các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, luôn hoan hỷ và tận tụy trong việc hộ độ đức Phật.

19.

19.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

20.

20.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා අහං තදා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

Vào lúc bấy giờ, Khemā, và Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, và tôi, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và Visākhā là người thứ bảy.

21.

21.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do các nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

22.

22.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, යදාහං යොබ්බනෙ ඨිතා.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của một vị trưởng giả giàu có ở tại thành phố Giribbaja cao quý, vào lúc tôi đang trong tuổi thanh xuân.

23.

23.

‘‘චොරං වධත්ථං නීයන්තං, දිස්වා රත්තා තහිං අහං;

පිතා මෙ තං සහස්සෙන, මොචයිත්වා වධා තතො.

Sau khi nhìn thấy tên trộm đang bị dẫn đi để hành quyết, tôi đã say mê y. Thân phụ của tôi, sau khi dùng một ngàn (đồng tiền) để giải thoát y khỏi bị hành quyết,...

24.

24.

‘‘අදාසි තස්ස මං තාතො, විදිත්වාන මනං මම;

තස්සාහමාසිං විසට්ඨා, අතීව දයිතා හිතා.

...thân phụ, sau khi biết được tâm ý của tôi, đã gả tôi cho y. Tôi đã rất tận tụy, hết mực thương yêu, và có ích cho y.

25.

25.

‘‘සො මෙ භූසනලොභෙන, බලිමජ්ඣාසයො දිසො;

චොරප්පපාතං නෙත්වාන, පබ්බතං චෙතයී වධං.

Do lòng tham các đồ trang sức của tôi, kẻ thù ấy đã có ý định tế lễ. Sau khi dẫn tôi đến ngọn núi có vực thẳm của kẻ trộm, y đã có ý định giết tôi.

26.

26.

‘‘තදාහං [Pg.242] පණමිත්වාන, සත්තුකං සුකතඤ්ජලී;

රක්ඛන්තී අත්තනො පාණං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

Vào lúc bấy giờ, sau khi chắp tay cung kính vái chào Sattuka, trong khi bảo vệ mạng sống của mình, tôi đã nói lên lời này:

27.

27.

‘‘‘ඉදං සුවණ්ණකෙයූරං, මුත්තා වෙළුරියා බහූ;

සබ්බං හරස්සු භද්දන්තෙ, මඤ්ච දාසීති සාවය’.

‘Thưa ngài, xin hãy lấy chiếc vòng tay bằng vàng này, và nhiều ngọc trai, ngọc lưu ly. Xin hãy lấy đi tất cả, và hãy tuyên bố tôi là người nữ tỳ của ngài’.

28.

28.

‘‘‘ඔරොපයස්සු කල්‍යාණී, මා බාළ්හං පරිදෙවසි;

න චාහං අභිජානාමි, අහන්ත්වා ධනමාභතං’.

‘Này người phụ nữ xinh đẹp, hãy cởi đồ trang sức ra, đừng than khóc quá nhiều. Ta không hề biết việc lấy đi của cải mà không giết người’.

29.

29.

‘‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

න චාහං අභිජානාමි, අඤ්ඤං පියතරං තයා’.

‘Kể từ khi tôi có thể nhớ về bản thân mình, kể từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi không hề biết đến người nào khác thân thương hơn ngài’.

30.

30.

‘‘‘එහි තං උපගූහිස්සං, කත්වාන තං පදක්ඛිණං;

න ච දානි පුනො අත්ථි, මම තුය්හඤ්ච සඞ්ගමො.

‘Xin hãy đến đây, tôi sẽ ôm lấy ngài, sau khi đi quanh ngài theo chiều bên phải. Giờ đây sẽ không còn có sự gặp gỡ nào nữa cho tôi và cho ngài’.

31.

31.

‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො;

ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, තත්ථ තත්ථ විචක්ඛණා.

‘Thật vậy, không phải trong mọi trường hợp người đàn ông là bậc hiền trí. Người phụ nữ cũng là bậc hiền trí, sáng suốt trong các trường hợp khác nhau’.

32.

32.

‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො;

ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, ලහුං අත්ථවිචින්තිකා.

‘Thật vậy, không phải trong mọi trường hợp người đàn ông là bậc hiền trí. Người phụ nữ cũng là bậc hiền trí, người nhanh chóng suy xét về lợi ích’.

33.

33.

‘‘‘ලහුඤ්ච වත ඛිප්පඤ්ච, නිකට්ඨෙ සමචෙතයිං;

මිගං උණ්ණා යථා එවං, තදාහං සත්තුකං වධිං.

‘Thật vậy, tôi đã suy tính một cách nhẹ nhàng và nhanh chóng trong tình thế ngặt nghèo. Giống như con cừu bị giết bởi bộ lông của nó, vào lúc bấy giờ tôi đã giết Sattuka’.

34.

34.

‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, න ඛිප්පමනුබුජ්ඣති;

සො හඤ්ඤතෙ මන්දමති, චොරොව ගිරිගබ්භරෙ.

‘Và người nào không nhanh chóng nhận thức được lợi ích đã phát sanh, người có trí tuệ chậm lụt ấy bị giết hại, giống như tên trộm ở trong hang núi’.

35.

35.

‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, ඛිප්පමෙව නිබොධති;

මුච්චතෙ සත්තුසම්බාධා, තදාහං සත්තුකා යථා’.

‘Và người nào nhận thức được lợi ích đã phát sanh một cách nhanh chóng, người ấy được giải thoát khỏi sự áp bức của kẻ thù, giống như tôi đã được giải thoát khỏi Sattuka vào lúc bấy giờ’.

36.

36.

‘‘තදාහං පාතයිත්වාන, ගිරිදුග්ගම්හි සත්තුකං;

සන්තිකං සෙතවත්ථානං, උපෙත්වා පබ්බජිං අහං.

Vào lúc bấy giờ, sau khi xô ngã Sattuka ở nơi hiểm trở của ngọn núi, tôi đã đi đến gần những vị mặc y trắng và đã xuất gia.

37.

37.

‘‘සණ්ඩාසෙන ච කෙසෙ මෙ, ලුඤ්චිත්වා සබ්බසො තදා;

පබ්බජිත්වාන සමයං, ආචික්ඛිංසු නිරන්තරං.

Và vào lúc bấy giờ, sau khi tóc của tôi được nhổ sạch hoàn toàn bằng cái kẹp, và sau khi tôi đã xuất gia, họ đã liên tục giảng dạy về giáo lý (của họ).

38.

38.

‘‘තතො තං උග්ගහෙත්වාහං, නිසීදිත්වාන එකිකා;

සමයං තං විචින්තෙසිං, සුවානො මානුසං කරං.

Khi ấy, sau khi đã học thuyết ấy, tôi ngồi một mình và suy tư về quan điểm ấy. (Trong lúc đó), một con chó (đã tha) một bàn tay người.

39.

39.

‘‘ඡින්නං [Pg.243] ගය්හ සමීපෙ මෙ, පාතයිත්වා අපක්කමි;

දිස්වා නිමිත්තමලභිං, හත්ථං තං පුළවාකුලං.

(Con chó) tha bàn tay bị chặt đứt, ném xuống gần tôi rồi bỏ đi. Sau khi thấy bàn tay ấy đầy dòi bọ, tôi đã nhận được tướng (bất tịnh).

40.

40.

‘‘තතො උට්ඨාය සංවිග්ගා, අපුච්ඡිං සහධම්මිකෙ;

තෙ අවොචුං විජානන්ති, තං අත්ථං සක්‍යභික්ඛවො.

Khi ấy, bị kinh động, tôi đứng dậy và hỏi những người bạn đồng tu. Họ đã nói rằng: ‘Các vị tỳ khưu dòng Thích Ca biết rõ ý nghĩa ấy’.

41.

41.

‘‘සාහං තමත්ථං පුච්ඡිස්සං, උපෙත්වා බුද්ධසාවකෙ;

තෙ මමාදාය ගච්ඡිංසු, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකං.

Tôi (nghĩ rằng): ‘Sau khi đến gần các vị đệ tử của đức Phật, tôi sẽ hỏi về ý nghĩa ấy’. (Khi tôi đến), các vị ấy đã dẫn tôi đi đến sự hiện diện của đức Phật tối thượng.

42.

42.

‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො;

අසුභානිච්චදුක්ඛාති, අනත්තාති ච නායකො.

Vị Lãnh Đạo ấy đã thuyết pháp cho tôi về các uẩn, xứ, và giới; (Ngài đã thuyết giảng) rằng chúng là bất tịnh, vô thường, khổ, và cũng là vô ngã.

43.

43.

‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං;

තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජ්ජං උපසම්පදං.

Sau khi nghe pháp của Ngài, tôi đã thanh lọc được pháp nhãn. Sau đó, là người đã liễu tri chánh pháp, (tôi đã xin) sự xuất gia và cụ túc giới.

44.

44.

‘‘ආයාචිතො තදා ආහ, ‘එහි භද්දෙ’ති නායකො;

තදාහං උපසම්පන්නා, පරිත්තං තොයමද්දසං.

Khi được thỉnh cầu, khi ấy vị Lãnh Đạo đã nói: ‘Này Bhaddā, hãy đến đây’. Khi ấy, tôi đã được thọ cụ túc giới và đã thấy một ít nước.

45.

45.

‘‘පාදපක්ඛාලනෙනාහං, ඤත්වා සඋදයබ්බයං;

තථා සබ්බෙපි සඞ්ඛාරෙ, ඊදිසං චින්තයිං තදා.

Nhờ (thấy) nước rửa chân, tôi đã biết được sự sanh và diệt. Khi ấy, tôi đã suy tư rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi cũng đều có bản chất như thế này’.

46.

46.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගං මෙ, තදා පඤ්ඤාපයී ජිනො.

Sau đó, tâm của tôi đã được giải thoát, hoàn toàn không còn chấp thủ. Khi ấy, bậc Chiến Thắng đã tuyên bố tôi là bậc tối thượng trong số những người có thắng trí nhanh chóng.

47.

47.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

Tôi thuần thục về các thần thông, và về thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của người khác, là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư.

48.

48.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

Tôi biết được các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh lọc. Sau khi đoạn trừ tất cả các lậu hoặc, tôi đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết.

49.

49.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

50.

50.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ đời sống gia đình vào đời sống không gia đình, mục đích ấy – sự đoạn tận tất cả các kiết sử – đã được tôi đạt đến.

51.

51.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ.

Trong giáo pháp của đức Phật tối thượng, trí tuệ của tôi về nghĩa, pháp, ngữ, và cũng như vậy về biện tài, là không tỳ vết và thanh tịnh.

52.

52.

‘‘කිලෙසා [Pg.244] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các cõi hữu đã được nhổ lên. Như voi cái cắt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật là một sự đến tốt đẹp. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං භද්දාකුණ්ඩලකෙසා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, thật vậy, tỳ khưu ni Bhaddā Kuṇḍalakesā đã nói lên những câu kệ này.

කුණ්ඩලකෙසාථෙරියාපදානං පඨමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Kuṇḍalakesā, phẩm thứ nhất.

2. කිසාගොතමීථෙරීඅපදානං

2. Trưởng Lão Ni Kệ của Kisāgotamī

55.

55.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Một trăm ngàn kiếp trước đây, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, vị Lãnh Đạo ấy đã xuất hiện.

56.

56.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ;

උපෙත්වා තං නරවරං, සරණං සමුපාගමිං.

Khi ấy, tôi đã sanh ra trong một gia đình nào đó ở thành Haṃsavatī. Sau khi đến gần bậc Tối Thắng trong loài người ấy, tôi đã đi đến nơi nương tựa.

57.

57.

‘‘ධම්මඤ්ච තස්ස අස්සොසිං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං;

මධුරං පරමස්සාදං, වට්ටසන්තිසුඛාවහං.

Và tôi đã nghe pháp của Ngài, pháp liên quan đến Tứ Diệu Đế, ngọt ngào, có hương vị tối thượng, mang lại sự an tịnh của vòng luân hồi và sự an lạc.

58.

58.

‘‘තදා ච භික්ඛුනිං වීරො, ලූඛචීවරධාරිනිං;

ඨපෙන්තො එතදග්ගම්හි, වණ්ණයී පුරිසුත්තමො.

Và khi ấy, bậc Anh Hùng, bậc Tối Thượng trong loài người, trong khi đặt một vị tỳ khưu ni mặc y thô xấu vào vị trí tối thượng, đã tán dương (vị ấy).

59.

59.

‘‘ජනෙත්වානප්පකං පීතිං, සුත්වා භික්ඛුනියා ගුණෙ;

කාරං කත්වාන බුද්ධස්ස, යථාසත්ති යථාබලං.

Sau khi nghe các đức hạnh của vị tỳ khưu ni, tôi đã làm sanh khởi niềm hỷ lạc không nhỏ, và đã thực hiện sự cúng dường đến đức Phật tùy theo khả năng, tùy theo sức lực.

60.

60.

‘‘නිපච්ච මුනිවරං තං, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තදානුමොදි සම්බුද්ධො, ඨානලාභාය නායකො.

Sau khi đảnh lễ bậc Hiền Thánh tối thượng ấy, tôi đã phát nguyện (đạt được) vị trí ấy. Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo, đã tùy hỷ cho sự thành tựu vị trí ấy (của tôi).

61.

61.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp sau, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, tên là Gotama theo dòng họ, một vị Đạo Sư sẽ có mặt ở trên đời.

62.

62.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

කිසාගොතමී නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Sẽ có một người thừa tự pháp của vị ấy, người con gái sanh từ tâm, do pháp hóa sanh, tên là Kisāgotamī, sẽ là một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư.’

63.

63.

‘‘තං [Pg.245] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

Sau khi nghe điều đó, tôi trở nên hoan hỷ, và khi ấy, với tâm từ, tôi đã phụng sự bậc Chiến Thắng, vị Lãnh Đạo, với các vật dụng cho đến trọn đời.

64.

64.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ nghiệp thiện đã làm ấy, và nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

65.

65.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong hiền kiếp này, bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng, thân quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lẫy lừng, mang danh hiệu Kassapa theo dòng tộc, đã xuất hiện.

66.

66.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Khi ấy, tại thành phố Bārāṇasī tối thượng, có vị vua của xứ Kāsi tên là Kiki, là người đứng đầu nhân loại, là người hộ độ của bậc Đại Sĩ.

67.

67.

‘‘පඤ්චමී තස්ස ධීතාසිං, ධම්මා නාමෙන විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

Ta là người con gái thứ năm của vị vua ấy, nổi danh với tên gọi Dhammā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, ta đã ưa thích việc xuất gia.

68.

68.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

Phụ vương đã không cho phép chúng tôi. Khi ấy, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ngay tại gia trong suốt hai mươi ngàn năm.

69.

69.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

Bảy người con gái, những công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, đã hoan hỷ thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, chuyên tâm phụng sự Đức Phật.

70.

70.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

Đó là Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

71.

71.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

අහඤ්ච ධම්මදින්නා ච, විසාඛා හොති සත්තමී.

Đó là Khemā, Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, và Kuṇḍalā; cả ta và Dhammadinnā; Visākhā là người thứ bảy.

72.

72.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ những nghiệp lành đã làm ấy, và nhờ những tâm nguyện và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

73.

73.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

දුග්ගතෙ අධනෙ නට්ඨෙ, ගතා ච සධනං කුලං.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, ta được sinh ra trong một gia đình trưởng giả nghèo khó, không tài sản, đã sa sút, và sau đó đã đến một gia đình giàu có.

74.

74.

‘‘පතිං ඨපෙත්වා සෙසා මෙ, දෙස්සන්ති අධනා ඉති;

යදා ච පසූතා ආසිං, සබ්බෙසං දයිතා තදා.

Ngoại trừ chồng ta, những người còn lại khinh ghét ta, cho rằng ta là người không có tài sản. Nhưng khi ta sinh con, lúc ấy ta được mọi người yêu mến.

75.

75.

‘‘යදා සො තරුණො භද්දො, කොමලකො සුඛෙධිතො;

සපාණමිව කන්තො මෙ, තදා යමවසං ගතො.

Khi đứa con trai ấy còn trẻ trung, tốt đẹp, mềm mại, được nuôi dưỡng trong an lạc, được ta yêu quý như mạng sống của mình, thì nó đã đi đến cõi của thần chết.

76.

76.

‘‘සොකට්ටා දීනවදනා[Pg.246], අස්සුනෙත්තා රුදම්මුඛා;

මතං කුණපමාදාය, විලපන්තී ගමාමහං.

Bị sầu muộn giày vò, với vẻ mặt thiểu não, mắt đẫm lệ, mặt mày khóc lóc, ta mang theo xác chết của con và đi lang thang than khóc.

77.

77.

‘‘තදා එකෙන සන්දිට්ඨා, උපෙත්වාභිසක්කුත්තමං;

අවොචං දෙහි භෙසජ්ජං, පුත්තසඤ්ජීවනන්ති භො.

Khi ấy, được một người chỉ dẫn, ta đã đến gặp bậc y sĩ tối thượng và nói rằng: 'Thưa ngài, xin hãy cho thuốc làm cho con trai tôi sống lại.'

78.

78.

‘‘න විජ්ජන්තෙ මතා යස්මිං, ගෙහෙ සිද්ධත්ථකං තතො;

ආහරාති ජිනො ආහ, විනයොපායකොවිදො.

Bậc Chiến Thắng, người thông thạo phương tiện giáo hóa, đã phán rằng: 'Hãy mang về đây hạt cải từ một ngôi nhà nơi chưa từng có người chết.'

79.

79.

‘‘තදා ගමිත්වා සාවත්ථිං, න ලභිං තාදිසං ඝරං;

කුතො සිද්ධත්ථකං තස්මා, තතො ලද්ධා සතිං අහං.

Khi ấy, sau khi đi khắp thành Sāvatthī, ta đã không tìm được một ngôi nhà như vậy. Do đó, làm sao có được hạt cải? Bấy giờ, ta đã lấy lại được chánh niệm.

80.

80.

‘‘කුණපං ඡඩ්ඩයිත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං;

දූරතොව මමං දිස්වා, අවොච මධුරස්සරො.

Sau khi vứt bỏ xác chết, ta đã đến gần bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Nhìn thấy ta từ xa, Ngài với giọng nói ngọt ngào đã phán rằng:

81.

81.

‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං උදයබ්බයං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො උදයබ්බයං.

‘Người nào sống một trăm năm mà không thấy được sự sinh và diệt, thì cuộc sống một ngày của người thấy được sự sinh và diệt còn cao thượng hơn.’

82.

82.

‘‘‘න ගාමධම්මො නිගමස්ස ධම්මො, න චාපියං එකකුලස්ස ධම්මො;

සබ්බස්ස ලොකස්ස සදෙවකස්ස, එසෙව ධම්මො යදිදං අනිච්චතා’.

‘Đây không phải là pháp của một làng, không phải là pháp của một thị trấn, cũng không phải là pháp của một gia đình. Đây chính là pháp của toàn thể thế gian cùng với cõi trời, đó là: sự vô thường.’

83.

83.

‘‘සාහං සුත්වානිමා ගාථා, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං;

තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජිං අනගාරියං.

Sau khi nghe những câu kệ này, ta đã thanh lọc được pháp nhãn. Sau đó, khi đã liễu tri chánh pháp, ta đã xuất gia vào đời sống không nhà.

84.

84.

‘‘තථා පබ්බජිතා සන්තී, යුඤ්ජන්තී ජිනසාසනෙ;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

Sau khi xuất gia như vậy, ta đã nỗ lực trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, và không bao lâu sau, ta đã chứng đắc quả A-la-hán.

85.

85.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

Ta đã làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ giới. Ta biết được tâm của người khác, và là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư.

86.

86.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

Ta biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn của ta đã được thanh lọc. Sau khi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, ta đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết.

87.

87.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo huấn của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sinh đã được nhổ bật.

88.

88.

‘‘යස්සත්ථාය [Pg.247] පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Mục đích mà vì đó ta đã từ bỏ đời sống gia đình để sống không nhà, mục đích ấy ta đã đạt được, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

89.

89.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

Trong các phân tích về ý nghĩa, pháp, và ngôn ngữ, và cũng như vậy trong biện tài, trí tuệ của ta không tỳ vết và thanh tịnh, nhờ vào năng lực của bậc Tối Thắng Giả.

90.

90.

‘‘සඞ්කාරකූටා ආහිත්වා, සුසානා රථියාපි ච;

තතො සඞ්ඝාටිකං කත්වා, ලූඛං ධාරෙමි චීවරං.

Sau khi thu lượm vải từ đống rác, từ nghĩa địa, và cả từ đường phố, ta đã làm thành y kép và mặc y phục thô xấu.

91.

91.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, ලූඛචීවරධාරණෙ;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විනායකො.

Bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, hài lòng với đức hạnh ấy của ta, việc mặc y phục thô xấu, đã đặt ta vào vị trí tối thượng giữa các hội chúng.

92.

92.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.

93.

93.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của ta thật là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

94.

94.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං කිසාගොතමී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī đã nói lên những câu kệ này.

කිසාගොතමීථෙරියාපදානං දුතියං.

Phẩm Trưởng Lão Ni Kệ của Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī thứ hai.

3. ධම්මදින්නාථෙරීඅපදානං

3. Phẩm Trưởng Lão Ni Kệ của Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā

95.

95.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Vị Thắng Giả tên là Padumuttara, bậc thông suốt tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.

96.

96.

‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං;

පරකම්මකාරී ආසිං, නිපකා සීලසංවුතා.

Khi ấy, tôi đã có mặt ở thành phố Haṃsavatī, trong một gia tộc nào đó. Tôi đã là người làm công cho người khác, là người thận trọng, có giới hạnh được thu thúc.

97.

97.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, සුජාතො අග්ගසාවකො;

විහාරා අභිනික්ඛම්ම, පිණ්ඩපාතාය ගච්ඡති.

Vị Thượng Thủ Thinh Văn của đức Phật Padumuttara là ngài Sujāta, sau khi đi ra khỏi tu viện, đã đi để khất thực.

98.

98.

‘‘ඝටං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තී, තදා උදකහාරිකා;

තං දිස්වා අදදං පූපං, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

Khi ấy, là người mang nước, trong khi đang đi sau khi đã lấy bình, tôi đã nhìn thấy vị ấy và với tâm tịnh tín, tôi đã dâng cúng bánh bằng chính đôi tay của mình.

99.

99.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා තත්ථෙව, නිසින්නො පරිභුඤ්ජි සො;

තතො නෙත්වාන තං ගෙහං, අදාසිං තස්ස භොජනං.

Sau khi đã thọ nhận, vị ấy đã ngồi xuống và đã dùng ngay tại nơi ấy. Sau đó, sau khi đã đưa vị ấy về nhà, tôi đã dâng cúng vật thực đến vị ấy.

100.

100.

‘‘තතො [Pg.248] මෙ අය්‍යකො තුට්ඨො, අකරී සුණිසං සකං;

සස්සුයා සහ ගන්ත්වාන, සම්බුද්ධං අභිවාදයිං.

Sau đó, chủ nhân của tôi hài lòng đã nhận tôi làm con dâu của mình. Sau khi đi cùng với mẹ chồng, tôi đã đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác.

101.

101.

‘‘තදා සො ධම්මකථිකං, භික්ඛුනිං පරිකිත්තයං;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතා අහං.

Khi ấy, vị ấy trong khi đang tán dương vị Tỳ-khưu-ni là người thuyết Pháp đã đặt vị ấy vào địa vị tối thượng. Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ.

102.

102.

‘‘නිමන්තයිත්වා සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං;

මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

Sau khi đã thỉnh mời đức Thiện Thệ, bậc Lãnh Đạo của thế gian, cùng với Tăng chúng, và sau khi đã thực hiện việc bố thí trọng đại, tôi đã ước nguyện địa vị ấy.

103.

103.

‘‘තතො මං සුගතො ආහ, ඝනනින්නාදසුස්සරො ;

‘මමුපට්ඨානනිරතෙ, සසඞ්ඝපරිවෙසිකෙ.

Sau đó, đức Thiện Thệ, bậc có giọng nói hay và âm vang sâu lắng, đã nói với tôi rằng: ‘Này người hoan hỷ trong việc hầu hạ ta, người phục vụ cùng với Tăng chúng.

104.

104.

‘‘‘සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තෙ, ගුණවද්ධිතමානසෙ;

භද්දෙ භවස්සු මුදිතා, ලච්ඡසෙ පණිධීඵලං.

Này người chuyên tâm trong việc lắng nghe Chánh Pháp, người có tâm trí được tăng trưởng bởi các phẩm hạnh. Này hiền nữ, hãy hoan hỷ, ngươi sẽ nhận được kết quả của lời ước nguyện.

105.

105.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở thế gian.

106.

106.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

ධම්මදින්නාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

Vị nữ đệ tử của bậc Đạo Sư ấy sẽ có tên là Dhammadinnā, là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột, là người được Pháp hóa sanh.’

107.

107.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං මහාමුනිං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ và đã phục vụ bậc Đại Ẩn Sĩ, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và với các vật dụng cho đến trọn đời.

108.

108.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi).

109.

109.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Ở trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng, người thân thuộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lớn, có tên tộc là Kassapa, đã sanh khởi.

110.

110.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

Khi ấy, ở thành phố Bārāṇasī cao quý, đã có vị vua của xứ Kāsī tên là Kikī, là vị vua chúa, là người hầu hạ của bậc Đại Hiền.

111.

111.

‘‘ඡට්ඨා තස්සාසහං ධීතා, සුධම්මා ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

Tôi là người con gái thứ sáu của vị ấy, được biết đến với tên gọi Sudhammā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, tôi đã ưa thích việc xuất gia.

112.

112.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

Khi ấy, phụ thân đã không cho phép chúng tôi. Chúng tôi đã sống không mệt mỏi trong hai mươi ngàn năm ngay tại tư gia.

තතියං භාණවාරං.

Phần tụng đọc thứ ba.

113.

113.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං[Pg.249], රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

Là các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, bảy người con gái hoan hỷ, chuyên tâm trong việc hầu hạ đức Phật, chúng tôi đã sống đời sống phạm hạnh của các thiếu nữ.

114.

114.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā.

115.

115.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

ගොතමී ච අහඤ්චෙව, විසාඛා හොති සත්තමී.

Khemā, và Uppalavaṇṇā, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā (Kuṇḍalakesā), và Gotamī (Kisāgotamī), và chính tôi, và người thứ bảy là Visākhā.

116.

116.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do các nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi).

117.

117.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ.

Và nay, ở trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra ở thành phố Giribbaja (Vương Xá) cao quý, trong gia tộc của vị triệu phú thịnh vượng, người được thành tựu tất cả các dục lạc.

118.

118.

‘‘යදා රූපගුණූපෙතා, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතා;

තදා පරකුලං ගන්ත්වා, වසිං සුඛසමප්පිතා.

Khi được phú cho phẩm chất của sắc đẹp, đang trong thời kỳ đầu của tuổi thanh xuân, khi ấy sau khi đã đi đến gia đình của người khác, tôi đã sống và được hưởng sự an lạc.

119.

119.

‘‘උපෙත්වා ලොකසරණං, සුණිත්වා ධම්මදෙසනං;

අනාගාමිඵලං පත්තො, සාමිකො මෙ සුබුද්ධිමා.

Người chồng của tôi, bậc có trí tuệ tốt, sau khi đã đi đến nơi nương tựa của thế gian và đã lắng nghe bài thuyết Pháp, đã đạt được quả vị Bất Lai.

120.

120.

‘‘තදාහං අනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

Khi ấy, sau khi đã được cho phép, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà cửa. Và không bao lâu, tôi đã đạt được quả vị A-la-hán.

121.

121.

‘‘තදා උපාසකො සො මං, උපගන්ත්වා අපුච්ඡථ;

ගම්භීරෙ නිපුණෙ පඤ්හෙ, තෙ සබ්බෙ බ්‍යාකරිං අහං.

Khi ấy, vị cận sự nam kia đã đến gần tôi, đã hỏi những câu hỏi sâu sắc, vi tế; tôi đã giải đáp tất cả các câu hỏi ấy.

122.

122.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

‘භික්ඛුනිං ධම්මකථිකං, නාඤ්ඤං පස්සාමි එදිසිං.

Đấng Chiến Thắng, hoan hỷ về đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào địa vị tối thượng, (nói rằng): ‘Ta không thấy vị tỳ-khưu-ni thuyết pháp nào khác giống như vị này.’

123.

123.

‘ධම්මදින්නා යථා ධීරා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’;

‘‘එවාහං පණ්ඩිතා හොමි, නායකෙනානුකම්පිතා.

‘Này các Tỳ khưu, Dhammadinnā là bậc trí tuệ như thế nào, các ông hãy ghi nhớ như vậy.’ Như thế, tôi đã là bậc trí tuệ, được bậc Lãnh Đạo thương tưởng.

124.

124.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Tôi đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến hữu đã được nhổ lên.

125.

125.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ đời sống gia đình vào đời sống không gia đình;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Mục đích ấy của tôi đã được thành tựu, (đó là) sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

126.

126.

‘‘ඉද්ධීසු [Pg.250] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

Tôi làm chủ về các thần thông, và về thiên nhĩ giới. Tôi biết tâm của người khác, là người thực hành giáo pháp của bậc Đạo Sư.

127.

127.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

Tôi biết các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh lọc. Sau khi làm cạn kiệt tất cả các lậu hoặc, tôi đã được thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết.

128.

128.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

129.

129.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

130.

130.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං ධම්මදින්නා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā đã nói lên những câu kệ này.

ධම්මදින්නාථෙරියාපදානං තතියං.

Trưởng Lão Ni Sự Tích của Dhammadinnā, phẩm thứ ba.

4. සකුලාථෙරීඅපදානං

4. Trưởng Lão Ni Sự Tích của Sakulā

131.

131.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo ấy đã xuất hiện trong kiếp thứ một trăm ngàn kể từ đây.

132.

132.

‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො;

අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ.

Vì lợi ích, vì hạnh phúc của tất cả chúng sanh, bậc Tối Thượng trong các người thuyết giảng, bậc Nhân Sư cao quý, đã thực hành vì sự tốt đẹp trong thế giới cùng với chư Thiên.

133.

133.

‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණගතො ජිනො;

පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසාසබ්බාසු විස්සුතො.

Đấng Chiến Thắng đã đạt đến đỉnh cao danh vọng, đầy phúc đức, có tiếng tăm và uy danh, được tất cả thế gian cúng dường, nổi tiếng khắp mọi phương.

134.

134.

‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො සො, වීතිවත්තකථංකථො;

සම්පුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.

Vị ấy đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt sự phân vân, với tâm nguyện viên mãn, đã đạt đến giác ngộ tối thượng.

135.

135.

‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො;

අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී.

Bậc Tối Thượng Nhân là người làm phát sinh con đường chưa từng phát sinh, đã tuyên thuyết điều chưa từng được tuyên thuyết, và đã làm cho biết điều chưa từng được biết.

136.

136.

‘‘මග්ගඤ්ඤූ ච මග්ගවිදූ, මග්ගක්ඛායී නරාසභො;

මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො.

Bậc Nhân Sư cao quý là người biết rõ con đường, hiểu rõ con đường, và chỉ dạy con đường. Bậc Đạo Sư thiện xảo về con đường, là bậc đánh xe tối thượng.

137.

137.

‘‘මහාකාරුණිකො සත්ථා, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

Bậc Đạo Sư, bậc Lãnh Đạo có lòng đại bi, đã thuyết giảng Chánh pháp; Ngài cứu vớt chúng sanh bị chìm đắm trong vũng lầy dục vọng.

138.

138.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා ඛත්තියනන්දනා;

සුරූපා සධනා චාපි, දයිතා ච සිරීමතී.

Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi sanh làm công chúa, có dung sắc xinh đẹp, lại có tài sản, được yêu mến, và có phúc đức.

139.

139.

‘‘ආනන්දස්ස [Pg.251] මහාරඤ්ඤො, ධීතා පරමසොභණා;

වෙමාතා භගිනී චාපි, පදුමුත්තරනාමිනො.

Là con gái vô cùng xinh đẹp của đức vua Ānanda, và cũng là em gái khác mẹ của Đấng Padumuttara.

140.

140.

‘‘රාජකඤ්ඤාහි සහිතා, සබ්බාභරණභූසිතා;

උපාගම්ම මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

Cùng với các công chúa, được trang sức bằng tất cả các loại trang sức, tôi đã đến gần bậc Đại Hùng và lắng nghe pháp thoại.

141.

141.

‘‘තදා හි සො ලොකගරු, භික්ඛුනිං දිබ්බචක්ඛුකං;

කිත්තයං පරිසාමජ්ඣෙ, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි තං.

Khi ấy, bậc Tôn Sư của thế gian, giữa hội chúng, đã tán thán một vị tỳ-khưu-ni có thiên nhãn và đặt vị ấy vào địa vị tối thượng.

142.

142.

‘‘සුණිත්වා තමහං හට්ඨා, දානං දත්වාන සත්ථුනො;

පූජිත්වාන ච සම්බුද්ධං, දිබ්බචක්ඛුං අපත්ථයිං.

Nghe điều ấy, tôi hoan hỷ, đã dâng cúng dường lên bậc Đạo Sư; và sau khi cúng dường Đức Chánh Đẳng Giác, tôi đã phát nguyện có được thiên nhãn.

143.

143.

‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘නන්දෙ ලච්ඡසි පත්ථිතං;

පදීපධම්මදානානං, ඵලමෙතං සුනිච්ඡිතං.

Khi ấy, bậc Đạo Sư nói với tôi: ‘Này Nande, con sẽ đạt được điều mong muốn. Đây là quả báu chắc chắn của việc cúng dường đèn và cúng dường pháp.’

144.

144.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Trong kiếp thứ một trăm ngàn kể từ đây, một vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, mang họ Gotama, sẽ xuất hiện trong thế gian.’

145.

145.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සකුලා නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Là người thừa tự Chánh pháp của vị ấy, là con gái đích thực do Chánh pháp tạo ra, một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư tên là Sakulā sẽ xuất hiện.’

146.

146.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ nghiệp thiện đã làm ấy, và nhờ các tâm nguyện và ước muốn, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

147.

147.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong hiền kiếp này, bậc Tối Thắng trong các bậc thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lẫy lừng, mang tên tộc là Kassapa, đã xuất hiện.

148.

148.

‘‘පරිබ්බාජකිනී ආසිං, තදාහං එකචාරිනී;

භික්ඛාය විචරිත්වාන, අලභිං තෙලමත්තකං.

Khi ấy, tôi là một nữ du sĩ, sống độc cư. Sau khi đi khất thực, tôi đã nhận được một ít dầu.

149.

149.

‘‘තෙන දීපං පදීපෙත්වා, උපට්ඨිං සබ්බසංවරිං;

චෙතියං ද්විපදග්ගස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

Với tâm vô cùng trong sạch, tôi đã thắp đèn bằng dầu ấy và cúng dường đến bảo tháp của bậc Tối Thắng giữa các loài hai chân, là đấng tự chủ trong mọi việc.

150.

150.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ vào nghiệp lành đã tạo ấy, và nhờ vào các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

151.

151.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

පජ්ජලන්ති මහාදීපා, තත්ථ තත්ථ ගතාය මෙ.

Do năng lực của nghiệp ấy, bất cứ nơi nào tôi tái sanh, những ngọn đèn lớn đều chiếu sáng rực rỡ ở nơi tôi đến.

152.

152.

‘‘තිරොකුට්ටං [Pg.252] තිරොසෙලං, සමතිග්ගය්හ පබ්බතං;

පස්සාමහං යදිච්ඡාමි, දීපදානස්සිදං ඵලං.

Tôi có thể thấy xuyên qua vách tường, xuyên qua đá, vượt qua núi non, bất cứ điều gì tôi muốn. Đây là quả báu của việc cúng dường đèn.

153.

153.

‘‘විසුද්ධනයනා හොමි, යසසා ච ජලාමහං;

සද්ධාපඤ්ඤාවතී චෙව, දීපදානස්සිදං ඵලං.

Tôi có đôi mắt thanh tịnh, và tôi tỏa sáng với danh tiếng. Tôi cũng là người có đức tin và trí tuệ. Đây là quả báu của việc cúng dường đèn.

154.

154.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා විප්පකුලෙ අහං;

පහූතධනධඤ්ඤම්හි, මුදිතෙ රාජපූජිතෙ.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi được sanh vào một gia đình Bà-la-môn vui vẻ, được các vua chúa kính trọng, có nhiều tài sản và lúa gạo.

155.

155.

‘‘අහං සබ්බඞ්ගසම්පන්නා, සබ්බාභරණභූසිතා;

පුරප්පවෙසෙ සුගතං, වාතපානෙ ඨිතා අහං.

Tôi, người có thân thể toàn hảo, được trang hoàng với mọi trang sức, đã đứng bên cửa sổ khi bậc Thiện Thệ đi vào thành.

156.

156.

‘‘දිස්වා ජලන්තං යසසා, දෙවමනුස්සසක්කතං;

අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නං, ලක්ඛණෙහි විභූසිතං.

(Tôi đã thấy Ngài) đang tỏa sáng với danh tiếng, được chư thiên và loài người tôn kính, đầy đủ các tướng phụ và được trang nghiêm bởi các tướng tốt.

157.

157.

‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

Với tâm hân hoan và ý vui mừng, tôi đã xin được xuất gia. Không bao lâu sau, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán.

158.

158.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

Tôi làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của chúng sanh khác, và là người thực hành lời giáo huấn của bậc Đạo Sư.

159.

159.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn của tôi đã được thanh lọc. Sau khi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, tôi trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không còn cấu uế.

160.

160.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

161.

161.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Mục đích mà vì nó tôi đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được tôi chứng đắc.

162.

162.

‘‘තතො මහාකාරුණිකො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

දිබ්බචක්ඛුකානං අග්ගා, සකුලාති නරුත්තමො.

Khi ấy, bậc Đại Bi, đấng Tối Thắng giữa loài người, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng: ‘Sakulā là vị đứng đầu trong số những người có thiên nhãn.’

163.

163.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

164.

164.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự ra đi của tôi thật là khéo thay... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

165.

165.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං සකුලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Đại đức Tỳ-khưu-ni Sakulā đã nói những câu kệ này như vậy.

සකුලාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Sakulā, phẩm thứ tư.

5. නන්දාථෙරීඅපදානං

5. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Nandā

166.

166.

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.253] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo, Chiến Thắng Giả tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện.

167.

167.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Ngài là bậc giáo huấn, bậc chỉ dạy, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong thuyết pháp, đã cứu thoát rất nhiều chúng sanh.

168.

168.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

Ngài là bậc bi mẫn, bậc từ bi, người mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các du sĩ ngoại đạo tìm đến trong năm giới.

169.

169.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

Như vậy, (thế gian) trở nên yên ổn, vắng bóng các du sĩ ngoại đạo, và được điểm tô rực rỡ bởi các bậc A-la-hán, những vị đã tự chủ và vững vàng.

170.

170.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතොව මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

Bậc Đại Giác cao năm mươi tám cubit, giống như một cột trụ bằng vàng, và mang ba mươi hai tướng tốt cao quý.

171.

171.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

Vào thời ấy, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong suốt thời gian đó, Ngài đã trụ thế và cứu thoát rất nhiều chúng sanh.

172.

172.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

Khi ấy, tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã sanh ra trong một gia đình trưởng giả rực rỡ với nhiều loại châu báu, và tôi được hưởng nhiều hạnh phúc lớn lao.

173.

173.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

අමතං පරමස්සාදං, පරමත්ථනිවෙදකං.

Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy, tôi đã lắng nghe bài thuyết pháp, là pháp bất tử, có hương vị tuyệt vời, và chỉ bày ý nghĩa tối thượng.

174.

174.

‘‘තදා නිමන්තයිත්වාන, සසඞ්ඝං ලොකනායකං;

දත්වා තස්ස මහාදානං, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

Khi ấy, con đã thỉnh mời bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng chúng; với tâm hoan hỷ, con đã tự tay dâng cúng đại thí đến Ngài.

175.

175.

‘‘ඣායිනීනං භික්ඛුනීනං, අග්ගට්ඨානමපත්ථයිං;

නිපච්ච සිරසා ධීරං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

Con đã cúi đầu đảnh lễ bậc Kiên Định, bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng chúng, và đã phát nguyện đạt địa vị tối thắng trong số các vị Tỳ-khưu-ni thiền định.

176.

176.

‘‘තදා අදන්තදමකො, තිලොකසරණො පභූ;

බ්‍යාකාසි නරසාරථි, ‘ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං.

Khi ấy, bậc Điều Ngự Kẻ Chưa Điều Phục, bậc Quy Y của Ba Cõi, bậc Toàn Năng, bậc Đạo Sư của Nhân Loại đã thọ ký: ‘Ngươi sẽ đạt được điều đã khéo phát nguyện.’

177.

177.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ đây, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh trong dòng dõi Okkāka, mang danh tánh là Gotama.’

178.

178.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

නන්දාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Vị ấy sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, tên là Nandā, là người thừa tự trong Giáo pháp của Ngài, là con gái ruột, do Giáo pháp hóa sanh.’

179.

179.

‘‘තං [Pg.254] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

Nghe lời ấy, con hoan hỷ, và suốt đời con đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ ái và các vật dụng cần thiết.

180.

180.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Nhờ nghiệp lành đã tạo, cùng với các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa).

181.

181.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා ;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

Từ đó mệnh chung, con đến cõi trời Dạ Ma (Yāma); từ đó con đến cõi trời Đâu Suất (Tusita); rồi từ đó đến cõi trời Hóa Lạc (Nimmānarati), và từ đó đến cõi trời Tha Hóa Tự Tại (Vasavatti).

182.

182.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Bất cứ nơi nào con tái sanh, do năng lực của nghiệp ấy, ngay tại nơi đó, con đã làm hoàng hậu của các vị vua.

183.

183.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජානං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

Từ đó mệnh chung, trong kiếp người, con đã làm hoàng hậu của các vị Chuyển Luân Vương và của các vị vua chư hầu.

184.

184.

‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

Hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, con luôn được an lạc ở khắp mọi nơi, và đã luân hồi trong nhiều kiếp.

185.

185.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුරම්මෙ කපිලව්හයෙ;

රඤ්ඤො සුද්ධොදනස්සාහං, ධීතා ආසිං අනින්දිතා.

Khi đến kiếp sống cuối cùng, tại thành Ca-tỳ-la-vệ (Kapilavatthu) xinh đẹp, con đã là người con gái không thể chê trách của vua Tịnh Phạn (Suddhodana).

186.

186.

‘‘සිරියා රූපිනිං දිස්වා, නන්දිතං ආසි තං කුලං;

තෙන නන්දාති මෙ නාමං, සුන්දරං පවරං අහු.

Thấy con có dung sắc và vẻ huy hoàng, hoàng tộc đã rất hoan hỷ. Do đó, con có tên là Nandā, một cái tên xinh đẹp và cao quý.

187.

187.

‘‘යුවතීනඤ්ච සබ්බාසං, කල්‍යාණීති ච විස්සුතා;

තස්මිම්පි නගරෙ රම්මෙ, ඨපෙත්වා තං යසොධරං.

Trong thành phố xinh đẹp ấy, ngoại trừ công chúa Da-du-đà-la (Yasodharā), con nổi danh là người xinh đẹp nhất trong tất cả các thiếu nữ.

188.

188.

‘‘ජෙට්ඨො භාතා තිලොකග්ගො, පච්ඡිමො අරහා තථා;

එකාකිනී ගහට්ඨාහං, මාතරා පරිචොදිතා.

Anh cả của con là bậc Tối Thắng trong Ba Cõi, em trai út cũng là một vị A-la-hán. Con sống một mình tại gia, và đã được mẹ con khuyến khích.

189.

189.

‘‘‘සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, පුත්තෙ බුද්ධානුජා තුවං;

නන්දෙනපි විනා භූතා, අගාරෙ කිං නු අච්ඡසි.

‘Này con gái, con sanh ra trong dòng dõi Thích-ca (Sākiya), là em gái của Đức Phật. Con cũng đã xa lìa Nanda, tại sao con còn ở lại nhà?’

190.

190.

‘‘‘ජරාවසානං යොබ්බඤ්ඤං, රූපං අසුචිසම්මතං;

රොගන්තමපිචාරොග්‍යං, ජීවිතං මරණන්තිකං.

‘Tuổi trẻ kết thúc bằng tuổi già, thân xác được xem là bất tịnh. Sức khỏe kết thúc bằng bệnh tật, và sự sống kết thúc bằng cái chết.’

191.

191.

‘‘‘ඉදම්පි තෙ සුභං රූපං, සසීකන්තං මනොහරං;

භූසනානං අලඞ්කාරං, සිරිසඞ්ඝාටසන්නිභං.

‘Thân hình xinh đẹp này của con, đáng yêu như mặt trăng, thật quyến rũ, được trang hoàng bằng các đồ trang sức, giống như một sự kết hợp của vẻ huy hoàng.’

192.

192.

‘‘‘පුඤ්ජිතං [Pg.255] ලොකසාරංව, නයනානං රසායනං;

පුඤ්ඤානං කිත්තිජනනං, උක්කාකකුලනන්දනං.

‘Giống như tinh hoa của thế gian được gom lại, là thuốc bổ cho đôi mắt, mang lại danh tiếng cho người có phước, và làm vui lòng dòng dõi Okkāka.’

193.

193.

‘‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, ජරා සමධිසෙස්සති ;

විහාය ගෙහං කාරුඤ්ඤෙ, චර ධම්මමනින්දිතෙ’.

‘Không bao lâu nữa, tuổi già sẽ xâm chiếm. Hỡi người con không thể chê trách, đáng thương, hãy từ bỏ gia đình và thực hành Giáo pháp.’

194.

194.

‘‘සුත්වාහං මාතු වචනං, පබ්බජිං අනගාරියං;

දෙහෙන න තු චිත්තෙන, රූපයොබ්බනලාළිතා.

Nghe lời mẹ, con đã xuất gia sống đời không nhà cửa. Nhưng vì say đắm sắc đẹp và tuổi trẻ, con xuất gia bằng thân chứ không bằng tâm.

195.

195.

‘‘මහතා ච පයත්තෙන, ඣානජ්ඣෙන පරං මම;

කාතුඤ්ච වදතෙ මාතා, න චාහං තත්ථ උස්සුකා.

Mẹ con bảo con phải nỗ lực tinh tấn và chuyên tâm thiền định, nhưng con đã không nhiệt tình với việc đó.

196.

196.

‘‘තතො මහාකාරුණිකො, දිස්වා මං කාමලාලසං ;

නිබ්බින්දනත්ථං රූපස්මිං, මම චක්ඛුපථෙ ජිනො.

Bấy giờ, bậc Đại Bi, bậc Chiến Thắng, thấy con tham đắm dục lạc, Ngài đã... ngay trước mắt con, để con nhàm chán đối với sắc thân.

197.

197.

‘‘සකෙන ආනුභාවෙන, ඉත්ථිං මාපෙසි සොභිනිං;

දස්සනීයං සුරුචිරං, මමතොපි සුරූපිනිං.

...bằng thần lực của mình, hóa hiện ra một người phụ nữ xinh đẹp, đáng chiêm ngưỡng, vô cùng rạng rỡ, và có dung sắc đẹp hơn cả con.

198.

198.

‘‘තමහං විම්හිතා දිස්වා, අතිවිම්හිතදෙහිනිං;

චින්තයිං සඵලං මෙති, නෙත්තලාභඤ්ච මානුසං.

Khi thấy người phụ nữ có thân hình vô cùng kinh ngạc ấy, con đã kinh ngạc và nghĩ rằng: ‘Việc ta có được đôi mắt của con người thật là có kết quả.’

199.

199.

‘‘තමහං එහි සුභගෙ, යෙනත්ථො තං වදෙහි මෙ;

කුලං තෙ නාමගොත්තඤ්ච, වද මෙ යදි තෙ පියං.

Con đã nói với nàng: ‘Này người đẹp, hãy lại đây. Nàng cần gì, hãy nói cho ta biết. Hãy cho ta biết gia tộc, tên và dòng họ của nàng, nếu nàng quý mến ta.’

200.

200.

‘න වඤ්චකාලො සුභගෙ, උච්ඡඞ්ගෙ මං නිවාසය;

සීදන්තීව මමඞ්ගානි, පසුප්පය මුහුත්තකං’.

‘Này người đẹp, đây không phải là lúc để lừa dối. Hãy ngồi trong lòng ta. Các chi phần của ta dường như đang chìm xuống, hãy ngủ một lát.’

201.

201.

‘‘තතො සීසං මමඞ්කෙ සා, කත්වා සයි සුලොචනා;

තස්සා නලාටෙ පතිතා, ලුද්ධා පරමදාරුණා.

Bấy giờ, người phụ nữ có đôi mắt đẹp ấy đã gối đầu vào lòng con và ngủ. Một vết loét dữ dội và khủng khiếp đã xuất hiện trên trán nàng.

202.

202.

‘‘සහ තස්සා නිපාතෙන, පිළකා උපපජ්ජථ;

පග්ඝරිංසු පභින්නා ච, කුණපා පුබ්බලොහිතා.

Ngay khi nó xuất hiện, một mụn nhọt đã phát sinh. Khi vỡ ra, mủ và máu hôi thối đã chảy ra.

203.

203.

‘‘පභින්නං වදනඤ්චාපි, කුණපං පූතිගන්ධනං;

උද්ධුමාතං විනිලඤ්ච, පුබ්බඤ්චාපි සරීරකං.

Khuôn mặt nàng cũng bị vỡ ra, hôi thối và ghê tởm. Thân thể nàng sưng phồng, biến sắc thành xanh xám, và mủ cũng chảy ra.

204.

204.

‘‘සා පවෙදිතසබ්බඞ්ගී, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං;

වෙදයන්තී සකං දුක්ඛං, කරුණං පරිදෙවයි.

Nàng ấy toàn thân run rẩy, thở dài thườn thượt nhiều lần; cảm nhận nỗi khổ của mình, đã than khóc một cách bi thương.

205.

205.

‘‘‘දුක්ඛෙන [Pg.256] දුක්ඛිතා හොමි, ඵුසයන්ති ච වෙදනා;

මහාදුක්ඛෙ නිමුග්ගම්හි, සරණං හොහි මෙ සඛී’.

‘Tôi bị đau khổ bởi sự đau khổ, và các cảm thọ đang hành hạ; tôi bị chìm ngập trong nỗi khổ lớn, này bạn, hãy là nơi nương tựa của tôi’.

206.

206.

‘‘‘කුහිං වදනසොභං තෙ, කුහිං තෙ තුඞ්ගනාසිකා;

තම්බබිම්බවරොට්ඨං තෙ, වදනං තෙ කුහිං ගතං.

‘Vẻ đẹp khuôn mặt của nàng đâu rồi? Sống mũi cao của nàng đâu rồi? Đôi môi tuyệt hảo như trái bimbā đỏ của nàng, khuôn mặt của nàng đã đi đâu rồi?’

207.

207.

‘‘‘කුහිං සසීනිභං වණ්ණං, කම්බුගීවා කුහිං ගතා;

දොළාලොලාව තෙ කණ්ණා, වෙවණ්ණං සමුපාගතා.

‘Nước da tươi đẹp như mặt trăng đâu rồi? Cái cổ thon như vỏ ốc đã đi đâu rồi? Đôi tai của nàng như chiếc võng đong đưa, đã trở nên biến đổi màu sắc rồi thay.’

208.

208.

‘‘‘මකුළඛාරකාකාරා, කලිකාව පයොධරා;

පභින්නා පූතිකුණපා, දුට්ඨගන්ධිත්තමාගතා.

‘Đôi vú có hình dạng như nụ hoa chà là, giống như nụ hoa đã bị vỡ ra; thân xác thối rữa, đã trở nên hôi thối.’

209.

209.

‘‘‘වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, සූනාව නීතකිබ්බිසා;

ජාතා අමෙජ්ඣභරිතා, අහො රූපමසස්සතං.

‘Vòng eo thon đẹp như bệ thờ, hông nở nang, đã trở nên thô ráp như cái thớt; đã trở nên đầy những thứ ô uế, ôi sắc thân thật vô thường!’

210.

210.

‘‘‘සබ්බං සරීරසඤ්ජාතං, පූතිගන්ධං භයානකං;

සුසානමිව බීභච්ඡං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා’.

‘Tất cả những gì sinh ra trong thân này đều có mùi hôi thối, đáng sợ hãi; ghê tởm như một nghĩa địa, nơi mà những kẻ ngu si thường thích thú’.

211.

211.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, භාතා මෙ ලොකනායකො;

දිස්වා සංවිග්ගචිත්තං මං, ඉමා ගාථා අභාසථ.

Khi ấy, người anh của tôi, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Đại Bi, sau khi thấy tôi có tâm xúc động, đã nói lên những câu kệ này.

212.

212.

‘‘‘ආතුරං කුණපං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;

අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.

‘Này Nandā, hãy nhìn tấm thân bệnh hoạn, ghê tởm, thối rữa này. Hãy tu tập tâm nhất tâm, định tĩnh tốt đẹp về sự bất tịnh.’

213.

213.

‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

දුග්ගන්ධං පූතිකං වාති, බාලානං අභිනන්දිතං.

‘Như thân này, thân kia cũng vậy; như thân kia, thân này cũng vậy. Tỏa ra mùi hôi, mùi thối, chỉ được những kẻ ngu si ưa thích.’

214.

214.

‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ දක්ඛසි’.

‘Khi quán chiếu thân này như vậy, cả ngày lẫn đêm không mệt mỏi; khi ấy, với trí tuệ của chính mình, sau khi thâm nhập, ngươi sẽ thấy rõ’.

215.

215.

‘‘තතොහං අතිසංවිග්ගා, සුත්වා ගාථා සුභාසිතා;

තත්‍රට්ඨිතාවහං සන්තී, අරහත්තමපාපුණිං.

Khi ấy, tôi vô cùng xúc động, sau khi nghe những câu kệ được khéo nói; ngay khi đang đứng tại nơi đó, tôi đã đạt được quả A-la-hán.

216.

216.

‘‘යත්ථ යත්ථ නිසින්නාහං, සදා ඣානපරායනා;

ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

Bất cứ nơi nào tôi ngồi, tôi luôn lấy thiền định làm mục tiêu. Bậc Chiến Thắng, hài lòng với đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng.

217.

217.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

218.

218.

‘‘ස්වාගතං [Pg.257] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

219.

219.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං නන්දා භික්ඛුනී ජනපදකල්‍යාණී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Nandā, người được gọi là Janapadakalyāṇī, đã nói lên những câu kệ này.

නන්දාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Nandā, phẩm thứ năm.

6. සොණාථෙරීඅපදානං

6. Trưởng Lão Ni Kệ của Soṇā

220.

220.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp; cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo đã xuất hiện.

221.

221.

‘‘තදා සෙට්ඨිකුලෙ ජාතා, සුඛිතා පූජිතා පියා;

උපෙත්වා තං මුනිවරං, අස්සොසිං මධුරං වචං.

Khi ấy, tôi sinh ra trong gia đình trưởng giả, được sung sướng, kính trọng, và yêu mến. Sau khi đến gần vị Thánh nhân cao quý ấy, tôi đã nghe được lời dạy ngọt ngào.

222.

222.

‘‘ආරද්ධවීරියානග්ගං, වණ්ණෙසි භික්ඛුනිං ජිනො;

තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, කාරං කත්වාන සත්ථුනො.

Bậc Chiến Thắng đã tán dương một vị Tỳ-khưu-ni là bậc tối thượng trong số những người có tinh tấn. Sau khi nghe lời ấy, tôi trở nên hoan hỷ, và sau khi thực hiện sự tôn kính đối với bậc Đạo Sư.

223.

223.

‘‘අභිවාදිය සම්බුද්ධං, ඨානං තං පත්ථයිං තදා;

අනුමොදි මහාවීරො, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව.

Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, khi ấy tôi đã mong cầu vị trí ấy. Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ: ‘Mong rằng lời nguyện của ngươi được thành tựu.’

224.

224.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, một bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sinh ra trong dòng dõi Okkāka, có họ là Gotama.’

225.

225.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සොණාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Nàng sẽ là người thừa tự trong giáo pháp của vị ấy, người con gái sinh từ ngực, được tạo ra bởi Pháp, một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, với tên là Soṇā’.

226.

226.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

Sau khi nghe lời ấy, tôi trở nên hoan hỷ, và suốt đời khi ấy, tôi đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với bốn vật dụng và với tâm từ.

227.

227.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Bởi nghiệp được làm tốt đẹp ấy, và bởi các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

228.

228.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

Và bây giờ trong kiếp sống cuối cùng này, tôi đã sinh ra trong một gia đình trưởng giả tại thành phố Sāvatthī tốt đẹp, thịnh vượng, phồn vinh, và có nhiều của cải.

229.

229.

‘‘යදා [Pg.258] ච යොබ්බනප්පත්තා, ගන්ත්වා පතිකුලං අහං;

දස පුත්තානි අජනිං, සුරූපානි විසෙසතො.

Và khi tôi đến tuổi thanh xuân, sau khi đến nhà chồng, tôi đã sinh ra mười người con, đặc biệt xinh đẹp.

230.

230.

‘‘සුඛෙධිතා ච තෙ සබ්බෙ, ජනනෙත්තමනොහරා;

අමිත්තානම්පි රුචිතා, මම පගෙව තෙ පියා.

Tất cả chúng đều được nuôi dưỡng trong sung sướng, làm say đắm mắt và tâm của mọi người; ngay cả kẻ thù cũng yêu mến chúng, huống hồ là tình yêu của tôi đối với chúng thì còn nói gì nữa.

231.

231.

‘‘තතො මය්හං අකාමාය, දසපුත්තපුරක්ඛතො;

පබ්බජිත්ථ ස මෙ භත්තා, දෙවදෙවස්ස සාසනෙ.

Khi ấy, dù tôi không mong muốn, người chồng của tôi, cùng với mười người con đi trước, đã xuất gia trong giáo pháp của bậc Thiên Nhân Sư.

232.

232.

‘‘තදෙකිකා විචින්තෙසිං, ජීවිතෙනාලමත්ථු මෙ;

චත්තාය පතිපුත්තෙහි, වුඩ්ඪාය ච වරාකියා.

Khi ấy, một mình tôi đã suy nghĩ: ‘Đối với tôi, người đã bị chồng con từ bỏ, lại già nua và khốn khổ, sống còn có ích gì nữa.’

233.

233.

‘‘අහම්පි තත්ථ ගච්ඡිස්සං, සම්පත්තො යත්ථ මෙ පති;

එවාහං චින්තයිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

‘Nơi nào chồng tôi đã đến, tôi cũng sẽ đến nơi ấy.’ Suy nghĩ như vậy xong, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà.

234.

234.

‘‘තතො ච මං භික්ඛුනියො, එකං භික්ඛුනුපස්සයෙ;

විහාය ගච්ඡුමොවාදං, තාපෙහි උදකං ඉති.

Sau đó, các vị Tỳ-khưu-ni đã để tôi lại một mình trong tu viện của Tỳ-khưu-ni, nói rằng: ‘Hãy đun nước,’ rồi các vị ấy đã đi đến nơi thọ nhận lời giáo huấn.

235.

235.

‘‘තදා උදකමාහිත්වා, ඔකිරිත්වාන කුම්භියා;

චුල්ලෙ ඨපෙත්වා ආසීනා, තතො චිත්තං සමාදහිං.

Khi ấy, sau khi lấy nước, đổ vào trong nồi, và đặt lên trên bếp, tôi đã ngồi xuống. Bấy giờ, tôi đã định tâm.

236.

236.

‘‘ඛන්ධෙ අනිච්චතො දිස්වා, දුක්ඛතො ච අනත්තතො;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

Sau khi thấy rõ các uẩn là vô thường, là khổ, và là vô ngã, tôi đã tận trừ tất cả các lậu hoặc và đã chứng đắc quả A-la-hán.

237.

237.

‘‘තදාගන්ත්වා භික්ඛුනියො, උණ්හොදකමපුච්ඡිසුං;

තෙජොධාතුමධිට්ඨාය, ඛිප්පං සන්තාපයිං ජලං.

Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni trở về và hỏi về nước nóng. Tôi đã chú nguyện vào hỏa đại và đã nhanh chóng làm cho nước nóng lên.

238.

238.

‘‘විම්හිතා තා ජිනවරං, එතමත්ථමසාවයුං;

තං සුත්වා මුදිතො නාථො, ඉමං ගාථං අභාසථ.

Các vị ấy kinh ngạc, đã trình bày sự việc ấy lên bậc Tối Thắng. Sau khi nghe điều ấy, bậc Lãnh Đạo hoan hỷ và đã nói lên lời kệ này.

239.

239.

‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, කුසීතො හීනවීරියො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, වීරියමාරභතො දළ්හං’.

‘Người nào sống một trăm năm, biếng nhác và ít tinh tấn, thì cuộc sống một ngày của người có tinh tấn và nỗ lực kiên cố còn tốt hơn.’

240.

240.

‘‘ආරාධිතො මහාවීරො, මයා සුප්පටිපත්තියා;

ආරද්ධවීරියානග්ගං, මමාහ ස මහාමුනි.

Bậc Đại Hùng đã được tôi làm cho hài lòng bằng sự thực hành tốt đẹp. Vị Đại Ẩn Sĩ ấy đã tuyên bố tôi là bậc tối thượng trong số những người có tinh tấn đã được khởi lên.

241.

241.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

242.

242.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

243.

243.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.259] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං සොණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Soṇā đã nói lên những lời kệ này.

සොණාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

Phần Thạnh đức ký của Trưởng lão ni Soṇā, chương thứ sáu.

7. භද්දකාපිලානීථෙරීඅපදානං

7. Phần Thạnh đức ký của Trưởng lão ni Bhaddākāpilānī

244.

244.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, người đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện.

245.

245.

‘‘තදාහු හංසවතියං, විදෙහො නාම නාමතො ;

සෙට්ඨී පහූතරතනො, තස්ස ජායා අහොසහං.

Khi ấy, ở thành phố Haṃsavatī, có vị trưởng giả tên là Videha, người có nhiều của cải. Tôi đã là vợ của vị ấy.

246.

246.

‘‘කදාචි සො නරාදිච්චං, උපෙච්ච සපරිජ්ජනො;

ධම්මමස්සොසි බුද්ධස්ස, සබ්බදුක්ඛභයප්පහං.

Có một lần, vị ấy cùng với đoàn tùy tùng đã đi đến yết kiến bậc Mặt Trời của nhân loại và đã nghe Pháp của đức Phật, là Pháp đoạn trừ mọi khổ đau và sợ hãi.

247.

247.

‘‘සාවකං ධුතවාදානං, අග්ගං කිත්තෙසි නායකො;

සුත්වා සත්තාහිකං දානං, දත්වා බුද්ධස්ස තාදිනො.

Bậc Lãnh Đạo đã tán dương một vị đệ tử là bậc tối thượng trong số những vị thuyết về hạnh đầu-đà. Sau khi nghe vậy, tôi đã cúng dường đến đức Phật, bậc Tādī, trong suốt bảy ngày.

248.

248.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

ස හාසයන්තො පරිසං, තදා හි නරපුඞ්ගවො.

Sau khi cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài, tôi đã phát nguyện về địa vị ấy. Khi ấy, bậc Ngưu Vương giữa loài người, trong khi làm cho hội chúng hoan hỷ,

249.

249.

‘‘සෙට්ඨිනො අනුකම්පාය, ඉමා ගාථා අභාසථ;

‘ලච්ඡසෙ පත්ථිතං ඨානං, නිබ්බුතො හොහි පුත්තක.

đã nói lên những lời kệ này vì lòng bi mẫn đối với vị trưởng giả: ‘Này người con, con sẽ đạt được địa vị đã được mong cầu. Hãy được an tịnh.’

250.

250.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở trên đời.’

251.

251.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con ruột, được sanh ra từ Pháp, có tên tộc là Kassapa, sẽ là vị đệ tử của bậc Đạo Sư.’

252.

252.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරි, පච්චයෙහි විනායකං.

Sau khi nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ và đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và với các vật dụng cho đến trọn đời.

253.

253.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, සො මද්දිත්වා කුතිත්ථියෙ;

වෙනෙය්‍යං විනයිත්වා ච, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

Sau khi làm cho giáo pháp được tỏa sáng, sau khi nhiếp phục các người theo tà kiến, và sau khi giáo hóa chúng sanh cần được giáo hóa, vị ấy cùng với các đệ tử đã nhập Niết-bàn.

254.

254.

‘‘නිබ්බුතෙ [Pg.260] තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජනත්ථාය සත්ථුනො;

ඤාතිමිත්තෙ සමානෙත්වා, සහ තෙහි අකාරයි.

Khi bậc Tối Thắng trong thế gian ấy nhập Niết-bàn, nhằm mục đích cúng dường đến bậc Đạo Sư, tôi đã tập hợp quyến thuộc và bạn bè lại, rồi cùng với họ đã thực hiện việc xây cất.

255.

255.

‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, උබ්බිද්ධං රතනාමයං;

ජලන්තං සතරංසිංව, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං.

một bảo tháp cao bảy do-tuần, được làm bằng các loại ngọc báu, tỏa sáng như mặt trời, giống như cây sala chúa đang nở rộ hoa.

256.

256.

‘‘සත්තසතසහස්සානි, පාතියො තත්ථ කාරයි;

නළග්ගී විය ජොතන්තී, රතනෙහෙව සත්තහි.

Tại nơi ấy, tôi đã cho làm bảy trăm ngàn cái bát, chúng tỏa sáng như ngọn lửa trên cây sậy, chỉ bằng bảy loại ngọc báu.

257.

257.

‘‘ගන්ධතෙලෙන පූරෙත්වා, දීපානුජ්ජලයී තහිං;

පූජනත්ථාය මහෙසිස්ස, සබ්බභූතානුකම්පිනො.

Sau khi đổ đầy dầu thơm, tôi đã thắp sáng các ngọn đèn ở nơi ấy, nhằm mục đích cúng dường đến bậc Đại Sĩ, người có lòng bi mẫn đối với tất cả chúng sanh.

258.

258.

‘‘සත්තසතසහස්සානි, පුණ්ණකුම්භානි කාරයි;

රතනෙහෙව පුණ්ණානි, පූජනත්ථාය මහෙසිනො.

Con đã cho làm bảy trăm ngàn bình nước đầy, chứa đầy châu báu, để cúng dường bậc Đại Sĩ.

259.

259.

‘‘මජ්ඣෙ අට්ඨට්ඨකුම්භීනං, උස්සිතා කඤ්චනග්ඝියො;

අතිරොචන්ති වණ්ණෙන, සරදෙව දිවාකරො.

Ở giữa mỗi tám bình, những chiếc bình bằng vàng được dựng lên, tỏa sáng rực rỡ với màu sắc như mặt trời mùa thu.

260.

260.

‘‘චතුද්වාරෙසු සොභන්ති, තොරණා රතනාමයා;

උස්සිතා ඵලකා රම්මා, සොභන්ති රතනාමයා.

Ở bốn cổng, những cổng chào bằng châu báu trông thật đẹp đẽ; những tấm ván bằng châu báu đáng vui thích được dựng lên cũng trông thật đẹp đẽ.

261.

261.

‘‘විරොචන්ති පරික්ඛිත්තා, අවටංසා සුනිම්මිතා;

උස්සිතානි පටාකානි, රතනානි විරොචරෙ.

Những vòng hoa trang điểm được khéo làm, được bao quanh, tỏa sáng rực rỡ; những lá cờ phướn bằng châu báu được dựng lên cũng tỏa sáng rực rỡ.

262.

262.

‘‘සුරත්තං සුකතං චිත්තං, චෙතියං රතනාමයං;

අතිරොචති වණ්ණෙන, සසඤ්ඣොව දිවාකරො.

Bảo tháp bằng châu báu, màu đỏ đẹp, được làm khéo, lộng lẫy, tỏa sáng rực rỡ với màu sắc như mặt trời lúc hoàng hôn.

263.

263.

‘‘ථූපස්ස වෙදියො තිස්සො, හරිතාලෙන පූරයි;

එකං මනොසිලායෙකං, අඤ්ජනෙන ච එකිකං.

Ba lan can của bảo tháp, con đã lấp đầy một cái bằng hùng hoàng, một cái bằng thư hoàng, và một cái nữa bằng bột chì.

264.

264.

‘‘පූජං එතාදිසං රම්මං, කාරෙත්වා වරවාදිනො;

අදාසි දානං සඞ්ඝස්ස, යාවජීවං යථාබලං.

Sau khi cho làm sự cúng dường đáng vui thích như vậy, con đã dâng cúng đến Tăng chúng của bậc Thuyết Giảng Tối Thượng, suốt đời, tùy theo sức của mình.

265.

265.

‘‘සහාව සෙට්ඨිනා තෙන, තානි පුඤ්ඤානි සබ්බසො;

යාවජීවං කරිත්වාන, සහාව සුගතිං ගතා.

Cùng với vị trưởng giả ấy, sau khi đã làm tất cả những công đức ấy suốt đời, chúng tôi đã cùng nhau đi đến cõi lành.

266.

266.

‘‘සම්පත්තියොනුභොත්වාන, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

ඡායා විය සරීරෙන, සහ තෙනෙව සංසරිං.

Sau khi đã hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, con đã luân hồi cùng với vị ấy, như bóng với hình.

267.

267.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.261] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī, có tướng mạo khả ái, thấu suốt tất cả các pháp, đã xuất hiện.

268.

268.

‘‘තදායං බන්ධුමතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

අඩ්ඪො සන්තො ගුණෙනාපි, ධනෙන ච සුදුග්ගතො.

Khi ấy, vị ấy ở tại thành Bandhumatī, là một vị Bà-la-môn được xem là người tốt, giàu có về đức hạnh nhưng lại rất nghèo khó về tài sản.

269.

269.

‘‘තදාපි තස්සාහං ආසිං, බ්‍රාහ්මණී සමචෙතසා;

කදාචි සො දිජවරො, සඞ්ගමෙසි මහාමුනිං.

Khi ấy, con là người vợ Bà-la-môn có cùng tâm ý với vị ấy. Một hôm, vị Bà-la-môn ưu tú ấy đã đến gần bậc Đại Mâu-ni.

270.

270.

‘‘නිසින්නං ජනකායම්හි, දෙසෙන්තං අමතං පදං;

සුත්වා ධම්මං පමුදිතො, අදාසි එකසාටකං.

(Ngài) đang ngồi giữa đám đông, thuyết giảng con đường bất tử. Sau khi nghe Pháp, ông vui mừng và đã cúng dường một tấm y.

271.

271.

‘‘ඝරමෙකෙන වත්ථෙන, ගන්ත්වානෙතං ස මබ්‍රවි ;

‘අනුමොද මහාපුඤ්ඤං, දින්නං බුද්ධස්ස සාටකං’.

Sau khi đi về nhà chỉ với một tấm y, ông ấy đã nói lời này: ‘Này người có phước lớn, tấm y đã được cúng dường đến Đức Phật, nàng hãy tùy hỷ’.

272.

272.

‘‘තදාහං අඤ්ජලිං කත්වා, අනුමොදිං සුපීණිතා ;

‘සුදින්නො සාටකො සාමි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො’.

Khi ấy, con chắp tay, vô cùng hoan hỷ và đã tùy hỷ: ‘Thưa phu quân, tấm y đã được khéo cúng dường đến bậc Phật Tối Thượng, bậc Tādī’.

273.

273.

‘‘සුඛිතො සජ්ජිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ;

බාරාණසිපුරෙ රම්මෙ, රාජා ආසි මහීපති.

Khi luân hồi trong các cõi, được an lạc và được trang điểm, vị ấy đã là một vị vua, người làm chủ đất đai, tại thành Bārāṇasī xinh đẹp.

274.

274.

‘‘තදා තස්ස මහෙසීහං, ඉත්ථිගුම්බස්ස උත්තමා;

තස්සාති දයිතා ආසිං, පුබ්බස්නෙහෙන භත්තුනො.

Khi ấy, con là hoàng hậu của vị vua ấy, là người cao quý nhất trong đám cung nữ. Do tình thương từ kiếp trước của người chồng, con đã rất được vị ấy yêu quý.

275.

275.

‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තෙ තෙ, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ;

දිස්වා පමුදිතො හුත්වා, දත්වා පිණ්ඩං මහාරහං.

Sau khi nhìn thấy tám vị Bích-chi Phật ấy đang đi khất thực, vị ấy trở nên vui mừng và đã cúng dường vật thực quý giá.

276.

276.

‘‘පුනො නිමන්තයිත්වාන, කත්වා රතනමණ්ඩපං;

කම්මාරෙහි කතං පත්තං, සොවණ්ණං වත තත්තකං.

Sau khi lại thỉnh mời các vị, làm một gian मंडप bằng châu báu, (vị ấy đã cho chuẩn bị) những chiếc bát bằng vàng, được làm bởi những người thợ, quả thật, có số lượng tương ứng (là tám chiếc).

277.

277.

‘‘සමානෙත්වාන තෙ සබ්බෙ, තෙසං දානමදාසි සො;

සොණ්ණාසනෙ පවිට්ඨානං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

Sau khi mang tất cả những chiếc bát ấy lại, vị vua ấy, với tâm hoan hỷ, đã cúng dường bằng chính đôi tay của mình cho các vị ấy, những người đã vào ngồi trên ghế vàng.

278.

278.

‘‘තම්පි දානං සහාදාසිං, කාසිරාජෙනහං තදා;

පුනාහං බාරාණසියං, ජාතා කාසිකගාමකෙ.

Khi ấy, con cũng đã cúng dường vật thí ấy cùng với vua xứ Kāsi. Lần khác, con đã sanh ra tại làng Kāsi ở Bārāṇasī.

279.

279.

‘‘කුටුම්බිකකුලෙ [Pg.262] ඵීතෙ, සුඛිතො සො සභාතුකො;

ජෙට්ඨස්ස භාතුනො ජායා, අහොසිං සුපතිබ්බතා.

Trong một gia đình gia chủ thịnh vượng, vị ấy (sanh ra) cùng với em trai, được an lạc. Con đã là người vợ hết lòng chung thủy của người anh cả.

280.

280.

‘‘පච්චෙකබුද්ධං දිස්වාන, කනියස්ස මම භත්තුනො ;

භාගන්නං තස්ස දත්වාන, ආගතෙ තම්හි පාවදිං.

Sau khi nhìn thấy một vị Bích-chi Phật, con đã cúng dường phần cơm của người em chồng cho vị ấy. Khi người em chồng đến, vị ấy đã mắng nhiếc con.

281.

281.

‘‘නාභිනන්දිත්ථ සො දානං, තතො තස්ස අදාසහං;

උඛා ආනිය තං අන්නං, පුනො තස්සෙව සො අදා.

Vị ấy đã không hoan hỷ việc cúng dường. Do đó, con mang cơm từ nồi ra đưa cho vị ấy. Vị ấy lại đem cúng dường cho chính vị Bích-chi Phật ấy.

282.

282.

‘‘තදන්නං ඡඩ්ඩයිත්වාන, දුට්ඨා බුද්ධස්සහං තදා;

පත්තං කලලපුණ්ණං තං, අදාසිං තස්ස තාදිනො.

Khi ấy, con sân hận với vị Bích-chi Phật, sau khi vứt bỏ cơm đó, con đã làm cho chiếc bát đầy bùn và cúng dường cho bậc Tādī ấy.

283.

283.

‘‘දානෙ ච ගහණෙ චෙව, අපචෙ පදුසෙපි ච;

සමචිත්තමුඛං දිස්වා, තදාහං සංවිජිං භුසං.

Sau khi nhìn thấy vị Bích-chi Phật có tâm và nét mặt bình thản, cả khi cúng dường và khi thọ nhận, cả với người tôn kính và với người xúc phạm, khi ấy con đã vô cùng kinh hãi.

284.

284.

‘‘පුනො පත්තං ගහෙත්වාන, සොධයිත්වා සුගන්ධිනා;

පසන්නචිත්තා පූරෙත්වා, සඝතං සක්කරං අදං.

Sau khi lại lấy chiếc bát, rửa sạch bằng nước thơm, với tâm trong sạch, con đã làm cho đầy đường và bơ sữa rồi cúng dường.

285.

285.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, සුරූපා හොමි දානතො;

බුද්ධස්ස අපකාරෙන, දුග්ගන්ධා වදනෙන ච.

Bất cứ nơi nào con tái sanh, do quả của việc cúng dường, con có dung sắc xinh đẹp; nhưng do việc xúc phạm đến vị Bích-chi Phật, miệng của con có mùi hôi.

286.

286.

‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, නිධායන්තම්හි චෙතියෙ;

සොවණ්ණං ඉට්ඨකං වරං, අදාසිං මුදිතා අහං.

Lần khác, khi bảo tháp của Đức Phật Dũng Mãnh Kassapa đang được xây dựng, con đã vui mừng cúng dường một viên gạch bằng vàng quý giá.

287.

287.

‘‘චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, නිචයිත්වා තමිට්ඨකං;

මුත්තා දුග්ගන්ධදොසම්හා, සබ්බඞ්ගසුසමාගතා.

Sau khi bao phủ viên gạch đó với bốn loại hương thơm (và cúng dường), con đã thoát khỏi lỗi lầm có mùi hôi và có được đầy đủ các tướng tốt.

288.

288.

‘‘සත්තපාතිසහස්සානි, රතනෙහෙව සත්තහි;

කාරෙත්වා ඝතපූරානි, වට්ටීනි ච සහස්සසො.

Bảy ngàn cái chén đã được cho làm bằng bảy loại báu vật, đã được cho làm đầy bơ lỏng, và cả ngàn tim đèn.

289.

289.

‘‘පක්ඛිපිත්වා පදීපෙත්වා, ඨපයිං සත්තපන්තියො;

පූජනත්ථං ලොකනාථස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

Sau khi bỏ (tim đèn) vào và thắp sáng, tôi đã sắp đặt thành bảy hàng, với tâm ý vô cùng trong sạch để cúng dường đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

290.

290.

‘‘තදාපි තම්හි පුඤ්ඤම්හි, භාගිනීයි විසෙසතො;

පුන කාසීසු සඤ්ජාතො, සුමිත්තා ඉති විස්සුතො.

Ngay cả khi ấy, tôi đã có phần đặc biệt trong phước thiện ấy. Lại nữa, (chồng tôi) đã sanh ra ở xứ Kāsi, nổi tiếng với tên gọi Sumitta.

291.

291.

‘‘තස්සාහං භරියා ආසිං, සුඛිතා සජ්ජිතා පියා;

තදා පච්චෙකමුනිනො, අදාසිං ඝනවෙඨනං.

Tôi đã là người vợ được sung sướng, được trang điểm, được yêu mến của vị ấy. Khi ấy, (vị ấy) đã cúng dường khăn vấn đầu dày đặc đến vị Phật Độc Giác.

292.

292.

‘‘තස්සාපි [Pg.263] භාගිනී ආසිං, මොදිත්වා දානමුත්තමං;

පුනාපි කාසිරට්ඨම්හි, ජාතො කොලියජාතියා.

Do đã hoan hỷ với sự cúng dường cao thượng, tôi cũng đã có phần trong việc ấy. Lại nữa, (vị ấy) đã sanh ra trong dòng dõi Koliya ở xứ Kāsi.

293.

293.

‘‘තදා කොලියපුත්තානං, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

පඤ්චපච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහි.

Khi ấy, cùng với năm trăm vị con trai dòng Koliya, (họ) đã phục vụ chu đáo năm trăm vị Phật Độc Giác.

294.

294.

‘‘තෙමාසං තප්පයිත්වාන, අදාසි ච තිචීවරෙ ;

ජායා තස්ස තදා ආසිං, පුඤ්ඤකම්මපථානුගා.

Sau khi làm cho các vị ấy hài lòng trong suốt ba tháng, (họ) cũng đã cúng dường ba y. Khi ấy, tôi đã là vợ của vị ấy, người đi theo con đường phước nghiệp.

295.

295.

‘‘තතො චුතො අහු රාජා, නන්දො නාම මහායසො;

තස්සාපි මහෙසී ආසිං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී.

Sau khi mệnh chung từ đó, (vị ấy) đã trở thành vị vua tên là Nanda, có danh tiếng lớn. Tôi cũng đã là hoàng hậu của vị ấy, người được thành tựu tất cả các dục lạc.

296.

296.

‘‘තදා රාජා භවිත්වාන, බ්‍රහ්මදත්තො මහීපති;

පදුමවතීපුත්තානං, පච්චෙකමුනිනං තදා.

Khi ấy, sau khi trở thành vị vua Brahmadatta, bậc chúa tể của đất đai, khi ấy đối với các vị Phật Độc Giác là những người con của (hoàng hậu) Padumavatī,

297.

297.

‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, යාවජීවං උපට්ඨහිං;

රාජුය්‍යානෙ නිවාසෙත්වා, නිබ්බුතානි ච පූජයිං.

Năm trăm vị không thiếu, sau khi cho các vị ấy an trú trong vườn của nhà vua, tôi đã phục vụ trọn đời, và tôi đã cúng dường các vị đã tịch diệt.

298.

298.

‘‘චෙතියානි ච කාරෙත්වා, පබ්බජිත්වා උභො මයං;

භාවෙත්වා අප්පමඤ්ඤායො, බ්‍රහ්මලොකං අගම්හසෙ.

Và sau khi cho làm các bảo tháp, cả hai chúng tôi đã xuất gia; sau khi tu tập các Vô Lượng Tâm, chúng tôi đã đi đến cõi Phạm Thiên.

299.

299.

‘‘තතො චුතො මහාතිත්ථෙ, සුජාතො පිප්ඵලායනො;

මාතා සුමනදෙවීති, කොසිගොත්තො දිජො පිතා.

Sau khi mệnh chung từ đó, (vị ấy) đã được sanh tốt đẹp ở Mahātittha, là thanh niên Pipphalāyana. Mẹ tên là Sumanādevī, cha là vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Kosiya.

300.

300.

‘‘අහං මද්දෙ ජනපදෙ, සාකලාය පුරුත්තමෙ;

කප්පිලස්ස දිජස්සාසිං, ධීතා මාතා සුචීමති.

Tôi đã là con gái của vị Bà-la-môn Kappila ở xứ Madda, tại thành phố Sākala cao quý; mẹ (tôi) tên là Sucīmatī.

301.

301.

‘‘ඝනකඤ්චනබිම්බෙන, නිම්මිනිත්වාන මං පිතා;

අදා කස්සපධීරස්ස, කාමෙහි වජ්ජිතස්සමං.

Cha tôi, sau khi cho làm một hình tượng bằng vàng khối (giống như) tôi, đã gả tôi cho Kassapa bậc hiền trí, người đã từ bỏ các dục lạc.

302.

302.

‘‘කදාචි සො කාරුණිකො, ගන්ත්වා කම්මන්තපෙක්ඛකො;

කාකාදිකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, පාණෙ දිස්වාන සංවිජි.

Có một khi, vị ấy, người có lòng bi mẫn, đã đi đến để xem xét công việc; sau khi nhìn thấy các sinh vật đang bị ăn bởi quạ và các loài khác, vị ấy đã cảm thấy chấn động.

303.

303.

‘‘ඝරෙවාහං තිලෙ ජාතෙ, දිස්වානාතපතාපනෙ;

කිමි කාකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, සංවෙගමලභිං තදා.

Còn tôi, ngay tại nhà, sau khi nhìn thấy những con sâu sanh ra trong hạt vừng đang được phơi nắng bị quạ ăn, khi ấy tôi đã có được sự chấn động.

304.

304.

‘‘තදා සො පබ්බජී ධීරො, අහං තමනුපබ්බජිං;

පඤ්චවස්සානි නිවසිං, පරිබ්බාජවතෙ අහං.

Khi ấy, bậc hiền trí ấy đã xuất gia, tôi đã xuất gia theo vị ấy. Tôi đã sống trong hạnh của du sĩ trong năm năm.

305.

305.

‘‘යදා [Pg.264] පබ්බජිතා ආසි, ගොතමී ජිනපොසිකා;

තදාහං තමුපගන්ත්වා, බුද්ධෙන අනුසාසිතා.

Khi bà Gotamī, người nuôi dưỡng bậc Chiến Thắng, đã xuất gia, khi ấy tôi đã đi đến gần vị ấy, và đã được đức Phật giáo huấn.

306.

306.

‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

අහො කල්‍යාණමිත්තත්තං, කස්සපස්ස සිරීමතො.

Trong một thời gian không lâu, tôi đã chứng đắc A-la-hán. Ôi, thật là thiện hữu của Kassapa, bậc có phước đức!

307.

307.

‘‘සුතො බුද්ධස්ස දායාදො, කස්සපො සුසමාහිතො;

පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති.

Kassapa, người con, người thừa tự của đức Phật, có định tâm vững chắc, vị ấy biết được các kiếp sống quá khứ, và nhìn thấy các cõi trời và cõi khổ.

308.

308.

‘‘අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි;

එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො.

Hơn nữa, bậc mâu-ni đã hoàn thiện các thắng trí, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh. Với ba minh này, vị ấy là bậc Bà-la-môn có tam minh.

309.

309.

‘‘තථෙව භද්දකාපිලානී, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනී;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජිත්වා මාරං සවාහනං.

Cũng như thế, Bhaddā Kāpilānī có tam minh, đã từ bỏ cái chết. Sau khi chiến thắng Ma vương cùng với quyến thuộc, (tôi) đang mang thân cuối cùng.

310.

310.

‘‘දිස්වා ආදීනවං ලොකෙ, උභො පබ්බජිතා මයං;

ත්‍යම්හ ඛීණාසවා දන්තා, සීතිභූතාම්හ නිබ්බුතා.

Sau khi nhìn thấy sự nguy hại ở trong đời, cả hai chúng tôi đã xuất gia. Chúng tôi là những người đã đoạn tận các lậu hoặc, đã được điều phục; chúng tôi đã trở nên mát mẻ, đã được tịch tịnh.

311.

311.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

312.

312.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

313.

313.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං භද්දකාපිලානී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Quả thật như vậy, Tỳ-khưu-ni Bhaddā Kāpilānī đã nói lên những câu kệ này.

භද්දකාපිලානීථෙරියාපදානං සත්තමං.

Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ngài Bhaddā Kāpilānī, phẩm thứ bảy.

8. යසොධරාථෙරීඅපදානං

8. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ngài Yasodharā

314.

314.

එකස්මිං සමයෙ රම්මෙ, ඉද්ධෙ රාජගහෙ පුරෙ;

පබ්භාරම්හි වරෙකම්හි, වසන්තෙ නරනායකෙ.

Vào một thời, khi bậc Lãnh Đạo loài người đang ngự tại thành Rājagaha khả ái, thịnh vượng, ở một sườn núi cao quý.

315.

315.

වසන්තියා තම්හි නගරෙ, රම්මෙ භික්ඛුනුපස්සයෙ;

යසොධරාභික්ඛුනියා, එවං ආසි විතක්කිතං.

Khi đang trú tại tu viện ni khả ái trong thành phố ấy, Tỳ-khưu-ni Yasodharā đã khởi lên suy nghĩ như sau:

316.

316.

‘‘සුද්ධොදනො මහාරාජා, ගොතමී ච පජාපතී;

අභිඤ්ඤාතා මහාථෙරා, ථෙරියො ච මහිද්ධිකා.

‘Đại vương Suddhodana, và Gotamī Pajāpatī, các vị Đại Trưởng lão danh tiếng, và các vị Trưởng lão ni có đại thần lực.

317.

317.

‘‘සන්තිං [Pg.265] ගතාව ආසුං තෙ, දීපච්චීව නිරාසවා;

ලොකනාථෙ ධරන්තෙව, අහම්පි ච සිවං පදං.

‘Các vị ấy, những bậc vô lậu, đã đi đến nơi tịch tịnh, giống như ngọn lửa của cây đèn; trong khi bậc Lãnh Đạo Thế Gian còn tại thế, tôi cũng sẽ (đạt đến) trạng thái an lành.

318.

318.

‘‘ගමිස්සාමීති චින්තෙත්වා, පස්සන්තී ආයුමත්තනො;

පස්සිත්වා ආයුසඞ්ඛාරං, තදහෙව ඛයං ගතං.

‘Suy nghĩ rằng: ‘Ta sẽ ra đi,’ vị ấy xem xét mạng sống của mình; sau khi thấy được hành mạng sẽ kết thúc ngay trong ngày hôm ấy.

319.

319.

‘‘පත්තචීවරමාදාය, නික්ඛමිත්වා සකස්සමා;

පුරක්ඛතා භික්ඛුනීභි, සතෙහි සහස්සෙහි සා.

Sau khi lấy y bát, vị ấy đã đi ra khỏi tu viện của mình; được vây quanh bởi một trăm ngàn vị Tỳ-khưu-ni.

320.

320.

‘‘මහිද්ධිකා මහාපඤ්ඤා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමි;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සත්ථුනො චක්කලක්ඛණෙ;

නිසින්නා එකමන්තම්හි, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Vị có đại thần lực, có đại trí tuệ, đã đi đến yết kiến bậc Chánh Đẳng Giác. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, vị ấy ngồi xuống một bên, gần nơi bàn chân có dấu hiệu bánh xe của bậc Đạo Sư, và đã nói lên lời này.

321.

321.

‘‘‘අට්ඨසත්තතිවස්සාහං, පච්ඡිමො වත්තතෙ වයො ;

පබ්භාරම්හි අනුප්පත්තා, ආරොචෙමි මහාමුනි.

‘Con đã bảy mươi tám tuổi, đang ở vào tuổi cuối cùng; đã đạt đến giai đoạn lưng còng, con xin trình lên bậc Đại-muni.

322.

322.

‘‘‘පරිපක්කො වයො මය්හං, පරිත්තං මම ජීවිතං;

පහාය වො ගමිස්සාමි, කතං මෙ සරණමත්තනො.

‘Tuổi của con đã chín muồi, mạng sống của con còn lại ít ỏi; con sẽ ra đi, từ bỏ các Ngài; con đã tự mình tạo nên nơi nương tựa.

323.

323.

‘‘‘වයම්හි පච්ඡිමෙ කාලෙ, මරණං උපරුද්ධති;

අජ්ජරත්තිං මහාවීර, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං.

‘Trong giai đoạn cuối của cuộc đời, cái chết đang áp bức; đêm nay, thưa bậc Đại Hùng, con sẽ đạt đến sự tịch tịnh.

324.

324.

‘‘‘නත්ථි ජාති ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනෙ;

අජරාමරණං පුරං, ගමිස්සාමි අසඞ්ඛතං.

‘Không có sanh, già, bệnh, và chết, thưa bậc Đại-muni; con sẽ đi đến thành trì bất lão, bất tử, vô vi.

325.

325.

‘‘‘යාවතා පරිසා නාම, සමුපාසන්ති සත්ථුනො;

අපරාධමජානන්තී, ඛමන්තං සම්මුඛා මුනෙ.

‘Đối với tất cả hội chúng phụng sự bậc Đạo Sư, nếu con đã có lỗi lầm nào mà không hay biết, xin Ngài, bậc-Muni, hãy tha thứ cho con trước mặt Ngài.

326.

326.

‘‘‘සංසරිත්වා ච සංසාරෙ, ඛලිතඤ්චෙ මමං තයි;

ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු මෙ’.

‘Sau khi đã luân hồi trong vòng sinh tử, nếu con có lỗi lầm nào đối với Ngài; con xin trình lên, thưa bậc Đại Hùng, xin Ngài hãy tha thứ lỗi lầm ấy cho con’.

327.

327.

‘‘සුත්වාන වචනං තස්සා, මුනින්දො ඉදමබ්‍රවි;

‘කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා.

Sau khi nghe lời của vị ấy, bậc Chúa Tể-Muni đã nói lên lời này: ‘Ta sẽ nói lời hồi đáp nào với con, người đang đi đến Niết-bàn.

328.

328.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ;

පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දස්සු යාවතා’.

‘Này người thực hành giáo huấn của ta, hãy thị hiện thần thông; và hãy đoạn trừ sự nghi ngờ của tất cả các hội chúng’.

329.

329.

‘‘සුත්වා තං මුනිනො වාචං, භික්ඛුනී සා යසොධරා;

වන්දිත්වා මුනිරාජං තං, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

Sau khi nghe lời nói ấy của bậc-Muni, vị Tỳ-khưu-ni Yasodharā ấy, sau khi đảnh lễ bậc Vua-Muni, đã nói lên lời này.

330.

330.

‘‘‘යසොධරා [Pg.266] අහං වීර, අගාරෙ තෙ පජාපති;

සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, ඉත්ථිඅඞ්ගෙ පතිට්ඨිතා.

‘Con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, là hiền thê của Ngài khi ở tại gia; sanh ra trong dòng dõi Sākiya, được an lập trong các tướng tốt của người phụ nữ.

331.

331.

‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි;

අගාරෙ තෙ අහං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා.

‘Trong cung điện của Ngài, thưa bậc Đại Hùng, con là người đứng đầu và cai quản tất cả, trong số hàng trăm ngàn cung nữ.

332.

332.

‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා;

සබ්බා මං අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා.

‘Tất cả các cung nữ, những người có đủ phẩm hạnh về sắc đẹp và tư cách, đang trong tuổi thanh xuân, nói lời ái ngữ, đã tôn kính con, giống như loài người tôn kính chư thiên.

333.

333.

‘‘‘කඤ්ඤාසතසහස්සපමුඛා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ;

සමානසුඛදුක්ඛතා, දෙවතා විය නන්දනෙ.

‘Là người đứng đầu của một trăm ngàn thiếu nữ, trong cung điện của hoàng tử dòng Sākya; con đã hoan hỷ với niềm vui và nỗi buồn như nhau, giống như chư thiên trong vườn Nandana.

334.

334.

‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා;

රූපෙන සදිසා නත්ථි, ඨපෙත්වා ලොකනායකං.

‘Vượt qua cả Dục giới, con được an lập trong Sắc giới; về phương diện sắc đẹp, không có ai sánh bằng, ngoại trừ bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

335.

335.

‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සෙසි සත්ථුනො;

නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයී.

Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, vị ấy đã thị hiện thần thông cho bậc Đạo Sư; vị ấy đã phô diễn nhiều loại thần thông vĩ đại, với nhiều hình thức khác nhau.

336.

336.

‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු;

උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො.

‘Thân bằng với Chuyển Luân Vi, đầu bằng với châu Uttarakuru; hai cánh bằng với hai châu lục, thân mình bằng với châu Jambudīpa.

337.

337.

‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා;

චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං.

‘Đuôi là biển phương nam, và lông cánh như các cành cây khác nhau; mắt là mặt trăng và mặt trời, mào là núi Meru.

338.

338.

‘‘‘චක්කවාලගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං;

බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං.

‘Mỏ là dãy núi Chuyển Luân Vi, nhổ cây Jambu lên cả gốc; vừa quạt vừa đi đến, vị ấy đảnh lễ bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

339.

339.

‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා;

චන්දිමං සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයි.

‘Vị ấy đã thị hiện hình tướng voi, cũng như ngựa, núi, và biển; mặt trăng, mặt trời, núi Meru, và cả hình tướng của Sakka.

340.

340.

‘‘‘යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම;

සහස්සලොකධාතූනං, ඵුල්ලපද්මෙන ඡාදයි.

‘Con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, con đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Thiên Nhãn; con đã che phủ một ngàn thế giới bằng một đóa sen nở.

341.

341.

‘‘‘බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙසි සුඤ්ඤතං;

යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

‘Sau khi hóa hiện thành hình tướng Phạm thiên, con đã thuyết giảng về pháp tánh không; con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, con đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Thiên Nhãn.

342.

342.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

‘Con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ giới; con đã thuần thục tha tâm thông, thưa bậc Đại-muni.

343.

343.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.267] ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

‘Con biết được các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

344.

344.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මය්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

‘Về nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng như về biện tài; thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ của con đã khởi sanh nơi sự hiện diện của Ngài.

345.

345.

‘‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ;

අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con đã có nhiều sự nguyện cầu; ngài đã chỉ dạy về sự hội ngộ với các đấng Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ.

346.

346.

‘‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා.

Hỡi bậc Mune, xin ngài hãy ghi nhớ nghiệp thiện lành mà con đã viên mãn. Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, công đức đã được con tích lũy.

347.

347.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිත්වා අනාචරං;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, සඤ්චත්තං ජීවිතං මයා.

Hỡi bậc Đại Anh Hùng, sau khi đã tránh xa các cảnh giới không thích hợp, sau khi đã ngăn ngừa việc làm không đúng đắn, vì lợi ích cho ngài, mạng sống đã được con từ bỏ.

348.

348.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích làm vợ (cho người khác); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài.

349.

349.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích giúp đỡ (cho người khác); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài.

350.

350.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích làm thức ăn (cho chúng sanh); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài.

351.

351.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි පරිච්චජිං;

භයමොක්ඛං කරිස්සන්ති, දදාමි මම ජීවිතං.

Trong vô số ngàn vạn ức kiếp, con đã từ bỏ các mạng sống. Con đã cho đi mạng sống của mình với ý nghĩ: ‘(Họ) sẽ được giải thoát khỏi sự sợ hãi.’

352.

352.

‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ;

ඉත්ථිමණ්ඩෙ න ගූහාමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con không cất giấu các đồ trang sức trên thân thể, nhiều loại y phục khác nhau, và các đồ trang điểm của phụ nữ.

353.

353.

‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච;

ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, tài sản và lúa gạo đã được từ bỏ, các làng mạc, thị trấn, ruộng đất, các con trai và con gái cũng đã được từ bỏ.

354.

354.

‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තා අසඞ්ඛියා.

Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, voi, ngựa, và cả bò, các nữ tỳ và người hầu gái đã được từ bỏ, nhiều không kể xiết.

355.

355.

‘‘‘යං මය්හං පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාමි යාචකෙ;

විමනං මෙ න පස්සාමි, දදතො දානමුත්තමං.

Khi ngài bàn với con rằng: ‘Ta sẽ bố thí cho những người cầu xin,’ con không thấy nơi con có tâm thoái chuyển, trong lúc ngài đang thực hiện sự bố thí tối thượng.

356.

356.

‘‘‘නානාවිධං [Pg.268] බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං.

Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, nhiều nỗi khổ đau đa dạng trong vòng luân hồi muôn vẻ đã được trải qua, nhiều không kể xiết.

357.

357.

‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාමි, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා;

සබ්බත්ථ තුලිතා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, khi đạt được an lạc, con tùy hỷ; và trong đau khổ, con không buồn rầu. Trong mọi hoàn cảnh, con đều giữ tâm quân bình, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài.

358.

358.

‘‘‘අනුමග්ගෙන සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි;

අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, bậc Chánh Đẳng Giác đã hướng đến Pháp nào bằng con đường tương ứng, sau khi đã trải qua an lạc và khổ đau, ngài đã đạt đến sự Giác Ngộ.

359.

359.

‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං;

අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ බහුං මයා.

(Trước đức Phật) Chánh Đẳng Giác Brahmadeva, và đức Gotama, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, và các đấng Lãnh Đạo Thế Gian khác, sự hội ngộ của ngài và con đã có rất nhiều lần.

360.

360.

‘‘‘අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි;

ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, අහං තෙ පරිචාරිකා.

Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con đã có nhiều sự nguyện cầu. Con là người hầu cận của ngài, trong khi ngài đang tìm cầu các Phật pháp.

361.

361.

‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

Cách đây bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Anh Hùng, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đã xuất hiện.

362.

362.

‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා.

Tại một vùng biên địa, sau khi đã thỉnh mời đức Như Lai, với tâm ý hoan hỷ, họ dọn dẹp con đường cho sự quang lâm của ngài.

363.

363.

‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො;

මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො.

Vào thời điểm ấy, ngài là một vị Bà-la-môn tên là Sumedha; và ngài đã chuẩn bị con đường cho đấng Toàn Giác đang quang lâm.

364.

364.

‘‘‘තෙන කාලෙනහං ආසිං, කඤ්ඤා බ්‍රාහ්මණසම්භවා;

සුමිත්තානාම නාමෙන, උපගච්ඡිං සමාගමං.

Vào thời điểm ấy, con là một thiếu nữ sinh trong dòng dõi Bà-la-môn, tên là Sumittā. Con đã đi đến nơi hội họp.

365.

365.

‘‘‘අට්ඨ උප්පලහත්ථානි, පූජනත්ථාය සත්ථුනො;

ආදාය ජනසංමජ්ඣෙ, අද්දසං ඉසි මුග්ගතං.

Vì mục đích cúng dường đến bậc Đạo Sư, sau khi đã cầm lấy tám đóa hoa sen, giữa đám đông dân chúng, con đã nhìn thấy vị ẩn sĩ nổi bật.

366.

366.

‘‘‘චිරානුගතං දයිතං, අතික්කන්තං මනොහරං;

දිස්වා තදා අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං ජීවිතං මම.

Khi nhìn thấy vị ấy, người thương mến đã được theo đuổi từ lâu, người vô cùng khả ái, lúc ấy con đã nghĩ rằng: ‘Sự sống của ta thật là kết quả.’

367.

367.

‘‘‘පරක්කමං තං සඵලං, අද්දසං ඉසිනො තදා;

පුබ්බකම්මෙන සම්බුද්ධෙ, චිත්තඤ්චාපි පසීදි මෙ.

Lúc ấy, con đã nhìn thấy sự nỗ lực thành tựu của vị ẩn sĩ. Do nghiệp quá khứ, tâm của con cũng trở nên tịnh tín nơi đức Chánh Đẳng Giác.

368.

368.

‘‘‘භිය්‍යො චිත්තං පසාදෙසිං, ඉසෙ උග්ගතමානසෙ;

දෙය්‍යං අඤ්ඤං න පස්සාමි, දෙමි පුප්ඵානි තෙ ඉසි.

Con đã làm cho tâm càng thêm tịnh tín nơi vị ẩn sĩ có tâm ý cao thượng. Hỡi vị ẩn sĩ, con không thấy vật gì khác để dâng tặng, con xin cúng dường những đóa hoa này đến ngài.

369.

369.

‘‘‘පඤ්චහත්ථා [Pg.269] තව හොන්තු, තයො හොන්තු මමං ඉසෙ;

තෙන සද්ධිං සමා හොන්තු, බොධත්ථාය තවං ඉසෙ’.

Hỡi vị ẩn sĩ, xin năm đóa hoa này hãy là của ngài, và ba đóa hoa hãy là của con. Hỡi vị ẩn sĩ, vì sự Giác Ngộ của ngài, nguyện cho con được tương đồng cùng với ngài.

චතුත්ථං භාණවාරං.

Phẩm Tụng Thứ Tư.

370.

370.

‘‘ඉසි ගහෙත්වා පුප්ඵානි, ආගච්ඡන්තං මහායසං;

පූජෙසි ජනසංමජ්ඣෙ, බොධත්ථාය මහාඉසි.

Vị đại ẩn sĩ, vì mục đích Giác Ngộ, sau khi đã nhận lấy những đóa hoa, đã cúng dường đến đấng Đại Danh Vọng đang quang lâm, ở giữa đám đông dân chúng.

371.

371.

‘‘පස්සිත්වා ජනසංමජ්ඣෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

වියාකාසි මහාවීරො, ඉසි මුග්ගතමානසං.

Đức Dīpaṅkara, bậc Đại Mune, bậc Đại Anh Hùng, sau khi nhìn thấy vị ẩn sĩ có tâm ý cao thượng ở giữa đám đông dân chúng, đã thọ ký.

372.

372.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

මම කම්මං වියාකාසි, උජුභාවං මහාමුනි.

Hỡi bậc Đại Mune, đức Dīpaṅkara, bậc Đại Mune, đã thọ ký về hành động của con, về sự ngay thẳng của con, (rằng ngài sẽ thành Phật) trong một đại kiếp không thể đo lường kể từ đây.

373.

373.

‘‘‘සමචිත්තා සමකම්මා, සමකාරී භවිස්සති;

පියා හෙස්සති කම්මෙන, තුය්හත්ථාය මහාඉසි.

(Và ngài đã thọ ký cho con rằng:) ‘Nàng sẽ có cùng tâm ý, cùng hành động, sẽ là người cùng thực hiện. Nàng sẽ được yêu mến bởi hành động của mình, vì lợi ích cho ngài, hỡi vị đại ẩn sĩ.’

374.

374.

‘‘‘සුදස්සනා සුපියා ච, මනාපා පියවාදිනී;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, විහරිස්සති ඉද්ධිකා.

‘Nàng có dung sắc xinh đẹp, rất đáng yêu mến, khả ái, và nói lời ái ngữ; là người thừa tự trong các Pháp của Ngài, có đại thần lực, nàng sẽ an trú.

375.

375.

‘‘‘යථාපි භණ්ඩසාමුග්ගං, අනුරක්ඛති සාමිනො;

එවං කුසලධම්මානං, අනුරක්ඛිස්සතෙ අයං.

‘Ví như người vợ gìn giữ hộp đựng tài sản của chồng; cũng vậy, người thiếu nữ này sẽ gìn giữ các thiện pháp.

376.

376.

‘‘‘තස්ස තෙ අනුකම්පන්තී, පූරයිස්සති පාරමී;

සීහොව පඤ්ජරං භෙත්වා, පාපුණිස්සති බොධියං’.

‘Với lòng thương tưởng đến ngươi, nàng sẽ làm viên mãn các pháp ba-la-mật; giống như sư tử phá lồng, nàng sẽ đạt đến sự giác ngộ’.

377.

377.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං මං බුද්ධො වියාකරී;

තං වාචං අනුමොදෙන්තී, එවංකාරී භවිං අහං.

Vào vô số kiếp không thể đếm được kể từ đây, đức Phật đã thọ ký cho tôi điều gì; tôi đã hoan hỷ với lời nói ấy, và đã trở thành người thực hành như vậy.

378.

378.

‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං;

දෙවමනුස්සකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං.

Tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi Ngài; do năng lực của nghiệp thiện ấy, sau khi đã hưởng thụ vô số lần tái sanh trong cảnh giới trời và người.

379.

379.

‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාහං, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ.

Sau khi đã hưởng thụ lạc và khổ trong cõi trời và cõi người, khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra trong dòng dõi Sākya.

380.

380.

‘‘රූපවතී භොගවතී, යසසීලවතී තතො;

සබ්බඞ්ගසම්පදා හොමි, කුලෙසු අභිසක්කතා.

Tôi có sắc đẹp, có tài sản, có danh tiếng và giới hạnh; tôi có đầy đủ tất cả các chi phần của cơ thể, và được các gia tộc hết mực tôn kính.

381.

381.

‘‘ලාභං [Pg.270] සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං;

චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාමි අකුතොභයා.

Tôi nhận được lợi lộc, danh tiếng, và sự cúng dường; dù gặp phải các pháp thế gian, tâm tôi không bị đau khổ, tôi sống không sợ hãi từ bất cứ đâu.

382.

382.

‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා;

ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි.

Điều này đã được đức Thế Tôn nói ra, khi ấy ở trong cung điện của nhà vua; hỡi bậc Anh Hùng, trong thành của dòng Sát-đế-lỵ, Ngài cũng đã chỉ ra những sự giúp đỡ.

383.

383.

‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ;

අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා.

Người phụ nữ nào hay giúp đỡ, người phụ nữ nào đồng hành trong vui và khổ; người phụ nữ nào thường nói điều lợi ích, và người phụ nữ nào có lòng thương tưởng.

384.

384.

‘‘පඤ්චකොටිසතා බුද්ධා, නවකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

Năm trăm ức chư Phật, và chín trăm ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí.

385.

385.

‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

එකාදසකොටිසතා, බුද්ධා ද්වාදස කොටියො.

Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; một ngàn một trăm ức chư Phật, và mười hai ức vị khác.

386.

386.

‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

387.

387.

‘‘‘වීසකොටිසතා බුද්ධා, තිංසකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

‘Hai ngàn ức chư Phật, và ba ngàn ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí.

388.

388.

‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

චත්තාලීසකොටිසතා, පඤ්ඤාස කොටිසතානි ච.

‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; bốn ngàn ức chư Phật, và năm ngàn ức vị khác.

389.

389.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

390.

390.

‘‘‘සට්ඨිකොටිසතා බුද්ධා, සත්තතිකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

‘Sáu ngàn ức chư Phật, và bảy ngàn ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí.

391.

391.

‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

අසීතිකොටිසතා බුද්ධා, නවුතිකොටිසතානි ච.

‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; tám ngàn ức chư Phật, và chín ngàn ức vị khác.

392.

392.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

393.

393.

‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, හොන්ති ලොකග්ගනායකා;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

‘Một trăm ngàn ức vị Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian đã có; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí.

394.

394.

‘‘‘අධිකාරං [Pg.271] මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

නවකොටිසහස්සානි, අපරෙ ලොකනායකා.

‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; chín ngàn ức vị Lãnh Đạo thế gian khác đã có.

395.

395.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

396.

396.

‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, පඤ්චාසීතිමහෙසිනං;

පඤ්චාසීතිකොටිසතා, සත්තතිංසා ච කොටියො.

‘Một trăm ngàn ức vị, tám mươi lăm vị Đại Sĩ; tám ngàn năm trăm ức vị, và ba mươi bảy ức vị khác.

397.

397.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

398.

398.

‘‘‘පච්චෙකබුද්ධා වීතරාගා, අට්ඨට්ඨමකකොටියො ;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Sáu mươi bốn ức vị Phật Độc Giác, đã đoạn trừ tham ái; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

399.

399.

‘‘‘ඛීණාසවා වීතමලා, අසඞ්ඛියා බුද්ධසාවකා;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

‘Vô số đệ tử của chư Phật, những vị đã tận trừ lậu hoặc, đã lìa cấu uế; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi.

400.

400.

‘‘‘එවං ධම්මෙ සුචිණ්ණානං, සදා ධම්මස්ස චාරිනං;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

‘Như vậy, đối với những người đã thực hành tốt trong Pháp, những người luôn sống theo Pháp, người thực hành Pháp sống an lạc ở đời này và đời sau.

401.

401.

‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

‘Nên thực hành Pháp một cách tốt đẹp, không nên thực hành Pháp một cách xấu ác; người thực hành Pháp sống an lạc ở đời này và đời sau.

402.

402.

‘‘‘නිබ්බින්දිත්වාන සංසාරෙ, පබ්බජිං අනගාරියං;

සහස්සපරිවාරෙන, පබ්බජිත්වා අකිඤ්චනා.

‘Tôi đã nhàm chán trong vòng luân hồi, và đã xuất gia vào đời sống không nhà; sau khi xuất gia không còn vướng bận cùng với một ngàn tùy tùng.

403.

403.

‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං.

‘Sau khi từ bỏ nhà cửa, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà; trước khi nửa tháng trôi qua, tôi đã đạt đến Bốn Sự Thật.

404.

404.

‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ ජනා, සාගරෙයෙව ඌමියො.

“Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa và trú xứ; nhiều người đã dâng cúng, (nhiều) như là các ngọn sóng ở biển cả.

405.

405.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“‘Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi trú ngụ không còn các lậu hoặc.

406.

406.

‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“‘Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

407.

407.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’.

“‘Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành’.

408.

408.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

විසුද්ධිභාවං සම්පත්තා, ලභාමි සබ්බසම්පදා.

“Như thế, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại thành công khác nhau, tôi đã đạt được trạng thái thanh tịnh, tôi đã thành tựu được tất cả các sự thành tựu.

409.

409.

‘‘යා [Pg.272] දදාති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො;

සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං.

“Vị nữ nhân nào dâng tặng bản thân mình vì phước thiện cho bậc Đại Ẩn Sĩ, vị ấy có được sự thành tựu về bạn đồng hành và (đạt đến) trạng thái Niết-bàn vô vi.

410.

410.

‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං;

සබ්බකම්මං මමං ඛීණං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’’.

“(Nghiệp) quá khứ, hiện tại, và vị lai đã được đoạn tận. Tất cả nghiệp của tôi đã được tiêu trừ. Thưa bậc Thiên Nhãn, con xin đảnh lễ đôi chân của Ngài”.

ඉත්ථං සුදං යසොධරා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Yasodharā đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

යසොධරාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

Phần Thạnh đức của Trưởng lão ni Yasodharā, chương thứ tám.

9. යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

9. Phần Thạnh đức của mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu

411.

411.

‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො නාම ජිනො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

“Cách đây bốn A-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, bậc Toàn Thắng tên là Dīpaṅkara, vị Lãnh Đạo của thế gian, đã xuất hiện.

412.

412.

‘‘දීපඞ්කරො මහාවීරො, වියාකාසි විනායකො;

සුමෙධඤ්ච සුමිත්තඤ්ච, සමානසුඛදුක්ඛතං.

“Bậc Đại Hùng Dīpaṅkara, vị Dẫn Dắt, đã thọ ký cho đạo sĩ Sumedha và nàng Sumittā về việc có được hạnh phúc và khổ đau tương đồng.

413.

413.

‘‘සදෙවකඤ්ච පස්සන්තො, විචරන්තො සදෙවකං;

තෙසං පකිත්තනෙ අම්හෙ, උපගම්ම සමාගමං.

“Trong khi đi lại và quan sát thế gian cùng với chư Thiên, vào lúc lời tuyên thuyết về hai vị ấy (được nói lên), chúng tôi đã đi đến buổi hội chúng.

414.

414.

‘‘අම්හං සබ්බපති හොහි, අනාගතසමාගමෙ;

සබ්බාව තුය්හං භරියා, මනාපා පියවාදිකා.

“Trong lần hội ngộ ở tương lai, mong Ngài là người chồng của tất cả chúng tôi. Mong rằng tất cả chúng tôi là những người vợ khả ái, nói lời ái ngữ của Ngài.

415.

415.

‘‘දානං සීලමයං සබ්බං, භාවනා ච සුභාවිතා;

දීඝරත්තඤ්ච නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනෙ.

“Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, tất cả các việc bố thí, giữ gìn giới luật, và việc tu tập thiền định đã được chúng tôi khéo thực hành. Trong thời gian dài, tất cả những điều ấy đã được chúng tôi từ bỏ.

416.

416.

‘‘ගන්ධං විලෙපනං මාලං, දීපඤ්ච රතනාමයං;

යංකිඤ්චි පත්ථිතං සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි.

“Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, hương thơm, vật thoa sức, vòng hoa, đèn, và vật làm bằng châu báu, bất cứ điều gì được mong mỏi, tất cả đã được từ bỏ.

417.

417.

‘‘අඤ්ඤං වාපි කතං කම්මං, පරිභොගඤ්ච මානුසං;

දීඝරත්තඤ්හි නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි.

“Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, các việc làm khác đã được thực hiện và các vật dụng của loài người, quả thật trong thời gian dài tất cả đã được chúng tôi từ bỏ.

418.

418.

‘‘අනෙකජාතිසංසාරං, බහුං පුඤ්ඤම්පි නො කතං;

ඉස්සරමනුභොත්වාන, සංසරිත්වා භවාභවෙ.

“Trong vô số kiếp sống ở vòng luân hồi, nhiều phước thiện cũng đã được chúng tôi thực hiện. Sau khi đã hưởng thụ sự sung túc, chúng tôi đã trôi lăn trong các cảnh giới hiện hữu.

419.

419.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.273] භවෙ සම්පත්තෙ, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ;

නානාකුලූපපන්නායො, අච්ඡරා කාමවණ්ණිනී.

“Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, ở tại cung điện của người con trai dòng Sakya, chúng tôi đã được sanh ra trong nhiều gia tộc khác nhau, (giống như) các thiên nữ, có được sắc đẹp như ý.

420.

420.

‘‘ලාභග්ගෙන යසං පත්තා, පූජිතා සබ්බසක්කතා;

ලාභියො අන්නපානානං, සදා සම්මානිතා මයං.

“Chúng tôi đã đạt được danh tiếng với lợi lộc cao tột, đã được cúng dường, được tất cả tôn trọng. Chúng tôi là những người nhận được các món ăn và thức uống, luôn luôn được kính trọng.

421.

421.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං.

“Sau khi từ bỏ gia đình, chúng tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Khi nửa tháng chưa trôi qua, tất cả chúng tôi đã chứng đạt được sự tịch tịnh.

422.

422.

‘‘ලාභියො අන්නපානානං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

උපෙන්ති පච්චයා සබ්බෙ, සදා සක්කතපූජිතා.

“Chúng tôi là những người nhận được các món ăn, thức uống, y phục, và sàng tọa. Tất cả các vật dụng đến với (chúng tôi), những người luôn được tôn trọng và cúng dường.

423.

423.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා.

“Các phiền não của chúng tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... chúng tôi trú ngụ không còn các lậu hoặc.

424.

424.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của chúng tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

425.

425.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành”.

ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි දසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, được biết rằng mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං නවමං.

Phần Thạnh đức của mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, chương thứ chín.

10. යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

10. Phần Thạnh đức của mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu

426.

426.

‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, භික්ඛුනී සක්‍යසම්භවා;

යසොධරාපමුඛානි, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමුං.

“Mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni, những người xuất thân từ dòng tộc Sakya, với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, đã đi đến yết kiến bậc Chánh Đẳng Giác.

427.

427.

‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා හොන්ති මහිද්ධිකා;

වන්දන්තී මුනිනො පාදෙ, ආරොචෙන්ති යථාබලං.

“Tất cả mười tám ngàn vị đều là những người có được đại thần thông. Các vị ấy đảnh lễ đôi chân của bậc Ẩn Sĩ và trình lên (lời thỉnh cầu) tùy theo khả năng.

428.

428.

‘‘‘ජාති ඛීණා ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනි;

අනාසවං පදං සන්තං, අමතං යාම නායක.

Thưa bậc Đại Muni, sanh, già, bệnh, và cả sự chết đã được đoạn tận. Thưa bậc Đạo Sư, chúng con sẽ đi đến trạng thái bất tử, tịch tịnh, vô lậu.

429.

429.

‘‘‘ඛලිතඤ්චෙ පුරෙ අත්ථි, සබ්බාසම්පි මහාමුනි;

අපරාධමජානන්තී, ඛම අම්හං විනායක.

Thưa bậc Đại Muni, nếu như trước đây có điều gì sai sót, đối với tất cả chúng con, vì không biết lỗi lầm, xin bậc Đạo Sư hãy tha thứ cho chúng con.

430.

430.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙථ, මම සාසනකාරිකා;

පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දථ යාවතා.

Này các vị thực hành giáo pháp của ta, hãy thị hiện thần thông, và hãy đoạn trừ mọi nghi ngờ của tất cả các hội chúng.

431.

431.

‘‘‘යසොධරා [Pg.274] මහාවීර, මනාපා පියදස්සනා;

සබ්බා තුය්හං මහාවීර, අගාරස්මිං පජාපති.

Thưa bậc Đại Hùng, công nương Da-du-đà-la (Yasodharā) và tất cả (chúng con) đều khả ái, đáng yêu. Thưa bậc Đại Hùng, tất cả chúng con đều là vợ của Ngài trong cung điện.

432.

432.

‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි;

අගාරෙ තෙ මයං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා.

Thưa bậc Dũng Tấn, trong cung điện của Ngài, chúng con là những người đứng đầu, là chủ của tất cả chín mươi sáu trăm ngàn (9,600,000) phụ nữ.

433.

433.

‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා;

සබ්බා නො අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා.

Chúng con được phú bẩm các phẩm chất về sắc đẹp và đức hạnh, đang trong tuổi thanh xuân, lời nói khả ái. Tất cả (các cung nữ khác) đều tôn kính chúng con, như loài người tôn kính chư thiên.

434.

434.

‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා සාකියසම්භවා;

යසොධරාසහස්සානි, පාමොක්ඛා ඉස්සරා තදා.

Mười tám ngàn người, tất cả đều xuất thân từ dòng tộc Thích-ca (Sākiya). Khi ấy, một ngàn người với công nương Da-du-đà-la (Yasodharā) làm thủ lĩnh, là những người đứng đầu và cai quản.

435.

435.

‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා;

රූපෙන සදිසා නත්ථි, සහස්සානං මහාමුනි.

Thưa bậc Đại Muni, (chúng con) đã vượt qua cõi Dục, an trú trong cõi Sắc. Về sắc đẹp, trong số hàng ngàn người, không ai có thể sánh bằng.

436.

436.

‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සංසු සත්ථුනො;

නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයුං.

Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, các vị ấy đã thị hiện thần thông cho bậc Đạo Sư. Các vị ấy đã biểu diễn đại thần thông qua nhiều hình thức khác nhau, đa dạng.

437.

437.

‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු;

උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො.

Thân hình ngang bằng thế giới luân xa (cakkavāḷa), đầu bằng châu Bắc-câu-lô (Uttarakuru). Hai cánh là hai châu (Đông và Tây), thân mình là châu Diêm-phù-đề (Jambudīpa).

438.

438.

‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා;

චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං.

Đuôi là biển phía nam, lông vũ như các cành cây khác nhau. Mắt là mặt trăng và mặt trời, mào là núi Tu-di (Meru).

439.

439.

‘‘‘චක්කවාළගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං;

බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං.

Mỏ là dãy núi Thiết-vi (Cakkavāḷa). Nhổ cả gốc cây Diêm-phù (Jambu), vừa dùng nó để quạt, các vị ấy vừa đến gần và đảnh lễ bậc Lãnh Đạo Thế Gian.

440.

440.

‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා;

චන්දඤ්ච සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයුං.

Các vị ấy đã thị hiện hình tướng voi, cũng như hình tướng ngựa, núi, biển, và cả mặt trăng, mặt trời, núi Tu-di (Meru), và hình tướng của Đế-thích (Sakka).

441.

441.

‘‘‘යසොධරා මයං වීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම;

තව චිරපභාවෙන, නිප්ඵන්නා නරනායක.

Thưa bậc Dũng Tấn, chúng con là Da-du-đà-la (Yasodharā) (và các quyến thuộc), chúng con đảnh lễ đôi chân của Ngài, ôi bậc Thiên Nhãn. Thưa bậc Lãnh Đạo Nhân Loại, nhờ vào ảnh hưởng lâu dài của Ngài mà chúng con được thành tựu.

442.

442.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

Thưa bậc Đại Muni, chúng con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ thông. Chúng con cũng đã thuần thục tha tâm thông.

443.

443.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Chúng con biết được các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

444.

444.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ về nghĩa, pháp, từ ngữ, và biện tài đã khởi sanh nơi chúng con, ngay tại sự hiện diện của Ngài.

445.

445.

‘‘‘පුබ්බානං [Pg.275] ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං;

අධිකාරා බහූ අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Ngài đã chỉ cho chúng con thấy cuộc hội ngộ với các bậc Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã thực hiện nhiều sự phát nguyện.

446.

446.

‘‘‘යං අම්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො.

Thưa bậc Hiền Triết, xin Ngài hãy nhớ đến nghiệp thiện lành mà chúng con đã viên mãn. Thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã tích lũy các công đức.

447.

447.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිම්හ අනාචරං;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, චත්තානි ජීවිතානි නො.

Chúng con đã tránh những nơi không thích hợp, đã ngăn ngừa hành vi sai trái. Thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã từ bỏ mạng sống của mình.

448.

448.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi làm vợ (người khác). Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó.

449.

449.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi để phục vụ. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó.

450.

450.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi để làm thức ăn. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó.

451.

451.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි චජිම්හසෙ ;

භයමොක්ඛං කරිස්සාම, ජීවිතානි චජිම්හසෙ.

Trong vô số ngàn vạn kiếp, chúng con đã từ bỏ mạng sống. Với ý nghĩ: 'Chúng ta sẽ tạo ra sự giải thoát khỏi sợ hãi', chúng con đã từ bỏ mạng sống.

452.

452.

‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ;

ඉත්ථිභණ්ඩෙ න ගූහාම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không che giấu các bộ phận thân thể, đồ trang sức, nhiều loại y phục khác nhau, và các vật dụng của phụ nữ.

453.

453.

‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච;

ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනෙ.

Thưa bậc Đại Muni, sự từ bỏ của cải và ngũ cốc, các làng mạc và thị trấn, ruộng đồng, các con trai và con gái, (tất cả) đã được từ bỏ.

454.

454.

‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තං අසඞ්ඛියං.

Voi, ngựa, và cả bò, các nữ tỳ và người hầu cận; thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, vô số (những thứ ấy) đã được từ bỏ.

455.

455.

‘‘‘යං අම්හෙ පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාම යාචකෙ;

විමනං නො න පස්සාම, දදතො දානමුත්තමං.

Khi Ngài hỏi ý chúng con: 'Ta sẽ bố thí cho những người khất thực', chúng con không thấy nơi mình có tâm bất mãn khi Ngài thực hành sự bố thí tối thượng.

456.

456.

‘‘‘නානාවිධං බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං.

Nhiều nỗi khổ đau đa dạng, trong vòng luân hồi muôn vẻ; thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã trải qua vô số lần.

457.

457.

‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාම, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා;

සබ්බත්ථ තුලිතා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Khi đạt được hạnh phúc, chúng con hoan hỷ; và trong đau khổ, chúng con không buồn rầu. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con luôn giữ tâm quân bình trong mọi hoàn cảnh.

458.

458.

‘‘‘අනුමග්ගෙන [Pg.276] සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි;

අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනෙ.

Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, bậc Chánh Đẳng Giác đã hướng đến Pháp nào bằng con đường tương ứng; sau khi đã trải qua lạc và khổ, Ngài đã đạt đến sự Giác Ngộ.

459.

459.

‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං;

අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙහි නො බහූ.

Đối với đức Chánh Đẳng Giác Brahmadeva, và đức Gotama, bậc Lãnh Đạo thế gian; và dưới sự hiện diện của các bậc Hộ Trì thế gian khác, sự gặp gỡ của chúng con với các Ngài đã rất nhiều.

460.

460.

‘‘‘අධිකාරං බහුං අම්හෙ, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ;

ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, මයං තෙ පරිචාරිකා.

Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã thực hiện nhiều công đức. Trong khi Ngài tìm cầu các Phật pháp, chúng con là những người phục vụ Ngài.

461.

461.

‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

Sau bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo thế gian, đã xuất hiện.

462.

462.

‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා.

Tại vùng biên địa, sau khi đã thỉnh mời đức Như Lai, họ dọn dẹp con đường mà Ngài sẽ đến với tâm hoan hỷ.

463.

463.

‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො;

මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො.

Vào thời ấy, Ngài là vị Bà-la-môn tên là Sumedha; Ngài cũng đã chuẩn bị con đường cho bậc Toàn Giác đang đến.

464.

464.

‘‘‘තෙන කාලෙන අහුම්හ, සබ්බා බ්‍රාහ්මණසම්භවා;

ථලූදජානි පුප්ඵානි, ආහරිම්හ සමාගමං.

Vào thời ấy, tất cả chúng con đều sanh trong dòng dõi Bà-la-môn; chúng con đã mang những loài hoa mọc trên cạn đến nơi hội chúng.

465.

465.

‘‘‘තස්මිං සො සමයෙ බුද්ධො, දීපඞ්කරො මහායසො;

වියාකාසි මහාවීරො, ඉසිමුග්ගතමානසං.

Vào thời điểm ấy, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Danh Vọng, bậc Đại Hùng, đã thọ ký cho vị ẩn sĩ có tâm phấn khởi.

466.

466.

‘‘‘චලතී රවතී පුථවී, සඞ්කම්පති සදෙවකෙ;

තස්ස කම්මං පකිත්තෙන්තෙ, ඉසිමුග්ගතමානසං.

Mặt đất rung chuyển, gầm vang, chấn động cùng với cõi trời, khi nghiệp của vị ẩn sĩ có tâm phấn khởi ấy được tuyên dương.

467.

467.

‘‘‘දෙවකඤ්ඤා මනුස්සා ච, මයඤ්චාපි සදෙවකා;

නානාපූජනීයං භණ්ඩං, පූජයිත්වාන පත්ථයුං.

Các thiên nữ và loài người, và cả chúng con cùng với chư thiên, sau khi cúng dường những vật phẩm đa dạng, đã cùng nhau phát nguyện.

468.

468.

‘‘‘තෙසං බුද්ධො වියාකාසි, ජොතිදීප සනාමකො;

අජ්ජ යෙ පත්ථිතා අත්ථි, තෙ භවිස්සන්ති සම්මුඛා.

Đức Phật, có danh hiệu là Jotidīpa, đã thọ ký cho họ rằng: 'Những ai đã phát nguyện hôm nay, họ sẽ có mặt (trước đức Phật Gotama trong tương lai).'

469.

469.

‘‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං නො බුද්ධො වියාකරි;

තං වාචමනුමොදෙන්තා, එවංකාරී අහුම්හ නො.

Vào những kiếp không thể đếm được kể từ đây, đối với lời thọ ký mà đức Phật đã ban cho chúng con, chúng con đã hoan hỷ với lời nói ấy và đã hành động đúng như vậy.

470.

470.

‘‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තස්ස චිත්තං පසාදයුං;

දෙවමානුසිකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං.

Do nghiệp thiện đã được làm, tâm của họ đã tịnh tín nơi Ngài; sau khi đã trải qua vô số kiếp trong các cảnh giới trời và người,

471.

471.

‘‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ සාකියෙ කුලෙ.

Sau khi đã trải qua lạc và khổ trong cõi trời và cõi người, khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, chúng con đã sanh vào dòng họ Sākya.

472.

472.

‘‘‘රූපවතී [Pg.277] භොගවතී, යසසීලවතී තතො;

සබ්බඞ්ගසම්පදා හොම, කුලෙසු අභිසක්කතා.

Chúng con có sắc đẹp, có tài sản, có danh tiếng và giới hạnh; do đó, chúng con có đầy đủ tất cả các chi phần, và được tôn kính trong các gia tộc.

473.

473.

‘‘‘ලාභං සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං;

චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාම අකුතොභයා.

Chúng con nhận được lợi lộc, danh tiếng, và sự tôn trọng. Khi gặp phải các pháp thế gian, tâm chúng con không bị đau khổ; chúng con sống không sợ hãi từ bất cứ đâu.

474.

474.

‘‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා;

ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි.

Điều này đã được đức Thế Tôn nói, vào lúc đó, trong cung của nhà vua. Hỡi bậc Anh Hùng, trong thành của dòng Sát-đế-lỵ, Ngài đã chỉ ra sự giúp đỡ (của bà ấy).

475.

475.

‘‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ;

අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා.

Người phụ nữ nào là người giúp đỡ, người phụ nữ nào (đồng hành) trong lạc và khổ, người phụ nữ nào là người nói lên điều lợi ích, và người phụ nữ nào là người có lòng bi mẫn.

476.

476.

‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

Hãy thực hành Pháp, hành vi tốt đẹp; không nên thực hành hành vi xấu xa. Người thực hành Pháp ngủ an lạc, ở đời này và cả ở đời sau.

477.

477.

‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චං ඵුසිම්හ නො.

Sau khi từ bỏ đời sống gia đình, chúng con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Chưa đến nửa tháng, chúng con đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế.

478.

478.

‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සාගරස්සෙව ඌමියො.

Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, và chỗ ở, nhiều người mang đến cho chúng con, giống như những con sóng của đại dương.

479.

479.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bứt đứt dây trói, chúng con sống không còn lậu hoặc.

480.

480.

‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của chúng con là một sự đến tốt đẹp, đến sự hiện diện của đức Phật của con. Tam Minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

481.

481.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, Lục Thông đã được chứng ngộ; giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

482.

482.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

විසුද්ධභාවං සම්පත්තා, ලභාම සබ්බසම්පදා.

Như vậy, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại thành tựu, chúng con đã đạt đến trạng thái thanh tịnh, chúng con nhận được tất cả sự toàn hảo.

483.

483.

‘‘යා දදන්ති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො;

සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං.

Những người nữ nào đã dâng hiến bản thân mình vì công đức cho bậc Đại Ẩn Sĩ, họ trở thành người bạn đồng hành toàn hảo, (và đạt đến) trạng thái Niết-bàn, vô vi.

484.

484.

‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං;

සබ්බකම්මම්පි නො ඛීණං, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම.

Quá khứ đã được tận trừ, hiện tại và vị lai (cũng vậy). Tất cả nghiệp của chúng con cũng đã được đoạn tận. Kính bạch bậc Pháp Nhãn, chúng con đảnh lễ đôi chân của Ngài.

485.

485.

‘‘නිබ්බානාය [Pg.278] වදන්තීනං, කිං වො වක්ඛාම උත්තරි;

සන්තසඞ්ඛතදොසඤ්හි, පප්පොථ අමතං පදං’’.

(Đức Phật phán): 'Đối với các ngươi đang xin phép nhập Niết-bàn, Ta sẽ nói gì thêm nữa? Hãy đạt đến trạng thái bất tử, nơi lỗi lầm của các pháp hữu vi được lắng dịu.'

ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි අට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, nghe nói rằng mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni, với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, đã nói lên những câu kệ này trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දසමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Mười Tám Ngàn Vị Tỳ-khưu-ni với Yasodharā là vị đứng đầu, phẩm thứ mười.

කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො තතියො.

Phẩm Kuṇḍalakesī thứ ba.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt:

කුණ්ඩලා ගොතමී චෙව, ධම්මදින්නා ච සකුලා;

වරනන්දා ච සොණා ච, කාපිලානී යසොධරා.

Kuṇḍalā, và Gotamī, Dhammadinnā, và Sakulā, Varanandā, và Soṇā, Kāpilānī, Yasodharā.

දසසහස්සභික්ඛුනී, අට්ඨාරසසහස්සකා;

ගාථාසතානි චත්තාරි, ඡ ච සත්තතිමෙව ච.

Mười ngàn vị tỳ khưu ni, mười tám ngàn vị; có bốn trăm bảy mươi sáu câu kệ.

4. ඛත්තියාවග්ගො

4. Phẩm Khattiyā

1. යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

1. Thánh tích về mười tám ngàn vị tỳ khưu ni đứng đầu là Yasavatī

‘‘භවා [Pg.279] සබ්බෙ පරික්ඛීණා, භවා සන්ති විමොචිතා;

සබ්බාසවා ච නො නත්ථි, ආරොචෙම මහාමුනෙ.

“Bạch đấng Đại Muni, tất cả các hữu đã được đoạn tận, các hữu đã được giải thoát bởi sự an tịnh. Đối với chúng con, tất cả các lậu hoặc đều không còn. Chúng con xin trình lên Ngài.”

‘‘පුරිමං කුසලං කම්මං, යං කිඤ්චි සාධුපත්ථිතං;

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“Bạch đấng Đại Muni, bất cứ nghiệp thiện nào đã được thực hiện trong quá khứ, đã được khéo nguyện cầu, vật dụng đã được dâng cúng là vì lợi ích của Ngài.”

‘‘බුද්ධපච්චෙකබුද්ධානං, සාවකානඤ්ච පත්ථිතං ;

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“Bạch đấng Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, vật dụng đã được dâng cúng đến các vị Phật, các vị Phật Độc Giác, và các vị Thinh Văn, và đã được nguyện cầu.”

‘‘උච්චනීචමයං කම්මං, භික්ඛූනං සාධුපත්ථිතං;

උච්චාකුලපරිකම්මං, කතමෙතං මහාමුනෙ.

“Nghiệp cao và thấp đã được khéo nguyện cầu cho các vị tỳ khưu. Bạch đấng Đại Muni, nghiệp này là sự chuẩn bị cho dòng dõi cao quý đã được thực hiện.”

‘‘තෙනෙව සුක්කමූලෙන, චොදිතා කම්මසම්පදා;

මානුසිකමතික්කන්තා, ජායිංසු ඛත්තියෙ කුලෙ.

“Do chính gốc rễ trong sạch ấy thúc đẩy, sự thành tựu của nghiệp đã vượt qua cảnh giới loài người, các vị ấy đã sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ.”

‘‘උප්පත්තෙ ච කතෙ කම්මෙ, ජාතියා වාපි එකතො;

පච්ඡිමෙ එකතො ජාතා, ඛත්තියා කුලසම්භවා.

“Trong sự sanh khởi và trong nghiệp đã được thực hiện, hoặc trong sự sanh ra, (chúng con) đã cùng nhau. Trong kiếp cuối cùng, sanh ra từ dòng dõi Sát-đế-lỵ, (chúng con) đã cùng nhau sanh ra.”

‘‘රූපවතී භොගවතී, ලාභසක්කාරපූජිතා;

අන්තෙපුරෙ මහාවීර, දෙවානං විය නන්දනෙ.

“Bạch đấng Đại Anh Hùng, (chúng con) có sắc đẹp, có tài sản, được tôn kính với lợi lộc và danh dự, ở trong nội cung, giống như các vị trời ở trong vườn Nandana.”

‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරම්හා, පබ්බජිම්හනගාරියං;

කතිපාහං උපාදාය, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං.

“Sau khi đã nhàm chán gia đình, chúng con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Chỉ trong vòng vài ngày, tất cả chúng con đã chứng đạt sự tịch tịnh.”

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සදා සක්කතපූජිතා.

“Nhiều người dâng đến cho chúng con y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, và chỗ ở; chúng con luôn được tôn trọng và cúng dường.”

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

“Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã cắt đứt dây trói, chúng con sống không còn lậu hoặc.”

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật sự, sự đến của chúng con là sự khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật của con. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.280] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං යසවතීපමුඛානි ඛත්තියකඤ්ඤාභික්ඛුනියො අට්ඨාරසසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, nghe nói rằng mười tám ngàn vị tỳ khưu ni là các thiếu nữ dòng Sát-đế-lỵ, đứng đầu là Yasavatī, đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං පඨමං.

Thánh tích về mười tám ngàn vị tỳ khưu ni đứng đầu là Yasavatī thứ nhất.

2. චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

2. Thánh tích về tám mươi bốn ngàn vị tỳ khưu ni

13.

13.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා ;

සුඛුමාලහත්ථපාදා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

“Bạch đấng Đại Muni, tám mươi bốn ngàn vị, sanh ra từ dòng dõi Bà-la-môn, có tay chân mềm mại, đã từng ở trong nhà của Ngài trong quá khứ.”

14.

14.

‘‘වෙස්සසුද්දකුලෙ ජාතා, දෙවා නාගා ච කින්නරා;

චාතුද්දීපා බහූ කඤ්ඤා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

“Những vị sanh trong dòng dõi Vessa và Sudda, các vị trời, các vị nāgā, và các vị kinnarā, nhiều thiếu nữ từ bốn châu, đã từng ở trong nhà của Ngài trong quá khứ, bạch đấng Đại Muni.”

15.

15.

‘‘කාචි පබ්බජිතා අත්ථි, සබ්බදස්සාවිනො හූ;

දෙවා ච කින්නරා නාගා, ඵුසිස්සන්ති අනාගතෙ.

“Một số vị đã xuất gia, trong giáo pháp của đấng Toàn Kiến. Các vị trời, các vị kinnarā, và các vị nāgā sẽ chứng đạt (Niết-bàn) trong tương lai.”

16.

16.

‘‘අනුභොත්වා යසං සබ්බං, පත්වාන සබ්බසම්පදා;

තුම්හං පසාදං පටිලද්ධා, බුජ්ඣිස්සන්ති අනාගතෙ.

“Sau khi đã hưởng thụ tất cả danh tiếng, sau khi đã đạt được tất cả sự thành tựu, sau khi đã có được đức tin nơi Ngài, các vị ấy sẽ giác ngộ trong tương lai.”

17.

17.

‘‘අම්හෙ බ්‍රාහ්මණධීතා තු, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

පෙක්ඛතො නො මහාවීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම.

“Chúng con là những người con gái của Bà-la-môn, sanh ra từ dòng dõi Bà-la-môn. Bạch đấng Đại Anh Hùng, bậc có Mắt, trong khi Ngài đang nhìn chúng con, chúng con đảnh lễ đôi chân (của Ngài).”

18.

18.

‘‘උපහතා භවා සබ්බෙ, මූලතණ්හා සමූහතා;

සමුච්ඡින්නා අනුසයා, පුඤ්ඤසඞ්ඛාරදාලිතා.

“Tất cả các hữu đã bị phá hủy, ái dục gốc rễ đã được nhổ sạch. Các tùy miên đã được cắt đứt, các phước hành đã bị phá tan.”

19.

19.

‘‘සමාධිගොචරා සබ්බා, සමාපත්තිවසී කතා;

ඣානෙන ධම්මරතියා, විහරිස්සාම නො සදා.

“Tất cả chúng con có định là cảnh giới, đã làm chủ các thiền chứng. Với thiền định và với sự hoan hỷ trong Pháp, chúng con sẽ luôn luôn an trú.”

20.

20.

‘‘භවනෙත්ති අවිජ්ජා ච, සඞ්ඛාරාපි ච ඛෙපිතා;

සුදුද්දසං පදං ගන්ත්වා, අනුජානාථ නායක.

“Dục ái dẫn dắt trong các hữu, và vô minh, và các hành đã được đoạn tận. Vì muốn đi đến trạng thái rất khó thấy, xin bậc Lãnh Đạo hãy cho phép.”

21.

21.

‘‘උපකාරා මමං තුම්හෙ, දීඝරත්තං කතාවිනො;

චතුන්නං සංසයං ඡෙත්වා, සබ්බා ගච්ඡන්තු නිබ්බුතිං.

“Các ngươi đã là những người hỗ trợ cho ta trong thời gian dài. Sau khi đã cắt đứt sự nghi ngờ của bốn chúng, tất cả hãy đi đến sự tịch tịnh.”

22.

22.

‘‘වන්දිත්වා [Pg.281] මුනිනො පාදෙ, කත්වා ඉද්ධිවිකුබ්බනං;

කාචි දස්සෙන්ති ආලොකං, අන්ධකාරමථාපරා.

Sau khi đảnh lễ hai bàn chân của bậc Mâu-ni, sau khi thực hiện các phép biến hóa thần thông, một số vị đã trình diễn ánh sáng, và một số vị khác là bóng tối.

23.

23.

‘‘දස්සෙන්ති චන්දසූරියෙ, සාගරඤ්ච සමච්ඡකං;

සිනෙරුං පරිභණ්ඩඤ්ච, දස්සෙන්ති පාරිඡත්තකං.

Các vị đã trình diễn mặt trăng, mặt trời, và biển cả cùng với cá; các vị đã trình diễn núi Sineru, các dãy núi bao quanh, và cây san hô.

24.

24.

‘‘තාවතිංසඤ්ච භවනං, යාමං දස්සෙන්ති ඉද්ධියා;

තුසිතං නිම්මිතෙ දෙවෙ, වසවත්තී මහිස්සරෙ.

Các vị đã trình diễn bằng thần thông cõi trời Ba Mươi Ba và cõi Yāma, cõi Tusita, chư thiên ở cõi Hóa Lạc, cõi Tha Hóa Tự Tại có quyền lực lớn.

25.

25.

‘‘බ්‍රහ්මානො කාචි දස්සෙන්ති, චඞ්කමඤ්ච මහාරහං;

බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙන්ති සුඤ්ඤතං.

Một số vị đã trình diễn các vị Phạm thiên, và nơi kinh hành xứng đáng cho bậc vĩ nhân. Và sau khi hóa hiện hình tướng Phạm thiên, các vị đã thuyết giảng pháp về tánh Không.

26.

26.

‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, ඉද්ධිං දස්සිය සත්ථුනො;

දස්සයිංසු බලං සබ්බා, පාදෙ වන්දිංසු සත්ථුනො.

Sau khi thực hiện các phép biến hóa đa dạng, sau khi trình diễn thần thông đến bậc Đạo Sư, tất cả các vị đã trình diễn năng lực, đã đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư.

27.

27.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, chúng con thuần thục trong các thần thông, trong thiên nhĩ giới, chúng con thuần thục trong tha tâm thông.

28.

28.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Chúng con biết được tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh lọc, tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn sự tái sanh nữa.

29.

29.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Kính bạch bậc Đại Hùng, nơi Ngài, trí tuệ của chúng con đã sanh khởi trong nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng như thế trong biện tài.

30.

30.

‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං;

අධිකාරං බහුං අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

Ngài đã chỉ ra cho chúng con sự hội ngộ với các bậc Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ; vì lợi ích của Ngài, sự tích lũy công đức của chúng con thật là nhiều, kính bạch bậc Đại Mâu-ni.

31.

31.

‘‘යං අම්හෙහි කතං කම්මං, කුසලං සර තං මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො.

Kính bạch bậc Mâu-ni, xin hãy nhớ đến nghiệp thiện nào mà chúng con đã làm. Kính bạch bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã tích lũy các phước báu.

32.

32.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

පුරං හංසවතී නාම, සම්බුද්ධස්ස කුලාසයං.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Đại Mâu-ni Padumuttara đã xuất hiện. Kinh đô, nơi ở của gia tộc bậc Chánh Đẳng Giác, tên là Haṃsavatī.

33.

33.

‘‘ද්වාරෙන හංසවතියා, ගඞ්ගා සන්දති සබ්බදා;

උබ්බළ්හා නදියා භික්ඛූ, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

Sông Gaṅgā luôn chảy qua cổng thành Haṃsavatī. Khi dòng sông chảy xiết, các vị tỳ-khưu ấy không thể đi lại được.

34.

34.

‘‘දිවසං ද්වෙ තයො චෙව, සත්තාහං මාසිකං තතො;

චතුමාසම්පි සම්පුණ්ණං, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

Trong hai, ba ngày, và bảy ngày, rồi một tháng, và cả bốn tháng trọn vẹn, các vị ấy không thể đi lại được.

35.

35.

‘‘තදා අහු සත්තසාරො, ජටිලො නාම රට්ඨිකො;

ඔරුද්ධෙ භික්ඛවො දිස්වා, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි.

Khi ấy, có vị Bồ-tát, người cai trị xứ tên là Jaṭila. Sau khi thấy các vị tỳ-khưu bị cản trở, vị ấy đã cho làm một cây cầu trên sông Gaṅgā.

36.

36.

‘‘තදා [Pg.282] සතසහස්සෙහි, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි;

සඞ්ඝස්ස ඔරිමෙ තීරෙ, විහාරඤ්ච අකාරයි.

Khi ấy, vị ấy đã cho làm một cây cầu trên sông Gaṅgā với một trăm ngàn (tiền). Ở bờ bên này, vị ấy cũng đã cho xây một tu viện cho Tăng chúng.

37.

37.

‘‘ඉත්ථියො පුරිසා චෙව, උච්චනීචකුලානි ච;

තස්ස සෙතුං විහාරඤ්ච, සමභාගං අකංසු තෙ.

Những người nữ và những người nam, và các gia đình cao sang và thấp hèn, họ đã đóng góp phần bằng nhau cho cây cầu và tu viện của vị ấy.

38.

38.

‘‘අම්හෙ අඤ්ඤෙ ච මානුජා, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, නගරෙ ජනපදෙසු ච.

Chúng tôi và những người khác, với tâm vô cùng hoan hỷ, đã là những người thừa kế giáo pháp của vị ấy, trong thành phố và trong các xứ.

39.

39.

‘‘ඉත්ථී පුමා කුමාරා ච, බහූ චෙව කුමාරිකා;

සෙතුනො ච විහාරස්ස, වාලුකා ආකිරිංසු තෙ.

Những người nữ, người nam, các chàng trai, và nhiều cô gái, họ đã rải cát cho cây cầu và cho tu viện.

40.

40.

‘‘වීථිං සම්මජ්ජනං කත්වා, කදලීපුණ්ණඝටෙ ධජෙ;

ධූපං චුණ්ණඤ්ච මාලඤ්ච, කාරං කත්වාන සත්ථුනො.

Sau khi quét dọn con đường, sau khi thực hiện sự cúng dường tôn kính đến bậc Đạo Sư bằng cây chuối, bình đầy nước, cờ, khói hương, bột thơm, và vòng hoa.

41.

41.

‘‘සෙතුවිහාරෙ කාරෙත්වා, නිමන්තෙත්වා විනායකං;

මහාදානං දදිත්වාන, සම්බොධිං අභිපත්ථයිං.

Sau khi cho làm cây cầu và tu viện, sau khi thỉnh mời bậc Lãnh Đạo, sau khi dâng cúng vật thí lớn, tôi đã nguyện cầu sự giác ngộ.

42.

42.

‘‘පදුමුත්තරො මහාවීරො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

අනුමොදනීයංකාසි, ජටිලස්ස මහාමුනි.

Bậc Đại Hùng Padumuttara, người cứu độ tất cả chúng sanh, bậc Đại Mâu-ni, đã nói lời tùy hỷ với Jaṭila.

43.

43.

‘‘‘සතසහස්සාතික්කන්තෙ, කප්පො හෙස්සති භද්දකො;

භවාභවෙනුභොත්වාන, පාපුණිස්සති බොධියං.

‘Sau khi một trăm ngàn kiếp trôi qua, sẽ có một kiếp tốt lành. Sau khi trải qua các kiếp lớn nhỏ, vị này sẽ đạt đến sự giác ngộ.

44.

44.

‘‘‘කාචි හත්ථපරිකම්මං, කතාවී නරනාරියො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, සබ්බා හෙස්සන්ති සම්මුඛා’.

‘Một số người nam và nữ đã làm công việc tay chân. Trong thời vị lai, tất cả họ sẽ hiện diện trước mặt (đức Phật Gotama).’

45.

45.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

උප්පන්නා දෙවභවනං, තුය්හං තා පරිචාරිකා.

Do quả của nghiệp ấy, và do các ý nguyện và sự quyết tâm, chúng con đã sanh lên cõi trời, là những người phục vụ của Ngài.

46.

46.

‘‘දිබ්බසුඛං අසඞ්ඛියං, මානුසඤ්ච අසඞ්ඛියං;

තුය්හං තෙ පරිචාරෙම, සංසරිම්හ භවාභවෙ.

Chúng con đã phục vụ Ngài, người đã trải nghiệm hạnh phúc vô số ở cõi trời và hạnh phúc vô số ở cõi người. Chúng con đã luân hồi trong các kiếp lớn nhỏ.

47.

47.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සුකතං කම්මසම්පදං;

සුඛුමාලී මනුස්සානං, අථො දෙවපුරෙ වරෙ.

Cách đây một trăm ngàn kiếp, do sự thành tựu của nghiệp đã được làm tốt, chúng con đã là những người tinh tế giữa loài người, và cũng vậy trong cõi trời cao quý.

48.

48.

‘‘රූපභොගයසෙ චෙව, අථො කිත්තිඤ්ච සක්කතං ;

ලභාම සතතං සබ්බං, සුකතං කම්මසම්පදං.

Chúng con luôn luôn nhận được tất cả: sắc đẹp, tài sản, và danh tiếng, và cũng vậy là tiếng tăm và sự tôn kính, nhờ vào sự thành tựu của nghiệp đã được làm tốt.

49.

49.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.283] භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ බ්‍රාහ්මණෙ කුලෙ;

සුඛුමාලහත්ථපාදා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ.

Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, chúng con đã sanh ra trong dòng dõi Bà-la-môn, có tay chân mềm mại, trong nhà của hoàng tử Thích-ca.

50.

50.

‘‘සබ්බකාලම්පි පථවිං, න පස්සාම න ලඞ්කතං;

චික්ඛල්ලභූමිමසුචිං, න පස්සාම මහාමුනෙ.

Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, trong mọi lúc, chúng con không thấy mặt đất không được trang hoàng; chúng con không thấy vùng đất lầy lội không trong sạch.

51.

51.

‘‘අගාරං වසන්තෙ අම්හෙ, සක්කාරං සබ්බකාලිකං;

උපනෙන්ති සදා සබ්බං, පුබ්බකම්මඵලෙන නො.

Do quả của nghiệp quá khứ của chúng con, khi chúng con đang sống trong nhà, họ luôn luôn mang đến tất cả sự tôn kính trong mọi lúc.

52.

52.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිත්වානගාරියං;

සංසාරපථනිත්ථිණ්ණා, වීතරාගා භවාමසෙ.

“Từ bỏ gia đình, xuất gia vào đời sống không nhà; chúng con đã vượt qua con đường sanh tử, trở thành những người không còn tham ái.”

53.

53.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති සදා අම්හෙ, සහස්සානි තතො තතො.

“Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa; hàng ngàn (vật dụng) từ khắp nơi luôn được mang đến cho chúng con.”

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා.

“Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt ... (vân vân) ... chúng con an trú không còn lậu hoặc.”

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Sự đến của chúng con thật là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං චතුරාසීතිබ්‍රාහ්මණකඤ්ඤාභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, tám mươi bốn ngàn vị tỳ-khưu-ni là các thiếu nữ Bà-la-môn đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දුතියං.

Apadāna về Tám Mươi Bốn Ngàn Vị Tỳ-khưu-ni, phần thứ hai.

3. උප්පලදායිකාථෙරීඅපදානං

3. Apadāna của Trưởng Lão Ni Uppaladāyikā

57.

57.

‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ඛත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං.

“Tại thành phố Aruṇavatī, có vị vua Sát-đế-lỵ tên là Aruṇa. Tôi đã là vợ của vị vua ấy, tôi đã cùng đi chung với ngài.”

58.

58.

‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘කුසලං මෙ කතං නත්ථි, ආදාය ගමියං මම.

“Sau khi đi đến nơi vắng vẻ và ngồi xuống, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Thiện pháp đã được tôi thực hiện là không có, (là thứ) mà tôi có thể mang theo.’”

59.

59.

‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං;

නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’.

“‘Chắc chắn tôi sẽ đi đến địa ngục, nơi có sự thiêu đốt mãnh liệt, cay đắng, hình dạng khủng khiếp, và rất tàn khốc. Về điều này, tôi không có sự hoài nghi.’”

60.

60.

‘‘එවාහං [Pg.284] චින්තයිත්වාන, පහංසෙත්වාන මානසං;

රාජානං උපගන්ත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“Sau khi suy nghĩ như vậy và làm cho tâm ý phấn khởi, tôi đã đi đến gặp đức vua và đã nói lên lời này.”

61.

61.

‘‘‘ඉත්ථී නාම මයං දෙව, පුරිසානිත්තරා අහු ;

එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’.

“‘Tâu Thiên tử, chúng con là những người được gọi là phụ nữ, đã là thấp kém hơn nam giới. Tâu vua Sát-đế-lỵ, xin hãy cho con một vị Sa-môn, con sẽ cúng dường vị ấy.’”

62.

62.

‘‘අදාසි මෙ තදා රාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං.

“Khi ấy, đức vua đã cho tôi một vị Sa-môn có các căn được tu tập. Sau khi cầm lấy bình bát của vị ấy, tôi đã đổ đầy vật thực thượng hạng.”

63.

63.

‘‘පූරෙත්වා පරමං අන්නං, සහ සුගන්ධලෙපනං;

මහාචෙලෙන ඡාදිත්වා, අදාසිං තුට්ඨමානසා.

“Sau khi đổ đầy vật thực thượng hạng, cùng với hương liệu thơm tho, và đậy lại bằng tấm vải lớn, tôi đã cúng dường với tâm ý vui mừng.”

64.

64.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“Do nghiệp đã được khéo làm ấy và do các tư tâm và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.”

65.

65.

‘‘සහස්සදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සහස්සචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“Tôi đã làm chánh hậu của một ngàn vị thiên chủ, tôi đã làm chánh hậu của một ngàn vị Chuyển Luân Vương.”

66.

66.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

නානාවිධං බහුං අඤ්ඤං, තස්ස කම්මඵලං තතො.

“Việc làm chánh hậu cho các vị vua địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng. Ngoài ra, quả báo của nghiệp ấy còn có nhiều loại đa dạng khác nữa.”

67.

67.

‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, අභිරූපා සුදස්සනා;

ඉත්ථිසබ්බඞ්ගසම්පන්නා, අභිජාතා ජුතින්ධරා.

“Dung sắc của tôi giống như hoa sen xanh, xinh đẹp tuyệt vời, ưa nhìn. Tôi được thành tựu tất cả các bộ phận của người nữ, thuộc dòng dõi cao quý, có ánh hào quang.”

68.

68.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ;

නාරීසහස්සපාමොක්ඛා, සුද්ධොදනසුතස්සහං.

“Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong dòng họ Thích-ca. Tôi là người đứng đầu của một ngàn phụ nữ của con trai vua Suddhodana.”

69.

69.

‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරෙහං, පබ්බජිං අනගාරියං;

සත්තමීරත්තිසම්පත්තා, චතුසච්චමපාපුණිං.

“Sau khi nhàm chán đời sống gia đình, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. Khi đến đêm thứ bảy, tôi đã chứng ngộ Bốn Sự Thật.”

70.

70.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

පරිමෙතුං න සක්කොමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

“Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa, tôi không thể đo lường được. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.”

71.

71.

‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනි;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිචත්තං බහුං මයා.

“Bậc Thánh Giả, xin hãy nhớ đến nghiệp thiện đã được con hoàn thành. Tâu đấng Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, nhiều thứ đã được con từ bỏ.”

72.

72.

‘‘එකත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

“Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.”

73.

73.

‘‘ද්වෙ [Pg.285] ගතියො පජානාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

“Tôi chỉ biết hai cảnh giới, là cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.”

74.

74.

‘‘උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, මහාසාලෙ මහද්ධනෙ;

අඤ්ඤෙ කුලෙ න ජායාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

“Tôi được sanh ra trong các gia đình cao quý, có tài sản lớn, có nhiều của cải. Tôi không sanh ra trong các gia đình khác. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.”

75.

75.

‘‘භවාභවෙ සංසරිත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතා;

අමනාපං න පස්සාමි, සොමනස්සකතං ඵලං.

“Sau khi luân hồi trong các kiếp sống, được thúc đẩy bởi cội rễ trong sạch, tôi không nhìn thấy điều không vừa ý. Đây là quả báo của việc đã được thực hiện với tâm hoan hỷ.”

76.

76.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

“Tôi là người làm chủ về các thần thông và về thiên nhĩ giới. Tâu bậc Đại Thánh, tôi là người làm chủ về tha tâm thông.”

77.

77.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Tôi biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn trừ, bây giờ không còn tái sanh.”

78.

78.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

“Tâu đấng Đại Hùng, trí tuệ về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và luôn cả về biện tài đã sanh khởi cho con ở nơi sự hiện diện của Ngài.”

79.

79.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

‘Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

80.

80.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

‘Sự quang lâm của tôi quả thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.’

81.

81.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

‘Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.’

ඉත්ථං සුදං උප්පලදායිකා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Quả thật, Tỳ khưu ni Uppaladāyikā đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.

උප්පලදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Uppaladāyikā, phẩm thứ ba.

4. සිඞ්ගාලමාතුථෙරීඅපදානං

4. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Siṅgālamātā

82.

82.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, vị đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đã sanh khởi.’

83.

83.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

‘Khi ấy, tôi đã sanh ra trong gia đình của vị bộ trưởng ở tại thành phố Haṃsavatī, là nơi chói sáng với các loại châu báu khác nhau, sung túc, thịnh vượng, và giàu có.’

84.

84.

‘‘පිතුනා සහ ගන්ත්වාන, මහාජනපුරක්ඛතා;

ධම්මං බුද්ධස්ස සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

‘Sau khi đi cùng với cha, được đám đông dân chúng vây quanh, và sau khi lắng nghe Giáo pháp của đức Phật, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.’

85.

85.

‘‘පබ්බජිත්වාන [Pg.286] කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං;

වචීදුච්චරිතං හිත්වා, ආජීවං පරිසොධයිං.

‘Sau khi đã xuất gia, tôi đã tránh xa việc làm ác bằng thân. Sau khi từ bỏ lời nói xấu ác, tôi đã thanh lọc mạng sống của mình.’

86.

86.

‘‘බුද්ධෙ පසන්නා ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා;

සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තා, බුද්ධදස්සනලාලසා.

‘Tôi có đức tin trong sạch nơi đức Phật và Giáo pháp, có lòng tôn kính mãnh liệt đối với Tăng chúng, chuyên tâm lắng nghe Chánh pháp, và khao khát được nhìn thấy đức Phật.’

87.

87.

‘‘අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, අස්සොසිං භික්ඛුනිං තදා;

තං ඨානං පත්ථයිත්වාන, තිස්සො සික්ඛා අපූරයිං.

‘Khi ấy, tôi đã được nghe về vị Tỳ khưu ni đứng đầu về đức tin và sự quyết tâm. Sau khi đã ước nguyện quả vị ấy, tôi đã làm cho viên mãn ba học giới.’

88.

88.

‘‘තතො මං සුගතො ආහ, කරුණානුගතාසයො;

‘යස්ස සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා;

සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං.

‘Bấy giờ, bậc Thiện Thệ, người có tâm tư thấm nhuần lòng bi mẫn, đã nói với tôi rằng: ‘Người nào có đức tin nơi đấng Như Lai không bị lay chuyển, được thiết lập vững vàng; và người nào có giới hạnh tốt đẹp, được các bậc Thánh ưa thích và tán dương.’

89.

89.

‘‘‘සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි, උජුභූතඤ්ච දස්සනං;

අදලිද්දොති තං ආහු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං.

‘Người nào có niềm tin trong sạch nơi Tăng chúng và có tri kiến ngay thẳng, người ấy được gọi là ‘người không nghèo khó,’ đời sống của người ấy không phải là vô ích.’

90.

90.

‘‘‘තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං;

අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධාන සාසනං’.

‘Vì thế, người có trí tuệ, trong khi ghi nhớ giáo huấn của các đức Phật, nên thực hành đức tin, giới hạnh, niềm tin trong sạch, và sự thấy biết Giáo pháp.’

91.

91.

‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතා, අපුච්ඡිං පණිධිං මම;

තදා අනොමො අමිතො, බ්‍යාකරිත්ථ විනායකො;

‘බුද්ධෙ පසන්නා කල්‍යාණී, ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං.

‘Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ và đã hỏi về lời nguyện của mình. Khi ấy, bậc Lãnh Đạo, người không mệt mỏi, không thể đo lường, đã thọ ký rằng: ‘Này thiện nữ, người có niềm tin trong sạch nơi đức Phật, ngươi sẽ đạt được điều ấy là điều đã được khéo ước nguyện.’

92.

92.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

‘Một trăm ngàn kiếp kể từ đây, một vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở trên đời.’

93.

93.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සිඞ්ගාලකස්ස මාතාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

‘Là người thừa tự trong Giáo pháp của vị ấy, là người con gái ruột thịt được sanh ra từ Giáo pháp, ngươi sẽ là vị nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, (được biết đến là) ‘mẹ của Siṅgālaka.’’

94.

94.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පටිපත්තීහි නායකං.

‘Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ và khi ấy, trong suốt cuộc đời, tôi đã phục vụ bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và bằng sự thực hành.’

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

‘Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.’

96.

96.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ.

‘Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Giribbaja cao quý, là nơi thịnh vượng và là nơi tích trữ các loại châu báu to lớn.’

97.

97.

‘‘පුත්තො [Pg.287] සිඞ්ගාලකො නාම, මමාසි විපථෙ රතො;

දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දො, දිසාපූජනතප්පරො.

‘Người con trai của tôi tên là Siṅgālaka đã ưa thích con đường sai trái, đã lao vào bụi rậm tà kiến, và chuyên tâm vào việc cúng dường các phương hướng.’

98.

98.

‘‘නානාදිසා නමස්සන්තං, පිණ්ඩාය නගරං වජං;

තං දිස්වා ඔවදී බුද්ධො, මග්ගෙ ඨත්වා විනායකො.

‘Trong khi đang đi vào thành phố để khất thực, bậc Lãnh Đạo, đức Phật, sau khi nhìn thấy người ấy đang đảnh lễ các phương hướng khác nhau, đã đứng lại ở trên đường và đã khuyên dạy người ấy.’

99.

99.

‘‘තස්ස දෙසයතො ධම්මං, පනාදො විම්හයො අහු;

ද්වෙකොටිනරනාරීනං, ධම්මාභිසමයො අහු.

‘Trong khi Ngài đang thuyết giảng Giáo pháp cho người ấy, đã có âm thanh kỳ diệu vang lên. Đã có sự thấu triệt Giáo pháp cho hai mươi triệu người nam và người nữ.’

100.

100.

‘‘තදාහං පරිසං ගන්ත්වා, සුත්වා සුගතභාසිතං;

සොතාපත්තිඵලං පත්තා, පබ්බජිං අනගාරියං.

‘Khi ấy, sau khi đi đến hội chúng và lắng nghe lời dạy của bậc Thiện Thệ, tôi đã đạt được quả vị Nhập Lưu và đã xuất gia vào đời sống không nhà.’

101.

101.

‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, බුද්ධදස්සනලාලසා;

අනුස්සතිං තං භාවෙත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

‘Trong một thời gian không lâu sau đó, trong khi khao khát được nhìn thấy đức Phật, tôi đã tu tập về sự niệm tưởng ấy và đã đạt được quả vị A-la-hán.’

102.

102.

‘‘දස්සනත්ථාය බුද්ධස්ස, සබ්බදා ච වජාමහං;

අතිත්තායෙව පස්සාමි, රූපං නයනනන්දනං.

‘Tôi luôn luôn đi đến vì mục đích được nhìn thấy đức Phật. Tôi ngắm nhìn sắc thân làm vui thích đôi mắt mà không bao giờ thấy thỏa mãn.’

103.

103.

‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, ලක්ඛීනිලයනං වරං;

රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තා විහරාමහං.

‘Tôi sống không thỏa mãn (với việc ngắm nhìn) sắc thân cao quý, là nơi nương náu của sự huy hoàng, được sanh ra từ tất cả các pháp Ba-la-mật, và tràn đầy tất cả vẻ đẹp.’

104.

104.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

සිඞ්ගාලකස්ස යා මාතා, අග්ගා සද්ධාධිමුත්තිකා.

‘Bậc Toàn Thắng, do hài lòng về phẩm chất ấy, đã đặt tôi vào vị trí đứng đầu rằng: ‘Vị mẹ của Siṅgālaka là người đứng đầu về đức tin và sự quyết tâm.’’

105.

105.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

‘Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người làm chủ các thần thông, tôi là người làm chủ thiên nhĩ giới, và tôi là người làm chủ về tha tâm thông.’

106.

106.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh; Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa.

107.

107.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Thưa bậc Đại Hùng, nơi Ngài, trí tuệ về Nghĩa, Pháp, và Ngữ, và cũng như thế về Biện tài đã sanh khởi nơi con.

108.

108.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.

109.

109.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả thật là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

110.

110.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං සිඞ්ගාලමාතා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Siṅgālamātā đã nói lên những câu kệ này.

සිඞ්ගාලමාතුථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

Trưởng Lão Ni Kệ Siṅgālamātā, phẩm thứ tư.

5. සුක්කාථෙරීඅපදානං

5. Trưởng Lão Ni Kệ Sukkā

111.

111.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.288] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī đã xuất hiện, Ngài có tướng hảo đáng chiêm ngưỡng, là bậc thấy rõ tất cả các pháp.

112.

112.

‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ;

ධම්මං සුත්වාන මුනිනො, පබ්බජිං අනගාරියං.

Khi ấy, tôi sanh ra trong một gia tộc nào đó ở thành Bandhumatī; sau khi nghe Pháp của bậc Mâu-ni, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.

113.

113.

‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, පටිභානවතී තථා;

විචිත්තකථිකා චාපි, ජිනසාසනකාරිකා.

Tôi là người đa văn, trì pháp, cũng như có biện tài; và cũng là người thuyết pháp tài tình, người thực hành giáo pháp của bậc Chiến Thắng.

114.

114.

‘‘තදා ධම්මකථං කත්වා, හිතාය ජනතං බහුං ;

තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී.

Khi ấy, sau khi thuyết pháp vì lợi ích của nhiều chúng sanh; từ đó mệnh chung, tôi đã sanh lên cõi trời Tusita, là người có danh tiếng.

115.

115.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී විය සිඛී ජිනො;

තපන්තො යසසා ලොකෙ, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, bậc Chiến Thắng Sikhī, như ngọn lửa, đã xuất hiện trên đời, tỏa sáng với danh tiếng, là bậc tối thượng trong những người thuyết giảng.

116.

116.

‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, බුද්ධසාසනකොවිදා;

ජොතෙත්වා ජිනවාක්‍යානි, තතොපි තිදිවං ගතා.

Khi ấy cũng vậy, sau khi xuất gia, tôi đã thông thạo giáo pháp của đức Phật; sau khi làm rạng rỡ lời dạy của bậc Chiến Thắng, từ đó tôi cũng đã đi đến cõi trời.

117.

117.

‘‘එකතිංසෙව කප්පම්හි, වෙස්සභූ නාම නායකො;

උප්පජ්ජිත්ථ මහාඤාණී, තදාපි ච තථෙවහං.

Cũng trong kiếp thứ ba mươi mốt ấy, bậc Đạo Sư tên là Vessabhū, bậc có trí tuệ vĩ đại, đã xuất hiện. Và khi ấy, tôi cũng như thế.

118.

118.

‘‘පබ්බජිත්වා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං;

ගන්ත්වා මරුපුරං රම්මං, අනුභොසිං මහාසුඛං.

Sau khi xuất gia, là người trì pháp, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Chiến Thắng; đi đến thành phố của chư thiên đáng hoan hỷ, tôi đã hưởng thụ đại lạc.

119.

119.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, කකුසන්ධො ජිනුත්තමො;

උප්පජ්ජි නරසරණො, තදාපි ච තථෙවහං.

Trong kiếp hiền thiện này, đức Kakusandha, bậc Chiến Thắng tối thượng, là nơi nương tựa của nhân loại, đã xuất hiện. Và khi ấy, tôi cũng như thế.

120.

120.

‘‘පබ්බජිත්වා මුනිමතං, ජොතයිත්වා යථායුකං;

තතො චුතාහං තිදිවං, අගං සභවනං යථා.

Sau khi xuất gia, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Mâu-ni cho đến hết tuổi thọ; từ đó mệnh chung, tôi đã đi đến cõi trời như về nhà của mình.

121.

121.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, කොණාගමනනායකො;

උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො අමතඞ්ගතො.

Cũng trong kiếp này, bậc Đạo Sư Koṇāgamana đã xuất hiện, là nơi nương tựa của thế gian, không còn phiền não, đã đi đến cõi bất tử.

122.

122.

‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, සාසනෙ තස්ස තාදිනො;

බහුස්සුතා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං.

Khi ấy cũng vậy, sau khi xuất gia trong giáo pháp của vị như vậy, là người đa văn, trì pháp, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Chiến Thắng.

123.

123.

‘‘ඉමස්මිංයෙව [Pg.289] කප්පම්හි, කස්සපො මුනිමුත්තමො;

උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො මරණන්තගූ.

Cũng trong kiếp này, đức Kassapa, bậc Mâu-ni tối thượng, đã xuất hiện, là nơi nương tựa của thế gian, không còn phiền não, đã đi đến tận cùng của sự chết.

124.

124.

‘‘තස්සාපි නරවීරස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

පරියාපුටසද්ධම්මා, පරිපුච්ඡාවිසාරදා.

Sau khi xuất gia trong giáo pháp của bậc Nhân Hùng ấy, tôi đã học hỏi diệu pháp, và thông thạo trong việc hỏi đáp.

125.

125.

‘‘සුසීලා ලජ්ජිනී චෙව, තීසු සික්ඛාසු කොවිදා;

බහුං ධම්මකථං කත්වා, යාවජීවං මහාමුනෙ.

Tôi có giới hạnh tốt đẹp và có lòng tàm, thông thạo ba học giới; thưa bậc Đại Mâu-ni, sau khi đã thuyết nhiều bài pháp trong suốt cuộc đời.

126.

126.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do quả của nghiệp ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.

127.

127.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ.

Và giờ đây, trong kiếp cuối cùng, tôi đã sanh ra trong gia đình trưởng giả tại thành phố Giribbaja cao quý, một nơi thịnh vượng, tích tụ nhiều châu báu.

128.

128.

‘‘යදා භික්ඛුසහස්සෙන, පරිවුතො ලොකනායකො;

උපාගමි රාජගහං, සහස්සක්ඛෙන වණ්ණිතො.

Khi bậc Đạo Sư của thế gian, được một ngàn vị Tỳ-khưu vây quanh, được vua trời Sakka tán thán, đã đi đến thành Rājagaha.

129.

129.

‘‘‘දන්තො දන්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි, විප්පමුත්තො විප්පමුත්තෙහි;

සිඞ්ගීනික්ඛසවණ්ණො, රාජගහං පාවිසි භගවා’.

‘Đấng đã được điều phục cùng với các vị đã được điều phục, là các vị cựu bện tóc; đấng đã được giải thoát cùng với các vị đã được giải thoát; Đức Thế Tôn, có màu da như vàng ròng, đã đi vào thành Rājagaha’.

130.

130.

‘‘දිස්වා බුද්ධානුභාවං තං, සුත්වාව ගුණසඤ්චයං;

බුද්ධෙ චිත්තං පසාදෙත්වා, පූජයිං තං යථාබලං.

Sau khi thấy oai lực của đức Phật ấy, và sau khi nghe về sự tích tụ các đức hạnh của Ngài; tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi đức Phật, và đã cúng dường Ngài tùy theo sức của mình.

131.

131.

‘‘අපරෙන ච කාලෙන, ධම්මදින්නාය සන්තිකෙ;

අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

Và vào một thời gian sau, nơi Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā, sau khi từ bỏ gia đình, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.

132.

132.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, කිලෙසෙ ඣාපයිං අහං;

උග්ගහිං සාසනං සබ්බං, පබ්බජිත්වාචිරෙනහං.

Khi tóc đang được cắt, tôi đã thiêu đốt các phiền não; sau khi xuất gia, không bao lâu sau tôi đã học hỏi toàn bộ giáo pháp.

133.

133.

‘‘තතො ධම්මමදෙසෙසිං, මහාජනසමාගමෙ;

ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, ධම්මාභිසමයො අහු.

“Sau đó, tôi đã thuyết Pháp trong đại chúng hội họp; trong khi Pháp đang được thuyết giảng, sự chứng ngộ Chân Pháp đã xảy ra.

134.

134.

‘‘නෙකපාණසහස්සානං, තං විදිත්වාතිවිම්හිතො;

අභිප්පසන්නො මෙ යක්ඛො, භමිත්වාන ගිරිබ්බජං.

Đối với nhiều ngàn chúng sanh, vị dạ-xoa có lòng tịnh tín nơi tôi, sau khi biết được điều ấy và vô cùng kinh ngạc, đã đi loanh quanh khắp thành Giribbaja (Vương Xá).

135.

135.

‘‘කිං මෙ කතා රාජගහෙ මනුස්සා, මධුං පීතාව අච්ඡරෙ;

යෙ සුක්කං න උපාසන්ති, දෙසෙන්තිං අමතං පදං.

“Những người ở thành Rājagaha (Vương Xá) này đã làm gì vậy, họ chỉ ngồi đó như thể đã uống mật ong? Những người ấy sao lại không hầu cận Tỳ-khưu-ni Sukkā, vị đang thuyết giảng về trạng thái bất tử.

136.

136.

‘‘තඤ්ච [Pg.290] අප්පටිවානීයං, අසෙචනකමොජවං;

පිවන්ති මඤ්ඤෙ සප්පඤ්ඤා, වලාහකමිවද්ධගූ.

Tôi nghĩ rằng những người có trí tuệ đang uống Pháp ấy, Pháp không thoái chuyển, tự nó đã mỹ vị, và đầy bổ dưỡng, giống như những người lữ hành uống (nước từ) đám mây mưa.”

137.

137.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

“Thưa bậc Đại Mâu-ni, tôi là người làm chủ các thần thông, làm chủ thiên nhĩ giới, và tôi làm chủ tha tâm thông.

138.

138.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

139.

139.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ về nghĩa, pháp, ngữ và biện tài đã khởi sanh cho tôi nơi sự hiện diện của ngài.

140.

140.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.

141.

141.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Quả thật, sự đến của tôi đã là một sự khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

142.

142.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

ඉත්ථං සුදං සුක්කා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Sukkā đã nói lên những câu kệ này.

සුක්කාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Sukkā, phẩm thứ năm.

පඤ්චමං භාණවාරං.

Phẩm Tụng Đọc thứ năm.

6. අභිරූපනන්දාථෙරීඅපදානං

6. Trưởng Lão Ni Kệ của Abhirūpanandā

143.

143.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා.

“Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī đã xuất hiện, ngài có tướng mạo khả ái, là bậc có mắt đối với tất cả các pháp.

144.

144.

‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහාකුලෙ;

ජාතා සුරූපා දයිතා, පූජනීයා ජනස්ස ච.

Khi ấy, tại thành Bandhumatī, tôi đã sanh ra trong một gia tộc lớn, thịnh vượng và giàu có. Tôi có dung sắc xinh đẹp, được mọi người yêu mến và tôn kính.

145.

145.

‘‘උපගන්ත්වා මහාවීරං, විපස්සිං ලොකනායකං;

ධම්මං සුණිත්වා සරණං, උපෙසිං නරනායකං.

Sau khi đến gần bậc Đại Hùng, đức Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, và lắng nghe Pháp, tôi đã quy y nơi bậc Lãnh Đạo nhân loại.

146.

146.

‘‘සීලෙසු සංවුතා හුත්වා, නිබ්බුතෙ ච නරුත්තමෙ;

ධාතුථූපස්ස උපරි, සොණ්ණච්ඡත්තමපූජයිං.

Sau khi đã thu thúc trong các giới, và khi bậc Tối Thượng giữa loài người nhập Niết-bàn, tôi đã cúng dường một chiếc lọng vàng bên trên bảo tháp xá-lợi.

147.

147.

‘‘මුත්තචාගා සීලවතී, යාවජීවං තතො චුතා;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

Suốt đời, tôi là người có giới hạnh và bố thí rộng rãi. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, tôi từ bỏ thân người và đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi).

148.

148.

‘‘තදා [Pg.291] දසහි ඨානෙහි, අධිභොත්වාන සෙසකෙ ;

රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච.

Khi ấy, tôi đã vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: về sắc, thanh, hương, vị, và xúc;

149.

149.

‘‘ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච;

තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං.

cũng như về tuổi thọ, dung sắc, an lạc, danh tiếng, và quyền lực. Sau khi vượt trội (họ), tôi đã tỏa sáng.

150.

150.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතාහං කපිලව්හයෙ;

ධීතා ඛෙමකසක්කස්ස, නන්දා නාමාති විස්සුතා.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi đã sanh ra tại thành Kapilavatthu, là con gái của vua Khemaka dòng Sakya, nổi tiếng với tên gọi Nandā.

151.

151.

‘‘අභිරූපසම්පදම්පි, අහු මෙ කන්තිසූචකං;

යදාහං යොබ්බනප්පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා.

Tôi đã có được vẻ đẹp hoàn hảo, biểu lộ sự duyên dáng. Khi tôi đến tuổi thanh xuân, tôi được trang điểm bởi vẻ đẹp và sự quyến rũ của mình.

152.

152.

‘‘තදා මත්ථෙ සක්‍යානං, විවාදො සුමහා අහු;

පබ්බාජෙසි තතො තාතො, මා සක්‍යා විනස්සිංසුති.

Khi ấy, vì tôi mà đã có một cuộc tranh chấp lớn lao giữa các vị hoàng tộc Sakya. Do đó, phụ thân đã cho tôi xuất gia, (nghĩ rằng): ‘Mong rằng các vị Sakya sẽ không bị hủy diệt.’

153.

153.

‘‘පබ්බජිත්වා තථාගතං, රූපදෙස්සිං නරුත්තමං;

සුත්වාන නොපගච්ඡාමි, මම රූපෙන ගබ්බිතා.

Sau khi xuất gia, nghe rằng đức Như Lai, bậc Tối Thượng giữa loài người, là người chỉ trích sắc đẹp, tôi đã không đến gần ngài, vì kiêu hãnh với sắc đẹp của mình.

154.

154.

‘‘ඔවාදම්පි න ගච්ඡාමි, බුද්ධදස්සනභීරුතා;

තදා ජිනො උපායෙන, උපනෙත්වා සසන්තිකං.

Tôi cũng không đi để nhận lời giáo huấn, vì sợ phải diện kiến đức Phật. Khi ấy, bậc Chiến Thắng đã dùng phương tiện để đưa tôi đến trước sự hiện diện của ngài.

155.

155.

‘‘තිස්සිත්ථියො නිදස්සෙසි, ඉද්ධියා මග්ගකොවිදො;

අච්ඡරාරූපසදිසං, තරුණිං ජරිතං මතං.

Bậc thông thạo về đạo lộ, bằng thần thông, đã cho thấy ba người phụ nữ: một thiếu nữ trẻ trung có dung sắc như thiên nữ, một người đàn bà già, và một người đã chết.

156.

156.

‘‘තායො දිස්වා සුසංවිග්ගා, විරත්තාසෙ කළෙවරෙ;

අට්ඨාසිං භවනිබ්බින්දා, තදා මං ආහ නායකො.

Sau khi thấy họ, tôi vô cùng xúc động, đã ly tham đối với thân thể của mình; tôi đứng đó, nhàm chán đối với sự hiện hữu. Khi ấy, bậc Đạo Sư đã nói với tôi:

157.

157.

‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

‘Này Nandā, hãy nhìn xem thân thể này, nó bệnh hoạn, bất tịnh, và hôi thối; nó rỉ ra và chảy ra, được những kẻ ngu si ưa thích.’

158.

158.

‘‘‘අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං.

‘Hãy tu tập tâm về tướng bất tịnh, hãy làm cho nó nhất tâm và định tĩnh. Như thế nào cái này, cũng như vậy cái kia; như thế nào cái kia, cũng như vậy cái này.’

159.

159.

‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ වච්ඡසි’.

‘Như thế này, vị ấy đang quán xét, ngày đêm không mệt mỏi; sau đó, với trí tuệ của chính mình, sau khi đã thấu triệt, vị ấy sẽ được an trú’.

160.

160.

‘‘තස්සා [Pg.292] මෙ අප්පමත්තාය, විචරන්තියා යොනිසො;

යථාභූතං අයං කායො, දිට්ඨො සන්තරබාහිරො.

Đối với tôi là người không dể duôi, trong khi đang tư duy một cách như lý, thân này đã được thấy đúng theo thực Tánh, cả bên trong lẫn bên ngoài.

161.

161.

‘‘අථ නිබ්බින්දහං කායෙ, අජ්ඣත්තඤ්ච විරජ්ජහං;

අප්පමත්තා විසංයුත්තා, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා.

Bấy giờ, tôi đã nhàm chán ở nơi thân, và tôi đã ly tham ở nội tâm. Tôi là người không dể duôi, không còn bị ràng buộc, được an tịnh, đã được tịch tịnh.

162.

162.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

Và tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông. Hỡi bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về tha tâm thông.

163.

163.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

164.

164.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Hỡi bậc Đại Hùng, ở nơi Ngài, trí tuệ của tôi đã được sanh khởi về các ngành phân tích: nghĩa, pháp, và ngữ nguyên, và luôn cả biện tài nữa.

165.

165.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

166.

166.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả thật là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

167.

167.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං අභිරූපනන්දා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, thật sự Tỳ-khưu-ni Abhirūpanandā đã nói lên những câu kệ này.

අභිරූපනන්දාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Abhirūpanandā, phẩm thứ sáu.

7. අඩ්ඪකාසිථෙරීඅපදානං

7. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Aḍḍhakāsi

168.

168.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong kiếp hiền kiếp này, bậc thân tộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng của các vị thuyết giảng, đã sanh khởi, có tên là Kassapa theo họ tộc.

169.

169.

‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ;

සංවුතා පාතිමොක්ඛම්හි, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු.

Khi ấy, sau khi đã xuất gia trong giáo Pháp của đức Phật ấy, tôi đã được thu thúc trong giới bổn Pātimokkha và trong năm giác quan.

170.

170.

‘‘මත්තඤ්ඤුනී ච අසනෙ, යුත්තා ජාගරියෙපි ච;

වසන්තී යුත්තයොගාහං, භික්ඛුනිං විගතාසවං.

Và là người biết tiết độ trong việc ăn uống, và cũng chuyên tâm trong sự tỉnh thức; tôi, trong khi đang sống chuyên tâm vào sự thực hành, đối với một vị Tỳ-khưu-ni đã hết các lậu hoặc.

171.

171.

‘‘අක්කොසිං දුට්ඨචිත්තාහං, ගණිකෙති භණිං තදා;

තෙන පාපෙන කම්මෙන, නිරයම්හි අපච්චිසං.

Tôi, với tâm ác độc, đã mắng nhiếc, khi ấy tôi đã nói rằng: ‘(Bà là) kỹ nữ.’ Do bởi nghiệp xấu ác ấy, tôi đã bị nấu trong địa ngục.

172.

172.

‘‘තෙන [Pg.293] කම්මාවසෙසෙන, අජායිං ගණිකාකුලෙ;

බහුසොව පරාධීනා, පච්ඡිමාය ච ජාතියං.

Do quả báo còn sót lại của nghiệp ấy, tôi đã sanh vào trong gia đình kỹ nữ, rất nhiều lần phải tùy thuộc vào người khác. Và trong kiếp sống cuối cùng.

173.

173.

‘‘කාසීසු සෙට්ඨිකුලජා, බ්‍රහ්මචාරීබලෙනහං;

අච්ඡරා විය දෙවෙසු, අහොසිං රූපසම්පදා.

Tôi được sanh trong gia đình của vị triệu phú ở xứ Kāsī. Do năng lực của đời sống Phạm hạnh, tôi đã có được sắc đẹp toàn hảo giống như tiên nữ ở cõi trời.

174.

174.

‘‘දිස්වාන දස්සනීයං මං, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ගණිකත්තෙ නිවෙසෙසුං, අක්කොසනබලෙන මෙ.

Sau khi nhìn thấy tôi là người đáng được chiêm ngưỡng ở thành phố Giribbaja cao quý, do năng lực của việc mắng nhiếc (trong quá khứ), họ đã đặt tôi vào thân phận kỹ nữ.

175.

175.

‘‘සාහං සුත්වාන සද්ධම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙන දෙසිතං;

පුබ්බවාසනසම්පන්නා, පබ්බජිං අනගාරියං.

Tôi ấy, sau khi đã nghe được Chánh Pháp do bậc Tối Thắng giữa các đức Phật thuyết giảng, là người có được sự đầy đủ về các thói quen từ quá khứ, đã xuất gia vào đời sống không nhà.

176.

176.

‘‘තදූපසම්පදත්ථාය, ගච්ඡන්තී ජිනසන්තිකං;

මග්ගෙ ධුත්තෙ ඨිතෙ සුත්වා, ලභිං දූතොපසම්පදං.

Khi ấy, vì mục đích thọ cụ túc giới, trong khi đang đi đến sự hiện diện của bậc Chiến Thắng, sau khi nghe về những kẻ du đãng đang đứng ở trên đường, tôi đã nhận được sự thọ cụ túc giới qua vị sứ giả.

177.

177.

‘‘සබ්බකම්මං පරික්ඛීණං, පුඤ්ඤං පාපං තථෙව ච;

සබ්බසංසාරමුත්තිණ්ණා, ගණිකත්තඤ්ච ඛෙපිතං.

Tất cả các nghiệp, phước và tội cũng tương tự như thế, đã được đoạn tận. Tôi đã vượt qua tất cả vòng luân hồi, và thân phận kỹ nữ cũng đã được chấm dứt.

178.

178.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

Và tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông. Hỡi bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về tha tâm thông.

179.

179.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

180.

180.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

Hỡi bậc Đại Hùng, ở nơi Ngài, trí tuệ của tôi đã được sanh khởi về các ngành phân tích: nghĩa, pháp, và ngữ nguyên, và luôn cả biện tài nữa.

181.

181.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc.

182.

182.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Sự đến của tôi quả thật là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

183.

183.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං අඩ්ඪකාසි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, thật sự Tỳ-khưu-ni Aḍḍhakāsi đã nói lên những câu kệ này.

අඩ්ඪකාසිථෙරියාපදානං සත්තමං.

Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Aḍḍhakāsi, phẩm thứ bảy.

8. පුණ්ණිකාථෙරීඅපදානං

8. Thánh tích Trưởng lão ni Puṇṇikā

184.

184.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, සිඛිනො වෙස්සභුස්ස ච;

කකුසන්ධස්ස මුනිනො, කොණාගමනතාදිනො.

Của đức Thế Tôn Vipassī, của đức Sikhī, và của đức Vessabhū; của bậc Mâu-ni Kakusandha, của bậc Tādi Koṇāgamana.

185.

185.

‘‘කස්සපස්ස [Pg.294] ච බුද්ධස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

භික්ඛුනී සීලසම්පන්නා, නිපකා සංවුතින්ද්‍රියා.

Và trong giáo Pháp của đức Phật Kassapa, sau khi đã xuất gia, (con đã là) vị Tỳ-khưu-ni có giới hạnh đầy đủ, là người thận trọng, có các căn được thu thúc.

186.

186.

‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, ධම්මත්ථපටිපුච්ඡිකා;

උග්ගහෙතා ච ධම්මානං, සොතා පයිරුපාසිතා.

(Con đã là người) đa văn, là người hộ trì Giáo pháp, là người hay hỏi về Pháp và nghĩa lý; là người đã học hỏi, đã lắng nghe, và đã thân cận (các bậc trí) về các Pháp.

187.

187.

‘‘දෙසෙන්තී ජනමජ්ඣෙහං, අහොසිං ජිනසාසනෙ;

බාහුසච්චෙන තෙනාහං, පෙසලා අතිමඤ්ඤිසං.

Con đã là người thuyết giảng ở giữa đại chúng trong giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. Do bởi sự đa văn ấy, con đã khinh thường các vị (Tỳ-khưu-ni) khả ái.

188.

188.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ;

අනාථපිණ්ඩිනො ගෙහෙ, ජාතාහං කුම්භදාසියා.

Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tại thành phố Sāvatthī cao tột, con đã được sanh ra trong nhà của ngài Anāthapiṇḍika, (là con gái) của người nữ tỳ múc nước.

189.

189.

‘‘ගතා උදකහාරියං, සොත්ථියං දිජමද්දසං;

සීතට්ටං තොයමජ්ඣම්හි, තං දිස්වා ඉදමබ්‍රවිං.

Khi đi lấy nước, con đã trông thấy một vị Bà-la-môn thông thạo Vệ-đà đang bị cái lạnh hành hạ ở giữa dòng nước. Sau khi trông thấy vị ấy, con đã nói lên lời này.

190.

190.

‘‘‘උදහාරී අහං සීතෙ, සදා උදකමොතරිං;

අය්‍යානං දණ්ඩභයභීතා, වාචාදොසභයට්ටිතා.

‘Con là người lấy nước, trong (mùa) lạnh, con luôn phải đi xuống nước; con sợ hãi hình phạt của các chủ nhân, và bị dằn vặt bởi nỗi sợ những lời quở trách.’

191.

191.

‘‘‘කස්ස බ්‍රාහ්මණ ත්වං භීතො, සදා උදකමොතරි;

වෙධමානෙහි ගත්තෙහි, සීතං වෙදයසෙ භුසං’.

‘Này Bà-la-môn, ngài sợ hãi điều gì mà luôn đi xuống nước? Với các chi phần đang run rẩy, ngài phải chịu đựng cái lạnh một cách dữ dội.’

192.

192.

‘‘‘ජානන්තී වත මං භොති, පුණ්ණිකෙ පරිපුච්ඡසි;

කරොන්තං කුසලං කම්මං, රුන්ධන්තං කතපාපකං.

‘Này cô Puṇṇikā, quả thật cô đã biết (mà) vẫn hỏi tôi, người đang làm nghiệp thiện, đang ngăn chận việc ác đã làm.’

193.

193.

‘‘‘යො චෙ වුඩ්ඪො දහරො වා, පාපකම්මං පකුබ්බති;

දකාභිසිඤ්චනා සොපි, පාපකම්මා පමුච්චති’.

‘Dầu là người già hay người trẻ, nếu ai làm điều ác nghiệp, người ấy cũng được giải thoát khỏi ác nghiệp nhờ vào việc tắm gội trong nước.’

194.

194.

‘‘උත්තරන්තස්ස අක්ඛාසිං, ධම්මත්ථසංහිතං පදං;

තඤ්ච සුත්වා ස සංවිග්ගො, පබ්බජිත්වාරහා අහු.

Con đã nói với vị ấy đang đi lên (khỏi bờ) lời nói hợp với ý nghĩa của Giáo pháp. Và sau khi nghe điều ấy, vị ấy đã xúc động, đã xuất gia, và đã trở thành bậc A-la-hán.

195.

195.

‘‘පූරෙන්තී ඌනකසතං, ජාතා දාසිකුලෙ යතො;

තතො පුණ්ණාති නාමං මෙ, භුජිස්සං මං අකංසු තෙ.

Bởi vì con được sanh ra trong gia đình nữ tỳ, là người làm cho tròn đủ (số) một trăm còn thiếu, do đó tên của con là Puṇṇā. Các vị ấy đã trả tự do cho con.

196.

196.

‘‘සෙට්ඨිං තතොනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

Sau đó, sau khi được vị trưởng giả cho phép, con đã xuất gia, sống đời không nhà. Không bao lâu sau, con đã chứng đắc quả A-la-hán.

197.

197.

‘‘ඉද්ධීසු [Pg.295] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

Bạch đấng Đại Mâu-ni, con là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông; con là người thuần thục về tha tâm thông.

198.

198.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Con biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

199.

199.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

Về các (tuệ) phân tích về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và cũng tương tự như thế về biện tài, trí tuệ của con được không tỳ vết, được trong sạch, nhờ vào năng lực của đức Phật tối thượng.

200.

200.

‘‘භාවනාය මහාපඤ්ඤා, සුතෙනෙව සුතාවිනී;

මානෙන නීචකුලජා, න හි කම්මං විනස්සති.

Do nhờ sự tu tập, (con có) trí tuệ vĩ đại; do nhờ sự học hỏi, (con là người) có học thức. Do bởi lòng kiêu mạn, (con) sanh vào gia đình thấp kém. Quả thật, nghiệp không bị hủy hoại.

201.

201.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc.

202.

202.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Quả thật, sự đến của con là khéo đến... (vân vân)... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

203.

203.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn (tuệ) phân tích... (vân vân)... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං පුණ්ණිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, thật vậy, Tỳ-khưu-ni Puṇṇikā đã nói những câu kệ này.

පුණ්ණිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

Thánh tích Trưởng lão ni Puṇṇikā, phẩm thứ tám.

9. අම්බපාලිථෙරීඅපදානං

9. Thánh tích Trưởng lão ni Ambapālī

204.

204.

‘‘යො රංසිඵුසිතාවෙළො, ඵුස්සො නාම මහාමුනි;

තස්සාහං භගිනී ආසිං, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ.

Vị Đại Mâu-ni tên là Phussa, người có thân được các tia sáng chạm đến; con đã là em gái của ngài, con đã được sanh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ.

205.

205.

‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

මහාදානං දදිත්වාන, පත්ථයිං රූපසම්පදං.

Sau khi nghe Giáo pháp của ngài, với tâm ý vô cùng trong sạch, sau khi đã thực hiện việc bố thí vĩ đại, con đã nguyện cầu được sắc đẹp toàn hảo.

206.

206.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී ලොකග්ගනායකො;

උප්පන්නො ලොකපජ්ජොතො, තිලොකසරණො ජිනො.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, đức Sikhī, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian, bậc Chiến Thắng, ngọn đèn của thế gian, nơi nương tựa của ba cõi, đã xuất hiện.

207.

207.

‘‘තදාරුණපුරෙ රම්මෙ, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

විමුත්තචිත්තං කුපිතා, භික්ඛුනිං අභිසාපයිං.

Khi ấy, tại thành Aruṇa xinh đẹp, (con) sanh trong gia đình Bà-la-môn; do tức giận, con đã nguyền rủa một vị Tỳ-khưu-ni có tâm giải thoát.

208.

208.

‘‘වෙසිකාව අනාචාරා, ජිනසාසනදූසිකා;

එවං අක්කොසයිත්වාන, තෙන පාපෙන කම්මුනා.

‘Giống như kỹ nữ, không có phẩm hạnh, là người phá hoại giáo Pháp của bậc Chiến Thắng.’ Sau khi đã mắng nhiếc như vậy, do bởi ác nghiệp ấy,

209.

209.

‘‘දාරුණං [Pg.296] නිරයං ගන්ත්වා, මහාදුක්ඛසමප්පිතා;

තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා තපස්සිනී.

Sau khi đi đến địa ngục khủng khiếp, (con) đã phải chịu đựng nỗi khổ đau to lớn. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, (con) đã tái sanh vào cõi người, là một người khốn khổ.

210.

210.

‘‘දසජාතිසහස්සානි, ගණිකත්තමකාරයිං;

තම්හා පාපා න මුච්චිස්සං, භුත්වා දුට්ඨවිසං යථා.

Trong mười ngàn kiếp sống, tôi đã làm nghề kỹ nữ; tôi đã không thoát khỏi tội lỗi ấy, giống như đã ăn phải chất độc hiểm nghèo.

211.

211.

‘‘බ්‍රහ්මචරියමසෙවිස්සං, කස්සපෙ ජිනසාසනෙ;

තෙන කම්මවිපාකෙන, අජායිං තිදසෙ පුරෙ.

Tôi đã thực hành phạm hạnh trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng Kassapa. Do quả của nghiệp ấy, tôi đã được sanh ở cõi trời Ba Mươi Ba.

212.

212.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අහොසිං ඔපපාතිකා;

අම්බසාඛන්තරෙ ජාතා, අම්බපාලීති තෙනහං.

Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã là người hóa sanh; được sanh ra ở giữa các cành xoài, do đó tôi có tên là Ambapālī.

213.

213.

‘‘පරිවුතා පාණකොටීහි, පබ්බජිං ජිනසාසනෙ;

පත්තාහං අචලං ඨානං, ධීතා බුද්ධස්ස ඔරසා.

Được vây quanh bởi hàng triệu chúng sanh, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng. Tôi đã đạt đến trạng thái bất động, là người con gái sanh từ ngực của đức Phật.

214.

214.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, සොතධාතුවිසුද්ධියා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về các thần thông, về sự thanh tịnh của thiên nhĩ giới, và tôi là người thuần thục về tha tâm thông.

215.

215.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

216.

216.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

Về nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng tương tự như thế về biện tài, trí tuệ của tôi không tỳ vết và trong sạch, nhờ vào năng lực của đức Phật tối thượng.

217.

217.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.

218.

218.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

219.

219.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං අම්බපාලි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Ambapālī đã nói những câu kệ này.

අභාසිත්ථාති.

(kết thúc câu chuyện).

අම්බපාලිථෙරියාපදානං නවමං.

Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Ambapālī, phần thứ chín.

10. පෙසලාථෙරීඅපදානං

10. Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Pesalā

220.

220.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

Trong kiếp hiền kiếp này, bậc thân quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa theo dòng họ, bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã sanh khởi.

221.

221.

‘‘සාවත්ථියං [Pg.297] පුරෙ වරෙ, උපාසකකුලෙ අහං;

පසූතා තං ජිනවරං, දිස්වා සුත්වා ච දෙසනං.

Tại thành phố Sāvatthī cao quý, tôi đã được sanh ra trong gia đình của một người cận sự. Sau khi đã nhìn thấy và nghe được lời thuyết giảng của đấng Chiến Thắng cao cả ấy.

222.

222.

‘‘තං වීරං සරණං ගන්ත්වා, සීලානි ච සමාදියිං;

කදාචි සො මහාවීරො, මහාජනසමාගමෙ.

Sau khi đã đi đến quy y nơi bậc Anh Hùng ấy, tôi cũng đã thọ trì các giới. Có một lần, bậc Đại Hùng ấy, ở giữa đại chúng.

223.

223.

‘‘අත්තනො අභිසම්බොධිං, පකාසෙසි නරාසභො;

අනනුස්සුතධම්මෙසු, පුබ්බෙ දුක්ඛාදිකෙසු ච.

Bậc Ngưu Vương giữa loài người đã tuyên thuyết về sự toàn giác của chính ngài, về các pháp chưa từng được nghe trước đây, về khổ và các pháp tương tự.

224.

224.

‘‘චක්ඛු ඤාණඤ්ච පඤ්ඤා ච, විජ්ජාලොකො ච ආසි මෙ;

තං සුත්වා උග්ගහෙත්වාන, පරිපුච්ඡිඤ්ච භික්ඛවො.

Nhãn, trí, tuệ, và ánh sáng của minh đã khởi sanh nơi tôi. Sau khi nghe và học hỏi điều ấy, tôi đã hỏi các vị Tỳ-khưu.

225.

225.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.

226.

226.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිමහාකුලෙ;

උපෙච්ච බුද්ධං සද්ධම්මං, සුත්වා සච්චූපසංහිතං.

Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi được sanh ra trong một gia đình trưởng giả lớn. Sau khi đã đến gần đức Phật và nghe được diệu pháp liên quan đến các sự thật.

227.

227.

‘‘පබ්බජිත්වාචිරෙනෙව, සච්චත්ථානි විචින්තයං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

Sau khi xuất gia, không bao lâu sau, trong khi suy xét về ý nghĩa của các sự thật, tôi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc và đã chứng đắc A-la-hán quả.

228.

228.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ giới, và tôi là người thuần thục về tha tâm thông.

229.

229.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.

230.

230.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

231.

231.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bẻ gãy các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.

232.

232.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến, sự đến của tôi ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

233.

233.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.298] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.

ඉත්ථං සුදං පෙසලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tỳ-khưu-ni Pesalā đã nói những câu kệ này.

පෙසලාථෙරියාපදානං දසමං.

Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Pesalā, phần thứ mười.

ඛත්තියාවග්ගො චතුත්ථො.

Hết phẩm Khattiyā thứ tư.

තස්සුද්දානං –

Tóm lược của phẩm ấy –

ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණී චෙව, තථා උප්පලදායිකා;

සිඞ්ගාලමාතා සුක්කා ච, අභිරූපා අඩ්ඪකාසිකා.

Trưởng lão ni Khattiyā, và Brāhmaṇī, cũng vậy là Uppaladāyikā; Siṅgālamātā, và Sukkā, Abhirūpā, Aḍḍhakāsikā.

පුණ්ණා ච අම්බපාලී ච, පෙසලාති ච තා දස;

ගාථායො ද්විසතානෙත්ථ, ද්විචත්තාලීස චුත්තරි.

Và Puṇṇā, và Ambapālī, và Pesalā, đó là mười vị. Ở đây, có hai trăm bốn mươi hai câu kệ ở trên.

අථ වග්ගුද්දානං –

Sau đây là phần tóm lược các phẩm –

සුමෙධා එකූපොසථා, කුණ්ඩලකෙසී ඛත්තියා;

සහස්සං තිසතා ගාථා, සත්තතාලීස පිණ්ඩිතා.

(Phẩm) Sumedhā, Ekūposathā, Kuṇḍalakesī, Khattiyā. Một ngàn ba trăm bốn mươi bảy câu kệ đã được gom lại.

සහ උද්දානගාථාහි, ගණිතායො විභාවිභි;

සහස්සං තිසතං ගාථා, සත්තපඤ්ඤාසමෙව චාති.

Cùng với các câu kệ tóm lược, đã được các bậc trí tuệ tính đếm, có một ngàn ba trăm và năm mươi bảy câu kệ.

ථෙරිකාපදානං සමත්තං.

Thánh Nữ Ký Sự đã hoàn tất.

අපදානපාළි සමත්තා.

Kinh Apadāna đã hoàn tất.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác. ඛුද්දකනිකායෙ Tiểu Bộ Kinh ථෙරාපදානපාළි Thánh Nhân Ký Sự (දුතියො භාගො) (Phần thứ hai) 43. සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො 43. Phẩm Sakiṃsammajjaka (Người Quét Dọn Một Lần) 1. සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං 1. Ký sự về Trưởng lão Sakiṃsammajjaka 1. 1. ‘‘විපස්සිනො [Pg.1] භගවතො, පාටලිං බොධිමුත්තමං; දිස්වාව තං පාදපග්ගං, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං. “Tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề pāṭali cao quý của đức Thế Tôn Vipassī. Sau khi đã nhìn thấy cây cao quý ấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín nơi cây Bồ-đề ấy. 2. 2. ‘‘සම්මජ්ජනිං ගහෙත්වාන, බොධිං සම්මජ්ජි තාවදෙ; සම්මජ්ජිත්වාන තං බොධිං, අවන්දිං පාටලිං අහං. “Khi ấy, sau khi cầm lấy cây chổi, tôi đã quét dọn cội Bồ-đề. Sau khi đã quét dọn cội Bồ-đề ấy, tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề pāṭali. 3. 3. ‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; නමස්සමානො තං බොධිං, ගඤ්ඡිං පටිකුටිං අහං. “Sau khi làm cho tâm được tịnh tín nơi cây Bồ-đề ấy và sau khi chắp tay lên đầu, trong khi đang đảnh lễ cội Bồ-đề ấy, tôi đã đi lùi lại. 4. 4. ‘‘තාදිමග්ගෙන ගච්ඡාමි, සරන්තො බොධිමුත්තමං; අජගරො මං පීළෙසි, ඝොරරූපො මහබ්බලො. “Trong khi đang đi trên con đường như thế và đang tưởng nhớ đến cây Bồ-đề cao quý, con trăn có hình dạng đáng sợ và có sức mạnh to lớn đã xiết chặt tôi. 5. 5. ‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, ඵලෙන තොසයී මමං; කළෙවරං මෙ ගිලති, දෙවලොකෙ රමාමහං. “Nghiệp đã được tôi thực hiện vào lúc cận tử đã làm cho tôi hoan hỷ bằng quả báu của nó. (Con trăn) nuốt thân thể của tôi, và tôi vui hưởng ở cõi trời. 6. 6. ‘‘අනාවිලං මම චිත්තං, විසුද්ධං පණ්ඩරං සදා; සොකසල්ලං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම. “Tâm của tôi không vẩn đục, trong sạch, và luôn luôn trắng trong. Tôi không biết đến mũi tên sầu muộn, cũng không biết đến sự nóng nảy của tâm tôi. 7. 7. ‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, අපමාරො විතච්ඡිකා; දද්දු කණ්ඩු ච මෙ නත්ථි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං. “Bệnh cùi, mụn nhọt, bệnh bạch biến, bệnh động kinh, bệnh ghẻ lở, bệnh hắc lào, và bệnh ngứa không có đối với tôi. Đây là quả báu của việc quét dọn. 8. 8. ‘‘සොකො [Pg.2] ච පරිදෙවො ච, හදයෙ මෙ න විජ්ජති; අභන්තං උජුකං චිත්තං, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං. “Sầu và bi không hiện hữu trong tâm tôi. Tâm của tôi không cong vẹo, được thẳng thắn. Đây là quả báu của việc quét dọn. 9. 9. ‘‘සමාධීසු න මජ්ජාමි, විසදං හොති මානසං; යං යං සමාධිමිච්ඡාමි, සො සො සම්පජ්ජතෙ මමං. “Tôi không xao lãng trong các định; tâm của tôi trở nên trong sáng. Tôi mong muốn định nào, định ấy liền được thành tựu đến cho tôi. 10. 10. ‘‘රජනීයෙ න රජ්ජාමි, අථො දුස්සනියෙසු ච; මොහනීයෙ න මුය්හාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං. “Tôi không tham ái trong đối tượng đáng tham ái, hơn nữa cũng không sân hận trong các đối tượng đáng sân hận. Tôi không si mê trong đối tượng đáng si mê. Đây là quả báu của việc quét dọn. 11. 11. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං. “Cách đây chín mươi mốt kiếp, khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc quét dọn. 12. 12. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đã cắt đứt dây trói, tôi sống không có lậu hoặc. 13. 13. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật là sự khéo đến. Ba minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 14. 14. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, nghe nói rằng Trưởng lão Sakiṃsammajjaka đáng kính đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Đã nói như vậy. සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Ký sự thứ nhất về Trưởng lão Sakiṃsammajjaka chấm dứt. 2. එකදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං 2. Ký sự về Trưởng lão Ekadussadāyaka (Người Dâng Cúng Một Tấm Vải) 15. 15. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං තිණහාරකො; තිණහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ. “Ở thành phố Haṃsavatī, tôi đã là người gánh cỏ. Tôi sinh sống bằng việc gánh cỏ, và bằng việc ấy tôi nuôi dưỡng con cái. 16. 16. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, උප්පජ්ජි ලොකනායකො. “Bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi đã phá tan bóng tối si mê ấy, đã xuất hiện. 17. 17. ‘‘සකෙ ඝරෙ නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ; ‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, දෙය්‍යධම්මො න විජ්ජති. “Sau khi ngồi trong nhà của mình, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, nhưng vật dụng cúng dường thì không có. 18. 18. ‘‘‘ඉදං [Pg.3] මෙ සාටකං එකං, නත්ථි මෙ කොචි දායකො; දුක්ඛො නිරයසම්ඵස්සො, රොපයිස්සාමි දක්ඛිණං’. “‘Tấm y này là cái duy nhất của tôi, không có người cho nào đối với tôi. Sự xúc chạm của địa ngục là đau khổ, tôi sẽ gieo trồng vật cúng dường.’ 19. 19. ‘‘එවාහං චින්තයිත්වාන, සකං චිත්තං පසාදයිං; එකං දුස්සං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං. “Sau khi đã suy nghĩ như vậy, tôi đã làm cho tâm mình được tịnh tín. Sau khi cầm lấy một tấm vải, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng là đức Phật. 20. 20. ‘‘එකං දුස්සං දදිත්වාන, උක්කුට්ඨිං සම්පවත්තයිං; ‘යදි බුද්ධො තුවං වීර, තාරෙහි මං මහාමුනි’. “Sau khi đã dâng cúng một tấm vải, tôi đã cất lên tiếng reo mừng: ‘Thưa đấng Anh Hùng, nếu Ngài là đức Phật, thưa bậc Đại Mâu-ni, xin hãy cứu vớt con.’” 21. 21. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො; මම දානං පකිත්තෙන්තො, අකා මෙ අනුමොදනං. Đức Phật Padumuttara, bậc Thế Gian Giải, bậc xứng đáng thọ nhận các vật cúng dường, trong khi tán thán sự bố thí của tôi, đã thực hiện sự tùy hỷ cho tôi. 22. 22. ‘‘‘ඉමිනා එකදුස්සෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි. ‘Do (việc cúng dường) một tấm vải này, và do các tâm tư cùng nguyện vọng, trong một trăm ngàn kiếp, ngươi sẽ không đi đến đọa xứ. 23. 23. ‘‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි; තෙත්තිංසක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි. ‘Ba mươi sáu lần, ngươi sẽ làm vua của chư Thiên, trị vì vương quốc của chư Thiên. Và ba mươi ba lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân Vương. 24. 24. ‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං ; දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, සංසරන්තො තුවං භවෙ. ‘(Sự trị vì) vương quốc địa phương rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán. Trong khi ngươi đang luân hồi trong các kiếp sống, hoặc ở cõi trời hoặc ở cõi người. 25. 25. ‘‘‘රූපවා ගුණසම්පන්නො, අනවක්කන්තදෙහවා ; අක්ඛොභං අමිතං දුස්සං, ලභිස්සසි යදිච්ඡකං’. ‘(Ngươi sẽ) có sắc đẹp, có đầy đủ đức hạnh, có thân thể không bị áp bức. Ngươi sẽ nhận được tấm vải không thể bị khuấy động, không thể đo lường được, theo như ý muốn’. 26. 26. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො; නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ. Sau khi nói điều này, bậc Chánh Đẳng Giác có danh hiệu là Padumuttara, bậc Dũng Mãnh đã bay lên hư không, giống như thiên nga chúa ở trên bầu trời. 27. 27. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං. Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, hoặc là thân chư thiên hoặc là thân con người, đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả của (việc cúng dường) một tấm vải. 28. 28. ‘‘පදුද්ධාරෙ පදුද්ධාරෙ, දුස්සං නිබ්බත්තතෙ මමං; හෙට්ඨා දුස්සම්හි තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම. Trong mỗi bước chân được nhấc lên, tấm vải hiện ra cho tôi. Tôi đứng trên tấm vải ở bên dưới, (tấm vải) là mái che ở trên của tôi. 29. 29. ‘‘චක්කවාළං උපාදාය, සකානනං සපබ්බතං; ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, දුස්සෙහච්ඡාදයෙය්‍ය තං. Bao gồm cả thế giới, cùng với rừng và núi, nếu hôm nay tôi mong muốn, tôi có thể che phủ nó bằng những tấm vải. 30. 30. ‘‘තෙනෙව එකදුස්සෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ; සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ. Chính do (việc cúng dường) một tấm vải ấy, trong khi luân hồi trong các kiếp sống, sau khi có được màu da vàng ròng, tôi luân hồi trong các kiếp sống. 31. 31. ‘‘විපාකං [Pg.4] විඑකදුස්සස්ස, නාජ්ඣගං කත්ථචික්ඛයං; අයං මෙ අන්තිමා ජාති, විපච්චති ඉධාපි මෙ. Quả của (việc cúng dường) một tấm vải, tôi đã không tìm thấy sự cạn kiệt ở bất cứ nơi đâu. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, nó vẫn trổ quả cho tôi ngay cả ở đây. 32. 32. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දුස්සමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường tấm vải; (kể từ đó) tôi không biết đến khổ cảnh. Đây là quả của (việc cúng dường) một tấm vải. 33. 33. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (v.v.)… tôi sống không còn lậu hoặc. 34. 34. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến… (v.v.)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 35. 35. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති; Bốn Tuệ Phân Tích… (v.v.)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Như vậy, quả thật Trưởng lão Ekadussadāyaka đã nói lên những câu kệ này. එකදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thánh ký của Trưởng lão Ekadussadāyaka, phần thứ hai. 3. එකාසනදායකත්ථෙරඅපදානං 3. Thánh ký của Trưởng lão Ekāsanadāyaka 36. 36. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, ගොසිතො නාම පබ්බතො; අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා. Không xa dãy Hy-mã-lạp, có ngọn núi tên là Gosita. Am thất của tôi được khéo làm, tịnh xá lợp bằng lá được khéo tạo dựng. 37. 37. ‘‘නාරදො නාම නාමෙන, කස්සපො ඉති මං විදූ; සුද්ධිමග්ගං ගවෙසන්තො, වසාමි ගොසිතෙ තදා. Tên của tôi là Nārada, người ta biết tôi là Kassapa. Khi ấy, trong khi tìm kiếm con đường thanh tịnh, tôi sống ở (núi) Gosita. 38. 38. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, අගඤ්ඡි අනිලඤ්ජසා. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Chánh Đẳng Giác ưa thích sự độc cư, đã đi bằng đường hư không. 39. 39. ‘‘වනග්ගෙ ගච්ඡමානස්ස, දිස්වා රංසිං මහෙසිනො; කට්ඨමඤ්චං පඤ්ඤාපෙත්වා, අජිනඤ්ච අපත්ථරිං. Sau khi nhìn thấy ánh hào quang của bậc Đại Sĩ đang đi trên ngọn cây trong rừng, tôi đã chuẩn bị chiếc giường gỗ và cũng đã trải tấm da thú. 40. 40. ‘‘ආසනං පඤ්ඤාපෙත්වාන, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; සොමනස්සං පවෙදිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Sau khi đã chuẩn bị chỗ ngồi, sau khi đã chắp tay lên đầu, sau khi đã bày tỏ sự hoan hỷ, tôi đã nói lên lời này: 41. 41. ‘‘‘සල්ලකත්තො මහාවීර, ආතුරානං තිකිච්ඡකො; මමං රොගපරෙතස්ස, තිකිච්ඡං දෙහි නායක. ‘Hỡi bậc Đại Dũng, ngài là người nhổ mũi tên, là thầy thuốc cho những người bệnh. Hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy ban cho sự chữa trị đối với tôi, người bị bệnh tật hành hạ. 42. 42. ‘‘‘කල්ලත්ථිකා යෙ පස්සන්ති, බුද්ධසෙට්ඨ තුවං මුනෙ; ධුවත්ථසිද්ධිං පප්පොන්ති, එතෙසං අජරො භවෙ. ‘Hỡi bậc Thánh, bậc Phật Tối Thượng, những ai mong cầu sự không bệnh mà nhìn thấy ngài, họ đạt được sự thành tựu vững chắc về mục đích, đối với họ, kiếp sống là không già. 43. 43. ‘‘‘න [Pg.5] මෙ දෙය්‍යධම්මො අත්ථි, පවත්තඵලභොජිහං; ඉදං මෙ ආසනං අත්ථි, නිසීද කට්ඨමඤ්චකෙ’. ‘Con không có vật gì để cúng dường, con là người ăn trái cây rụng. Con có chỗ ngồi này, xin ngài hãy ngồi trên chiếc giường gỗ’. 44. 44. ‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, අසම්භීතොව කෙසරී; මුහුත්තං වීතිනාමෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Đức Thế Tôn đã ngồi ở nơi ấy, giống như con sư tử không sợ hãi. Sau khi trải qua một khoảnh khắc, ngài đã nói lên lời này: 45. 45. ‘‘‘විසට්ඨො හොහි මා භායි, ලද්ධො ජොතිරසො තයා; යං තුය්හං පත්ථිතං සබ්බං, පරිපූරිස්සතිනාගතෙ. ‘Hãy can đảm, đừng sợ hãi, ngọc jotirasa đã được ngươi đắc được. Tất cả những gì được ngươi mong mỏi sẽ được viên mãn trong tương lai. 46. 46. ‘‘‘න මොඝං තං කතං තුය්හං, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ; සක්කා උද්ධරිතුං අත්තා, යස්ස චිත්තං පණීහිතං. ‘Việc ấy được ngươi thực hiện không phải là vô ích, ở trong ruộng phước vô thượng. Người nào có tâm được hướng đến đúng đắn, người ấy có thể tự mình giải thoát. 47. 47. ‘‘‘ඉමිනාසනදානෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි. ‘Do việc cúng dường chỗ ngồi này, và do các tâm tư cùng nguyện vọng, trong một trăm ngàn kiếp, ngươi sẽ không đi đến đọa xứ. 48. 48. ‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි; අසීතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි. ‘Năm mươi lần, ngươi sẽ làm vua của chư Thiên, trị vì vương quốc của chư Thiên. Và tám mươi lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân Vương. 49. 49. ‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසාරෙ සංසරිස්සසි’. ‘(Ngươi sẽ được) làm vị vua chư hầu rộng lớn, không thể đếm được bằng sự tính toán; sau khi được an lạc ở khắp mọi nơi, ngươi sẽ luân chuyển ở trong vòng luân hồi’. 50. 50. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො; නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ. Vị Chánh Đẳng Giác, có danh hiệu là Padumuttara, sau khi nói lên lời này, bậc Dũng Mãnh đã bay lên hư không, giống như con thiên nga chúa ở trên bầu trời. 51. 51. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සරථං සන්දමානිකං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, එකාසනස්සිදං ඵලං. Xe voi, xe ngựa, xe song mã cùng với kiệu; tôi đã được nhận tất cả những thứ ấy. Đây là quả báo của việc cúng dường một chỗ ngồi. 52. 52. ‘‘කානනං පවිසිත්වාපි, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති. Ngay cả sau khi đi vào trong rừng, khi tôi mong muốn có chỗ ngồi, sau khi biết được ý định của tôi, chiếc ngai vàng liền hiện ra. 53. 53. ‘‘වාරිමජ්ඣගතො සන්තො, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති. Trong khi đang ở giữa dòng nước, khi tôi mong muốn có chỗ ngồi, sau khi biết được ý định của tôi, chiếc ngai vàng liền hiện ra. 54. 54. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; පල්ලඞ්කසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා. Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, một trăm ngàn chiếc ngai vàng luôn luôn vây quanh tôi. 55. 55. ‘‘දුවෙ [Pg.6] භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ. Tôi luân chuyển trong hai cảnh giới, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người. Tôi sanh ra trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn. 56. 56. ‘‘එකාසනං දදිත්වාන, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ; ධම්මපල්ලඞ්කමාදාය, විහරාමි අනාසවො. Sau khi đã dâng cúng một chỗ ngồi ở phước điền vô thượng, tôi đã thọ nhận ngai vàng của Giáo Pháp và trú ngụ không còn lậu hoặc. 57. 57. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí. Tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báo của việc cúng dường một chỗ ngồi. 58. 58. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi trú ngụ không còn lậu hoặc. 59. 59. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 60. 60. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකාසනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão Ekāsanadāyaka khả kính අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này như thế ấy. එකාසනදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phẩm truyện về trưởng lão Ekāsanadāyaka, là phẩm thứ ba. 4. සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 4. Phẩm truyện về trưởng lão Sattakadambapupphiya 61. 61. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, කුක්කුටො නාම පබ්බතො; තම්හි පබ්බතපාදම්හි, සත්ත බුද්ධා වසිංසු තෙ. Không xa dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Kukkuṭa. Ở tại chân của ngọn núi ấy, bảy vị Phật kia đã trú ngụ. 62. 62. ‘‘කදම්බං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං; සත්ත මාලා ගහෙත්වාන, පුඤ්ඤචිත්තෙන ඔකිරිං. Sau khi nhìn thấy cây gáo đã trổ hoa, tôi đã chắp tay lại. Sau khi đã lấy bảy bông hoa, tôi đã rải xuống với tâm phước thiện. 63. 63. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các tác ý và sự nguyện cầu, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 64. 64. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, khi ấy tôi đã tạo nghiệp. Tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báo của việc cúng dường đến đức Phật. 65. 65. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi trú ngụ không còn lậu hoặc. 66. 66. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 67. 67. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.7] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සත්තකදම්බපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා Quả thật, trưởng lão Sattakadambapupphiya khả kính ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này như thế ấy. සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phẩm truyện về trưởng lão Sattakadambapupphiya, là phẩm thứ tư. 5. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 5. Phẩm truyện về trưởng lão Koraṇḍapupphiya 68. 68. ‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ; පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති. Trước đây, tôi là người làm việc trong rừng, sau khi cha mẹ đã qua đời. Tôi sinh sống bằng việc giết hại thú vật, tôi không có được điều thiện lành. 69. 69. ‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො; පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා. Ở gần nơi ở của tôi, bậc Lãnh Đạo Tối Thắng của thế gian tên là Tissa, bậc có Mắt Trí Tuệ, do lòng bi mẫn đã cho thấy ba dấu chân. 70. 70. ‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො; හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං. Và sau khi nhìn thấy các dấu chân đã được in xuống của vị Đạo Sư tên là Tissa, tôi đã hoan hỷ và với tâm hoan hỷ, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở nơi các dấu chân. 71. 71. ‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං; සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං. Sau khi thấy cây koraṇḍa, loài cây mọc lên từ đất, đang trổ hoa, tôi đã lấy cả chùm hoa và đã cúng dường lên dấu chân cao quý. 72. 72. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 73. 73. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; කොරණ්ඩවණ්ණකොයෙව, සුප්පභාසො භවාමහං. Bất cứ cảnh sanh nào tôi tái sanh vào, dù là cảnh giới chư Thiên hay loài người, tôi đều có màu da giống như hoa koraṇḍa và có ánh sáng rực rỡ. 74. 74. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං. Cách đây chín mươi hai kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp nào; kể từ đó, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường dấu chân. 75. 75. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 76. 76. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. 77. 77. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති; Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. Như vậy, Đại đức Trưởng lão Koraṇḍapupphiya đã nói những câu kệ này. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên truyện thứ năm về Trưởng lão Koraṇḍapupphiya. 6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên truyện về Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka 78. 78. ‘‘සුචින්තිතං [Pg.8] භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං; උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං. (Tôi đã thấy) Đức Thế Tôn Sucintita, bậc tối thượng trong thế gian, bậc Ngưu vương trong loài người, đã đi vào khu rừng lớn, đang bị khổ não bởi bệnh do gió. 79. 79. ‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං; කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං. Sau khi thấy, tôi đã làm cho tâm tịnh tín và đã dâng lên bơ lỏng tinh khiết. Do đã thực hiện và đã tích lũy (nghiệp lành), sông Gaṅgā này (tên là) Bhāgīrathī... 80. 80. ‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම; අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා. ... và bốn biển lớn đã trở thành bơ lỏng cho tôi. Và trái đất to lớn, không thể đo lường, không thể đếm được này... 81. 81. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා; චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා. ... sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành mật ong và đường. Những cây này ở bốn châu, là loài cây (pādapā), là loài mọc trên đất (dharaṇīruhā). 82. 82. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ; පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං. Những cây ấy, sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành cây ước nguyện. Năm mươi lần, tôi đã là vua chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. 83. 83. ‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Và năm mươi mốt lần, tôi đã là vua Chuyển Luân. Còn việc làm vua chư hầu ở các xứ rộng lớn thì không thể đếm được về số lượng. 84. 84. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào; kể từ đó, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng bơ lỏng tinh khiết. 85. 85. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 86. 86. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. 87. 87. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, Đại đức Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka đã nói những câu kệ này... අභාසිත්ථාති. ... đã nói. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên truyện thứ sáu về Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka. 7. එකධම්මස්සවනියත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên truyện về Trưởng lão Ekadhammassavaniya 88. 88. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; චතුසච්චං පකාසෙන්තො, සන්තාරෙසි බහුං ජනං. Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ bên kia của tất cả các pháp, trong khi tuyên thuyết về Tứ Diệu Đế, ngài đã cứu độ nhiều chúng sanh. 89. 89. ‘‘අහං [Pg.9] තෙන සමයෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො; ධුනන්තො වාකචීරානි, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා. Vào lúc ấy, tôi là vị đạo sĩ bện tóc có khổ hạnh mãnh liệt. Trong khi giũ các y bằng vỏ cây, lúc ấy tôi đang đi trên hư không. 90. 90. ‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස උපරි, ගන්තුං න විසහාමහං; පක්ඛීව සෙලමාසජ්ජ, ගමනං න ලභාමහං. Tôi đã không thể đi ở phía trên của Đức Phật cao quý. Giống như con chim khi đến gần núi đá không thể đi tiếp được, tôi cũng đã không thể đi tiếp được. 91. 91. ‘‘උදකෙ වොක්කමිත්වාන, එවං ගච්ඡාමි අම්බරෙ; න මෙ ඉදං භූතපුබ්බං, ඉරියාපථවිකොපනං. Tôi đi trên hư không giống như là đang bước xuống và đi trong nước. Sự cản trở oai nghi này đối với tôi là điều chưa từng xảy ra trước đây. 92. 92. ‘‘හන්ද මෙතං ගවෙසිස්සං, අප්පෙවත්ථං ලභෙය්‍යහං; ඔරොහන්තො අන්තලික්ඛා, සද්දමස්සොසි සත්ථුනො. Nào, tôi sẽ tìm kiếm về điều này, mong rằng tôi có thể đạt được lợi ích ấy. Trong khi đang đi xuống từ hư không, tôi đã nghe được âm thanh của Bậc Đạo Sư. 93. 93. ‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා; අනිච්චතං කථෙන්තස්ස, තඤ්ඤෙව උග්ගහිං තදා; Lúc ấy, tôi đã học hỏi chính pháp vô thường ấy từ ngài, là người đang thuyết giảng về pháp vô thường với âm thanh đáng ưa thích, đáng lắng nghe, và êm dịu. අනිච්චසඤ්ඤමුග්ගය්හ, අගමාසිං මමස්සමං. Sau khi học hỏi về tưởng vô thường, tôi đã đi đến am thất của mình. 94. 94. ‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං; චරිමෙ වත්තමානම්හි, සද්ධම්මස්සවනං සරිං. Ta đã sống trọn đời ở tại nơi ấy, và đã mệnh chung ở đó. Khi tâm cuối cùng sanh khởi, ta đã nhớ lại việc nghe Chánh pháp. 95. 95. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa). 96. 96. ‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිං අහං; එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං. Ta đã vui hưởng ở cõi trời trong ba mươi ngàn đại kiếp. Và năm mươi mốt lần, ta đã làm vua cõi trời. 97. 97. ‘‘එකවීසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Và hai mươi mốt lần, ta đã là vị Chuyển Luân vương. (Còn) vương quyền ở các tiểu quốc rộng lớn thì không thể đếm được. 98. 98. ‘‘අනුභොමි සකං පුඤ්ඤං, සුඛිතොහං භවාභවෙ; අනුස්සරාමි තං සඤ්ඤං, සංසරන්තො භවාභවෙ; න කොටිං පටිවිජ්ඣාමි, නිබ්බානං අච්චුතං පදං. Ta hưởng quả phước của mình, ta được an lạc trong các kiếp sống. Trong khi luân hồi qua các kiếp sống, ta luôn nhớ tưởng đến tưởng ấy (vô thường). Ta đã không thâm nhập được đến tận cùng, là trạng thái bất tử, là Niết Bàn. 99. 99. ‘‘පිතුගෙහෙ නිසීදිත්වා, සමණො භාවිතින්ද්‍රියො; කථංස පරිදීපෙන්තො, අනිච්චතමුදාහරි. Vị Sa-môn với các căn đã được tu tập, sau khi ngồi xuống ở nhà của phụ thân, trong khi thuyết giảng và làm sáng tỏ, đã nói lên (tính chất) vô thường. 100. 100. ‘‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, උප්පාදවයධම්මිනො; උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො’. ‘Quả thật, các pháp hữu vi là vô thường, có bản chất sanh và diệt. Sau khi sanh lên, chúng lại hoại diệt. Sự lắng dịu của chúng là an lạc.’ 101. 101. ‘‘සහ [Pg.10] ගාථං සුණිත්වාන, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං; එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං. Ngay khi vừa nghe xong câu kệ, ta đã nhớ lại tưởng quá khứ. Trong khi ngồi ở một chỗ, ta đã chứng đắc A-la-hán quả. 102. 102. ‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං; උපසම්පාදයී බුද්ධො, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං. Vào năm lên bảy tuổi, ta đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật đã tế độ cho ta. Đây là kết quả của việc nghe Pháp. 103. 103. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ධම්මමසුණිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං. Kể từ khi ta đã nghe Pháp vào một trăm ngàn đại kiếp trước, ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc nghe Pháp. 104. 104. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch… (vân vân)… ta sống không còn lậu hoặc. 105. 105. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của ta là khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. 106. 106. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකධම්මස්සවනියො ථෙරො ඉමා Như vầy, quả thật Trưởng lão Ekadhammassavaniya ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. එකධම්මස්සවනියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Ký sự về Thánh hạnh của Trưởng lão Ekadhammassavaniya, chương thứ bảy. 8. සුචින්තිතත්ථෙරඅපදානං 8. Ký sự về Thánh hạnh của Trưởng lão Sucintita 107. 107. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං කස්සකො තදා; කසිකම්මෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ. Khi ấy, ở tại thành phố Haṃsavatī, ta là một người nông dân. Ta sinh sống bằng nghề nông, và nhờ đó ta nuôi dưỡng vợ con. 108. 108. ‘‘සුසම්පන්නං තදා ඛෙත්තං, ධඤ්ඤං මෙ ඵලිනං අහු; පාකකාලෙ ච සම්පත්තෙ, එවං චින්තෙසහං තදා. Khi ấy, thửa ruộng được mùa bội thu, lúa của ta đã trổ bông kết hạt. Và khi đến mùa thu hoạch, lúc ấy ta đã suy nghĩ như vầy: 109. 109. ‘‘නච්ඡන්නං නප්පතිරූපං, ජානන්තස්ස ගුණාගුණං; යොහං සඞ්ඝෙ අදත්වාන, අග්ගං භුඤ්ජෙය්‍ය චෙ තදා. Thật không thích hợp, không tương xứng cho ta, người biết được điều có đức và không có đức, nếu ta lại ăn phần đầu mùa mà không dâng cúng đến chư Tăng. 110. 110. ‘‘අයං බුද්ධො අසමසමො, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො; තතො පභාවිතො සඞ්ඝො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො. Vị Phật này không ai sánh bằng, Ngài có ba mươi hai tướng tốt cao quý. Tăng chúng, bắt nguồn từ Ngài, là phước điền vô thượng. 111. 111. ‘‘තත්ථ දස්සාමහං දානං, නවසස්සං පුරෙ පුරෙ; එවාහං චින්තයිත්වාන, හට්ඨො පීණිතමානසො. Ở nơi ấy, ta sẽ dâng cúng vật thực, là lúa mới, trước tiên. Sau khi suy nghĩ như vậy, với tâm hoan hỷ và vui mừng, 112. 112. ‘‘ඛෙත්තතො [Pg.11] ධඤ්ඤමාහත්වා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමිං; උපසඞ්කම්ම සම්බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං; වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. ta đã mang lúa từ ruộng đến, và đã đi đến gần Đức Chánh Đẳng Giác. Sau khi đến gần Đức Chánh Đẳng Giác, bậc Tối Thắng trong đời, bậc Ngưu Vương giữa loài người, và đảnh lễ dưới chân của Bậc Đạo Sư, ta đã nói lên lời này: 113. 113. ‘‘‘නවසස්සඤ්ච සම්පන්නං, ආයාගොසි ච ත්වං මුනෙ; අනුකම්පමුපාදාය, අධිවාසෙහි චක්ඛුම’. ‘Lúa mới đã sẵn sàng, và Ngài, bậc Mâu-ni, là người xứng đáng nhận lễ vật. Xin Ngài, bậc có Mắt, hãy nhận lấy vì lòng bi mẫn.’ 114. 114. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Đức Phật Padumuttara, bậc Thông Tỏ Thế Gian, người nhận các vật cúng dường, sau khi biết được ý định của ta, đã nói lên lời này: 115. 115. ‘‘‘චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරො ච ඵලෙ ඨිතා; එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො; යජන්තානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං. ‘Bốn vị đang thực hành (Đạo), và bốn vị đã an trú trong Quả. Tăng chúng này là những bậc ngay thẳng, vững trú trong trí tuệ và giới hạnh. Đối với những người làm lễ cúng dường, những chúng sanh mong cầu phước báu. 116. 116. ‘‘‘කරොතොපධිකං පුඤ්ඤං, සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලං; තස්මිං සඞ්ඝෙව දාතබ්බං, තව සස්සං තථෙතරං. ‘Việc tạo phước báu (dẫn đến tái sanh), khi được dâng cúng đến Tăng chúng, sẽ có quả lớn. Lúa của ngươi và những thứ khác nên được dâng cúng cho chính Tăng chúng ấy.’ 117. 117. ‘‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං; පටියත්තං ඝරෙ සන්තං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දෙහි ත්වං’. ‘Sau khi đã chỉ định các vị Tỳ-kheo từ Tăng chúng, hãy dẫn các vị ấy về nhà của ngươi. Những gì đã được chuẩn bị sẵn có trong nhà, ngươi hãy dâng cúng đến Tăng chúng Tỳ-kheo.’ 118. 118. ‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං; යං ඝරෙ පටියත්තං මෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං. Sau khi đã chỉ định các vị Tỳ-kheo từ Tăng chúng, ta đã dẫn các vị ấy về nhà của mình. Những gì đã được chuẩn bị trong nhà, ta đã dâng cúng đến Tăng chúng Tỳ-kheo. 119. 119. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa). 120. 120. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, සොවණ්ණං සප්පභස්සරං; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. “Tại nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi bằng vàng, sáng chói rực rỡ, cao sáu mươi do-tuần, và rộng ba mươi do-tuần.” එකූනවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ mười chín. 121. 121. ‘‘ආකිණ්ණං භවනං මය්හං, නාරීගණසමාකුලං; තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, වසාමි තිදසෙ අහං. “Lâu đài của tôi tràn ngập, đông đúc chúng thiên nữ. Tại nơi ấy, sau khi ăn và uống, tôi trú ngụ ở cõi trời Ba Mươi Ba.” 122. 122. ‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. “Tôi đã làm vua cõi trời ba trăm lần, và tôi đã là vua Chuyển Luân năm trăm lần. Còn vương vị chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được.” 123. 123. ‘‘භවාභවෙ [Pg.12] සංසරන්තො, ලභාමි අමිතං ධනං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Khi luân hồi trong các kiếp sống, tôi nhận được tài sản vô lượng. Tài sản của tôi không hề thiếu hụt, đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 124. 124. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Xe voi, xe ngựa, kiệu, và võng, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 125. 125. ‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Y phục mới, trái cây mới, vật thực mới có hương vị thượng hạng, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 126. 126. ‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Vải lụa và vải len, vải lanh và vải bông, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 127. 127. ‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො ච අලඞ්කතා; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Chúng nữ tỳ, chúng nam nô, và các phụ nữ được trang điểm, tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 128. 128. ‘‘න මං සීතං වා උණ්හං වා, පරිළාහො න විජ්ජති; අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති. “Đối với tôi, không có lạnh hay nóng, không có sự oi bức. Hơn nữa, trong tâm tôi không có nỗi khổ về tâm.” 129. 129. ‘‘ඉදං ඛාද ඉදං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “‘Hãy ăn món này, hãy dùng món này, hãy nằm trên giường này.’ Tôi nhận được tất cả những điều này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 130. 130. ‘‘අයං පච්ඡිමකො දානි, චරිමො වත්තතෙ භවො; අජ්ජාපි දෙය්‍යධම්මො මෙ, ඵලං තොසෙසි සබ්බදා. “Giờ đây, đây là kiếp sống cuối cùng, là kiếp sau chót đang diễn ra. Ngay cả hôm nay, vật cúng dường của tôi vẫn luôn làm cho vui thích với quả của nó.” 131. 131. ‘‘නවසස්සං දදිත්වාන, සඞ්ඝෙ ගණවරුත්තමෙ; අට්ඨානිසංසෙ අනුභොමි, කම්මානුච්ඡවිකෙ මම. “Sau khi đã cúng dường lúa mới đến Tăng chúng, là hội chúng cao quý tối thượng, tôi hưởng tám quả báu tương xứng với nghiệp của mình.” 132. 132. ‘‘වණ්ණවා යසවා හොමි, මහාභොගො අනීතිකො; මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා. “Tôi là người có dung sắc, có danh tiếng, có tài sản lớn, không có tai họa. Tôi luôn có nhiều bạn bè, luôn có đoàn tùy tùng không thể bị chia rẽ.” 133. 133. ‘‘සබ්බෙ මං අපචායන්ති, යෙ කෙචි පථවිස්සිතා; දෙය්‍යධම්මා ච යෙ කෙචි, පුරෙ පුරෙ ලභාමහං. “Tất cả những ai sống trên mặt đất đều tôn kính tôi. Và bất cứ vật cúng dường nào, tôi đều nhận được trước tiên.” 134. 134. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස වා මජ්ඣෙ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සම්මුඛා; සබ්බෙපි සමතික්කම්ම, දෙන්ති මමෙව දායකා. “Hoặc ở giữa Tăng chúng Tỳ khưu, hoặc ở trước mặt đức Phật tối thượng, các thí chủ vượt qua tất cả mọi người mà chỉ dâng cúng cho riêng tôi.” 135. 135. ‘‘පඨමං නවසස්සඤ්හි, දත්වා සඞ්ඝෙ ගණුත්තමෙ; ඉමානිසංසෙ අනුභොමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Sau khi đã cúng dường lúa mới trước tiên đến Tăng chúng, là hội chúng tối thượng, tôi hưởng những quả báu này. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 136. 136. ‘‘සතසහස්සිතො [Pg.13] කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã thực hiện việc cúng dường ấy, tôi không biết đến cảnh khổ. Đây là quả của (việc cúng dường) lúa mới.” 137. 137. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො; “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi trú không còn lậu hoặc.” 138. 138. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 139. 139. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුචින්තිතො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Sucintita đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. සුචින්තිතත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên truyện về Trưởng lão Sucintita, thứ tám. 9. සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên truyện về Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya 140. 140. ‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිං අනගාරියං; වාකචීරධරො ආසිං, තපොකම්මමපස්සිතො. “Với đức tin, tôi đã xuất gia, đi vào đời sống không nhà. Tôi đã là người mặc y vỏ cây, nương tựa vào hạnh khổ hạnh.” 141. 141. ‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො; උප්පජ්ජි තම්හි සමයෙ, තාරයන්තො මහාජනං. “Đức Thế Tôn Atthadassī, bậc tối thượng trong thế gian, bậc ngưu vương trong loài người, đã xuất hiện vào lúc ấy, trong khi đang cứu vớt đại chúng.” 142. 142. ‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං; බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පුලිනෙ ථූපමුත්තමං. “Sức lực của tôi quả thật đã suy kiệt do cơn bệnh nặng nề ấy. Sau khi đã niệm tưởng đến đức Phật tối thượng, (tôi đã làm) bảo tháp tối thượng trên bãi cát.” 143. 143. ‘‘කරිත්වා හට්ඨචිත්තොහං, සහත්ථෙන සමොකිරිං; සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, උදග්ගමනසො අහං. “Sau khi đã làm (bảo tháp), với tâm hoan hỷ, tôi đã tự tay rải cúng dường những bông hoa soṇṇakiṅkaṇi (hoa chuông vàng), với tâm phấn khởi.” 144. 144. ‘‘සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, ථූපං පරිචරිං අහං; තෙන චෙතොපසාදෙන, අත්ථදස්සිස්ස තාදිනො. “Tôi đã phụng sự bảo tháp như là (phụng sự) đức Chánh Đẳng Giác ở trước mặt. Do sự trong sạch của tâm ấy đối với đức Atthadassī, bậc Tādī (bậc Tịnh Lặng)...” 145. 145. ‘‘දෙවලොකං ගතො සන්තො, ලභාමි විපුලං සුඛං; සුවණ්ණවණ්ණො තත්ථාසිං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Khi sanh về cõi trời, tôi đã nhận được sự an lạc to lớn; ở tại nơi ấy, tôi có thân sắc vàng ròng. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.” 146. 146. ‘‘අසීතිකොටියො මය්හං, නාරියො සමලඞ්කතා; සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tám mươi koṭi các phụ nữ được trang điểm lộng lẫy đã luôn luôn hầu hạ tôi. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.” 147. 147. ‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො පණවානි ච; සඞ්ඛා ච ඩිණ්ඩිමා තත්ථ, වග්ගූ වජ්ජන්ති දුන්දුභී. “Sáu mươi ngàn nhạc cụ, các trống bherī và paṇava, các tù và và trống ḍiṇḍima, các trống lớn dundubhī có âm thanh du dương được trỗi lên ở tại nơi ấy.” 148. 148. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි[Pg.14], හත්ථිනො සමලඞ්කතා; තිධාපභින්නමාතඞ්ගා, කුඤ්ජරා සට්ඨිහායනා. “Tám mươi bốn ngàn con voi được trang điểm lộng lẫy, các voi chúa đang trong thời kỳ động cỡn từ ba nơi, các voi rừng sáu mươi tuổi.” 149. 149. ‘‘හෙමජාලාභිසඤ්ඡන්නා, උපට්ඨානං කරොන්ති මෙ; බලකායෙ ගජෙ චෙව, ඌනතා මෙ න විජ්ජති. “Được bao phủ bởi các tấm lưới bằng vàng, chúng nó thực hiện việc hầu hạ tôi. Đối với tôi, không có sự thiếu thốn về quân đội và cả về loài voi.” 150. 150. ‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං; අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං. “Tôi đang thọ hưởng quả báu của các đóa hoa chuông vàng. Và tôi đã làm vua cõi trời được năm mươi tám lần.” 151. 151. ‘‘එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පථබ්‍යා රජ්ජං එකසතං, මහියා කාරයිං අහං. “Và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương được bảy mươi mốt lần. Tôi đã cai trị vương quốc trên mặt đất được một trăm lẻ một lần.” 152. 152. ‘‘සො දානි අමතං පත්තො, අසඞ්ඛතං සුදුද්දසං ; සංයොජනපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Vị ấy, là tôi, giờ đây đã đạt đến trạng thái bất tử, vô vi, và rất khó thấy. Các kiết sử đã được tận trừ, giờ đây không còn tái sanh nữa.” 153. 153. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Cách đây một ngàn tám trăm kiếp, khi tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.” 154. 154. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch … (v.v.) … tôi sống không còn lậu hoặc.” 155. 155. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” 156. 156. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොවණ්ණකිඞ්කණියො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Phẩm truyện về Trưởng lão Sovaṇṇakiṅkaṇiya, phần thứ chín. 10. සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරඅපදානං 10. Phẩm truyện về Trưởng lão Soṇṇakontarika 157. 157. ‘‘මනොභාවනියං බුද්ධං, අත්තදන්තං සමාහිතං; ඉරියමානං බ්‍රහ්මපථෙ, චිත්තවූපසමෙ රතං. “(Tôi đã thấy) đức Phật, bậc làm cho tâm được phát triển, bậc tự điều phục, bậc định tĩnh, bậc đi trên con đường cao thượng, bậc ưa thích trong sự an tịnh của tâm.” 158. 158. ‘‘නිත්තිණ්ණඔඝං සම්බුද්ධං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං; උපතිත්ථං සමාපන්නං, ඉන්දිවරදලප්පභං. “Bậc Chánh Đẳng Giác đã vượt qua bộc lưu, bậc Thiền giả, bậc ưa thích trong thiền định, bậc Mâu-ni, bậc đang nhập định ở gần bến nước, bậc có ánh sáng như cánh hoa sen xanh.” 159. 159. ‘‘අලාබුනොදකං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං; බුද්ධස්ස පාදෙ ධොවිත්වා, අලාබුකමදාසහං. “Sau khi lấy nước bằng quả bầu, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giả. Sau khi đã rửa chân của đức Phật, tôi đã dâng cúng quả bầu.” 160. 160. ‘‘ආණාපෙසි [Pg.15] ච සම්බුද්ධො, පදුමුත්තරනාමකො; ‘ඉමිනා දකමාහත්වා, පාදමූලෙ ඨපෙහි මෙ’. “Và bậc Chánh Đẳng Giác, danh hiệu Padumuttara, đã ra lệnh rằng: ‘Sau khi mang nước đến bằng vật này, ngươi hãy đặt nó ở dưới chân của ta.’” 161. 161. ‘‘සාධූතිහං පටිස්සුත්වා, සත්ථුගාරවතාය ච; දකං අලාබුනාහත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං. “Tôi đã vâng lời rằng: ‘Lành thay,’ và cũng do lòng tôn kính đối với bậc Đạo Sư, sau khi mang nước đến bằng quả bầu, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giả.” 162. 162. ‘‘අනුමොදි මහාවීරො, චිත්තං නිබ්බාපයං මම; ‘ඉමිනාලාබුදානෙන, සඞ්කප්පො තෙ සමිජ්ඣතු’. “Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ, làm cho tâm của tôi được an tịnh: ‘Do sự dâng cúng quả bầu này, nguyện cho ý nguyện của ngươi được thành tựu.’” 163. 163. ‘‘පන්නරසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං; තිංසතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී අහොසහං. “Trong mười lăm kiếp, tôi đã vui hưởng ở cõi trời. Và tôi đã là vị vua Chuyển Luân Vương được ba mươi lần.” 164. 164. ‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තස්ස තිට්ඨතො; සොවණ්ණං කොන්තරං ගය්හ, තිට්ඨතෙ පුරතො මම. “Hoặc ban ngày hoặc ban đêm, trong lúc tôi đang đi kinh hành hay đang đứng, (một người) cầm cây thương vàng đứng ở trước mặt tôi.” 165. 165. ‘‘බුද්ධස්ස දත්වානලාබුං, ලභාමි සොණ්ණකොන්තරං; අප්පකම්පි කතං කාරං, විපුලං හොති තාදිසු. “Do đã dâng cúng quả bầu đến đức Phật, tôi nhận được cây thương vàng. Việc làm dù nhỏ nhoi được thực hiện đến các bậc như thế cũng trở thành to lớn.” 166. 166. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යංලාබුමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අලාබුස්ස ඉදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã dâng cúng quả bầu ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của quả bầu.” 167. 167. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch … (v.v.) … tôi sống không còn lậu hoặc.” 168. 168. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” 169. 169. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích … (v.v.) … giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොණ්ණකොන්තරිකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Soṇṇakontarika đã nói lên những câu kệ này. ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh tích của trưởng lão Soṇṇakontarika là phần thứ mười. සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො තෙචත්තාලීසමො. Phẩm Sakiṃsammajjaka là phẩm thứ bốn mươi ba. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො, එකදුස්සී එකාසනී; කදම්බකොරණ්ඩකදො, ඝතස්සවනිකොපි ච. Trưởng lão Sakiṃsammajjaka, Ekadussī, Ekāsanī; người dâng hoa Kadamba, Koraṇḍaka, Ghata, và cả Savanika. සුචින්තිකො කිඞ්කණිකො, සොණ්ණකොන්තරිකොපි ච; එකගාථාසතඤ්චෙත්ථ, එකසත්තතිමෙව ච. Sucintika, Kiṅkaṇika, và cả Soṇṇakontarika. Và ở đây có một trăm bảy mươi mốt câu kệ. 44. එකවිහාරිවග්ගො 44. Phẩm Ekavihāri 1. එකවිහාරිකත්ථෙරඅපදානං 1. Thánh tích của trưởng lão Ekavihārika 1. 1. ‘‘ඉමම්හි [Pg.16] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp hiền thiện này, bậc thân hữu của Phạm Thiên, vị có danh tiếng lớn, mang tên Kassapa theo dòng tộc, bậc Tối Thắng trong các vị thuyết giảng, đã xuất hiện. 2. 2. ‘‘නිප්පපඤ්චො නිරාලම්බො, ආකාසසමමානසො; සුඤ්ඤතාබහුලො තාදී, අනිමිත්තරතො වසී. “Vị ấy không có hý luận, không có nơi nương tựa, tâm trí như hư không, thường an trú trong tánh Không, là bậc như vậy, ưa thích trong Vô Tướng, là bậc tự chủ. 3. 3. ‘‘අසඞ්ගචිත්තො නික්ලෙසො, අසංසට්ඨො කුලෙ ගණෙ; මහාකාරුණිකො වීරො, විනයොපායකොවිදො. “Tâm không dính mắc, không phiền não, không giao du với gia đình, đoàn thể; bậc Đại Bi, bậc Anh Hùng, bậc thông thạo phương tiện giáo hóa. 4. 4. ‘‘උය්‍යුත්තො පරකිච්චෙසු, විනයන්තො සදෙවකෙ; නිබ්බානගමනං මග්ගං, ගතිං පඞ්කවිසොසනං. “Ngài chuyên tâm vào công việc của người khác, giáo hóa thế gian cùng với chư Thiên, (chỉ dạy) con đường đi đến Niết-bàn, làm khô cạn vũng lầy của các cõi đi. 5. 5. ‘‘අමතං පරමස්සාදං, ජරාමච්චුනිවාරණං; මහාපරිසමජ්ඣෙ සො, නිසින්නො ලොකතාරකො. “Pháp bất tử, vị ngọt tối thượng, ngăn ngừa già và chết. Vị ấy, bậc cứu độ thế gian, đã ngồi giữa đại chúng. 6. 6. ‘‘කරවීකරුතො නාථො, බ්‍රහ්මඝොසො තථාගතො; උද්ධරන්තො මහාදුග්ගා, විප්පනට්ඨෙ අනායකෙ. “Bậc Lãnh Đạo có tiếng hót như chim karavīka, bậc Phạm Âm, bậc Như Lai, đã cứu vớt những người lạc lối, không người dẫn đường, ra khỏi vực thẳm hiểm nguy. 7. 7. ‘‘දෙසෙන්තො විරජං ධම්මං, දිට්ඨො මෙ ලොකනායකො; තස්ස ධම්මං සුණිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං. “Đang khi thuyết giảng giáo pháp không còn bụi bẩn, bậc Lãnh Đạo thế gian đã được tôi nhìn thấy. Sau khi nghe pháp của Ngài, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà. 8. 8. ‘‘පබ්බජිත්වා තදාපාහං, චින්තෙන්තො ජිනසාසනං; එකකොව වනෙ රම්මෙ, වසිං සංසග්ගපීළිතො. “Sau khi xuất gia vào lúc ấy, tôi suy nghiệm về giáo huấn của bậc Chiến Thắng. Bị phiền nhiễu bởi sự giao du, tôi đã sống một mình trong khu rừng khả ái. 9. 9. ‘‘සක්කායවූපකාසො මෙ, හෙතුභූතො මමාභවී ; මනසො වූපකාසස්ස, සංසග්ගභයදස්සිනො. “Đối với tôi, người thấy sự nguy hiểm trong giao du, người có tâm an tịnh, sự lắng dịu của thân kiến đã trở thành nhân duyên (đưa đến giải thoát). 10. 10. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi chúa phá tung xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc. 11. 11. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật vậy, sự đến của tôi là một sự khéo đến, (sự đến) của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 12. 12. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.17] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකවිහාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ekavihārika khả kính đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. එකවිහාරිකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thánh tích của trưởng lão Ekavihārika là phần thứ nhất. 2. එකසඞ්ඛියත්ථෙරඅපදානං 2. Thánh tích của trưởng lão Ekasaṅkhiya 13. 13. ‘‘විපස්සිනො භගවතො, මහාබොධිමහො අහු; මහාජනා සමාගම්ම, පූජෙන්ති බොධිමුත්තමං. “Đã có lễ hội cúng dường cây Đại Bồ-đề của đức Thế Tôn Vipassī. Đông đảo quần chúng tụ hội lại, cúng dường cây Bồ-đề tối thượng. 14. 14. ‘‘න හි තං ඔරකං මඤ්ඤෙ, බුද්ධසෙට්ඨො භවිස්සති; යස්සායං ඊදිසා බොධි, පූජනීයා ච සත්ථුනො. “Quả thật, tôi không nghĩ rằng việc ấy là thấp kém. Vị ấy sẽ là bậc Phật Tối Thắng, bậc Đạo Sư mà cây Bồ-đề này của Ngài thật đáng được cúng dường. 15. 15. ‘‘තතො සඞ්ඛං ගහෙත්වාන, බොධිරුක්ඛමුපට්ඨහිං; ධමන්තො සබ්බදිවසං, අවන්දිං බොධිමුත්තමං. “Khi ấy, sau khi lấy chiếc tù và, tôi đã hầu hạ cây Bồ-đề. Vừa thổi (tù và) suốt cả ngày, tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề tối thượng. 16. 16. ‘‘ආසන්නකෙ කතං කම්මං, දෙවලොකං අපාපයී; කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං. “Nghiệp đã được thực hiện vào lúc cận tử đã đưa (tôi) đến cõi trời. Thân xác của tôi đã ngã xuống, tôi hưởng lạc ở cõi trời. 17. 17. ‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, තුට්ඨහට්ඨා පමොදිතා; සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Sáu mươi ngàn nhạc cụ, với sự vui vẻ, hoan hỷ, và phấn khởi, luôn luôn hầu hạ tôi. Đây là quả báu của việc cúng dường cây Bồ-đề. 18. 18. ‘‘එකසත්තතිමෙ කප්පෙ, රාජා ආසිං සුදස්සනො; චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො. “Vào kiếp thứ bảy mươi mốt, tôi là vị vua tên Sudassana, người chinh phục bốn phương, bậc chiến thắng, là chúa tể của cõi Diêm-phù-đề. 19. 19. ‘‘තතො අඞ්ගසතා තුරියා, පරිවාරෙන්ති මං සදා; අනුභොමි සකං කම්මං, උපට්ඨානස්සිදං ඵලං. Khi ấy, các nhạc cụ có trăm bộ phận luôn luôn vây quanh tôi. Tôi đang hưởng quả nghiệp của chính mình; đây là quả của sự hầu hạ. 20. 20. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; මාතුකුච්ඡිගතස්සාපි, වජ්ජරෙ භෙරියො සදා. Bất cứ sanh thú nào tôi tái sanh vào, dù là thân chư Thiên hay thân người, ngay cả khi còn nằm trong bụng mẹ, các trống vẫn luôn luôn vang lên. 21. 21. ‘‘උපට්ඨිත්වාන සම්බුද්ධං, අනුභුත්වාන සම්පදා; සිවං සුඛෙමං අමතං, පත්තොම්හි අචලං පදං. Sau khi đã hầu hạ bậc Chánh Đẳng Giác, sau khi đã hưởng các tài sản, tôi đã đạt đến trạng thái an tịnh, vô cùng an ổn, bất tử, và bất động. 22. 22. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Trong kiếp thứ chín mươi mốt tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp ấy. (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 23. 23. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 24. 24. ‘‘ස්වාගතං [Pg.18] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 25. 25. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකසඞ්ඛියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, Trưởng lão Ekasaṅkhiya đã nói lên những câu kệ này như sau. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. එකසඞ්ඛියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thiên A-hàm thứ hai về Trưởng lão Ekasaṅkhiya. 3. පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං 3. Thiên A-hàm về Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka 26. 26. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, ආහුතීනං පටිග්ගහො; වසීසතසහස්සෙහි, නගරං පාවිසී තදා. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, là người xứng đáng thọ nhận các vật cúng dường, khi ấy đã đi vào thành cùng với một trăm ngàn vị đã làm chủ các căn. 27. 27. ‘‘නගරං පවිසන්තස්ස, උපසන්තස්ස තාදිනො; රතනානි පජ්ජොතිංසු, නිග්ඝොසො ආසි තාවදෙ. Khi bậc đã tịch tịnh, bậc Như Nhiên đi vào thành, các bảo vật đã tỏa sáng; ngay lúc đó, một âm thanh lớn đã vang lên. 28. 28. ‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, භෙරී වජ්ජුමඝට්ටිතා; සයං වීණා පවජ්ජන්ති, බුද්ධස්ස පවිසතො පුරං. Do oai lực của đức Phật, các trống đã vang lên dù không được đánh; các đàn tỳ-bà tự động vang lên khi đức Phật đi vào thành. 29. 29. ‘‘බුද්ධසෙට්ඨං නමස්සාමි, පදුමුත්තරමහාමුනිං; පාටිහීරඤ්ච පස්සිත්වා, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං. Tôi đảnh lễ bậc Phật tối thượng, bậc Đại Mâu-ni Padumuttara. Sau khi đã thấy thần thông, tôi đã làm cho tâm tịnh tín đối với vị ấy. 30. 30. ‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා; අචෙතනාපි තුරියා, සයමෙව පවජ්ජරෙ. Ôi, đức Phật! Ôi, Giáo pháp! Ôi, sự toàn hảo của bậc Đạo Sư của chúng ta! Ngay cả các nhạc cụ không có tâm cũng tự chúng vang lên. 31. 31. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං. Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã có được tưởng (về đức Phật). (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của tưởng về đức Phật. 32. 32. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 33. 33. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 34. 34. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාටිහීරසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka đã nói lên những câu kệ này như sau. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thiên A-hàm thứ ba về Trưởng lão Pāṭihīrasaññaka. 4. ඤාණත්ථවිකත්ථෙරඅපදානං 4. Thiên A-hàm về Trưởng lão Ñāṇatthavika 35. 35. ‘‘කණිකාරංව [Pg.19] ජලිතං, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං; කඤ්චනංව විරොචන්තං, අද්දසං ද්විපදුත්තමං. Tôi đã thấy bậc Tối Thượng trong loài hai chân, rực rỡ như cây kaṇikāra, sáng chói như cây đèn, và tỏa sáng như vàng. 36. 36. ‘‘කමණ්ඩලුං ඨපෙත්වාන, වාකචීරඤ්ච කුණ්ඩිකං; එකංසං අජිනං කත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං. Sau khi đặt xuống bình nước, y vỏ cây, và cái móc, tôi đã vắt tấm da thú qua một bên vai và tán thán bậc Phật tối thượng. 37. 37. ‘‘‘තමන්ධකාරං විධමං, මොහජාලසමාකුලං; ඤාණාලොකං දස්සෙත්වාන, නිත්තිණ්ණොසි මහාමුනි. ‘Hỡi bậc Đại Mâu-ni, Ngài đã vượt qua (biển sanh tử) sau khi đã xua tan bóng tối bị bao phủ bởi lưới si mê và đã chỉ bày ánh sáng trí tuệ. 38. 38. ‘‘‘සමුද්ධරසිමං ලොකං, සබ්බාවන්තමනුත්තරං; ඤාණෙ තෙ උපමා නත්ථි, යාවතාජගතොගති. ‘Ngài cứu vớt thế gian này, là thế gian toàn diện và vô song. Không có gì có thể so sánh với trí tuệ của Ngài, cho đến tận cùng của thế giới. 39. 39. ‘‘‘තෙන ඤාණෙන සබ්බඤ්ඤූ, ඉති බුද්ධො පවුච්චති; වන්දාමි තං මහාවීරං, සබ්බඤ්ඤුතමනාවරං’. ‘Do trí tuệ ấy, đức Phật được gọi là bậc Toàn Tri. Con xin đảnh lễ bậc Đại Anh Hùng ấy, người có trí Toàn Tri không bị che lấp’. 40. 40. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඤාණත්ථවායිදං ඵලං; Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, tôi đã tán thán bậc Phật tối thượng. (Kể từ đó), tôi không biết đến cảnh khổ; đây là quả của việc tán thán trí tuệ. 41. 41. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො; “Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc; 42. 42. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 43. 43. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණත්ථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ñāṇatthavika đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. ඤාණත්ථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần Thí dụ của trưởng lão Ñāṇatthavika là phần thứ tư. 5. උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරඅපදානං 5. Phần Thí dụ của trưởng lão Ucchukhaṇḍika 44. 44. ‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, ද්වාරපාලො අහොසහං; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං. “Ở tại thành phố Bandhumatī, tôi đã là người giữ cổng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp. 45. 45. ‘‘උච්ඡුඛණ්ඩිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; පසන්නචිත්තො සුමනො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො. “Sau khi lấy khúc mía, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng đến bậc Đại ẩn sĩ Vipassī, là vị Phật tối thượng. 46. 46. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.20] කප්පෙ, යං උච්ඡුමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උච්ඡුඛණ්ඩස්සිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng mía. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của (việc cúng dường) khúc mía. 47. 47. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 48. 48. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 49. 49. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උච්ඡුඛණ්ඩිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ucchukhaṇḍika đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần Thí dụ của trưởng lão Ucchukhaṇḍika là phần thứ năm. 6. කළම්බදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Phần Thí dụ của trưởng lão Kaḷambadāyaka 50. 50. ‘‘රොමසො නාම සම්බුද්ධො, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ; කළම්බං තස්ස පාදාසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි. “Vị Chánh Đẳng Giác tên là Romasa trú ở trong khe núi. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dùng chính đôi tay của mình dâng cúng củ huệ đến vị ấy. 51. 51. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කළම්බස්ස ඉදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của (việc cúng dường) củ huệ. 52. 52. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 53. 53. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 54. 54. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කළම්බදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Kaḷambadāyaka đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. කළම්බදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Phần Thí dụ của trưởng lão Kaḷambadāyaka là phần thứ sáu. 7. අම්බාටකදායකත්ථෙරඅපදානං 7. Phần Thí dụ của trưởng lão Ambāṭakadāyaka 55. 55. ‘‘විපිනෙ බුද්ධං දිස්වාන, සයම්භුං අපරාජිතං; අම්බාටකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං. “Sau khi nhìn thấy ở trong rừng vị Phật Tự Sanh, bậc Bất Bại, tôi đã lấy trái cóc rồi dâng cúng đến vị Tự Sanh. 56. 56. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt trở lại đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 57. 57. ‘‘කිලෙසා [Pg.21] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 58. 58. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 59. 59. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Ambāṭakadāyaka đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên. අම්බාටකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakadāyaka, phần thứ bảy. 8. හරීතකදායකත්ථෙරඅපදානං 8. Thánh tích của trưởng lão Harītakadāyaka 60. 60. ‘‘හරීතකං ආමලකං, අම්බජම්බුවිභීතකං; කොලං භල්ලාතකං බිල්ලං, සයමෙව හරාමහං. “Quả chư tử, quả me rừng, quả xoài, quả trâm, quả bàng; quả táo, quả thanh thất, quả bael, chính tôi đã mang đến. 61. 61. ‘‘දිස්වාන පබ්භාරගතං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං; ආබාධෙන ආපීළෙන්තං, අදුතීයං මහාමුනිං. Sau khi nhìn thấy bậc Đại ẩn sĩ ở nơi sườn núi, vị ẩn sĩ đang hành thiền, ưa thích trong thiền định, không có người thứ hai, đang bị cơn bệnh hành hạ. 62. 62. ‘‘හරීතකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං; ඛාදමත්තම්හි භෙසජ්ජෙ, බ්‍යාධි පස්සම්භි තාවදෙ. Sau khi lấy quả chư tử, tôi đã dâng lên đấng Tự Sinh (Sayambhū). Ngay khi vị thuốc được dùng, cơn bệnh đã được lắng dịu ngay lúc ấy. 63. 63. ‘‘පහීනදරථො බුද්ධො, අනුමොදමකාසි මෙ; ‘භෙසජ්ජදානෙනිමිනා, බ්‍යාධිවූපසමෙන ච. Đức Phật, bậc đã đoạn tận phiền não, đã tùy hỷ với tôi rằng: ‘Do sự bố thí thuốc men này, và do sự lắng dịu của cơn bệnh. 64. 64. ‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, ජාතො වා අඤ්ඤජාතියා; සබ්බත්ථ සුඛිතො හොතු, මා ච තෙ බ්‍යාධිමාගමා’. ‘Dầu là vị trời hay là loài người, hoặc được sanh trong chủng loại khác, mong rằng ở khắp mọi nơi ngươi được an lạc, và mong rằng bệnh hoạn không đến với ngươi.’ 65. 65. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සයම්භූ අපරාජිතො; නභං අබ්භුග්ගමී ධීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ. Sau khi nói lên lời này, đấng Chánh Đẳng Giác, bậc Tự Sinh, bậc Vô Năng Thắng, bậc Anh Hùng đã bay vút lên không trung, giống như vị thiên nga chúa ở trên bầu trời. 66. 66. ‘‘යතො හරීතකං දින්නං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො; ඉමං ජාතිං උපාදාය, බ්‍යාධි මෙ නුපපජ්ජථ. Kể từ khi quả chư tử được dâng đến đấng Tự Sinh, bậc Đại Hiền, tính từ kiếp sống này, bệnh hoạn đã không phát sanh đến tôi. 67. 67. ‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො; තිස්සො විජ්ජා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, kiếp hữu này là sau rốt. Ba Minh đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 68. 68. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, භෙසජ්ජමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භෙසජ්ජස්ස ඉදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng thuốc men. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường thuốc men. 69. 69. ‘‘කිලෙසා [Pg.22] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (tôi) sống không còn lậu hoặc. 70. 70. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự quang lâm của tôi là khéo đến ... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật. 71. 71. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා හරීතකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Harītakadāyaka đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên. හරීතකදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích của trưởng lão Harītakadāyaka, phần thứ tám. 9. අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích của trưởng lão Ambapiṇḍiya 72. 72. ‘‘හත්ථිරාජා තදා ආසිං, ඊසාදන්තො උරුළ්හවා; විචරන්තො බ්‍රහාරඤ්ඤෙ, අද්දසං ලොකනායකං. “Vào lúc ấy, tôi là voi chúa, có ngà dài như cây đòn gánh, có sức mạnh. Trong khi đi dạo trong khu rừng lớn, tôi đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 73. 73. ‘‘අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං; පටිග්ගණ්හි මහාවීරො, සිද්ධත්ථො ලොකනායකො. Sau khi lấy chùm xoài, tôi đã dâng lên bậc Đạo Sư. Bậc Đại Anh Hùng, đức Siddhattha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã thọ nhận. 74. 74. ‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං. Trong khi tôi đang nhìn ngắm, vào lúc ấy bậc Chiến Thắng đã dùng (trái xoài). Do đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi vị ấy, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất). 75. 75. ‘‘තතො අහං චවිත්වාන, චක්කවත්තී අහොසහං; එතෙනෙව උපායෙන, අනුභුත්වාන සම්පදා. Sau khi từ giã nơi ấy, tôi đã trở thành vị Chuyển Luân vương. Chính do phương tiện này, sau khi đã hưởng thụ các tài sản. 76. 76. ‘‘පධානපහිතත්තොහං, උපසන්තො නිරූපධි; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො. Tôi có tâm tinh cần, đã được an tịnh, không còn sanh y. Sau khi đã liễu tri tất cả lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 77. 77. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng trái cây. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường trái cây. 78. 78. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (tôi) sống không còn lậu hoặc. 79. 79. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự quang lâm của tôi là khéo đến ... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật. 80. 80. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (đã được chứng ngộ), lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බපිණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Ambapiṇḍiya đáng kính những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thiên truyện về trưởng lão Ambapiṇḍiya là phần thứ chín. 10. අම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං 10. Thiên truyện về trưởng lão Ambaphaliya 81. 81. ‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.23], ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; පිණ්ඩාය විචරන්තස්ස, ධාරතො උත්තමං යසං. Trong khi đức Phật Padumuttara, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādī, đang đi khất thực, Ngài mang theo danh tiếng tối thượng. 82. 82. ‘‘අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා; දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, අදාසිං සත්ථුනො අහං. Sau khi lấy quả đầu mùa, với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư, bậc Anh Hùng, bậc xứng đáng được cúng dường. 83. 83. ‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ; පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං. Hỡi bậc Chúa của loài hai chân, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu Vương giữa loài người, nhờ vào nghiệp ấy, sau khi từ bỏ thắng và bại, tôi đã đạt đến trạng thái bất động. 84. 84. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng vật phẩm đầu mùa. 85. 85. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 86. 86. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 87. 87. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති; Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” Như vậy, quả thật, trưởng lão Ambaphaliya đáng kính đã nói lên những câu kệ này. අම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thiên truyện về trưởng lão Ambaphaliya là phần thứ mười. එකවිහාරිවග්ගො චතුචත්තාලීසමො. Phẩm Ekavihārī là phẩm thứ bốn mươi bốn. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: ථෙරො එකවිහාරී ච, සඞ්ඛියො පාටිහීරකො; ථවිකො උච්ඡුඛණ්ඩී ච, කළම්බඅම්බාටකදො. Trưởng lão Ekavihārī, và Saṅkhiya, Pāṭihīraka; Thavika, Ucchukhaṇḍī, và Kaḷamba, Ambāṭakada. හරීතකම්බපිණ්ඩී ච, අම්බදො දසමො යති; ඡළසීති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි. Harītaka, Ambapiṇḍī, và vị tu sĩ thứ mười là Ambada; có tám mươi sáu câu kệ đã được các bậc trí tuệ đếm. 45. විභීතකවග්ගො 45. Phẩm Vibhītaka 1. විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên truyện về trưởng lão Vibhītakamiñjiya 1. 1. ‘‘කකුසන්ධො [Pg.24] මහාවීරො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ගණම්හා වූපකට්ඨො සො, අගමාසි වනන්තරං. Đức Phật Kakusandha, bậc Đại Hùng, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp; Ngài đã lui về sống độc cư, xa lánh hội chúng, và đã đi vào giữa khu rừng. 2. 2. ‘‘බීජමිඤ්ජං ගහෙත්වාන, ලතාය ආවුණිං අහං; භගවා තම්හි සමයෙ, ඣායතෙ පබ්බතන්තරෙ. Sau khi lấy nhân hạt bàng, tôi đã dùng dây leo để xâu lại. Vào lúc ấy, đức Thế Tôn đang thiền định ở khe núi. 3. 3. ‘‘දිස්වානහං දෙවදෙවං, විප්පසන්නෙන චෙතසා; දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, බීජමිඤ්ජමදාසහං. Sau khi nhìn thấy bậc Thiên Trung Thiên, với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng nhân hạt bàng đến bậc Anh Hùng, bậc xứng đáng được cúng dường. 4. 4. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං මිඤ්ජමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජමිඤ්ජස්සිදං ඵලං. Ở trong chính kiếp này, khi ấy tôi đã dâng cúng nhân hạt; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc (dâng cúng) nhân hạt bàng. 5. 5. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực bẻ gãy các xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc. 6. 6. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến, (sự đến) của tôi ở trước sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 7. 7. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, cùng sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා විභීතකමිඤ්ජියො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật, trưởng lão Vibhītakamiñjiya đáng kính những câu kệ này ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên. විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên truyện về trưởng lão Vibhītakamiñjiya là phần thứ nhất. 2. කොලදායකත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên truyện về trưởng lão Koladāyaka 8. 8. ‘‘අජිනෙන නිවත්ථොහං, වාකචීරධරො තදා; ඛාරියා පූරයිත්වාන, කොලංහාසිං මමස්සමං. Khi ấy, tôi mặc y bằng da thú, mang y bằng vỏ cây; sau khi đã đổ đầy quả táo ta vào trong chiếc gùi, tôi đã mang về am thất của tôi. 9. 9. ‘‘තම්හි [Pg.25] කාලෙ සිඛී බුද්ධො, එකො අදුතියො අහු; මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජානන්තො සබ්බකාලිකං. Vào thời điểm ấy, có đức Phật Sikhī, là vị độc nhất, không có người thứ hai. Ngài đã đi đến am thất của tôi, trong khi biết được tất cả mọi thời điểm. 10. 10. ‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, වන්දිත්වාන ච සුබ්බතං; උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං. Sau khi đã làm cho tâm của mình được trong sạch và đã đảnh lễ bậc có giới hạnh tốt đẹp, tôi đã dùng cả hai tay nâng lên và đã dâng quả táo ta đến đức Phật. 11. 11. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả táo ta. 12. 12. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 13. 13. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 14. 14. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật Trưởng lão Koladāyaka අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. කොලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần Thạnh đức ký của trưởng lão Koladāyaka là phần thứ hai. 3. බිල්ලියත්ථෙරඅපදානං 3. Thạnh đức ký của trưởng lão Billiya 15. 15. ‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අස්සමො සුකතො මම; බිල්ලරුක්ඛෙහි ආකිණ්ණො, නානාදුමනිසෙවිතො. Ở trên bờ sông Candabhāgā, am thất của tôi đã được khéo làm, được bao phủ bởi các cây bila, và được các loại cây khác nhau lui tới. 16. 16. ‘‘සුගන්ධං බෙලුවං දිස්වා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරිං; ඛාරිභාරං පූරයිත්වා, තුට්ඨො සංවිග්ගමානසො. Sau khi nhìn thấy quả bila có hương thơm, tôi đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng là đức Phật. Sau khi đã làm cho đầy gánh hành trang, tôi được hoan hỷ, với tâm trạng khẩn trương. 17. 17. ‘‘කකුසන්ධං උපාගම්ම, බිල්ලපක්කමදාසහං; පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා. Sau khi đi đến gần đức Phật Kakusandha, tôi đã dâng quả bila chín đến bậc Anh Hùng là ruộng phước, với tâm ý trong sạch. 18. 18. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යං ඵලමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Ở chính trong kiếp này, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây. 19. 19. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 20. 20. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 21. 21. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.26] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බිල්ලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật Trưởng lão Billiya අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. බිල්ලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần Thạnh đức ký của trưởng lão Billiya là phần thứ ba. 4. භල්ලාතදායකත්ථෙරඅපදානං 4. Thạnh đức ký của trưởng lão Bhallātadāyaka 22. 22. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණං; විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං. Sau khi nhìn thấy đức Chánh Đẳng Giác có màu da vàng ròng, có ba mươi hai tướng tốt của bậc đại nhân, đang đi ở bìa rừng, giống như cây sala chúa đang trổ hoa. 23. 23. ‘‘තිණත්ථරං පඤ්ඤාපෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං අයාචහං; ‘අනුකම්පතු මං බුද්ධො, භික්ඛං ඉච්ඡාමි දාතවෙ’. Sau khi đã trải tấm lót bằng cỏ, tôi đã thỉnh cầu bậc Tối Thắng là đức Phật: ‘Mong đức Phật hãy rủ lòng thương xót đến tôi. Tôi mong muốn được dâng cúng vật thực.’ 24. 24. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, අත්ථදස්සී මහායසො; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඔරූහි මම අස්සමෙ. Bậc rủ lòng thương, bậc có lòng bi mẫn, đức Phật Atthadassī có danh tiếng lớn lao, sau khi biết được ý định của tôi, đã ngự xuống ở am thất của tôi. 25. 25. ‘‘ඔරොහිත්වාන සම්බුද්ධො, නිසීදි පණ්ණසන්ථරෙ; භල්ලාතකං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං. Sau khi đã ngự xuống, đức Chánh Đẳng Giác đã ngồi trên tấm lót bằng lá cây. Sau khi đã lấy quả bhallātaka, tôi đã dâng đến bậc Tối Thắng là đức Phật. 26. 26. ‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවන්දිං තදා ජිනං. Trong khi tôi đang nhìn ngắm, vào lúc bấy giờ bậc Toàn Thắng đã thọ dụng. Sau khi đã làm cho tâm ý được trong sạch ở nơi ấy, vào lúc bấy giờ tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Thắng. 27. 27. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây một ngàn tám trăm kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây. 28. 28. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 29. 29. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 30. 30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භල්ලාතදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, trưởng lão Bhallātadāyaka khả kính đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. භල්ලාතදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Thánh tích của trưởng lão Bhallātadāyaka, câu chuyện thứ tư. 5. උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 5. Thánh tích của trưởng lão Uttalipupphiya 31. 31. ‘‘නිග්‍රොධෙ [Pg.27] හරිතොභාසෙ, සංවිරුළ්හම්හි පාදපෙ; උත්තලිමාලං පග්ගය්හ, බොධියා අභිරොපයිං. “Tại cây đa có màu xanh biếc, là cây có gốc rễ sum suê, tôi đã cầm lấy vòng hoa uttalimāla và đã dâng cúng lên cây Bồ-đề. 32. 32. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බොධිමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බොධිපූජායිදං ඵලං. “Trong chính kiếp này, tôi đã cúng dường cây Bồ-đề nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường cây Bồ-đề.” 33. 33. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.” 34. 34. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.” 35. 35. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තලිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, trưởng lão Uttalipupphiya khả kính đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thánh tích của trưởng lão Uttalipupphiya, câu chuyện thứ năm. 6. අම්බාටකියත්ථෙරඅපදානං 6. Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakiya 36. 36. ‘‘සුපුප්ඵිතං සාලවනං, ඔගය්හ වෙස්සභූ මුනි; නිසීදි ගිරිදුග්ගෙසු, අභිජාතොව කෙසරී. “Bậc ẩn sĩ Vessabhū đã đi vào khu rừng sāla đang nở rộ hoa; Ngài đã ngự tọa ở nơi hiểm trở của vùng núi, giống như con sư tử thuộc dòng dõi cao quý.” 37. 37. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, අම්බාටකමපූජයිං; පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං, පසන්නො සෙහි පාණිභි. “Với tâm ý trong sạch, với lòng hoan hỷ, tôi đã cúng dường quả xoài dại đến bậc là ruộng phước vô song. Với lòng trong sạch, tôi đã cúng dường bằng chính đôi tay của mình.” 38. 38. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං; දුග්ගති නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật.” 39. 39. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.” 40. 40. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.” 41. 41. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, trưởng lão Ambāṭakiya khả kính đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. අම්බාටකියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thánh tích của trưởng lão Ambāṭakiya, câu chuyện thứ sáu. 7. සීහාසනිකත්ථෙරඅපදානං 7. Thánh tích của trưởng lão Sīhāsanika 42. 42. ‘‘පදුමුත්තරස්ස [Pg.28] භගවතො, සබ්බභූතහිතෙසිනො; පසන්නචිත්තො සුමනො, සීහාසනමදාසහං. “Với tâm ý trong sạch, với lòng hoan hỷ, tôi đã dâng cúng tòa sư tử đến đức Thế Tôn Padumuttara, là bậc mưu cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh.” 43. 43. ‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, යත්ථ යත්ථ වසාමහං; ලභාමි විපුලං බ්‍යම්හං, සීහාසනස්සිදං ඵලං. “Hoặc ở thế giới chư Thiên hoặc ở cõi người, bất cứ nơi nào tôi trú ngụ, tôi đều nhận được lâu đài rộng lớn. Đây là quả báu của (việc cúng dường) tòa sư tử.” 44. 44. ‘‘සොණ්ණමයා රූපිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා බහූ; මණිමයා ච පල්ලඞ්කා, නිබ්බත්තන්ති මමං සදා. “Nhiều ngai tòa bằng vàng, bằng bạc, bằng đá lohitaṅga, và bằng ngọc ma-ni luôn luôn được sanh ra cho tôi.” 45. 45. ‘‘බොධියා ආසනං කත්වා, ජලජුත්තමනාමිනො; උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, අහො ධම්මසුධම්මතා. “Do đã làm chỗ ngồi ở cây Bồ-đề của bậc có tên là Jalajuttama (Hoa Sen Tối Thượng), tôi được sanh ra trong gia đình cao quý. Ôi, quả là sự tốt đẹp của các Pháp!” 46. 46. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සීහාසනමකාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සීහාසනස්සිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã làm ra tòa sư tử; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) tòa sư tử.” 47. 47. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (tôi sống) không còn các lậu hoặc.” 48. 48. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp... (tôi đã) thực hành lời dạy của đức Phật.” 49. 49. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Sīhāsanika đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. සීහාසනිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Sīhāsanika, phần thứ bảy. 8. පාදපීඨියත්ථෙරඅපදානං 8. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Pādapīṭhiya 50. 50. ‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, අග්ගො කාරුණිකො මුනි; තාරයිත්වා බහූ සත්තෙ, නිබ්බුතො සො මහායසො. “Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, bậc Tối Thượng, bậc Hiền Triết bi mẫn; sau khi cứu vớt nhiều chúng sanh, ngài là bậc có danh tiếng lớn đã nhập Niết-bàn. 51. 51. ‘‘සීහාසනස්ස සාමන්තා, සුමෙධස්ස මහෙසිනො; පසන්නචිත්තො සුමනො, පාදපීඨමකාරයිං. “Ở gần bên ngai sư tử của đức Sumedha, bậc Đại Sĩ, với tâm tịnh tín và ý hoan hỷ, tôi đã cho làm một tấm kê chân. 52. 52. ‘‘කත්වාන කුසලං කම්මං, සුඛපාකං සුඛුද්‍රයං; පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Sau khi đã làm nghiệp thiện, có quả an lạc, phát sinh an lạc; được hợp thành bởi nghiệp phước, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 53. 53. ‘‘තත්ථ [Pg.29] මෙ වසමානස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො; පදානි උද්ධරන්තස්ස, සොණ්ණපීඨා භවන්ති මෙ. “Ở nơi ấy, trong khi tôi đang sống, người đầy đủ nghiệp phước, mỗi khi tôi nhấc chân lên, những tấm kê chân bằng vàng liền hiện ra cho tôi. 54. 54. ‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධං වො, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං; නිබ්බුතෙ කාරං කත්වාන, ලභන්ති විපුලං සුඛං. “Thật là lợi ích cho họ, các vị đã được lợi ích tốt đẹp, những ai được nghe (lời dạy); sau khi đã làm sự tôn kính đối với bậc đã nhập Niết-bàn, họ nhận được sự an lạc rộng lớn. 55. 55. ‘‘මයාපි සුකතං කම්මං, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං; පාදපීඨං කරිත්වාන, සොණ්ණපීඨං ලභාමහං. “Ta cũng đã làm nghiệp thiện, việc buôn bán đã được thực hiện tốt đẹp; sau khi đã làm tấm kê chân, ta nhận được tấm kê bằng vàng. 56. 56. ‘‘යං යං දිසං පක්කමාමි, කෙනචි කිච්චයෙනහං ; සොණ්ණපීඨෙ අක්කමාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං. “Bất cứ khi nào ta đi đến phương hướng nào, vì một công việc nào đó; ta bước đi trên tấm kê bằng vàng, đây là quả của nghiệp phước. 57. 57. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පාදපීඨස්සිදං ඵලං. “Trong ba mươi ngàn kiếp, khi ta đã làm nghiệp ấy; kể từ đó, ta không biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường tấm kê chân. 58. 58. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 59. 59. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 60. 60. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදපීඨියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Pādapīṭhiya đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. පාදපීඨියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Pādapīṭhiya, phần thứ tám. 9. වෙදිකාරකත්ථෙරඅපදානං 9. Câu chuyện tiền thân của Trưởng lão Vedikāraka 61. 61. ‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ; වෙදිකං සුකතං කත්වා, සකං චිත්තං පසාදයිං. “Tại cây Bồ-đề, cây cao quý của đức Thế Tôn Padumuttara, sau khi đã làm một hàng rào được làm khéo léo, tôi đã làm cho tâm mình tịnh tín. 62. 62. ‘‘අතොළාරානි භණ්ඩානි, කතානි අකතානි ච; අන්තලික්ඛා පවස්සන්ති, වෙදිකාය ඉදං ඵලං. “Những vật dụng vô cùng quý giá, đã được chế tác và chưa được chế tác, từ trên không trung rơi xuống như mưa; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào. 63. 63. ‘‘උභතො බ්‍යූළ්හසඞ්ගාමෙ, පක්ඛන්දන්තො භයානකෙ; භයභෙරවං න පස්සාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං. “Khi xông vào trận chiến đáng sợ, nơi hai bên dàn trận, tôi không thấy điều kinh hoàng hay khủng khiếp; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào. 64. 64. ‘‘මම [Pg.30] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, බ්‍යම්හං නිබ්බත්තතෙ සුභං; සයනානි මහග්ඝානි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං. “Biết được ý định của tôi, một lâu đài xinh đẹp liền hiện ra; những giường nằm vô giá (cũng) hiện ra; đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào. 65. 65. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං වෙදිකමකාරයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã cho làm hàng rào ấy; kể từ đó, tôi không biết đến khổ cảnh, đây là quả của (việc cúng dường) hàng rào. 66. 66. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 67. 67. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 68. 68. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වෙදිකාරකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Vedikāraka đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. වෙදිකාරකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thánh hạnh của trưởng lão Vedikāraka, phần thứ chín. 10. බොධිඝරදායකත්ථෙරඅපදානං 10. Thánh hạnh của trưởng lão Bodhigharadāyaka 69. 69. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ද්විපදින්දස්ස තාදිනො; පසන්නචිත්තො සුමනො, බොධිඝරමකාරයිං. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho thực hiện ngôi nhà Bồ-đề dâng lên đức Thế Tôn Siddhattha, là đấng Tối Thượng của các loài hai chân, là bậc Tādin. 70. 70. ‘‘තුසිතං උපපන්නොම්හි, වසාමි රතනෙ ඝරෙ; න මෙ සීතං වා උණ්හං වා, වාතො ගත්තෙ න සම්ඵුසෙ. Tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita, tôi trú ngụ trong ngôi nhà bằng châu báu. Đối với tôi, không có sự lạnh lẽo hay nóng bức, ngọn gió không chạm đến thân thể. 71. 71. ‘‘පඤ්චසට්ඨිම්හිතො කප්පෙ, චක්කවත්තී අහොසහං; කාසිකං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං. Cách đây sáu mươi lăm kiếp, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. Thành đô tên là Kāsika đã được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma. 72. 72. ‘‘දසයොජනආයාමං, අට්ඨයොජනවිත්ථතං; න තම්හි නගරෙ අත්ථි, කට්ඨං වල්ලී ච මත්තිකා. Bề dài là mười do-tuần, bề rộng là tám do-tuần. Ở trong thành đô ấy không có gỗ, dây leo, và đất sét. 73. 73. ‘‘තිරියං යොජනං ආසි, අද්ධයොජනවිත්ථතං; මඞ්ගලො නාම පාසාදො, විස්සකම්මෙන මාපිතො. Lâu đài tên là Maṅgala được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma đã có chiều cao là một do-tuần và chiều rộng là nửa do-tuần. 74. 74. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, ථම්භා සොණ්ණමයා අහුං; මණිමයා ච නිය්‍යූහා, ඡදනං රූපියං අහු. Tám mươi bốn ngàn cây cột đã được làm bằng vàng, các chóp đỉnh được làm bằng ngọc ma-ni, và mái che đã được làm bằng bạc. 75. 75. ‘‘සබ්බසොණ්ණමයං [Pg.31] ඝරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං; අජ්ඣාවුත්ථං මයා එතං, ඝරදානස්සිදං ඵලං. Ngôi nhà hoàn toàn bằng vàng đã được tạo ra bởi thiên tử Vissakamma. Tôi đã được sống trong nơi ấy. Đây là quả của việc cúng dường ngôi nhà. 76. 76. ‘‘තෙ සබ්බෙ අනුභොත්වාන, දෙවමානුසකෙ භවෙ; අජ්ඣපත්තොම්හි නිබ්බානං, සන්තිපදමනුත්තරං. Sau khi đã hưởng thụ tất cả các quả ấy trong các kiếp sống ở cõi trời và cõi người, tôi đã đạt đến trạng thái An Tịnh, là Niết-bàn vô thượng. 77. 77. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, බොධිඝරමකාරයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝරදානස්සිදං ඵලං. Vào ba mươi ngàn kiếp trước, tôi đã cho thực hiện ngôi nhà Bồ-đề. Tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường ngôi nhà. 78. 78. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 79. 79. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 80. 80. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිඝරදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão khả kính Bodhigharadāyaka අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này như vầy. බොධිඝරදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh hạnh của trưởng lão Bodhigharadāyaka, phần thứ mười. විභීතකවග්ගො පඤ්චචත්තාලීසමො. Phẩm Vibhītaka, phẩm thứ bốn mươi lăm. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm tắt: විභීතකී කොලඵලී, බිල්ලභල්ලාතකප්පදො; උත්තලම්බටකී චෙව, ආසනී පාදපීඨකො. Vị Vibhītakī, vị Kolaphalī, vị dâng cúng trái Billa và Bhallātaka, vị Uttala và Ambāṭakī, vị Āsanī, vị Pādapīṭhako. වෙදිකො බොධිඝරිකො, ගාථායො ගණිතාපි ච; එකූනාසීතිකා සබ්බා, අස්මිං වග්ගෙ පකිත්තිතා. Vị Vedika, vị Bodhigharika. Và các câu kệ cũng đã được tính đếm. Tất cả là bảy mươi chín câu đã được kể ở trong phẩm này. 46. ජගතිදායකවග්ගො 46. Phẩm Jagatidāyaka 1. ජගතිදායකත්ථෙරඅපදානං 1. Thánh hạnh của trưởng lão Jagatidāyaka 1. 1. ‘‘ධම්මදස්සිස්ස [Pg.32] මුනිනො, බොධියා පාදපුත්තමෙ; පසන්නචිත්තො සුමනො, ජගතිං කාරයිං අහං. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho thực hiện nền đất ở tại cây Bồ-đề, cây cao quý nhất, của bậc ẩn sĩ Dhammadassī. 2. 2. ‘‘දරිතො පබ්බතතො වා, රුක්ඛතො පතිතො අහං; චුතො පතිට්ඨං වින්දාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං. Dầu bị rơi từ khe núi, từ đỉnh núi, hay từ trên cây, sau khi té ngã tôi vẫn tìm được chỗ nương tựa. Đây là quả của việc làm nền đất. 3. 3. ‘‘න මෙ චොරා විහෙසන්ති, නාතිමඤ්ඤන්ති ඛත්තියා ; සබ්බාමිත්තෙතික්කමාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං. Các kẻ trộm không hãm hại được tôi, các vị Sát-đế-lỵ không khinh thường tôi. Tôi vượt qua tất cả kẻ thù. Đây là quả của việc làm nền đất. 4. 4. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, ජගතියා ඉදං ඵලං. Bất cứ cảnh sanh nào tôi đi tái sanh, hoặc là chư Thiên hay là loài người, tôi được tôn kính ở khắp mọi nơi. Đây là quả của việc làm nền đất. 5. 5. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ජගතිං කාරයිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ජගතිදානස්සිදං ඵලං. Vào một ngàn tám trăm kiếp trước, tôi đã cho thực hiện nền đất. Tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường nền đất. 6. 6. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như con voi đực đầu đàn cắt đứt các dây trói buộc, tôi sống không còn lậu hoặc. 7. 7. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự hiện diện của tôi quả là tốt đẹp, sự hiện diện của tôi ở nơi đức Phật. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 8. 8. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi chứng ngộ. Lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජගතිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão Jagatidāyaka đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. ජගතිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Phần tiểu sử của trưởng lão Jagatidāyaka, câu chuyện thứ nhất. 2. මොරහත්ථියත්ථෙරඅපදානං 2. Tiểu sử của trưởng lão Morahatthiya 9. 9. ‘‘මොරහත්ථං ගහෙත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං; පසන්නචිත්තො සුමනො, මොරහත්ථමදාසහං. Tay cầm chiếc quạt lông công, tôi đã đi đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Với tâm ý trong sáng, lòng hân hoan, tôi đã dâng cúng chiếc quạt lông công. 10. 10. ‘‘ඉමිනා [Pg.33] මොරහත්ථෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; නිබ්බායිංසු තයො අග්ගී, ලභාමි විපුලං සුඛං. Nhờ vào (việc cúng dường) chiếc quạt lông công này, và nhờ vào các tác ý và nguyện vọng, ba ngọn lửa (tham, sân, si) của tôi đã được dập tắt. Tôi đạt được niềm an lạc rộng lớn. 11. 11. ‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා; දත්වානහං මොරහත්ථං, ලභාමි විපුලං සුඛං. Ôi, Phật thật vi diệu! Ôi, Pháp thật vi diệu! Ôi, sự toàn hảo của bậc Đạo Sư chúng ta thật vi diệu! Sau khi đã dâng cúng chiếc quạt lông công, tôi đạt được niềm an lạc rộng lớn. 12. 12. ‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Ba ngọn lửa của tôi đã được dập tắt, tất cả các kiếp hữu đã được nhổ sạch. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa. 13. 13. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මොරහත්ථස්සිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) chiếc quạt lông công. 14. 14. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 15. 15. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 16. 16. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොරහත්ථියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão Morahatthiya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. මොරහත්ථියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần tiểu sử của trưởng lão Morahatthiya, câu chuyện thứ hai. 3. සීහාසනබීජියත්ථෙරඅපදානං 3. Tiểu sử của trưởng lão Sīhāsanabījiya 17. 17. ‘‘තිස්සස්සාහං භගවතො, බොධිරුක්ඛමවන්දියං; පග්ගය්හ බීජනිං තත්ථ, සීහාසනමබීජහං. Tôi đã đảnh lễ cây Bồ-đề của đức Thế Tôn Tissa. Tay cầm chiếc quạt, tôi đã quạt nơi ngai vàng ở tại đó. 18. 18. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, සීහාසනමබීජහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං. Cách đây chín mươi hai kiếp, tôi đã quạt nơi ngai vàng. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc quạt hầu. 19. 19. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 20. 20. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 21. 21. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනබීජියො ථෙරො ඉමා Như vậy, thật vậy, trưởng lão Sīhāsanabījiya đã nói những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. සීහාසනබීජියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần tiểu sử của trưởng lão Sīhāsanabījiya, câu chuyện thứ ba. 4. තිණුක්කධාරියත්ථෙරඅපදානං 4. Tiểu sử của trưởng lão Tiṇukkadhāriya 22. 22. ‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.34], බොධියා පාදපුත්තමෙ; පසන්නචිත්තො සුමනො, තයො උක්කෙ අධාරයිං. Tại cây Bồ-đề, cội cây cao quý của đức Phật Padumuttara, với tâm ý trong sáng, lòng hân hoan, tôi đã dâng lên ba ngọn đuốc. 23. 23. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සොහං උක්කමධාරයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කදානස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã dâng lên ngọn đuốc. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đuốc. 24. 24. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 25. 25. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 26. 26. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණුක්කධාරියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Tiṇukkadhāriya đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. තිණුක්කධාරියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Tiṇukkadhāriya là phần thứ tư. 5. අක්කමනදායකත්ථෙරඅපදානං 5. Thạnh đức của trưởng lão Akkamanadāyaka 27. 27. ‘‘කකුසන්ධස්ස මුනිනො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො; දිවාවිහාරං වජතො, අක්කමනමදාසහං. Tôi đã dâng cúng đôi dép đến đức ẩn sĩ Kakusandha, bậc Phạm hạnh, bậc đã sống đời sống phạm hạnh, trong khi ngài đang đi đến nơi nghỉ ban ngày. 28. 28. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අක්කමනස්සිදං ඵලං. Trong chính kiếp này, khi ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đôi dép. 29. 29. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 30. 30. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 31. 31. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අක්කමනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Akkamanadāyaka đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. අක්කමනදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Akkamanadāyaka là phần thứ năm. 6. වනකොරණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං 6. Thạnh đức của trưởng lão Vanakoraṇḍiya 32. 32. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; වනකොරණ්ඩමාදාය, බුද්ධස්ස අභිරොපයිං. Tôi đã lấy đóa hoa koraṇḍa rừng rồi dâng lên đức Phật, bậc Thế Tôn Siddhattha, bậc Tối thắng trong thế gian, bậc Tādī. 33. 33. ‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.35] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật. 34. 34. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 35. 35. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 36. 36. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනකොරණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực trưởng lão khả kính Vanakoraṇḍiya đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. වනකොරණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Vanakoraṇḍiya là phần thứ sáu. වීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai mươi. 7. එකඡත්තියත්ථෙරඅපදානං 7. Thạnh đức của trưởng lão Ekachattiya 37. 37. ‘‘අඞ්ගාරජාතා පථවී, කුක්කුළානුගතා මහී; පදුමුත්තරො භගවා, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි. Mặt đất đã trở thành than hồng, mặt đất bị bao phủ bởi tro nóng. Đức Thế Tôn Padumuttara đang kinh hành ở ngoài trời. 38. 38. ‘‘පණ්ඩරං ඡත්තමාදාය, අද්ධානං පටිපජ්ජහං; තත්ථ දිස්වාන සම්බුද්ධං, විත්ති මෙ උපපජ්ජථ. Tôi đã cầm lấy chiếc lọng màu trắng rồi đi vào con đường dài. Ở nơi ấy, sau khi nhìn thấy bậc Chánh Đẳng Giác, niềm hoan hỷ đã phát sanh đến tôi. 39. 39. ‘‘මරීචියොත්ථටා භූමි, අඞ්ගාරාව මහී අයං; උපහන්ති මහාවාතා, සරීරස්සාසුඛෙපනා. Mặt đất bị bao phủ bởi ảo ảnh, mặt đất này giống như than hồng. Những cơn gió lớn, làm tiêu hao sinh lực của thân thể, đang thổi đến. 40. 40. ‘‘සීතං උණ්හං විහනන්තං, වාතාතපනිවාරණං; පටිග්ගණ්හ ඉමං ඡත්තං, ඵස්සයිස්සාමි නිබ්බුතිං. Xin ngài hãy nhận lấy chiếc lọng này, vật ngăn ngừa lạnh và nóng, vật che chở khỏi gió và nắng. Tôi sẽ cảm nhận được sự an tịnh. 41. 41. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, පදුමුත්තරො මහායසො; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පටිග්ගණ්හි තදා ජිනො. Bậc Toàn Thắng Padumuttara, đấng Bi Mẫn, bậc Lân Mẫn, bậc có danh tiếng lớn, khi ấy đã biết được ý định của tôi và đã nhận lấy. 42. 42. ‘‘තිංසකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Trong ba mươi kiếp, tôi đã làm vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Và năm trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. 43. 43. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; අනුභොමි සකං කම්මං, පුබ්බෙ සුකතමත්තනො. Vương quốc chư hầu rộng lớn, không thể đếm được về số lượng; tôi đang hưởng thụ nghiệp của chính mình, việc tốt đã được tự mình làm trong quá khứ. 44. 44. ‘‘අයං [Pg.36] මෙ පච්ඡිමා ජාති, චරිමො වත්තතෙ භවො; අජ්ජාපි සෙතච්ඡත්තං මෙ, සබ්බකාලං ධරීයති. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, hữu này là hữu sau rốt đang hiện hữu; ngay cả hôm nay, lọng trắng vẫn được che cho tôi trong tất cả mọi lúc. 45. 45. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඡත්තමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඡත්තදානස්සිදං ඵලං. Vào một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy tôi đã dâng cúng chiếc lọng nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng cúng lọng. 46. 46. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 47. 47. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 48. 48. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකඡත්තියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ekachattiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. එකඡත්තියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên truyện về trưởng lão Ekachattiya là phần thứ bảy. 8. ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên truyện về trưởng lão Jātipupphiya 49. 49. ‘‘පරිනිබ්බුතෙ භගවති, පදුමුත්තරෙ මහායසෙ; පුප්ඵවටංසකෙ කත්වා, සරීරමභිරොපයිං. Khi đức Thế Tôn Padumuttara, bậc có danh tiếng lớn, đã nhập Niết-bàn; sau khi đã làm những vòng hoa, tôi đã dâng cúng lên kim thân. 50. 50. ‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, නිම්මානං අගමාසහං; දෙවලොකගතො සන්තො, පුඤ්ඤකම්මං සරාමහං. Ở nơi ấy, sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín, tôi đã đi đến cõi trời Hóa Lạc; trong khi đang hiện hữu ở cõi trời, tôi nhớ lại nghiệp phước của mình. 51. 51. ‘‘අම්බරා පුප්ඵවස්සො මෙ, සබ්බකාලං පවස්සති; සංසරාමි මනුස්සෙ චෙ, රාජා හොමි මහායසො. Mưa hoa từ trên không trung rơi xuống cho tôi trong tất cả mọi lúc; nếu tôi có luân hồi ở cõi người, tôi trở thành vị vua có danh tiếng lớn. 52. 52. ‘‘තහිං කුසුමවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා; තස්සෙව පුප්ඵපූජාය, වාහසා සබ්බදස්සිනො. Ở nơi ấy, mưa hoa luôn luôn rơi xuống cho tôi; (đó là) do năng lực của việc cúng dường hoa đến bậc Toàn Giác ấy. 53. 53. ‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො; අජ්ජාපි පුප්ඵවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, hữu này là hữu sau rốt đang hiện hữu; ngay cả hôm nay, mưa hoa vẫn luôn luôn rơi xuống cho tôi. 54. 54. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං. Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã dâng cúng đóa hoa nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường kim thân. 55. 55. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 56. 56. ‘‘ස්වාගතං [Pg.37] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 57. 57. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජාතිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Jātipupphiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên truyện về trưởng lão Jātipupphiya là phần thứ tám. 9. පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên truyện về trưởng lão Paṭṭipupphiya 58. 58. ‘‘නීහරන්තෙ සරීරම්හි, වජ්ජමානාසු භෙරිසු; පසන්නචිත්තො සුමනො, පට්ටිපුප්ඵමපූජයිං. Trong khi kim thân đang được mang đi, trong khi các trống đang được đánh lên; với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã cúng dường hoa paṭṭi. 59. 59. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං. Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã cúng dường đóa hoa nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường kim thân. 60. 60. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 61. 61. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 62. 62. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පට්ටිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Paṭṭipupphiya, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Tiểu sử của trưởng lão Paṭṭipupphiya là phần thứ chín. 10. ගන්ධපූජකත්ථෙරඅපදානං 10. Tiểu sử của trưởng lão Gandhapūjaka 63. 63. ‘‘චිතාසු කුරුමානාසු, නානාගන්ධෙ සමාහටෙ; පසන්නචිත්තො සුමනො, ගන්ධමුට්ඨිමපූජයිං. “Trong khi các giàn hỏa đang được thực hiện, và nhiều loại hương liệu được mang đến, tôi với tâm ý trong sạch và hoan hỷ đã cúng dường một nắm hương.” 64. 64. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, චිතකං යමපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã cúng dường giàn hỏa. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.” 65. 65. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 66. 66. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 67. 67. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.38] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගන්ධපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão Gandhapūjaka khả kính đã nói lên những câu kệ này như sau: අභාසිත්ථාති. ... đã nói lên. ගන්ධපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Tiểu sử của trưởng lão Gandhapūjaka là phần thứ mười. ජගතිදායකවග්ගො ඡචත්තාලීසමො. Phẩm Jagatidāyaka là phẩm thứ bốn mươi sáu. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm tắt: ජගතී මොරහත්ථී ච, ආසනී උක්කධාරකො; අක්කමි වනකොරණ්ඩි, ඡත්තදො ජාතිපූජකො. (Trưởng lão) Jagatī, và Morahatthī, Āsanī, Ukkadhāraka, Akkami, Vanakoraṇḍi, Chattada, Jātipūjaka. පට්ටිපුප්ඵී ච යො ථෙරො, දසමො ගන්ධපූජකො; සත්තසට්ඨි ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි. Và trưởng lão Paṭṭipupphī, vị thứ mười là Gandhapūjaka. Và có sáu mươi bảy câu kệ đã được các bậc hiền trí đếm như vậy. 47. සාලකුසුමියවග්ගො 47. Phẩm Sālakusumiya 1. සාලකුසුමියත්ථෙරඅපදානං 1. Tiểu sử của trưởng lão Sālakusumiya 1. 1. ‘‘පරිනිබ්බුතෙ [Pg.39] භගවති, ජලජුත්තමනාමකෙ; ආරොපිතම්හි චිතකෙ, සාලපුප්ඵමපූජයිං. “Khi đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng giữa các loài hoa sen, đã nhập Niết-bàn, và (thi thể Ngài) được đặt lên giàn hỏa, tôi đã cúng dường một đóa hoa sāla.” 2. 2. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං ; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.” 3. 3. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ bật gốc rễ. Giống như con voi chúa phá tung xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.” 4. 4. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến, (khi tôi đến) hầu cận đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 5. 5. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, cùng sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සාලකුසුමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão Sālakusumiya khả kính đã nói lên những câu kệ này như sau: අභාසිත්ථාති. ... đã nói lên. සාලකුසුමියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Tiểu sử của trưởng lão Sālakusumiya là phần thứ nhất. 2. චිතකපූජකත්ථෙරඅපදානං 2. Tiểu sử của trưởng lão Citakapūjaka 6. 6. ‘‘ඣායමානස්ස භගවතො, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො; අට්ඨ චම්පකපුප්ඵානි, චිතකං අභිරොපයිං. “Của đức Thế Tôn Sikhī, bậc Thân Thuộc của thế gian, đang được hỏa thiêu, tôi đã dâng cúng tám đóa hoa campaka lên giàn hỏa.” 7. 7. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng đóa hoa ấy. (Kể từ đó), tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường giàn hỏa.” 8. 8. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 9. 9. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 10. 10. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං [Pg.40] සුදං ආයස්මා චිතකපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Citakapūjaka, bậc đáng kính, අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. චිතකපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần tiểu sử của trưởng lão Citakapūjaka là phần thứ hai. 3. චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරඅපදානං 3. Tiểu sử của trưởng lão Citakanibbāpaka 11. 11. ‘‘දය්හමානෙ සරීරම්හි, වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො; ගන්ධොදකං ගහෙත්වාන, චිතං නිබ්බාපයිං අහං. Khi nhục thân của đức Vessabhū, bậc Đại Sĩ, đang được hỏa thiêu, tôi đã lấy nước thơm và đã dập tắt giàn hỏa. 12. 12. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, චිතං නිබ්බාපයිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ගන්ධොදකස්සිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã dập tắt giàn hỏa. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc dâng nước thơm. 13. 13. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 14. 14. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 15. 15. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චිතකනිබ්බාපකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật, trưởng lão Citakanibbāpaka, bậc đáng kính, ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần tiểu sử của trưởng lão Citakanibbāpaka là phần thứ ba. 4. සෙතුදායකත්ථෙරඅපදානං 4. Tiểu sử của trưởng lão Setudāyaka 16. 16. ‘‘විපස්සිනො භගවතො, චඞ්කමන්තස්ස සම්මුඛා; පසන්නචිත්තො සුමනො, සෙතුං කාරාපයිං අහං. Ở trước đường kinh hành của đức Thế Tôn Vipassī, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã cho làm một cây cầu. 17. 17. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං සෙතුං කාරයිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සෙතුදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, tôi đã cho làm cây cầu nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường cây cầu. 18. 18. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 19. 19. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 20. 20. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සෙතුදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Setudāyaka, bậc đáng kính, අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. සෙතුදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần tiểu sử của trưởng lão Setudāyaka là phần thứ tư. 5. සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරඅපදානං 5. Tiểu sử của trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya 21. 21. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස [Pg.41] භගවතො, තාලවණ්ටමදාසහං; සුමනෙහි පටිච්ඡන්නං, ධාරයාමි මහායසං. Tôi đã dâng đến đức Thế Tôn Siddhattha chiếc quạt lá thốt nốt được bao phủ bởi các đóa hoa lài; tôi đã cầm (quạt) cho vị có danh tiếng lớn. 22. 22. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, තාලවණ්ටමදාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තාලවණ්ටස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng chiếc quạt lá thốt nốt. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của chiếc quạt lá thốt nốt. 23. 23. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 24. 24. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 25. 25. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනතාලවණ්ටියො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật, trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya, bậc đáng kính, ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần tiểu sử của trưởng lão Sumanatālavaṇṭiya là phần thứ năm. 6. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං 6. Thánh tích về Trưởng lão Avaṭaphaliya 26. 26. ‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො; විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගොචරායාභිනික්ඛමි. Bậc Thế Tôn tên là Sataraṃsī, là bậc Tự Sanh, là bậc Bất Bại, là bậc Toàn Giác ưa thích sự độc cư, đã đi ra để khất thực. 27. 27. ‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං; පසන්නචිත්තො සුමනො, අදාසිං අවටං ඵලං. Tôi, người có trái cây trong tay, sau khi nhìn thấy bậc Nhân Ngưu, đã đi đến gần. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng trái cây avaṭa. 28. 28. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây. 29. 29. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc. 30. 30. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 31. 31. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Avaṭaphaliya đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thánh tích về Trưởng lão Avaṭaphaliya, câu chuyện thứ sáu. 7. ලබුජඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 7. Thánh tích về Trưởng lão Labujaphaladāyaka 32. 32. ‘‘නගරෙ [Pg.42] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ. Vào lúc bấy giờ, ở tại thành phố Bandhumatī, tôi là người giữ vườn. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang đi trong không trung. 33. 33. ‘‘ලබුජං ඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; ආකාසෙව ඨිතො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො. Tôi đã lấy trái labuja và đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giác Ngộ. Bậc có danh tiếng lẫy lừng, trong khi đang đứng ở trên không trung, đã thọ nhận. 34. 34. ‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො; ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා. Việc phát sanh niềm vui cho tôi, việc mang lại sự an lạc trong hiện tại, sau khi đã dâng cúng trái cây đến đức Phật với tâm ý vô cùng trong sạch, 35. 35. ‘‘අධිගඤ්ඡිං තදා පීතිං, විපුලං සුඛමුත්තමං; උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං. vào lúc bấy giờ tôi đã đạt được niềm hoan hỷ, sự an lạc to lớn và cao thượng. Các vật báu luôn luôn sanh khởi cho tôi, người đã được tái sanh ở nơi này nơi kia. 36. 36. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây. 37. 37. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc. 38. 38. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 39. 39. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලබුජඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Labujaphaladāyaka ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này như thế. ලබුජඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thánh tích về Trưởng lão Labujaphaladāyaka, câu chuyện thứ bảy. 8. පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 8. Thánh tích về Trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka 40. 40. ‘‘වනන්තරෙ බුද්ධං දිස්වා, අත්ථදස්සිං මහායසං; පසන්නචිත්තො සුමනො, පිලක්ඛස්ස ඵලං අදා. Sau khi nhìn thấy đức Phật Atthadassī, bậc có danh tiếng lẫy lừng, ở trong khu rừng, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng trái cây pilakkha. 41. 41. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Vào một ngàn tám trăm kiếp về trước, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc dâng cúng trái cây. 42. 42. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu tỉnh lược)... tôi sống không còn lậu hoặc. 43. 43. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 44. 44. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.43] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu tỉnh lược)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිලක්ඛඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này như thế. පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích về trưởng lão Pilakkhaphaladāyaka, phần thứ tám. 9. සයංපටිභානියත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích về trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya 45. 45. ‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, කො දිස්වා න පසීදති. Giống như cây kakudha đang đong đưa, ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Thiên-nhơn-sư, vị Trời của các vị Trời, đang đi trên đường? 46. 46. ‘‘තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, සන්තාරෙත්වා බහුං ජනං; ඤාණාලොකෙන ජොතන්තං, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người đã phá tan bóng tối (của vô minh), đã cứu vớt nhiều chúng sanh, và đang tỏa sáng với ánh sáng của trí tuệ? 47. 47. ‘‘වසීසතසහස්සෙහි, නීයන්තං ලොකනායකං; උද්ධරන්තං බහූ සත්තෙ, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Lãnh đạo thế gian, người đang cứu vớt nhiều chúng sanh, đang được hộ tống bởi một trăm ngàn vị đã đạt được sự tự chủ? 48. 48. ‘‘ආහනන්තං ධම්මභෙරිං, මද්දන්තං තිත්ථියෙ ගණෙ; සීහනාදං විනදන්තං, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người đang đánh trống Pháp, đang nhiếp phục các nhóm ngoại đạo, và đang cất lên tiếng rống của sư tử? 49. 49. ‘‘යාවතා බ්‍රහ්මලොකතො, ආගන්ත්වාන සබ්‍රහ්මකා; පුච්ඡන්ති නිපුණෙ පඤ්හෙ, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà các vị trời cùng với Phạm thiên từ cõi Phạm thiên đã đến và hỏi những câu hỏi vi tế? 50. 50. ‘‘යස්සඤ්ජලිං කරිත්වාන, ආයාචන්ති සදෙවකා; තෙන පුඤ්ඤං අනුභොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà chư Thiên và loài người chắp tay thỉnh cầu, và nhờ đó họ hưởng được phước báu? 51. 51. ‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගන්ත්වා, සම්පවාරෙන්ති චක්ඛුමං; න විකම්පති අජ්ඣිට්ඨො, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy bậc Hữu-nhãn, người mà tất cả mọi người tụ tập lại và vây quanh; dù được thỉnh cầu, ngài vẫn không dao động? 52. 52. ‘‘නගරං පවිසතො යස්ස, රවන්ති භෙරියො බහූ; විනදන්ති ගජා මත්තා, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà khi vào thành, nhiều tiếng trống vang lên và những con voi say rống lên? 53. 53. ‘‘වීථියා ගච්ඡතො යස්ස, සබ්බාභා ජොතතෙ සදා; අබ්භුන්නතා සමා හොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy ngài, người mà khi đi trên đường, tất cả hào quang luôn tỏa sáng, và những nơi cao trở nên bằng phẳng? 54. 54. ‘‘බ්‍යාහරන්තස්ස බුද්ධස්ස, චක්කවාළම්පි සුය්‍යති; සබ්බෙ සත්තෙ විඤ්ඤාපෙති, කො දිස්වා න පසීදති. Ai lại không hoan hỷ khi nhìn thấy đức Phật, người mà khi nói, (lời nói) được nghe thấy khắp cả vũ trụ và làm cho tất cả chúng sanh hiểu biết? 55. 55. ‘‘සතසහස්සිතො [Pg.44] කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං. Vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi đã tán thán đức Phật nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc tán thán. 56. 56. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 57. 57. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 58. 58. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සයංපටිභානියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. (đã kết thúc). සයංපටිභානියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thánh tích về trưởng lão Sayaṃpaṭibhāniya, phần thứ chín. 10. නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරඅපදානං 10. Thánh tích về trưởng lão Nimittabyākaraṇiya 59. 59. ‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවං, මන්තෙ වාචෙ මහං තදා; චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං. Khi ấy, sau khi đã đi vào Hy-mã-lạp sơn, tôi đã giảng dạy kinh Vệ-đà. Năm mươi bốn ngàn đệ tử đã phục vụ tôi. 60. 60. ‘‘අධිතා වෙදගූ සබ්බෙ, ඡළඞ්ගෙ පාරමිං ගතා; සකවිජ්ජාහුපත්ථද්ධා, හිමවන්තෙ වසන්ති තෙ. Tất cả (các đệ tử) đều đã học, là những người thông thạo Vệ-đà, đã đạt đến sự hoàn hảo trong sáu nhánh (của Vệ-đà). Được hỗ trợ bởi kiến thức của chính mình, họ sống ở Hy-mã-lạp sơn. 61. 61. ‘‘චවිත්වා තුසිතා කායා, දෙවපුත්තො මහායසො; උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිස්මිං, සම්පජානො පතිස්සතො. Vị thiên tử có danh tiếng lẫy lừng, sau khi mệnh chung từ cõi trời Đâu-suất, đã tái sanh vào lòng mẹ, với sự tỉnh giác và chánh niệm. 62. 62. ‘‘සම්බුද්ධෙ උපපජ්ජන්තෙ, දසසහස්සි කම්පථ; අන්ධා චක්ඛුං අලභිංසු, උප්පජ්ජන්තම්හි නායකෙ. Khi bậc Toàn Giác đang tái sanh, mười ngàn (thế giới) đã rung chuyển. Khi vị Lãnh đạo đang tái sanh, người mù đã được thấy. 63. 63. ‘‘සබ්බාකාරං පකම්පිත්ථ, කෙවලා වසුධා අයං; නිග්ඝොසසද්දං සුත්වාන, උබ්බිජ්ජිංසු මහාජනා. Toàn bộ trái đất này đã rung chuyển về mọi phương diện. Nghe thấy tiếng động lớn, đám đông dân chúng đã kinh hãi. 64. 64. ‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගම්ම, ආගච්ඡුං මම සන්තිකං; වසුධායං පකම්පිත්ථ, කිං විපාකො භවිස්සති. Tất cả mọi người đã tụ tập lại và đến gặp tôi: ‘Trái đất này đã rung chuyển. Kết quả sẽ là gì?’ 65. 65. ‘‘අවචාසිං තදා තෙසං, මා භෙථ නත්ථි වො භයං; විසට්ඨා හොථ සබ්බෙපි, උප්පාදොයං සුවත්ථිකො. Khi ấy, tôi đã nói với họ: ‘Đừng sợ hãi, không có gì nguy hiểm cho các vị. Tất cả hãy yên tâm. Điềm báo này là điềm lành.’ 66. 66. ‘‘අට්ඨහෙතූහි [Pg.45] සම්ඵුස්ස, වසුධායං පකම්පති; තථා නිමිත්තා දිස්සන්ති, ඔභාසො විපුලො මහා. ‘Trái đất này rung chuyển do tám nguyên nhân. Tương tự, các điềm báo được nhìn thấy, và có một ánh sáng lớn, lan rộng.’ 67. 67. ‘‘අසංසයං බුද්ධසෙට්ඨො, උප්පජ්ජිස්සති චක්ඛුමා; සඤ්ඤාපෙත්වාන ජනතං, පඤ්චසීලෙ කථෙසහං. ‘Không còn nghi ngờ gì nữa, bậc Phật tối thượng, bậc Hữu-nhãn, sẽ xuất hiện.’ Sau khi đã thông báo cho dân chúng, tôi đã thuyết giảng về năm giới. 68. 68. ‘‘සුත්වාන පඤ්ච සීලානි, බුද්ධුප්පාදඤ්ච දුල්ලභං; උබ්බෙගජාතා සුමනා, තුට්ඨහට්ඨා අහංසු තෙ. Sau khi nghe về năm giới và sự xuất hiện hiếm có của một vị Phật, họ trở nên phấn chấn, vui vẻ, hoan hỷ và hân hoan. 69. 69. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං නිමිත්තං වියාකරිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බ්‍යාකරණස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi hai kiếp, kể từ kiếp này, ta đã giải thích điềm triệu nào; (kể từ lúc ấy), ta không còn biết đến đọa xứ. Đây là quả của việc giải thích. 70. 70. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch... v.v... ta sống không còn lậu hoặc. 71. 71. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là khéo đến... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 72. 72. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නිමිත්තබ්‍යාකරණියො ථෙරො ඉමා Như thế, quả thật trưởng lão Nimittabyākaraṇiya đã nói lên những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. (kết thúc câu trên). නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thiên truyện về trưởng lão Nimittabyākaraṇiya là phần thứ mười. සාලකුසුමියවග්ගො සත්තචත්තාලීසමො. Phẩm Sālakusumiya là phẩm thứ bốn mươi bảy. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm tắt của phẩm ấy: සාලකුසුමියො ථෙරො, පූජා නිබ්බාපකොපි ච; සෙතුදො තාලවණ්ටී ච, අවටලබුජප්පදො. Trưởng lão Sālakusumiya, và cả Pūjā, Nibbāpaka, Setuda, Tālavaṇṭī, Avaṭa, Labujappado. පිලක්ඛපටිභානී ච, වෙය්‍යාකරණියො දිජො; ද්වෙසත්තති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි. Và Pilakkha, Paṭibhānī, vị Bà-la-môn Veyyākaraṇiya. Các câu kệ đã được các bậc hiền trí đếm là bảy mươi hai. 48. නළමාලිවග්ගො 48. Phẩm Naḷamāli 1. නළමාලියත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên truyện về trưởng lão Naḷamāliya 1. 1. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.46] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං; විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, අද්දසං ලොකනායකං. Ta đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Chánh Đẳng Giác có màu sắc như vàng ròng, là vị đáng tiếp nhận các vật cúng dường, đang đi ngang qua khu rừng. 2. 2. ‘‘නළමාලං ගහෙත්වාන, නික්ඛමන්තො ච තාවදෙ; තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං. Vào lúc ấy, trong khi đang đi ra và tay cầm vòng hoa lau, ở nơi ấy ta đã nhìn thấy đấng Chánh Đẳng Giác, là bậc đã vượt qua bộc lưu, là vị không còn lậu hoặc. 3. 3. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, නළමාලමපූජයිං; දක්ඛිණෙය්‍යං මහාවීරං, සබ්බලොකානුකම්පකං. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, ta đã cúng dường vòng hoa lau đến bậc Đại Hùng, là vị đáng tiếp nhận vật cúng dường, là đấng bi mẫn đến tất cả thế gian. 4. 4. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං මාලමභිරොපයිං ; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, kể từ kiếp này, ta đã dâng cúng vòng hoa nào; (kể từ lúc ấy), ta không còn biết đến đọa xứ. Đây là quả của việc cúng dường đến đức Phật. 5. 5. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đã cắt đứt các dây trói buộc, ta sống không còn lậu hoặc. 6. 6. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là khéo đến, sự hiện diện của ta ở nơi đức Phật (là tốt đẹp). Ba Minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 7. 7. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, tám Giải Thoát này, và sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Naḷamāliya đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. (kết thúc câu trên). නළමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên truyện về trưởng lão Naḷamāliya là phần thứ nhất. 2. මණිපූජකත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên truyện về trưởng lão Maṇipūjaka 8. 8. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ. Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đấng Chánh Đẳng Giác ưa thích sự độc cư, ngài đi trong hư không. 9. 9. ‘‘අවිදූරෙ හිමවන්තස්ස, මහාජාතස්සරො අහු; තත්ථ මෙ භවනං ආසි, පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුතං. Không xa dãy Hymalaya, có hồ nước lớn Jātassara. Ở nơi ấy có lâu đài của ta, được kết hợp với nghiệp phước thiện. 10. 10. ‘‘භවනා [Pg.47] අභිනික්ඛම්ම, අද්දසං ලොකනායකං; ඉන්දීවරංව ජලිතං, ආදිත්තංව හුතාසනං. Sau khi đi ra khỏi lâu đài, ta đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo Thế Gian, giống như hoa sen xanh đang tỏa sáng, giống như ngọn lửa đang bừng cháy. 11. 11. ‘‘විචිනං නද්දසං පුප්ඵං, පූජයිස්සන්ති නායකං; සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං. Trong khi tìm kiếm hoa, ta đã không nhìn thấy (loài hoa nào) để cúng dường đến bậc Lãnh Đạo. Sau khi làm cho tâm ý của mình được trong sạch, ta đã đảnh lễ bậc Đạo Sư. 12. 12. ‘‘මම සීසෙ මණිං ගය්හ, පූජයිං ලොකනායකං; ඉමාය මණිපූජාය, විපාකො හොතු භද්දකො. Sau khi lấy viên ngọc ở trên đầu của mình, ta đã cúng dường đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Do sự cúng dường viên ngọc này, mong rằng quả báu tốt đẹp sẽ được thành tựu. 13. 13. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො; අන්තලික්ඛෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමං ගාථං අභාසථ. Bậc Đạo Sư Padumuttara, là bậc Thông Suốt Thế Gian, là vị đáng tiếp nhận các vật cúng dường, trong khi đang đứng ở hư không đã nói lên câu kệ này: 14. 14. ‘සො තෙ ඉජ්ඣතු සඞ්කප්පො, ලභස්සු විපුලං සුඛං; ඉමාය මණිපූජාය, අනුභොහි මහායසං’. ‘Mong rằng ý nguyện ấy của ngươi được thành tựu, mong ngươi nhận được sự an lạc to lớn; do sự cúng dường viên ngọc này, mong ngươi hãy thụ hưởng danh tiếng vĩ đại’. 15. 15. ‘‘ඉදං වත්වාන භගවා, ජලජුත්තමනාමකො; අගමාසි බුද්ධසෙට්ඨො, යත්ථ චිත්තං පණීහිතං. Sau khi nói lời này, đức Thế Tôn, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng tên là Padumuttara, bậc Tối Thắng Giác Ngộ, đã đi đến nơi mà tâm ý ngài đã hướng đến. 16. 16. ‘‘සට්ඨිකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං; අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Trong sáu mươi kiếp, tôi đã là vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Và cũng trong vô số trăm lần, tôi đã là một vị Chuyển Luân Vương. 17. 17. ‘‘පුබ්බකම්මං සරන්තස්ස, දෙවභූතස්ස මෙ සතො; මණි නිබ්බත්තතෙ මය්හං, ආලොකකරණො මමං. Khi tôi, người đã tái sanh làm một vị trời, nhớ lại nghiệp quá khứ của mình, một viên ngọc tạo ra ánh sáng đã hiện ra cho tôi. 18. 18. ‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො මෙ පරිග්ගහා; විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා. Tám mươi sáu ngàn người nữ là vợ của tôi, họ có y phục và trang sức đa dạng, đeo bông tai bằng ngọc. 19. 19. ‘‘අළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා; පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, මණිපූජායිදං ඵලං. Họ có lông mi cong, hay cười, có nhận thức tốt, và eo thon. Họ luôn luôn hầu cận tôi. Đây là quả của việc cúng dường viên ngọc. 20. 20. ‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා තථා; භණ්ඩා මෙ සුකතා හොන්ති, යදිච්ඡසි පිළන්ධනා. Các vật dụng được làm bằng vàng, bằng ngọc, và cũng bằng hồng ngọc, các đồ trang sức được chế tác tinh xảo, hiện ra cho tôi theo ý muốn. 21. 21. ‘‘කූටාගාරා ගහාරම්මා, සයනඤ්ච මහාරහං; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, නිබ්බත්තන්ති යදිච්ඡකං. Những ngôi nhà có mái nhọn và những hang động thú vị, và những chiếc giường sang trọng, biết được ý định của tôi, chúng hiện ra theo ý muốn. 22. 22. ‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධඤ්ච, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං; පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මනුස්සානං, ඔසධං සබ්බපාණිනං. Thật là lợi ích cho họ, thật là khéo được cho họ, những ai được nghe về Ngài, là ruộng phước của nhân loại, là liều thuốc cho tất cả chúng sanh. 23. 23. ‘‘මය්හම්පි [Pg.48] සුකතං කම්මං, යොහං අදක්ඛි නායකං; විනිපාතා පමුත්තොම්හි, පත්තොම්හි අචලං පදං. Nghiệp của tôi cũng đã được khéo làm, vì tôi đã được thấy bậc Lãnh Đạo. Tôi đã được giải thoát khỏi các đọa xứ, tôi đã đạt đến trạng thái bất động. 24. 24. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; දිවසඤ්චෙව රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා. Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, dù là cõi trời hay cõi người, cả ngày lẫn đêm, ánh sáng luôn hiện hữu cho tôi. 25. 25. ‘‘තායෙව මණිපූජාය, අනුභොත්වාන සම්පදා; ඤාණාලොකො මයා දිට්ඨො, පත්තොම්හි අචලං පදං. Chính nhờ sự cúng dường viên ngọc ấy, sau khi đã thụ hưởng các tài sản, ánh sáng của trí tuệ đã được tôi thấy, tôi đã đạt đến trạng thái bất động. 26. 26. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං මණිං අභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මණිපූජායිදං ඵලං. Một trăm ngàn kiếp trước đây, tôi đã cúng dường viên ngọc nào; kể từ đó tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường viên ngọc. 27. 27. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 28. 28. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là một sự khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 29. 29. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මණිපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Maṇipūjaka, những câu kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói. මණිපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thiên sử về trưởng lão Maṇipūjaka, chương thứ hai. 3. උක්කාසතිකත්ථෙරඅපදානං 3. Thiên sử về trưởng lão Ukkāsatika 30. 30. ‘‘කොසිකො නාම භගවා, චිත්තකූටෙ වසී තදා; ඣායී ඣානරතො බුද්ධො, විවෙකාභිරතො මුනි. Bậc Thế Tôn tên là Kosika, vào lúc ấy ngài sống ở núi Cittakūṭa. Bậc Giác Ngộ là người hành thiền, ưa thích thiền định, bậc Thánh Nhân ưa thích sự viễn ly. 31. 31. ‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, නාරීගණපුරක්ඛතො; අද්දසං කොසිකං බුද්ධං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං. Sau khi đi vào Hy-mã-lạp sơn, được đoàn tùy tùng nữ nhân đi trước, tôi đã thấy bậc Giác Ngộ Kosika, giống như mặt trăng vào ngày rằm. 32. 32. ‘‘උක්කාසතෙ ගහෙත්වාන, පරිවාරෙසහං තදා; සත්තරත්තින්දිවං ඨත්වා, අට්ඨමෙන අගච්ඡහං. Lúc ấy, sau khi cầm lấy một trăm ngọn đuốc, tôi đã vây quanh ngài. Sau khi đứng đó bảy ngày bảy đêm, vào ngày thứ tám tôi đã ra đi. 33. 33. ‘‘වුට්ඨිතං කොසිකං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං; පසන්නචිත්තො වන්දිත්වා, එකං භික්ඛං අදාසහං. Với tâm tịnh tín, sau khi đảnh lễ bậc Giác Ngộ Kosika, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, người đã xuất khỏi thiền định, tôi đã dâng cúng một phần vật thực. 34. 34. ‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ; උප්පජ්ජිං තුසිතෙ කායෙ, එකභික්ඛායිදං ඵලං. Do nghiệp ấy, hỡi bậc Tối Thượng giữa chúng hai chân, bậc Trưởng Thượng của thế gian, bậc Ngưu Vương giữa loài người, tôi đã tái sanh vào cõi trời Đâu-suất. Đây là quả của việc cúng dường một phần vật thực. 35. 35. ‘‘දිවසඤ්චෙව [Pg.49] රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා; සමන්තා යොජනසතං, ඔභාසෙන ඵරාමහං. Cả ngày lẫn đêm, ánh sáng luôn hiện hữu cho tôi. Tôi tỏa ra ánh sáng khắp một trăm do-tuần xung quanh. 36. 36. ‘‘පඤ්චපඤ්ඤාසකප්පම්හි, චක්කවත්තී අහොසහං; චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො. Trong năm mươi lăm kiếp, tôi đã là một vị Chuyển Luân Vương, một người chinh phục bốn phương, một vị vua của toàn cõi Diêm-phù-đề. 37. 37. ‘‘තදා මෙ නගරං ආසි, ඉද්ධං ඵීතං සුනිම්මිතං; තිංසයොජනමායාමං, විත්ථාරෙන ච වීසති. Lúc ấy, thành phố của tôi thịnh vượng, phồn vinh, được xây dựng tốt đẹp, dài ba mươi do-tuần và rộng hai mươi do-tuần. 38. 38. ‘‘සොභණං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං; දසසද්දාවිවිත්තං තං, සම්මතාළසමාහිතං. Thành phố tên là Sobhaṇa, do Vissakamma tạo ra. Thành phố ấy không bao giờ vắng lặng mười loại âm thanh, và được trang bị trống và chũm chọe. 39. 39. ‘‘න තම්හි නගරෙ අත්ථි, වල්ලිකට්ඨඤ්ච මත්තිකා; සබ්බසොණ්ණමයංයෙව, ජොතතෙ නිච්චකාලිකං. Trong thành phố ấy không có dây leo, gỗ, hay đất sét. Tất cả đều hoàn toàn bằng vàng, luôn luôn tỏa sáng. 40. 40. ‘‘චතුපාකාරපරික්ඛිත්තං, තයො ආසුං මණිමයා; වෙමජ්ඣෙ තාලපන්තී ච, විස්සකම්මෙන මාපිතා. (Thành phố) được bao bọc bởi bốn lớp tường thành, ba lớp (trong số ấy) đã được làm bằng ngọc bích. Và ở giữa, hàng cây thốt nốt đã được tạo ra bởi (thiên tử) Vissakamma. 41. 41. ‘‘දසසහස්සපොක්ඛරඤ්ඤො, පදුමුප්පලඡාදිතා; පුණ්ඩරීකෙහි සඤ්ඡන්නා, නානාගන්ධසමීරිතා. Mười ngàn hồ sen được bao phủ bởi sen hồng và sen xanh, được che kín bởi sen trắng, tỏa ra nhiều mùi hương khác nhau. 42. 42. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං උක්කං ධාරයිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කධාරස්සිදං ඵලං. Kể từ chín mươi bốn kiếp về trước, tính từ kiếp này, tôi đã cầm ngọn đuốc nào; (kể từ đó) tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của việc cầm ngọn đuốc. 43. 43. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 44. 44. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. 45. 45. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උක්කාසතිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Được biết, trưởng lão Ukkāsatika có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. උක්කාසතිකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thiên truyện về trưởng lão Ukkāsatika là phần thứ ba. 4. සුමනබීජනියත්ථෙරඅපදානං 4. Thiên truyện về trưởng lão Sumanabījaniyatthera 46. 46. ‘‘විපස්සිනො භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ; සුමනො බීජනිං ගය්හ, අබීජිං බොධිමුත්තමං. Tại cây Bồ-đề, là cây cao quý của đức Thế Tôn Vipassī, với tâm hoan hỷ, sau khi cầm lấy cây quạt, tôi đã quạt cho cây Bồ-đề cao thượng. 47. 47. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.50] කප්පෙ, අබීජිං බොධිමුත්තමං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං. Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, tính từ kiếp này, tôi đã quạt cho cây Bồ-đề cao thượng. Tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của việc quạt. 48. 48. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 49. 49. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. 50. 50. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනබීජනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Được biết, trưởng lão Sumanabījaniyo có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. සුමනබීජනියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Thiên truyện về trưởng lão Sumanabījaniyatthera là phần thứ tư. 5. කුම්මාසදායකත්ථෙරඅපදානං 5. Thiên truyện về trưởng lão Kummāsadāyaka 51. 51. ‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො; රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං. Sau khi nhìn thấy bình bát trống không của bậc Đại ẩn sĩ Vipassī đang đi khất thực, tôi đã làm cho đầy với bánh lúa mạch. 52. 52. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං. Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, tính từ kiếp này, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng vật thực nào; (kể từ đó) tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của bánh lúa mạch. 53. 53. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (cho đến) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 54. 54. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. 55. 55. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (cho đến) ... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුම්මාසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Được biết, trưởng lão Kummāsadāyaka có tuổi thọ đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. කුම්මාසදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên truyện về trưởng lão Kummāsadāyaka là phần thứ năm. 6. කුසට්ඨකදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên truyện về trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka 56. 56. ‘‘කස්සපස්ස භගවතො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො; පසන්නචිත්තො සුමනො, කුසට්ඨකමදාසහං. Với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng tám phần vật thực rút thăm đến đức Thế Tôn Kassapa, là vị Bà-la-môn, là bậc đã sống (đời sống phạm hạnh). 57. 57. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, කුසට්ඨකමදාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුසට්ඨකස්සිදං ඵලං. Chính ở trong kiếp này, tôi đã dâng cúng tám phần vật thực rút thăm. Tôi không biết đến đọa xứ. Đây là quả báu của tám phần vật thực rút thăm. 58. 58. ‘‘කිලෙසා [Pg.51] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc. 59. 59. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 60. 60. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුසට්ඨකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. như thế ấy. කුසට්ඨකදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên sử về trưởng lão Kusaṭṭhakadāyaka là phần thứ sáu. 7. ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên sử về trưởng lão Giripunnāgiya 61. 61. ‘‘සොභිතො නාම සම්බුද්ධො, චිත්තකූටෙ වසී තදා; ගහෙත්වා ගිරිපුන්නාගං, සයම්භුං අභිපූජයිං. “Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sobhita, vào lúc bấy giờ đã trú ngụ ở núi Cittakūṭa. Sau khi lấy đóa hoa giripunnāga, tôi đã cúng dường đến bậc Tự Hữu. 62. 62. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường đến đức Phật. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật. 63. 63. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc. 64. 64. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 65. 65. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිපුන්නාගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Giripunnāgiya đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. như thế ấy. ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên sử về trưởng lão Giripunnāgiya là phần thứ bảy. 8. වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên sử về trưởng lão Vallikāraphaladāyaka 66. 66. ‘‘සුමනො නාම සම්බුද්ධො, තක්කරායං වසී තදා; වල්ලිකාරඵලං ගය්හ, සයම්භුස්ස අදාසහං. “Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumana, vào lúc bấy giờ đã trú ngụ ở Takkarā. Sau khi lấy quả vallikāra, tôi đã dâng cúng đến bậc Tự Hữu. 67. 67. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây. 68. 68. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc. 69. 69. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 70. 70. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.52] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වල්ලිකාරඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật trưởng lão Vallikāraphaladāyaka đã nói lên những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. như thế ấy. වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên sử về trưởng lão Vallikāraphaladāyaka là phần thứ tám. 9. පානධිදායකත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên sử về trưởng lão Pānadhidāyaka 71. 71. ‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො; දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, පථමාරුහි චක්ඛුමා. “Thế Tôn Anomadassī, bậc Tối Thắng ở thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, bậc có Mắt, sau khi đi ra khỏi nơi trú ban ngày, đã bước lên con đường. 72. 72. ‘‘පානධිං සුකතං ගය්හ, අද්ධානං පටිපජ්ජහං; තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පත්තිකං චාරුදස්සනං. “Sau khi cầm lấy đôi dép được làm khéo léo, tôi đã đi vào con đường dài. Ở nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Chánh Đẳng Giác đang đi bộ, có dáng điệu khả ái. 73. 73. ‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, නීහරිත්වාන පානධිං; පාදමූලෙ ඨපෙත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. “Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, sau khi lấy đôi dép ra, sau khi đặt xuống ở dưới chân (của ngài), tôi đã nói lên lời này: 74. 74. ‘‘‘අභිරූහ මහාවීර, සුගතින්ද විනායක; ඉතො ඵලං ලභිස්සාමි, සො මෙ අත්ථො සමිජ්ඣතු’. “‘Thưa bậc Đại Hùng, thưa đấng Thiện Thệ, thưa bậc Lãnh Đạo, xin ngài hãy bước lên. Do việc này, tôi sẽ thành tựu được quả báu. Nguyện cho mục đích ấy của tôi được thành tựu.’ 75. 75. ‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො; පානධිං අභිරූහිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි. “Thế Tôn Anomadassī, bậc Tối Thắng ở thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, sau khi đã bước lên đôi dép, đã nói lên lời này: 76. 76. ‘‘‘යො පානධිං මෙ අදාසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි; තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො’. ‘Người nào với tâm hoan hỷ, đã dùng đôi tay của mình dâng cúng đôi dép đến ta; ta sẽ tán dương người ấy, các ngươi hãy lắng nghe lời của ta đang nói’. 77. 77. ‘‘බුද්ධස්ස ගිරමඤ්ඤාය, සබ්බෙ දෙවා සමාගතා; උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී. Sau khi đã hiểu lời nói của đức Phật, tất cả chư Thiên đã tụ hội lại; với tâm phấn khởi, hoan hỷ, vui mừng, và chắp tay. 78. 78. ‘‘පානධීනං පදානෙන, සුඛිතොයං භවිස්සති; පඤ්චපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජං කරිස්සති. Do nhờ sự dâng cúng đôi dép này, người này sẽ được an lạc; và sẽ làm vua cõi trời năm mươi lăm lần. 79. 79. ‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Và sẽ là vị vua Chuyển Luân một ngàn lần; (sẽ được) vương quốc rộng lớn của tiểu vương, không thể đếm được bằng sự tính toán. 80. 80. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. Vào kiếp không thể đo lường được kể từ đây, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo dòng họ, sẽ có mặt ở trên đời. 81. 81. ‘‘තස්ස [Pg.53] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො. Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Giáo Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp tạo nên; sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ tịch diệt Niết Bàn, không còn lậu hoặc. 82. 82. ‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, නිබ්බත්තිස්සති පුඤ්ඤවා; දෙවයානපටිභාගං, යානං පටිලභිස්සති. Dù ở cõi trời hay cõi người, người có phước sẽ tái sanh; sẽ nhận được cỗ xe tương đương với thiên xa. 83. 83. ‘‘පාසාදා සිවිකා වය්හං, හත්ථිනො සමලඞ්කතා; රථා වාජඤ්ඤසංයුත්තා, සදා පාතුභවන්ති මෙ. Các lâu đài, kiệu, xe ngựa, các con voi được trang hoàng lộng lẫy, và các cỗ xe được thắng bằng ngựa thuần chủng luôn luôn hiện ra cho tôi. 84. 84. ‘‘අගාරා නික්ඛමන්තොපි, රථෙන නික්ඛමිං අහං; කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං. Ngay cả khi rời khỏi nhà, tôi đã ra đi bằng cỗ xe; trong khi tóc đang được cắt, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. 85. 85. ‘‘ලාභා මය්හං සුලද්ධං මෙ, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං; දත්වාන පානධිං එකං, පත්තොම්හි අචලං පදං. Lợi lộc thay cho tôi, tôi đã được lợi ích tốt đẹp, việc kinh doanh đã được thực hiện tốt đẹp. Sau khi dâng cúng một đôi dép, tôi đã đạt đến trạng thái bất động. 86. 86. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං පානධිමදාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පානධිස්ස ඉදං ඵලං. Vào kiếp không thể đo lường được kể từ đây, tôi đã dâng cúng đôi dép nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả của (việc cúng dường) đôi dép. 87. 87. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 88. 88. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 89. 89. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පානධිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Pānadhidāyaka đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói. පානධිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Ký sự về Trưởng lão Pānadhidāyaka, phần thứ chín. 10. පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරඅපදානං 10. Ký sự về Trưởng lão Pulinacaṅkamiya 90. 90. ‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං; වාතමිගං ගවෙසන්තො, චඞ්කමං අද්දසං අහං. Trước đây, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng, trong chốn hoang dã; trong khi đang tìm kiếm con linh dương, tôi đã nhìn thấy con đường kinh hành. 91. 91. ‘‘උච්ඡඞ්ගෙන පුලිනං ගය්හ, චඞ්කමෙ ඔකිරිං අහං; පසන්නචිත්තො සුමනො, සුගතස්ස සිරීමතො. Với tâm hoan hỷ, vui mừng, tôi đã lấy cát bằng vạt áo rồi rải lên con đường kinh hành của đấng Thiện Thệ, bậc có oai đức. 92. 92. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, පුලිනං ඔකිරිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුලිනස්ස ඉදං ඵලං. Vào kiếp thứ ba mươi mốt kể từ đây, tôi đã rải cát; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả của (việc cúng dường) cát. 93. 93. ‘‘කිලෙසා [Pg.54] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 94. 94. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 95. 95. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනචඞ්කමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Pulinacaṅkamiya đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói. පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Ký sự về Trưởng lão Pulinacaṅkamiya, phần thứ mười. නළමාලිවග්ගො අට්ඨචත්තාලීසමො. Phẩm Naḷamālī, phẩm thứ bốn mươi tám. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: නළමාලී මණිදදො, උක්කාසතිකබීජනී; කුම්මාසො ච කුසට්ඨො ච, ගිරිපුන්නාගියොපි ච. (Trưởng lão) Naḷamālī, Maṇidada, Ukkāsatika, Bījanī, và Kummāsa, và Kusaṭṭha, và cả Giripunnāgiya. වල්ලිකාරො පානධිදො, අථො පුලිනචඞ්කමො; ගාථායො පඤ්චනවුති, ගණිතායො විභාවිභි. Trưởng lão Vallikāra, Pānadhida, và Pulinacaṅkama; có chín mươi lăm câu kệ đã được các bậc trí tuệ đếm. 49. පංසුකූලවග්ගො 49. Phẩm Y Phấn Tảo 1. පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං 1. Thánh tích của Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka 1. 1. ‘‘තිස්සො [Pg.55] නාමාසි භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො; පංසුකූලං ඨපෙත්වාන, විහාරං පාවිසී ජිනො. Đức Thế Tôn tên là Tissa, bậc Tự Sanh, bậc Tối Thượng Nhân. Bậc Chiến Thắng đã đặt tấm y phấn tảo xuống rồi đi vào tịnh xá. 2. 2. ‘‘විනතං ධනුමාදාය, භක්ඛත්ථාය චරිං අහං; මණ්ඩලග්ගං ගහෙත්වාන, කානනං පාවිසිං අහං. Ta đã lấy cây cung cong, đi lang thang vì mục đích tìm thức ăn. Ta đã cầm lấy thanh gươm rồi đi vào khu rừng. 3. 3. ‘‘තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගෙ ලග්ගිතං තදා; චාපං තත්ථෙව නික්ඛිප්ප, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං. Khi ấy, ở đó ta đã nhìn thấy tấm y phấn tảo bị vướng trên ngọn cây. Ta đã đặt cây cung xuống ngay tại nơi ấy, rồi chắp tay lên đầu. 4. 4. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා; බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පංසුකූලං අවන්දහං. Với tâm ý hoan hỷ và tín thành, với niềm hỷ lạc rộng lớn, ta đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng Giác rồi đảnh lễ tấm y phấn tảo. 5. 5. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, පංසුකූලමවන්දහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වන්දනාය ඉදං ඵලං. Vào kiếp thứ chín mươi hai kể từ kiếp này, khi ta đã đảnh lễ tấm y phấn tảo, ta không còn biết đến đường ác thú. Đây là quả báu của việc đảnh lễ. 6. 6. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ bật. Giống như con voi chúa cắt đứt các dây trói, ta sống không còn lậu hoặc. 7. 7. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của ta là sự khéo đến, (đến) nơi sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 8. 8. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói. පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thánh tích thứ nhất của Trưởng lão Paṃsukūlasaññaka. 2. බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං 2. Thánh tích của Trưởng lão Buddhasaññaka 9. 9. ‘‘අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ; ලක්ඛණෙ ඉතිහාසෙ ච, සනිඝණ්ඩුසකෙටුභෙ. (Ta là) người tụng đọc, người ghi nhớ các câu chú, người thông suốt ba bộ Vệ-đà, người tinh thông các tướng hảo, các truyện cổ, cùng với các sách từ vựng và thi pháp. 10. 10. ‘‘නදීසොතපටිභාගා[Pg.56], සිස්සා ආයන්ති මෙ තදා; තෙසාහං මන්තෙ වාචෙමි, රත්තින්දිවමතන්දිතො. Khi ấy, các đệ tử của ta, giống như dòng sông, đã đến với ta. Ta đã không mệt mỏi, ngày đêm đọc tụng các câu chú cho họ. 11. 11. ‘‘සිද්ධත්ථො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ; තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, ඤාණාලොකං පවත්තයි. Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác tên là Siddhattha đã xuất hiện ở thế gian. Ngài đã phá tan bóng tối (vô minh) và làm phát sinh ánh sáng trí tuệ. 12. 12. ‘‘මම අඤ්ඤතරො සිස්සො, සිස්සානං සො කථෙසි මෙ; සුත්වාන තෙ එතමත්ථං, ආරොචෙසුං මමං තදා. Một người đệ tử của ta đã nói với các đệ tử (khác) của ta. Sau khi nghe được điều ấy, họ đã báo cho ta biết vào lúc đó. 13. 13. ‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකො; තස්සානුවත්තති ජනො, ලාභො අම්හං න විජ්ජති. Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, bậc Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo thế gian. Dân chúng đi theo Ngài, chúng ta không còn có được lợi lộc. 14. 14. ‘‘අධිච්චුප්පත්තිකා බුද්ධා, චක්ඛුමන්තො මහායසා; යංනූනාහං බුද්ධසෙට්ඨං, පස්සෙය්‍යං ලොකනායකං. Các đức Phật là những vị hiếm khi xuất hiện, là các bậc có mắt tuệ, có danh tiếng lớn. Chắc chắn ta nên đi đến diện kiến bậc Tối Thắng Giác, bậc Lãnh Đạo thế gian. 15. 15. ‘‘අජිනං මෙ ගහෙත්වාන, වාකචීරං කමණ්ඩලුං; අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, සිස්සෙ ආමන්තයිං අහං. Ta đã lấy da thú, y vỏ cây, và bình nước của ta, rồi đi ra khỏi am thất và gọi các đệ tử. 16. 16. ‘‘ඔදුම්බරිකපුප්ඵංව, චන්දම්හි සසකං යථා; වායසානං යථා ඛීරං, දුල්ලභො ලොකනායකො. Giống như hoa của cây sung là khó gặp, giống như con thỏ ở trên mặt trăng, giống như sữa của loài quạ, bậc Lãnh Đạo thế gian là khó gặp. 17. 17. ‘‘බුද්ධො ලොකම්හි උප්පන්නො, මනුස්සත්තම්පි දුල්ලභං; උභොසු විජ්ජමානෙසු, සවනඤ්ච සුදුල්ලභං. Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, được làm người cũng là điều khó. Khi cả hai điều này hiện hữu, việc được nghe (Pháp) lại càng rất khó. 18. 18. ‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, චක්ඛුං ලච්ඡාම නො භවං; එථ සබ්බෙ ගමිස්සාම, සම්මාසම්බුද්ධසන්තිකං. Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, chúng ta sẽ có được con mắt (trí tuệ) mang lại lợi ích. Tất cả hãy đến đây, chúng ta sẽ đi đến nơi hiện diện của bậc Chánh Đẳng Giác. 19. 19. ‘‘කමණ්ඩලුධරා සබ්බෙ, ඛරාජිනනිවාසිනො; තෙ ජටා භාරභරිතා, නික්ඛමුං විපිනා තදා. Khi ấy, tất cả những vị mang bình nước, những vị mặc da thú thô cứng, những vị ấy mang gánh nặng là bối tóc, đã đi ra khỏi khu rừng. 20. 20. ‘‘යුගමත්තං පෙක්ඛමානා, උත්තමත්ථං ගවෙසිනො; ආසත්තිදොසරහිතා, අසම්භීතාව කෙසරී. Các vị ấy nhìn trong tầm một ách cây, là những người tìm cầu mục đích tối thượng, không còn các lỗi lầm là sự dính mắc, không sợ hãi giống như sư tử. 21. 21. ‘‘අප්පකිච්චා අලොලුප්පා, නිපකා සන්තවුත්තිනො; උඤ්ඡාය චරමානා තෙ, බුද්ධසෙට්ඨමුපාගමුං. Các vị ấy ít phận sự, không tham lam, có trí tuệ, có lối sống an tịnh. Các vị ấy đi khất thực và đã đi đến gần bậc Tối Thắng Giác. 22. 22. ‘‘දියඩ්ඪයොජනෙ සෙසෙ, බ්‍යාධි මෙ උපපජ්ජථ; බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං. Khi còn lại một do-tuần rưỡi, bệnh tật đã phát sinh đến ta. Ta đã tưởng nhớ đến bậc Tối Thắng Giác và đã mệnh chung tại nơi ấy. 23. 23. ‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.57] කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn, khi ta đã có được tưởng niệm ấy, ta không còn biết đến đường ác thú. Đây là quả báu của việc tưởng niệm đến đức Phật. 24. 24. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 25. 25. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 26. 26. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බුද්ධසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Buddhasaññaka đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thiên sử về trưởng lão Buddhasaññaka là phần thứ hai. 3. භිසදායකත්ථෙරඅපදානං 3. Thiên sử về trưởng lão Bhisadāyaka 27. 27. ‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං; උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා. “Khi ấy, tôi đã đi xuống hồ sen, nơi các loài voi thường lui tới; ở nơi ấy, vì mục đích tìm kiếm thức ăn, tôi đã nhổ lên ngó sen.” 28. 28. ‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො; රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡති අනිලඤ්ජසෙ. “Vào lúc ấy, đức Thế Tôn có danh hiệu là Padumuttara, vị Phật mặc y màu đỏ, đang đi trên hư không.” 29. 29. ‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දමස්සොසහං තදා; උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං. “Khi ấy, trong lúc ngài đang giũ các y phấn tảo, tôi đã nghe được âm thanh. Trong khi đang nhìn lên, tôi đã nhìn thấy vị Lãnh Đạo thế gian.” 30. 30. ‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං; මධුං භිසෙහි සවති, ඛීරං සප්පිං මුළාලිභි. “Trong khi đang đứng ngay tại nơi ấy, tôi đã thỉnh cầu vị Lãnh Đạo thế gian: ‘Từ các ngó sen, mật ong đang tuôn chảy; từ các củ sen, sữa và bơ sữa đang tuôn chảy.’” 31. 31. ‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා; තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරුහිත්වා මහායසො. “‘Xin đức Phật, bậc có Thiên nhãn, vì lòng bi mẫn, hãy thọ nhận của con.’ Sau đó, bậc Đạo Sư bi mẫn, có danh tiếng lẫy lừng, đã đi xuống.” 32. 32. ‘‘පටිග්ගණ්හි මමං භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා; පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං. “Bậc có Thiên nhãn, vì lòng bi mẫn, đã thọ nhận vật thực của tôi. Sau khi đã thọ nhận, bậc Chánh Đẳng Giác đã nói lời tùy hỷ với tôi.” 33. 33. ‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු; ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’. “‘Hỡi người có phước lớn, mong rằng bạn được an lạc. Mong rằng cảnh giới của bạn được thành tựu. Do sự cúng dường ngó sen này, mong rằng bạn nhận được sự an lạc to lớn.’” 34. 34. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො; භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, අම්බරෙනාගමා ජිනො. “Sau khi đã nói điều này, bậc Chánh Đẳng Giác có danh hiệu là Bông Sen Tối Thượng, bậc Toàn Giác, bậc Chiến Thắng, đã cầm lấy vật thực rồi đi qua hư không.” 35. 35. ‘‘තතො [Pg.58] භිසං ගහෙත්වාන, ආගච්ඡිං මම අස්සමං; භිසං රුක්ඛෙ ලගෙත්වාන, මම දානමනුස්සරිං. “Sau đó, sau khi đã cầm lấy ngó sen, tôi đã đi đến am thất của tôi. Sau khi đã treo ngó sen lên trên cây, tôi đã tưởng nhớ đến việc bố thí của mình.” 36. 36. ‘‘මහාවාතො වුට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා; ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනියා ඵලන්තියා. “Khi ấy, cơn gió lớn đã nổi lên và làm khu rừng rung chuyển. Bầu trời đã vang rền với tiếng sét đang đánh xuống.” 37. 37. ‘‘තතො මෙ අසනිපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා; සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහුං. “Sau đó, khi ấy, một tiếng sét đã đánh trúng vào đầu của tôi. Trong khi đang ngồi, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy.” 38. 38. ‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං; කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමිං අහං. “Do sự tương ứng với nghiệp phước thiện, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất). Thân xác của tôi đã ngã xuống, còn tôi thì vui hưởng ở thế giới chư Thiên.” 39. 39. ‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා; සායපාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං. “Tám mươi sáu ngàn người nữ được trang điểm lộng lẫy đã hầu hạ (tôi) vào buổi sáng và buổi chiều. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.” 40. 40. ‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං සදා; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං. “Sau khi đã sanh vào loài người, tôi luôn luôn được an lạc. Tài sản của tôi không bị hao hụt. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.” 41. 41. ‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා; සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Do được vị ấy, bậc Thiên-nhân-Thiên, bậc Như Nhiên, thương tưởng đến, tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ. Giờ đây, không còn có sự tái sanh nữa.” 42. 42. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã cúng dường ngó sen, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường ngó sen.” 43. 43. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 44. 44. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 45. 45. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භිසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Bhisadāyaka đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. භිසදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thiên sử về trưởng lão Bhisadāyaka là phần thứ ba. 4. ඤාණථවිකත්ථෙරඅපදානං 4. Thiên sử về trưởng lão Ñāṇathavika 46. 46. ‘‘දක්ඛිණෙ හිමවන්තස්ස, සුකතො අස්සමො මම; උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, වසාමි විපිනෙ තදා. “Ở phía nam của dãy Himavanta, am thất của ta được khéo làm. Khi ấy, ta sống trong rừng, tìm cầu mục đích tối thượng. 47. 47. ‘‘ලාභාලාභෙන [Pg.59] සන්තුට්ඨො, මූලෙන ච ඵලෙන ච; අන්වෙසන්තො ආචරියං, වසාමි එකකො අහං. “Hài lòng với được, không được, với rễ cây và trái cây, ta sống một mình, tìm kiếm vị đạo sư. 48. 48. ‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ; චතුසච්චං පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං. “Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha đã xuất hiện ở thế gian. Ngài tuyên thuyết Tứ Diệu Đế, trong khi cứu vớt chúng sanh. 49. 49. ‘‘නාහං සුණොමි සම්බුද්ධං, නපි මෙ කොචි සංසති ; අට්ඨවස්සෙ අතික්කන්තෙ, අස්සොසිං ලොකනායකං. “Ta đã không nghe về bậc Chánh Đẳng Giác, cũng không có ai nói cho ta hay. Sau khi tám năm trôi qua, ta đã nghe về bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 50. 50. ‘‘අග්ගිදාරුං නීහරිත්වා, සම්මජ්ජිත්වාන අස්සමං; ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, නික්ඛමිං විපිනා අහං. “Sau khi mang củi lửa ra, quét dọn am thất, và mang lấy gánh đồ dùng, ta đã rời khỏi khu rừng. 51. 51. ‘‘එකරත්තිං වසන්තොහං, ගාමෙසු නිගමෙසු ච; අනුපුබ්බෙන චන්දවතිං, තදාහං උපසඞ්කමිං. “Khi ấy, ta đã đến thành Candavatī, sau khi tuần tự ở lại một đêm tại các làng mạc và thị trấn. 52. 52. ‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, සුමෙධො ලොකනායකො; උද්ධරන්තො බහූ සත්තෙ, දෙසෙති අමතං පදං. “Vào lúc ấy, Đức Thế Tôn Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đang thuyết giảng trạng thái bất tử, trong khi cứu vớt nhiều chúng sanh. 53. 53. ‘‘ජනකායමතික්කම්ම, වන්දිත්වා ජිනසාගරං; එකංසං අජිනං කත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං. “Sau khi vượt qua đám đông, đảnh lễ bậc Toàn Thắng tựa biển cả, vắt tấm da thú qua một bên vai, ta đã tán thán bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 54. 54. ‘‘‘තුවං සත්ථා ච කෙතු ච, ධජො යූපො ච පාණිනං; පරායනො පතිට්ඨා ච, දීපො ච ද්විපදුත්තමො. “‘Ngài là bậc Đạo Sư, là ngọn cờ hiệu, là lá cờ, là cột tế lễ của chúng sanh; là nơi nương tựa, là chỗ tựa vững chắc, là hòn đảo, và là bậc Tối Thượng giữa loài hai chân. එකවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai mươi mốt. 55. 55. ‘‘‘නෙපුඤ්ඤො දස්සනෙ වීරො, තාරෙසි ජනතං තුවං; නත්ථඤ්ඤො තාරකො ලොකෙ, තවුත්තරිතරො මුනෙ. “‘Ngài là bậc Anh Hùng tinh tế trong tri kiến, Ngài cứu độ chúng sanh. Hỡi bậc Mâu-ni, ở thế gian không có người cứu độ nào khác vượt trội hơn Ngài. 56. 56. ‘‘‘සක්කා ථෙවෙ කුසග්ගෙන, පමෙතුං සාගරුත්තමෙ ; නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, ඤාණං සක්කා පමෙතවෙ. “‘Có thể dùng ngọn cỏ kusa để đo lường các giọt nước trong đại dương; nhưng hỡi bậc Toàn Tri, trí tuệ của Ngài thì không thể nào đo lường được. 57. 57. ‘‘‘තුලදණ්ඩෙ ඨපෙත්වාන, මහිං සක්කා ධරෙතවෙ; නත්වෙව තව පඤ්ඤාය, පමාණමත්ථි චක්ඛුම. “‘Có thể đặt trái đất lên cán cân và cân đo được; nhưng hỡi bậc Pháp Nhãn, trí tuệ của Ngài thì quả thật không có giới hạn. 58. 58. ‘‘‘ආකාසො මිනිතුං සක්කා, රජ්ජුයා අඞ්ගුලෙන වා; නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, සීලං සක්කා පමෙතවෙ. “‘Có thể đo lường không gian bằng dây thừng hoặc bằng ngón tay; nhưng hỡi bậc Toàn Tri, giới hạnh của Ngài thì không thể nào đo lường được. 59. 59. ‘‘‘මහාසමුද්දෙ [Pg.60] උදකං, ආකාසො ච වසුන්ධරා; පරිමෙය්‍යානි එතානි, අප්පමෙය්‍යොසි චක්ඛුම’. “‘Nước trong đại dương, không gian, và mặt đất, những thứ này có thể đo lường được; nhưng hỡi bậc Pháp Nhãn, Ngài là bậc không thể đo lường được’. 60. 60. ‘‘ඡහි ගාථාහි සබ්බඤ්ඤුං, කිත්තයිත්වා මහායසං; අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තුණ්හී අට්ඨාසහං තදා. “Khi ấy, sau khi tán thán bậc Toàn Tri, bậc Đại Danh Vọng, bằng sáu câu kệ, ta đã chắp tay và đứng im lặng. 61. 61. ‘‘යං වදන්ති සුමෙධොති, භූරිපඤ්ඤං සුමෙධසං; භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ. Vị mà họ gọi là Sumedha, bậc có trí tuệ rộng lớn, bậc có trí tuệ tốt đẹp, sau khi ngồi giữa chúng Tỳ khưu, đã nói lên những câu kệ này. 62. 62. ‘‘‘යො මෙ ඤාණං පකිත්තෙසි, විප්පසන්නෙන චෙතසා; තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො. “‘Người nào đã tán thán trí tuệ của ta với tâm ý trong sáng, ta sẽ thọ ký cho người ấy. Hãy lắng nghe lời của ta đang nói đây. 63. 63. ‘‘‘සත්තසත්තති කප්පානි, දෙවලොකෙ රමිස්සති; සහස්සක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති. “‘Trong bảy mươi bảy kiếp, người ấy sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Một ngàn lần, người ấy sẽ làm vua cõi trời, trở thành vua của chư thiên. 64. 64. ‘‘‘අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. “‘Và nhiều hơn một trăm lần, người ấy sẽ là một vị Chuyển Luân Vương. Còn vương quyền trên một vùng đất rộng lớn thì không thể đếm được. 65. 65. ‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො; අනූනමනසඞ්කප්පො, තික්ඛපඤ්ඤො භවිස්සති’. “‘Dù là trời hay người, người ấy sẽ chuyên tâm vào các hành động tạo phước, có ý chí không thiếu sót, và sẽ có trí tuệ sắc bén’. 66. 66. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. Sau ba mươi ngàn kiếp, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sinh ra trong dòng dõi Okkāka, tên là Gotama theo họ tộc. 67. 67. ‘‘අගාරා අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිස්සති කිඤ්චනො; ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තං ඵුසිස්සති. Từ bỏ gia đình, người ấy sẽ xuất gia, không còn vướng bận. Vào năm thứ bảy sau khi sinh, người ấy sẽ chứng đắc A-la-hán quả. 68. 68. ‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි සාසනං; එත්ථන්තරෙ න ජානාමි, චෙතනං අමනොරමං. “Kể từ khi ta có thể nhớ về bản thân, kể từ khi ta đạt đến giáo pháp, trong khoảng thời gian ấy, ta không biết đến một ý muốn nào không vui thích. 69. 69. ‘‘සංසරිත්වා භවෙ සබ්බෙ, සම්පත්තානුභවිං අහං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ. “Sau khi luân hồi qua tất cả các kiếp sống, ta đã trải nghiệm sự thành tựu. Ta không hề thiếu thốn tài sản; đây là quả của việc tán thán trí tuệ. 70. 70. ‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Ba ngọn lửa của ta đã được dập tắt, tất cả các kiếp hữu đã được nhổ bật gốc. Tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ, nay không còn tái sanh nữa. 71. 71. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං ඤාණමථවිං අහං ; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ. “Kể từ khi ta tán thán trí tuệ ấy ba mươi ngàn kiếp trước, ta không hề biết đến khổ cảnh; đây là quả của việc tán thán trí tuệ. 72. 72. ‘‘කිලෙසා [Pg.61] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của ta đã được đốt cháy… vân vân… ta sống không còn lậu hoặc. 73. 73. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của ta thật là khéo đến… vân vân… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 74. 74. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích… vân vân… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Ñāṇathaviko đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Ñāṇathaviko đã nói lên những câu kệ này. ඤාණථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. (Thiên) truyện về Trưởng lão Ñāṇathavika là (thiên) truyện thứ tư. 5. චන්දනමාලියත්ථෙරඅපදානං 5. (Thiên) truyện về Trưởng lão Candanamāliya 75. 75. ‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පියරූපෙ මනොරමෙ; අසීතිකොටියො හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං. “Từ bỏ năm dục lạc, là những thứ khả ái và đẹp lòng; từ bỏ tám mươi koṭi (tài sản), tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.” 76. 76. ‘‘පබ්බජිත්වාන කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං; වචීදුච්චරිතං හිත්වා, නදීකූලෙ වසාමහං. “Sau khi xuất gia, tôi đã tránh ác nghiệp về thân; từ bỏ lời nói ác hạnh, tôi đã sống ở bên bờ sông.” 77. 77. ‘‘එකකං මං විහරන්තං, බුද්ධසෙට්ඨො උපාගමි; නාහං ජානාමි බුද්ධොති, අකාසිං පටිසන්ථරං. “Trong khi tôi đang sống một mình, bậc Tối Thắng Giác Ngộ đã đi đến; tôi đã không biết đó là vị Phật, (nhưng) tôi đã thực hiện việc chào hỏi thân thiện.” 78. 78. ‘‘කරිත්වා පටිසන්ථාරං, නාමගොත්තමපුච්ඡහං; ‘දෙවතානුසි ගන්ධබ්බො, අදු සක්කො පුරින්දදො. “Sau khi thực hiện việc chào hỏi thân thiện, tôi đã hỏi về tên và dòng họ: ‘Phải chăng ngài là một vị trời, một càn-thát-bà, hay là Sakka (Đế-thích), vị ban thí trước tiên?’” 79. 79. ‘‘‘කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, මහාබ්‍රහ්මා ඉධාගතො; විරොචෙසි දිසා සබ්බා, උදයං සූරියො යථා. “‘Ngài là ai, hay là con của ai? Phải chăng Đại Phạm Thiên đã đến đây? Ngài chiếu sáng khắp mọi phương trời, giống như mặt trời đang mọc.’” 80. 80. ‘‘‘සහස්සාරානි චක්කානි, පාදෙ දිස්සන්ති මාරිස; කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මයං; නාමගොත්තං පවෙදෙහි, සංසයං අපනෙහි මෙ’. “‘Thưa ngài, các bánh xe có ngàn căm được nhìn thấy ở bàn chân. Ngài là ai, hay là con của ai? Làm thế nào chúng tôi có thể biết được ngài? Xin hãy cho biết tên và dòng họ, xin hãy xua tan sự nghi ngờ của tôi.’” 81. 81. ‘‘‘නම්හි දෙවො න ගන්ධබ්බො, නම්හි සක්කො පුරින්දදො; බ්‍රහ්මභාවො ච මෙ නත්ථි, එතෙසං උත්තමො අහං. “‘Ta không phải là vị trời, không phải là càn-thát-bà, không phải là Sakka, vị ban thí trước tiên. Trạng thái Phạm thiên cũng không phải của ta, ta là bậc tối thượng hơn cả những vị ấy.’” 82. 82. ‘‘‘අතීතො විසයං තෙසං, දාලයිං කාමබන්ධනං; සබ්බෙ කිලෙසෙ ඣාපෙත්වා, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං’. “‘Ta đã vượt qua cảnh giới của các vị ấy, đã phá tan sự trói buộc của dục vọng. Sau khi đã thiêu đốt tất cả các phiền não, ta đã đạt đến sự Giác Ngộ tối thượng.’” 83. 83. ‘‘තස්ස [Pg.62] වාචං සුණිත්වාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං; ‘යදි බුද්ධොති සබ්බඤ්ඤූ, නිසීද ත්වං මහාමුනෙ. “Sau khi nghe lời nói của vị ấy, tôi đã nói lên lời này: ‘Nếu ngài là bậc Toàn Giác, là vị Phật, xin ngài hãy ngồi xuống, hỡi bậc Đại ẩn sĩ.’” 84. 84. ‘තමහං පූජයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’; ‘‘පත්ථරිත්වා ජිනචම්මං, අදාසි සත්ථුනො අහං. “‘Con sẽ cúng dường ngài, ngài là bậc chấm dứt khổ đau.’ Sau khi trải tấm da thú, tôi đã dâng lên bậc Đạo Sư.” 85. 85. ‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, සීහොව ගිරිගබ්භරෙ; ඛිප්පං පබ්බතමාරුය්හ, අම්බස්ස ඵලමග්ගහිං. “Đức Thế Tôn đã ngồi ở nơi ấy, giống như con sư tử ở trong hang núi. Tôi đã nhanh chóng trèo lên núi, và đã hái lấy quả xoài.” 86. 86. ‘‘සාලකල්‍යාණිකං පුප්ඵං, චන්දනඤ්ච මහාරහං; ඛිප්පං පග්ගය්හ තං සබ්බං, උපෙත්වා ලොකනායකං. “Hoa sāla xinh đẹp, và gỗ chiên-đàn quý giá; sau khi nhanh chóng cầm lấy tất cả những thứ ấy, tôi đã đi đến gần bậc Lãnh Đạo thế gian.” 87. 87. ‘‘ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, සාලපුප්ඵමපූජයිං; චන්දනං අනුලිම්පිත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං. “Sau khi dâng quả đến đức Phật, tôi đã cúng dường hoa sāla. Sau khi thoa gỗ chiên-đàn, tôi đã đảnh lễ bậc Đạo Sư.” 88. 88. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා; අජිනම්හි නිසීදිත්වා, සුමෙධො ලොකනායකො. “Với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, và với niềm hỷ lạc dồi dào; sau khi ngồi trên tấm da thú, bậc Lãnh Đạo thế gian Sumedha.” 89. 89. ‘‘මම කම්මං පකිත්තෙසි, හාසයන්තො මමං තදා; ‘ඉමිනා ඵලදානෙන, ගන්ධමාලෙහි චූභයං. “Khi ấy, trong khi làm cho tôi vui mừng, ngài đã tuyên thuyết về nghiệp của tôi: ‘Do sự bố thí quả cây này, và do hương thơm cùng vòng hoa, do cả hai (vật thí) này.’” 90. 90. ‘‘‘පඤ්චවීසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති; අනූනමනසඞ්කප්පො, වසවත්තී භවිස්සති. “‘Trong hai ngàn năm trăm kiếp, người này sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Với tâm tư và ý định không thiếu sót, người này sẽ trở thành bậc tự tại.’” 91. 91. ‘‘‘ඡබ්බීසතිකප්පසතෙ, මනුස්සත්තං ගමිස්සති; භවිස්සති චක්කවත්තී, චාතුරන්තො මහිද්ධිකො. “‘Trong hai ngàn sáu trăm kiếp, người này sẽ đạt đến thân người. Người này sẽ là vị Chuyển Luân Vương, cai trị bốn phương, có đại thần lực.’” 92. 92. ‘‘‘වෙභාරං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං; හෙස්සති සබ්බසොවණ්ණං, නානාරතනභූසිතං. “‘Sẽ có một thành phố tên là Vebhāra, do thần Vissakamma tạo ra; sẽ hoàn toàn bằng vàng, được trang hoàng với nhiều loại châu báu.’” 93. 93. ‘‘‘එතෙනෙව උපායෙන, සංසරිස්සති සො භවෙ ; සබ්බත්ථ පූජිතො හුත්වා, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ. “‘Chỉ bằng phương tiện này, người ấy sẽ luân hồi trong các cõi; được cúng dường ở khắp mọi nơi, dù ở cõi trời hay cõi người.’” 94. 94. ‘‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සති; අගාරා අභිනික්ඛම්ම, අනගාරී භවිස්සති; අභිඤ්ඤාපාරගූ හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’. “‘Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, người này sẽ là người thân của Phạm thiên (Bà-la-môn). Từ bỏ gia đình, người này sẽ trở thành người không nhà. Sau khi thông suốt các thắng trí, là bậc vô lậu, người này sẽ tịch diệt.’” 95. 95. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සුමෙධො ලොකනායකො; මම නිජ්ඣායමානස්ස, පක්කාමි අනිලඤ්ජසෙ. “Sau khi nói lên lời này, bậc Chánh Đẳng Giác Sumedha, vị Lãnh Đạo thế gian, trong khi tôi đang nhìn ngắm, đã bay đi trong hư không.” 96. 96. ‘‘තෙන [Pg.63] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.” 97. 97. ‘‘තුසිතතො චවිත්වාන, නිබ්බත්තිං මාතුකුච්ඡියං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, යම්හි ගබ්භෙ වසාමහං. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời Tusita (Đâu-suất), tôi đã tái sanh trong bụng mẹ. Tài sản của tôi không có sự thiếu hụt, trong bào thai nào mà tôi đã trú ngụ.” 98. 98. ‘‘මාතුකුච්ඡිගතෙ මයි, අන්නපානඤ්ච භොජනං; මාතුයා මම ඡන්දෙන, නිබ්බත්තති යදිච්ඡකං. “Khi tôi ở trong bụng mẹ, thức ăn, thức uống, và vật thực đã sanh khởi cho mẹ tôi theo ý muốn của tôi, bất cứ những gì bà mong muốn.” 99. 99. ‘‘ජාතියා පඤ්චවස්සෙන, පබ්බජිං අනගාරියං; ඔරොපිතම්හි කෙසම්හි, අරහත්තමපාපුණිං. “Lúc năm tuổi, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. Trong khi tóc đang được cạo xuống, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả.” 100. 100. ‘‘පුබ්බකම්මං ගවෙසන්තො, ඔරෙන නාද්දසං අහං; තිංසකප්පසහස්සම්හි, මම කම්මමනුස්සරිං. “Trong khi tìm kiếm nghiệp quá khứ, tôi đã không thấy được ở trong khoảng thời gian gần đây. Vào ba mươi ngàn kiếp trước, tôi đã nhớ lại được nghiệp của mình.” 101. 101. ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; තව සාසනමාගම්ම, පත්තොම්හි අචලං පදං. “Con xin đảnh lễ Ngài, bậc Trượng Phu Cao Quý; con xin đảnh lễ Ngài, bậc Tối Thắng trong loài người. Nhờ vào giáo pháp của Ngài, con đã chứng đạt trạng thái bất động (Niết Bàn).” 102. 102. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi ngàn kiếp, tôi đã cúng dường đến đức Phật nào; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật.” 103. 103. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 104. 104. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 105. 105. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චන්දනමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Candanamāliya đã nói lên những vần kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. චන්දනමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự thứ năm về Trưởng lão Candanamāliya. 6. ධාතුපූජකත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự về Trưởng lão Dhātupūjaka 106. 106. ‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ; මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං. “Khi bậc Hộ Trì Thế Gian, bậc Lãnh Đạo Thế Gian tên là Siddhattha đã nhập Niết Bàn, tôi đã tập hợp quyến thuộc của mình lại và đã thực hiện việc cúng dường xá-lợi.” 107. 107. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං. “Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường xá-lợi nào; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường xá-lợi.” 108. 108. ‘‘කිලෙසා [Pg.64] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 109. 109. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 110. 110. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධාතුපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Dhātupūjaka đã nói lên những vần kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. ධාතුපූජකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự thứ sáu về Trưởng lão Dhātupūjaka. 7. පුලිනුප්පාදකත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên Thạnh Nhân Ký Sự về Trưởng lão Pulinuppādaka 111. 111. ‘‘පබ්බතෙ හිමවන්තම්හි, දෙවලො නාම තාපසො; තත්ථ මෙ චඞ්කමො ආසි, අමනුස්සෙහි මාපිතො. “Ở trên núi Himavanta, tôi là một đạo sĩ tên là Devala. Ở nơi ấy, có con đường kinh hành của tôi, được tạo ra bởi các phi nhân.” 112. 112. ‘‘ජටාභාරෙන භරිතො, කමණ්ඩලුධරො සදා; උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, විපිනා නික්ඛමිං තදා. “Mang gánh nặng là búi tóc bện, luôn mang theo bình nước, trong khi tìm cầu mục đích tối thượng, khi ấy tôi đã đi ra khỏi khu rừng.” 113. 113. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං; සකකම්මාභිපසුතා, වසන්ති විපිනෙ තදා. “Tám mươi bốn ngàn đệ tử đã hầu hạ tôi. Khi ấy, họ sống trong rừng, chuyên tâm vào công việc của riêng mình.” 114. 114. ‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, අකං පුලිනචෙතියං; නානාපුප්ඵං සමානෙත්වා, තං චෙතියමපූජයිං. “Sau khi đi ra khỏi am thất, tôi đã làm một bảo tháp bằng cát. Sau khi thu thập nhiều loại hoa khác nhau, tôi đã cúng dường đến bảo tháp ấy.” 115. 115. ‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අස්සමං පවිසාමහං; සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, එතමත්ථං පුච්ඡිංසු මං. “Ở nơi ấy, sau khi làm cho tâm ý trong sạch, tôi đi vào am thất. Tất cả các đệ tử đã cùng nhau đến và hỏi tôi về vấn đề này.” 116. 116. ‘‘‘පුලිනෙන කතො ථූපො, යං ත්වං දෙව මස්සති; මයම්පි ඤාතුමිච්ඡාම, පුට්ඨො ආචික්ඛ නො තුවං’. “‘Thưa ngài, bảo tháp được làm bằng cát mà ngài đang đảnh lễ kia, chúng con cũng muốn được biết. Sau khi được hỏi, xin ngài hãy nói cho chúng con.’” 117. 117. ‘‘‘නිද්දිට්ඨා නු මන්තපදෙ, චක්ඛුමන්තො මහායසා; තෙ ඛො අහං නමස්සාමි, බුද්ධසෙට්ඨෙ මහායසෙ’. “‘Chẳng phải các bậc có Năm Mắt, có danh tiếng lớn đã được chỉ dạy trong các câu thần chú đó sao? Quả thật, ta đang đảnh lễ các vị Phật tối thắng, có danh tiếng lớn ấy.’” 118. 118. ‘‘‘කීදිසා තෙ මහාවීරා, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකා; කථංවණ්ණා කථංසීලා, කීදිසා තෙ මහායසා’. “‘Thưa bậc Đại Hùng, các bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Toàn Tri ấy như thế nào? Các ngài có phẩm chất ra sao, có giới hạnh thế nào? Các bậc có danh tiếng lớn ấy như thế nào?’” 119. 119. ‘‘‘බාත්තිංසලක්ඛණා [Pg.65] බුද්ධා, චත්තාලීසදිජාපි ච; නෙත්තා ගොපඛුමා තෙසං, ජිඤ්ජුකා ඵලසන්නිභා. “‘Các đức Phật có ba mươi hai tướng tốt, và cũng có bốn mươi chiếc răng. Mắt của các ngài giống như mắt bò tơ, tương tự như trái jiñjukā.’” 120. 120. ‘‘‘ගච්ඡමානා ච තෙ බුද්ධා, යුගමත්තඤ්ච පෙක්ඛරෙ; න තෙසං ජාණු නදති, සන්ධිසද්දො න සුය්‍යති. “‘Và khi các đức Phật ấy đi, các ngài nhìn trong khoảng một tầm ách. Đầu gối của các ngài không phát ra tiếng, tiếng các khớp xương không được nghe thấy.’” 121. 121. ‘‘‘ගච්ඡමානා ච සුගතා, උද්ධරන්තාව ගච්ඡරෙ; පඨමං දක්ඛිණං පාදං, බුද්ධානං එස ධම්මතා. “‘Và khi các bậc Thiện Thệ đi, các ngài đi trong khi nhấc lên trước tiên là bàn chân phải. Đây là bản tánh của các đức Phật.’” 122. 122. ‘‘‘අසම්භීතා ච තෙ බුද්ධා, මිගරාජාව කෙසරී; නෙවුක්කංසෙන්ති අත්තානං, නො ච වම්භෙන්ති පාණිනං. “‘Và các đức Phật ấy không sợ hãi, giống như sư tử, vua của các loài thú. Các ngài không tán dương bản thân, cũng không khinh miệt chúng sanh.’” 123. 123. ‘‘‘මානාවමානතො මුත්තා, සමා සබ්බෙසු පාණිසු; අනත්තුක්කංසකා බුද්ධා, බුද්ධානං එස ධම්මතා. Các đức Phật đã giải thoát khỏi kiêu mạn và khinh mạn, bình đẳng đối với tất cả chúng sanh; các đức Phật không tự tán thán mình, đây là pháp tánh của các đức Phật. 124. 124. ‘‘‘උප්පජ්ජන්තා ච සම්බුද්ධා, ආලොකං දස්සයන්ති තෙ; ඡප්පකාරං පකම්පෙන්ති, කෙවලං වසුධං ඉමං. Và khi các đấng Chánh Đẳng Giác xuất hiện, các Ngài biểu thị ánh sáng; các Ngài làm rung chuyển toàn bộ quả đất này theo sáu cách. 125. 125. ‘‘‘පස්සන්ති නිරයඤ්චෙතෙ, නිබ්බාති නිරයො තදා; පවස්සති මහාමෙඝො, බුද්ධානං එස ධම්මතා. Và nếu các Ngài nhìn đến địa ngục, khi ấy địa ngục được dập tắt; đám mây lớn đổ mưa, đây là pháp tánh của các đức Phật. 126. 126. ‘‘‘ඊදිසා තෙ මහානාගා, අතුලා ච මහායසා; වණ්ණතො අනතික්කන්තා, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’. Các bậc Đại Long (Phật) ấy là như vậy, không thể so sánh được và có danh tiếng lớn; về phẩm hạnh, các Ngài không thể bị vượt qua, các đấng Như Lai là không thể đo lường được. 127. 127. ‘‘‘අනුමොදිංසු මෙ වාක්‍යං, සබ්බෙ සිස්සා සගාරවා; තථා ච පටිපජ්ජිංසු, යථාසත්ති යථාබලං’. Tất cả các đệ tử có lòng tôn kính đã hoan hỷ lời nói của tôi; và họ đã thực hành như vậy, tùy theo khả năng, tùy theo sức lực. 128. 128. ‘‘පටිපූජෙන්ති පුලිනං, සකකම්මාභිලාසිනො; සද්දහන්තා මම වාක්‍යං, බුද්ධසක්කතමානසා. Những vị mong muốn thiện nghiệp của mình, tin tưởng lời nói của tôi, có tâm tôn kính đức Phật, đã cúng dường lại bảo tháp bằng cát. 129. 129. ‘‘තදා චවිත්වා තුසිතා, දෙවපුත්තො මහායසො; උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිම්හි, දසසහස්සි කම්පථ. Khi ấy, mệnh chung từ cõi trời Tusita, vị thiên tử có danh tiếng lớn đã sanh vào lòng mẹ; mười ngàn thế giới đã rung chuyển. 130. 130. ‘‘අස්සමස්සාවිදූරම්හි, චඞ්කමම්හි ඨිතො අහං; සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, ආගච්ඡුං මම සන්තිකෙ. Tôi đang đứng trên đường kinh hành, ở nơi không xa tịnh xá; tất cả các đệ tử đã tụ họp lại, đã đến gần tôi. 131. 131. ‘‘උසභොව මහී නදති, මිගරාජාව කූජති; සුසුමාරොව සළති, කිං විපාකො භවිස්සති. Mặt đất rống lên như bò đực, gầm lên như vua sư tử, kêu lên như cá sấu. Quả báo gì sẽ xảy ra? 132. 132. ‘‘යං [Pg.66] පකිත්තෙමි සම්බුද්ධං, සිකතාථූපසන්තිකෙ; සො දානි භගවා සත්ථා, මාතුකුච්ඡිමුපාගමි. Vị Chánh Đẳng Giác mà tôi đã tán thán ở gần bảo tháp bằng cát, vị Thế Tôn, bậc Đạo Sư ấy, bây giờ đã đi vào lòng mẹ. 133. 133. ‘‘තෙසං ධම්මකථං වත්වා, කිත්තයිත්වා මහාමුනිං; උය්‍යොජෙත්වා සකෙ සිස්සෙ, පල්ලඞ්කමාභුජිං අහං. Sau khi thuyết pháp cho họ, tán thán bậc Đại Mâu Ni, và cho các đệ tử của mình đi, tôi đã ngồi kiết già. 134. 134. ‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං; බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං. Quả thật, sức lực của tôi đã cạn kiệt, do cơn bệnh nặng nề ấy; sau khi niệm tưởng đến bậc Phật Tối Thượng, tôi đã mệnh chung tại nơi đó. 135. 135. ‘‘සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, අකංසු චිතකං තදා; කළෙවරඤ්ච මෙ ගය්හ, චිතකං අභිරොපයුං. Khi ấy, tất cả các đệ tử đã tụ họp lại, đã làm giàn hỏa táng; và sau khi mang thi hài của tôi, họ đã đặt lên giàn hỏa táng. 136. 136. ‘‘චිතකං පරිවාරෙත්වා, සීසෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; සොකසල්ලපරෙතා තෙ, වික්කන්දිංසු සමාගතා. Sau khi vây quanh giàn hỏa táng, chắp tay trên đầu, những vị ấy, bị mũi tên sầu muộn xâm chiếm, đã cùng nhau khóc than. 137. 137. ‘‘තෙසං ලාලප්පමානානං, අගමං චිතකං තදා; ‘අහං ආචරියො තුම්හං, මා සොචිත්ථ සුමෙධසා. Khi ấy, trong lúc họ đang than khóc, tôi đã đến giàn hỏa táng (và nói): ‘Ta là thầy của các con, hỡi những người có trí tuệ tốt, các con đừng sầu muộn.’ 138. 138. ‘‘‘සදත්ථෙ වායමෙය්‍යාථ, රත්තින්දිවමතන්දිතා; මා වො පමත්තා අහුත්ථ, ඛණො වො පටිපාදිතො’. ‘Các con hãy tinh tấn vì lợi ích của mình, không mệt mỏi ngày đêm; các con đừng trở nên dễ duôi, khoảnh khắc tốt đẹp đã đến với các con.’ 139. 139. ‘‘සකෙ සිස්සෙනුසාසිත්වා, දෙවලොකං පුනාගමිං; අට්ඨාරස ච කප්පානි, දෙවලොකෙ රමාමහං. Sau khi giáo huấn các đệ tử của mình, tôi đã trở lại cõi trời; và trong mười tám kiếp, tôi đã hưởng lạc ở cõi trời. 140. 140. ‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං. Tôi đã là vua Chuyển Luân năm trăm lần; và hơn một trăm lần, tôi đã làm vua cõi trời. 141. 141. ‘‘අවසෙසෙසු කප්පෙසු, වොකිණ්ණො සංසරිං අහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උප්පාදස්ස ඉදං ඵලං. Trong các kiếp còn lại, tôi đã luân hồi lẫn lộn (giữa các cõi); tôi không biết đến cảnh giới khổ, đây là quả của việc giải đoán điềm. 142. 142. ‘‘යථා කොමුදිකෙ මාසෙ, බහූ පුප්ඵන්ති පාදපා; තථෙවාහම්පි සමයෙ, පුප්ඵිතොම්හි මහෙසිනා. Như trong tháng Komudika (tháng hoa súng nở), nhiều cây cối nở hoa; cũng vậy, tôi cũng đã được bậc Đại Sĩ làm cho nở hoa vào đúng thời điểm. 143. 143. ‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Sự tinh tấn của tôi có khả năng mang gánh nặng, đưa đến sự an ổn khỏi các ách縛; như con voi chúa phá vỡ xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc. 144. 144. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã tán thán đức Phật; (kể từ đó) tôi không biết đến cảnh giới khổ, đây là quả của việc tán thán. 145. 145. ‘‘කිලෙසා [Pg.67] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 146. 146. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là một sự đến tốt đẹp… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 147. 147. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනුප්පාදකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Puḷinuppādaka đã nói những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói. පුලිනුප්පාදකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên truyện về trưởng lão Puḷinuppādaka, thứ bảy. 8. තරණියත්ථෙරඅපදානං 8. Thánh tích của Trưởng lão Taraṇiya 148. 148. ‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, සයම්භූ ලොකනායකො; විනතා නදියා තීරං, උපාගච්ඡි තථාගතො. 8. Đức Thế Tôn Atthadassī, bậc Tự Giác, bậc Lãnh Đạo thế gian, đấng Như Lai, đã đi đến bờ sông Vinatā. 149. 149. ‘‘උදකා අභිනික්ඛම්ම, කච්ඡපො වාරිගොචරො; බුද්ධං තාරෙතුකාමොහං, උපෙසිං ලොකනායකං. “Là con rùa sống trong nước, tôi đã trồi lên khỏi mặt nước; với mong muốn đưa đức Phật qua sông, tôi đã đi đến gần đấng Lãnh Đạo Thế Gian.” 150. 150. ‘‘‘අභිරූහතු මං බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහාමුනි; අහං තං තාරයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’. “‘Xin đức Phật, bậc Đại Ẩn Sĩ Atthadassī, hãy bước lên mình con. Con sẽ đưa ngài qua sông; ngài là đấng chấm dứt khổ đau’.” 151. 151. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, අත්ථදස්සී මහායසො; අභිරූහිත්වා මෙ පිට්ඨිං, අට්ඨාසි ලොකනායකො. “Biết được ý định của tôi, đấng Atthadassī, bậc Đại Danh Vọng, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, đã bước lên lưng tôi và đứng ở đấy.” 152. 152. ‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං; සුඛං මෙ තාදිසං නත්ථි, ඵුට්ඨෙ පාදතලෙ යථා. “Kể từ khi tôi có thể nhớ về bản thân, kể từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi chưa từng có được niềm hạnh phúc nào như thế, giống như khi lòng bàn chân của ngài chạm vào tôi.” 153. 153. ‘‘උත්තරිත්වාන සම්බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහායසො; නදීතීරම්හි ඨත්වාන, ඉමා ගාථා අභාසථ. “Sau khi đã qua sông, bậc Chánh Đẳng Giác, đấng Atthadassī, bậc Đại Danh Vọng, đã đứng trên bờ sông và nói lên những câu kệ này.” 154. 154. ‘‘‘යාවතා වත්තතෙ චිත්තං, ගඞ්ගාසොතං තරාමහං; අයඤ්ච කච්ඡපො රාජා, තාරෙසි මම පඤ්ඤවා. “‘Ngay khi tâm ta khởi lên ý nghĩ: ‘Ta sẽ vượt qua dòng sông Hằng,’ thì vua rùa hiền trí này đã đưa ta qua.’” 155. 155. ‘‘‘ඉමිනා බුද්ධතරණෙන, මෙත්තචිත්තවතාය ච; අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති. “‘Do việc đưa đức Phật qua sông này, và do có tâm từ, vị này sẽ hưởng lạc ở cõi trời trong một ngàn tám trăm kiếp.’” 156. 156. ‘‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො; එකාසනෙ නිසීදිත්වා, කඞ්ඛාසොතං තරිස්සති. “‘Từ cõi trời, sau khi đến đây, được thúc đẩy bởi cội nguồn phước thiện, vị này sẽ ngồi xuống trong một lần và vượt qua dòng thác của sự hoài nghi.’” 157. 157. ‘‘‘යථාපි [Pg.68] භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං; සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං. “‘Ví như trong một thửa ruộng tốt, dù chỉ một hạt giống nhỏ được gieo trồng, khi mưa thuận gió hòa, quả của nó làm hài lòng người nông dân.’” 158. 158. ‘‘‘තථෙවිදං බුද්ධඛෙත්තං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං; සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති’. “‘Cũng vậy, trong ruộng phước của chư Phật này, được bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng, khi mưa (đức tin) thuận hòa, quả của nó sẽ làm ta hài lòng’.” 159. 159. ‘‘පධානපහිතත්තොම්හි, උපසන්තො නිරූපධි; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො. “Tôi là người có tâm tinh cần, đã được an tịnh, không còn phiền não; sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc.” 160. 160. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තරණාය ඉදං ඵලං. “Trong một ngàn tám trăm kiếp, kể từ khi tôi đã làm nghiệp ấy, tôi không hề biết đến cảnh giới khổ. Đây là quả của việc đưa (Phật) qua sông.” 161. 161. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.” 162. 162. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là tốt đẹp… (vân vân)… tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” 163. 163. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තරණියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật, trưởng lão Taraṇiya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. තරණියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Trưởng Lão Sự Kệ của trưởng lão Taraṇiya, câu chuyện thứ tám. 9. ධම්මරුචියත්ථෙරඅපදානං 9. Trưởng Lão Sự Kệ của trưởng lão Dhammaruciya 164. 164. ‘‘යදා දීපඞ්කරො බුද්ධො, සුමෙධං බ්‍යාකරී ජිනො; ‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, අයං බුද්ධො භවිස්සති. “Khi đức Phật Dīpaṅkara, đấng Toàn Thắng, đã thọ ký cho vị (ẩn sĩ) Sumedha: ‘Trong một kiếp không thể đếm được kể từ đây, vị này sẽ trở thành một vị Phật.’” 165. 165. ‘‘‘ඉමස්ස ජනිකා මාතා, මායා නාම භවිස්සති; පිතා සුද්ධොදනො නාම, අයං හෙස්සති ගොතමො. “‘Mẹ của vị này, người đã sinh ra ngài, sẽ có tên là Māyā; cha của ngài sẽ có tên là Suddhodana. Vị này sẽ là Gotama.’” 166. 166. ‘‘‘පධානං පදහිත්වාන, කත්වා දුක්කරකාරිකං; අස්සත්ථමූලෙ සම්බුද්ධො, බුජ්ඣිස්සති මහායසො. “‘Sau khi đã nỗ lực tinh tấn và thực hành khổ hạnh, dưới gốc cây Assattha, ngài sẽ giác ngộ, trở thành bậc Chánh Đẳng Giác, bậc Đại Danh Vọng.’” 167. 167. ‘‘‘උපතිස්සො කොලිතො ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා; ආනන්දො නාම නාමෙන, උපට්ඨිස්සතිමං ජිනං. “‘Upatissa và Kolita sẽ là các vị Thượng Thủ Thinh Văn. Một vị tên là Ānanda sẽ là thị giả của đấng Toàn Thắng này.’” 168. 168. ‘‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා; චිත්තො ආළවකො චෙව, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසකා. “‘Khemā và Uppalavaṇṇā sẽ là các vị Thượng Thủ Nữ Thinh Văn. Citta và Āḷavaka sẽ là các vị Thượng Thủ Nam Cư Sĩ.’” 169. 169. ‘‘‘ඛුජ්ජුත්තරා [Pg.69] නන්දමාතා, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසිකා; බොධි ඉමස්ස වීරස්ස, අස්සත්ථොති පවුච්චති’. “‘Khujjuttarā và Nandamātā sẽ là các vị Thượng Thủ Nữ Cư Sĩ. Cây Bồ Đề của bậc Dũng Mãnh này sẽ được gọi là Assattha’.” 170. 170. ‘‘ඉදං සුත්වාන වචනං, අසමස්ස මහෙසිනො; ආමොදිතා නරමරූ, නමස්සන්ති කතඤ්ජලී. “Sau khi nghe lời này của bậc Đại Ẩn Sĩ không ai sánh bằng, người và trời vui mừng, chắp tay cung kính đảnh lễ.” 171. 171. ‘‘තදාහං මාණවො ආසිං, මෙඝො නාම සුසික්ඛිතො; සුත්වා බ්‍යාකරණං සෙට්ඨං, සුමෙධස්ස මහාමුනෙ. “Khi ấy, tôi là một thanh niên tên là Megha, được giáo dục tốt. Sau khi nghe lời thọ ký cao quý về bậc Đại Ẩn Sĩ Sumedha,” 172. 172. ‘‘සංවිසට්ඨො භවිත්වාන, සුමෙධෙ කරුණාසයෙ ; පබ්බජන්තඤ්ච තං වීරං, සහාව අනුපබ්බජිං. “Tôi đã trở nên thân thiết với Sumedha, người là nơi nương náu của lòng bi mẫn; và khi bậc dũng mãnh ấy xuất gia, tôi cũng đã xuất gia theo ngài.” 173. 173. ‘‘සංවුතො පාතිමොක්ඛස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු; සුද්ධාජීවො සතො වීරො, ජිනසාසනකාරකො. “Tôi đã thu thúc trong giới Pātimokkha và trong năm giác quan; có mạng sống trong sạch, chánh niệm, tinh tấn, và là người thực hành lời dạy của đấng Toàn Thắng.” 174. 174. ‘‘එවං විහරමානොහං, පාපමිත්තෙන කෙනචි; නියොජිතො අනාචාරෙ, සුමග්ගා පරිධංසිතො. “Trong khi đang sống như vậy, tôi đã bị một người bạn xấu nào đó xúi giục vào hành vi sai trái, và đã bị trượt ngã khỏi con đường tốt đẹp.” 175. 175. ‘‘විතක්කවසිකො හුත්වා, සාසනතො අපක්කමිං; පච්ඡා තෙන කුමිත්තෙන, පයුත්තො මාතුඝාතනං. “Do bị tư tưởng xấu ác chi phối, con đã rời khỏi giáo pháp; Về sau, do người bạn xấu kia xúi giục, con đã phạm tội giết mẹ.” 176. 176. ‘‘අකරිං ආනන්තරියං, ඝාතයිං දුට්ඨමානසො; තතො චුතො මහාවීචිං, උපපන්නො සුදාරුණං. “Con đã phạm tội vô gián, với tâm địa độc ác, con đã giết (mẹ). Từ đó mệnh chung, con đã sanh vào địa ngục Đại A-tỳ vô cùng khủng khiếp.” 177. 177. ‘‘විනිපාතගතො සන්තො, සංසරිං දුක්ඛිතො චිරං; න පුනො අද්දසං වීරං, සුමෙධං නරපුඞ්ගවං. “Bị rơi vào đọa xứ, con đã đau khổ luân hồi trong thời gian dài. Con đã không còn gặp lại bậc Anh Hùng, vị đạo sĩ Sumedha, bậc Nhân Ngưu.” 178. 178. ‘‘අස්මිං කප්පෙ සමුද්දම්හි, මච්ඡො ආසිං තිමිඞ්ගලො; දිස්වාහං සාගරෙ නාවං, ගොචරත්ථමුපාගමිං. “Trong kiếp này, ở trong biển cả, con đã là loài cá Timiṅgala. Thấy chiếc thuyền trên biển, con đã đến gần để tìm mồi.” 179. 179. ‘‘දිස්වා මං වාණිජා භීතා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරුං; ගොතමොති මහාඝොසං, සුත්වා තෙහි උදීරිතං. “Các thương nhân thấy con thì hoảng sợ, liền tưởng niệm đến bậc Tối Thắng Giác. Nghe tiếng hô lớn ‘Gotama’ do họ thốt lên.” 180. 180. ‘‘පුබ්බසඤ්ඤං සරිත්වාන, තතො කාලඞ්කතො අහං; සාවත්ථියං කුලෙ ඉද්ධෙ, ජාතො බ්‍රාහ්මණජාතියං. “Nhớ lại tiền tướng, sau khi mệnh chung từ đó, con đã sanh vào dòng dõi Bà-la-môn, trong một gia đình giàu có ở thành Sāvatthī.” 181. 181. ‘‘ආසිං ධම්මරුචි නාම, සබ්බපාපජිගුච්ඡකො; දිස්වාහං ලොකපජ්ජොතං, ජාතියා සත්තවස්සිකො. “Con tên là Dhammaruci, người ghê tởm mọi điều ác. Khi được bảy tuổi, con đã nhìn thấy ngọn đèn của thế gian.” 182. 182. ‘‘මහාජෙතවනං [Pg.70] ගන්ත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං; උපෙමි බුද්ධං තික්ඛත්තුං, රත්තියා දිවසස්ස ච. “Đến đại tinh xá Jetavana, con đã xuất gia sống đời không nhà. Con đến yết kiến đức Phật ba lần, cả ban đêm lẫn ban ngày.” 183. 183. ‘‘තදා දිස්වා මුනි ආහ, චිරං ධම්මරුචීති මං; තතොහං අවචං බුද්ධං, පුබ්බකම්මපභාවිතං. “Khi ấy, bậc Mâu-ni thấy con liền nói: ‘Này Dhammaruci, đã lâu lắm rồi’. Bấy giờ, con bạch với đức Phật lời nói được tác động bởi nghiệp quá khứ.” 184. 184. ‘‘සුචිරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං, පතිපුබ්බෙන විසුද්ධපච්චයං; අහමජ්ජසුපෙක්ඛනං වත, තව පස්සාමි නිරුපමං විග්ගහං. “Đã rất lâu rồi (con không được thấy Ngài), bậc có trăm tướng phước, bậc có nhân duyên thanh tịnh từ trước. Hôm nay, thật may mắn thay, con được thấy thân tướng vô song của Ngài. Việc được thấy ấy thật là một điều thiện kiến.” 185. 185. ‘‘සුචිරං විහතත්තමො මයා, සුචිරක්ඛෙන නදී විසොසිතා; සුචිරං අමලං විසොධිතං, නයනං ඤාණමයං මහාමුනෙ. “Bởi con, bóng tối vô minh đã được xua tan từ lâu; bởi sự gìn giữ lâu dài, dòng sông (ái dục) đã được làm cho khô cạn. Hỡi bậc Đại Mâu-ni, con mắt trí tuệ không tỳ vết đã được thanh lọc từ lâu.” 186. 186. ‘‘චිරකාලසමඞ්ගිතො තයා, අවිනට්ඨො පුනරන්තරං චිරං; පුනරජ්ජසමාගතො තයා, න හි නස්සන්ති කතානි ගොතම. “Con đã được hội ngộ cùng Ngài trong một thời gian dài, (sự liên kết ấy) không bị mất đi, dù lại xa cách một thời gian dài. Hôm nay, con lại được hội ngộ cùng Ngài. Hỡi Gotama, các hành vi đã tạo tác quả thật không bị tiêu mất.” 187. 187. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc.” 188. 188. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là thiện lai… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 189. 189. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධම්මරුචියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Dhammaruci đã nói những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Đã nói lên như vậy. ධම්මරුචියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thiên sự của Trưởng lão Dhammaruci, phẩm thứ chín. 10. සාලමණ්ඩපියත්ථෙරඅපදානං 10. Thiên sự của Trưởng lão Sālamaṇḍapiya 190. 190. ‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා සාලවනං, සුකතො අස්සමො මම; සාලපුප්ඵෙහි සඤ්ඡන්නො, වසාමි විපිනෙ තදා. “Sau khi đi vào rừng Sāla, am thất của tôi đã được làm rất khéo. Am thất được che phủ bởi hoa Sāla, khi ấy tôi sống trong rừng.” 191. 191. ‘‘පියදස්සී ච භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො; විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, සාලවනමුපාගමි. “Và đức Thế Tôn Piyadassī, bậc Tự Sanh, bậc Tối Thượng, bậc Chánh Đẳng Giác, vì ưa thích sự độc cư, đã đi đến khu rừng Sāla.” 192. 192. ‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, පවනං අගමාසහං; මූලඵලං ගවෙසන්තො, ආහිණ්ඩාමි වනෙ තදා. “Ra khỏi am thất, tôi đã đi vào rừng. Tìm kiếm củ và quả, khi ấy tôi đi lang thang trong rừng.” 193. 193. ‘‘තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පියදස්සිං මහායසං; සුනිසින්නං සමාපන්නං, විරොචන්තං මහාවනෙ. “Ở đó, trong khu rừng lớn, tôi đã thấy đức Chánh Đẳng Giác Piyadassī, bậc có danh tiếng lớn, đang ngồi an tọa, nhập định, tỏa sáng rực rỡ.” 194. 194. ‘‘චතුදණ්ඩෙ [Pg.71] ඨපෙත්වාන, බුද්ධස්ස උපරී අහං; මණ්ඩපං සුකතං කත්වා, සාලපුප්ඵෙහි ඡාදයිං. “Dựng lên bốn cây cột, tôi đã làm một cái lều được chế tác khéo léo ở bên trên đức Phật và lợp nó bằng những bông hoa Sāla.” 195. 195. ‘‘සත්තාහං ධාරයිත්වාන, මණ්ඩපං සාලඡාදිතං; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨමවන්දහං. “Trong bảy ngày, sau khi duy trì cái lều được lợp bằng hoa Sāla, với tâm ý hoan hỷ nơi Ngài, tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thắng Giác.” 196. 196. ‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, වුට්ඨහිත්වා සමාධිතො; යුගමත්තං පෙක්ඛමානො, නිසීදි පුරිසුත්තමො. “Vào lúc ấy, đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng Nhân, sau khi xuất khỏi thiền định, đã ngồi xuống, nhìn về phía trước một tầm ách.” 197. 197. ‘‘සාවකො වරුණො නාම, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො; වසීසතසහස්සෙහි, උපගච්ඡි විනායකං. “Vị đệ tử tên là Varuṇa của đức Đạo Sư Piyadassī, cùng với một trăm ngàn vị đã tự chủ, đã đến gần bậc Lãnh Đạo.” 198. 198. ‘‘පියදස්සී ච භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො; භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සිතං පාතුකරී ජිනො. “Và đức Thế Tôn Piyadassī, bậc Trưởng Thượng của thế gian, bậc Nhân Ngưu, sau khi ngồi xuống giữa Tăng chúng, bậc Chiến Thắng đã mỉm cười.” 199. 199. ‘‘අනුරුද්ධො උපට්ඨාකො, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො; එකංසං චීවරං කත්වා, අපුච්ඡිත්ථ මහාමුනිං. “Vị thị giả Anuruddha của đức Đạo Sư Piyadassī, sau khi vắt y qua một bên vai, đã hỏi bậc Đại Mâu-ni.” 200. 200. ‘‘‘කො නු ඛො භගවා හෙතු, සිතකම්මස්ස සත්ථුනො; කාරණෙ විජ්ජමානම්හි, සත්ථා පාතුකරෙ සිතං’. “‘Bạch đức Thế Tôn, đâu là nhân, đâu là duyên khiến đức Đạo Sư mỉm cười? Khi có nguyên nhân, đức Đạo Sư mới biểu lộ nụ cười.’” 201. 201. ‘‘‘සත්තාහං සාලච්ඡදනං, යො මෙ ධාරෙසි මාණවො; තස්ස කම්මං සරිත්වාන, සිතං පාතුකරිං අහං. ‘Chàng trai nào đã che cho ta mái che bằng hoa sala trong bảy ngày; ta, sau khi nhớ lại việc làm của người ấy, đã mỉm cười. 202. 202. ‘‘‘අනොකාසං න පස්සාමි, යත්ථ පුඤ්ඤං විපච්චති; දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ඔකාසොව න සම්මති. ‘Ta không thấy nơi nào không có cơ hội để phước báu trổ quả; hoặc ở cõi trời, hoặc ở cõi người, cơ hội (cho quả) cũng không đủ chỗ chứa. 203. 203. ‘‘‘දෙවලොකෙ වසන්තස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො; යාවතා පරිසා තස්ස, සාලච්ඡන්නා භවිස්සති. ‘Khi đang sống ở cõi trời, người có đầy đủ phước nghiệp, hội chúng của vị ấy có bao nhiêu thì sẽ được che phủ bởi hoa sala. 204. 204. ‘‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච; රමිස්සති සදා සන්තො, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො. ‘Ở nơi ấy, người có đầy đủ phước nghiệp, là bậc hiền thiện, sẽ luôn luôn vui hưởng với các điệu vũ, các bài hát, và các nhạc cụ của chư Thiên. 205. 205. ‘‘‘යාවතා පරිසා තස්ස, ගන්ධගන්ධී භවිස්සති; සාලස්ස පුප්ඵවස්සො ච, පවස්සිස්සති තාවදෙ. ‘Hội chúng của vị ấy có bao nhiêu thì hương thơm sẽ ngào ngạt bấy nhiêu; và cơn mưa hoa sala sẽ tuôn xuống ngay lúc ấy. 206. 206. ‘‘‘තතො චුතොයං මනුජො, මානුසං ආගමිස්සති; ඉධාපි සාලච්ඡදනං, සබ්බකාලං ධරිස්සති. ‘Người này, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sẽ đi đến cõi người; cũng ở nơi đây, mái che bằng hoa sala sẽ luôn luôn che cho vị ấy. 207. 207. ‘‘‘ඉධ [Pg.72] නච්චඤ්ච ගීතඤ්ච, සම්මතාළසමාහිතං; පරිවාරෙස්සන්ති මං නිච්චං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Ở nơi đây, các điệu vũ và các bài hát, cùng với trống, chũm chọe, phách, sẽ luôn luôn vây quanh người này. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 208. 208. ‘‘‘උග්ගච්ඡන්තෙ ච සූරියෙ, සාලවස්සං පවස්සති; පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, වස්සතෙ සබ්බකාලිකං. ‘Và khi mặt trời mọc lên, cơn mưa hoa sala sẽ tuôn xuống; do được kết hợp với phước nghiệp, mưa sẽ tuôn xuống vào mọi lúc. 209. 209. ‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Trong một ngàn tám trăm kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có danh tánh là Gotama, bậc Đạo Sư, sẽ xuất hiện ở trên đời. 210. 210. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො. ‘Là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột do Pháp tạo ra; sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ nhập Niết-bàn, là người vô lậu. 211. 211. ‘‘‘ධම්මං අභිසමෙන්තස්ස, සාලච්ඡන්නං භවිස්සති; චිතකෙ ඣායමානස්ස, ඡදනං තත්ථ හෙස්සති’. ‘Đối với người đang thông suốt Chánh Pháp, sẽ có mái che bằng hoa sala; đối với người đang được thiêu trên giàn hỏa táng, mái che sẽ có ở nơi ấy’. 212. 212. ‘‘විපාකං කිත්තයිත්වාන, පියදස්සී මහාමුනි; පරිසාය ධම්මං දෙසෙසි, තප්පෙන්තො ධම්මවුට්ඨියා. Đức Đại ẩn sĩ Piyadassī, sau khi đã tuyên thuyết về quả báu, đã làm cho hội chúng được thỏa mãn bằng cơn mưa Pháp và đã thuyết giảng Chánh Pháp. 213. 213. ‘‘තිංසකප්පානි දෙවෙසු, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සට්ඨි ච සත්තක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Trong ba mươi kiếp, ta đã trị vì ở các cõi trời; và ta đã là vua Chuyển Luân sáu mươi bảy lần. 214. 214. ‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, ලභාමි විපුලං සුඛං; ඉධාපි සාලච්ඡදනං, මණ්ඩපස්ස ඉදං ඵලං. Sau khi từ cõi trời đến đây, ta nhận được sự an lạc rộng lớn; cũng ở nơi đây, có mái che bằng hoa sala. Đây là quả của cái lọng che. 215. 215. ‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො; ඉධාපි සාලච්ඡදනං, හෙස්සති සබ්බකාලිකං. Đây là kiếp sống cuối cùng của ta, là kiếp sống sau rốt đang diễn ra; cũng ở nơi đây, mái che bằng hoa sala sẽ có vào mọi lúc. 216. 216. ‘‘මහාමුනිං තොසයිත්වා, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං; පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං. Sau khi đã làm cho đức Đại ẩn sĩ Gotama, bậc đứng đầu dòng Sakya được hoan hỷ, sau khi đã từ bỏ sự thắng và bại, ta đã đạt đến trạng thái bất động. 217. 217. ‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Trong một ngàn tám trăm kiếp, khi ta đã cúng dường đức Phật; từ đó về sau, ta không biết đến cõi khổ. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 218. 218. කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 219. 219. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 220. 220. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං [Pg.73] සුදං ආයස්මා සාලමණ්ඩපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, Trưởng lão Sālamaṇḍapiya đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. සාලමණ්ඩපියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thiên truyện về Trưởng lão Sālamaṇḍapiya là thứ mười. පංසුකූලවග්ගො එකූනපඤ්ඤාසමො. Phẩm Paṃsukūla là thứ bốn mươi chín. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: පංසුකූලං බුද්ධසඤ්ඤී, භිසදො ඤාණකිත්තකො; චන්දනී ධාතුපූජී ච, පුලිනුප්පාදකොපි ච. Trưởng lão Paṃsukūla, Buddhasaññī, Bhisada, Ñāṇakittaka, Candanī, Dhātupūjī, và cả Pulinuppādaka. තරණො ධම්මරුචිකො, සාලමණ්ඩපියො තථා; සතානි ද්වෙ හොන්ති ගාථා, ඌනවීසතිමෙව ච. Trưởng lão Taraṇa, Dhammarucika, và Sālamaṇḍapiya cũng vậy; có hai trăm và mười chín câu kệ. 50. කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො 50. Phẩm Kiṅkaṇipuppha 1. තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên truyện về Trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya 1. 1. ‘‘කණිකාරංව [Pg.74] ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ; අද්දසං විරජං බුද්ධං, විපස්සිං ලොකනායකං. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, bậc Lãnh đạo thế gian, không còn bụi bẩn phiền não, đang ngự ở giữa núi, đang tỏa sáng giống như cây hoa kaṇikāra. 2. 2. ‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, පග්ගය්හ අභිරොපයිං; සම්බුද්ධමභිපූජෙත්වා, ගච්ඡාමි දක්ඛිණාමුඛො. Ta đã cầm lấy ba đóa hoa kiṅkaṇi, rồi đã dâng cúng lên. Sau khi đã đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác, ta đã đi về hướng nam. 3. 3. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 4. 4. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, khi ấy ta đã cúng dường đến đức Phật. Ta không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường đến đức Phật. 5. 5. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi lớn cắt đứt các dây trói, ta sống không còn lậu hoặc. 6. 6. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đạt, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 7. 7. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකිඞ්කණිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා Như thế, quả thật trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Phần Thí Dụ của trưởng lão Tikiṅkaṇipupphiya thứ nhất. 2. පංසුකූලපූජකත්ථෙරඅපදානං 2. Phần Thí Dụ của trưởng lão Paṃsukūlapūjaka. 8. 8. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, උදඞ්ගණො නාම පබ්බතො; තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගම්හි විලම්බිතං. Không xa dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Udaṅgaṇa. Ở nơi ấy, ta đã nhìn thấy y phấn tảo đang được treo ở trên ngọn cây. 9. 9. ‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, ඔචිනිත්වානහං තදා; හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පංසුකූලමපූජයිං. Khi ấy, sau khi đã hái lấy ba đóa hoa kiṅkaṇi, ta hoan hỷ, với tâm hoan hỷ, đã cúng dường đến y phấn tảo. 10. 10. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 11. 11. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.75] කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පූජිත්වා අරහද්ධජං. Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, khi ấy ta đã thực hiện nghiệp ấy. Ta không còn biết đến khổ cảnh, do đã cúng dường đến ngọn cờ của bậc A-la-hán. 12. 12. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch ... ta sống không còn lậu hoặc. 13. 13. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 14. 14. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Paṃsukūlapūjaka, những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. පංසුකූලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần Thí Dụ của trưởng lão Paṃsukūlapūjaka thứ nhì. 3. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 3. Phần Thí Dụ của trưởng lão Koraṇḍapupphiya. 15. 15. ‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ; පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති. Trước đây, ta là người làm việc trong rừng, do cha mẹ đã qua đời. Ta sinh sống bằng việc giết hại thú vật, ta không có được điều thiện lành. 16. 16. ‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො; පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා. Ở gần nơi trú ngụ của ta, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian tên là Tissa, bậc có Mắt Tuệ, do lòng bi mẫn đã cho thấy ba dấu chân. 17. 17. ‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො; හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං. Và sau khi nhìn thấy các dấu chân đã được in xuống của bậc Đạo Sư tên là Tissa, ta hoan hỷ, với tâm hoan hỷ, đã làm cho tâm được tịnh tín ở nơi các dấu chân. 18. 18. ‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං; සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං. Sau khi nhìn thấy cây koraṇḍa đang trổ hoa, là loại cây mọc lên từ đất, sau khi đã cầm lấy luôn cả chùm, ta đã cúng dường đến dấu chân cao quý. 19. 19. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 20. 20. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; කොරණ්ඩකඡවි හොමි, සුප්පභාසො භවාමහං. Dù ta tái sanh vào bất cứ loài nào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, ta có được làn da như hoa koraṇḍa, ta trở nên người có ánh sáng tốt đẹp. 21. 21. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi hai tính từ đây, khi ấy ta đã thực hiện nghiệp ấy. Ta không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc cúng dường dấu chân. 22. 22. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch ... ta sống không còn lậu hoặc. 23. 23. ‘‘ස්වාගතං [Pg.76] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của ta là khéo đến ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 24. 24. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Koraṇḍapupphiya những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần tiểu sử của Trưởng lão Koraṇḍapupphiya là phần thứ ba. 4. කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 4. Tiểu sử của Trưởng lão Kiṃsukapupphiya 25. 25. ‘‘කිංසුකං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං; බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, ආකාසෙ අභිපූජයිං. Sau khi nhìn thấy hoa kiṃsuka đang nở, tôi đã chắp tay lại; sau khi tưởng nhớ đến đức Phật Tối Thắng, tôi đã cúng dường lên hư không. 26. 26. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 27. 27. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện nghiệp nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 28. 28. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 29. 29. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 30. 30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිංසුකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Kiṃsukapupphiya những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần tiểu sử của Trưởng lão Kiṃsukapupphiya là phần thứ tư. 5. උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං 5. Tiểu sử của Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka 31. 31. ‘‘පදුමුත්තරභගවතො, සුජාතො නාම සාවකො; පංසුකූලං ගවෙසන්තො, සඞ්කාරෙ චරතෙ තදා. Vị Thinh văn của đức Thế Tôn Padumuttara, tên là Sujāta, trong khi tìm kiếm y phấn tảo, vào lúc ấy đã đi lại ở nơi đống rác. 32. 32. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, පරෙසං භතකො අහං; උපඩ්ඪදුස්සං දත්වාන, සිරසා අභිවාදයිං. Ở thành phố Haṃsavatī, tôi là người làm thuê cho kẻ khác; sau khi dâng cúng nửa tấm vải, tôi đã đảnh lễ bằng đầu. 33. 33. ‘‘තෙන [Pg.77] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp tốt đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 34. 34. ‘‘තෙත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සත්තසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Ba mươi ba lần, tôi đã làm vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc chư Thiên; và bảy mươi bảy lần, tôi đã là vua Chuyển Luân. 35. 35. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; උපඩ්ඪදුස්සදානෙන, මොදාමි අකුතොභයො. Việc làm vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được về số lượng. Do việc cúng dường nửa tấm vải, tôi hoan hỷ, không còn sợ hãi từ bất cứ đâu. 36. 36. ‘‘ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, සකානනං සපබ්බතං; ඛොමදුස්සෙහි ඡාදෙය්‍යං, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං. Nếu hôm nay tôi muốn, tôi có thể che phủ (trái đất) cùng với rừng và núi của nó bằng những tấm vải lanh. Đây là quả báu của nửa tấm vải. 37. 37. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào; (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của nửa tấm vải. 38. 38. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 39. 39. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 40. 40. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân tích ... (v.v.) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපඩ්ඪදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka những câu kệ này ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần tiểu sử của Trưởng lão Upaḍḍhadussadāyaka là phần thứ năm. 6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Tiểu sử của Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka 41. 41. ‘‘සුචින්තිතං භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං; උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං. Đức Thế Tôn Sucintita, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu vương trong loài người, đang ngự trong khu rừng lớn, đang bị khổ não bởi bệnh về gió. 42. 42. ‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං; කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං. Sau khi nhìn thấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín và đã dâng cúng bơ tinh lọc. Do đã được thực hiện và do đã được tích lũy, dòng sông Gaṅgā Bhāgīrathī này, 43. 43. ‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම; අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා. và bốn đại dương đã trở thành bơ tinh lọc cho tôi. Và quả đất ghê gớm, vô lượng, không thể đếm được này, 44. 44. ‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා ; චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා. sau khi biết được ý định của tôi, đã trở thành mật ong và đường phèn. Những cây cối này ở bốn châu, là loài uống bằng chân, mọc lên từ đất, 45. 45. ‘‘මම [Pg.78] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ; පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං. sau khi biết được ý định của tôi, chúng đã trở thành các cây như ý. Năm mươi lần, tôi đã là vua của chư Thiên, đã trị vì vương quốc của chư Thiên. 46. 46. ‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Và năm mươi mốt lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương. Việc làm vua chư hầu ở các xứ thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng. 47. 47. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, từ đó về sau tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường bơ tinh lọc. 48. 48. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 49. 49. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 50. 50. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Phần Thí dụ của Trưởng lão Ghatamaṇḍadāyaka, chương thứ sáu. 7. උදකදායකත්ථෙරඅපදානං 7. Thí dụ về Trưởng lão Udakadāyaka 51. 51. ‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, භික්ඛුසඞ්ඝෙ අනුත්තරෙ; පසන්නචිත්තො සුමනො, පානීඝටමපූරයිං. Đối với Tăng chúng vô song của đức Phật Padumuttara, với tâm tịnh tín, với lòng hoan hỷ, tôi đã đổ đầy bình nước uống. 52. 52. ‘‘පබ්බතග්ගෙ දුමග්ගෙ වා, ආකාසෙ වාථ භූමියං; යදා පානීයමිච්ඡාමි, ඛිප්පං නිබ්බත්තතෙ මම. Hoặc ở trên đỉnh núi, hoặc ở trên ngọn cây, hoặc ở trên không trung, hay ở trên mặt đất, khi nào tôi mong muốn có nước uống, nước liền nhanh chóng hiện ra cho tôi. 53. 53. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ một trăm ngàn tính từ kiếp này, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, từ đó về sau tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường nước. 54. 54. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 55. 55. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 56. 56. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උදකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Udakadāyaka những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. උදකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Phần Thí dụ của Trưởng lão Udakadāyaka, chương thứ bảy. 8. පුලිනථූපියත්ථෙරඅපදානං 8. Thí dụ về Trưởng lão Pulinathūpiya 57. 57. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.79], යමකො නාම පබ්බතො; අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා. Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Yamaka. Am thất của tôi được làm rất khéo, tịnh xá lợp bằng lá được dựng lên rất đẹp. 58. 58. ‘‘නාරදො නාම නාමෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො; චතුද්දසසහස්සානි, සිස්සා පරිචරන්ති මං. Với danh xưng là Nārada, tôi là vị ẩn sĩ bện tóc, có khổ hạnh mãnh liệt. Mười bốn ngàn đệ tử hầu hạ tôi. 59. 59. ‘‘පටිසල්ලීනකො සන්තො, එවං චින්තෙසහං තදා; ‘සබ්බො ජනො මං පූජෙති, නාහං පූජෙමි කිඤ්චනං. Khi đang ở nơi độc cư, vào lúc ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Tất cả mọi người đều cúng dường tôi, còn tôi thì chẳng cúng dường một ai cả.’ 60. 60. ‘‘‘න මෙ ඔවාදකො අත්ථි, වත්තා කොචි න විජ්ජති; අනාචරියුපජ්ඣායො, වනෙ වාසං උපෙමහං. ‘Tôi không có người khuyên dạy, không có ai là người chỉ bảo. Không có thầy tổ và thầy tế độ, tôi sống ở trong rừng.’ 61. 61. ‘‘‘උපාසමානො යමහං, ගරුචිත්තං උපට්ඨහෙ; සො මෙ ආචරියො නත්ථි, වනවාසො නිරත්ථකො. ‘Vị thầy mà tôi có thể thân cận và phát sinh tâm tôn kính, vị thầy như thế tôi không có. Việc sống trong rừng này là vô ích.’ 62. 62. ‘‘‘ආයාගං මෙ ගවෙසිස්සං, ගරුං භාවනියං තථා; සාවස්සයො වසිස්සාමි, න කොචි ගරහිස්සති’. ‘Tôi sẽ tìm kiếm cho mình một vị thầy đáng tôn kính, đáng phát triển lòng sùng mộ, và đáng cúng dường. Tôi sẽ sống có nơi nương tựa, sẽ không có ai chê trách được.’ 63. 63. ‘‘උත්තානකූලා නදිකා, සුපතිත්ථා මනොරමා; සංසුද්ධපුලිනාකිණ්ණා, අවිදූරෙ මමස්සමං. Không xa am thất của tôi, có một con sông nhỏ bờ cạn, bến nước tốt, làm vui thích tâm hồn, trải đầy cát vô cùng trong sạch. 64. 64. ‘‘නදිං අමරිකං නාම, උපගන්ත්වානහං තදා; සංවඩ්ඪයිත්වා පුලිනං, අකං පුලිනචෙතියං. Khi ấy, tôi đã đến gần con sông tên là Amarika; vun đắp cát lên, tôi đã làm tháp bằng cát. 65. 65. ‘‘යෙ තෙ අහෙසුං සම්බුද්ධා, භවන්තකරණා මුනී; තෙසං එතාදිසො ථූපො, තං නිමිත්තං කරොමහං. Những bậc Toàn Giác, bậc ẩn sĩ đã chấm dứt các hữu nào đã có mặt; bảo tháp của các ngài là như thế này, tôi làm nên dấu hiệu ấy. 66. 66. ‘‘කරිත්වා පුලිනං ථූපං, සොවණ්ණං මාපයිං අහං; සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, සහස්සෙ තීණි පූජයිං. Sau khi làm tháp bằng cát, tôi đã hóa hiện nó thành vàng. Tôi đã cúng dường ba ngàn đóa hoa chuông vàng. 67. 67. ‘‘සායපාතං නමස්සාමි, වෙදජාතො කතඤ්ජලී; සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, වන්දිං පුලිනචෙතියං. Sáng và tối, tôi đảnh lễ, với niềm hoan hỷ phát sanh, chắp tay lại. Tôi đã đảnh lễ tháp cát như thể (đảnh lễ) bậc Toàn Giác ở trước mặt. 68. 68. ‘‘යදා කිලෙසා ජායන්ති, විතක්කා ගෙහනිස්සිතා; සරාමි සුකතං ථූපං, පච්චවෙක්ඛාමි තාවදෙ. Khi các phiền não và các tầm tư liên hệ đến gia đình khởi sanh, tôi liền nhớ đến bảo tháp đã được khéo làm và quán xét ngay lúc ấy. 69. 69. ‘‘උපනිස්සාය විහරං, සත්ථවාහං විනායකං; කිලෙසෙ සංවසෙය්‍යාසි, න යුත්තං තව මාරිස. Này bạn, trong khi đang sống nương tựa vào bậc Đạo Sư, vị trưởng đoàn lữ hành, việc ngươi chung sống với các phiền não là điều không thích hợp. 70. 70. ‘‘සහ [Pg.80] ආවජ්ජිතෙ ථූපෙ, ගාරවං හොති මෙ තදා; කුවිතක්කෙ විනොදෙසිං, නාගො තුත්තට්ටිතො යථා. Ngay khi vừa hướng tâm đến bảo tháp, khi ấy lòng tôn kính liền sanh khởi trong tôi. Tôi đã loại trừ các ác tầm, giống như con voi bị thúc bằng cây móc. 71. 71. ‘‘එවං විහරමානං මං, මච්චුරාජාභිමද්දථ; තත්ථ කාලඞ්කතො සන්තො, බ්‍රහ්මලොකමගච්ඡහං. Trong khi tôi đang sống như thế, tử vương đã đè bẹp tôi. Sau khi mệnh chung tại nơi ấy, tôi đã đi đến cõi Phạm thiên. 72. 72. ‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තිදිවෙ උපපජ්ජහං; අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං. Sau khi sống hết tuổi thọ, tôi đã sanh lên cõi trời. Tám mươi lần làm vua của chư Thiên, tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên. 73. 73. ‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Và ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. Còn ngôi vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán. 74. 74. ‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං; ධාතීසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං භවෙ. Tôi đang hưởng quả báo của những đóa hoa chuông vàng. Một trăm ngàn vú nuôi vây quanh tôi trong các kiếp sống. 75. 75. ‘‘ථූපස්ස පරිචිණ්ණත්තා, රජොජල්ලං න ලිම්පති; ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, සුප්පභාසො භවාමහං. Do việc đã chăm sóc bảo tháp, bụi bẩn không bám dính vào thân. Mồ hôi không tuôn chảy, tôi trở thành người có ánh sáng rực rỡ. 76. 76. ‘‘අහො මෙ සුකතො ථූපො, සුදිට්ඨාමරිකා නදී; ථූපං කත්වාන පුලිනං, පත්තොම්හි අචලං පදං. Ôi, bảo tháp của tôi đã được khéo làm, con sông Amarika đã được khéo thấy! Do đã làm tháp bằng cát, tôi đã chứng đắc trạng thái bất động. 77. 77. ‘‘කුසලං කත්තුකාමෙන, ජන්තුනා සාරගාහිනා; නත්ථි ඛෙත්තං අඛෙත්තං වා, පටිපත්තීව සාධකා. Đối với người muốn làm điều thiện, người nắm giữ lấy cốt lõi, không có (phân biệt) ruộng phước hay không phải ruộng phước. Chính sự thực hành mới là điều thành tựu. 78. 78. ‘‘යථාපි බලවා පොසො, අණ්ණවං තරිතුස්සහෙ; පරිත්තං කට්ඨමාදාය, පක්ඛන්දෙය්‍ය මහාසරං. Ví như người có sức mạnh, nỗ lực để vượt qua biển cả; lấy một khúc gỗ nhỏ, người ấy có thể lao vào đại dương. 79. 79. ‘‘ඉමාහං කට්ඨං නිස්සාය, තරිස්සාමි මහොදධිං; උස්සාහෙන වීරියෙන, තරෙය්‍ය උදධිං නරො. Nương vào khúc gỗ này, tôi sẽ vượt qua đại dương. Với sự nỗ lực và tinh tấn, một người có thể vượt qua biển cả. 80. 80. ‘‘තථෙව මෙ කතං කම්මං, පරිත්තං ථොකකඤ්ච යං; තං කම්මං උපනිස්සාය, සංසාරං සමතික්කමිං. Cũng vậy, nghiệp mà tôi đã làm là nhỏ bé và ít ỏi. Nương vào nghiệp ấy, tôi đã vượt qua vòng luân hồi. 81. 81. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුක්කමූලෙන චොදිතො; සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ. Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, được thúc đẩy bởi căn lành, tôi đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong gia tộc Mahāsāla rất giàu có. 82. 82. ‘‘සද්ධා මාතා පිතා මය්හං, බුද්ධස්ස සරණං ගතා; උභො දිට්ඨපදා එතෙ, අනුවත්තන්ති සාසනං. Cha và mẹ của tôi có đức tin, đã quy y nơi đức Phật. Cả hai vị này đã thấy được chân lý, và sống thuận theo giáo pháp. 83. 83. ‘‘බොධිපපටිකං [Pg.81] ගය්හ, සොණ්ණථූපමකාරයුං; සායපාතං නමස්සන්ති, සක්‍යපුත්තස්ස සම්මුඛා. Họ đã lấy vỏ cây Bồ-đề và đã làm một bảo tháp bằng vàng. Sáng và tối, họ đảnh lễ ở trước mặt của Thích tử (đức Phật). 84. 84. ‘‘උපොසථම්හි දිවසෙ, සොණ්ණථූපං විනීහරුං; බුද්ධස්ස වණ්ණං කිත්තෙන්තා, තියාමං වීතිනාමයුං. Vào ngày trai giới, họ đã mang bảo tháp vàng ra. Tán dương các phẩm hạnh của đức Phật, họ đã trải qua ba canh của đêm. 85. 85. ‘‘සහ දිස්වානහං ථූපං, සරිං පුලිනචෙතියං; එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං. Ngay khi vừa thấy bảo tháp, tôi đã nhớ lại tháp cát. Ngồi xuống tại một chỗ, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. ද්වාවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai mươi hai. 86. 86. ‘‘ගවෙසමානො තං වීරං, ධම්මසෙනාපතිද්දසං; අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ. Trong khi tìm kiếm bậc Anh Hùng ấy, tôi đã gặp vị Tướng quân Chánh pháp. Rời khỏi gia đình, tôi đã xuất gia ở gần bên ngài. 87. 87. ‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං; උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා. Lúc bảy tuổi, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật, bậc có Thiên nhãn, sau khi biết được phẩm hạnh (của tôi) đã tế độ cho tôi. 88. 88. ‘‘දාරකෙනෙව සන්තෙන, කිරියං නිට්ඨිතං මයා; කතං මෙ කරණීයජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ. Dầu chỉ là một đứa trẻ, việc cần làm đã được tôi hoàn tất. Hôm nay, trong giáo pháp của Thích tử, phận sự đã được tôi thực hiện. 89. 89. ‘‘සබ්බවෙරභයාතීතො, සබ්බසඞ්ගාතිගො ඉසි; සාවකො තෙ මහාවීර, සොණ්ණථූපස්සිදං ඵලං. Vị ẩn sĩ đã vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, đã vượt qua mọi chấp thủ. Thưa bậc Đại Hùng, vị ấy là đệ tử của ngài. Đây là quả báo của bảo tháp vàng. 90. 90. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 91. 91. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 92. 92. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනථූපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật Trưởng lão Pulinaṭhūpiya những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. පුලිනථූපියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích của Trưởng lão Pulinaṭhūpiya là phần thứ tám. 9. නළකුටිදායකත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích của Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka 93. 93. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, හාරිතො නාම පබ්බතො; සයම්භූ නාරදො නාම, රුක්ඛමූලෙ වසී තදා. “Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Hārita. Bậc Tự Hữu tên là Nārada đã trú ngụ ở gốc cây vào lúc ấy. 94. 94. ‘‘නළාගාරං [Pg.82] කරිත්වාන, තිණෙන ඡාදයිං අහං; චඞ්කමං සොධයිත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං. “Sau khi đã làm ngôi nhà bằng sậy, tôi đã lợp mái bằng cỏ. Sau khi đã dọn dẹp sạch sẽ đường kinh hành, tôi đã dâng cúng đến bậc Tự Hữu. 95. 95. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 96. 96. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, නළකුටිකනිම්මිතං; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. “Ở nơi ấy, lâu đài của tôi được làm tốt đẹp, được tạo ra (do phước báo của) ngôi nhà bằng sậy, cao sáu mươi do-tuần, rộng ba mươi do-tuần. 97. 97. ‘‘චතුද්දසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං; එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං. “Trong mười bốn kiếp, tôi đã vui hưởng ở thế giới chư Thiên. Và bảy mươi mốt lần, tôi đã làm vua của chư Thiên. 98. 98. ‘‘චතුතිංසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. “Và ba mươi bốn lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương. (Quả báo làm) vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán. 99. 99. ‘‘ධම්මපාසාදමාරුය්හ, සබ්බාකාරවරූපමං; යදිච්ඡකාහං විහරෙ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ. “Sau khi đã bước lên lâu đài của Giáo Pháp, là nơi có hình thức cao quý về mọi phương diện, tôi sống theo như ý muốn ở trong giáo huấn của bậc Thích tử. 100. 100. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළකුටියිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của (việc cúng dường) ngôi nhà bằng sậy. 101. 101. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu lược)... tôi sống không còn lậu hoặc. 102. 102. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 103. 103. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළකුටිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. නළකුටිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thánh tích của Trưởng lão Naḷakuṭidāyaka là phần thứ chín. 10. පියාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 10. Thánh tích của Trưởng lão Piyālaphaladāyaka 104. 104. ‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං. “Trước đây, tôi đã là người thợ săn, vào lúc ấy tôi đang đi trong rừng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bặm, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp. 105. 105. ‘‘පියාලඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි. “Sau khi đã lấy quả piyāla, với tâm trong sạch, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giả, bậc Anh Hùng, là ruộng phước bằng chính đôi tay của mình. 106. 106. ‘‘එකතිංසෙ [Pg.83] ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã dâng cúng quả cây ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng quả cây. 107. 107. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (dấu lược)... tôi sống không còn lậu hoặc. 108. 108. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 109. 109. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (dấu lược)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පියාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như thế, quả thật Trưởng lão Piyālaphaladāyaka những câu kệ này ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên. පියාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh tích của Trưởng lão Piyālaphaladāyaka là phần thứ mười. කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො පඤ්ඤාසමො. Phẩm Kiṅkaṇipuppha là phẩm thứ năm mươi. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy như sau: කිඞ්කණී පංසුකූලඤ්ච, කොරණ්ඩමථ කිංසුකං; උපඩ්ඪදුස්සී ඝතදො, උදකං ථූපකාරකො. Ngài Kiṅkaṇī, và ngài Paṃsukūla, rồi ngài Koraṇḍa, ngài Kiṃsuka, ngài Upaḍḍhadussī, ngài Ghatado, ngài Udaka, ngài Thūpakāraka. නළකාරී ච නවමො, පියාලඵලදායකො; සතමෙකඤ්ච ගාථානං, නවකඤ්ච තදුත්තරි. Và vị thứ chín là ngài Naḷakārī, ngài Piyālaphaladāyaka. Và có một trăm và chín câu kệ ở trên đó. අථ වග්ගුද්දානං – Sau đây là phần tóm lược các phẩm – මෙත්තෙය්‍යවග්ගො භද්දාලි, සකිංසම්මජ්ජකොපි ච; එකවිහාරී විභීතකී, ජගතී සාලපුප්ඵියො. Phẩm Metteyya, Bhaddāli, và cả Sakiṃsammajjaka, Ekavihārī, Vibhītakī, Jagatī, Sālapupphiya. නළාගාරං පංසුකූලං, කිඞ්කණිපුප්ඵියො තථා; අසීති ද්වෙ ච ගාථායො, චතුද්දසසතානි ච. Naḷāgāra, Paṃsukūla, cũng thế là Kiṅkaṇipupphiya. Và có tám mươi hai câu kệ, và một ngàn bốn trăm. මෙත්තෙය්‍යවග්ගදසකං. Mười thiên của Phẩm Metteyya. පඤ්චමසතකං සමත්තං. Phần trăm thứ năm đã hoàn tất. 51. කණිකාරවග්ගො 51. Phẩm Kaṇikāra 1. තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên sự của Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya 1. 1. ‘‘සුමෙධො [Pg.84] නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො; විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, හිමවන්තමුපාගමිං. “Bậc Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, vị có ba mươi hai tướng tốt cao quý, bậc Chánh Đẳng Giác ưa thích sự vắng lặng, đã đi đến dãy Himavanta. 2. 2. ‘‘අජ්ඣොගය්හ හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි; පල්ලඞ්කමාභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො. “Sau khi đã đi sâu vào dãy Himavanta, bậc Tối Thượng, bậc Hiền Triết bi mẫn, bậc Tối Thượng trong loài người đã ngồi xuống trong thế kiết-già. 3. 3. ‘‘විජ්ජාධරො තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං; තිසූලං සුකතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා. “Khi ấy, tôi là một vị vijjādhara (người nắm giữ thần chú), một người đi trên không trung. Khi ấy, sau khi cầm lấy cây đinh ba được làm khéo léo, tôi đang đi trên bầu trời. 4. 4. ‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා; වනෙ ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො. “Đức Phật tỏa sáng ở trong rừng giống như ngọn lửa ở trên đỉnh núi, giống như mặt trăng vào ngày rằm, giống như cây sala chúa đang trổ hoa. 5. 5. ‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ; නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං. “Sau khi xuất ra từ ngọn cây trong rừng, các tia hào quang của đức Phật đã tuôn chảy ra. Sau khi nhìn thấy các tia sáng giống như màu sắc của ngọn lửa đốt lau sậy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín. 6. 6. ‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං; තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං. “Trong khi tìm kiếm, tôi đã nhìn thấy đóa hoa kaṇikāra có hương thơm của chư Thiên. Sau khi lấy ba đóa hoa, tôi đã cúng dường đến bậc Tối Thắng trong các đức Phật. 7. 7. ‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා; උද්ධංවණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො. “Do nhờ oai lực của đức Phật, khi ấy ba đóa hoa của tôi có cuống hướng lên trên, có cánh hướng xuống dưới, đã làm thành lọng che cho đức Đạo Sư. 8. 8. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nhờ nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi). 9. 9. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. “Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được biết đến với tên gọi ‘Kaṇikārī.’ (Lâu đài ấy) cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần. 10. 10. ‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලුහරිතාමයං; සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ. “(Lâu đài ấy) có một ngàn gian phòng, một trăm quả cầu, có nhiều cờ phướn, được làm bằng vàng. Một trăm ngàn vọng lâu đã hiện ra ở lâu đài của tôi. 11. 11. ‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයාපි ච; ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා. “Các ngai vàng được làm bằng vàng, được làm bằng ngọc ma-ni, và cả được làm bằng đá lohitaṅga, và cả bằng pha lê, đã hiện ra theo ý muốn. 12. 12. ‘‘මහාරහඤ්ච [Pg.85] සයනං, තූලිකාවිකතීයුතං; උද්ධලොමිකඑකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං. “Và giường nằm quý giá được trang bị với nệm gòn và thảm len, có tấm thảm lông dài một bên, được đi kèm với các chiếc gối. 13. 13. ‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං; යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො. “Bất cứ khi nào tôi mong muốn ra đi, sau khi ra khỏi lâu đài để dạo cảnh chư Thiên, tôi được đoàn chư Thiên hộ tống. 14. 14. ‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම; සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං. “Tôi đứng ở bên dưới đóa hoa, ở trên tôi là lọng che. Xung quanh một trăm do-tuần được che phủ bởi các hoa kaṇikāra. 15. 15. ‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායපාතමුපට්ඨහුං; පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා. “Sáu mươi ngàn nhạc cụ đã phục vụ vào buổi sáng và buổi chiều. Các nhạc cụ ấy luôn luôn vây quanh tôi, ngày và đêm không mệt mỏi. 16. 16. ‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාළෙහි වාදිතෙහි ච; රමාමි ඛිඩ්ඩාරතියා, මොදාමි කාමකාමිහං. “Ở nơi ấy, tôi vui hưởng với các điệu múa, các bài hát, với các tiếng vỗ tay, và với các nhạc cụ. Tôi vui hưởng trong sự thích thú vui đùa, tôi hoan hỷ là người có được các dục lạc. 17. 17. ‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා; නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ. “Ở nơi ấy, sau khi đã ăn và đã uống, khi ấy tôi hoan hỷ ở cõi trời Ba Mươi Ba. Cùng với các đoàn tiên nữ, tôi hoan hỷ ở trong lâu đài cao quý. 18. 18. ‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; “Và năm trăm lần, tôi đã làm vua của chư Thiên. Và ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân vương. පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Việc làm vua của một vùng rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán. 19. 19. ‘‘භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi đã nhận được tài sản lớn lao. Đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 20. 20. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi luân chuyển trong hai kiếp sống: hoặc là ở cõi trời hoặc là ở cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 21. 21. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ; නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi được sanh trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn; tôi không sanh vào dòng dõi thấp hèn, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 22. 22. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Xe voi, xe ngựa, kiệu, và võng; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 23. 23. ‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Đoàn nữ tỳ, đoàn nam nô, và những người phụ nữ được trang điểm lộng lẫy; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 24. 24. ‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Vải lụa, vải len, và vải lanh, vải bông; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 25. 25. ‘‘නවවත්ථං [Pg.86] නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Y phục mới, trái cây đầu mùa, vật thực có hương vị hảo hạng đầu mùa; tôi nhận được tất cả những thứ ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 26. 26. ‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “‘Hãy ăn món này, hãy dùng món kia, hãy ngủ trên giường này;’ tôi nhận được tất cả những lời mời gọi ấy, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 27. 27. ‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අබ්භුග්ගතො මම; මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා; ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi được tôn kính ở khắp mọi nơi, danh tiếng của tôi vang lừng. Tôi luôn có phe phái lớn mạnh, luôn có đoàn tùy tùng không chia rẽ. Tôi là người tối thắng trong hàng quyến thuộc, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 28. 28. ‘‘සීතං උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති; අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති. “Tôi không biết đến lạnh hay nóng, không có sự thiêu đốt. Hơn nữa, trong tâm tôi không có khổ não thuộc về tâm.” 29. 29. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ; වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Có được sắc da vàng óng, tôi luân hồi trong các cõi hữu. Tôi không biết đến sự biến đổi màu da, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 30. 30. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành trong sạch, tôi đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong dòng dõi đại phú, rất giàu có.” 31. 31. ‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං; ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං. “Từ bỏ năm dục trưởng dưỡng, tôi đã xuất gia, sống đời không gia đình. Khi được bảy tuổi, tôi đã chứng đắc quả vị A-la-hán.” 32. 32. ‘‘උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා; තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Đức Phật, bậc có thiên nhãn, sau khi biết được đức hạnh của tôi đã cho tôi thọ cụ túc giới. Dù còn trẻ tuổi, tôi là người đáng được cúng dường, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 33. 33. ‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Thiên nhãn của tôi đã thanh tịnh, tôi thiện xảo về thiền định; tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 34. 34. ‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො; ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi đã chứng đắc các tuệ phân tích, thiện xảo về các thần túc thông; tôi đã đạt đến sự toàn hảo trong các pháp, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 35. 35. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Trong ba mươi ngàn kiếp, kể từ khi tôi đã cúng dường vị Phật ấy, tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 36. 36. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các cõi hữu đã được nhổ bật gốc. Giống như voi chúa phá tan xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.” 37. 37. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến, đến nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 38. 38. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.87] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකණිකාරපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên truyện thứ nhất về Trưởng lão Tikaṇikārapupphiya (đã kết thúc). 2. එකපත්තදායකත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên truyện về Trưởng lão Ekapattadāyaka 39. 39. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, කුම්භකාරො අහොසහං; අද්දසං විරජං බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං. “Tại thành Haṃsavatī, tôi là người thợ gốm. Tôi đã thấy đức Phật, bậc không còn trần cấu, đã vượt qua bộc lưu, không còn lậu hoặc.” 40. 40. ‘‘සුකතං මත්තිකාපත්තං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; පත්තං දත්වා භගවතො, උජුභූතස්ස තාදිනො. “Tôi đã dâng chiếc bát bằng đất sét được làm khéo léo đến đức Phật tối thắng. Sau khi dâng bát đến đức Thế Tôn, bậc có tâm ngay thẳng, bậc như vậy.” 41. 41. ‘‘භවෙ නිබ්බත්තමානොහං, සොණ්ණථාලෙ ලභාමහං; රූපිමයෙ ච සොවණ්ණෙ, තට්ටිකෙ ච මණීමයෙ. “Khi tái sanh trong các cõi hữu, tôi nhận được những cái đĩa bằng vàng; và những cái khay bằng bạc, bằng vàng, và bằng ngọc.” 42. 42. ‘‘පාතියො පරිභුඤ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං; යසානඤ්ච ධනානඤ්ච, අග්ගභූතො ච හොමහං. “Tôi sử dụng những chiếc bát (quý báu), đây là quả của phước nghiệp. Và tôi trở thành người tối thắng về danh vọng và tài sản.” 43. 43. ‘‘යථාපි භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං; සම්මාධාරං පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං. “Ví như trên thửa ruộng tốt, dù hạt giống được gieo trồng có ít ỏi; khi mưa thuận gió hòa, kết quả làm cho người nông dân hài lòng.” 44. 44. ‘‘තථෙවිදං පත්තදානං, බුද්ධඛෙත්තම්හි රොපිතං; පීතිධාරෙ පවස්සන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති. “Cũng vậy, việc dâng bát này được gieo trồng trên thửa ruộng là đức Phật; khi dòng hỷ lạc tuôn rơi như mưa, kết quả sẽ làm cho tôi hài lòng.” 45. 45. ‘‘යාවතා ඛෙත්තා විජ්ජන්ති, සඞ්ඝාපි ච ගණාපි ච; බුද්ධඛෙත්තසමො නත්ථි, සුඛදො සබ්බපාණිනං. “Cho dù có bao nhiêu thửa ruộng, là Tăng chúng hay là các giáo đoàn; không có thửa ruộng nào sánh bằng thửa ruộng là đức Phật, là đấng ban an lạc cho tất cả chúng sanh.” 46. 46. ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; එකපත්තං දදිත්වාන, පත්තොම්හි අචලං පදං. “Xin đảnh lễ Ngài, bậc Trượng phu điều ngự! Xin đảnh lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Sau khi dâng cúng một chiếc bát, con đã đạt đến trạng thái bất động.” 47. 47. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පත්තමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පත්තදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng bình bát nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường bình bát. 48. 48. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 49. 49. ‘‘ස්වාගතං [Pg.88] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 50. 50. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකපත්තදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Ekapattadāyaka đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói như thế. එකපත්තදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thánh tích của Trưởng lão Ekapattadāyaka, câu chuyện thứ hai. 3. කාසුමාරඵලියත්ථෙරඅපදානං 3. Thánh tích của Trưởng lão Kāsumāraphaliya 51. 51. ‘‘කණිකාරංව ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ; අද්දසං විරජං බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc không còn bụi bẩn, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Ngưu Vương trong loài người, đang ngự ở khe núi, tỏa sáng như đóa hoa kaṇikāra. 52. 52. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; කාසුමාරිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã chắp tay đặt lên đầu, rồi lấy quả kāsumārika và dâng cúng lên bậc Tối Thắng là đức Phật. 53. 53. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây. 54. 54. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 55. 55. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 56. 56. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාසුමාරඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Kāsumāraphaliya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói như thế. කාසුමාරඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thánh tích của Trưởng lão Kāsumāraphaliya, câu chuyện thứ ba. 4. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං 4. Thánh tích của Trưởng lão Avaṭaphaliya 57. 57. ‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො; විවෙකා උට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි. Đức Thế Tôn, bậc có ngàn tia sáng, bậc Tự Sanh, bậc Vô Năng Thắng, sau khi xuất khỏi nơi vắng lặng, đã đi ra để khất thực. 58. 58. ‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං; පසන්නචිත්තො සුමනො, අවටං අදදිං ඵලං. Tay cầm quả cây, tôi nhìn thấy bậc Ngưu Vương trong loài người rồi đi đến gần. Với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng quả cây avaṭa. 59. 59. ‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.89] කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây. 60. 60. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 61. 61. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 62. 62. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Avaṭaphaliya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói như thế. අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Thánh tích của Trưởng lão Avaṭaphaliya, câu chuyện thứ tư. 5. පාදඵලියත්ථෙරඅපදානං 5. Thánh tích của Trưởng lão Pādaphaliya 63. 63. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, පාදඵලං අදාසහං. Tôi đã dâng cúng quả cây pāda lên đức Chánh Đẳng Giác, bậc có màu da vàng ròng, bậc đáng thọ nhận các vật dâng cúng, trong khi Ngài đang đi trên đường. 64. 64. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường quả cây. 65. 65. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 66. 66. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 67. 67. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Pādaphaliya đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. පාදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên sự của trưởng lão Pādaphaliya là phần thứ năm. 6. මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên sự của trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka 68. 68. ‘‘කණිකාරංව ජලිතං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං; ජලන්තං දීපරුක්ඛංව, අද්දසං ලොකනායකං. Tôi đã nhìn thấy vị Lãnh Đạo Thế Gian, rực rỡ như cây kaṇikāra, như vầng trăng vào ngày rằm; như cây đèn đang cháy sáng. 69. 69. ‘‘මාතුලුඞ්ගඵලං [Pg.90] ගය්හ, අදාසිං සත්ථුනො අහං; දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි. Tôi đã lấy quả mātuluṅga, với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng đến bậc Đạo Sư, bậc Anh Hùng, vị xứng đáng được cúng dường. 70. 70. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây. 71. 71. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 72. 72. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 73. 73. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මාතුලුඞ්ගඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka đã nói những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên sự của trưởng lão Mātuluṅgaphaladāyaka là phần thứ sáu. 7. අජෙලිඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên sự của trưởng lão Ajeliphaladāyaka 74. 74. ‘‘අජ්ජුනො නාම සම්බුද්ධො, හිමවන්තෙ වසී තදා; චරණෙන ච සම්පන්නො, සමාධිකුසලො මුනි. Vào lúc ấy, đức Chánh Đẳng Giác tên là Ajjuna đã trú ở Hy-mã-lạp. Vị ẩn sĩ đã thành tựu về hạnh kiểm và thiện xảo về thiền định. 75. 75. ‘‘කුම්භමත්තං ගහෙත්වාන, අජෙලිං ජීවජීවකං; ඡත්තපණ්ණං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං. Tôi đã lấy quả ajeli, có kích thước bằng cái bình, giúp trường thọ, có lá như chiếc lọng, và tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư. 76. 76. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây. 77. 77. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 78. 78. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 79. 79. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජෙලිඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật trưởng lão Ajeliphaladāyaka đã nói những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. අජෙලිඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên sự của trưởng lão Ajeliphaladāyaka là phần thứ bảy. 8. අමොදඵලියත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên sự của trưởng lão Amodaphaliya 80. 80. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.91] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, අමොදමදදිං ඵලං. Tôi đã dâng cúng quả amoda đến đức Chánh Đẳng Giác, có màu sắc như vàng, là vị tiếp nhận các vật dâng cúng, trong khi Ngài đang đi trên đường. 81. 81. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả ấy. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là kết quả của việc cúng dường quả cây. 82. 82. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 83. 83. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 84. 84. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අමොදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Amodaphaliya những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. අමොදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích của trưởng lão Amodaphaliya, chương thứ tám. 9. තාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích của trưởng lão Tālaphaladāyaka 85. 85. ‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො; විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි. Bậc Thế Tôn tên là Sataraṃsī, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, sau khi đứng dậy từ nơi độc cư, đã đi ra ngoài để khất thực. 86. 86. ‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං; පසන්නචිත්තො සුමනො, තාලඵලං අදාසහං. Tay cầm quả cây, sau khi nhìn thấy bậc Nhân Ngưu, tôi đã đi đến gần. Với tâm ý trong sạch, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng quả thốt nốt. 87. 87. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách nay chín mươi bốn kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây. 88. 88. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 89. 89. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 90. 90. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Tālaphaladāyaka những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. තාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thánh tích của trưởng lão Tālaphaladāyaka, chương thứ chín. 10. නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 10. Thánh tích của trưởng lão Nāḷikeraphaladāyaka 91. 91. ‘‘නගරෙ [Pg.92] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ. Khi ấy, ở tại thành phố Bandhumatī, tôi là người giữ vườn. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang đi ở trên không trung. 92. 92. ‘‘නාළිකෙරඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; ආකාසෙ ඨිතකො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො. Sau khi lấy quả dừa, tôi đã dâng cúng đến bậc Tối Thắng Giả. Vị có danh tiếng lớn lao, trong khi đang đứng ở trên không trung, đã thọ nhận. 93. 93. ‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො; ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා. Sau khi đã dâng cúng quả cây đến đức Phật với tâm ý vô cùng trong sạch, (việc ấy) là sự phát sinh niềm vui thích cho tôi, là sự mang lại an lạc trong hiện tại. 94. 94. ‘‘අධිගච්ඡිං තදා පීතිං, විපුලඤ්ච සුඛුත්තමං; උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං. Khi ấy, tôi đã đạt được niềm hoan hỷ và sự an lạc cao thượng, rộng lớn. Báu vật chỉ luôn được phát sinh cho tôi, người đã được tái sanh ở nơi này nơi kia. 95. 95. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách nay chín mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây. 96. 96. ‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Thiên nhãn của tôi được trong sạch, tôi là người thiện xảo về định. Tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây. 97. 97. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 98. 98. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 99. 99. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාළිකෙරඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, thật vậy, trưởng lão khả kính Nāḷikeraphaladāyaka ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh tích của trưởng lão Nāḷikeraphaladāyaka, chương thứ mười. කණිකාරවග්ගො එකපඤ්ඤාසමො. Phẩm Kaṇikāra, (phẩm) thứ năm mươi mốt. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm lược: කණිකාරෙකපත්තා ච, කාසුමාරී තථාවටා; පාදඤ්ච මාතුලුඞ්ගඤ්ච, අජෙලීමොදමෙව ච. Và các trưởng lão Kaṇikāra, Ekapattā, Kāsumārī, và Āvaṭā; và Pāda, và Mātuluṅga, và Ajelī, và Moda. තාලං තථා නාළිකෙරං, ගාථායො ගණිතා විහ; එකං ගාථාසතං හොති, ඌනාධිකවිවජ්ජිතං. (Trưởng lão) Tāla, và (trưởng lão) Nāḷikera. Ở đây, các câu kệ được đếm; có một trăm câu kệ, không hơn không kém. 52. ඵලදායකවග්ගො 52. Phẩm Về Người Dâng Cúng Trái Cây 1. කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên truyện Trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka 1. 1. ‘‘මිගලුද්දො [Pg.93] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං. “Thuở xưa, tôi đã là người thợ săn, tôi đã đi lang thang trong khu rừng. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc không còn bụi bẩn, bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.” 2. 2. ‘‘කුරඤ්චියඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස තාදිනො, පසන්නො සෙහි පාණිභි. “Sau khi lấy quả kurañciya, với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng đến đức Phật tối thượng, bậc là ruộng phước, bậc Tādino (bất động).” 3. 3. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.” 4. 4. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đã cắt đứt các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.” 5. 5. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp, (khi tôi đến) nơi sự hiện diện của đức Phật tối thượng. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 6. 6. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích, và tám Giải Thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුරඤ්චියඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này. ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên truyện thứ nhất về trưởng lão Kurañciyaphaladāyaka. 2. කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên truyện Trưởng lão Kapitthaphaladāyaka 7. 7. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, කපිත්ථං අදදිං ඵලං. “Trong khi Ngài đang đi trên đường phố, tôi đã dâng cúng quả kapittha đến đức Chánh Đẳng Giác, bậc có màu da vàng ròng, bậc xứng đáng thọ nhận các vật dâng cúng.” 8. 8. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.” 9. 9. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... vân vân ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 10. 10. ‘‘ස්වාගතං [Pg.94] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 11. 11. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කපිත්ථඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kapitthaphaladāyaka, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này. ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thiên truyện thứ nhì về trưởng lão Kapitthaphaladāyaka. 3. කොසම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං 3. Thiên truyện Trưởng lão Kosambaphaliya 12. 12. ‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, කොසම්බං අදදිං තදා. “Vào lúc ấy, trong khi Ngài đang đi trên đường phố, tôi đã dâng cúng quả kosamba đến bậc Thiên-nhơn-Thiên, bậc Lãnh đạo loài người, đấng rực rỡ như cây kakudha.” 13. 13. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng quả cây nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc dâng cúng quả cây.” 14. 14. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... vân vân ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 15. 15. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi đã là điều tốt đẹp ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 16. 16. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... vân vân ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොසම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, trưởng lão Kosambaphaliya, vị có tuổi thọ, đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කොසම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần tiểu sử thứ ba về trưởng lão Kosambaphaliya. 4. කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 4. Tiểu sử của trưởng lão Ketakapupphiya 17. 17. ‘‘විනතානදියා තීරෙ, විහාසි පුරිසුත්තමො; අද්දසං විරජං බුද්ධං, එකග්ගං සුසමාහිතං. “Bên bờ sông Vinatā, bậc Tối Thượng Nhân đã trú ngụ. Tôi đã nhìn thấy đấng Giác Ngộ không còn bụi bẩn (phiền não), là vị nhất tâm, có sự định tĩnh vững vàng. 18. 18. ‘‘මධුගන්ධස්ස පුප්ඵෙන, කෙතකස්ස අහං තදා; පසන්නචිත්තො සුමනො, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං. “Khi ấy, với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, tôi đã cúng dường đấng Phật Tối Thượng bằng bông hoa của cây dứa dại (ketaka) có hương thơm như mật ong. 19. 19. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.95] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, khi tôi đã thực hiện việc cúng dường bông hoa ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đấng Giác Ngộ. 20. 20. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 21. 21. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành. 22. 22. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කෙතකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão khả kính Ketakapupphiya đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần tiểu sử thứ tư về trưởng lão Ketakapupphiya. 5. නාගපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 5. Tiểu sử của trưởng lão Nāgapupphiya 23. 23. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං; රථියං පටිපජ්ජන්තං, නාගපුප්ඵං අපූජයිං. “Tôi đã cúng dường bông hoa thiết mộc (nāga) đến đấng Chánh Đẳng Giác có màu da vàng óng, là bậc xứng đáng thọ nhận vật cúng dường, trong khi Ngài đang đi trên đường. 24. 24. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Kể từ chín mươi mốt kiếp về trước, khi tôi đã thực hiện việc cúng dường bông hoa ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đấng Giác Ngộ. 25. 25. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 26. 26. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành. 27. 27. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාගපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão khả kính Nāgapupphiya đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. නාගපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần tiểu sử thứ năm về trưởng lão Nāgapupphiya. 6. අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 6. Tiểu sử của trưởng lão Ajjunapupphiya 28. 28. ‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරො තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං. “Khi ấy, ở bên bờ sông Candabhāgā, tôi đã là một khẩn-na-la (kinnara). Tôi đã nhìn thấy đấng Giác Ngộ không còn bụi bẩn (phiền não), là bậc Tự-Hiện-Hữu, là vị Bất-Bại. 29. 29. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, වෙදජාතො කතඤ්ජලී; ගහෙත්වා අජ්ජුනං පුප්ඵං, සයම්භුං අභිපූජයිං. “Với tâm trong sạch, với ý hoan hỷ, với niềm vui sướng phát sanh, tôi đã chắp tay lại, đã cầm lấy bông hoa ajjuna, và đã cúng dường đến bậc Tự-Hiện-Hữu. 30. 30. ‘‘තෙන [Pg.96] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා කින්නරං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân khẩn-na-la, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa). 31. 31. ‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං; දසක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, මහාරජ්ජමකාරයිං. “Ba mươi sáu lần, tôi đã là vua của chư Thiên, đã cai trị vương quốc của chư Thiên. Mười lần, tôi đã là vua Chuyển Luân, đã cai trị vương quốc vĩ đại. 32. 32. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; සුඛෙත්තෙ වප්පිතං බීජං, සයම්භුම්හි අහො මම. “Việc cai trị các vương quốc chư hầu thì rộng lớn, không thể đếm được. Ôi! Hạt giống của tôi đã được gieo trồng ở nơi bậc Tự-Hiện-Hữu, là thửa ruộng tốt. 33. 33. ‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං; පූජාරහො අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ. “Thiện nghiệp của tôi vẫn còn hiện hữu, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà. Ngày hôm nay, ở trong giáo pháp của con trai dòng Sakya, tôi là người xứng đáng được cúng dường. 34. 34. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 35. 35. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi là tốt đẹp thay... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành. 36. 36. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đấng Giác Ngộ đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජ්ජුනපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ajjunapupphiya khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên sự của trưởng lão Ajjunapupphiya là phần thứ sáu. 7. කුටජපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên sự của trưởng lão Kuṭajapupphiya 37. 37. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, වසලො නාම පබ්බතො; බුද්ධො සුදස්සනො නාම, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ. “Gần dãy Hymalaya, có ngọn núi tên là Vasala. Đức Phật tên là Sudassana ngự ở trong khe núi. 38. 38. ‘‘පුප්ඵං හෙමවන්තං ගය්හ, වෙහාසං අගමාසහං; තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං. “Tôi đã lấy đóa hoa màu vàng ròng rồi đã đi đến hư không. Ở nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Chánh Giác, bậc đã vượt qua bộc lưu, bậc vô lậu. 39. 39. ‘‘පුප්ඵං කුටජමාදාය, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං ; බුද්ධස්ස අභිරොපෙසිං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො. “Sau khi lấy đóa hoa kuṭaja, tôi đã chắp tay tại trên đầu rồi đã dâng cúng lên đấng Phật, bậc Tự Hữu, bậc Đại Sĩ. 40. 40. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi tôi đã cúng dường đóa hoa, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đến đấng Phật. 41. 41. ‘‘කිලෙසා [Pg.97] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc. 42. 42. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành. 43. 43. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුටජපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Kuṭajapupphiya khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. කුටජපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên sự của trưởng lão Kuṭajapupphiya là phần thứ bảy. 8. ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên sự của trưởng lão Ghosasaññaka 44. 44. ‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ විපිනෙ අහං; අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතං. “Trước đây, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng, trong chốn hoang dã. Tôi đã nhìn thấy đấng Phật không còn bụi bẩn, được hội chúng chư Thiên tôn kính. 45. 45. ‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, දෙසෙන්තං අමතං පදං; අස්සොසිං මධුරං ධම්මං, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො. “Tôi đã lắng nghe Pháp thoại ngọt ngào của đấng Sikhī, bậc Thân Thuộc của thế gian, là vị đang tuyên thuyết về Tứ Thánh Đế, đang giảng dạy về cảnh giới bất tử. 46. 46. ‘‘ඝොසෙ චිත්තං පසාදෙසිං, අසමප්පටිපුග්ගලෙ; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, උත්තරිං දුත්තරං භවං. “Tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi âm thanh của bậc Vô Song, bậc Bất Tương Đẳng. Sau khi đã làm cho tâm tịnh tín ở nơi ấy, tôi đã vượt qua sự hiện hữu khó vượt qua. 47. 47. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝොසසඤ්ඤායිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi ấy tôi đã nhận được tưởng ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của tưởng về âm thanh. 48. 48. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v)... tôi sống không còn lậu hoặc. 49. 49. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự hiện diện của tôi là khéo đến... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành. 50. 50. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v)... lời dạy của đấng Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝොසසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Ghosasaññaka khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên sự của trưởng lão Ghosasaññaka là phần thứ tám. 9. සබ්බඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên sự của trưởng lão Sabbaphaladāyaka 51. 51. ‘‘වරුණො නාම නාමෙන, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ; ඡඩ්ඩෙත්වා දසපුත්තානි, වනමජ්ඣොගහිං තදා. “Là vị Bà-la-môn tên là Varuṇa, bậc thông suốt các câu thần chú, sau khi từ bỏ mười người con, khi ấy tôi đã đi vào rừng. 52. 52. ‘‘අස්සමං [Pg.98] සුකතං කත්වා, සුවිභත්තං මනොරමං; පණ්ණසාලං කරිත්වාන, වසාමි විපිනෙ අහං. “Sau khi đã làm xong cái am thất được xây cất tốt đẹp, được phân chia hợp lý, và khả ái, sau khi đã làm xong căn chòi lợp lá, tôi sống ở trong khu rừng. 53. 53. ‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො; මමුද්ධරිතුකාමො සො, ආගච්ඡි මම අස්සමං. “Vị ấy là đấng Padumuttara, bậc Toàn Giả, bậc đáng thọ nhận các vật cúng dường, do có ý muốn cứu vớt tôi nên đã đi đến am thất của tôi. 54. 54. ‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, ඔභාසො විපුලො අහු; බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, පජ්ජලී විපිනං තදා. “Ánh sáng bao la đã hiện ra trong khắp lùm cây trong rừng. Do nhờ oai lực của đấng Phật, khi ấy khu rừng đã rực sáng. 55. 55. ‘‘දිස්වාන තං පාටිහීරං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො; පත්තපුටං ගහෙත්වාන, ඵලෙන පූජයිං අහං. Sau khi nhìn thấy thần thông ấy của bậc Phật-đà cao thượng, bậc Tādin, tôi đã lấy gói lá và đã dùng trái cây để cúng dường. 56. 56. ‘‘උපගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, සහඛාරිමදාසහං; අනුකම්පාය මෙ බුද්ධො, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Sau khi đi đến gần bậc Chánh-Đẳng-Giác, tôi đã dâng cúng vật dụng của vị ẩn sĩ. Do lòng bi mẫn đối với tôi, đức Phật đã nói lên lời này. 57. 57. ‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, පච්ඡතො එහි මෙ තුවං; පරිභුත්තෙ ච සඞ්ඝම්හි, පුඤ්ඤං තව භවිස්සති’. ‘Ngươi hãy mang lấy gánh vật dụng của vị ẩn sĩ rồi đi theo sau ta. Và khi Tăng chúng đã dùng xong, phước báu sẽ là của ngươi.’ 58. 58. ‘‘පුටකන්තං ගහෙත්වාන, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං. Tôi đã lấy gói (trái cây) ấy và đã dâng cúng đến chư Tăng Tỳ-khưu. Do đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã được sanh lên cõi trời Tusita. 59. 59. ‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච; පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, අනුභොමි සදා සුඛං. Ở nơi ấy, với các điệu vũ, các bài hát, và các loại nhạc cụ của chư Thiên, tôi luôn luôn hưởng thụ sự an lạc tương ứng với nghiệp phước thiện. 60. 60. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Bất cứ cảnh giới nào tôi sanh vào, hoặc là chư Thiên hoặc là loài người, tài sản của tôi không hề bị thiếu hụt. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 61. 61. ‘‘යාවතා චතුරො දීපා, සසමුද්දා සපබ්බතා; ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, ඉස්සරං කාරයාමහං. Trong phạm vi bốn châu thiên hạ, cùng với các biển cả và các ngọn núi, do đã dâng cúng trái cây đến đức Phật, tôi đã thực thi quyền tối thượng. 62. 62. ‘‘යාවතා මෙ පක්ඛිගණා, ආකාසෙ උප්පතන්ති චෙ; තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Bất cứ đàn chim nào bay lượn trên bầu trời, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 63. 63. ‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, යක්ඛා භූතා ච රක්ඛසා; කුම්භණ්ඩා ගරුළා චාපි, පාරිචරියං උපෙන්ති මෙ. Bất cứ các dạ-xoa, các bhūta, các la-sát, các cưu-bàn-trà, và cả các kim-xí-điểu nào có ở trong lùm cây, (tất cả) chúng đều đến hầu hạ tôi. 64. 64. ‘‘කුම්භා සොණා මධුකාරා, ඩංසා ච මකසා උභො; තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Các loài rùa, loài chó, loài ong, cả hai loài ruồi trâu và muỗi, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 65. 65. ‘‘සුපණ්ණා [Pg.99] නාම සකුණා, පක්ඛිජාතා මහබ්බලා; තෙපි මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Loài chim tên là Supaṇṇa, thuộc loài có cánh, có sức mạnh to lớn, chúng cũng đều đến quy y nơi tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 66. 66. ‘‘යෙපි දීඝායුකා නාගා, ඉද්ධිමන්තො මහායසා; තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Và bất cứ loài rồng (nāga) nào có tuổi thọ dài lâu, có thần thông, có danh tiếng lớn, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 67. 67. ‘‘සීහා බ්‍යග්ඝා ච දීපී ච, අච්ඡකොකතරච්ඡකා; තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Các loài sư tử, cọp, và báo, các loài gấu, chó sói, và linh cẩu, chúng cũng đều tuân theo quyền lực của tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 68. 68. ‘‘ඔසධීතිණවාසී ච, යෙ ච ආකාසවාසිනො; සබ්බෙ මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Các vị trú ngụ ở dược thảo và cỏ, và các vị nào trú ngụ ở hư không, tất cả đều đến quy y nơi tôi. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 69. 69. ‘‘සුදුද්දසං සුනිපුණං, ගම්භීරං සුප්පකාසිතං; ඵස්සයිත්වා විහරාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Tôi đang an trú sau khi đã chứng ngộ (Pháp) rất khó thấy, rất vi tế, sâu xa, và được khéo giảng dạy. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 70. 70. ‘‘විමොක්ඛෙ අට්ඨ ඵුසිත්වා, විහරාමි අනාසවො; ආතාපී නිපකො චාහං, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Tôi, người nhiệt tâm và thận trọng, đang an trú không còn lậu hoặc sau khi đã chứng ngộ tám giải thoát. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 71. 71. ‘‘යෙ ඵලට්ඨා බුද්ධපුත්තා, ඛීණදොසා මහායසා; අහමඤ්ඤතරො තෙසං, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Các vị Phật-tử nào đã an trú trong Thánh quả, đã đoạn tận các điều sai trái, có danh tiếng lớn, tôi là một người trong số các vị ấy. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 72. 72. ‘‘අභිඤ්ඤාපාරමිං ගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො. Do được thúc đẩy bởi căn lành, sau khi đã đi đến sự toàn hảo của các thắng trí, tôi đang an trú không còn lậu hoặc sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc. 73. 73. ‘‘තෙවිජ්ජා ඉද්ධිපත්තා ච, බුද්ධපුත්තා මහායසා; දිබ්බසොතසමාපන්නා, තෙසං අඤ්ඤතරො අහං. Các vị Phật-tử là bậc Tam-minh, đã đạt được thần thông, có danh tiếng lớn, đã thành tựu thiên nhĩ, tôi là một người trong số các vị ấy. 74. 74. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng trái cây; kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc dâng cúng trái cây. 75. 75. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi đang an trú không còn lậu hoặc. 76. 76. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 77. 77. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සබ්බඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật Trưởng lão Sabbaphaladāyaka, bậc đáng kính, đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Ngài đã nói như vậy. සබ්බඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thiên Thí Dụ về Trưởng lão Sabbaphaladāyaka, phẩm thứ chín. 10. පදුමධාරිකත්ථෙරඅපදානං 10. Thánh tích của Trưởng lão Padumadhārika 78. 78. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.100], රොමසො නාම පබ්බතො; බුද්ධොපි සම්භවො නාම, අබ්භොකාසෙ වසී තදා. 10. Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Romasa. Vào lúc ấy, cũng có vị Phật Độc Giác tên là Sambhava đang trú ngụ ở ngoài trời. 79. 79. ‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, පදුමං ධාරයිං අහං; එකාහං ධාරයිත්වාන, භවනං පුනරාගමිං. Sau khi đi ra khỏi cung điện, tôi đã dùng đóa hoa sen để che (cho vị Phật). Sau khi che trong một ngày, tôi đã trở lại cung điện. 80. 80. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi tôi đã cúng dường vị Phật (Độc Giác) ấy, kể từ đó, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 81. 81. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 82. 82. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 83. 83. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පදුමධාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Padumadhārika đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. පදුමධාරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thiên sự của trưởng lão Padumadhārika là phần thứ mười. ඵලදායකවග්ගො ද්වෙපඤ්ඤාසමො. Phẩm Phaladāyaka là phẩm thứ năm mươi hai. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm tắt của phẩm ấy: කුරඤ්චියං කපිත්ථඤ්ච, කොසම්බමථ කෙතකං; නාගපුප්ඵජ්ජුනඤ්චෙව, කුටජී ඝොසසඤ්ඤකො. Trưởng lão Kurañjiya, và Kapittha, Kosamba, rồi Ketaka; Nāgapuppha, và Ajjuna, Kuṭaji, vị có tên là Ghosa. ථෙරො ච සබ්බඵලදො, තථා පදුමධාරිකො; අසීති චෙත්ථ ගාථායො, තිස්සො ගාථා තදුත්තරි. Và trưởng lão Sabbaphalada, cũng như Padumadhārika; ở đây có tám mươi câu kệ, và thêm ba câu kệ nữa. 53. තිණදායකවග්ගො 53. Phẩm Tiṇadāyaka (Những Vị Thí Chủ Cỏ) 1. තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên sự của trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka (Vị Thí Chủ Bó Cỏ) 1. 1. ‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.101], ලම්බකො නාම පබ්බතො; තත්ථෙව තිස්සො සම්බුද්ධො, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි. “Không xa dãy Himavanta, có ngọn núi tên là Lambaka. Chính tại nơi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác Tissa đã kinh hành ở ngoài trời.” 2. 2. ‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං; දිස්වාන තං දෙවදෙවං, තිණමුට්ඨිමදාසහං. “Thuở trước, tôi đã là người thợ săn trong khu rừng hoang vắng. Sau khi nhìn thấy vị trời của các trời ấy, tôi đã dâng cúng một bó cỏ.” 3. 3. ‘‘නිසීදනත්ථං බුද්ධස්ස, දත්වා චිත්තං පසාදයිං; සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො. “Sau khi dâng cúng cho đức Phật để làm chỗ ngồi, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã ra đi, mặt hướng về phương bắc.” 4. 4. ‘‘අචිරං ගතමත්තස්ස, මිගරාජා අපොථයි ; සීහෙන පොථිතො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං. “Ngay khi vừa đi không được bao lâu, vua của loài thú đã vồ lấy tôi. Bị sư tử vồ lấy, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy.” 5. 5. ‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙ අනාසවෙ; සුමුත්තො සරවෙගොව, දෙවලොකමගච්ඡහං. “Nghiệp tôi đã tạo lúc gần kề (cái chết) đối với bậc Tối Thắng Giác Ngộ, bậc không còn lậu hoặc; giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã đi đến cõi trời.” 6. 6. ‘‘යූපො තත්ථ සුභො ආසි, පුඤ්ඤකම්මාභිනිම්මිතො; සහස්සකණ්ඩො සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයො. “Tại nơi ấy, có một lâu đài xinh đẹp được tạo ra do nghiệp phước; có một ngàn gian phòng, một trăm quả cầu, nhiều cờ phướn, và được làm bằng vàng.” 7. 7. ‘‘පභා නිද්ධාවතෙ තස්ස, සතරංසීව උග්ගතො; ආකිණ්ණො දෙවකඤ්ඤාහි, ආමොදිං කාමකාමිහං. “Ánh sáng của lâu đài ấy tỏa ra, giống như mặt trời vừa mọc. Được các thiên nữ vây quanh, tôi đã hoan hỷ thỏa thích theo ý muốn.” 8. 8. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; ආගන්ත්වාන මනුස්සත්තං, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං. “Sau khi từ cõi trời mệnh chung, được thúc đẩy bởi căn lành, tôi đã đi đến thân phận con người và đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.” 9. 9. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, නිසීදනමදාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තිණමුට්ඨෙ ඉදං ඵලං. “Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã dâng cúng vật để ngồi. Tôi không còn biết đến khổ cảnh; đây là quả báu của việc cúng dường bó cỏ.” 10. 10. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như con voi đực phá tung các xiềng xích, tôi sống không còn lậu hoặc.” 11. 11. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến, (sự đến) của tôi ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 12. 12. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.102] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණමුට්ඨිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vầy. තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên sự của trưởng lão Tiṇamuṭṭhidāyaka là phần thứ nhất. 2. මඤ්චදායකත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên sự của trưởng lão Mañcadāyaka (Vị Thí Chủ Giường Nằm) 13. 13. ‘‘විපස්සිනො භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; එකමඤ්චං මයා දින්නං, පසන්නෙන සපාණිනා. “Với tâm tịnh tín, tôi đã tự tay dâng cúng một chiếc giường đến đức Thế Tôn Vipassī, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādī.” 14. 14. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, දිබ්බයානං සමජ්ඣගං; තෙන මඤ්චකදානෙන, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං. “Nhờ vào việc dâng cúng chiếc giường ấy, tôi đã đạt được các cỗ xe voi, cỗ xe ngựa, và các cỗ xe chư thiên. Tôi đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.” 15. 15. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං මඤ්චමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මඤ්චදානස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng chiếc giường; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường giường. 16. 16. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 17. 17. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 18. 18. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මඤ්චදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Đại đức trưởng lão Mañcadāyaka đã nói những câu kệ này như thế ấy. මඤ්චදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Mañcadāyaka là phần thứ nhì. 3. සරණගමනියත්ථෙරඅපදානං 3. Thạnh đức của trưởng lão Saraṇagamaniya 19. 19. ‘‘ආරුහිම්හ තදා නාවං, භික්ඛු චාජීවිකො චහං; නාවාය භිජ්ජමානාය, භික්ඛු මෙ සරණං අදා. Vào lúc ấy, vị tỳ khưu, người theo phái Lõa Thể, và tôi đã lên thuyền. Khi thuyền bị vỡ, vị tỳ khưu đã trao cho tôi sự quy y. 20. 20. ‘‘එකතිංසෙ [Pg.103] ඉතො කප්පෙ, යං සො මෙ සරණං අදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සරණගමනෙ ඵලං. Cách đây ba mươi mốt kiếp, vị ấy đã trao cho tôi sự quy y; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc quy y. 21. 21. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 22. 22. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 23. 23. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සරණගමනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Đại đức trưởng lão Saraṇagamaniya đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. සරණගමනියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Saraṇagamaniya là phần thứ ba. 4. අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරඅපදානං 4. Thạnh đức của trưởng lão Abbhañjanadāyaka 24. 24. ‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, රාජුය්‍යානෙ වසාමහං; චම්මවාසී තදා ආසිං, කමණ්ඩලුධරො අහං. Ở tại thành Bandhumatī, tôi đã sống trong khu vườn của đức vua. Vào lúc ấy, tôi là người mặc y bằng da thú, tôi là người mang theo bình nước. 25. 25. ‘‘අද්දසං විමලං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං; පධානං පහිතත්තං තං, ඣායිං ඣානරතං වසිං. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn cấu uế, bậc Tự-Hiện-Hữu, bậc Vô-Song, bậc Tinh-Tấn, bậc có tâm hướng đến, bậc Thiền-Na, bậc ưa thích thiền định, bậc Tự-Tại. 26. 26. ‘‘සබ්බකාමසමිද්ධිඤ්ච, ඔඝතිණ්ණමනාසවං; දිස්වා පසන්නො සුමනො, අබ්භඤ්ජනමදාසහං. Và là bậc thành tựu tất cả các ước muốn, bậc đã vượt qua bộc lưu, bậc không còn lậu hoặc. Sau khi nhìn thấy, tôi có tâm ý hoan hỷ, trong sạch và đã dâng cúng dầu thoa. 27. 27. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අබ්භඤ්ජනස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc ấy tôi đã thực hiện việc dâng cúng; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường dầu thoa. 28. 28. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 29. 29. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là khéo đến cho tôi... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 30. 30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අබ්භඤ්ජනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Đại đức trưởng lão Abbhañjanadāyaka đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần Thạnh đức của trưởng lão Abbhañjanadāyaka là phần thứ tư. 5. සුපටදායකත්ථෙරඅපදානං 5. Thạnh đức của trưởng lão Supaṭadāyaka 31. 31. ‘‘දිවාවිහාරා [Pg.104] නික්ඛන්තො, විපස්සී ලොකනායකො; ලහුං සුපටකං දත්වා, කප්පං සග්ගම්හි මොදහං. Bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī đã đi ra khỏi nơi nghỉ ban ngày; sau khi nhanh chóng dâng cúng tấm vải tốt, tôi đã hoan hỷ ở cõi trời trong một kiếp. 32. 32. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, සුපටකමදාසහං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සුපටස්ස ඉදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, tôi đã dâng cúng tấm vải tốt; tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả của việc cúng dường tấm vải tốt. 33. 33. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 34. 34. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 35. 35. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුපටදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vầy, Đại đức Trưởng lão Supaṭadāyaka, về những vần kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. සුපටදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên sử của trưởng lão Supaṭadāyaka là phần thứ năm. 6. දණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên sử của trưởng lão Daṇḍadāyaka 36. 36. ‘‘කානනං වනමොගය්හ, වෙළුං ඡෙත්වානහං තදා; ආලම්බණං කරිත්වාන, සඞ්ඝස්ස අදදිං බහුං. “Khi ấy, tôi đã đi vào khu rừng rậm, đã chặt cây tre, sau khi đã làm thành cây gậy chống, tôi đã dâng cúng nhiều đến Tăng chúng.” 37. 37. ‘‘තෙන චිත්තප්පසාදෙන, සුබ්බතෙ අභිවාදිය; ආලම්බදණ්ඩං දත්වාන, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො. “Do nhờ tâm ý trong sạch ấy, sau khi đã đảnh lễ vị có giới hạnh tốt đẹp, sau khi đã dâng cúng cây gậy chống, tôi đã ra đi với mặt hướng về phương bắc.” 38. 38. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දණ්ඩමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දණ්ඩදානස්සිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng cây gậy nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng cây gậy.” 39. 39. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 40. 40. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 41. 41. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vầy, Đại đức Trưởng lão Daṇḍadāyaka, về những vần kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. දණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên sử của trưởng lão Daṇḍadāyaka là phần thứ sáu. තෙවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai mươi ba. 7. ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên sử của trưởng lão Girinelapūjaka 42. 42. ‘‘මිගලුද්දො [Pg.105] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං. “Trước kia, tôi đã là người thợ săn thú, tôi đã đi lang thang trong rừng rậm. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, là bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp.” 43. 43. ‘‘තස්මිං මහාකාරුණිකෙ, සබ්බසත්තහිතෙ රතෙ; පසන්නචිත්තො සුමනො, නෙලපුප්ඵමපූජයිං. “Đối với vị ấy, bậc Đại Bi, bậc ưa thích trong sự lợi ích cho tất cả chúng sanh, tôi có tâm ý trong sạch, có ý vui mừng, đã cúng dường đóa hoa nela.” 44. 44. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường đến đức Phật.” 45. 45. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 46. 46. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật là khéo đến cho tôi ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 47. 47. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිනෙලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vầy, Đại đức Trưởng lão Girinelapūjaka, về những vần kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên sử của trưởng lão Girinelapūjaka là phần thứ bảy. 8. බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên sử của trưởng lão Bodhisammajjaka 48. 48. ‘‘අහං පුරෙ බොධිපත්තං, උජ්ඣිතං චෙතියඞ්ගණෙ; තං ගහෙත්වාන ඡඩ්ඩෙසිං, අලභිං වීසතීගුණෙ. “Trước kia, tôi đã nhặt lấy chiếc lá Bồ-đề bị vứt bỏ ở sân bảo tháp rồi đã vứt bỏ nó đi. Tôi đã nhận được hai mươi lợi ích.” 49. 49. ‘‘තස්ස කම්මස්ස තෙජෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ; දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ චාපි මානුසෙ. “Do năng lực của nghiệp ấy, trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi luân chuyển trong hai cảnh giới: ở cõi trời và cũng ở cõi người.” 50. 50. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, ආගන්ත්වා මානුසං භවං; දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ. “Sau khi từ cõi trời mệnh chung, sau khi đã đi đến kiếp người, tôi sanh vào hai dòng dõi: ở dòng Sát-đế-lỵ và cũng ở dòng Bà-la-môn.” 51. 51. ‘‘අඞ්ගපච්චඞ්ගසම්පන්නො, ආරොහපරිණාහවා; අභිරූපො සුචි හොමි, සම්පුණ්ණඞ්ගො අනූනකො. Ta được đầy đủ các chi phần lớn nhỏ, có vóc dáng và thân hình cân đối; ta có dung sắc xinh đẹp, thanh tịnh, các chi phần được trọn vẹn, không bị thiếu sót. 52. 52. ‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ජාතො වා යත්ථ කත්ථචි; භවෙ සුවණ්ණවණ්ණො ච, උත්තත්තකනකූපමො. Dù ở cõi trời hay cõi người, hoặc được sanh ra ở bất cứ nơi nào, trong bất cứ kiếp sống nào, ta đều có màu da vàng óng, giống như vàng đã được nung luyện. 53. 53. ‘‘මුදුකා [Pg.106] මද්දවා ස්නිද්ධා, සුඛුමා සුකුමාරිකා; ඡවි මෙ සබ්බදා හොති, බොධිපත්තෙ සුඡඩ්ඩිතෙ. Do đã vứt bỏ lá Bồ-đề một cách tốt đẹp, làn da của ta luôn luôn mềm mại, mịn màng, óng ả, tế nhị, và non nớt. 54. 54. ‘‘යතො කුතොචි ගතීසු, සරීරෙ සමුදාගතෙ; න ලිම්පති රජොජල්ලං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Trong các cõi đi đến bất kỳ, khi thân thể được sanh khởi, bụi bặm và dơ bẩn không dính bám. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 55. 55. ‘‘උණ්හෙ වාතාතපෙ තස්ස, අග්ගිතාපෙන වා පන; ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Đối với ta, do gió nóng và nắng nóng, hoặc do sức nóng của lửa, mồ hôi không tuôn ra trên thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 56. 56. ‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, තිලකා පිළකා තථා; න හොන්ති කායෙ දද්දු ච, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Bệnh cùi, mụn nhọt, và bệnh bạch biến, nốt ruồi, mụn trứng cá, cũng vậy, và bệnh hắc lào không có trên thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 57. 57. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; රොගා න හොන්ති කායස්මිං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: các bệnh tật không có trong thân. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 58. 58. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; න හොති චිත්තජා පීළා, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: không có sự đau khổ do tâm sanh. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 59. 59. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; අමිත්තා න භවන්තස්ස, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: đối với ta không có kẻ thù. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 60. 60. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; අනූනභොගො භවති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: ta trở thành người có tài sản không thiếu hụt. (Đây là) quả của việc vứt bỏ lá cây. 61. 61. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; අග්ගිරාජූහි චොරෙහි, න හොති උදකෙ භයං. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: không có sự nguy hiểm từ lửa, vua chúa, trộm cướp, hay nước. 62. 62. ‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ; දාසිදාසා අනුචරා, හොන්ති චිත්තානුවත්තකා. Lại nữa, một đức tính khác của việc ấy sanh khởi trong các kiếp sống: các tôi tớ nam nữ, người hầu cận đều là những người làm theo ý muốn (của ta). 63. 63. ‘‘යම්හි ආයුප්පමාණම්හි, ජායතෙ මානුසෙ භවෙ; තතො න හායතෙ ආයු, තිට්ඨතෙ යාවතායුකං. Trong kiếp người, khi được sanh ra với tuổi thọ nào, tuổi thọ ấy không bị giảm sút, ta sống cho đến hết tuổi thọ. 64. 64. ‘‘අබ්භන්තරා ච බාහිරා, නෙගමා ච සරට්ඨකා; නුයුත්තා හොන්ති සබ්බෙපි, වුද්ධිකාමා සුඛිච්ඡකා. Những người bên trong và bên ngoài, người ở thị trấn và người trong xứ, tất cả đều tận tụy, mong muốn sự phát triển và ước ao sự an lạc (cho ta). 65. 65. ‘‘භොගවා යසවා හොමි, සිරිමා ඤාතිපක්ඛවා; අපෙතභයසන්තාසො, භවෙහං සබ්බතො භවෙ. Ta là người có tài sản, có danh tiếng, có phước báu, có quyến thuộc và phe phái. Trong mọi kiếp sống, ta không còn sợ hãi và kinh hoàng về mọi phương diện. 66. 66. ‘‘දෙවා [Pg.107] මනුස්සා අසුරා, ගන්ධබ්බා යක්ඛරක්ඛසා; සබ්බෙ තෙ පරිරක්ඛන්ති, භවෙ සංසරතො සදා. Chư thiên, loài người, a-tu-la, càn-thát-bà, dạ-xoa và la-sát, tất cả những vị ấy luôn luôn bảo vệ ta khi đang luân hồi trong các kiếp sống. 67. 67. ‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ ච, අනුභොත්වා උභො යසෙ; අවසානෙ ච නිබ්බානං, සිවං පත්තො අනුත්තරං. Sau khi hưởng thụ cả hai danh vọng ở cõi trời và cõi người, và vào lúc cuối cùng, ta đã đạt đến Niết-bàn an tịnh, vô thượng. 68. 68. ‘‘සම්බුද්ධමුද්දිසිත්වාන, බොධිං වා තස්ස සත්ථුනො; යො පුඤ්ඤං පසවෙ පොසො, තස්ස කිං නාම දුල්ලභං. Người nào tạo ra phước báu, sau khi hướng tâm đến bậc Chánh Đẳng Giác hoặc cây Bồ-đề của vị Đạo Sư ấy, đối với người ấy, điều gì gọi là khó được? 69. 69. ‘‘මග්ගෙ ඵලෙ ආගමෙ ච, ඣානාභිඤ්ඤාගුණෙසු ච; අඤ්ඤෙසං අධිකො හුත්වා, නිබ්බායාමි අනාසවො. Sau khi trở nên vượt trội hơn những người khác trong Đạo, Quả, và kinh điển, và trong các đức tính thiền và thắng trí, ta tịch diệt, không còn lậu hoặc. 70. 70. ‘‘පුරෙහං බොධියා පත්තං, ඡඩ්ඩෙත්වා හට්ඨමානසො; ඉමෙහි වීසතඞ්ගෙහි, සමඞ්ගී හොමි සබ්බදා. Trong quá khứ, với tâm hoan hỷ, ta đã vứt bỏ lá của cây Bồ-đề; do đó, ta luôn luôn được đầy đủ hai mươi chi phần này. 71. 71. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (v.v.)... ta sống không còn lậu hoặc. 72. 72. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 73. 73. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực, trưởng lão Bodhisammajjaka đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên truyện về trưởng lão Bodhisammajjaka, phần thứ tám. 9. ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích của Trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka 74. 74. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; වුට්ඨහිත්වා සමාධිම්හා, චඞ්කමී ලොකනායකො. 9. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi xuất khỏi định, đã đi kinh hành. 75. 75. ‘‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, ආහරන්තො ඵලං තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, චඞ්කමන්තං මහාමුනිං. Khi ấy, sau khi mang gánh hành lý, trong lúc đang mang trái cây, tôi đã thấy đức Phật không còn bụi bẩn, bậc Đại Mâu-ni đang đi kinh hành. 76. 76. ‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ආමණ්ඩමදදිං ඵලං. Với tâm trong sạch và hoan hỷ, sau khi chắp tay trên đầu, sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã dâng cúng trái dưa. 77. 77. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ආමණ්ඩස්ස ඉදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, vào lúc ấy, quả nào tôi đã dâng cúng; (kể từ đó) tôi không hề biết đến đọa xứ. Đây là quả phước của (việc cúng dường) quả āmaṇḍa.” 78. 78. ‘‘කිලෙසා [Pg.108] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (v.v.) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 79. 79. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 80. 80. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (v.v.) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ආමණ්ඩඵලදායකො ථෙරො ඉමා Như vậy, quả thật trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka đã nói lên những câu kệ này: ගාථායො අභාසිත්ථාති. đã nói lên những câu kệ này. ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Phẩm chuyện về trưởng lão Āmaṇḍaphaladāyaka là phẩm thứ chín. 10. සුගන්ධත්ථෙරඅපදානං 10. Phẩm chuyện về trưởng lão Sugandha 81. 81. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp hiền thiện này, bậc thân tộc của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, có tên là Kassapa theo dòng tộc, đã sanh khởi.” 82. 82. ‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො; බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො. “Vị ấy đầy đủ các tướng phụ, có ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân, được bao quanh bởi hào quang một tầm, được bao phủ bởi mạng lưới các tia sáng.” 83. 83. ‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො; නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො. “Vị ấy là đấng an ủi như mặt trăng, là đấng tạo ra ánh sáng như mặt trời, là đấng dập tắt (phiền não) như đám mây, là kho tàng các đức hạnh như biển cả.” 84. 84. ‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා; ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා. “Về giới hạnh, vị ấy như đất; về định, như núi Himavā; về tuệ, như hư không; về sự không dính mắc, như là gió.” 85. 85. ‘‘ස කදාචි මහාවීරො, පරිසාසු විසාරදො; සච්චානි සම්පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං. “Vị Đại Anh Hùng ấy, có khi, là bậc vô úy giữa các hội chúng, trong khi cứu vớt đại chúng, đã tuyên thuyết các chân lý.” 86. 86. ‘‘තදා හි බාරාණසියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො; ආසහං ධනධඤ්ඤස්ස, පහූතස්ස බහූ තදා. “Khi ấy, ở tại Bārāṇasī, tôi đã là con trai của vị trưởng giả có danh tiếng lớn, có nhiều tài sản và lúa gạo, vào lúc ấy (tôi) có rất nhiều (của cải).” 87. 87. ‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, මිගදායමුපෙච්චහං ; අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙසෙන්තං අමතං පදං. “Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến Migadāya (Vườn Lộc Uyển) và đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, đang thuyết giảng về trạng thái bất tử.” 88. 88. ‘‘විසට්ඨකන්තවචනං, කරවීකසමස්සරං; හංසරුතෙහි නිග්ඝොසං, විඤ්ඤාපෙන්තං මහාජනං. “Vị ấy có lời nói trong sáng và đáng ưa thích, có giọng nói giống như chim karavīka, có âm thanh như tiếng kêu của chim hamsa, đang làm cho đại chúng được hiểu rõ.” 89. 89. ‘‘දිස්වා [Pg.109] දෙවාතිදෙවං තං, සුත්වාව මධුරං ගිරං; පහායනප්පකෙ භොගෙ, පබ්බජිං අනගාරියං. “Sau khi nhìn thấy vị Thiên-trung-Thiên ấy và nghe được lời nói ngọt ngào, tôi đã từ bỏ các tài sản không nhỏ và đã xuất gia vào đời sống không nhà.” 90. 90. ‘‘එවං පබ්බජිතො චාහං, න චිරෙන බහුස්සුතො; අහොසිං ධම්මකථිකො, විචිත්තපටිභාණවා. “Sau khi đã xuất gia như thế, không bao lâu tôi đã trở thành bậc đa văn, là vị thuyết giảng Giáo Pháp, có biện tài đa dạng.” 91. 91. ‘‘මහාපරිසමජ්ඣෙහං, හට්ඨචිත්තො පුනප්පුනං; වණ්ණයිං හෙමවණ්ණස්ස, වණ්ණං වණ්ණවිසාරදො. “Ở giữa đại chúng, với tâm hoan hỷ, tôi đã lặp đi lặp lại việc tán dương các phẩm hạnh của vị có màu da vàng ròng, tôi là người thiện xảo trong việc tán dương.” 92. 92. ‘‘එස ඛීණාසවො බුද්ධො, අනීඝො ඡින්නසංසයො; සබ්බකම්මක්ඛයං පත්තො, විමුත්තොපධිසඞ්ඛයෙ. “Vị Phật này là bậc đã tận trừ các lậu hoặc, không còn phiền não, đã cắt đứt các hoài nghi, đã đạt đến sự đoạn tận của tất cả nghiệp, đã được giải thoát trong sự đoạn tận của các chấp thủ.” 93. 93. ‘‘එස සො භගවා බුද්ධො, එස සීහො අනුත්තරො; සදෙවකස්ස ලොකස්ස, බ්‍රහ්මචක්කප්පවත්තකො. “Vị ấy là đức Thế Tôn, đức Phật; vị ấy là con sư tử vô thượng; đối với thế gian cùng với chư Thiên, vị ấy là đấng chuyển bánh xe Phạm hạnh.” 94. 94. ‘‘දන්තො දමෙතා සන්තො ච, සමෙතා නිබ්බුතො ඉසි; නිබ්බාපෙතා ච අස්සත්ථො, අස්සාසෙතා මහාජනං. “Vị ấy đã được điều phục và là đấng điều phục, đã được an tịnh và là đấng làm cho an tịnh, bậc ẩn sĩ đã được tịch tịnh và là đấng làm cho tịch tịnh, đã được an ổn và là đấng làm cho đại chúng được an ổn.” 95. 95. ‘‘වීරො සූරො ච වික්කන්තො, පඤ්ඤො කාරුණිකො වසී; විජිතාවී ච ස ජිනො, අප්පගබ්බො අනාලයො. “Vị ấy là bậc anh hùng, dũng cảm, và oai dũng; là bậc trí tuệ, bi mẫn, tự tại. Vị chiến thắng ấy là người đã chiến thắng, không kiêu mạn, không ái luyến.” 96. 96. ‘‘අනෙඤ්ජො අචලො ධීමා, අමොහො අසමො මුනි; ධොරය්හො උසභො නාගො, සීහො සක්කො ගරූසුපි. “Vị ấy không dao động, không lay chuyển, là bậc hiền trí, không si mê, không ai sánh bằng, là bậc ẩn sĩ. Vị ấy là người gánh vác, là con bò đực, là con voi, là con sư tử, là Sakka (Đế-thích) giữa các bậc đáng tôn kính.” 97. 97. ‘‘විරාගො විමලො බ්‍රහ්මා, වාදී සූරො රණඤ්ජහො; අඛිලො ච විසල්ලො ච, අසමො සංයතො සුචි. “Vị ấy không tham ái, không tỳ vết, là bậc Phạm thiên, là bậc anh hùng trong các người tranh luận, là người từ bỏ các tranh chấp. Vị ấy không còn hoang vu (tâm), đã nhổ mũi tên (phiền não), không ai sánh bằng, có sự thu thúc, trong sạch.” 98. 98. ‘‘බ්‍රාහ්මණො සමණො නාථො, භිසක්කො සල්ලකත්තකො; යොධො බුද්ධො සුතාසුතො, අචලො මුදිතො සිතො. “Vị ấy là bậc Bà-la-môn, là vị Sa-môn, là đấng Hộ Trì, là vị thầy thuốc, là người nhổ mũi tên (phiền não). Vị ấy là bậc chiến sĩ, là đấng Giác Ngộ, là người nổi danh hơn các người nổi danh, không lay chuyển, hoan hỷ, mát mẻ.” 99. 99. ‘‘ධාතා ධතා ච සන්ති ච, කත්තා නෙතා පකාසිතා; සම්පහංසිතා භෙත්තා ච, ඡෙත්තා සොතා පසංසිතා. “Vị ấy là đấng Sáng Tạo, là đấng Nâng Đỡ, và là bậc An Tịnh; là người Hành Động, là đấng Lãnh Đạo, là người Tuyên Bố; là người làm cho hoan hỷ, là người Phá Vỡ, là người Cắt Đứt, là người Lắng Nghe, là người được tán dương.” 100. 100. ‘‘අඛිලො ච විසල්ලො ච, අනීඝො අකථංකථී; අනෙජො විරජො කත්තා, ගන්ධා වත්තා පසංසිතා. “Vị ấy không còn hoang vu (tâm), đã nhổ mũi tên (phiền não), không còn phiền não, không còn nghi ngờ; không dao động, không bụi bẩn, là người Hành Động, là người có hương thơm (giới hạnh), là người thuyết giảng, là người được tán dương.” 101. 101. ‘‘තාරෙතා අත්ථකාරෙතා, කාරෙතා සම්පදාරිතා; පාපෙතා සහිතා කන්තා, හන්තා ආතාපී තාපසො. “Vị ấy là đấng Cứu Độ, là người làm điều lợi ích, là người khiến cho làm, là người phá tan; là người làm cho đạt đến, là người chịu đựng, là người đáng mến, là người tiêu diệt, là bậc nhiệt tâm, là bậc khổ hạnh.” 102. 102. ‘‘සමචිත්තො [Pg.110] සමසමො, අසහායො දයාලයො ; “Vị ấy có tâm quân bình, ngang bằng với các bậc ngang bằng, không có bạn đồng hành, là nơi nương tựa của lòng bi mẫn.” අච්ඡෙරසත්තො අකුහො, කතාවී ඉසිසත්තමො. Ngài có vũ khí đoạn trừ (phiền não), không lừa dối, đã làm xong việc cần làm, là vị ẩn sĩ thứ bảy. 103. 103. ‘‘නිත්තිණ්ණකඞ්ඛො නිම්මානො, අප්පමෙය්‍යො අනූපමො; සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, සච්ච නෙය්‍යන්තගූ ජිනො. Đấng Chiến Thắng đã vượt qua hoài nghi, không còn ngã mạn, không thể đo lường, không gì sánh bằng; Ngài đã vượt ngoài mọi lối mòn của ngôn từ, đã đi đến tận cùng của chân lý và các pháp cần được dẫn dắt. 104. 104. ‘‘සත්තසාරවරෙ තස්මිං, පසාදො අමතාවහො; තස්මා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ සද්ධා මහත්ථිකා. Nơi đấng cao cả là tinh túy của chúng sanh ấy, sự tịnh tín mang lại quả vị bất tử. Do vậy, niềm tin nơi Phật, nơi Pháp, và nơi Tăng có lợi ích to lớn. 105. 105. ‘‘ගුණෙහි එවමාදීහි, තිලොකසරණුත්තමං; වණ්ණෙන්තො පරිසාමජ්ඣෙ, අකං ධම්මකථං අහං. Với những đức hạnh như thế, tôi đã tán dương đấng tối thượng là nơi quy y của ba cõi, và đã thuyết một bài pháp thoại ở giữa hội chúng. 106. 106. ‘‘තතො චුතාහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං; තතො චුතො මනුස්සෙසු, ජාතො හොමි සුගන්ධිකො. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, tôi đã hưởng thụ đại lạc ở cõi trời Đâu Suất; sau khi mệnh chung từ đó, tôi được sanh làm người và có hương thơm. 107. 107. ‘‘නිස්සාසො මුඛගන්ධො ච, දෙහගන්ධො තථෙව මෙ; සෙදගන්ධො ච සතතං, සබ්බගන්ධොව හොති මෙ. Hơi thở và hương thơm từ miệng của tôi, cùng với hương thơm của thân thể cũng như vậy; và mùi mồ hôi của tôi luôn luôn, tất cả đều là hương thơm. 108. 108. ‘‘මුඛගන්ධො සදා මය්හං, පදුමුප්පලචම්පකො; පරිසන්තො සදා වාති, සරීරො ච තථෙව මෙ. Hương thơm từ miệng của tôi luôn luôn như hoa sen, hoa súng, và hoa sứ; hương thơm ấy luôn lan tỏa đến tận cùng hội chúng, và thân thể của tôi cũng như vậy. 109. 109. ‘‘ගුණත්ථවස්ස සබ්බන්තං, ඵලං තු පරමබ්භුතං; එකග්ගමනසා සබ්බෙ, වණ්ණයිස්සං සුණාථ මෙ. Toàn bộ quả báu của việc tán dương đức hạnh quả thật là vô cùng kỳ diệu; tất cả quý vị hãy nhất tâm lắng nghe lời tôi, tôi sẽ mô tả điều ấy. 110. 110. ‘‘ගුණං බුද්ධස්ස වත්වාන, හිතාය ච න සදිසං ; සුඛිතො හොමි සබ්බත්ථ, සඞ්ඝො වීරසමායුතො. Do đã nói lên đức hạnh của đức Phật, không gì sánh bằng về mặt lợi ích; tôi được an lạc ở khắp mọi nơi, và tôi trở nên người hội đủ lòng dũng cảm. 111. 111. ‘‘යසස්සී සුඛිතො කන්තො, ජුතිමා පියදස්සනො; වත්තා අපරිභූතො ච, නිද්දොසො පඤ්ඤවා තථා. Tôi có danh tiếng, được an lạc, được yêu mến, có hào quang, và có ngoại hình khả ái; tôi là người có tài ăn nói, không bị khinh miệt, không có lỗi lầm, và cũng là người có trí tuệ. 112. 112. ‘‘ඛීණෙ ආයුසි නිබ්බානං, සුලභං බුද්ධභත්තිනො; තෙසං හෙතුං පවක්ඛාමි, තං සුණාථ යථාතථං. Đối với người có lòng sùng kính đức Phật, khi tuổi thọ đã cạn, Niết Bàn là điều dễ dàng đạt được. Tôi sẽ nói lên nguyên nhân của những điều ấy, quý vị hãy lắng nghe như thật. 113. 113. ‘‘සන්තං [Pg.111] යසං භගවතො, විධිනා අභිවාදයං; තත්ථ තත්ථූපපන්නොපි, යසස්සී තෙන හොමහං. Tôi đã tán dương danh tiếng hiện có của đức Thế Tôn một cách đúng pháp; do đó, dù được sanh ra ở nơi này nơi kia, tôi cũng trở thành người có danh tiếng. 114. 114. ‘‘දුක්ඛස්සන්තකරං බුද්ධං, ධම්මං සන්තමසඞ්ඛතං; වණ්ණයං සුඛදො ආසිං, සත්තානං සුඛිතො තතො. Do tán dương đức Phật, đấng chấm dứt khổ đau, và Chánh Pháp, là pháp tịch tịnh và vô vi, tôi đã trở thành người mang lại an lạc cho chúng sanh, và do đó tôi cũng được an lạc. 115. 115. ‘‘ගුණං වදන්තො බුද්ධස්ස, බුද්ධපීතිසමායුතො; සකන්තිං පරකන්තිඤ්ච, ජනයිං තෙන කන්තිමා. Trong khi nói lên đức hạnh của đức Phật, tôi được tràn đầy hỷ lạc về Ngài; tôi đã tạo ra sự khả ái cho bản thân và cho người khác, do đó tôi đã trở thành người được yêu mến. 116. 116. ‘‘ජිනො තෙ තිත්ථිකාකිණ්ණෙ, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ; ගුණං වදන්තො ජොතෙසිං, නායකං ජුතිමා තතො. Đấng Chiến Thắng đã chinh phục các kẻ theo tà kiến trong thế gian đầy dẫy ngoại đạo; do nói lên đức hạnh ấy, tôi đã làm cho đấng Lãnh Đạo được tỏa sáng, và do đó tôi đã trở nên người có hào quang. 117. 117. ‘‘පියකාරී ජනස්සාපි, සම්බුද්ධස්ස ගුණං වදං; සරදොව සසඞ්කොහං, තෙනාසිං පියදස්සනො. Do nói lên đức hạnh của đấng Chánh Đẳng Giác, là bậc được dân chúng yêu mến, tôi đã trở nên khả ái, giống như vầng trăng mùa thu. 118. 118. ‘‘යථාසත්තිවසෙනාහං, සබ්බවාචාහි සන්ථවිං; සුගතං තෙන වාගිසො, විචිත්තපටිභානවා. Tôi đã tán dương đấng Thiện Thệ bằng tất cả lời lẽ, tùy theo khả năng của mình; do đó, tôi đã trở thành bậc thầy ngôn ngữ, người có tài ứng đối đa dạng. 119. 119. ‘‘යෙ බාලා විමතිං පත්තා, පරිභොන්ති මහාමුනිං; නිග්ගහිං තෙ සද්ධම්මෙන, පරිභූතො න තෙනහං. Những kẻ ngu si nào đã đi đến hoài nghi và phỉ báng đấng Đại Mâu Ni, tôi đã nhiếp phục họ bằng Chánh Pháp; do đó, tôi không bị ai phỉ báng. 120. 120. ‘‘බුද්ධවණ්ණෙන සත්තානං, කිලෙසෙ අපනෙසහං; නික්කිලෙසමනො හොමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Nhờ việc tán dương đức Phật, tôi đã loại trừ các phiền não của chúng sanh; nhờ năng lực của nghiệp ấy, tôi trở thành người có tâm không còn phiền não. 121. 121. ‘‘සොතූනං වුද්ධිමජනිං, බුද්ධානුස්සතිදෙසකො; තෙනාහමාසිං සප්පඤ්ඤො, නිපුණත්ථවිපස්සකො. Là người thuyết giảng về niệm Phật, tôi đã làm cho các thính giả được tăng trưởng; do đó, tôi đã trở thành người có trí tuệ, người thấy được các ý nghĩa vi tế. 122. 122. ‘‘සබ්බාසවපරික්ඛීණො, තිණ්ණසංසාරසාගරො; සිඛීව අනුපාදානො, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං. Với tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, đã vượt qua biển cả luân hồi, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu, tôi sẽ đạt đến sự tịch diệt. 123. 123. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යමහං සන්ථවිං ජිනං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධවණ්ණස්සිදං ඵලං. Kể từ khi tôi đã tán dương đấng Chiến Thắng ở trong chính kiếp này, tôi không còn biết đến khổ cảnh nữa; đây là quả báu của việc tán dương đức Phật. 124. 124. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi an trú trong trạng thái vô lậu. 125. 125. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả thật là thiện lai... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 126. 126. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.112] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Sugandha khả kính đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Ngài đã nói như vậy. සුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Trưởng Lão kệ của ngài Sugandha, phẩm thứ mười. තිණදායකවග්ගො තෙපඤ්ඤාසමො. Phẩm Người Thí Cỏ, phẩm thứ năm mươi ba. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: තිණදො මඤ්චදො චෙව, සරණබ්භඤ්ජනප්පදො; සුපටො දණ්ඩදායී ච, නෙලපූජී තථෙව ච. Trưởng lão Tiṇada và trưởng lão Mañcada, trưởng lão Saraṇa, trưởng lão Abbhañjanappada, trưởng lão Supaṭa, và trưởng lão Daṇḍadāyī, và tương tự là trưởng lão Nelapūjī. බොධිසම්මජ්ජකො මණ්ඩො, සුගන්ධො දසමොති ච; ගාථාසතං සතෙවීසං, ගණිතඤ්චෙත්ථ සබ්බසො. Trưởng lão Bodhisammajjaka, trưởng lão Maṇḍa, và thứ mười là trưởng lão Sugandha. Ở đây, tổng cộng các câu kệ được đếm là một trăm hai mươi ba. 54. කච්චායනවග්ගො 54. Phẩm Kaccāyana 1. මහාකච්චායනත්ථෙරඅපදානං 1. Thiên sử Trưởng lão Mahākaccāyana 1. 1. ‘‘පදුමුත්තරො [Pg.113] නාම ජිනො, අනෙජො අජිතං ජයො; සතසහස්සෙ කප්පානං, ඉතො උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo tên là Padumuttara, bậc Toàn Thắng, không còn ái dục, bậc chiến thắng điều khó thắng, đã xuất hiện. 2. 2. ‘‘වීරො කමලපත්තක්ඛො, සසඞ්කවිමලානනො; කනකාචලසඞ්කාසො, රවිදිත්තිසමප්පභො. Bậc Anh Hùng có đôi mắt như cánh hoa sen, gương mặt thanh tịnh như mặt trăng, thân hình giống như ngọn núi vàng, ánh quang minh như ánh sáng mặt trời. 3. 3. ‘‘සත්තනෙත්තමනොහාරී, වරලක්ඛණභූසිතො; සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, මනුජාමරසක්කතො. Ngài quyến rũ tâm và mắt của chúng sanh, được trang hoàng với các tướng tốt cao quý, vượt ngoài mọi lối mòn của ngôn từ, được loài người và chư thiên tôn kính. 4. 4. ‘‘සම්බුද්ධො බොධයං සත්තෙ, වාගීසො මධුරස්සරො; කරුණානිබන්ධසන්තානො, පරිසාසු විසාරදො. Bậc Chánh Đẳng Giác làm cho chúng sanh giác ngộ, là bậc Ngôn Từ Chủ, có giọng nói ngọt ngào, có dòng tâm thức được kết nối bởi lòng bi mẫn, không run sợ giữa các hội chúng. 5. 5. ‘‘දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසංහිතං; නිමුග්ගෙ මොහපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ. Ngài thuyết giảng Pháp ngọt ngào, liên quan đến Tứ Diệu Đế; Ngài cứu vớt chúng sanh bị chìm đắm trong vũng lầy si mê. 6. 6. ‘‘තදා එකචරො හුත්වා, තාපසො හිමවාලයො; නභසා මානුසං ලොකං, ගච්ඡන්තො ජිනමද්දසං. Khi ấy, con là một đạo sĩ sống ở Hy-mã-lạp, tu hành một mình; trong khi đi đến thế giới loài người bằng đường không, con đã nhìn thấy bậc Toàn Thắng. 7. 7. ‘‘උපෙච්ච සන්තිකං තස්ස, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං; වණ්ණයන්තස්ස වීරස්ස, සාවකස්ස මහාගුණං. Sau khi đến gần Ngài, con đã được nghe Pháp thoại của bậc Anh Hùng, khi Ngài đang tán thán đại đức của một vị Thinh văn. 8. 8. ‘‘සඞ්ඛිත්තෙන මයා වුත්තං, විත්ථාරෙන පකාසයං; පරිසං මඤ්ච තොසෙති, යථා කච්චායනො අයං. ‘Điều đã được ta nói một cách tóm tắt, vị Kaccāyana này, trong khi giải thích một cách chi tiết, đã làm hài lòng hội chúng và cả ta nữa.’ 9. 9. ‘‘‘නාහං එවමිධෙකච්චං, අඤ්ඤං පස්සාමි සාවකං; තස්මාතදග්ගෙ එසග්ගො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’. ‘Ta không thấy một vị Thinh văn nào khác giống như vậy. Do đó, vị này là tối thắng trong lĩnh vực ấy. Này các Tỳ khưu, các ông hãy ghi nhớ như vậy.’ 10. 10. ‘‘තදාහං විම්හිතො හුත්වා, සුත්වා වාක්‍යං මනොරමං; හිමවන්තං ගමිත්වාන, ආහිත්වා පුප්ඵසඤ්චයං. Khi ấy, sau khi nghe những lời nói làm vui thích tâm hồn, con đã kinh ngạc, rồi đi đến Hy-mã-lạp, và thu gom một số lượng hoa. 11. 11. ‘‘පූජෙත්වා ලොකසරණං, තං ඨානමභිපත්ථයිං; තදා මමාසයං ඤත්වා, බ්‍යාකාසි ස රණඤ්ජහො. Sau khi cúng dường bậc Nương Tựa của thế gian, con đã phát nguyện về địa vị ấy. Khi ấy, sau khi biết được ý nguyện của con, vị đã từ bỏ các phiền não đã thọ ký. 12. 12. ‘‘‘පස්සථෙතං ඉසිවරං, නිද්ධන්තකනකත්තචං; උද්ධග්ගලොමං පීණංසං, අචලං පඤ්ජලිං ඨිතං. ‘Hãy nhìn vị ẩn sĩ cao quý này, có làn da như vàng đã được tinh luyện, có lông tóc dựng đứng, vai vế nở nang, không dao động, đang đứng chắp tay.’ 13. 13. ‘‘‘හාසං [Pg.114] සුපුණ්ණනයනං, බුද්ධවණ්ණගතාසයං; ධම්මජං උග්ගහදයං, අමතාසිත්තසන්නිභං’. ‘Đang mỉm cười, có đôi mắt thật tròn đầy, có ý nguyện hướng về các phẩm chất của đức Phật, có trái tim được nâng cao sanh từ Pháp, giống như được tưới tẩm bởi nước cam lồ bất tử.’ 14. 14. ‘‘කච්චානස්ස ගුණං සුත්වා, තං ඨානං පත්ථයං ඨිතො; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහාමුනෙ. ‘Sau khi nghe về đức hạnh của Kaccāna, vị này đang đứng đó và mong cầu địa vị ấy. Trong thời vị lai, trong giáo pháp của đức Gotama, bậc Đại Ẩn Sĩ.’ 15. 15. ‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කච්චානො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của Ngài, là người con đích thực do Pháp tạo ra, là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư, có tên là Kaccāna.’ 16. 16. ‘‘බහුස්සුතො මහාඤාණී, අධිප්පායවිදූ මුනෙ; පාපුණිස්සති තං ඨානං, යථායං බ්‍යාකතො මයා. ‘Vị ấy sẽ là người đa văn, có trí tuệ vĩ đại, thấu hiểu ý định của bậc Ẩn Sĩ; vị ấy sẽ đạt được địa vị ấy, như đã được ta thọ ký.’ 17. 17. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi con đã thực hiện nghiệp ấy; từ đó về sau, con không hề biết đến ác thú. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 18. 18. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Con chỉ luân hồi trong hai cảnh giới, hoặc là cõi trời hoặc là cõi người. Con không đi đến cảnh giới nào khác. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 19. 19. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ; නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Con chỉ sanh ra trong hai dòng dõi, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn. Con không sanh ra trong dòng dõi thấp hèn. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 20. 20. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො උජ්ජෙනියං පුරෙ ; පජ්ජොතස්ස ච චණ්ඩස්ස, පුරොහිතදිජාධිනො. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, con đã sanh ra ở thành Ujjenī, là người thân cận của vị Bà-la-môn tế tự của vua Pajjota hung bạo. 21. 21. ‘‘පුත්තො තිරිටිවච්ඡස්ස, නිපුණො වෙදපාරගූ; මාතා ච චන්දිමා නාම, කච්චානොහං වරත්තචො. Con là con trai của Tiriṭivacchassa, là người khéo léo, thông suốt Vệ-đà. Mẹ của con tên là Candimā, và con là Kaccāna, người có làn da tuyệt hảo. 22. 22. ‘‘වීමංසනත්ථං බුද්ධස්ස, භූමිපාලෙන පෙසිතො; දිස්වා මොක්ඛපුරද්වාරං, නායකං ගුණසඤ්චයං. Được nhà vua phái đi để tìm hiểu về đức Phật, con đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo, là cửa ngõ vào thành phố giải thoát, là sự hội tụ của các phẩm hạnh. 23. 23. ‘‘සුත්වා ච විමලං වාක්‍යං, ගතිපඞ්කවිසොසනං; පාපුණිං අමතං සන්තං, සෙසෙහි සහ සත්තහි. Và sau khi nghe những lời nói không tỳ vết, làm khô cạn vũng lầy của các cảnh giới, con đã đạt đến trạng thái bất tử, an tịnh, cùng với bảy người còn lại. 24. 24. ‘‘අධිප්පායවිදූ ජාතො, සුගතස්ස මහාමතෙ; ඨපිතො එතදග්ගෙ ච, සුසමිද්ධමනොරථො. Con đã trở thành người thấu hiểu ý định của bậc Thiện Thệ, bậc có trí tuệ vĩ đại. Con đã được đặt vào địa vị tối thắng, và tâm nguyện của con đã được viên mãn. 25. 25. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ bật gốc. Giống như con voi đực đã bẻ gãy các xiềng xích, con sống không còn lậu hoặc. 26. 26. ‘‘ස්වාගතං [Pg.115] වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của con là một sự đến tốt đẹp, khi con ở trước sự hiện diện của đức Phật. Tam minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 27. 27. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích, tám giải thoát này, và sáu thắng trí đã được chứng ngộ. Giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකච්චායනො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, trưởng lão Mahākaccāyana, bậc có tuổi thọ, những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. මහාකච්චායනත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thánh nhân ký sự về trưởng lão Mahākaccāyana, phần thứ nhất. 2. වක්කලිත්ථෙරඅපදානං 2. Thánh nhân ký sự về trưởng lão Vakkali 28. 28. ‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො; අනොමනාමො අමිතො, නාමෙන පදුමුත්තරො. Cách đây một trăm ngàn đại kiếp, đã xuất hiện bậc Lãnh Đạo, có danh hiệu không thấp kém, không thể so sánh, danh xưng là Padumuttara. 29. 29. ‘‘පදුමාකාරවදනො, පදුමාමලසුච්ඡවී; ලොකෙනානුපලිත්තොව තොයෙන පදුමං යථා. Ngài có khuôn mặt giống như hoa sen, có làn da trong sạch không tì vết như hoa sen. Giống như hoa sen không bị dính nước, Ngài cũng không bị dính bởi thế gian. 30. 30. ‘‘වීරො පදුමපත්තක්ඛො, කන්තො ච පදුමං යථා; පදුමුත්තරගන්ධොව, තස්මා සො පදුමුත්තරො. Bậc Anh Hùng có đôi mắt như cánh sen, đáng yêu mến như hoa sen, có hương thơm cao quý như hương sen. Vì vậy, Ngài có danh hiệu là Padumuttara. 31. 31. ‘‘ලොකජෙට්ඨො ච නිම්මානො, අන්ධානං නයනූපමො; සන්තවෙසො ගුණනිධි, කරුණාමතිසාගරො. Ngài là bậc Tối Thượng trong thế gian, không có ngã mạn, giống như đôi mắt cho người mù, có dáng vẻ thanh tịnh, là kho tàng của các đức hạnh, có lòng bi mẫn và trí tuệ như biển cả. 32. 32. ‘‘ස කදාචි මහාවීරො, බ්‍රහ්මාසුරසුරච්චිතො; සදෙවමනුජාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො. Một khi, đức Phật ấy, bậc Đại Hùng, bậc Vô Thượng, được Phạm thiên, a-tu-la, và chư thiên cúng dường, ở giữa chúng sanh gồm cả chư thiên và loài người, 33. 33. ‘‘වදනෙන සුගන්ධෙන, මධුරෙන රුතෙන ච; රඤ්ජයං පරිසං සබ්බං, සන්ථවී සාවකං සකං. Với miệng thơm và giọng nói ngọt ngào, làm vui lòng tất cả hội chúng, Ngài đã tán thán vị đệ tử của mình. 34. 34. ‘‘සද්ධාධිමුත්තො සුමති, මම දස්සනලාලසො ; නත්ථි එතාදිසො අඤ්ඤො, යථායං භික්ඛු වක්කලි. ‘Vị tỳ khưu Vakkali này là người có tín tâm kiên cố, là người có trí tuệ tốt, là người có lòng khao khát mãnh liệt được thấy ta. Không có vị tỳ khưu nào khác giống như vậy.’ 35. 35. ‘‘තදාහං හංසවතියං, නගරෙ බ්‍රාහ්මණත්‍රජො; හුත්වා සුත්වා ච තං වාක්‍යං, තං ඨානමභිරොචයිං. Khi ấy, ta là con trai của một vị Bà-la-môn ở thành Haṃsavatī, sau khi nghe những lời ấy, đã rất hoan hỷ với địa vị ấy. 36. 36. ‘‘සසාවකං [Pg.116] තං විමලං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; සත්තාහං භොජයිත්වාන, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා. Khi ấy, ta đã thỉnh mời đức Như Lai thanh tịnh ấy cùng với các vị đệ tử, cúng dường trong bảy ngày, rồi dùng y phục để cúng dường. 37. 37. ‘‘නිපච්ච සිරසා තස්ස, අනන්තගුණසාගරෙ; නිමුග්ගො පීතිසම්පුණ්ණො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Ta đắm chìm trong biển công đức vô lượng của Ngài, tràn đầy hỷ lạc, cúi đầu và nói lên những lời này: 38. 38. ‘‘‘යො සො තයා සන්ථවිතො, ඉතො සත්තමකෙ මුනි ; භික්ඛු සද්ධාවතං අග්ගො, තාදිසො හොමහං මුනෙ’. ‘Bạch đức Thế Tôn, vào ngày thứ bảy kể từ hôm nay, Ngài đã tán thán một vị tỳ khưu là bậc tối thắng trong những người có tín tâm. Bạch đức Thế Tôn, con mong được trở thành vị tỳ khưu như vậy.’ 39. 39. ‘‘එවං වුත්තෙ මහාවීරො, අනාවරණදස්සනො; ඉමං වාක්‍යං උදීරෙසි, පරිසාය මහාමුනි. Khi được thỉnh cầu như vậy, bậc Đại Hùng, bậc có tuệ nhãn không chướng ngại, bậc Đại Mâu-ni, đã nói lên những lời này giữa hội chúng: 40. 40. ‘‘‘පස්සථෙතං මාණවකං, පීතමට්ඨනිවාසනං; හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, ජනනෙත්තමනොහරං. ‘Hãy nhìn chàng thanh niên này, mặc y phục màu vàng óng ả, thân thể được trang điểm bằng dây đeo bằng vàng, làm say đắm mắt và tâm của mọi người. 41. 41. ‘‘‘එසො අනාගතද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහෙසිනො; අග්ගො සද්ධාධිමුත්තානං, සාවකොයං භවිස්සති. ‘Chàng thanh niên này, trong tương lai, sẽ là vị đệ tử tối thắng về tín tâm kiên cố của đức Phật Gotama, bậc Đại Ṛṣi. 42. 42. ‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සබ්බසන්තාපවජ්ජිතො; සබ්බභොගපරිබ්‍යූළ්හො, සුඛිතො සංසරිස්සති. ‘Dù là chư thiên hay loài người, sẽ thoát khỏi mọi phiền não, được hưởng mọi tài sản, sống an lạc trong vòng luân hồi. 43. 43. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Cách đây một trăm ngàn đại kiếp, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trong thế gian, thuộc dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama. 44. 44. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; වක්කලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Sẽ là người thừa kế Giáo pháp của Ngài, người con sinh ra từ tâm, do Pháp tạo ra, một vị đệ tử của Đạo Sư, có danh xưng là Vakkali.’ 45. 45. ‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đặc biệt ấy và do các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đến cõi trời Tāvatiṃsa. 46. 46. ‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ; සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං. Luân hồi trong các kiếp lớn nhỏ, luôn được an lạc ở mọi nơi, ta đã sinh ra trong một gia đình nào đó ở thành Sāvatthī. 47. 47. ‘‘නොනීතසුඛුමාලං මං, ජාතපල්ලවකොමලං; මන්දං උත්තානසයනං, පිසාචභයතජ්ජිතා. Ta, mềm mại như bơ, dịu dàng như chồi non mới nhú, còn yếu ớt và chỉ biết nằm ngửa, cha mẹ ta, vì sợ hãi quỷ dữ, 48. 48. ‘‘පාදමූලෙ මහෙසිස්ස, සායෙසුං දීනමානසා; ඉමං දදාම තෙ නාථ, සරණං හොහි නායක. đã đặt ta nằm dưới chân của bậc Đại Ṛṣi, với tâm trí đau khổ. ‘Bạch đức Thế Tôn, chúng con xin dâng đứa trẻ này cho Ngài. Bạch bậc Lãnh Đạo, xin hãy là nơi nương tựa.’ 49. 49. ‘‘තදා [Pg.117] පටිග්ගහි සො මං, භීතානං සරණො මුනි; ජාලිනා චක්කඞ්කිතෙන, මුදුකොමලපාණිනා. Khi ấy, bậc Mâu-ni, nơi nương tựa của những người sợ hãi, đã đón nhận ta bằng bàn tay mềm mại, dịu dàng, có dấu hiệu mạng lưới và bánh xe. 50. 50. ‘‘තදා පභුති තෙනාහං, අරක්ඛෙය්‍යෙන රක්ඛිතො; සබ්බවෙරවිනිමුත්තො, සුඛෙන පරිවුද්ධිතො. Kể từ đó, được Ngài, bậc không cần người bảo vệ, bảo vệ, ta đã thoát khỏi mọi hiểm nguy và lớn lên trong an lạc. 51. 51. ‘‘සුගතෙන විනා භූතො, උක්කණ්ඨාමි මුහුත්තකං; ජාතියා සත්තවස්සොහං, පබ්බජිං අනගාරියං. Chỉ một khoảnh khắc xa rời đức Thiện Thệ, ta cảm thấy buồn chán. Khi được bảy tuổi, ta đã xuất gia, sống đời không nhà. 52. 52. ‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, නීලක්ඛිනයනං වරං; රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තො විහරාමහං. Ta sống, không bao giờ thỏa mãn khi chiêm ngưỡng sắc thân cao quý của Ngài, kết quả của tất cả các ba-la-mật, với đôi mắt xanh biếc, tràn đầy mọi vẻ đẹp. 53. 53. ‘‘බුද්ධරූපරතිං ඤත්වා, තදා ඔවදි මං ජිනො; ‘අලං වක්කලි කිං රූපෙ, රමසෙ බාලනන්දිතෙ. Khi ấy, bậc Chiến Thắng biết được sự ưa thích của ta về sắc thân của đức Phật nên đã giáo huấn ta rằng: ‘Này Vakkali, thôi vừa rồi! Cớ sao ngươi lại ưa thích sắc thân vốn là thứ làm cho kẻ ngu si vui thích?’ 54. 54. ‘‘‘යො හි පස්සති සද්ධම්මං, සො මං පස්සති පණ්ඩිතො; අපස්සමානො සද්ධම්මං, මං පස්සම්පි න පස්සති. ‘Vị nào là bậc hiền trí thấy được Chánh pháp, vị ấy thấy được ta. Người không thấy được Chánh pháp, dầu cho có thấy ta cũng không phải là thấy.’ 55. 55. ‘‘‘අනන්තාදීනවො කායො, විසරුක්ඛසමූපමො; ආවාසො සබ්බරොගානං, පුඤ්ජො දුක්ඛස්ස කෙවලො. ‘Thân này có vô số điều nguy hại, tương tự như cây độc, là nơi trú ngụ của tất cả bệnh tật, chỉ thuần là một khối đau khổ.’ 56. 56. ‘‘‘නිබ්බින්දිය තතො රූපෙ, ඛන්ධානං උදයබ්බයං; පස්ස උපක්කිලෙසානං, සුඛෙනන්තං ගමිස්සති’. ‘Do đó, sau khi đã nhàm chán đối với sắc thân, hãy quán xét sự sanh diệt của các uẩn. Người ấy sẽ dễ dàng đi đến sự chấm dứt các phiền não.’ 57. 57. ‘‘එවං තෙනානුසිට්ඨොහං, නායකෙන හිතෙසිනා; ගිජ්ඣකූටං සමාරුය්හ, ඣායාමි ගිරිකන්දරෙ. Được bậc Lãnh Đạo, vị tìm cầu lợi ích, giáo huấn như thế, tôi đã leo lên núi Gijjhakūṭa và hành thiền ở trong hang núi. 58. 58. ‘‘ඨිතො පබ්බතපාදම්හි, අස්සාසයි මහාමුනි; වක්කලීති ජිනො වාචං, තං සුත්වා මුදිතො අහං. Bậc Đại ẩn sĩ đứng ở chân núi đã làm cho tôi được an ổn. Bậc Chiến Thắng đã nói lên lời: ‘Này Vakkali.’ Nghe được lời ấy, tôi đã hoan hỷ. 59. 59. ‘‘පක්ඛන්දිං සෙලපබ්භාරෙ, අනෙකසතපොරිසෙ; තදා බුද්ධානුභාවෙන, සුඛෙනෙව මහිං ගතො. Tôi đã lao mình xuống từ vách núi cao hơn một trăm thân người. Khi ấy, nhờ oai lực của đức Phật, tôi đã đáp xuống mặt đất một cách an toàn. 60. 60. ‘‘පුනොපි ධම්මං දෙසෙති, ඛන්ධානං උදයබ්බයං; තමහං ධම්මමඤ්ඤාය, අරහත්තමපාපුණිං. Ngài lại thuyết giảng Chánh pháp, về sự sanh diệt của các uẩn. Sau khi đã hiểu được Chánh pháp ấy, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán. 61. 61. ‘‘සුමහාපරිසමජ්ඣෙ[Pg.118], තදා මං චරණන්තගො; අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, පඤ්ඤපෙසි මහාමති. Khi ấy, ở giữa đại chúng, bậc Đại trí, vị đã đi đến tận cùng của phẩm hạnh, đã tuyên bố tôi là người tối thắng trong số những người được giải thoát nhờ lòng tin. 62. 62. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Kể từ khi tôi đã tạo nghiệp lành vào một trăm ngàn kiếp trước, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 63. 63. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 64. 64. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 65. 65. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වක්කලිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Vakkali đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. වක්කලිත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Ký sự về Trưởng lão Vakkali, phần thứ hai. 3. මහාකප්පිනත්ථෙරඅපදානං 3. Ký sự về Trưởng lão Mahākappina 66. 66. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; උදිතො අජටාකාසෙ, රවීව සරදම්බරෙ. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, vị đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện giống như mặt trời trên bầu trời mùa thu không mây. 67. 67. ‘‘වචනාභාය බොධෙති, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො; කිලෙසපඞ්කං සොසෙති, මතිරංසීහි නායකො. Vị ấy làm cho những đóa hoa sen là chúng sanh cần được tế độ được nở ra bằng ánh sáng của lời dạy. Bậc Lãnh Đạo làm khô cạn lớp bùn phiền não bằng những tia sáng trí tuệ. 68. 68. ‘‘තිත්ථියානං යසෙ හන්ති, ඛජ්ජොතාභා යථා රවි; Ngài hủy diệt danh tiếng của các người theo ngoại đạo, giống như mặt trời (hủy diệt) ánh sáng của con đom đóm. සච්චත්ථාභං පකාසෙති, රතනංව දිවාකරො. Ngài làm hiển lộ ánh sáng của ý nghĩa chân thật, giống như đấng Tạo ra ban ngày (mặt trời) làm cho ngọc báu được tỏ rạng. 69. 69. ‘‘ගුණානං ආයතිභූතො, රතනානංව සාගරො; පජ්ජුන්නොරිව භූතානි, ධම්මමෙඝෙන වස්සති. Ngài là nơi phát sanh của các đức hạnh, giống như biển cả là nơi (phát sanh) của các châu báu. Giống như thần mưa, Ngài tưới tẩm các chúng sanh bằng cơn mưa Chánh pháp. 70. 70. ‘‘අක්ඛදස්සො තදා ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ; උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, ජලජුත්තමනාමිනො. Khi ấy, tôi là vị quan tòa ở thành phố tên là Haṃsa. Tôi đã đến gần và lắng nghe Chánh pháp của vị có tên là Bông Sen Tối Thượng (Padumuttara). 71. 71. ‘‘ඔවාදකස්ස භික්ඛූනං, සාවකස්ස කතාවිනො; ගුණං පකාසයන්තස්ස, තප්පයන්තස්ස මෙ මනං. Trong khi Ngài đang tuyên dương đức hạnh của vị đệ tử tên là Katāvī, người giáo huấn các vị tỳ-khưu, và làm cho tâm tôi được thỏa thích. 72. 72. ‘‘සුත්වා පතීතො සුමනො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; සසිස්සං භොජයිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං. Sau khi nghe, tôi đã tin tưởng và hoan hỷ, đã thỉnh mời đấng Như Lai cùng với các vị đệ tử, sau khi đã cúng dường vật thực, tôi đã ước nguyện đạt được địa vị ấy. 73. 73. ‘‘තදා [Pg.119] හංසසමභාගො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ; පස්සථෙතං මහාමත්තං, විනිච්ඡයවිසාරදං. Khi ấy, vị có dáng điệu như thiên nga, có giọng nói như tiếng trống của thiên nga đã nói rằng: ‘Hãy nhìn vị đại thần này, người thông thạo việc xét xử.’ 74. 74. ‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, සමුග්ගතතනූරුහං; ජීමූතවණ්ණං පීණංසං, පසන්නනයනානනං. ‘Người đang phủ phục dưới chân ta, có lông tóc dựng đứng, có màu da như đám mây, có vai tròn trịa, có mắt và mặt trong sáng.’ 75. 75. ‘‘පරිවාරෙන මහතා, රාජයුත්තං මහායසං; එසො කතාවිනො ඨානං, පත්ථෙති මුදිතාසයො. ‘Vị có đoàn tùy tùng đông đảo, có danh tiếng lớn, người phục vụ cho đức vua. Vị này, với tâm hoan hỷ, đang ước nguyện địa vị của Katāvī.’ 76. 76. ‘‘‘ඉමිනා පණිපාතෙන, චාගෙන පණිධීහි ච ; කප්පසතසහස්සානි, නුපපජ්ජති දුග්ගතිං. ‘Do sự đảnh lễ này, do sự bố thí, và do các lời nguyện, trong một trăm ngàn kiếp, vị này sẽ không sanh vào khổ cảnh.’ 77. 77. ‘‘‘දෙවෙසු දෙවසොභග්ගං, මනුස්සෙසු මහන්තතං; අනුභොත්වාන සෙසෙන, නිබ්බානං පාපුණිස්සති. ‘Sau khi đã hưởng thụ sự tốt đẹp của chư Thiên ở cõi trời và sự vĩ đại ở cõi người, với (nghiệp quả) còn lại, vị này sẽ chứng đạt Niết-bàn.’ 78. 78. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ trở thành bậc Đạo Sư trong thế gian. 79. 79. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කප්පිනො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ có một vị đệ tử, là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp hóa sanh, có tên là Kappina’. 80. 80. ‘‘තතොහං සුකතං කාරං, කත්වාන ජිනසාසනෙ; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං. ‘Khi ấy, sau khi đã làm việc thiện lành trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, tôi đã từ bỏ thân người và đã đi đến cõi trời Tusita. 81. 81. ‘‘දෙවමානුසරජ්ජානි, සතසො අනුසාසිය; බාරාණසියමාසන්නෙ, ජාතො කෙනියජාතියං. ‘Sau khi đã cai trị hàng trăm vương quốc của chư thiên và loài người, tôi đã sanh ra trong một gia đình thợ dệt ở gần thành Bārāṇasī. 82. 82. ‘‘සහස්සපරිවාරෙන, සපජාපතිකො අහං; පඤ්ච පච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහිං. ‘Cùng với một ngàn người tùy tùng, tôi và vợ tôi đã phục vụ năm trăm vị Phật Độc Giác. 83. 83. ‘‘තෙමාසං භොජයිත්වාන, පච්ඡාදම්හ තිචීවරං; තතො චුතා මයං සබ්බෙ, අහුම්හ තිදසූපගා. ‘Sau khi đã cúng dường vật thực trong ba tháng, sau đó chúng tôi đã dâng cúng ba y. Sau khi mệnh chung từ đó, tất cả chúng tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 84. 84. ‘‘පුනො සබ්බෙ මනුස්සත්තං, අගමිම්හ තතො චුතා; කුක්කුටම්හි පුරෙ ජාතා, හිමවන්තස්ස පස්සතො. ‘Một lần nữa, sau khi mệnh chung từ đó, tất cả chúng tôi đã đến cõi người. Chúng tôi đã sanh ra ở thành Kukkuṭa, bên sườn của Hy-mã-lạp sơn. 85. 85. ‘‘කප්පිනො [Pg.120] නාමහං ආසිං, රාජපුත්තො මහායසො; සෙසාමච්චකුලෙ ජාතා, මමෙව පරිවාරයුං. ‘Tôi là hoàng tử tên Kappina, có danh tiếng lớn. Những người còn lại sanh ra trong gia đình các vị đại thần và đã vây quanh hầu hạ chính tôi. 86. 86. ‘‘මහාරජ්ජසුඛං පත්තො, සබ්බකාමසමිද්ධිමා; වාණිජෙහි සමක්ඛාතං, බුද්ධුප්පාදමහං සුණිං. ‘Đã đạt được hạnh phúc của vương quyền lớn lao, được thành tựu tất cả các dục vọng, tôi đã nghe các thương nhân kể rõ về sự xuất hiện của đức Phật. 87. 87. ‘‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, අසමො එකපුග්ගලො; සො පකාසෙති සද්ධම්මං, අමතං සුඛමුත්තමං. ‘Đức Phật đã xuất hiện ở thế gian, là bậc Vô Song, là nhân vật độc nhất. Vị ấy tuyên thuyết Chánh Pháp, là sự bất tử, là hạnh phúc tối thượng. 88. 88. ‘‘‘සුයුත්තා තස්ස සිස්සා ච, සුමුත්තා ච අනාසවා’; ‘‘සුත්වා නෙසං සුවචනං, සක්කරිත්වාන වාණිජෙ. ‘Các đệ tử của ngài cũng thực hành tốt, được giải thoát tốt đẹp, và không còn lậu hoặc.’ Sau khi nghe lời nói tốt đẹp của họ, tôi đã tỏ lòng tôn kính các thương nhân. 89. 89. ‘‘පහාය රජ්ජං සාමච්චො, නික්ඛමිං බුද්ධමාමකො; නදිං දිස්වා මහාචන්දං, පූරිතං සමතිත්තිකං. ‘Từ bỏ vương quốc, cùng với các đại thần, tôi đã ra đi vì lòng tôn kính đức Phật. Khi nhìn thấy sông Mahācanda nước đầy đến tận bờ. 90. 90. ‘‘අප්පතිට්ඨං අනාලම්බං, දුත්තරං සීඝවාහිනිං; ගුණං සරිත්වා බුද්ධස්ස, සොත්ථිනා සමතික්කමිං. ‘Không có chỗ đứng, không có chỗ bám víu, khó vượt qua, và chảy xiết. Tưởng nhớ đến các ân đức của đức Phật, tôi đã vượt qua một cách an toàn. 91. 91. ‘‘‘භවසොතං සචෙ බුද්ධො, තිණ්ණො ලොකන්තගූ විදූ ; එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු. ‘Nếu đức Phật, bậc Toàn Giác, bậc biết rõ tận cùng thế gian, đã vượt qua dòng trôi của sự hiện hữu, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu. 92. 92. ‘‘‘යදි සන්තිගමො මග්ගො, මොක්ඛො චච්චන්තිකං සුඛං; එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු. ‘Nếu con đường dẫn đến sự an tịnh, và sự giải thoát thực sự là hạnh phúc tuyệt đối, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu. 93. 93. ‘‘‘සඞ්ඝො චෙ තිණ්ණකන්තාරො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො; එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු’. ‘Nếu Tăng chúng đã vượt qua vùng hoang vu, là ruộng phước vô thượng, nhờ lời chân thật này, nguyện cho chuyến đi của tôi được thành tựu’. 94. 94. ‘‘සහ කතෙ සච්චවරෙ, මග්ගා අපගතං ජලං; තතො සුඛෙන උත්තිණ්ණො, නදීතීරෙ මනොරමෙ. ‘Ngay khi lời chân thật cao quý được thốt ra, nước đã rẽ ra khỏi con đường. Sau đó, tôi đã vượt qua một cách dễ dàng, đến bên bờ sông khả ái. 95. 95. ‘‘නිසින්නං අද්දසං බුද්ධං, උදෙන්තංව පභඞ්කරං; ජලන්තං හෙමසෙලංව, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං. ‘Tôi đã nhìn thấy đức Phật đang ngồi, giống như mặt trời đang mọc, rực rỡ như ngọn núi vàng, chói sáng như cây đèn. 96. 96. ‘‘සසිංව තාරාසහිතං, සාවකෙහි පුරක්ඛතං; වාසවං විය වස්සන්තං, දෙසනාජලදන්තරං. ‘Giống như mặt trăng được các vì sao vây quanh, ngài được các vị đệ tử vây quanh. Giống như trời Đế-thích, ngài đang ban mưa, với mạng lưới thuyết giảng tinh vi. 97. 97. ‘‘වන්දිත්වාන සහාමච්චො, එකමන්තමුපාවිසිං; තතො නො ආසයං ඤත්වා, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි. ‘Sau khi đảnh lễ cùng với các vị đại thần, tôi đã ngồi xuống một bên. Sau đó, biết được ý muốn của chúng tôi, đức Phật đã thuyết giảng Giáo Pháp. 98. 98. ‘‘සුත්වාන [Pg.121] ධම්මං විමලං, අවොචුම්හ මයං ජිනං; ‘පබ්බාජෙහි මහාවීර, නිබ්බින්දාම්හ මයං භවෙ’. ‘Sau khi nghe Giáo Pháp không tỳ vết, chúng tôi đã thưa với bậc Chiến Thắng: ‘Kính bạch đấng Đại Hùng, xin hãy cho chúng con xuất gia. Chúng con đã nhàm chán trong sự hiện hữu’. 99. 99. ‘‘‘ස්වක්ඛාතො භික්ඛවෙ ධම්මො, දුක්ඛන්තකරණාය වො; චරථ බ්‍රහ්මචරියං’, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො. ‘Này các Tỳ-khưu, Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng để các ngươi chấm dứt khổ đau. Hãy thực hành đời sống phạm hạnh,’ bậc Thánh Tối Thượng đã nói như vậy. 100. 100. ‘‘සහ වාචාය සබ්බෙපි, භික්ඛුවෙසධරා මයං; අහුම්හ උපසම්පන්නා, සොතාපන්නා ච සාසනෙ. ‘Ngay khi lời nói được thốt ra, tất cả chúng tôi đều mang hình tướng của Tỳ-khưu. Chúng tôi đã được thọ cụ túc giới và trở thành bậc Dự Lưu trong giáo pháp. 101. 101. ‘‘තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, අනුසාසි විනායකො; අනුසිට්ඨො ජිනෙනාහං, අරහත්තමපාපුණිං. ‘Sau đó, sau khi đi đến Jetavana, bậc Lãnh Đạo đã giáo huấn. Được bậc Chiến Thắng giáo huấn, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. 102. 102. ‘‘තතො භික්ඛුසහස්සානි, අනුසාසිමහං තදා; මමානුසාසනකරා, තෙපි ආසුං අනාසවා. ‘Sau đó, tôi đã giáo huấn một ngàn vị Tỳ-khưu. Những vị ấy đã làm theo lời giáo huấn của tôi, và họ cũng đã trở thành bậc vô lậu. 103. 103. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; භික්ඛුඔවාදකානග්ගො, කප්පිනොති මහාජනෙ. ‘Bậc Chiến Thắng, hài lòng với phẩm hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng giữa đại chúng: ‘Kappina là bậc tối thượng trong số những người giáo huấn các Tỳ-khưu’. 104. 104. ‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ; පමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම. ‘Nghiệp đã tạo trong một trăm ngàn kiếp đã cho quả đối với tôi ở đây, giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi. Tôi đã thiêu đốt các phiền não của mình. 105. 105. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. ‘Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 106. 106. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. ‘Sự đến của tôi thật là tốt đẹp… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 107. 107. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. ‘Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành’. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකප්පිනො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, trưởng lão Mahākappina khả kính, những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. මහාකප්පිනත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Phẩm truyện về trưởng lão Mahākappina, phần thứ ba. 4. දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරඅපදානං 4. Phẩm truyện về trưởng lão Dabbamallaputta 108. 108. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා. Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thông suốt tất cả thế gian, bậc có Mắt (trí tuệ), đã sanh ra trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ đây. 109. 109. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Ngài là bậc khuyên dạy, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu vớt tất cả chúng sanh. Bậc Giác Ngộ thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 110. 110. ‘‘අනුකම්පකො [Pg.122] කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. Ngài là bậc có lòng thương xót, bậc có lòng bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người theo ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới. 111. 111. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. Như vậy, (giáo Pháp) đã không bị khuấy động, và trống không những người theo ngoại đạo; (giáo Pháp) đã được điểm tô bởi các vị A-la-hán, là những bậc đã đạt đến sự tự chủ, những bậc như thế ấy. 112. 112. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana, giống như cổng chào bằng vàng, và có ba mươi hai tướng tốt cao quý. 113. 113. ‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong khi tại thế lâu như vậy, vị ấy đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 114. 114. ‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො; උපෙත්වා ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං. Vào lúc bấy giờ, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một vị trưởng giả, có danh tiếng lớn. Sau khi đã đi đến gần bậc Soi Sáng Thế Gian, tôi đã được nghe thuyết Pháp. 115. 115. ‘‘සෙනාසනානි භික්ඛූනං, පඤ්ඤාපෙන්තං සසාවකං; කිත්තයන්තස්ස වචනං, සුණිත්වා මුදිතො අහං. Sau khi nghe lời của vị ấy (đức Phật) đang tán dương vị đệ tử của ngài, là người sắp đặt các chỗ ở cho các vị tỳ-khưu, tôi đã được vui mừng. 116. 116. ‘‘අධිකාරං සසඞ්ඝස්ස, කත්වා තස්ස මහෙසිනො; නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං. Sau khi đã thực hiện sự phục vụ đặc biệt đến bậc Đại Sĩ ấy cùng với Tăng chúng, sau khi đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân ngài, tôi đã ước nguyện quả vị ấy. 117. 117. ‘‘තදාහ ස මහාවීරො, මම කම්මං පකිත්තයං; ‘යො සසඞ්ඝමභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං. Khi ấy, bậc Đại Anh Hùng ấy, trong khi tuyên dương về nghiệp của tôi, đã nói rằng: ‘Người này đã dâng cúng vật thực đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Tăng chúng trong bảy ngày. 118. 118. ‘‘‘සොයං කමලපත්තක්ඛො, සීහංසො කනකත්තචො; මම පාදමූලෙ නිපති, පත්ථයං ඨානමුත්තමං. ‘Người này có đôi mắt như cánh hoa sen, vai như vai sư tử, da như vàng ròng, đang nằm phủ phục dưới chân của ta, đang ước nguyện quả vị tối thượng. 119. 119. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Trong kiếp thứ một trăm ngàn tính từ đây, vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở thế gian. 120. 120. ‘‘‘සාවකො තස්ස බුද්ධස්ස, දබ්බො නාමෙන විස්සුතො; සෙනාසනපඤ්ඤාපකො, අග්ගො හෙස්සතියං තදා’. ‘Vào lúc bấy giờ, người này sẽ là vị đệ tử của đức Phật ấy, nổi danh với tên là Dabba, là người đứng đầu trong việc sắp đặt các chỗ ở.’ 121. 121. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do bởi nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do bởi các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 122. 122. ‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Tôi đã trị vì vương quốc của chư thiên trong ba trăm lần, và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương trong năm trăm lần. 123. 123. ‘‘පදෙසරජ්ජං [Pg.123] විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Việc trị vì các vương quốc địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được bằng cách tính toán. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã được an lạc ở khắp mọi nơi. 124. 124. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො. Trong kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, bậc Lãnh Đạo tên là Vipassī đã sanh ra, ngài có ngoại hình khả ái, là bậc quán thấy tất cả các pháp. 125. 125. ‘‘දුට්ඨචිත්තො උපවදිං, සාවකං තස්ස තාදිනො; සබ්බාසවපරික්ඛීණං, සුද්ධොති ච විජානිය. Với tâm niệm xấu xa, tôi đã vu khống vị đệ tử của bậc như thế ấy, là người đã tận diệt tất cả các lậu hoặc, trong khi biết rằng vị ấy là trong sạch. 126. 126. ‘‘තස්සෙව නරවීරස්ස, සාවකානං මහෙසිනං; සලාකඤ්ච ගහෙත්වාන, ඛීරොදනමදාසහං. Sau khi đã nhận lấy thẻ (phân phối vật thực), tôi đã dâng cúng món cơm sữa đến các vị đệ tử của chính bậc Anh Hùng của nhân loại ấy, là những bậc Đại Sĩ. 127. 127. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong kiếp hiền thiện này, bậc có họ hàng với Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng của các người thuyết giảng, có tên tộc là Kassapa, đã sanh ra. 128. 128. ‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ; විනෙය්‍යෙ විනයිත්වාව, නිබ්බුතො සො සසාවකො. Sau khi đã làm cho giáo Pháp được tỏa sáng, sau khi đã chinh phục những người theo tà đạo, sau khi đã giáo huấn những chúng sanh cần được giáo huấn, vị ấy cùng với các đệ tử đã tịch diệt. 129. 129. ‘‘සසිස්සෙ නිබ්බුතෙ නාථෙ, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ; දෙවා කන්දිංසු සංවිග්ගා, මුත්තකෙසා රුදම්මුඛා. Khi bậc Bảo Hộ cùng với các đệ tử đã tịch diệt, trong khi giáo Pháp đang đi đến chỗ kết thúc, chư thiên đã than khóc, có sự xúc động, tóc tai buông xõa, mặt mày đẫm lệ. 130. 130. ‘‘නිබ්බායිස්සති ධම්මක්ඛො, න පස්සිස්සාම සුබ්බතෙ; න සුණිස්සාම සද්ධම්මං, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා. ‘Trục xe Pháp sẽ bị dập tắt, chúng ta sẽ không được nhìn thấy các bậc có giới hạnh tốt đẹp, chúng ta sẽ không được nghe diệu Pháp. Ôi, sự ít ỏi phước báu của chúng ta!’ 131. 131. ‘‘තදායං පථවී සබ්බා, අචලා සා චලාචලා ; සාගරො ච සසොකොව, විනදී කරුණං ගිරං. Vào lúc bấy giờ, toàn thể quả đất này, vốn không lay chuyển, đã bị rúng động và chấn động. Và đại dương, dường như có sự sầu muộn, đã vang lên tiếng kêu thương cảm. 132. 132. ‘‘චතුද්දිසා දුන්දුභියො, නාදයිංසු අමානුසා; සමන්තතො අසනියො, ඵලිංසු ච භයාවහා. Các trống trời đã vang lên ở bốn phương. Và từ khắp mọi nơi, các tiếng sét đáng sợ hãi đã nổ vang. 133. 133. ‘‘උක්කා පතිංසු නභසා, ධූමකෙතු ච දිස්සති; සධූමා ජාලවට්ටා ච, රවිංසු කරුණං මිගා. Các sao băng đã rơi xuống từ bầu trời, và sao chổi đã được nhìn thấy. Các cột lửa có khói cũng hiện ra, các loài thú đã kêu lên những tiếng thương cảm. 134. 134. ‘‘උප්පාදෙ දාරුණෙ දිස්වා, සාසනත්ථඞ්ගසූචකෙ; සංවිග්ගා භික්ඛවො සත්ත, චින්තයිම්හ මයං තදා. Khi ấy, sau khi nhìn thấy các điềm báo ghê rợn, là dấu hiệu cho sự biến mất của giáo Pháp, bảy vị tỳ khưu chúng tôi đã kinh sợ và đã suy nghĩ. 135. 135. ‘‘සාසනෙන විනාම්හාකං, ජීවිතෙන අලං මයං; පවිසිත්වා මහාරඤ්ඤං, යුඤ්ජාම ජිනසාසනං. Đối với chúng tôi, sống mà không có giáo Pháp thì đủ rồi. Sau khi đi vào khu rừng lớn, chúng tôi sẽ thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. 136. 136. ‘‘අද්දසම්හ [Pg.124] තදාරඤ්ඤෙ, උබ්බිද්ධං සෙලමුත්තමං; නිස්සෙණියා තමාරුය්හ, නිස්සෙණිං පාතයිම්හසෙ. Khi ấy, ở trong khu rừng, chúng tôi đã nhìn thấy ngọn núi đá cao lớn và cao thượng. Sau khi dùng thang leo lên ngọn núi ấy, chúng tôi đã xô cái thang đi. 137. 137. ‘‘තදා ඔවදි නො ථෙරො, බුද්ධුප්පාදො සුදුල්ලභො; සද්ධාතිදුල්ලභා ලද්ධා, ථොකං සෙසඤ්ච සාසනං. Khi ấy, vị trưởng lão đã khuyên dạy chúng tôi: ‘Sự xuất hiện của đức Phật là rất khó gặp. Đức tin, điều rất khó có được, đã được thành tựu. Và giáo Pháp chỉ còn lại một ít.’ 138. 138. ‘‘නිපතන්ති ඛණාතීතා, අනන්තෙ දුක්ඛසාගරෙ; තස්මා පයොගො කත්තබ්බො, යාව ඨාති මුනෙ මතං. Những người đã bỏ lỡ khoảnh khắc (Phật xuất hiện) sẽ rơi vào đại dương đau khổ không cùng tận. Do đó, cần phải nỗ lực tinh tấn trong khi lời dạy của bậc ẩn sĩ vẫn còn tồn tại. 139. 139. ‘‘අරහා ආසි සො ථෙරො, අනාගාමී තදානුගො; සුසීලා ඉතරෙ යුත්තා, දෙවලොකං අගම්හසෙ. Vị trưởng lão ấy đã là bậc A-la-hán, vị đi theo sau là bậc A-na-hàm. Những vị còn lại, là những người có giới hạnh tốt đẹp, chúng tôi đã đi đến cõi trời. 140. 140. ‘‘නිබ්බුතො තිණ්ණසංසාරො, සුද්ධාවාසෙ ච එකකො; අහඤ්ච පක්කුසාති ච, සභියො බාහියො තථා. Vị đã vượt qua vòng luân hồi đã được tịch diệt. Một vị khác thì ở tại Tịnh Cư Thiên. Và tôi, và ngài Pakkusāti, ngài Sabhiya, và ngài Bāhiya cũng vậy. 141. 141. ‘‘කුමාරකස්සපො චෙව, තත්ථ තත්ථූපගා මයං; සංසාරබන්ධනා මුත්තා, ගොතමෙනානුකම්පිතා. Và cả ngài Kumārakassapa, chúng tôi đã đi đến nơi này nơi kia. Do được đức Gotama thương tưởng, chúng tôi đã được giải thoát khỏi sự trói buộc của vòng luân hồi. 142. 142. ‘‘මල්ලෙසු කුසිනාරායං, ජාතො ගබ්භෙව මෙ සතො; මාතා මතා චිතාරුළ්හා, තතො නිප්පතිතො අහං. Tôi đã được sanh ra ở Kusinārā của xứ Mallā. Trong khi tôi đang ở trong bụng mẹ, mẹ tôi đã qua đời và được đặt lên giàn hỏa thiêu. Từ đó, tôi đã rơi ra ngoài. 143. 143. ‘‘පතිතො දබ්බපුඤ්ජම්හි, තතො දබ්බොති විස්සුතො; බ්‍රහ්මචාරීබලෙනාහං, විමුත්තො සත්තවස්සිකො. Tôi đã rơi xuống đống gỗ, do đó tôi được biết đến với tên gọi Dabba. Nhờ vào năng lực của đời sống Phạm Hạnh, tôi đã được giải thoát vào lúc bảy tuổi. 144. 144. ‘‘ඛීරොදනබලෙනාහං, පඤ්චහඞ්ගෙහුපාගතො; ඛීණාසවොපවාදෙන, පාපෙහි බහුචොදිතො. Nhờ vào năng lực của (việc cúng dường) cháo sữa, tôi đã đạt được năm yếu tố. Do việc vu khống bậc đã tận diệt các lậu hoặc, tôi đã bị những kẻ xấu ác khiển trách nhiều lần. 145. 145. ‘‘උභො පුඤ්ඤඤ්ච පාපඤ්ච, වීතිවත්තොම්හි දානිහං; පත්වාන පරමං සන්තිං, විහරාමි අනාසවො. Giờ đây, tôi đã vượt qua cả hai, phước và tội. Sau khi đã đạt đến sự an tịnh tối thượng, tôi sống không còn các lậu hoặc. 146. 146. ‘‘සෙනාසනං පඤ්ඤාපයිං, හාසයිත්වාන සුබ්බතෙ; ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං. Sau khi đã làm hài lòng các bậc có giới hạnh tốt đẹp, tôi đã sắp đặt chỗ ở. Bậc Chiến Thắng, do hài lòng về phẩm hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí đệ nhất. 147. 147. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn các lậu hoặc. 148. 148. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 149. 149. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දබ්බමල්ලපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão, Đại đức Dabbamallaputta đã nói những câu kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phẩm truyện về Trưởng lão Dabbamallaputta là phẩm thứ tư. 5. කුමාරකස්සපත්ථෙරඅපදානං 5. Phẩm truyện về Trưởng lão Kumārakassapa 150. 150. ‘‘ඉතො [Pg.125] සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො; සබ්බලොකහිතො වීරො, පදුමුත්තරනාමකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi, là bậc Anh Hùng vì lợi ích của toàn thể thế gian, có danh hiệu là Padumuttara. 151. 151. ‘‘තදාහං බ්‍රාහ්මණො හුත්වා, විස්සුතො වෙදපාරගූ; දිවාවිහාරං විචරං, අද්දසං ලොකනායකං. Khi ấy, tôi là một vị Bà-la-môn, nổi tiếng và là bậc thông suốt Vệ-đà. Trong khi đi tìm nơi nghỉ ban ngày, tôi đã nhìn thấy bậc Lãnh Đạo của thế gian. 152. 152. ‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, බොධයන්තං සදෙවකං; විචිත්තකථිකානග්ගං, වණ්ණයන්තං මහාජනෙ. (Tôi đã thấy ngài) đang công bố về Tứ Diệu Đế, đang làm cho thế gian cùng với chư Thiên được giác ngộ, và đang tán dương giữa đại chúng vị đệ nhất trong số những người có tài thuyết giảng đa dạng. 153. 153. ‘‘තදා මුදිතචිත්තොහං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; නානාරත්තෙහි වත්ථෙහි, අලඞ්කරිත්වාන මණ්ඩපං. Khi ấy, với tâm ý hoan hỷ, tôi đã thỉnh mời đức Như Lai. Sau khi đã trang hoàng một gian đình tạ bằng các loại vải có nhiều màu sắc khác nhau. 154. 154. ‘‘නානාරතනපජ්ජොතං, සසඞ්ඝං භොජයිං තහිං; භොජයිත්වාන සත්තාහං, නානග්ගරසභොජනං. (gian đình tạ) sáng chói với nhiều loại bảo vật, tôi đã cúng dường (đồ ăn) đến ngài cùng với Tăng chúng ở nơi ấy. Sau khi đã cúng dường trong bảy ngày các món ăn có nhiều hương vị hảo hạng. 155. 155. ‘‘නානාචිත්තෙහි පුප්ඵෙහි, පූජයිත්වා සසාවකං ; නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං. Sau khi đã cúng dường ngài cùng với các vị Thinh Văn bằng các loại hoa đa dạng và đẹp đẽ, tôi đã phủ phục dưới chân ngài và đã phát nguyện về địa vị ấy. 156. 156. ‘‘තදා මුනිවරො ආහ, කරුණෙකරසාසයො ; ‘පස්සථෙතං දිජවරං, පදුමානනලොචනං. Khi ấy, bậc Ẩn Sĩ cao cả, là nơi nương tựa duy nhất của lòng bi mẫn, đã nói rằng: ‘Hãy nhìn vị lưỡng sanh cao quý này, người có gương mặt và đôi mắt như hoa sen. 157. 157. ‘‘‘පීතිපාමොජ්ජබහුලං, සමුග්ගතතනූරුහං; හාසම්හිතවිසාලක්ඛං, මම සාසනලාලසං. ‘Người có nhiều hỷ và lạc, người có lông trên thân dựng đứng, người có đôi mắt mở rộng trong niềm vui và nụ cười, người có lòng khao khát giáo Pháp của ta. 158. 158. ‘‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, එකාවත්ථසුමානසං ; එස පත්ථෙති තං ඨානං, විචිත්තකථිකත්තනං. ‘Người đang phủ phục dưới chân ta, người chỉ mặc một tấm y và có tâm ý tốt đẹp. Vị này đang phát nguyện về địa vị ấy, tức là khả năng thuyết giảng đa dạng.’ 159. 159. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Sau một trăm ngàn kiếp nữa, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, vị Đạo Sư ấy sẽ có mặt ở trên đời.’ 160. 160. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කුමාරකස්සපො නාම, හෙස්සති සත්ථු සාවකො. “‘Vị ấy sẽ là người thừa kế trong các Pháp của vị ấy, là người con đích thực do Pháp hóa sanh; tên là Kumārakassapa, sẽ là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư. 161. 161. ‘‘‘විචිත්තපුප්ඵදුස්සානං, රතනානඤ්ච වාහසා; විචිත්තකථිකානං සො, අග්ගතං පාපුණිස්සති’. “‘Do năng lực của các loại hoa và vải đa dạng, và của các loại châu báu; vị ấy sẽ đạt đến địa vị tối thượng trong số những người có tài thuyết giảng đa dạng’. 162. 162. ‘‘තෙන [Pg.126] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 163. 163. ‘‘පරිබ්භමං භවාභවෙ, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො; සාඛමිගත්‍රජො හුත්වා, මිගියා කුච්ඡිමොක්කමිං. “Tôi đã lang thang trong các kiếp sống, giống như người vũ công ở giữa sân khấu; sau khi trở thành con của nai chúa Sākha, tôi đã đi vào bụng của một con nai cái. 164. 164. ‘‘තදා මයි කුච්ඡිගතෙ, වජ්ඣවාරො උපට්ඨිතො; සාඛෙන චත්තා මෙ මාතා, නිග්‍රොධං සරණං ගතා. “Khi ấy, trong lúc tôi đang ở trong bụng mẹ, đến phiên mẹ tôi bị giết. Mẹ của tôi bị (nai chúa) Sākha ruồng bỏ, đã đi đến quy y nơi (nai chúa) Nigrodha. 165. 165. ‘‘තෙන සා මිගරාජෙන, මරණා පරිමොචිතා; පරිච්චජිත්වා සපාණං, මමෙවං ඔවදී තදා. “Vị nai chúa ấy đã giải thoát mẹ tôi khỏi cái chết, sau khi đã từ bỏ mạng sống của mình. Khi ấy, mẹ đã khuyên dạy tôi như vầy. 166. 166. ‘‘‘නිග්‍රොධමෙව සෙවෙය්‍ය, න සාඛමුපසංවසෙ; නිග්‍රොධස්මිං මතං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ සාඛම්හි ජීවිතං’. “‘Chỉ nên phụng sự Nigrodha, không nên chung sống với Sākha. Thà chết dưới trướng Nigrodha, còn hơn sống với Sākha’. 167. 167. ‘‘තෙනානුසිට්ඨා මිගයූථපෙන, අහඤ්ච මාතා ච තථෙතරෙ ච ; ආගම්ම රම්මං තුසිතාධිවාසං, ගතා පවාසං සඝරං යථෙව. “Được vị thủ lãnh đàn nai ấy chỉ dạy, tôi, mẹ tôi, và những con nai khác, đã đi đến trú xứ Đâu Suất khả ái, giống như người đi xa trở về nhà của mình. 168. 168. ‘‘පුනො කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ; ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං. “Một lần nữa, khi giáo huấn của bậc Anh hùng Kassapa đang đi đến chỗ kết thúc, tôi đã leo lên đỉnh núi đá và đã nỗ lực trong giáo huấn của bậc Chiến Thắng. 169. 169. ‘‘ඉදානාහං රාජගහෙ, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහුං; ආපන්නසත්තා මෙ මාතා, පබ්බජි අනගාරියං. “Hiện nay, tôi đã được sanh ra ở thành Rājagaha, trong gia đình của một vị trưởng giả. Mẹ của tôi, trong khi đang mang thai, đã xuất gia vào đời sống không nhà. 170. 170. ‘‘සගබ්භං තං විදිත්වාන, දෙවදත්තමුපානයුං; සො අවොච ‘විනාසෙථ, පාපිකං භික්ඛුනිං ඉමං’. “Sau khi biết được bà ấy có thai, họ đã dẫn bà đến gặp Devadatta. Vị ấy đã nói rằng: ‘Hãy hủy hoại vị tỳ-khưu-ni xấu xa này’. 171. 171. ‘‘ඉදානිපි මුනින්දෙන, ජිනෙන අනුකම්පිතා; සුඛිනී අජනී මය්හං, මාතා භික්ඛුනුපස්සයෙ. “Ngay cả hiện nay, được bậc Lãnh đạo các bậc ẩn sĩ, bậc Chiến Thắng, thương tưởng đến, mẹ của tôi đã sanh ra tôi một cách an toàn ở tại trú xứ của tỳ-khưu-ni. 172. 172. ‘‘තං විදිත්වා මහීපාලො, කොසලො මං අපොසයි; කුමාරපරිහාරෙන, නාමෙනාහඤ්ච කස්සපො. “Sau khi biết được việc ấy, vị vua hộ trì quốc độ, vua xứ Kosala, đã nuôi dưỡng tôi với các danh dự của một hoàng tử. Và tôi có tên là Kassapa. 173. 173. ‘‘මහාකස්සපමාගම්ම, අහං කුමාරකස්සපො; වම්මිකසදිසං කායං, සුත්වා බුද්ධෙන දෙසිතං. “Do liên hệ đến ngài Mahākassapa, tôi là Kumārakassapa. Sau khi nghe về thân thể tương tự như gò mối đã được Đức Phật thuyết giảng. 174. 174. ‘‘තතො [Pg.127] චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො; පායාසිං දමයිත්වාහං, එතදග්ගමපාපුණිං. “Sau đó, tâm của tôi đã được giải thoát, hoàn toàn không còn chấp thủ. Sau khi đã nhiếp phục Pāyāsi, tôi đã đạt được địa vị đứng đầu này. 175. 175. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 176. 176. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. 177. 177. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành”. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුමාරකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão Kumārakassapa khả kính đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Ngài đã thuyết giảng như thế. කුමාරකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. (Thiên) Thạnh văn ký sự về trưởng lão Kumārakassapa, phần thứ năm. චතුවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng đọc thứ hai mươi bốn. 6. බාහියත්ථෙරඅපදානං 6. (Thiên) Thạnh văn ký sự về trưởng lão Bāhiya 178. 178. ‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො; මහප්පභො තිලොකග්ගො, නාමෙන පදුමුත්තරො. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị Lãnh Đạo đã sanh khởi. Ngài có đại quang minh, là bậc tối thượng trong ba cõi, danh hiệu là Padumuttara. 179. 179. ‘‘ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුස්ස, ගුණං කිත්තයතො මුනෙ; සුත්වා උදග්ගචිත්තොහං, කාරං කත්වා මහෙසිනො. “Sau khi nghe bậc Ẩn sĩ tán dương phẩm hạnh của vị tỳ-khưu có thắng trí nhanh chóng, tôi với tâm phấn khởi, đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Đại Ẩn sĩ. 180. 180. ‘‘දත්වා සත්තාහිකං දානං, සසිස්සස්ස මුනෙ අහං; අභිවාදිය සම්බුද්ධං, තං ඨානං පත්ථයිං තදා. “Sau khi đã dâng cúng vật thực trong bảy ngày đến bậc Ẩn sĩ cùng với các đệ tử, tôi đã đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác và khi ấy đã nguyện cầu địa vị ấy. 181. 181. ‘‘තතො මං බ්‍යාකරි බුද්ධො, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං; පතිතං පාදමූලෙ මෙ, චරියං පච්චවෙක්ඛණං. “Sau đó, Đức Phật đã thọ ký cho tôi: ‘Hãy nhìn vị Bà-la-môn này, đang nằm phủ phục dưới chân của ta, đang quán xét về hạnh nghiệp. 182. 182. ‘‘‘හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, අවදාතතනුත්තචං; පලම්බබිම්බතම්බොට්ඨං, සෙතතිණ්හසමං දිජං. “‘Vị ấy có các chi phần được trang điểm bằng dây đeo bằng vàng, có làn da trong sạch, có đôi môi đỏ như trái Bimba và buông thõng, có hàm răng trắng, bén, và đều đặn. 183. 183. ‘‘‘ගුණථාමබහුතරං, සමුග්ගතතනූරුහං; ගුණොඝායතනීභූතං, පීතිසම්ඵුල්ලිතානනං. “‘Vị ấy có nhiều phẩm hạnh và sức mạnh, có lông trên thân mọc hướng lên, là nơi nương tựa cho các phẩm hạnh, có gương mặt rạng rỡ với niềm hoan hỷ. 184. 184. ‘‘‘එසො පත්ථයතෙ ඨානං, ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුනො; අනාගතෙ මහාවීරො, ගොතමො නාම හෙස්සති. “‘Vị này nguyện cầu địa vị của vị tỳ-khưu có thắng trí nhanh chóng. Trong tương lai, sẽ có bậc Đại Anh hùng tên là Gotama. 185. 185. ‘‘‘තස්ස [Pg.128] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; බාහියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. “‘Vị ấy là người thừa tự trong các Pháp của đức Phật ấy, là người con ruột do Pháp hóa sanh; với tên gọi là Bāhiya, vị ấy sẽ là vị thinh văn của đức Đạo Sư’. 186. 186. ‘‘තදා හි තුට්ඨො වුට්ඨාය, යාවජීවං මහාමුනෙ; කාරං කත්වා චුතො සග්ගං, අගං සභවනං යථා. “Khi ấy, do hoan hỷ, con đã đứng dậy, đã thực hiện sự tôn kính đến bậc Đại ẩn sĩ cho đến trọn đời; sau khi mệnh chung, con đã đi đến cõi trời giống như về nhà của mình. 187. 187. ‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සුඛිතො තස්ස කම්මුනො; වාහසා සංසරිත්වාන, සම්පත්තිමනුභොමහං. “Dầu là chư thiên hay là loài người, con được an lạc do năng lực của nghiệp ấy; sau khi đã luân hồi, con đã hưởng thụ sự thành đạt. 188. 188. ‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ; ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං. “Một lần nữa, trong giáo Pháp của bậc Dũng Sĩ Kassapa đang lúc suy tàn, sau khi đã leo lên đỉnh núi đá, con đã nỗ lực ở trong giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. 189. 189. ‘‘විසුද්ධසීලො සප්පඤ්ඤො, ජිනසාසනකාරකො; තතො චුතා පඤ්ච ජනා, දෙවලොකං අගම්හසෙ. “Con có giới hạnh trong sạch, có trí tuệ, là người thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. Từ nơi ấy, năm người chúng con sau khi mệnh chung đã đi đến cõi trời. 190. 190. ‘‘තතොහං බාහියො ජාතො, භාරුකච්ඡෙ පුරුත්තමෙ; තතො නාවාය පක්ඛන්දො, සාගරං අප්පසිද්ධියං. “Sau đó, con sanh làm Bāhiya ở tại thành phố cao quý Bhārukaccha. Từ nơi ấy, con đã ra khơi trên biển cả bằng thuyền bè vì mục đích thành tựu lợi ích. 191. 191. ‘‘තතො නාවා අභිජ්ජිත්ථ, ගන්ත්වාන කතිපාහකං; තදා භීසනකෙ ඝොරෙ, පතිතො මකරාකරෙ. “Từ lúc ấy, sau khi đi được vài ngày, chiếc thuyền đã bị vỡ. Khi ấy, con đã bị rơi vào trong biển cả, nơi trú ẩn của loài ma-kết, khủng khiếp và ghê rợn. 192. 192. ‘‘තදාහං වායමිත්වාන, සන්තරිත්වා මහොදධිං; සුප්පාදපට්ටනවරං, සම්පත්තො මන්දවෙධිතො. “Khi ấy, sau khi đã nỗ lực, con đã bơi qua biển cả và đã đến được hải cảng Suppāraka cao quý, nơi (kẻ thù) khó xâm nhập. 193. 193. ‘‘දාරුචීරං නිවාසෙත්වා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසිං; තදාහ සො ජනො තුට්ඨො, අරහායමිධාගතො. “Sau khi đã mặc vào vỏ cây khô, con đã đi vào làng để khất thực. Khi ấy, những người dân kia hoan hỷ (nói rằng): ‘Vị A-la-hán này đã đến đây.’ 194. 194. ‘‘ඉමං අන්නෙන පානෙන, වත්ථෙන සයනෙන ච; භෙසජ්ජෙන ච සක්කත්වා, හෙස්සාම සුඛිතා මයං. “Sau khi đã tôn kính vị này với vật thực, thức uống, y phục, và chỗ ở, và với dược phẩm, chúng ta sẽ là những người được an lạc.” 195. 195. ‘‘පච්චයානං තදා ලාභී, තෙහි සක්කතපූජිතො; අරහාහන්ති සඞ්කප්පං, උප්පාදෙසිං අයොනිසො. “Khi ấy, con là người nhận được các vật dụng, được họ tôn kính và cúng dường. Con đã khởi lên ý nghĩ một cách không khéo léo rằng: ‘Ta là vị A-la-hán.’ 196. 196. ‘‘තතො මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, චොදයී පුබ්බදෙවතා; ‘න ත්වං උපායමග්ගඤ්ඤූ, කුතො ත්වං අරහා භවෙ’. “Sau đó, vị trời là bạn cũ, sau khi biết được tâm của con, đã khiển trách rằng: ‘Ngươi không phải là người biết được phương tiện và con đường, làm sao ngươi có thể là vị A-la-hán được?’ 197. 197. ‘‘චොදිතො තාය සංවිග්ගො, තදාහං පරිපුච්ඡි තං; ‘කෙ වා එතෙ කුහිං ලොකෙ, අරහන්තො නරුත්තමා. “Bị vị ấy khiển trách, con đã kinh cảm, khi ấy con đã hỏi vị ấy rằng: ‘Ở trên đời, những vị A-la-hán, những bậc tối thượng nhân kia là ai và ở đâu?’ 198. 198. ‘‘‘සාවත්ථියං [Pg.129] කොසලමන්දිරෙ ජිනො, පහූතපඤ්ඤො වරභූරිමෙධසො; සො සක්‍යපුත්තො අරහා අනාසවො, දෙසෙති ධම්මං අරහත්තපත්තියා. “‘Ở tại Sāvatthī, trong kinh thành của xứ Kosala, có đức Chiến Thắng, bậc có trí tuệ dồi dào, bậc có tuệ giác cao quý và rộng lớn. Vị Thích tử ấy là bậc A-la-hán, bậc vô lậu, Ngài thuyết giảng Chánh Pháp vì sự chứng đạt A-la-hán quả.’ 199. 199. ‘‘‘තදස්ස සුත්වා වචනං සුපීණිතො, නිධිංව ලද්ධා කපණොති විම්හිතො; උදග්ගචිත්තො අරහත්තමුත්තමං, සුදස්සනං දට්ඨුමනන්තගොචරං. “Khi ấy, sau khi nghe lời nói của vị ấy, con vô cùng hoan hỷ và kinh ngạc giống như người nghèo khó tìm được kho tàng; với tâm phấn chấn, (con đã đi) để được thấy bậc có tầm nhìn vô hạn, bậc thấy rõ A-la-hán quả tối thượng. 200. 200. ‘‘‘තදා තතො නික්ඛමිත්වාන සත්ථුනො, සදා ජිනං පස්සාමි විමලානනං ; උපෙච්ච රම්මං විජිතව්හයං වනං, දිජෙ අපුච්ඡිං කුහිං ලොකනන්දනො. “Khi ấy, sau khi đã rời khỏi nơi đó, (con nghĩ rằng): ‘Ta sẽ được thấy đức Chiến Thắng, bậc có gương mặt không tỳ vết.’ Sau khi đã đi đến khu rừng khả ái tên là Vijita (Jetavana), con đã hỏi các bậc trưởng lão: ‘Bậc làm hoan hỷ thế gian ở đâu?’ 201. 201. ‘‘‘තතො අවොචුං නරදෙවවන්දිතො, පුරං පවිට්ඨො අසනෙසනාය සො; සසොව ඛිප්පං මුනිදස්සනුස්සුකො, උපෙච්ච වන්දාහි තමග්ගපුග්ගලං’. “Sau đó, các vị ấy đã nói: ‘Bậc được người và trời đảnh lễ, vị ấy đã đi vào thành phố để khất thực. Ngươi là người nhiệt tâm muốn thấy bậc Ẩn sĩ, hãy mau mau đi đến, sau khi đã đến gần, hãy đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân ấy.’ 202. 202. ‘‘තතොහං තුවටං ගන්ත්වා, සාවත්ථිං පුරමුත්තමං; විචරන්තං තමද්දක්ඛිං, පිණ්ඩත්ථං අපිහාගිධං. “Sau đó, con đã đi nhanh chóng đến Sāvatthī, thành phố cao quý. Con đã thấy Ngài đang đi khất thực, không có sự thèm muốn. 203. 203. ‘‘පත්තපාණිං අලොලක්ඛං, පාචයන්තං පීතාකරං ; සිරීනිලයසඞ්කාසං, රවිදිත්තිහරානනං. “Bậc có bát trong tay, có đôi mắt không dao động, bậc làm cho (nghiệp) chín muồi, bậc có màu da vàng óng, bậc giống như nơi nương tựa của sự huy hoàng, bậc có gương mặt làm lu mờ ánh sáng mặt trời. 204. 204. ‘‘තං සමෙච්ච නිපච්චාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං; ‘කුපථෙ විප්පනට්ඨස්ස, සරණං හොහි ගොතම. “Sau khi đã đến gần và cúi lạy Ngài, con đã nói lên lời này: ‘Thưa ngài Gotama, xin hãy là nơi nương tựa cho người đã bị lạc mất ở trên con đường sai trái.’ 205. 205. ‘‘‘පාණසන්තාරණත්ථාය, පිණ්ඩාය විචරාමහං; න තෙ ධම්මකථාකාලො, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො’. “‘Ta đang đi khất thực vì mục đích duy trì mạng sống. Đây không phải là lúc thuyết Pháp cho ngươi,’ bậc Thánh Giả Tối Thượng đã nói như vậy. 206. 206. ‘‘තදා පුනප්පුනං බුද්ධං, ආයාචිං ධම්මලාලසො; යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ගම්භීරං සුඤ්ඤතං පදං. “Khi ấy, do khát khao Chánh Pháp, con đã thỉnh cầu đức Phật nhiều lần. Ngài đã thuyết giảng Chánh Pháp cho con, là trạng thái sâu xa, là tánh Không. 207. 207. ‘‘තස්ස [Pg.130] ධම්මං සුණිත්වාන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං; පරික්ඛීණායුකො සන්තො, අහො සත්ථානුකම්පකො. “Sau khi đã nghe Chánh Pháp của Ngài, con đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc, trong khi là người có tuổi thọ đã gần cạn kiệt. Ôi, thật là lòng bi mẫn của đức Đạo Sư! 208. 208. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc. 209. 209. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của con thật là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 210. 210. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 211. 211. ‘‘එවං ථෙරො වියාකාසි, බාහියො දාරුචීරියො; සඞ්කාරකූටෙ පතිතො, භූතාවිට්ඨාය ගාවියා. Như vậy, trưởng lão Bāhiya, người mặc vỏ cây khô, đã tuyên thuyết (những lời kệ này) trong khi bị ngã trên đống rác do một con bò cái bị quỷ ám húc phải. 212. 212. ‘‘අත්තනො පුබ්බචරියං, කිත්තයිත්වා මහාමති; පරිනිබ්බායි සො ථෙරො, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ. Bậc có trí tuệ vĩ đại, sau khi đã kể lại hành vi trong quá khứ của mình, vị trưởng lão ấy đã nhập Niết-bàn ở tại Sāvatthī, thành phố cao quý. 213. 213. ‘‘නගරා නික්ඛමන්තො තං, දිස්වාන ඉසිසත්තමො; දාරුචීරධරං ධීරං, බාහියං බාහිතාගමං. Trong khi đang đi ra khỏi thành phố, bậc Thánh Giả Tối Thượng thứ bảy, sau khi đã nhìn thấy vị Bāhiya, bậc hiền trí mặc vỏ cây khô, người đã đến từ bên ngoài (giáo Pháp). 214. 214. ‘‘භූමියං පතිතං දන්තං, ඉන්දකෙතූව පාතිතං; ගතායුං සුක්ඛකිලෙසං, ජිනසාසනකාරකං. (Thấy ngài) đã ngã xuống đất, đã được điều phục, giống như cột cờ của trời Đế-thích bị hạ xuống, người đã hết tuổi thọ, đã làm khô cạn các phiền não, người đã thực hành giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. 215. 215. ‘‘තතො ආමන්තයී සත්ථා, සාවකෙ සාසනෙ රතෙ; ‘ගණ්හථ නෙත්වා ඣාපෙථ, තනුං සබ්‍රහ්මචාරිනො. Bấy giờ, bậc Đạo Sư đã gọi các vị đệ tử đang hoan hỷ trong giáo Pháp: ‘Hãy mang đi và hỏa táng thân xác của người bạn đồng phạm hạnh.’ 216. 216. ‘‘‘ථූපං කරොථ පූජෙථ, නිබ්බුතො සො මහාමති; ඛිප්පාභිඤ්ඤානමෙසග්ගො, සාවකො මෙ වචොකරො. ‘Hãy dựng bảo tháp và hãy cúng dường, vị ấy, bậc đại trí, đã tịch diệt. Vị ấy là đệ tử vâng lời của ta, là bậc tối thượng trong số những người có thắng trí nhanh chóng.’ 217. 217. ‘‘‘සහස්සමපි චෙ ගාථා, අනත්ථපදසඤ්හිතා; එකං ගාථාපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති. ‘Dầu cho có một ngàn câu kệ bao gồm những lời vô nghĩa, một câu kệ vẫn tốt hơn, mà sau khi nghe xong, người ta được an tịnh.’ 218. 218. ‘‘‘යත්ථ ආපො ච පථවී, තෙජො වායො න ගාධති; න තත්ථ සුක්කා ජොතන්ති, ආදිච්චො න පකාසති. ‘Nơi nào nước, đất, lửa, và gió không có chỗ đứng; nơi ấy các vì sao không chiếu sáng, mặt trời không tỏa rạng.’ 219. 219. ‘‘‘න තත්ථ චන්දිමා භාති, තමො තත්ථ න විජ්ජති; යදා ච අත්තනා වෙදි, මුනිමොනෙන බ්‍රාහ්මණො. ‘Nơi ấy mặt trăng không soi sáng, bóng tối không tồn tại. Và khi vị Bà-la-môn, bậc ẩn sĩ, tự mình biết được (điều này) bằng trí tuệ của bậc ẩn sĩ.’ 220. 220. ‘‘‘අථ [Pg.131] රූපා අරූපා ච, සුඛදුක්ඛා විමුච්චති’; ඉච්චෙවං අභණී නාථො, තිලොකසරණො මුනි’’. ‘Khi ấy, vị ấy được giải thoát khỏi sắc và vô sắc, khỏi lạc và khổ.’ Bậc Hộ Trì, bậc Ẩn Sĩ là nơi nương tựa của ba cõi, đã nói như vậy.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බාහියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, nghe nói rằng, trưởng lão Bāhiya khả kính đã nói lên những câu kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. බාහියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Phẩm truyện về trưởng lão Bāhiya, chương thứ sáu. 7. මහාකොට්ඨිකත්ථෙරඅපදානං 7. Phẩm truyện về trưởng lão Mahākoṭṭhika 221. 221. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා. Một trăm ngàn kiếp về trước tính từ kiếp này, đã xuất hiện bậc Toàn Giác, bậc Mắt Thần, tên là Padumuttara, bậc Chiến Thắng, bậc Ẩn Sĩ biết rõ tất cả thế gian. 222. 222. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Vị ấy là bậc khuyên dạy, bậc chỉ giáo, bậc cứu độ cho tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong việc thuyết giảng, đã cứu thoát nhiều chúng sanh. 223. 223. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. Vị ấy là bậc có lòng thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Vị ấy đã an lập tất cả các người theo ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới. 224. 224. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. Như vậy, (giáo Pháp) đã được không bị khuấy rối, đã được trống không các người theo ngoại đạo, và đã được điểm tô bởi các vị A-la-hán, những bậc đã tự chủ và vững vàng. 225. 225. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. Bậc Đại Ẩn Sĩ ấy cao năm mươi tám ratana, giống như vòng hoa bằng vàng, và có được ba mươi hai tướng tốt cao quý. 226. 226. ‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong khi tại thế lâu như thế, vị ấy đã cứu thoát nhiều chúng sanh. 227. 227. ‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ; උපෙච්ච සබ්බලොකග්ගං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං. Lúc bấy giờ, ở tại thành Haṃsavatī, ta là vị Bà-la-môn tinh thông Vệ-đà. Sau khi đã đến gần bậc tối thượng của tất cả thế gian, ta đã lắng nghe bài thuyết giảng về Giáo Pháp. 228. 228. ‘‘තදා සො සාවකං වීරො, පභින්නමතිගොචරං; අත්ථෙ ධම්මෙ නිරුත්තෙ ච, පටිභානෙ ච කොවිදං. Lúc bấy giờ, bậc Anh Hùng ấy (đã tán thán) vị đệ tử có phạm vi của trí tuệ phân tích, là người thiện xảo về ý nghĩa, về Giáo Pháp, về từ nguyên, và về biện tài. 229. 229. ‘‘ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතො අහං; සසාවකං ජිනවරං, සත්තාහං භොජයිං තදා. Vị ấy đã đặt (vị đệ tử ấy) vào địa vị tối thượng. Sau khi nghe điều ấy, ta đã được hoan hỷ. Lúc bấy giờ, trong bảy ngày, ta đã cúng dường vật thực đến bậc Chiến Thắng cao cả cùng với các vị đệ tử của ngài. 230. 230. ‘‘දුස්සෙහච්ඡාදයිත්වාන, සසිස්සං බුද්ධිසාගරං ; නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං. Sau khi đã dùng các tấm vải để bao phủ bậc trí tuệ như biển cả cùng với các vị đệ tử của ngài, và sau khi đã đảnh lễ dưới chân ngài, ta đã phát nguyện về địa vị ấy. 231. 231. ‘‘තතො [Pg.132] අවොච ලොකග්ගො, ‘පස්සථෙතං දිජුත්තමං; විනතං පාදමූලෙ මෙ, කමලොදරසප්පභං. Khi ấy, bậc tối thượng của thế gian đã nói: ‘Hãy nhìn vị lưỡng sanh ưu tú này, đang cúi mình dưới chân ta, có ánh sáng rực rỡ như nhụy hoa sen.’ 232. 232. ‘‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස භික්ඛුස්ස, ඨානං පත්ථයතෙ අයං; තාය සද්ධාය චාගෙන, සද්ධම්මස්සවනෙන ච. ‘Vị này đang phát nguyện về địa vị của vị tỳ khưu tối thượng của Đức Phật. Do nhờ đức tin ấy, nhờ sự bố thí, và nhờ việc lắng nghe Chánh Pháp.’ 233. 233. ‘‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරිත්වා භවාභවෙ; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. ‘Sau khi được an lạc ở khắp mọi nơi, sau khi đã luân hồi trong các kiếp sống, trong thời vị lai, ngươi sẽ đạt được điều tâm nguyện ấy.’ 234. 234. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp tính từ đây, sẽ có bậc Đạo Sư ở trên đời, sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc.’ 235. 235. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කොට්ඨිකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong Giáo Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con đích thực, được tạo ra bởi Giáo Pháp, là vị đệ tử của bậc Đạo Sư, có tên là Koṭṭhika.’ 236. 236. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො. Sau khi nghe điều ấy, ta đã được hoan hỷ. Lúc bấy giờ, trong suốt cuộc đời, ta đã phục vụ bậc Chiến Thắng với tâm từ, là người có chánh niệm, trí tuệ, và định tĩnh. 237. 237. ‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ quả của nghiệp ấy và do nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 238. 238. ‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Và ba trăm lần, ta đã trị vì vương quốc của chư thiên; và năm trăm lần, ta đã là vị chuyển luân vương. 239. 239. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Việc trị vì các vương quốc rộng lớn trong khu vực thì không thể đếm được. Do năng lực của nghiệp ấy, ta đã được an lạc ở khắp mọi nơi. 240. 240. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං. Ta chỉ luân hồi trong hai kiếp sống, ở cõi trời hoặc ở cõi người. Ta không đi đến cảnh giới nào khác. Đây là kết quả của việc thực hành tốt đẹp. 241. 241. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ; ‘‘නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං. “Ta sanh ra trong hai dòng tộc, hoặc là Sát-đế-lỵ hoặc là Bà-la-môn. Ta không sanh ra trong dòng tộc thấp hèn, đây là quả của việc thực hành tốt đẹp.” 242. 242. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං; සාවත්ථියං විප්පකුලෙ, පච්චාජාතො මහද්ධනෙ. “Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, ta đã là người thuộc dòng dõi Bà-la-môn. Ta đã được tái sanh ở Sāvatthī, trong dòng tộc Bà-la-môn có tài sản lớn.” 243. 243. ‘‘මාතා චන්දවතී නාම, පිතා මෙ අස්සලායනො; යදා මෙ පිතරං බුද්ධො, විනයී සබ්බසුද්ධියා. “Mẹ của ta tên là Candavatī, cha của ta là Assalāyana. Khi ấy, đức Phật đã giáo huấn cha của ta để được thanh tịnh hoàn toàn.” 244. 244. ‘‘තදා [Pg.133] පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං; මොග්ගල්ලානො ආචරියො, උපජ්ඣා සාරිසම්භවො. “Khi ấy, với lòng tịnh tín nơi đấng Thiện Thệ, ta đã xuất gia, sống đời không nhà. Ngài Moggallāna là thầy A-xà-lê, ngài Sāriputta là thầy Hòa thượng.” 245. 245. ‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, දිට්ඨි ඡින්නා සමූලිකා; නිවාසෙන්තො ච කාසාවං, අරහත්තමපාපුණිං. “Trong khi tóc đang được cạo bỏ, tà kiến đã được đoạn trừ tận gốc rễ. Và trong khi đang đắp y ca-sa, ta đã chứng đắc quả A-la-hán.” 246. 246. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ ච මෙ මති; පභින්නා තෙන ලොකග්ගො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං. “Trí tuệ của ta đã được phân tích về nghĩa, về pháp, về ngữ nguyên, và về biện tài. Do đó, đấng Tối Thắng trong thế gian đã đặt ta vào địa vị đệ nhất.” 247. 247. ‘‘අසන්දිට්ඨං වියාකාසිං, උපතිස්සෙන පුච්ඡිතො; පටිසම්භිදාසු තෙනාහං, අග්ගො සම්බුද්ධසාසනෙ. “Được ngài Upatissa hỏi, ta đã giải đáp không chút nghi ngờ về các pháp Vô ngại giải. Do đó, trong giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, ta là vị tối thắng (về các pháp ấy).” 248. 248. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc.” 249. 249. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của ta thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 250. 250. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn pháp Vô ngại giải... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Mahākoṭṭhika đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. මහාකොට්ඨිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Phẩm truyện về Trưởng lão Mahākoṭṭhika, phần thứ bảy. 8. උරුවෙළකස්සපත්ථෙරඅපදානං 8. Phẩm truyện về Trưởng lão Uruveḷakassapa 251. 251. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện đấng Toàn Giác, bậc Mâu-ni, bậc có Thiên nhãn, tên là Padumuttara, là đấng Chiến Thắng, bậc thấu rõ tất cả thế gian.” 252. 252. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. “Ngài là bậc khuyên dạy, bậc chỉ giáo, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong thuyết pháp, đã cứu vớt nhiều chúng sanh.” 253. 253. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. “Ngài là bậc có lòng thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người ngoại đạo tìm đến trong năm giới.” 254. 254. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. “Như vậy, (giáo pháp) đã được không bị khuấy rối, và đã trống không các người ngoại đạo. (Giáo pháp) đã được trang nghiêm bởi các vị A-la-hán, là các bậc đã tự chủ, các bậc như thế ấy.” 255. 255. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. “Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana (cùi chỏ), giống như ngọn núi vàng, và có ba mươi hai tướng tốt của bậc vĩ nhân.” 256. 256. ‘‘වස්සසතසහස්සානි[Pg.134], ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. “Vào lúc ấy, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Ngài đã sống trong khoảng thời gian ấy và đã cứu vớt nhiều chúng sanh.” 257. 257. ‘‘තදාහං හංසවතියා, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො; උපෙච්ච ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං. “Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, ta là một vị Bà-la-môn được xem là người tốt. Ta đã đến gần ngọn đèn của thế gian và đã được nghe pháp thoại.” 258. 258. ‘‘තදා මහාපරිසතිං, මහාපරිසසාවකං; ඨපෙන්තං එතදග්ගම්හි, සුත්වාන මුදිතො අහං. “Khi ấy, trong đại chúng, ta đã được nghe (đức Phật) đặt một vị Thinh văn có đại chúng đông đảo vào địa vị đệ nhất, ta đã được hoan hỷ.” 259. 259. ‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිමන්තෙත්වා මහාජිනං; බ්‍රාහ්මණානං සහස්සෙන, සහදානමදාසහං. “Với đoàn tùy tùng đông đảo, ta đã thỉnh mời đấng Đại Thắng, và cùng với một ngàn vị Bà-la-môn, ta đã thực hiện việc bố thí.” 260. 260. ‘‘මහාදානං දදිත්වාන, අභිවාදිය නායකං; එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. “Sau khi thực hiện việc đại thí, sau khi đảnh lễ bậc Lãnh Đạo, ta đứng một bên, lòng đầy hoan hỷ, và đã nói lên lời này.” 261. 261. ‘‘‘තයි සද්ධාය මෙ වීර, අධිකාරගුණෙන ච; පරිසා මහතී හොතු, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං’. “‘Thưa đấng Anh Hùng, do lòng tịnh tín của con nơi Ngài và do công đức của sự phát nguyện, mong rằng hội chúng của con được đông đảo ở bất cứ nơi nào con được tái sanh.’” 262. 262. ‘‘තදා අවොච පරිසං, ගජගජ්ජිතසුස්සරො; කරවීකරුතො සත්ථා, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං. “Khi ấy, bậc Đạo Sư có giọng nói hay như tiếng rống của voi chúa, có âm thanh như tiếng chim karavīka, đã nói với hội chúng: ‘Hãy nhìn vị Bà-la-môn này.” 263. 263. ‘‘‘හෙමවණ්ණං මහාබාහුං, කමලානනලොචනං; උදග්ගතනුජං හට්ඨං, සද්ධවන්තං ගුණෙ මම. “‘(Vị ấy) có màu da vàng ròng, có cánh tay to lớn, có gương mặt và đôi mắt như hoa sen, có lông trên mình dựng đứng, lòng đầy hoan hỷ, và có đức tin nơi các phẩm hạnh của ta.’” 264. 264. ‘‘‘එස පත්ථයතෙ ඨානං, සීහඝොසස්ස භික්ඛුනො; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. “‘Vị này đang phát nguyện địa vị của vị Tỳ khưu Sīhaghosa. Trong thời vị lai, vị ấy sẽ đạt được điều mong ước ấy.’” 265. 265. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “‘Sau một trăm ngàn kiếp nữa, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện ở thế gian, sanh ra từ dòng tộc Okkāka, có tên tộc là Gotama.’” 266. 266. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. “‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong giáo pháp của Ngài, là người con đích thực do Pháp sanh ra, là vị Thinh văn của bậc Đạo Sư, có tên tộc là Kassapa.’” 267. 267. ‘‘ඉතො ද්වෙනවුතෙ කප්පෙ, අහු සත්ථා අනුත්තරො; අනූපමො අසදිසො, ඵුස්සො ලොකග්ගනායකො. Cách đây chín mươi hai đại kiếp, đã có bậc Đạo Sư Phussa, bậc Vô Thượng, không thể sánh bằng, không ai bì kịp, là bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian. 268. 268. ‘‘සො ච සබ්බං තමං හන්ත්වා, විජටෙත්වා මහාජටං; වස්සතෙ අමතං වුට්ඨිං, තප්පයන්තො සදෙවකං. Và vị ấy, sau khi diệt trừ tất cả bóng tối, gỡ rối đám rối lớn, đã ban cơn mưa bất tử, làm cho thế giới chư Thiên và nhân loại được thỏa mãn. 269. 269. ‘‘තදා [Pg.135] හි බාරාණසියං, රාජා පච්චා අහුම්හසෙ; භාතරොම්හ තයො සබ්බෙ, සංවිසට්ඨාව රාජිනො. Khi ấy, tại thành Bārāṇasī, chúng tôi là con của đức vua. Tất cả ba anh em chúng tôi đều là những người thân tín của đức vua. 270. 270. ‘‘වීරඞ්ගරූපා බලිනො, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතා; තදා කුපිතපච්චන්තො, අම්හෙ ආහ මහීපති. Có thân hình dũng mãnh, đầy sức mạnh, không thể bị đánh bại trong trận chiến. Khi ấy, vùng biên thùy nổi loạn, đức vua đã nói với chúng tôi. 271. 271. ‘‘‘එථ ගන්ත්වාන පච්චන්තං, සොධෙත්වා අට්ටවීබලං; ඛෙමං විජිරිතං කත්වා, පුන දෙථාති භාසථ’. ‘Hãy đi đến vùng biên thùy, sau khi dẹp yên lực lượng trong rừng, hãy làm cho vương quốc của ta được an ổn rồi trao lại,’ ngài đã nói như vậy. 272. 272. ‘‘තතො මයං අවොචුම්හ, යදි දෙය්‍යාසි නායකං; උපට්ඨානාය අම්හාකං, සාධයිස්සාම වො තතො. Khi ấy, chúng tôi đã tâu rằng: ‘Nếu bệ hạ cho phép chúng con được phụng sự bậc Lãnh Đạo, thì khi đó chúng con sẽ hoàn thành công việc của bệ hạ.’ 273. 273. ‘‘තතො මයං ලද්ධවරා, භූමිපාලෙන පෙසිතා; නික්ඛිත්තසත්ථං පච්චන්තං, කත්වා පුනරුපච්ච තං. Khi ấy, chúng tôi, sau khi nhận được sự cho phép, được đức vua phái đi, đã làm cho vùng biên thùy phải buông bỏ vũ khí, rồi lại đến gần vị ấy. 274. 274. ‘‘යාචිත්වා සත්ථුපට්ඨානං, රාජානං ලොකනායකං; මුනිවීරං ලභිත්වාන, යාවජීවං යජිම්හ තං. Sau khi thỉnh cầu đức vua cho phép phụng sự bậc Đạo Sư, bậc Lãnh Đạo thế gian, và sau khi được (phụng sự) bậc Thánh Hùng, chúng tôi đã cúng dường vị ấy trọn đời. 275. 275. ‘‘මහග්ඝානි ච වත්ථානි, පණීතානි රසානි ච; සෙනාසනානි රම්මානි, භෙසජ්ජානි හිතානි ච. Những y phục giá trị lớn, những vật thực hảo hạng, những sàng tọa khả ái, và những dược phẩm hữu ích. 276. 276. ‘‘දත්වා සසඞ්ඝමුනිනො, ධම්මෙනුප්පාදිතානි නො; සීලවන්තො කාරුණිකා, භාවනායුත්තමානසා. Chúng tôi, những người có giới hạnh, có lòng bi mẫn, có tâm hợp nhất với thiền định, đã dâng cúng những vật phẩm được tạo ra một cách hợp pháp đến bậc Thánh cùng với Tăng chúng. 277. 277. ‘‘සද්ධා පරිචරිත්වාන, මෙත්තචිත්තෙන නායකං; නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජං කත්වා යථාබලං. Sau khi phục vụ bậc Lãnh Đạo với đức tin và tâm từ, và khi bậc Tối Thắng trong thế gian ấy nhập Niết-bàn, chúng tôi đã thực hiện sự cúng dường tùy theo sức của mình. 278. 278. ‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, ගතා තත්ථ මහාසුඛං; අනුභූතා මයං සබ්බෙ, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Sau khi chết từ kiếp đó, chúng tôi đã đến cõi trời Tusita. Ở đó, tất cả chúng tôi đã hưởng đại lạc. Đây là quả của việc cúng dường Đức Phật. 279. 279. ‘‘මායාකාරො යථා රඞ්ගෙ, දස්සෙසි විකතිං බහුං; තථා භවෙ භමන්තොහං, විදෙහාධිපතී අහුං. Như nhà ảo thuật trình diễn nhiều sự biến hóa trên sân khấu, cũng vậy, trong khi lang thang trong các cõi hữu, ta đã là vua xứ Videha. 280. 280. ‘‘ගුණාචෙළස්ස වාක්‍යෙන, මිච්ඡාදිට්ඨිගතාසයො; නරකං මග්ගමාරූළ්හො, රුචාය මම ධීතුයා. Bởi lời nói của Guṇa lõa thể, ta đã có tâm ý bị tà kiến chiếm đoạt, đã bước lên con đường địa ngục, (và không nghe lời) của Rucā, con gái ta. 281. 281. ‘‘ඔවාදං නාදියිත්වාන, බ්‍රහ්මුනා නාරදෙනහං; බහුධා සංසිතො සන්තො, දිට්ඨිං හිත්වාන පාපිකං. Không chấp nhận lời khuyên (của con gái), ta đã được Phạm thiên Nārada giáo huấn bằng nhiều cách, và sau khi từ bỏ tà kiến xấu xa. 282. 282. ‘‘පූරයිත්වා [Pg.136] විසෙසෙන, දස කම්මපථානිහං; හිත්වාන දෙහමගමිං, සග්ගං සභවනං යථා. Ta, sau khi làm tròn một cách đặc biệt mười nghiệp lộ, sau khi từ bỏ thân xác, đã đi đến cõi trời như về nhà của mình. 283. 283. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං; බාරාණසියං ඵීතායං, ජාතො විප්පමහාකුලෙ. Khi đến kiếp cuối cùng, ta đã là một người Bà-la-môn, được sinh ra trong một gia tộc Bà-la-môn cao quý tại thành Bārāṇasī thịnh vượng. 284. 284. ‘‘මච්චුබ්‍යාධිජරා භීතො, ඔගාහෙත්වා මහාවනං ; නිබ්බානං පදමෙසන්තො, ජටිලෙසු පරිබ්බජිං. Sợ hãi sự chết, bệnh, già, ta đã đi vào khu rừng lớn, và để tìm kiếm con đường Niết-bàn, ta đã xuất gia trong giới đạo sĩ bện tóc. 285. 285. ‘‘තදා ද්වෙ භාතරො මය්හං, පබ්බජිංසු මයා සහ; උරුවෙළායං මාපෙත්වා, අස්සමං නිවසිං අහං. Khi ấy, hai người em của ta đã xuất gia cùng với ta. Ta đã tạo dựng một am thất tại Uruveḷā và đã ở đó. 286. 286. ‘‘කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උරුවෙළනිවාසිකො ; තතො මෙ ආසි පඤ්ඤත්ති, උරුවෙළකස්සපො ඉති. Tên theo dòng họ là Kassapa, và ta ở tại Uruveḷā. Do đó, ta có danh xưng là ‘Uruveḷakassapa’. 287. 287. ‘‘නදීසකාසෙ භාතා මෙ, නදීකස්සපසව්හයො; ආසී සකාසනාමෙන, ගයායං ගයාකස්සපො. Người em của ta ở gần bờ sông, được gọi là Nadīkassapa. Tại Gayā, (người em út) được gọi là Gayākassapa, theo tên nơi ở của mình. 288. 288. ‘‘ද්වෙ සතානි කනිට්ඨස්ස, තීණි මජ්ඣස්ස භාතුනො; මම පඤ්ච සතානූනා, සිස්සා සබ්බෙ මමානුගා. Người em út có hai trăm (đệ tử), người em kế có ba trăm. Ta có năm trăm đệ tử không thiếu. Tất cả các đệ tử đều là người theo ta. 289. 289. ‘‘තදා උපෙච්ච මං බුද්ධො, කත්වාන විවිධානි මෙ ; පාටිහීරානි ලොකග්ගො, විනෙසි නරසාරථි. Khi ấy, Đức Phật, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Điều Ngự chúng sanh, đã đến gần ta, thực hiện nhiều loại thần thông khác nhau và đã giáo hóa ta. 290. 290. ‘‘සහස්සපරිවාරෙන, අහොසිං එහිභික්ඛුකො; තෙහෙව සහ සබ්බෙහි, අරහත්තමපාපුණිං. Ta cùng với một ngàn tùy tùng đã trở thành một vị Tỳ-khưu ‘Thiện lai’. Cùng với tất cả họ, ta đã đạt được quả A-la-hán. 291. 291. ‘‘තෙ චෙවඤ්ඤෙ ච බහවො, සිස්සා මං පරිවාරයුං; සාසිතුඤ්ච සමත්ථොහං, තතො මං ඉසිසත්තමො. Những đệ tử ấy và nhiều người khác đã vây quanh ta. Và ta có khả năng giáo huấn họ. Do đó, bậc Thánh Tối Thượng (Đức Phật)... 292. 292. ‘‘මහාපරිසභාවස්මිං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; අහො බුද්ධෙ කතං කාරං, සඵලං මෙ අජායථ. ...đã đặt ta ở vị trí tối thắng trong việc có đại chúng tùy tùng. Ôi thay! Sự tôn kính mà ta đã làm đối với Đức Phật đã sinh ra kết quả cho ta. 293. 293. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt cháy… (v.v.)… ta sống không còn lậu hoặc. 294. 294. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là tốt đẹp… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 295. 295. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.137] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උරුවෙළකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Uruveḷakassapa đã nói những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Ngài đã nói như thế. උරුවෙළකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên sử về trưởng lão Uruveḷakassapa là thiên thứ tám. 9. රාධත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên sử về trưởng lão Rādha 296. 296. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා. “Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thấu suốt tất cả thế gian, bậc có nhãn lực, đã sanh ra ở một trăm ngàn kiếp tính từ đây. 297. 297. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Là bậc giáo huấn, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu độ tất cả chúng sanh, đức Phật thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 298. 298. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. Là bậc thương xót, bậc bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh, Ngài đã an lập tất cả các du sĩ ngoại đạo đã tìm đến trong năm giới. 299. 299. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. Như vậy, (giáo Pháp) đã được không rối ren, và đã được trống không các du sĩ ngoại đạo, và đã được rực rỡ bởi các vị A-la-hán là những bậc đã đạt đến sự thuần thục, những bậc như thế ấy. 300. 300. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. Vị Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám hắc-tay, tương tợ như trụ bằng vàng, có được ba mươi hai tướng tốt cao quý. 301. 301. ‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ được tồn tại là một trăm ngàn năm. Vị ấy, trong khi an trú chừng ấy thời gian, đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 302. 302. ‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ; උපෙච්ච තං නරවරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං. Lúc bấy giờ, tôi là vị Bà-la-môn thông suốt các câu chú ở tại thành phố Haṃsāvatī. Sau khi đi đến gần bậc Nhân Ngưu ấy, tôi đã được nghe sự thuyết giảng Chánh Pháp. 303. 303. ‘‘පඤ්ඤපෙන්තං මහාවීරං, පරිසාසු විසාරදං; පටිභානෙය්‍යකං භික්ඛුං, එතදග්ගෙ විනායකං. (Tôi đã thấy) bậc Đại Anh Hùng, bậc Lãnh Đạo, là người can đảm ở giữa các hội chúng, đang tuyên bố vị Tỳ khưu có tài ứng đối ở địa vị tối thượng. 304. 304. ‘‘තදාහං කාරං කත්වාන, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ; නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානං අභිපත්ථයිං. Lúc bấy giờ, sau khi thực hiện sự cúng dường đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng chúng, tôi đã đảnh lễ dưới chân ngài bằng đầu của mình và đã ước nguyện địa vị ấy. 305. 305. ‘‘තතො මං භගවා ආහ, සිඞ්ගීනික්ඛසමප්පභො; සරෙන රජනීයෙන, කිලෙසමලහාරිනා. Sau đó, đức Thế Tôn có ánh sáng tương tợ như vàng siṅgī đã nói với tôi bằng giọng nói làm hài lòng, loại trừ được các cấu uế phiền não. 306. 306. ‘‘‘සුඛී [Pg.138] භවස්සු දීඝායු, සිජ්ඣතු පණිධී තව; සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අතීව විපුලං තයා. ‘Bởi ngươi, sự cúng dường vô cùng to lớn đã được thực hiện đến ta cùng với Tăng chúng. Ngươi hãy có được sự an lạc, hãy được sống lâu. Mong rằng lời ước nguyện của ngươi được thành tựu. 307. 307. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp tính từ đây, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc, sẽ có mặt ở trên đời. 308. 308. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; රාධොති නාමධෙය්‍යෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con ruột do Chánh Pháp tạo ra, sẽ là vị Thinh văn của đức Đạo Sư với tên gọi là Rādha. 309. 309. ‘‘‘ස තෙ හෙතුගුණෙ තුට්ඨො, සක්‍යපුත්තො නරාසභො ; පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, පඤ්ඤපෙස්සති නායකො’. ‘Vị Lãnh Đạo ấy, bậc Nhân Ngưu, người con của dòng Sakya, do hài lòng về các đức tánh là nhân duyên của ngươi, sẽ tuyên bố (ngươi) là tối thượng về tài ứng đối.’ 310. 310. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො. Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ. Lúc bấy giờ, tôi đã hầu hạ bậc Toàn Giác cho đến trọn đời, là người có chánh niệm, có trí tuệ, có tâm từ. 311. 311. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi). 312. 312. ‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං. Và tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên được ba trăm lần. Và tôi đã là vị Chuyển Luân Vương được năm trăm lần. 313. 313. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Vương quốc ở các địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã được an lạc ở khắp mọi nơi. 314. 314. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ජාතො විප්පකුලෙ නිද්ධෙ, විකලච්ඡාදනාසනෙ. Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra ở thành phố Giribbaja cao quý, trong gia đình Bà-la-môn nghèo khó, thiếu thốn y phục và vật thực. 315. 315. ‘‘කටච්ඡුභික්ඛං පාදාසිං, සාරිපුත්තස්ස තාදිනො; යදා ජිණ්ණො ච වුද්ධො ච, තදාරාමමුපාගමිං. Tôi đã dâng cúng một muỗng vật thực đến ngài Sāriputta là bậc như thế ấy. Khi đã già nua và lớn tuổi, lúc bấy giờ tôi đã đi đến tu viện. 316. 316. ‘‘පබ්බජති න මං කොචි, ජිණ්ණදුබ්බලථාමකං; තෙන දීනො විවණ්ණඞ්ගො, සොකො චාසිං තදා අහං. Không một ai cho tôi xuất gia, là người già nua, yếu ớt, và suy nhược. Do đó, lúc bấy giờ tôi đã trở nên khốn khổ, có dung sắc xấu xí, và có sự sầu muộn. 317. 317. ‘‘දිස්වා මහාකාරුණිකො, මමමාහ මහාමුනි; ‘කිමත්ථං පුත්තසොකට්ටො, බ්‍රූහි තෙ චිත්තජං රුජං’. Vị Đại Mâu-ni, bậc có lòng đại bi, sau khi nhìn thấy tôi đã nói rằng: ‘Này con, vì sao con bị sầu muộn? Hãy nói ra chứng bệnh sanh từ tâm của con.’ 318. 318. ‘‘‘පබ්බජ්ජං න ලභෙ වීර, ස්වාක්ඛාතෙ තව සාසනෙ; තෙන සොකෙන දීනොස්මි, සරණං හොහි නායක’. ‘Thưa bậc Anh Hùng, con không nhận được sự xuất gia ở trong giáo Pháp đã được Ngài khéo thuyết giảng. Do sự sầu muộn ấy, con bị khốn khổ. Thưa bậc Lãnh Đạo, xin Ngài hãy là nơi nương tựa (cho con).’ 319. 319. ‘‘තදා [Pg.139] භික්ඛූ සමානෙත්වා, අපුච්ඡි මුනිසත්තමො; ‘ඉමස්ස අධිකාරං යෙ, සරන්ති බ්‍යාහරන්තු තෙ’. Lúc bấy giờ, sau khi triệu tập các vị Tỳ khưu, bậc Thánh Mâu-ni cao cả đã hỏi rằng: ‘Những ai nhớ được sự giúp đỡ của người này, các vị ấy hãy nói ra.’ 320. 320. ‘‘සාරිපුත්තො තදාවොච, ‘කාරමස්ස සරාමහං; කටච්ඡුභික්ඛං දාපෙසි, පිණ්ඩාය චරතො මම’. Lúc bấy giờ, ngài Sāriputta đã nói rằng: ‘Con nhớ được sự giúp đỡ của người này. Vị ấy đã dâng cúng một muỗng vật thực đến con đang trong khi đi khất thực.’ 321. 321. ‘‘‘සාධු සාධු කතඤ්ඤූසි, සාරිපුත්ත ඉමං තුවං; පබ්බාජෙහි දිජං වුඩ්ඪං, හෙස්සතාජානියො අයං’. ‘Lành thay, lành thay, Sāriputta, ngươi là người biết ơn. Ngươi hãy cho vị Bà-la-môn lớn tuổi này xuất gia. Vị này sẽ là người cao quý.’ 322. 322. ‘‘තතො අලත්ථං පබ්බජ්ජං, කම්මවාචොපසම්පදං; න චිරෙනෙව කාලෙන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං. Sau đó, tôi đã nhận được sự xuất gia, sự tu lên bậc trên bằng lời tuyên bố của nghiệp sự. Và không bao lâu, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. 323. 323. ‘‘සක්කච්චං මුනිනො වාක්‍යං, සුණාමි මුදිතො යතො; පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, තතො මං ඨපයී ජිනො. “Bởi vì tôi đã hoan hỷ lắng nghe lời dạy của bậc Mâu Ni một cách kính cẩn; do đó, đấng Chiến Thắng đã đặt tôi vào địa vị tối thượng trong số những vị có tài biện giải. 324. 324. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 325. 325. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 326. 326. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රාධො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Rādha khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. රාධත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Phẩm truyện về trưởng lão Rādha, thứ chín. 10. මොඝරාජත්ථෙරඅපදානං 10. Phẩm truyện về trưởng lão Mogharāja 327. 327. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා. “Vị Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Mâu-ni thông suốt tất cả thế gian, bậc có Mắt, đã sanh ra trong một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này. 328. 328. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. “Ngài là bậc giáo huấn, bậc làm cho hiểu rõ, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Vị Phật thiện xảo trong việc thuyết giảng đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 329. 329. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. “Ngài là bậc thương xót, bậc có lòng bi mẫn, bậc mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các người ngoại đạo đã đến trong năm giới. 330. 330. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. “Như vậy, (giáo pháp) đã không bị rối loạn, và trống không các người ngoại đạo; (giáo pháp) được trang hoàng bởi các vị A-la-hán, những bậc đã tự chủ và vững vàng. 331. 331. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං[Pg.140], උග්ගතො සො මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. “Bậc Đại Mâu-ni ấy cao năm mươi tám ratana, giống như cây cột bằng vàng, có ba mươi hai tướng tốt cao quý. 332. 332. ‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. “Vào lúc bấy giờ, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Ngài sống lâu đến chừng ấy và đã cứu vớt nhiều chúng sanh. 333. 333. ‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං; පරකම්මායනෙ යුත්තො, නත්ථි මෙ කිඤ්චි සංධනං. “Lúc bấy giờ, tôi đã sanh ra trong một gia tộc nào đó ở thành phố Haṃsavatī. Tôi chuyên làm công cho người khác, tôi không có chút tài sản riêng nào. 334. 334. ‘‘පටික්කමනසාලායං, වසන්තො කතභූමියං; අග්ගිං උජ්ජාලයිං තත්ථ, දළ්හං කණ්හාසි සා හී. “Trong lúc đang ở tại nhà nghỉ, trên nền đất đã được dọn dẹp, tôi đã đốt lên ngọn lửa. Ở nơi ấy, quả thật nền đất ấy đã trở nên đen kịt. 335. 335. ‘‘තදා පරිසතිං නාථො, චතුසච්චපකාසකො; සාවකං සම්පකිත්තෙසි, ලූඛචීවරධාරකං. “Lúc bấy giờ, bậc Lãnh Đạo, vị tuyên thuyết về Tứ Thánh Đế, đã tán dương ở giữa hội chúng một vị đệ tử là người mặc y thô xấu. 336. 336. ‘‘තස්ස තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, පණිපච්ච තථාගතං; ලූඛචීවරධාරග්ගං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං. “Hài lòng về đức hạnh ấy của vị kia, tôi đã đảnh lễ đấng Như Lai và đã phát nguyện về địa vị cao tột, đứng đầu trong số những người mặc y thô xấu. 337. 337. ‘‘තදා අවොච භගවා, සාවකෙ පදුමුත්තරො; ‘පස්සථෙතං පුරිසකං, කුචෙලං තනුදෙහකං. “Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn Padumuttara đã nói với các vị đệ tử: ‘Các ngươi hãy nhìn người đàn ông này, người có y phục xấu xí, người có thân hình gầy gò. 338. 338. ‘‘‘පීතිප්පසන්නවදනං, සද්ධාධනසමන්විතං ; උදග්ගතනුජං හට්ඨං, අචලං සාලපිණ්ඩිතං. “‘Người có gương mặt trong sáng vì hoan hỷ, người được phú cho tài sản là đức tin, người có lông tóc dựng đứng, người vui vẻ, người không dao động, người vững chắc như cụm cây sāla. 339. 339. ‘‘‘එසො පත්ථෙති තං ඨානං, සච්චසෙනස්ස භික්ඛුනො; ලූඛචීවරධාරිස්ස, තස්ස වණ්ණසිතාසයො. “‘Người này, với ý muốn dựa vào lời tán dương về vị Tỳ khưu Saccasena là người mặc y thô xấu, đang phát nguyện về địa vị ấy. 340. 340. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, නිපච්ච සිරසා ජිනං; යාවජීවං සුභං කම්මං, කරිත්වා ජිනසාසනෙ. “Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ, đã cúi đầu đảnh lễ đấng Chiến Thắng, và đã làm các nghiệp tốt lành trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng cho đến trọn đời. 341. 341. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං. “Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 342. 342. ‘‘පටික්කමනසාලායං, භූමිදාහකකම්මුනා; සමසහස්සං නිරයෙ, අදය්හිං වෙදනාට්ටිතො. “Do nghiệp đốt nền đất ở tại nhà nghỉ, tôi đã bị thiêu đốt ở địa ngục trong suốt một ngàn năm, bị dày vò bởi các cảm thọ. 343. 343. ‘‘තෙන කම්මාවසෙසෙන, පඤ්ච ජාතිසතානිහං; මනුස්සො කුලජො හුත්වා, ජාතියා ලක්ඛණඞ්කිතො. “Do quả còn sót lại của nghiệp ấy, trong năm trăm kiếp, sau khi sanh làm người trong gia tộc tốt, tôi đã bị đánh dấu bởi một vết bớt từ lúc sanh ra. 344. 344. ‘‘පඤ්ච [Pg.141] ජාතිසතානෙව, කුට්ඨරොගසමප්පිතො; මහාදුක්ඛං අනුභවිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. “Cũng trong năm trăm kiếp, tôi đã bị mắc phải bệnh cùi. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã phải chịu đựng sự đau khổ cùng cực. 345. 345. ‘‘ඉමස්මිං භද්දකෙ කප්පෙ, උපරිට්ඨං යසස්සිනං; පිණ්ඩපාතෙන තප්පෙසිං, පසන්නමානසො අහං. “Ở trong kiếp hiền kiếp này, với tâm ý trong sáng, tôi đã làm cho vị (Độc Giác Phật) Upariṭṭha có danh tiếng được hài lòng bằng vật thực khất thực. 346. 346. ‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do sự đặc biệt của nghiệp ấy và do các tác ý và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 347. 347. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ; පිතුනො අච්චයෙනාහං, මහාරජ්ජසමප්පිතො. “Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ. Sau khi phụ thân qua đời, tôi đã được trao cho vương quốc to lớn. 348. 348. ‘‘කුට්ඨරොගාධිභූතොහං, න රතිං න සුඛං ලභෙ; මොඝං රජ්ජං සුඛං යස්මා, මොඝරාජා තතො අහං. “Tôi bị bệnh cùi hành hạ, đã không có được sự vui thích, không có được sự an lạc. Bởi vì vương quốc và sự an lạc là vô ích (đối với tôi), do đó tôi là Mogharāja (Vua Vô Ích). 349. 349. ‘‘කායස්ස දොසං දිස්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං; බාවරිස්ස දිජග්ගස්ස, සිස්සත්තං අජ්ඣුපාගමිං. Sau khi đã nhìn thấy sự nguy hại của thân xác, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà; tôi đã đến gần và trở thành đệ tử của vị Bà-la-môn lỗi lạc Bāvari. 350. 350. ‘‘මහතා පරිවාරෙන, උපෙච්ච නරනායකං; අපුච්ඡිං නිපුණං පඤ්හං, තං වීරං වාදිසූදනං. Với đoàn tùy tùng đông đảo, tôi đã đến gần bậc Lãnh Đạo của nhân loại; tôi đã hỏi câu hỏi tế nhị đến bậc Anh Hùng ấy, là đấng dẹp tan các tà kiến. 351. 351. ‘‘‘අයං ලොකො පරො ලොකො, බ්‍රහ්මලොකො සදෙවකො; දිට්ඨිං නො නාභිජානාමි, ගොතමස්ස යසස්සිනො. ‘Thế gian này, thế gian khác, thế giới Phạm Thiên cùng với chư Thiên; tôi không thể biết được tri kiến của ngài Gotama, bậc có danh tiếng lẫy lừng.’ 352. 352. ‘‘‘එවාභික්කන්තදස්සාවිං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං; කථං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’. ‘Tôi đã đến với câu hỏi dành cho bậc có tuệ kiến siêu việt như thế: ‘Làm thế nào để người quán xét thế gian mà vua Thần Chết không nhìn thấy được?’ 353. 353. ‘‘‘සුඤ්ඤතො ලොකං අවෙක්ඛස්සු, මොඝරාජ සදා සතො; අත්තානුදිට්ඨිං උහච්ච, එවං මච්චුතරො සියා. ‘Này Mogharāja, hãy luôn luôn chánh niệm, hãy quán xét thế gian là trống không. Sau khi đã nhổ lên quan kiến về tự ngã, người ấy có thể vượt qua được sự chết theo cách như vậy.’ 354. 354. ‘‘‘එවං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’; ඉති මං අභණි බුද්ධො, සබ්බරොගතිකිච්ඡකො. ‘Vua Thần Chết không nhìn thấy được người quán xét thế gian theo cách như vậy.’ Đức Phật, bậc Y Sư chữa trị tất cả các chứng bệnh, đã nói với tôi như thế. 355. 355. ‘‘සහ ගාථාවසානෙන, කෙසමස්සුවිවජ්ජිතො; කාසාවවත්ථවසනො, ආසිං භික්ඛු තථාරහා. Ngay khi các câu kệ vừa chấm dứt, tôi đã trở thành vị tỳ-khưu, không còn râu tóc, mặc y phục màu cà-sa, và xứng đáng với các vật cúng dường. 356. 356. ‘‘සඞ්ඝිකෙසු විහාරෙසු, න වසිං රොගපීළිතො; මා විහාරො පදුස්සීති, වාතරොගෙහි පීළිතො. Bị bệnh tật hành hạ, bị các chứng bệnh về gió làm cho đau đớn, tôi đã không sống ở các ngôi tự viện của chư Tăng với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng ngôi tự viện không bị hư hoại.’ 357. 357. ‘‘සඞ්කාරකූටා [Pg.142] ආහිත්වා, සුසානා රථිකාහි ච; තතො සඞ්ඝාටිං කරිත්වා, ධාරයිං ලූඛචීවරං. Sau khi đã thu lượm (vải) từ các đống rác, từ các nghĩa địa, và từ các đường phố, sau đó tôi đã may thành y phục hai lớp và đã mặc tấm y thô xấu. 358. 358. ‘‘මහාභිසක්කො තස්මිං මෙ, ගුණෙ තුට්ඨො විනායකො; ලූඛචීවරධාරීනං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං. Bậc Y Sư Vĩ Đại, đấng Dẫn Dắt, đã hài lòng về đức hạnh ấy của tôi và đã đặt tôi vào vị trí tối thượng trong số những người mặc y phục thô xấu. 359. 359. ‘‘පුඤ්ඤපාපපරික්ඛීණො, සබ්බරොගවිවජ්ජිතො; සිඛීව අනුපාදානො, නිබ්බායිස්සමනාසවො. Phước và tội đã được tận trừ, tất cả các chứng bệnh đã được loại bỏ, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu, tôi sẽ tịch diệt, không còn lậu hoặc. 360. 360. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 361. 361. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (vân vân) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 362. 362. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොඝරාජා ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Mogharāja đã nói những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. Đã nói như vậy. මොඝරාජත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh tích của Trưởng lão Mogharāja, phần thứ mười. කච්චායනවග්ගො චතුපඤ්ඤාසමො. Phẩm Kaccāyana, phần thứ năm mươi bốn. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược như sau: කච්චානො වක්කලී ථෙරො, මහාකප්පිනසව්හයො; දබ්බො කුමාරනාමො ච, බාහියො කොට්ඨිකො වසී. Trưởng lão Kaccāna, Vakkalī, vị có tên là Mahākappina, Dabba có tên là Kumāra, Bāhiya, và Koṭṭhika bậc tự chủ. උරුවෙළකස්සපො රාධො, මොඝරාජා ච පණ්ඩිතො; තීණි ගාථාසතානෙත්ථ, බාසට්ඨි චෙව පිණ්ඩිතා. Uruveḷakassapa, Rādha, và Mogharāja bậc hiền trí. Ở đây, ba trăm sáu mươi hai câu kệ đã được thu thập. 55. භද්දියවග්ගො 55. Phẩm Bhaddiya 1. ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරඅපදානං 1. Thánh tích của Trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya 1. 1. ‘‘පදුමුත්තරො [Pg.143] නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, bậc có Tuệ Nhãn về tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo, đã sanh khởi trong kiếp ấy. 2. 2. ‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහද්ධනො; ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, සඞ්ඝාරාමං අගච්ඡහං. Vào lúc bấy giờ, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một trưởng giả, là người rất giàu có. Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến ngôi tự viện của chư Tăng. 3. 3. ‘‘තදා සො ලොකපජ්ජොතො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො; මඤ්ජුස්සරානං පවරං, සාවකං අභිකිත්තයි. Vào lúc bấy giờ, bậc Lãnh Đạo ấy, ngọn đuốc của thế gian, đã thuyết giảng Giáo Pháp. Ngài đã tán dương vị đệ tử là bậc tối thượng trong số những người có giọng nói ngọt ngào. 4. 4. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, කාරං කත්වා මහෙසිනො; වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං. Nghe lời ấy xong, tôi đã trở nên hoan hỷ, đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Đại Ẩn Sĩ; sau khi đảnh lễ đôi chân của bậc Đạo Sư, tôi đã phát nguyện về địa vị ấy. 5. 5. ‘‘තදා බුද්ධො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො; ‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. Khi ấy, đức Phật, bậc Lãnh Đạo, đã thọ ký ở giữa Tăng chúng rằng: ‘Trong thời vị lai, ngươi sẽ thành tựu được ước nguyện ấy. 6. 6. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Cách một trăm ngàn kiếp kể từ kiếp này, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama theo họ tộc, sẽ xuất hiện ở thế gian. 7. 7. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; භද්දියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con đích thực do Pháp tạo nên, có tên là Bhaddiya, sẽ là vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư.’ 8. 8. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ nghiệp thiện đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do nhờ các tâm nguyện và các lời ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 9. 9. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, ඵුස්සො උප්පජ්ජි නායකො; දුරාසදො දුප්පසහො, සබ්බලොකුත්තමො ජිනො. Cách đây chín mươi hai kiếp tính từ kiếp này, bậc Lãnh Đạo tên là Phussa đã xuất hiện, là bậc Toàn Thắng, khó có thể tiếp cận, khó có thể áp đảo, là đấng tối thượng trong tất cả các thế gian. 10. 10. ‘‘චරණෙන ච සම්පන්නො, බ්‍රහා උජු පතාපවා; හිතෙසී සබ්බසත්තානං, බහුං මොචෙසි බන්ධනා. Ngài viên mãn về hạnh kiểm, là đấng vĩ đại, ngay thẳng, và đầy uy lực; là đấng mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh, ngài đã giải thoát nhiều chúng sanh khỏi sự trói buộc. 11. 11. ‘‘නන්දාරාමවනෙ තස්ස, අහොසිං ඵුස්සකොකිලො ; ගන්ධකුටිසමාසන්නෙ, අම්බරුක්ඛෙ වසාමහං. Ở trong khu rừng Nandārāma của ngài, tôi đã là con chim tu hú tên là Phussa; tôi đã sống ở trên cây xoài gần bên hương thất. 12. 12. ‘‘තදා පිණ්ඩාය ගච්ඡන්තං, දක්ඛිණෙය්‍යං ජිනුත්තමං; දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, මඤ්ජුනාභිනිකූජහං. Khi ấy, sau khi nhìn thấy bậc Tối Thắng, đấng xứng đáng được cúng dường, đang đi khất thực, tôi đã làm cho tâm được trong sạch và đã cất tiếng hót líu lo ngọt ngào. 13. 13. ‘‘රාජුය්‍යානං [Pg.144] තදා ගන්ත්වා, සුපක්කං කනකත්තචං; අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, සම්බුද්ධස්සොපනාමයිං. Khi ấy, sau khi đi đến vườn ngự uyển, tôi đã lấy chùm xoài chín mọng, có vỏ màu vàng óng, và đã dâng lên đức Chánh Đẳng Giác. 14. 14. ‘‘තදා මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, මහාකාරුණිකො ජිනො; උපට්ඨාකස්ස හත්ථතො, පත්තං පග්ගණ්හි නායකො. Khi ấy, bậc Toàn Thắng, đấng Đại Bi, sau khi biết được tâm của tôi, bậc Lãnh Đạo đã nhận lấy bình bát từ tay của vị thị giả. 15. 15. ‘‘අදාසිං හට්ඨචිත්තොහං, අම්බපිණ්ඩං මහාමුනෙ; පත්තෙ පක්ඛිප්ප පක්ඛෙහි, පඤ්ජලිං කත්වාන මඤ්ජුනා. Với tâm hoan hỷ, tôi đã dâng chùm xoài đến bậc Đại Tu Sĩ; sau khi đặt vào trong bình bát, tôi đã dùng đôi cánh để chắp lại một cách đáng yêu. 16. 16. ‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා; වස්සන්තො බුද්ධපූජත්ථං, නීළං ගන්ත්වා නිපජ්ජහං. Với giọng hót đáng say mê, dễ nghe, và du dương, tôi đã hót lên nhằm mục đích cúng dường đức Phật, rồi sau khi đi về tổ, tôi đã nằm xuống. 17. 17. ‘‘තදා මුදිතචිත්තං මං, බුද්ධපෙමගතාසයං; සකුණග්ඝි උපාගන්ත්වා, ඝාතයී දුට්ඨමානසො. Khi ấy, con diều hâu có tâm ác độc đã đến gần và giết chết tôi, là kẻ có tâm hoan hỷ và có ý hướng về lòng thương yêu đối với đức Phật. 18. 18. ‘‘තතො චුතොහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං; මනුස්සයොනිමාගච්ඡිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã hưởng thụ niềm hạnh phúc to lớn ở cõi trời Đâu Suất; do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã đi đến thai mẹ loài người. 19. 19. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Ở trong kiếp hiền thiện này, bậc có danh tiếng lớn lao, là thân quyến của Phạm Thiên, có tên là Kassapa theo dòng họ, là bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã xuất hiện. 20. 20. ‘‘සාසනං ජොතයිත්වා සො, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ; විනයිත්වාන වෙනෙය්‍යෙ, නිබ්බුතො සො සසාවකො. Vị ấy sau khi làm cho giáo Pháp được tỏa sáng, sau khi chinh phục các kẻ ngoại đạo, sau khi huấn luyện các chúng sanh cần được huấn luyện, vị ấy cùng với các vị Thinh Văn đã tịch diệt. 21. 21. ‘‘නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පසන්නා ජනතා බහූ; පූජනත්ථාය බුද්ධස්ස, ථූපං කුබ්බන්ති සත්ථුනො. Khi bậc Tối Thượng trong thế gian ấy đã tịch diệt, nhiều người có tâm trong sạch đã xây dựng bảo tháp của bậc Đạo Sư nhằm mục đích cúng dường đức Phật. 22. 22. ‘‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, සත්තරතනභූසිතං; කරිස්සාම මහෙසිස්ස’, ඉච්චෙවං මන්තයන්ති තෙ. Những người ấy đã bàn bạc với nhau như vầy: ‘Chúng ta sẽ xây dựng bảo tháp của bậc Đại Thiền Sĩ cao bảy do-tuần, được trang hoàng bằng bảy loại bảo vật.’ 23. 23. ‘‘කිකිනො කාසිරාජස්ස, තදා සෙනාය නායකො; හුත්වාහං අප්පමාණස්ස, පමාණං චෙතියෙ වදිං. Khi ấy, sau khi là vị tướng quân của đức vua Kiki xứ Kāsi, tôi đã nói về kích thước của bảo tháp của đấng Vô Lượng. 24. 24. ‘‘තදා තෙ මම වාක්‍යෙන, චෙතියං යොජනුග්ගතං; අකංසු නරවීරස්ස, නානාරතනභූසිතං. Khi ấy, do lời nói của tôi, những người ấy đã xây dựng bảo tháp của bậc Anh Hùng của nhân loại cao một do-tuần, được trang hoàng bằng nhiều loại bảo vật khác nhau. 25. 25. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nhờ nghiệp thiện đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do nhờ các tâm nguyện và các lời ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 26. 26. ‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.145] ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං; සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. Và bây giờ, ở trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh vào trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Sāvatthī cao quý, là nơi được thịnh vượng, sung túc, và có nhiều của cải. 27. 27. ‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො; පබ්බජිත්වාන න චිරං, අරහත්තමපාපුණිං. Khi đức Thiện Thệ đi vào thành, sau khi nhìn thấy ngài, tôi có tâm kinh ngạc vui mừng; sau khi đã xuất gia, không bao lâu tôi đã đạt được quả vị A-la-hán. 28. 28. ‘‘චෙතියස්ස පමාණං යං, අකරිං තෙන කම්මුනා; ලකුණ්ඩකසරීරොහං, ජාතො පරිභවාරහො. Do nghiệp ấy mà tôi đã thực hiện việc đo lường bảo tháp, tôi đã sanh ra có thân hình thấp lùn, đáng bị khinh miệt. 29. 29. ‘‘සරෙන මධුරෙනාහං, පූජිත්වා ඉසිසත්තමං; මඤ්ජුස්සරානං භික්ඛූනං, අග්ගත්තමනුපාපුණිං. Do tôi đã cúng dường bậc Thiền Sĩ Tối Thượng bằng giọng nói ngọt ngào, tôi đã đạt được địa vị tối thắng ở giữa các vị Tỳ khưu có giọng nói ngọt ngào. 30. 30. ‘‘ඵලදානෙන බුද්ධස්ස, ගුණානුස්සරණෙන ච; සාමඤ්ඤඵලසම්පන්නො, විහරාමි අනාසවො. Do nhờ việc dâng cúng trái cây đến đức Phật và do nhờ việc tùy niệm các đức hạnh, tôi sống không có lậu hoặc, là người viên mãn với quả vị Sa-môn. 31. 31. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi đực đầu đàn sau khi cắt đứt các dây trói, tôi sống không có lậu hoặc. 32. 32. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Ồ, việc tôi đến nơi sự hiện diện của đức Phật Tối Thượng quả là khéo đến. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 33. 33. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලකුණ්ඩභද්දියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya đáng kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Phần Thí Dụ về trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya thứ nhất. 2. කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරඅපදානං 2. Phần Thí Dụ về trưởng lão Kaṅkhārevata 34. 34. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. “Đức Phật Toàn Giác hiệu là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.” 35. 35. ‘‘සීහහනු බ්‍රහ්මගිරො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ; නාගවික්කන්තගමනො, චන්දසූරාදිකප්පභො. “Ngài có xương hàm như sư tử, giọng nói như Phạm Thiên, âm thanh như thiên nga, dáng đi như voi chúa, ánh sáng vượt hơn mặt trăng, mặt trời.” 36. 36. ‘‘මහාමතී [Pg.146] මහාවීරො, මහාඣායී මහාබලො ; මහාකාරුණිකො නාථො, මහාතමපනූදනො. “Ngài có trí tuệ vĩ đại, có tinh tấn vĩ đại, thường nhập thiền định vĩ đại, có sức mạnh vĩ đại, có lòng bi mẫn vĩ đại, là bậc Nương Tựa, là đấng xua tan bóng tối vĩ đại.” 37. 37. ‘‘ස කදාචි තිලොකග්ගො, වෙනෙය්‍යං විනයං බහුං ; ධම්මං දෙසෙසි සම්බුද්ධො, සත්තාසයවිදූ මුනි. “Vào một lúc nào đó, bậc Tối Thượng trong ba cõi, bậc Toàn Giác, bậc Hiền Trí thấu rõ tâm ý chúng sanh, trong khi đang giáo huấn nhiều chúng sanh cần được giáo huấn, đã thuyết giảng Giáo Pháp.” 38. 38. ‘‘ඣායිං ඣානරතං වීරං, උපසන්තං අනාවිලං; වණ්ණයන්තො පරිසතිං, තොසෙසි ජනතං ජිනො. “Đức Phật Toàn Giác, trong khi tán dương ở giữa hội chúng về vị (Tỳ khưu) thường nhập thiền, thích thú trong thiền, có tinh tấn, đã tịch tịnh, không ô nhiễm, đã làm cho quần chúng hoan hỷ.” 39. 39. ‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ; ධම්මං සුත්වාන මුදිතො, තං ඨානමභිපත්ථයිං. “Lúc bấy giờ, tôi là một vị Bà-la-môn thông suốt Vệ-đà ở tại thành Haṃsāvatī. Sau khi nghe Pháp, tôi đã hoan hỷ và đã ước nguyện địa vị ấy.” 40. 40. ‘‘තදා ජිනො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො; ‘මුදිතො හොහි ත්වං බ්‍රහ්මෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. “Lúc bấy giờ, Đức Phật Toàn Giác, bậc Lãnh Đạo, đã thọ ký ở giữa Tăng chúng rằng: ‘Này Bà-la-môn, ngươi hãy hoan hỷ, ngươi sẽ đạt được ước nguyện ấy.” 41. 41. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở đời.” 42. 42. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; රෙවතො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. “‘Vị ấy sẽ là vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư, có tên là Revata, là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con từ ngực sanh ra, do Pháp tạo ra.’” 43. 43. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa.” 44. 44. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ; ඛත්තියෙ කුලසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. “Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ, có gia tộc hoàn hảo, thịnh vượng, sung túc, có nhiều của cải ở tại thành Koliya.” 45. 45. ‘‘යදා කපිලවත්ථුස්මිං, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි; තදා පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං. “Khi Đức Phật thuyết Pháp ở tại thành Kapilavatthu, khi ấy tôi tín thành nơi Đức Thiện Thệ và đã xuất gia, sống không gia đình.” 46. 46. ‘‘කඞ්ඛා මෙ බහුලා ආසි, කප්පාකප්පෙ තහිං තහිං; සබ්බං තං විනයී බුද්ධො, දෙසෙත්වා ධම්මමුත්තමං. “Tôi đã có nhiều hoài nghi về những điều thích hợp và không thích hợp ở nơi này nơi kia. Đức Phật, sau khi thuyết giảng Giáo Pháp tối thượng, đã loại trừ tất cả những điều ấy.” 47. 47. ‘‘තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සදා ඣානසුඛෙ රතො; විහරාමි තදා බුද්ධො, මං දිස්වා එතදබ්‍රවි. “Do đó, tôi đã vượt qua hoài nghi, luôn thích thú trong sự an lạc của thiền định và trú ngụ. Khi ấy, Đức Phật sau khi thấy tôi đã nói lời này.” 48. 48. ‘‘‘යා [Pg.147] කාචි කඞ්ඛා ඉධ වා හුරං වා, සකවෙදියා වා පරවෙදියා වා; යෙ ඣායිනො තා පජහන්ති සබ්බා, ආතාපිනො බ්‍රහ්මචරියං චරන්තා’. “‘Bất cứ hoài nghi nào có, ở đời này hay đời sau, do tự mình biết hay do người khác biết, tất cả những hoài nghi ấy, những vị thường nhập thiền, có sự tinh cần, sống đời phạm hạnh, đều từ bỏ.’” 49. 49. ‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ; සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම. “Nghiệp đã làm cách đây một trăm ngàn kiếp đã cho quả đối với tôi ở đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.” 50. 50. ‘‘තතො ඣානරතං දිස්වා, බුද්ධො ලොකන්තගූ මුනි; ඣායීනං භික්ඛූනං අග්ගො, පඤ්ඤාපෙති මහාමති. “Khi ấy, Đức Phật, bậc đã đi đến tận cùng thế gian, bậc Hiền Trí, bậc có trí tuệ vĩ đại, sau khi thấy (vị ấy) thích thú trong thiền, đã tuyên bố (vị ấy) là bậc tối thượng trong số các Tỳ khưu thường nhập thiền.” 51. 51. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi trú ngụ không còn lậu hoặc.” 52. 52. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.” 53. 53. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කඞ්ඛාරෙවතො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Đại đức Trưởng lão Kaṅkhārevata đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói như thế ấy. කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Phần thứ hai về câu chuyện của Trưởng lão Kaṅkhārevata (đã kết thúc). 3. සීවලිත්ථෙරඅපදානං 3. Câu chuyện về Trưởng lão Sīvali 54. 54. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. “Đức Phật Toàn Giác hiệu là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này.” 55. 55. ‘‘සීලං තස්ස අසඞ්ඛෙය්‍යං, සමාධි වජිරූපමො; අසඞ්ඛෙය්‍යං ඤාණවරං, විමුත්ති ච අනොපමා. “Giới của vị ấy không thể đếm được, định giống như kim cương, trí tuệ tối thượng không thể đếm được, và sự giải thoát không thể so sánh.” 56. 56. ‘‘මනුජාමරනාගානං, බ්‍රහ්මානඤ්ච සමාගමෙ; සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ධම්මං දෙසෙසි නායකො. “Bậc Lãnh Đạo đã thuyết Pháp trong cuộc hội họp của người, chư thiên, và loài rồng, và của các Phạm thiên, nơi đầy dẫy Sa-môn và Bà-la-môn.” 57. 57. ‘‘සසාවකං මහාලාභිං, පුඤ්ඤවන්තං ජුතින්ධරං; ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විසාරදො. “Bậc vô úy trong các hội chúng đã đặt vị Thinh Văn của mình, người có nhiều tài lộc, có phước, mang ánh sáng, vào địa vị tối thượng.” 58. 58. ‘‘තදාහං ඛත්තියො ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ; සුත්වා ජිනස්ස තං වාක්‍යං, සාවකස්ස ගුණං බහුං. “Lúc bấy giờ, tôi là một vị Sát-đế-lỵ ở tại thành phố có tên là Haṃsa. Sau khi nghe lời nói ấy của Đức Phật Toàn Giác về nhiều đức hạnh của vị Thinh Văn.” 59. 59. ‘‘නිමන්තයිත්වා [Pg.148] සත්තාහං, භොජයිත්වා සසාවකං; මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං. “Sau khi thỉnh mời trong bảy ngày, cúng dường vật thực cùng với các vị Thinh Văn, sau khi thực hiện việc bố thí vĩ đại, tôi đã ước nguyện địa vị ấy.” 60. 60. ‘‘තදා මං විනතං පාදෙ, දිස්වාන පුරිසාසභො; සරෙන මහතා වීරො, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Lúc bấy giờ, bậc Anh Hùng, đấng Tối Thắng giữa loài người, sau khi nhìn thấy tôi đang cúi đầu dưới chân ngài, đã cất lên lời nói này bằng một giọng nói oai hùng: 61. 61. ‘‘‘තතො ජිනස්ස වචනං, සොතුකාමා මහාජනා; දෙවදානවගන්ධබ්බා, බ්‍රහ්මානො ච මහිද්ධිකා’. ‘Lúc ấy, đại chúng, các vị trời, dānavā, gandhabbā, và các vị Phạm thiên có đại thần lực, đều mong muốn được nghe lời dạy của đấng Chiến Thắng. 62. 62. ‘‘සමණබ්‍රාහ්මණා චෙව, නමස්සිංසු කතඤ්ජලී; ‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම. Các vị Sa-môn và Bà-la-môn cũng chắp tay đảnh lễ: ‘Kính lễ ngài, bậc Thượng nhân! Kính lễ ngài, bậc Tối thắng trong loài người! 63. 63. ‘‘‘ඛත්තියෙන මහාදානං, දින්නං සත්තාහිකම්පි වො ; සොතුකාමා ඵලං තස්ස, බ්‍යාකරොහි මහාමුනෙ’. ‘Vị vua đã dâng cúng đại thí đến các ngài trong suốt bảy ngày; chúng con mong muốn được nghe quả báu của việc ấy, xin bậc Đại Mâu-ni hãy tuyên thuyết.’ 64. 64. ‘‘තතො අවොච භගවා, ‘සුණාථ මම භාසිතං; අප්පමෙය්‍යම්හි බුද්ධම්හි, සසඞ්ඝම්හි පතිට්ඨිතා. Bấy giờ, Đức Thế Tôn phán rằng: ‘Hãy lắng nghe lời ta nói đây: Sự cúng dường đã được thiết lập nơi đức Phật vô lượng, cùng với Tăng đoàn. 65. 65. ‘‘‘දක්ඛිණා තාය කො වත්තා, අප්පමෙය්‍යඵලා හි සා; අපි චෙ ස මහාභොගො, ඨානං පත්ථෙති උත්තමං. ‘Ai có thể nói hết được quả báu của sự cúng dường ấy, vì quả báu ấy là vô lượng? Hơn nữa, vị vua có đại phước báu ấy đã mong cầu một địa vị tối thượng. 66. 66. ‘‘‘ලාභී විපුලලාභානං, යථා භික්ඛු සුදස්සනො; තථාහම්පි භවෙය්‍යන්ති, ලච්ඡසෙ තං අනාගතෙ. ‘Như Tỳ-kheo Sudassana là người nhận được nhiều lợi lộc dồi dào, vị ấy đã phát nguyện: ‘Mong rằng con cũng được như vậy.’ Ngươi sẽ đạt được điều đó trong tương lai. 67. 67. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ kiếp này, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh trong dòng dõi Okkāka, mang họ là Gotama. 68. 68. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; සීවලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự Pháp của đức Đạo Sư, là người con đích thực do Pháp hóa sanh, một vị thinh văn của Đạo Sư, có tên là Sīvali.’ 69. 69. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං. Nhờ vào nghiệp lành đã tạo tác ấy, cùng với những tâm tư và nguyện ước, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. 70. 70. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො. Cách đây chín mươi mốt kiếp, đức Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, đã xuất hiện, Ngài có dung mạo khả ái và là bậc thấy rõ tất cả các pháp. 71. 71. ‘‘තදාහං [Pg.149] බන්ධුමතියං, කුලස්සඤ්ඤතරස්ස ච; දයිතො පස්සිතො චෙව, ආසිං කම්මන්තවාවටො. Lúc bấy giờ, tại thành Bandhumatī, tôi là người làm công siêng năng, được yêu mến và kính trọng trong một gia đình nọ. 72. 72. ‘‘තදා අඤ්ඤතරො පූගො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො; පරිවෙසං අකාරයි, මහන්තමතිවිස්සුතං. Khi ấy, một nhóm người đã tổ chức một buổi cúng dường phục vụ rất lớn lao và nổi tiếng đến đức Đại Ẩn Sĩ Vipassī. 73. 73. ‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාදානෙ, දදුං ඛජ්ජකසඤ්හිතං; නවං දධිං මධුඤ්චෙව, විචිනං නෙව අද්දසුං. Khi buổi đại thí đã hoàn tất, họ muốn dâng cúng các món ăn cứng. Họ tìm kiếm sữa chua tươi và mật ong tươi nhưng không tìm thấy. 74. 74. ‘‘තදාහං තං ගහෙත්වාන, නවං දධිං මධුම්පි ච; කම්මස්සාමිඝරං ගච්ඡිං, තමෙසන්තා මමද්දසුං. Lúc ấy, tôi lấy sữa chua tươi và mật ong tươi ấy rồi đi đến nhà của người chủ. Những người đang tìm kiếm các vật phẩm ấy đã nhìn thấy tôi. 75. 75. ‘‘සහස්සමපි දත්වාන, නාලභිංසු ච තං ද්වයං; තතොහං එවං චින්තෙසිං, ‘නෙතං හෙස්සති ඔරකං. Dù đã trả một ngàn (đồng tiền), họ vẫn không có được hai thứ ấy. Do đó, tôi đã suy nghĩ rằng: ‘Sự cúng dường này sẽ không thể tầm thường được.’ 76. 76. ‘‘‘යථා ඉමෙ ජනා සබ්බෙ, සක්කරොන්ති තථාගතං; අහම්පි කාරං කස්සාමි, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ’. ‘Như tất cả những người này đang tôn kính đức Như Lai, tôi cũng sẽ thực hiện sự cúng dường đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng đoàn.’ 77. 77. ‘‘තදාහමෙවං චින්තෙත්වා, දධිං මධුඤ්ච එකතො; මද්දිත්වා ලොකනාථස්ස, සසඞ්ඝස්ස අදාසහං. Khi ấy, sau khi suy nghĩ như vậy, tôi đã trộn sữa chua và mật ong lại với nhau rồi dâng cúng đến bậc Hộ Trì thế gian cùng với Tăng đoàn. 78. 78. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ vào nghiệp lành đã tạo tác ấy, cùng với những tâm tư và nguyện ước, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 79. 79. ‘‘පුනාහං බාරාණසියං, රාජා හුත්වා මහායසො; සත්තුකස්ස තදා දුට්ඨො, ද්වාරරොධමකාරයිං. Một lần khác, tôi là một vị vua có danh tiếng lẫy lừng ở Bārāṇasī. Lúc bấy giờ, vì tức giận kẻ thù, tôi đã ra lệnh đóng cửa thành. 80. 80. ‘‘තදා තපස්සිනො රුද්ධා, එකාහං රක්ඛිතා අහුං; තතො තස්ස විපාකෙන, පාපතිං නිරයං භුසං. Khi ấy, các vị ẩn sĩ bị vây hãm và phải chịu khổ sở trong một ngày. Do quả báo của nghiệp ấy, tôi đã phải sa vào địa ngục đau khổ tột cùng. 81. 81. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ; සුප්පවාසා ච මෙ මාතා, මහාලි ලිච්ඡවී පිතා. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi được sanh ra tại thành Koliya. Mẹ của tôi là Suppavāsā, và cha tôi là Mahāli thuộc dòng Licchavī. 82. 82. ‘‘ඛත්තියෙ පුඤ්ඤකම්මෙන, ද්වාරරොධස්ස වාහසා; සත්ත වස්සානි නිවසිං, මාතුකුච්ඡිම්හි දුක්ඛිතො. Nhờ nghiệp phước, tôi được sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ. Do năng lực của việc đóng cửa thành, tôi đã phải chịu khổ, nằm trong bụng mẹ suốt bảy năm. 83. 83. ‘‘සත්තාහං ද්වාරමූළ්හොහං, මහාදුක්ඛසමප්පිතො; මාතා මෙ ඡන්දදානෙන, එවං ආසි සුදුක්ඛිතා. Trong bảy ngày, tôi bị kẹt ở cửa sanh, phải chịu đựng nỗi khổ lớn lao. Mẹ tôi cũng phải chịu đựng sự đau đớn tột cùng như vậy, do bà đã đồng thuận (với việc đóng cửa thành). 84. 84. ‘‘සුවත්ථිතොහං [Pg.150] නික්ඛන්තො, බුද්ධෙන අනුකම්පිතො; නික්ඛන්තදිවසෙයෙව, පබ්බජිං අනගාරියං. Được đức Phật thương tưởng, tôi đã sanh ra một cách an toàn. Ngay trong ngày sanh ra, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà. 85. 85. ‘‘උපජ්ඣා සාරිපුත්තො මෙ, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො; කෙසෙ ඔරොපයන්තො මෙ, අනුසාසි මහාමති. Thầy tế độ của tôi là ngài Sāriputta; còn ngài Moggallāna, bậc có đại thần lực, đại trí tuệ, đã giáo huấn tôi trong khi cạo tóc cho tôi. 86. 86. ‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං; දෙවා නාගා මනුස්සා ච, පච්චයෙ උපනෙන්ති මෙ. Trong khi tóc đang được cạo, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán. Chư thiên, long vương và loài người đều mang vật dụng đến cúng dường cho tôi. 87. 87. ‘‘පදුමුත්තරනාථඤ්ච, විපස්සිඤ්ච විනායකං; යං පූජයිං පමුදිතො, පච්චයෙහි විසෙසතො. Bởi vì tôi đã hoan hỷ cúng dường một cách đặc biệt bằng các vật dụng đến đức Thế Tôn Padumuttara và đức Lãnh Đạo Vipassī. 88. 88. ‘‘තතො තෙසං විසෙසෙන, කම්මානං විපුලුත්තමං; ලාභං ලභාමි සබ්බත්ථ, වනෙ ගාමෙ ජලෙ ථලෙ. Do đó, nhờ quả đặc biệt của những nghiệp ấy, tôi nhận được lợi lộc dồi dào và cao quý ở khắp mọi nơi, dù ở trong rừng, trong làng, trên nước hay trên cạn. 89. 89. ‘‘රෙවතං දස්සනත්ථාය, යදා යාති විනායකො; තිංසභික්ඛුසහස්සෙහි, සහ ලොකග්ගනායකො. Khi bậc Lãnh Đạo, đấng Dẫn Dắt hàng đầu thế gian, cùng với ba mươi ngàn vị Tỳ-kheo đi đến để thăm viếng ngài Revata. 90. 90. ‘‘තදා දෙවොපණීතෙහි, මමත්ථාය මහාමති; පච්චයෙහි මහාවීරො, සසඞ්ඝො ලොකනායකො. “Khi ấy, vì lợi ích của tôi, bậc Đại Trí, bậc Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Tăng chúng, 91. 91. ‘‘උපට්ඨිතො මයා බුද්ධො, ගන්ත්වා රෙවතමද්දස; තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං. đã được tôi phục vụ bằng các vật dụng do chư thiên mang đến. Sau khi đi đến và gặp ngài Revata, rồi đi đến Jetavana, đức Phật đã đặt tôi vào vị trí tối thượng. 92. 92. ‘‘‘ලාභීනං සීවලි අග්ගො, මම සිස්සෙසු භික්ඛවො’; සබ්බලොකහිතො සත්ථා, කිත්තයී පරිසාසු මං. “‘Này các Tỳ khưu, trong số các đệ tử của ta, Sīvali là tối thượng về tài lộc.’ Bậc Đạo Sư, người mưu cầu hạnh phúc cho toàn thể thế gian, đã tán dương tôi giữa các hội chúng. 93. 93. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 94. 94. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 95. 95. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීවලිථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Tôn giả trưởng lão Sīvali đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như vậy. සීවලිත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thiên truyện về trưởng lão Sīvali, phần thứ ba. 4. වඞ්ගීසත්ථෙරඅපදානං 4. Thiên truyện về trưởng lão Vaṅgīsa 96. 96. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, người có mắt trong tất cả các pháp, đã xuất hiện. 97. 97. ‘‘යථාපි [Pg.151] සාගරෙ ඌමි, ගගනෙ විය තාරකා; එවං පාවචනං තස්ස, අරහන්තෙහි චිත්තිතං. “Như sóng ở đại dương, như các vì sao trên bầu trời, cũng vậy, giáo pháp của Ngài được làm cho rực rỡ bởi các vị A-la-hán. 98. 98. ‘‘සදෙවාසුරනාගෙහි, මනුජෙහි පුරක්ඛතො; සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො. “Bậc Chiến Thắng Tối Thượng, được vây quanh bởi chư thiên, a-tu-la, rồng, và loài người, ở giữa đám đông đầy dẫy sa-môn và bà-la-môn. 99. 99. ‘‘පභාහි අනුරඤ්ජන්තො, ලොකෙ ලොකන්තගූ ජිනො; වචනෙන විබොධෙන්තො, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො. “Bậc Chiến Thắng ấy, người đã đi đến tận cùng thế gian, làm cho thế gian hoan hỷ với ánh quang minh, dùng lời nói làm cho những đóa sen chúng sinh cần được giáo hóa nở rộ. 100. 100. ‘‘වෙසාරජ්ජෙහි සම්පන්නො, චතූහි පුරිසුත්තමො; පහීනභයසාරජ්ජො, ඛෙමප්පත්තො විසාරදො. “Bậc Tối Thượng Nhân, thành tựu bốn Vô Sở Úy, đã từ bỏ sợ hãi và rụt rè, đạt đến sự an ổn, là bậc dũng mãnh. 101. 101. ‘‘ආසභං පවරං ඨානං, බුද්ධභූමිඤ්ච කෙවලං; පටිජානාති ලොකග්ගො, නත්ථි සඤ්චොදකො ක්වචි. “Bậc Tối Thượng trong thế gian tuyên bố địa vị cao quý, địa vị Ngưu vương, và toàn bộ Phật địa. Không có ai ở bất cứ đâu có thể khiển trách Ngài. 102. 102. ‘‘සීහනාදමසම්භීතං, නදතො තස්ස තාදිනො; දෙවො නරො වා බ්‍රහ්මා වා, පටිවත්තා න විජ්ජති. “Khi bậc Như Thị ấy rống lên tiếng rống sư tử không sợ hãi, không có ai, dù là trời, người, hay Phạm thiên, có thể phản bác lại. 103. 103. ‘‘දෙසෙන්තො පවරං ධම්මං, සන්තාරෙන්තො සදෙවකං; ධම්මචක්කං පවත්තෙති, පරිසාසු විසාරදො. “Bậc dũng mãnh giữa các hội chúng, Ngài chuyển bánh xe Pháp, thuyết giảng diệu pháp, giúp cho thế giới cùng với chư thiên vượt qua. 104. 104. ‘‘පටිභානවතං අග්ගං, සාවකං සාධුසම්මතං; ගුණං බහුං පකිත්තෙත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි තං. “Sau khi tán dương nhiều phẩm hạnh của vị đệ tử được xem là thiện lành, tối thượng trong số những người có tài biện luận, Ngài đã đặt vị ấy vào vị trí tối thượng. 105. 105. ‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො; සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාගීසො වාදිසූදනො. “Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi là một bà-la-môn được xem là thiện lành, thông thạo tất cả các bộ Vệ-đà, là bậc thầy ngôn ngữ, là người phá tan các luận thuyết. 106. 106. ‘‘උපෙච්ච තං මහාවීරං, සුත්වාහං ධම්මදෙසනං; පීතිවරං පටිලභිං, සාවකස්ස ගුණෙ රතො. “Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy và nghe pháp thoại, tôi đã đạt được niềm hỷ lạc cao thượng, hoan hỷ trong các phẩm hạnh của vị đệ tử. 107. 107. ‘‘නිමන්තෙත්වාව සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනන්දනං; සත්තාහං භොජයිත්වාහං, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා. “Sau khi thỉnh mời bậc Thiện Thệ, người làm hoan hỷ thế gian, cùng với Tăng chúng, tôi đã cúng dường thực phẩm trong bảy ngày, và khi ấy, tôi đã cúng dường y phục. 108. 108. ‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, කතොකාසො කතඤ්ජලී; එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, සන්ථවිං ජිනමුත්තමං. “Đảnh lễ dưới chân Ngài bằng đầu, được cho phép, chắp tay lại, đứng một bên với lòng hoan hỷ, tôi đã tán dương bậc Chiến Thắng Tối Thượng. 109. 109. ‘‘‘නමො තෙ වාදිමද්දන, නමො තෙ ඉසිසත්තම ; නමො තෙ සබ්බලොකග්ග, නමො තෙ අභයඞ්කර. “‘Kính lễ Ngài, bậc nhiếp phục các luận sư; kính lễ Ngài, bậc ẩn sĩ thứ bảy; kính lễ Ngài, bậc tối thượng trong toàn thể thế gian; kính lễ Ngài, bậc ban cho sự vô úy. 110. 110. ‘‘‘නමො [Pg.152] තෙ මාරමථන, නමො තෙ දිට්ඨිසූදන; නමො තෙ සන්තිසුඛද, නමො තෙ සරණඞ්කර. “‘Kính lễ Ngài, bậc nhiếp phục Ma vương; kính lễ Ngài, bậc phá tan tà kiến; kính lễ Ngài, bậc ban cho an lạc tịch tịnh; kính lễ Ngài, bậc tạo ra nơi nương tựa. 111. 111. ‘‘‘අනාථානං භවං නාථො, භීතානං අභයප්පදො; විස්සාමභූමි සන්තානං, සරණං සරණෙසිනං’. “‘Ngài là nơi nương tựa cho những người không nơi nương tựa, là người ban cho sự vô úy cho những người sợ hãi, là nơi nghỉ ngơi cho những người mệt mỏi, là nơi quy y cho những người tìm cầu nơi quy y.’ 112. 112. ‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, සන්ථවිත්වා මහාගුණං; අවොචං වාදිසූදස්ස, ගතිං පප්පොමි භික්ඛුනො. “Sau khi tán dương bậc Chánh Đẳng Giác, người có những phẩm hạnh vĩ đại, bằng những lời như vậy, tôi đã nói: ‘Xin cho con đạt được cảnh giới của Tỳ khưu Vādisūda.’ 113. 113. ‘‘තදා අවොච භගවා, අනන්තපටිභානවා; ‘යො සො බුද්ධං අභොජෙසි, සත්තාහං සහසාවකං. “Khi ấy, Thế Tôn, người có trí tuệ biện tài vô hạn, đã nói: ‘Người nào đã cúng dường thực phẩm cho đức Phật cùng với các đệ tử trong bảy ngày, 114. 114. ‘‘‘ගුණඤ්ච මෙ පකිත්තෙසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි; එසො පත්ථයතෙ ඨානං, වාදිසූදස්ස භික්ඛුනො. “‘với lòng tịnh tín, bằng chính đôi tay của mình, và đã tán dương các phẩm hạnh của ta, người này mong muốn địa vị của Tỳ khưu Vādisūda. 115. 115. ‘‘‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං; දෙවමානුසසම්පත්තිං, අනුභොත්වා අනප්පකං. “‘Trong tương lai, sau khi hưởng thụ không ít tài sản của chư thiên và loài người, ngươi sẽ đạt được điều mong muốn trong tâm ấy.’ 116. 116. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. Cách đây một trăm ngàn kiếp, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, với danh hiệu là Gotama, bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện ở thế gian. 117. 117. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; වඞ්ගීසො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. Vị ấy sẽ có một người thừa tự Pháp, một người con đích thực do Pháp hóa sanh, với danh hiệu là Vaṅgīsa, sẽ là một vị Thinh văn của bậc Đạo Sư. 118. 118. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; පච්චයෙහි උපට්ඨාසිං, මෙත්තචිත්තො තථාගතං. Khi ấy, sau khi nghe lời ấy, con đã hoan hỷ, với tâm từ, con đã hộ độ bậc Như Lai, bậc Chiến Thắng bằng các vật dụng cho đến trọn đời. 119. 119. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං. Do nghiệp lành đã tạo ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Tusita (Đâu Suất). 120. 120. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං; පච්චාජාතො යදා ආසිං, ජාතියා සත්තවස්සිකො. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, con đã sanh vào dòng dõi Bà-la-môn. Khi con được sanh ra, con đã được bảy tuổi tính từ lúc sanh. 121. 121. ‘‘සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාදසත්ථවිසාරදො; වාදිස්සරො චිත්තකථී, පරවාදප්පමද්දනො. Con đã trở thành người thông hiểu tất cả các bộ Vệ-đà, thiện xảo trong luận điển tranh luận, bậc thầy về ngôn từ, người có tài ăn nói tuyệt diệu, người có thể đè bẹp các tà thuyết của người khác. 122. 122. ‘‘වඞ්ගෙ ජාතොති වඞ්ගීසො, වචනෙ ඉස්සරොති වා; වඞ්ගීසො ඉති මෙ නාමං, අභවී ලොකසම්මතං. Vì sanh ở xứ Vaṅga nên gọi là Vaṅgīsa, hoặc vì là bậc thầy về ngôn từ nên gọi là Vaṅgīsa. Tên của con là Vaṅgīsa như vậy, đã được thế gian công nhận. 123. 123. ‘‘යදාහං [Pg.153] විඤ්ඤුතං පත්තො, ඨිතො පඨමයොබ්බනෙ; තදා රාජගහෙ රම්මෙ, සාරිපුත්තමහද්දසං. Khi con đã đạt đến sự hiểu biết, đang trong tuổi thanh xuân đầu tiên, khi ấy tại thành Rājagaha (Vương Xá) khả ái, con đã được thấy ngài Sāriputta (Xá-lợi-phất). පඤ්චවීසතිමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai mươi lăm. 124. 124. ‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තං තං, පත්තපාණිං සුසංවුතං; අලොලක්ඛිං මිතභාණිං, යුගමත්තං නිදක්ඛිතං. Con đã thấy ngài đang đi khất thực, tay cầm bát, khéo thu thúc, mắt không láo liên, nói năng có chừng mực, nhìn trong tầm một ách cày. 125. 125. ‘‘තං දිස්වා විම්හිතො හුත්වා, අවොචං මමනුච්ඡවං ; කණිකාරංව නිචිතං, චිත්තං ගාථාපදං අහං. Thấy ngài, con đã kinh ngạc, và con đã thốt lên một câu kệ tuyệt diệu, thích hợp với con, tựa như một đóa hoa Kaṇikāra được kết khéo. 126. 126. ‘‘ආචික්ඛි සො මෙ සත්ථාරං, සම්බුද්ධං ලොකනායකං; තදා සො පණ්ඩිතො වීරො, උත්තරිං සමවොච මෙ. Ngài đã chỉ cho con về bậc Đạo Sư, bậc Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo thế gian. Khi ấy, bậc hiền trí, bậc anh hùng ấy đã nói với con những lời cao thượng hơn. 127. 127. ‘‘විරාගසංහිතං වාක්‍යං, කත්වා දුද්දසමුත්තමං; විචිත්තපටිභානෙහි, තොසිතො තෙන තාදිනා. Sau khi nói lên lời nói liên quan đến sự ly tham, khó thấy, tối thượng, con đã được làm cho hoan hỷ bởi vị như vậy (tādinā) với trí tuệ biện tài đa dạng. 128. 128. ‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ‘පබ්බාජෙහී’ති මං බ්‍රවි; තතො මං ස මහාපඤ්ඤො, බුද්ධසෙට්ඨමුපානයි. Con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân ngài và thưa rằng: 'Xin hãy cho con xuất gia.' Sau đó, bậc đại trí tuệ ấy đã dẫn con đến với bậc Tối Thắng giữa các vị Phật. 129. 129. ‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, නිසීදිං සත්ථු සන්තිකෙ; මමාහ වදතං සෙට්ඨො, කච්චි වඞ්ගීස ජානාසි. Con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài và ngồi xuống gần bậc Đạo Sư. Bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng đã hỏi con: 'Này Vaṅgīsa, ngươi có biết nghề gì không?' 130. 130. ‘‘කිඤ්චි සිප්පන්ති තස්සාහං, ‘ජානාමී’ති ච අබ්‍රවිං; මතසීසං වනච්ඡුද්ධං, අපි බාරසවස්සිකං; Con đã thưa với Ngài rằng: 'Con có biết.' (Con biết về) một cái sọ người chết, bị vứt bỏ trong rừng, dù đã mười hai năm; තව විජ්ජාවිසෙසෙන, සචෙ සක්කොසි වාචය. (Đức Phật phán:) 'Với kiến thức đặc biệt của ngươi, nếu có thể, hãy nói ra.' 131. 131. ‘‘ආමොති මෙ පටිඤ්ඤාතෙ, තීණි සීසානි දස්සයි; නිරයනරදෙවෙසු, උපපන්නෙ අවාචයිං. Khi con đã vâng lời, Ngài đã đưa ra ba cái sọ. Con đã nói rõ về những người đã tái sanh trong địa ngục, cõi người, và cõi trời. 132. 132. ‘‘තදා ඛීණාසවස්සෙව, සීසං දස්සෙසි නායකො; තතොහං විහතාරබ්භො, පබ්බජ්ජං සමයාචිසං. Khi ấy, bậc Lãnh Đạo đã đưa ra sọ của một vị đã tận diệt các lậu hoặc. Lúc đó, con đã thất bại trong nỗ lực của mình và đã xin được xuất gia. 133. 133. ‘‘පබ්බජිත්වාන සුගතං, සන්ථවාමි තහිං තහිං; තතො මං කබ්බවිත්තොසි, උජ්ඣායන්තිහ භික්ඛවො. Sau khi xuất gia, con đã tán thán bậc Thiện Thệ ở nơi này nơi kia. Do đó, các vị Tỳ-khưu ở đây đã khiển trách con rằng: 'Vị này ham thích thi kệ.' 134. 134. ‘‘තතො [Pg.154] වීමංසනත්ථං මෙ, ආහ බුද්ධො විනායකො; තක්කිකා පනිමා ගාථා, ඨානසො පටිභන්ති තං. Khi ấy, để thử con, Đức Phật, bậc Điều Ngự, đã phán hỏi: 'Những câu kệ này là do ngươi suy nghĩ ra, hay chúng tự khởi lên trong trí ngươi một cách tức thời?' 135. 135. ‘‘න කබ්බවිත්තොහං වීර, ඨානසො පටිභන්ති මං; තෙන හි දානි වඞ්ගීස, ඨානසො සන්ථවාහි මං. (Con thưa:) 'Bạch đấng Anh Hùng, con không ham thích thi kệ, chúng tự khởi lên trong trí con một cách tức thời.' (Ngài phán:) 'Vậy thì, này Vaṅgīsa, bây giờ hãy tán thán ta một cách tức thời.' 136. 136. ‘‘තදාහං සන්ථවිං වීරං, ගාථාහි ඉසිසත්තමං; ඨානසො මෙ තදා තුට්ඨො, ජිනො අග්ගෙ ඨපෙසි මං. Khi ấy, con đã tán thán bậc Anh Hùng, bậc Thánh Tối Thượng, bằng những câu kệ tức thời. Lúc đó, bậc Chiến Thắng đã hoan hỷ với con và đặt con vào vị trí đệ nhất. 137. 137. ‘‘පටිභානෙන චිත්තෙන, අඤ්ඤෙසමතිමඤ්ඤහං; පෙසලෙ තෙන සංවිග්ගො, අරහත්තමපාපුණිං. Với trí tuệ biện tài tuyệt diệu, con đã xem thường các vị Tỳ-khưu hiền thiện khác. Do đó, con đã khởi tâm kinh cảm và đã chứng đắc quả A-la-hán. 138. 138. ‘‘‘පටිභානවතං අග්ගො, අඤ්ඤො කොචි න විජ්ජති; යථායං භික්ඛු වඞ්ගීසො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’. (Đức Phật phán:) 'Này các Tỳ-khưu, trong số những người có trí tuệ biện tài, không có ai khác là bậc tối thượng như Tỳ-khưu Vaṅgīsa này. Các ngươi hãy ghi nhớ như vậy.' 139. 139. ‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ; සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම. Nghiệp đã tạo từ một trăm ngàn kiếp trước đã cho quả đối với con ở đây. Tựa như tốc độ của mũi tên được bắn đi, con đã thiêu đốt các phiền não của mình. 140. 140. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của con đã được thiêu đốt... (v.v.)... con sống không còn lậu hoặc. 141. 141. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của con thật là khéo đến... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. 142. 142. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වඞ්ගීසො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, Trưởng lão Vaṅgīsa đã nói lên những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. වඞ්ගීසත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Phần tiểu sử của trưởng lão Vaṅgīsa là phần thứ tư. 5. නන්දකත්ථෙරඅපදානං 5. Tiểu sử của trưởng lão Nandaka 143. 143. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có Mắt trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh lên ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này. 144. 144. ‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො; අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ. Vì sự lợi ích, vì sự an lạc của tất cả chúng sanh, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, bậc Nhân Ngưu đã thực hành vì lợi ích (của thế gian) cùng với chư Thiên. 145. 145. ‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණභතො ජිනො; පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසා සබ්බාසු විස්සුතො. Vị Toàn Giác đã đạt đến đỉnh cao danh vọng, là bậc có phước đức, là bậc mang tiếng thơm và lời tán dương, được tất cả thế gian cúng dường, được nổi danh ở khắp mọi phương hướng. 146. 146. ‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො [Pg.155] සො, වීතිවත්තකථංකථො; පරිපුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං. Vị ấy đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt sự phân vân, có ý nguyện được viên mãn, đã chứng đạt quả vị Giác Ngộ tối thượng. 147. 147. ‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො; අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී. Bậc Tối Thượng Nhân là đấng làm cho sanh khởi con đường chưa từng được sanh khởi, đã thuyết giảng điều chưa được thuyết giảng, đã làm cho biết rõ điều chưa được biết rõ. 148. 148. ‘‘මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ ච, මග්ගක්ඛායී නරාසභො; මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො. Bậc Nhân Ngưu là đấng biết rõ con đường, là đấng tìm ra con đường, là đấng thuyết giảng về con đường. Bậc Đạo Sư là đấng thiện xảo về con đường, là bậc tối thượng trong các người đánh xe. 149. 149. ‘‘තදා මහාකාරුණිකො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො; නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ. Khi ấy, bậc Lãnh Đạo có lòng đại bi đã thuyết giảng giáo pháp. Ngài vớt lên các chúng sanh bị chìm đắm ở trong vũng lầy dục vọng. 150. 150. ‘‘භික්ඛුනීනං ඔවදනෙ, සාවකං සෙට්ඨසම්මතං; වණ්ණයං එතදග්ගම්හි, පඤ්ඤපෙසි මහාමුනි. Vị Đại Ẩn Sĩ, trong khi đang tán dương vị đệ tử được xem là cao quý nhất về việc giáo huấn các vị tỳ-khưu-ni, đã tuyên bố (vị ấy) ở trong địa vị tối thắng. 151. 151. ‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; භොජයිත්වා සසඞ්ඝං තං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං. Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ, đã thỉnh mời đấng Như Lai, sau khi dâng vật thực đến vị ấy cùng với Tăng chúng, tôi đã nguyện cầu địa vị tối thượng. 152. 152. ‘‘තදා පමුදිතො නාථො, මං අවොච මහාඉසි; ‘සුඛී භවස්සු දීඝාවු, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. Khi ấy, bậc Lãnh Đạo, bậc Đại Ẩn Sĩ đã hoan hỷ và nói với tôi rằng: ‘Hãy được an lạc, hãy được trường thọ, ngươi sẽ thành tựu được điều mong mỏi ấy.’ 153. 153. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Sau một trăm ngàn kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở trên đời.’ 154. 154. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; නන්දකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy sẽ là người thừa tự trong các giáo pháp, là người con ruột do Pháp tạo thành, có tên là Nandaka.’ 155. 155. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං. Do nghiệp đã được làm tốt ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 156. 156. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං; සාවත්ථියං පුරෙ වරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Sāvatthī cao quý, là nơi thịnh vượng, phát đạt, có nhiều của cải. 157. 157. ‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො; ජෙතාරාමපටිග්ගාහෙ, පබ්බජිං අනගාරියං. Khi nhìn thấy đấng Thiện Thệ ở lối vào thành, tôi có tâm kinh ngạc, đã xuất gia vào đời sống không nhà ở tại tu viện Jetavana. 158. 158. ‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං; තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සාසිතො සබ්බදස්සිනා. Trong khoảng thời gian không bao lâu, tôi đã chứng đạt quả vị A-la-hán. Do đó, tôi đã vượt qua vòng luân hồi, đã được bậc Toàn Giác giáo huấn. 159. 159. ‘‘භික්ඛුනීනං [Pg.156] ධම්මකථං, පටිපුච්ඡාකරිං අහං; සාසිතා තා මයා සබ්බා, අභවිංසු අනාසවා. Tôi đã thực hiện việc thuyết Pháp và hỏi đáp cho các vị tỳ-khưu-ni. Tất cả các vị ấy, sau khi được tôi giáo huấn, đã trở thành các bậc không còn lậu hoặc. 160. 160. ‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, තදා තුට්ඨො මහාහිතො; භික්ඛුනීනං ඔවදතං, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි මං. Khi ấy, bậc Đại Lợi Ích, hoan hỷ về năm trăm vị không thiếu, đã đặt tôi vào địa vị tối thắng trong số các vị giáo huấn tỳ-khưu-ni. 161. 161. ‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ; සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම. Nghiệp đã được thực hiện ở một trăm ngàn (kiếp trước) đã cho thấy quả báo đối với tôi ở đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. 162. 162. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 163. 163. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả là tốt đẹp ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 164. 164. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නන්දකො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão Nandaka khả kính đã nói lên những vần kệ này. අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. නන්දකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Phần tiểu sử của trưởng lão Nandaka là phần thứ năm. 6. කාළුදායිත්ථෙරඅපදානං 6. Tiểu sử của trưởng lão Kāḷudāyī 165. 165. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có Mắt trong tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh lên ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này. 166. 166. ‘‘නායකානං වරො සත්ථා, ගුණාගුණවිදූ ජිනො; කතඤ්ඤූ කතවෙදී ච, තිත්ථෙ යොජෙති පාණිනෙ. Bậc Đạo Sư là vị tối thượng trong các bậc lãnh đạo, bậc Toàn Thắng biết rõ điều có đức và không có đức; Ngài là bậc tri ân và biết ơn, và Ngài gắn kết các chúng sanh vào bến bờ (Niết-bàn). 167. 167. ‘‘සබ්බඤ්ඤුතෙන ඤාණෙන, තුලයිත්වා දයාසයො; දෙසෙති පවරං ධම්මං, අනන්තගුණසඤ්චයො. Bậc có lòng bi mẫn, là kho tàng vô lượng công đức, sau khi cân nhắc bằng trí tuệ Nhất thiết trí, Ngài thuyết giảng Chánh pháp cao thượng. 168. 168. ‘‘ස කදාචි මහාවීරො, අනන්තජිනසංසරි ; දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං. Bậc Đại Hùng, bậc chiến thắng vô biên trong luân hồi, đôi khi Ngài thuyết giảng giáo pháp ngọt ngào, tương ứng với Tứ Thánh Đế. 169. 169. ‘‘සුත්වාන තං ධම්මවරං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං; පාණසතසහස්සානං, ධම්මාභිසමයො අහු. Sau khi nghe được diệu pháp ấy, thiện xảo ở phần đầu, phần giữa, và phần cuối, một trăm ngàn chúng sanh đã chứng ngộ chơn pháp. 170. 170. ‘‘නින්නාදිතා තදා භූමි, ගජ්ජිංසු ච පයොධරා; සාධුකාරං පවත්තිංසු, දෙවබ්‍රහ්මනරාසුරා. Khi ấy, mặt đất vang rền, và các đám mây sấm vang chớp giật; chư Thiên, Phạm thiên, loài người, và a-tu-la đã đồng thanh tán dương 'Lành thay!' 171. 171. ‘‘‘අහො [Pg.157] කාරුණිකො සත්ථා, අහො සද්ධම්මදෙසනා; අහො භවසමුද්දම්හි, නිමුග්ගෙ උද්ධරී ජිනො’. ‘Ôi, bậc Đạo Sư thật bi mẫn thay! Ôi, lời thuyết giảng Chánh pháp thật tuyệt vời thay! Ôi, bậc Toàn Thắng đã cứu vớt những chúng sanh bị chìm đắm trong biển cả của sự hiện hữu!’ 172. 172. ‘‘එවං පවෙදජාතෙසු, සනරාමරබ්‍රහ්මසු; කුලප්පසාදකානග්ගං, සාවකං වණ්ණයී ජිනො. Khi niềm hân hoan khởi lên như vậy giữa loài người, chư Thiên và Phạm thiên, bậc Toàn Thắng đã tán dương vị đệ tử đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm. 173. 173. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතොමච්චකුලෙ අහුං; පාසාදිකො දස්සනියො, පහූතධනධඤ්ඤවා. Khi ấy, tại thành Haṃsāvatī, tôi đã sanh ra trong gia đình của một vị quan đại thần; tôi là người đáng mến, ưa nhìn, và có nhiều của cải và lúa gạo. 174. 174. ‘‘හංසාරාමමුපෙච්චාහං, වන්දිත්වා තං තථාගතං; සුණිත්වා මධුරං ධම්මං, කාරං කත්වා ච තාදිනො. Tôi đã đi đến tu viện Haṃsārāma, đảnh lễ bậc Như Lai ấy, lắng nghe giáo pháp ngọt ngào, và đã thực hiện sự cúng dường đến bậc Tādino (Như Hằng). 175. 175. ‘‘නිපච්ච පාදමූලෙහං, ඉමං වචනමබ්‍රවිං; ‘කුලප්පසාදකානග්ගො, යො තයා සන්ථුතො මුනෙ. Tôi đã cúi mình dưới chân Ngài và thốt lên lời này: ‘Bạch bậc Thánh Giả, vị nào đã được Ngài tán thán là bậc đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm. 176. 176. ‘‘‘තාදිසො හොමහං වීර, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ’; තදා මහාකාරුණිකො, සිඤ්චන්තො වා මතෙන මං. ‘Bạch đấng Anh Hùng, trong giáo pháp của bậc Tối Thắng Giả, nguyện cho con được trở thành người như vậy.’ Khi ấy, bậc Đại Bi, như thể rưới nước cam lồ lên con, 177. 177. ‘‘ආහ මං ‘පුත්ත උත්තිට්ඨ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං; කථං නාම ජිනෙ කාරං, කත්වාන විඵලො සියා. đã phán với con rằng: ‘Này con, hãy đứng dậy! Con sẽ đạt được điều tâm nguyện ấy. Làm sao việc cúng dường đến bậc Toàn Thắng lại có thể trở thành vô quả được?’ 178. 178. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ kiếp này, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh ra từ dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama.’ 179. 179. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; උදායි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ là một vị đệ tử của bậc Đạo Sư, là người thừa tự trong Chánh pháp, là người con ruột do Chánh pháp hóa sanh, có tên là Udāyī.’ 180. 180. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං. Sau khi nghe lời ấy, tôi đã hoan hỷ và với tâm từ, tôi đã phục vụ bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, bằng các vật dụng cho đến trọn đời. 181. 181. ‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ quả của nghiệp ấy, và nhờ các tư tâm và lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi). 182. 182. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ; ජාතො මහාමච්චකුලෙ, සුද්ධොදනමහීපතෙ. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng này, tại thành Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ) khả ái, tôi đã sanh ra trong gia đình của một vị đại thần của vua Suddhodana. 183. 183. ‘‘තදා අජායි සිද්ධත්ථො, රම්මෙ ලුම්බිනිකානනෙ; හිතාය සබ්බලොකස්ස, සුඛාය ච නරාසභො. Khi ấy, bậc Nhân Ngưu (bậc cao cả trong loài người) là Siddhattha (Tất-đạt-đa) đã đản sanh tại khu vườn Lumbinī (Lâm-tỳ-ni) khả ái, vì lợi ích và hạnh phúc cho toàn thể thế gian. 184. 184. ‘‘තදහෙව [Pg.158] අහං ජාතො, සහ තෙනෙව වඩ්ඪිතො; පියො සහායො දයිතො, වියත්තො නීතිකොවිදො. Tôi đã sanh ra vào chính ngày ấy, và đã lớn lên cùng với ngài. Tôi là người bạn thân thiết và được yêu mến, là người thông minh và am tường về chánh trị. 185. 185. ‘‘එකූනතිංසො වයසා, නික්ඛමිත්වා අගාරතො ; ඡබ්බස්සං වීතිනාමෙත්වා, ආසි බුද්ධො විනායකො. Vào năm hai mươi chín tuổi, ngài đã từ bỏ gia đình ra đi; sau khi trải qua sáu năm, bậc Lãnh Đạo đã trở thành bậc Giác Ngộ. 186. 186. ‘‘ජෙත්වා සසෙනකං මාරං, ඛෙපයිත්වාන ආසවෙ; භවණ්ණවං තරිත්වාන, බුද්ධො ආසි සදෙවකෙ. Sau khi chiến thắng Ma vương cùng với quân đội, sau khi đoạn tận các lậu hoặc, sau khi vượt qua biển cả của sự hiện hữu, Ngài đã trở thành bậc Giác Ngộ trong thế giới cùng với chư Thiên. 187. 187. ‘‘ඉසිව්හයං ගමිත්වාන, විනෙත්වා පඤ්චවග්ගියෙ; තතො විනෙසි භගවා, ගන්ත්වා ගන්ත්වා තහිං තහිං. Sau khi đi đến nơi gọi là Isipatana và giáo hóa nhóm năm vị, sau đó đức Thế Tôn đã đi đến nhiều nơi khác nhau để giáo hóa. 188. 188. ‘‘වෙනෙය්‍යෙ විනයන්තො සො, සඞ්ගණ්හන්තො සදෙවකං; උපෙච්ච මගධෙ ගිරිං, විහරිත්ථ තදා ජිනො. Ngài đã giáo hóa những người có thể được giáo hóa, và đã nhiếp phục thế giới cùng với chư Thiên. Khi ấy, bậc Toàn Thắng đã đi đến ngọn núi ở xứ Magadha (Ma-kiệt-đà) và trú ngụ tại đó. 189. 189. ‘‘තදා සුද්ධොදනෙනාහං, භූමිපාලෙන පෙසිතො; ගන්ත්වා දිස්වා දසබලං, පබ්බජිත්වාරහා අහුං. Khi ấy, tôi được vua Suddhodana phái đi; sau khi đi và diện kiến bậc Thập Lực, tôi đã xuất gia và trở thành một vị A-la-hán. 190. 190. ‘‘තදා මහෙසිං යාචිත්වා, පාපයිං කපිලව්හයං; තතො පුරාහං ගන්ත්වාන, පසාදෙසිං මහාකුලං. Khi ấy, sau khi thỉnh cầu bậc Đại Thánh, tôi đã đưa Ngài đến thành Kapilavatthu. Sau đó, tôi đã đi trước và làm cho dòng tộc vĩ đại phát sanh tín tâm. 191. 191. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, මං මහාපරිසාය සො ; කුලප්පසාදකානග්ගං, පඤ්ඤාපෙසි විනායකො. Bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, hài lòng với đức hạnh ấy của tôi, đã tuyên bố giữa đại chúng rằng tôi là người đứng đầu trong số những người làm cho gia tộc phát sanh tín tâm. 192. 192. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 193. 193. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật là một sự khéo đến của tôi… (vân vân)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 194. 194. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාළුදායිථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão khả kính Kāḷudāyi đã nói những câu kệ này như vậy. අභාසිත්ථාති. Đã nói như vậy. කාළුදායිත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Thiên sử về trưởng lão Kāḷudāyī là phần thứ sáu. 7. අභයත්ථෙරඅපදානං 7. Thiên sử về trưởng lão Abhaya 195. 195. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Vị Toàn Giác tên là Padumuttara, bậc có con mắt về các Pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này. 196. 196. ‘‘සරණගමනෙ [Pg.159] කිඤ්චි, නිවෙසෙසි තථාගතො; කිඤ්චි සීලෙ නිවෙසෙසි, දසකම්මපථුත්තමෙ. Bậc Như Lai đã làm cho một số người an trú trong sự quy y Tam Bảo, một số người an trú trong giới hạnh, và trong mười con đường hành động cao thượng. 197. 197. ‘‘දෙති කස්සචි සො වීරො, සාමඤ්ඤඵලමුත්තමං; සමාපත්තී තථා අට්ඨ, තිස්සො විජ්ජා පවච්ඡති. Vị Anh Hùng ấy đã ban cho một số người quả vị Sa-môn cao thượng, tương tự như thế là tám định chứng và ba loại minh kiến. 198. 198. ‘‘ඡළභිඤ්ඤාසු යොජෙසි, කිඤ්චි සත්තං නරුත්තමො; දෙති කස්සචි නාථො සො, චතස්සො පටිසම්භිදා. Bậc Tối Thượng Nhân đã gắn kết một số chúng sanh với sáu loại thắng trí. Vị Hộ Trì ấy đã ban cho một số người bốn Tuệ Phân Tích. 199. 199. ‘‘බොධනෙය්‍යං පජං දිස්වා, අසඞ්ඛෙය්‍යම්පි යොජනං ; ඛණෙන උපගන්ත්වාන, විනෙති නරසාරථි. Sau khi nhìn thấy chúng sanh có thể được giác ngộ, dầu ở khoảng cách không thể đếm được bằng do-tuần, bậc Ngự Giả của nhân loại, sau khi đi đến trong khoảnh khắc, đã giáo huấn (vị ấy). 200. 200. ‘‘තදාහං හංසවතියං, අහොසිං බ්‍රාහ්මණත්‍රජො; පාරගූ සබ්බවෙදානං, වෙය්‍යාකරණසම්මතො. Vào lúc ấy, ở thành phố Haṃsavatī, tôi là con trai của một vị Bà-la-môn, là người đã đi đến bờ bên kia của tất cả các bộ Vệ-đà, và được công nhận là người thông thạo văn phạm. 201. 201. ‘‘නිරුත්තියා ච කුසලො, නිඝණ්ඩුම්හි විසාරදො; පදකො කෙටුභවිදූ, ඡන්දොවිචිතිකොවිදො. Tôi đã thiện xảo về từ nguyên học, đã thành thạo về từ vựng học, là người thông thạo về cú pháp, là người am tường về thi pháp, và là người thiện xảo về vận luật học. 202. 202. ‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, හංසාරාමමුපෙච්චහං; අද්දසං වරදං සෙට්ඨං, මහාජනපුරක්ඛතං. Trong khi đang đi dạo, tôi đã đi đến tu viện Haṃsārāma và đã nhìn thấy bậc Ban Thí Ân Phước, bậc Tối Thượng, đang được đại chúng vây quanh. 203. 203. ‘‘දෙසෙන්තං විරජං ධම්මං, පච්චනීකමතී අහං; උපෙත්වා තස්ස කල්‍යාණං, සුත්වාන විමලං අහං. Với tâm ý chống đối, tôi đã đi đến (vị ấy) đang thuyết giảng Giáo Pháp không còn bụi bẩn. Sau khi đã lắng nghe lời dạy tốt đẹp và không còn tỳ vết của ngài, tôi... 204. 204. ‘‘බ්‍යාහතං පුනරුත්තං වා, අපත්ථං වා නිරත්ථකං; නාද්දසං තස්ස මුනිනො, තතො පබ්බජිතො අහං. Tôi đã không nhận thấy lời nói mâu thuẫn, hoặc lặp lại, hoặc vô nghĩa, hoặc vô ích của bậc Thánh ấy. Do đó, tôi đã xuất gia. 205. 205. ‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, සබ්බසත්තවිසාරදො; නිපුණො බුද්ධවචනෙ, අහොසිං ගුණිසම්මතො. Không bao lâu sau, tôi đã trở thành người thành thạo về tất cả các bộ luận, là người thiện xảo về lời dạy của đức Phật, và được công nhận là người có phẩm hạnh. 206. 206. ‘‘තදා චතස්සො ගාථායො, ගන්ථයිත්වා සුබ්‍යඤ්ජනා; සන්ථවිත්වා තිලොකග්ගං, දෙසයිස්සං දිනෙ දිනෙ. Vào lúc ấy, sau khi đã sáng tác bốn câu kệ có văn từ tốt đẹp, sau khi đã tán dương bậc Tối Thắng trong ba cõi, tôi đã thuyết giảng mỗi ngày. 207. 207. ‘‘විරත්තොසි මහාවීරො, සංසාරෙ සභයෙ වසං; කරුණාය න නිබ්බායි, තතො කාරුණිකො මුනි. Bậc Đại Anh Hùng là người đã ly tham. Trong khi đang sống ở trong vòng luân hồi đáng sợ hãi, do lòng bi mẫn ngài đã không nhập Niết-bàn. Do đó, bậc Thánh là người có lòng bi mẫn. 208. 208. ‘‘පුථුජ්ජනො වයො සන්තො, න කිලෙසවසො අහු; සම්පජානො සතියුත්තො, තස්මා එසො අචින්තියො. Trong khi còn là một kẻ phàm phu, ngài đã không bị các phiền não chi phối, là người có sự tỉnh giác, là người được gắn liền với chánh niệm. Do đó, vị này là không thể nghĩ bàn. 209. 209. ‘‘දුබ්බලානි [Pg.160] කිලෙසානි, යස්සාසයගතානි මෙ; ඤාණග්ගිපරිදඩ්ඪානි, න ඛීයිංසු තමබ්භුතං. Các phiền não yếu ớt của ngài, những thứ nằm trong khuynh hướng tâm, đã bị thiêu đốt bởi ngọn lửa của trí tuệ. Việc chúng không bị tiêu diệt (trước đó) là điều kỳ diệu. 210. 210. ‘‘යො සබ්බලොකස්ස ගරු, ලොකො යස්ස තථා ගරු; තථාපි ලොකාචරියො, ලොකො තස්සානුවත්තකො. Vị nào là bậc Đạo Sư của toàn thể thế gian, và thế gian cũng tôn kính vị ấy như vậy. Do đó, ngài là bậc Thầy của thế gian, và thế gian là người đi theo ngài. 211. 211. ‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, කිත්තයං ධම්මදෙසනං; යාවජීවං කරිත්වාන, ගතො සග්ගං තතො චුතො. Sau khi đã tán dương đức Chánh Đẳng Giác bằng những (lời kệ) như thế và các câu khác, sau khi đã thực hiện việc thuyết giảng Giáo Pháp cho đến trọn đời, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời. 212. 212. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං. Kể từ khi tôi đã tán dương đức Phật ở một trăm ngàn kiếp trước, tôi không còn biết đến cảnh giới khổ. Đây là kết quả của việc tán dương. 213. 213. ‘‘දෙවලොකෙ මහාරජ්ජං, පාදෙසිං කඤ්චනග්ඝියං ; චක්කවත්තී මහාරජ්ජං, බහුසොනුභවිං අහං. Tôi đã đạt được vương quyền vĩ đại ở cõi trời, giống như cột trụ bằng vàng. Tôi đã nhiều lần kinh nghiệm được vương quyền vĩ đại của bậc Chuyển Luân Vương. 214. 214. ‘‘දුවෙ භවෙ පජායාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං. Tôi chỉ sanh vào hai cảnh giới: Hoặc là ở cõi trời hoặc là ở cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là kết quả của việc tán dương. 215. 215. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ; නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං. Tôi chỉ sanh vào hai dòng dõi: Hoặc là dòng dõi Sát-đế-lỵ hoặc là dòng dõi Bà-la-môn. Tôi không sanh vào dòng dõi thấp kém. Đây là kết quả của việc tán dương. 216. 216. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; රඤ්ඤොහං බිම්බිසාරස්ස, පුත්තො නාමෙන චාභයො. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, ở tại thành phố Giribbaja cao quý, tôi là con trai của đức vua Bimbisāra, và có tên là Abhaya. 217. 217. ‘‘පාපමිත්තවසං ගන්ත්වා, නිගණ්ඨෙන විමොහිතො; පෙසිතො නාටපුත්තෙන, බුද්ධසෙට්ඨමුපෙච්චහං. Sau khi đã đi vào vòng ảnh hưởng của người bạn xấu, sau khi bị làm cho mê muội bởi người Nigantha, con trai của Nāṭa, tôi đã được phái đi và đã đi đến gặp bậc Tối Thắng Giác Ngộ. 218. 218. ‘‘පුච්ඡිත්වා නිපුණං පඤ්හං, සුත්වා බ්‍යාකරණුත්තමං; පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං. Sau khi đã hỏi câu hỏi tế nhị và đã lắng nghe lời giải đáp cao thượng, sau khi đã xuất gia, không bao lâu sau tôi đã chứng đạt quả vị A-la-hán. 219. 219. ‘‘කිත්තයිත්වා ජිනවරං, කිත්තිතො හොමි සබ්බදා; සුගන්ධදෙහවදනො, ආසිං සුඛසමප්පිතො. Sau khi đã tán dương bậc Toàn Thắng cao cả, tôi luôn luôn được tán dương. Tôi đã có thân và miệng tỏa hương thơm, và đã được ban cho sự an lạc. 220. 220. ‘‘තික්ඛහාසලහුපඤ්ඤො, මහාපඤ්ඤො තථෙවහං; විචිත්තපටිභානො ච, තස්ස කම්මස්ස වාහසා. Do năng lực của nghiệp ấy, tôi có trí tuệ sắc bén, nhanh trí, và lanh lợi, và cũng có trí tuệ vĩ đại. Và tôi có tài ứng đối đa dạng. 221. 221. ‘‘අභිත්ථවිත්වා පදුමුත්තරාහං, පසන්නචිත්තො අසමං සයම්භුං; න ගච්ඡි කප්පානි අපායභූමිං, සතං සහස්සානි බලෙන තස්ස. Với tâm ý trong sạch, tôi đã tán dương đức Padumuttara, bậc Vô Song, bậc Tự Sanh. Do năng lực của việc ấy, tôi đã không đi đến cảnh giới khổ trong một trăm ngàn kiếp. 222. 222. ‘‘කිලෙසා [Pg.161] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 223. 223. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 224. 224. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අභයො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vầy, được nghe, trưởng lão Abhaya khả kính những vần kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế. අභයත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Thiên sự của trưởng lão Abhaya, phần thứ bảy. 8. ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරඅපදානං 8. Thiên sự của trưởng lão Lomasakaṅgiya 225. 225. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp Bhadda này, bậc Tối Thắng giữa các bậc thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, mang tên là Kassapa theo dòng họ, đã xuất hiện.” 226. 226. ‘‘තදාහං චන්දනො චෙව, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ; ආපාණකොටිකං ධම්මං, පූරයිත්වාන සාසනෙ. “Khi ấy, tôi và cả Candana đã xuất gia trong giáo pháp; sau khi đã hoàn thiện Pháp trong giáo pháp cho đến trọn đời.” 227. 227. ‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, උපපන්නා උභො මයං; තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච. “Từ nơi ấy mệnh chung, cả hai chúng tôi đã sanh lên cõi trời Santusita. Tại nơi ấy, với các điệu vũ, các bài hát, và các tiếng nhạc của chư Thiên.” 228. 228. ‘‘රූපාදිදසහඞ්ගෙහි, අභිභොත්වාන සෙසකෙ; යාවතායුං වසිත්වාන, අනුභොත්වා මහාසුඛං. “Với mười yếu tố bắt đầu bằng sắc, sau khi đã vượt trội các vị còn lại, sau khi đã sống cho đến hết tuổi thọ, sau khi đã hưởng thụ niềm hạnh phúc to lớn.” 229. 229. ‘‘තතො චවිත්වා තිදසං, චන්දනො උපපජ්ජථ; අහං කපිලවත්ථුස්මිං, අජායිං සාකියත්‍රජො. “Từ nơi ấy mệnh chung, Candana đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. Tôi đã được sanh ra ở Kapilavatthu, là một hoàng tử dòng Sākya.” 230. 230. ‘‘යදා උදායිත්ථෙරෙන, අජ්ඣිට්ඨො ලොකනායකො; අනුකම්පිය සක්‍යානං, උපෙසි කපිලව්හයං. “Khi ấy, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, do được trưởng lão Udāyi thỉnh mời, vì lòng bi mẫn đối với dòng họ Sākya, đã đi đến thành phố tên là Kapila.” 231. 231. ‘‘තදාතිමානිනො සක්‍යා, න බුද්ධස්ස ගුණඤ්ඤුනො; පණමන්ති න සම්බුද්ධං, ජාතිථද්ධා අනාදරා. “Khi ấy, những người dòng Sākya quá kiêu mạn, không biết đến các đức hạnh của đức Phật, cứng rắn vì ngã mạn dòng dõi, thiếu sự tôn trọng, đã không đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác.” 232. 232. ‘‘තෙසං සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ආකාසෙ චඞ්කමී ජිනො; පජ්ජුන්නො විය වස්සිත්ථ, පජ්ජලිත්ථ යථා සිඛී. “Bậc Chiến Thắng, sau khi biết được ý định của họ, đã kinh hành ở trên không trung. Vị ấy đã trút xuống (mưa Pháp) giống như là mây mưa, đã bừng cháy giống như là ngọn lửa.” 233. 233. ‘‘දස්සෙත්වා රූපමතුලං, පුන අන්තරධායථ; එකොපි හුත්වා බහුධා, අහොසි පුනරෙකකො. “Sau khi đã phô diễn hình sắc không gì sánh bằng, vị ấy lại biến mất. Dù chỉ là một, vị ấy đã trở thành nhiều; rồi lại trở thành một.” 234. 234. ‘‘අන්ධකාරං [Pg.162] පකාසඤ්ච, දස්සයිත්වා අනෙකධා; පාටිහෙරං කරිත්වාන, විනයී ඤාතකෙ මුනි. “Sau khi đã phô diễn bóng tối và ánh sáng theo nhiều cách, sau khi đã thực hiện phép lạ, bậc Hiền Nhân đã giáo hóa những người thân quyến.” 235. 235. ‘‘චාතුද්දීපො මහාමෙඝො, තාවදෙව පවස්සථ; තදා හි ජාතකං බුද්ධො, වෙස්සන්තරමදෙසයි. “Ngay lúc ấy, một đám mây lớn bao trùm bốn châu đã trút mưa xuống. Khi ấy, đức Phật đã thuyết giảng Bổn Sanh Vessantara.” 236. 236. ‘‘තදා තෙ ඛත්තියා සබ්බෙ, නිහන්ත්වා ජාතිජං මදං; උපෙසුං සරණං බුද්ධං, ආහ සුද්ධොදනො තදා. “Khi ấy, tất cả các vị Sát-đế-lỵ ấy, sau khi đã dẹp bỏ sự kiêu mạn sanh ra từ dòng dõi, đã đi đến quy y đức Phật. Khi ấy, vua Suddhodana đã nói.” 237. 237. ‘‘‘ඉදං තතියං තව භූරිපඤ්ඤ, පාදානි වන්දාමි සමන්තචක්ඛු; යදාභිජාතො පථවී පකම්පයී, යදා ච තං නජ්ජහි ජම්බුඡායා’. “‘Bạch ngài là bậc Trí Tuệ Rộng Lớn, đây là lần thứ ba con đảnh lễ ngài. Bạch ngài là bậc Toàn Nhãn, con xin đảnh lễ đôi chân của ngài. Khi ngài vừa đản sanh, quả đất đã rung chuyển, và khi bóng cây diêm-phù-đề đã không rời khỏi ngài.’” 238. 238. ‘‘තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා විම්හිතමානසො; පබ්බජිත්වාන තත්ථෙව, නිවසිං මාතුපූජකො. “Khi ấy, sau khi đã nhìn thấy oai lực ấy của đức Phật, với tâm trí kinh ngạc, tôi đã xuất gia và đã sống ngay tại nơi ấy, là người phụng dưỡng mẫu thân.” 239. 239. ‘‘චන්දනො දෙවපුත්තො මං, උපගන්ත්වානුපුච්ඡථ; භද්දෙකරත්තස්ස තදා, සඞ්ඛෙපවිත්ථාරං නයං. “Khi ấy, vị trời Candana đã đi đến gần tôi và đã hỏi về phương pháp tóm tắt và chi tiết của kinh Bhaddekaratta.” 240. 240. ‘‘චොදිතොහං තදා තෙන, උපෙච්ච නරනායකං; භද්දෙකරත්තං සුත්වාන, සංවිග්ගො වනමාමකො. “Khi ấy, do được vị ấy thúc giục, tôi đã đi đến gần bậc Lãnh Đạo của nhân loại; sau khi đã nghe (kinh) Bhaddekaratta, tôi có được sự xúc động và trở nên ưa thích khu rừng.” 241. 241. ‘‘තදා මාතරමපුච්ඡිං, වනෙ වච්ඡාමි එකකො; සුඛුමාලොති මෙ මාතා, වාරයී තං තදා වචං. “Khi ấy, tôi đã xin phép mẫu thân: ‘Con sẽ sống một mình ở trong rừng.’ Mẫu thân của tôi đã ngăn cản (và nói): ‘Con là người mỏng manh.’ Khi ấy, tôi đã nói lời này.” 242. 242. ‘‘කාසං කුසං පොටකිලං, උසීරං මුඤ්ජපබ්බජං ; උරසා පනුදිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහයං. “Trong khi phát triển sự độc cư, con sẽ dùng ngực để dẹp bỏ các loại cỏ kāsa, kusa, poṭakila, usīra, và muñjapabbaja.” 243. 243. ‘‘තදා වනං පවිට්ඨොහං, සරිත්වා ජිනසාසනං; භද්දෙකරත්තඔවාදං, අරහත්තමපාපුණිං. “Khi ấy, tôi đã đi vào khu rừng; sau khi đã ghi nhớ lời giáo huấn của bậc Chiến Thắng, là lời khuyên dạy Bhaddekaratta, tôi đã đạt được quả A-la-hán.” 244. 244. ‘‘‘අතීතං නාන්වාගමෙය්‍ය, නප්පටිකඞ්ඛෙ අනාගතං; යදතීතං පහීනං තං, අප්පත්තඤ්ච අනාගතං. “‘Không nên truy tìm quá khứ, không nên ước vọng tương lai. Cái gì thuộc quá khứ thì đã được đoạn tận, và cái gì thuộc tương lai thì chưa đến.’” 245. 245. ‘‘‘පච්චුප්පන්නඤ්ච යො ධම්මං, තත්ථ තත්ථ විපස්සති; අසංහීරං අසංකුප්පං, තං විද්වා මනුබ්‍රූහයෙ. “‘Vị nào thấy rõ pháp ở hiện tại, ngay tại chỗ này, chỗ này, một cách không lay chuyển, không thể phá vỡ, bậc trí nên phát triển điều ấy.’” 246. 246. ‘‘‘අජ්ජෙව කිච්චමාතප්පං, කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ; න හි නො සඞ්ගරං තෙන, මහාසෙනෙන මච්චුනා. “‘Ngay hôm nay, cần phải nỗ lực. Ai biết được cái chết (sẽ đến) vào ngày mai? Vì rằng chúng ta không có sự thỏa thuận với thần chết và đạo quân vĩ đại của ông ta.’” 247. 247. ‘‘‘එවංවිහාරිං [Pg.163] ආතාපිං, අහොරත්තමතන්දිතං; තං වෙ භද්දෙකරත්තොති, සන්තො ආචික්ඛතෙ මුනි’. “‘Bậc Hiền Nhân tĩnh lặng gọi người sống như vậy, nhiệt tâm, không mệt mỏi ngày và đêm, chính là bậc ‘Nhất Dạ Hiền Giả.’” 248. 248. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (tóm tắt)... tôi sống không còn lậu hoặc. 249. 249. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 250. 250. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලොමසකඞ්ගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão khả kính Lomasakaṅgiya đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế ấy. ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích của trưởng lão Lomasakaṅgiya, thiên thứ tám. 9. වනවච්ඡත්ථෙරඅපදානං 9. Thánh tích của trưởng lão Vanavaccha 251. 251. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp hiền kiếp này, đã có vị thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa theo dòng họ, bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã sanh khởi. 252. 252. ‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ; යාවජීවං චරිත්වාන, බ්‍රහ්මචාරං තතො චුතො. “Khi ấy, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của đức Phật ấy. Sau khi đã thực hành phạm hạnh cho đến trọn đời, tôi đã mệnh chung từ nơi ấy. 253. 253. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được khéo làm ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 254. 254. ‘‘තතො චුතො අරඤ්ඤම්හි, කපොතො ආසහං තහිං; වසතෙ ගුණසම්පන්නො, භික්ඛු ඣානරතො සදා. “Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã là con chim bồ câu ở trong rừng. Tại nơi ấy, có vị tỳ-khưu đầy đủ đức hạnh, luôn luôn thích thú trong thiền định, đang trú ngụ. 255. 255. ‘‘මෙත්තචිත්තො කාරුණිකො, සදා පමුදිතානනො; උපෙක්ඛකො මහාවීරො, අප්පමඤ්ඤාසු කොවිදො. “(Vị ấy) có tâm từ, có lòng bi, luôn luôn có gương mặt hoan hỷ, có tâm xả, là bậc đại tinh tấn, là bậc thiện xảo trong các Vô Lượng Tâm. 256. 256. ‘‘විනීවරණසඞ්කප්පෙ, සබ්බසත්තහිතාසයෙ; විසට්ඨො නචිරෙනාසිං, තස්මිං සුගතසාවකෙ. “Đối với vị đệ tử của bậc Thiện Thệ ấy, là người có các ý định đã được gỡ bỏ các triền cái, là người có ý muốn mưu cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh, chẳng bao lâu tôi đã trở nên thân thiết. 257. 257. ‘‘උපෙච්ච පාදමූලම්හි, නිසින්නස්ස තදාස්සමෙ; කදාචි සාමිසං දෙති, ධම්මං දෙසෙසි චෙකදා. “Khi ấy, đối với tôi đang ngồi ở dưới chân (vị ấy) sau khi đã đi đến, có lúc vị ấy cho vật thực, và có lúc vị ấy thuyết giảng Giáo pháp. 258. 258. ‘‘තදා විපුලපෙමෙන, උපාසිත්වා ජිනත්‍රජං; තතො චුතො ගතො සග්ගං, පවාසො සඝරං යථා. “Khi ấy, do đã hầu hạ người con của bậc Chiến Thắng với tình thương mến rộng lớn, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời, giống như người đi xa trở về nhà của mình. 259. 259. ‘‘සග්ගා [Pg.164] චුතො මනුස්සෙසු, නිබ්බත්තො පුඤ්ඤකම්මුනා; අගාරං ඡඩ්ඩයිත්වාන, පබ්බජිං බහුසො අහං. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời, do nghiệp phước, tôi đã được sanh ra ở cõi người. Sau khi từ bỏ nhà cửa, tôi đã xuất gia nhiều lần. 260. 260. ‘‘සමණො තාපසො විප්පො, පරිබ්බජො තථෙවහං; හුත්වා වසිං අරඤ්ඤම්හි, අනෙකසතසො අහං. “Tương tự như thế, tôi đã là vị sa-môn, là nhà khổ hạnh, là người Bà-la-môn, là người du sĩ. Sau khi đã là như vậy, tôi đã trú ngụ trong rừng nhiều trăm lần. 261. 261. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ; වච්ඡගොත්තො දිජො තස්ස, ජායාය අහමොක්කමිං. “Và nay trong kiếp sống cuối cùng, ở tại thành Kapilavatthu khả ái, có người Bà-la-môn thuộc dòng họ Vaccha, tôi đã nhập vào bụng của vợ người ấy. 262. 262. ‘‘මාතු මෙ දොහළො ආසි, තිරොකුච්ඡිගතස්ස මෙ; ජායමානසමීපම්හි, වනවාසාය නිච්ඡයො. “Trong khi tôi đang ở trong bụng mẹ, mẹ của tôi đã có sự thèm muốn. Khi gần đến lúc sanh, (bà) đã có quyết định về việc trú ngụ trong rừng. 263. 263. ‘‘තතො මෙ අජනී මාතා, රමණීයෙ වනන්තරෙ; ගබ්භතො නික්ඛමන්තං මං, කාසායෙන පටිග්ගහුං. “Sau đó, mẹ tôi đã sanh ra tôi ở trong chốn rừng sâu khả ái. Họ đã đón nhận tôi, người đang đi ra từ bụng mẹ, bằng tấm y kāṣāya. 264. 264. ‘‘තතො කුමාරො සිද්ධත්ථො, ජාතො සක්‍යකුලද්ධජො; තස්ස මිත්තො පියො ආසිං, සංවිසට්ඨො සුමානියො. “Sau đó, hoàng tử Siddhattha, ngọn cờ của dòng họ Sakya, đã được sanh ra. Tôi đã là người bạn thân thiết, gần gũi, và được quý mến của vị ấy. 265. 265. ‘‘සත්තසාරෙභිනික්ඛන්තෙ, ඔහාය විපුලං යසං; අහම්පි පබ්බජිත්වාන, හිමවන්තමුපාගමිං. “Khi bậc Tinh Hoa của chúng sanh đã xuất gia, sau khi từ bỏ danh tiếng rộng lớn, tôi cũng đã xuất gia và đã đi đến Hy-mã-lạp sơn. 266. 266. ‘‘වනාලයං භාවනීයං, කස්සපං ධුතවාදිකං; දිස්වා සුත්වා ජිනුප්පාදං, උපෙසිං නරසාරථිං. “Sau khi nhìn thấy ngài Kassapa, người trú ngụ trong rừng, đáng được tôn kính, người thuyết giảng về hạnh đầu-đà, và sau khi nghe về sự xuất hiện của bậc Chiến Thắng, tôi đã đi đến bậc Điều Ngự Nhân. 267. 267. ‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සබ්බත්ථං සම්පකාසයං; තතොහං පබ්බජිත්වාන, වනමෙව පුනාගමං. “Vị ấy đã thuyết giảng Giáo pháp cho tôi, trong khi tuyên thuyết về tất cả ý nghĩa. Sau đó, tôi đã xuất gia và đã trở lại chính khu rừng. 268. 268. ‘‘තත්ථාප්පමත්තො විහරං, ඡළභිඤ්ඤා අඵස්සයිං ; අහො සුලද්ධලාභොම්හි, සුමිත්තෙනානුකම්පිතො. “Tại nơi ấy, trong khi trú ngụ không dể duôi, tôi đã chứng được sáu thắng trí. Ôi, tôi đã có được lợi lộc đã được khéo thành tựu, đã được người bạn tốt thương tưởng. 269. 269. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não đã được tôi đốt sạch... (tóm tắt)... tôi sống không còn lậu hoặc. 270. 270. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của tôi là khéo đến... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 271. 271. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (tóm tắt)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනවච්ඡො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật trưởng lão khả kính Vanavaccha đã nói lên những câu kệ này: අභාසිත්ථාති. đã nói lên như thế ấy. වනවච්ඡත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thiên sử Trưởng lão Vanavaccha, câu chuyện thứ chín. 10. චූළසුගන්ධත්ථෙරඅපදානං 10. Thiên sử Trưởng lão Cūḷasugandha 272. 272. ‘‘ඉමම්හි [Pg.165] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng trong các người thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng vĩ đại, có tên là Kassapa theo dòng họ, đã xuất hiện. 273. 273. ‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො; බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො. “Vị ấy đầy đủ các tướng phụ, có ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân, được bao quanh bởi hào quang một tầm, được bao trùm bởi mạng lưới các tia sáng. 274. 274. ‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො; නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො. “Ngài là đấng an ủi giống như mặt trăng, là đấng tạo ra ánh sáng giống như mặt trời. Ngài là đấng dập tắt (phiền não) giống như đám mây, là kho tàng các đức hạnh giống như biển cả. 275. 275. ‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා; ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා. “Về giới hạnh, Ngài giống như đất; về định, Ngài giống như núi Himavā. Về trí tuệ, Ngài giống như hư không; không dính mắc, Ngài giống như gió. 276. 276. ‘‘තදාහං බාරාණසියං, උපපන්නො මහාකුලෙ; පහූතධනධඤ්ඤස්මිං, නානාරතනසඤ්චයෙ. “Khi ấy, tôi đã sanh ra ở thành Bārāṇasī, trong một gia tộc cao quý, có nhiều tài sản và lúa gạo, có sự tích trữ các loại bảo vật khác nhau. 277. 277. ‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිසින්නං ලොකනායකං; උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, අමතංව මනොහරං. “Sau khi đến gần bậc Lãnh Đạo thế gian đang ngồi cùng với đoàn tùy tùng đông đảo, tôi đã được nghe Pháp, là Pháp làm say mê lòng người, giống như vị cam lồ. 278. 278. ‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණධරො, සනක්ඛත්තොව චන්දිමා; අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො. “Ngài mang ba mươi hai tướng tốt, giống như mặt trăng cùng với các vì sao. Ngài đầy đủ các tướng phụ, giống như cây sāla chúa đang nở rộ. 279. 279. ‘‘රංසිජාලපරික්ඛිත්තො, දිත්තොව කනකාචලො; බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, සතරංසී දිවාකරො. “Ngài được bao bọc bởi mạng lưới các tia sáng, giống như ngọn núi vàng đang chiếu sáng. Ngài được bao quanh bởi hào quang một tầm, (giống như) mặt trời có trăm tia sáng. 280. 280. ‘‘සොණ්ණානනො ජිනවරො, සමණීව සිලුච්චයො; කරුණාපුණ්ණහදයො, ගුණෙන විය සාගරො. “Bậc Toàn Thắng có gương mặt vàng ròng, giống như ngọn núi bằng ngọc bích. Ngài có trái tim tràn đầy lòng bi mẫn, về đức hạnh thì giống như biển cả. 281. 281. ‘‘ලොකවිස්සුතකිත්ති ච, සිනෙරූව නගුත්තමො; යසසා විත්ථතො වීරො, ආකාසසදිසො මුනි. “Ngài có danh tiếng lừng lẫy trong thế gian, giống như Sineru, ngọn núi cao tột. Bậc Dũng Mãnh có danh vọng rộng khắp, bậc Mâu-ni giống như hư không. 282. 282. ‘‘අසඞ්ගචිත්තො සබ්බත්ථ, අනිලො විය නායකො; පතිට්ඨා සබ්බභූතානං, මහීව මුනිසත්තමො. “Bậc Lãnh Đạo có tâm không dính mắc ở mọi nơi, giống như gió. Bậc Thánh Mâu-ni là nơi nương tựa của tất cả chúng sanh, giống như đất. 283. 283. ‘‘අනුපලිත්තො ලොකෙන, තොයෙන පදුමං යථා; කුවාදගච්ඡදහනො, අග්ගිඛන්ධොව සොභසි. “Ngài không bị ô nhiễm bởi thế gian, giống như hoa sen không bị dính nước. Ngài là đấng thiêu đốt bụi rậm tà kiến, Ngài tỏa sáng giống như một khối lửa. 284. 284. ‘‘අගධො විය සබ්බත්ථ, කිලෙසවිසනාසකො; ගන්ධමාදනසෙලොව, ගුණගන්ධවිභූසිතො. “Giống như thuốc giải, Ngài là đấng hủy diệt nọc độc phiền não ở khắp mọi nơi. Giống như núi Gandhamādana, Ngài được trang hoàng bởi hương thơm của các đức hạnh. 285. 285. ‘‘ගුණානං [Pg.166] ආකරො වීරො, රතනානංව සාගරො; සින්ධූව වනරාජීනං, කිලෙසමලහාරකො. “Bậc Dũng Mãnh là kho tàng các đức hạnh, giống như biển cả là kho tàng các bảo vật. Giống như biển cả (làm sạch) các dòng sông, Ngài là đấng loại bỏ vết nhơ phiền não. 286. 286. ‘‘විජයීව මහායොධො, මාරසෙනාවමද්දනො; චක්කවත්තීව සො රාජා, බොජ්ඣඞ්ගරතනිස්සරො. “Giống như vị đại dũng sĩ chiến thắng, Ngài là đấng đè bẹp quân đội của Māra. Giống như vị vua Chuyển Luân, vị vua ấy là chúa tể của các bảo vật Giác Chi. 287. 287. ‘‘මහාභිසක්කසඞ්කාසො, දොසබ්‍යාධිතිකිච්ඡකො; සල්ලකත්තො යථා වෙජ්ජො, දිට්ඨිගණ්ඩවිඵාලකො. “Ngài giống như vị đại y vương, là đấng chữa trị căn bệnh của các lỗi lầm. Giống như vị thầy thuốc phẫu thuật, Ngài là đấng phá vỡ khối u tà kiến. 288. 288. ‘‘සො තදා ලොකපජ්ජොතො, සනරාමරසක්කතො; පරිසාසු නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසයතෙ ජිනො. “Khi ấy, bậc Toàn Thắng, ngọn đuốc của thế gian, được loài người và chư thiên tôn kính, là mặt trời của nhân loại, đã thuyết giảng Giáo pháp ở giữa các hội chúng. 289. 289. ‘‘දානං දත්වා මහාභොගො, සීලෙන සුගතූපගො; භාවනාය ච නිබ්බාති, ඉච්චෙවමනුසාසථ. “‘Do đã thực hành bố thí nên có được tài sản lớn, do nhờ giới hạnh nên đi đến cõi lành, và do nhờ sự tu tiến nên được dập tắt (phiền não).’ Ngài đã giáo huấn như vậy. 290. 290. ‘‘දෙසනං තං මහස්සාදං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං; සුණන්ති පරිසා සබ්බා, අමතංව මහාරසං. “Tất cả hội chúng lắng nghe bài thuyết giảng ấy, là bài giảng có hương vị tuyệt vời, tốt đẹp ở phần đầu, phần giữa, và phần cuối, giống như vị cam lồ có hương vị cao thượng. 291. 291. ‘‘සුත්වා සුමධුරං ධම්මං, පසන්නො ජිනසාසනෙ; සුගතං සරණං ගන්ත්වා, යාවජීවං නමස්සහං. “Sau khi nghe được Giáo pháp vô cùng ngọt ngào, tôi có đức tin trong giáo huấn của bậc Toàn Thắng. Sau khi đi đến quy y nơi bậc Thiện Thệ, tôi đã đảnh lễ trọn đời. 292. 292. ‘‘මුනිනො ගන්ධකුටියා, ඔපුඤ්ජෙසිං තදා මහිං; චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, මාසෙ අට්ඨ දිනෙස්වහං. “Khi ấy, vào tám ngày trong mỗi tháng, tôi đã xoa xức nền đất ở hương phòng của bậc Mâu-ni bằng bốn loại hương thơm. 293. 293. ‘‘පණිධාය සුගන්ධත්තං, සරීරවිස්සගන්ධිනො ; තදා ජිනො වියාකාසි, සුගන්ධතනුලාභිතං. “Do đã nguyện cầu về việc có được hương thơm cho thân thể có mùi tanh hôi này, khi ấy bậc Toàn Thắng đã thọ ký về việc đạt được thân thể có hương thơm. 294. 294. ‘‘‘යො යං ගන්ධකුටිභූමිං, ගන්ධෙනොපුඤ්ජතෙ සකිං; තෙන කම්මවිපාකෙන, උපපන්නො තහිං තහිං. “‘Người nào xoa xức nền đất của hương phòng bằng hương thơm một lần, do quả của nghiệp ấy, khi được sanh ra ở nơi này nơi kia. 295. 295. ‘‘‘සුගන්ධදෙහො සබ්බත්ථ, භවිස්සති අයං නරො; ගුණගන්ධයුත්තො හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’. “‘Người này sẽ có thân thể thơm tho ở khắp mọi nơi. Sau khi có được hương thơm của đức hạnh, vị ấy sẽ được dập tắt phiền não, không còn lậu hoặc.’” 296. 296. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi). 297. 297. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං; ගබ්භං මෙ වසතො මාතා, දෙහෙනාසි සුගන්ධිතා. “Và nay, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia tộc Bà-la-môn. Trong khi tôi đang trú ở trong bụng mẹ, thân thể của mẹ tôi đã có hương thơm. 298. 298. ‘‘යදා [Pg.167] ච මාතුකුච්ඡිම්හා, නික්ඛමාමි තදා පුරී ; සාවත්ථිසබ්බගන්ධෙහි, වාසිතා විය වායථ. “Và khi tôi ra khỏi bụng mẹ, khi ấy thành Sāvatthī đã tỏa hương giống như được ướp bằng tất cả các loại hương thơm. 299. 299. ‘‘පුප්ඵවස්සඤ්ච සුරභි, දිබ්බගන්ධං මනොරමං; ධූපානි ච මහග්ඝානි, උපවායිංසු තාවදෙ. “Và một trận mưa hoa thơm ngát, hương thơm của chư thiên làm say mê lòng người, và các loại hương đốt vô cùng quý giá đã tỏa ra vào lúc bấy giờ. 300. 300. ‘‘දෙවා ච සබ්බගන්ධෙහි, ධූපපුප්ඵෙහි තං ඝරං; වාසයිංසු සුගන්ධෙන, යස්මිං ජාතො අහං ඝරෙ. Chư Thiên đã làm cho ngôi nhà ấy, nơi mà tôi đã được sanh ra, được tỏa ngát với tất cả các loại hương thơm, với hương trầm và hoa, và với hương thơm ngào ngạt. 301. 301. ‘‘යදා ච තරුණො භද්දො, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතො; තදා සෙලං සපරිසං, විනෙත්වා නරසාරථි. Và khi tôi là người trẻ tuổi, tốt đẹp, đang ở vào tuổi thanh xuân đầu tiên, vào lúc ấy, bậc Điều Ngự Nhân đã giáo hóa bà-la-môn Sela cùng với đoàn tùy tùng. 302. 302. ‘‘තෙහි සබ්බෙහි පරිවුතො, සාවත්ථිපුරමාගතො; තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා පබ්බජිතො අහං. Được tất cả các vị ấy vây quanh, ngài đã đi đến thành Sāvatthī. Vào lúc ấy, sau khi nhìn thấy oai lực của đức Phật, tôi đã xuất gia. 303. 303. ‘‘සීලං සමාධිපඤ්ඤඤ්ච, විමුත්තිඤ්ච අනුත්තරං; භාවෙත්වා චතුරො ධම්මෙ, පාපුණිං ආසවක්ඛයං. Sau khi đã tu tập bốn pháp là giới, định, và tuệ, và sự giải thoát vô thượng, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. 304. 304. ‘‘යදා පබ්බජිතො චාහං, යදා ච අරහා අහුං; නිබ්බායිස්සං යදා චාහං, ගන්ධවස්සො තදා අහු. Khi tôi xuất gia, và khi tôi trở thành bậc A-la-hán, và khi tôi sẽ nhập Niết-bàn, vào những lúc ấy, cơn mưa hương thơm đã xảy ra. 305. 305. ‘‘සරීරගන්ධො ච සදාතිසෙති මෙ, මහාරහං චන්දනචම්පකුප්පලං; තථෙව ගන්ධෙ ඉතරෙ ච සබ්බසො, පසය්හ වායාමි තතො තහිං තහිං. Và hương thơm từ thân của tôi luôn vượt trội hơn hương chiên-đàn, hương hoa chăm-pa, và hoa sen xanh quý giá; tương tự như thế, sau khi đã lấn át tất cả các loại hương thơm khác, tôi tỏa hương thơm vượt hơn các loại hương ấy ở khắp mọi nơi. 306. 306. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 307. 307. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 308. 308. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චූළසුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති; Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. Như vậy, quả thật Trưởng lão Cūḷasugandha đã nói những câu kệ này. චූළසුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Thánh tích của Trưởng lão Cūḷasugandha, phần thứ mười. භද්දියවග්ගො පඤ්චපඤ්ඤාසමො. Phẩm Bhaddiya, phẩm thứ năm mươi lăm. තස්සුද්දානං [Pg.168] – Phần tóm lược của phẩm ấy: භද්දියො රෙවතො ථෙරො, මහාලාභී ච සීවලී; වඞ්ගීසො නන්දකො චෙව, කාළුදායී තථාභයො. Trưởng lão Bhaddiya, Revata, và Sīvalī là người có nhiều tài lộc, Vaṅgīsa và Nandaka, Kāludāyī, và luôn cả Abhaya. ලොමසො වනවච්ඡො ච, සුගන්ධො චෙව දසමො; තීණි ගාථාසතා තත්ථ, සොළසා ච තදුත්තරි. Lomasa và Vanavaccha, và Sugandha là vị thứ mười. Ở đó, có ba trăm và thêm mười sáu câu kệ. අථ වග්ගුද්දානං – Sau đây là phần tóm lược các phẩm: කණිකාරව්හයො වග්ගො, ඵලදො තිණදායකො; කච්චානො භද්දියො වග්ගො, ගාථායො ගණිතා චිමා. Phẩm có tên là Kaṇikāra, phẩm Phaladāyaka, Tiṇadāyaka, Kaccāna, và phẩm Bhaddiya; những câu kệ này đã được đếm. නවගාථාසතානීහ, චතුරාසීතියෙව ච; සපඤ්ඤාසං පඤ්චසතං, අපදානා පකාසිතා. Ở đây, có chín trăm tám mươi bốn câu kệ. Năm trăm năm mươi câu chuyện Thánh tích đã được tuyên thuyết. සහ උදානගාථාහි, ඡසහස්සානි හොන්තිමා; ද්වෙසතානි ච ගාථානං, අට්ඨාරස තදුත්තරි. Cùng với các câu kệ tóm lược, có sáu ngàn hai trăm mười tám câu kệ. 56. යසවග්ගො 56. Phẩm Yasa 1. යසත්ථෙරඅපදානං 1. Thánh tích của Trưởng lão Yasa 1. 1. ‘‘මහාසමුද්දං [Pg.169] ඔග්ගය්හ, භවනං මෙ සුනිම්මිතං; සුනිම්මිතා පොක්ඛරණී, චක්කවාකූපකූජිතා. Sau khi lặn xuống biển lớn, lâu đài của tôi đã được khéo tạo dựng. Hồ sen đã được khéo tạo dựng, vang tiếng kêu của chim cakkavāka. 2. 2. ‘‘මන්දාරකෙහි සඤ්ඡන්නා, පදුමුප්පලකෙහි ච; නදී ච සන්දතෙ තත්ථ, සුපතිත්ථා මනොරමා. Hồ được bao phủ bởi các hoa mandārava, hoa sen hồng và hoa sen xanh. Và ở đó có một dòng sông chảy, với bến nước tốt đẹp và làm vui thích tâm trí. 3. 3. ‘‘මච්ඡකච්ඡපසඤ්ඡන්නා, නානාදිජසමොත්ථටා ; මයූරකොඤ්චාභිරුදා, කොකිලාදීහි වග්ගුහි. Sông đầy cá và rùa, là nơi tụ hội của nhiều loài chim khác nhau, vang tiếng kêu của chim công và chim diệc, và các loài chim khác như chim cu cu với tiếng hót du dương. 4. 4. ‘‘පාරෙවතා රවිහංසා, චක්කවාකා නදීචරා; තිත්තිරා සාළිකා චෙත්ථ, පාවකා ජීවංජීවකා. Chim bồ câu, ngỗng vàng, chim cakkavāka sống ở sông. Ở đây cũng có chim đa đa, chim sáo, chim pāvaka, và chim jīvañjīvaka. 5. 5. ‘‘හංසාකොඤ්චාභිනදිතා, කොසියා පිඞ්ගලා බහූ; සත්තරතනසම්පන්නා, මණිමුත්තපවාළිකා. Sông vang tiếng kêu của ngỗng và diệc, có nhiều chim cú và chim piṅgalā. Sông được trang bị bảy loại bảo vật, có ngọc, trân châu, và san hô. 6. 6. ‘‘සබ්බෙ සොණ්ණමයා රුක්ඛා, නානාඛන්ධසමෙරිතා; උජ්ජොතෙන්ති දිවාරත්තිං, භවනං සබ්බකාලිකං. Tất cả các cây đều làm bằng vàng, mọc lên với nhiều thân cây khác nhau. Chúng chiếu sáng lâu đài cả ngày lẫn đêm, vào mọi lúc. 7. 7. ‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායං පාතො පවජ්ජරෙ; සොළසිත්ථිසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා. Sáu mươi ngàn nhạc cụ được chơi vào buổi chiều và buổi sáng. Mười sáu ngàn người nữ luôn luôn hầu hạ tôi. 8. 8. ‘‘අභිනික්ඛම්ම භවනා, සුමෙධං ලොකනායකං; පසන්නචිත්තො සුමනො, වන්දයිං තං මහායසං. Sau khi đi ra khỏi lâu đài, với tâm ý hoan hỷ và vui mừng, tôi đã đảnh lễ đức Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, vị có danh tiếng lớn lao ấy. 9. 9. ‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සසඞ්ඝං තං නිමන්තයිං; අධිවාසෙසි සො ධීරො, සුමෙධො ලොකනායකො. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã thỉnh mời ngài cùng với Tăng chúng. Vị hiền trí ấy, đức Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đã chấp nhận. 10. 10. ‘‘මම ධම්මකථං කත්වා, උය්‍යොජෙසි මහාමුනි; සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, භවනං මෙ උපාගමිං. Sau khi thuyết pháp cho tôi, bậc Đại ẩn sĩ đã cho tôi đi. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, tôi đã đi đến lâu đài của mình. 11. 11. ‘‘ආමන්තයිං පරිජනං, සබ්බෙ සන්නිපතුං තදා; ‘පුබ්බණ්හසමයං බුද්ධො, භවනං ආගමිස්සති’. “Ta đã triệu tập đoàn tùy tùng, khi ấy tất cả đã tụ họp lại: ‘Vào buổi sáng, đức Phật sẽ ngự đến tòa nhà’.” 12. 12. ‘‘‘ලාභා [Pg.170] අම්හං සුලද්ධා නො, යෙ වසාම තවන්තිකෙ; මයම්පි බුද්ධසෙට්ඨස්ස, පූජයිස්සාම සත්ථුනො’. “‘Thật là lợi ích cho chúng con, thật là điều khéo được cho chúng con, là những người đang sống gần bên ngài. Chúng con cũng sẽ cúng dường đến đức Phật bậc Tối Thắng, là bậc Đạo Sư’.” 13. 13. ‘‘අන්නං පානං පට්ඨපෙත්වා, කාලං ආරොචයිං අහං; වසීසතසහස්සෙහි, උපෙසි ලොකනායකො. “Sau khi đã chuẩn bị vật thực và các món uống, tôi đã thông báo thời giờ. Bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã đi đến cùng với một trăm ngàn vị đã được tự chủ.” 14. 14. ‘‘පඤ්චඞ්ගිකෙහි තුරියෙහි, පච්චුග්ගමමකාසහං; සබ්බසොණ්ණමයෙ පීඨෙ, නිසීදි පුරිසුත්තමො. “Tôi đã đi ra nghênh đón với dàn nhạc năm loại. Bậc Tối Thượng Nhân đã ngự trên chiếc ghế toàn bằng vàng.” 15. 15. ‘‘උපරිච්ඡදනං ආසි, සබ්බසොණ්ණමයං තදා; බීජනීයො පවායන්ති, භික්ඛුසඞ්ඝං අනුත්තරං. “Khi ấy, đã có mái che ở phía trên toàn bằng vàng. Các cây quạt đang phe phẩy về hướng chúng Tăng vô song.” 16. 16. ‘‘පහූතෙනන්නපානෙන, භික්ඛුසඞ්ඝං අතප්පයිං; පච්චෙකදුස්සයුගලෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං. “Tôi đã làm cho chúng Tăng được thỏa thích với vật thực và các món uống dồi dào. Tôi đã dâng cúng đến chúng Tăng mỗi vị một cặp y.” 17. 17. ‘‘යං වදෙති සුමෙධො සො, ආහුතීනං පටිග්ගහො; භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ. “Vị Sumedha ấy, là bậc thọ nhận các vật cúng dường, sau khi ngự giữa chúng Tăng đã nói lên những câu kệ này.” 18. 18. ‘‘‘යො මං අන්නෙන පානෙන, සබ්බෙ ඉමෙ ච තප්පයි; තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො. “‘Vị nào đã làm cho ta và tất cả các vị này được thỏa thích với vật thực và các món uống, ta sẽ tán dương vị ấy. Các ngươi hãy lắng nghe lời nói của ta.’” 19. 19. ‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති; සහස්සක්ඛත්තුං රාජායං, චක්කවත්තී භවිස්සති. “‘Trong một ngàn tám trăm kiếp, vị này sẽ hoan hỷ ở cõi trời. Vị vua này sẽ là vị Chuyển Luân Vương một ngàn lần.’” 20. 20. ‘‘‘උපගච්ඡති යං යොනිං, දෙවත්තං අථ මානුසං; සබ්බසොණ්ණමයං තස්ස, ඡදනං ධාරයිස්සති. “‘Vị ấy sanh vào thai bào nào, hoặc là hàng chư thiên hoặc là loài người, sẽ có mái che toàn bằng vàng được giương lên cho vị ấy.’” 21. 21. ‘‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “‘Vào ba mươi ngàn kiếp, sanh ra trong dòng dõi Okkāka, bậc Đạo Sư tên là Gotama theo họ tộc sẽ có mặt ở thế gian.’” 22. 22. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො. “‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột do Pháp tạo nên. Sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, vị ấy sẽ tịch duyệt Niết Bàn, không còn lậu hoặc.’” 23. 23. ‘‘‘භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සීහනාදං නදිස්සති’; චිතකෙ ඡත්තං ධාරෙන්ති, හෙට්ඨා ඡත්තම්හි ඩය්හථ. “‘Sau khi ngự giữa chúng Tăng, vị ấy sẽ rống lên tiếng rống sư tử.’ (Về phần tôi), người ta che lọng trên giàn hỏa, tôi được hỏa thiêu ở bên dưới chiếc lọng.” 24. 24. ‘‘සාමඤ්ඤං මෙ අනුප්පත්තං, කිලෙසා ඣාපිතා මයා; මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සන්තාසො මෙ න විජ්ජති. “Quả vị Sa-môn đã được tôi chứng đạt, các phiền não đã được tôi đốt sạch. Hoặc ở trong lều hoặc ở dưới gốc cây, sự sợ hãi không có nơi tôi.” 25. 25. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සබ්බදානස්සිදං ඵලං. “Vào ba mươi ngàn kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc bố thí trọn vẹn.” 26. 26. ‘‘කිලෙසා [Pg.171] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên. Giống như con voi chúa cắt đứt các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc.” 27. 27. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến, (tôi đã đến) nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba Minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 28. 28. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා යසො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật trưởng lão Yasa đã nói những câu kệ này. යසත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං. Thiên sự của trưởng lão Yasa thứ nhất. 2. නදීකස්සපත්ථෙරඅපදානං 2. Thiên sự của trưởng lão Nadīkassapa 29. 29. ‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, වාරතො උත්තමං යසං; අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං. “Trong khi đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Thế Gian, bậc Tādī, đang đi khất thực, tôi đã lấy quả đầu mùa, là quả tối thượng, danh tiếng, và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư theo phiên của mình.” 30. 30. ‘‘තෙන කම්මෙන දෙවින්දො, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො; සම්පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං. “Do nghiệp ấy, (tôi đã trở thành) vị vua của chư thiên, bậc Trưởng Thượng Thế Gian, bậc Ngưu Vương trong loài người. Sau khi từ bỏ sự thắng và bại, tôi đã đạt đến trạng thái không lay chuyển.” 31. 31. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã dâng cúng quả cây. Tôi không còn biết đến khổ cảnh, đây là quả báu của việc bố thí vật đầu mùa.” 32. 32. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 33. 33. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 34. 34. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නදීකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Nadīkassapa những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. නදීකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං. Thiên sự của trưởng lão Nadīkassapa thứ nhì. 3. ගයාකස්සපත්ථෙරඅපදානං 3. Thánh tích Trưởng lão Gayākassapa 35. 35. ‘‘අජිනචම්මවත්ථොහං [Pg.172], ඛාරිභාරධරො තදා; ඛාරිකං හාරයිත්වාන, කොලං අහාසි අස්සමං. “Lúc bấy giờ, tôi là người mặc y phục bằng da và vỏ cây, là người mang gánh nặng. Sau khi mang gánh, tôi đã đem trái táo đến am thất.” 36. 36. ‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, එකො අදුතියො ජිනො; මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජොතෙන්තො සබ්බකාලිකං. “Vào lúc ấy, đấng Thế Tôn, bậc Toàn Thắng, một mình không có người thứ hai, luôn luôn tỏa sáng, đã đi đến am thất của tôi.” 37. 37. ‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවාදෙත්වාන සුබ්බතං; උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං. “Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín và sau khi đã đảnh lễ bậc Thiện Thệ, tôi đã dùng cả hai tay dâng lên trái táo đến đức Phật.” 38. 38. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ ba mươi mốt tính từ đây, khi ấy tôi đã dâng cúng quả ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng trái táo.” 39. 39. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 40. 40. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 41. 41. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගයාකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão khả kính Gayākassapa đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. ගයාකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං තතියං. Thánh tích về trưởng lão Gayākassapa là phần thứ ba. 4. කිමිලත්ථෙරඅපදානං 4. Thánh tích Trưởng lão Kimila 42. 42. ‘‘නිබ්බුතෙ කකුසන්ධම්හි, බ්‍රාහ්මණම්හි වුසීමති; ගහෙත්වා සලලං මාලං, මණ්ඩපං කාරයිං අහං. “Khi đức Phật Kakusandha, bậc Phạm hạnh, đã sống đời sống phạm hạnh, đã được tịch diệt, tôi đã lấy vòng hoa thông và đã cho làm một gian nhà vòm.” 43. 43. ‘‘තාවතිංසං ගතො සන්තො, ලභිම්හ බ්‍යම්හමුත්තමං; අඤ්ඤෙ දෙවෙතිරොචාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං. “Sau khi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba, tôi đã nhận được thiên cung cao quý. Tôi chiếu sáng hơn các vị trời khác. Đây là quả của hành động phước thiện.” 44. 44. ‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තො ඨිතො චහං; ඡන්නො සලලපුප්ඵෙහි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං. “Dầu là ban ngày hay hoặc là ban đêm, trong lúc kinh hành hay đang đứng, tôi được che phủ bởi các đóa hoa thông. Đây là quả của hành động phước thiện.” 45. 45. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Ở chính trong kiếp này, tôi đã cúng dường đến đức Phật, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường đức Phật.” 46. 46. ‘‘කිලෙසා [Pg.173] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 47. 47. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 48. 48. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිමිලො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão khả kính Kimila đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. කිමිලත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං. Thánh tích về trưởng lão Kimila là phần thứ tư. 5. වජ්ජීපුත්තත්ථෙරඅපදානං 5. Thánh tích Trưởng lão Vajjīputta 49. 49. ‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො; විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි. “Đấng Thế Tôn có ngàn tia sáng, bậc Tự Sinh, bậc Bất Bại, sau khi xuất khỏi nơi vắng lặng đã đi ra để khất thực.” 50. 50. ‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං; පසන්නචිත්තො සුමනො, සවණ්ටං අදදිං ඵලං. “Sau khi nhìn thấy, tôi với trái cây ở trong tay đã đi đến bậc Tối Thượng. Với tâm tịnh tín, tôi vui mừng đã dâng cúng quả còn nguyên cuống.” 51. 51. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං. “Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ đây, khi ấy tôi đã dâng cúng quả ấy, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc dâng cúng trái cây.” 52. 52. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 53. 53. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 54. 54. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වජ්ජීපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො Quả thật, trưởng lão khả kính Vajjīputta đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. Ngài đã nói như thế. වජ්ජීපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං. Thiên sử về trưởng lão Vajjīputta là thiên thứ năm. 6. උත්තරත්ථෙරඅපදානං 6. Thiên sử về trưởng lão Uttara 55. 55. ‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො; විවෙකකාමො භගවා, හිමවන්තමුපාගමි. ‘Vị Chánh Đẳng Giác tên là Sumedha, có ba mươi hai tướng tốt cao quý; đấng Thế Tôn có ước muốn sống độc cư, đã đi đến dãy Hy-mã-lạp. 56. 56. ‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි; පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො. ‘Sau khi đã đi sâu vào dãy Hy-mã-lạp, bậc Thánh Nhân có lòng bi mẫn tột bậc, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống trong thế kiết-già. 57. 57. ‘‘විජ්ජධරො [Pg.174] තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං; තිසූලං සුගතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා. ‘Khi ấy, tôi là một vị tiên có thần thông, là người đi lại ở không trung. Khi ấy, tôi cầm lấy cây đinh ba được làm tốt đẹp và đi lại ở trên hư không. 58. 58. ‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා; වනං ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො. ‘Vị Phật đã làm cho khu rừng được tỏa sáng, giống như ngọn lửa ở trên đỉnh núi, giống như mặt trăng vào ngày rằm, giống như cây sa-la vương đang trổ hoa. 59. 59. ‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ ; නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං. ‘Sau khi đã đi ra khỏi bìa rừng, các tia hào quang của đức Phật đã tuôn chảy. Sau khi nhìn thấy (hào quang) tương tự như màu sắc của ngọn lửa sậy, tôi đã làm cho tâm được trong sạch. 60. 60. ‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං; තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං. ‘Trong khi tìm kiếm, tôi đã nhìn thấy đóa hoa kaṇikāra có hương thơm của chư Thiên. Sau khi lấy ba đóa hoa, tôi đã cúng dường đến vị Phật tối thượng. 61. 61. ‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා; උද්ධං වණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො. ‘Khi ấy, do nhờ oai lực của đức Phật, ba đóa hoa của tôi có cuống ở trên, có cánh ở dưới, đã tạo thành bóng mát cho đức Đạo Sư. 62. 62. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං තාවතිංසමගච්ඡහං. ‘Do nhờ nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và các nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 63. 63. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. ‘Tại nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được biết đến với tên gọi Kaṇikārī, cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần. 64. 64. ‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයං; සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ. ‘(Lâu đài ấy) có một ngàn gian phòng, một trăm cột trụ, có nhiều cờ phướn, được làm bằng vàng. Một trăm ngàn chóp đỉnh đã hiện ra ở lâu đài của tôi. 65. 65. ‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්කමයාපි ච; ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා. ‘Các giường nằm bằng vàng, bằng ngọc ma-ni, và bằng hồng ngọc, và cả bằng pha lê (đã hiện ra) ở bất cứ nơi nào mong muốn, vào bất cứ lúc nào mong muốn. 66. 66. ‘‘මහාරහඤ්ච සයනං, තූලිකා විකතීයුතං; උද්ධලොමිඤ්ච එකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං. ‘Và chiếc giường nằm giá trị lớn, có nệm và thảm nhiều màu sắc, có tấm trải uddhalomi và ekanta, cùng với các chiếc gối. 67. 67. ‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං; යථා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො. ‘Sau khi đi ra khỏi lâu đài, trong khi du hành ở cõi trời, việc đi lại của tôi được như ý muốn, được đoàn chư Thiên đi trước dẫn đầu. 68. 68. ‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම; සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං. ‘Tôi đứng ở bên dưới đóa hoa, lọng che ở trên tôi được bao phủ bởi các hoa kaṇikāra, một trăm do-tuần ở xung quanh. 69. 69. ‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි[Pg.175], සායපාතං උපට්ඨහුං; පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා. ‘Sáu mươi ngàn nhạc công hầu hạ vào buổi chiều và buổi sáng; họ luôn luôn vây quanh tôi, không mệt mỏi cả ngày lẫn đêm. 70. 70. ‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාලෙහි වාදිතෙහි ච; රමාමි ඛිඩ්ඩා රතියා, මොදාමි කාමකාමහං. ‘Tại nơi ấy, tôi vui thích với các điệu múa, các bài hát, với tiếng phách và các nhạc cụ. Tôi hoan hỷ trong sự vui đùa và thích thú, tôi vui mừng theo ý muốn. 71. 71. ‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා; නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ. ‘Khi ấy, tại cõi trời Ba Mươi Ba, sau khi đã ăn và uống, tôi vui mừng. Cùng với đoàn tiên nữ, tôi vui mừng ở trong lâu đài cao thượng. 72. 72. ‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං; සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං; ‘Năm trăm lần, tôi đã trị vì vương quốc của chư Thiên. Ba trăm lần, tôi đã là vị Chuyển Luân Vương. පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. Việc làm vị vua chư hầu rộng lớn thì không thể đếm được bằng sự tính toán. 73. 73. ‘‘භවෙ භවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Trong khi luân chuyển ở các kiếp sống, tôi nhận được tài sản to lớn. Đối với tôi, không có sự thiếu hụt về tài sản. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 74. 74. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Tôi luân chuyển trong hai kiếp sống: ở cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 75. 75. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ; නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Tôi sanh ra trong hai dòng dõi: dòng dõi Sát-đế-lỵ và cả dòng dõi Bà-la-môn. Tôi không sanh ra trong dòng dõi thấp hèn. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 76. 76. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Xe voi, xe ngựa, kiệu, và cáng. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 77. 77. ‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Đoàn nữ tỳ, đoàn nam nô, các phụ nữ được trang điểm xinh đẹp. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 78. 78. ‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Các loại vải lụa, vải len, và các loại vải gai, vải bông. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 79. 79. ‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘Y phục mới, trái cây mới, vật thực mới có hương vị hảo hạng. Tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 80. 80. ‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. ‘(Lời mời:) ‘Hãy ăn món này, hãy dùng món này, hãy nằm trên giường này.’ Tôi nhận được tất cả những điều này. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 81. 81. ‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අච්චුග්ගතො මම; මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා; ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Ta được cúng dường ở khắp mọi nơi, danh tiếng của ta được vang xa; ta luôn có phe nhóm lớn mạnh, ta luôn có hội chúng không bị chia rẽ; ta là người tối thắng trong hàng quyến thuộc. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 82. 82. ‘‘සීතං [Pg.176] උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති; අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති. Ta không biết đến lạnh và nóng, sự thiêu đốt không hiện hữu; hơn nữa, nỗi khổ về tâm cũng không hiện hữu trong tim của ta. 83. 83. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ; වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Trở thành người có màu da vàng ròng, ta luân hồi trong các kiếp sống; ta không biết đến sự biến đổi màu da. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 84. 84. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙසු අඩ්ඪකෙ. Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành, ta đã sanh ra ở thành Sāvatthī, trong gia tộc Mahāsāla giàu có. 85. 85. ‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං; ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං. Ta đã từ bỏ năm loại dục lạc, xuất gia sống không gia đình; khi được bảy tuổi, ta đã chứng đắc quả A-la-hán. 86. 86. ‘‘උපසම්පදායී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා; තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Đức Phật, bậc có Tuệ nhãn, đã biết được đức hạnh của ta và đã truyền cụ túc giới cho ta. Dù còn trẻ tuổi, ta vẫn là người đáng được cúng dường. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 87. 87. ‘‘දිබ්බචක්ඛුවිසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Thiên nhãn của ta được thanh tịnh, ta thiện xảo về thiền định; ta đã đạt đến sự toàn hảo về các thắng trí. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 88. 88. ‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො; ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Ta đã chứng đắc các Tuệ phân tích, ta thông thạo về các thần túc; ta đã đạt đến sự toàn hảo trong các pháp. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 89. 89. ‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. Cách đây ba mươi ngàn kiếp, khi ta đã cúng dường đức Phật, ta không hề biết đến ác thú. Đây là quả báu của việc cúng dường đức Phật. 90. 90. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc. 91. 91. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của ta quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 92. 92. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තරො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Uttara khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං. Trưởng lão kệ của ngài Uttara, phẩm thứ sáu. 7. අපරඋත්තරත්ථෙරඅපදානං 7. Trưởng lão kệ của ngài Apara-Uttara 93. 93. ‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ; මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං. Khi bậc Lãnh đạo Thế gian, đức Thế Tôn Siddhattha đã nhập Niết-bàn, ta đã tập hợp các quyến thuộc của mình và đã thực hiện việc cúng dường xá-lợi. 94. 94. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, khi ta đã cúng dường xá-lợi, ta không hề biết đến ác thú. Đây là quả báu của việc cúng dường xá-lợi. 95. 95. ‘‘කිලෙසා [Pg.177] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của ta đã được đốt sạch... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc. 96. 96. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của ta quả là khéo đến... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 97. 97. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අපරඋත්තරත්ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thực Trưởng lão Apara-Uttara khả kính đã nói những câu kệ này අභාසිත්ථාති. đã nói lên. අපරස්ස උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං. Trưởng lão kệ của ngài Apara-Uttara, phẩm thứ bảy. 8. භද්දජිත්ථෙරඅපදානං 8. Trưởng lão kệ của ngài Bhaddaji 98. 98. ‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං; උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා. Khi ấy, ta đã đi xuống một hồ sen, nơi các loài voi thường lui tới; ta đã nhổ ngó sen ở đấy vì mục đích tìm thức ăn. 99. 99. ‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො; රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ. Vào lúc ấy, đức Thế Tôn, danh hiệu Padumuttara, đức Phật mặc y màu đỏ, đang đi trên hư không. 100. 100. ‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දං අස්සොසහං තදා; උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං. Khi ngài đang giũ các y phấn tảo, lúc ấy ta đã nghe thấy âm thanh; trong khi nhìn lên, ta đã trông thấy bậc Lãnh đạo Thế gian. 101. 101. ‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං; මධුං භිසෙහි සහිතං, ඛීරං සප්පිං මුළාලිකං. Trong khi đang đứng ngay tại đấy, ta đã thỉnh cầu bậc Lãnh đạo Thế gian: ‘Mật ong cùng với ngó sen, sữa, bơ lỏng, và củ sen.’ 102. 102. ‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා; තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරොහිත්වා මහායසො. ‘Xin đức Phật, bậc có Tuệ nhãn, vì lòng bi mẫn hãy nhận lấy của con.’ Bấy giờ, bậc Đạo Sư bi mẫn, bậc có danh tiếng lẫy lừng, đã đi xuống. 103. 103. ‘‘පටිග්ගණ්හි මම භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා; පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං. Bậc có Mắt Tuệ, do lòng bi mẫn, đã thọ nhận vật thực khất thực của tôi. Sau khi thọ nhận, bậc Chánh Đẳng Giác đã thực hiện việc tùy hỷ đến tôi. 104. 104. ‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු; ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’. ‘Hỡi người có đại phước, mong rằng ngươi được an lạc, mong rằng cảnh giới của ngươi được thành tựu. Do việc cúng dường ngó sen này, mong rằng ngươi được thành tựu niềm an lạc to lớn.’ 105. 105. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො; භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, ආකාසෙනාගමා ජිනො. Sau khi nói lên lời này, bậc Toàn Giác, đấng có tên gọi là Bông Sen Tối Thượng (Padumuttara), bậc Toàn Giác, bậc Chiến Thắng đã nhận lấy vật thực khất thực rồi đi vào hư không. 106. 106. ‘‘තතො භිසං ගහෙත්වාන, අගච්ඡිං මම අස්සමං; භිසං රුක්ඛෙ ලග්ගෙත්වාන, මම දානං අනුස්සරිං. Sau đó, sau khi cầm lấy ngó sen, tôi đã đi đến am thất của tôi. Sau khi treo ngó sen lên cây, tôi đã hồi tưởng lại việc cúng dường của mình. 107. 107. ‘‘මහාවාතො [Pg.178] උට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා; ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනී ච ඵලී තදා. Khi ấy, cơn gió lớn đã nổi lên và làm khu rừng rung chuyển. Bầu trời đã gầm vang, và khi ấy sét đã đánh xuống. 108. 108. ‘‘තතො මෙ අසනීපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා; සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං. Khi ấy, cú sét đánh đã rơi xuống trên đầu của tôi. Trong khi đang ngồi, tôi đã mệnh chung tại nơi ấy. 109. 109. ‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං; කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං. Do được hợp thành với nghiệp phước thiện, tôi đã sanh lên cõi trời Tusita (Đâu-suất). Thân xác của tôi đã ngã xuống, tôi đã hoan hỷ ở cõi trời. 110. 110. ‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා; සායං පාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං. Tám mươi sáu ngàn vị nữ nhân được trang điểm lộng lẫy đã hầu hạ (tôi) vào buổi sáng và buổi chiều. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen. 111. 111. ‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං තදා; භොගා මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං. Sau khi đi đến thai mẹ loài người, khi ấy tôi là người được an lạc. Các tài sản của tôi không bị thiếu hụt. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen. 112. 112. ‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Do được vị ấy, bậc Thiên-nhơn-Thiên, bậc Như Nhiên bi mẫn, tất cả các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận. Giờ đây, không còn sự tái sanh. 113. 113. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường ngó sen. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường ngó sen. 114. 114. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (tôi) sống không còn lậu hoặc. 115. 115. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 116. 116. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භද්දජිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Bhaddaji đã nói lên những câu kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. භද්දජිත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං. Thiên truyện về trưởng lão Bhaddaji, phẩm thứ tám. 9. සිවකත්ථෙරඅපදානං 9. Thiên truyện về trưởng lão Sivaka 117. 117. ‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො; රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං. Sau khi nhìn thấy chiếc bát trống không của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī đang trong lúc đi tìm kiếm (vật thực), tôi đã đổ đầy (bát) bằng cháo lúa mạch. 118. 118. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං. Cách đây chín mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã cúng dường vật thực khất thực. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của cháo lúa mạch. 119. 119. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (tôi) sống không còn lậu hoặc. 120. 120. ‘‘ස්වාගතං [Pg.179] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự quang lâm của tôi là khéo đến... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 121. 121. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සිවකත්ථෙරො ඉමා ගාථායො Như thế, quả thật trưởng lão Sivaka đã nói lên những câu kệ này, අභාසිත්ථාති. đã nói như vậy. සිවකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං. Thiên truyện về trưởng lão Sivaka, phẩm thứ chín. 10. උපවානත්ථෙරඅපදානං 10. Thiên truyện về trưởng lão Upavāna 122. 122. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ජලිත්වා අග්ගික්ඛන්ධොව, සම්බුද්ධො පරිනිබ්බුතො. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, bậc Toàn Giác đã nhập Niết-bàn, giống như khối lửa đang cháy. 123. 123. ‘‘මහාජනා සමාගම්ම, පූජයිත්වා තථාගතං; චිතං කත්වාන සුගතං, සරීරං අභිරොපයුං. Đám đông dân chúng, sau khi tụ hội lại, sau khi đã đảnh lễ bậc Như Lai, sau khi đã làm giàn hỏa, đã đặt thân thể của bậc Thiện Thệ lên trên. 124. 124. ‘‘සරීරකිච්චං කත්වාන, ධාතුං තත්ථ සමානයුං; සදෙවමනුස්සා සබ්බෙ, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ. Sau khi đã thực hiện nghi thức cho thân thể, họ đã thu nhặt các xá-lợi ở nơi ấy. Tất cả các vị ấy, chư Thiên và nhân loại, đã làm nên tháp thờ đức Phật. 125. 125. ‘‘පඨමා කඤ්චනමයා, දුතියා ච මණිමයා; තතියා රූපියමයා, චතුත්ථී ඵලිකාමයා. “Tầng thứ nhất bằng vàng, tầng thứ hai bằng ngọc ma-ni; Tầng thứ ba bằng bạc, tầng thứ tư bằng pha lê. 126. 126. ‘‘තත්ථ පඤ්චමිකා චෙව, ලොහිතඞ්කමයා අහු; ඡට්ඨා මසාරගල්ලස්ස, සබ්බං රතනමයූපරි. “Ở đó, tầng thứ năm được làm bằng hồng ngọc; Tầng thứ sáu bằng ngọc masāragalla, ở trên tất cả đều bằng báu vật. 127. 127. ‘‘ජඞ්ඝා මණිමයා ආසි, වෙදිකා රතනාමයා; සබ්බසොණ්ණමයො ථූපො, උද්ධං යොජනමුග්ගතො. “Phần bệ đỡ được làm bằng ngọc ma-ni, lan can được làm bằng báu vật; Toàn thể bảo tháp bằng vàng, cao vút lên một do-tuần. 128. 128. ‘‘දෙවා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො. “Khi ấy, chư Thiên hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian. 129. 129. ‘‘‘ධාතු ආවෙණිකා නත්ථි, සරීරං එකපිණ්ඩිතං; ඉමම්හි බුද්ධථූපම්හි, කස්සාම කඤ්චුකං මයං’. “‘Không có xá-lợi riêng biệt, kim thân là một khối duy nhất; Ở trên bảo tháp của đức Phật này, chúng ta sẽ làm một lớp vỏ bọc.’ 130. 130. ‘‘දෙවා සත්තහි රත්නෙහි, අඤ්ඤං වඩ්ඪෙසුං යොජනං; ථූපො ද්වියොජනුබ්බෙධො, තිමිරං බ්‍යපහන්ති සො. “Chư Thiên đã dùng bảy loại báu vật để làm tăng thêm một do-tuần khác; Bảo tháp cao hai do-tuần, vị ấy xua tan đi bóng tối. 131. 131. ‘‘නාගා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ. “Khi ấy, các loài Nāga (rồng) hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người và cả chư Thiên, họ đã xây dựng bảo tháp của đức Phật. 132. 132. ‘‘‘මා [Pg.180] නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා; මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’. “‘Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung; Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.’ 133. 133. ‘‘ඉන්දනීලං මහානීලං, අථො ජොතිරසං මණිං; එකතො සන්නිපාතෙත්වා, බුද්ධථූපං අඡාදයුං. “Họ đã tập hợp lại ngọc indanīla, ngọc mahānīla, và cả ngọc jotirasa; rồi bao phủ lên bảo tháp của đức Phật. 134. 134. ‘‘සබ්බං මණිමයං ආසි, යාවතා බුද්ධචෙතියං; තියොජනසමුබ්බෙධං, ආලොකකරණං තදා. “Toàn thể bảo tháp của đức Phật được làm bằng ngọc ma-ni; Cao đến ba do-tuần, khi ấy phát ra ánh sáng. 135. 135. ‘‘ගරුළා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, බුද්ධපූජං අකංසු තෙ. “Và các loài Garuḷa (kim xí điểu) cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, và các loài Nāga, họ đã thực hiện việc cúng dường đức Phật. 136. 136. ‘‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා; මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’. “‘Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung; Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.’ 137. 137. ‘‘සබ්බං මණිමයං ථූපං, අකරුං තෙ ච කඤ්චුකං; යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං. “Họ đã làm một lớp vỏ bọc cho bảo tháp, toàn bằng ngọc ma-ni; Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật. 138. 138. ‘‘චතුයොජනමුබ්බෙධො, බුද්ධථූපො විරොචති; ඔභාසෙති දිසා සබ්බා, සතරංසීව උග්ගතො. “Bảo tháp của đức Phật cao bốn do-tuần, tỏa sáng rực rỡ; Chiếu sáng khắp mọi phương, giống như mặt trời mọc lên. 139. 139. ‘‘කුම්භණ්ඩා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, නාගා ච ගරුළා තථා. “Và các loài Kumbhaṇḍa cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người và chư Thiên, và các loài Nāga, và cũng thế là các loài Garuḷa. 140. 140. ‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං; මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා. “‘Mỗi chúng đã xây dựng bảo tháp tối thượng cho đấng Tối Thắng; Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung. 141. 141. ‘‘‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො; රතනෙහි ඡාදෙස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’. “‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian; Chúng ta sẽ dùng các báu vật để bao phủ bảo tháp dài của đức Phật.’ 142. 142. ‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං; පඤ්චයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා. “Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật; Khi ấy, bảo tháp cao năm do-tuần, tỏa sáng rực rỡ. 143. 143. ‘‘යක්ඛා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, ගරුළා ච කුම්භණ්ඩකා. “Khi ấy, các loài Yakkha (dạ-xoa) hội họp tại nơi ấy, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, các loài Nāga, và các loài Garuḷa, và các loài Kumbhaṇḍa. 144. 144. ‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං; මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා. “‘Mỗi chúng đã xây dựng bảo tháp tối thượng cho đấng Tối Thắng; Mong rằng chúng ta không buông lung, (thế gian) cùng với chư Thiên không buông lung. 145. 145. ‘‘‘මයම්පි [Pg.181] ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො; ඵලිකා ඡාදයිස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’. “‘Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian; Chúng ta sẽ dùng pha lê để bao phủ bảo tháp dài của đức Phật.’ 146. 146. ‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං; ඡයොජනිකමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා. “Họ cũng đã làm tăng thêm một do-tuần cho bảo tháp dài của đức Phật; Khi ấy, bảo tháp cao sáu do-tuần, tỏa sáng rực rỡ. 147. 147. ‘‘ගන්ධබ්බා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා; ‘මනුජා දෙවතා නාගා, කුම්භණ්ඩා ගරුළා තථා. “Và các loài Gandhabbas (càn-thát-bà) cũng hội họp, cùng nhau bàn bạc rằng: ‘Loài người, chư Thiên, các loài Nāga, các loài Kumbhaṇḍa, và cũng thế là các loài Garuḷa. 148. 148. ‘‘‘සබ්බෙ අකංසු බුද්ධථූපං, මයමෙත්ථ අකාරකා; මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’. “‘Tất cả đã xây dựng bảo tháp của đức Phật, chúng ta ở đây là những người chưa làm; Chúng ta cũng sẽ xây dựng bảo tháp cho đấng Tādin, bậc Lãnh Đạo thế gian.’ 149. 149. ‘‘වෙදියො සත්ත කත්වාන, ධජං ඡත්තං අකංසු තෙ; සබ්බසොණ්ණමයං ථූපං, ගන්ධබ්බා කාරයුං තදා. “Sau khi làm bảy lan can, họ đã làm cờ phướn và lọng che; Khi ấy, các loài Gandhabbas đã cho xây dựng bảo tháp toàn bằng vàng. 150. 150. ‘‘සත්තයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා; රත්තින්දිවා න ඤායන්ති, ආලොකො හොති සබ්බදා. “Khi ấy, bảo tháp cao bảy do-tuần, tỏa sáng rực rỡ; Đêm và ngày không thể phân biệt, ánh sáng luôn luôn hiện hữu. 151. 151. ‘‘අභිභොන්ති න තස්සාභා, චන්දසූරා සතාරකා; සමන්තා යොජනසතෙ, පදීපොපි න පජ්ජලි. “Ánh sáng của bảo tháp ấy không bị mặt trăng, mặt trời, cùng các vì sao lấn át; Ở xung quanh một trăm do-tuần, ngay cả ngọn đèn cũng không cháy sáng. 152. 152. ‘‘තෙන කාලෙන යෙ කෙචි, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා; න තෙ ථූපං ආරුහන්ති, අම්බරෙ උක්ඛිපන්ති තෙ. “Vào thời điểm ấy, bất cứ người nào cúng dường bảo tháp; Họ không leo lên bảo tháp, họ tung (vật cúng) lên không trung. 153. 153. ‘‘දෙවෙහි ඨපිතො යක්ඛො, අභිසම්මතනාමකො; ධජං වා පුප්ඵදාමං වා, අභිරොපෙති උත්තරිං. “Vị yakkha do chư Thiên chỉ định, tên là Abhisammata; Đã đặt lên trên cao hoặc là cờ phướn hoặc là tràng hoa. 154. 154. ‘‘න තෙ පස්සන්ති තං යක්ඛං, දාමං පස්සන්ති ගච්ඡතො; එවං පස්සිත්වා ගච්ඡන්තා, සබ්බෙ ගච්ඡන්ති සුග්ගතිං. “Họ không nhìn thấy vị yakkha ấy, họ chỉ thấy tràng hoa đang đi lên; Sau khi nhìn thấy (vật cúng) đi lên như thế, tất cả đều đi đến cõi lành.” 155. 155. ‘‘විරුද්ධා යෙ පාවචනෙ, පසන්නා යෙ ච සාසනෙ; පාටිහීරං දට්ඨුකාමා, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා. Những người chống đối giáo pháp, và những người có lòng tịnh tín nơi giáo huấn; những người ấy, vì mong muốn được nhìn thấy thần thông, đã cúng dường đến bảo tháp. 156. 156. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං භතකො තදා; ආමොදිතං ජනං දිස්වා, එවං චින්තෙසහං තදා. Khi ấy, ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã là người làm thuê. Sau khi nhìn thấy dân chúng đang hoan hỷ, khi ấy tôi đã suy nghĩ như sau: 157. 157. ‘‘‘උළාරො භගවා නෙසො, යස්ස ධාතුඝරෙ දිසං; ඉමා ච ජනතා තුට්ඨා, කාරං කුබ්බං න තප්පරෙ. ‘Vị Thế Tôn này quả là cao thượng, ở tại điện thờ xá-lợi của ngài, (thần thông) đã được hiển lộ. Và dân chúng này, với lòng hoan hỷ, đã làm các việc tôn kính và không hề biết mỏi mệt.’ 158. 158. ‘‘‘අහම්පි [Pg.182] කාරං කස්සාමි, ලොකනාථස්ස තාදිනො; තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, භවිස්සාමි අනාගතෙ’. ‘Tôi cũng sẽ thực hiện việc tôn kính đối với bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Tādi. (Do vậy), trong tương lai, tôi sẽ trở thành người thừa tự các Pháp của ngài.’ 159. 159. ‘‘සුධොතං රජකෙනාහං, උත්තරෙය්‍යං පටං මම; වෙළග්ගෙ ආලග්ගෙත්වාන, ධජං උක්ඛිපිමම්බරෙ. Tôi đã lấy tấm thượng y của mình, đã được người thợ giặt giặt sạch sẽ, rồi treo nó lên ở đầu ngọn tre, và đã phất lá cờ lên ở giữa không trung. 160. 160. ‘‘අභිසම්මතකො ගය්හ, අම්බරෙ හාසි මෙ ධජං; වාතෙරිතං ධජං දිස්වා, භිය්‍යො හාසං ජනෙසහං. Vị dạ-xoa Abhisammata đã cầm lấy lá cờ của tôi và mang nó đi ở giữa không trung. Sau khi nhìn thấy lá cờ đang phất phơ trong gió, tôi đã làm phát sanh niềm hoan hỷ to lớn hơn nữa. 161. 161. ‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සමණං උපසඞ්කමිං; තං භික්ඛුං අභිවාදෙත්වා, විපාකං පුච්ඡහං ධජෙ. Ở đó, sau khi đã làm cho tâm ý được tịnh tín, tôi đã đi đến gần vị Sa-môn. Sau khi đã đảnh lễ vị tỳ-khưu ấy, tôi đã hỏi về quả báu của (việc cúng dường) lá cờ. 162. 162. ‘‘සො මෙ කථෙසි ආනන්දී, පීතිසඤ්ජනනං මම; ‘තස්ස ධජස්ස විපාකං, අනුභොස්සසි සබ්බදා. Vị ấy, với lòng hoan hỷ, đã nói với tôi lời nói làm phát sanh niềm vui cho tôi rằng: ‘Ngươi sẽ luôn luôn thụ hưởng quả báu của lá cờ ấy.’ 163. 163. ‘‘‘හත්ථිඅස්සරථාපත්තී, සෙනා ච චතුරඞ්ගිනී; පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං. ‘Binh chủng bốn ngành gồm voi, ngựa, xe, và bộ binh sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’ 164. 164. ‘‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො සමලඞ්කතා; පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං. ‘Sáu mươi ngàn nhạc cụ, các trống được trang hoàng kỹ lưỡng sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’ 165. 165. ‘‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා; විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා. ‘Tám mươi sáu ngàn người phụ nữ được trang hoàng kỹ lưỡng, với y phục và trang sức đa dạng, đeo bông tai bằng ngọc ma-ni.’ 166. 166. ‘‘‘ආළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා; පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං. ‘(Họ) có lông mi cong, hay mỉm cười, có nhận thức tốt, có vòng eo thon thả, sẽ luôn luôn vây quanh ngươi. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ.’ 167. 167. ‘‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිස්සසි; අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි. ‘Trong ba mươi ngàn kiếp, ngươi sẽ hưởng lạc ở cõi trời. Tám mươi lần, ngươi sẽ là vua của chư Thiên, sẽ trị vì vương quốc của chư Thiên.’ 168. 168. ‘‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති; පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං. ‘Và một ngàn lần, ngươi sẽ là vị vua Chuyển Luân. (Số lần làm) vị vua cai trị lãnh địa rộng lớn thì không thể đếm được bằng cách tính toán.’ 169. 169. ‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Vào một trăm ngàn kiếp (kể từ nay), vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian.’ 170. 170. ‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සසි. ‘Sau khi mạng chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi căn lành trong sạch, được hợp thành bởi nghiệp phước thiện, ngươi sẽ là người thuộc dòng dõi Bà-la-môn.’ 171. 171. ‘‘‘අසීතිකොටිං [Pg.183] ඡඩ්ඩෙත්වා, දාසෙ කම්මකරෙ බහූ; ගොතමස්ස භගවතො, සාසනෙ පබ්බජිස්සසි. ‘Sau khi từ bỏ tám mươi koṭi (tài sản) và nhiều người tôi tớ, người làm công, ngươi sẽ xuất gia trong giáo huấn của đức Thế Tôn Gotama.’ 172. 172. ‘‘‘ආරාධයිත්වා සම්බුද්ධං, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං; උපවානොති නාමෙන, හෙස්සසි සත්ථු සාවකො’. ‘Sau khi đã làm hài lòng đức Chánh Đẳng Giác Gotama, bậc Trưởng Thượng của dòng họ Sakya, ngươi sẽ là vị đệ tử của đức Đạo Sư với tên gọi là Upavāna.’ 173. 173. ‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ; සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම. Nghiệp đã được thực hiện cách đây một trăm ngàn kiếp đã cho tôi thấy quả báu ở nơi đây. Giống như tốc độ của mũi tên được bắn đi khéo léo, tôi đã thiêu đốt các phiền não của mình. 174. 174. ‘‘චක්කවත්තිස්ස සන්තස්ස, චාතුද්දීපිස්සරස්ස මෙ; තීණි යොජනානි සාමන්තා, උස්සීයන්ති ධජා සදා. Đối với tôi, là vị Chuyển Luân Vương, là đấng tể trị của bốn châu thiên hạ, các lá cờ luôn được dựng lên trong phạm vi ba do-tuần ở xung quanh. 175. 175. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධජදානස්සිදං ඵලං. Vào kiếp thứ một trăm ngàn (về trước), khi tôi đã thực hiện nghiệp ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường lá cờ. 176. 176. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 177. 177. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi quả thật là tốt đẹp… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 178. 178. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපවානත්ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, quả thật Trưởng lão Upavāna đã nói những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. Ngài đã nói như thế. උපවානත්ථෙරස්සාපදානං දසමං. Phần Thí Dụ của Trưởng lão Upavāna, chương thứ mười. 11. රට්ඨපාලත්ථෙරඅපදානං Thí Dụ về Trưởng lão Raṭṭhapāla 179. 179. ‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; වරනාගො මයා දින්නො, ඊසාදන්තො උරූළ්හවා. 11. Đối với đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng ở thế gian, bậc Tādi, con voi quý phái có ngà giống như càng xe, có sức mạnh to lớn, đã được tôi dâng cúng. 180. 180. ‘‘සෙතච්ඡත්තොපසොභිතො, සකප්පනො සහත්ථිපො; අග්ඝාපෙත්වාන තං සබ්බං, සඞ්ඝාරාමං අකාරයිං. (Con voi ấy) được trang hoàng với lọng trắng, cùng với bộ yên cương và người quản tượng. Sau khi đã định giá tất cả những thứ ấy, tôi đã cho xây dựng một tu viện cho Tăng chúng. 181. 181. ‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයිං අහං; මහොඝදානං කරිත්වාන, නිය්‍යාදෙසිං මහෙසිනො. “Ta đã cho xây dựng năm mươi bốn ngàn ngôi lâu đài; sau khi thực hiện việc bố thí như dòng nước lũ lớn, ta đã dâng cúng đến bậc Đại Sĩ. 182. 182. ‘‘අනුමොදි [Pg.184] මහාවීරො, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො; සබ්බෙ ජනෙ හාසයන්තො, දෙසෙසි අමතං පදං. “Bậc Đại Anh Hùng, bậc Tự Hiện Hữu, bậc Tối Thượng Nhân đã tùy hỷ; trong khi làm cho tất cả mọi người được hoan hỷ, Ngài đã thuyết giảng về trạng thái bất tử. 183. 183. ‘‘තං මෙ බුද්ධො වියාකාසි, ජලජුත්තමනාමකො; භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ. “Vị Phật có danh hiệu là Bậc Tối Thượng Hoa Sen (Padumuttara) đã thọ ký cho việc ấy của ta; sau khi ngự giữa chúng Tỳ-khưu, Ngài đã nói lên các câu kệ này. 184. 184. ‘‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයී අයං; කථයිස්සාමි විපාකං, සුණාථ මම භාසතො. “‘Vị này đã cho xây dựng năm mươi bốn ngàn ngôi lâu đài. Ta sẽ nói về quả báu, các ngươi hãy lắng nghe lời Ta nói.’ 185. 185. ‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, කූටාගාරා භවිස්සරෙ; බ්‍යම්හුත්තමම්හි නිබ්බත්තා, සබ්බසොණ්ණමයා ච තෙ. “‘Mười tám ngàn ngôi nhà có nóc nhọn sẽ được hiện hữu; được sanh khởi ở thiên cung tối thượng, tất cả các ngôi nhà ấy đều được làm bằng vàng.’ 186. 186. ‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති; අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති. “‘Năm mươi lần, vị ấy sẽ làm vua trời, cai quản vương quốc của chư Thiên; và năm mươi tám lần, vị ấy sẽ là vị Chuyển Luân vương.’ 187. 187. ‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “‘Vào một trăm ngàn đại kiếp, vị xuất thân từ dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở thế gian.’ 188. 188. ‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; අඩ්ඪෙ කුලෙ මහාභොගෙ, නිබ්බත්තිස්සති තාවදෙ. “‘Sau khi mệnh chung từ cõi trời, được thúc đẩy bởi cội rễ của thiện nghiệp, vị ấy sẽ được tái sanh vào dòng dõi giàu có, nhiều tài sản.’ 189. 189. ‘‘‘සො පච්ඡා පබ්බජිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො; රට්ඨපාලොති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො. “‘Về sau, vị ấy sau khi xuất gia, được thúc đẩy bởi cội rễ của thiện nghiệp, sẽ là vị đệ tử của bậc Đạo Sư với tên gọi là Raṭṭhapāla.’ 190. 190. ‘‘‘පධානපහිතත්තො සො, උපසන්තො නිරූපධි; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’. “‘Vị ấy, với tâm nỗ lực tinh tấn, được an tịnh, không còn sanh y, sau khi liễu tri tất cả các lậu hoặc, sẽ được tịch tịnh, không còn lậu hoặc.’” 191. 191. ‘‘උට්ඨාය අභිනික්ඛම්ම, ජහිතා භොගසම්පදා; ඛෙළපිණ්ඩෙව භොගම්හි, පෙමං මය්හං න විජ්ජති. “Sau khi phấn chấn và xuất gia, tài sản và của cải đã được từ bỏ; giống như cục đờm, đối với của cải, ái luyến không có nơi ta. 192. 192. ‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං; ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ. “Tinh tấn của ta là con vật chuyên chở gánh nặng, là phương tiện chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛; ta đang mang thân cuối cùng này trong giáo pháp của bậc Chánh Đẳng Giác. 193. 193. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො. “Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc. 194. 194. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của ta là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 195. 195. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.185] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රට්ඨපාලො ථෙරො ඉමා ගාථායො Như vậy, thật vậy, Đại đức Trưởng lão Raṭṭhapāla đã nói lên những câu kệ này අභාසිත්ථාති. như thế ấy. රට්ඨපාලත්ථෙරස්සාපදානං එකාදසමං. Phần Thí Dụ về Trưởng lão Raṭṭhapāla, chương thứ mười một. යසවග්ගො ඡපඤ්ඤාසමො. Phẩm Yasa, chương thứ năm mươi sáu. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy như sau: – යසො නදීකස්සපො ච, ගයාකිමිලවජ්ජිනො; දුවෙ උත්තරා භද්දජී, සිවකො උපවාහනො; රට්ඨපාලො එකසතං, ගාථානං පඤ්චනවුති. Yaso, Nadīkassapa, và Gayā, Kimila, Vajjī; hai vị Uttarā, Bhaddaji, Sivaka, Upavāhana; Raṭṭhapāla. Một trăm chín mươi lăm câu kệ. ථෙරාපදානං සමත්තං. Kinh Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Tăng đã kết thúc. එත්තාවතා බුද්ධාපදානඤ්ච පච්චෙකාපදානඤ්ච ථෙරාපදානඤ්ච Đến đây, phần Thí Dụ về các vị Phật, và phần Thí Dụ về các vị Phật Độc Giác, và phần Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Tăng, සමත්තානි. đã được kết thúc. නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác. ඛුද්දකනිකායෙ Trong Tiểu Bộ Kinh ථෙරීඅපදානපාළි Pāli văn về Thí Dụ của các vị Trưởng Lão Ni 1. සුමෙධාවග්ගො 1. Phẩm Sumedhā 1. සුමෙධාථෙරීඅපදානං 1. Thí Dụ về Trưởng Lão Ni Sumedhā අථ ථෙරිකාපදානානි සුණාථ – Bây giờ, các ngươi hãy lắng nghe các Thí Dụ về các vị Trưởng Lão Ni – 1. 1. ‘‘භගවති [Pg.187] කොණාගමනෙ, සඞ්ඝාරාමම්හි නවනිවෙසනම්හි ; සඛියො තිස්සො ජනියො, විහාරදානං අදාසිම්හ. Khi đức Thế Tôn Koṇāgamana (Câu-lâu-na-hàm) (hiện hữu), ở tại tu viện mới được xây dựng cho chư Tăng, ba người bạn nữ chúng tôi đã dâng cúng tịnh xá. 2. 2. ‘‘දසක්ඛත්තුං සතක්ඛත්තුං, දසසතක්ඛත්තුං සතානඤ්ච සතක්ඛත්තුං ; දෙවෙසු උපපජ්ජිම්හ, කො වාදො මානුසෙ භවෙ. Mười lần, một trăm lần, một ngàn lần, và mười ngàn lần, chúng tôi đã được sanh lên các cõi trời. Còn nói gì đến cảnh giới loài người. 3. 3. ‘‘දෙවෙ මහිද්ධිකා අහුම්හ, මානුසකම්හි කො වාදො; සත්තරතනමහෙසී, ඉත්ථිරතනං අහං භවිං. Ở cõi trời, chúng tôi đã có đại thần lực, còn nói gì đến cảnh giới loài người. Tôi đã là chánh hậu của vị vua có bảy báu vật, là ngọc nữ báu. 4. 4. ‘‘ඉධ සඤ්චිතකුසලා, සුසමිද්ධකුලප්පජා; ධනඤ්ජානී ච ඛෙමා ච, අහම්පි ච තයො ජනා. Do các thiện nghiệp đã được tích lũy, ba người chúng tôi là Dhanañjānī, Khemā, và cả tôi nữa, đã được sanh vào dòng dõi vô cùng thịnh vượng ở nơi đây. 5. 5. ‘‘ආරාමං සුකතං කත්වා, සබ්බාවයවමණ්ඩිතං; බුද්ධප්පමුඛසඞ්ඝස්ස, නිය්‍යාදෙත්වා සමොදිතා. Sau khi đã tạo dựng khu vườn tu viện được làm tốt đẹp, được trang hoàng với tất cả các bộ phận, chúng tôi đã hoan hỷ dâng cúng đến chư Tăng với đức Phật là vị đứng đầu. 6. 6. ‘‘යත්ථ [Pg.188] යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා; දෙවෙසු අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච. Bất cứ nơi nào tôi được sanh đến, do năng lực của nghiệp ấy, tôi đã đạt được địa vị tối thắng ở giữa các chư thiên, và cũng tương tự như thế ở giữa loài người. 7. 7. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Cũng chính trong kiếp này, bậc Tối Thắng giữa các vị thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa (Ca-diếp) theo dòng họ, đã xuất hiện. 8. 8. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Vào lúc ấy, ở tại thành phố Bārāṇasī (Ba-la-nại) cao quý, vị vua của xứ Kāsī (Ca-di) tên là Kikī đã là người hộ độ của bậc Đại Ẩm Sĩ. 9. 9. ‘‘තස්සාසුං සත්ත ධීතරො, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා ; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, බ්‍රහ්මචරියං චරිංසු තා. Vị ấy có bảy người con gái, các nàng công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, luôn hoan hỷ trong việc hầu hạ đức Phật. Các nàng ấy đã thực hành phạm hạnh. 10. 10. ‘‘තාසං සහායිකා හුත්වා, සීලෙසු සුසමාහිතා; දත්වා දානානි සක්කච්චං, අගාරෙව වතං චරිං. Sau khi trở thành bạn đồng hành của các nàng ấy, tôi đã vững vàng trong các giới hạnh, đã thành kính dâng cúng các vật thí, và đã thực hành các hạnh nguyện ngay tại tư gia. 11. 11. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao-lợi). 12. 12. ‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා; තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Yāma (Dạ-ma), từ đấy tôi đã đi đến Tusita (Đâu-suất). Và từ đấy, (tôi đã đi đến) Nimmānaratī (Hóa-lạc), rồi từ đấy (đến) thành phố Vasavatti (Tha-hóa-tự-tại). 13. 13. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මසමොහිතා; තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Bất cứ nơi nào tôi được sanh đến, do được kết hợp với nghiệp phước báu, chính ở tại những nơi ấy, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua. 14. 14. ‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං; මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, trong kiếp người, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu. 15. 15. ‘‘සම්පත්තිමනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච; සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකජාතීසු සංසරිං. Sau khi đã thụ hưởng sự thành tựu ở các cõi trời và ở cõi người, sau khi đã được an lạc ở khắp mọi nơi, tôi đã luân hồi trong nhiều kiếp sống. 16. 16. ‘‘සො හෙතු ච සො පභවො, තම්මූලං සාසනෙ ඛමං ; පඨමං තං සමොධානං, තං ධම්මරතාය නිබ්බානං. Đó là nhân, đó là nguồn gốc, đó là căn bản cho sự kham nhẫn trong Giáo Pháp. Đó là sự kết hợp đầu tiên, sự chứng ngộ Niết-bàn ấy là do sự hoan hỷ trong Giáo Pháp. 17. 17. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các cảnh giới hiện hữu đã được nhổ lên. Giống như voi cái đã bẻ gãy các dây trói buộc, tôi sống không còn các lậu hoặc. 18. 18. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi đã là sự khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật của tôi. Ba Minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 19. 19. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.189] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám sự giải thoát này, sáu Thắng Trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං සුමෙධා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Sumedhā đã nói lên những câu kệ này. සුමෙධාථෙරියාපදානං පඨමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Sumedhā, (phẩm) thứ nhất. 2. මෙඛලාදායිකාථෙරීඅපදානං 2. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Mekhalādāyikā (Thí Dây Lưng) 20. 20. ‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ථූපකාරාපිකා අහුං ; මෙඛලිකා මයා දින්නා, නවකම්මාය සත්ථුනො. Tôi đã là người phục vụ ở bảo tháp của đức Thế Tôn Siddhattha (Tất-đạt-đa). Dây lưng đã được tôi dâng cúng cho công việc mới của bậc Đạo Sư. 21. 21. ‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාථූපෙ, මෙඛලං පුනදාසහං; ලොකනාථස්ස මුනිනො, පසන්නා සෙහි පාණිභි. Và khi đại bảo tháp đã được hoàn tất, với tâm tín thành, tôi đã lại dâng cúng dây lưng bằng chính đôi tay của mình đến bậc Hiền Trí, bậc Bảo Hộ của thế gian. 22. 22. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං මෙඛලමදං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ථූපකාරස්සිදං ඵලං. Cách đây chín mươi bốn kiếp, vào lúc ấy tôi đã dâng cúng dây lưng nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc phục vụ ở bảo tháp. 23. 23. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... tôi sống không còn các lậu hoặc. 24. 24. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi đã là sự khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 25. 25. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං මෙඛලාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Mekhalādāyikā đã nói lên những câu kệ này. මෙඛලාදායිකාථෙරියාපදානං දුතියං. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Mekhalādāyikā, (phẩm) thứ nhì. 3. මණ්ඩපදායිකාථෙරීඅපදානං 3. Thánh tích Trưởng lão ni Maṇḍapadāyikā 26. 26. ‘‘කොණාගමනබුද්ධස්ස, මණ්ඩපො කාරිතො මයා; ධුවං තිචීවරංදාසිං, බුද්ධස්ස ලොකබන්ධුනො. “Tôi đã cho thực hiện gian sảnh che nắng mưa cho đức Phật Koṇāgamana. Tôi đã dâng cúng ba y thường xuyên đến đức Phật, là bậc thân hữu của thế gian. 27. 27. ‘‘යං යං ජනපදං යාමි, නිගමෙ රාජධානියො; සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං. “Tôi đi đến bất cứ vùng quê nào, các thị trấn, các kinh thành nào, ở tất cả mọi nơi tôi đều được tôn kính. Đây là kết quả của hành động phước thiện.” 28. 28. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 29. 29. ‘‘ස්වාගතං [Pg.190] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 30. 30. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං මණ්ඩපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật tỳ khưu ni Maṇḍapadāyikā đã nói những câu kệ này. මණ්ඩපදායිකාථෙරියාපදානං තතියං. Thánh tích Trưởng lão ni Maṇḍapadāyikā, phẩm thứ ba. 4. සඞ්කමනත්ථාථෙරීඅපදානං 4. Thánh tích Trưởng lão ni Saṅkamanatthā 31. 31. ‘‘විපස්සිස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො; රථියං පටිපන්නස්ස, තාරයන්තස්ස පාණිනො. “Trong lúc đức Thế Tôn Vipassī, bậc Tối Thắng trong thế gian, bậc Tādin, đang đi trên đường phố, là đấng cứu độ chúng sanh. 32. 32. ‘‘ඝරතො නික්ඛමිත්වාන, අවකුජ්ජා නිපජ්ජහං; අනුකම්පකො ලොකනාථො, සිරසි අක්කමී මම. “Sau khi ra khỏi nhà, tôi đã nằm úp mặt xuống. Bậc Hộ Trì thế gian, đấng bi mẫn, đã bước lên trên đầu của tôi. 33. 33. ‘‘අක්කමිත්වාන සිරසි, අගමා ලොකනායකො; තෙන චිත්තප්පසාදෙන, තුසිතං අගමාසහං. “Sau khi bước lên trên đầu, bậc Lãnh Đạo thế gian đã ra đi. Do nhờ sự hoan hỷ của tâm ấy, tôi đã đi đến cõi trời Tusita.” 34. 34. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 35. 35. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 36. 36. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං සඞ්කමනත්ථා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật tỳ khưu ni Saṅkamanatthā đã nói những câu kệ này. සඞ්කමනත්ථාථෙරියාපදානං චතුත්ථං. Thánh tích Trưởng lão ni Saṅkamanatthā, phẩm thứ tư. 5. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං 5. Thánh tích Trưởng lão ni Naḷamālikā 37. 37. ‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං. “Khi ấy, tôi là một nàng tiên kinnarī ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật không còn bụi bẩn, bậc Tự Toàn Giác, đấng Bất Bại.” 38. 38. ‘‘පසන්නචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී; නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං. “Với tâm ý trong sạch, với ý vui mừng, với niềm hân hoan đã sanh khởi, tôi đã chắp tay lại, sau khi cầm lấy vòng hoa lau sậy, tôi đã cúng dường đến bậc Tự Toàn Giác.” 39. 39. ‘‘තෙන [Pg.191] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, අගච්ඡිං තිදසං ගතිං. “Do nhờ hành động đã được thực hiện tốt đẹp ấy và do nhờ các tác ý và các nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân thể của nàng tiên kinnarī, tôi đã đi đến cảnh giới của chư vị trời Ba Mươi.” 40. 40. ‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සංවෙජෙත්වාන මෙ චිත්තං, පබ්බජිං අනගාරියං. “Tôi đã làm vương hậu của ba mươi sáu vị thiên chủ, tôi đã làm vương hậu của mười vị Chuyển Luân Vương. Sau khi làm cho tâm của tôi được xúc động, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.” 41. 41. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා ; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các kiếp sống đã được nhổ lên tận gốc rễ. Tất cả các lậu hoặc đã được hoàn toàn tiêu diệt, bây giờ không còn sự tái sanh.” 42. 42. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුප්ඵපූජායිදං ඵලං. “Cách đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường hoa.” 43. 43. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (như trên) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 44. 44. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự quang lâm của tôi quả là tốt đẹp ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 45. 45. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (như trên) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා ථෙරී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật Trưởng lão ni Naḷamālikā đã nói những câu kệ này. නළමාලිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං. Thánh tích Trưởng lão ni Naḷamālikā, phẩm thứ năm. 6. එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරීඅපදානං 6. Thánh tích Trưởng lão ni Ekapiṇḍapātadāyikā 46. 46. ‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො; තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං. Tại thành Bandhumatī, có vị quốc vương tên là Bandhumā. Ta đã là hoàng hậu của vị vua ấy, ta đã cùng nhau thực hành (pháp). 47. 47. ‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා; ‘ආදාය ගමනීයඤ්හි, කුසලං නත්ථි මෙ කතං. Vào lúc ấy, sau khi đi đến nơi vắng vẻ và ngồi xuống, ta đã suy nghĩ như vầy: ‘Thiện nghiệp đã được ta thực hiện để có thể mang theo (trong vòng luân hồi) quả là không có.’ 48. 48. ‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං; නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’. ‘Chắc chắn ta sẽ đi đến cảnh địa ngục, nơi vô cùng nóng bức, cay đắng, có hình tướng ghê rợn, và rất tàn khốc. Về điều này, ta không có sự hoài nghi.’ 49. 49. ‘‘රාජානං උපසඞ්කම්ම, ඉදං වචනමබ්‍රවිං; ‘එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’. Sau khi đến gần đức vua, ta đã nói lên lời này: ‘Tâu hoàng thượng thuộc dòng Sát-đế-lỵ, xin hãy ban cho tiện nữ một vị Sa-môn, tiện nữ sẽ cúng dường vị ấy.’ 50. 50. ‘‘අදාසි මෙ මහාරාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං; තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං. Đức vua vĩ đại đã ban cho ta vị Sa-môn có các căn được tu tập. Sau khi nhận lấy bình bát của vị ấy, ta đã đổ đầy vật thực thượng hạng. 51. 51. ‘‘පූරයිත්වා [Pg.192] පරමන්නං, ගන්ධාලෙපං අකාසහං; ජාලෙන පිදහිත්වාන, වත්ථයුගෙන ඡාදයිං. Sau khi đổ đầy vật thực thượng hạng, ta đã thoa các loại hương thơm. Sau khi đậy lại bằng tấm lưới, ta đã che phủ bằng cặp vải. 52. 52. ‘‘ආරම්මණං මමං එතං, සරාමි යාවජීවිහං; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං. Ta đã ghi nhớ đối tượng ấy của ta cho đến trọn đời. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, ta đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 53. 53. ‘‘තිංසානං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං. Ta đã làm hoàng hậu của ba mươi vị thiên vương. Điều được tâm ta mong cầu đã được phát sanh theo như ý muốn. 54. 54. ‘‘වීසානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං. Ta đã làm hoàng hậu của hai mươi vị Chuyển Luân Vương. Sau khi đã có được tự thân tích lũy (phước báu), ta đã trôi lăn trong các kiếp sống. 55. 55. ‘‘සබ්බබන්ධනමුත්තාහං, අපෙතා මෙ උපාදිකා; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Ta đã được giải thoát khỏi tất cả sự trói buộc, các phiền não tiềm ẩn của ta đã được loại bỏ. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn trừ, giờ đây không còn tái sanh. 56. 56. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi mốt tính từ kiếp này, vào lúc ấy ta đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường vật thực. 57. 57. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... ta sống không còn lậu hoặc. 58. 58. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 59. 59. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං එකපිණ්ඩපාතදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Quả thật vậy, Tỳ-khưu-ni Ekapiṇḍapātadāyikā đã nói những câu kệ này. එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Ekapiṇḍapātadāyikā, phẩm thứ sáu. 7. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරීඅපදානං 7. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Kaṭacchubhikkhādāyikā 60. 60. ‘‘පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො; කටච්ඡුභික්ඛං පග්ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස දාසහං. Trong lúc bậc Đạo Sư tên là Tissa đang đi khất thực, ta đã dâng lên một muỗng vật thực đến đấng Phật tối thượng. 61. 61. ‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො; වීථියා සණ්ඨිතො සත්ථා, අකා මෙ අනුමොදනං. Sau khi thọ nhận, đức Chánh Đẳng Giác Tissa, là vị lãnh đạo tối thượng của thế gian, bậc Đạo Sư đã đứng lại ở trên đường và đã thực hiện việc tùy hỷ cho ta. 62. 62. ‘‘‘කටච්ඡුභික්ඛං [Pg.193] දත්වාන, තාවතිංසං ගමිස්සසි; ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි. ‘Do đã cúng dường một muỗng vật thực, ngươi sẽ đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Ngươi sẽ làm hoàng hậu của ba mươi sáu vị thiên vương. 63. 63. ‘‘‘පඤ්ඤාසං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි; මනසා පත්ථිතං සබ්බං, පටිලච්ඡසි සබ්බදා. ‘Ngươi sẽ làm hoàng hậu của năm mươi vị Chuyển Luân Vương. Ngươi sẽ luôn luôn nhận được tất cả những gì được tâm ý mong cầu.’ 64. 64. ‘‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, පබ්බජිස්සසිකිඤ්චනා; සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සසිනාසවා’. ‘Sau khi đã hưởng thụ sự thành tựu, ngươi sẽ xuất gia không còn sầu muộn. Sau khi đã liễu tri tất cả các lậu hoặc, ngươi sẽ được tịch duyệt Niết-bàn không còn lậu hoặc.’ 65. 65. ‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො; නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ. Sau khi nói lên lời này, đức Chánh Đẳng Giác Tissa, là vị lãnh đạo tối thượng của thế gian, bậc Anh Hùng đã bay lên không trung, giống như con thiên nga chúa ở giữa bầu trời. 66. 66. ‘‘සුදින්නං මෙ දානවරං, සුයිට්ඨා යාගසම්පදා; කටච්ඡුභික්ඛං දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං. Vật bố thí cao quý đã được ta khéo dâng cúng, sự thành tựu của việc tế lễ đã được khéo thực hiện. Do đã cúng dường một muỗng vật thực, ta đã chứng đạt trạng thái bất động. 67. 67. ‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භික්ඛාදානස්සිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi hai tính từ kiếp này, vào lúc ấy ta đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) ta không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báu của việc cúng dường vật thực. 68. 68. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... ta sống không còn lậu hoặc. 69. 69. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta quả là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 70. 70. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Quả thật vậy, Tỳ-khưu-ni Kaṭacchubhikkhādāyikā đã nói những câu kệ này. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරියාපදානං සත්තමං. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Kaṭacchubhikkhādāyikā, phẩm thứ bảy. 8. සත්තුප්පලමාලිකාථෙරීඅපදානං 8. Trưởng lão ni kệ Sattuppalamālikā 71. 71. ‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ත්තියො; තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, වාරිතං වාරයාමහං. “Tại thành phố Aruṇavatī, có vị vua Sát-đế-lỵ tên là Aruṇa. Tôi đã là vợ của vị vua ấy, tôi đã ngăn cản điều đáng ngăn cản. 72. 72. ‘‘සත්තමාලං ගහෙත්වාන, උප්පලා දෙවගන්ධිකා; නිසජ්ජ පාසාදවරෙ, එවං චින්තෙසි තාවදෙ. “Sau khi lấy vòng hoa gồm bảy đóa hoa sen xanh có hương thơm của chư Thiên, tôi đã ngồi xuống ở lầu đài cao quý và đã suy nghĩ như sau vào lúc ấy. 73. 73. ‘‘‘කිං [Pg.194] මෙ ඉමාහි මාලාහි, සිරසාරොපිතාහි මෙ; වරං මෙ බුද්ධසෙට්ඨස්ස, ඤාණම්හි අභිරොපිතං’. “‘Đối với tôi, có ích lợi gì với những vòng hoa này được cài ở trên đầu của tôi? Đối với tôi, việc dâng cúng lên bậc Toàn Giác của đức Phật Tối Thượng là điều tốt đẹp hơn.’” 74. 74. ‘‘සම්බුද්ධං පටිමානෙන්තී, ද්වාරාසන්නෙ නිසීදහං; ‘යදා එහිති සම්බුද්ධො, පූජයිස්සං මහාමුනිං’. “Trong khi đang chờ đợi đức Chánh Đẳng Giác, tôi đã ngồi xuống ở gần cửa: ‘Khi nào đức Chánh Đẳng Giác sẽ đi đến, tôi sẽ cúng dường bậc Đại ẩn sĩ.’” 75. 75. ‘‘කකුධො විලසන්තොව, මිගරාජාව කෙසරී; භික්ඛුසඞ්ඝෙන සහිතො, ආගච්ඡි වීථියා ජිනො. “Vị Toàn Thắng, cùng với Tăng chúng Tỳ khưu, đã đi đến trên đường phố, giống như cây kakudha đang tỏa sáng, giống như sư tử là vua của các loài thú. 76. 76. ‘‘බුද්ධස්ස රංසිං දිස්වාන, හට්ඨා සංවිග්ගමානසා; ද්වාරං අවාපුරිත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං. “Sau khi nhìn thấy hào quang của đức Phật, với tâm hoan hỷ và xúc động, sau khi đã mở cửa, tôi đã cúng dường đến đức Phật Tối Thượng. 77. 77. ‘‘සත්ත උප්පලපුප්ඵානි, පරිකිණ්ණානි අම්බරෙ; ඡදිං කරොන්තො බුද්ධස්ස, මත්ථකෙ ධාරයන්ති තෙ. “Bảy đóa hoa sen xanh đã được tung vãi ở trên không trung. Chúng nó đã được giữ gìn ở trên đầu của đức Phật, trong khi đang tạo thành chiếc lọng. 78. 78. ‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Với tâm phấn khởi, vui vẻ, có sự hân hoan phát sanh, tôi đã chắp tay lại. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 79. 79. ‘‘මහානෙලස්ස ඡාදනං, ධාරෙන්ති මම මුද්ධනි; දිබ්බගන්ධං පවායාමි, සත්තුප්පලස්සිදං ඵලං. “Sự che chở của chiếc lọng lớn màu xanh dương được giữ gìn ở trên đầu của tôi. Tôi tỏa ra hương thơm của chư Thiên. Đây là quả báo của bảy đóa hoa sen xanh. 80. 80. ‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා; යාවතා පරිසා මය්හං, මහානෙලං ධරීයති. “Vào lúc ấy, đôi khi trong lúc đang được đoàn thể bà con thân quyến dẫn đi, chiếc lọng lớn màu xanh dương được giữ gìn (phía trên) đoàn tùy tùng của tôi trong bất cứ khoảng cách nào. 81. 81. ‘‘සත්තති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සබ්බත්ථ ඉස්සරා හුත්වා, සංසරාමි භවාභවෙ. “Tôi đã làm chánh hậu của bảy mươi vị thiên chủ. Sau khi là người có quyền thế ở khắp mọi nơi, tôi luân chuyển trong các kiếp sống. 82. 82. ‘‘තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සබ්බෙ මමනුවත්තන්ති, ආදෙය්‍යවචනා අහුං. “Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi ba vị Chuyển Luân Vương. Tất cả đã đi theo sau tôi, (lời nói của tôi) đã là những lời đáng được tin cậy. 83. 83. ‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, ගන්ධො චෙව පවායති; දුබ්බණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Sắc diện của tôi giống như của hoa sen xanh, và hương thơm cũng tỏa ra như thế. Tôi không biết đến sự xấu xí. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 84. 84. ‘‘ඉද්ධිපාදෙසු කුසලා, බොජ්ඣඞ්ගභාවනා රතා; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi có kỹ năng về các thần thông, ưa thích trong việc tu tập các giác chi, đã đạt đến sự toàn hảo về các thắng trí. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 85. 85. ‘‘සතිපට්ඨානකුසලා, සමාධිඣානගොචරා; සම්මප්පධානමනුයුත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Tôi có kỹ năng về các niệm xứ, có định và thiền làm đối tượng, chuyên tâm vào các chánh cần. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 86. 86. ‘‘වීරියං [Pg.195] මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Sự tinh tấn của tôi là con vật chuyên chở gánh nặng, là phương tiện chuyên chở đến nơi an ổn khỏi các ách縛. Tất cả các lậu hoặc đã được tận trừ, giờ đây không còn sự tái sanh. 87. 87. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã cúng dường đóa hoa nào, (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 88. 88. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 89. 89. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự quang lâm của tôi là tốt đẹp... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 90. 90. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං සත්තුප්පලමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Quả thật, Tỳ khưu ni Sattuppalamālikā đã nói những câu kệ này như thế ấy. සත්තුප්පලමාලිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං. Trưởng lão ni kệ của ngài Sattuppalamālikā là phần thứ tám. 9. පඤ්චදීපිකාථෙරීඅපදානං 9. Trưởng lão ni kệ Pañcadīpikā 91. 91. ‘‘නගරෙ හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා; ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා. “Tại thành phố Haṃsavatī, vào lúc ấy tôi là người đi du hành. Trong khi mong muốn điều thiện, tôi đi từ tu viện này đến tu viện khác. 92. 92. ‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං. “Vào ngày của kỳ trăng khuyết, tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề cao quý. Sau khi đã làm cho tâm ý trong sạch ở nơi ấy, tôi đã ngồi xuống ở cội Bồ-đề. 93. 93. ‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ. “Sau khi đã an lập tâm tôn kính, sau khi đã thực hiện việc chắp tay ở trên đầu, sau khi đã biểu lộ sự vui vẻ, tôi đã suy nghĩ như vầy vào lúc ấy. 94. 94. ‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො; දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’. “‘Nếu đức Phật là bậc có các đức hạnh vô lượng, là nhân vật không có người ngang bằng, không có người đối xứng, mong rằng cây Bồ-đề này hãy chỉ cho tôi thấy phép lạ, mong rằng nó hãy tỏa sáng.’” 95. 95. ‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ; සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති. “Ngay khi tôi vừa suy xét, cây Bồ-đề đã bừng cháy vào lúc ấy. Nó đã trở thành hoàn toàn bằng vàng, tất cả các phương hướng đều rực rỡ. 96. 96. ‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං; සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං. “Tôi đã ngồi ở cội Bồ-đề tại nơi ấy trong bảy ngày bảy đêm. Khi đã đến ngày thứ bảy, tôi đã thực hiện việc cúng dường các ngọn đèn. 97. 97. ‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්චදීපානි පජ්ජලුං; යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා. Năm ngọn đèn đã được thắp sáng, bao quanh chỗ ngồi (của cây Bồ-đề). Các ngọn đèn của tôi đã thắp sáng vào lúc ấy, cho đến khi mặt trời mọc lên. 98. 98. ‘‘තෙන [Pg.196] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa). 99. 99. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi được gọi là ‘Năm Ngọn Đèn.’ Lâu đài ấy cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần. 100. 100. ‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ; යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති. Vô số các ngọn đèn cháy sáng xung quanh tôi. Toàn thể cung điện chư thiên đều rực sáng với ánh sáng của những ngọn đèn. 101. 101. ‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං; උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා. Trong khi ngồi ở nơi khuất dạng, nếu tôi muốn nhìn thấy, tôi nhìn thấy tất cả bằng con mắt: ở trên, ở dưới, và theo chiều ngang. 102. 102. ‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ; තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා. Bất cứ khi nào tôi mong muốn nhìn thấy những chúng sanh ở cõi lành và cõi dữ, ở nơi ấy không có sự che chướng, dù là do cây cối hay núi non. 103. 103. ‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Tôi đã làm chánh hậu của tám mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của một trăm vị Chuyển Luân Vương. 104. 104. ‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ. Bất cứ cảnh giới nào tôi tái sanh vào, dù là thân chư thiên hay thân người, một trăm ngàn ngọn đèn đều cháy sáng xung quanh tôi. 105. 105. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං; මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති. Sau khi mệnh chung từ cõi trời, tôi đã sanh vào trong bụng mẹ. Trong khi đang ở trong bụng mẹ, mắt của tôi không nhắm lại. 106. 106. ‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා; ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. Do được hội đủ phước nghiệp, một trăm ngàn ngọn đèn cháy sáng trong nhà hộ sanh. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn. 107. 107. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං; අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං. Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã trở lại thân người. Tôi đã chứng ngộ được trạng thái mát mẻ, không già, không chết, chính là Niết-bàn. 108. 108. ‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං; උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො. Khi được bảy tuổi đời, tôi đã chứng đắc A-la-hán quả. Đức Phật Gotama, sau khi biết được các phẩm hạnh của tôi, đã làm lễ xuất gia cho tôi. 109. 109. ‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, පාසාදෙසු ගුහාසු වා; සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා, පඤ්චදීපා ජලන්ති මෙ. Dù ở trong nhà lều, hay ở dưới gốc cây, hoặc trong các lâu đài, hoặc trong các hang động, hoặc trong khi tôi đang ở nơi vắng vẻ, năm ngọn đèn vẫn cháy sáng cho tôi. 110. 110. ‘‘දිබ්බචක්ඛු [Pg.197] විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. Thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh, tôi thiện xảo về định, tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn. 111. 111. ‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා; පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම. Con, Pañcadīpā, người đã hoàn tất mọi phận sự, đã làm những việc cần làm, không còn lậu hoặc, xin đảnh lễ đôi chân của Ngài, bậc Đại Hùng, bậc có Năm Mắt. 112. 112. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. Vào một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy tôi đã cúng dường ngọn đèn nào, từ đó về sau, tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường năm ngọn đèn. 113. 113. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (v.v.)… tôi sống không còn lậu hoặc. 114. 114. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của tôi là một sự khéo đến… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 115. 115. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Pañcadīpikā đã nói lên những câu kệ này. පඤ්චදීපිකාථෙරියාපදානං නවමං. Thánh Cổ Ký của Trưởng Lão Ni Pañcadīpikā, phẩm thứ chín. 10. උදකදායිකාථෙරීඅපදානං 10. Thánh Cổ Ký của Trưởng Lão Ni Udakadāyikā 116. 116. ‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, අහොසිං උදහාරිකා; උදහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ. Tại thành Bandhumatī, tôi đã là người gánh nước. Tôi sinh sống bằng việc gánh nước, và bằng việc ấy, tôi nuôi nấng các con nhỏ. 117. 117. ‘‘දෙය්‍යධම්මො ච මෙ නත්ථි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ; කොට්ඨකං උපසඞ්කම්ම, උදකං පට්ඨපෙසහං. Tôi không có vật gì để dâng cúng trong ruộng phước vô thượng. Sau khi đi đến nhà tắm, tôi đã đặt để nước ở đấy. 118. 118. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං; තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උදහාරෙන නිම්මිතං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi đã được hóa hiện do việc gánh nước. 119. 119. ‘‘අච්ඡරානං සහස්සස්ස, අහඤ්හි පවරා තදා; දසට්ඨානෙහි තා සබ්බා, අභිභොමි සදා අහං. Khi ấy, giữa một ngàn tiên nữ, tôi là người vượt trội nhất. Tôi luôn luôn vượt hơn tất cả các vị ấy về mười phương diện. 120. 120. ‘‘පඤ්ඤාසං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; වීසතිචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Tôi đã làm chánh hậu của năm mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của hai mươi vị Chuyển Luân Vương. 121. 121. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං. Tôi đã luân hồi trong hai cảnh giới, cõi trời và cõi người. Tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc bố thí nước. 122. 122. ‘‘පබ්බතග්ගෙ [Pg.198] දුමග්ගෙ වා, අන්තලික්ඛෙ ච භූමියං; යදා උදකමිච්ඡාමි, ඛිප්පං පටිලභාමහං. Dù ở trên đỉnh núi, hay ở trên ngọn cây, hoặc ở giữa không trung, hoặc ở trên mặt đất, bất cứ khi nào tôi mong muốn có nước, tôi liền có được ngay lập tức. 123. 123. ‘‘අවුට්ඨිකා දිසා නත්ථි, සන්තත්තා කුථිතාපි ච; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, මහාමෙඝො පවස්සති. Đối với tôi, không có phương hướng nào là không có mưa, cũng không có nơi nào bị thiêu đốt hay sôi sục. Sau khi biết được ý muốn của tôi, đám mây lớn liền trút mưa xuống. 124. 124. ‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා; යදා ඉච්ඡාමහං වස්සං, මහාමෙඝො අජායථ. “Vào lúc bấy giờ, có đôi khi được hội chúng bà con dẫn đi; khi nào tôi mong muốn có mưa, thì mây lớn liền khởi lên.” 125. 125. ‘‘උණ්හං වා පරිළාහො වා, සරීරෙ මෙ න විජ්ජති; කායෙ ච මෙ රජො නත්ථි, දකදානස්සිදං ඵලං. “Sự nóng nực hay sự thiêu đốt không có ở trong thân của tôi. Và bụi bặm không có ở trên thân của tôi. Đây là quả của việc cúng dường nước.” 126. 126. ‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Hôm nay, với tâm thanh tịnh, đã xa lìa tâm ý xấu xa, đã đoạn tận tất cả lậu hoặc, giờ đây không còn tái sanh nữa.” 127. 127. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දකං අදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං. “Cách đây chín mươi mốt kiếp, vào lúc bấy giờ tôi đã cúng dường nước nào; (kể từ đó) tôi không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của việc cúng dường nước.” 128. 128. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi sống không còn lậu hoặc.” 129. 129. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 130. 130. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං උදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, quả thật tỳ-khưu-ni Udakadāyikā đã nói những câu kệ này. උදකදායිකාථෙරියාපදානං දසමං. Thiên truyện về Trưởng lão ni Udakadāyikā, phần thứ mười. සුමෙධාවග්ගො පඨමො. Phẩm Sumedhā, thứ nhất. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: සුමෙධා මෙඛලාදායී, මණ්ඩපං සඞ්කමං දදා; නළමාලී පිණ්ඩදදා, කටච්ඡු උප්පලප්පදා. Sumedhā, Mekhalādāyī, Maṇḍapadāyikā, Saṅkamadāyikā, Naḷamālī, Piṇḍadāyikā, Kaṭacchudāyikā, Uppalappadā. දීපදා දකදා චෙව, ගාථායො ගණිතා ඉහ; එකගාථාසතඤ්චෙව, තිංසති ච තදුත්තරි. Dīpadāyikā và Dakadāyikā. Các câu kệ được đếm ở đây là một trăm ba mươi và nhiều hơn nữa. 2. එකූපොසථිකවග්ගො 2. Phẩm Ekūposathikā 1. එකූපොසථිකාථෙරීඅපදානං 1. Thiên truyện về Trưởng lão ni Ekūposathikā 1. 1. ‘‘නගරෙ [Pg.199] බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො; දිවසෙ පුණ්ණමාය සො, උපවසි උපොසථං. “Ở tại thành phố Bandhumatī, có vị vua tên là Bandhumā. Vào ngày trăng tròn, vị ấy đã thực hành lễ Bố-tát.” 2. 2. ‘‘අහං තෙන සමයෙන, කුම්භදාසී අහං තහිං; දිස්වා සරාජකං සෙනං, එවාහං චින්තයිං තදා. “Vào lúc bấy giờ, tôi là người nữ tỳ mang bình ở nơi ấy. Sau khi nhìn thấy đạo quân cùng với nhà vua, vào lúc bấy giờ tôi đã suy nghĩ như vầy:” 3. 3. ‘රාජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, උපවසි උපොසථං; සඵලං නූන තං කම්මං, ජනකායො පමොදිතො’. “‘Cả đức vua cũng từ bỏ vương quốc để thực hành lễ Bố-tát. Chắc chắn việc làm ấy có kết quả, đoàn dân chúng được vui mừng’.” 4. 4. ‘‘යොනිසො පච්චවෙක්ඛිත්වා, දුග්ගච්චඤ්ච දලිද්දතං ; මානසං සම්පහංසිත්වා, උපවසිං උපොසථං. “Sau khi đã suy xét một cách hợp lý về sự sanh ra trong gia đình thấp kém và sự nghèo khổ, sau khi đã làm cho tâm được hoan hỷ, tôi đã thực hành lễ Bố-tát.” 5. 5. ‘‘අහං උපොසථං කත්වා, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ; තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Sau khi đã thực hành lễ Bố-tát trong giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, do nghiệp thiện ấy, tôi đã đi đến cõi trời Đao Lợi.” 6. 6. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උබ්භයොජනමුග්ගතං ; කූටාගාරවරූපෙතං, මහාසනසුභූසිතං. “Ở nơi ấy, lâu đài được làm tốt đẹp của tôi cao một do-tuần, được trang bị các gian phòng có mái nhọn tuyệt vời, được trang hoàng xinh đẹp với các chỗ ngồi to lớn.” 7. 7. ‘‘අච්ඡරා සතසහස්සා, උපතිට්ඨන්ති මං සදා; අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතික්කම්ම, අතිරොචාමි සබ්බදා. “Một trăm ngàn tiên nữ luôn luôn hầu hạ tôi. Vượt trội hơn các vị trời khác, tôi luôn luôn tỏa sáng rực rỡ.” 8. 8. ‘‘චතුසට්ඨි දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. “Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi bốn vị thiên chủ. Tôi đã làm chánh hậu của sáu mươi ba vị Chuyển Luân Vương.” 9. 9. ‘‘සුවණ්ණවණ්ණා හුත්වාන, භවෙසු සංසරාමහං; සබ්බත්ථ පවරා හොමි, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Sau khi có được màu da vàng ròng, tôi đã luân chuyển trong các kiếp sống. Ở khắp mọi nơi, tôi là người cao quý. Đây là quả của lễ Bố-tát.” 10. 10. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, රථයානඤ්ච සීවිකං ; ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Xe voi, xe ngựa, xe song mã, và kiệu; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.” 11. 11. ‘‘සොණ්ණමයං රූපිමයං, අථොපි ඵලිකාමයං; ලොහිතඞ්ගමයඤ්චෙව, සබ්බං පටිලභාමහං. “Được làm bằng vàng, được làm bằng bạc, và cả được làm bằng pha lê, và được làm bằng hồng ngọc; tôi nhận được tất cả.” 12. 12. ‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච; මහග්ඝානි ච වත්ථානි, සබ්බං පටිලභාමහං. “Các loại vải lụa và len, các loại vải gai và bông, và các loại y phục đắt tiền; tôi nhận được tất cả.” 13. 13. ‘‘අන්නං [Pg.200] පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච; සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Cơm, nước uống, vật thực, và y phục, chỗ ở, chỗ ngồi; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.” 14. 14. ‘‘වරගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, චුණ්ණකඤ්ච විලෙපනං; සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Hương thơm hảo hạng, vòng hoa, bột thơm, và vật thoa; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.” 15. 15. ‘‘කූටාගාරඤ්ච පාසාදං, මණ්ඩපං හම්මියං ගුහං; සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Gian phòng có mái nhọn, lâu đài, gian nhà, lầu gác, hang động; tôi nhận được tất cả những thứ này. Đây là quả của lễ Bố-tát.” 16. 16. ‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, පබ්බජිං අනගාරියං; අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, අරහත්තමපාපුණිං. “Lúc bảy tuổi, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà cửa; chưa đến nửa tháng, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán. 17. 17. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch, tất cả các hữu đã được nhổ lên; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa. 18. 18. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උපොසථස්සිදං ඵලං. “Vào kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, tôi đã thực hiện nghiệp ấy vào lúc bấy giờ; tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc giữ Bố-tát. 19. 19. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 20. 20. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 21. 21. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං එකූපොසථිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Ekūposathikā đã nói những câu kệ này. එකූපොසථිකාථෙරියාපදානං පඨමං. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Ekūposathikā, phẩm thứ nhất. 2. සළලපුප්ඵිකාථෙරීඅපදානං 2. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Saḷalapupphikā 22. 22. ‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා; අද්දසාහං දෙවදෙවං, චඞ්කමන්තං නරාසභං. “Bên bờ sông Candabhāgā, khi ấy tôi là một vị khẩn-na-la; tôi đã nhìn thấy đấng Thiên Nhân Sư, bậc Ngưu Vương trong loài người, đang đi kinh hành. 23. 23. ‘‘ඔචිනිත්වාන සළලං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං; උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, සළලං දෙවගන්ධිකං. “Sau khi hái đóa hoa thông, tôi đã dâng lên đức Phật tối thắng; bậc Đại Hùng đã ngửi đóa hoa thông có hương thơm của chư Thiên. 24. 24. ‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, විපස්සී ලොකනායකො; උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, පෙක්ඛමානාය මෙ තදා. “Đấng Chánh Đẳng Giác Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, sau khi thọ nhận, bậc Đại Hùng đã ngửi đóa hoa trong khi tôi đang nhìn xem vào lúc ấy. 25. 25. ‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, වන්දිත්වා ද්විපදුත්තමං ; සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, තතො පබ්බතමාරුහිං. “Sau khi chắp tay, đảnh lễ bậc Tối Thắng trong loài hai chân, sau khi làm cho tâm mình được tịnh tín, từ nơi ấy tôi đã đi lên núi. 26. 26. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.201] කප්පෙ, යං පුප්ඵමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං. “Vào kiếp thứ chín mươi mốt tính từ đây, tôi đã dâng đóa hoa vào lúc bấy giờ; tôi không hề biết đến ác thú, đây là quả của việc cúng dường đức Phật. 27. 27. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 28. 28. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 29. 29. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං සළලපුප්ඵිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Saḷalapupphikā đã nói những câu kệ này. සළලපුප්ඵිකාථෙරියාපදානං දුතියං. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Saḷalapupphikā, phẩm thứ hai. 3. මොදකදායිකාථෙරීඅපදානං 3. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Modakadāyikā 30. 30. ‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, කුම්භදාසී අහොසහං; මම භාගං ගහෙත්වාන, ගච්ඡං උදකහාරිකා. “Ở thành phố Bandhumatī, tôi đã là người nữ tỳ mang bình nước; sau khi nhận lấy phần của mình, tôi đã đi lấy nước. 31. 31. ‘‘පන්ථම්හි සමණං දිස්වා, සන්තචිත්තං සමාහතං; පසන්නචිත්තා සුමනා, මොදකෙ තීණිදාසහං. “Ở trên đường, sau khi nhìn thấy vị Sa-môn có tâm an tịnh, có tâm định tĩnh, với tâm tịnh tín và hoan hỷ, tôi đã dâng cúng ba cái bánh ngọt. 32. 32. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; එකනවුතිකප්පානි, විනිපාතං නගච්ඡහං. “Do nghiệp được khéo làm ấy và do các tác ý và nguyện vọng, trong chín mươi mốt kiếp, tôi đã không đi đến đọa xứ. 33. 33. ‘‘සම්පත්ති තං කරිත්වාන, සබ්බං අනුභවිං අහං; මොදකෙ තීණි දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං. “Sau khi thực hiện sự thành tựu ấy, tôi đã hưởng thụ tất cả; sau khi dâng cúng ba cái bánh ngọt, tôi đã chứng đắc trạng thái bất động. 34. 34. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt sạch ... (dấu lửng) ... tôi sống không còn lậu hoặc. 35. 35. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là khéo đến ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật. 36. 36. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (dấu lửng) ... tôi đã thực hành giáo pháp của đức Phật.” ඉත්ථං සුදං මොදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như thế, quả thật tỳ-khưu-ni Modakadāyikā đã nói những câu kệ này. මොදකදායිකාථෙරියාපදානං තතියං. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Modakadāyikā, phẩm thứ ba. 4. එකාසනදායිකාථෙරීඅපදානං 4. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ni sư Ekāsanadāyikā 37. 37. ‘‘නගරෙ [Pg.202] හංසවතියා, අහොසිං බාලිකා තදා; මාතා ච මෙ පිතා චෙව, කම්මන්තං අගමංසු තෙ. Khi ấy ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã là một bé gái. Cả mẹ của tôi và cha của tôi, cả hai vị ấy đã đi đến nơi làm việc. 38. 38. ‘‘මජ්ඣන්හිකම්හි සූරියෙ, අද්දසං සමණං අහං; වීථියා අනුගච්ඡන්තං, ආසනං පඤ්ඤපෙසහං. Khi mặt trời đứng bóng, tôi đã nhìn thấy vị Sa-môn đang đi theo con đường. Tôi đã dọn sẵn chỗ ngồi. 39. 39. ‘‘ගොනකාවිකතිකාහි, පඤ්ඤපෙත්වා මමාසනං; පසන්නචිත්තා සුමනා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Sau khi trải chỗ ngồi của tôi bằng những tấm thảm len có tua dài và những tấm trải có hình thù đa dạng, với tâm ý trong sạch và hoan hỷ, tôi đã nói lên lời này. 40. 40. ‘‘‘සන්තත්තා කුථිතා භූමි, සූරො මජ්ඣන්හිකෙ ඨිතො; මාලුතා ච න වායන්ති, කාලො චෙවෙත්ථ මෙහිති. ‘Mặt đất nóng bỏng, sôi sục; mặt trời đang đứng bóng. Gió cũng không thổi, và đây là thời điểm thích hợp, xin Ngài hãy đến đây.’ 41. 41. ‘‘‘පඤ්ඤත්තමාසනමිදං, තවත්ථාය මහාමුනි; අනුකම්පං උපාදාය, නිසීද මම ආසනෙ’. ‘Bạch bậc Đại-mâu-ni, chỗ ngồi này đã được dọn sẵn vì lợi ích của Ngài. Do lòng bi mẫn, xin Ngài hãy ngồi xuống trên chỗ ngồi của con.’ 42. 42. ‘‘නිසීදි තත්ථ සමණො, සුදන්තො සුද්ධමානසො; තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, යථාරන්ධං අදාසහං. Vị Sa-môn, bậc khéo điều phục, có tâm ý thanh tịnh, đã ngồi xuống nơi ấy. Sau khi nhận lấy bình bát của Ngài, tôi đã dâng cúng vật thực đã được nấu nướng. 43. 43. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy và do các tâm nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 44. 44. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, ආසනෙන සුනිම්මිතං; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. Tại nơi ấy, lâu đài của tôi, do phước lành tạo ra, đã được khéo kiến tạo bởi chỗ ngồi (đã cúng dường). Lâu đài ấy cao sáu mươi do-tuần và rộng ba mươi do-tuần. 45. 45. ‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, අථොපි ඵලිකාමයා; ලොහිතඞ්ගමයා චෙව, පල්ලඞ්කා විවිධා මම. Những chiếc ngai tòa của tôi có nhiều loại khác nhau: làm bằng vàng, làm bằng ngọc, và cả làm bằng pha lê, cũng như làm bằng hồng ngọc. 46. 46. ‘‘තූලිකා විකතිකාහි, කට්ටිස්සචිත්තකාහි ච; උද්දඑකන්තලොමී ච, පල්ලඞ්කා මෙ සුසණ්ඨිතා. Những chiếc ngai tòa của tôi được trang hoàng lộng lẫy với những tấm nệm bông, những tấm trải có hình thù đa dạng, những tấm thảm lụa thêu kim tuyến, và những tấm thảm len có tua ở một bên hoặc cả hai bên. 47. 47. ‘‘යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, හාසඛිඩ්ඩසමප්පිතා; සහ පල්ලඞ්කසෙට්ඨෙන, ගච්ඡාමි මම පත්ථිතං. Bất cứ khi nào tôi muốn đi đâu, tràn đầy niềm vui và tiếng cười, tôi đi cùng với chiếc ngai tòa cao quý đến nơi tôi mong muốn. 48. 48. ‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සත්තති චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Tôi đã làm hoàng hậu cho tám mươi vị thiên chủ. Tôi đã làm hoàng hậu cho bảy mươi vị chuyển luân vương. 49. 49. ‘‘භවාභවෙ [Pg.203] සංසරන්තී, මහාභොගං ලභාමහං; භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Khi luân hồi trong các kiếp sống, tôi đã nhận được tài sản to lớn. Tài sản của tôi không hề bị thiếu hụt, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 50. 50. ‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; අඤ්ඤෙ භවෙ න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Tôi chỉ luân hồi trong hai cảnh giới: cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến các cảnh giới khác, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 51. 51. ‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ; උච්චාකුලීනා සබ්බත්ථ, එකාසනස්සිදං ඵලං. Tôi được sinh ra trong hai dòng dõi: dòng dõi Sát-đế-lỵ và dòng dõi Bà-la-môn. Ở khắp mọi nơi, tôi đều thuộc dòng dõi cao quý, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 52. 52. ‘‘දොමනස්සං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම; වෙවණ්ණියං න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Tôi không biết đến sự ưu phiền, không biết đến sự nóng nảy trong tâm. Tôi không biết đến sự xấu xí, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 53. 53. ‘‘ධාතියො මං උපට්ඨන්ති, ඛුජ්ජා චෙලාපිකා බහූ; අඞ්කෙන අඞ්කං ගච්ඡාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Các vú nuôi hầu hạ tôi, có nhiều người hầu gái gù lưng và tỳ nữ. Tôi được chuyền từ vòng tay này sang vòng tay khác, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 54. 54. ‘‘අඤ්ඤා න්හාපෙන්ති භොජෙන්ති, අඤ්ඤා රමෙන්ති මං සදා; අඤ්ඤා ගන්ධං විලිම්පන්ති, එකාසනස්සිදං ඵලං. Những người khác tắm cho tôi, những người khác cho tôi ăn, những người khác luôn làm tôi vui thích. Những người khác xức hương thơm cho tôi, đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 55. 55. ‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා; මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති. Khi tôi đang ở trong đình tạ, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, chiếc ngai tòa biết được ý định của tôi liền hiện ra. 56. 56. ‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො; අජ්ජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං. Đây là kiếp sống cuối cùng của tôi, kiếp chót đang diễn ra. Ngay cả trong kiếp này, sau khi từ bỏ vương vị, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. 57. 57. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi tôi đã thực hiện việc bố thí ấy, tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là kết quả của việc cúng dường một chỗ ngồi. 58. 58. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt sạch… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 59. 59. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự quang lâm của tôi thật là khéo đến… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 60. 60. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං එකාසනදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Ekāsanadāyikā đã nói lên những câu kệ này. එකාසනදායිකාථෙරියාපදානං චතුත්ථං. Trưởng Lão Ni Kệ của vị Thí Chủ Một Chỗ Ngồi, phẩm thứ tư. 5. පඤ්චදීපදායිකාථෙරීඅපදානං 5. Trưởng Lão Ni Kệ của vị Thí Chủ Năm Ngọn Đèn 61. 61. ‘‘නගරෙ [Pg.204] හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා; ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා. Khi ấy ở tại thành phố Haṃsavatī, tôi là người thường đi du hành. Mong cầu điều thiện, tôi đi từ tu viện này đến tu viện khác. 62. 62. ‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං; තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං. Vào ngày hạ huyền, tôi đã nhìn thấy cây Bồ-đề cao quý. Tại nơi ấy, sau khi làm cho tâm ý trong sạch, tôi đã ngồi xuống dưới gốc cây Bồ-đề. 63. 63. ‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං; සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ. Sau khi an trú tâm cung kính và chắp tay trên đầu, tôi đã biểu lộ niềm hoan hỷ và suy nghĩ như vầy vào lúc ấy. 64. 64. ‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො; දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’. “‘Nếu đức Phật là bậc có ân đức vô lượng, là người không có đối thủ, xin cây Bồ-đề này hãy thị hiện thần thông cho con, xin hãy tỏa sáng.’” 65. 65. ‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ; සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති. “Ngay khi con vừa suy niệm, cây Bồ-đề liền bừng cháy sáng. (Cây) đã trở thành hoàn toàn bằng vàng, tất cả các phương hướng đều rực rỡ.” 66. 66. ‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං; සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං. “Con đã ngồi tại đó, ở cội Bồ-đề, trong suốt bảy ngày bảy đêm. Khi đến ngày thứ bảy, con đã thực hiện việc cúng dường đèn.” 67. 67. ‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්ච දීපානි පජ්ජලුං; යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා. “Bao quanh chỗ ngồi (của đức Phật), năm ngọn đèn đã cháy sáng. Khi ấy, những ngọn đèn của con đã cháy sáng cho đến khi mặt trời mọc.” 68. 68. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp tốt đã làm ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.” 69. 69. ‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති; සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං. “Ở đó, lâu đài do con tạo ra được gọi là Pañcadīpa (Năm Ngọn Đèn), cao sáu mươi do-tuần, và rộng ba mươi do-tuần.” 70. 70. ‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලිංසු මෙ; යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති. “Vô số ngọn đèn đã cháy sáng xung quanh con. Toàn cõi trời đều rực sáng bởi ánh sáng của những ngọn đèn.” 71. 71. ‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං; උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා. “Dù ngồi quay mặt đi, nếu con muốn nhìn, con đều nhìn thấy tất cả, trên, dưới, và ngang, bằng mắt của mình.” 72. 72. ‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ; තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා. “Bất cứ khi nào con mong muốn nhìn thấy những chúng sanh ở cõi lành hay cõi dữ, ở đó không có gì che chướng, dù là cây cối hay núi non.” 73. 73. ‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. “Con đã làm hoàng hậu của tám mươi vị thiên chủ. Con đã làm hoàng hậu của một trăm vị Chuyển luân vương.” 74. 74. ‘‘යං [Pg.205] යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ. “Bất cứ cảnh giới nào con tái sanh vào, dù là cõi trời hay cõi người, một trăm ngàn ngọn đèn đều cháy sáng xung quanh con.” 75. 75. ‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං; මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời, con đã sanh vào trong bụng mẹ. Dù đang ở trong bụng mẹ, mắt của con vẫn không nhắm lại.” 76. 76. ‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා; ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. “Một trăm ngàn ngọn đèn, do được phú cho nghiệp phước, đã cháy sáng trong nhà hộ sinh. Đây là quả của năm ngọn đèn.” 77. 77. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං; අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං. “Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, con đã trở lại làm người. Con đã chứng ngộ Niết-bàn, trạng thái không già, không chết, tịch tịnh.” 78. 78. ‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං; උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො. “Con, khi được bảy tuổi, đã đắc quả A-la-hán. Đức Phật Gotama, sau khi biết được phẩm hạnh (của con), đã cho con xuất gia.” 79. 79. ‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා; සදා පජ්ජලතෙ දීපං, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. “Khi đang trú ngụ trong lều, dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, ngọn đèn luôn luôn cháy sáng. Đây là quả của năm ngọn đèn.” 80. 80. ‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං; අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. “Thiên nhãn của con đã được thanh tịnh, con thiện xảo về định. Con đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí. Đây là quả của năm ngọn đèn.” 81. 81. ‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා; පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම. “Con, Pañcadīpā, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc, kính lạy dưới chân Ngài, bậc Đại Hùng, bậc có mắt (trí tuệ).” 82. 82. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, khi ấy con đã cúng dường ngọn đèn, (từ đó) con không còn biết đến khổ cảnh. Đây là quả của năm ngọn đèn.” 83. 83. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc.” 84. 84. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật vậy, sự đến của con là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 85. 85. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, quả thật Tỳ-khưu-ni Pañcadīpadāyikā đã nói những câu kệ này. පඤ්චදීපදායිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං. Trưởng lão ni kệ của ngài Pañcadīpadāyikā, phẩm thứ năm. 6. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං 6. Trưởng lão ni kệ của ngài Naḷamālikā 86. 86. ‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා; අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං. “Khi ấy, con là một nàng khẩn-na-la ở bên bờ sông Candabhāgā. Con đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, bậc Tự Giác, bậc Bất Bại.” 87. 87. ‘‘පසන්නචිත්තා [Pg.206] සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී; නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං. “Với tâm trong sạch, hoan hỷ, tràn đầy niềm vui, con đã chắp tay, lấy một vòng hoa lau, con đã cúng dường lên bậc Tự Giác.” 88. 88. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp tốt đã làm ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân khẩn-na-la, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.” 89. 89. ‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං. “Con đã làm hoàng hậu của ba mươi sáu vị thiên chủ. Điều gì con mong mỏi trong tâm, đều được thành tựu như ý muốn.” 90. 90. ‘‘දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං. “Con đã làm hoàng hậu của mười vị Chuyển luân vương. Do đã tích lũy (nghiệp), con đã luân hồi trong các kiếp sống.” 91. 91. ‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං; පූජාරහා අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ. Ta có được công đức, ta đã xuất gia vào đời sống không nhà; ngày nay, ta là vị đáng được cúng dường ở trong giáo pháp của đấng Thích Ca Tử. 92. 92. ‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Ngày nay, với tâm ý thanh tịnh, đã rời xa tâm ý xấu xa; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn có sự tái sanh. 93. 93. ‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළමාලායිදං ඵලං. Kể từ kiếp thứ chín mươi bốn tính từ kiếp này, khi ấy ta đã cúng dường đến đức Phật; (kể từ đó) ta không còn biết đến đường ác. Đây là quả của (việc cúng dường) vòng hoa lau. 94. 94. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của ta đã được đốt cháy ... (vân vân) ... ta sống không còn lậu hoặc. 95. 95. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta quả là khéo đến ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 96. 96. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Được biết, Tỳ-khưu-ni Naḷamālikā đã nói lên những câu kệ này như thế ấy. නළමාලිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං. Phần Thánh Ký của Trưởng Lão Ni Naḷamālikā, chương thứ sáu. 7. මහාපජාපතිගොතමීථෙරීඅපදානං 7. Thánh Ký về Trưởng Lão Ni Mahāpajāpatigotamī 97. 97. ‘‘එකදා ලොකපජ්ජොතො, වෙසාලියං මහාවනෙ; කූටාගාරෙ සුසාලායං, වසතෙ නරසාරථි. Một thuở nọ, bậc Soi Sáng Thế Gian, bậc Điều Ngự Chúng Sanh đang ngự tại giảng đường có nóc nhọn ở Đại Lâm, tại thành Vesālī. 98. 98. ‘‘තදා ජිනස්ස මාතුච්ඡා, මහාගොතමි භික්ඛුනී; තහිං කතෙ පුරෙ රම්මෙ, වසී භික්ඛුනුපස්සයෙ. Khi ấy, vị di mẫu của đấng Chiến Thắng, Tỳ-khưu-ni Mahāgotamī, đã trú ngụ ở tu viện ni khả ái được xây dựng tại thành phố ấy. 99. 99. ‘‘භික්ඛුනීහි [Pg.207] විමුත්තාහි, සතෙහි සහ පඤ්චහි; රහොගතාය තස්සෙවං, චිතස්සාසි විතක්කිතං. (Bà) đã cùng với năm trăm vị Tỳ-khưu-ni đã được giải thoát (trú ngụ). Khi đang ở nơi vắng vẻ, trong tâm của vị ấy đã khởi lên sự suy nghĩ như vầy: 100. 100. ‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, සාවකග්ගයුගස්ස වා; රාහුලානන්දනන්දානං, නාහං ලච්ඡාමි පස්සිතුං. ‘Ta sẽ không có được (cơ hội) để nhìn thấy sự viên tịch của đức Phật, hoặc của cặp đôi Thượng Thủ Thinh Văn, hoặc của các ngài Rāhula, Ānanda, và Nanda. 101. 101. ‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානා, සාවකග්ගයුගස්ස වා; මහාකස්සපනන්දානං, ආනන්දරාහුලාන ච. Sau sự viên tịch của đức Phật, hoặc của cặp đôi Thượng Thủ Thinh Văn, của các ngài Mahākassapa và Nanda, và của các ngài Ānanda và Rāhula. 102. 102. ‘‘පටිකච්චායුසඞ්ඛාරං, ඔසජ්ජිත්වාන නිබ්බුතිං; ගච්ඡෙය්‍යං ලොකනාථෙන, අනුඤ්ඤාතා මහෙසිනා. sau khi từ bỏ hành mạng từ trước, ta sẽ đi đến sự tịch tịnh, sau khi được đấng Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Đại Sĩ, cho phép. 103. 103. ‘‘තථා පඤ්චසතානම්පි, භික්ඛුනීනං විතක්කිතං; ආසි ඛෙමාදිකානම්පි, එතදෙව විතක්කිතං. Cũng thế, sự suy nghĩ đã khởi lên ở năm trăm vị Tỳ-khưu-ni. Và đối với các vị đứng đầu là Khemā, chính sự suy nghĩ này cũng đã (khởi lên). 104. 104. ‘‘භූමිචාලො තදා ආසි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී; උපස්සයාධිවත්ථායො, දෙවතා සොකපීළිතා. Khi ấy, đã có sự rung chuyển đất đai, các trống trời đã vang rền. Các vị chư thiên trú ngụ ở tu viện ni đã bị sầu muộn áp bức. 105. 105. ‘‘විලපන්තා සුකරුණං, තත්ථස්සූනි පවත්තයුං; මිත්තා භික්ඛුනියො තාහි, උපගන්ත්වාන ගොතමිං. Trong khi đang than khóc một cách rất bi thương, các vị ấy đã làm tuôn rơi nước mắt ở nơi ấy. Các vị Tỳ-khưu-ni là bạn hữu đã cùng với các vị ấy đi đến gần bà Gotamī. 106. 106. ‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවුං; ‘තත්ථ තොයලවාසිත්තා, මයමය්‍යෙ රහොගතා. sau khi cúi đầu đảnh lễ nơi bàn chân, đã nói lên lời này: ‘Thưa tôn nữ, ở nơi ấy, chúng con đã được vẩy các giọt nước, đã đi đến nơi vắng vẻ. 107. 107. ‘‘‘සා චලා චලිතා භූමි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී; පරිදෙවා ච සුය්‍යන්තෙ, කිමත්ථං නූන ගොතමී’. ‘Mặt đất vốn không rung chuyển ấy đã bị rung chuyển, các trống trời đã vang rền, và các lời than van cũng được nghe thấy. Thưa bà Gotamī, sự việc ấy chắc chắn là vì mục đích gì?’ 108. 108. ‘‘තදා අවොච සා සබ්බං, යථාපරිවිතක්කිතං; තායොපි සබ්බා ආහංසු, යථාපරිවිතක්කිතං. Khi ấy, vị ấy đã nói ra tất cả theo như đã được suy xét. Tất cả các vị kia cũng đã trình bày theo như đã được suy xét. 109. 109. ‘‘‘යදි තෙ රුචිතං අය්‍යෙ, නිබ්බානං පරමං සිවං; නිබ්බායිස්සාම සබ්බාපි, බුද්ධානුඤ්ඤාය සුබ්බතෙ. ‘Thưa tôn nữ, nếu Niết-bàn tối thượng, an lành là điều ngài ưa thích thì, hỡi bậc thiện hạnh, tất cả chúng con cũng sẽ nhập diệt với sự cho phép của đức Phật. 110. 110. ‘‘‘මයං සහාව නික්ඛන්තා, ඝරාපි ච භවාපි ච; සහායෙව ගමිස්සාම, නිබ්බානං පදමුත්තමං’. ‘Chúng con đã cùng nhau ra đi từ nhà cửa và cũng từ sự hiện hữu. Chúng con sẽ cùng nhau đi đến Niết-bàn, là trạng thái tối thượng.’ 111. 111. ‘‘‘නිබ්බානාය වජන්තීනං, කිං වක්ඛාමී’ති සා වදං; සහ සබ්බාහි නිග්ගඤ්ඡි, භික්ඛුනීනිලයා තදා. Vị ấy trong khi đang nói: ‘Ta sẽ nói gì đối với các vị đang đi đến Niết-bàn?’ thì khi ấy đã cùng với tất cả (các vị kia) đi ra khỏi nơi ở của các Tỳ-khưu-ni. 112. 112. ‘‘උපස්සයෙ [Pg.208] යාධිවත්ථා, දෙවතා තා ඛමන්තු මෙ; භික්ඛුනීනිලයස්සෙදං, පච්ඡිමං දස්සනං මම. Các vị chư thiên nào trú ngụ ở tu viện ni, mong các vị ấy hãy tha thứ cho tôi. Việc nhìn thấy nơi ở của các Tỳ-khưu-ni này là lần cuối cùng của tôi. 113. 113. ‘‘න ජරා මච්චු වා යත්ථ, අප්පියෙහි සමාගමො; පියෙහි න වියොගොත්ථි, තං වජිස්සං අසඞ්ඛතං. Nơi nào không có sự già hoặc sự chết, không có sự hội hợp với những người không đáng ưa, không có sự chia ly với những người đáng mến, ta sẽ đi đến trạng thái vô vi ấy. 114. 114. ‘‘අවීතරාගා තං සුත්වා, වචනං සුගතොරසා; සොකට්ටා පරිදෙවිංසු, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා. Các vị con gái của đấng Thiện Thệ chưa ly tham, sau khi nghe được lời nói ấy, đã bị sầu muộn áp bức, đã than van rằng: ‘Ôi, sự ít ỏi phước đức của chúng ta!’ 115. 115. ‘‘භික්ඛුනීනිලයො සුඤ්ඤො, භූතො තාහි විනා අයං; පභාතෙ විය තාරායො, න දිස්සන්ති ජිනොරසා. Nơi ở của các Tỳ-khưu-ni này đã trở nên trống vắng vì không có các vị ấy. Các vị con gái của đấng Chiến Thắng đã không được nhìn thấy, giống như các vì sao vào lúc rạng đông. 116. 116. ‘‘නිබ්බානං ගොතමී යාති, සතෙහි සහ පඤ්චහි; නදීසතෙහිව සහ, ගඞ්ගා පඤ්චහි සාගරං. Bà Gotamī đi đến Niết-bàn cùng với năm trăm vị, giống như sông Gaṅgā (đi) ra biển cả cùng với năm trăm con sông. 117. 117. ‘‘රථියාය වජන්තියො, දිස්වා සද්ධා උපාසිකා; ඝරා නික්ඛම්ම පාදෙසු, නිපච්ච ඉදමබ්‍රවුං. Các nữ cận sự có đức tin, sau khi nhìn thấy các vị đang đi ở trên đường, đã đi ra khỏi nhà, đã cúi mình đảnh lễ nơi bàn chân, và đã nói lên lời này: 118. 118. ‘‘‘පසීදස්සු මහාභොගෙ, අනාථායො විහාය නො; තයා න යුත්තා නිබ්බාතුං, ඉච්ඡට්ටා විලපිංසු තා’. “Hỡi bậc đại phú, xin hãy đoái thương, xin đừng từ bỏ chúng con là những người không nơi nương tựa; Ngài không nên nhập Niết-bàn,” những người ấy bị ý muốn chi phối đã than khóc như vậy. 119. 119. ‘‘තාසං සොකපහානත්ථං, අවොච මධුරං ගිරං; ‘රුදිතෙන අලං පුත්තා, හාසකාලොයමජ්ජ වො. Để xua tan sầu muộn của họ, ngài đã nói lời ngọt ngào: “Hỡi các con gái, đừng khóc lóc nữa, hôm nay là thời điểm để các con hoan hỷ. 120. 120. ‘‘‘පරිඤ්ඤාතං මයා දුක්ඛං, දුක්ඛහෙතු විවජ්ජිතො; නිරොධො මෙ සච්ඡිකතො, මග්ගො චාපි සුභාවිතො. “Ta đã liễu tri Khổ, đã từ bỏ nguyên nhân của khổ; Ta đã chứng ngộ Diệt, và cũng đã tu tập tốt đẹp Đạo.” පඨමං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ nhất. 121. 121. ‘‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. “Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo pháp của Đức Phật; Gánh nặng đã được đặt xuống, ái dục dẫn dắt trong các cõi đã được nhổ bật.” 122. 122. ‘‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. “Vì mục đích nào ta đã xuất gia, từ đời sống gia đình đến đời sống không gia đình; mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, ta đã đạt được.” 123. 123. ‘‘‘බුද්ධො තස්ස ච සද්ධම්මො, අනූනො යාව තිට්ඨති; නිබ්බාතුං තාව කාලො මෙ, මා මං සොචථ පුත්තිකා. “Chừng nào Đức Phật và Chánh pháp của ngài còn tồn tại không suy giảm, chừng đó là thời điểm để ta nhập Niết-bàn. Hỡi các con gái, đừng sầu muộn vì ta.” 124. 124. ‘‘‘කොණ්ඩඤ්ඤානන්දනන්දාදී[Pg.209], තිට්ඨන්ති රාහුලො ජිනො; සුඛිතො සහිතො සඞ්ඝො, හතදබ්බා ච තිත්ථියා. “Các vị Koṇḍañña, Ānanda, Nanda, v.v., Rāhula, và bậc Chiến Thắng vẫn còn tại thế; Tăng chúng an lạc, hòa hợp, và các ngoại đạo đã bị dẹp tan sự kiêu mạn.” 125. 125. ‘‘‘ඔක්කාකවංසස්ස යසො, උස්සිතො මාරමද්දනො; නනු සම්පති කාලො මෙ, නිබ්බානත්ථාය පුත්තිකා. “Danh tiếng của dòng dõi Okkāka đã được nâng cao, Ma vương đã bị nhiếp phục; Hỡi các con gái, bây giờ chẳng phải là thời điểm để ta nhập Niết-bàn sao?” 126. 126. ‘‘‘චිරප්පභුති යං මය්හං, පත්ථිතං අජ්ජ සිජ්ඣතෙ; ආනන්දභෙරිකාලොයං, කිං වො අස්සූහි පුත්තිකා. “Điều ta đã mong nguyện từ lâu xa, hôm nay đã được thành tựu; Đây là thời điểm của tiếng trống hân hoan, hỡi các con gái, nước mắt của các con có ích gì?” 127. 127. ‘‘‘සචෙ මයි දයා අත්ථි, යදි චත්ථි කතඤ්ඤුතා; සද්ධම්මට්ඨිතියා සබ්බා, කරොථ වීරියං දළ්හං. “Nếu các con có lòng từ ái đối với ta, và nếu có lòng biết ơn, thì tất cả các con hãy tinh tấn vững chắc vì sự trường tồn của Chánh pháp.” 128. 128. ‘‘‘ථීනං අදාසි පබ්බජ්ජං, සම්බුද්ධො යාචිතො මයා; තස්මා යථාහං නන්දිස්සං, තථා තමනුතිට්ඨථ’. “Được ta thỉnh cầu, bậc Chánh Đẳng Giác đã ban cho người nữ sự xuất gia; Do đó, các con hãy duy trì sự tinh tấn theo cách mà ta sẽ hoan hỷ.” 129. 129. ‘‘තා එවමනුසාසිත්වා, භික්ඛුනීහි පුරක්ඛතා; උපෙච්ච බුද්ධං වන්දිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Sau khi giáo huấn họ như vậy, được các Tỳ-khưu-ni vây quanh, ngài đến gần Đức Phật, đảnh lễ và nói lời này. 130. 130. ‘‘‘අහං සුගත තෙ මාතා, ත්වඤ්ච වීර පිතා මම; සද්ධම්මසුඛද නාථ, තයා ජාතාම්හි ගොතම. “Hỡi bậc Thiện Thệ, con là mẹ của ngài; hỡi bậc Anh Hùng, ngài là cha của con; Hỡi bậc Hộ Trì, người ban cho hạnh phúc của Chánh pháp, hỡi Gotama, con được sinh ra từ ngài.” 131. 131. ‘‘‘සංවද්ධිතොයං සුගත, රූපකායො මයා තව; අනින්දිතො ධම්මකායො, මම සංවද්ධිතො තයා. “Hỡi bậc Thiện Thệ, sắc thân này của ngài đã được con nuôi dưỡng; Pháp thân không thể chê trách của con đã được ngài nuôi dưỡng.” 132. 132. ‘‘‘මුහුත්තං තණ්හාසමණං, ඛීරං ත්වං පායිතො මයා; තයාහං සන්තමච්චන්තං, ධම්මඛීරඤ්හි පායිතා. “Con đã cho ngài uống sữa làm dịu cơn khát trong chốc lát; Ngài đã cho con uống sữa pháp hoàn toàn tịch tịnh.” 133. 133. ‘‘‘බන්ධනාරක්ඛනෙ මය්හං, අණණො ත්වං මහාමුනෙ; පුත්තකාමා ථියො යාචං, ලභන්ති තාදිසං සුතං. “Hỡi bậc Đại Muni, trong việc bảo vệ con khỏi sự trói buộc, ngài không còn mắc nợ (sữa); Những người phụ nữ mong muốn có con, khi cầu xin, họ nhận được người con như vậy.” 134. 134. ‘‘‘මන්ධාතාදිනරින්දානං, යා මාතා සා භවණ්ණවෙ; නිමුග්ගාහං තයා පුත්ත, තාරිතා භවසාගරා. “Những người mẹ của các vị vua như Mandhātu đã bị chìm đắm trong đại dương của sự tồn tại; Hỡi con trai, con đã được ngài cứu vớt từ biển cả của sự tồn tại.” 135. 135. ‘‘‘රඤ්ඤො මාතා මහෙසීති, සුලභං නාමමිත්ථිනං; බුද්ධමාතාති යං නාමං, එතං පරමදුල්ලභං. “Đối với phụ nữ, danh xưng 'mẹ của vua' hay 'hoàng hậu' là dễ dàng có được; Nhưng danh xưng 'mẹ của Đức Phật' là vô cùng khó có được.” 136. 136. ‘‘‘තඤ්ච ලද්ධං මහාවීර, පණිධානං මමං තයා; අණුකං වා මහන්තං වා, තං සබ්බං පූරිතං මයා. “Hỡi bậc Đại Anh Hùng, lời nguyện ấy của con đã được thành tựu nhờ ngài; Dù nhỏ hay lớn, tất cả những điều đó con đã làm cho viên mãn.” 137. 137. ‘‘‘පරිනිබ්බාතුමිච්ඡාමි[Pg.210], විහායෙමං කළෙවරං; අනුජානාහි මෙ වීර, දුක්ඛන්තකර නායක. “Con mong muốn từ bỏ thân xác này để nhập Niết-bàn; Hỡi bậc Anh Hùng, người chấm dứt khổ đau, hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy cho phép con.” 138. 138. ‘‘‘චක්කඞ්කුසධජාකිණ්ණෙ, පාදෙ කමලකොමලෙ; පසාරෙහි පණාමං තෙ, කරිස්සං පුත්තඋත්තමෙ. “Xin hãy duỗi ra đôi chân mềm mại như hoa sen, được trang điểm với bánh xe, câu liêm, cờ phướn; Hỡi con trai, con sẽ đảnh lễ đôi chân tối thượng của ngài.” 139. 139. ‘‘‘සුවණ්ණරාසිසඞ්කාසං, සරීරං කුරු පාකටං; කත්වා දෙහං සුදිට්ඨං තෙ, සන්තිං ගච්ඡාමි නායක’. “Hỡi bậc Lãnh Đạo, xin hãy làm cho thân thể ngài, giống như một khối vàng, được hiển lộ; Sau khi đã nhìn thấy rõ ràng thân của ngài, con sẽ đi đến nơi tịch tịnh.” 140. 140. ‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණූපෙතං, සුප්පභාලඞ්කතං තනුං; සඤ්ඣාඝනාව බාලක්කං, මාතුච්ඡං දස්සයී ජිනො. Bậc Chiến Thắng đã cho người dì thấy thân thể được trang bị ba mươi hai tướng tốt, được trang hoàng bởi hào quang rực rỡ, như mặt trời non hiện ra từ đám mây chiều. 141. 141. ‘‘ඵුල්ලාරවින්දසංකාසෙ, තරුණාදිච්චසප්පභෙ; චක්කඞ්කිතෙ පාදතලෙ, තතො සා සිරසා පති. Sau đó, bà ấy đã cúi đầu lạy trên lòng bàn chân, nơi được đánh dấu bằng bánh xe, giống như hoa sen nở, và có ánh sáng như mặt trời non. 142. 142. ‘‘‘පණමාමි නරාදිච්ච, ආදිච්චකුලකෙතුකං; පච්ඡිමෙ මරණෙ මය්හං, න තං ඉක්ඛාමහං පුනො. “Con xin đảnh lễ ngài, hỡi mặt trời của nhân loại, ngọn cờ của dòng dõi mặt trời; Trong lúc lâm chung cuối cùng của con, con sẽ không còn được nhìn thấy ngài nữa.” 143. 143. ‘‘‘ඉත්ථියො නාම ලොකග්ග, සබ්බදොසාකරා මතා; යදි කො චත්ථි දොසො මෙ, ඛමස්සු කරුණාකර. “Hỡi bậc tối thượng trong thế gian, những người gọi là phụ nữ được xem là nguồn gốc của mọi lỗi lầm; Hỡi nguồn suối của lòng bi mẫn, nếu con có bất kỳ lỗi lầm nào, xin hãy tha thứ.” 144. 144. ‘‘‘ඉත්ථිකානඤ්ච පබ්බජ්ජං, හං තං යාචිං පුනප්පුනං; තත්ථ චෙ අත්ථි දොසො මෙ, තං ඛමස්සු නරාසභ. “Con đã lặp đi lặp lại thỉnh cầu sự xuất gia cho phụ nữ; Hỡi bậc Ngưu vương trong loài người, nếu trong việc đó con có lỗi, xin hãy tha thứ cho lỗi đó.” 145. 145. ‘‘‘මයා භික්ඛුනියො වීර, තවානුඤ්ඤාය සාසිතා; තත්‍ර චෙ අත්ථි දුන්නීතං, තං ඛමස්සු ඛමාධිප. “Hỡi bậc Anh Hùng, với sự cho phép của ngài, con đã giáo huấn các Tỳ-khưu-ni; Nếu trong việc đó có sự hướng dẫn sai lầm, hỡi bậc chủ của sự nhẫn nại, xin hãy tha thứ cho điều đó.” 146. 146. ‘‘‘අක්ඛන්තෙ නාම ඛන්තබ්බං, කිං භවෙ ගුණභූසනෙ; කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා. “Hỡi người được trang hoàng bằng các đức hạnh, trong việc không cần phải tha thứ, có điều gì để tha thứ chăng? Đối với bà, người đang đi đến Niết-bàn, ta còn có thể nói lời đáp nào hơn nữa?” 147. 147. ‘‘‘සුද්ධෙ අනූනෙ මම භික්ඛුසඞ්ඝෙ, ලොකා ඉතො නිස්සරිතුං ඛමන්තෙ; පභාතකාලෙ බ්‍යසනඞ්ගතානං, දිස්වාන නිය්‍යාතිව චන්දලෙඛා’. ‘Như vầng trăng non rút lui khi thấy các vì sao biến mất vào lúc rạng đông, (cũng vậy) khi thấy Tăng đoàn của ta, thanh tịnh và không thiếu sót, có khả năng thoát khỏi thế gian này, (ta cũng sẽ ra đi)’. 148. 148. ‘‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො ජිනග්ගං, තාරාව චන්දානුගතා සුමෙරුං; පදක්ඛිණං කච්ච නිපච්ච පාදෙ, ඨිතා මුඛන්තං සමුදික්ඛමානා. ‘Các vị Tỳ-khưu-ni khác, giống như các vì sao đi theo mặt trăng (quanh núi) Tu-di, đã đi quanh đấng Tối Thắng theo chiều bên phải, đảnh lễ dưới chân Ngài, và đứng nhìn ngắm thánh nhan của Ngài. 149. 149. ‘‘‘න [Pg.211] තිත්තිපුබ්බං තව දස්සනෙන, චක්ඛුං න සොතං තව භාසිතෙන; චිත්තං මමං කෙවලමෙකමෙව, පප්පුය්‍ය තං ධම්මරසෙන තිත්ති. ‘Mắt con chưa từng thỏa mãn với việc được thấy Ngài, tai con cũng chưa từng thỏa mãn với lời dạy của Ngài; tâm của con, chỉ có một đối tượng duy nhất, đã đạt đến trạng thái ấy (Niết-bàn), cũng không thỏa mãn với hương vị của Pháp.’ 150. 150. ‘‘‘නදතො පරිසායං තෙ, වාදිතබ්බපහාරිනො; යෙ තෙ දක්ඛන්ති වදනං, ධඤ්ඤා තෙ නරපුඞ්ගව. ‘Hỡi bậc Nhân Ngưu, những ai được thấy thánh nhan của Ngài khi Ngài thuyết giảng giữa hội chúng, (âm thanh) như tiếng nhạc cụ được tấu lên, những người ấy thật có phước thay.’ 151. 151. ‘‘‘දීඝඞ්ගුලී තම්බනඛෙ, සුභෙ ආයතපණ්හිකෙ; යෙ පාදෙ පණමිස්සන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා ගුණන්ධර. ‘Hỡi bậc mang giữ các đức hạnh, những ai được đảnh lễ đôi bàn chân của Ngài, với những ngón chân dài, móng chân màu đồng, gót chân dài và đẹp đẽ, những người ấy cũng thật có phước thay.’ 152. 152. ‘‘‘මධුරානි පහට්ඨානි, දොසග්ඝානි හිතානි ච; යෙ තෙ වාක්‍යානි සුය්‍යන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා නරුත්තම. ‘Hỡi bậc Tối Thắng trong loài người, những ai được nghe lời dạy của Ngài, những lời ngọt ngào, làm cho hoan hỷ, trừ diệt lỗi lầm và đem lại lợi ích, những người ấy cũng thật có phước thay.’ 153. 153. ‘‘‘ධඤ්ඤාහං තෙ මහාවීර, පාදපූජනතප්පරා ; තිණ්ණසංසාරකන්තාරා, සුවාක්‍යෙන සිරීමතො’. ‘Hỡi bậc Đại Hùng, con thật có phước thay, nhờ lời dạy cao quý của Ngài, bậc đầy uy đức, con đã chuyên tâm cúng dường đôi chân Ngài và đã vượt qua được sa mạc luân hồi.’ 154. 154. ‘‘තතො සා අනුසාවෙත්වා, භික්ඛුසඞ්ඝම්පි සුබ්බතා; රාහුලානන්දනන්දෙ ච, වන්දිත්වා ඉදමබ්‍රවි. Bấy giờ, vị ni có đức hạnh tốt đẹp ấy, sau khi thông báo cho Tăng đoàn Tỳ-khưu, cùng các vị Rāhula, Ānanda, và Nanda, đã đảnh lễ và nói lên lời này. 155. 155. ‘‘‘ආසීවිසාලයසමෙ, රොගාවාසෙ කළෙවරෙ; නිබ්බින්දා දුක්ඛසඞ්ඝාටෙ, ජරාමරණගොචරෙ. ‘Con đã nhàm chán thân này, vốn giống như hang ổ của loài rắn độc, là nơi ở của bệnh tật, là sự kết hợp của khổ đau, là nơi chốn của già và chết.’ 156. 156. ‘‘‘නානාකලිමලාකිණ්ණෙ, පරායත්තෙ නිරීහකෙ; තෙන නිබ්බාතුමිච්ඡාමි, අනුමඤ්ඤථ පුත්තකා’. ‘(Thân này) đầy dẫy các loại ô uế, phụ thuộc vào người khác, không có nỗ lực (tự thân). Vì thế, con mong muốn nhập Niết-bàn. Hỡi các con, xin hãy chấp thuận.’ 157. 157. ‘‘නන්දො රාහුලභද්දො ච, වීතසොකා නිරාසවා; ඨිතාචලට්ඨිති ථිරා, ධම්මතමනුචින්තයුං. Nanda và Rāhula hiền thiện, đã thoát khỏi sầu muộn, không còn lậu hoặc, đứng vững vàng, không lay chuyển, và suy nghiệm về pháp tánh. 158. 158. ‘‘‘ධිරත්ථු සඞ්ඛතං ලොලං, අසාරං කදලූපමං; මායාමරීචිසදිසං, ඉතරං අනවට්ඨිතං. ‘Thật đáng chán thay pháp hữu vi, vốn hay thay đổi, không có lõi cây, giống như thân cây chuối, tương tự như ảo ảnh, huyễn hóa, phù du và không bền vững.’ 159. 159. ‘‘‘යත්ථ නාම ජිනස්සායං, මාතුච්ඡා බුද්ධපොසිකා; ගොතමී නිධනං යාති, අනිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං’. ‘Khi mà ngay cả vị Gotamī này, dì của đấng Chiến Thắng, người đã nuôi dưỡng Đức Phật, cũng đi đến chỗ kết thúc, (điều đó cho thấy) tất cả các pháp hữu vi đều là vô thường.’ 160. 160. ‘‘ආනන්දො ච තදා සෙඛො, සොකට්ටො ජිනවච්ඡලො; තත්ථස්සූනි කරොන්තො සො, කරුණං පරිදෙවති. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda, vẫn còn là bậc hữu học, người thương mến đấng Chiến Thắng, bị sầu muộn xâm chiếm, đã rơi lệ tại nơi ấy và than khóc một cách bi thương. 161. 161. ‘‘හා සන්තිං ගොතමී යාති, නූන බුද්ධොපි නිබ්බුතිං; ගච්ඡති න චිරෙනෙව, අග්ගිරිව නිරින්ධනො. ‘Than ôi, Gotamī đang đi đến nơi tịch tịnh! Chắc chắn chẳng bao lâu nữa, Đức Phật cũng sẽ nhập Niết-bàn, giống như ngọn lửa không còn nhiên liệu.’ 162. 162. ‘‘එවං [Pg.212] විලාපමානං තං, ආනන්දං ආහ ගොතමී; සුතසාගරගම්භීර, බුද්ධොපට්ඨානතප්පර. Gotamī nói với Tôn giả Ānanda đang than khóc như vậy: ‘Hỡi người có học văn sâu rộng như biển cả, hỡi người chuyên tâm hầu cận Đức Phật.’ 163. 163. ‘‘‘න යුත්තං සොචිතුං පුත්ත, හාසකාලෙ උපට්ඨිතෙ; තයා මෙ සරණං පුත්ත, නිබ්බානං තමුපාගතං. ‘Này con, không thích hợp để sầu muộn khi thời điểm hoan hỷ đã đến. Này con, con đã là nơi nương tựa của mẹ, (nhờ con mà) mẹ đã đạt đến Niết-bàn.’ 164. 164. ‘‘‘තයා තාත සමජ්ඣිට්ඨො, පබ්බජ්ජං අනුජානි නො; මා පුත්ත විමනො හොහි, සඵලො තෙ පරිස්සමො. ‘Này con thân yêu, do con thỉnh cầu, (Đức Phật) đã cho phép chúng ta được xuất gia. Này con, chớ có buồn lòng; sự nỗ lực của con đã kết thành quả.’ 165. 165. ‘‘‘යං න දිට්ඨං පුරාණෙහි, තිත්ථිකාචරියෙහිපි; තං පදං සුකුමාරීහි, සත්තවස්සාහි වෙදිතං. ‘Trạng thái mà ngay cả các vị đạo sư ngoại đạo xưa kia cũng không thấy được, trạng thái ấy đã được các thiếu nữ trẻ trung mới bảy tuổi chứng ngộ.’ 166. 166. ‘‘‘බුද්ධසාසනපාලෙත, පච්ඡිමං දස්සනං තව; තත්ථ ගච්ඡාමහං පුත්ත, ගතො යත්ථ න දිස්සතෙ. ‘Hỡi người bảo hộ giáo pháp của Đức Phật, đây là lần cuối cùng mẹ được thấy con. Này con, mẹ sẽ đi đến nơi mà người đã đến đó thì không còn được thấy nữa.’ 167. 167. ‘‘‘කදාචි ධම්මං දෙසෙන්තො, ඛිපී ලොකග්ගනායකො; තදාහං ආසීසවාචං, අවොචං අනුකම්පිකා. ‘Có một lần, khi đang thuyết Pháp, bậc Đạo Sư Tối Thượng của thế gian đã hắt hơi. Khi ấy, với lòng bi mẫn, con đã nói lên lời cầu chúc.’ 168. 168. ‘‘‘චිරං ජීව මහාවීර, කප්පං තිට්ඨ මහාමුනෙ; සබ්බලොකස්ස අත්ථාය, භවස්සු අජරාමරො. ‘Xin Ngài hãy sống lâu, hỡi bậc Đại Hùng! Xin Ngài hãy trụ thế một kiếp, hỡi bậc Đại Mâu-ni! Vì lợi ích của toàn thể thế gian, xin Ngài hãy trở thành bất lão, bất tử.’ 169. 169. ‘‘‘තං තථාවාදිනිං බුද්ධො, මමං සො එතදබ්‍රවි; ‘න හෙවං වන්දියා බුද්ධා, යථා වන්දසි ගොතමී. ‘Với con, người đã nói như vậy, Đức Phật đã dạy lời này: ‘Này Gotamī, các vị Phật không được tôn kính theo cách mà bà đang tôn kính.’ 170. 170. ‘‘‘කථං චරහි සබ්බඤ්ඤූ, වන්දිතබ්බා තථාගතා; කථං අවන්දියා බුද්ධා, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො. ‘Vậy thì, thưa bậc Toàn Tri, các đấng Như Lai nên được tôn kính như thế nào? Khi được hỏi, xin Ngài hãy giải thích điều đó cho con.’ 171. 171. ‘‘‘ආරද්ධවීරියෙ පහිතත්තෙ, නිච්චං දළ්හපරක්කමෙ; සමග්ගෙ සාවකෙ පස්ස, එතං බුද්ධානවන්දනං. ‘Hãy nhìn các vị đệ tử, những người có tinh tấn đã được khởi lên, có tâm đã được hướng đến (Niết-bàn), luôn nỗ lực kiên cường, và sống hòa hợp. Đây chính là sự tôn kính các vị Phật.’ 172. 172. ‘‘‘තතො උපස්සයං ගන්ත්වා, එකිකාහං විචින්තයිං; සමග්ගපරිසං නාථො, රොධෙසි තිභවන්තගො. ‘Sau đó, khi trở về tu viện, một mình con đã suy ngẫm: ‘Đấng Lãnh Đạo, người đã đi đến tận cùng của ba cõi, Ngài ưa thích một hội chúng hòa hợp.’ 173. 173. ‘‘‘හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, මා විපත්තිතමද්දසං; එවාහං චින්තයිත්වාන, දිස්වාන ඉසිසත්තමං. ‘Thôi, ta sẽ nhập Niết-bàn, mong rằng ta sẽ không phải thấy sự tan rã (của hội chúng).’ Suy nghĩ như vậy xong, con đã đến yết kiến bậc Thánh Tối Thượng.’ 174. 174. ‘‘‘පරිනිබ්බානකාලං මෙ, ආරොචෙසිං විනායකං; තතො සො සමනුඤ්ඤාසි, කාලං ජානාහි ගොතමී. ‘Con đã trình báo với bậc Đạo Sư về thời điểm nhập Niết-bàn của con. Bấy giờ, Ngài đã chấp thuận: ‘Này Gotamī, bà hãy biết thời điểm (thích hợp).’ 175. 175. ‘‘‘කිලෙසා [Pg.213] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. ‘Các phiền não của con đã được thiêu đốt… (v.v.)… con an trú không còn lậu hoặc.’ 176. 176. ‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. ‘Thật vậy, sự đến của con là một sự đến tốt đẹp… (v.v.)… giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.’ 177. 177. ‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 178. 178. ‘‘‘ථීනං ධම්මාභිසමයෙ, යෙ බාලා විමතිං ගතා; තෙසං දිට්ඨිප්පහානත්ථං, ඉද්ධිං දස්සෙහි ගොතමී’. “Này Gotamī, đối với sự chứng ngộ Chánh pháp của nữ giới, những kẻ ngu nào đã đi đến hoài nghi; để đoạn trừ tà kiến của họ, hãy thị hiện thần thông.” 179. 179. ‘‘තදා නිපච්ච සම්බුද්ධං, උප්පතිත්වාන අම්බරං; ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, බුද්ධානුඤ්ඤාය ගොතමී. Khi ấy, sau khi đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác, bà Gotamī bay lên hư không; được sự cho phép của đức Phật, bà đã thị hiện nhiều loại thần thông. 180. 180. ‘‘එකිකා බහුධා ආසි, බහුකා චෙතිකා තථා; ආවිභාවං තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං තිරොනගං. Từ một người, bà đã hóa thành nhiều người; và cũng như thế, từ nhiều người lại hóa thành một. Bà hiện ra, rồi lại biến mất, đi xuyên qua tường, qua núi. 181. 181. ‘‘අසජ්ජමානා අගමා, භූමියම්පි නිමුජ්ජථ; අභිජ්ජමානෙ උදකෙ, අගඤ්ඡි මහියා යථා. Bà đi không bị trở ngại, bà độn thổ như lặn trong nước; bà đi trên mặt nước không bị chìm, như đi trên đất liền. 182. 182. ‘‘සකුණීව තථාකාසෙ, පල්ලඞ්කෙන කමී තදා; වසං වත්තෙසි කායෙන, යාව බ්‍රහ්මනිවෙසනං. Khi ấy, bà ngồi kiết-già bay đi trong hư không như loài chim; bà dùng thân thể làm chủ cho đến tận cõi Phạm Thiên. 183. 183. ‘‘සිනෙරුං දණ්ඩං කත්වාන, ඡත්තං කත්වා මහාමහිං; සමූලං පරිවත්තෙත්වා, ධාරයං චඞ්කමී නභෙ. Lấy núi Sineru làm cán, lấy đại địa làm lọng; lật ngược nó lên cùng với gốc rễ, bà cầm nó và kinh hành trên hư không. 184. 184. ‘‘ඡස්සූරොදයකාලෙව, ලොකඤ්චාකාසි ධූමිකං; යුගන්තෙ විය ලොකං සා, ජාලාමාලාකුලං අකා. Bà làm cho thế gian bốc khói như thể có sáu mặt trời cùng mọc; bà làm cho thế gian tràn ngập vòng lửa, giống như vào lúc kiếp hoại. 185. 185. ‘‘මුචලින්දං මහාසෙලං, මෙරුමූලනදන්තරෙ ; සාසපාරිව සබ්බානි, එකෙනග්ගහි මුට්ඨිනා. Hồ Mucalinda, những ngọn núi lớn ở giữa chân núi Meru và các con sông; tất cả những thứ ấy, bà đã nắm lấy trong một bàn tay như thể hạt cải. 186. 186. ‘‘අඞ්ගුලග්ගෙන ඡාදෙසි, භාකරං සනිසාකරං; චන්දසූරසහස්සානි, ආවෙළමිව ධාරයි. Bà dùng đầu ngón tay che khuất mặt trời cùng với mặt trăng; bà đeo một ngàn mặt trời và mặt trăng như thể một vòng hoa tai. 187. 187. ‘‘චතුසාගරතොයානි, ධාරයී එකපාණිනා; යුගන්තජලදාකාරං, මහාවස්සං පවස්සථ. Bà đã giữ nước của bốn biển trong một bàn tay; bà làm cho một trận mưa lớn trút xuống, giống như đám mây vào lúc kiếp hoại. 188. 188. ‘‘චක්කවත්තිං සපරිසං, මාපයී සා නභත්තලෙ; ගරුළං ද්විරදං සීහං, විනදන්තං පදස්සයි. Bà đã hóa hiện trên hư không một vị Chuyển Luân Vương cùng với đoàn tùy tùng; bà thị hiện chim garuḷa, voi, và sư tử đang gầm rống. 189. 189. ‘‘එකිකා අභිනිම්මිත්වා, අප්පමෙය්‍යං භික්ඛුනීගණං; පුන අන්තරධාපෙත්වා, එකිකා මුනිමබ්‍රවි. Một mình bà hóa hiện ra vô số chúng Tỳ-khưu-ni; rồi lại làm cho họ biến mất, một mình bà bạch cùng bậc Mâu-ni. 190. 190. ‘‘‘මාතුච්ඡා [Pg.214] තෙ මහාවීර, තව සාසනකාරිකා; අනුප්පත්තා සකං අත්ථං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’. “Thưa bậc Đại Hùng, di mẫu của Ngài, người thực hành giáo pháp của Ngài, đã đạt được mục đích của mình. Con xin đảnh lễ đôi chân của Ngài, thưa bậc Hữu Nhãn.” 191. 191. ‘‘දස්සෙත්වා විවිධා ඉද්ධී, ඔරොහිත්වා නභත්තලා; වන්දිත්වා ලොකපජ්ජොතං, එකමන්තං නිසීදි සා. Sau khi thị hiện nhiều loại thần thông, bà từ hư không đi xuống; sau khi đảnh lễ bậc Đèn Sáng của thế gian, bà ngồi xuống một bên. 192. 192. ‘‘සා වීසවස්සසතිකා, ජාතියාහං මහාමුනෙ; අලමෙත්තාවතා වීර, නිබ්බායිස්සාමි නායක. “Thưa bậc Đại Mâu-ni, con đã một trăm hai mươi tuổi đời; thưa bậc Anh Hùng, như vậy là đủ rồi. Thưa bậc Lãnh Đạo, con sẽ nhập Niết-bàn.” 193. 193. ‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, පරිසා සා කතඤ්ජලී; අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා. Khi ấy, toàn thể hội chúng vô cùng kinh ngạc, chắp tay lại và thưa rằng: “Thưa Thánh nữ, làm thế nào mà ngài có được thần thông và năng lực vô song như vậy?” 194. 194. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện một vị Lãnh Đạo, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, là bậc Hữu Nhãn đối với tất cả các pháp. 195. 195. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං; සබ්බොපකාරසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, con đã được sinh ra trong gia đình của một vị quan, một gia đình thịnh vượng, sung túc, giàu có, và đầy đủ mọi tiện nghi. 196. 196. ‘‘කදාචි පිතුනා සද්ධිං, දාසිගණපුරක්ඛතා; මහතා පරිවාරෙන, තං උපෙච්ච නරාසභං. Một hôm, cùng với cha, được đoàn nữ tỳ đi theo, với đoàn tùy tùng đông đảo, con đã đến yết kiến bậc Nhân Ngưu ấy. 197. 197. ‘‘වාසවං විය වස්සන්තං, ධම්මමෙඝං අනාසවං ; සරදාදිච්චසදිසං, රංසිජාලසමුජ්ජලං. Con đã thấy bậc Toàn Thắng, người đang ban cơn mưa Pháp không lậu hoặc như trời Vāsava, người giống như mặt trời mùa thu, rực rỡ với mạng lưới hào quang. 198. 198. ‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, සුත්වා චස්ස සුභාසිතං; මාතුච්ඡං භික්ඛුනිං අග්ගෙ, ඨපෙන්තං නරනායකං. Khi thấy bậc Lãnh Đạo của nhân loại đang đặt vị Tỳ-khưu-ni là di mẫu của ngài vào địa vị tối thượng, con đã làm cho tâm mình trong sạch và đã nghe lời thuyết giảng tốt đẹp của ngài. 199. 199. ‘‘සුත්වා දත්වා මහාදානං, සත්තාහං තස්ස තාදිනො; සසඞ්ඝස්ස නරග්ගස්ස, පච්චයානි බහූනි ච. Sau khi nghe, con đã cúng dường đại thí trong bảy ngày đến bậc Như Nhiên ấy, bậc Tối Thắng giữa loài người, cùng với Tăng chúng, và cả nhiều vật dụng khác nữa. 200. 200. ‘‘නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානමභිපත්ථයිං; තතො මහාපරිසතිං, අවොච ඉසිසත්තමො. Con đã đảnh lễ dưới chân ngài và phát nguyện đạt được địa vị ấy. Bấy giờ, bậc Hiền Thánh Tối Thượng đã nói với đại chúng. 201. 201. ‘‘‘යා සසඞ්ඝං අභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං; තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො. “Người phụ nữ nào đã cúng dường thực phẩm đến bậc Lãnh Đạo thế gian cùng với Tăng chúng trong bảy ngày, Ta sẽ tuyên thuyết về người ấy. Hãy lắng nghe lời Ta nói đây.” 202. 202. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ đây, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, ngài thuộc dòng dõi Okkāka, có danh xưng là Gotama.” 203. 203. ‘‘‘තස්ස [Pg.215] ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; ගොතමී නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා. “Sẽ có một vị nữ đệ tử của vị Đạo Sư ấy, tên là Gotamī, là người thừa tự trong Chánh pháp, là người con gái chân chánh do Chánh pháp hóa sanh.” 204. 204. ‘‘‘තස්ස බුද්ධස්ස මාතුච්ඡා, ජීවිතාපාදිකා අයං; රත්තඤ්ඤූනඤ්ච අග්ගත්තං, භික්ඛුනීනං ලභිස්සති’. “Người phụ nữ này sẽ là di mẫu của vị Phật ấy, là người nuôi dưỡng mạng sống của ngài; và sẽ đạt được địa vị tối thượng trong số các Tỳ-khưu-ni có hạ lạp cao.” 205. 205. ‘‘තං සුත්වාන පමොදිත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; පච්චයෙහි උපට්ඨිත්වා, තතො කාලඞ්කතා අහං. Sau khi nghe lời ấy, con đã hoan hỷ, và suốt đời đã phụng sự bậc Toàn Thắng với các vật dụng. Sau đó, con đã mệnh chung. 206. 206. ‘‘තාවතිංසෙසු දෙවෙසු, සබ්බකාමසමිද්ධිසු; නිබ්බත්තා දසහඞ්ගෙහි, අඤ්ඤෙ අභිභවිං අහං. Con đã tái sanh vào cõi trời Tāvatiṃsa, nơi đầy đủ mọi dục lạc; với mười phương diện, con đã vượt trội hơn các vị trời khác. 207. 207. ‘‘රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච; ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච. Bởi sắc và tiếng, bởi hương, bởi vị, và bởi xúc chạm; cũng bởi tuổi thọ, bởi dung sắc, bởi an lạc, và cũng bởi danh vọng. 208. 208. ‘‘තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං; අහොසිං අමරින්දස්ස, මහෙසී දයිතා තහිං. Cũng giống như thế, bởi quyền thống trị, ta đã tỏa sáng sau khi chinh phục; ở nơi ấy, ta đã là vị chánh hậu được yêu quý của vua trời Amarinda. 209. 209. ‘‘සංසාරෙ සංසරන්තීහං, කම්මවායුසමෙරිතා; කාසිස්ස රඤ්ඤො විසයෙ, අජායිං දාසගාමකෙ. Ta, trong khi đang lang thang trong vòng luân hồi, bị ngọn gió của nghiệp thổi dạt, đã được sanh ra trong một ngôi làng của những người nô lệ, trong lãnh địa của vua xứ Kāsi. 210. 210. ‘‘පඤ්චදාසසතානූනා, නිවසන්ති තහිං තදා; සබ්බෙසං තත්ථ යො ජෙට්ඨො, තස්ස ජායා අහොසහං. Vào lúc ấy, không dưới năm trăm người nô lệ đã sống ở nơi đó. Trong số tất cả bọn họ ở đấy, người nào là người đứng đầu, ta đã là vợ của người ấy. 211. 211. ‘‘සයම්භුනො පඤ්චසතා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසුං; තෙ දිස්වාන අහං තුට්ඨා, සහ සබ්බාහි ඉත්ථිභි. Năm trăm vị Tự Sanh Giác (Sayambhū) đã đi vào làng để khất thực. Sau khi nhìn thấy các vị ấy, ta đã hoan hỷ, cùng với tất cả những người phụ nữ. 212. 212. ‘‘පූගා හුත්වාව සබ්බායො, චතුමාසෙ උපට්ඨහුං ; තිචීවරානි දත්වාන, සංසරිම්හ සසාමිකා. Sau khi đã hợp thành các nhóm, tất cả (phụ nữ) chúng tôi đã phục vụ trong bốn tháng. Sau khi đã cúng dường ba y, chúng tôi đã lang thang trong vòng luân hồi cùng với các ông chồng của mình. 213. 213. ‘‘තතො චුතා සබ්බාපි තා, තාවතිංසගතා මයං; පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා දෙවදහෙ පුරෙ. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, tất cả chúng tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, chúng tôi đã được sanh ra ở thành Devadaha. 214. 214. ‘‘පිතා අඤ්ජනසක්කො මෙ, මාතා මම සුලක්ඛණා; තතො කපිලවත්ථුස්මිං, සුද්ධොදනඝරං ගතා. Cha của tôi là vua Añjana dòng Sakya, mẹ của tôi là Sulakkhaṇā. Từ đó, tôi đã đi đến nhà của vua Suddhodana ở Kapilavatthu. 215. 215. ‘‘සෙසා සක්‍යකුලෙ ජාතා, සක්‍යානං ඝරමාගමුං; අහං විසිට්ඨා සබ්බාසං, ජිනස්සාපාදිකා අහුං. Những người còn lại được sanh ra trong dòng tộc Sakya, họ đã đi đến nhà của những người dòng Sakya. Ta là người ưu việt hơn tất cả, đã trở thành người mẹ nuôi của đấng Chiến Thắng. 216. 216. ‘‘මම [Pg.216] පුත්තොභිනික්ඛම්ම, බුද්ධො ආසි විනායකො; පච්ඡාහං පබ්බජිත්වාන, සතෙහි සහ පඤ්චහි. Con trai của ta, sau khi đã xuất gia, đã trở thành bậc Giác Ngộ, vị Lãnh Đạo. Về sau, ta đã xuất gia cùng với năm trăm vị (phụ nữ). 217. 217. ‘‘සාකියානීහි ධීරාහි, සහ සන්තිසුඛං ඵුසිං; යෙ තදා පුබ්බජාතියං, අම්හාකං ආසු සාමිනො. Cùng với những người phụ nữ dòng Sakya trí tuệ, ta đã chứng ngộ được sự an lạc của tịch tịnh. Những người mà vào lúc ấy, trong kiếp trước, đã là chồng của chúng ta. 218. 218. ‘‘සහපුඤ්ඤස්ස කත්තාරො, මහාසමයකාරකා; ඵුසිංසු අරහත්තං තෙ, සුගතෙනානුකම්පිතා. Những người cùng làm phước, những người tạo nên sự hội họp vĩ đại, các vị ấy đã chứng đắc A-la-hán quả, do được đấng Thiện Thệ thương tưởng. 219. 219. ‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො, ආරුහිංසු නභත්තලං; සංගතා විය තාරායො, විරොචිංසු මහිද්ධිකා. Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni khác đã bay lên không trung. Giống như một cụm sao, các vị có đại thần lực đã tỏa sáng rực rỡ. 220. 220. ‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසුං, පිළන්ධවිකතිං යථා; කම්මාරො කනකස්සෙව, කම්මඤ්ඤස්ස සුසික්ඛිතො. Các vị đã biểu diễn nhiều thần thông, giống như người thợ kim hoàn được huấn luyện kỹ càng biểu diễn một món trang sức đặc biệt làm bằng vàng dễ uốn nắn. 221. 221. ‘‘දස්සෙත්වා පාටිහීරානි, විචිත්තානි බහූනි ච; තොසෙත්වා වාදිපවරං, මුනිං සපරිසං තදා. Sau khi đã biểu diễn các phép lạ, đa dạng và nhiều loại, và sau khi đã làm hài lòng bậc Thánh nhân, vị tối thắng trong các nhà luận thuyết, cùng với hội chúng của ngài vào lúc ấy. 222. 222. ‘‘ඔරොහිත්වාන ගගනා, වන්දිත්වා ඉසිසත්තමං; අනුඤ්ඤාතා නරග්ගෙන, යථාඨානෙ නිසීදිසුං. Sau khi đã từ không trung đi xuống, sau khi đã đảnh lễ bậc Thánh nhân thứ bảy, được sự cho phép của bậc Tối Thắng giữa loài người, các vị đã ngồi xuống ở vị trí thích hợp. 223. 223. ‘‘‘අහොනුකම්පිකා අම්හං, සබ්බාසං චිර ගොතමී; වාසිතා තව පුඤ්ඤෙහි, පත්තා නො ආසවක්ඛයං. ‘Ôi, Gotamī, ngài đã có lòng bi mẫn đối với tất cả chúng con từ lâu! Được ướp hương bởi các công đức của ngài, chúng con đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.’ 224. 224. ‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා. ‘Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các cõi sanh đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bẻ gãy xiềng xích, chúng con sống không còn lậu hoặc.’ 225. 225. ‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. ‘Thật vậy, sự đến của chúng con là một sự đến tốt đẹp, ở nơi sự hiện diện của bậc Tối Thắng Giác Ngộ. Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.’ 226. 226. ‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. ‘Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.’ 227. 227. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ. ‘Thưa bậc Đại Thánh, chúng con là những người làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ thông; chúng con là những người làm chủ tha tâm thông.’ 228. 228. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. ‘Chúng con biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa.’ 229. 229. ‘‘‘අත්ථෙ [Pg.217] ධම්මෙ ච නෙරුත්තෙ, පටිභානෙ ච විජ්ජති; ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. ‘Về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và về biện tài, trí tuệ của chúng con hiện hữu. Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ này đã sanh khởi nơi sự hiện diện của ngài.’ 230. 230. ‘‘‘අස්මාභි පරිචිණ්ණොසි, මෙත්තචිත්තාහි නායක; අනුජානාහි සබ්බාසං, නිබ්බානාය මහාමුනෙ’. ‘Thưa bậc Lãnh Đạo, ngài đã được chúng con, những người có tâm từ, phục vụ. Thưa bậc Đại Thánh, xin hãy cho phép tất cả chúng con được nhập Niết-bàn.’ 231. 231. ‘‘නිබ්බායිස්සාම ඉච්චෙවං, කිං වක්ඛාමි වදන්තියො; යස්ස දානි ච වො කාලං, මඤ්ඤථාති ජිනොබ්‍රවි. Đấng Chiến Thắng đã nói: ‘Các vị nói rằng: “Chúng con sẽ nhập Niết-bàn.” Ta biết nói gì đây? Bây giờ, các vị hãy tự biết thời điểm thích hợp cho việc ấy.’ 232. 232. ‘‘ගොතමීආදිකා තායො, තදා භික්ඛුනියො ජිනං; වන්දිත්වා ආසනා තම්හා, වුට්ඨාය අගමිංසු තා. Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni ấy, với Gotamī dẫn đầu, sau khi đã đảnh lễ đấng Chiến Thắng, đã đứng dậy từ chỗ ngồi của mình và các vị ấy đã ra đi. 233. 233. ‘‘මහතා ජනකායෙන, සහ ලොකග්ගනායකො; අනුසංයායී සො වීරො, මාතුච්ඡං යාවකොට්ඨකං. Cùng với một đám đông dân chúng, bậc Lãnh Đạo Tối Thắng của thế gian, vị Anh Hùng ấy, đã đi theo người dì của mình cho đến tận cổng thành. 234. 234. ‘‘තදා නිපති පාදෙසු, ගොතමී ලොකබන්ධුනො; සහෙව තාහි සබ්බාහි, පච්ඡිමං පාදවන්දනං. Khi ấy, Gotamī đã cúi mình dưới chân của bậc Thân Hữu của thế gian, cùng với tất cả các vị kia, thực hiện sự đảnh lễ chân lần cuối cùng. 235. 235. ‘‘‘ඉදං පච්ඡිමකං මය්හං, ලොකනාථස්ස දස්සනං; න පුනො අමතාකාරං, පස්සිස්සාමි මුඛං තව. ‘Đây là lần cuối cùng con được nhìn thấy bậc Hộ Trì của thế gian. Con sẽ không còn được nhìn thấy gương mặt của ngài, gương mặt có dung mạo của sự bất tử.’ 236. 236. ‘‘‘න ච මෙ වන්දනං වීර, තව පාදෙ සුකොමලෙ; සම්ඵුසිස්සති ලොකග්ග, අජ්ජ ගච්ඡාමි නිබ්බුතිං’. ‘Thưa bậc Anh Hùng, và sự đảnh lễ của con sẽ không còn được chạm vào đôi chân vô cùng mềm mại của ngài nữa. Thưa bậc Tối Thắng của thế gian, hôm nay con đi đến nơi tịch diệt.’ 237. 237. ‘‘රූපෙන කිං තවානෙන, දිට්ඨෙ ධම්මෙ යථාතථෙ; සබ්බං සඞ්ඛතමෙවෙතං, අනස්සාසිකමිත්තරං. Khi đã thấy Pháp như thật, thân này của bà có ích gì? Tất cả pháp hữu vi này đều không có nơi nương tựa, thật thấp kém. 238. 238. ‘‘සා සහ තාහි ගන්ත්වාන, භික්ඛුනුපස්සයං සකං; අඩ්ඪපල්ලඞ්කමාභුජ්ජ, නිසීදි පරමාසනෙ. Bà cùng với các vị ấy đi đến ni viện của mình; rồi ngồi bán già trên một chỗ ngồi cao quý. 239. 239. ‘‘තදා උපාසිකා තත්ථ, බුද්ධසාසනවච්ඡලා; තස්සා පවත්තිං සුත්වාන, උපෙසුං පාදවන්දිකා. Khi ấy, các nữ cận sự có lòng mến mộ giáo pháp của đức Phật ở nơi ấy, sau khi nghe tin về bà, đã đến đảnh lễ dưới chân. 240. 240. ‘‘කරෙහි උරං පහන්තා, ඡින්නමූලා යථා ලතා; රොදන්තා කරුණං රවං, සොකට්ටා භූමිපාතිතා. Họ lấy tay đấm ngực, như dây leo bị cắt gốc, khóc than thảm thiết, bị sầu não áp bức, ngã xuống đất. 241. 241. ‘‘මා නො සරණදෙ නාථෙ, විහාය ගමි නිබ්බුතිං; නිපතිත්වාන යාචාම, සබ්බායො සිරසා මයං. Thưa bậc bảo hộ, người ban cho nơi nương tựa, xin đừng từ bỏ chúng con mà đi vào Niết-bàn. Tất cả chúng con cúi đầu phủ phục, xin van nài ngài. 242. 242. ‘‘යා [Pg.218] පධානතමා තාසං, සද්ධා පඤ්ඤා උපාසිකා; තස්සා සීසං පමජ්ජන්තී, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Vị nữ cận sự có đức tin và trí tuệ, là người ưu tú nhất trong số họ, (bà Gotamī) xoa đầu vị ấy và nói lời này. 243. 243. ‘‘‘අලං පුත්තා විසාදෙන, මාරපාසානුවත්තිනා; අනිච්චං සඞ්ඛතං සබ්බං, වියොගන්තං චලාචලං’. Này các con gái, thôi đừng sầu muộn, đừng đi theo cạm bẫy của Ma vương. Tất cả pháp hữu vi là vô thường, có sự chia ly là kết cuộc, và luôn biến động. 244. 244. ‘‘තතො සා තා විසජ්ජිත්වා, පඨමං ඣානමුත්තමං; දුතියඤ්ච තතියඤ්ච, සමාපජ්ජි චතුත්ථකං. Sau đó, bà cho họ ra về, rồi nhập vào Sơ thiền cao thượng, rồi đến Nhị thiền, Tam thiền, và Tứ thiền. 245. 245. ‘‘ආකාසායතනඤ්චෙව, විඤ්ඤාණායතනං තථා; ආකිඤ්චං නෙවසඤ්ඤඤ්ච, සමාපජ්ජි යථාක්කමං. Bà tuần tự nhập vào Không vô biên xứ, rồi Thức vô biên xứ, cũng như Vô sở hữu xứ, và Phi tưởng phi phi tưởng xứ. 246. 246. ‘‘පටිලොමෙන ඣානානි, සමාපජ්ජිත්ථ ගොතමී; යාවතා පඨමං ඣානං, තතො යාවචතුත්ථකං. Bà Gotamī nhập các tầng thiền theo thứ tự ngược, cho đến Sơ thiền. Từ đó, bà lại nhập cho đến Tứ thiền. 247. 247. ‘‘තතො වුට්ඨාය නිබ්බායි, දීපච්චීව නිරාසවා ; භූමිචාලො මහා ආසි, නභසා විජ්ජුතා පති. Xuất khỏi tầng thiền ấy, bà nhập Niết-bàn, không còn lậu hoặc, như ngọn đèn tắt. Một trận động đất lớn xảy ra, và sấm sét giáng xuống từ trời. 248. 248. ‘‘පනාදිතා දුන්දුභියො, පරිදෙවිංසු දෙවතා; පුප්ඵවුට්ඨී ච ගගනා, අභිවස්සථ මෙදනිං. Trống trời vang dội, chư thiên than khóc. Mưa hoa từ không trung trút xuống mặt đất. 249. 249. ‘‘කම්පිතො මෙරුරාජාපි, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො; සොකෙන චාතිදීනොව විරවො ආසි සාගරො. Vua núi Meru cũng rung chuyển, như một vũ công giữa sân khấu. Đại dương trở nên im lặng, như thể vô cùng đau khổ vì sầu muộn. 250. 250. ‘‘දෙවා නාගාසුරා බ්‍රහ්මා, සංවිග්ගාහිංසු තඞ්ඛණෙ; ‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, යථායං විලයං ගතා’. Chư thiên, long vương, a-tu-la, và phạm thiên, trong khoảnh khắc ấy đều cảm thấy chấn động: ‘Than ôi, các pháp hữu vi là vô thường, vì rằng bà đã đi đến hoại diệt!’ 251. 251. ‘‘යා චෙ මං පරිවාරිංසු, සත්ථු සාසනකාරිකා; තායොපි අනුපාදානා, දීපච්චි විය නිබ්බුතා. Và những vị đã theo hầu ta, những người thực hành giáo pháp của Bậc Đạo Sư, các vị ấy cũng không còn chấp thủ, đã tịch diệt như ngọn đèn tắt. 252. 252. ‘‘හා යොගා විප්පයොගන්තා, හානිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං; හා ජීවිතං විනාසන්තං, ඉච්චාසි පරිදෙවනා. Than ôi, hợp rồi phải tan! Than ôi, tất cả pháp hữu vi là vô thường! Than ôi, sự sống có sự hoại diệt là kết cuộc! Tiếng than khóc đã vang lên như vậy. 253. 253. ‘‘තතො දෙවා ච බ්‍රහ්මා ච, ලොකධම්මානුවත්තනං; කාලානුරූපං කුබ්බන්ති, උපෙත්වා ඉසිසත්තමං. Sau đó, chư thiên và phạm thiên đến yết kiến bậc Thánh Tối Thượng, và cử hành các nghi lễ phù hợp với thời gian, theo thông lệ của thế gian. 254. 254. ‘‘තදා ආමන්තයී සත්ථා, ආනන්දං සුතසාගරං ; ‘ගච්ඡානන්ද නිවෙදෙහි, භික්ඛූනං මාතු නිබ්බුතිං’. Khi ấy, Bậc Đạo Sư gọi ngài Ānanda, người có học thức như biển cả: ‘Này Ānanda, hãy đi báo cho các Tỳ-kheo biết về sự viên tịch của mẫu thân.’ 255. 255. ‘‘තදානන්දො [Pg.219] නිරානන්දො, අස්සුනා පුණ්ණලොචනො; ගග්ගරෙන සරෙනාහ, ‘සමාගච්ඡන්තු භික්ඛවො. Khi ấy, ngài Ānanda, không còn an vui, mắt đẫm lệ, với giọng nghẹn ngào, nói rằng: ‘Xin các Tỳ-kheo hãy tập hợp lại.’ 256. 256. ‘‘‘පුබ්බදක්ඛිණපච්ඡාසු, උත්තරාය ච සන්තිකෙ; සුණන්තු භාසිතං මය්හං, භික්ඛවො සුගතොරසා. Này các Tỳ-kheo, những người con của đấng Thiện Thệ, ở phương đông, phương nam, phương tây, và cả phương bắc, xin hãy lắng nghe lời của tôi. 257. 257. ‘‘‘යා වඩ්ඪයි පයත්තෙන, සරීරං පච්ඡිමං මුනෙ; සා ගොතමී ගතා සන්තිං, තාරාව සූරියොදයෙ. Vị nào đã tận tình nuôi dưỡng thân cuối cùng của bậc Mâu-ni, vị Gotamī ấy đã đi đến nơi tịch tịnh, như những vì sao (biến mất) lúc mặt trời mọc. 258. 258. ‘‘‘බුද්ධමාතාති පඤ්ඤත්තිං, ඨපයිත්වා ගතාසමං; න යත්ථ පඤ්චනෙත්තොපි, ගතිං දක්ඛති නායකො. Bà đã để lại danh xưng ‘Phật Mẫu’ và đi đến nơi an tịnh, nơi mà ngay cả Bậc Lãnh Đạo với ngũ nhãn cũng không thấy được cảnh giới (tái sanh). 259. 259. ‘‘‘යස්සත්ථි සුගතෙ සද්ධා, යො ච පියො මහාමුනෙ; බුද්ධමාතුස්ස සක්කාරං, කරොතු සුගතොරසො’. Vị nào có đức tin nơi đấng Thiện Thệ, và vị nào được bậc Đại Mâu-ni yêu mến, người con của đấng Thiện Thệ ấy hãy tỏ lòng tôn kính đối với Phật Mẫu. 260. 260. ‘‘සුදූරට්ඨාපි තං සුත්වා, සීඝමාගච්ඡු භික්ඛවො; කෙචි බුද්ධානුභාවෙන, කෙචි ඉද්ධීසු කොවිදා. Nghe vậy, các Tỳ-kheo dù ở nơi rất xa cũng nhanh chóng đến. Một số đến nhờ oai lực của đức Phật, một số là bậc thiện xảo về thần thông (tự đến). 261. 261. ‘‘කූටාගාරවරෙ රම්මෙ, සබ්බසොණ්ණමයෙ සුභෙ; මඤ්චකං සමාරොපෙසුං, යත්ථ සුත්තාසි ගොතමී. Họ đặt chiếc giường nơi bà Gotamī đã nằm vào trong một ngôi điện có tháp cao quý, đẹp đẽ, khả ái, hoàn toàn làm bằng vàng. 262. 262. ‘‘චත්තාරො ලොකපාලා තෙ, අංසෙහි සමධාරයුං; සෙසා සක්කාදිකා දෙවා, කූටාගාරෙ සමග්ගහුං. Bốn vị Hộ Thế Vương dùng vai để khiêng. Các vị trời còn lại, do Đế Thích dẫn đầu, cùng nhau giữ lấy ngôi điện có tháp. 263. 263. ‘‘කූටාගාරානි සබ්බානි, ආසුං පඤ්චසතානිපි; සරදාදිච්චවණ්ණානි, විස්සකම්මකතානි හි. Tất cả có đến năm trăm ngôi điện có tháp, màu sắc như mặt trời mùa thu, vì chúng đều do trời Vissakamma tạo ra. 264. 264. ‘‘සබ්බා තාපි භික්ඛුනියො, ආසුං මඤ්චෙසු සායිතා; දෙවානං ඛන්ධමාරුළ්හා, නිය්‍යන්ති අනුපුබ්බසො. Tất cả các vị Tỳ-kheo-ni ấy cũng đều nằm trên giường. Được đặt trên vai của chư thiên, họ được khiêng đi theo thứ tự. 265. 265. ‘‘සබ්බසො ඡාදිතං ආසි, විතානෙන නභත්තලං; සතාරා චන්දසූරා ච, ලඤ්ඡිතා කනකාමයා. Toàn bộ bầu trời được che phủ bởi một chiếc lọng. Mặt trăng, mặt trời cùng các vì sao, làm bằng vàng, đều tỏa sáng lộng lẫy. 266. 266. ‘‘පටාකා උස්සිතානෙකා, විතතා පුප්ඵකඤ්චුකා; ඔගතාකාසපදුමා, මහියා පුප්ඵමුග්ගතං. Vô số cờ phướn được dựng lên, những tràng hoa được giăng khắp nơi. Hoa sen từ trên trời rơi xuống, và hoa từ mặt đất mọc vươn lên. 267. 267. ‘‘දස්සන්ති චන්දසූරියා, පජ්ජලන්ති ච තාරකා; මජ්ඣං ගතොපි චාදිච්චො, න තාපෙසි සසී යථා. “Mặt trăng, mặt trời hiển hiện, các vì sao cũng chiếu sáng; mặt trời dù đã đến giữa trưa, cũng không nóng bức, giống như mặt trăng vậy. 268. 268. ‘‘දෙවා [Pg.220] දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි, මාලෙහි සුරභීහි ච; වාදිතෙහි ච නච්චෙහි, සඞ්ගීතීහි ච පූජයුං. “Chư thiên đã cúng dường bằng các hương thơm cõi trời, bằng những vòng hoa thơm ngát, bằng các loại nhạc cụ, bằng các điệu múa, và bằng các bản hợp xướng. 269. 269. ‘‘නාගාසුරා ච බ්‍රහ්මානො, යථාසත්ති යථාබලං; පූජයිංසු ච නිය්‍යන්තිං, නිබ්බුතං බුද්ධමාතරං. “Long vương, A-tu-la, và Phạm thiên, tùy theo khả năng, tùy theo sức lực, đã cúng dường trong khi đưa tiễn Phật mẫu đã nhập Niết-bàn. 270. 270. ‘‘සබ්බායො පුරතො නීතා, නිබ්බුතා සුගතොරසා; ගොතමී නිය්‍යතෙ පච්ඡා, සක්කතා බුද්ධපොසිකා. “Tất cả các vị con gái của Thiện Thệ đã nhập Niết-bàn được đưa đi phía trước; Gotamī, người nuôi dưỡng Đức Phật, được tôn kính đưa đi phía sau. 271. 271. ‘‘පුරතො දෙවමනුජා, සනාගාසුරබ්‍රහ්මකා; පච්ඡා සසාවකො බුද්ධො, පූජත්ථං යාති මාතුයා. “Chư thiên và loài người, cùng với Long vương, A-tu-la, Phạm thiên đi phía trước; Đức Phật cùng với các vị Thinh văn đi phía sau để cúng dường mẹ của Ngài. 272. 272. ‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, නෙදිසං ආසි යාදිසං; ගොතමීපරිනිබ්බානං, අතෙවච්ඡරියං අහු. “Sự nhập Niết-bàn của Đức Phật đã không được như thế này, trong khi sự nhập Niết-bàn của Gotamī đã vô cùng kỳ diệu. 273. 273. ‘‘බුද්ධො බුද්ධස්ස නිබ්බානෙ, නොපටියාදි භික්ඛවො; බුද්ධො ගොතමිනිබ්බානෙ, සාරිපුත්තාදිකා තථා. “Khi Đức Phật nhập Niết-bàn, Ngài đã không sắp đặt các Tỳ-khưu; khi Gotamī nhập Niết-bàn, Đức Phật đã sắp đặt, và các vị như Sāriputta cũng làm như vậy. 274. 274. ‘‘චිතකානි කරිත්වාන, සබ්බගන්ධමයානි තෙ; ගන්ධචුණ්ණපකිණ්ණානි, ඣාපයිංසු ච තා තහිං. “Họ đã làm các giàn hỏa thiêu toàn bằng hương liệu, được rắc bột hương, và đã hỏa thiêu các vị ấy ở đó. 275. 275. ‘‘සෙසභාගානි ඩය්හිංසු, අට්ඨී සෙසානි සබ්බසො; ආනන්දො ච තදාවොච, සංවෙගජනකං වචො. “Các phần còn lại đã bị thiêu cháy, chỉ còn lại toàn bộ xương; khi ấy, Tôn giả Ānanda đã nói lời gây xúc động. 276. 276. ‘‘‘ගොතමී නිධනං යාතා, ඩය්හඤ්චස්සා සරීරකං; සඞ්කෙතං බුද්ධනිබ්බානං, න චිරෙන භවිස්සති’. “‘Gotamī đã đi đến nơi chấm dứt, thân của bà cũng đã bị thiêu cháy; chắc chắn sự nhập Niết-bàn của Đức Phật sẽ xảy ra không lâu nữa’. 277. 277. ‘‘තතො ගොතමිධාතූනි, තස්සා පත්තගතානි සො; උපනාමෙසි නාථස්ස, ආනන්දො බුද්ධචොදිතො. “Sau đó, Tôn giả Ānanda, được Đức Phật thúc giục, đã dâng lên bậc Lãnh đạo các xá-lợi của Gotamī nằm trong bát của bà. 278. 278. ‘‘පාණිනා තානි පග්ගය්හ, අවොච ඉසිසත්තමො; ‘මහතො සාරවන්තස්ස, යථා රුක්ඛස්ස තිට්ඨතො. “Bậc Thánh thứ bảy đã đỡ lấy chúng bằng tay và nói: ‘Giống như của một cây lớn, có lõi, đang đứng vững, 279. 279. ‘‘‘යො සො මහත්තරො ඛන්ධො, පලුජ්ජෙය්‍ය අනිච්චතා; තථා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස, ගොතමී පරිනිබ්බුතා. “‘Thân cây lớn nhất nào bị hủy hoại do vô thường; cũng vậy, Gotamī, vị lớn nhất của Tăng đoàn Tỳ-khưu-ni, đã nhập Niết-bàn. 280. 280. ‘‘‘අහො අච්ඡරියං මය්හං, නිබ්බුතායපි මාතුයා; සරීරමත්තසෙසාය, නත්ථි සොකපරිද්දවො. “‘Ồ, thật kỳ diệu! Dù mẹ của ta đã nhập Niết-bàn, chỉ còn lại xá-lợi, đối với ta không có sầu muộn, than khóc. 281. 281. ‘‘‘න [Pg.221] සොචියා පරෙසං සා, තිණ්ණසංසාරසාගරා; පරිවජ්ජිතසන්තාපා, සීතිභූතා සුනිබ්බුතා. “‘Bà ấy không đáng để người khác sầu muộn, bà đã vượt qua biển luân hồi; đã từ bỏ phiền não, đã trở nên mát mẻ, đã tịch tịnh hoàn toàn. 282. 282. ‘‘‘පණ්ඩිතාසි මහාපඤ්ඤා, පුථුපඤ්ඤා තථෙව ච; රත්තඤ්ඤූ භික්ඛුනීනං සා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො. “‘Bà là bậc hiền trí, có trí tuệ lớn, và cũng có trí tuệ sâu rộng; bà là vị Tỳ-khưu-ni có kinh nghiệm lâu năm. Này các Tỳ-khưu, hãy ghi nhớ như vậy. 283. 283. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී ආසි ච ගොතමී. “‘Gotamī đã thuần thục trong các thần thông, trong thiên nhĩ giới; và cũng đã thuần thục trong tha tâm trí. 284. 284. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසමඤ්ඤාසි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි තස්සා පුනබ්භවො. “‘Bà đã biết các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, đối với bà không còn tái sanh. 285. 285. ‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; පරිසුද්ධං අහු ඤාණං, තස්මා සොචනියා න සා. “‘Trong các phân tích về nghĩa, pháp, ngôn ngữ, và cũng như trong biện tài, trí tuệ đã trở nên thanh tịnh; do đó, bà không đáng để sầu muộn. 286. 286. ‘‘‘අයොඝනහතස්සෙව, ජලතො ජාතවෙදස්ස; අනුපුබ්බූපසන්තස්ස, යථා න ඤායතෙ ගති. “‘Giống như hướng đi không được biết đến của ngọn lửa được đập bằng búa sắt, đang cháy rồi dần dần tắt lịm. 287. 287. ‘‘‘එවං සම්මා විමුත්තානං, කාමබන්ධොඝතාරිනං; පඤ්ඤාපෙතුං ගති නත්ථි, පත්තානං අචලං සුඛං. “‘Cũng vậy, không có hướng đi nào để chỉ rõ cho những vị đã giải thoát hoàn toàn, đã vượt qua ái dục và bộc lưu, đã đạt đến hạnh phúc bất động. 288. 288. ‘‘‘අත්තදීපා තතො හොථ, සතිපට්ඨානගොචරා; භාවෙත්වා සත්තබොජ්ඣඞ්ගෙ, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථ’’’. “‘Do đó, hãy tự mình làm hòn đảo, hãy có niệm xứ làm cảnh giới; sau khi tu tập bảy giác chi, các ông sẽ chấm dứt khổ đau’. ඉත්ථං සුදං මහාපජාපතිගොතමී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Mahāpajāpati Gotamī đã nói những kệ này. මහාපජාපතිගොතමීථෙරියාපදානං සත්තමං. Truyện về Trưởng lão ni Mahāpajāpati Gotamī, phẩm thứ bảy. 8. ඛෙමාථෙරීඅපදානං 8. Truyện về Trưởng lão ni Khemā 289. 289. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc có tuệ nhãn trong tất cả các pháp, bậc Lãnh đạo, đã xuất hiện. 290. 290. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං ; නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා. “Khi ấy, tôi sanh ra trong gia đình trưởng giả ở thành Haṃsavatī, nơi sáng chói với nhiều loại bảo vật, và đầy đủ hạnh phúc lớn lao. 291. 291. ‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං; තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙමි සරණං ජිනං. “Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy, tôi đã nghe pháp thoại; sau đó, với lòng tịnh tín phát sanh, tôi xin quy y Đấng Chiến Thắng. 292. 292. ‘‘මාතරං [Pg.222] පිතරං චාහං, ආයාචිත්වා විනායකං; නිමන්තයිත්වා සත්තාහං, භොජයිං සහසාවකං. “Tôi, sau khi xin phép mẹ và cha, đã thỉnh mời bậc Điều Ngự cùng với các vị Thinh văn, và đã cúng dường vật thực trong bảy ngày. 293. 293. ‘‘අතික්කන්තෙ ච සත්තාහෙ, මහාපඤ්ඤානමුත්තමං; භික්ඛුනිං එතදග්ගම්හි, ඨපෙසි නරසාරථි. “Và khi bảy ngày đã trôi qua, bậc Điều Ngự nhân loại đã đặt một vị Tỳ-khưu-ni, bậc tối thượng trong những người có trí tuệ lớn, vào vị trí tối thượng. 294. 294. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, පුනො තස්ස මහෙසිනො; කාරං කත්වාන තං ඨානං, පණිපච්ච පණීදහිං. Nghe lời ấy, con hoan hỷ, lại nữa đối với bậc Đại Ṛṣi ấy; Sau khi đã tỏ lòng tôn kính, con đảnh lễ và phát nguyện về địa vị ấy. 295. 295. ‘‘තතො මම ජිනො ආහ, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව; සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අප්පමෙය්‍යඵලං තයා. Khi ấy, bậc Chiến Thắng nói với con: ‘Nguyện vọng của ngươi mong được thành tựu. Sự tôn kính mà ngươi đã làm đối với ta cùng với Tăng chúng có quả báo không thể lường được.’ 296. 296. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp kể từ kiếp này, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư xuất hiện ở trên đời.’ 297. 297. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; එතදග්ගමනුප්පත්තා, ඛෙමා නාම භවිස්සති’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của ngài, là người con gái sanh từ ngực, do Pháp hóa sanh, đã đạt đến địa vị tối thượng, có tên là Khemā.’ 298. 298. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. 299. 299. ‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා; තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො. Từ đó mệnh chung, con đã đến cõi trời Yāma, từ đó con đã đi đến cõi Tusita. Và từ đó đến cõi Nimmānarati, rồi từ đó đến thành Vasavatti. 300. 300. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා; තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Bất cứ nơi nào con sanh ra, do năng lực của nghiệp ấy, chính tại nơi đó con đã làm chánh hậu của các vị vua. 301. 301. ‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං; මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Từ đó mệnh chung, trong kiếp người, con đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu. 302. 302. ‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච; සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං. Sau khi hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, được an lạc ở khắp mọi nơi, con đã luân hồi trong nhiều kiếp. 303. 303. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො. Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī đã xuất hiện, Ngài có tướng mạo khả ái, là người thấy rõ tất cả các pháp. 304. 304. ‘‘තමහං ලොකනායකං, උපෙත්වා නරසාරථිං; ධම්මං භණිතං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං. Con đã đến gần bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Điều Ngự Trượng Phu ấy, sau khi nghe Pháp được thuyết giảng, con đã xuất gia vào đời sống không nhà. 305. 305. ‘‘දසවස්සසහස්සානි[Pg.223], තස්ස වීරස්ස සාසනෙ; බ්‍රහ්මචරියං චරිත්වාන, යුත්තයොගා බහුස්සුතා. Mười ngàn năm trong giáo pháp của bậc Dũng Mãnh ấy, sau khi thực hành phạm hạnh, con đã chuyên tâm tu tập và là người đa văn. 306. 306. ‘‘පච්චයාකාරකුසලා, චතුසච්චවිසාරදා; නිපුණා චිත්තකථිකා, සත්ථුසාසනකාරිකා. Con đã thiện xảo về duyên khởi, vô úy về Tứ Thánh Đế, tinh tế, là người thuyết pháp tài tình, và là người thực hành lời dạy của bậc Đạo Sư. 307. 307. ‘‘තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී; අභිභොමි තහිං අඤ්ඤෙ, බ්‍රහ්මචාරීඵලෙනහං. Từ đó mệnh chung, con đã sanh lên cõi Tusita, là người có danh tiếng. Ở đó, do quả của phạm hạnh, con đã vượt trội hơn những vị khác. 308. 308. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපන්නාහං, මහාභොගා මහද්ධනා; මෙධාවිනී සීලවතී, විනීතපරිසාපි ච. Bất cứ nơi nào con sanh ra, con đều có nhiều tài sản, nhiều của cải, có trí tuệ, có giới hạnh, và cũng có đoàn tùy tùng được huấn luyện. 309. 309. ‘‘භවාමි තෙන කම්මෙන, යොගෙන ජිනසාසනෙ; සබ්බා සම්පත්තියො මය්හං, සුලභා මනසො පියා. Do nghiệp ấy, do sự nỗ lực ấy trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, tất cả tài sản làm vui thích tâm ý đều dễ dàng đến với con. 310. 310. ‘‘යොපි මෙ භවතෙ භත්තා, යත්ථ යත්ථ ගතායපි; විමානෙති න මං කොචි, පටිපත්තිබලෙන මෙ. Dù con đã đi đến bất cứ nơi đâu, bất cứ ai trở thành chồng của con, không một ai khinh thường con, đó là do năng lực thực hành của con. 311. 311. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; නාමෙන කොණාගමනො, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong kiếp hiền thiện này, bậc Thân Quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thượng trong những người thuyết giảng, có tên là Koṇāgamana đã xuất hiện. 312. 312. ‘‘තදා හි බාරාණසියං, සුසමිද්ධකුලප්පජා ; ධනඤ්ජානී සුමෙධා ච, අහම්පි ච තයො ජනා. Khi ấy, ở tại Bārāṇasī, sanh trong gia đình rất thịnh vượng, có Dhanañjānī, Sumedhā, và cả con nữa, là ba người chúng con. 313. 313. ‘‘සඞ්ඝාරාමමදාසිම්හ, දානසහායිකා පුරෙ ; සඞ්ඝස්ස ච විහාරම්පි, උද්දිස්ස කාරිකා මයං. Chúng con đã cúng dường khu vườn cho Tăng chúng, trước đây là những người bạn trong việc bố thí. Chúng con cũng đã cho xây dựng tịnh xá dâng đến Tăng chúng. 314. 314. ‘‘තතො චුතා මයං සබ්බා, තාවතිංසූපගා අහුං; යසසා අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච. Từ đó mệnh chung, tất cả chúng con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba. Chúng con đã đạt đến địa vị tối thượng về danh tiếng, và cũng như vậy ở giữa loài người. 315. 315. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Cũng chính trong kiếp này, bậc Thân Quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, bậc Tối Thượng trong những người thuyết giảng, có tên là Kassapa đã xuất hiện. 316. 316. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Khi ấy, ở tại thành phố Bārāṇasī cao quý, có vị vua của loài người, vua xứ Kāsī tên là Kiki, là người hộ độ của bậc Đại Ṛṣi. 317. 317. ‘‘තස්සාසිං [Pg.224] ජෙට්ඨිකා ධීතා, සමණී ඉති විස්සුතා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. Con là con gái lớn nhất của vị vua ấy, nổi tiếng với tên gọi Samaṇī. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, con đã xin phép xuất gia. 318. 318. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. Phụ thân đã không cho phép chúng con, khi ấy chúng con đã sống tại gia, không mệt mỏi, trong suốt hai mươi ngàn năm. 319. 319. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො. Bảy người con gái là các công chúa, được nuôi dưỡng trong an lạc, đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, đã hoan hỷ, đã vui thích trong việc hầu hạ đức Phật. 320. 320. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 321. 321. ‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා; කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී. Con (là Khemā), và Uppalavaṇṇā, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā (Bhaddā Kuṇḍalakesī), Kisāgotamī, Dhammadinnā, người thứ bảy là Visākhā. 322. 322. ‘‘කදාචි සො නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසෙසි අබ්භුතං; මහානිදානසුත්තන්තං, සුත්වා තං පරියාපුණිං. Có một khi, bậc Mặt Trời của loài người ấy đã thuyết bài Pháp vi diệu, là kinh Đại Duyên. Sau khi nghe, con đã học thuộc kinh ấy. 323. 323. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do những nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 324. 324. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාකලාය පුරුත්තමෙ; රඤ්ඤො මද්දස්ස ධීතාම්හි, මනාපා දයිතා පියා. Và trong kiếp cuối cùng này, tại thành phố Sākala cao quý, tôi là con gái của vua Madda, người làm vui lòng, đáng yêu, và được yêu mến. 325. 325. ‘‘සහ මෙ ජාතමත්තම්හි, ඛෙමං තම්හි පුරෙ අහු; තතො ඛෙමාති නාමං මෙ, ගුණතො උපපජ්ජථ. Ngay khi tôi vừa sinh ra, trong thành phố ấy đã được an ổn. Do đó, tên của tôi là Khemā, phát sinh từ phẩm chất ấy. 326. 326. ‘‘යදාහං යොබ්බනං පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා ; තදා අදාසි මං තාතො, බිම්බිසාරස්ස රාජිනො. Khi tôi đến tuổi thanh xuân, được trang điểm bởi vẻ đẹp yêu kiều của dung sắc, khi ấy phụ vương đã gả tôi cho vua Bimbisāra. 327. 327. ‘‘තස්සාහං සුප්පියා ආසිං, රූපකෙ ලායනෙ රතා; රූපානං දොසවාදීති, න උපෙසිං මහාදයං. Tôi là hoàng hậu rất được yêu quý của vua ấy, say mê vẻ đẹp của dung sắc. Vì nghĩ rằng Ngài là người nói về lỗi lầm của các sắc, nên tôi đã không đến gần bậc Đại Bi. 328. 328. ‘‘බිම්බිසාරො තදා රාජා, මමානුග්ගහබුද්ධියා; වණ්ණයිත්වා වෙළුවනං, ගායකෙ ගාපයී මමං. Khi ấy, vua Bimbisāra, với ý muốn nâng đỡ tôi, đã tán thán khu vườn Trúc Lâm và cho các ca sĩ hát cho tôi nghe. 329. 329. ‘‘රම්මං වෙළුවනං යෙන, න දිට්ඨං සුගතාලයං; න තෙන නන්දනං දිට්ඨං, ඉති මඤ්ඤාමසෙ මයං. Người nào chưa thấy Trúc Lâm khả ái, nơi ở của bậc Thiện Thệ, người ấy chưa được xem là đã thấy vườn Nandana. Chúng tôi nghĩ như vậy. 330. 330. ‘‘යෙන [Pg.225] වෙළුවනං දිට්ඨං, නරනන්දනනන්දනං; සුදිට්ඨං නන්දනං තෙන, අමරින්දසුනන්දනං. Người nào đã thấy Trúc Lâm, nơi làm vui lòng nhân loại, người ấy đã thấy rõ vườn Nandana, nơi làm vua trời rất vui thích. 331. 331. ‘‘විහාය නන්දනං දෙවා, ඔතරිත්වා මහීතලං ; රම්මං වෙළුවනං දිස්වා, න තප්පන්ති සුවිම්හිතා. Các vị trời, rời bỏ vườn Nandana, hạ xuống mặt đất; thấy Trúc Lâm khả ái, họ vô cùng kinh ngạc và không thể thỏa mãn. 332. 332. ‘‘රාජපුඤ්ඤෙන නිබ්බත්තං, බුද්ධපුඤ්ඤෙන භූසිතං; කො වත්තා තස්ස නිස්සෙසං, වනස්ස ගුණසඤ්චයං. Được tạo ra do phước của vua, được trang hoàng do phước của Đức Phật; ai có thể kể hết được tập hợp các phẩm chất của khu vườn ấy? 333. 333. ‘‘තං සුත්වා වනසමිද්ධං, මම සොතමනොහරං; දට්ඨුකාමා තමුය්‍යානං, රඤ්ඤො ආරොචයිං තදා. Nghe về sự sung túc của khu vườn ấy, điều làm say đắm tai và tâm tôi, tôi muốn thấy khu vườn ấy, nên khi đó đã tâu với đức vua. 334. 334. ‘‘මහතා පරිවාරෙන, තදා ච සො මහීපති; මං පෙසෙසි තමුය්‍යානං, දස්සනාය සමුස්සුකං. Khi ấy, vị quốc vương đó, với đoàn tùy tùng đông đảo, đã phái tôi đến khu vườn ấy để chiêm ngưỡng, với lòng háo hức. 335. 335. ‘‘ගච්ඡ පස්ස මහාභොගෙ, වනං නෙත්තරසායනං; යං සදා භාති සිරියා, සුගතාභානුරඤ්ජිතං. Hỡi người có tài sản lớn, hãy đi và xem khu vườn là thuốc bổ cho mắt, nơi luôn tỏa sáng huy hoàng, được tô điểm bởi ánh quang của bậc Thiện Thệ. 336. 336. ‘‘යදා ච පිණ්ඩාය මුනි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමං; පවිට්ඨොහං තදායෙව, වනං දට්ඨුමුපාගමිං. Và chỉ khi bậc Mâu-ni đã vào thành Giribbaja cao quý để khất thực, tôi mới đến khu vườn để chiêm ngưỡng. 337. 337. ‘‘තදා තං ඵුල්ලවිපිනං, නානාභමරකූජිතං; කොකිලාගීතසහිතං, මයූරගණනච්චිතං. Khi ấy, khu rừng ấy nở đầy hoa, vang tiếng vo ve của nhiều loài ong, cùng với tiếng hót của chim tu hú, và là nơi các đàn công múa lượn. 338. 338. ‘‘අප්පසද්දමනාකිණ්ණං, නානාචඞ්කමභූසිතං; කුටිමණ්ඩපසඞ්කිණ්ණං, යොගීවරවිරාජිතං. Ít tiếng ồn, không đông đúc, được trang hoàng bởi nhiều con đường kinh hành, đầy các am thất và nhà nghỉ, rực rỡ với các bậc hành giả cao quý. 339. 339. ‘‘විචරන්තී අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං නයනං මම; තත්ථාපි තරුණං භික්ඛුං, යුත්තං දිස්වා විචින්තයිං. Đi dạo, tôi đã nghĩ rằng mắt mình thật có kết quả. Ở đó, thấy một vị Tỳ-khưu trẻ tuổi đang chuyên tâm, tôi đã suy nghĩ. 340. 340. ‘‘‘ඊදිසෙ විපිනෙ රම්මෙ, ඨිතොයං නවයොබ්බනෙ; වසන්තමිව කන්තෙන, රූපෙන ච සමන්විතො. ‘Vị này đang ở tuổi thanh xuân, trong khu rừng khả ái như thế này, lại có dung sắc đáng yêu, giống như mùa xuân. 341. 341. ‘‘‘නිසින්නො රුක්ඛමූලම්හි, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො; ඣායතෙ වතයං භික්ඛු, හිත්වා විසයජං රතිං. ‘Ngồi dưới gốc cây, đầu cạo trọc, khoác y tăng-già-lê, vị Tỳ-khưu này quả thật đang thiền định, sau khi từ bỏ sự thích thú sinh ra từ các đối tượng giác quan. 342. 342. ‘‘‘නනු නාම ගහට්ඨෙන, කාමං භුත්වා යථාසුඛං; පච්ඡා ජිණ්ණෙන ධම්මොයං, චරිතබ්බො සුභද්දකො’. ‘Chẳng phải người tại gia nên hưởng thụ dục lạc theo ý muốn, rồi sau đó khi già mới nên thực hành pháp tốt đẹp này sao?’ 343. 343. ‘‘සුඤ්ඤකන්ති [Pg.226] විදිත්වාන, ගන්ධගෙහං ජිනාලයං; උපෙත්වා ජිනමද්දක්ඛං, උදයන්තංව භාකරං. Biết rằng hương phòng, nơi ở của bậc Chiến Thắng, vắng lặng, tôi đến gần và đã thấy bậc Chiến Thắng, như mặt trời đang mọc. 344. 344. ‘‘එකකං සුඛමාසීනං, බීජමානං වරිත්ථියා; දිස්වානෙවං විචින්තෙසිං, නායං ලූඛො නරාසභො. Thấy Ngài ngồi an lạc một mình, được một người phụ nữ tuyệt vời quạt hầu, tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Bậc Nhân Ngưu này không phải là người khô khan’. 345. 345. ‘‘සා කඤ්ඤා කනකාභාසා, පදුමානනලොචනා; බිම්බොට්ඨී කුන්දදසනා, මනොනෙත්තරසායනා. Cô gái ấy có màu da như vàng, mặt và mắt như hoa sen, môi như trái bimba, răng như hoa lài, là thuốc bổ cho tâm và mắt. 346. 346. ‘‘හෙමදොලාභසවනා, කලිකාකාරසුත්ථනී ; වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, රම්භොරු චාරුභූසනා. Tai như chiếc võng vàng, vú như nụ hoa, eo thon như bệ thờ, hông đẹp, đùi như thân cây chuối, trang sức đẹp đẽ. 347. 347. ‘‘රත්තංසකුපසංබ්‍යානා, නීලමට්ඨනිවාසනා; අතප්පනෙය්‍යරූපෙන, හාසභාවසමන්විතා. Mặc áo trong màu đỏ và khăn choàng, y phục dưới màu xanh mịn màng, với dung sắc không thể thỏa mãn, cùng với nụ cười và cử chỉ duyên dáng. 348. 348. ‘‘දිස්වා තමෙවං චින්තෙසිං, අහොයමභිරූපිනී; න මයානෙන නෙත්තෙන, දිට්ඨපුබ්බා කුදාචනං. Thấy cô ấy, tôi đã nghĩ như vầy: ‘Ồ, cô này thật xinh đẹp! Tôi chưa từng thấy ai như vậy bằng mắt này bao giờ’. 349. 349. ‘‘තතො ජරාභිභූතා සා, විවණ්ණා විකතානනා; භින්නදන්තා සෙතසිරා, සලාලා වදනාසුචි. Sau đó, cô ấy bị tuổi già xâm chiếm, dung sắc phai tàn, mặt biến dạng, răng gãy, đầu bạc, miệng dơ bẩn với nước dãi. 350. 350. ‘‘සඞ්ඛිත්තකණ්ණා සෙතක්ඛී, ලම්බාසුභපයොධරා; වලිවිතතසබ්බඞ්ගී, සිරාවිතතදෙහිනී. Tai nhăn nheo, mắt trắng dã, vú chảy xệ xấu xí, toàn thân nhăn nheo, thân thể nổi đầy gân. 351. 351. ‘‘නතඞ්ගා දණ්ඩදුතියා, උප්ඵාසුලිකතා කිසා; පවෙධමානා පතිතා, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං. Thân còng, có cây gậy làm bạn thứ hai, xương sườn trơ ra, gầy gò, run rẩy, ngã xuống, thở hổn hển liên tục. 352. 352. ‘‘තතො මෙ ආසි සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො; ධිරත්ථු රූපං අසුචිං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා. Khi ấy, tôi phát sinh một sự chấn động chưa từng có, dựng tóc gáy. Đáng khinh thay sắc, vật không trong sạch, nơi mà kẻ ngu vui thích! 353. 353. ‘‘තදා මහාකාරුණිකො, දිස්වා සංවිග්ගමානසං; උදග්ගචිත්තො සුගතො, ඉමා ගාථා අභාසථ. Khi ấy, bậc Đại Bi, thấy tâm tôi chấn động, với tâm hoan hỷ, bậc Thiện Thệ đã nói những câu kệ này. 354. 354. ‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස ඛෙමෙ සමුස්සයං; උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං. Này Khemā, hãy nhìn xem thân này, đau khổ, bất tịnh, hôi thối; nó trào lên, nó chảy xuống, được những kẻ ngu si ưa thích. 355. 355. ‘‘‘අසුභාය [Pg.227] චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං; සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදා බහුලා භව. Hãy tu tập tâm về sự bất tịnh, nhất tâm và định tĩnh tốt đẹp. Chánh niệm của ngươi hãy hướng về thân, hãy có nhiều sự nhàm chán. 356. 356. ‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං; අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, කායෙ ඡන්දං විරාජය. Như thân này, thân kia cũng vậy; như thân kia, thân này cũng vậy. Cả bên trong lẫn bên ngoài, hãy từ bỏ lòng tham muốn đối với thân. 357. 357. ‘‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ; තතො මානාභිසමයා, උපසන්තා චරිස්සසි. Hãy tu tập cả pháp vô tướng, hãy từ bỏ ngã mạn tùy miên. Do đó, nhờ sự thấu hiểu ngã mạn, ngươi sẽ sống an tịnh. 358. 358. ‘‘‘යෙ රාගරත්තානුපතන්ති සොතං, සයං කතං මක්කටකොව ජාලං; එතම්පි ඡෙත්වාන පරිබ්බජන්ති, න පෙක්ඛිනො කාමසුඛං පහාය’. Những người bị tham ái nhuộm đỏ đi theo dòng chảy do chính mình tạo ra, giống như con nhện (đi theo) mạng lưới do chính nó giăng. Cắt đứt cả điều này, không luyến tiếc, từ bỏ lạc thú của dục, họ xuất gia. 359. 359. ‘‘තතො කල්ලිතචිත්තං මං, ඤත්වාන නරසාරථි; මහානිදානං දෙසෙසි, සුත්තන්තං විනයාය මෙ. Khi ấy, bậc Ngự Pháp Trượng Phu, biết ta có tâm thích hợp, đã thuyết giảng kinh Đại Duyên cho ta để điều phục. 360. 360. ‘‘සුත්වා සුත්තන්තසෙට්ඨං තං, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං; තත්ථ ඨිතාවහං සන්තී, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං. Nghe xong kinh tối thượng ấy, ta đã nhớ lại tưởng niệm xưa. Đứng tại nơi đó, được an tịnh, ta đã thanh lọc pháp nhãn. 361. 361. ‘‘නිපතිත්වා මහෙසිස්ස, පාදමූලම්හි තාවදෙ; අච්චයං දෙසනත්ථාය, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Khi ấy, đảnh lễ dưới chân bậc Đại Sĩ, để sám hối lỗi lầm, ta đã nói lời này: 362. 362. ‘‘‘නමො තෙ සබ්බදස්සාවී, නමො තෙ කරුණාකර; නමො තෙ තිණ්ණසංසාර, නමො තෙ අමතං දද. Con xin đảnh lễ Ngài, bậc thấy tất cả; con xin đảnh lễ Ngài, nguồn cội của lòng bi mẫn; con xin đảnh lễ Ngài, bậc đã vượt qua vòng luân hồi; con xin đảnh lễ Ngài, bậc ban cho sự bất tử. 363. 363. ‘‘‘දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දා, කාමරාගවිමොහිතා; තයා සම්මා උපායෙන, විනීතා විනයෙ රතා. Con, người đã đi vào rừng rậm tà kiến, bị mê mờ bởi tham dục, đã được Ngài điều phục một cách tốt đẹp bằng phương tiện, và nay ưa thích sự điều phục. 364. 364. ‘‘‘අදස්සනෙන විභොගා, තාදිසානං මහෙසිනං; අනුභොන්ති මහාදුක්ඛං, සත්තා සංසාරසාගරෙ. Do không thấy được các bậc Đại Sĩ như vậy, bị chia lìa, chúng sanh phải chịu đựng khổ lớn trong biển luân hồi. 365. 365. ‘‘‘යදාහං ලොකසරණං, අරණං අරණන්තගුං ; නාද්දසාමි අදූරට්ඨං, දෙසයාමි තමච්චයං. Khi con đã không thấy bậc là nơi nương tựa của thế gian, bậc không phiền não, bậc đã đến cuối của sự không phiền não, dù Ngài đang ở gần, con xin sám hối lỗi lầm đó. 366. 366. ‘‘‘මහාහිතං [Pg.228] වරදදං, අහිතොති විසඞ්කිතා; නොපෙසිං රූපනිරතා, දෙසයාමි තමච්චයං’. Con, người ưa thích sắc đẹp, đã nghi ngờ rằng bậc mang lại lợi ích lớn, bậc ban cho điều cao quý là không có lợi ích, nên đã không đến gần. Con xin sám hối lỗi lầm đó. 367. 367. ‘‘තදා මධුරනිග්ඝොසො, මහාකාරුණිකො ජිනො; අවොච තිට්ඨ ඛෙමෙති, සිඤ්චන්තො අමතෙන මං. Khi ấy, bậc Chiến Thắng có âm thanh ngọt ngào, có lòng đại bi, đã nói: 'Này Khemā, hãy dừng lại', trong khi tưới tẩm ta bằng nước cam lồ. 368. 368. ‘‘තදා පණම්‍ය සිරසා, කත්වා ච නං පදක්ඛිණං; ගන්ත්වා දිස්වා නරපතිං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Khi ấy, đảnh lễ Ngài bằng đầu và đi nhiễu bên phải, ta đi về, gặp đức vua và đã nói lời này: 369. 369. ‘‘‘අහො සම්මා උපායො තෙ, චින්තිතොයමරින්දම; වනදස්සනකාමාය, දිට්ඨො නිබ්බානතො මුනි. Tâu Đại vương, ôi, phương tiện này mà ngài đã suy nghĩ thật tốt đẹp! Do muốn xem khu vườn, con đã thấy được bậc Mâu-ni đã thoát khỏi rừng phiền não. 370. 370. ‘‘‘යදි තෙ රුච්චතෙ රාජ, සාසනෙ තස්ස තාදිනො; පබ්බජිස්සාමි රූපෙහං, නිබ්බින්නා මුනිවාණිනා’. Tâu Đại vương, nếu ngài hài lòng, con sẽ xuất gia trong giáo pháp của bậc Như Nhiên ấy. Do lời của bậc Mâu-ni, con đã nhàm chán đối với sắc. දුතියං භාණවාරං. Phẩm tụng thứ hai. 371. 371. ‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තදාහ ස මහීපති; ‘අනුජානාමි තෙ භද්දෙ, පබ්බජ්ජා තව සිජ්ඣතු’. Khi ấy, vị vua ấy chắp tay và nói: 'Này hiền nữ, ta cho phép nàng. Sự xuất gia của nàng hãy được thành tựu'. 372. 372. ‘‘පබ්බජිත්වා තදා චාහං, අද්ධමාසෙ උපට්ඨිතෙ; දීපොදයඤ්ච භෙදඤ්ච, දිස්වා සංවිග්ගමානසා. Và khi ấy, sau khi xuất gia, khi nửa tháng đã trôi qua, thấy sự cháy lên và sự tắt đi của ngọn đèn, ta có tâm xúc động. 373. 373. ‘‘නිබ්බින්නා සබ්බසඞ්ඛාරෙ, පච්චයාකාරකොවිදා; චතුරොඝෙ අතික්කම්ම, අරහත්තමපාපුණිං. Nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, thông thạo về duyên khởi, vượt qua bốn dòng bộc lưu, ta đã đạt được quả A-la-hán. 374. 374. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසිං, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී චාපි භවාමහං. Ta đã thuần thục trong các thần thông, và trong thiên nhĩ giới. Ta cũng là người thuần thục trong tha tâm thông. 375. 375. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Ta biết được túc mạng, thiên nhãn đã được thanh lọc. Tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 376. 376. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; පරිසුද්ධං මම ඤාණං, උප්පන්නං බුද්ධසාසනෙ. Trong giáo pháp của Đức Phật, trí tuệ thanh tịnh của ta đã sanh khởi trong Nghĩa, Pháp, Ngữ và cũng như vậy trong Biện Vô Ngại Giải. 377. 377. ‘‘කුසලාහං විසුද්ධීසු, කථාවත්ථුවිසාරදා; අභිධම්මනයඤ්ඤූ ච, වසිප්පත්තාම්හි සාසනෙ. Ta thiện xảo trong các pháp thanh tịnh, không rụt rè trong các luận sự, biết phương pháp của A-tỳ-đàm, và đã đạt đến sự thuần thục trong giáo pháp. 378. 378. ‘‘තතො [Pg.229] තොරණවත්ථුස්මිං, රඤ්ඤා කොසලසාමිනා; පුච්ඡිතා නිපුණෙ පඤ්හෙ, බ්‍යාකරොන්තී යථාතථං. Sau đó, tại Toraṇavatthu, được vua nước Kosala hỏi những câu hỏi vi tế, ta đã trả lời như thật. 379. 379. ‘‘තදා ස රාජා සුගතං, උපසඞ්කම්ම පුච්ඡථ; තථෙව බුද්ධො බ්‍යාකාසි, යථා තෙ බ්‍යාකතා මයා. Khi ấy, vị vua ấy đến gần Đức Thiện Thệ và hỏi. Đức Phật đã trả lời cũng như cách những câu hỏi ấy đã được ta trả lời. 380. 380. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; මහාපඤ්ඤානමග්ගාති, භික්ඛුනීනං නරුත්තමො. Bậc Chiến Thắng, bậc Tối Thượng trong loài người, hài lòng về đức hạnh ấy, đã đặt ta vào vị trí tối thượng, tuyên bố rằng (ta) là bậc nhất trong số các Tỳ-khưu-ni có trí tuệ lớn. 381. 381. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của ta đã được thiêu đốt... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc. 382. 382. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là một sự đến tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 383. 383. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... v.v... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ඛෙමා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ khưu ni Khemā đã nói lên những câu kệ này. ඛෙමාථෙරියාපදානං අට්ඨමං. Trưởng Lão Ni Kệ Khemā, phẩm thứ tám. 9. උප්පලවණ්ණාථෙරීඅපදානං 9. Trưởng Lão Ni Kệ Uppalavaṇṇā 384. 384. ‘‘භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා, ඉද්ධියා පාරමිං ගතා; වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā, đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông; sau khi đảnh lễ đôi chân của bậc Đạo Sư, đã nói lên lời này: 385. 385. ‘‘‘නිත්ථිණ්ණා ජාතිසංසාරං, පත්තාහං අචලං පදං; සබ්බදුක්ඛං මයා ඛීණං, ආරොචෙමි මහාමුනි. ‘Con đã vượt qua vòng luân hồi sinh tử, con đã đạt đến trạng thái bất động; mọi khổ đau của con đã được tận diệt, con xin trình lên bậc Đại Muni.’ 386. 386. ‘‘‘යාවතා පරිසා අත්ථි, පසන්නා ජිනසාසනෙ; යස්සා ච මෙපරාධොත්ථි, ඛමන්තු ජිනසම්මුඛා. ‘Bao nhiêu hội chúng có mặt, những người có tín tâm nơi giáo pháp của bậc Chiến Thắng; nếu con có lỗi lầm gì đối với họ, xin quý vị hãy tha thứ trước sự hiện diện của bậc Chiến Thắng.’ 387. 387. ‘‘‘සංසාරෙ සංසරන්තියා, ඛලිතං මෙ සචෙ භවෙ; ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු තං. ‘Trong khi đang trôi lăn trong vòng luân hồi, nếu con có điều gì sai sót; con xin trình lên bậc Đại Hùng, xin Ngài hãy tha thứ cho lỗi lầm ấy.’ 388. 388. ‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ; චතස්සො පරිසා අජ්ජ, කඞ්ඛං ඡින්දාහි යාවතා. ‘Này người thực hành giáo pháp của ta, hãy thị hiện thần thông; hôm nay, hãy đoạn trừ sự nghi ngờ của bốn hội chúng, bao nhiêu người có mặt.’ 389. 389. ‘‘‘ධීතා තුය්හං මහාවීර, පඤ්ඤවන්ත ජුතින්ධර; බහුඤ්ච දුක්කරං කම්මං, කතං මෙ අතිදුක්කරං. ‘Con là con gái của Ngài, bậc Đại Hùng, bậc Trí Tuệ, bậc Tỏa Sáng; nhiều hành động khó làm, và hành động rất khó làm đã được con thực hiện.’ 390. 390. ‘‘‘උප්පලස්සෙව [Pg.230] මෙ වණ්ණො, නාමෙනුප්පලනාමිකා; සාවිකා තෙ මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම. ‘Nước da của con giống như hoa sen xanh, tên của con là Uppalanāmikā; con là nữ đệ tử của Ngài, bậc Đại Hùng, con xin đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Năm Mắt.’ 391. 391. ‘‘‘රාහුලො ච අහඤ්චෙව, නෙකජාතිසතෙ බහූ; එකස්මිං සම්භවෙ ජාතා, සමානඡන්දමානසා. ‘Cả Rāhula và con, trong nhiều trăm kiếp sống; đã được sinh ra trong cùng một bào thai, có cùng ý muốn và tâm tư.’ 392. 392. ‘‘‘නිබ්බත්ති එකතො හොති, ජාතියාපි ච එකතො ; පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, උභොපි නානාසම්භවා. ‘Sự tái sinh là cùng nhau, và giai cấp cũng là cùng nhau; khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, cả hai chúng con đều có nguồn gốc khác nhau.’ 393. 393. ‘‘‘පුත්තො ච රාහුලො නාම, ධීතා උප්පලසව්හයා; පස්ස වීර මමං ඉද්ධිං, බලං දස්සෙමි සත්ථුනො. ‘Người con trai tên là Rāhula, người con gái có tên là Uppalavaṇṇā; hỡi bậc Dũng Mãnh, hãy xem thần thông của con, con sẽ thị hiện năng lực cho bậc Đạo Sư.’ 394. 394. ‘‘‘මහාසමුද්දෙ චතුරො, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං; තෙලං හත්ථගතඤ්චෙව, ඛිඩ්ඩො කොමාරකො යථා. ‘Bốn đại dương, con đã đặt vào trong lòng bàn tay; giống như một cậu bé đang vui đùa, đặt dầu vào trong tay mình.’ 395. 395. ‘‘‘උබ්බත්තයිත්වා පථවිං, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං; චිත්තං මුඤ්ජං යථා නාම, ලුඤ්චි කොමාරකො යුවා. ‘Sau khi cuộn tròn trái đất, con đã đặt nó vào trong lòng bàn tay; giống như một cậu bé trẻ tuổi nhổ lên một bụi cỏ muñja sặc sỡ.’ 396. 396. ‘‘‘චක්කවාළසමං පාණිං, ඡාදයිත්වාන මත්ථකෙ; වස්සාපෙත්වාන ඵුසිතං, නානාවණ්ණං පුනප්පුනං. ‘Làm cho bàn tay lớn bằng một thế giới, che trên đỉnh đầu; con đã làm cho mưa rơi xuống, với những giọt mưa nhiều màu sắc, hết lần này đến lần khác.’ 397. 397. ‘‘‘භූමිං උදුක්ඛලං කත්වා, ධඤ්ඤං කත්වාන සක්ඛරං; සිනෙරුං මුසලං කත්වා, මද්දි කොමාරිකා යථා. ‘Lấy mặt đất làm cối, lấy sỏi đá làm lúa; lấy núi Sineru làm chày, con đã giã nát chúng như một thiếu nữ.’ 398. 398. ‘‘‘ධීතාහං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, නාමෙනුප්පලසව්හයා; අභිඤ්ඤාසු වසීභූතා, තව සාසනකාරිකා. ‘Con là con gái của bậc Tối Thắng Giác Ngộ, tên là Uppalavaṇṇā; con đã thuần thục các thắng trí, là người thực hành giáo pháp của Ngài.’ 399. 399. ‘‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, දස්සෙත්වා ලොකනායකං; නාමගොත්තඤ්ච සාවෙත්වා, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම. ‘Sau khi thực hiện nhiều phép biến hóa khác nhau, trình diễn cho bậc Lãnh Đạo Thế Gian; sau khi xưng tên và dòng họ, con xin đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Năm Mắt.’ 400. 400. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. ‘Con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ giới; con đã thuần thục tha tâm thông, hỡi bậc Đại Muni.’ 401. 401. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. ‘Con biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh lọc; tất cả các lậu hoặc đã được tận diệt, bây giờ không còn tái sinh nữa.’ 402. 402. ‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, සභාවෙන මහෙසිනො. ‘Trong các Tuệ Phân Tích về nghĩa, pháp, và ngôn từ, và cũng như vậy trong biện tài; trí tuệ của con đã trở nên không tỳ vết và thanh tịnh, do tự tánh của nó, hỡi bậc Đại Sĩ.’ 403. 403. ‘‘‘පුරිමානං [Pg.231] ජිනග්ගානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ; අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. ‘Cuộc hội ngộ với các bậc Tối Thắng Giác Ngộ trong quá khứ đã được Ngài chỉ dạy; nhiều sự phát nguyện của con là vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Muni.’ 404. 404. ‘‘‘යං මයා පූරිතං කම්මං, කුසලං සර මෙ මුනි; තවත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා. ‘Bất cứ nghiệp thiện nào đã được con hoàn thành, xin Ngài hãy nhớ đến, hỡi bậc Muni; vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Hùng, công đức đã được con tích lũy.’ 405. 405. ‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයන්තී අනාචරං; තවත්ථාය මහාවීර, චත්තං මෙ ජීවිතුත්තමං. ‘Tránh xa những nơi không thích hợp, ngăn ngừa hành vi sai trái; vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Hùng, mạng sống cao quý của con đã được từ bỏ.’ 406. 406. ‘‘‘දසකොටිසහස්සානි, අදාසිං මම ජීවිතං; පරිච්චත්තා ච මෙ හොමි, තවත්ථාය මහාමුනි. ‘Mười ngàn ức lần, con đã cho đi mạng sống của mình; con đã là người hy sinh, vì lợi ích của Ngài, hỡi bậc Đại Muni.’ 407. 407. ‘‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, සිරසාව කතඤ්ජලී; අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා’. ‘Khi ấy, tất cả đều vô cùng kinh ngạc, chắp tay lên đầu; họ đã nói: ‘Thưa Tôn giả, làm thế nào mà ngài có được thần thông và năng lực vô song như vậy?’’ 408. 408. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, නාගකඤ්ඤා අහං තදා; විමලා නාම නාමෙන, කඤ්ඤානං සාධුසම්මතා. ‘Một trăm ngàn kiếp trước, khi ấy con là một thiếu nữ nāga; tên của con là Vimalā, được xem là người đức hạnh giữa các thiếu nữ.’ 409. 409. ‘‘මහොරගො මහානාගො, පසන්නො ජිනසාසනෙ; පදුමුත්තරං මහාතෙජං, නිමන්තෙසි සසාවකං. ‘Đại long vương Mahoraga, có tín tâm nơi giáo pháp của bậc Chiến Thắng; đã thỉnh mời đức Padumuttara, bậc có đại oai lực, cùng với các vị đệ tử của ngài.’ 410. 410. ‘‘රතනමයං මණ්ඩපං, පල්ලඞ්කං රතනාමයං; රතනං වාලුකාකිණ්ණං, උපභොගං රතනාමයං. “Ngôi đình tạ bằng ngọc báu, chiếc ngai bằng ngọc báu; Cát bằng ngọc báu được rải khắp, vật dụng cũng bằng ngọc báu. 411. 411. ‘‘මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, රතනද්ධජභූසිතං; පච්චුග්ගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, වජ්ජන්තො තූරියෙහි සො. “Và con đường được trang hoàng bằng cờ phướn ngọc báu đã được chuẩn bị; vị ấy (long vương) cho tấu lên các nhạc cụ, đã đi ra nghênh đón đấng Chánh Đẳng Giác. 412. 412. ‘‘පරිසාහි ච චතූහි, පරිවුතො ලොකනායකො; මහොරගස්ස භවනෙ, නිසීදි පරමාසනෙ. “Vị Lãnh Đạo thế gian, được vây quanh bởi bốn chúng hội, đã ngự trên chỗ ngồi tối thượng trong cung điện của Mahoraga. 413. 413. ‘‘අන්නං පානං ඛාදනීයං, භොජනඤ්ච මහාරහං; වරං වරඤ්ච පාදාසි, නාගරාජා මහායසං. “Long vương đã dâng cúng các món thượng hạng gồm cơm, nước uống, vật thực, và vật thực xứng đáng với bậc vĩ nhân đến đấng có danh tiếng lớn (là đức Phật). 414. 414. ‘‘භුඤ්ජිත්වාන සම්බුද්ධො, පත්තං ධොවිත්වා යොනිසො; අනුමොදනීයංකාසි, නාගකඤ්ඤා මහිද්ධිකා. “Đấng Chánh Đẳng Giác, sau khi đã thọ thực và rửa bát, đã thực hiện việc tùy hỷ một cách như lý; các nàng công chúa loài rồng có đại thần lực. 415. 415. ‘‘සබ්බඤ්ඤුං [Pg.232] ඵුල්ලිතං දිස්වා, නාගකඤ්ඤා මහායසං; පසන්නං සත්ථුනො චිත්තං, සුනිබන්ධඤ්ච මානසං. “Sau khi nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc đã giác ngộ, vị có danh tiếng lớn, các nàng công chúa loài rồng đã phát sinh tâm trong sạch và ý được khéo buộc chặt đối với bậc Đạo Sư. 416. 416. ‘‘මමඤ්ච චිත්තමඤ්ඤාය, ජලජුත්තමනාමකො; තස්මිං ඛණෙ මහාවීරො, භික්ඛුනිං දස්සයිද්ධියා. “Bậc Đại Anh Hùng, đấng có danh hiệu Jalajuttama (Padumuttara), biết được tâm của tôi, trong khoảnh khắc ấy đã dùng thần thông để cho thấy một vị Tỳ-khưu-ni. 417. 417. ‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, භික්ඛුනී සා විසාරදා; පමොදිතා වෙදජාතා, සත්ථාරං ඉදමබ්‍රවි. “Vị Tỳ-khưu-ni ấy, bậc thành thạo, đã biểu diễn nhiều loại thần thông. Tôi, với lòng hoan hỷ và niềm vui phát sinh, đã bạch với bậc Đạo Sư lời này. 418. 418. ‘‘‘අද්දසාහං ඉමං ඉද්ධිං, සුමනං ඉතරායපි; කථං අහොසි සා වීර, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’. “‘Con đã thấy thần thông này và tâm hoan hỷ của vị Tỳ-khưu-ni kia. Kính bạch bậc Anh Hùng, làm thế nào mà vị ấy đã trở nên rất thành thạo về thần thông như vậy?’ 419. 419. ‘‘‘ඔරසා මුඛතො ජාතා, ධීතා මම මහිද්ධිකා; මමානුසාසනිකරා, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’. “‘Là người con gái của ta, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, có đại thần lực. Nàng thực hành lời giáo huấn của ta, nên rất thành thạo về thần thông’. 420. 420. ‘‘බුද්ධස්ස වචනං සුත්වා, එවං පත්ථෙසහං තදා ; අහම්පි තාදිසා හොමි, ඉද්ධියා සුවිසාරදා. “Khi ấy, sau khi nghe lời của đức Phật, tôi đã phát nguyện như vầy: ‘Mong sao con cũng sẽ trở thành người như vậy, rất thành thạo về thần thông’. 421. 421. ‘‘පමොදිතාහං සුමනා, පත්ථෙ උත්තමමානසා ; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ඊදිසා හොමි නායක. “Con đã hoan hỷ, với tâm thiện lành, với ý chí cao thượng, con đã phát nguyện: ‘Kính bạch đức Lãnh Đạo, trong thời vị lai, mong con sẽ được như thế này’. 422. 422. ‘‘මණිමයම්හි පල්ලඞ්කෙ, මණ්ඩපම්හි පභස්සරෙ; අන්නපානෙන තප්පෙත්වා, සසඞ්ඝං ලොකනායකං. “Trên chiếc ngai bằng ngọc ma-ni, trong ngôi đình tạ rực rỡ, sau khi đã làm cho đức Lãnh Đạo thế gian cùng với chúng Tăng được thỏa thích với vật thực và nước uống. 423. 423. ‘‘නාගානං පවරං පුප්ඵං, අරුණං නාම උප්පලං; වණ්ණං මෙ ඊදිසං හොතු, පූජෙසිං ලොකනායකං. “Tôi đã cúng dường đức Lãnh Đạo thế gian với đóa hoa sen xanh quý báu của loài rồng tên là Aruṇa, (và nguyện rằng): ‘Mong cho sắc đẹp của con được như thế này’. 424. 424. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng những lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 425. 425. ‘‘තතො චුතාහං මනුජෙ, උපපන්නා සයම්භුනො; උප්පලෙහි පටිච්ඡන්නං, පිණ්ඩපාතමදාසහං. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời ấy, tôi đã tái sanh vào cõi người. Tôi đã dâng cúng vật thực khất thực được che phủ bằng những đóa hoa sen xanh đến đấng Tự Giác. 426. 426. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා. “Cách đây chín mươi mốt kiếp, vị Lãnh Đạo tên là Vipassī đã xuất hiện, Ngài có dáng vẻ khả ái, là bậc có con mắt trong tất cả các pháp. 427. 427. ‘‘සෙට්ඨිධීතා තදා හුත්වා, බාරාණසිපුරුත්තමෙ; නිමන්තෙත්වාන සම්බුද්ධං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං. “Khi ấy, sau khi trở thành con gái của một vị trưởng giả ở thành phố Bārāṇasī cao quý, tôi đã thỉnh mời đấng Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo thế gian, cùng với chúng Tăng. 428. 428. ‘‘මහාදානං [Pg.233] දදිත්වාන, උප්පලෙහි විනායකං; පූජයිත්වා චෙතසාව, වණ්ණසොභං අපත්ථයිං. “Sau khi thực hiện việc đại thí, và sau khi cúng dường đấng Dẫn Đạo bằng những đóa hoa sen xanh, tôi đã chỉ dùng tâm ý để mong cầu có được vẻ đẹp của sắc diện. 429. 429. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. “Trong kiếp hiền thiện này, bậc Thân Quyến của Phạm thiên, đấng có danh tiếng lớn, thuộc dòng dõi Kassapa, bậc tối thượng trong những người thuyết giảng, đã xuất hiện. 430. 430. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. “Khi ấy, ở thành phố Bārāṇasī cao quý, đã có vị vua của loài người, vua xứ Kāsī tên là Kikī, là người hộ độ của bậc Đại Sĩ. 431. 431. ‘‘තස්සාසිං දුතියා ධීතා, සමණගුත්තසව්හයා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. “Tôi là người con gái thứ hai của vị vua ấy, có tên là Samaṇaguttā. Sau khi nghe Pháp của đấng Tối Thắng, tôi đã xin được xuất gia. 432. 432. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. “Phụ thân của chúng tôi đã không cho phép. Khi ấy, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ở tại gia trong suốt hai mươi ngàn năm. 433. 433. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො. “Là các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, chúng tôi, bảy người con gái, đã hoan hỷ, thích thú trong việc phụng sự đức Phật, và đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ. 434. 434. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා ; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. “Đó là Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 435. 435. ‘‘අහං ඛෙමා ච සප්පඤ්ඤා, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා; කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී. “(Theo thứ tự đó là) Khemā bậc trí tuệ, và tôi, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và người thứ bảy là Visākhā. 436. 436. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do những nghiệp lành đã được thực hiện ấy, và do các tác ý cùng những lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 437. 437. ‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා මහාකුලෙ; පීතං මට්ඨං වරං දුස්සං, අදං අරහතො අහං. “Sau khi mệnh chung từ cõi trời ấy, tôi đã tái sanh vào dòng dõi cao quý ở cõi người. Tôi đã dâng cúng tấm y quý báu, mềm mại, màu vàng đến một vị A-la-hán. 438. 438. ‘‘තතො චුතාරිට්ඨපුරෙ, ජාතා විප්පකුලෙ අහං; ධීතා තිරිටිවච්ඡස්ස, උම්මාදන්තී මනොහරා. “Sau khi mệnh chung từ đó, tôi đã sanh ra ở thành Ariṭṭha, trong một gia đình Bà-la-môn. Tôi là người con gái của Tiriṭivaccha, tên là Ummādantī, người làm say đắm lòng người. 439. 439. ‘‘තතො චුතා ජනපදෙ, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං; පසූතා නාතිඵීතම්හි, සාලිං ගොපෙමහං තදා. “Sau khi mệnh chung từ đó, tôi đã sanh ra ở một vùng quê, trong một gia đình nào đó không quá thịnh vượng. Khi ấy, tôi đã trông coi ruộng lúa. 440. 440. ‘‘දිස්වා පච්චෙකසම්බුද්ධං, පඤ්චලාජාසතානිහං; දත්වා පදුමච්ඡන්නානි, පඤ්ච පුත්තසතානිහං. Sau khi nhìn thấy vị Phật Độc Giác, con đã dâng cúng năm trăm phần cốm được che phủ bởi hoa sen, và con đã nguyện cầu có được năm trăm người con trai. 441. 441. ‘‘පත්ථයිං [Pg.234] තෙපි පත්ථෙසුං, මධුං දත්වා සයම්භුනො; තතො චුතා අරඤ්ඤෙහං, අජායිං පදුමොදරෙ. Họ cũng đã nguyện cầu, sau khi dâng cúng mật ong lên bậc Tự Giác. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, con đã sanh ra trong một đóa sen ở trong rừng. 442. 442. ‘‘කාසිරඤ්ඤො මහෙසීහං, හුත්වා සක්කතපූජිතා; අජනිං රාජපුත්තානං, අනූනං සතපඤ්චකං. Con đã trở thành hoàng hậu của vua xứ Kāsi, được kính trọng và cúng dường. Con đã sanh ra không thiếu một ai trong số năm trăm vị vương tử. 443. 443. ‘‘යදා තෙ යොබ්බනප්පත්තා, කීළන්තා ජලකීළිතං; දිස්වා ඔපත්තපදුමං, ආසුං පච්චෙකනායකා. Khi các vị ấy đến tuổi trưởng thành, trong lúc đang vui đùa dưới nước, sau khi nhìn thấy một đóa sen tàn úa, các vị ấy đã trở thành các bậc Độc Giác. 444. 444. ‘‘සාහං තෙහි විනාභූතා, සුතවීරෙහි සොකිනී ; චුතා ඉසිගිලිපස්සෙ, ගාමකම්හි අජායිහං. Người con gái ấy là con, bị chia cách với những người con anh hùng ấy, lòng đầy sầu muộn. Sau khi mệnh chung, con đã sanh ra trong một ngôi làng nhỏ gần núi Isigili. 445. 445. ‘‘යදා බුද්ධා සුතමතී, සුතානං භත්තුනොපි ච ; යාගුං ආදාය ගච්ඡන්තී, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ. Khi đã trưởng thành và có con cái, vì lợi ích của các con và cả của chồng, trong lúc đang mang cháo đi, (con đã thấy) tám vị Độc Giác. 446. 446. ‘‘භික්ඛාය ගාමං ගච්ඡන්තෙ, දිස්වා පුත්තෙ අනුස්සරිං; ඛීරධාරා විනිග්ගච්ඡි, තදා මෙ පුත්තපෙමසා. Khi nhìn thấy các ngài đang đi vào làng để khất thực, con đã nhớ lại những người con của mình. Bấy giờ, do lòng thương con, một dòng sữa đã tuôn chảy từ con. 447. 447. ‘‘තතො තෙසං අදං යාගුං, පසන්නා සෙහි පාණිභි; තතො චුතාහං තිදසං, නන්දනං උපපජ්ජහං. Sau đó, với tâm hoan hỷ, con đã tự tay dâng cháo cho các ngài. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba, nơi đầy hoan lạc. 448. 448. ‘‘අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, සංසරිත්වා භවාභවෙ; තවත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තඤ්ච ජීවිතං. Trải qua hạnh phúc và khổ đau, luân hồi trong các kiếp sống, bạch đức Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, con cũng đã từ bỏ mạng sống của mình. 449. 449. ‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා; පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතා සාවත්ථියං පුරෙ. Như vậy, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại tài sản, khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, con đã được sanh ra ở thành Sāvatthī. 450. 450. ‘‘මහාධනසෙට්ඨිකුලෙ, සුඛිතෙ සජ්ජිතෙ තථා; නානාරතනපජ්ජොතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ. Con đã sanh ra trong gia đình của một trưởng giả đại phú, một gia đình hạnh phúc, được trang hoàng, lấp lánh với nhiều loại châu báu, và sung túc với mọi dục lạc. 451. 451. ‘‘සක්කතා පූජිතා චෙව, මානිතාපචිතා තථා; රූපසීරිමනුප්පත්තා, කුලෙසු අතිසක්කතා. Con được kính trọng, cúng dường, quý mến và tôn kính. Hơn nữa, con đã đạt được vẻ đẹp và sự duyên dáng, và được các gia tộc hết mực kính trọng. 452. 452. ‘‘අතීව පත්ථිතා චාසිං, රූපභොගසිරීහි ච; පත්ථිතා සෙට්ඨිපුත්තෙහි, අනෙකෙහි සතෙහිපි. Con đã được vô cùng khao khát vì sắc đẹp, tài sản và sự duyên dáng của mình. Con được khao khát bởi nhiều trăm người con trai của các trưởng giả. 453. 453. ‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං; අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං. Sau khi từ bỏ đời sống gia đình, con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Khi chưa đầy nửa tháng, con đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế. 454. 454. ‘‘ඉද්ධියා [Pg.235] අභිනිම්මිත්වා, චතුරස්සං රථං අහං; බුද්ධස්ස පාදෙ වන්දිස්සං, ලොකනාථස්ස තාදිනො. Con, bằng thần thông, đã hóa hiện một cỗ xe tứ mã, và sẽ đảnh lễ đôi chân của đức Phật, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Như Thị. 455. 455. ‘‘‘සුපුප්ඵිතග්ගං උපගම්ම පාදපං, එකා තුවං තිට්ඨසි සාලමූලෙ; න චාපි තෙ දුතියො අත්ථි කොචි, බාලෙ න ත්වං භායසි ධුත්තකානං’. ‘Ngươi đến gần một cây có ngọn nở hoa rực rỡ, ngươi đứng một mình dưới gốc cây Sāla. Ngươi cũng không có ai là người thứ hai đi cùng. Này kẻ ngu kia, ngươi không sợ những kẻ du đãng sao?’ 456. 456. ‘‘‘සතං සහස්සානිපි ධුත්තකානං, සමාගතා එදිසකා භවෙය්‍යුං; ලොමං න ඉඤ්ජෙ න සම්පවෙධෙ, කිං මෙ තුවං මාර කරිස්සසෙකො. ‘Dù cho một trăm ngàn kẻ du đãng có tụ tập lại, chúng cũng sẽ giống như ngươi. Lông của ta không hề rung động, ta không hề run sợ. Này Māra, một mình ngươi có thể làm gì được ta?’ 457. 457. ‘‘‘එසා අන්තරධායාමි, කුච්ඡිං වා පවිසාමි තෙ; භමුකන්තරිකායම්පි, තිට්ඨන්තිං මං න දක්ඛසි. ‘Ta đây có thể biến mất, hoặc ta có thể đi vào bụng của ngươi. Ngươi sẽ không nhìn thấy ta, ngay cả khi ta đang đứng giữa hai hàng lông mày của ngươi.’ 458. 458. ‘‘‘චිත්තස්මිං වසීභූතාම්හි, ඉද්ධිපාදා සුභාවිතා; සබ්බබන්ධනමුත්තාම්හි, න තං භායාමි ආවුසො. ‘Ta đã làm chủ được tâm, các thần túc thông đã được tu tập thuần thục. Ta đã được giải thoát khỏi mọi trói buộc. Này hiền hữu, ta không sợ ngươi.’ 459. 459. ‘‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා; යං ත්වං කාමරතිං බ්‍රූසි, අරතී දානි සා මම. ‘Các dục lạc ví như gươm giáo và cọc nhọn, các uẩn là thớt chặt của chúng. Cái mà ngươi gọi là sự hoan lạc trong dục lạc, giờ đây đối với ta không còn là hoan lạc nữa.’ 460. 460. ‘‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො; එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’. ‘Sự hỷ lạc ở khắp mọi nơi đã bị tiêu diệt, khối u minh đã bị phá tan. Này Ác ma, hãy biết như vậy, ngươi đã bị đánh bại, hỡi Thần chết.’ 461. 461. ‘‘ජිනො තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; අග්ගා ඉද්ධිමතීනන්ති, පරිසාසු විනායකො. Bậc Chiến Thắng, hoan hỷ với phẩm hạnh ấy, bậc Lãnh Đạo đã đặt con vào vị trí tối thượng giữa các hội chúng, (tuyên bố rằng con là) ‘Tối thượng trong số các vị nữ có thần thông’. 462. 462. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. Con đã phụng sự bậc Đạo Sư, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên. 463. 463. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. Mục đích mà vì nó con đã xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình để sống không gia đình, mục đích ấy con đã đạt được, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử. 464. 464. ‘‘චීවරං [Pg.236] පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; ඛණෙන උපනාමෙන්ති, සහස්සානි සමන්තතො. Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm và chỗ ở, hàng ngàn (vật phẩm) từ khắp nơi được dâng đến cho con trong khoảnh khắc. 465. 465. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා; Các phiền não của con đã được đốt cháy… (vân vân)… con sống không còn lậu hoặc. 466. 466. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của con thật là một sự đến tốt đẹp… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 467. 467. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích… (vân vân)… giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං උප්පලවණ්ණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Uppalavaṇṇā đã nói những câu kệ này. උප්පලවණ්ණාථෙරියාපදානං නවමං. Ký sự về Trưởng Lão Ni Uppalavaṇṇā, phẩm thứ chín. 10. පටාචාරාථෙරීඅපදානං 10. Thánh Sử Ký về Trưởng Lão Ni Paṭācārā 468. 468. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, đã xuất hiện bậc Đạo Sư, danh hiệu Padumuttara, bậc Chiến Thắng, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp. 469. 469. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං; නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා. Khi ấy, con sanh ra trong gia đình trưởng giả tại thành phố Haṃsavatī, một nơi rực rỡ với nhiều loại châu báu và tràn đầy phúc lạc lớn lao. 470. 470. ‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං; තතො ජාතපසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං. Con đã đến gần bậc Đại Hùng, lắng nghe lời thuyết pháp. Sau đó, với lòng tịnh tín phát sanh, con đã quy y nơi bậc Chiến Thắng. 471. 471. ‘‘තතො විනයධාරීනං, අග්ගං වණ්ණෙසි නායකො; භික්ඛුනිං ලජ්ජිනිං තාදිං, කප්පාකප්පවිසාරදං. Khi ấy, bậc Đạo Sư đã tán dương một vị Tỳ-khưu-ni là bậc tối thắng trong hàng trì luật, vị ấy có lòng tàm quý, như như bất động, và thông thạo điều nên làm và không nên làm. 472. 472. ‘‘තදා මුදිතචිත්තාහං, තං ඨානමභිකඞ්ඛිනී; නිමන්තෙත්වා දසබලං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං. Khi ấy, với tâm hoan hỷ, con mong mỏi đạt được địa vị ấy, đã thỉnh mời bậc Thập Lực, bậc Lãnh Đạo thế gian, cùng với Tăng đoàn của Ngài. 473. 473. ‘‘භොජයිත්වාන සත්තාහං, දදිත්වාව තිචීවරං ; නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Sau khi cúng dường vật thực trong bảy ngày và dâng cúng tam y, con đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài và thốt lên lời này. 474. 474. ‘‘‘යා තයා වණ්ණිතා වීර, ඉතො අට්ඨමකෙ මුනි; තාදිසාහං භවිස්සාමි, යදි සිජ්ඣති නායක’. ‘Kính bạch bậc Đại Hùng, bậc Thánh Giả, vào ngày thứ tám kể từ hôm nay, Ngài đã tán dương vị Tỳ-khưu-ni nào, nếu thiện nghiệp của con được thành tựu, kính bạch bậc Đạo Sư, nguyện cho con được trở thành người như vậy.’ 475. 475. ‘‘තදා අවොච මං සත්ථා, ‘භද්දෙ මා භායි අස්සස; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං. Khi ấy, bậc Đạo Sư phán với con rằng: ‘Này thiện nữ, đừng sợ hãi, hãy an lòng. Trong thời vị lai, con sẽ đạt được tâm nguyện ấy.’ 476. 476. ‘‘‘සතසහස්සිතො [Pg.237] කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp sau, một vị xuất thân từ dòng dõi Okkāka, mang họ Gotama, sẽ trở thành bậc Đạo Sư trên thế gian.’ 477. 477. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; පටාචාරාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự Pháp của đức Phật ấy, là người con gái ruột do Pháp hóa sanh, và sẽ trở thành nữ đệ tử của bậc Đạo Sư với danh hiệu là Paṭācārā.’ 478. 478. ‘‘තදාහං මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං. Khi ấy, con vô cùng hoan hỷ, và đã phụng sự bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo thế gian cùng Tăng đoàn của Ngài, với tâm từ ái cho đến trọn đời. 479. 479. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ vào nghiệp lành đã tạo, cùng với những tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba. 480. 480. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong hiền kiếp này, đã xuất hiện bậc Tối Thắng trong các bậc thuyết giảng, mang họ Kassapa, là quyến thuộc của Phạm Thiên, và có danh tiếng lẫy lừng. 481. 481. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Khi ấy, tại thành phố Bārāṇasī cao quý, có một vị vua cai trị dân chúng, là vua xứ Kāsī tên là Kiki, ngài là người hộ độ của bậc Đại Thánh. 482. 482. ‘‘තස්සාසිං තතියා ධීතා, භික්ඛුනී ඉති විස්සුතා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. Con là người con gái thứ ba của vua, nổi danh với tên gọi ‘Bhikkhunī’. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng Giả, con đã xin phép được xuất gia. 483. 483. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. Phụ vương đã không cho phép chúng con. Khi ấy, chúng con đã sống tại gia, không mệt mỏi, trong suốt hai mươi ngàn năm. 484. 484. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො. Bảy người công chúa chúng con, dù được nuôi dưỡng trong an lạc, vẫn hoan hỷ thực hành phạm hạnh của các thiếu nữ, và luôn tận tụy trong việc phụng sự Đức Phật. 485. 485. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. Đó là Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, Dhammā, Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 486. 486. ‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, ඛෙමා භද්දා ච භික්ඛුනී; කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී. Con (Paṭācārā), và Uppalavaṇṇā, Khemā, và Tỳ-khưu-ni Bhaddā, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và Visākhā là người thứ bảy. 487. 487. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ vào những nghiệp lành đã tạo, cùng với những tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh về cõi trời Ba Mươi Ba. 488. 488. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං; සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, con đã sanh ra trong một gia đình trưởng giả giàu có, tại thành phố Sāvatthī cao quý, một nơi thịnh vượng, sung túc và dồi dào của cải. 489. 489. ‘‘යදා [Pg.238] ච යොබ්බනූපෙතා, විතක්කවසගා අහං; නරං ජාරපතිං දිස්වා, තෙන සද්ධිං අගච්ඡහං. Khi đến tuổi thanh xuân, con bị các tư duy ái dục chi phối, đã gặp một người tình và bỏ đi cùng với người ấy. 490. 490. ‘‘එකපුත්තපසූතාහං, දුතියො කුච්ඡියා මමං; තදාහං මාතාපිතරො, ඔක්ඛාමීති සුනිච්ඡිතා. Con đã sanh được một đứa con trai, và đứa thứ hai đang ở trong bụng. Khi ấy, con đã quyết định dứt khoát rằng: ‘Con sẽ đi thăm cha mẹ.’ 491. 491. ‘‘නාරොචෙසිං පතිං මය්හං, තදා තම්හි පවාසිතෙ; එකිකා නිග්ගතා ගෙහා, ගන්තුං සාවත්ථිමුත්තමං. Con đã không báo cho chồng con biết. Khi ấy, lúc người ấy đi vắng, con đã một mình rời khỏi nhà để đi đến thành Sāvatthī cao quý. 492. 492. ‘‘තතො මෙ සාමි ආගන්ත්වා, සම්භාවෙසි පථෙ මමං; තදා මෙ කම්මජා වාතා, උප්පන්නා අතිදාරුණා. Sau đó, chồng con đã đến và bắt kịp con trên đường. Khi ấy, những cơn gió chuyển dạ vô cùng đau đớn đã khởi lên nơi con. 493. 493. ‘‘උට්ඨිතො ච මහාමෙඝො, පසූතිසමයෙ මම; දබ්බත්ථාය තදා ගන්ත්වා, සාමි සප්පෙන මාරිතො. Vào lúc con sinh nở, một cơn mưa lớn đã nổi lên. Khi ấy, chồng con đi tìm vật liệu để che chắn, đã bị rắn cắn chết. 494. 494. ‘‘තදා විජාතදුක්ඛෙන, අනාථා කපණා අහං; කුන්නදිං පූරිතං දිස්වා, ගච්ඡන්තී සකුලාලයං. Khi ấy, với nỗi khổ đau vì sinh nở, con trở nên bơ vơ và khốn khổ. Trên đường trở về nhà cha mẹ, con thấy một con sông nhỏ nước dâng đầy. 495. 495. ‘‘බාලං ආදාය අතරිං, පාරකූලෙ ච එකකං; සායෙත්වා බාලකං පුත්තං, ඉතරං තරණායහං. Con bế đứa con nhỏ và lội qua sông. Đến bờ bên kia, con đặt đứa con trai bé bỏng xuống một mình, rồi quay lại để đưa đứa con còn lại qua. 496. 496. ‘‘නිවත්තා උක්කුසො හාසි, තරුණං විලපන්තකං; ඉතරඤ්ච වහී සොතො, සාහං සොකසමප්පිතා. Khi con đang quay trở lại, một con diều hâu đã quắp lấy đứa con nhỏ đang khóc lóc. Đứa con còn lại thì bị dòng nước cuốn trôi. Con lúc ấy bị nỗi sầu muộn bao trùm. 497. 497. ‘‘සාවත්ථිනගරං ගන්ත්වා, අස්සොසිං සජනෙ මතෙ; තදා අවොචං සොකට්ටා, මහාසොකසමප්පිතා. “Khi đến thành Sāvatthī, tôi nghe tin người thân đã qua đời. Bấy giờ, bị sầu não áp bức, tràn ngập sầu muộn lớn lao, tôi đã than rằng:” 498. 498. ‘‘උභො පුත්තා කාලඞ්කතා, පන්ථෙ මය්හං පතී මතො; මාතා පිතා ච භාතා ච, එකචිතම්හි ඩය්හරෙ. “Cả hai con trai đã qua đời, chồng tôi chết dọc đường; Mẹ, cha, và em trai tôi bị thiêu trên cùng một giàn hỏa.” 499. 499. ‘‘තදා කිසා ච පණ්ඩු ච, අනාථා දීනමානසා; ඉතො තතො භමන්තීහං, අද්දසං නරසාරථිං. “Bấy giờ, gầy gò và xanh xao, không nơi nương tựa, tâm trí khốn khổ, tôi lang thang đây đó và đã diện kiến bậc Điều Ngự Trượng Phu.” 500. 500. ‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘පුත්තෙ මා සොචි අස්සස; අත්තානං තෙ ගවෙසස්සු, කිං නිරත්ථං විහඤ්ඤසි. “Khi ấy, bậc Đạo Sư phán với tôi: ‘Này con gái, đừng sầu muộn, hãy an lòng. Con hãy tìm kiếm chính mình. Tại sao con lại tự làm khổ mình một cách vô ích?’” 501. 501. ‘‘‘න සන්ති පුත්තා තාණාය, න ඤාතී නපි බන්ධවා; අන්තකෙනාධිපන්නස්ස, නත්ථි ඤාතීසු තාණතා’. “‘Con cái không phải là nơi nương tựa, họ hàng cũng không, bạn bè cũng không. Đối với người bị Thần Chết khuất phục, không có sự che chở nơi quyến thuộc.’” 502. 502. ‘‘තං [Pg.239] සුත්වා මුනිනො වාක්‍යං, පඨමං ඵලමජ්ඣගං; පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං. “Nghe lời dạy ấy của bậc Thánh nhân, tôi đã chứng đắc quả vị đầu tiên. Sau khi xuất gia, không bao lâu sau, tôi đã đạt đến quả vị A-la-hán.” 503. 503. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා. “Tôi thuần thục các thần thông, và cả thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của người khác, là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư.” 504. 504. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා. “Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, tôi đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn vô cấu.” 505. 505. ‘‘තතොහං විනයං සබ්බං, සන්තිකෙ සබ්බදස්සිනො; උග්ගහිං සබ්බවිත්ථාරං, බ්‍යාහරිඤ්ච යථාතථං. “Khi ấy, tôi đã học hỏi toàn bộ tạng Luật một cách đầy đủ chi tiết nơi đức Toàn Giác, và đã tuyên thuyết lại đúng như thật.” 506. 506. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; අග්ගා විනයධාරීනං, පටාචාරාව එකිකා. “Đấng Chiến Thắng, hoan hỷ với đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào địa vị tối thắng: ‘Tối thắng trong các vị nữ trì Luật, chính là Paṭācārā, người duy nhất.’” 507. 507. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. “Tôi đã phụng sự bậc Đạo Sư, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, ái dục dẫn dắt trong các cõi hữu đã được nhổ sạch.” 508. 508. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. “Vì mục đích nào mà tôi đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được tôi chứng đạt.” 509. 509. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc.” 510. 510. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của tôi thật là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” 511. 511. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං පටාචාරා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Paṭācārā đã nói lên những câu kệ này. පටාචාරාථෙරියාපදානං දසමං. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của Paṭācārā, phẩm thứ mười. එකූපොසථිකවග්ගො දුතියො. Phẩm Ekūposathika, thứ hai. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: එකූපොසථිකා චෙව, සළලා චාථ මොදකා; එකාසනා පඤ්චදීපා, නළමාලී ච ගොතමී. Ekūposathikā, Saḷalā, và Modakā; Ekāsanā, Pañcadīpā, Naḷamālī, và Gotamī. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච භික්ඛුනී; ගාථා සතානි පඤ්චෙව, නව චාපි තදුත්තරි. Khemā, Uppalavaṇṇā, và Tỳ-khưu-ni Paṭācārā. Có năm trăm lẻ chín câu kệ. 3. කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො 3. Phẩm Kuṇḍalakesī 1. කුණ්ඩලකෙසාථෙරීඅපදානං 1. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của Kuṇḍalakesā 1. 1. ‘‘පදුමුත්තරො [Pg.240] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. “Cách đây một trăm ngàn kiếp, Đấng Chiến Thắng danh hiệu Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện.” 2. 2. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං; නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා. “Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi đã sanh trong một gia đình trưởng giả, sáng chói với nhiều loại châu báu, đầy đủ hạnh phúc lớn lao.” 3. 3. ‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං; තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං. “Sau khi đến gần bậc Đại Hùng, tôi đã nghe pháp thoại. Khi ấy, với tín tâm phát sanh, tôi đã quy y Đấng Chiến Thắng.” 4. 4. ‘‘තදා මහාකාරුණිකො, පදුමුත්තරනාමකො; ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගන්ති, ඨපෙසි භික්ඛුනිං සුභං. “Khi ấy, bậc Đại Bi, danh hiệu Padumuttara, đã bổ nhiệm Tỳ-khưu-ni Subhā vào địa vị tối thắng trong các vị có thắng trí nhanh chóng.” 5. 5. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, දානං දත්වා මහෙසිනො; නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං. “Nghe điều ấy, tôi hoan hỷ, cúng dường đến bậc Đại Thánh, đảnh lễ dưới chân Ngài, và đã phát nguyện đạt được địa vị ấy.” 6. 6. ‘‘අනුමොදි මහාවීරො, ‘භද්දෙ යං තෙභිපත්ථිතං; සමිජ්ඣිස්සති තං සබ්බං, සුඛිනී හොහි නිබ්බුතා. “Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ: ‘Này thiện nữ, điều mà con đã phát nguyện, tất cả điều ấy sẽ được thành tựu. Con hãy có được an lạc và tịch tịnh.’” 7. 7. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. “‘Một trăm ngàn kiếp kể từ nay, một vị sanh trong dòng dõi Okkāka, mang danh hiệu Gotama theo dòng họ, một bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian.’” 8. 8. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; භද්දාකුණ්ඩලකෙසාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con gái được sanh ra từ ngực, do Pháp hóa sanh; với tên gọi Bhaddākuṇḍalakesā, vị ấy sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư’. 9. 9. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 10. 10. ‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා; තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො. Sau khi mệnh chung từ cõi ấy, tôi đã đi đến cõi trời Dạ Ma, từ đó tôi đã đi đến cõi trời Đâu Suất. Và từ đó đến cõi trời Hóa Lạc, rồi từ đó đến trú xứ của chư vị trời Tha Hóa Tự Tại. 11. 11. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා; තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Bất cứ nơi nào tôi tái sanh, do năng lực của nghiệp ấy, chính tại nơi đó tôi đã làm chánh hậu của các đức vua. 12. 12. ‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, රාජූනං චක්කවත්තිනං; මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Sau khi mệnh chung từ cõi ấy, ở giữa loài người, tôi đã làm chánh hậu của các vị vua Chuyển Luân và của các vị vua chư hầu. 13. 13. ‘‘සම්පත්තිං [Pg.241] අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච; සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං. Sau khi hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, và được an lạc ở khắp mọi nơi, tôi đã luân hồi trong nhiều đại kiếp. 14. 14. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng giữa các bậc thuyết giảng, thân tộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lẫy lừng, với tên gọi Kassapa theo dòng họ, đã sanh khởi. 15. 15. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Vào lúc bấy giờ, ở tại thành phố Bārāṇasī cao quý, vị vua của xứ Kāsī tên là Kikī, bậc lãnh đạo loài người, là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ. 16. 16. ‘‘තස්ස ධීතා චතුත්ථාසිං, භික්ඛුදායීති විස්සුතා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. Tôi là người con gái thứ tư của vị vua ấy, nổi danh là Bhikkhudāyikā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, tôi đã ưa thích việc xuất gia. 17. 17. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. Thân phụ đã không cho phép chúng tôi. Vào lúc bấy giờ, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ngay tại gia trong hai mươi ngàn năm. 18. 18. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො. Bảy người con gái, các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, đã thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, luôn hoan hỷ và tận tụy trong việc hộ độ đức Phật. 19. 19. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 20. 20. ‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා අහං තදා; කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී. Vào lúc bấy giờ, Khemā, và Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, và tôi, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và Visākhā là người thứ bảy. 21. 21. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do các nghiệp đã được thực hiện tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 22. 22. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, යදාහං යොබ්බනෙ ඨිතා. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của một vị trưởng giả giàu có ở tại thành phố Giribbaja cao quý, vào lúc tôi đang trong tuổi thanh xuân. 23. 23. ‘‘චොරං වධත්ථං නීයන්තං, දිස්වා රත්තා තහිං අහං; පිතා මෙ තං සහස්සෙන, මොචයිත්වා වධා තතො. Sau khi nhìn thấy tên trộm đang bị dẫn đi để hành quyết, tôi đã say mê y. Thân phụ của tôi, sau khi dùng một ngàn (đồng tiền) để giải thoát y khỏi bị hành quyết,... 24. 24. ‘‘අදාසි තස්ස මං තාතො, විදිත්වාන මනං මම; තස්සාහමාසිං විසට්ඨා, අතීව දයිතා හිතා. ...thân phụ, sau khi biết được tâm ý của tôi, đã gả tôi cho y. Tôi đã rất tận tụy, hết mực thương yêu, và có ích cho y. 25. 25. ‘‘සො මෙ භූසනලොභෙන, බලිමජ්ඣාසයො දිසො; චොරප්පපාතං නෙත්වාන, පබ්බතං චෙතයී වධං. Do lòng tham các đồ trang sức của tôi, kẻ thù ấy đã có ý định tế lễ. Sau khi dẫn tôi đến ngọn núi có vực thẳm của kẻ trộm, y đã có ý định giết tôi. 26. 26. ‘‘තදාහං [Pg.242] පණමිත්වාන, සත්තුකං සුකතඤ්ජලී; රක්ඛන්තී අත්තනො පාණං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. Vào lúc bấy giờ, sau khi chắp tay cung kính vái chào Sattuka, trong khi bảo vệ mạng sống của mình, tôi đã nói lên lời này: 27. 27. ‘‘‘ඉදං සුවණ්ණකෙයූරං, මුත්තා වෙළුරියා බහූ; සබ්බං හරස්සු භද්දන්තෙ, මඤ්ච දාසීති සාවය’. ‘Thưa ngài, xin hãy lấy chiếc vòng tay bằng vàng này, và nhiều ngọc trai, ngọc lưu ly. Xin hãy lấy đi tất cả, và hãy tuyên bố tôi là người nữ tỳ của ngài’. 28. 28. ‘‘‘ඔරොපයස්සු කල්‍යාණී, මා බාළ්හං පරිදෙවසි; න චාහං අභිජානාමි, අහන්ත්වා ධනමාභතං’. ‘Này người phụ nữ xinh đẹp, hãy cởi đồ trang sức ra, đừng than khóc quá nhiều. Ta không hề biết việc lấy đi của cải mà không giết người’. 29. 29. ‘‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං; න චාහං අභිජානාමි, අඤ්ඤං පියතරං තයා’. ‘Kể từ khi tôi có thể nhớ về bản thân mình, kể từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi không hề biết đến người nào khác thân thương hơn ngài’. 30. 30. ‘‘‘එහි තං උපගූහිස්සං, කත්වාන තං පදක්ඛිණං; න ච දානි පුනො අත්ථි, මම තුය්හඤ්ච සඞ්ගමො. ‘Xin hãy đến đây, tôi sẽ ôm lấy ngài, sau khi đi quanh ngài theo chiều bên phải. Giờ đây sẽ không còn có sự gặp gỡ nào nữa cho tôi và cho ngài’. 31. 31. ‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො; ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, තත්ථ තත්ථ විචක්ඛණා. ‘Thật vậy, không phải trong mọi trường hợp người đàn ông là bậc hiền trí. Người phụ nữ cũng là bậc hiền trí, sáng suốt trong các trường hợp khác nhau’. 32. 32. ‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො; ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, ලහුං අත්ථවිචින්තිකා. ‘Thật vậy, không phải trong mọi trường hợp người đàn ông là bậc hiền trí. Người phụ nữ cũng là bậc hiền trí, người nhanh chóng suy xét về lợi ích’. 33. 33. ‘‘‘ලහුඤ්ච වත ඛිප්පඤ්ච, නිකට්ඨෙ සමචෙතයිං; මිගං උණ්ණා යථා එවං, තදාහං සත්තුකං වධිං. ‘Thật vậy, tôi đã suy tính một cách nhẹ nhàng và nhanh chóng trong tình thế ngặt nghèo. Giống như con cừu bị giết bởi bộ lông của nó, vào lúc bấy giờ tôi đã giết Sattuka’. 34. 34. ‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, න ඛිප්පමනුබුජ්ඣති; සො හඤ්ඤතෙ මන්දමති, චොරොව ගිරිගබ්භරෙ. ‘Và người nào không nhanh chóng nhận thức được lợi ích đã phát sanh, người có trí tuệ chậm lụt ấy bị giết hại, giống như tên trộm ở trong hang núi’. 35. 35. ‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, ඛිප්පමෙව නිබොධති; මුච්චතෙ සත්තුසම්බාධා, තදාහං සත්තුකා යථා’. ‘Và người nào nhận thức được lợi ích đã phát sanh một cách nhanh chóng, người ấy được giải thoát khỏi sự áp bức của kẻ thù, giống như tôi đã được giải thoát khỏi Sattuka vào lúc bấy giờ’. 36. 36. ‘‘තදාහං පාතයිත්වාන, ගිරිදුග්ගම්හි සත්තුකං; සන්තිකං සෙතවත්ථානං, උපෙත්වා පබ්බජිං අහං. Vào lúc bấy giờ, sau khi xô ngã Sattuka ở nơi hiểm trở của ngọn núi, tôi đã đi đến gần những vị mặc y trắng và đã xuất gia. 37. 37. ‘‘සණ්ඩාසෙන ච කෙසෙ මෙ, ලුඤ්චිත්වා සබ්බසො තදා; පබ්බජිත්වාන සමයං, ආචික්ඛිංසු නිරන්තරං. Và vào lúc bấy giờ, sau khi tóc của tôi được nhổ sạch hoàn toàn bằng cái kẹp, và sau khi tôi đã xuất gia, họ đã liên tục giảng dạy về giáo lý (của họ). 38. 38. ‘‘තතො තං උග්ගහෙත්වාහං, නිසීදිත්වාන එකිකා; සමයං තං විචින්තෙසිං, සුවානො මානුසං කරං. Khi ấy, sau khi đã học thuyết ấy, tôi ngồi một mình và suy tư về quan điểm ấy. (Trong lúc đó), một con chó (đã tha) một bàn tay người. 39. 39. ‘‘ඡින්නං [Pg.243] ගය්හ සමීපෙ මෙ, පාතයිත්වා අපක්කමි; දිස්වා නිමිත්තමලභිං, හත්ථං තං පුළවාකුලං. (Con chó) tha bàn tay bị chặt đứt, ném xuống gần tôi rồi bỏ đi. Sau khi thấy bàn tay ấy đầy dòi bọ, tôi đã nhận được tướng (bất tịnh). 40. 40. ‘‘තතො උට්ඨාය සංවිග්ගා, අපුච්ඡිං සහධම්මිකෙ; තෙ අවොචුං විජානන්ති, තං අත්ථං සක්‍යභික්ඛවො. Khi ấy, bị kinh động, tôi đứng dậy và hỏi những người bạn đồng tu. Họ đã nói rằng: ‘Các vị tỳ khưu dòng Thích Ca biết rõ ý nghĩa ấy’. 41. 41. ‘‘සාහං තමත්ථං පුච්ඡිස්සං, උපෙත්වා බුද්ධසාවකෙ; තෙ මමාදාය ගච්ඡිංසු, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකං. Tôi (nghĩ rằng): ‘Sau khi đến gần các vị đệ tử của đức Phật, tôi sẽ hỏi về ý nghĩa ấy’. (Khi tôi đến), các vị ấy đã dẫn tôi đi đến sự hiện diện của đức Phật tối thượng. 42. 42. ‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො; අසුභානිච්චදුක්ඛාති, අනත්තාති ච නායකො. Vị Lãnh Đạo ấy đã thuyết pháp cho tôi về các uẩn, xứ, và giới; (Ngài đã thuyết giảng) rằng chúng là bất tịnh, vô thường, khổ, và cũng là vô ngã. 43. 43. ‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං; තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජ්ජං උපසම්පදං. Sau khi nghe pháp của Ngài, tôi đã thanh lọc được pháp nhãn. Sau đó, là người đã liễu tri chánh pháp, (tôi đã xin) sự xuất gia và cụ túc giới. 44. 44. ‘‘ආයාචිතො තදා ආහ, ‘එහි භද්දෙ’ති නායකො; තදාහං උපසම්පන්නා, පරිත්තං තොයමද්දසං. Khi được thỉnh cầu, khi ấy vị Lãnh Đạo đã nói: ‘Này Bhaddā, hãy đến đây’. Khi ấy, tôi đã được thọ cụ túc giới và đã thấy một ít nước. 45. 45. ‘‘පාදපක්ඛාලනෙනාහං, ඤත්වා සඋදයබ්බයං; තථා සබ්බෙපි සඞ්ඛාරෙ, ඊදිසං චින්තයිං තදා. Nhờ (thấy) nước rửa chân, tôi đã biết được sự sanh và diệt. Khi ấy, tôi đã suy tư rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi cũng đều có bản chất như thế này’. 46. 46. ‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො; ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගං මෙ, තදා පඤ්ඤාපයී ජිනො. Sau đó, tâm của tôi đã được giải thoát, hoàn toàn không còn chấp thủ. Khi ấy, bậc Chiến Thắng đã tuyên bố tôi là bậc tối thượng trong số những người có thắng trí nhanh chóng. 47. 47. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා. Tôi thuần thục về các thần thông, và về thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của người khác, là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư. 48. 48. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා. Tôi biết được các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh lọc. Sau khi đoạn trừ tất cả các lậu hoặc, tôi đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết. 49. 49. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên. 50. 50. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ đời sống gia đình vào đời sống không gia đình, mục đích ấy – sự đoạn tận tất cả các kiết sử – đã được tôi đạt đến. 51. 51. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ. Trong giáo pháp của đức Phật tối thượng, trí tuệ của tôi về nghĩa, pháp, ngữ, và cũng như vậy về biện tài, là không tỳ vết và thanh tịnh. 52. 52. ‘‘කිලෙසා [Pg.244] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các cõi hữu đã được nhổ lên. Như voi cái cắt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. 53. 53. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi nơi sự hiện diện của đức Phật là một sự đến tốt đẹp. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 54. 54. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn tuệ phân tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං භද්දාකුණ්ඩලකෙසා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, thật vậy, tỳ khưu ni Bhaddā Kuṇḍalakesā đã nói lên những câu kệ này. කුණ්ඩලකෙසාථෙරියාපදානං පඨමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Kuṇḍalakesā, phẩm thứ nhất. 2. කිසාගොතමීථෙරීඅපදානං 2. Trưởng Lão Ni Kệ của Kisāgotamī 55. 55. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Một trăm ngàn kiếp trước đây, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, vị Lãnh Đạo ấy đã xuất hiện. 56. 56. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ; උපෙත්වා තං නරවරං, සරණං සමුපාගමිං. Khi ấy, tôi đã sanh ra trong một gia đình nào đó ở thành Haṃsavatī. Sau khi đến gần bậc Tối Thắng trong loài người ấy, tôi đã đi đến nơi nương tựa. 57. 57. ‘‘ධම්මඤ්ච තස්ස අස්සොසිං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං; මධුරං පරමස්සාදං, වට්ටසන්තිසුඛාවහං. Và tôi đã nghe pháp của Ngài, pháp liên quan đến Tứ Diệu Đế, ngọt ngào, có hương vị tối thượng, mang lại sự an tịnh của vòng luân hồi và sự an lạc. 58. 58. ‘‘තදා ච භික්ඛුනිං වීරො, ලූඛචීවරධාරිනිං; ඨපෙන්තො එතදග්ගම්හි, වණ්ණයී පුරිසුත්තමො. Và khi ấy, bậc Anh Hùng, bậc Tối Thượng trong loài người, trong khi đặt một vị tỳ khưu ni mặc y thô xấu vào vị trí tối thượng, đã tán dương (vị ấy). 59. 59. ‘‘ජනෙත්වානප්පකං පීතිං, සුත්වා භික්ඛුනියා ගුණෙ; කාරං කත්වාන බුද්ධස්ස, යථාසත්ති යථාබලං. Sau khi nghe các đức hạnh của vị tỳ khưu ni, tôi đã làm sanh khởi niềm hỷ lạc không nhỏ, và đã thực hiện sự cúng dường đến đức Phật tùy theo khả năng, tùy theo sức lực. 60. 60. ‘‘නිපච්ච මුනිවරං තං, තං ඨානමභිපත්ථයිං; තදානුමොදි සම්බුද්ධො, ඨානලාභාය නායකො. Sau khi đảnh lễ bậc Hiền Thánh tối thượng ấy, tôi đã phát nguyện (đạt được) vị trí ấy. Khi ấy, bậc Chánh Đẳng Giác, vị Lãnh Đạo, đã tùy hỷ cho sự thành tựu vị trí ấy (của tôi). 61. 61. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp sau, một vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, tên là Gotama theo dòng họ, một vị Đạo Sư sẽ có mặt ở trên đời. 62. 62. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; කිසාගොතමී නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Sẽ có một người thừa tự pháp của vị ấy, người con gái sanh từ tâm, do pháp hóa sanh, tên là Kisāgotamī, sẽ là một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư.’ 63. 63. ‘‘තං [Pg.245] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං. Sau khi nghe điều đó, tôi trở nên hoan hỷ, và khi ấy, với tâm từ, tôi đã phụng sự bậc Chiến Thắng, vị Lãnh Đạo, với các vật dụng cho đến trọn đời. 64. 64. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ nghiệp thiện đã làm ấy, và nhờ các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 65. 65. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong hiền kiếp này, bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng, thân quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lẫy lừng, mang danh hiệu Kassapa theo dòng tộc, đã xuất hiện. 66. 66. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Khi ấy, tại thành phố Bārāṇasī tối thượng, có vị vua của xứ Kāsi tên là Kiki, là người đứng đầu nhân loại, là người hộ độ của bậc Đại Sĩ. 67. 67. ‘‘පඤ්චමී තස්ස ධීතාසිං, ධම්මා නාමෙන විස්සුතා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. Ta là người con gái thứ năm của vị vua ấy, nổi danh với tên gọi Dhammā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, ta đã ưa thích việc xuất gia. 68. 68. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. Phụ vương đã không cho phép chúng tôi. Khi ấy, chúng tôi đã sống không mệt mỏi ngay tại gia trong suốt hai mươi ngàn năm. 69. 69. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො. Bảy người con gái, những công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, đã hoan hỷ thực hành phạm hạnh của thiếu nữ, chuyên tâm phụng sự Đức Phật. 70. 70. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. Đó là Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, Dhammā, và Sudhammā, người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 71. 71. ‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා; අහඤ්ච ධම්මදින්නා ච, විසාඛා හොති සත්තමී. Đó là Khemā, Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, và Kuṇḍalā; cả ta và Dhammadinnā; Visākhā là người thứ bảy. 72. 72. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ những nghiệp lành đã làm ấy, và nhờ những tâm nguyện và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, ta đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 73. 73. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං; දුග්ගතෙ අධනෙ නට්ඨෙ, ගතා ච සධනං කුලං. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, ta được sinh ra trong một gia đình trưởng giả nghèo khó, không tài sản, đã sa sút, và sau đó đã đến một gia đình giàu có. 74. 74. ‘‘පතිං ඨපෙත්වා සෙසා මෙ, දෙස්සන්ති අධනා ඉති; යදා ච පසූතා ආසිං, සබ්බෙසං දයිතා තදා. Ngoại trừ chồng ta, những người còn lại khinh ghét ta, cho rằng ta là người không có tài sản. Nhưng khi ta sinh con, lúc ấy ta được mọi người yêu mến. 75. 75. ‘‘යදා සො තරුණො භද්දො, කොමලකො සුඛෙධිතො; සපාණමිව කන්තො මෙ, තදා යමවසං ගතො. Khi đứa con trai ấy còn trẻ trung, tốt đẹp, mềm mại, được nuôi dưỡng trong an lạc, được ta yêu quý như mạng sống của mình, thì nó đã đi đến cõi của thần chết. 76. 76. ‘‘සොකට්ටා දීනවදනා[Pg.246], අස්සුනෙත්තා රුදම්මුඛා; මතං කුණපමාදාය, විලපන්තී ගමාමහං. Bị sầu muộn giày vò, với vẻ mặt thiểu não, mắt đẫm lệ, mặt mày khóc lóc, ta mang theo xác chết của con và đi lang thang than khóc. 77. 77. ‘‘තදා එකෙන සන්දිට්ඨා, උපෙත්වාභිසක්කුත්තමං; අවොචං දෙහි භෙසජ්ජං, පුත්තසඤ්ජීවනන්ති භො. Khi ấy, được một người chỉ dẫn, ta đã đến gặp bậc y sĩ tối thượng và nói rằng: 'Thưa ngài, xin hãy cho thuốc làm cho con trai tôi sống lại.' 78. 78. ‘‘න විජ්ජන්තෙ මතා යස්මිං, ගෙහෙ සිද්ධත්ථකං තතො; ආහරාති ජිනො ආහ, විනයොපායකොවිදො. Bậc Chiến Thắng, người thông thạo phương tiện giáo hóa, đã phán rằng: 'Hãy mang về đây hạt cải từ một ngôi nhà nơi chưa từng có người chết.' 79. 79. ‘‘තදා ගමිත්වා සාවත්ථිං, න ලභිං තාදිසං ඝරං; කුතො සිද්ධත්ථකං තස්මා, තතො ලද්ධා සතිං අහං. Khi ấy, sau khi đi khắp thành Sāvatthī, ta đã không tìm được một ngôi nhà như vậy. Do đó, làm sao có được hạt cải? Bấy giờ, ta đã lấy lại được chánh niệm. 80. 80. ‘‘කුණපං ඡඩ්ඩයිත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං; දූරතොව මමං දිස්වා, අවොච මධුරස්සරො. Sau khi vứt bỏ xác chết, ta đã đến gần bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Nhìn thấy ta từ xa, Ngài với giọng nói ngọt ngào đã phán rằng: 81. 81. ‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං උදයබ්බයං; එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො උදයබ්බයං. ‘Người nào sống một trăm năm mà không thấy được sự sinh và diệt, thì cuộc sống một ngày của người thấy được sự sinh và diệt còn cao thượng hơn.’ 82. 82. ‘‘‘න ගාමධම්මො නිගමස්ස ධම්මො, න චාපියං එකකුලස්ස ධම්මො; සබ්බස්ස ලොකස්ස සදෙවකස්ස, එසෙව ධම්මො යදිදං අනිච්චතා’. ‘Đây không phải là pháp của một làng, không phải là pháp của một thị trấn, cũng không phải là pháp của một gia đình. Đây chính là pháp của toàn thể thế gian cùng với cõi trời, đó là: sự vô thường.’ 83. 83. ‘‘සාහං සුත්වානිමා ගාථා, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං; තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජිං අනගාරියං. Sau khi nghe những câu kệ này, ta đã thanh lọc được pháp nhãn. Sau đó, khi đã liễu tri chánh pháp, ta đã xuất gia vào đời sống không nhà. 84. 84. ‘‘තථා පබ්බජිතා සන්තී, යුඤ්ජන්තී ජිනසාසනෙ; න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං. Sau khi xuất gia như vậy, ta đã nỗ lực trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng, và không bao lâu sau, ta đã chứng đắc quả A-la-hán. 85. 85. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා. Ta đã làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ giới. Ta biết được tâm của người khác, và là người thực hành giáo huấn của bậc Đạo Sư. 86. 86. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා. Ta biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn của ta đã được thanh lọc. Sau khi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, ta đã trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết. 87. 87. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo huấn của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sinh đã được nhổ bật. 88. 88. ‘‘යස්සත්ථාය [Pg.247] පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. Mục đích mà vì đó ta đã từ bỏ đời sống gia đình để sống không nhà, mục đích ấy ta đã đạt được, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử. 89. 89. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා. Trong các phân tích về ý nghĩa, pháp, và ngôn ngữ, và cũng như vậy trong biện tài, trí tuệ của ta không tỳ vết và thanh tịnh, nhờ vào năng lực của bậc Tối Thắng Giả. 90. 90. ‘‘සඞ්කාරකූටා ආහිත්වා, සුසානා රථියාපි ච; තතො සඞ්ඝාටිකං කත්වා, ලූඛං ධාරෙමි චීවරං. Sau khi thu lượm vải từ đống rác, từ nghĩa địa, và cả từ đường phố, ta đã làm thành y kép và mặc y phục thô xấu. 91. 91. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, ලූඛචීවරධාරණෙ; ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විනායකො. Bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, hài lòng với đức hạnh ấy của ta, việc mặc y phục thô xấu, đã đặt ta vào vị trí tối thượng giữa các hội chúng. 92. 92. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của ta đã được đốt cháy... (vân vân)... ta sống không còn lậu hoặc. 93. 93. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của ta thật là khéo đến... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. 94. 94. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං කිසාගොතමී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī đã nói lên những câu kệ này. කිසාගොතමීථෙරියාපදානං දුතියං. Phẩm Trưởng Lão Ni Kệ của Tỳ-khưu-ni Kisāgotamī thứ hai. 3. ධම්මදින්නාථෙරීඅපදානං 3. Phẩm Trưởng Lão Ni Kệ của Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā 95. 95. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Vị Thắng Giả tên là Padumuttara, bậc thông suốt tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo đã sanh khởi ở một trăm ngàn kiếp tính từ kiếp này. 96. 96. ‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං; පරකම්මකාරී ආසිං, නිපකා සීලසංවුතා. Khi ấy, tôi đã có mặt ở thành phố Haṃsavatī, trong một gia tộc nào đó. Tôi đã là người làm công cho người khác, là người thận trọng, có giới hạnh được thu thúc. 97. 97. ‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, සුජාතො අග්ගසාවකො; විහාරා අභිනික්ඛම්ම, පිණ්ඩපාතාය ගච්ඡති. Vị Thượng Thủ Thinh Văn của đức Phật Padumuttara là ngài Sujāta, sau khi đi ra khỏi tu viện, đã đi để khất thực. 98. 98. ‘‘ඝටං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තී, තදා උදකහාරිකා; තං දිස්වා අදදං පූපං, පසන්නා සෙහි පාණිභි. Khi ấy, là người mang nước, trong khi đang đi sau khi đã lấy bình, tôi đã nhìn thấy vị ấy và với tâm tịnh tín, tôi đã dâng cúng bánh bằng chính đôi tay của mình. 99. 99. ‘‘පටිග්ගහෙත්වා තත්ථෙව, නිසින්නො පරිභුඤ්ජි සො; තතො නෙත්වාන තං ගෙහං, අදාසිං තස්ස භොජනං. Sau khi đã thọ nhận, vị ấy đã ngồi xuống và đã dùng ngay tại nơi ấy. Sau đó, sau khi đã đưa vị ấy về nhà, tôi đã dâng cúng vật thực đến vị ấy. 100. 100. ‘‘තතො [Pg.248] මෙ අය්‍යකො තුට්ඨො, අකරී සුණිසං සකං; සස්සුයා සහ ගන්ත්වාන, සම්බුද්ධං අභිවාදයිං. Sau đó, chủ nhân của tôi hài lòng đã nhận tôi làm con dâu của mình. Sau khi đi cùng với mẹ chồng, tôi đã đảnh lễ đức Chánh Đẳng Giác. 101. 101. ‘‘තදා සො ධම්මකථිකං, භික්ඛුනිං පරිකිත්තයං; ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතා අහං. Khi ấy, vị ấy trong khi đang tán dương vị Tỳ-khưu-ni là người thuyết Pháp đã đặt vị ấy vào địa vị tối thượng. Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ. 102. 102. ‘‘නිමන්තයිත්වා සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං; මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං. Sau khi đã thỉnh mời đức Thiện Thệ, bậc Lãnh Đạo của thế gian, cùng với Tăng chúng, và sau khi đã thực hiện việc bố thí trọng đại, tôi đã ước nguyện địa vị ấy. 103. 103. ‘‘තතො මං සුගතො ආහ, ඝනනින්නාදසුස්සරො ; ‘මමුපට්ඨානනිරතෙ, සසඞ්ඝපරිවෙසිකෙ. Sau đó, đức Thiện Thệ, bậc có giọng nói hay và âm vang sâu lắng, đã nói với tôi rằng: ‘Này người hoan hỷ trong việc hầu hạ ta, người phục vụ cùng với Tăng chúng. 104. 104. ‘‘‘සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තෙ, ගුණවද්ධිතමානසෙ; භද්දෙ භවස්සු මුදිතා, ලච්ඡසෙ පණිධීඵලං. Này người chuyên tâm trong việc lắng nghe Chánh Pháp, người có tâm trí được tăng trưởng bởi các phẩm hạnh. Này hiền nữ, hãy hoan hỷ, ngươi sẽ nhận được kết quả của lời ước nguyện. 105. 105. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. Cách đây một trăm ngàn kiếp, vị sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ là bậc Đạo Sư ở thế gian. 106. 106. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; ධම්මදින්නාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. Vị nữ đệ tử của bậc Đạo Sư ấy sẽ có tên là Dhammadinnā, là người thừa tự trong các Pháp của vị ấy, là người con ruột, là người được Pháp hóa sanh.’ 107. 107. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං මහාමුනිං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං. Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ và đã phục vụ bậc Đại Ẩn Sĩ, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và với các vật dụng cho đến trọn đời. 108. 108. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi). 109. 109. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Ở trong kiếp hiền thiện này, bậc Tối Thắng giữa những người thuyết giảng, người thân thuộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lớn, có tên tộc là Kassapa, đã sanh khởi. 110. 110. ‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො; කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ. Khi ấy, ở thành phố Bārāṇasī cao quý, đã có vị vua của xứ Kāsī tên là Kikī, là vị vua chúa, là người hầu hạ của bậc Đại Hiền. 111. 111. ‘‘ඡට්ඨා තස්සාසහං ධීතා, සුධම්මා ඉති විස්සුතා; ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං. Tôi là người con gái thứ sáu của vị ấy, được biết đến với tên gọi Sudhammā. Sau khi nghe Pháp của bậc Tối Thắng, tôi đã ưa thích việc xuất gia. 112. 112. ‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං; වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා. Khi ấy, phụ thân đã không cho phép chúng tôi. Chúng tôi đã sống không mệt mỏi trong hai mươi ngàn năm ngay tại tư gia. තතියං භාණවාරං. Phần tụng đọc thứ ba. 113. 113. ‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං[Pg.249], රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා; බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො. Là các công chúa được nuôi dưỡng trong an lạc, bảy người con gái hoan hỷ, chuyên tâm trong việc hầu hạ đức Phật, chúng tôi đã sống đời sống phạm hạnh của các thiếu nữ. 114. 114. ‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා; ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා. Samaṇī, và Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāyikā, và Dhammā, và Sudhammā, và người thứ bảy là Saṅghadāyikā. 115. 115. ‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා; ගොතමී ච අහඤ්චෙව, විසාඛා හොති සත්තමී. Khemā, và Uppalavaṇṇā, và Paṭācārā, và Kuṇḍalā (Kuṇḍalakesā), và Gotamī (Kisāgotamī), và chính tôi, và người thứ bảy là Visākhā. 116. 116. ‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do các nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và ước nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi). 117. 117. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ. Và nay, ở trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra ở thành phố Giribbaja (Vương Xá) cao quý, trong gia tộc của vị triệu phú thịnh vượng, người được thành tựu tất cả các dục lạc. 118. 118. ‘‘යදා රූපගුණූපෙතා, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතා; තදා පරකුලං ගන්ත්වා, වසිං සුඛසමප්පිතා. Khi được phú cho phẩm chất của sắc đẹp, đang trong thời kỳ đầu của tuổi thanh xuân, khi ấy sau khi đã đi đến gia đình của người khác, tôi đã sống và được hưởng sự an lạc. 119. 119. ‘‘උපෙත්වා ලොකසරණං, සුණිත්වා ධම්මදෙසනං; අනාගාමිඵලං පත්තො, සාමිකො මෙ සුබුද්ධිමා. Người chồng của tôi, bậc có trí tuệ tốt, sau khi đã đi đến nơi nương tựa của thế gian và đã lắng nghe bài thuyết Pháp, đã đạt được quả vị Bất Lai. 120. 120. ‘‘තදාහං අනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං; න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං. Khi ấy, sau khi đã được cho phép, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà cửa. Và không bao lâu, tôi đã đạt được quả vị A-la-hán. 121. 121. ‘‘තදා උපාසකො සො මං, උපගන්ත්වා අපුච්ඡථ; ගම්භීරෙ නිපුණෙ පඤ්හෙ, තෙ සබ්බෙ බ්‍යාකරිං අහං. Khi ấy, vị cận sự nam kia đã đến gần tôi, đã hỏi những câu hỏi sâu sắc, vi tế; tôi đã giải đáp tất cả các câu hỏi ấy. 122. 122. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; ‘භික්ඛුනිං ධම්මකථිකං, නාඤ්ඤං පස්සාමි එදිසිං. Đấng Chiến Thắng, hoan hỷ về đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào địa vị tối thượng, (nói rằng): ‘Ta không thấy vị tỳ-khưu-ni thuyết pháp nào khác giống như vị này.’ 123. 123. ‘ධම්මදින්නා යථා ධීරා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’; ‘‘එවාහං පණ්ඩිතා හොමි, නායකෙනානුකම්පිතා. ‘Này các Tỳ khưu, Dhammadinnā là bậc trí tuệ như thế nào, các ông hãy ghi nhớ như vậy.’ Như thế, tôi đã là bậc trí tuệ, được bậc Lãnh Đạo thương tưởng. 124. 124. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. Tôi đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến hữu đã được nhổ lên. 125. 125. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ đời sống gia đình vào đời sống không gia đình; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. Mục đích ấy của tôi đã được thành tựu, (đó là) sự đoạn tận tất cả các kiết sử. 126. 126. ‘‘ඉද්ධීසු [Pg.250] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා. Tôi làm chủ về các thần thông, và về thiên nhĩ giới. Tôi biết tâm của người khác, là người thực hành giáo pháp của bậc Đạo Sư. 127. 127. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා. Tôi biết các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh lọc. Sau khi làm cạn kiệt tất cả các lậu hoặc, tôi đã được thanh tịnh, hoàn toàn không tỳ vết. 128. 128. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 129. 129. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là thiện lai... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 130. 130. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (vân vân)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං ධම්මදින්නා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā đã nói lên những câu kệ này. ධම්මදින්නාථෙරියාපදානං තතියං. Trưởng Lão Ni Sự Tích của Dhammadinnā, phẩm thứ ba. 4. සකුලාථෙරීඅපදානං 4. Trưởng Lão Ni Sự Tích của Sakulā 131. 131. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Đấng Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp, bậc Lãnh Đạo ấy đã xuất hiện trong kiếp thứ một trăm ngàn kể từ đây. 132. 132. ‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො; අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ. Vì lợi ích, vì hạnh phúc của tất cả chúng sanh, bậc Tối Thượng trong các người thuyết giảng, bậc Nhân Sư cao quý, đã thực hành vì sự tốt đẹp trong thế giới cùng với chư Thiên. 133. 133. ‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණගතො ජිනො; පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසාසබ්බාසු විස්සුතො. Đấng Chiến Thắng đã đạt đến đỉnh cao danh vọng, đầy phúc đức, có tiếng tăm và uy danh, được tất cả thế gian cúng dường, nổi tiếng khắp mọi phương. 134. 134. ‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො සො, වීතිවත්තකථංකථො; සම්පුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං. Vị ấy đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt sự phân vân, với tâm nguyện viên mãn, đã đạt đến giác ngộ tối thượng. 135. 135. ‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො; අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී. Bậc Tối Thượng Nhân là người làm phát sinh con đường chưa từng phát sinh, đã tuyên thuyết điều chưa từng được tuyên thuyết, và đã làm cho biết điều chưa từng được biết. 136. 136. ‘‘මග්ගඤ්ඤූ ච මග්ගවිදූ, මග්ගක්ඛායී නරාසභො; මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො. Bậc Nhân Sư cao quý là người biết rõ con đường, hiểu rõ con đường, và chỉ dạy con đường. Bậc Đạo Sư thiện xảo về con đường, là bậc đánh xe tối thượng. 137. 137. ‘‘මහාකාරුණිකො සත්ථා, ධම්මං දෙසෙසි නායකො; නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ. Bậc Đạo Sư, bậc Lãnh Đạo có lòng đại bi, đã thuyết giảng Chánh pháp; Ngài cứu vớt chúng sanh bị chìm đắm trong vũng lầy dục vọng. 138. 138. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා ඛත්තියනන්දනා; සුරූපා සධනා චාපි, දයිතා ච සිරීමතී. Khi ấy, tại thành Haṃsavatī, tôi sanh làm công chúa, có dung sắc xinh đẹp, lại có tài sản, được yêu mến, và có phúc đức. 139. 139. ‘‘ආනන්දස්ස [Pg.251] මහාරඤ්ඤො, ධීතා පරමසොභණා; වෙමාතා භගිනී චාපි, පදුමුත්තරනාමිනො. Là con gái vô cùng xinh đẹp của đức vua Ānanda, và cũng là em gái khác mẹ của Đấng Padumuttara. 140. 140. ‘‘රාජකඤ්ඤාහි සහිතා, සබ්බාභරණභූසිතා; උපාගම්ම මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං. Cùng với các công chúa, được trang sức bằng tất cả các loại trang sức, tôi đã đến gần bậc Đại Hùng và lắng nghe pháp thoại. 141. 141. ‘‘තදා හි සො ලොකගරු, භික්ඛුනිං දිබ්බචක්ඛුකං; කිත්තයං පරිසාමජ්ඣෙ, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි තං. Khi ấy, bậc Tôn Sư của thế gian, giữa hội chúng, đã tán thán một vị tỳ-khưu-ni có thiên nhãn và đặt vị ấy vào địa vị tối thượng. 142. 142. ‘‘සුණිත්වා තමහං හට්ඨා, දානං දත්වාන සත්ථුනො; පූජිත්වාන ච සම්බුද්ධං, දිබ්බචක්ඛුං අපත්ථයිං. Nghe điều ấy, tôi hoan hỷ, đã dâng cúng dường lên bậc Đạo Sư; và sau khi cúng dường Đức Chánh Đẳng Giác, tôi đã phát nguyện có được thiên nhãn. 143. 143. ‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘නන්දෙ ලච්ඡසි පත්ථිතං; පදීපධම්මදානානං, ඵලමෙතං සුනිච්ඡිතං. Khi ấy, bậc Đạo Sư nói với tôi: ‘Này Nande, con sẽ đạt được điều mong muốn. Đây là quả báu chắc chắn của việc cúng dường đèn và cúng dường pháp.’ 144. 144. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Trong kiếp thứ một trăm ngàn kể từ đây, một vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, mang họ Gotama, sẽ xuất hiện trong thế gian.’ 145. 145. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; සකුලා නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Là người thừa tự Chánh pháp của vị ấy, là con gái đích thực do Chánh pháp tạo ra, một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư tên là Sakulā sẽ xuất hiện.’ 146. 146. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ nghiệp thiện đã làm ấy, và nhờ các tâm nguyện và ước muốn, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 147. 147. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong hiền kiếp này, bậc Tối Thắng trong các bậc thuyết giảng, thuộc dòng dõi Bà-la-môn, có danh tiếng lẫy lừng, mang tên tộc là Kassapa, đã xuất hiện. 148. 148. ‘‘පරිබ්බාජකිනී ආසිං, තදාහං එකචාරිනී; භික්ඛාය විචරිත්වාන, අලභිං තෙලමත්තකං. Khi ấy, tôi là một nữ du sĩ, sống độc cư. Sau khi đi khất thực, tôi đã nhận được một ít dầu. 149. 149. ‘‘තෙන දීපං පදීපෙත්වා, උපට්ඨිං සබ්බසංවරිං; චෙතියං ද්විපදග්ගස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා. Với tâm vô cùng trong sạch, tôi đã thắp đèn bằng dầu ấy và cúng dường đến bảo tháp của bậc Tối Thắng giữa các loài hai chân, là đấng tự chủ trong mọi việc. 150. 150. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ vào nghiệp lành đã tạo ấy, và nhờ vào các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 151. 151. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා; පජ්ජලන්ති මහාදීපා, තත්ථ තත්ථ ගතාය මෙ. Do năng lực của nghiệp ấy, bất cứ nơi nào tôi tái sanh, những ngọn đèn lớn đều chiếu sáng rực rỡ ở nơi tôi đến. 152. 152. ‘‘තිරොකුට්ටං [Pg.252] තිරොසෙලං, සමතිග්ගය්හ පබ්බතං; පස්සාමහං යදිච්ඡාමි, දීපදානස්සිදං ඵලං. Tôi có thể thấy xuyên qua vách tường, xuyên qua đá, vượt qua núi non, bất cứ điều gì tôi muốn. Đây là quả báu của việc cúng dường đèn. 153. 153. ‘‘විසුද්ධනයනා හොමි, යසසා ච ජලාමහං; සද්ධාපඤ්ඤාවතී චෙව, දීපදානස්සිදං ඵලං. Tôi có đôi mắt thanh tịnh, và tôi tỏa sáng với danh tiếng. Tôi cũng là người có đức tin và trí tuệ. Đây là quả báu của việc cúng dường đèn. 154. 154. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා විප්පකුලෙ අහං; පහූතධනධඤ්ඤම්හි, මුදිතෙ රාජපූජිතෙ. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi được sanh vào một gia đình Bà-la-môn vui vẻ, được các vua chúa kính trọng, có nhiều tài sản và lúa gạo. 155. 155. ‘‘අහං සබ්බඞ්ගසම්පන්නා, සබ්බාභරණභූසිතා; පුරප්පවෙසෙ සුගතං, වාතපානෙ ඨිතා අහං. Tôi, người có thân thể toàn hảo, được trang hoàng với mọi trang sức, đã đứng bên cửa sổ khi bậc Thiện Thệ đi vào thành. 156. 156. ‘‘දිස්වා ජලන්තං යසසා, දෙවමනුස්සසක්කතං; අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නං, ලක්ඛණෙහි විභූසිතං. (Tôi đã thấy Ngài) đang tỏa sáng với danh tiếng, được chư thiên và loài người tôn kính, đầy đủ các tướng phụ và được trang nghiêm bởi các tướng tốt. 157. 157. ‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං; න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං. Với tâm hân hoan và ý vui mừng, tôi đã xin được xuất gia. Không bao lâu sau, tôi đã chứng đắc quả A-la-hán. 158. 158. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා. Tôi làm chủ các thần thông, và thiên nhĩ giới. Tôi biết được tâm của chúng sanh khác, và là người thực hành lời giáo huấn của bậc Đạo Sư. 159. 159. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn của tôi đã được thanh lọc. Sau khi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc, tôi trở nên thanh tịnh, hoàn toàn không còn cấu uế. 160. 160. ‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං; ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා. Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên. 161. 161. ‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං; සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො. Mục đích mà vì nó tôi đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được tôi chứng đắc. 162. 162. ‘‘තතො මහාකාරුණිකො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; දිබ්බචක්ඛුකානං අග්ගා, සකුලාති නරුත්තමො. Khi ấy, bậc Đại Bi, đấng Tối Thắng giữa loài người, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng: ‘Sakulā là vị đứng đầu trong số những người có thiên nhãn.’ 163. 163. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 164. 164. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự ra đi của tôi thật là khéo thay... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. 165. 165. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ phân tích... (v.v.)... lời giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං සකුලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Đại đức Tỳ-khưu-ni Sakulā đã nói những câu kệ này như vậy. සකුලාථෙරියාපදානං චතුත්ථං. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Sakulā, phẩm thứ tư. 5. නන්දාථෙරීඅපදානං 5. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Nandā 166. 166. ‘‘පදුමුත්තරො [Pg.253] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo, Chiến Thắng Giả tên là Padumuttara, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện. 167. 167. ‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං; දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Ngài là bậc giáo huấn, bậc chỉ dạy, bậc cứu độ tất cả chúng sanh. Đức Phật, bậc thiện xảo trong thuyết pháp, đã cứu thoát rất nhiều chúng sanh. 168. 168. ‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං; සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි. Ngài là bậc bi mẫn, bậc từ bi, người mưu cầu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Ngài đã an lập tất cả các du sĩ ngoại đạo tìm đến trong năm giới. 169. 169. ‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච; විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි. Như vậy, (thế gian) trở nên yên ổn, vắng bóng các du sĩ ngoại đạo, và được điểm tô rực rỡ bởi các bậc A-la-hán, những vị đã tự chủ và vững vàng. 170. 170. ‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතොව මහාමුනි; කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො. Bậc Đại Giác cao năm mươi tám cubit, giống như một cột trụ bằng vàng, và mang ba mươi hai tướng tốt cao quý. 171. 171. ‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ; තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං. Vào thời ấy, tuổi thọ là một trăm ngàn năm. Trong suốt thời gian đó, Ngài đã trụ thế và cứu thoát rất nhiều chúng sanh. 172. 172. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං; නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා. Khi ấy, tại thành phố Haṃsavatī, tôi đã sanh ra trong một gia đình trưởng giả rực rỡ với nhiều loại châu báu, và tôi được hưởng nhiều hạnh phúc lớn lao. 173. 173. ‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං; අමතං පරමස්සාදං, පරමත්ථනිවෙදකං. Sau khi đến gần bậc Đại Hùng ấy, tôi đã lắng nghe bài thuyết pháp, là pháp bất tử, có hương vị tuyệt vời, và chỉ bày ý nghĩa tối thượng. 174. 174. ‘‘තදා නිමන්තයිත්වාන, සසඞ්ඝං ලොකනායකං; දත්වා තස්ස මහාදානං, පසන්නා සෙහි පාණිභි. Khi ấy, con đã thỉnh mời bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng chúng; với tâm hoan hỷ, con đã tự tay dâng cúng đại thí đến Ngài. 175. 175. ‘‘ඣායිනීනං භික්ඛුනීනං, අග්ගට්ඨානමපත්ථයිං; නිපච්ච සිරසා ධීරං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං. Con đã cúi đầu đảnh lễ bậc Kiên Định, bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng chúng, và đã phát nguyện đạt địa vị tối thắng trong số các vị Tỳ-khưu-ni thiền định. 176. 176. ‘‘තදා අදන්තදමකො, තිලොකසරණො පභූ; බ්‍යාකාසි නරසාරථි, ‘ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං. Khi ấy, bậc Điều Ngự Kẻ Chưa Điều Phục, bậc Quy Y của Ba Cõi, bậc Toàn Năng, bậc Đạo Sư của Nhân Loại đã thọ ký: ‘Ngươi sẽ đạt được điều đã khéo phát nguyện.’ 177. 177. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp nữa kể từ đây, một vị Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sanh trong dòng dõi Okkāka, mang danh tánh là Gotama.’ 178. 178. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; නන්දාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Vị ấy sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, tên là Nandā, là người thừa tự trong Giáo pháp của Ngài, là con gái ruột, do Giáo pháp hóa sanh.’ 179. 179. ‘‘තං [Pg.254] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං. Nghe lời ấy, con hoan hỷ, và suốt đời con đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ ái và các vật dụng cần thiết. 180. 180. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Nhờ nghiệp lành đã tạo, cùng với các tâm tư và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, con đã sanh lên cõi trời Ba Mươi Ba (Tāvatiṃsa). 181. 181. ‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා ; තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො. Từ đó mệnh chung, con đến cõi trời Dạ Ma (Yāma); từ đó con đến cõi trời Đâu Suất (Tusita); rồi từ đó đến cõi trời Hóa Lạc (Nimmānarati), và từ đó đến cõi trời Tha Hóa Tự Tại (Vasavatti). 182. 182. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා; තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Bất cứ nơi nào con tái sanh, do năng lực của nghiệp ấy, ngay tại nơi đó, con đã làm hoàng hậu của các vị vua. 183. 183. ‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජානං චක්කවත්තිනං; මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. Từ đó mệnh chung, trong kiếp người, con đã làm hoàng hậu của các vị Chuyển Luân Vương và của các vị vua chư hầu. 184. 184. ‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච; සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං. Hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, con luôn được an lạc ở khắp mọi nơi, và đã luân hồi trong nhiều kiếp. 185. 185. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුරම්මෙ කපිලව්හයෙ; රඤ්ඤො සුද්ධොදනස්සාහං, ධීතා ආසිං අනින්දිතා. Khi đến kiếp sống cuối cùng, tại thành Ca-tỳ-la-vệ (Kapilavatthu) xinh đẹp, con đã là người con gái không thể chê trách của vua Tịnh Phạn (Suddhodana). 186. 186. ‘‘සිරියා රූපිනිං දිස්වා, නන්දිතං ආසි තං කුලං; තෙන නන්දාති මෙ නාමං, සුන්දරං පවරං අහු. Thấy con có dung sắc và vẻ huy hoàng, hoàng tộc đã rất hoan hỷ. Do đó, con có tên là Nandā, một cái tên xinh đẹp và cao quý. 187. 187. ‘‘යුවතීනඤ්ච සබ්බාසං, කල්‍යාණීති ච විස්සුතා; තස්මිම්පි නගරෙ රම්මෙ, ඨපෙත්වා තං යසොධරං. Trong thành phố xinh đẹp ấy, ngoại trừ công chúa Da-du-đà-la (Yasodharā), con nổi danh là người xinh đẹp nhất trong tất cả các thiếu nữ. 188. 188. ‘‘ජෙට්ඨො භාතා තිලොකග්ගො, පච්ඡිමො අරහා තථා; එකාකිනී ගහට්ඨාහං, මාතරා පරිචොදිතා. Anh cả của con là bậc Tối Thắng trong Ba Cõi, em trai út cũng là một vị A-la-hán. Con sống một mình tại gia, và đã được mẹ con khuyến khích. 189. 189. ‘‘‘සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, පුත්තෙ බුද්ධානුජා තුවං; නන්දෙනපි විනා භූතා, අගාරෙ කිං නු අච්ඡසි. ‘Này con gái, con sanh ra trong dòng dõi Thích-ca (Sākiya), là em gái của Đức Phật. Con cũng đã xa lìa Nanda, tại sao con còn ở lại nhà?’ 190. 190. ‘‘‘ජරාවසානං යොබ්බඤ්ඤං, රූපං අසුචිසම්මතං; රොගන්තමපිචාරොග්‍යං, ජීවිතං මරණන්තිකං. ‘Tuổi trẻ kết thúc bằng tuổi già, thân xác được xem là bất tịnh. Sức khỏe kết thúc bằng bệnh tật, và sự sống kết thúc bằng cái chết.’ 191. 191. ‘‘‘ඉදම්පි තෙ සුභං රූපං, සසීකන්තං මනොහරං; භූසනානං අලඞ්කාරං, සිරිසඞ්ඝාටසන්නිභං. ‘Thân hình xinh đẹp này của con, đáng yêu như mặt trăng, thật quyến rũ, được trang hoàng bằng các đồ trang sức, giống như một sự kết hợp của vẻ huy hoàng.’ 192. 192. ‘‘‘පුඤ්ජිතං [Pg.255] ලොකසාරංව, නයනානං රසායනං; පුඤ්ඤානං කිත්තිජනනං, උක්කාකකුලනන්දනං. ‘Giống như tinh hoa của thế gian được gom lại, là thuốc bổ cho đôi mắt, mang lại danh tiếng cho người có phước, và làm vui lòng dòng dõi Okkāka.’ 193. 193. ‘‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, ජරා සමධිසෙස්සති ; විහාය ගෙහං කාරුඤ්ඤෙ, චර ධම්මමනින්දිතෙ’. ‘Không bao lâu nữa, tuổi già sẽ xâm chiếm. Hỡi người con không thể chê trách, đáng thương, hãy từ bỏ gia đình và thực hành Giáo pháp.’ 194. 194. ‘‘සුත්වාහං මාතු වචනං, පබ්බජිං අනගාරියං; දෙහෙන න තු චිත්තෙන, රූපයොබ්බනලාළිතා. Nghe lời mẹ, con đã xuất gia sống đời không nhà cửa. Nhưng vì say đắm sắc đẹp và tuổi trẻ, con xuất gia bằng thân chứ không bằng tâm. 195. 195. ‘‘මහතා ච පයත්තෙන, ඣානජ්ඣෙන පරං මම; කාතුඤ්ච වදතෙ මාතා, න චාහං තත්ථ උස්සුකා. Mẹ con bảo con phải nỗ lực tinh tấn và chuyên tâm thiền định, nhưng con đã không nhiệt tình với việc đó. 196. 196. ‘‘තතො මහාකාරුණිකො, දිස්වා මං කාමලාලසං ; නිබ්බින්දනත්ථං රූපස්මිං, මම චක්ඛුපථෙ ජිනො. Bấy giờ, bậc Đại Bi, bậc Chiến Thắng, thấy con tham đắm dục lạc, Ngài đã... ngay trước mắt con, để con nhàm chán đối với sắc thân. 197. 197. ‘‘සකෙන ආනුභාවෙන, ඉත්ථිං මාපෙසි සොභිනිං; දස්සනීයං සුරුචිරං, මමතොපි සුරූපිනිං. ...bằng thần lực của mình, hóa hiện ra một người phụ nữ xinh đẹp, đáng chiêm ngưỡng, vô cùng rạng rỡ, và có dung sắc đẹp hơn cả con. 198. 198. ‘‘තමහං විම්හිතා දිස්වා, අතිවිම්හිතදෙහිනිං; චින්තයිං සඵලං මෙති, නෙත්තලාභඤ්ච මානුසං. Khi thấy người phụ nữ có thân hình vô cùng kinh ngạc ấy, con đã kinh ngạc và nghĩ rằng: ‘Việc ta có được đôi mắt của con người thật là có kết quả.’ 199. 199. ‘‘තමහං එහි සුභගෙ, යෙනත්ථො තං වදෙහි මෙ; කුලං තෙ නාමගොත්තඤ්ච, වද මෙ යදි තෙ පියං. Con đã nói với nàng: ‘Này người đẹp, hãy lại đây. Nàng cần gì, hãy nói cho ta biết. Hãy cho ta biết gia tộc, tên và dòng họ của nàng, nếu nàng quý mến ta.’ 200. 200. ‘න වඤ්චකාලො සුභගෙ, උච්ඡඞ්ගෙ මං නිවාසය; සීදන්තීව මමඞ්ගානි, පසුප්පය මුහුත්තකං’. ‘Này người đẹp, đây không phải là lúc để lừa dối. Hãy ngồi trong lòng ta. Các chi phần của ta dường như đang chìm xuống, hãy ngủ một lát.’ 201. 201. ‘‘තතො සීසං මමඞ්කෙ සා, කත්වා සයි සුලොචනා; තස්සා නලාටෙ පතිතා, ලුද්ධා පරමදාරුණා. Bấy giờ, người phụ nữ có đôi mắt đẹp ấy đã gối đầu vào lòng con và ngủ. Một vết loét dữ dội và khủng khiếp đã xuất hiện trên trán nàng. 202. 202. ‘‘සහ තස්සා නිපාතෙන, පිළකා උපපජ්ජථ; පග්ඝරිංසු පභින්නා ච, කුණපා පුබ්බලොහිතා. Ngay khi nó xuất hiện, một mụn nhọt đã phát sinh. Khi vỡ ra, mủ và máu hôi thối đã chảy ra. 203. 203. ‘‘පභින්නං වදනඤ්චාපි, කුණපං පූතිගන්ධනං; උද්ධුමාතං විනිලඤ්ච, පුබ්බඤ්චාපි සරීරකං. Khuôn mặt nàng cũng bị vỡ ra, hôi thối và ghê tởm. Thân thể nàng sưng phồng, biến sắc thành xanh xám, và mủ cũng chảy ra. 204. 204. ‘‘සා පවෙදිතසබ්බඞ්ගී, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං; වෙදයන්තී සකං දුක්ඛං, කරුණං පරිදෙවයි. Nàng ấy toàn thân run rẩy, thở dài thườn thượt nhiều lần; cảm nhận nỗi khổ của mình, đã than khóc một cách bi thương. 205. 205. ‘‘‘දුක්ඛෙන [Pg.256] දුක්ඛිතා හොමි, ඵුසයන්ති ච වෙදනා; මහාදුක්ඛෙ නිමුග්ගම්හි, සරණං හොහි මෙ සඛී’. ‘Tôi bị đau khổ bởi sự đau khổ, và các cảm thọ đang hành hạ; tôi bị chìm ngập trong nỗi khổ lớn, này bạn, hãy là nơi nương tựa của tôi’. 206. 206. ‘‘‘කුහිං වදනසොභං තෙ, කුහිං තෙ තුඞ්ගනාසිකා; තම්බබිම්බවරොට්ඨං තෙ, වදනං තෙ කුහිං ගතං. ‘Vẻ đẹp khuôn mặt của nàng đâu rồi? Sống mũi cao của nàng đâu rồi? Đôi môi tuyệt hảo như trái bimbā đỏ của nàng, khuôn mặt của nàng đã đi đâu rồi?’ 207. 207. ‘‘‘කුහිං සසීනිභං වණ්ණං, කම්බුගීවා කුහිං ගතා; දොළාලොලාව තෙ කණ්ණා, වෙවණ්ණං සමුපාගතා. ‘Nước da tươi đẹp như mặt trăng đâu rồi? Cái cổ thon như vỏ ốc đã đi đâu rồi? Đôi tai của nàng như chiếc võng đong đưa, đã trở nên biến đổi màu sắc rồi thay.’ 208. 208. ‘‘‘මකුළඛාරකාකාරා, කලිකාව පයොධරා; පභින්නා පූතිකුණපා, දුට්ඨගන්ධිත්තමාගතා. ‘Đôi vú có hình dạng như nụ hoa chà là, giống như nụ hoa đã bị vỡ ra; thân xác thối rữa, đã trở nên hôi thối.’ 209. 209. ‘‘‘වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, සූනාව නීතකිබ්බිසා; ජාතා අමෙජ්ඣභරිතා, අහො රූපමසස්සතං. ‘Vòng eo thon đẹp như bệ thờ, hông nở nang, đã trở nên thô ráp như cái thớt; đã trở nên đầy những thứ ô uế, ôi sắc thân thật vô thường!’ 210. 210. ‘‘‘සබ්බං සරීරසඤ්ජාතං, පූතිගන්ධං භයානකං; සුසානමිව බීභච්ඡං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා’. ‘Tất cả những gì sinh ra trong thân này đều có mùi hôi thối, đáng sợ hãi; ghê tởm như một nghĩa địa, nơi mà những kẻ ngu si thường thích thú’. 211. 211. ‘‘තදා මහාකාරුණිකො, භාතා මෙ ලොකනායකො; දිස්වා සංවිග්ගචිත්තං මං, ඉමා ගාථා අභාසථ. Khi ấy, người anh của tôi, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Đại Bi, sau khi thấy tôi có tâm xúc động, đã nói lên những câu kệ này. 212. 212. ‘‘‘ආතුරං කුණපං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං; අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං. ‘Này Nandā, hãy nhìn tấm thân bệnh hoạn, ghê tởm, thối rữa này. Hãy tu tập tâm nhất tâm, định tĩnh tốt đẹp về sự bất tịnh.’ 213. 213. ‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං; දුග්ගන්ධං පූතිකං වාති, බාලානං අභිනන්දිතං. ‘Như thân này, thân kia cũng vậy; như thân kia, thân này cũng vậy. Tỏa ra mùi hôi, mùi thối, chỉ được những kẻ ngu si ưa thích.’ 214. 214. ‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා; තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ දක්ඛසි’. ‘Khi quán chiếu thân này như vậy, cả ngày lẫn đêm không mệt mỏi; khi ấy, với trí tuệ của chính mình, sau khi thâm nhập, ngươi sẽ thấy rõ’. 215. 215. ‘‘තතොහං අතිසංවිග්ගා, සුත්වා ගාථා සුභාසිතා; තත්‍රට්ඨිතාවහං සන්තී, අරහත්තමපාපුණිං. Khi ấy, tôi vô cùng xúc động, sau khi nghe những câu kệ được khéo nói; ngay khi đang đứng tại nơi đó, tôi đã đạt được quả A-la-hán. 216. 216. ‘‘යත්ථ යත්ථ නිසින්නාහං, සදා ඣානපරායනා; ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං. Bất cứ nơi nào tôi ngồi, tôi luôn lấy thiền định làm mục tiêu. Bậc Chiến Thắng, hài lòng với đức hạnh ấy, đã đặt tôi vào vị trí tối thượng. 217. 217. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 218. 218. ‘‘ස්වාගතං [Pg.257] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là tốt đẹp... (v.v.)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. 219. 219. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං නන්දා භික්ඛුනී ජනපදකල්‍යාණී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Nandā, người được gọi là Janapadakalyāṇī, đã nói lên những câu kệ này. නන්දාථෙරියාපදානං පඤ්චමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Nandā, phẩm thứ năm. 6. සොණාථෙරීඅපදානං 6. Trưởng Lão Ni Kệ của Soṇā 220. 220. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc đã đến bờ kia của tất cả các pháp; cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo đã xuất hiện. 221. 221. ‘‘තදා සෙට්ඨිකුලෙ ජාතා, සුඛිතා පූජිතා පියා; උපෙත්වා තං මුනිවරං, අස්සොසිං මධුරං වචං. Khi ấy, tôi sinh ra trong gia đình trưởng giả, được sung sướng, kính trọng, và yêu mến. Sau khi đến gần vị Thánh nhân cao quý ấy, tôi đã nghe được lời dạy ngọt ngào. 222. 222. ‘‘ආරද්ධවීරියානග්ගං, වණ්ණෙසි භික්ඛුනිං ජිනො; තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, කාරං කත්වාන සත්ථුනො. Bậc Chiến Thắng đã tán dương một vị Tỳ-khưu-ni là bậc tối thượng trong số những người có tinh tấn. Sau khi nghe lời ấy, tôi trở nên hoan hỷ, và sau khi thực hiện sự tôn kính đối với bậc Đạo Sư. 223. 223. ‘‘අභිවාදිය සම්බුද්ධං, ඨානං තං පත්ථයිං තදා; අනුමොදි මහාවීරො, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, khi ấy tôi đã mong cầu vị trí ấy. Bậc Đại Hùng đã tùy hỷ: ‘Mong rằng lời nguyện của ngươi được thành tựu.’ 224. 224. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, một bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện trên thế gian, sinh ra trong dòng dõi Okkāka, có họ là Gotama.’ 225. 225. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; සොණාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Nàng sẽ là người thừa tự trong giáo pháp của vị ấy, người con gái sinh từ ngực, được tạo ra bởi Pháp, một nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, với tên là Soṇā’. 226. 226. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං. Sau khi nghe lời ấy, tôi trở nên hoan hỷ, và suốt đời khi ấy, tôi đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với bốn vật dụng và với tâm từ. 227. 227. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Bởi nghiệp được làm tốt đẹp ấy, và bởi các ý nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 228. 228. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං; සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. Và bây giờ trong kiếp sống cuối cùng này, tôi đã sinh ra trong một gia đình trưởng giả tại thành phố Sāvatthī tốt đẹp, thịnh vượng, phồn vinh, và có nhiều của cải. 229. 229. ‘‘යදා [Pg.258] ච යොබ්බනප්පත්තා, ගන්ත්වා පතිකුලං අහං; දස පුත්තානි අජනිං, සුරූපානි විසෙසතො. Và khi tôi đến tuổi thanh xuân, sau khi đến nhà chồng, tôi đã sinh ra mười người con, đặc biệt xinh đẹp. 230. 230. ‘‘සුඛෙධිතා ච තෙ සබ්බෙ, ජනනෙත්තමනොහරා; අමිත්තානම්පි රුචිතා, මම පගෙව තෙ පියා. Tất cả chúng đều được nuôi dưỡng trong sung sướng, làm say đắm mắt và tâm của mọi người; ngay cả kẻ thù cũng yêu mến chúng, huống hồ là tình yêu của tôi đối với chúng thì còn nói gì nữa. 231. 231. ‘‘තතො මය්හං අකාමාය, දසපුත්තපුරක්ඛතො; පබ්බජිත්ථ ස මෙ භත්තා, දෙවදෙවස්ස සාසනෙ. Khi ấy, dù tôi không mong muốn, người chồng của tôi, cùng với mười người con đi trước, đã xuất gia trong giáo pháp của bậc Thiên Nhân Sư. 232. 232. ‘‘තදෙකිකා විචින්තෙසිං, ජීවිතෙනාලමත්ථු මෙ; චත්තාය පතිපුත්තෙහි, වුඩ්ඪාය ච වරාකියා. Khi ấy, một mình tôi đã suy nghĩ: ‘Đối với tôi, người đã bị chồng con từ bỏ, lại già nua và khốn khổ, sống còn có ích gì nữa.’ 233. 233. ‘‘අහම්පි තත්ථ ගච්ඡිස්සං, සම්පත්තො යත්ථ මෙ පති; එවාහං චින්තයිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං. ‘Nơi nào chồng tôi đã đến, tôi cũng sẽ đến nơi ấy.’ Suy nghĩ như vậy xong, tôi đã xuất gia, sống đời không nhà. 234. 234. ‘‘තතො ච මං භික්ඛුනියො, එකං භික්ඛුනුපස්සයෙ; විහාය ගච්ඡුමොවාදං, තාපෙහි උදකං ඉති. Sau đó, các vị Tỳ-khưu-ni đã để tôi lại một mình trong tu viện của Tỳ-khưu-ni, nói rằng: ‘Hãy đun nước,’ rồi các vị ấy đã đi đến nơi thọ nhận lời giáo huấn. 235. 235. ‘‘තදා උදකමාහිත්වා, ඔකිරිත්වාන කුම්භියා; චුල්ලෙ ඨපෙත්වා ආසීනා, තතො චිත්තං සමාදහිං. Khi ấy, sau khi lấy nước, đổ vào trong nồi, và đặt lên trên bếp, tôi đã ngồi xuống. Bấy giờ, tôi đã định tâm. 236. 236. ‘‘ඛන්ධෙ අනිච්චතො දිස්වා, දුක්ඛතො ච අනත්තතො; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං. Sau khi thấy rõ các uẩn là vô thường, là khổ, và là vô ngã, tôi đã tận trừ tất cả các lậu hoặc và đã chứng đắc quả A-la-hán. 237. 237. ‘‘තදාගන්ත්වා භික්ඛුනියො, උණ්හොදකමපුච්ඡිසුං; තෙජොධාතුමධිට්ඨාය, ඛිප්පං සන්තාපයිං ජලං. Khi ấy, các vị Tỳ-khưu-ni trở về và hỏi về nước nóng. Tôi đã chú nguyện vào hỏa đại và đã nhanh chóng làm cho nước nóng lên. 238. 238. ‘‘විම්හිතා තා ජිනවරං, එතමත්ථමසාවයුං; තං සුත්වා මුදිතො නාථො, ඉමං ගාථං අභාසථ. Các vị ấy kinh ngạc, đã trình bày sự việc ấy lên bậc Tối Thắng. Sau khi nghe điều ấy, bậc Lãnh Đạo hoan hỷ và đã nói lên lời kệ này. 239. 239. ‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, කුසීතො හීනවීරියො; එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, වීරියමාරභතො දළ්හං’. ‘Người nào sống một trăm năm, biếng nhác và ít tinh tấn, thì cuộc sống một ngày của người có tinh tấn và nỗ lực kiên cố còn tốt hơn.’ 240. 240. ‘‘ආරාධිතො මහාවීරො, මයා සුප්පටිපත්තියා; ආරද්ධවීරියානග්ගං, මමාහ ස මහාමුනි. Bậc Đại Hùng đã được tôi làm cho hài lòng bằng sự thực hành tốt đẹp. Vị Đại Ẩn Sĩ ấy đã tuyên bố tôi là bậc tối thượng trong số những người có tinh tấn đã được khởi lên. 241. 241. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 242. 242. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 243. 243. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.259] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං සොණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Soṇā đã nói lên những lời kệ này. සොණාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං. Phần Thạnh đức ký của Trưởng lão ni Soṇā, chương thứ sáu. 7. භද්දකාපිලානීථෙරීඅපදානං 7. Phần Thạnh đức ký của Trưởng lão ni Bhaddākāpilānī 244. 244. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Chiến Thắng tên là Padumuttara, bậc Lãnh Đạo, người đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp, đã xuất hiện. 245. 245. ‘‘තදාහු හංසවතියං, විදෙහො නාම නාමතො ; සෙට්ඨී පහූතරතනො, තස්ස ජායා අහොසහං. Khi ấy, ở thành phố Haṃsavatī, có vị trưởng giả tên là Videha, người có nhiều của cải. Tôi đã là vợ của vị ấy. 246. 246. ‘‘කදාචි සො නරාදිච්චං, උපෙච්ච සපරිජ්ජනො; ධම්මමස්සොසි බුද්ධස්ස, සබ්බදුක්ඛභයප්පහං. Có một lần, vị ấy cùng với đoàn tùy tùng đã đi đến yết kiến bậc Mặt Trời của nhân loại và đã nghe Pháp của đức Phật, là Pháp đoạn trừ mọi khổ đau và sợ hãi. 247. 247. ‘‘සාවකං ධුතවාදානං, අග්ගං කිත්තෙසි නායකො; සුත්වා සත්තාහිකං දානං, දත්වා බුද්ධස්ස තාදිනො. Bậc Lãnh Đạo đã tán dương một vị đệ tử là bậc tối thượng trong số những vị thuyết về hạnh đầu-đà. Sau khi nghe vậy, tôi đã cúng dường đến đức Phật, bậc Tādī, trong suốt bảy ngày. 248. 248. ‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං; ස හාසයන්තො පරිසං, තදා හි නරපුඞ්ගවො. Sau khi cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài, tôi đã phát nguyện về địa vị ấy. Khi ấy, bậc Ngưu Vương giữa loài người, trong khi làm cho hội chúng hoan hỷ, 249. 249. ‘‘සෙට්ඨිනො අනුකම්පාය, ඉමා ගාථා අභාසථ; ‘ලච්ඡසෙ පත්ථිතං ඨානං, නිබ්බුතො හොහි පුත්තක. đã nói lên những lời kệ này vì lòng bi mẫn đối với vị trưởng giả: ‘Này người con, con sẽ đạt được địa vị đã được mong cầu. Hãy được an tịnh.’ 250. 250. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, vị Đạo Sư sanh trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở trên đời.’ 251. 251. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’. ‘Vị ấy sẽ là người thừa tự trong các Pháp của vị Đạo Sư ấy, là người con ruột, được sanh ra từ Pháp, có tên tộc là Kassapa, sẽ là vị đệ tử của bậc Đạo Sư.’ 252. 252. ‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තො පරිචරි, පච්චයෙහි විනායකං. Sau khi nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ và đã phục vụ bậc Chiến Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và với các vật dụng cho đến trọn đời. 253. 253. ‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, සො මද්දිත්වා කුතිත්ථියෙ; වෙනෙය්‍යං විනයිත්වා ච, නිබ්බුතො සො සසාවකො. Sau khi làm cho giáo pháp được tỏa sáng, sau khi nhiếp phục các người theo tà kiến, và sau khi giáo hóa chúng sanh cần được giáo hóa, vị ấy cùng với các đệ tử đã nhập Niết-bàn. 254. 254. ‘‘නිබ්බුතෙ [Pg.260] තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජනත්ථාය සත්ථුනො; ඤාතිමිත්තෙ සමානෙත්වා, සහ තෙහි අකාරයි. Khi bậc Tối Thắng trong thế gian ấy nhập Niết-bàn, nhằm mục đích cúng dường đến bậc Đạo Sư, tôi đã tập hợp quyến thuộc và bạn bè lại, rồi cùng với họ đã thực hiện việc xây cất. 255. 255. ‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, උබ්බිද්ධං රතනාමයං; ජලන්තං සතරංසිංව, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං. một bảo tháp cao bảy do-tuần, được làm bằng các loại ngọc báu, tỏa sáng như mặt trời, giống như cây sala chúa đang nở rộ hoa. 256. 256. ‘‘සත්තසතසහස්සානි, පාතියො තත්ථ කාරයි; නළග්ගී විය ජොතන්තී, රතනෙහෙව සත්තහි. Tại nơi ấy, tôi đã cho làm bảy trăm ngàn cái bát, chúng tỏa sáng như ngọn lửa trên cây sậy, chỉ bằng bảy loại ngọc báu. 257. 257. ‘‘ගන්ධතෙලෙන පූරෙත්වා, දීපානුජ්ජලයී තහිං; පූජනත්ථාය මහෙසිස්ස, සබ්බභූතානුකම්පිනො. Sau khi đổ đầy dầu thơm, tôi đã thắp sáng các ngọn đèn ở nơi ấy, nhằm mục đích cúng dường đến bậc Đại Sĩ, người có lòng bi mẫn đối với tất cả chúng sanh. 258. 258. ‘‘සත්තසතසහස්සානි, පුණ්ණකුම්භානි කාරයි; රතනෙහෙව පුණ්ණානි, පූජනත්ථාය මහෙසිනො. Con đã cho làm bảy trăm ngàn bình nước đầy, chứa đầy châu báu, để cúng dường bậc Đại Sĩ. 259. 259. ‘‘මජ්ඣෙ අට්ඨට්ඨකුම්භීනං, උස්සිතා කඤ්චනග්ඝියො; අතිරොචන්ති වණ්ණෙන, සරදෙව දිවාකරො. Ở giữa mỗi tám bình, những chiếc bình bằng vàng được dựng lên, tỏa sáng rực rỡ với màu sắc như mặt trời mùa thu. 260. 260. ‘‘චතුද්වාරෙසු සොභන්ති, තොරණා රතනාමයා; උස්සිතා ඵලකා රම්මා, සොභන්ති රතනාමයා. Ở bốn cổng, những cổng chào bằng châu báu trông thật đẹp đẽ; những tấm ván bằng châu báu đáng vui thích được dựng lên cũng trông thật đẹp đẽ. 261. 261. ‘‘විරොචන්ති පරික්ඛිත්තා, අවටංසා සුනිම්මිතා; උස්සිතානි පටාකානි, රතනානි විරොචරෙ. Những vòng hoa trang điểm được khéo làm, được bao quanh, tỏa sáng rực rỡ; những lá cờ phướn bằng châu báu được dựng lên cũng tỏa sáng rực rỡ. 262. 262. ‘‘සුරත්තං සුකතං චිත්තං, චෙතියං රතනාමයං; අතිරොචති වණ්ණෙන, සසඤ්ඣොව දිවාකරො. Bảo tháp bằng châu báu, màu đỏ đẹp, được làm khéo, lộng lẫy, tỏa sáng rực rỡ với màu sắc như mặt trời lúc hoàng hôn. 263. 263. ‘‘ථූපස්ස වෙදියො තිස්සො, හරිතාලෙන පූරයි; එකං මනොසිලායෙකං, අඤ්ජනෙන ච එකිකං. Ba lan can của bảo tháp, con đã lấp đầy một cái bằng hùng hoàng, một cái bằng thư hoàng, và một cái nữa bằng bột chì. 264. 264. ‘‘පූජං එතාදිසං රම්මං, කාරෙත්වා වරවාදිනො; අදාසි දානං සඞ්ඝස්ස, යාවජීවං යථාබලං. Sau khi cho làm sự cúng dường đáng vui thích như vậy, con đã dâng cúng đến Tăng chúng của bậc Thuyết Giảng Tối Thượng, suốt đời, tùy theo sức của mình. 265. 265. ‘‘සහාව සෙට්ඨිනා තෙන, තානි පුඤ්ඤානි සබ්බසො; යාවජීවං කරිත්වාන, සහාව සුගතිං ගතා. Cùng với vị trưởng giả ấy, sau khi đã làm tất cả những công đức ấy suốt đời, chúng tôi đã cùng nhau đi đến cõi lành. 266. 266. ‘‘සම්පත්තියොනුභොත්වාන, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ; ඡායා විය සරීරෙන, සහ තෙනෙව සංසරිං. Sau khi đã hưởng thụ tài sản ở cõi trời và cõi người, con đã luân hồi cùng với vị ấy, như bóng với hình. 267. 267. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.261] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො. Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī, có tướng mạo khả ái, thấu suốt tất cả các pháp, đã xuất hiện. 268. 268. ‘‘තදායං බන්ධුමතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො; අඩ්ඪො සන්තො ගුණෙනාපි, ධනෙන ච සුදුග්ගතො. Khi ấy, vị ấy ở tại thành Bandhumatī, là một vị Bà-la-môn được xem là người tốt, giàu có về đức hạnh nhưng lại rất nghèo khó về tài sản. 269. 269. ‘‘තදාපි තස්සාහං ආසිං, බ්‍රාහ්මණී සමචෙතසා; කදාචි සො දිජවරො, සඞ්ගමෙසි මහාමුනිං. Khi ấy, con là người vợ Bà-la-môn có cùng tâm ý với vị ấy. Một hôm, vị Bà-la-môn ưu tú ấy đã đến gần bậc Đại Mâu-ni. 270. 270. ‘‘නිසින්නං ජනකායම්හි, දෙසෙන්තං අමතං පදං; සුත්වා ධම්මං පමුදිතො, අදාසි එකසාටකං. (Ngài) đang ngồi giữa đám đông, thuyết giảng con đường bất tử. Sau khi nghe Pháp, ông vui mừng và đã cúng dường một tấm y. 271. 271. ‘‘ඝරමෙකෙන වත්ථෙන, ගන්ත්වානෙතං ස මබ්‍රවි ; ‘අනුමොද මහාපුඤ්ඤං, දින්නං බුද්ධස්ස සාටකං’. Sau khi đi về nhà chỉ với một tấm y, ông ấy đã nói lời này: ‘Này người có phước lớn, tấm y đã được cúng dường đến Đức Phật, nàng hãy tùy hỷ’. 272. 272. ‘‘තදාහං අඤ්ජලිං කත්වා, අනුමොදිං සුපීණිතා ; ‘සුදින්නො සාටකො සාමි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො’. Khi ấy, con chắp tay, vô cùng hoan hỷ và đã tùy hỷ: ‘Thưa phu quân, tấm y đã được khéo cúng dường đến bậc Phật Tối Thượng, bậc Tādī’. 273. 273. ‘‘සුඛිතො සජ්ජිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ; බාරාණසිපුරෙ රම්මෙ, රාජා ආසි මහීපති. Khi luân hồi trong các cõi, được an lạc và được trang điểm, vị ấy đã là một vị vua, người làm chủ đất đai, tại thành Bārāṇasī xinh đẹp. 274. 274. ‘‘තදා තස්ස මහෙසීහං, ඉත්ථිගුම්බස්ස උත්තමා; තස්සාති දයිතා ආසිං, පුබ්බස්නෙහෙන භත්තුනො. Khi ấy, con là hoàng hậu của vị vua ấy, là người cao quý nhất trong đám cung nữ. Do tình thương từ kiếp trước của người chồng, con đã rất được vị ấy yêu quý. 275. 275. ‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තෙ තෙ, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ; දිස්වා පමුදිතො හුත්වා, දත්වා පිණ්ඩං මහාරහං. Sau khi nhìn thấy tám vị Bích-chi Phật ấy đang đi khất thực, vị ấy trở nên vui mừng và đã cúng dường vật thực quý giá. 276. 276. ‘‘පුනො නිමන්තයිත්වාන, කත්වා රතනමණ්ඩපං; කම්මාරෙහි කතං පත්තං, සොවණ්ණං වත තත්තකං. Sau khi lại thỉnh mời các vị, làm một gian मंडप bằng châu báu, (vị ấy đã cho chuẩn bị) những chiếc bát bằng vàng, được làm bởi những người thợ, quả thật, có số lượng tương ứng (là tám chiếc). 277. 277. ‘‘සමානෙත්වාන තෙ සබ්බෙ, තෙසං දානමදාසි සො; සොණ්ණාසනෙ පවිට්ඨානං, පසන්නො සෙහි පාණිභි. Sau khi mang tất cả những chiếc bát ấy lại, vị vua ấy, với tâm hoan hỷ, đã cúng dường bằng chính đôi tay của mình cho các vị ấy, những người đã vào ngồi trên ghế vàng. 278. 278. ‘‘තම්පි දානං සහාදාසිං, කාසිරාජෙනහං තදා; පුනාහං බාරාණසියං, ජාතා කාසිකගාමකෙ. Khi ấy, con cũng đã cúng dường vật thí ấy cùng với vua xứ Kāsi. Lần khác, con đã sanh ra tại làng Kāsi ở Bārāṇasī. 279. 279. ‘‘කුටුම්බිකකුලෙ [Pg.262] ඵීතෙ, සුඛිතො සො සභාතුකො; ජෙට්ඨස්ස භාතුනො ජායා, අහොසිං සුපතිබ්බතා. Trong một gia đình gia chủ thịnh vượng, vị ấy (sanh ra) cùng với em trai, được an lạc. Con đã là người vợ hết lòng chung thủy của người anh cả. 280. 280. ‘‘පච්චෙකබුද්ධං දිස්වාන, කනියස්ස මම භත්තුනො ; භාගන්නං තස්ස දත්වාන, ආගතෙ තම්හි පාවදිං. Sau khi nhìn thấy một vị Bích-chi Phật, con đã cúng dường phần cơm của người em chồng cho vị ấy. Khi người em chồng đến, vị ấy đã mắng nhiếc con. 281. 281. ‘‘නාභිනන්දිත්ථ සො දානං, තතො තස්ස අදාසහං; උඛා ආනිය තං අන්නං, පුනො තස්සෙව සො අදා. Vị ấy đã không hoan hỷ việc cúng dường. Do đó, con mang cơm từ nồi ra đưa cho vị ấy. Vị ấy lại đem cúng dường cho chính vị Bích-chi Phật ấy. 282. 282. ‘‘තදන්නං ඡඩ්ඩයිත්වාන, දුට්ඨා බුද්ධස්සහං තදා; පත්තං කලලපුණ්ණං තං, අදාසිං තස්ස තාදිනො. Khi ấy, con sân hận với vị Bích-chi Phật, sau khi vứt bỏ cơm đó, con đã làm cho chiếc bát đầy bùn và cúng dường cho bậc Tādī ấy. 283. 283. ‘‘දානෙ ච ගහණෙ චෙව, අපචෙ පදුසෙපි ච; සමචිත්තමුඛං දිස්වා, තදාහං සංවිජිං භුසං. Sau khi nhìn thấy vị Bích-chi Phật có tâm và nét mặt bình thản, cả khi cúng dường và khi thọ nhận, cả với người tôn kính và với người xúc phạm, khi ấy con đã vô cùng kinh hãi. 284. 284. ‘‘පුනො පත්තං ගහෙත්වාන, සොධයිත්වා සුගන්ධිනා; පසන්නචිත්තා පූරෙත්වා, සඝතං සක්කරං අදං. Sau khi lại lấy chiếc bát, rửa sạch bằng nước thơm, với tâm trong sạch, con đã làm cho đầy đường và bơ sữa rồi cúng dường. 285. 285. ‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, සුරූපා හොමි දානතො; බුද්ධස්ස අපකාරෙන, දුග්ගන්ධා වදනෙන ච. Bất cứ nơi nào con tái sanh, do quả của việc cúng dường, con có dung sắc xinh đẹp; nhưng do việc xúc phạm đến vị Bích-chi Phật, miệng của con có mùi hôi. 286. 286. ‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, නිධායන්තම්හි චෙතියෙ; සොවණ්ණං ඉට්ඨකං වරං, අදාසිං මුදිතා අහං. Lần khác, khi bảo tháp của Đức Phật Dũng Mãnh Kassapa đang được xây dựng, con đã vui mừng cúng dường một viên gạch bằng vàng quý giá. 287. 287. ‘‘චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, නිචයිත්වා තමිට්ඨකං; මුත්තා දුග්ගන්ධදොසම්හා, සබ්බඞ්ගසුසමාගතා. Sau khi bao phủ viên gạch đó với bốn loại hương thơm (và cúng dường), con đã thoát khỏi lỗi lầm có mùi hôi và có được đầy đủ các tướng tốt. 288. 288. ‘‘සත්තපාතිසහස්සානි, රතනෙහෙව සත්තහි; කාරෙත්වා ඝතපූරානි, වට්ටීනි ච සහස්සසො. Bảy ngàn cái chén đã được cho làm bằng bảy loại báu vật, đã được cho làm đầy bơ lỏng, và cả ngàn tim đèn. 289. 289. ‘‘පක්ඛිපිත්වා පදීපෙත්වා, ඨපයිං සත්තපන්තියො; පූජනත්ථං ලොකනාථස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා. Sau khi bỏ (tim đèn) vào và thắp sáng, tôi đã sắp đặt thành bảy hàng, với tâm ý vô cùng trong sạch để cúng dường đến bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 290. 290. ‘‘තදාපි තම්හි පුඤ්ඤම්හි, භාගිනීයි විසෙසතො; පුන කාසීසු සඤ්ජාතො, සුමිත්තා ඉති විස්සුතො. Ngay cả khi ấy, tôi đã có phần đặc biệt trong phước thiện ấy. Lại nữa, (chồng tôi) đã sanh ra ở xứ Kāsi, nổi tiếng với tên gọi Sumitta. 291. 291. ‘‘තස්සාහං භරියා ආසිං, සුඛිතා සජ්ජිතා පියා; තදා පච්චෙකමුනිනො, අදාසිං ඝනවෙඨනං. Tôi đã là người vợ được sung sướng, được trang điểm, được yêu mến của vị ấy. Khi ấy, (vị ấy) đã cúng dường khăn vấn đầu dày đặc đến vị Phật Độc Giác. 292. 292. ‘‘තස්සාපි [Pg.263] භාගිනී ආසිං, මොදිත්වා දානමුත්තමං; පුනාපි කාසිරට්ඨම්හි, ජාතො කොලියජාතියා. Do đã hoan hỷ với sự cúng dường cao thượng, tôi cũng đã có phần trong việc ấy. Lại nữa, (vị ấy) đã sanh ra trong dòng dõi Koliya ở xứ Kāsi. 293. 293. ‘‘තදා කොලියපුත්තානං, සතෙහි සහ පඤ්චහි; පඤ්චපච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහි. Khi ấy, cùng với năm trăm vị con trai dòng Koliya, (họ) đã phục vụ chu đáo năm trăm vị Phật Độc Giác. 294. 294. ‘‘තෙමාසං තප්පයිත්වාන, අදාසි ච තිචීවරෙ ; ජායා තස්ස තදා ආසිං, පුඤ්ඤකම්මපථානුගා. Sau khi làm cho các vị ấy hài lòng trong suốt ba tháng, (họ) cũng đã cúng dường ba y. Khi ấy, tôi đã là vợ của vị ấy, người đi theo con đường phước nghiệp. 295. 295. ‘‘තතො චුතො අහු රාජා, නන්දො නාම මහායසො; තස්සාපි මහෙසී ආසිං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී. Sau khi mệnh chung từ đó, (vị ấy) đã trở thành vị vua tên là Nanda, có danh tiếng lớn. Tôi cũng đã là hoàng hậu của vị ấy, người được thành tựu tất cả các dục lạc. 296. 296. ‘‘තදා රාජා භවිත්වාන, බ්‍රහ්මදත්තො මහීපති; පදුමවතීපුත්තානං, පච්චෙකමුනිනං තදා. Khi ấy, sau khi trở thành vị vua Brahmadatta, bậc chúa tể của đất đai, khi ấy đối với các vị Phật Độc Giác là những người con của (hoàng hậu) Padumavatī, 297. 297. ‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, යාවජීවං උපට්ඨහිං; රාජුය්‍යානෙ නිවාසෙත්වා, නිබ්බුතානි ච පූජයිං. Năm trăm vị không thiếu, sau khi cho các vị ấy an trú trong vườn của nhà vua, tôi đã phục vụ trọn đời, và tôi đã cúng dường các vị đã tịch diệt. 298. 298. ‘‘චෙතියානි ච කාරෙත්වා, පබ්බජිත්වා උභො මයං; භාවෙත්වා අප්පමඤ්ඤායො, බ්‍රහ්මලොකං අගම්හසෙ. Và sau khi cho làm các bảo tháp, cả hai chúng tôi đã xuất gia; sau khi tu tập các Vô Lượng Tâm, chúng tôi đã đi đến cõi Phạm Thiên. 299. 299. ‘‘තතො චුතො මහාතිත්ථෙ, සුජාතො පිප්ඵලායනො; මාතා සුමනදෙවීති, කොසිගොත්තො දිජො පිතා. Sau khi mệnh chung từ đó, (vị ấy) đã được sanh tốt đẹp ở Mahātittha, là thanh niên Pipphalāyana. Mẹ tên là Sumanādevī, cha là vị Bà-la-môn thuộc dòng dõi Kosiya. 300. 300. ‘‘අහං මද්දෙ ජනපදෙ, සාකලාය පුරුත්තමෙ; කප්පිලස්ස දිජස්සාසිං, ධීතා මාතා සුචීමති. Tôi đã là con gái của vị Bà-la-môn Kappila ở xứ Madda, tại thành phố Sākala cao quý; mẹ (tôi) tên là Sucīmatī. 301. 301. ‘‘ඝනකඤ්චනබිම්බෙන, නිම්මිනිත්වාන මං පිතා; අදා කස්සපධීරස්ස, කාමෙහි වජ්ජිතස්සමං. Cha tôi, sau khi cho làm một hình tượng bằng vàng khối (giống như) tôi, đã gả tôi cho Kassapa bậc hiền trí, người đã từ bỏ các dục lạc. 302. 302. ‘‘කදාචි සො කාරුණිකො, ගන්ත්වා කම්මන්තපෙක්ඛකො; කාකාදිකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, පාණෙ දිස්වාන සංවිජි. Có một khi, vị ấy, người có lòng bi mẫn, đã đi đến để xem xét công việc; sau khi nhìn thấy các sinh vật đang bị ăn bởi quạ và các loài khác, vị ấy đã cảm thấy chấn động. 303. 303. ‘‘ඝරෙවාහං තිලෙ ජාතෙ, දිස්වානාතපතාපනෙ; කිමි කාකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, සංවෙගමලභිං තදා. Còn tôi, ngay tại nhà, sau khi nhìn thấy những con sâu sanh ra trong hạt vừng đang được phơi nắng bị quạ ăn, khi ấy tôi đã có được sự chấn động. 304. 304. ‘‘තදා සො පබ්බජී ධීරො, අහං තමනුපබ්බජිං; පඤ්චවස්සානි නිවසිං, පරිබ්බාජවතෙ අහං. Khi ấy, bậc hiền trí ấy đã xuất gia, tôi đã xuất gia theo vị ấy. Tôi đã sống trong hạnh của du sĩ trong năm năm. 305. 305. ‘‘යදා [Pg.264] පබ්බජිතා ආසි, ගොතමී ජිනපොසිකා; තදාහං තමුපගන්ත්වා, බුද්ධෙන අනුසාසිතා. Khi bà Gotamī, người nuôi dưỡng bậc Chiến Thắng, đã xuất gia, khi ấy tôi đã đi đến gần vị ấy, và đã được đức Phật giáo huấn. 306. 306. ‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං; අහො කල්‍යාණමිත්තත්තං, කස්සපස්ස සිරීමතො. Trong một thời gian không lâu, tôi đã chứng đắc A-la-hán. Ôi, thật là thiện hữu của Kassapa, bậc có phước đức! 307. 307. ‘‘සුතො බුද්ධස්ස දායාදො, කස්සපො සුසමාහිතො; පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති. Kassapa, người con, người thừa tự của đức Phật, có định tâm vững chắc, vị ấy biết được các kiếp sống quá khứ, và nhìn thấy các cõi trời và cõi khổ. 308. 308. ‘‘අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි; එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො. Hơn nữa, bậc mâu-ni đã hoàn thiện các thắng trí, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh. Với ba minh này, vị ấy là bậc Bà-la-môn có tam minh. 309. 309. ‘‘තථෙව භද්දකාපිලානී, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනී; ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජිත්වා මාරං සවාහනං. Cũng như thế, Bhaddā Kāpilānī có tam minh, đã từ bỏ cái chết. Sau khi chiến thắng Ma vương cùng với quyến thuộc, (tôi) đang mang thân cuối cùng. 310. 310. ‘‘දිස්වා ආදීනවං ලොකෙ, උභො පබ්බජිතා මයං; ත්‍යම්හ ඛීණාසවා දන්තා, සීතිභූතාම්හ නිබ්බුතා. Sau khi nhìn thấy sự nguy hại ở trong đời, cả hai chúng tôi đã xuất gia. Chúng tôi là những người đã đoạn tận các lậu hoặc, đã được điều phục; chúng tôi đã trở nên mát mẻ, đã được tịch tịnh. 311. 311. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 312. 312. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi thật là khéo đến... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 313. 313. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං භද්දකාපිලානී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Quả thật như vậy, Tỳ-khưu-ni Bhaddā Kāpilānī đã nói lên những câu kệ này. භද්දකාපිලානීථෙරියාපදානං සත්තමං. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ngài Bhaddā Kāpilānī, phẩm thứ bảy. 8. යසොධරාථෙරීඅපදානං 8. Trưởng Lão Ni Kệ Sự của ngài Yasodharā 314. 314. එකස්මිං සමයෙ රම්මෙ, ඉද්ධෙ රාජගහෙ පුරෙ; පබ්භාරම්හි වරෙකම්හි, වසන්තෙ නරනායකෙ. Vào một thời, khi bậc Lãnh Đạo loài người đang ngự tại thành Rājagaha khả ái, thịnh vượng, ở một sườn núi cao quý. 315. 315. වසන්තියා තම්හි නගරෙ, රම්මෙ භික්ඛුනුපස්සයෙ; යසොධරාභික්ඛුනියා, එවං ආසි විතක්කිතං. Khi đang trú tại tu viện ni khả ái trong thành phố ấy, Tỳ-khưu-ni Yasodharā đã khởi lên suy nghĩ như sau: 316. 316. ‘‘සුද්ධොදනො මහාරාජා, ගොතමී ච පජාපතී; අභිඤ්ඤාතා මහාථෙරා, ථෙරියො ච මහිද්ධිකා. ‘Đại vương Suddhodana, và Gotamī Pajāpatī, các vị Đại Trưởng lão danh tiếng, và các vị Trưởng lão ni có đại thần lực. 317. 317. ‘‘සන්තිං [Pg.265] ගතාව ආසුං තෙ, දීපච්චීව නිරාසවා; ලොකනාථෙ ධරන්තෙව, අහම්පි ච සිවං පදං. ‘Các vị ấy, những bậc vô lậu, đã đi đến nơi tịch tịnh, giống như ngọn lửa của cây đèn; trong khi bậc Lãnh Đạo Thế Gian còn tại thế, tôi cũng sẽ (đạt đến) trạng thái an lành. 318. 318. ‘‘ගමිස්සාමීති චින්තෙත්වා, පස්සන්තී ආයුමත්තනො; පස්සිත්වා ආයුසඞ්ඛාරං, තදහෙව ඛයං ගතං. ‘Suy nghĩ rằng: ‘Ta sẽ ra đi,’ vị ấy xem xét mạng sống của mình; sau khi thấy được hành mạng sẽ kết thúc ngay trong ngày hôm ấy. 319. 319. ‘‘පත්තචීවරමාදාය, නික්ඛමිත්වා සකස්සමා; පුරක්ඛතා භික්ඛුනීභි, සතෙහි සහස්සෙහි සා. Sau khi lấy y bát, vị ấy đã đi ra khỏi tu viện của mình; được vây quanh bởi một trăm ngàn vị Tỳ-khưu-ni. 320. 320. ‘‘මහිද්ධිකා මහාපඤ්ඤා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමි; සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සත්ථුනො චක්කලක්ඛණෙ; නිසින්නා එකමන්තම්හි, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Vị có đại thần lực, có đại trí tuệ, đã đi đến yết kiến bậc Chánh Đẳng Giác. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, vị ấy ngồi xuống một bên, gần nơi bàn chân có dấu hiệu bánh xe của bậc Đạo Sư, và đã nói lên lời này. 321. 321. ‘‘‘අට්ඨසත්තතිවස්සාහං, පච්ඡිමො වත්තතෙ වයො ; පබ්භාරම්හි අනුප්පත්තා, ආරොචෙමි මහාමුනි. ‘Con đã bảy mươi tám tuổi, đang ở vào tuổi cuối cùng; đã đạt đến giai đoạn lưng còng, con xin trình lên bậc Đại-muni. 322. 322. ‘‘‘පරිපක්කො වයො මය්හං, පරිත්තං මම ජීවිතං; පහාය වො ගමිස්සාමි, කතං මෙ සරණමත්තනො. ‘Tuổi của con đã chín muồi, mạng sống của con còn lại ít ỏi; con sẽ ra đi, từ bỏ các Ngài; con đã tự mình tạo nên nơi nương tựa. 323. 323. ‘‘‘වයම්හි පච්ඡිමෙ කාලෙ, මරණං උපරුද්ධති; අජ්ජරත්තිං මහාවීර, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං. ‘Trong giai đoạn cuối của cuộc đời, cái chết đang áp bức; đêm nay, thưa bậc Đại Hùng, con sẽ đạt đến sự tịch tịnh. 324. 324. ‘‘‘නත්ථි ජාති ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනෙ; අජරාමරණං පුරං, ගමිස්සාමි අසඞ්ඛතං. ‘Không có sanh, già, bệnh, và chết, thưa bậc Đại-muni; con sẽ đi đến thành trì bất lão, bất tử, vô vi. 325. 325. ‘‘‘යාවතා පරිසා නාම, සමුපාසන්ති සත්ථුනො; අපරාධමජානන්තී, ඛමන්තං සම්මුඛා මුනෙ. ‘Đối với tất cả hội chúng phụng sự bậc Đạo Sư, nếu con đã có lỗi lầm nào mà không hay biết, xin Ngài, bậc-Muni, hãy tha thứ cho con trước mặt Ngài. 326. 326. ‘‘‘සංසරිත්වා ච සංසාරෙ, ඛලිතඤ්චෙ මමං තයි; ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු මෙ’. ‘Sau khi đã luân hồi trong vòng sinh tử, nếu con có lỗi lầm nào đối với Ngài; con xin trình lên, thưa bậc Đại Hùng, xin Ngài hãy tha thứ lỗi lầm ấy cho con’. 327. 327. ‘‘සුත්වාන වචනං තස්සා, මුනින්දො ඉදමබ්‍රවි; ‘කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා. Sau khi nghe lời của vị ấy, bậc Chúa Tể-Muni đã nói lên lời này: ‘Ta sẽ nói lời hồi đáp nào với con, người đang đi đến Niết-bàn. 328. 328. ‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ; පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දස්සු යාවතා’. ‘Này người thực hành giáo huấn của ta, hãy thị hiện thần thông; và hãy đoạn trừ sự nghi ngờ của tất cả các hội chúng’. 329. 329. ‘‘සුත්වා තං මුනිනො වාචං, භික්ඛුනී සා යසොධරා; වන්දිත්වා මුනිරාජං තං, ඉදං වචනමබ්‍රවි. Sau khi nghe lời nói ấy của bậc-Muni, vị Tỳ-khưu-ni Yasodharā ấy, sau khi đảnh lễ bậc Vua-Muni, đã nói lên lời này. 330. 330. ‘‘‘යසොධරා [Pg.266] අහං වීර, අගාරෙ තෙ පජාපති; සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, ඉත්ථිඅඞ්ගෙ පතිට්ඨිතා. ‘Con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, là hiền thê của Ngài khi ở tại gia; sanh ra trong dòng dõi Sākiya, được an lập trong các tướng tốt của người phụ nữ. 331. 331. ‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි; අගාරෙ තෙ අහං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා. ‘Trong cung điện của Ngài, thưa bậc Đại Hùng, con là người đứng đầu và cai quản tất cả, trong số hàng trăm ngàn cung nữ. 332. 332. ‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා; සබ්බා මං අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා. ‘Tất cả các cung nữ, những người có đủ phẩm hạnh về sắc đẹp và tư cách, đang trong tuổi thanh xuân, nói lời ái ngữ, đã tôn kính con, giống như loài người tôn kính chư thiên. 333. 333. ‘‘‘කඤ්ඤාසතසහස්සපමුඛා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ; සමානසුඛදුක්ඛතා, දෙවතා විය නන්දනෙ. ‘Là người đứng đầu của một trăm ngàn thiếu nữ, trong cung điện của hoàng tử dòng Sākya; con đã hoan hỷ với niềm vui và nỗi buồn như nhau, giống như chư thiên trong vườn Nandana. 334. 334. ‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා; රූපෙන සදිසා නත්ථි, ඨපෙත්වා ලොකනායකං. ‘Vượt qua cả Dục giới, con được an lập trong Sắc giới; về phương diện sắc đẹp, không có ai sánh bằng, ngoại trừ bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 335. 335. ‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සෙසි සත්ථුනො; නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයී. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, vị ấy đã thị hiện thần thông cho bậc Đạo Sư; vị ấy đã phô diễn nhiều loại thần thông vĩ đại, với nhiều hình thức khác nhau. 336. 336. ‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු; උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො. ‘Thân bằng với Chuyển Luân Vi, đầu bằng với châu Uttarakuru; hai cánh bằng với hai châu lục, thân mình bằng với châu Jambudīpa. 337. 337. ‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා; චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං. ‘Đuôi là biển phương nam, và lông cánh như các cành cây khác nhau; mắt là mặt trăng và mặt trời, mào là núi Meru. 338. 338. ‘‘‘චක්කවාලගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං; බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං. ‘Mỏ là dãy núi Chuyển Luân Vi, nhổ cây Jambu lên cả gốc; vừa quạt vừa đi đến, vị ấy đảnh lễ bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 339. 339. ‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා; චන්දිමං සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයි. ‘Vị ấy đã thị hiện hình tướng voi, cũng như ngựa, núi, và biển; mặt trăng, mặt trời, núi Meru, và cả hình tướng của Sakka. 340. 340. ‘‘‘යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම; සහස්සලොකධාතූනං, ඵුල්ලපද්මෙන ඡාදයි. ‘Con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, con đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Thiên Nhãn; con đã che phủ một ngàn thế giới bằng một đóa sen nở. 341. 341. ‘‘‘බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙසි සුඤ්ඤතං; යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම. ‘Sau khi hóa hiện thành hình tướng Phạm thiên, con đã thuyết giảng về pháp tánh không; con là Yasodharā, thưa bậc Đại Hùng, con đảnh lễ đôi chân Ngài, bậc có Thiên Nhãn. 342. 342. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි. ‘Con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ giới; con đã thuần thục tha tâm thông, thưa bậc Đại-muni. 343. 343. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.267] ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. ‘Con biết được các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa. 344. 344. ‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මය්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. ‘Về nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng như về biện tài; thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ của con đã khởi sanh nơi sự hiện diện của Ngài. 345. 345. ‘‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ; අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con đã có nhiều sự nguyện cầu; ngài đã chỉ dạy về sự hội ngộ với các đấng Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ. 346. 346. ‘‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා. Hỡi bậc Mune, xin ngài hãy ghi nhớ nghiệp thiện lành mà con đã viên mãn. Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, công đức đã được con tích lũy. 347. 347. ‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිත්වා අනාචරං; තුය්හත්ථාය මහාවීර, සඤ්චත්තං ජීවිතං මයා. Hỡi bậc Đại Anh Hùng, sau khi đã tránh xa các cảnh giới không thích hợp, sau khi đã ngăn ngừa việc làm không đúng đắn, vì lợi ích cho ngài, mạng sống đã được con từ bỏ. 348. 348. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි මං; න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích làm vợ (cho người khác); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài. 349. 349. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි මං; න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích giúp đỡ (cho người khác); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài. 350. 350. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි මං; න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, trong vô số ngàn vạn ức kiếp, ngài đã cho con đi vì mục đích làm thức ăn (cho chúng sanh); trong việc ấy, con không hề có tâm thoái chuyển, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài. 351. 351. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි පරිච්චජිං; භයමොක්ඛං කරිස්සන්ති, දදාමි මම ජීවිතං. Trong vô số ngàn vạn ức kiếp, con đã từ bỏ các mạng sống. Con đã cho đi mạng sống của mình với ý nghĩ: ‘(Họ) sẽ được giải thoát khỏi sự sợ hãi.’ 352. 352. ‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ; ඉත්ථිමණ්ඩෙ න ගූහාමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con không cất giấu các đồ trang sức trên thân thể, nhiều loại y phục khác nhau, và các đồ trang điểm của phụ nữ. 353. 353. ‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච; ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, tài sản và lúa gạo đã được từ bỏ, các làng mạc, thị trấn, ruộng đất, các con trai và con gái cũng đã được từ bỏ. 354. 354. ‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තා අසඞ්ඛියා. Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, voi, ngựa, và cả bò, các nữ tỳ và người hầu gái đã được từ bỏ, nhiều không kể xiết. 355. 355. ‘‘‘යං මය්හං පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාමි යාචකෙ; විමනං මෙ න පස්සාමි, දදතො දානමුත්තමං. Khi ngài bàn với con rằng: ‘Ta sẽ bố thí cho những người cầu xin,’ con không thấy nơi con có tâm thoái chuyển, trong lúc ngài đang thực hiện sự bố thí tối thượng. 356. 356. ‘‘‘නානාවිධං [Pg.268] බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ; තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං. Hỡi bậc Đại Anh Hùng, vì lợi ích cho ngài, nhiều nỗi khổ đau đa dạng trong vòng luân hồi muôn vẻ đã được trải qua, nhiều không kể xiết. 357. 357. ‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාමි, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා; සබ්බත්ථ තුලිතා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, khi đạt được an lạc, con tùy hỷ; và trong đau khổ, con không buồn rầu. Trong mọi hoàn cảnh, con đều giữ tâm quân bình, (tất cả là) vì lợi ích cho ngài. 358. 358. ‘‘‘අනුමග්ගෙන සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි; අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, bậc Chánh Đẳng Giác đã hướng đến Pháp nào bằng con đường tương ứng, sau khi đã trải qua an lạc và khổ đau, ngài đã đạt đến sự Giác Ngộ. 359. 359. ‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං; අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ බහුං මයා. (Trước đức Phật) Chánh Đẳng Giác Brahmadeva, và đức Gotama, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, và các đấng Lãnh Đạo Thế Gian khác, sự hội ngộ của ngài và con đã có rất nhiều lần. 360. 360. ‘‘‘අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි; ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, අහං තෙ පරිචාරිකා. Hỡi bậc Đại Mune, vì lợi ích cho ngài, con đã có nhiều sự nguyện cầu. Con là người hầu cận của ngài, trong khi ngài đang tìm cầu các Phật pháp. 361. 361. ‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ; දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො. Cách đây bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Anh Hùng, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đã xuất hiện. 362. 362. ‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා. Tại một vùng biên địa, sau khi đã thỉnh mời đức Như Lai, với tâm ý hoan hỷ, họ dọn dẹp con đường cho sự quang lâm của ngài. 363. 363. ‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො; මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො. Vào thời điểm ấy, ngài là một vị Bà-la-môn tên là Sumedha; và ngài đã chuẩn bị con đường cho đấng Toàn Giác đang quang lâm. 364. 364. ‘‘‘තෙන කාලෙනහං ආසිං, කඤ්ඤා බ්‍රාහ්මණසම්භවා; සුමිත්තානාම නාමෙන, උපගච්ඡිං සමාගමං. Vào thời điểm ấy, con là một thiếu nữ sinh trong dòng dõi Bà-la-môn, tên là Sumittā. Con đã đi đến nơi hội họp. 365. 365. ‘‘‘අට්ඨ උප්පලහත්ථානි, පූජනත්ථාය සත්ථුනො; ආදාය ජනසංමජ්ඣෙ, අද්දසං ඉසි මුග්ගතං. Vì mục đích cúng dường đến bậc Đạo Sư, sau khi đã cầm lấy tám đóa hoa sen, giữa đám đông dân chúng, con đã nhìn thấy vị ẩn sĩ nổi bật. 366. 366. ‘‘‘චිරානුගතං දයිතං, අතික්කන්තං මනොහරං; දිස්වා තදා අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං ජීවිතං මම. Khi nhìn thấy vị ấy, người thương mến đã được theo đuổi từ lâu, người vô cùng khả ái, lúc ấy con đã nghĩ rằng: ‘Sự sống của ta thật là kết quả.’ 367. 367. ‘‘‘පරක්කමං තං සඵලං, අද්දසං ඉසිනො තදා; පුබ්බකම්මෙන සම්බුද්ධෙ, චිත්තඤ්චාපි පසීදි මෙ. Lúc ấy, con đã nhìn thấy sự nỗ lực thành tựu của vị ẩn sĩ. Do nghiệp quá khứ, tâm của con cũng trở nên tịnh tín nơi đức Chánh Đẳng Giác. 368. 368. ‘‘‘භිය්‍යො චිත්තං පසාදෙසිං, ඉසෙ උග්ගතමානසෙ; දෙය්‍යං අඤ්ඤං න පස්සාමි, දෙමි පුප්ඵානි තෙ ඉසි. Con đã làm cho tâm càng thêm tịnh tín nơi vị ẩn sĩ có tâm ý cao thượng. Hỡi vị ẩn sĩ, con không thấy vật gì khác để dâng tặng, con xin cúng dường những đóa hoa này đến ngài. 369. 369. ‘‘‘පඤ්චහත්ථා [Pg.269] තව හොන්තු, තයො හොන්තු මමං ඉසෙ; තෙන සද්ධිං සමා හොන්තු, බොධත්ථාය තවං ඉසෙ’. Hỡi vị ẩn sĩ, xin năm đóa hoa này hãy là của ngài, và ba đóa hoa hãy là của con. Hỡi vị ẩn sĩ, vì sự Giác Ngộ của ngài, nguyện cho con được tương đồng cùng với ngài. චතුත්ථං භාණවාරං. Phẩm Tụng Thứ Tư. 370. 370. ‘‘ඉසි ගහෙත්වා පුප්ඵානි, ආගච්ඡන්තං මහායසං; පූජෙසි ජනසංමජ්ඣෙ, බොධත්ථාය මහාඉසි. Vị đại ẩn sĩ, vì mục đích Giác Ngộ, sau khi đã nhận lấy những đóa hoa, đã cúng dường đến đấng Đại Danh Vọng đang quang lâm, ở giữa đám đông dân chúng. 371. 371. ‘‘පස්සිත්වා ජනසංමජ්ඣෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි; වියාකාසි මහාවීරො, ඉසි මුග්ගතමානසං. Đức Dīpaṅkara, bậc Đại Mune, bậc Đại Anh Hùng, sau khi nhìn thấy vị ẩn sĩ có tâm ý cao thượng ở giữa đám đông dân chúng, đã thọ ký. 372. 372. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි; මම කම්මං වියාකාසි, උජුභාවං මහාමුනි. Hỡi bậc Đại Mune, đức Dīpaṅkara, bậc Đại Mune, đã thọ ký về hành động của con, về sự ngay thẳng của con, (rằng ngài sẽ thành Phật) trong một đại kiếp không thể đo lường kể từ đây. 373. 373. ‘‘‘සමචිත්තා සමකම්මා, සමකාරී භවිස්සති; පියා හෙස්සති කම්මෙන, තුය්හත්ථාය මහාඉසි. (Và ngài đã thọ ký cho con rằng:) ‘Nàng sẽ có cùng tâm ý, cùng hành động, sẽ là người cùng thực hiện. Nàng sẽ được yêu mến bởi hành động của mình, vì lợi ích cho ngài, hỡi vị đại ẩn sĩ.’ 374. 374. ‘‘‘සුදස්සනා සුපියා ච, මනාපා පියවාදිනී; තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, විහරිස්සති ඉද්ධිකා. ‘Nàng có dung sắc xinh đẹp, rất đáng yêu mến, khả ái, và nói lời ái ngữ; là người thừa tự trong các Pháp của Ngài, có đại thần lực, nàng sẽ an trú. 375. 375. ‘‘‘යථාපි භණ්ඩසාමුග්ගං, අනුරක්ඛති සාමිනො; එවං කුසලධම්මානං, අනුරක්ඛිස්සතෙ අයං. ‘Ví như người vợ gìn giữ hộp đựng tài sản của chồng; cũng vậy, người thiếu nữ này sẽ gìn giữ các thiện pháp. 376. 376. ‘‘‘තස්ස තෙ අනුකම්පන්තී, පූරයිස්සති පාරමී; සීහොව පඤ්ජරං භෙත්වා, පාපුණිස්සති බොධියං’. ‘Với lòng thương tưởng đến ngươi, nàng sẽ làm viên mãn các pháp ba-la-mật; giống như sư tử phá lồng, nàng sẽ đạt đến sự giác ngộ’. 377. 377. ‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං මං බුද්ධො වියාකරී; තං වාචං අනුමොදෙන්තී, එවංකාරී භවිං අහං. Vào vô số kiếp không thể đếm được kể từ đây, đức Phật đã thọ ký cho tôi điều gì; tôi đã hoan hỷ với lời nói ấy, và đã trở thành người thực hành như vậy. 378. 378. ‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං; දෙවමනුස්සකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං. Tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi Ngài; do năng lực của nghiệp thiện ấy, sau khi đã hưởng thụ vô số lần tái sanh trong cảnh giới trời và người. 379. 379. ‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාහං, දෙවෙසු මානුසෙසු ච; පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ. Sau khi đã hưởng thụ lạc và khổ trong cõi trời và cõi người, khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã sanh ra trong dòng dõi Sākya. 380. 380. ‘‘රූපවතී භොගවතී, යසසීලවතී තතො; සබ්බඞ්ගසම්පදා හොමි, කුලෙසු අභිසක්කතා. Tôi có sắc đẹp, có tài sản, có danh tiếng và giới hạnh; tôi có đầy đủ tất cả các chi phần của cơ thể, và được các gia tộc hết mực tôn kính. 381. 381. ‘‘ලාභං [Pg.270] සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං; චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාමි අකුතොභයා. Tôi nhận được lợi lộc, danh tiếng, và sự cúng dường; dù gặp phải các pháp thế gian, tâm tôi không bị đau khổ, tôi sống không sợ hãi từ bất cứ đâu. 382. 382. ‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා; ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි. Điều này đã được đức Thế Tôn nói ra, khi ấy ở trong cung điện của nhà vua; hỡi bậc Anh Hùng, trong thành của dòng Sát-đế-lỵ, Ngài cũng đã chỉ ra những sự giúp đỡ. 383. 383. ‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ; අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා. Người phụ nữ nào hay giúp đỡ, người phụ nữ nào đồng hành trong vui và khổ; người phụ nữ nào thường nói điều lợi ích, và người phụ nữ nào có lòng thương tưởng. 384. 384. ‘‘පඤ්චකොටිසතා බුද්ධා, නවකොටිසතානි ච; එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං. Năm trăm ức chư Phật, và chín trăm ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí. 385. 385. ‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ; එකාදසකොටිසතා, බුද්ධා ද්වාදස කොටියො. Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; một ngàn một trăm ức chư Phật, và mười hai ức vị khác. 386. 386. ‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 387. 387. ‘‘‘වීසකොටිසතා බුද්ධා, තිංසකොටිසතානි ච; එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං. ‘Hai ngàn ức chư Phật, và ba ngàn ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí. 388. 388. ‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ; චත්තාලීසකොටිසතා, පඤ්ඤාස කොටිසතානි ච. ‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; bốn ngàn ức chư Phật, và năm ngàn ức vị khác. 389. 389. ‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 390. 390. ‘‘‘සට්ඨිකොටිසතා බුද්ධා, සත්තතිකොටිසතානි ච; එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං. ‘Sáu ngàn ức chư Phật, và bảy ngàn ức vị khác; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí. 391. 391. ‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ; අසීතිකොටිසතා බුද්ධා, නවුතිකොටිසතානි ච. ‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; tám ngàn ức chư Phật, và chín ngàn ức vị khác. 392. 392. ‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 393. 393. ‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, හොන්ති ලොකග්ගනායකා; එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං. ‘Một trăm ngàn ức vị Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian đã có; đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí. 394. 394. ‘‘‘අධිකාරං [Pg.271] මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ; නවකොටිසහස්සානි, අපරෙ ලොකනායකා. ‘Sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi; chín ngàn ức vị Lãnh Đạo thế gian khác đã có. 395. 395. ‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 396. 396. ‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, පඤ්චාසීතිමහෙසිනං; පඤ්චාසීතිකොටිසතා, සත්තතිංසා ච කොටියො. ‘Một trăm ngàn ức vị, tám mươi lăm vị Đại Sĩ; tám ngàn năm trăm ức vị, và ba mươi bảy ức vị khác. 397. 397. ‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Đối với các vị Thiên Trung Thiên ấy, tôi đã thực hiện đại thí; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 398. 398. ‘‘‘පච්චෙකබුද්ධා වීතරාගා, අට්ඨට්ඨමකකොටියො ; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Sáu mươi bốn ức vị Phật Độc Giác, đã đoạn trừ tham ái; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 399. 399. ‘‘‘ඛීණාසවා වීතමලා, අසඞ්ඛියා බුද්ධසාවකා; අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ. ‘Vô số đệ tử của chư Phật, những vị đã tận trừ lậu hoặc, đã lìa cấu uế; sự phát nguyện của tôi thật vĩ đại, hỡi Pháp Vương, xin hãy lắng nghe tôi. 400. 400. ‘‘‘එවං ධම්මෙ සුචිණ්ණානං, සදා ධම්මස්ස චාරිනං; ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච. ‘Như vậy, đối với những người đã thực hành tốt trong Pháp, những người luôn sống theo Pháp, người thực hành Pháp sống an lạc ở đời này và đời sau. 401. 401. ‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ; ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච. ‘Nên thực hành Pháp một cách tốt đẹp, không nên thực hành Pháp một cách xấu ác; người thực hành Pháp sống an lạc ở đời này và đời sau. 402. 402. ‘‘‘නිබ්බින්දිත්වාන සංසාරෙ, පබ්බජිං අනගාරියං; සහස්සපරිවාරෙන, පබ්බජිත්වා අකිඤ්චනා. ‘Tôi đã nhàm chán trong vòng luân hồi, và đã xuất gia vào đời sống không nhà; sau khi xuất gia không còn vướng bận cùng với một ngàn tùy tùng. 403. 403. ‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං; අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං. ‘Sau khi từ bỏ nhà cửa, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà; trước khi nửa tháng trôi qua, tôi đã đạt đến Bốn Sự Thật. 404. 404. ‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; උපනෙන්ති බහූ ජනා, සාගරෙයෙව ඌමියො. “Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa và trú xứ; nhiều người đã dâng cúng, (nhiều) như là các ngọn sóng ở biển cả. 405. 405. ‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “‘Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... tôi trú ngụ không còn các lậu hoặc. 406. 406. ‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “‘Sự đến của tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 407. 407. ‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’. “‘Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành’. 408. 408. ‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා; විසුද්ධිභාවං සම්පත්තා, ලභාමි සබ්බසම්පදා. “Như thế, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại thành công khác nhau, tôi đã đạt được trạng thái thanh tịnh, tôi đã thành tựu được tất cả các sự thành tựu. 409. 409. ‘‘යා [Pg.272] දදාති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො; සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං. “Vị nữ nhân nào dâng tặng bản thân mình vì phước thiện cho bậc Đại Ẩn Sĩ, vị ấy có được sự thành tựu về bạn đồng hành và (đạt đến) trạng thái Niết-bàn vô vi. 410. 410. ‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං; සබ්බකම්මං මමං ඛීණං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’’. “(Nghiệp) quá khứ, hiện tại, và vị lai đã được đoạn tận. Tất cả nghiệp của tôi đã được tiêu trừ. Thưa bậc Thiên Nhãn, con xin đảnh lễ đôi chân của Ngài”. ඉත්ථං සුදං යසොධරා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, được biết rằng Tỳ-khưu-ni Yasodharā đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. යසොධරාථෙරියාපදානං අට්ඨමං. Phần Thạnh đức của Trưởng lão ni Yasodharā, chương thứ tám. 9. යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං 9. Phần Thạnh đức của mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu 411. 411. ‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ; දීපඞ්කරො නාම ජිනො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො. “Cách đây bốn A-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, bậc Toàn Thắng tên là Dīpaṅkara, vị Lãnh Đạo của thế gian, đã xuất hiện. 412. 412. ‘‘දීපඞ්කරො මහාවීරො, වියාකාසි විනායකො; සුමෙධඤ්ච සුමිත්තඤ්ච, සමානසුඛදුක්ඛතං. “Bậc Đại Hùng Dīpaṅkara, vị Dẫn Dắt, đã thọ ký cho đạo sĩ Sumedha và nàng Sumittā về việc có được hạnh phúc và khổ đau tương đồng. 413. 413. ‘‘සදෙවකඤ්ච පස්සන්තො, විචරන්තො සදෙවකං; තෙසං පකිත්තනෙ අම්හෙ, උපගම්ම සමාගමං. “Trong khi đi lại và quan sát thế gian cùng với chư Thiên, vào lúc lời tuyên thuyết về hai vị ấy (được nói lên), chúng tôi đã đi đến buổi hội chúng. 414. 414. ‘‘අම්හං සබ්බපති හොහි, අනාගතසමාගමෙ; සබ්බාව තුය්හං භරියා, මනාපා පියවාදිකා. “Trong lần hội ngộ ở tương lai, mong Ngài là người chồng của tất cả chúng tôi. Mong rằng tất cả chúng tôi là những người vợ khả ái, nói lời ái ngữ của Ngài. 415. 415. ‘‘දානං සීලමයං සබ්බං, භාවනා ච සුභාවිතා; දීඝරත්තඤ්ච නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනෙ. “Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, tất cả các việc bố thí, giữ gìn giới luật, và việc tu tập thiền định đã được chúng tôi khéo thực hành. Trong thời gian dài, tất cả những điều ấy đã được chúng tôi từ bỏ. 416. 416. ‘‘ගන්ධං විලෙපනං මාලං, දීපඤ්ච රතනාමයං; යංකිඤ්චි පත්ථිතං සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි. “Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, hương thơm, vật thoa sức, vòng hoa, đèn, và vật làm bằng châu báu, bất cứ điều gì được mong mỏi, tất cả đã được từ bỏ. 417. 417. ‘‘අඤ්ඤං වාපි කතං කම්මං, පරිභොගඤ්ච මානුසං; දීඝරත්තඤ්හි නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි. “Thưa bậc Đại Ẩn Sĩ, các việc làm khác đã được thực hiện và các vật dụng của loài người, quả thật trong thời gian dài tất cả đã được chúng tôi từ bỏ. 418. 418. ‘‘අනෙකජාතිසංසාරං, බහුං පුඤ්ඤම්පි නො කතං; ඉස්සරමනුභොත්වාන, සංසරිත්වා භවාභවෙ. “Trong vô số kiếp sống ở vòng luân hồi, nhiều phước thiện cũng đã được chúng tôi thực hiện. Sau khi đã hưởng thụ sự sung túc, chúng tôi đã trôi lăn trong các cảnh giới hiện hữu. 419. 419. ‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.273] භවෙ සම්පත්තෙ, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ; නානාකුලූපපන්නායො, අච්ඡරා කාමවණ්ණිනී. “Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, ở tại cung điện của người con trai dòng Sakya, chúng tôi đã được sanh ra trong nhiều gia tộc khác nhau, (giống như) các thiên nữ, có được sắc đẹp như ý. 420. 420. ‘‘ලාභග්ගෙන යසං පත්තා, පූජිතා සබ්බසක්කතා; ලාභියො අන්නපානානං, සදා සම්මානිතා මයං. “Chúng tôi đã đạt được danh tiếng với lợi lộc cao tột, đã được cúng dường, được tất cả tôn trọng. Chúng tôi là những người nhận được các món ăn và thức uống, luôn luôn được kính trọng. 421. 421. ‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං; අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං. “Sau khi từ bỏ gia đình, chúng tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Khi nửa tháng chưa trôi qua, tất cả chúng tôi đã chứng đạt được sự tịch tịnh. 422. 422. ‘‘ලාභියො අන්නපානානං, වත්ථසෙනාසනානි ච; උපෙන්ති පච්චයා සබ්බෙ, සදා සක්කතපූජිතා. “Chúng tôi là những người nhận được các món ăn, thức uống, y phục, và sàng tọa. Tất cả các vật dụng đến với (chúng tôi), những người luôn được tôn trọng và cúng dường. 423. 423. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා. “Các phiền não của chúng tôi đã được đốt cháy ... (vân vân) ... chúng tôi trú ngụ không còn các lậu hoặc. 424. 424. ‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của chúng tôi quả là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 425. 425. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành”. ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි දසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, được biết rằng mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං නවමං. Phần Thạnh đức của mười ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, chương thứ chín. 10. යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං 10. Phần Thạnh đức của mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni với ngài Yasodharā là vị đứng đầu 426. 426. ‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, භික්ඛුනී සක්‍යසම්භවා; යසොධරාපමුඛානි, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමුං. “Mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni, những người xuất thân từ dòng tộc Sakya, với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, đã đi đến yết kiến bậc Chánh Đẳng Giác. 427. 427. ‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා හොන්ති මහිද්ධිකා; වන්දන්තී මුනිනො පාදෙ, ආරොචෙන්ති යථාබලං. “Tất cả mười tám ngàn vị đều là những người có được đại thần thông. Các vị ấy đảnh lễ đôi chân của bậc Ẩn Sĩ và trình lên (lời thỉnh cầu) tùy theo khả năng. 428. 428. ‘‘‘ජාති ඛීණා ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනි; අනාසවං පදං සන්තං, අමතං යාම නායක. Thưa bậc Đại Muni, sanh, già, bệnh, và cả sự chết đã được đoạn tận. Thưa bậc Đạo Sư, chúng con sẽ đi đến trạng thái bất tử, tịch tịnh, vô lậu. 429. 429. ‘‘‘ඛලිතඤ්චෙ පුරෙ අත්ථි, සබ්බාසම්පි මහාමුනි; අපරාධමජානන්තී, ඛම අම්හං විනායක. Thưa bậc Đại Muni, nếu như trước đây có điều gì sai sót, đối với tất cả chúng con, vì không biết lỗi lầm, xin bậc Đạo Sư hãy tha thứ cho chúng con. 430. 430. ‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙථ, මම සාසනකාරිකා; පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දථ යාවතා. Này các vị thực hành giáo pháp của ta, hãy thị hiện thần thông, và hãy đoạn trừ mọi nghi ngờ của tất cả các hội chúng. 431. 431. ‘‘‘යසොධරා [Pg.274] මහාවීර, මනාපා පියදස්සනා; සබ්බා තුය්හං මහාවීර, අගාරස්මිං පජාපති. Thưa bậc Đại Hùng, công nương Da-du-đà-la (Yasodharā) và tất cả (chúng con) đều khả ái, đáng yêu. Thưa bậc Đại Hùng, tất cả chúng con đều là vợ của Ngài trong cung điện. 432. 432. ‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි; අගාරෙ තෙ මයං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා. Thưa bậc Dũng Tấn, trong cung điện của Ngài, chúng con là những người đứng đầu, là chủ của tất cả chín mươi sáu trăm ngàn (9,600,000) phụ nữ. 433. 433. ‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා; සබ්බා නො අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා. Chúng con được phú bẩm các phẩm chất về sắc đẹp và đức hạnh, đang trong tuổi thanh xuân, lời nói khả ái. Tất cả (các cung nữ khác) đều tôn kính chúng con, như loài người tôn kính chư thiên. 434. 434. ‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා සාකියසම්භවා; යසොධරාසහස්සානි, පාමොක්ඛා ඉස්සරා තදා. Mười tám ngàn người, tất cả đều xuất thân từ dòng tộc Thích-ca (Sākiya). Khi ấy, một ngàn người với công nương Da-du-đà-la (Yasodharā) làm thủ lĩnh, là những người đứng đầu và cai quản. 435. 435. ‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා; රූපෙන සදිසා නත්ථි, සහස්සානං මහාමුනි. Thưa bậc Đại Muni, (chúng con) đã vượt qua cõi Dục, an trú trong cõi Sắc. Về sắc đẹp, trong số hàng ngàn người, không ai có thể sánh bằng. 436. 436. ‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සංසු සත්ථුනො; නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයුං. Sau khi đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, các vị ấy đã thị hiện thần thông cho bậc Đạo Sư. Các vị ấy đã biểu diễn đại thần thông qua nhiều hình thức khác nhau, đa dạng. 437. 437. ‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු; උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො. Thân hình ngang bằng thế giới luân xa (cakkavāḷa), đầu bằng châu Bắc-câu-lô (Uttarakuru). Hai cánh là hai châu (Đông và Tây), thân mình là châu Diêm-phù-đề (Jambudīpa). 438. 438. ‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා; චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං. Đuôi là biển phía nam, lông vũ như các cành cây khác nhau. Mắt là mặt trăng và mặt trời, mào là núi Tu-di (Meru). 439. 439. ‘‘‘චක්කවාළගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං; බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං. Mỏ là dãy núi Thiết-vi (Cakkavāḷa). Nhổ cả gốc cây Diêm-phù (Jambu), vừa dùng nó để quạt, các vị ấy vừa đến gần và đảnh lễ bậc Lãnh Đạo Thế Gian. 440. 440. ‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා; චන්දඤ්ච සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයුං. Các vị ấy đã thị hiện hình tướng voi, cũng như hình tướng ngựa, núi, biển, và cả mặt trăng, mặt trời, núi Tu-di (Meru), và hình tướng của Đế-thích (Sakka). 441. 441. ‘‘‘යසොධරා මයං වීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම; තව චිරපභාවෙන, නිප්ඵන්නා නරනායක. Thưa bậc Dũng Tấn, chúng con là Da-du-đà-la (Yasodharā) (và các quyến thuộc), chúng con đảnh lễ đôi chân của Ngài, ôi bậc Thiên Nhãn. Thưa bậc Lãnh Đạo Nhân Loại, nhờ vào ảnh hưởng lâu dài của Ngài mà chúng con được thành tựu. 442. 442. ‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ. Thưa bậc Đại Muni, chúng con đã thuần thục các thần thông, và thiên nhĩ thông. Chúng con cũng đã thuần thục tha tâm thông. 443. 443. ‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Chúng con biết được các đời sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa. 444. 444. ‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ về nghĩa, pháp, từ ngữ, và biện tài đã khởi sanh nơi chúng con, ngay tại sự hiện diện của Ngài. 445. 445. ‘‘‘පුබ්බානං [Pg.275] ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං; අධිකාරා බහූ අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Ngài đã chỉ cho chúng con thấy cuộc hội ngộ với các bậc Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã thực hiện nhiều sự phát nguyện. 446. 446. ‘‘‘යං අම්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො. Thưa bậc Hiền Triết, xin Ngài hãy nhớ đến nghiệp thiện lành mà chúng con đã viên mãn. Thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã tích lũy các công đức. 447. 447. ‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිම්හ අනාචරං; තුය්හත්ථාය මහාවීර, චත්තානි ජීවිතානි නො. Chúng con đã tránh những nơi không thích hợp, đã ngăn ngừa hành vi sai trái. Thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã từ bỏ mạng sống của mình. 448. 448. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි නො; න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi làm vợ (người khác). Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó. 449. 449. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි නො; න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi để phục vụ. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó. 450. 450. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි නො; න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Trong vô số ngàn vạn kiếp, Ngài đã cho chúng con đi để làm thức ăn. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không hề có tâm bất mãn về điều đó. 451. 451. ‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි චජිම්හසෙ ; භයමොක්ඛං කරිස්සාම, ජීවිතානි චජිම්හසෙ. Trong vô số ngàn vạn kiếp, chúng con đã từ bỏ mạng sống. Với ý nghĩ: 'Chúng ta sẽ tạo ra sự giải thoát khỏi sợ hãi', chúng con đã từ bỏ mạng sống. 452. 452. ‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ; ඉත්ථිභණ්ඩෙ න ගූහාම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã không che giấu các bộ phận thân thể, đồ trang sức, nhiều loại y phục khác nhau, và các vật dụng của phụ nữ. 453. 453. ‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච; ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනෙ. Thưa bậc Đại Muni, sự từ bỏ của cải và ngũ cốc, các làng mạc và thị trấn, ruộng đồng, các con trai và con gái, (tất cả) đã được từ bỏ. 454. 454. ‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තං අසඞ්ඛියං. Voi, ngựa, và cả bò, các nữ tỳ và người hầu cận; thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, vô số (những thứ ấy) đã được từ bỏ. 455. 455. ‘‘‘යං අම්හෙ පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාම යාචකෙ; විමනං නො න පස්සාම, දදතො දානමුත්තමං. Khi Ngài hỏi ý chúng con: 'Ta sẽ bố thí cho những người khất thực', chúng con không thấy nơi mình có tâm bất mãn khi Ngài thực hành sự bố thí tối thượng. 456. 456. ‘‘‘නානාවිධං බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ; තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං. Nhiều nỗi khổ đau đa dạng, trong vòng luân hồi muôn vẻ; thưa bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã trải qua vô số lần. 457. 457. ‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාම, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා; සබ්බත්ථ තුලිතා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Khi đạt được hạnh phúc, chúng con hoan hỷ; và trong đau khổ, chúng con không buồn rầu. Thưa bậc Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, chúng con luôn giữ tâm quân bình trong mọi hoàn cảnh. 458. 458. ‘‘‘අනුමග්ගෙන [Pg.276] සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි; අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනෙ. Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, bậc Chánh Đẳng Giác đã hướng đến Pháp nào bằng con đường tương ứng; sau khi đã trải qua lạc và khổ, Ngài đã đạt đến sự Giác Ngộ. 459. 459. ‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං; අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙහි නො බහූ. Đối với đức Chánh Đẳng Giác Brahmadeva, và đức Gotama, bậc Lãnh Đạo thế gian; và dưới sự hiện diện của các bậc Hộ Trì thế gian khác, sự gặp gỡ của chúng con với các Ngài đã rất nhiều. 460. 460. ‘‘‘අධිකාරං බහුං අම්හෙ, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ; ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, මයං තෙ පරිචාරිකා. Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã thực hiện nhiều công đức. Trong khi Ngài tìm cầu các Phật pháp, chúng con là những người phục vụ Ngài. 461. 461. ‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ; දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො. Sau bốn a-tăng-kỳ và một trăm ngàn đại kiếp, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo thế gian, đã xuất hiện. 462. 462. ‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං; තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා. Tại vùng biên địa, sau khi đã thỉnh mời đức Như Lai, họ dọn dẹp con đường mà Ngài sẽ đến với tâm hoan hỷ. 463. 463. ‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො; මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො. Vào thời ấy, Ngài là vị Bà-la-môn tên là Sumedha; Ngài cũng đã chuẩn bị con đường cho bậc Toàn Giác đang đến. 464. 464. ‘‘‘තෙන කාලෙන අහුම්හ, සබ්බා බ්‍රාහ්මණසම්භවා; ථලූදජානි පුප්ඵානි, ආහරිම්හ සමාගමං. Vào thời ấy, tất cả chúng con đều sanh trong dòng dõi Bà-la-môn; chúng con đã mang những loài hoa mọc trên cạn đến nơi hội chúng. 465. 465. ‘‘‘තස්මිං සො සමයෙ බුද්ධො, දීපඞ්කරො මහායසො; වියාකාසි මහාවීරො, ඉසිමුග්ගතමානසං. Vào thời điểm ấy, đức Phật Dīpaṅkara, bậc Đại Danh Vọng, bậc Đại Hùng, đã thọ ký cho vị ẩn sĩ có tâm phấn khởi. 466. 466. ‘‘‘චලතී රවතී පුථවී, සඞ්කම්පති සදෙවකෙ; තස්ස කම්මං පකිත්තෙන්තෙ, ඉසිමුග්ගතමානසං. Mặt đất rung chuyển, gầm vang, chấn động cùng với cõi trời, khi nghiệp của vị ẩn sĩ có tâm phấn khởi ấy được tuyên dương. 467. 467. ‘‘‘දෙවකඤ්ඤා මනුස්සා ච, මයඤ්චාපි සදෙවකා; නානාපූජනීයං භණ්ඩං, පූජයිත්වාන පත්ථයුං. Các thiên nữ và loài người, và cả chúng con cùng với chư thiên, sau khi cúng dường những vật phẩm đa dạng, đã cùng nhau phát nguyện. 468. 468. ‘‘‘තෙසං බුද්ධො වියාකාසි, ජොතිදීප සනාමකො; අජ්ජ යෙ පත්ථිතා අත්ථි, තෙ භවිස්සන්ති සම්මුඛා. Đức Phật, có danh hiệu là Jotidīpa, đã thọ ký cho họ rằng: 'Những ai đã phát nguyện hôm nay, họ sẽ có mặt (trước đức Phật Gotama trong tương lai).' 469. 469. ‘‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං නො බුද්ධො වියාකරි; තං වාචමනුමොදෙන්තා, එවංකාරී අහුම්හ නො. Vào những kiếp không thể đếm được kể từ đây, đối với lời thọ ký mà đức Phật đã ban cho chúng con, chúng con đã hoan hỷ với lời nói ấy và đã hành động đúng như vậy. 470. 470. ‘‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තස්ස චිත්තං පසාදයුං; දෙවමානුසිකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං. Do nghiệp thiện đã được làm, tâm của họ đã tịnh tín nơi Ngài; sau khi đã trải qua vô số kiếp trong các cảnh giới trời và người, 471. 471. ‘‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච; පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ සාකියෙ කුලෙ. Sau khi đã trải qua lạc và khổ trong cõi trời và cõi người, khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, chúng con đã sanh vào dòng họ Sākya. 472. 472. ‘‘‘රූපවතී [Pg.277] භොගවතී, යසසීලවතී තතො; සබ්බඞ්ගසම්පදා හොම, කුලෙසු අභිසක්කතා. Chúng con có sắc đẹp, có tài sản, có danh tiếng và giới hạnh; do đó, chúng con có đầy đủ tất cả các chi phần, và được tôn kính trong các gia tộc. 473. 473. ‘‘‘ලාභං සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං; චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාම අකුතොභයා. Chúng con nhận được lợi lộc, danh tiếng, và sự tôn trọng. Khi gặp phải các pháp thế gian, tâm chúng con không bị đau khổ; chúng con sống không sợ hãi từ bất cứ đâu. 474. 474. ‘‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා; ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි. Điều này đã được đức Thế Tôn nói, vào lúc đó, trong cung của nhà vua. Hỡi bậc Anh Hùng, trong thành của dòng Sát-đế-lỵ, Ngài đã chỉ ra sự giúp đỡ (của bà ấy). 475. 475. ‘‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ; අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා. Người phụ nữ nào là người giúp đỡ, người phụ nữ nào (đồng hành) trong lạc và khổ, người phụ nữ nào là người nói lên điều lợi ích, và người phụ nữ nào là người có lòng bi mẫn. 476. 476. ‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ; ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච. Hãy thực hành Pháp, hành vi tốt đẹp; không nên thực hành hành vi xấu xa. Người thực hành Pháp ngủ an lạc, ở đời này và cả ở đời sau. 477. 477. ‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං; අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චං ඵුසිම්හ නො. Sau khi từ bỏ đời sống gia đình, chúng con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Chưa đến nửa tháng, chúng con đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế. 478. 478. ‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සාගරස්සෙව ඌමියො. Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, và chỗ ở, nhiều người mang đến cho chúng con, giống như những con sóng của đại dương. 479. 479. ‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා. Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bứt đứt dây trói, chúng con sống không còn lậu hoặc. 480. 480. ‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của chúng con là một sự đến tốt đẹp, đến sự hiện diện của đức Phật của con. Tam Minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 481. 481. ‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, Lục Thông đã được chứng ngộ; giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 482. 482. ‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා; විසුද්ධභාවං සම්පත්තා, ලභාම සබ්බසම්පදා. Như vậy, (trải qua) nhiều loại khổ đau và nhiều loại thành tựu, chúng con đã đạt đến trạng thái thanh tịnh, chúng con nhận được tất cả sự toàn hảo. 483. 483. ‘‘යා දදන්ති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො; සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං. Những người nữ nào đã dâng hiến bản thân mình vì công đức cho bậc Đại Ẩn Sĩ, họ trở thành người bạn đồng hành toàn hảo, (và đạt đến) trạng thái Niết-bàn, vô vi. 484. 484. ‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං; සබ්බකම්මම්පි නො ඛීණං, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම. Quá khứ đã được tận trừ, hiện tại và vị lai (cũng vậy). Tất cả nghiệp của chúng con cũng đã được đoạn tận. Kính bạch bậc Pháp Nhãn, chúng con đảnh lễ đôi chân của Ngài. 485. 485. ‘‘නිබ්බානාය [Pg.278] වදන්තීනං, කිං වො වක්ඛාම උත්තරි; සන්තසඞ්ඛතදොසඤ්හි, පප්පොථ අමතං පදං’’. (Đức Phật phán): 'Đối với các ngươi đang xin phép nhập Niết-bàn, Ta sẽ nói gì thêm nữa? Hãy đạt đến trạng thái bất tử, nơi lỗi lầm của các pháp hữu vi được lắng dịu.' ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි අට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, nghe nói rằng mười tám ngàn vị Tỳ-khưu-ni, với ngài Yasodharā là vị đứng đầu, đã nói lên những câu kệ này trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දසමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Mười Tám Ngàn Vị Tỳ-khưu-ni với Yasodharā là vị đứng đầu, phẩm thứ mười. කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො තතියො. Phẩm Kuṇḍalakesī thứ ba. තස්සුද්දානං – Phần kệ tóm tắt: කුණ්ඩලා ගොතමී චෙව, ධම්මදින්නා ච සකුලා; වරනන්දා ච සොණා ච, කාපිලානී යසොධරා. Kuṇḍalā, và Gotamī, Dhammadinnā, và Sakulā, Varanandā, và Soṇā, Kāpilānī, Yasodharā. දසසහස්සභික්ඛුනී, අට්ඨාරසසහස්සකා; ගාථාසතානි චත්තාරි, ඡ ච සත්තතිමෙව ච. Mười ngàn vị tỳ khưu ni, mười tám ngàn vị; có bốn trăm bảy mươi sáu câu kệ. 4. ඛත්තියාවග්ගො 4. Phẩm Khattiyā 1. යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං 1. Thánh tích về mười tám ngàn vị tỳ khưu ni đứng đầu là Yasavatī 1. 1. ‘‘භවා [Pg.279] සබ්බෙ පරික්ඛීණා, භවා සන්ති විමොචිතා; සබ්බාසවා ච නො නත්ථි, ආරොචෙම මහාමුනෙ. “Bạch đấng Đại Muni, tất cả các hữu đã được đoạn tận, các hữu đã được giải thoát bởi sự an tịnh. Đối với chúng con, tất cả các lậu hoặc đều không còn. Chúng con xin trình lên Ngài.” 2. 2. ‘‘පුරිමං කුසලං කම්මං, යං කිඤ්චි සාධුපත්ථිතං; පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. “Bạch đấng Đại Muni, bất cứ nghiệp thiện nào đã được thực hiện trong quá khứ, đã được khéo nguyện cầu, vật dụng đã được dâng cúng là vì lợi ích của Ngài.” 3. 3. ‘‘බුද්ධපච්චෙකබුද්ධානං, සාවකානඤ්ච පත්ථිතං ; පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. “Bạch đấng Đại Muni, vì lợi ích của Ngài, vật dụng đã được dâng cúng đến các vị Phật, các vị Phật Độc Giác, và các vị Thinh Văn, và đã được nguyện cầu.” 4. 4. ‘‘උච්චනීචමයං කම්මං, භික්ඛූනං සාධුපත්ථිතං; උච්චාකුලපරිකම්මං, කතමෙතං මහාමුනෙ. “Nghiệp cao và thấp đã được khéo nguyện cầu cho các vị tỳ khưu. Bạch đấng Đại Muni, nghiệp này là sự chuẩn bị cho dòng dõi cao quý đã được thực hiện.” 5. 5. ‘‘තෙනෙව සුක්කමූලෙන, චොදිතා කම්මසම්පදා; මානුසිකමතික්කන්තා, ජායිංසු ඛත්තියෙ කුලෙ. “Do chính gốc rễ trong sạch ấy thúc đẩy, sự thành tựu của nghiệp đã vượt qua cảnh giới loài người, các vị ấy đã sanh vào dòng dõi Sát-đế-lỵ.” 6. 6. ‘‘උප්පත්තෙ ච කතෙ කම්මෙ, ජාතියා වාපි එකතො; පච්ඡිමෙ එකතො ජාතා, ඛත්තියා කුලසම්භවා. “Trong sự sanh khởi và trong nghiệp đã được thực hiện, hoặc trong sự sanh ra, (chúng con) đã cùng nhau. Trong kiếp cuối cùng, sanh ra từ dòng dõi Sát-đế-lỵ, (chúng con) đã cùng nhau sanh ra.” 7. 7. ‘‘රූපවතී භොගවතී, ලාභසක්කාරපූජිතා; අන්තෙපුරෙ මහාවීර, දෙවානං විය නන්දනෙ. “Bạch đấng Đại Anh Hùng, (chúng con) có sắc đẹp, có tài sản, được tôn kính với lợi lộc và danh dự, ở trong nội cung, giống như các vị trời ở trong vườn Nandana.” 8. 8. ‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරම්හා, පබ්බජිම්හනගාරියං; කතිපාහං උපාදාය, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං. “Sau khi đã nhàm chán gia đình, chúng con đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Chỉ trong vòng vài ngày, tất cả chúng con đã chứng đạt sự tịch tịnh.” 9. 9. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සදා සක්කතපූජිතා. “Nhiều người dâng đến cho chúng con y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, và chỗ ở; chúng con luôn được tôn trọng và cúng dường.” 10. 10. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා. “Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã cắt đứt dây trói, chúng con sống không còn lậu hoặc.” 11. 11. ‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Thật sự, sự đến của chúng con là sự khéo đến, ở nơi sự hiện diện của đức Phật của con. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 12. 12. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.280] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං යසවතීපමුඛානි ඛත්තියකඤ්ඤාභික්ඛුනියො අට්ඨාරසසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, nghe nói rằng mười tám ngàn vị tỳ khưu ni là các thiếu nữ dòng Sát-đế-lỵ, đứng đầu là Yasavatī, đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං පඨමං. Thánh tích về mười tám ngàn vị tỳ khưu ni đứng đầu là Yasavatī thứ nhất. 2. චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං 2. Thánh tích về tám mươi bốn ngàn vị tỳ khưu ni 13. 13. ‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා ; සුඛුමාලහත්ථපාදා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ. “Bạch đấng Đại Muni, tám mươi bốn ngàn vị, sanh ra từ dòng dõi Bà-la-môn, có tay chân mềm mại, đã từng ở trong nhà của Ngài trong quá khứ.” 14. 14. ‘‘වෙස්සසුද්දකුලෙ ජාතා, දෙවා නාගා ච කින්නරා; චාතුද්දීපා බහූ කඤ්ඤා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ. “Những vị sanh trong dòng dõi Vessa và Sudda, các vị trời, các vị nāgā, và các vị kinnarā, nhiều thiếu nữ từ bốn châu, đã từng ở trong nhà của Ngài trong quá khứ, bạch đấng Đại Muni.” 15. 15. ‘‘කාචි පබ්බජිතා අත්ථි, සබ්බදස්සාවිනො හූ; දෙවා ච කින්නරා නාගා, ඵුසිස්සන්ති අනාගතෙ. “Một số vị đã xuất gia, trong giáo pháp của đấng Toàn Kiến. Các vị trời, các vị kinnarā, và các vị nāgā sẽ chứng đạt (Niết-bàn) trong tương lai.” 16. 16. ‘‘අනුභොත්වා යසං සබ්බං, පත්වාන සබ්බසම්පදා; තුම්හං පසාදං පටිලද්ධා, බුජ්ඣිස්සන්ති අනාගතෙ. “Sau khi đã hưởng thụ tất cả danh tiếng, sau khi đã đạt được tất cả sự thành tựu, sau khi đã có được đức tin nơi Ngài, các vị ấy sẽ giác ngộ trong tương lai.” 17. 17. ‘‘අම්හෙ බ්‍රාහ්මණධීතා තු, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා; පෙක්ඛතො නො මහාවීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම. “Chúng con là những người con gái của Bà-la-môn, sanh ra từ dòng dõi Bà-la-môn. Bạch đấng Đại Anh Hùng, bậc có Mắt, trong khi Ngài đang nhìn chúng con, chúng con đảnh lễ đôi chân (của Ngài).” 18. 18. ‘‘උපහතා භවා සබ්බෙ, මූලතණ්හා සමූහතා; සමුච්ඡින්නා අනුසයා, පුඤ්ඤසඞ්ඛාරදාලිතා. “Tất cả các hữu đã bị phá hủy, ái dục gốc rễ đã được nhổ sạch. Các tùy miên đã được cắt đứt, các phước hành đã bị phá tan.” 19. 19. ‘‘සමාධිගොචරා සබ්බා, සමාපත්තිවසී කතා; ඣානෙන ධම්මරතියා, විහරිස්සාම නො සදා. “Tất cả chúng con có định là cảnh giới, đã làm chủ các thiền chứng. Với thiền định và với sự hoan hỷ trong Pháp, chúng con sẽ luôn luôn an trú.” 20. 20. ‘‘භවනෙත්ති අවිජ්ජා ච, සඞ්ඛාරාපි ච ඛෙපිතා; සුදුද්දසං පදං ගන්ත්වා, අනුජානාථ නායක. “Dục ái dẫn dắt trong các hữu, và vô minh, và các hành đã được đoạn tận. Vì muốn đi đến trạng thái rất khó thấy, xin bậc Lãnh Đạo hãy cho phép.” 21. 21. ‘‘උපකාරා මමං තුම්හෙ, දීඝරත්තං කතාවිනො; චතුන්නං සංසයං ඡෙත්වා, සබ්බා ගච්ඡන්තු නිබ්බුතිං. “Các ngươi đã là những người hỗ trợ cho ta trong thời gian dài. Sau khi đã cắt đứt sự nghi ngờ của bốn chúng, tất cả hãy đi đến sự tịch tịnh.” 22. 22. ‘‘වන්දිත්වා [Pg.281] මුනිනො පාදෙ, කත්වා ඉද්ධිවිකුබ්බනං; කාචි දස්සෙන්ති ආලොකං, අන්ධකාරමථාපරා. Sau khi đảnh lễ hai bàn chân của bậc Mâu-ni, sau khi thực hiện các phép biến hóa thần thông, một số vị đã trình diễn ánh sáng, và một số vị khác là bóng tối. 23. 23. ‘‘දස්සෙන්ති චන්දසූරියෙ, සාගරඤ්ච සමච්ඡකං; සිනෙරුං පරිභණ්ඩඤ්ච, දස්සෙන්ති පාරිඡත්තකං. Các vị đã trình diễn mặt trăng, mặt trời, và biển cả cùng với cá; các vị đã trình diễn núi Sineru, các dãy núi bao quanh, và cây san hô. 24. 24. ‘‘තාවතිංසඤ්ච භවනං, යාමං දස්සෙන්ති ඉද්ධියා; තුසිතං නිම්මිතෙ දෙවෙ, වසවත්තී මහිස්සරෙ. Các vị đã trình diễn bằng thần thông cõi trời Ba Mươi Ba và cõi Yāma, cõi Tusita, chư thiên ở cõi Hóa Lạc, cõi Tha Hóa Tự Tại có quyền lực lớn. 25. 25. ‘‘බ්‍රහ්මානො කාචි දස්සෙන්ති, චඞ්කමඤ්ච මහාරහං; බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙන්ති සුඤ්ඤතං. Một số vị đã trình diễn các vị Phạm thiên, và nơi kinh hành xứng đáng cho bậc vĩ nhân. Và sau khi hóa hiện hình tướng Phạm thiên, các vị đã thuyết giảng pháp về tánh Không. 26. 26. ‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, ඉද්ධිං දස්සිය සත්ථුනො; දස්සයිංසු බලං සබ්බා, පාදෙ වන්දිංසු සත්ථුනො. Sau khi thực hiện các phép biến hóa đa dạng, sau khi trình diễn thần thông đến bậc Đạo Sư, tất cả các vị đã trình diễn năng lực, đã đảnh lễ hai bàn chân của bậc Đạo Sư. 27. 27. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ. Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, chúng con thuần thục trong các thần thông, trong thiên nhĩ giới, chúng con thuần thục trong tha tâm thông. 28. 28. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Chúng con biết được tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh lọc, tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn sự tái sanh nữa. 29. 29. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Kính bạch bậc Đại Hùng, nơi Ngài, trí tuệ của chúng con đã sanh khởi trong nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng như thế trong biện tài. 30. 30. ‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං; අධිකාරං බහුං අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ. Ngài đã chỉ ra cho chúng con sự hội ngộ với các bậc Lãnh Đạo Thế Gian trong quá khứ; vì lợi ích của Ngài, sự tích lũy công đức của chúng con thật là nhiều, kính bạch bậc Đại Mâu-ni. 31. 31. ‘‘යං අම්හෙහි කතං කම්මං, කුසලං සර තං මුනෙ; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො. Kính bạch bậc Mâu-ni, xin hãy nhớ đến nghiệp thiện nào mà chúng con đã làm. Kính bạch bậc Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, chúng con đã tích lũy các phước báu. 32. 32. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, පදුමුත්තරො මහාමුනි; පුරං හංසවතී නාම, සම්බුද්ධස්ස කුලාසයං. Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Đại Mâu-ni Padumuttara đã xuất hiện. Kinh đô, nơi ở của gia tộc bậc Chánh Đẳng Giác, tên là Haṃsavatī. 33. 33. ‘‘ද්වාරෙන හංසවතියා, ගඞ්ගා සන්දති සබ්බදා; උබ්බළ්හා නදියා භික්ඛූ, ගමනං න ලභන්ති තෙ. Sông Gaṅgā luôn chảy qua cổng thành Haṃsavatī. Khi dòng sông chảy xiết, các vị tỳ-khưu ấy không thể đi lại được. 34. 34. ‘‘දිවසං ද්වෙ තයො චෙව, සත්තාහං මාසිකං තතො; චතුමාසම්පි සම්පුණ්ණං, ගමනං න ලභන්ති තෙ. Trong hai, ba ngày, và bảy ngày, rồi một tháng, và cả bốn tháng trọn vẹn, các vị ấy không thể đi lại được. 35. 35. ‘‘තදා අහු සත්තසාරො, ජටිලො නාම රට්ඨිකො; ඔරුද්ධෙ භික්ඛවො දිස්වා, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි. Khi ấy, có vị Bồ-tát, người cai trị xứ tên là Jaṭila. Sau khi thấy các vị tỳ-khưu bị cản trở, vị ấy đã cho làm một cây cầu trên sông Gaṅgā. 36. 36. ‘‘තදා [Pg.282] සතසහස්සෙහි, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි; සඞ්ඝස්ස ඔරිමෙ තීරෙ, විහාරඤ්ච අකාරයි. Khi ấy, vị ấy đã cho làm một cây cầu trên sông Gaṅgā với một trăm ngàn (tiền). Ở bờ bên này, vị ấy cũng đã cho xây một tu viện cho Tăng chúng. 37. 37. ‘‘ඉත්ථියො පුරිසා චෙව, උච්චනීචකුලානි ච; තස්ස සෙතුං විහාරඤ්ච, සමභාගං අකංසු තෙ. Những người nữ và những người nam, và các gia đình cao sang và thấp hèn, họ đã đóng góp phần bằng nhau cho cây cầu và tu viện của vị ấy. 38. 38. ‘‘අම්හෙ අඤ්ඤෙ ච මානුජා, විප්පසන්නෙන චෙතසා; තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, නගරෙ ජනපදෙසු ච. Chúng tôi và những người khác, với tâm vô cùng hoan hỷ, đã là những người thừa kế giáo pháp của vị ấy, trong thành phố và trong các xứ. 39. 39. ‘‘ඉත්ථී පුමා කුමාරා ච, බහූ චෙව කුමාරිකා; සෙතුනො ච විහාරස්ස, වාලුකා ආකිරිංසු තෙ. Những người nữ, người nam, các chàng trai, và nhiều cô gái, họ đã rải cát cho cây cầu và cho tu viện. 40. 40. ‘‘වීථිං සම්මජ්ජනං කත්වා, කදලීපුණ්ණඝටෙ ධජෙ; ධූපං චුණ්ණඤ්ච මාලඤ්ච, කාරං කත්වාන සත්ථුනො. Sau khi quét dọn con đường, sau khi thực hiện sự cúng dường tôn kính đến bậc Đạo Sư bằng cây chuối, bình đầy nước, cờ, khói hương, bột thơm, và vòng hoa. 41. 41. ‘‘සෙතුවිහාරෙ කාරෙත්වා, නිමන්තෙත්වා විනායකං; මහාදානං දදිත්වාන, සම්බොධිං අභිපත්ථයිං. Sau khi cho làm cây cầu và tu viện, sau khi thỉnh mời bậc Lãnh Đạo, sau khi dâng cúng vật thí lớn, tôi đã nguyện cầu sự giác ngộ. 42. 42. ‘‘පදුමුත්තරො මහාවීරො, තාරකො සබ්බපාණිනං; අනුමොදනීයංකාසි, ජටිලස්ස මහාමුනි. Bậc Đại Hùng Padumuttara, người cứu độ tất cả chúng sanh, bậc Đại Mâu-ni, đã nói lời tùy hỷ với Jaṭila. 43. 43. ‘‘‘සතසහස්සාතික්කන්තෙ, කප්පො හෙස්සති භද්දකො; භවාභවෙනුභොත්වාන, පාපුණිස්සති බොධියං. ‘Sau khi một trăm ngàn kiếp trôi qua, sẽ có một kiếp tốt lành. Sau khi trải qua các kiếp lớn nhỏ, vị này sẽ đạt đến sự giác ngộ. 44. 44. ‘‘‘කාචි හත්ථපරිකම්මං, කතාවී නරනාරියො; අනාගතම්හි අද්ධානෙ, සබ්බා හෙස්සන්ති සම්මුඛා’. ‘Một số người nam và nữ đã làm công việc tay chân. Trong thời vị lai, tất cả họ sẽ hiện diện trước mặt (đức Phật Gotama).’ 45. 45. ‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; උප්පන්නා දෙවභවනං, තුය්හං තා පරිචාරිකා. Do quả của nghiệp ấy, và do các ý nguyện và sự quyết tâm, chúng con đã sanh lên cõi trời, là những người phục vụ của Ngài. 46. 46. ‘‘දිබ්බසුඛං අසඞ්ඛියං, මානුසඤ්ච අසඞ්ඛියං; තුය්හං තෙ පරිචාරෙම, සංසරිම්හ භවාභවෙ. Chúng con đã phục vụ Ngài, người đã trải nghiệm hạnh phúc vô số ở cõi trời và hạnh phúc vô số ở cõi người. Chúng con đã luân hồi trong các kiếp lớn nhỏ. 47. 47. ‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සුකතං කම්මසම්පදං; සුඛුමාලී මනුස්සානං, අථො දෙවපුරෙ වරෙ. Cách đây một trăm ngàn kiếp, do sự thành tựu của nghiệp đã được làm tốt, chúng con đã là những người tinh tế giữa loài người, và cũng vậy trong cõi trời cao quý. 48. 48. ‘‘රූපභොගයසෙ චෙව, අථො කිත්තිඤ්ච සක්කතං ; ලභාම සතතං සබ්බං, සුකතං කම්මසම්පදං. Chúng con luôn luôn nhận được tất cả: sắc đẹp, tài sản, và danh tiếng, và cũng vậy là tiếng tăm và sự tôn kính, nhờ vào sự thành tựu của nghiệp đã được làm tốt. 49. 49. ‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.283] භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ බ්‍රාහ්මණෙ කුලෙ; සුඛුමාලහත්ථපාදා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ. Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, chúng con đã sanh ra trong dòng dõi Bà-la-môn, có tay chân mềm mại, trong nhà của hoàng tử Thích-ca. 50. 50. ‘‘සබ්බකාලම්පි පථවිං, න පස්සාම න ලඞ්කතං; චික්ඛල්ලභූමිමසුචිං, න පස්සාම මහාමුනෙ. Kính bạch bậc Đại Mâu-ni, trong mọi lúc, chúng con không thấy mặt đất không được trang hoàng; chúng con không thấy vùng đất lầy lội không trong sạch. 51. 51. ‘‘අගාරං වසන්තෙ අම්හෙ, සක්කාරං සබ්බකාලිකං; උපනෙන්ති සදා සබ්බං, පුබ්බකම්මඵලෙන නො. Do quả của nghiệp quá khứ của chúng con, khi chúng con đang sống trong nhà, họ luôn luôn mang đến tất cả sự tôn kính trong mọi lúc. 52. 52. ‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිත්වානගාරියං; සංසාරපථනිත්ථිණ්ණා, වීතරාගා භවාමසෙ. “Từ bỏ gia đình, xuất gia vào đời sống không nhà; chúng con đã vượt qua con đường sanh tử, trở thành những người không còn tham ái.” 53. 53. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; උපනෙන්ති සදා අම්හෙ, සහස්සානි තතො තතො. “Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa; hàng ngàn (vật dụng) từ khắp nơi luôn được mang đến cho chúng con.” 54. 54. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා. “Các phiền não của chúng con đã được thiêu đốt ... (vân vân) ... chúng con an trú không còn lậu hoặc.” 55. 55. ‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Sự đến của chúng con thật là khéo đến ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” 56. 56. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ Phân Tích ... (vân vân) ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං චතුරාසීතිබ්‍රාහ්මණකඤ්ඤාභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, tám mươi bốn ngàn vị tỳ-khưu-ni là các thiếu nữ Bà-la-môn đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දුතියං. Apadāna về Tám Mươi Bốn Ngàn Vị Tỳ-khưu-ni, phần thứ hai. 3. උප්පලදායිකාථෙරීඅපදානං 3. Apadāna của Trưởng Lão Ni Uppaladāyikā 57. 57. ‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ඛත්තියො; තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං. “Tại thành phố Aruṇavatī, có vị vua Sát-đế-lỵ tên là Aruṇa. Tôi đã là vợ của vị vua ấy, tôi đã cùng đi chung với ngài.” 58. 58. ‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා; ‘කුසලං මෙ කතං නත්ථි, ආදාය ගමියං මම. “Sau khi đi đến nơi vắng vẻ và ngồi xuống, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: ‘Thiện pháp đã được tôi thực hiện là không có, (là thứ) mà tôi có thể mang theo.’” 59. 59. ‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං; නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’. “‘Chắc chắn tôi sẽ đi đến địa ngục, nơi có sự thiêu đốt mãnh liệt, cay đắng, hình dạng khủng khiếp, và rất tàn khốc. Về điều này, tôi không có sự hoài nghi.’” 60. 60. ‘‘එවාහං [Pg.284] චින්තයිත්වාන, පහංසෙත්වාන මානසං; රාජානං උපගන්ත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං. “Sau khi suy nghĩ như vậy và làm cho tâm ý phấn khởi, tôi đã đi đến gặp đức vua và đã nói lên lời này.” 61. 61. ‘‘‘ඉත්ථී නාම මයං දෙව, පුරිසානිත්තරා අහු ; එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’. “‘Tâu Thiên tử, chúng con là những người được gọi là phụ nữ, đã là thấp kém hơn nam giới. Tâu vua Sát-đế-lỵ, xin hãy cho con một vị Sa-môn, con sẽ cúng dường vị ấy.’” 62. 62. ‘‘අදාසි මෙ තදා රාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං; තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං. “Khi ấy, đức vua đã cho tôi một vị Sa-môn có các căn được tu tập. Sau khi cầm lấy bình bát của vị ấy, tôi đã đổ đầy vật thực thượng hạng.” 63. 63. ‘‘පූරෙත්වා පරමං අන්නං, සහ සුගන්ධලෙපනං; මහාචෙලෙන ඡාදිත්වා, අදාසිං තුට්ඨමානසා. “Sau khi đổ đầy vật thực thượng hạng, cùng với hương liệu thơm tho, và đậy lại bằng tấm vải lớn, tôi đã cúng dường với tâm ý vui mừng.” 64. 64. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. “Do nghiệp đã được khéo làm ấy và do các tư tâm và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.” 65. 65. ‘‘සහස්සදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං; සහස්සචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං. “Tôi đã làm chánh hậu của một ngàn vị thiên chủ, tôi đã làm chánh hậu của một ngàn vị Chuyển Luân Vương.” 66. 66. ‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං; නානාවිධං බහුං අඤ්ඤං, තස්ස කම්මඵලං තතො. “Việc làm chánh hậu cho các vị vua địa phương thì rộng lớn, không thể đếm được về số lượng. Ngoài ra, quả báo của nghiệp ấy còn có nhiều loại đa dạng khác nữa.” 67. 67. ‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, අභිරූපා සුදස්සනා; ඉත්ථිසබ්බඞ්ගසම්පන්නා, අභිජාතා ජුතින්ධරා. “Dung sắc của tôi giống như hoa sen xanh, xinh đẹp tuyệt vời, ưa nhìn. Tôi được thành tựu tất cả các bộ phận của người nữ, thuộc dòng dõi cao quý, có ánh hào quang.” 68. 68. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ; නාරීසහස්සපාමොක්ඛා, සුද්ධොදනසුතස්සහං. “Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong dòng họ Thích-ca. Tôi là người đứng đầu của một ngàn phụ nữ của con trai vua Suddhodana.” 69. 69. ‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරෙහං, පබ්බජිං අනගාරියං; සත්තමීරත්තිසම්පත්තා, චතුසච්චමපාපුණිං. “Sau khi nhàm chán đời sống gia đình, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. Khi đến đêm thứ bảy, tôi đã chứng ngộ Bốn Sự Thật.” 70. 70. ‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං; පරිමෙතුං න සක්කොමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං. “Y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, sàng tọa, tôi không thể đo lường được. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.” 71. 71. ‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනි; තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිචත්තං බහුං මයා. “Bậc Thánh Giả, xin hãy nhớ đến nghiệp thiện đã được con hoàn thành. Tâu đấng Đại Hùng, vì lợi ích của Ngài, nhiều thứ đã được con từ bỏ.” 72. 72. ‘‘එකත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා; දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං. “Cách đây ba mươi mốt kiếp, khi ấy tôi đã thực hiện việc bố thí nào, (kể từ đó) tôi không hề biết đến khổ cảnh. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.” 73. 73. ‘‘ද්වෙ [Pg.285] ගතියො පජානාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං; අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං. “Tôi chỉ biết hai cảnh giới, là cõi trời và cõi người. Tôi không biết đến cảnh giới nào khác. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.” 74. 74. ‘‘උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, මහාසාලෙ මහද්ධනෙ; අඤ්ඤෙ කුලෙ න ජායාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං. “Tôi được sanh ra trong các gia đình cao quý, có tài sản lớn, có nhiều của cải. Tôi không sanh ra trong các gia đình khác. Đây là quả báo của việc cúng dường vật thực.” 75. 75. ‘‘භවාභවෙ සංසරිත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතා; අමනාපං න පස්සාමි, සොමනස්සකතං ඵලං. “Sau khi luân hồi trong các kiếp sống, được thúc đẩy bởi cội rễ trong sạch, tôi không nhìn thấy điều không vừa ý. Đây là quả báo của việc đã được thực hiện với tâm hoan hỷ.” 76. 76. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. “Tôi là người làm chủ về các thần thông và về thiên nhĩ giới. Tâu bậc Đại Thánh, tôi là người làm chủ về tha tâm thông.” 77. 77. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. “Tôi biết được các kiếp sống quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn trừ, bây giờ không còn tái sanh.” 78. 78. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. “Tâu đấng Đại Hùng, trí tuệ về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và luôn cả về biện tài đã sanh khởi cho con ở nơi sự hiện diện của Ngài.” 79. 79. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. ‘Các phiền não của tôi đã được đốt cháy... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 80. 80. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. ‘Sự quang lâm của tôi quả thật là khéo đến... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.’ 81. 81. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. ‘Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành.’ ඉත්ථං සුදං උප්පලදායිකා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Quả thật, Tỳ khưu ni Uppaladāyikā đã nói lên những câu kệ này ở trước sự hiện diện của đức Thế Tôn. උප්පලදායිකාථෙරියාපදානං තතියං. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Uppaladāyikā, phẩm thứ ba. 4. සිඞ්ගාලමාතුථෙරීඅපදානං 4. Thánh nữ ký sự của Trưởng lão ni Siṅgālamātā 82. 82. ‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ; ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො. ‘Cách đây một trăm ngàn kiếp, bậc Lãnh Đạo, bậc Toàn Thắng tên là Padumuttara, vị đã đi đến bờ bên kia của tất cả các pháp, đã sanh khởi.’ 83. 83. ‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං; නානාරතනපජ්ජොතෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ. ‘Khi ấy, tôi đã sanh ra trong gia đình của vị bộ trưởng ở tại thành phố Haṃsavatī, là nơi chói sáng với các loại châu báu khác nhau, sung túc, thịnh vượng, và giàu có.’ 84. 84. ‘‘පිතුනා සහ ගන්ත්වාන, මහාජනපුරක්ඛතා; ධම්මං බුද්ධස්ස සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං. ‘Sau khi đi cùng với cha, được đám đông dân chúng vây quanh, và sau khi lắng nghe Giáo pháp của đức Phật, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà.’ 85. 85. ‘‘පබ්බජිත්වාන [Pg.286] කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං; වචීදුච්චරිතං හිත්වා, ආජීවං පරිසොධයිං. ‘Sau khi đã xuất gia, tôi đã tránh xa việc làm ác bằng thân. Sau khi từ bỏ lời nói xấu ác, tôi đã thanh lọc mạng sống của mình.’ 86. 86. ‘‘බුද්ධෙ පසන්නා ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා; සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තා, බුද්ධදස්සනලාලසා. ‘Tôi có đức tin trong sạch nơi đức Phật và Giáo pháp, có lòng tôn kính mãnh liệt đối với Tăng chúng, chuyên tâm lắng nghe Chánh pháp, và khao khát được nhìn thấy đức Phật.’ 87. 87. ‘‘අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, අස්සොසිං භික්ඛුනිං තදා; තං ඨානං පත්ථයිත්වාන, තිස්සො සික්ඛා අපූරයිං. ‘Khi ấy, tôi đã được nghe về vị Tỳ khưu ni đứng đầu về đức tin và sự quyết tâm. Sau khi đã ước nguyện quả vị ấy, tôi đã làm cho viên mãn ba học giới.’ 88. 88. ‘‘තතො මං සුගතො ආහ, කරුණානුගතාසයො; ‘යස්ස සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා; සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං. ‘Bấy giờ, bậc Thiện Thệ, người có tâm tư thấm nhuần lòng bi mẫn, đã nói với tôi rằng: ‘Người nào có đức tin nơi đấng Như Lai không bị lay chuyển, được thiết lập vững vàng; và người nào có giới hạnh tốt đẹp, được các bậc Thánh ưa thích và tán dương.’ 89. 89. ‘‘‘සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි, උජුභූතඤ්ච දස්සනං; අදලිද්දොති තං ආහු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං. ‘Người nào có niềm tin trong sạch nơi Tăng chúng và có tri kiến ngay thẳng, người ấy được gọi là ‘người không nghèo khó,’ đời sống của người ấy không phải là vô ích.’ 90. 90. ‘‘‘තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං; අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධාන සාසනං’. ‘Vì thế, người có trí tuệ, trong khi ghi nhớ giáo huấn của các đức Phật, nên thực hành đức tin, giới hạnh, niềm tin trong sạch, và sự thấy biết Giáo pháp.’ 91. 91. ‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතා, අපුච්ඡිං පණිධිං මම; තදා අනොමො අමිතො, බ්‍යාකරිත්ථ විනායකො; ‘බුද්ධෙ පසන්නා කල්‍යාණී, ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං. ‘Sau khi nghe điều ấy, tôi đã hoan hỷ và đã hỏi về lời nguyện của mình. Khi ấy, bậc Lãnh Đạo, người không mệt mỏi, không thể đo lường, đã thọ ký rằng: ‘Này thiện nữ, người có niềm tin trong sạch nơi đức Phật, ngươi sẽ đạt được điều ấy là điều đã được khéo ước nguyện.’ 92. 92. ‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො; ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති. ‘Một trăm ngàn kiếp kể từ đây, một vị Đạo Sư sanh ra trong dòng dõi Okkāka, có tên tộc là Gotama, sẽ có mặt ở trên đời.’ 93. 93. ‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා; සිඞ්ගාලකස්ස මාතාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’. ‘Là người thừa tự trong Giáo pháp của vị ấy, là người con gái ruột thịt được sanh ra từ Giáo pháp, ngươi sẽ là vị nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, (được biết đến là) ‘mẹ của Siṅgālaka.’’ 94. 94. ‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං; මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පටිපත්තීහි නායකං. ‘Sau khi nghe điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ và khi ấy, trong suốt cuộc đời, tôi đã phục vụ bậc Toàn Thắng, bậc Lãnh Đạo, với tâm từ và bằng sự thực hành.’ 95. 95. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. ‘Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy và do các tác ý và các lời nguyện, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba.’ 96. 96. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ. ‘Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh ra trong gia đình của vị trưởng giả ở tại thành phố Giribbaja cao quý, là nơi thịnh vượng và là nơi tích trữ các loại châu báu to lớn.’ 97. 97. ‘‘පුත්තො [Pg.287] සිඞ්ගාලකො නාම, මමාසි විපථෙ රතො; දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දො, දිසාපූජනතප්පරො. ‘Người con trai của tôi tên là Siṅgālaka đã ưa thích con đường sai trái, đã lao vào bụi rậm tà kiến, và chuyên tâm vào việc cúng dường các phương hướng.’ 98. 98. ‘‘නානාදිසා නමස්සන්තං, පිණ්ඩාය නගරං වජං; තං දිස්වා ඔවදී බුද්ධො, මග්ගෙ ඨත්වා විනායකො. ‘Trong khi đang đi vào thành phố để khất thực, bậc Lãnh Đạo, đức Phật, sau khi nhìn thấy người ấy đang đảnh lễ các phương hướng khác nhau, đã đứng lại ở trên đường và đã khuyên dạy người ấy.’ 99. 99. ‘‘තස්ස දෙසයතො ධම්මං, පනාදො විම්හයො අහු; ද්වෙකොටිනරනාරීනං, ධම්මාභිසමයො අහු. ‘Trong khi Ngài đang thuyết giảng Giáo pháp cho người ấy, đã có âm thanh kỳ diệu vang lên. Đã có sự thấu triệt Giáo pháp cho hai mươi triệu người nam và người nữ.’ 100. 100. ‘‘තදාහං පරිසං ගන්ත්වා, සුත්වා සුගතභාසිතං; සොතාපත්තිඵලං පත්තා, පබ්බජිං අනගාරියං. ‘Khi ấy, sau khi đi đến hội chúng và lắng nghe lời dạy của bậc Thiện Thệ, tôi đã đạt được quả vị Nhập Lưu và đã xuất gia vào đời sống không nhà.’ 101. 101. ‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, බුද්ධදස්සනලාලසා; අනුස්සතිං තං භාවෙත්වා, අරහත්තමපාපුණිං. ‘Trong một thời gian không lâu sau đó, trong khi khao khát được nhìn thấy đức Phật, tôi đã tu tập về sự niệm tưởng ấy và đã đạt được quả vị A-la-hán.’ 102. 102. ‘‘දස්සනත්ථාය බුද්ධස්ස, සබ්බදා ච වජාමහං; අතිත්තායෙව පස්සාමි, රූපං නයනනන්දනං. ‘Tôi luôn luôn đi đến vì mục đích được nhìn thấy đức Phật. Tôi ngắm nhìn sắc thân làm vui thích đôi mắt mà không bao giờ thấy thỏa mãn.’ 103. 103. ‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, ලක්ඛීනිලයනං වරං; රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තා විහරාමහං. ‘Tôi sống không thỏa mãn (với việc ngắm nhìn) sắc thân cao quý, là nơi nương náu của sự huy hoàng, được sanh ra từ tất cả các pháp Ba-la-mật, và tràn đầy tất cả vẻ đẹp.’ 104. 104. ‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං; සිඞ්ගාලකස්ස යා මාතා, අග්ගා සද්ධාධිමුත්තිකා. ‘Bậc Toàn Thắng, do hài lòng về phẩm chất ấy, đã đặt tôi vào vị trí đứng đầu rằng: ‘Vị mẹ của Siṅgālaka là người đứng đầu về đức tin và sự quyết tâm.’’ 105. 105. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි. ‘Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người làm chủ các thần thông, tôi là người làm chủ thiên nhĩ giới, và tôi là người làm chủ về tha tâm thông.’ 106. 106. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh; Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 107. 107. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Thưa bậc Đại Hùng, nơi Ngài, trí tuệ về Nghĩa, Pháp, và Ngữ, và cũng như thế về Biện tài đã sanh khởi nơi con. 108. 108. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (vân vân)... tôi sống không còn lậu hoặc. 109. 109. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả thật là tốt đẹp... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. 110. 110. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (vân vân)... giáo pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං සිඞ්ගාලමාතා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Siṅgālamātā đã nói lên những câu kệ này. සිඞ්ගාලමාතුථෙරියාපදානං චතුත්ථං. Trưởng Lão Ni Kệ Siṅgālamātā, phẩm thứ tư. 5. සුක්කාථෙරීඅපදානං 5. Trưởng Lão Ni Kệ Sukkā 111. 111. ‘‘එකනවුතිතො [Pg.288] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො. Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī đã xuất hiện, Ngài có tướng hảo đáng chiêm ngưỡng, là bậc thấy rõ tất cả các pháp. 112. 112. ‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ; ධම්මං සුත්වාන මුනිනො, පබ්බජිං අනගාරියං. Khi ấy, tôi sanh ra trong một gia tộc nào đó ở thành Bandhumatī; sau khi nghe Pháp của bậc Mâu-ni, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. 113. 113. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, පටිභානවතී තථා; විචිත්තකථිකා චාපි, ජිනසාසනකාරිකා. Tôi là người đa văn, trì pháp, cũng như có biện tài; và cũng là người thuyết pháp tài tình, người thực hành giáo pháp của bậc Chiến Thắng. 114. 114. ‘‘තදා ධම්මකථං කත්වා, හිතාය ජනතං බහුං ; තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී. Khi ấy, sau khi thuyết pháp vì lợi ích của nhiều chúng sanh; từ đó mệnh chung, tôi đã sanh lên cõi trời Tusita, là người có danh tiếng. 115. 115. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී විය සිඛී ජිනො; තපන්තො යසසා ලොකෙ, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Cách đây ba mươi mốt kiếp, bậc Chiến Thắng Sikhī, như ngọn lửa, đã xuất hiện trên đời, tỏa sáng với danh tiếng, là bậc tối thượng trong những người thuyết giảng. 116. 116. ‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, බුද්ධසාසනකොවිදා; ජොතෙත්වා ජිනවාක්‍යානි, තතොපි තිදිවං ගතා. Khi ấy cũng vậy, sau khi xuất gia, tôi đã thông thạo giáo pháp của đức Phật; sau khi làm rạng rỡ lời dạy của bậc Chiến Thắng, từ đó tôi cũng đã đi đến cõi trời. 117. 117. ‘‘එකතිංසෙව කප්පම්හි, වෙස්සභූ නාම නායකො; උප්පජ්ජිත්ථ මහාඤාණී, තදාපි ච තථෙවහං. Cũng trong kiếp thứ ba mươi mốt ấy, bậc Đạo Sư tên là Vessabhū, bậc có trí tuệ vĩ đại, đã xuất hiện. Và khi ấy, tôi cũng như thế. 118. 118. ‘‘පබ්බජිත්වා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං; ගන්ත්වා මරුපුරං රම්මං, අනුභොසිං මහාසුඛං. Sau khi xuất gia, là người trì pháp, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Chiến Thắng; đi đến thành phố của chư thiên đáng hoan hỷ, tôi đã hưởng thụ đại lạc. 119. 119. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, කකුසන්ධො ජිනුත්තමො; උප්පජ්ජි නරසරණො, තදාපි ච තථෙවහං. Trong kiếp hiền thiện này, đức Kakusandha, bậc Chiến Thắng tối thượng, là nơi nương tựa của nhân loại, đã xuất hiện. Và khi ấy, tôi cũng như thế. 120. 120. ‘‘පබ්බජිත්වා මුනිමතං, ජොතයිත්වා යථායුකං; තතො චුතාහං තිදිවං, අගං සභවනං යථා. Sau khi xuất gia, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Mâu-ni cho đến hết tuổi thọ; từ đó mệnh chung, tôi đã đi đến cõi trời như về nhà của mình. 121. 121. ‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, කොණාගමනනායකො; උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො අමතඞ්ගතො. Cũng trong kiếp này, bậc Đạo Sư Koṇāgamana đã xuất hiện, là nơi nương tựa của thế gian, không còn phiền não, đã đi đến cõi bất tử. 122. 122. ‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, සාසනෙ තස්ස තාදිනො; බහුස්සුතා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං. Khi ấy cũng vậy, sau khi xuất gia trong giáo pháp của vị như vậy, là người đa văn, trì pháp, tôi đã làm rạng rỡ giáo pháp của bậc Chiến Thắng. 123. 123. ‘‘ඉමස්මිංයෙව [Pg.289] කප්පම්හි, කස්සපො මුනිමුත්තමො; උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො මරණන්තගූ. Cũng trong kiếp này, đức Kassapa, bậc Mâu-ni tối thượng, đã xuất hiện, là nơi nương tựa của thế gian, không còn phiền não, đã đi đến tận cùng của sự chết. 124. 124. ‘‘තස්සාපි නරවීරස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ; පරියාපුටසද්ධම්මා, පරිපුච්ඡාවිසාරදා. Sau khi xuất gia trong giáo pháp của bậc Nhân Hùng ấy, tôi đã học hỏi diệu pháp, và thông thạo trong việc hỏi đáp. 125. 125. ‘‘සුසීලා ලජ්ජිනී චෙව, තීසු සික්ඛාසු කොවිදා; බහුං ධම්මකථං කත්වා, යාවජීවං මහාමුනෙ. Tôi có giới hạnh tốt đẹp và có lòng tàm, thông thạo ba học giới; thưa bậc Đại Mâu-ni, sau khi đã thuyết nhiều bài pháp trong suốt cuộc đời. 126. 126. ‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do quả của nghiệp ấy, và do các tác ý cùng nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Tāvatiṃsa. 127. 127. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ. Và giờ đây, trong kiếp cuối cùng, tôi đã sanh ra trong gia đình trưởng giả tại thành phố Giribbaja cao quý, một nơi thịnh vượng, tích tụ nhiều châu báu. 128. 128. ‘‘යදා භික්ඛුසහස්සෙන, පරිවුතො ලොකනායකො; උපාගමි රාජගහං, සහස්සක්ඛෙන වණ්ණිතො. Khi bậc Đạo Sư của thế gian, được một ngàn vị Tỳ-khưu vây quanh, được vua trời Sakka tán thán, đã đi đến thành Rājagaha. 129. 129. ‘‘‘දන්තො දන්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි, විප්පමුත්තො විප්පමුත්තෙහි; සිඞ්ගීනික්ඛසවණ්ණො, රාජගහං පාවිසි භගවා’. ‘Đấng đã được điều phục cùng với các vị đã được điều phục, là các vị cựu bện tóc; đấng đã được giải thoát cùng với các vị đã được giải thoát; Đức Thế Tôn, có màu da như vàng ròng, đã đi vào thành Rājagaha’. 130. 130. ‘‘දිස්වා බුද්ධානුභාවං තං, සුත්වාව ගුණසඤ්චයං; බුද්ධෙ චිත්තං පසාදෙත්වා, පූජයිං තං යථාබලං. Sau khi thấy oai lực của đức Phật ấy, và sau khi nghe về sự tích tụ các đức hạnh của Ngài; tôi đã làm cho tâm tịnh tín nơi đức Phật, và đã cúng dường Ngài tùy theo sức của mình. 131. 131. ‘‘අපරෙන ච කාලෙන, ධම්මදින්නාය සන්තිකෙ; අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං. Và vào một thời gian sau, nơi Tỳ-khưu-ni Dhammadinnā, sau khi từ bỏ gia đình, tôi đã xuất gia vào đời sống không nhà. 132. 132. ‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, කිලෙසෙ ඣාපයිං අහං; උග්ගහිං සාසනං සබ්බං, පබ්බජිත්වාචිරෙනහං. Khi tóc đang được cắt, tôi đã thiêu đốt các phiền não; sau khi xuất gia, không bao lâu sau tôi đã học hỏi toàn bộ giáo pháp. 133. 133. ‘‘තතො ධම්මමදෙසෙසිං, මහාජනසමාගමෙ; ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, ධම්මාභිසමයො අහු. “Sau đó, tôi đã thuyết Pháp trong đại chúng hội họp; trong khi Pháp đang được thuyết giảng, sự chứng ngộ Chân Pháp đã xảy ra. 134. 134. ‘‘නෙකපාණසහස්සානං, තං විදිත්වාතිවිම්හිතො; අභිප්පසන්නො මෙ යක්ඛො, භමිත්වාන ගිරිබ්බජං. Đối với nhiều ngàn chúng sanh, vị dạ-xoa có lòng tịnh tín nơi tôi, sau khi biết được điều ấy và vô cùng kinh ngạc, đã đi loanh quanh khắp thành Giribbaja (Vương Xá). 135. 135. ‘‘කිං මෙ කතා රාජගහෙ මනුස්සා, මධුං පීතාව අච්ඡරෙ; යෙ සුක්කං න උපාසන්ති, දෙසෙන්තිං අමතං පදං. “Những người ở thành Rājagaha (Vương Xá) này đã làm gì vậy, họ chỉ ngồi đó như thể đã uống mật ong? Những người ấy sao lại không hầu cận Tỳ-khưu-ni Sukkā, vị đang thuyết giảng về trạng thái bất tử. 136. 136. ‘‘තඤ්ච [Pg.290] අප්පටිවානීයං, අසෙචනකමොජවං; පිවන්ති මඤ්ඤෙ සප්පඤ්ඤා, වලාහකමිවද්ධගූ. Tôi nghĩ rằng những người có trí tuệ đang uống Pháp ấy, Pháp không thoái chuyển, tự nó đã mỹ vị, và đầy bổ dưỡng, giống như những người lữ hành uống (nước từ) đám mây mưa.” 137. 137. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. “Thưa bậc Đại Mâu-ni, tôi là người làm chủ các thần thông, làm chủ thiên nhĩ giới, và tôi làm chủ tha tâm thông. 138. 138. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh; tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 139. 139. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Thưa bậc Đại Hùng, trí tuệ về nghĩa, pháp, ngữ và biện tài đã khởi sanh cho tôi nơi sự hiện diện của ngài. 140. 140. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. “Các phiền não của tôi đã được đốt cháy… (vân vân)… tôi sống không còn lậu hoặc. 141. 141. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. “Quả thật, sự đến của tôi đã là một sự khéo đến… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 142. 142. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. “Bốn Tuệ phân tích… (vân vân)… giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.” ඉත්ථං සුදං සුක්කා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Sukkā đã nói lên những câu kệ này. සුක්කාථෙරියාපදානං පඤ්චමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Sukkā, phẩm thứ năm. පඤ්චමං භාණවාරං. Phẩm Tụng Đọc thứ năm. 6. අභිරූපනන්දාථෙරීඅපදානං 6. Trưởng Lão Ni Kệ của Abhirūpanandā 143. 143. ‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො; උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා. “Cách đây chín mươi mốt kiếp, bậc Đạo Sư tên là Vipassī đã xuất hiện, ngài có tướng mạo khả ái, là bậc có mắt đối với tất cả các pháp. 144. 144. ‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහාකුලෙ; ජාතා සුරූපා දයිතා, පූජනීයා ජනස්ස ච. Khi ấy, tại thành Bandhumatī, tôi đã sanh ra trong một gia tộc lớn, thịnh vượng và giàu có. Tôi có dung sắc xinh đẹp, được mọi người yêu mến và tôn kính. 145. 145. ‘‘උපගන්ත්වා මහාවීරං, විපස්සිං ලොකනායකං; ධම්මං සුණිත්වා සරණං, උපෙසිං නරනායකං. Sau khi đến gần bậc Đại Hùng, đức Vipassī, bậc Lãnh Đạo thế gian, và lắng nghe Pháp, tôi đã quy y nơi bậc Lãnh Đạo nhân loại. 146. 146. ‘‘සීලෙසු සංවුතා හුත්වා, නිබ්බුතෙ ච නරුත්තමෙ; ධාතුථූපස්ස උපරි, සොණ්ණච්ඡත්තමපූජයිං. Sau khi đã thu thúc trong các giới, và khi bậc Tối Thượng giữa loài người nhập Niết-bàn, tôi đã cúng dường một chiếc lọng vàng bên trên bảo tháp xá-lợi. 147. 147. ‘‘මුත්තචාගා සීලවතී, යාවජීවං තතො චුතා; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං. Suốt đời, tôi là người có giới hạnh và bố thí rộng rãi. Sau khi mệnh chung từ kiếp ấy, tôi từ bỏ thân người và đi đến cõi trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi). 148. 148. ‘‘තදා [Pg.291] දසහි ඨානෙහි, අධිභොත්වාන සෙසකෙ ; රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච. Khi ấy, tôi đã vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: về sắc, thanh, hương, vị, và xúc; 149. 149. ‘‘ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච; තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං. cũng như về tuổi thọ, dung sắc, an lạc, danh tiếng, và quyền lực. Sau khi vượt trội (họ), tôi đã tỏa sáng. 150. 150. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතාහං කපිලව්හයෙ; ධීතා ඛෙමකසක්කස්ස, නන්දා නාමාති විස්සුතා. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng này, tôi đã sanh ra tại thành Kapilavatthu, là con gái của vua Khemaka dòng Sakya, nổi tiếng với tên gọi Nandā. 151. 151. ‘‘අභිරූපසම්පදම්පි, අහු මෙ කන්තිසූචකං; යදාහං යොබ්බනප්පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා. Tôi đã có được vẻ đẹp hoàn hảo, biểu lộ sự duyên dáng. Khi tôi đến tuổi thanh xuân, tôi được trang điểm bởi vẻ đẹp và sự quyến rũ của mình. 152. 152. ‘‘තදා මත්ථෙ සක්‍යානං, විවාදො සුමහා අහු; පබ්බාජෙසි තතො තාතො, මා සක්‍යා විනස්සිංසුති. Khi ấy, vì tôi mà đã có một cuộc tranh chấp lớn lao giữa các vị hoàng tộc Sakya. Do đó, phụ thân đã cho tôi xuất gia, (nghĩ rằng): ‘Mong rằng các vị Sakya sẽ không bị hủy diệt.’ 153. 153. ‘‘පබ්බජිත්වා තථාගතං, රූපදෙස්සිං නරුත්තමං; සුත්වාන නොපගච්ඡාමි, මම රූපෙන ගබ්බිතා. Sau khi xuất gia, nghe rằng đức Như Lai, bậc Tối Thượng giữa loài người, là người chỉ trích sắc đẹp, tôi đã không đến gần ngài, vì kiêu hãnh với sắc đẹp của mình. 154. 154. ‘‘ඔවාදම්පි න ගච්ඡාමි, බුද්ධදස්සනභීරුතා; තදා ජිනො උපායෙන, උපනෙත්වා සසන්තිකං. Tôi cũng không đi để nhận lời giáo huấn, vì sợ phải diện kiến đức Phật. Khi ấy, bậc Chiến Thắng đã dùng phương tiện để đưa tôi đến trước sự hiện diện của ngài. 155. 155. ‘‘තිස්සිත්ථියො නිදස්සෙසි, ඉද්ධියා මග්ගකොවිදො; අච්ඡරාරූපසදිසං, තරුණිං ජරිතං මතං. Bậc thông thạo về đạo lộ, bằng thần thông, đã cho thấy ba người phụ nữ: một thiếu nữ trẻ trung có dung sắc như thiên nữ, một người đàn bà già, và một người đã chết. 156. 156. ‘‘තායො දිස්වා සුසංවිග්ගා, විරත්තාසෙ කළෙවරෙ; අට්ඨාසිං භවනිබ්බින්දා, තදා මං ආහ නායකො. Sau khi thấy họ, tôi vô cùng xúc động, đã ly tham đối với thân thể của mình; tôi đứng đó, nhàm chán đối với sự hiện hữu. Khi ấy, bậc Đạo Sư đã nói với tôi: 157. 157. ‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං; උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං. ‘Này Nandā, hãy nhìn xem thân thể này, nó bệnh hoạn, bất tịnh, và hôi thối; nó rỉ ra và chảy ra, được những kẻ ngu si ưa thích.’ 158. 158. ‘‘‘අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං; යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං. ‘Hãy tu tập tâm về tướng bất tịnh, hãy làm cho nó nhất tâm và định tĩnh. Như thế nào cái này, cũng như vậy cái kia; như thế nào cái kia, cũng như vậy cái này.’ 159. 159. ‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා; තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ වච්ඡසි’. ‘Như thế này, vị ấy đang quán xét, ngày đêm không mệt mỏi; sau đó, với trí tuệ của chính mình, sau khi đã thấu triệt, vị ấy sẽ được an trú’. 160. 160. ‘‘තස්සා [Pg.292] මෙ අප්පමත්තාය, විචරන්තියා යොනිසො; යථාභූතං අයං කායො, දිට්ඨො සන්තරබාහිරො. Đối với tôi là người không dể duôi, trong khi đang tư duy một cách như lý, thân này đã được thấy đúng theo thực Tánh, cả bên trong lẫn bên ngoài. 161. 161. ‘‘අථ නිබ්බින්දහං කායෙ, අජ්ඣත්තඤ්ච විරජ්ජහං; අප්පමත්තා විසංයුත්තා, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා. Bấy giờ, tôi đã nhàm chán ở nơi thân, và tôi đã ly tham ở nội tâm. Tôi là người không dể duôi, không còn bị ràng buộc, được an tịnh, đã được tịch tịnh. 162. 162. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. Và tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông. Hỡi bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về tha tâm thông. 163. 163. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 164. 164. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Hỡi bậc Đại Hùng, ở nơi Ngài, trí tuệ của tôi đã được sanh khởi về các ngành phân tích: nghĩa, pháp, và ngữ nguyên, và luôn cả biện tài nữa. 165. 165. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 166. 166. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả thật là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 167. 167. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං අභිරූපනන්දා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, thật sự Tỳ-khưu-ni Abhirūpanandā đã nói lên những câu kệ này. අභිරූපනන්දාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Abhirūpanandā, phẩm thứ sáu. 7. අඩ්ඪකාසිථෙරීඅපදානං 7. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Aḍḍhakāsi 168. 168. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong kiếp hiền kiếp này, bậc thân tộc của Phạm Thiên, bậc có danh tiếng lớn, bậc Tối Thắng của các vị thuyết giảng, đã sanh khởi, có tên là Kassapa theo họ tộc. 169. 169. ‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ; සංවුතා පාතිමොක්ඛම්හි, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු. Khi ấy, sau khi đã xuất gia trong giáo Pháp của đức Phật ấy, tôi đã được thu thúc trong giới bổn Pātimokkha và trong năm giác quan. 170. 170. ‘‘මත්තඤ්ඤුනී ච අසනෙ, යුත්තා ජාගරියෙපි ච; වසන්තී යුත්තයොගාහං, භික්ඛුනිං විගතාසවං. Và là người biết tiết độ trong việc ăn uống, và cũng chuyên tâm trong sự tỉnh thức; tôi, trong khi đang sống chuyên tâm vào sự thực hành, đối với một vị Tỳ-khưu-ni đã hết các lậu hoặc. 171. 171. ‘‘අක්කොසිං දුට්ඨචිත්තාහං, ගණිකෙති භණිං තදා; තෙන පාපෙන කම්මෙන, නිරයම්හි අපච්චිසං. Tôi, với tâm ác độc, đã mắng nhiếc, khi ấy tôi đã nói rằng: ‘(Bà là) kỹ nữ.’ Do bởi nghiệp xấu ác ấy, tôi đã bị nấu trong địa ngục. 172. 172. ‘‘තෙන [Pg.293] කම්මාවසෙසෙන, අජායිං ගණිකාකුලෙ; බහුසොව පරාධීනා, පච්ඡිමාය ච ජාතියං. Do quả báo còn sót lại của nghiệp ấy, tôi đã sanh vào trong gia đình kỹ nữ, rất nhiều lần phải tùy thuộc vào người khác. Và trong kiếp sống cuối cùng. 173. 173. ‘‘කාසීසු සෙට්ඨිකුලජා, බ්‍රහ්මචාරීබලෙනහං; අච්ඡරා විය දෙවෙසු, අහොසිං රූපසම්පදා. Tôi được sanh trong gia đình của vị triệu phú ở xứ Kāsī. Do năng lực của đời sống Phạm hạnh, tôi đã có được sắc đẹp toàn hảo giống như tiên nữ ở cõi trời. 174. 174. ‘‘දිස්වාන දස්සනීයං මං, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ; ගණිකත්තෙ නිවෙසෙසුං, අක්කොසනබලෙන මෙ. Sau khi nhìn thấy tôi là người đáng được chiêm ngưỡng ở thành phố Giribbaja cao quý, do năng lực của việc mắng nhiếc (trong quá khứ), họ đã đặt tôi vào thân phận kỹ nữ. 175. 175. ‘‘සාහං සුත්වාන සද්ධම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙන දෙසිතං; පුබ්බවාසනසම්පන්නා, පබ්බජිං අනගාරියං. Tôi ấy, sau khi đã nghe được Chánh Pháp do bậc Tối Thắng giữa các đức Phật thuyết giảng, là người có được sự đầy đủ về các thói quen từ quá khứ, đã xuất gia vào đời sống không nhà. 176. 176. ‘‘තදූපසම්පදත්ථාය, ගච්ඡන්තී ජිනසන්තිකං; මග්ගෙ ධුත්තෙ ඨිතෙ සුත්වා, ලභිං දූතොපසම්පදං. Khi ấy, vì mục đích thọ cụ túc giới, trong khi đang đi đến sự hiện diện của bậc Chiến Thắng, sau khi nghe về những kẻ du đãng đang đứng ở trên đường, tôi đã nhận được sự thọ cụ túc giới qua vị sứ giả. 177. 177. ‘‘සබ්බකම්මං පරික්ඛීණං, පුඤ්ඤං පාපං තථෙව ච; සබ්බසංසාරමුත්තිණ්ණා, ගණිකත්තඤ්ච ඛෙපිතං. Tất cả các nghiệp, phước và tội cũng tương tự như thế, đã được đoạn tận. Tôi đã vượt qua tất cả vòng luân hồi, và thân phận kỹ nữ cũng đã được chấm dứt. 178. 178. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. Và tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông. Hỡi bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về tha tâm thông. 179. 179. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 180. 180. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ. Hỡi bậc Đại Hùng, ở nơi Ngài, trí tuệ của tôi đã được sanh khởi về các ngành phân tích: nghĩa, pháp, và ngữ nguyên, và luôn cả biện tài nữa. 181. 181. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được đốt cháy ... tôi sống không còn lậu hoặc. 182. 182. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Sự đến của tôi quả thật là khéo đến ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 183. 183. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích ... lời dạy của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං අඩ්ඪකාසි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, thật sự Tỳ-khưu-ni Aḍḍhakāsi đã nói lên những câu kệ này. අඩ්ඪකාසිථෙරියාපදානං සත්තමං. Trưởng Lão Ni Kệ của Trưởng Lão Ni Aḍḍhakāsi, phẩm thứ bảy. 8. පුණ්ණිකාථෙරීඅපදානං 8. Thánh tích Trưởng lão ni Puṇṇikā 184. 184. ‘‘විපස්සිනො භගවතො, සිඛිනො වෙස්සභුස්ස ච; කකුසන්ධස්ස මුනිනො, කොණාගමනතාදිනො. Của đức Thế Tôn Vipassī, của đức Sikhī, và của đức Vessabhū; của bậc Mâu-ni Kakusandha, của bậc Tādi Koṇāgamana. 185. 185. ‘‘කස්සපස්ස [Pg.294] ච බුද්ධස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ; භික්ඛුනී සීලසම්පන්නා, නිපකා සංවුතින්ද්‍රියා. Và trong giáo Pháp của đức Phật Kassapa, sau khi đã xuất gia, (con đã là) vị Tỳ-khưu-ni có giới hạnh đầy đủ, là người thận trọng, có các căn được thu thúc. 186. 186. ‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, ධම්මත්ථපටිපුච්ඡිකා; උග්ගහෙතා ච ධම්මානං, සොතා පයිරුපාසිතා. (Con đã là người) đa văn, là người hộ trì Giáo pháp, là người hay hỏi về Pháp và nghĩa lý; là người đã học hỏi, đã lắng nghe, và đã thân cận (các bậc trí) về các Pháp. 187. 187. ‘‘දෙසෙන්තී ජනමජ්ඣෙහං, අහොසිං ජිනසාසනෙ; බාහුසච්චෙන තෙනාහං, පෙසලා අතිමඤ්ඤිසං. Con đã là người thuyết giảng ở giữa đại chúng trong giáo Pháp của bậc Chiến Thắng. Do bởi sự đa văn ấy, con đã khinh thường các vị (Tỳ-khưu-ni) khả ái. 188. 188. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ; අනාථපිණ්ඩිනො ගෙහෙ, ජාතාහං කුම්භදාසියා. Và nay, trong kiếp sống cuối cùng này, tại thành phố Sāvatthī cao tột, con đã được sanh ra trong nhà của ngài Anāthapiṇḍika, (là con gái) của người nữ tỳ múc nước. 189. 189. ‘‘ගතා උදකහාරියං, සොත්ථියං දිජමද්දසං; සීතට්ටං තොයමජ්ඣම්හි, තං දිස්වා ඉදමබ්‍රවිං. Khi đi lấy nước, con đã trông thấy một vị Bà-la-môn thông thạo Vệ-đà đang bị cái lạnh hành hạ ở giữa dòng nước. Sau khi trông thấy vị ấy, con đã nói lên lời này. 190. 190. ‘‘‘උදහාරී අහං සීතෙ, සදා උදකමොතරිං; අය්‍යානං දණ්ඩභයභීතා, වාචාදොසභයට්ටිතා. ‘Con là người lấy nước, trong (mùa) lạnh, con luôn phải đi xuống nước; con sợ hãi hình phạt của các chủ nhân, và bị dằn vặt bởi nỗi sợ những lời quở trách.’ 191. 191. ‘‘‘කස්ස බ්‍රාහ්මණ ත්වං භීතො, සදා උදකමොතරි; වෙධමානෙහි ගත්තෙහි, සීතං වෙදයසෙ භුසං’. ‘Này Bà-la-môn, ngài sợ hãi điều gì mà luôn đi xuống nước? Với các chi phần đang run rẩy, ngài phải chịu đựng cái lạnh một cách dữ dội.’ 192. 192. ‘‘‘ජානන්තී වත මං භොති, පුණ්ණිකෙ පරිපුච්ඡසි; කරොන්තං කුසලං කම්මං, රුන්ධන්තං කතපාපකං. ‘Này cô Puṇṇikā, quả thật cô đã biết (mà) vẫn hỏi tôi, người đang làm nghiệp thiện, đang ngăn chận việc ác đã làm.’ 193. 193. ‘‘‘යො චෙ වුඩ්ඪො දහරො වා, පාපකම්මං පකුබ්බති; දකාභිසිඤ්චනා සොපි, පාපකම්මා පමුච්චති’. ‘Dầu là người già hay người trẻ, nếu ai làm điều ác nghiệp, người ấy cũng được giải thoát khỏi ác nghiệp nhờ vào việc tắm gội trong nước.’ 194. 194. ‘‘උත්තරන්තස්ස අක්ඛාසිං, ධම්මත්ථසංහිතං පදං; තඤ්ච සුත්වා ස සංවිග්ගො, පබ්බජිත්වාරහා අහු. Con đã nói với vị ấy đang đi lên (khỏi bờ) lời nói hợp với ý nghĩa của Giáo pháp. Và sau khi nghe điều ấy, vị ấy đã xúc động, đã xuất gia, và đã trở thành bậc A-la-hán. 195. 195. ‘‘පූරෙන්තී ඌනකසතං, ජාතා දාසිකුලෙ යතො; තතො පුණ්ණාති නාමං මෙ, භුජිස්සං මං අකංසු තෙ. Bởi vì con được sanh ra trong gia đình nữ tỳ, là người làm cho tròn đủ (số) một trăm còn thiếu, do đó tên của con là Puṇṇā. Các vị ấy đã trả tự do cho con. 196. 196. ‘‘සෙට්ඨිං තතොනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං; න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං. Sau đó, sau khi được vị trưởng giả cho phép, con đã xuất gia, sống đời không nhà. Không bao lâu sau, con đã chứng đắc quả A-la-hán. 197. 197. ‘‘ඉද්ධීසු [Pg.295] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. Bạch đấng Đại Mâu-ni, con là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ thông; con là người thuần thục về tha tâm thông. 198. 198. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Con biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa. 199. 199. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා. Về các (tuệ) phân tích về ý nghĩa, về Pháp, về ngữ nguyên, và cũng tương tự như thế về biện tài, trí tuệ của con được không tỳ vết, được trong sạch, nhờ vào năng lực của đức Phật tối thượng. 200. 200. ‘‘භාවනාය මහාපඤ්ඤා, සුතෙනෙව සුතාවිනී; මානෙන නීචකුලජා, න හි කම්මං විනස්සති. Do nhờ sự tu tập, (con có) trí tuệ vĩ đại; do nhờ sự học hỏi, (con là người) có học thức. Do bởi lòng kiêu mạn, (con) sanh vào gia đình thấp kém. Quả thật, nghiệp không bị hủy hoại. 201. 201. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của con đã được đốt cháy... (vân vân)... con sống không còn lậu hoặc. 202. 202. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Quả thật, sự đến của con là khéo đến... (vân vân)... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. 203. 203. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn (tuệ) phân tích... (vân vân)... giáo Pháp của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං පුණ්ණිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, thật vậy, Tỳ-khưu-ni Puṇṇikā đã nói những câu kệ này. පුණ්ණිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං. Thánh tích Trưởng lão ni Puṇṇikā, phẩm thứ tám. 9. අම්බපාලිථෙරීඅපදානං 9. Thánh tích Trưởng lão ni Ambapālī 204. 204. ‘‘යො රංසිඵුසිතාවෙළො, ඵුස්සො නාම මහාමුනි; තස්සාහං භගිනී ආසිං, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ. Vị Đại Mâu-ni tên là Phussa, người có thân được các tia sáng chạm đến; con đã là em gái của ngài, con đã được sanh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ. 205. 205. ‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, විප්පසන්නෙන චෙතසා; මහාදානං දදිත්වාන, පත්ථයිං රූපසම්පදං. Sau khi nghe Giáo pháp của ngài, với tâm ý vô cùng trong sạch, sau khi đã thực hiện việc bố thí vĩ đại, con đã nguyện cầu được sắc đẹp toàn hảo. 206. 206. ‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී ලොකග්ගනායකො; උප්පන්නො ලොකපජ්ජොතො, තිලොකසරණො ජිනො. Cách đây ba mươi mốt kiếp, đức Sikhī, bậc Lãnh Đạo Tối Thượng của thế gian, bậc Chiến Thắng, ngọn đèn của thế gian, nơi nương tựa của ba cõi, đã xuất hiện. 207. 207. ‘‘තදාරුණපුරෙ රම්මෙ, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා; විමුත්තචිත්තං කුපිතා, භික්ඛුනිං අභිසාපයිං. Khi ấy, tại thành Aruṇa xinh đẹp, (con) sanh trong gia đình Bà-la-môn; do tức giận, con đã nguyền rủa một vị Tỳ-khưu-ni có tâm giải thoát. 208. 208. ‘‘වෙසිකාව අනාචාරා, ජිනසාසනදූසිකා; එවං අක්කොසයිත්වාන, තෙන පාපෙන කම්මුනා. ‘Giống như kỹ nữ, không có phẩm hạnh, là người phá hoại giáo Pháp của bậc Chiến Thắng.’ Sau khi đã mắng nhiếc như vậy, do bởi ác nghiệp ấy, 209. 209. ‘‘දාරුණං [Pg.296] නිරයං ගන්ත්වා, මහාදුක්ඛසමප්පිතා; තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා තපස්සිනී. Sau khi đi đến địa ngục khủng khiếp, (con) đã phải chịu đựng nỗi khổ đau to lớn. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, (con) đã tái sanh vào cõi người, là một người khốn khổ. 210. 210. ‘‘දසජාතිසහස්සානි, ගණිකත්තමකාරයිං; තම්හා පාපා න මුච්චිස්සං, භුත්වා දුට්ඨවිසං යථා. Trong mười ngàn kiếp sống, tôi đã làm nghề kỹ nữ; tôi đã không thoát khỏi tội lỗi ấy, giống như đã ăn phải chất độc hiểm nghèo. 211. 211. ‘‘බ්‍රහ්මචරියමසෙවිස්සං, කස්සපෙ ජිනසාසනෙ; තෙන කම්මවිපාකෙන, අජායිං තිදසෙ පුරෙ. Tôi đã thực hành phạm hạnh trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng Kassapa. Do quả của nghiệp ấy, tôi đã được sanh ở cõi trời Ba Mươi Ba. 212. 212. ‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අහොසිං ඔපපාතිකා; අම්බසාඛන්තරෙ ජාතා, අම්බපාලීති තෙනහං. Khi đã đạt đến kiếp sống cuối cùng, tôi đã là người hóa sanh; được sanh ra ở giữa các cành xoài, do đó tôi có tên là Ambapālī. 213. 213. ‘‘පරිවුතා පාණකොටීහි, පබ්බජිං ජිනසාසනෙ; පත්තාහං අචලං ඨානං, ධීතා බුද්ධස්ස ඔරසා. Được vây quanh bởi hàng triệu chúng sanh, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng. Tôi đã đạt đến trạng thái bất động, là người con gái sanh từ ngực của đức Phật. 214. 214. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, සොතධාතුවිසුද්ධියා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về các thần thông, về sự thanh tịnh của thiên nhĩ giới, và tôi là người thuần thục về tha tâm thông. 215. 215. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 216. 216. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා. Về nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng tương tự như thế về biện tài, trí tuệ của tôi không tỳ vết và trong sạch, nhờ vào năng lực của đức Phật tối thượng. 217. 217. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt... (v.v.)... tôi sống không còn lậu hoặc. 218. 218. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến... (v.v.)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 219. 219. ‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích... (v.v.)... giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං අම්බපාලි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො Như vậy, Tỳ-khưu-ni Ambapālī đã nói những câu kệ này. අභාසිත්ථාති. (kết thúc câu chuyện). අම්බපාලිථෙරියාපදානං නවමං. Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Ambapālī, phần thứ chín. 10. පෙසලාථෙරීඅපදානං 10. Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Pesalā 220. 220. ‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො; කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො. Trong kiếp hiền kiếp này, bậc thân quyến của Phạm Thiên, có danh tiếng lớn, tên là Kassapa theo dòng họ, bậc tối thượng của những người thuyết giảng, đã sanh khởi. 221. 221. ‘‘සාවත්ථියං [Pg.297] පුරෙ වරෙ, උපාසකකුලෙ අහං; පසූතා තං ජිනවරං, දිස්වා සුත්වා ච දෙසනං. Tại thành phố Sāvatthī cao quý, tôi đã được sanh ra trong gia đình của một người cận sự. Sau khi đã nhìn thấy và nghe được lời thuyết giảng của đấng Chiến Thắng cao cả ấy. 222. 222. ‘‘තං වීරං සරණං ගන්ත්වා, සීලානි ච සමාදියිං; කදාචි සො මහාවීරො, මහාජනසමාගමෙ. Sau khi đã đi đến quy y nơi bậc Anh Hùng ấy, tôi cũng đã thọ trì các giới. Có một lần, bậc Đại Hùng ấy, ở giữa đại chúng. 223. 223. ‘‘අත්තනො අභිසම්බොධිං, පකාසෙසි නරාසභො; අනනුස්සුතධම්මෙසු, පුබ්බෙ දුක්ඛාදිකෙසු ච. Bậc Ngưu Vương giữa loài người đã tuyên thuyết về sự toàn giác của chính ngài, về các pháp chưa từng được nghe trước đây, về khổ và các pháp tương tự. 224. 224. ‘‘චක්ඛු ඤාණඤ්ච පඤ්ඤා ච, විජ්ජාලොකො ච ආසි මෙ; තං සුත්වා උග්ගහෙත්වාන, පරිපුච්ඡිඤ්ච භික්ඛවො. Nhãn, trí, tuệ, và ánh sáng của minh đã khởi sanh nơi tôi. Sau khi nghe và học hỏi điều ấy, tôi đã hỏi các vị Tỳ-khưu. 225. 225. ‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච; ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං. Do nghiệp đã được làm tốt đẹp ấy, và do các tác ý và nguyện vọng, sau khi từ bỏ thân người, tôi đã đi đến cõi trời Ba Mươi Ba. 226. 226. ‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිමහාකුලෙ; උපෙච්ච බුද්ධං සද්ධම්මං, සුත්වා සච්චූපසංහිතං. Và bây giờ, trong kiếp sống cuối cùng, tôi được sanh ra trong một gia đình trưởng giả lớn. Sau khi đã đến gần đức Phật và nghe được diệu pháp liên quan đến các sự thật. 227. 227. ‘‘පබ්බජිත්වාචිරෙනෙව, සච්චත්ථානි විචින්තයං; ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං. Sau khi xuất gia, không bao lâu sau, trong khi suy xét về ý nghĩa của các sự thật, tôi đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc và đã chứng đắc A-la-hán quả. 228. 228. ‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා; චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ. Thưa bậc Đại ẩn sĩ, tôi là người thuần thục về các thần thông, về thiên nhĩ giới, và tôi là người thuần thục về tha tâm thông. 229. 229. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං; සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො. Tôi biết được các tiền kiếp, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, bây giờ không còn tái sanh nữa. 230. 230. ‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච; ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා. Về nghĩa, pháp, và ngữ, và cũng tương tự như thế về biện tài, trí tuệ của tôi không tỳ vết và trong sạch, nhờ vào năng lực của đức Phật tối thượng. 231. 231. ‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා; නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Giống như voi cái đã bẻ gãy các dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. 232. 232. ‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ; තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං. Thật vậy, sự đến của tôi là khéo đến, sự đến của tôi ở nơi sự hiện diện của đức Phật. Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. 233. 233. ‘‘පටිසම්භිදා [Pg.298] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ; ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’. Bốn Tuệ Phân Tích, và tám giải thoát này, sáu thắng trí đã được chứng ngộ, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành. ඉත්ථං සුදං පෙසලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති. Như vậy, Tỳ-khưu-ni Pesalā đã nói những câu kệ này. පෙසලාථෙරියාපදානං දසමං. Trưởng Lão Ni Sự của ni trưởng Pesalā, phần thứ mười. ඛත්තියාවග්ගො චතුත්ථො. Hết phẩm Khattiyā thứ tư. තස්සුද්දානං – Tóm lược của phẩm ấy – ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණී චෙව, තථා උප්පලදායිකා; සිඞ්ගාලමාතා සුක්කා ච, අභිරූපා අඩ්ඪකාසිකා. Trưởng lão ni Khattiyā, và Brāhmaṇī, cũng vậy là Uppaladāyikā; Siṅgālamātā, và Sukkā, Abhirūpā, Aḍḍhakāsikā. පුණ්ණා ච අම්බපාලී ච, පෙසලාති ච තා දස; ගාථායො ද්විසතානෙත්ථ, ද්විචත්තාලීස චුත්තරි. Và Puṇṇā, và Ambapālī, và Pesalā, đó là mười vị. Ở đây, có hai trăm bốn mươi hai câu kệ ở trên. අථ වග්ගුද්දානං – Sau đây là phần tóm lược các phẩm – සුමෙධා එකූපොසථා, කුණ්ඩලකෙසී ඛත්තියා; සහස්සං තිසතා ගාථා, සත්තතාලීස පිණ්ඩිතා. (Phẩm) Sumedhā, Ekūposathā, Kuṇḍalakesī, Khattiyā. Một ngàn ba trăm bốn mươi bảy câu kệ đã được gom lại. සහ උද්දානගාථාහි, ගණිතායො විභාවිභි; සහස්සං තිසතං ගාථා, සත්තපඤ්ඤාසමෙව චාති. Cùng với các câu kệ tóm lược, đã được các bậc trí tuệ tính đếm, có một ngàn ba trăm và năm mươi bảy câu kệ. ථෙරිකාපදානං සමත්තං. Thánh Nữ Ký Sự đã hoàn tất. අපදානපාළි සමත්තා. Kinh Apadāna đã hoàn tất.