නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

ඛුද්දකනිකායෙ

小部

ථෙරාපදානපාළි

长老传

(දුතියො භාගො)

第二分

43. සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො

43. 一扫者品

1. සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං

1. 一扫者长老本行

1.

1.

‘‘විපස්සිනො [Pg.1] භගවතො, පාටලිං බොධිමුත්තමං;

දිස්වාව තං පාදපග්ගං, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං.

我见到毗婆尸(Vipassī)世尊的殊胜波吒罗(pāṭali)菩提；既见彼殊胜树，我于彼处心生净信。

2.

2.

‘‘සම්මජ්ජනිං ගහෙත්වාන, බොධිං සම්මජ්ජි තාවදෙ;

සම්මජ්ජිත්වාන තං බොධිං, අවන්දිං පාටලිං අහං.

手执扫帚，即时清扫菩提；既已清扫彼菩提，我礼敬波吒罗树。

3.

3.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

නමස්සමානො තං බොධිං, ගඤ්ඡිං පටිකුටිං අහං.

于彼处令心生净信，合掌置于顶上；顶礼彼菩提时，我倒退而行。

4.

4.

‘‘තාදිමග්ගෙන ගච්ඡාමි, සරන්තො බොධිමුත්තමං;

අජගරො මං පීළෙසි, ඝොරරූපො මහබ්බලො.

我如是而行，忆念无上菩提；巨蟒压迫于我，其形可怖力强大。

5.

5.

‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, ඵලෙන තොසයී මමං;

කළෙවරං මෙ ගිලති, දෙවලොකෙ රමාමහං.

临终之时我造业，其果令我心欢喜；我身虽为彼所吞，我于天界得享乐。

6.

6.

‘‘අනාවිලං මම චිත්තං, විසුද්ධං පණ්ඩරං සදා;

සොකසල්ලං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම.

我心恒常澄澈、纯净、皎洁；我不知忧箭，亦无我心之热恼。

7.

7.

‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, අපමාරො විතච්ඡිකා;

දද්දු කණ්ඩු ච මෙ නත්ථි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

麻风、痈疽与白癣，癫痫、疥疮及瘙痒，于我皆无此诸患，此是清扫之果报。

8.

8.

‘‘සොකො [Pg.2] ච පරිදෙවො ච, හදයෙ මෙ න විජ්ජති;

අභන්තං උජුකං චිත්තං, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

忧愁与悲叹，我心中无有；我心正直无动摇，此是清扫之果报。

9.

9.

‘‘සමාධීසු න මජ්ජාමි, විසදං හොති මානසං;

යං යං සමාධිමිච්ඡාමි, සො සො සම්පජ්ජතෙ මමං.

于诸定我不放逸，心意变得甚明净；凡我所欲求之定，彼彼于我皆成就。

10.

10.

‘‘රජනීයෙ න රජ්ජාමි, අථො දුස්සනියෙසු ච;

මොහනීයෙ න මුය්හාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

于可染处我不染，于可瞋处我亦不瞋，于可痴处我不痴，此是清扫之果报。

11.

11.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං සම්මජ්ජනායිදං.

九十一劫昔，我于彼时造此业；自是以来不知恶趣，此是清扫之果报。

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽，一切诸有已根除；如象断除其系缚，我住于此成无漏。

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今来佛前，实为一善来；三明我已得，佛陀教已成。

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六种神通，皆已亲证；佛陀之教导已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一扫者长老宣说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

සකිංසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

一扫者长老本行第一

2. එකදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං

2. 施一衣长老本行

15.

15.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං තිණහාරකො;

තිණහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

于天鹅城(Haṃsavatī)中，我曾为负草者；我以负草维生，并以此抚养妻儿。

16.

16.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

胜者莲华最胜(Padumuttaro)，已达一切法彼岸，为世间之导师，摧毁无明黑暗后，出现于世。

17.

17.

‘‘සකෙ ඝරෙ නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ;

‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, දෙය්‍යධම්මො න විජ්ජති.

于自家中坐，随即作此思惟：“佛陀已出现于世，（我却）无有可施之物。”

18.

18.

‘‘‘ඉදං [Pg.3] මෙ සාටකං එකං, නත්ථි මෙ කොචි දායකො;

දුක්ඛො නිරයසම්ඵස්සො, රොපයිස්සාමි දක්ඛිණං’.

“此乃我唯一之衣，亦无施予我者；地狱之触为苦，我当播种福田。”

19.

19.

‘‘එවාහං චින්තයිත්වාන, සකං චිත්තං පසාදයිං;

එකං දුස්සං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

我如是思惟，令自心清净；取此唯一之衣，供养最胜佛陀。

20.

20.

‘‘එකං දුස්සං දදිත්වාන, උක්කුට්ඨිං සම්පවත්තයිං;

‘යදි බුද්ධො තුවං වීර, තාරෙහි මං මහාමුනි’.

布施一衣后，我高声欢呼：“英雄！若您是佛，大牟尼！请度脱我。”

21.

21.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මම දානං පකිත්තෙන්තො, අකා මෙ අනුමොදනං.

莲华最胜(Padumuttaro)世间解，堪受供养者；称扬我之布施，为我作随喜。

22.

22.

‘‘‘ඉමිනා එකදුස්සෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි.

“以此一衣之布施，以及意乐与誓愿故，于十万劫中，汝将不堕恶趣。

23.

23.

‘‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි;

තෙත්තිංසක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි.

“三十六次为天帝，主宰天界；三十三次为转轮王。

24.

24.

‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං ;

දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, සංසරන්තො තුවං භවෙ.

“（汝）于天界人间流转时，所获地方王权，广阔无量，不可胜数。

25.

25.

‘‘‘රූපවා ගුණසම්පන්නො, අනවක්කන්තදෙහවා ;

අක්ඛොභං අමිතං දුස්සං, ලභිස්සසි යදිච්ඡකං’.

“（汝将）相貌庄严，具足功德，身不可犯；亦将随心所欲，获得不坏无量之衣。”

26.

26.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

说此语已，彼正等觉者，名为莲华最上之英雄，如天鹅王翔于空，飞升进入天际。

27.

27.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං.

我所生之处，无论天界或人间，资财受用皆无缺，此是一衣之果报。

28.

28.

‘‘පදුද්ධාරෙ පදුද්ධාරෙ, දුස්සං නිබ්බත්තතෙ මමං;

හෙට්ඨා දුස්සම්හි තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම.

每当举足时，皆有衣为我而生；我立于下方衣上，上方有衣为华盖。

29.

29.

‘‘චක්කවාළං උපාදාය, සකානනං සපබ්බතං;

ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, දුස්සෙහච්ඡාදයෙය්‍ය තං.

乃至此轮围世界，连同其森林山脉，我今若有意乐，皆能以衣覆之。

30.

30.

‘‘තෙනෙව එකදුස්සෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ;

සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ.

仅因彼一衣之施，我于诸有中流转；身为黄金之色，于诸有中恒流转。

31.

31.

‘‘විපාකං [Pg.4] විඑකදුස්සස්ස, නාජ්ඣගං කත්ථචික්ඛයං;

අයං මෙ අන්තිමා ජාති, විපච්චති ඉධාපි මෙ.

一衣之施的果报，于任何生我未见其尽；此为我最后之生，于此生中果亦成熟。

32.

32.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දුස්සමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකදුස්සස්සිදං ඵලං.

于十万劫前，我于彼时施一衣；自是以来，我不知有恶趣，此乃一衣之果报。

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……我已奉行佛陀之教法。

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

“四无碍解……我已奉行佛陀之教法。”如是，具寿一衣施长老诵此诸偈。

එකදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

一衣施长老本行第二。

3. එකාසනදායකත්ථෙරඅපදානං

3. 一坐施长老本行

36.

36.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, ගොසිතො නාම පබ්බතො;

අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා.

“雪山(Himavanta)之不远处，有名为牛迹(Gosita)之山；我于彼处善建净修林，亦善造叶庵。”

37.

37.

‘‘නාරදො නාම නාමෙන, කස්සපො ඉති මං විදූ;

සුද්ධිමග්ගං ගවෙසන්තො, වසාමි ගොසිතෙ තදා.

“我名那罗达(Nārada)，人亦知我为迦叶(Kassapa)；彼时我为寻清净道，居住于牛迹山。”

38.

38.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, අගඤ්ඡි අනිලඤ්ජසා.

“胜者波头摩多罗(Padumuttara)，已达诸法之彼岸；彼正等觉者乐于寂静，经由天道而来。”

39.

39.

‘‘වනග්ගෙ ගච්ඡමානස්ස, දිස්වා රංසිං මහෙසිනො;

කට්ඨමඤ්චං පඤ්ඤාපෙත්වා, අජිනඤ්ච අපත්ථරිං.

“见彼大仙行于林梢，身放光明，我即铺设木床，并敷上羚羊皮。”

40.

40.

‘‘ආසනං පඤ්ඤාපෙත්වාන, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“敷设座位已，合掌于顶上，表达欢喜心，我作如是言：”

41.

41.

‘‘‘සල්ලකත්තො මහාවීර, ආතුරානං තිකිච්ඡකො;

මමං රොගපරෙතස්ස, තිකිච්ඡං දෙහි නායක.

“大雄拔箭者，病者之医师；导师，我为病所困，请为我疗治。”

42.

42.

‘‘‘කල්ලත්ථිකා යෙ පස්සන්ති, බුද්ධසෙට්ඨ තුවං මුනෙ;

ධුවත්ථසිද්ධිං පප්පොන්ති, එතෙසං අජරො භවෙ.

“至上佛陀、牟尼！凡希求安乐者得见您，必能成就坚固之利益，彼等之生无有衰朽。”

43.

43.

‘‘‘න [Pg.5] මෙ දෙය්‍යධම්මො අත්ථි, පවත්තඵලභොජිහං;

ඉදං මෙ ආසනං අත්ථි, නිසීද කට්ඨමඤ්චකෙ’.

“我无可施之物，我仅食自落之果；我有此座位，请坐于此木床上。”

44.

44.

‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, අසම්භීතොව කෙසරී;

මුහුත්තං වීතිනාමෙත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

世尊于彼处安坐，如狮子无所畏惧；片刻之后，说此言语：

45.

45.

‘‘‘විසට්ඨො හොහි මා භායි, ලද්ධො ජොතිරසො තයා;

යං තුය්හං පත්ථිතං සබ්බං, පරිපූරිස්සතිනාගතෙ.

“汝当安心，莫要恐惧，汝已得光明味(Jotirasa)宝石；汝所有一切愿求，未来皆将圆满。”

46.

46.

‘‘‘න මොඝං තං කතං තුය්හං, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

සක්කා උද්ධරිතුං අත්තා, යස්ස චිත්තං පණීහිතං.

“于无上福田，汝所作不虚；若心善安立，则能自拔济。”

47.

47.

‘‘‘ඉමිනාසනදානෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

කප්පසතසහස්සානි, විනිපාතං න ගච්ඡසි.

“以此座位布施，以及思与愿故，于十万劫中，汝将不堕恶趣。”

48.

48.

‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි;

අසීතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සසි.

“五十次为天帝，行天王之职；八十次为转轮王。”

49.

49.

‘‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසාරෙ සංසරිස්සසි’.

“为王于广阔国土，其数不可胜计；于一切处皆安乐，轮回于生死之中。”

50.

50.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

“说此语已，名为莲华顶(Padumuttara)之等正觉者，彼勇者升入空中，犹如鹅王翔于天际。”

51.

51.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සරථං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, එකාසනස්සිදං ඵලං.

“象乘、马乘、车乘与轿子，我获得此等一切，此乃一座之果报。”

52.

52.

‘‘කානනං පවිසිත්වාපි, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

“即便入于林中，当我需要座位时，知我心之所念，宝座即时现前。”

53.

53.

‘‘වාරිමජ්ඣගතො සන්තො, යදා ඉච්ඡාමි ආසනං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

“即便身处水中央，当我需要座位时，知我心之所念，宝座即时现前。”

54.

54.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

පල්ලඞ්කසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.

“无论我投生何处，或为天人或为人，恒有十万宝座，常时围绕于我。”

55.

55.

‘‘දුවෙ [Pg.6] භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ.

“我轮回于二有，或在天界或人间；我出生于二姓，或为刹帝利或婆罗门。”

56.

56.

‘‘එකාසනං දදිත්වාන, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

ධම්මපල්ලඞ්කමාදාය, විහරාමි අනාසවො.

“于无上福田，布施一座位，我已得法座，安住于无漏。”

57.

57.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

“于十万劫昔，我行彼布施；不复识恶趣，此一座之果。”

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀之教法，我已圆满行。”

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法，我已圆满行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකාසනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一座施者长老，宣此诸偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

එකාසනදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

一座施者长老本行第三竟。

4. සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. 七咖丹巴花长老本行

61.

61.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, කුක්කුටො නාම පබ්බතො;

තම්හි පබ්බතපාදම්හි, සත්ත බුද්ධා වසිංසු තෙ.

“雪山(Himavanta)不远处，有名为鸡(Kukkuṭa)之山；于彼山之山麓，有七位辟支佛居住。”

62.

62.

‘‘කදම්බං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං;

සත්ත මාලා ගහෙත්වාන, පුඤ්ඤචිත්තෙන ඔකිරිං.

“见咖丹巴(kadamba)树花开，我合掌致敬意；采撷七朵花，以净信之心散布。”

63.

63.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业，以及意乐与誓愿；舍弃此人身，我得生忉利天。

64.

64.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我于尔时造此业；我不知有恶趣，此乃供佛之果报。

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我安住无漏。

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来为善来……佛陀之教法，我已成办。

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.7] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法，我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සත්තකදම්බපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿七咖丹巴花长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

සත්තකදම්බපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

七咖丹巴花长老本行传，第四。

5. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. 拘兰陀花长老本行传

68.

68.

‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ;

පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති.

往昔父母亡故后，我曾为林中猎人；我以屠兽为生，于我实无善业。

69.

69.

‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.

于我住处附近，世间顶导者提沙(Tisso)佛，具眼者出于悲悯，示现三处足印。

70.

70.

‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං.

得见提沙导师之足印，我心欢喜而踊跃，于彼足印生净信。

71.

71.

‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං;

සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං.

得见一株拘兰陀(Koraṇḍa)树，于地上生长开花，我连同花簇一并取下，供养于最胜足印。

72.

72.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业，以及意乐与誓愿；舍弃此人身，我得生忉利天。

73.

73.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

කොරණ්ඩවණ්ණකොයෙව, සුප්පභාසො භවාමහං.

无论我生于何处，或为天人或为人；我身皆如拘兰陀花色，恒常光明灿烂。

74.

74.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං.

于九十二劫昔，我于尔时造此业；我不知有恶趣，此乃供养足印之果报。

75.

75.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我安住无漏。

76.

76.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来为善来……佛陀之教法，我已成办。

77.

77.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

四无碍解……佛陀之教法，我已成办。如是，具寿拘兰陀花长老宣说了此等偈颂。

කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

拘兰陀花长老本行传，第五。

6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 施醍醐者长老本行传

78.

78.

‘‘සුචින්තිතං [Pg.8] භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං.

善思(Sucintita)世尊，世间最长者，人中之雄，坐于大林中，为风病所逼迫。

79.

79.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං;

කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං.

我见而心喜，供养澄清酥油；因我所作与所集，此跋吉罗替(Bhāgīrathī)恒河亦然。

80.

80.

‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම;

අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා.

四大海洋，皆为我化为酥油；此坚固大地，无量且无数。

81.

81.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා;

චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා.

了知我意，大地化为蜜与糖；此等四洲之树，根植大地生长。

82.

82.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ;

පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

了知我意，彼等化为如意树；五十次身为天主，我行天王事。

83.

83.

‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

五十一次，我曾为转轮王；为地方王则国土广阔，其数无量。

84.

84.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං.

九十四劫前，我于彼时行布施；自彼时以来，我不知有恶趣，此乃供养澄清酥油之果报。

85.

85.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

86.

86.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法已奉行。

87.

87.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施澄清酥油长老说了这些

අභාසිත්ථාති.

偈颂。

ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

施澄清酥油者长老本行第六。

7. එකධම්මස්සවනියත්ථෙරඅපදානං

7. 一法听闻者长老本行第七

88.

88.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

චතුසච්චං පකාසෙන්තො, සන්තාරෙසි බහුං ජනං.

名为莲华上(Padumuttara)的胜者，已达诸法之彼岸；宣说四圣谛，度脱了众多众生。

89.

89.

‘‘අහං [Pg.9] තෙන සමයෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො;

ධුනන්තො වාකචීරානි, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

我于彼时，为具大威力之苦行者；抖擞树皮衣，于空中而行。

90.

90.

‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස උපරි, ගන්තුං න විසහාමහං;

පක්ඛීව සෙලමාසජ්ජ, ගමනං න ලභාමහං.

我无法飞越最胜佛陀之上；如鸟撞山岩，无法前行。

91.

91.

‘‘උදකෙ වොක්කමිත්වාන, එවං ගච්ඡාමි අම්බරෙ;

න මෙ ඉදං භූතපුබ්බං, ඉරියාපථවිකොපනං.

如涉水而行，我于空中亦然；此行仪之障碍，于我未曾有。

92.

92.

‘‘හන්ද මෙතං ගවෙසිස්සං, අප්පෙවත්ථං ලභෙය්‍යහං;

ඔරොහන්තො අන්තලික්ඛා, සද්දමස්සොසි සත්ථුනො.

“我今当寻此事，或能有所获益；自空中降下时，得闻导师之声。”

93.

93.

‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා;

අනිච්චතං කථෙන්තස්ස, තඤ්ඤෙව උග්ගහිං තදා;

以可爱、悦耳、美妙之声，宣说无常法，我于彼时领受之。

අනිච්චසඤ්ඤමුග්ගය්හ, අගමාසිං මමස්සමං.

领受无常想后，我回到我的净修处。

94.

94.

‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං;

චරිමෙ වත්තමානම්හි, සද්ධම්මස්සවනං සරිං.

我于彼处尽寿而住，于彼地命终；当临终之时，忆起所闻正法。

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以彼善作业，以及思与愿故；舍弃人身后，我往生忉利天。

96.

96.

‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

于三万劫中，我乐于天界；亦曾五十一度，作为天界之王。

97.

97.

‘‘එකවීසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

亦曾二十一次，我为转轮王；为地方之王，其数广大不可计。

98.

98.

‘‘අනුභොමි සකං පුඤ්ඤං, සුඛිතොහං භවාභවෙ;

අනුස්සරාමි තං සඤ්ඤං, සංසරන්තො භවාභවෙ;

න කොටිං පටිවිජ්ඣාමි, නිබ්බානං අච්චුතං පදං.

于诸有之中，我安乐并享受己福；于诸有轮回时，我忆念彼无常想；然我未通达，无死之境地涅槃。

99.

99.

‘‘පිතුගෙහෙ නිසීදිත්වා, සමණො භාවිතින්ද්‍රියො;

කථංස පරිදීපෙන්තො, අනිච්චතමුදාහරි.

于父家中坐，沙门修诸根；彼开示说法，宣说于无常。

100.

100.

‘‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, උප්පාදවයධම්මිනො;

උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො’.

诸行实无常，是生灭法；生灭灭已，寂灭为乐。

101.

101.

‘‘සහ [Pg.10] ගාථං සුණිත්වාන, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

甫闻此偈颂，我忆起往昔之想；于此一坐中，即证阿罗汉果。

102.

102.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං.

生年仅七岁，我证阿罗汉；佛陀授我戒，此闻法之果。

103.

103.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ධම්මමසුණිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධම්මස්සවනස්සිදං ඵලං.

十万劫之前，我曾听闻法；自彼时以来，不复知恶趣，此闻法之果。

104.

104.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

105.

105.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已奉行佛陀教法。

106.

106.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකධම්මස්සවනියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿一法听闻长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

එකධම්මස්සවනියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

一法听闻长老传，第七。

8. සුචින්තිතත්ථෙරඅපදානං

8. 善思惟长老传

107.

107.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං කස්සකො තදා;

කසිකම්මෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

于天鹅城(Haṃsavatī)中，我曾为农夫；以农事为生，并以此养育妻儿。

108.

108.

‘‘සුසම්පන්නං තදා ඛෙත්තං, ධඤ්ඤං මෙ ඵලිනං අහු;

පාකකාලෙ ච සම්පත්තෙ, එවං චින්තෙසහං තදා.

彼时田地丰饶，我的谷物结实累累；待到成熟之时，我当时如是思惟。

109.

109.

‘‘නච්ඡන්නං නප්පතිරූපං, ජානන්තස්ස ගුණාගුණං;

යොහං සඞ්ඝෙ අදත්වාන, අග්ගං භුඤ්ජෙය්‍ය චෙ තදා.

我既知功过，若不先供养僧团而自食初熟之物，此实为不当，非所应为。

110.

110.

‘‘අයං බුද්ධො අසමසමො, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො;

තතො පභාවිතො සඞ්ඝො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො.

此佛无与伦比，具足三十二大人相；僧团由彼而出，是无上之福田。

111.

111.

‘‘තත්ථ දස්සාමහං දානං, නවසස්සං පුරෙ පුරෙ;

එවාහං චින්තයිත්වාන, හට්ඨො පීණිතමානසො.

“于彼佛僧伽，我将初熟谷，率先作供养。如是思惟已，我心甚欢喜，意悦而满足。”

112.

112.

‘‘ඛෙත්තතො [Pg.11] ධඤ්ඤමාහත්වා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමිං;

උපසඞ්කම්ම සම්බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“我从田间运来谷物，趋诣正自觉者，即世间最上者、人中之雄；顶礼导师双足后，我说了这番话：”

113.

113.

‘‘‘නවසස්සඤ්ච සම්පන්නං, ආයාගොසි ච ත්වං මුනෙ;

අනුකම්පමුපාදාය, අධිවාසෙහි චක්ඛුම’.

“‘牟尼！初熟之谷已丰登，而您是堪受供养者。具眼者啊！请您出于慈悯，予以接受。’”

114.

114.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

“莲华上(Padumuttara)佛，世间解，堪受供养者，了知我之意图后，说了这番话：”

115.

115.

‘‘‘චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරො ච ඵලෙ ඨිතා;

එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො;

යජන්තානං මනුස්සානං, පුඤ්ඤපෙක්ඛාන පාණිනං.

“‘有四位向道者，及四位住果者，此僧伽是正直，具足慧与戒。对于献供之人、寻求福德之众生（是无上福田）。’”

116.

116.

‘‘‘කරොතොපධිකං පුඤ්ඤං, සඞ්ඝෙ දින්නං මහප්ඵලං;

තස්මිං සඞ්ඝෙව දාතබ්බං, තව සස්සං තථෙතරං.

“‘为求善趣而行福德，布施僧伽得大果报。汝之谷物以及其他，皆应布施于彼僧伽。’”

117.

117.

‘‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං;

පටියත්තං ඝරෙ සන්තං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දෙහි ත්වං’.

“‘从僧伽中指定比丘，将他们领到你家。把你家中已备之物，布施给比丘僧伽。’”

118.

118.

‘‘සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වාන, භික්ඛූ නෙත්වාන සංඝරං;

යං ඝරෙ පටියත්තං මෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං.

“从僧伽中指定比丘，我将他们领到我家。我把家中已备之物，布施给了比丘僧伽。”

119.

119.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善作业，以及思愿力，我舍弃人身后，得生忉利天。”

120.

120.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, සොවණ්ණං සප්පභස්සරං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“于彼天界，我有一善造宫殿，黄金所成，光明灿烂；其高达六十由旬，宽三十由旬。”

එකූනවීසතිමං භාණවාරං.

第十九诵分竟。

121.

121.

‘‘ආකිණ්ණං භවනං මය්හං, නාරීගණසමාකුලං;

තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, වසාමි තිදසෙ අහං.

“我的住所中，充满诸天女；于彼天界中，我随意食饮，安住三十三天。”

122.

122.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“我曾三百次，为天界帝王；又曾五百次，成为转轮王。为地方之王，其数广无量，不可得计算。”

123.

123.

‘‘භවාභවෙ [Pg.12] සංසරන්තො, ලභාමි අමිතං ධනං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“流转于诸有轮回中，我获得无量财富；我的受用无匮乏，此乃初熟谷之果报。”

124.

124.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“象乘与马乘，轿子及舆驾，我获得此等一切，皆初熟谷之果报。”

125.

125.

‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

新衣、新果，以及新出的上等食物；我获得这一切，此乃新谷之果报。

126.

126.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

丝绸衣、毛织衣，亚麻衣与棉织衣；我获得这一切，此乃新谷之果报。

127.

127.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො ච අලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

成群的女仆、男仆，以及盛装的妇女；我获得这一切，此乃新谷之果报。

128.

128.

‘‘න මං සීතං වා උණ්හං වා, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

寒冷或炎热，于我皆不生，亦无有烦热；此外，我心中亦无精神之苦。

129.

129.

‘‘ඉදං ඛාද ඉදං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

“请嚼此食，请用此餐，请卧此床”；我获得这一切，此乃新谷之果报。

130.

130.

‘‘අයං පච්ඡිමකො දානි, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි දෙය්‍යධම්මො මෙ, ඵලං තොසෙසි සබ්බදා.

如今此身为最后，此乃最终之存在；直至今日我布施，其果恒常令我喜。

131.

131.

‘‘නවසස්සං දදිත්වාන, සඞ්ඝෙ ගණවරුත්තමෙ;

අට්ඨානිසංසෙ අනුභොමි, කම්මානුච්ඡවිකෙ මම.

向最胜团体之僧伽，布施新谷后；我得享八种功德，皆与我业相称。

132.

132.

‘‘වණ්ණවා යසවා හොමි, මහාභොගො අනීතිකො;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා.

我相貌端严，从众甚多，财富广大，无有灾厄；常有大批随从，眷属和合不离散。

133.

133.

‘‘සබ්බෙ මං අපචායන්ති, යෙ කෙචි පථවිස්සිතා;

දෙය්‍යධම්මා ච යෙ කෙචි, පුරෙ පුරෙ ලභාමහං.

一切居于大地者，皆恭敬于我；无论有何供养物，我皆最先获得之。

134.

134.

‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස වා මජ්ඣෙ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සම්මුඛා;

සබ්බෙපි සමතික්කම්ම, දෙන්ති මමෙව දායකා.

或于比丘僧伽中，或于最胜佛陀前；施主越过其他众，唯独供养我一人。

135.

135.

‘‘පඨමං නවසස්සඤ්හි, දත්වා සඞ්ඝෙ ගණුත්තමෙ;

ඉමානිසංසෙ අනුභොමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

将初熟新谷，供养最上僧；我得享此诸利益，此乃新谷之果报。

136.

136.

‘‘සතසහස්සිතො [Pg.13] කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නවසස්සස්සිදං ඵලං.

十万劫前，我于彼时行布施；自彼时起不识恶趣，此乃新谷之果报。

137.

137.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො;

我的诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

138.

138.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来为善来哉……佛陀之教法我已成办。

139.

139.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුචින්තිතො ථෙරො ඉමා ගාථායො

确实，具寿善思长老，如是宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

සුචින්තිතත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

善思长老本行传第八。

9. සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරඅපදානං

9. 金铃长老本行传

140.

140.

‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිං අනගාරියං;

වාකචීරධරො ආසිං, තපොකම්මමපස්සිතො.

我怀着信心而出家，进入无家之生活；我曾身穿树皮衣，依于苦行而修行。

141.

141.

‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

උප්පජ්ජි තම්හි සමයෙ, තාරයන්තො මහාජනං.

见义(Atthadassī)世尊，世间最上者，人中之雄；彼于尔时出现，度脱广大众生。

142.

142.

‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පුලිනෙ ථූපමුත්තමං.

我因剧疾所苦，体力实已耗尽；忆念最胜佛陀，于沙洲造最上塔。

143.

143.

‘‘කරිත්වා හට්ඨචිත්තොහං, සහත්ථෙන සමොකිරිං;

සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, උදග්ගමනසො අහං.

造塔已，我心怀欢喜，意气高昂，亲手散洒金铃花。

144.

144.

‘‘සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, ථූපං පරිචරිං අහං;

තෙන චෙතොපසාදෙන, අත්ථදස්සිස්ස තාදිනො.

我侍奉此塔，犹如面见正自觉者；以此对“如是者”见义世尊之净信，

145.

145.

‘‘දෙවලොකං ගතො සන්තො, ලභාමි විපුලං සුඛං;

සුවණ්ණවණ්ණො තත්ථාසිං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

去到天界后，我获得无量之乐；我在那里身色金黄，此是供养佛陀的果报。

146.

146.

‘‘අසීතිකොටියො මය්හං, නාරියො සමලඞ්කතා;

සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

八亿美女饰庄严，恒常侍奉于我；此是供养佛陀的果报。

147.

147.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො පණවානි ච;

සඞ්ඛා ච ඩිණ්ඩිමා තත්ථ, වග්ගූ වජ්ජන්ති දුන්දුභී.

六万种乐器，大鼓、小鼓、海螺、手鼓与战鼓，在那里美妙地奏响。

148.

148.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි[Pg.14], හත්ථිනො සමලඞ්කතා;

තිධාපභින්නමාතඞ්ගා, කුඤ්ජරා සට්ඨිහායනා.

八万四千头大象，饰以庄严；皆为六十岁龄，三处流液。

149.

149.

‘‘හෙමජාලාභිසඤ්ඡන්නා, උපට්ඨානං කරොන්ති මෙ;

බලකායෙ ගජෙ චෙව, ඌනතා මෙ න විජ්ජති.

身覆金网，侍奉于我；于象于军，我无所缺。

150.

150.

‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං;

අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

我享受金铃花之果报，五十八次作天王。

151.

151.

‘‘එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පථබ්‍යා රජ්ජං එකසතං, මහියා කාරයිං අහං.

我曾七十一次为转轮王，一百零一次于大地上为王。

152.

152.

‘‘සො දානි අමතං පත්තො, අසඞ්ඛතං සුදුද්දසං ;

සංයොජනපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

如今我已证得不死，无为之法极难见；诸结已彻底断尽，如今再无后有。

153.

153.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于一千八百劫昔，我曾供养彼花；自彼时起不识恶趣，此是供佛之果报。

154.

154.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

155.

155.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀教法我已行。

156.

156.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොවණ්ණකිඞ්කණියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿金铃长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

确实诵出了此等偈颂。

සොවණ්ණකිඞ්කණියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

金铃长老本行第九

10. සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරඅපදානං

10. 金柄长老本行

157.

157.

‘‘මනොභාවනියං බුද්ධං, අත්තදන්තං සමාහිතං;

ඉරියමානං බ්‍රහ්මපථෙ, චිත්තවූපසමෙ රතං.

令心修习之佛陀，自调御且善等持，行于梵道，乐于心寂止。

158.

158.

‘‘නිත්තිණ්ණඔඝං සම්බුද්ධං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං;

උපතිත්ථං සමාපන්නං, ඉන්දිවරදලප්පභං.

已度瀑流之正自觉者，禅思者，乐于禅定之牟尼，于渡口边入于等至，身光如青莲瓣。

159.

159.

‘‘අලාබුනොදකං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං;

බුද්ධස්ස පාදෙ ධොවිත්වා, අලාබුකමදාසහං.

我以葫芦盛水，趋近最胜佛陀；洗佛陀双足已，我献上葫芦。

160.

160.

‘‘ආණාපෙසි [Pg.15] ච සම්බුද්ධො, පදුමුත්තරනාමකො;

‘ඉමිනා දකමාහත්වා, පාදමූලෙ ඨපෙහි මෙ’.

名为莲华上首（Padumuttara）之正自觉者，彼下令言：“汝以此（葫芦）取水，置于我足下。”

161.

161.

‘‘සාධූතිහං පටිස්සුත්වා, සත්ථුගාරවතාය ච;

දකං අලාබුනාහත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමිං.

“善哉！”我应诺，亦因敬重导师，以葫芦盛水后，趋近最胜佛陀。

162.

162.

‘‘අනුමොදි මහාවීරො, චිත්තං නිබ්බාපයං මම;

‘ඉමිනාලාබුදානෙන, සඞ්කප්පො තෙ සමිජ්ඣතු’.

大雄令我心清凉，随喜赞叹而言：“以此葫芦之布施，愿汝意愿皆圆满。”

163.

163.

‘‘පන්නරසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

තිංසතික්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

十五劫中，我于天界享乐；三十次为转轮王。

164.

164.

‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තස්ස තිට්ඨතො;

සොවණ්ණං කොන්තරං ගය්හ, තිට්ඨතෙ පුරතො මම.

无论白昼或黑夜，经行或站立时，有（天人）手持金枪，常立于我面前。

165.

165.

‘‘බුද්ධස්ස දත්වානලාබුං, ලභාමි සොණ්ණකොන්තරං;

අප්පකම්පි කතං කාරං, විපුලං හොති තාදිසු.

供养佛陀一葫芦，我得此金色之枪；于此等（圣者），所行善业虽微，能获广大果报。

166.

166.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යංලාබුමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අලාබුස්ස ඉදං ඵලං.

十万劫前，我曾献此葫芦；自彼以来不识恶趣，此乃供养葫芦之果报。

167.

167.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

168.

168.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来为善来哉……我已完成佛陀之教法。

169.

169.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已得证……我已完成佛陀之教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොණ්ණකොන්තරිකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿金枪长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说此等诸偈颂。

සොණ්ණකොන්තරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

金枪长老譬喻第十。

සකිංසම්මජ්ජකවග්ගො තෙචත්තාලීසමො.

一次扫地者品第四十三。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

සකිංසම්මජ්ජකො ථෙරො, එකදුස්සී එකාසනී;

කදම්බකොරණ්ඩකදො, ඝතස්සවනිකොපි ච.

一次扫地者、一衣者、一座者、咖丹巴花者、拘兰荼花者、醍醐团施者、闻一法者。

සුචින්තිකො කිඞ්කණිකො, සොණ්ණකොන්තරිකොපි ච;

එකගාථාසතඤ්චෙත්ථ, එකසත්තතිමෙව ච.

善思惟者、金铃者、以及金枪者；此品共有一百七十一偈。

44. එකවිහාරිවග්ගො

44. 独住者品

1. එකවිහාරිකත්ථෙරඅපදානං

1. 独住者长老譬喻

1.

1.

‘‘ඉමම්හි [Pg.16] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有梵天之亲，具大名声者，其种姓为迦叶，乃最胜说者，出现于世间。

2.

2.

‘‘නිප්පපඤ්චො නිරාලම්බො, ආකාසසමමානසො;

සුඤ්ඤතාබහුලො තාදී, අනිමිත්තරතො වසී.

无戏论，无所依，心如虚空；多住于空，不动者，乐于无相，得自在。

3.

3.

‘‘අසඞ්ගචිත්තො නික්ලෙසො, අසංසට්ඨො කුලෙ ගණෙ;

මහාකාරුණිකො වීරො, විනයොපායකොවිදො.

心无执著，无烦恼，不与家族、团体混杂；具大悲心，是勇者，善巧于调伏之方便。

4.

4.

‘‘උය්‍යුත්තො පරකිච්චෙසු, විනයන්තො සදෙවකෙ;

නිබ්බානගමනං මග්ගං, ගතිං පඞ්කවිසොසනං.

致力于他人之事，教导包括天神在内的世间，宣说能令趣向之泥沼干涸、通往涅槃的道路。

5.

5.

‘‘අමතං පරමස්සාදං, ජරාමච්චුනිවාරණං;

මහාපරිසමජ්ඣෙ සො, නිසින්නො ලොකතාරකො.

不死、无上慰藉，能阻止老与死；彼世间救度者，安坐于大众中。

6.

6.

‘‘කරවීකරුතො නාථො, බ්‍රහ්මඝොසො තථාගතො;

උද්ධරන්තො මහාදුග්ගා, විප්පනට්ඨෙ අනායකෙ.

声如迦陵频伽鸟，是皈依处，具梵音之如来；从大险难中，拔济迷途无依者。

7.

7.

‘‘දෙසෙන්තො විරජං ධම්මං, දිට්ඨො මෙ ලොකනායකො;

තස්ස ධම්මං සුණිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

宣说离尘之法，我得见世间导师；听闻彼之法后，我出家入无家。

8.

8.

‘‘පබ්බජිත්වා තදාපාහං, චින්තෙන්තො ජිනසාසනං;

එකකොව වනෙ රම්මෙ, වසිං සංසග්ගපීළිතො.

那时我已出家，思惟着胜者之教；为交往所逼恼，我独自住悦意林。

9.

9.

‘‘සක්කායවූපකාසො මෙ, හෙතුභූතො මමාභවී ;

මනසො වූපකාසස්ස, සංසග්ගභයදස්සිනො.

我见交往为怖畏，心得寂静；以此为因，我之身见得以寂灭。

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚烧，一切诸有皆根除；如龙象断其系缚，我住于无漏。

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我哉实善来，得至佛陀跟前；三明已证得，佛陀教已成。

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.17] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、此八解脱，以及六神通，我皆已亲证；佛陀之教法，我皆已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකවිහාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿独住长老，说此诸偈颂：

අභාසිත්ථාති.

宣说了。

එකවිහාරිකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

独住长老本行传第一竟。

2. එකසඞ්ඛියත්ථෙරඅපදානං

2. 一法螺长老本行传

13.

13.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, මහාබොධිමහො අහු;

මහාජනා සමාගම්ම, පූජෙන්ති බොධිමුත්තමං.

毗婆尸世尊有大菩提庆典；大众云集，供养至上菩提树。

14.

14.

‘‘න හි තං ඔරකං මඤ්ඤෙ, බුද්ධසෙට්ඨො භවිස්සති;

යස්සායං ඊදිසා බොධි, පූජනීයා ච සත්ථුනො.

我不认为此是凡庸事，彼将成最胜佛陀；此导师之菩提树，如此值得供养。

15.

15.

‘‘තතො සඞ්ඛං ගහෙත්වාන, බොධිරුක්ඛමුපට්ඨහිං;

ධමන්තො සබ්බදිවසං, අවන්දිං බොධිමුත්තමං.

于是我拿起法螺，侍奉于菩提树；终日吹奏法螺，礼敬至上菩提。

16.

16.

‘‘ආසන්නකෙ කතං කම්මං, දෙවලොකං අපාපයී;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං.

临终时所造之业，引领我至天界；我身虽已倒下，我仍乐于天界中。

17.

17.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, තුට්ඨහට්ඨා පමොදිතා;

සදා මය්හං උපට්ඨන්ති, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

六万乐器，欢欣喜悦，恒常侍奉于我；此乃供养佛陀之果报。

18.

18.

‘‘එකසත්තතිමෙ කප්පෙ, රාජා ආසිං සුදස්සනො;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

于第七十一劫，我曾为善见(Sudassana)王，乃四方征服者，阎浮提洲(Jambumaṇḍa)之主。

19.

19.

‘‘තතො අඞ්ගසතා තුරියා, පරිවාරෙන්ති මං සදා;

අනුභොමි සකං කම්මං, උපට්ඨානස්සිදං ඵලං.

彼时百种乐器，恒常将我围绕；我领受己业果，此乃侍奉之果报。

20.

20.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

මාතුකුච්ඡිගතස්සාපි, වජ්ජරෙ භෙරියො සදා.

无论我投生何处，或为天人或为人，即使尚在母胎中，大鼓亦恒常鸣响。

21.

21.

‘‘උපට්ඨිත්වාන සම්බුද්ධං, අනුභුත්වාන සම්පදා;

සිවං සුඛෙමං අමතං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

既侍奉正自觉者，体验种种福报，我已证得吉祥、安稳、不死、不动之境。

22.

22.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

自九十一劫前，我于彼时行此业；自此不识恶趣，此乃供养佛陀之果报。

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……（中略）……我住于无漏。

24.

24.

‘‘ස්වාගතං [Pg.18] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此诚善来……（中略）……我已奉行佛陀教法。

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකසඞ්ඛියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一数长老，

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

එකසඞ්ඛියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

一数长老本行传第二。

3. පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

3. 神变想长老本行传

26.

26.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

වසීසතසහස්සෙහි, නගරං පාවිසී තදා.

莲华上(Padumuttara)佛，应受供养者，彼时与十万自在者，一同进入城中。

27.

27.

‘‘නගරං පවිසන්තස්ස, උපසන්තස්ස තාදිනො;

රතනානි පජ්ජොතිංසු, නිග්ඝොසො ආසි තාවදෙ.

彼寂静之如是者入城时，珍宝皆放光明，当时巨响生起。

28.

28.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, භෙරී වජ්ජුමඝට්ටිතා;

සයං වීණා පවජ්ජන්ති, බුද්ධස්ස පවිසතො පුරං.

由于佛陀的威力，当佛陀入城时，大鼓不击自鸣，琴瑟亦自奏乐。

29.

29.

‘‘බුද්ධසෙට්ඨං නමස්සාමි, පදුමුත්තරමහාමුනිං;

පාටිහීරඤ්ච පස්සිත්වා, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං.

我礼敬最胜佛陀，莲华上(Padumuttara)大牟尼；既见此等神变，我于彼处心生净信。

30.

30.

‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා;

අචෙතනාපි තුරියා, සයමෙව පවජ්ජරෙ.

善哉佛陀！善哉正法！善哉我等导师之圆满！纵然无心之乐器，亦能自行鸣响。

31.

31.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我于彼时得佛想；自此不识恶趣，此乃佛想之果报。

32.

32.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……（中略）……我住于无漏。

33.

33.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此诚善来……（中略）……我已奉行佛陀教法。

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාටිහීරසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

听说，具寿神变想长老说了这些偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

පාටිහීරසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

神变想长老传第三。

4. ඤාණත්ථවිකත්ථෙරඅපදානං

4. 智赞长老传

35.

35.

‘‘කණිකාරංව [Pg.19] ජලිතං, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං;

කඤ්චනංව විරොචන්තං, අද්දසං ද්විපදුත්තමං.

“我见到最胜二足尊，彼如燃烧之迦尼迦罗(kaṇikāra)树，如点亮之灯树，如黄金般闪耀。

36.

36.

‘‘කමණ්ඩලුං ඨපෙත්වාන, වාකචීරඤ්ච කුණ්ඩිකං;

එකංසං අජිනං කත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං.

“我放下水瓶、树皮衣和滤水囊，将羚羊皮单肩披上，赞颂最胜之佛。

37.

37.

‘‘‘තමන්ධකාරං විධමං, මොහජාලසමාකුලං;

ඤාණාලොකං දස්සෙත්වාන, නිත්තිණ්ණොසි මහාමුනි.

“‘大牟尼，您已渡越！您驱散了愚痴之网所笼罩的黑暗，示现了智慧之光。

38.

38.

‘‘‘සමුද්ධරසිමං ලොකං, සබ්බාවන්තමනුත්තරං;

ඤාණෙ තෙ උපමා නත්ථි, යාවතාජගතොගති.

“‘您拯救此世间，使其圆满无上；您的智慧无与伦比，遍及世界所及之处。

39.

39.

‘‘‘තෙන ඤාණෙන සබ්බඤ්ඤූ, ඉති බුද්ධො පවුච්චති;

වන්දාමි තං මහාවීරං, සබ්බඤ්ඤුතමනාවරං’.

“‘因此智慧，佛陀被称为“一切知者”；我礼敬那位大雄，具足无碍的一切知智。’”

40.

40.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, බුද්ධසෙට්ඨං ථවිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඤාණත්ථවායිදං ඵලං;

“十万劫前，我曾赞颂最胜之佛；我不知有恶趣，此乃赞叹智慧之果。

41.

41.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො;

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

42.

42.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我乃善来……佛陀之教法我已行。

43.

43.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණත්ථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

听说，具寿智赞长老说了这些偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

ඤාණත්ථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

智赞长老传第四。

5. උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරඅපදානං

5. 甘蔗段长老传

44.

44.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, ද්වාරපාලො අහොසහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

“在班图马帝(Bandhumatī)城，我曾是守门人；我见到离尘垢之佛陀，一切法之彼岸者。

45.

45.

‘‘උච්ඡුඛණ්ඩිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො.

“我心怀净信，满心喜悦，手持一段甘蔗，供养了最胜之佛、大仙毗婆尸。

46.

46.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.20] කප්පෙ, යං උච්ඡුමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උච්ඡුඛණ්ඩස්සිදං ඵලං.

“九十一劫前，那时我曾布施甘蔗；我不曾知晓恶趣，此乃甘蔗段之果报。

47.

47.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

48.

48.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我乃善来……佛陀之教法我已行。

49.

49.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උච්ඡුඛණ්ඩිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

听说，具寿甘蔗段长老说了这些偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

උච්ඡුඛණ්ඩිකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

甘蔗段长老传第五。

6. කළම්බදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 施迦蓝婆者长老传

50.

50.

‘‘රොමසො නාම සම්බුද්ධො, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ;

කළම්බං තස්ස පාදාසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

“名为楼摩娑(Romasa)的正等觉者，住于山谷间；我心怀净信，亲手供养迦兰婆根。”

51.

51.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කළම්බස්ස ඉදං ඵලං.

“于此九十四劫昔，我于尔时行布施；不复知晓于恶趣，此乃迦兰婆根果。”

52.

52.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀之教法已奉行。”

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කළම්බදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿迦兰婆施者长老说了这些偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

කළම්බදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

迦兰婆施者长老本行谭第六。

7. අම්බාටකදායකත්ථෙරඅපදානං

7. 阿巴吒迦果施者长老本行谭

55.

55.

‘‘විපිනෙ බුද්ධං දිස්වාන, සයම්භුං අපරාජිතං;

අම්බාටකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං.

“于林中见佛陀，无师自悟不败者；我取阿မ္ဗ吒迦果，供养彼无师自悟者。”

56.

56.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“于此三十一劫昔，我于尔时施此果；不复知晓于恶趣，此乃施果之果报。”

57.

57.

‘‘කිලෙසා [Pg.21] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

58.

58.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀之教法已奉行。”

59.

59.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿မ္ဗ吒迦果施者长老说了这些偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

අම්බාටකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

阿မ္ဗ吒迦果施者长老本行谭第七。

8. හරීතකදායකත්ථෙරඅපදානං

8. 诃梨勒施者长老本行谭

60.

60.

‘‘හරීතකං ආමලකං, අම්බජම්බුවිභීතකං;

කොලං භල්ලාතකං බිල්ලං, සයමෙව හරාමහං.

“诃梨勒、庵摩罗、芒果、阎浮、毗醯勒，以及拘罗、跋ल्ला得迦、毗罗果，皆由我亲自采集。”

61.

61.

‘‘දිස්වාන පබ්භාරගතං, ඣායිං ඣානරතං මුනිං;

ආබාධෙන ආපීළෙන්තං, අදුතීයං මහාමුනිං.

“我见山窟中牟尼，彼乃禅者乐于禅；独自无伴大牟尼，正为疾病所逼迫。”

62.

62.

‘‘හරීතකං ගහෙත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං;

ඛාදමත්තම්හි භෙසජ්ජෙ, බ්‍යාධි පස්සම්භි තාවදෙ.

“我取诃梨勒果，献与无师自悟者；药方才被服用，其病当下即平息。”

63.

63.

‘‘පහීනදරථො බුද්ධො, අනුමොදමකාසි මෙ;

‘භෙසජ්ජදානෙනිමිනා, බ්‍යාධිවූපසමෙන ච.

“佛陀已离忧恼，为我作随喜：‘以此医药之布施，以及疾病之平息，

64.

64.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, ජාතො වා අඤ්ඤජාතියා;

සබ්බත්ථ සුඛිතො හොතු, මා ච තෙ බ්‍යාධිමාගමා’.

“‘或为天人或为人，或生于其他种类；愿汝于一切处安乐，愿疾病永不临汝身。’”

65.

65.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සයම්භූ අපරාජිතො;

නභං අබ්භුග්ගමී ධීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

“正等觉者说此言，无师自悟不败者；彼大智者升入空，犹如天鹅王翔天。”

66.

66.

‘‘යතො හරීතකං දින්නං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො;

ඉමං ජාතිං උපාදාය, බ්‍යාධි මෙ නුපපජ්ජථ.

“自从我将诃梨勒果，供养自生者、大仙；以此生为始，疾病未曾生于我。”

67.

67.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

තිස්සො විජ්ජා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“此乃我最后有，最终之生；三明已亲证，佛所教已办。”

68.

68.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, භෙසජ්ජමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භෙසජ්ජස්ස ඉදං ඵලං.

“于九十四劫昔，我于尔时施药；不复知恶趣，此乃施药之果。”

69.

69.

‘‘කිලෙසා [Pg.22] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

70.

70.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛所教已办。”

71.

71.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛所教已办。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා හරීතකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿诃梨勒施者长老，将此诸偈颂

අභාසිත්ථාති.

如是宣说。

හරීතකදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

诃梨勒施者长老本行第八。

9. අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං

9. 庵婆频提耶长老本行

72.

72.

‘‘හත්ථිරාජා තදා ආසිං, ඊසාදන්තො උරුළ්හවා;

විචරන්තො බ්‍රහාරඤ්ඤෙ, අද්දසං ලොකනායකං.

“尔时我为象王，其牙如犁柄，力能荷重担；游行于大林，得见世间导。”

73.

73.

‘‘අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං;

පටිග්ගණ්හි මහාවීරො, සිද්ධත්ථො ලොකනායකො.

“我取一串芒果，供养于导师；大雄悉达多，世间导者受。”

74.

74.

‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං.

“当我凝视时，尔时胜者食；于彼心澄净，我得生兜率。”

75.

75.

‘‘තතො අහං චවිත්වාන, චක්කවත්තී අහොසහං;

එතෙනෙව උපායෙන, අනුභුත්වාන සම්පදා.

“我从彼处殁，得为转轮王；仅以此方便，享受诸成就，”

76.

76.

‘‘පධානපහිතත්තොහං, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

“我心勤精进，寂静无所依；遍知一切漏，安住于无漏。”

77.

77.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“于九十四劫昔，我于尔时施果；不复知恶趣，此乃施果之果。”

78.

78.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛所教已办。”

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛所教已办。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බපිණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿庵婆频提耶长老，将此诸偈颂

අභාසිත්ථාති.

如是宣说。

අම්බපිණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

庵婆频提耶长老本行第九。

10. අම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං

10. 安巴帕利亚长老本行

81.

81.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.23], ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පිණ්ඩාය විචරන්තස්ස, ධාරතො උත්තමං යසං.

“巴杜穆塔拉佛，世间最上者，如如不动者，为乞食而游行，具最上名誉时，”

82.

82.

‘‘අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

我手持初熟芒果，以清净心，供养于应供、勇猛之导师。

83.

83.

‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ;

පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

两足中尊，世间最上，人中之雄！我以此业，舍离胜败，已证不动位。

84.

84.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං.

于十万劫前，我于尔时行此布施；自此之后，我不知有恶趣，此乃最上布施之果。

85.

85.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽，一切有皆已根除；如象断其缚，我无漏而住。

86.

86.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来，诚为善来，我于佛前，已得三明，佛陀之教法我已行。

87.

87.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

四无碍解、八解脱、六神通，我皆已证，佛陀之教法我已行。如是，具寿庵婆帕利长老说此诸偈。

අම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

庵婆帕利长老本行第十。

එකවිහාරිවග්ගො චතුචත්තාලීසමො.

独住品第四十四。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

ථෙරො එකවිහාරී ච, සඞ්ඛියො පාටිහීරකො;

ථවිකො උච්ඡුඛණ්ඩී ච, කළම්බඅම්බාටකදො.

独住、螺声、神变、囊施、蔗段、迦蓝婆、庵婆罗果施、

හරීතකම්බපිණ්ඩී ච, අම්බදො දසමො යති;

ඡළසීති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

诃梨勒、芒果团，芒果施者为第十。偈颂八十六，智者所计数。

45. විභීතකවග්ගො

45. 毗毗多迦品

1. විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරඅපදානං

1. 毗毗多迦果仁长老本行

1.

1.

‘‘කකුසන්ධො [Pg.24] මහාවීරො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ගණම්හා වූපකට්ඨො සො, අගමාසි වනන්තරං.

大雄拘留孙，通达诸法彼岸，远离于众，进入森林深处。

2.

2.

‘‘බීජමිඤ්ජං ගහෙත්වාන, ලතාය ආවුණිං අහං;

භගවා තම්හි සමයෙ, ඣායතෙ පබ්බතන්තරෙ.

我取毗毗多迦果仁，以蔓草将其串起；彼时世尊，宴坐于山谷间。

3.

3.

‘‘දිස්වානහං දෙවදෙවං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, බීජමිඤ්ජමදාසහං.

我得见天中天，以清净心，供养应供、勇者毗毗多迦果仁。

4.

4.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං මිඤ්ජමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජමිඤ්ජස්සිදං ඵලං.

于此贤劫中，我于尔时施果仁；自此之后，我不知有恶趣，此乃果仁布施之果。

5.

5.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽，一切有皆已根除；如象断其缚，我无漏而住。

6.

6.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来，诚为善来，我于佛前，已得三明，佛陀之教法我已行。

7.

7.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱、六神通，我皆已证，佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා විභීතකමිඤ්ජියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿毗毗多迦果仁长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

说此诸偈。

විභීතකමිඤ්ජියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

毗毗多迦果仁长老譬喻第一。

2. කොලදායකත්ථෙරඅපදානං

2. 施枣者长老譬喻

8.

8.

‘‘අජිනෙන නිවත්ථොහං, වාකචීරධරො තදා;

ඛාරියා පූරයිත්වාන, කොලංහාසිං මමස්සමං.

我身着皮革衣，彼时披着树皮衣；用篮子装满枣子，我带到我的净修处。

9.

9.

‘‘තම්හි [Pg.25] කාලෙ සිඛී බුද්ධො, එකො අදුතියො අහු;

මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජානන්තො සබ්බකාලිකං.

那时，尸弃(Sikhī)佛，独一无二，了知一切时，来到我的净修处。

10.

10.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, වන්දිත්වාන ච සුබ්බතං;

උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං.

令自心清净，礼敬善行者；我双手捧起，将枣子献予佛陀。

11.

11.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං.

于此三十一劫前，我于彼时施此果；我不知有恶趣，此为施枣之果报。

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

诚然，具寿施枣者长老诵出了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是。

කොලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

施枣者长老譬喻第二。

3. බිල්ලියත්ථෙරඅපදානං

3. 毗罗果长老譬喻

15.

15.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අස්සමො සුකතො මම;

බිල්ලරුක්ඛෙහි ආකිණ්ණො, නානාදුමනිසෙවිතො.

在月分(Candabhāgā)河岸，我有一所善造的净修处；遍布毗罗树，亦为种种树木所栖。

16.

16.

‘‘සුගන්ධං බෙලුවං දිස්වා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරිං;

ඛාරිභාරං පූරයිත්වා, තුට්ඨො සංවිග්ගමානසො.

见到芬芳的毗罗果，我忆念起最胜佛；我装满一担，心怀喜悦与敬畏。

17.

17.

‘‘කකුසන්ධං උපාගම්ම, බිල්ලපක්කමදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

我走近拘留孙(Kakusandha)佛，以清净心，将毗罗熟果献予福田与勇者。

18.

18.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

就在此劫中，我于彼时施此果；我不知有恶趣，此为施果之果报。

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.26] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බිල්ලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

诚然，具寿毗罗果长老诵出了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是。

බිල්ලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

毗罗果长老譬喻第三。

4. භල්ලාතදායකත්ථෙරඅපදානං

4. 施跋罗陀迦果者长老譬喻

22.

22.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ද්වත්තිංසවරලක්ඛණං;

විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං.

金色正觉者，具足三十二殊胜相；行走于林间，犹如盛开的娑罗树王。

23.

23.

‘‘තිණත්ථරං පඤ්ඤාපෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨං අයාචහං;

‘අනුකම්පතු මං බුද්ධො, භික්ඛං ඉච්ඡාමි දාතවෙ’.

铺设草席后，我祈请最胜佛陀：“愿佛陀慈愍我，我欲布施饮食”。

24.

24.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, අත්ථදස්සී මහායසො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ඔරූහි මම අස්සමෙ.

慈愍者、悲愍者、大威德者，见义佛了知我意，降临我净修处。

25.

25.

‘‘ඔරොහිත්වාන සම්බුද්ධො, නිසීදි පණ්ණසන්ථරෙ;

භල්ලාතකං ගහෙත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

正自觉者降临后，安坐于叶席上；我取来跋罗陀迦果，献给最胜佛陀。

26.

26.

‘‘මම නිජ්ඣායමානස්ස, පරිභුඤ්ජි තදා ජිනො;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවන්දිං තදා ජිනං.

当我凝神注视时，胜者彼时受用了它；于彼我心生净信，彼时我礼敬胜者。

27.

27.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于一千八百劫，彼时我所施之果；自彼时起我不识恶趣，此乃施果之果报。

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භල්ලාතදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿跋罗陀迦施者长老

අභාසිත්ථාති.

说了这些偈颂。

භල්ලාතදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

跋罗陀迦施者长老本行第四。

5. උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. 优多利花长老本行第五

31.

31.

‘‘නිග්‍රොධෙ [Pg.27] හරිතොභාසෙ, සංවිරුළ්හම්හි පාදපෙ;

උත්තලිමාලං පග්ගය්හ, බොධියා අභිරොපයිං.

于青翠繁茂之尼拘陀树，我取优多利花鬘，供养于菩提树。

32.

32.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බොධිමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බොධිපූජායිදං ඵලං.

即于此劫中，我曾供养菩提；我不识恶趣，此乃供养菩提之果报。

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තලිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿优多利花长老

අභාසිත්ථාති.

说了这些偈颂。

උත්තලිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

优多利花长老本行第五。

6. අම්බාටකියත්ථෙරඅපදානං

6. 安跋咤迦长老本行第六

36.

36.

‘‘සුපුප්ඵිතං සාලවනං, ඔගය්හ වෙස්සභූ මුනි;

නිසීදි ගිරිදුග්ගෙසු, අභිජාතොව කෙසරී.

毗舍浮牟尼入繁花娑罗林，如高贵之狮子，坐于山险处。

37.

37.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, අම්බාටකමපූජයිං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

我心清净而欣悦，以安跋咤迦果，亲手供养无上福田。

38.

38.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගති නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于此去三十一劫，我曾供养彼果；我不识恶趣，此乃供佛之果报。

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我乃善来者……佛陀之教法我已行。”

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අම්බාටකියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿安婆陀耆耶长老诵此诸偈：

අභාසිත්ථාති.

如是说。

අම්බාටකියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

安婆陀耆耶长老本行传第六竟。

7. සීහාසනිකත්ථෙරඅපදානං

7. 师子座者长老本行传

42.

42.

‘‘පදුමුත්තරස්ස [Pg.28] භගවතො, සබ්බභූතහිතෙසිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සීහාසනමදාසහං.

于胜莲华(Padumuttara)世尊，普利一切有情者，我心欣悦澄净，供养师子之座。

43.

43.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, යත්ථ යත්ථ වසාමහං;

ලභාමි විපුලං බ්‍යම්හං, සීහාසනස්සිදං ඵලං.

或于天界或人间，随我所住任何处，皆得广大之宫殿，此乃师子座之果。

44.

44.

‘‘සොණ්ණමයා රූපිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා බහූ;

මණිමයා ච පල්ලඞ්කා, නිබ්බත්තන්ති මමං සදා.

黄金所成、白银所成、赤珠所成及摩尼，众多宝座恒为我，于一切时皆生起。

45.

45.

‘‘බොධියා ආසනං කත්වා, ජලජුත්තමනාමිනො;

උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, අහො ධම්මසුධම්මතා.

为最胜莲华佛陀，我于菩提树设座，得生高贵之种姓，善哉法之善法性！

46.

46.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සීහාසනමකාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සීහාසනස්සිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾造师子座，我不知有恶趣，此乃师子座之果。

47.

47.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

48.

48.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我乃善来者……佛陀之教法我已行。”

49.

49.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿师子座者长老诵此诸偈：

අභාසිත්ථාති.

如是说。

සීහාසනිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

师子座者长老本行传第七竟。

8. පාදපීඨියත්ථෙරඅපදානං

8. 足座者长老本行传

50.

50.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

තාරයිත්වා බහූ සත්තෙ, නිබ්බුතො සො මහායසො.

善慧(Sumedha)正自觉，最上悲愍之牟尼，度脱众多有情后，彼大名声者已寂。

51.

51.

‘‘සීහාසනස්ස සාමන්තා, සුමෙධස්ස මහෙසිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පාදපීඨමකාරයිං.

于善慧(Sumedha)大仙，师子之座的近旁，我心欣悦澄净，令人造作足座。

52.

52.

‘‘කත්වාන කුසලං කම්මං, සුඛපාකං සුඛුද්‍රයං;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තාවතිංසමගච්ඡහං.

我造作善业，得安乐果报，生安乐结局；与福业相应，我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

53.

53.

‘‘තත්ථ [Pg.29] මෙ වසමානස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො;

පදානි උද්ධරන්තස්ස, සොණ්ණපීඨා භවන්ති මෙ.

我住于彼处，具足福业故，每当我举足，金座为我生。

54.

54.

‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධං වො, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං;

නිබ්බුතෙ කාරං කත්වාන, ලභන්ති විපුලං සුඛං.

凡得听闻者，实为善得利！于寂灭者作恭敬，获得广大之安乐。

55.

55.

‘‘මයාපි සුකතං කම්මං, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං;

පාදපීඨං කරිත්වාන, සොණ්ණපීඨං ලභාමහං.

我亦善作业，善营此交易，我造作足座，获得黄金座。

56.

56.

‘‘යං යං දිසං පක්කමාමි, කෙනචි කිච්චයෙනහං ;

සොණ්ණපීඨෙ අක්කමාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

我因任何事务，无论去往何方，皆踏于黄金足凳上，此乃福业之果。

57.

57.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පාදපීඨස්සිදං ඵලං.

于三万劫前，我于彼时所行业，自此不识于恶趣，此乃布施足凳之果。

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我哉实善来……佛陀之教已完成。

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදපීඨියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿足凳长老说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

පාදපීඨියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

足凳长老本行第八。

9. වෙදිකාරකත්ථෙරඅපදානං

9. 栏楯造者长老本行

61.

61.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

වෙදිකං සුකතං කත්වා, සකං චිත්තං පසාදයිං.

于巴多穆塔拉(Padumuttara)世尊之最优树菩提树前，我善造栏楯，令自心清净。

62.

62.

‘‘අතොළාරානි භණ්ඩානි, කතානි අකතානි ච;

අන්තලික්ඛා පවස්සන්ති, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

华美的资具，已制成与未制成者，皆从空中降下，此乃布施栏楯之果。

63.

63.

‘‘උභතො බ්‍යූළ්හසඞ්ගාමෙ, පක්ඛන්දන්තො භයානකෙ;

භයභෙරවං න පස්සාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

于两军对峙之恐怖战场，我冲入其中，不见怖与畏，此乃布施栏楯之果。

64.

64.

‘‘මම [Pg.30] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, බ්‍යම්හං නිබ්බත්තතෙ සුභං;

සයනානි මහග්ඝානි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

了知我心意，美妙天宫即生起，诸多昂贵卧具亦然，此乃布施栏楯之果。

65.

65.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං වෙදිකමකාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වෙදිකාය ඉදං ඵලං.

于十万劫前，我曾造栏楯，自此不识于恶趣，此乃栏楯之果。

66.

66.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

67.

67.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我哉实善来……佛陀之教已完成。

68.

68.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වෙදිකාරකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿栏楯造者长老说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

වෙදිකාරකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

栏楯造者长老本行第九。

10. බොධිඝරදායකත්ථෙරඅපදානං

10. 菩提家施者长老本行

69.

69.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ද්විපදින්දස්ස තාදිනො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, බොධිඝරමකාරයිං.

于悉达多(Siddhattha)世尊，二足中尊、不动者，我心怀净信与欢喜，建造了菩提家。

70.

70.

‘‘තුසිතං උපපන්නොම්හි, වසාමි රතනෙ ඝරෙ;

න මෙ සීතං වා උණ්හං වා, වාතො ගත්තෙ න සම්ඵුසෙ.

我得生兜率天(Tusita)，住于珍宝之家。寒暑不侵我身，风亦不触我体。

71.

71.

‘‘පඤ්චසට්ඨිම්හිතො කප්පෙ, චක්කවත්තී අහොසහං;

කාසිකං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං.

于此六十五劫前，我曾为转轮王；有名为迦尸(Kāsika)城，乃毗首羯磨(Vissakamma)所造。

72.

72.

‘‘දසයොජනආයාමං, අට්ඨයොජනවිත්ථතං;

න තම්හි නගරෙ අත්ථි, කට්ඨං වල්ලී ච මත්තිකා.

其城长十由旬，宽八由旬。于彼城中，无有木、藤与土。

73.

73.

‘‘තිරියං යොජනං ආසි, අද්ධයොජනවිත්ථතං;

මඞ්ගලො නාම පාසාදො, විස්සකම්මෙන මාපිතො.

有一宫殿名曼伽罗（Maṅgala），由毗首羯磨（Vissakamma）所造，其高一由旬，宽半由旬。

74.

74.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, ථම්භා සොණ්ණමයා අහුං;

මණිමයා ච නිය්‍යූහා, ඡදනං රූපියං අහු.

有八万四千根金柱，宝珠所造的檐饰，屋顶是白银所造。

75.

75.

‘‘සබ්බසොණ්ණමයං [Pg.31] ඝරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

අජ්ඣාවුත්ථං මයා එතං, ඝරදානස්සිදං ඵලං.

此纯金殿堂，由毗首羯磨（Vissakamma）所造。我曾住于此，此乃布施菩提室之果报。

76.

76.

‘‘තෙ සබ්බෙ අනුභොත්වාන, දෙවමානුසකෙ භවෙ;

අජ්ඣපත්තොම්හි නිබ්බානං, සන්තිපදමනුත්තරං.

于天人诸有中，享尽一切后，我已证得无上寂静之涅槃境地。

77.

77.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, බොධිඝරමකාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝරදානස්සිදං ඵලං.

于三万劫前，我曾造菩提室。自彼时起，我未曾识恶趣，此乃布施菩提室之果报。

78.

78.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解（Paṭisambhidā）……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිඝරදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿菩提室施者长老诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是。

බොධිඝරදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

菩提室施者长老本生第十

විභීතකවග්ගො පඤ්චචත්තාලීසමො.

毗ဘီ达迦品第四十五

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰——

විභීතකී කොලඵලී, බිල්ලභල්ලාතකප්පදො;

උත්තලම්බටකී චෙව, ආසනී පාදපීඨකො.

毗ဘီ达迦（Vibhītaka）、拘罗果（Kolaphala）、毗罗（Billa）、跋罗迦（Bhallātaka）、优多蓝巴迦（Uttalambaṭakī）、阿萨尼（Āsanī）、足座（Pādapīṭhako）。

වෙදිකො බොධිඝරිකො, ගාථායො ගණිතාපි ච;

එකූනාසීතිකා සබ්බා, අස්මිං වග්ගෙ පකිත්තිතා.

围栏（Vedika）与菩提室（Bodhigharika），偈颂亦已计数；于此品之中，共宣说七十九首。

46. ජගතිදායකවග්ගො

46. 台地施者品

1. ජගතිදායකත්ථෙරඅපදානං

1. 台地施者长老本生

1.

1.

‘‘ධම්මදස්සිස්ස [Pg.32] මුනිනො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, ජගතිං කාරයිං අහං.

于法见（Dhammadassī）牟尼之最胜菩提树，我心怀净信与欢喜，建造了台地。

2.

2.

‘‘දරිතො පබ්බතතො වා, රුක්ඛතො පතිතො අහං;

චුතො පතිට්ඨං වින්දාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

我或从悬崖、山峰或树上坠落，失足时能得立足处，此乃台地之果报。

3.

3.

‘‘න මෙ චොරා විහෙසන්ති, නාතිමඤ්ඤන්ති ඛත්තියා ;

සබ්බාමිත්තෙතික්කමාමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

盗贼不加害于我，刹帝利（Khattiya）不轻蔑于我；我超越一切敌人，此乃台地之果报。

4.

4.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, ජගතියා ඉදං ඵලං.

无论我投生何处，或为天身，或为人身，处处皆受人尊敬，此乃台地之果报。

5.

5.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ජගතිං කාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ජගතිදානස්සිදං ඵලං.

于一千八百劫前，我曾建造台地。自彼时起，我未曾识恶趣，此乃布施台地之果报。

6.

6.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚烧诸烦恼，一切诸有皆根除；如象挣脱其束缚，我住于无漏。

7.

7.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来，已至佛陀前；我已得三明，已奉行佛陀教。

8.

8.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六神通，我皆已作证，已成佛陀教。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජගතිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿世施长老将此诸偈颂

අභාසිත්ථාති.

诵说了。

ජගතිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

世施长老传第一。

2. මොරහත්ථියත්ථෙරඅපදානං

2. 孔雀扇长老传

9.

9.

‘‘මොරහත්ථං ගහෙත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, මොරහත්ථමදාසහං.

我执孔雀扇，趋近世间导；心悦意澄净，供养孔雀扇。

10.

10.

‘‘ඉමිනා [Pg.33] මොරහත්ථෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

නිබ්බායිංසු තයො අග්ගී, ලභාමි විපුලං සුඛං.

以此孔雀扇，以及思与愿，我三火已灭，获得广大乐。

11.

11.

‘‘අහො බුද්ධො අහො ධම්මො, අහො නො සත්ථුසම්පදා;

දත්වානහං මොරහත්ථං, ලභාමි විපුලං සුඛං.

善哉佛陀！善哉正法！善哉我师之圆满！我因施予孔雀扇，获得广大之安乐。

12.

12.

‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我三火已熄，一切有根除，诸漏皆已尽，今不再有生。

13.

13.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මොරහත්ථස්සිදං ඵලං.

于此三十一劫昔，我于尔时行布施，不复更识于恶趣，此孔雀扇之果报。

14.

14.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚烧诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

15.

15.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……已成佛陀教。

16.

16.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……已成佛陀教。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොරහත්ථියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿孔雀扇长老将此诸偈颂

අභාසිත්ථාති.

诵说了。

මොරහත්ථියත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

孔雀扇长老传第二。

3. සීහාසනබීජියත්ථෙරඅපදානං

3. 师子座拂扇长老传

17.

17.

‘‘තිස්සස්සාහං භගවතො, බොධිරුක්ඛමවන්දියං;

පග්ගය්හ බීජනිං තත්ථ, සීහාසනමබීජහං.

我礼敬帝沙（Tissa）世尊之菩提树；手持着拂扇，于彼师子座，我为作拂扇。

18.

18.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, සීහාසනමබීජහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං.

于此九十二劫昔，我为师子座拂扇；不复更识于恶趣，此乃拂扇之果报。

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚烧诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……已成佛陀教。

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……已成佛陀教。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීහාසනබීජියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿师子座拂扇长老说此诸偈。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说诸偈颂。

සීහාසනබීජියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

狮子座种子长老本生第三。

4. තිණුක්කධාරියත්ථෙරඅපදානං

4. 持草炬长老本生

22.

22.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස[Pg.34], බොධියා පාදපුත්තමෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, තයො උක්කෙ අධාරයිං.

“我于莲华上(Padumuttara)佛之殊胜菩提树，心净意悦，持三火炬。

23.

23.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සොහං උක්කමධාරයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කදානස්සිදං ඵලං.

“十万劫之前，我曾持火炬；我不知恶趣，此是炬施果。

24.

24.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

25.

25.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀教已成。”

26.

26.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණුක්කධාරියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿持草炬长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

තිණුක්කධාරියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

持草炬长老本生第四。

5. අක්කමනදායකත්ථෙරඅපදානං

5. 施履长老本生

27.

27.

‘‘කකුසන්ධස්ස මුනිනො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

දිවාවිහාරං වජතො, අක්කමනමදාසහං.

“于拘留孙(Kakusandha)牟尼，梵行圆满者，前往日住处时，我施予鞋履。

28.

28.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අක්කමනස්සිදං ඵලං.

“即于此劫中，我昔行此施；自是不知恶趣，此乃施履果。

29.

29.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

30.

30.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀教已成。”

31.

31.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අක්කමනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施履长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

අක්කමනදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

施履长老本生第五。

6. වනකොරණ්ඩියත්ථෙරඅපදානං

6. 林拘兰荼长老本生

32.

32.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

වනකොරණ්ඩමාදාය, බුද්ධස්ස අභිරොපයිං.

“我采林拘兰荼花，供养悉达多(Siddhattha)世尊，世间最上、不动摇者。

33.

33.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.35] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“九十四劫昔，我曾供养花；自是不知恶趣，此佛供养果。

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀教已成。”

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනකොරණ්ඩියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿林拘兰荼长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

වනකොරණ්ඩියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

林拘兰荼长老本生第六。

වීසතිමං භාණවාරං.

第二十诵品。

7. එකඡත්තියත්ථෙරඅපදානං

7. 一伞长老譬喻

37.

37.

‘‘අඞ්ගාරජාතා පථවී, කුක්කුළානුගතා මහී;

පදුමුත්තරො භගවා, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි.

“大地已成炭火，土石犹如热灰，莲华上（Padumuttara）世尊，于空旷处经行。”

38.

38.

‘‘පණ්ඩරං ඡත්තමාදාය, අද්ධානං පටිපජ්ජහං;

තත්ථ දිස්වාන සම්බුද්ධං, විත්ති මෙ උපපජ්ජථ.

“我持一柄白伞，踏上漫漫长途，途中得见正等觉者，我心生起喜悦。”

39.

39.

‘‘මරීචියොත්ථටා භූමි, අඞ්ගාරාව මහී අයං;

උපහන්ති මහාවාතා, සරීරස්සාසුඛෙපනා.

“大地阳焰遍覆，此土犹如火炭；烈风侵袭不止，损耗身命元气。”

40.

40.

‘‘සීතං උණ්හං විහනන්තං, වාතාතපනිවාරණං;

පටිග්ගණ්හ ඉමං ඡත්තං, ඵස්සයිස්සාමි නිබ්බුතිං.

“此伞能防寒暑，亦可遮蔽风日；请您纳受此伞，我愿得证清凉。”

41.

41.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, පදුමුත්තරො මහායසො;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පටිග්ගණ්හි තදා ජිනො.

“悲悯者具大悲心，莲华上佛大名声，了知我之意趣后，胜者彼时即纳受。”

42.

42.

‘‘තිංසකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

“三十劫中为天帝，我曾统治诸天界；亦曾五百次为王，成为世间转轮王。”

43.

43.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

අනුභොමි සකං කම්මං, පුබ්බෙ සුකතමත්තනො.

“广阔的地方王权，其数不可胜计；我享受着自己往昔所作的善业之果。”

44.

44.

‘‘අයං [Pg.36] මෙ පච්ඡිමා ජාති, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි සෙතච්ඡත්තං මෙ, සබ්බකාලං ධරීයති.

“此乃我最后生，此有已是最终；白伞至今仍为我，一切时中擎举。”

45.

45.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඡත්තමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඡත්තදානස්සිදං ඵලං.

“十万劫前，我于彼时施此伞；自此不知堕恶趣，此即布施伞盖果。”

46.

46.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我之诸烦恼已焚尽……我今安住于无漏。”

47.

47.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来此实为善……佛陀之教已奉行。”

48.

48.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකඡත්තියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一伞长老诵此等偈。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

එකඡත්තියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

一伞长老譬喻第七竟。

8. ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

8. 素馨花长老譬喻

49.

49.

‘‘පරිනිබ්බුතෙ භගවති, පදුමුත්තරෙ මහායසෙ;

පුප්ඵවටංසකෙ කත්වා, සරීරමභිරොපයිං.

“大名声之莲华上（Padumuttara）世尊般涅槃时，我制作花饰，供奉其遗体。”

50.

50.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, නිම්මානං අගමාසහං;

දෙවලොකගතො සන්තො, පුඤ්ඤකම්මං සරාමහං.

“于彼处心生净信，我遂往生化乐天；生于天界中，忆念此善业。”

51.

51.

‘‘අම්බරා පුප්ඵවස්සො මෙ, සබ්බකාලං පවස්සති;

සංසරාමි මනුස්සෙ චෙ, රාජා හොමි මහායසො.

“天降花雨于我身，一切时中皆如是；若轮回于人世间，则为大名声之王。”

52.

52.

‘‘තහිං කුසුමවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා;

තස්සෙව පුප්ඵපූජාය, වාහසා සබ්බදස්සිනො.

“于彼处花雨恒常降落于我；此乃源于供养彼一切知者之花的威力。”

53.

53.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි පුප්ඵවස්සො මෙ, අභිවස්සති සබ්බදා.

此乃我最后生，此有为最终有；至今仍有花雨，恒常为我降落。

54.

54.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供奉花；不复识恶趣，此乃供奉佛身之果。

55.

55.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼，皆已被焚尽……我安住无漏。

56.

56.

‘‘ස්වාගතං [Pg.37] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实善……佛陀教已行。

57.

57.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ජාතිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿素馨花长老，此诸偈颂，

අභාසිත්ථාති.

已宣说讫。

ජාතිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

素馨花长老本行第八。

9. පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

9. 丝绵花长老本行

58.

58.

‘‘නීහරන්තෙ සරීරම්හි, වජ්ජමානාසු භෙරිසු;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පට්ටිපුප්ඵමපූජයිං.

当圣身被运出，战鼓正被敲响，我心怀净信，满心欢喜，供养了丝绵花(paṭṭipuppha)。

59.

59.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දෙහපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供奉花；不复识恶趣，此乃供奉佛身之果。

60.

60.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼，皆已被焚尽……我安住无漏。

61.

61.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实善……佛陀教已行。

62.

62.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පට්ටිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿丝绵花长老，此诸偈颂，

අභාසිත්ථාති.

已宣说讫。

පට්ටිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယ长老本行第九。

10. ගන්ධපූජකත්ථෙරඅපදානං

10. 香供养者长老本行

63.

63.

‘‘චිතාසු කුරුමානාසු, නානාගන්ධෙ සමාහටෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, ගන්ධමුට්ඨිමපූජයිං.

当众人正建火葬堆，运来种种香料时；我心怀净信，满心欢喜，供养了一撮香。

64.

64.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, චිතකං යමපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供养火葬堆；不复识恶趣，此乃供养火葬堆之果。

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼，皆已被焚尽……我安住无漏。

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实善……佛陀教已行。

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.38] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගන්ධපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿香供养者长老，此诸偈颂，

අභාසිත්ථාති.

已宣说讫。

ගන්ධපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

香供养者长老本行第十。

ජගතිදායකවග්ගො ඡචත්තාලීසමො.

施基台者品第四十六。

තස්සුද්දානං –

其摄颂如下：

ජගතී මොරහත්ථී ච, ආසනී උක්කධාරකො;

අක්කමි වනකොරණ්ඩි, ඡත්තදො ජාතිපූජකො.

施基台者、献孔雀扇者、狮座扇者、持火炬者、踏足供养者、献林拘兰花者、施伞者、供茉莉花者。

පට්ටිපුප්ඵී ච යො ථෙරො, දසමො ගන්ධපූජකො;

සත්තසට්ඨි ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

莲花供养者长老，以及第十位香供养者；此等六十七偈，由智者们所算。

47. සාලකුසුමියවග්ගො

47. 娑罗花品

1. සාලකුසුමියත්ථෙරඅපදානං

1. 娑罗花长老传

1.

1.

‘‘පරිනිබ්බුතෙ [Pg.39] භගවති, ජලජුත්තමනාමකෙ;

ආරොපිතම්හි චිතකෙ, සාලපුප්ඵමපූජයිං.

名为莲华上(Padumuttara)的世尊般涅槃，当其遗体被置于火葬堆上时，我供养了娑罗花。

2.

2.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供养花；我不知有恶趣，此乃供养火葬堆之果报。

3.

3.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽，一切有已根除；如象断除束缚，我住于无漏。

4.

4.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来，得至佛陀前；三明已证得，佛陀教已成。

5.

5.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解，此八解脱，以及六神通，皆已得证实，佛陀教已成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සාලකුසුමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿娑罗花长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

云尔。

සාලකුසුමියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

娑罗花长老传第一。

2. චිතකපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. 火葬堆供养者长老传

6.

6.

‘‘ඣායමානස්ස භගවතො, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො;

අට්ඨ චම්පකපුප්ඵානි, චිතකං අභිරොපයිං.

世界之友尸弃(Sikhī)世尊，当其遗体火化时，我将八朵瞻波花供养于火葬堆上。

7.

7.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිරොපයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, චිතපූජායිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我曾供养花；我不知有恶趣，此乃供养火葬堆之果报。

8.

8.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

9.

9.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……佛陀教已成。

10.

10.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教已成。

ඉත්ථං [Pg.40] සුදං ආයස්මා චිතකපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿火葬堆供养者长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

云尔。

චිතකපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

火葬堆供养者长老传第二。

3. චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරඅපදානං

3. 熄灭火葬堆者长老传

11.

11.

‘‘දය්හමානෙ සරීරම්හි, වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො;

ගන්ධොදකං ගහෙත්වාන, චිතං නිබ්බාපයිං අහං.

大仙毗舍浮(Vessabhū)之遗体火化时，我取来香水，熄灭了火葬堆。

12.

12.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, චිතං නිබ්බාපයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ගන්ධොදකස්සිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我熄灭火葬堆；我不知有恶趣，此乃供养香水之果报。

13.

13.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

14.

14.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……佛陀教已成。

15.

15.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教已成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චිතකනිබ්බාපකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿熄灭火葬堆长老诵说此等偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

说诸偈颂。

චිතකනිබ්බාපකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

熄灭火葬堆长老本行传第三。

4. සෙතුදායකත්ථෙරඅපදානං

4. 造桥长老本行传

16.

16.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, චඞ්කමන්තස්ස සම්මුඛා;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සෙතුං කාරාපයිං අහං.

于毗婆尸世尊经行处前，我心怀净信与欢喜，令人建造了一座桥。

17.

17.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං සෙතුං කාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සෙතුදානස්සිදං ඵලං.

于九十一劫前，我曾令人造桥；自此我不知恶趣，此乃布施桥梁之果报。

18.

18.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

19.

19.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

20.

20.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සෙතුදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿造桥长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

සෙතුදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

造桥长老本行传第四。

5. සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරඅපදානං

5. 苏摩那棕榈扇长老本行传

21.

21.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස [Pg.41] භගවතො, තාලවණ්ටමදාසහං;

සුමනෙහි පටිච්ඡන්නං, ධාරයාමි මහායසං.

我曾供养悉达多(Siddhattha)世尊，一柄为素馨花所覆之棕榈扇，并为彼大名声者执持。

22.

22.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, තාලවණ්ටමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තාලවණ්ටස්සිදං ඵලං.

于九十四劫前，我曾供养棕榈扇；自此我不知恶趣，此乃供养棕榈扇之果报。

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

24.

24.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱与六神通，我皆已亲证，我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනතාලවණ්ටියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿苏摩那棕榈扇长老诵说此等偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

说诸偈颂。

සුමනතාලවණ්ටියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

苏摩那棕榈扇长老本行传第五。

6. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං

6. 阿瓦达果长老本行传

26.

26.

‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

萨达朗希(Sataraṃsī)独觉佛，自生无能胜，乐于远离行，为乞食而出。

27.

27.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, අදාසිං අවටං ඵලං.

我手持着果实，见到彼人中牛王，便走上前去；我心怀净信与欢喜，供养了阿瓦达果。

28.

28.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于九十四劫前，彼时我施此果；自此我不知恶趣，此乃布施果实之果报。

29.

29.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

30.

30.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

31.

31.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿瓦塔帕里亚长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

阿瓦塔帕里亚长老本行传第六。

7. ලබුජඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

7. 施面包果者长老本行传

32.

32.

‘‘නගරෙ [Pg.42] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ.

那时，在班度玛帝(Bandhumatī)城，我是一名园林守护人。我看见离垢的佛陀，在空中行走。

33.

33.

‘‘ලබුජං ඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

ආකාසෙව ඨිතො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො.

我取了面包果，献给最胜的佛陀。大名称者站立于空中，接受了它。

34.

34.

‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

我以清净欢喜心供养佛陀果实，此举为我生起喜悦，带来现法之乐。

35.

35.

‘‘අධිගඤ්ඡිං තදා පීතිං, විපුලං සුඛමුත්තමං;

උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං.

那时我获得广大无上之喜乐；无论我投生何处，珍宝皆会涌现。

36.

36.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

自九十一劫前，我于彼时施此果；我未曾堕恶趣，此乃布施果实之果报。

37.

37.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。

38.

38.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……佛陀的教法我已奉行。

39.

39.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලබුජඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿施面包果者长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

ලබුජඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

施面包果者长老本行传第七。

8. පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

8. 施毗罗叉果者长老本行传

40.

40.

‘‘වනන්තරෙ බුද්ධං දිස්වා, අත්ථදස්සිං මහායසං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පිලක්ඛස්ස ඵලං අදා.

在森林中，我见到具大名声的见义(Atthadassī)佛陀；我心清净而欢喜，供养了毗罗叉(Pilakkha)果。

41.

41.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

自一千八百劫前，我于彼时施此果；我未曾堕恶趣，此乃布施果实之果报。

42.

42.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。

43.

43.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……佛陀的教法我已奉行。

44.

44.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.43] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිලක්ඛඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿施毗罗叉果者长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

පිලක්ඛඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

施毗罗叉果者长老本行传第八。

9. සයංපටිභානියත්ථෙරඅපදානං

9. 捷辩长老本行传

45.

45.

‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

如迦俱陀(Kakudha)树般庄严，天中天，人中雄；行走于大道上，谁见之不生净信？

46.

46.

‘‘තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, සන්තාරෙත්වා බහුං ජනං;

ඤාණාලොකෙන ජොතන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

驱散那黑暗，度脱众多众生；以智慧之光照耀，谁见之不生净信？

47.

47.

‘‘වසීසතසහස්සෙහි, නීයන්තං ලොකනායකං;

උද්ධරන්තං බහූ සත්තෙ, කො දිස්වා න පසීදති.

与十万自在者同行，救度众多有情之世间导师，谁见之不生净信？

48.

48.

‘‘ආහනන්තං ධම්මභෙරිං, මද්දන්තං තිත්ථියෙ ගණෙ;

සීහනාදං විනදන්තං, කො දිස්වා න පසීදති.

击响法鼓，摧伏外道众；作狮子吼，谁见之不生净信？

49.

49.

‘‘යාවතා බ්‍රහ්මලොකතො, ආගන්ත්වාන සබ්‍රහ්මකා;

පුච්ඡන්ති නිපුණෙ පඤ්හෙ, කො දිස්වා න පසීදති.

乃至从梵天界，诸天与梵天前来，请问深奥难题，见彼世尊谁不净信？

50.

50.

‘‘යස්සඤ්ජලිං කරිත්වාන, ආයාචන්ති සදෙවකා;

තෙන පුඤ්ඤං අනුභොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති.

诸天人向彼合掌祈请，由此得受福德果报；见彼世尊，谁不净信？

51.

51.

‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගන්ත්වා, සම්පවාරෙන්ති චක්ඛුමං;

න විකම්පති අජ්ඣිට්ඨො, කො දිස්වා න පසීදති.

一切人等皆来集，围绕具眼者祈请；彼虽受请不动摇，谁见之不生净信？

52.

52.

‘‘නගරං පවිසතො යස්ස, රවන්ති භෙරියො බහූ;

විනදන්ති ගජා මත්තා, කො දිස්වා න පසීදති.

当他入城时，众多鼓声鸣响；醉象亦吼叫，谁见之不生净信？

53.

53.

‘‘වීථියා ගච්ඡතො යස්ස, සබ්බාභා ජොතතෙ සදා;

අබ්භුන්නතා සමා හොන්ති, කො දිස්වා න පසීදති.

当他行走于街道时，一切光芒恒照耀；高地变为平坦，谁见之不生净信？

54.

54.

‘‘බ්‍යාහරන්තස්ස බුද්ධස්ස, චක්කවාළම්පි සුය්‍යති;

සබ්බෙ සත්තෙ විඤ්ඤාපෙති, කො දිස්වා න පසීදති.

当佛陀说法时，声闻于轮围世界；令一切有情了悟，谁见之不生净信？

55.

55.

‘‘සතසහස්සිතො [Pg.44] කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾赞颂佛陀；不复识恶趣，此乃赞颂之果。

56.

56.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

57.

57.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已完成。

58.

58.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱及六神通我已证得……佛陀之教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සයංපටිභානියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿自生辩才长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

。

සයංපටිභානියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

自生辩才长老本行，第九。

10. නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරඅපදානං

10. 解相长老本行

59.

59.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවං, මන්තෙ වාචෙ මහං තදා;

චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං.

彼时我深入雪山(Himava)，诵读明咒；有五万四千弟子，前来侍奉于我。

60.

60.

‘‘අධිතා වෙදගූ සබ්බෙ, ඡළඞ්ගෙ පාරමිං ගතා;

සකවිජ්ජාහුපත්ථද්ධා, හිමවන්තෙ වසන්ති තෙ.

彼等皆已善研习，通晓吠陀达究竟，于六支学抵彼岸；然彼等恃己所学，住于雪山之中。

61.

61.

‘‘චවිත්වා තුසිතා කායා, දෙවපුත්තො මහායසො;

උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිස්මිං, සම්පජානො පතිස්සතො.

大名声天子，自兜率天(Tusita)殁，具足正知念，再生于母胎。

62.

62.

‘‘සම්බුද්ධෙ උපපජ්ජන්තෙ, දසසහස්සි කම්පථ;

අන්ධා චක්ඛුං අලභිංසු, උප්පජ්ජන්තම්හි නායකෙ.

正自觉者诞生时，十千世界皆震动；导师诞生时，盲者得眼见。

63.

63.

‘‘සබ්බාකාරං පකම්පිත්ථ, කෙවලා වසුධා අයං;

නිග්ඝොසසද්දං සුත්වාන, උබ්බිජ්ජිංසු මහාජනා.

此大地全然震动，大众闻其巨响而惊恐。

64.

64.

‘‘සබ්බෙ ජනා සමාගම්ම, ආගච්ඡුං මම සන්තිකං;

වසුධායං පකම්පිත්ථ, කිං විපාකො භවිස්සති.

一切人等皆聚集，来到我的面前：“此地已震动，将有何果报？”

65.

65.

‘‘අවචාසිං තදා තෙසං, මා භෙථ නත්ථි වො භයං;

විසට්ඨා හොථ සබ්බෙපි, උප්පාදොයං සුවත්ථිකො.

那时我告诉他们：“莫要恐惧，你们无有怖畏。你们都安心吧，此乃吉祥之兆。”

66.

66.

‘‘අට්ඨහෙතූහි [Pg.45] සම්ඵුස්ස, වසුධායං පකම්පති;

තථා නිමිත්තා දිස්සන්ති, ඔභාසො විපුලො මහා.

此地因八种因而震动，诸相亦如是显现，光明广大。

67.

67.

‘‘අසංසයං බුද්ධසෙට්ඨො, උප්පජ්ජිස්සති චක්ඛුමා;

සඤ්ඤාපෙත්වාන ජනතං, පඤ්චසීලෙ කථෙසහං.

无疑，具眼之最胜佛陀将出现；我令大众了知后，宣说了五戒。

68.

68.

‘‘සුත්වාන පඤ්ච සීලානි, බුද්ධුප්පාදඤ්ච දුල්ලභං;

උබ්බෙගජාතා සුමනා, තුට්ඨහට්ඨා අහංසු තෙ.

听闻五戒与佛陀之难得出现，彼等心生激动，欣喜雀跃。

69.

69.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං නිමිත්තං වියාකරිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බ්‍යාකරණස්සිදං ඵලං.

于此九十二劫前，我曾解说彼相；自那时起，我不知有恶趣，此乃解说之果报。

70.

70.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我乃无漏而住。

71.

71.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此诚善哉……佛陀教法我已行。

72.

72.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解我已得……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නිමිත්තබ්‍යාකරණියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿说相长老诵说此等偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，具寿说相长老诵说此等偈颂。

නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

说相长老本行传第十。

සාලකුසුමියවග්ගො සත්තචත්තාලීසමො.

娑罗花品第四十七。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

සාලකුසුමියො ථෙරො, පූජා නිබ්බාපකොපි ච;

සෙතුදො තාලවණ්ටී ච, අවටලබුජප්පදො.

娑罗花长老、柴堆供养者、柴堆熄灭者、施桥者、多罗扇者、施蓖麻果者、施面包果者。

පිලක්ඛපටිභානී ච, වෙය්‍යාකරණියො දිජො;

ද්වෙසත්තති ච ගාථායො, ගණිතායො විභාවිභි.

施波罗叉果者、自辩才者、以及说相婆罗门。智者所计，偈颂七十二。

48. නළමාලිවග්ගො

48. 芦苇花环品

1. නළමාලියත්ථෙරඅපදානං

1. 芦苇花环长老本行传

1.

1.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.46] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

විපිනග්ගෙන ගච්ඡන්තං, අද්දසං ලොකනායකං.

我见到身如金色的正自觉者，堪受供养的世间导师，正行于林边。

2.

2.

‘‘නළමාලං ගහෙත්වාන, නික්ඛමන්තො ච තාවදෙ;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

我正手持芦苇花环而出，即于彼处得见正自觉者，已渡瀑流之无漏者。

3.

3.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, නළමාලමපූජයිං;

දක්ඛිණෙය්‍යං මහාවීරං, සබ්බලොකානුකම්පකං.

我心虔净而欢悦，以芦苇花供养了应供、大雄、怜悯一切世间者。

4.

4.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං මාලමභිරොපයිං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于此三十一劫前，因我供养彼花，故不知有恶趣，此乃供佛之果报。

5.

5.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽，一切诸有皆根除；如象断除其系缚，我乃安住于无漏。

6.

6.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来，得至佛陀之面前；我已证得于三明，佛陀教法我已成。

7.

7.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六神通，我皆已亲证，佛陀教法我已成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿芦苇花环长老诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

නළමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

芦苇花环长老本行传第一。

2. මණිපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. 宝珠供养长老本行传

8.

8.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ.

莲华上佛、胜利者，一切法之彼岸者，喜爱独处之正觉者，彼于空中而行。

9.

9.

‘‘අවිදූරෙ හිමවන්තස්ස, මහාජාතස්සරො අහු;

තත්ථ මෙ භවනං ආසි, පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුතං.

雪山之不远处，有名为大生之湖；于彼处有我宫殿，与我福业相应生。

10.

10.

‘‘භවනා [Pg.47] අභිනික්ඛම්ම, අද්දසං ලොකනායකං;

ඉන්දීවරංව ජලිතං, ආදිත්තංව හුතාසනං.

我从宫殿中走出，得见世间之导师，彼如绽放青莲花，亦如燃烧之烈焰。

11.

11.

‘‘විචිනං නද්දසං පුප්ඵං, පූජයිස්සන්ති නායකං;

සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං.

我为供养引导者，遍寻花朵未得见；乃净自心使虔信，我即敬礼彼导师。

12.

12.

‘‘මම සීසෙ මණිං ගය්හ, පූජයිං ලොකනායකං;

ඉමාය මණිපූජාය, විපාකො හොතු භද්දකො.

我取头顶之宝珠，供养世间引导者；以此宝珠之供养，愿得善妙之果报。

13.

13.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

අන්තලික්ඛෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමං ගාථං අභාසථ.

莲华上佛世间解，应受供养之圣者，导师住立于空中，为说如是之偈颂。

14.

14.

‘සො තෙ ඉජ්ඣතු සඞ්කප්පො, ලභස්සු විපුලං සුඛං;

ඉමාය මණිපූජාය, අනුභොහි මහායසං’.

“汝之所愿皆成就，汝当获得广大乐；以此宝珠供养故，汝当受用大名望。”

15.

15.

‘‘ඉදං වත්වාන භගවා, ජලජුත්තමනාමකො;

අගමාසි බුද්ධසෙට්ඨො, යත්ථ චිත්තං පණීහිතං.

世尊，莲华最上者，如是宣说此言已；最胜佛陀即前往，心之所向彼之处。

16.

16.

‘‘සට්ඨිකප්පානි දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

于六十劫中，我为天中主，行于天王事；复有数百次，我曾为转轮圣王。

17.

17.

‘‘පුබ්බකම්මං සරන්තස්ස, දෙවභූතස්ස මෙ සතො;

මණි නිබ්බත්තතෙ මය්හං, ආලොකකරණො මමං.

忆念往昔所造业，我为天神之时，宝珠为我自然生，为我而作大光明。

18.

18.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො මෙ පරිග්ගහා;

විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා.

我所拥有的八万六千女子，身着奇妙衣饰，佩戴宝石耳环。

19.

19.

‘‘අළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, මණිපූජායිදං ඵලං.

彼等睫毛弯长，含笑善言，具善忆念，腰肢纤细，恒常围绕于我。此乃供养宝珠之果报。

20.

20.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයා තථා;

භණ්ඩා මෙ සුකතා හොන්ති, යදිච්ඡසි පිළන්ධනා.

黄金所制、宝石所制，以及红玉所制，诸善巧制成之财货饰品，随我所欲而生起。

21.

21.

‘‘කූටාගාරා ගහාරම්මා, සයනඤ්ච මහාරහං;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, නිබ්බත්තන්ති යදිච්ඡකං.

悦意之重阁楼台与殿堂，以及贵重之卧具，知我心意，随欲而生。

22.

22.

‘‘ලාභා තෙසං සුලද්ධඤ්ච, යෙ ලභන්ති උපස්සුතිං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මනුස්සානං, ඔසධං සබ්බපාණිනං.

彼等实为善得，诚为善获，若得听闻之机缘；（此乃）人类之福田，一切有情之良药。

23.

23.

‘‘මය්හම්පි [Pg.48] සුකතං කම්මං, යොහං අදක්ඛි නායකං;

විනිපාතා පමුත්තොම්හි, පත්තොම්හි අචලං පදං.

我亦善作业，因我得见导师；我已脱离恶趣，已证不动之境。

24.

24.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දිවසඤ්චෙව රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා.

无论我投生何处，或为天人或为人，白昼与黑夜，光明恒常为我而现。

25.

25.

‘‘තායෙව මණිපූජාය, අනුභොත්වාන සම්පදා;

ඤාණාලොකො මයා දිට්ඨො, පත්තොම්හි අචලං පදං.

正因彼供养宝珠，享受种种福德后，我得见智慧之光，已证不动之境。

26.

26.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං මණිං අභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මණිපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供养宝珠；我不知有恶趣，此乃供养宝珠之果报。

27.

27.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

28.

28.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已完成佛陀之教。

29.

29.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀之教。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මණිපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

诚然，具寿摩尼供养长老诵此诸偈。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

මණිපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

摩尼供养长老譬喻第二。

3. උක්කාසතිකත්ථෙරඅපදානං

3. 百炬长老譬喻

30.

30.

‘‘කොසිකො නාම භගවා, චිත්තකූටෙ වසී තදා;

ඣායී ඣානරතො බුද්ධො, විවෙකාභිරතො මුනි.

彼时，有名为拘尸迦(Kosika)之世尊，住于丽峰(Cittakūṭa)；彼佛陀乃禅修者，乐于禅定，是乐于远离之牟尼。

31.

31.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, නාරීගණපුරක්ඛතො;

අද්දසං කොසිකං බුද්ධං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං.

我为女众所围绕，深入雪山(Himavanta)，得见拘尸迦佛，犹如圆满之月轮。

32.

32.

‘‘උක්කාසතෙ ගහෙත්වාන, පරිවාරෙසහං තදා;

සත්තරත්තින්දිවං ඨත්වා, අට්ඨමෙන අගච්ඡහං.

彼时我手持百炬，围绕于彼。伫立七日七夜，于第八日离去。

33.

33.

‘‘වුට්ඨිතං කොසිකං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං;

පසන්නචිත්තො වන්දිත්වා, එකං භික්ඛං අදාසහං.

拘尸迦佛从定而出，彼乃无师自证、无能胜者。我心怀净信，顶礼之后，供养一分团食。

34.

34.

‘‘තෙන කම්මෙන ද්විපදින්ද, ලොකජෙට්ඨ නරාසභ;

උප්පජ්ජිං තුසිතෙ කායෙ, එකභික්ඛායිදං ඵලං.

二足尊，世间最上，人中牛王！以此业故，我得生于兜率天身。此乃一分施食之果报。

35.

35.

‘‘දිවසඤ්චෙව [Pg.49] රත්තිඤ්ච, ආලොකො හොති මෙ සදා;

සමන්තා යොජනසතං, ඔභාසෙන ඵරාමහං.

于昼以及夜，我恒有光明；我以自身光，遍照周遭百由旬。

36.

36.

‘‘පඤ්චපඤ්ඤාසකප්පම්හි, චක්කවත්තී අහොසහං;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුමණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

于五十五劫时，我曾为转轮王，乃四海征服者，阎浮提之主。

37.

37.

‘‘තදා මෙ නගරං ආසි, ඉද්ධං ඵීතං සුනිම්මිතං;

තිංසයොජනමායාමං, විත්ථාරෙන ච වීසති.

彼时我有一城，繁荣昌盛，善巧构筑；长三十由旬，宽二十由旬。

38.

38.

‘‘සොභණං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

දසසද්දාවිවිත්තං තං, සම්මතාළසමාහිතං.

有名善晃城(Sobhaṇa)，毗首羯磨(Vissakamma)天所造；彼城恒闻十种声，铙钹之音相和合。

39.

39.

‘‘න තම්හි නගරෙ අත්ථි, වල්ලිකට්ඨඤ්ච මත්තිකා;

සබ්බසොණ්ණමයංයෙව, ජොතතෙ නිච්චකාලිකං.

于彼城中，无有藤蔓、木柴与泥土；其城纯金所构成，恒常闪耀放光明。

40.

40.

‘‘චතුපාකාරපරික්ඛිත්තං, තයො ආසුං මණිමයා;

වෙමජ්ඣෙ තාලපන්තී ච, විස්සකම්මෙන මාපිතා.

其城四重围墙绕，三道围墙摩尼成；中央有行多罗树，亦为毗首羯磨造。

41.

41.

‘‘දසසහස්සපොක්ඛරඤ්ඤො, පදුමුප්පලඡාදිතා;

පුණ්ඩරීකෙහි සඤ්ඡන්නා, නානාගන්ධසමීරිතා.

有一万莲池，为红莲与青莲所覆盖，亦遍布白莲花，散发种种芬芳。

42.

42.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං උක්කං ධාරයිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උක්කධාරස්සිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我曾手持火炬；自彼时起无恶趣，此乃持炬之果报。

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我乃安住于无漏。

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法，我已圆满行。

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

我得四无碍解……佛陀之教法，我已圆满行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උක්කාසතිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿优迦萨提迦长老诵此偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

උක්කාසතිකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

优迦萨提迦长老本行谭第三竟。

4. සුමනබීජනියත්ථෙරඅපදානං

4. 苏摩那毗舍尼耶长老本行谭

46.

46.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, බොධියා පාදපුත්තමෙ;

සුමනො බීජනිං ගය්හ, අබීජිං බොධිමුත්තමං.

于毗婆尸(Vipassī)世尊之最胜菩提树，我心生欢喜，手持扇，扇拂无上菩提。

47.

47.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.50] කප්පෙ, අබීජිං බොධිමුත්තමං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බීජනාය ඉදං ඵලං.

于九十一劫昔，我曾扇拂无上菩提；自此不识有恶趣，此乃扇拂之果报。

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我乃安住于无漏。

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法，我已圆满行。

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

我得四无碍解……佛陀之教法，我已圆满行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුමනබීජනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿苏摩那毗舍尼耶长老诵此偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

සුමනබීජනියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

苏摩那毗舍尼耶长老本行谭第四竟。

5. කුම්මාසදායකත්ථෙරඅපදානං

5. 麦粥施者长老本行

51.

51.

‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං.

为觅食而行，毗婆尸大仙，我见其空钵，以麦粥充满。

52.

52.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时施彼食，不复知晓堕恶趣，此乃麦粥之果报。

53.

53.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

54.

54.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀教法我已行。

55.

55.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුම්මාසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿麦粥施者长老说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

කුම්මාසදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

麦粥施者长老本行第五。

6. කුසට්ඨකදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 八份签食施者长老本行

56.

56.

‘‘කස්සපස්ස භගවතො, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

පසන්නචිත්තො සුමනො, කුසට්ඨකමදාසහං.

于迦叶世尊，婆罗门、已住梵行者，我心生净信，欣悦而布施八份签食。

57.

57.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, කුසට්ඨකමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුසට්ඨකස්සිදං ඵලං.

于此贤劫中，我曾布施八份签食，不复知晓堕恶趣，此乃八份签食之果报。

58.

58.

‘‘කිලෙසා [Pg.51] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀教法我已行。

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුසට්ඨකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿八份签食施者长老说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

කුසට්ඨකදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

八份签食施者长老本行第六。

7. ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරඅපදානං

7. 山龙脑花长老本行

61.

61.

‘‘සොභිතො නාම සම්බුද්ධො, චිත්තකූටෙ වසී තදා;

ගහෙත්වා ගිරිපුන්නාගං, සයම්භුං අභිපූජයිං.

须毗多(Sobhita)等正觉者，彼时住于丽峰山，我手持山龙脑花，供养彼自证者。

62.

62.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我曾供养于佛陀，不复知晓堕恶趣，此乃供佛之果报。

63.

63.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

64.

64.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀教法我已行。

65.

65.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිපුන්නාගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿山龙脑花长老说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

ගිරිපුන්නාගියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

山龙脑花长老本行第七。

8. වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

8. 蔓萝果施者长老本行

66.

66.

‘‘සුමනො නාම සම්බුද්ධො, තක්කරායං වසී තදා;

වල්ලිකාරඵලං ගය්හ, සයම්භුස්ස අදාසහං.

“名为苏摩那的正自觉者，彼时住于塔卡拉城；我采摘藤果，供养予自觉者。”

67.

67.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“自此三十一劫昔，我于彼时施此果；不复忆识于恶趣，此乃布施果实之果。”

68.

68.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。”

69.

69.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我今实乃善来……我已完成佛陀之教。”

70.

70.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.52] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……我已完成佛陀之教。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වල්ලිකාරඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿藤果施者长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诵说了此等偈颂。

වල්ලිකාරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

藤果施者长老本行第八。

9. පානධිදායකත්ථෙරඅපදානං

9. 鞋施者长老本行

71.

71.

‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, පථමාරුහි චක්ඛුමා.

“阿诺摩达西世尊，世间最上、人中之雄；彼具眼者出自日住，行登于路。”

72.

72.

‘‘පානධිං සුකතං ගය්හ, අද්ධානං පටිපජ්ජහං;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පත්තිකං චාරුදස්සනං.

“我手持善制之鞋，行走于长途；于彼处我得见，步行之等正觉者，其身姿悦人。”

73.

73.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, නීහරිත්වාන පානධිං;

පාදමූලෙ ඨපෙත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

“我令自心清净，取出鞋履；将其置于佛足下，而说如是之言。”

74.

74.

‘‘‘අභිරූහ මහාවීර, සුගතින්ද විනායක;

ඉතො ඵලං ලභිස්සාමි, සො මෙ අත්ථො සමිජ්ඣතු’.

“‘大雄、善逝主、调御者，请穿上此履；我将因此得善果，愿我此愿得成就。’”

75.

75.

‘‘අනොමදස්සී භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

පානධිං අභිරූහිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

“阿诺摩达西世尊，世间最上、人中之雄；穿上鞋履之后，而说如是之言。”

76.

76.

‘‘‘යො පානධිං මෙ අදාසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො’.

“‘彼以清净心，亲手施我鞋；我今赞颂彼，谛听我所言。’”

77.

77.

‘‘බුද්ධස්ස ගිරමඤ්ඤාය, සබ්බෙ දෙවා සමාගතා;

උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී.

“了知佛陀之言后，一切天神皆汇集；心意高昂而欣悦，满怀喜悦皆合掌。”

78.

78.

‘‘පානධීනං පදානෙන, සුඛිතොයං භවිස්සති;

පඤ්චපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජං කරිස්සති.

“因布施此鞋之故，此人将得安乐；亦将五十五次，成为天界之王。”

79.

79.

‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“千次成为转轮王，亦为大地之君主；所任地方之王位，其数无量不可计。”

80.

80.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“自此无量劫之后，生于奥嘎咖王族；其名为乔达摩，导师出现于世间。”

81.

81.

‘‘තස්ස [Pg.53] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

“彼于佛法为法嗣，心生之子法所化；遍知一切诸漏后，无漏之人将涅槃。”

82.

82.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, නිබ්බත්තිස්සති පුඤ්ඤවා;

දෙවයානපටිභාගං, යානං පටිලභිස්සති.

无论在天界或人界，有福德者将投生；将获得与天车相似的乘具。

83.

83.

‘‘පාසාදා සිවිකා වය්හං, හත්ථිනො සමලඞ්කතා;

රථා වාජඤ්ඤසංයුත්තා, සදා පාතුභවන්ති මෙ.

宫殿、轿子、舆盖，以及装饰华美的大象；系着骏马的战车，常在我面前出现。

84.

84.

‘‘අගාරා නික්ඛමන්තොපි, රථෙන නික්ඛමිං අහං;

කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං.

我离家时，亦乘车出离；当头发被剪断时，我证得阿罗汉果。

85.

85.

‘‘ලාභා මය්හං සුලද්ධං මෙ, වාණිජ්ජං සුප්පයොජිතං;

දත්වාන පානධිං එකං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

我得利，我善得，此交易善营！施予一只鞋履后，我已证得不动之境。

86.

86.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං පානධිමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පානධිස්ස ඉදං ඵලං.

于此无数劫前，我曾布施鞋履；自彼时起我不知恶趣，此乃布施鞋履之果报。

87.

87.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

88.

88.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已行。

89.

89.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පානධිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施鞋履者长老说此诸偈。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

පානධිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

施鞋履者长老本行传第九

10. පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරඅපදානං

10. 沙经行者长老本行传

90.

90.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං;

වාතමිගං ගවෙසන්තො, චඞ්කමං අද්දසං අහං.

往昔我曾在林野中，是一名猎人；为寻觅快如风的羚羊，我见到一处经行地。

91.

91.

‘‘උච්ඡඞ්ගෙන පුලිනං ගය්හ, චඞ්කමෙ ඔකිරිං අහං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සුගතස්ස සිරීමතො.

我心怀净信与喜悦，用衣襟兜着沙，为具光辉的善逝铺撒在经行地上。

92.

92.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, පුලිනං ඔකිරිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුලිනස්ස ඉදං ඵලං.

于此三十一劫前，我曾铺撒沙土；自彼时起我不知恶趣，此乃铺沙之果报。

93.

93.

‘‘කිලෙසා [Pg.54] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

94.

94.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已行。

95.

95.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනචඞ්කමියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿沙经行者长老说此诸偈。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

පුලිනචඞ්කමියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

沙经行者长老本行传第十

නළමාලිවග්ගො අට්ඨචත්තාලීසමො.

芦苇鬘品第四十八

තස්සුද්දානං –

其摄颂——

නළමාලී මණිදදො, උක්කාසතිකබීජනී;

කුම්මාසො ච කුසට්ඨො ච, ගිරිපුන්නාගියොපි ච.

芦苇鬘者、施宝珠者、持炬者与持扇者；施麦饭者与持茅草者，以及山龙华者。

වල්ලිකාරො පානධිදො, අථො පුලිනචඞ්කමො;

ගාථායො පඤ්චනවුති, ගණිතායො විභාවිභි.

藤果布施者、施鞋履者，以及沙经行者；智者所计，偈颂九十五。

49. පංසුකූලවග්ගො

49. 粪扫衣品

1. පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

1. 粪扫衣想长老本行传

1.

1.

‘‘තිස්සො [Pg.55] නාමාසි භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

පංසුකූලං ඨපෙත්වාන, විහාරං පාවිසී ජිනො.

世尊名为帝沙（Tissa），是自觉者、最上之人；彼胜者放置粪扫衣后，进入了精舍。

2.

2.

‘‘විනතං ධනුමාදාය, භක්ඛත්ථාය චරිං අහං;

මණ්ඩලග්ගං ගහෙත්වාන, කානනං පාවිසිං අහං.

我手持弯弓，为觅食而行；我执持利剑，进入了森林。

3.

3.

‘‘තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගෙ ලග්ගිතං තදා;

චාපං තත්ථෙව නික්ඛිප්ප, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං.

其时于彼处，我见粪扫衣，挂于树梢上；遂于彼处放下弓，合掌于顶上。

4.

4.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, පංසුකූලං අවන්දහං.

心澄意喜悦，充满广大喜；忆念最胜佛，我礼粪扫衣。

5.

5.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, පංසුකූලමවන්දහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, වන්දනාය ඉදං ඵලං.

从此九十二劫昔，我曾礼敬粪扫衣；不识何为恶趣，此乃礼敬之果报。

6.

6.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼，一切诸有皆根除；如象挣脱其束缚，我今安住于无漏。

7.

7.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来，得至我佛之面前；三明我已然证得，佛陀教法我已成。

8.

8.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六种神通，我皆已亲证，佛陀的教法已经完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿粪扫衣想长老，如是诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

පංසුකූලසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

粪扫衣想长老本行传第一。

2. බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

2. 忆佛长老本行传

9.

9.

‘‘අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ;

ලක්ඛණෙ ඉතිහාසෙ ච, සනිඝණ්ඩුසකෙටුභෙ.

我是诵读者、持咒者，通达三吠陀；精通相术、古史、词汇学与诗律学。

10.

10.

‘‘නදීසොතපටිභාගා[Pg.56], සිස්සා ආයන්ති මෙ තදා;

තෙසාහං මන්තෙ වාචෙමි, රත්තින්දිවමතන්දිතො.

其时我弟子，如河流奔涌而至；我为彼等不倦地，日夜诵教明咒。

11.

11.

‘‘සිද්ධත්ථො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ;

තමන්ධකාරං නාසෙත්වා, ඤාණාලොකං පවත්තයි.

其时有正自觉者，名为悉达多(Siddhattha)，出现于世间；彼破除愚痴黑暗，令智慧之光燃起。

12.

12.

‘‘මම අඤ්ඤතරො සිස්සො, සිස්සානං සො කථෙසි මෙ;

සුත්වාන තෙ එතමත්ථං, ආරොචෙසුං මමං තදා.

我有一位弟子，告知我的其他弟子；彼等听闻此事后，当时便来禀告我。

13.

13.

‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකො;

තස්සානුවත්තති ජනො, ලාභො අම්හං න විජ්ජති.

“佛陀已出现于世，彼是遍知、世间导师；众人皆追随于彼，我等将无有供养。”

14.

14.

‘‘අධිච්චුප්පත්තිකා බුද්ධා, චක්ඛුමන්තො මහායසා;

යංනූනාහං බුද්ධසෙට්ඨං, පස්සෙය්‍යං ලොකනායකං.

诸佛稀有出世，具足法眼、大名称；愿我得见最胜佛，世间之导师。

15.

15.

‘‘අජිනං මෙ ගහෙත්වාන, වාකචීරං කමණ්ඩලුං;

අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, සිස්සෙ ආමන්තයිං අහං.

我拿起我的鹿皮衣、树皮衣与水瓶；走出修行处，我召集了弟子们。

16.

16.

‘‘ඔදුම්බරිකපුප්ඵංව, චන්දම්හි සසකං යථා;

වායසානං යථා ඛීරං, දුල්ලභො ලොකනායකො.

如同优昙婆罗花，如同月亮中的兔子，如同乌鸦的乳汁，世间导师甚难得。

17.

17.

‘‘බුද්ධො ලොකම්හි උප්පන්නො, මනුස්සත්තම්පි දුල්ලභං;

උභොසු විජ්ජමානෙසු, සවනඤ්ච සුදුල්ලභං.

佛陀已出现于世间，人身也是难得的；当两者都存在时，听闻正法更是极其难得。

18.

18.

‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, චක්ඛුං ලච්ඡාම නො භවං;

එථ සබ්බෙ ගමිස්සාම, සම්මාසම්බුද්ධසන්තිකං.

佛陀已出现于世，我等将得增益眼。众人皆来，我等将去正自觉者跟前。

19.

19.

‘‘කමණ්ඩලුධරා සබ්බෙ, ඛරාජිනනිවාසිනො;

තෙ ජටා භාරභරිතා, නික්ඛමුං විපිනා තදා.

彼时，彼等皆持军持瓶，身着粗黑鹿皮衣，头顶沉重之发髻，从林中而出。

20.

20.

‘‘යුගමත්තං පෙක්ඛමානා, උත්තමත්ථං ගවෙසිනො;

ආසත්තිදොසරහිතා, අසම්භීතාව කෙසරී.

彼等视仅一轭，寻求至上之义，远离执着过失，无畏犹如狮子。

21.

21.

‘‘අප්පකිච්චා අලොලුප්පා, නිපකා සන්තවුත්තිනො;

උඤ්ඡාය චරමානා තෙ, බුද්ධසෙට්ඨමුපාගමුං.

少事无贪，贤明寂静，彼等行于拾穗，趋近最上佛陀。

22.

22.

‘‘දියඩ්ඪයොජනෙ සෙසෙ, බ්‍යාධි මෙ උපපජ්ජථ;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

尚余一又半由旬时，我生病了；忆念最上佛后，我命终于彼处。

23.

23.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.57] කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධසඤ්ඤායිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我于尔时得忆佛；自彼时起不识恶趣，此乃忆佛之果报。

24.

24.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我无漏地安住。

25.

25.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来为善来哉……我已奉行佛陀教法。

26.

26.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බුද්ධසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿忆佛长老说此诸偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

බුද්ධසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

忆佛长老本行第二竟。

3. භිසදායකත්ථෙරඅපදානං

3. 施莲藕者长老本行

27.

27.

‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං;

උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා.

我于尔时为食物，进入众象所栖莲池中，于彼池中采莲藕。

28.

28.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො;

රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡති අනිලඤ්ජසෙ.

彼时，世尊号莲花上(Padumuttara)，佛陀身着赤色衣，经行于虚空之中。

29.

29.

‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දමස්සොසහං තදා;

උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං.

抖动着粪扫衣，当时我听到了声音；我向上凝视，见到了世间导师。

30.

30.

‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං;

මධුං භිසෙහි සවති, ඛීරං සප්පිං මුළාලිභි.

我即立于彼处，祈请世间导师：“此莲藕流出蜂蜜，此莲茎流出牛乳与酥油。”

31.

31.

‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරුහිත්වා මහායසො.

具眼佛陀，愿您慈悯，接受我供养。尔后，慈悲大名声之导师，从空而降。

32.

32.

‘‘පටිග්ගණ්හි මමං භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං.

具眼者出于悲悯，接受我的供养；正等觉者接受后，为我作了随喜。

33.

33.

‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු;

ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’.

“愿大福者安乐，愿汝所愿皆成就；以此施莲藕之功德，获得广大之安乐。”

34.

34.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, අම්බරෙනාගමා ජිනො.

名为巴都穆塔拉(Padumuttara)的正等觉者，说完此话，取了供养，彼胜者由空中离去。

35.

35.

‘‘තතො [Pg.58] භිසං ගහෙත්වාන, ආගච්ඡිං මම අස්සමං;

භිසං රුක්ඛෙ ලගෙත්වාන, මම දානමනුස්සරිං.

于是我取莲藕，回到我的净修处；将莲藕挂在树上，忆念我的布施。

36.

36.

‘‘මහාවාතො වුට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා;

ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනියා ඵලන්තියා.

那时大风骤起，摇动森林；天空因雷电闪耀而轰鸣。

37.

37.

‘‘තතො මෙ අසනිපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා;

සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහුං.

那时一道霹雳落在我头顶；我正坐着，就在那里命终。

38.

38.

‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමිං අහං.

我与福业相应，往生兜率天；我的身体倒下，我在天界享乐。

39.

39.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

සායපාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං.

八万六千善装饰女，日夜承侍我；此是施莲藕之果报。

40.

40.

‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං සදා;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

来到人胎时，我恒常安乐；我的财富无有缺少，此是施莲藕之果报。

41.

41.

‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我蒙彼天中天、如来者所悲悯；一切漏已尽，如今再无后有。

42.

42.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

于十万劫前，我当时所施莲藕；我不知恶趣，此是施莲藕之果报。

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……我已奉行佛陀教法。

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භිසදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施莲藕长老，将此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

宣说了。

භිසදායකත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

施莲藕长老本行第三。

4. ඤාණථවිකත්ථෙරඅපදානං

4. 赞智长老本行第四

46.

46.

‘‘දක්ඛිණෙ හිමවන්තස්ස, සුකතො අස්සමො මම;

උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, වසාමි විපිනෙ තදා.

雪山之南面，我善造净修处；为求最上义，我当时住林中。

47.

47.

‘‘ලාභාලාභෙන [Pg.59] සන්තුට්ඨො, මූලෙන ච ඵලෙන ච;

අන්වෙසන්තො ආචරියං, වසාමි එකකො අහං.

满足于得失，满足于根果；为寻求导师，我独自居住。

48.

48.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ;

චතුසච්චං පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.

那时，名为善慧的正自觉者出现于世；他宣说四圣谛，救度大众。

49.

49.

‘‘නාහං සුණොමි සම්බුද්ධං, නපි මෙ කොචි සංසති ;

අට්ඨවස්සෙ අතික්කන්තෙ, අස්සොසිං ලොකනායකං.

我未曾听闻正自觉者，也无人告知于我；八年过去后，我听闻了世间导师。

50.

50.

‘‘අග්ගිදාරුං නීහරිත්වා, සම්මජ්ජිත්වාන අස්සමං;

ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, නික්ඛමිං විපිනා අහං.

我取出祭火用的柴薪，打扫了修行处；然后我拿起苦行者的担子，从林中出来。

51.

51.

‘‘එකරත්තිං වසන්තොහං, ගාමෙසු නිගමෙසු ච;

අනුපුබ්බෙන චන්දවතිං, තදාහං උපසඞ්කමිං.

我于村庄、市镇夜宿一晚；那时我次第来到了旃陀伐提（Candavatī）城。

52.

52.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, සුමෙධො ලොකනායකො;

උද්ධරන්තො බහූ සත්තෙ, දෙසෙති අමතං පදං.

那时，世尊、世间导师善慧，正宣说不死之境，救度众多有情。

53.

53.

‘‘ජනකායමතික්කම්ම, වන්දිත්වා ජිනසාගරං;

එකංසං අජිනං කත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං.

我越过人群，礼敬如海般的胜者；将羚羊皮衣搭于一肩，赞颂世间导师。

54.

54.

‘‘‘තුවං සත්ථා ච කෙතු ච, ධජො යූපො ච පාණිනං;

පරායනො පතිට්ඨා ච, දීපො ච ද්විපදුත්තමො.

您是众生的导师、旗帜、幢幡、祭柱；您是最终的归宿、是依止，是岛屿，是两足中的最上者。

එකවීසතිමං භාණවාරං.

第二十一诵品。

55.

55.

‘‘‘නෙපුඤ්ඤො දස්සනෙ වීරො, තාරෙසි ජනතං තුවං;

නත්ථඤ්ඤො තාරකො ලොකෙ, තවුත්තරිතරො මුනෙ.

您于知见上善巧，是勇者，您度脱了大众；牟尼，世间没有其他救度者，能比您更超胜。

56.

56.

‘‘‘සක්කා ථෙවෙ කුසග්ගෙන, පමෙතුං සාගරුත්තමෙ ;

නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, ඤාණං සක්කා පමෙතවෙ.

用吉祥草尖来计量至上之海的水滴，尚有可能；然一切知者，您的智慧实不可计量。

57.

57.

‘‘‘තුලදණ්ඩෙ ඨපෙත්වාන, මහිං සක්කා ධරෙතවෙ;

නත්වෙව තව පඤ්ඤාය, පමාණමත්ථි චක්ඛුම.

将大地置于秤杆上，尚可称量；然具眼者，您的智慧实无有限量。

58.

58.

‘‘‘ආකාසො මිනිතුං සක්කා, රජ්ජුයා අඞ්ගුලෙන වා;

නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, සීලං සක්කා පමෙතවෙ.

虚空尚可用绳索或指节来测量；然一切知者，您的戒行实不可测量。

59.

59.

‘‘‘මහාසමුද්දෙ [Pg.60] උදකං, ආකාසො ච වසුන්ධරා;

පරිමෙය්‍යානි එතානි, අප්පමෙය්‍යොසි චක්ඛුම’.

大海之水、虚空与大地，此等尚可测量；然具眼者，您是不可测量的。

60.

60.

‘‘ඡහි ගාථාහි සබ්බඤ්ඤුං, කිත්තයිත්වා මහායසං;

අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තුණ්හී අට්ඨාසහං තදා.

我以六首偈颂赞叹一切知者、大名声者；那时我举起合十的双手，默然而立。

61.

61.

‘‘යං වදන්ති සුමෙධොති, භූරිපඤ්ඤං සුමෙධසං;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

那位被称为善慧（Sumedha）、具足大地般智慧、拥有善妙智慧者，他坐于比丘僧团中，说了这些偈颂。

62.

62.

‘‘‘යො මෙ ඤාණං පකිත්තෙසි, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“彼以清净之心，赞颂我的智慧；我将为他授记，请听我所说。

63.

63.

‘‘‘සත්තසත්තති කප්පානි, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

සහස්සක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති.

“他将于七十七劫中，在天界享乐；他将成为一千次的天帝，行使天王之职。

64.

64.

‘‘‘අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

将不止百次成为转轮王，广大的地方王位不可胜数。

65.

65.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො;

අනූනමනසඞ්කප්පො, තික්ඛපඤ්ඤො භවිස්සති’.

具足福业者，或为天人或为人，心意圆满，智慧敏锐。

66.

66.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

于三万劫时，将有出身于奥嘎咖(Okkāka)家族、名为乔达摩(Gotama)的导师出现于世。

67.

67.

‘‘අගාරා අභිනික්ඛම්ම, පබ්බජිස්සති කිඤ්චනො;

ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තං ඵුසිස්සති.

他将从家出离，无所牵挂而出家；于七岁之时，将证阿罗汉果。

68.

68.

‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි සාසනං;

එත්ථන්තරෙ න ජානාමි, චෙතනං අමනොරමං.

自我忆事以来，我得遇教法以来，于此期间，我不知有不悦意之思。

69.

69.

‘‘සංසරිත්වා භවෙ සබ්බෙ, සම්පත්තානුභවිං අහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ.

我已轮回诸有，遍享一切福乐；我的受用无匮乏，此乃赞叹智慧之果。

70.

70.

‘‘තියග්ගී නිබ්බුතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවා පරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我之三火已寂灭，诸有皆已根除；所有诸漏皆已尽，今已无有再生。

71.

71.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං ඤාණමථවිං අහං ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලං ඤාණස්ස ථොමනෙ.

于三万劫时，我曾赞叹智慧，自此不复识恶趣，此乃赞叹智慧之果。

72.

72.

‘‘කිලෙසා [Pg.61] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我无漏而住。

73.

73.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来为善来……佛陀之教我已行。

74.

74.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඤාණථවිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿智慧赞叹长老宣说此诸偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说。

ඤාණථවිකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

智慧赞叹长老本行第四。

5. චන්දනමාලියත්ථෙරඅපදානං

5. 旃檀鬘长老本行

75.

75.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පියරූපෙ මනොරමෙ;

අසීතිකොටියො හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

舍弃可爱悦意的五欲，舍弃八十俱胝财，我出家而入无家。

76.

76.

‘‘පබ්බජිත්වාන කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං;

වචීදුච්චරිතං හිත්වා, නදීකූලෙ වසාමහං.

出家之后，我以身远离恶业，舍弃语恶行，安住于河岸。

77.

77.

‘‘එකකං මං විහරන්තං, බුද්ධසෙට්ඨො උපාගමි;

නාහං ජානාමි බුද්ධොති, අකාසිං පටිසන්ථරං.

当我独自安住时，最胜佛陀走近我；我不知其为佛陀，但向他致以问候。

78.

78.

‘‘කරිත්වා පටිසන්ථාරං, නාමගොත්තමපුච්ඡහං;

‘දෙවතානුසි ගන්ධබ්බො, අදු සක්කො පුරින්දදො.

致以问候后，我问其名与姓：“您是天神，还是乾闼婆(Gandhabba)？抑或是帝释(Sakka)，布施之主？”

79.

79.

‘‘‘කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, මහාබ්‍රහ්මා ඉධාගතො;

විරොචෙසි දිසා සබ්බා, උදයං සූරියො යථා.

“您是谁，又是谁之子？莫非大梵天(Mahābrahmā)降临于此？您照亮所有方向，犹如旭日之东升。”

80.

80.

‘‘‘සහස්සාරානි චක්කානි, පාදෙ දිස්සන්ති මාරිස;

කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මයං;

නාමගොත්තං පවෙදෙහි, සංසයං අපනෙහි මෙ’.

“尊者，千辐轮相现于您的足下；您是谁，又是谁的儿子？我们如何能认识您？请告知您的名与族姓，消除我的疑惑。”

81.

81.

‘‘‘නම්හි දෙවො න ගන්ධබ්බො, නම්හි සක්කො පුරින්දදො;

බ්‍රහ්මභාවො ච මෙ නත්ථි, එතෙසං උත්තමො අහං.

“我非天神，亦非乾闼婆；我非曾为布施之主的帝释天；我亦无梵天之位，我实超越于彼等。”

82.

82.

‘‘‘අතීතො විසයං තෙසං, දාලයිං කාමබන්ධනං;

සබ්බෙ කිලෙසෙ ඣාපෙත්වා, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං’.

“我已超越他们的境界，已斩断欲爱之束缚；我已焚尽一切烦恼，证得无上正等觉。”

83.

83.

‘‘තස්ස [Pg.62] වාචං සුණිත්වාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘යදි බුද්ධොති සබ්බඤ්ඤූ, නිසීද ත්වං මහාමුනෙ.

“我听闻彼言后，便说了此话：‘大牟尼，若您是佛陀，是遍知者，请您坐下。’”

84.

84.

‘තමහං පූජයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’;

‘‘පත්ථරිත්වා ජිනචම්මං, අදාසි සත්ථුනො අහං.

“我将供养您，您是苦的终结者。”我铺开羚羊皮，供养给导师。

85.

85.

‘‘නිසීදි තත්ථ භගවා, සීහොව ගිරිගබ්භරෙ;

ඛිප්පං පබ්බතමාරුය්හ, අම්බස්ස ඵලමග්ගහිං.

“世尊坐在那里，犹如狮子踞于山洞中；我迅速爬上山，摘取了芒果果实。”

86.

86.

‘‘සාලකල්‍යාණිකං පුප්ඵං, චන්දනඤ්ච මහාරහං;

ඛිප්පං පග්ගය්හ තං සබ්බං, උපෙත්වා ලොකනායකං.

“我迅速拿起娑罗妙花与珍贵旃檀，走近世间导师。”

87.

87.

‘‘ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, සාලපුප්ඵමපූජයිං;

චන්දනං අනුලිම්පිත්වා, අවන්දිං සත්ථුනො අහං.

“我将果实供养给佛陀，并以娑罗花供养；我涂抹旃檀，并顶礼导师。”

88.

88.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, විපුලාය ච පීතියා;

අජිනම්හි නිසීදිත්වා, සුමෙධො ලොකනායකො.

“世间导师善慧佛，心净意悦，充满广大喜悦，坐于羚羊皮上。”

89.

89.

‘‘මම කම්මං පකිත්තෙසි, හාසයන්තො මමං තදා;

‘ඉමිනා ඵලදානෙන, ගන්ධමාලෙහි චූභයං.

“彼时，他令我欢喜，赞叹我的善业：‘以此果实布施，以及香花供养，以此二者之功德，”

90.

90.

‘‘‘පඤ්චවීසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

අනූනමනසඞ්කප්පො, වසවත්තී භවිස්සති.

“于两千五百劫中，他将于天界享乐；心愿无缺，得大自在。”

91.

91.

‘‘‘ඡබ්බීසතිකප්පසතෙ, මනුස්සත්තං ගමිස්සති;

භවිස්සති චක්කවත්තී, චාතුරන්තො මහිද්ධිකො.

“于两千六百劫中，他将投生为人；成为转轮王，统治四方，具大神通。”

92.

92.

‘‘‘වෙභාරං නාම නගරං, විස්සකම්මෙන මාපිතං;

හෙස්සති සබ්බසොවණ්ණං, නානාරතනභූසිතං.

“将有一座名为毗婆罗的城市，由毗首羯磨天所造；通体黄金，以种种珍宝庄严。”

93.

93.

‘‘‘එතෙනෙව උපායෙන, සංසරිස්සති සො භවෙ ;

සබ්බත්ථ පූජිතො හුත්වා, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ.

“以此因缘，他将于诸有中轮回；无论生于天界或人间，皆处处备受尊崇。”

94.

94.

‘‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සති;

අගාරා අභිනික්ඛම්ම, අනගාරී භවිස්සති;

අභිඤ්ඤාපාරගූ හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“当他到达最后一生，将生为婆罗门族；从家而出，成为无家者；通达诸神通，成为无漏者，他将证入涅槃。”

95.

95.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, සුමෙධො ලොකනායකො;

මම නිජ්ඣායමානස්ස, පක්කාමි අනිලඤ්ජසෙ.

世间领导者善慧(Sumedha)正等觉者说此言已，于我瞻仰时，在空中离去。

96.

96.

‘‘තෙන [Pg.63] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意愿与决意，我舍弃人身，往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

97.

97.

‘‘තුසිතතො චවිත්වාන, නිබ්බත්තිං මාතුකුච්ඡියං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, යම්හි ගබ්භෙ වසාමහං.

从兜率天(Tusita)命终后，我投生于母胎中；于我所住之胎，我的受用无有匮乏。

98.

98.

‘‘මාතුකුච්ඡිගතෙ මයි, අන්නපානඤ්ච භොජනං;

මාතුයා මම ඡන්දෙන, නිබ්බත්තති යදිච්ඡකං.

当我在母胎中时，因我的意愿，母亲随其所欲，获得饮食与食物。

99.

99.

‘‘ජාතියා පඤ්චවස්සෙන, පබ්බජිං අනගාරියං;

ඔරොපිතම්හි කෙසම්හි, අරහත්තමපාපුණිං.

我五岁时，出家而过无家生活；当我的头发被剃除时，我便证得了阿罗汉果(arahatta)。

100.

100.

‘‘පුබ්බකම්මං ගවෙසන්තො, ඔරෙන නාද්දසං අහං;

තිංසකප්පසහස්සම්හි, මම කම්මමනුස්සරිං.

我追寻宿业，于三万大劫之内未曾见到；我忆起的是三万大劫之外的业。

101.

101.

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

තව සාසනමාගම්ම, පත්තොම්හි අචලං පදං.

礼敬您，人中良马！礼敬您，人中至上者！依止您的教法，我已证得不动之境。

102.

102.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于三万大劫时，我曾供养彼佛；从彼以来，我不知有恶趣，此乃供养佛陀之果报。

103.

103.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我无漏而住。

104.

104.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……佛陀之教法我已完成。

105.

105.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චන්දනමාලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿旃檀摩利长老确实说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

චන්දනමාලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

旃檀摩利长老本行第五

6. ධාතුපූජකත්ථෙරඅපදානං

6. 供养舍利者长老本行

106.

106.

‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ;

මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං.

世间依怙、世间领导者悉达多(Siddhattha)般涅槃时，我召集亲族，行舍利供养。

107.

107.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我曾供养舍利；从彼以来，我不知有恶趣，此乃供养舍利之果报。

108.

108.

‘‘කිලෙසා [Pg.64] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我无漏而住。

109.

109.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……佛陀之教法我已完成。

110.

110.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධාතුපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿供养舍利者长老确实说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

ධාතුපූජකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

供养舍利者长老本行第六

7. පුලිනුප්පාදකත්ථෙරඅපදානං

7. 造沙洲者长老本行

111.

111.

‘‘පබ්බතෙ හිමවන්තම්හි, දෙවලො නාම තාපසො;

තත්ථ මෙ චඞ්කමො ආසි, අමනුස්සෙහි මාපිතො.

“于雪山(Himavanta)中，我曾是名为提婆(Devala)的苦行者；于彼处，有我之经行处，由非人所造。

112.

112.

‘‘ජටාභාරෙන භරිතො, කමණ්ඩලුධරො සදා;

උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, විපිනා නික්ඛමිං තදා.

“我负荷沉重发髻，恒常手持水瓶；为求至上之义，彼时我自林中出。

113.

113.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං;

සකකම්මාභිපසුතා, වසන්ති විපිනෙ තදා.

“八万四千弟子，皆来侍奉于我；彼时于森林中，各勤己业而住。

114.

114.

‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, අකං පුලිනචෙතියං;

නානාපුප්ඵං සමානෙත්වා, තං චෙතියමපූජයිං.

“我自净修处出，建造一座沙塔；汇集种种花卉，供养彼座塔庙。

115.

115.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, අස්සමං පවිසාමහං;

සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, එතමත්ථං පුච්ඡිංසු මං.

“于彼处心生净信，我进入净修处；所有弟子前来集会，向我询问此事。

116.

116.

‘‘‘පුලිනෙන කතො ථූපො, යං ත්වං දෙව මස්සති;

මයම්පි ඤාතුමිච්ඡාම, පුට්ඨො ආචික්ඛ නො තුවං’.

“‘尊者(deva)，您以沙造塔，并对之敬礼；我等亦欲了知，既已请问，愿您为我等宣说。’

117.

117.

‘‘‘නිද්දිට්ඨා නු මන්තපදෙ, චක්ඛුමන්තො මහායසා;

තෙ ඛො අහං නමස්සාමි, බුද්ධසෙට්ඨෙ මහායසෙ’.

“‘于吠陀(manta)句中，岂非已指示，具眼大名望者？我实归命礼，彼最胜佛陀，具大名望者。’

118.

118.

‘‘‘කීදිසා තෙ මහාවීරා, සබ්බඤ්ඤූ ලොකනායකා;

කථංවණ්ණා කථංසීලා, කීදිසා තෙ මහායසා’.

“‘彼等大雄(mahāvīra)、一切知者、世间导师，是何等模样？彼等具大名望者，容色、戒行又如何？’

119.

119.

‘‘‘බාත්තිංසලක්ඛණා [Pg.65] බුද්ධා, චත්තාලීසදිජාපි ච;

නෙත්තා ගොපඛුමා තෙසං, ජිඤ්ජුකා ඵලසන්නිභා.

“‘诸佛具足三十二相，亦有四十颗牙齿；彼等眼睫如牛犊，双目犹如赤珠果。’

120.

120.

‘‘‘ගච්ඡමානා ච තෙ බුද්ධා, යුගමත්තඤ්ච පෙක්ඛරෙ;

න තෙසං ජාණු නදති, සන්ධිසද්දො න සුය්‍යති.

“‘诸佛行进间，唯视一轭之远；其膝不行作响，关节之声不闻。

121.

121.

‘‘‘ගච්ඡමානා ච සුගතා, උද්ධරන්තාව ගච්ඡරෙ;

පඨමං දක්ඛිණං පාදං, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

“‘诸善逝行走时，必先举其右足；此是诸佛之法性。

122.

122.

‘‘‘අසම්භීතා ච තෙ බුද්ධා, මිගරාජාව කෙසරී;

නෙවුක්කංසෙන්ති අත්තානං, නො ච වම්භෙන්ති පාණිනං.

“‘彼等诸佛无所畏惧，犹如雄狮兽中之王；从不自赞，亦不轻蔑于众生。

123.

123.

‘‘‘මානාවමානතො මුත්තා, සමා සබ්බෙසු පාණිසු;

අනත්තුක්කංසකා බුද්ධා, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

“‘解脱于慢与非慢，于一切有情平等；诸佛不自赞，此是诸佛法性。

124.

124.

‘‘‘උප්පජ්ජන්තා ච සම්බුද්ධා, ආලොකං දස්සයන්ති තෙ;

ඡප්පකාරං පකම්පෙන්ති, කෙවලං වසුධං ඉමං.

“‘诸正自觉者出世时，彼等显示大光明；令此一切大地，起六种震动。

125.

125.

‘‘‘පස්සන්ති නිරයඤ්චෙතෙ, නිබ්බාති නිරයො තදා;

පවස්සති මහාමෙඝො, බුද්ධානං එස ධම්මතා.

“‘若彼等观见地狱，彼时地狱即熄灭；大云普降沛然雨，此是诸佛之法性。

126.

126.

‘‘‘ඊදිසා තෙ මහානාගා, අතුලා ච මහායසා;

වණ්ණතො අනතික්කන්තා, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’.

“‘彼等大龙(mahānāga)是如是，无与伦比具大名望；于其德相无人能越，诸如来不可称量。’”

127.

127.

‘‘‘අනුමොදිංසු මෙ වාක්‍යං, සබ්බෙ සිස්සා සගාරවා;

තථා ච පටිපජ්ජිංසු, යථාසත්ති යථාබලං’.

“‘所有具恭敬心之弟子，皆随喜我语；并依其能力与力量，如是而行。’”

128.

128.

‘‘පටිපූජෙන්ති පුලිනං, සකකම්මාභිලාසිනො;

සද්දහන්තා මම වාක්‍යං, බුද්ධසක්කතමානසා.

“‘彼等渴求自身善业者，信受我之言语，心怀对佛陀之恭敬，再再供养沙塔。’”

129.

129.

‘‘තදා චවිත්වා තුසිතා, දෙවපුත්තො මහායසො;

උප්පජ්ජි මාතුකුච්ඡිම්හි, දසසහස්සි කම්පථ.

“‘尔时，具大名望之天子，从兜率天（Tusita）死殁，投生于母胎中；一万世界随之震动。’”

130.

130.

‘‘අස්සමස්සාවිදූරම්හි, චඞ්කමම්හි ඨිතො අහං;

සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, ආගච්ඡුං මම සන්තිකෙ.

“‘我立于净住处（assama）不远之经行处（caṅkama）；所有弟子皆聚集前来我之跟前。’”

131.

131.

‘‘උසභොව මහී නදති, මිගරාජාව කූජති;

සුසුමාරොව සළති, කිං විපාකො භවිස්සති.

“‘大地鸣如公牛，吼如兽王，响如鳄鱼（susumāra）；将有何等果报？’”

132.

132.

‘‘යං [Pg.66] පකිත්තෙමි සම්බුද්ධං, සිකතාථූපසන්තිකෙ;

සො දානි භගවා සත්ථා, මාතුකුච්ඡිමුපාගමි.

“‘我于沙塔（sikatāthūpa）之畔所赞叹之等正觉者（sambuddha），彼世尊、导师，如今已入母胎。’”

133.

133.

‘‘තෙසං ධම්මකථං වත්වා, කිත්තයිත්වා මහාමුනිං;

උය්‍යොජෙත්වා සකෙ සිස්සෙ, පල්ලඞ්කමාභුජිං අහං.

“‘我为彼等说示法义，赞叹大牟尼（mahāmuni），遣散自己之弟子后，便结跏趺坐。’”

134.

134.

‘‘බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං, බ්‍යාධිනා පරමෙන තං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

“‘我之力气实已耗尽，为剧疾所折磨；忆念最胜佛陀（buddhaseṭṭha）后，我于彼处命终。’”

135.

135.

‘‘සබ්බෙ සිස්සා සමාගන්ත්වා, අකංසු චිතකං තදා;

කළෙවරඤ්ච මෙ ගය්හ, චිතකං අභිරොපයුං.

“‘所有弟子皆聚集前来，于尔时建火葬坛（citaka）；并抬起我之遗体，置于火葬坛之上。’”

136.

136.

‘‘චිතකං පරිවාරෙත්වා, සීසෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොකසල්ලපරෙතා තෙ, වික්කන්දිංසු සමාගතා.

“‘彼等环绕火葬坛，合掌于顶；为忧箭所刺，聚集而悲泣。’”

137.

137.

‘‘තෙසං ලාලප්පමානානං, අගමං චිතකං තදා;

‘අහං ආචරියො තුම්හං, මා සොචිත්ථ සුමෙධසා.

“‘于彼等哀泣之时，我尔时走向火葬坛，言：“我乃汝等之师，具慧者（sumedhasā），莫要忧愁。”’”

138.

138.

‘‘‘සදත්ථෙ වායමෙය්‍යාථ, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

මා වො පමත්තා අහුත්ථ, ඛණො වො පටිපාදිතො’.

“‘应为自身之义利，昼夜不懈而精进；汝等切莫放逸，良机已为汝等成。’”

139.

139.

‘‘සකෙ සිස්සෙනුසාසිත්වා, දෙවලොකං පුනාගමිං;

අට්ඨාරස ච කප්පානි, දෙවලොකෙ රමාමහං.

“‘教诫我之弟子后，我复还归于天界；于十八劫之中，我于天界中受乐。’”

140.

140.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

අනෙකසතක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

“‘我曾五百次为转轮王（cakkavattī）；亦曾无数百次，行天王之统治。’”

141.

141.

‘‘අවසෙසෙසු කප්පෙසු, වොකිණ්ණො සංසරිං අහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උප්පාදස්ස ඉදං ඵලං.

“‘于剩余诸劫中，我轮回于人天善趣；我不知有恶趣（duggati），此乃预言之果报。’”

142.

142.

‘‘යථා කොමුදිකෙ මාසෙ, බහූ පුප්ඵන්ති පාදපා;

තථෙවාහම්පි සමයෙ, පුප්ඵිතොම්හි මහෙසිනා.

“‘犹如在俱牟陀月（komudika māsa），众多林木皆绽放；如是，我亦于其时，为大仙（mahesi）所开悟。’”

143.

143.

‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我之精进能负重担，引至离轭之安稳；犹如大象断其束缚，我住于无漏。

144.

144.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

于十万劫前，我曾赞颂佛陀；我不知恶趣，此乃赞颂之果。

145.

145.

‘‘කිලෙසා [Pg.67] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

146.

146.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法已完成。

147.

147.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解（paṭisambhidā）……佛陀之教法已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනුප්පාදකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿普利努帕达卡长老，此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已宣说。

පුලිනුප්පාදකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

普利努帕达卡长老本行传第七。

8. තරණියත්ථෙරඅපදානං

8. 渡越长老本行传

148.

148.

‘‘අත්ථදස්සී තු භගවා, සයම්භූ ලොකනායකො;

විනතා නදියා තීරං, උපාගච්ඡි තථාගතො.

见义（Atthadassī）世尊，自觉者、世间导师；如来行至维那达（Vinatā）河岸。

149.

149.

‘‘උදකා අභිනික්ඛම්ම, කච්ඡපො වාරිගොචරො;

බුද්ධං තාරෙතුකාමොහං, උපෙසිං ලොකනායකං.

我乃水栖之龟，从水中而出；我欲渡佛陀，遂走近世间导师。

150.

150.

‘‘‘අභිරූහතු මං බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහාමුනි;

අහං තං තාරයිස්සාමි, දුක්ඛස්සන්තකරො තුවං’.

“请佛陀，见义大牟尼，登上我；我将渡您，您是苦的终结者。”

151.

151.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, අත්ථදස්සී මහායසො;

අභිරූහිත්වා මෙ පිට්ඨිං, අට්ඨාසි ලොකනායකො.

具大名声的见义（佛陀），了知我之意图后；登上我的背，彼世间导师站立其上。

152.

152.

‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

සුඛං මෙ තාදිසං නත්ථි, ඵුට්ඨෙ පාදතලෙ යථා.

自我有记忆以来，自我有知觉以来；我未曾有过如此快乐，犹如佛陀足底触碰之时。

153.

153.

‘‘උත්තරිත්වාන සම්බුද්ධො, අත්ථදස්සී මහායසො;

නදීතීරම්හි ඨත්වාන, ඉමා ගාථා අභාසථ.

正自觉者，具大名声之见义（佛陀），渡河之后，伫立于河岸，宣说此等偈颂。

154.

154.

‘‘‘යාවතා වත්තතෙ චිත්තං, ගඞ්ගාසොතං තරාමහං;

අයඤ්ච කච්ඡපො රාජා, තාරෙසි මම පඤ්ඤවා.

“我刚生起欲渡恒河之流的心念，此具慧龟王便渡了我。”

155.

155.

‘‘‘ඉමිනා බුද්ධතරණෙන, මෙත්තචිත්තවතාය ච;

අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති.

“以此渡佛之行，以及所具慈心，彼于一千八百劫中，将喜乐于天界。”

156.

156.

‘‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, කඞ්ඛාසොතං තරිස්සති.

“从天界来到此地，被善根所推动；坐于一处，他将渡过疑流。”

157.

157.

‘‘‘යථාපි [Pg.68] භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං;

සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං.

“犹如在良田中，即使播下少量种子；当雨水充足降下，其果实能令农夫满足。”

158.

158.

‘‘‘තථෙවිදං බුද්ධඛෙත්තං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං;

සම්මාධාරෙ පවච්ඡන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති’.

“同样，此佛陀之田，乃正等觉者所示；当信之沛雨降下，其果实将令我欢喜。”

159.

159.

‘‘පධානපහිතත්තොම්හි, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

我已精勤努力，寂静、无依；遍知一切漏法，我住于无漏。

160.

160.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තරණාය ඉදං ඵලං.

于一千八百劫，我于彼时造业；我不知有恶趣，此乃渡越之果。

161.

161.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

162.

162.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教已成办。

163.

163.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තරණියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿渡越长老说此诸偈颂：

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

තරණියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

渡越长老本行第八。

9. ධම්මරුචියත්ථෙරඅපදානං

9. 法乐长老本行

164.

164.

‘‘යදා දීපඞ්කරො බුද්ධො, සුමෙධං බ්‍යාකරී ජිනො;

‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, අයං බුද්ධො භවිස්සති.

燃灯佛、胜者，授记善慧(Sumedha)时：“从此无量劫，此人将成佛。”

165.

165.

‘‘‘ඉමස්ස ජනිකා මාතා, මායා නාම භවිස්සති;

පිතා සුද්ධොදනො නාම, අයං හෙස්සති ගොතමො.

“其母名摩耶(Māyā)，其父名净饭(Suddhodana)；此人将是乔达摩。”

166.

166.

‘‘‘පධානං පදහිත්වාන, කත්වා දුක්කරකාරිකං;

අස්සත්ථමූලෙ සම්බුද්ධො, බුජ්ඣිස්සති මහායසො.

“精勤而努力，行于难行事；大名声者于菩提树下，将成正等觉。”

167.

167.

‘‘‘උපතිස්සො කොලිතො ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා;

ආනන්දො නාම නාමෙන, උපට්ඨිස්සතිමං ජිනං.

“伍巴谛萨与拘利陀(Kolita)，将为上首弟子；名为阿难者，将侍奉此胜者。”

168.

168.

‘‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා;

චිත්තො ආළවකො චෙව, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසකා.

“谶摩(Khemā)与莲花色，将为上首女弟子；质多(Citto)与阿拉威，将为上首优婆塞。”

169.

169.

‘‘‘ඛුජ්ජුත්තරා [Pg.69] නන්දමාතා, අග්ගා හෙස්සන්තුපාසිකා;

බොධි ඉමස්ස වීරස්ස, අස්සත්ථොති පවුච්චති’.

“库竹达拉与难陀母(Nandamātā)，将为上首优婆夷；此勇者之菩提树，被称为阿说他(Assattha)。”

170.

170.

‘‘ඉදං සුත්වාන වචනං, අසමස්ස මහෙසිනො;

ආමොදිතා නරමරූ, නමස්සන්ති කතඤ්ජලී.

闻此无等大仙之语，人天欢喜，合掌礼敬。

171.

171.

‘‘තදාහං මාණවො ආසිං, මෙඝො නාම සුසික්ඛිතො;

සුත්වා බ්‍යාකරණං සෙට්ඨං, සුමෙධස්ස මහාමුනෙ.

“彼时我为一青年，名为弥伽(Megha)，善于学习；闻大牟尼善慧之最上授记，

172.

172.

‘‘සංවිසට්ඨො භවිත්වාන, සුමෙධෙ කරුණාසයෙ ;

පබ්බජන්තඤ්ච තං වීරං, සහාව අනුපබ්බජිං.

“我于慈悲之所依善慧，生起亲近之心；彼勇者出家，我亦随之出家。”

173.

173.

‘‘සංවුතො පාතිමොක්ඛස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු;

සුද්ධාජීවො සතො වීරො, ජිනසාසනකාරකො.

“我于波罗提木叉，及于五根中防护；活命清净，具念、精进，奉行胜者之教。”

174.

174.

‘‘එවං විහරමානොහං, පාපමිත්තෙන කෙනචි;

නියොජිතො අනාචාරෙ, සුමග්ගා පරිධංසිතො.

“我如是安住时，为某恶友所唆使，行于非行，从善道堕落。”

175.

175.

‘‘විතක්කවසිකො හුත්වා, සාසනතො අපක්කමිං;

පච්ඡා තෙන කුමිත්තෙන, පයුත්තො මාතුඝාතනං.

“我为恶寻思所制，背离教法；后为彼恶友所唆使，犯下弑母之罪。”

176.

176.

‘‘අකරිං ආනන්තරියං, ඝාතයිං දුට්ඨමානසො;

තතො චුතො මහාවීචිං, උපපන්නො සුදාරුණං.

我造作无间业，心怀恶意而杀害；从彼处死后，投生于极酷烈的大无间地狱(Mahāvīci)。

177.

177.

‘‘විනිපාතගතො සන්තො, සංසරිං දුක්ඛිතො චිරං;

න පුනො අද්දසං වීරං, සුමෙධං නරපුඞ්ගවං.

堕于恶趣中，我长久轮回受苦；再未得见勇者、人中之雄善慧(Sumedha)。

178.

178.

‘‘අස්මිං කප්පෙ සමුද්දම්හි, මච්ඡො ආසිං තිමිඞ්ගලො;

දිස්වාහං සාගරෙ නාවං, ගොචරත්ථමුපාගමිං.

于此劫当中，我曾在海中为提弥伽罗鱼(timiṅgala)；我于海中见到船，为觅食而靠近。

179.

179.

‘‘දිස්වා මං වාණිජා භීතා, බුද්ධසෙට්ඨමනුස්සරුං;

ගොතමොති මහාඝොසං, සුත්වා තෙහි උදීරිතං.

商人们见我而恐惧，忆念最胜之佛陀；我听到他们所发出“乔达摩(Gotama)”之大声……

180.

180.

‘‘පුබ්බසඤ්ඤං සරිත්වාන, තතො කාලඞ්කතො අහං;

සාවත්ථියං කුලෙ ඉද්ධෙ, ජාතො බ්‍රාහ්මණජාතියං.

忆起往昔之相后，我从彼处命终，生于舍卫城(Sāvatthī)一富裕的婆罗门族中。

181.

181.

‘‘ආසිං ධම්මරුචි නාම, සබ්බපාපජිගුච්ඡකො;

දිස්වාහං ලොකපජ්ජොතං, ජාතියා සත්තවස්සිකො.

我名为法喜(Dhammaruci)，厌恶一切罪恶；生年七岁时，我得见世间之光。

182.

182.

‘‘මහාජෙතවනං [Pg.70] ගන්ත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

උපෙමි බුද්ධං තික්ඛත්තුං, රත්තියා දිවසස්ස ච.

前往大祇陀林(Mahājetavana)后，我出家而入无家生活；于日于夜，我三次拜见佛陀。

183.

183.

‘‘තදා දිස්වා මුනි ආහ, චිරං ධම්මරුචීති මං;

තතොහං අවචං බුද්ධං, පුබ්බකම්මපභාවිතං.

彼时，牟尼见我而言：“法喜，真是久违了。”于是我，因往昔业力所感，对佛陀说道。

184.

184.

‘‘සුචිරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං, පතිපුබ්බෙන විසුද්ධපච්චයං;

අහමජ්ජසුපෙක්ඛනං වත, තව පස්සාමි නිරුපමං විග්ගහං.

您具足百福之相，宿因次第清净，我已久远未见。今日我终于得见您无与伦比的色身，此见实为善见！

185.

185.

‘‘සුචිරං විහතත්තමො මයා, සුචිරක්ඛෙන නදී විසොසිතා;

සුචිරං අමලං විසොධිතං, නයනං ඤාණමයං මහාමුනෙ.

大牟尼！我已久破无明暗，久护净戒令爱河干涸；我已久令无垢智慧眼得以清净。

186.

186.

‘‘චිරකාලසමඞ්ගිතො තයා, අවිනට්ඨො පුනරන්තරං චිරං;

පුනරජ්ජසමාගතො තයා, න හි නස්සන්ති කතානි ගොතම.

我曾与您长时相会，后又长久分离；今日复与您相会。乔达摩！所造之业实不亡失。

187.

187.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

188.

188.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此诚为善来……佛陀之教法我已完成。

189.

189.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ධම්මරුචියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿法喜长老确实诵出了此等偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是说毕。

ධම්මරුචියත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

法喜长老本行第九。

10. සාලමණ්ඩපියත්ථෙරඅපදානං

10. 娑罗曼达皮亚长老本行

190.

190.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා සාලවනං, සුකතො අස්සමො මම;

සාලපුප්ඵෙහි සඤ්ඡන්නො, වසාමි විපිනෙ තදා.

我进入娑罗林(sālavanaṃ)，善造我之静室；静室为娑罗花所覆，彼时我住于林中。

191.

191.

‘‘පියදස්සී ච භගවා, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, සාලවනමුපාගමි.

喜见(Piyadassī)世尊，彼乃无师自觉、无上之人、圆满觉者，乐于寂静，亦来至此娑罗林中。

192.

192.

‘‘අස්සමා අභිනික්ඛම්ම, පවනං අගමාසහං;

මූලඵලං ගවෙසන්තො, ආහිණ්ඩාමි වනෙ තදා.

我从净修处出，进入森林；为寻觅根与果，彼时于林中周行。

193.

193.

‘‘තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, පියදස්සිං මහායසං;

සුනිසින්නං සමාපන්නං, විරොචන්තං මහාවනෙ.

于彼大林中，我得见喜见等正觉者，彼具大名称，善坐入等至，光明赫耀。

194.

194.

‘‘චතුදණ්ඩෙ [Pg.71] ඨපෙත්වාන, බුද්ධස්ස උපරී අහං;

මණ්ඩපං සුකතං කත්වා, සාලපුප්ඵෙහි ඡාදයිං.

我立起四根支柱，于佛陀之上方，善造一花棚，并以娑罗花覆盖。

195.

195.

‘‘සත්තාහං ධාරයිත්වාන, මණ්ඩපං සාලඡාදිතං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බුද්ධසෙට්ඨමවන්දහං.

我维持娑罗花所覆之花棚七日，于彼处令心澄净，礼敬最上之佛陀。

196.

196.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, වුට්ඨහිත්වා සමාධිතො;

යුගමත්තං පෙක්ඛමානො, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

彼时，世尊从三摩地出，人中之最上者，垂视一轭之地而坐。

197.

197.

‘‘සාවකො වරුණො නාම, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො;

වසීසතසහස්සෙහි, උපගච්ඡි විනායකං.

喜见导师之弟子，名为瓦儒那，与十万自在者，共诣调御者前。

198.

198.

‘‘පියදස්සී ච භගවා, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සිතං පාතුකරී ජිනො.

喜见世尊，世间最上，人中雄猛，坐于比丘僧团中，胜者展露微笑。

199.

199.

‘‘අනුරුද්ධො උපට්ඨාකො, පියදස්සිස්ස සත්ථුනො;

එකංසං චීවරං කත්වා, අපුච්ඡිත්ථ මහාමුනිං.

喜见导师之侍者阿那律，偏袒右肩，请问大牟尼。

200.

200.

‘‘‘කො නු ඛො භගවා හෙතු, සිතකම්මස්ස සත්ථුනො;

කාරණෙ විජ්ජමානම්හි, සත්ථා පාතුකරෙ සිතං’.

“导师微笑之因由何在？唯有因缘存在时，导师方展露微笑。”

201.

201.

‘‘‘සත්තාහං සාලච්ඡදනං, යො මෙ ධාරෙසි මාණවො;

තස්ස කම්මං සරිත්වාන, සිතං පාතුකරිං අහං.

“彼位少年为我维持娑罗花盖七日，忆念其所行之业，我因而展露微笑。”

202.

202.

‘‘‘අනොකාසං න පස්සාමි, යත්ථ පුඤ්ඤං විපච්චති;

දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ඔකාසොව න සම්මති.

“我未见福德有不结果之处；其果报之大，纵天界或人间，亦无足够空间容纳。”

203.

203.

‘‘‘දෙවලොකෙ වසන්තස්ස, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිනො;

යාවතා පරිසා තස්ස, සාලච්ඡන්නා භවිස්සති.

“当其具足福业，住于天界时，其所有眷属，皆为娑罗花所覆盖。”

204.

204.

‘‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච;

රමිස්සති සදා සන්තො, පුඤ්ඤකම්මසමාහිතො.

“于彼天界，具足福业者，恒常以天界之舞蹈、歌咏及音乐而自娱悦。”

205.

205.

‘‘‘යාවතා පරිසා තස්ස, ගන්ධගන්ධී භවිස්සති;

සාලස්ස පුප්ඵවස්සො ච, පවස්සිස්සති තාවදෙ.

“其眷属所在之处，皆为妙香所遍满；彼时，亦将降下娑罗花雨。”

206.

206.

‘‘‘තතො චුතොයං මනුජො, මානුසං ආගමිස්සති;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, සබ්බකාලං ධරිස්සති.

“此人自彼天界死后，将来到人间；于此人间，亦将恒常有娑罗花盖荫覆。”

207.

207.

‘‘‘ඉධ [Pg.72] නච්චඤ්ච ගීතඤ්ච, සම්මතාළසමාහිතං;

පරිවාරෙස්සන්ති මං නිච්චං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“于此人间，歌舞音乐，节奏和谐，将恒常围绕此人；此即供养佛陀之果报。”

208.

208.

‘‘‘උග්ගච්ඡන්තෙ ච සූරියෙ, සාලවස්සං පවස්සති;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, වස්සතෙ සබ්බකාලිකං.

旭日升起时，沙罗花雨将降下；与福业相应，将恒常降下。

209.

209.

‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

于一千八百劫时，奥嘎咖(Okkāka)族中将出生；名为乔达摩(Gotama)，世间将有导师出现。

210.

210.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

彼法之继承者，如法所生之真子；遍知一切漏，无漏者将证涅槃。

211.

211.

‘‘‘ධම්මං අභිසමෙන්තස්ස, සාලච්ඡන්නං භවිස්සති;

චිතකෙ ඣායමානස්ස, ඡදනං තත්ථ හෙස්සති’.

通达法者，将有沙罗华盖；当于火葬堆上燃烧时，彼处亦将有顶盖。

212.

212.

‘‘විපාකං කිත්තයිත්වාන, පියදස්සී මහාමුනි;

පරිසාය ධම්මං දෙසෙසි, තප්පෙන්තො ධම්මවුට්ඨියා.

宣说果报已，喜见(Piyadassī)大牟尼；为会众宣说佛法，以法雨令其满足。

213.

213.

‘‘තිංසකප්පානි දෙවෙසු, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සට්ඨි ච සත්තක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

三十劫中，我在诸天中作天王；六十七次，我曾是转轮王。

214.

214.

‘‘දෙවලොකා ඉධාගන්ත්වා, ලභාමි විපුලං සුඛං;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, මණ්ඩපස්ස ඉදං ඵලං.

从天界来到此处，我获得广大之乐；此处亦有沙罗华盖，此乃亭阁之果报。

215.

215.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

ඉධාපි සාලච්ඡදනං, හෙස්සති සබ්බකාලිකං.

此乃我最后之有，最终之生；此处亦将恒常有沙罗华盖。

216.

216.

‘‘මහාමුනිං තොසයිත්වා, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

令大牟尼、释迦雄牛乔达摩欢喜已，我舍弃胜败，证得不动之处。

217.

217.

‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于一千八百劫时，我曾供养佛；自彼时起，我不知有恶趣，此乃供佛之果报。

218.

218.

කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

219.

219.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……佛陀之教法我已行。

220.

220.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං [Pg.73] සුදං ආයස්මා සාලමණ්ඩපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿沙罗亭阁长老，

අභාසිත්ථාති.

诵此诸偈已。

සාලමණ්ඩපියත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

沙罗亭阁长老本传第十竟。

පංසුකූලවග්ගො එකූනපඤ්ඤාසමො.

粪扫衣品第四十九竟。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

පංසුකූලං බුද්ධසඤ්ඤී, භිසදො ඤාණකිත්තකො;

චන්දනී ධාතුපූජී ච, පුලිනුප්පාදකොපි ච.

粪扫衣、佛想、比萨多(Bhisada)、智名者、旃檀尼(Candanī)、供舍利者、以及沙洲生者，

තරණො ධම්මරුචිකො, සාලමණ්ඩපියො තථා;

සතානි ද්වෙ හොන්ති ගාථා, ඌනවීසතිමෙව ච.

渡者、乐法者、以及沙罗亭阁(Sālamaṇḍapiya)；偈颂共二百一十九首。

50. කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො

50. 紧羯尼花品

1. තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

1. 三紧羯尼花长老本传

1.

1.

‘‘කණිකාරංව [Pg.74] ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, විපස්සිං ලොකනායකං.

如迦尼迦罗花般闪耀，坐于山间；我见到离尘垢的佛陀，毗婆尸，世间导师。

2.

2.

‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, පග්ගය්හ අභිරොපයිං;

සම්බුද්ධමභිපූජෙත්වා, ගච්ඡාමි දක්ඛිණාමුඛො.

我手持三朵金迦尼花，向上供养；供养正自觉者后，我面向南方而去。

3.

3.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意愿与誓愿；舍弃人身，我往生忉利天。

4.

4.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

九十一劫前，我曾供养佛陀；我不曾经历恶趣，此乃供佛之果报。

5.

5.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽，一切有已根除；如象断缚，我安住于无漏。

6.

6.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来，得至佛陀之面前；三明我已然证得，佛陀教法已奉行。

7.

7.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解，以及此八解脱；六神通我已证得，佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකිඞ්කණිපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿帝金迦尼普毗耶长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说此诸偈颂。

තිකිඞ්කණිපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

帝金迦尼普毗耶长老本行传第一。

2. පංසුකූලපූජකත්ථෙරඅපදානං

2. 粪扫衣供养者长老本行传

8.

8.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, උදඞ්ගණො නාම පබ්බතො;

තත්ථද්දසං පංසුකූලං, දුමග්ගම්හි විලම්බිතං.

雪山不远处，有山名乌丹伽（Udaṅgaṇa）；我于彼处见一粪扫衣，悬于树梢之上。

9.

9.

‘‘තීණි කිඞ්කණිපුප්ඵානි, ඔචිනිත්වානහං තදා;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පංසුකූලමපූජයිං.

其时我采摘三朵金迦尼花，心生欢喜，供养此粪扫衣。

10.

10.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意愿与誓愿；舍弃人身，我往生忉利天。

11.

11.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.75] කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පූජිත්වා අරහද්ධජං.

九十一劫前，我曾造彼业；因礼敬阿罗汉圣幢，我不曾经历恶趣。

12.

12.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

13.

13.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……佛陀教法已奉行。

14.

14.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පංසුකූලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿粪扫衣供养者长老

අභාසිත්ථාති.

宣说此诸偈颂。

පංසුකූලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

粪扫衣供养者长老本行传第二。

3. කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

3. 拘兰陀花长老本行传

15.

15.

‘‘වනකම්මිකො පුරෙ ආසිං, පිතුමාතුමතෙනහං ;

පසුමාරෙන ජීවාමි, කුසලං මෙ න විජ්ජති.

往昔父母亡故后，我于林中劳作；以屠杀野兽为生，故我毫无善业。

16.

16.

‘‘මම ආසයසාමන්තා, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

පදානි තීණි දස්සෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.

世间最上引导者帝沙（Tissa）佛，具眼者出于怜悯，在我住处附近示现三足迹。

17.

17.

‘‘අක්කන්තෙ ච පදෙ දිස්වා, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

හට්ඨො හට්ඨෙන චිත්තෙන, පදෙ චිත්තං පසාදයිං.

见到名为帝沙（Tissa）导师所踏的足迹，我心生欢喜，以欢喜心于足迹生起净信。

18.

18.

‘‘කොරණ්ඩං පුප්ඵිතං දිස්වා, පාදපං ධරණීරුහං;

සකොසකං ගහෙත්වාන, පදසෙට්ඨමපූජයිං.

见到地上生长的柯兰陀(Koraṇḍa)树正盛开，我连同花簇摘取，供养了最胜足迹。

19.

19.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业，以及思与愿，舍弃人身后，我往生忉利天。

20.

20.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

කොරණ්ඩකඡවි හොමි, සුප්පභාසො භවාමහං.

无论我投生何处，或为天人或为人，我的肤色都如柯兰陀(Koraṇḍa)花，且身有光辉。

21.

21.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පදපූජායිදං ඵලං.

于此劫起九十二劫前，我于彼时造作业；我未曾识恶趣，此乃供养足迹之果。

22.

22.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

23.

23.

‘‘ස්වාගතං [Pg.76] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……我已奉行佛陀的教法。

24.

24.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已奉行佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොරණ්ඩපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿柯兰陀花长老，

අභාසිත්ථාති.

诵说此等偈颂。

කොරණ්ඩපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

柯兰陀花长老本行第三。

4. කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. 第四 金苏迦花长老本行

25.

25.

‘‘කිංසුකං පුප්ඵිතං දිස්වා, පග්ගහෙත්වාන අඤ්ජලිං;

බුද්ධසෙට්ඨං සරිත්වාන, ආකාසෙ අභිපූජයිං.

见到翅子树(Kiṃsuka)花盛开，我举起合掌，忆念最胜佛陀，于空中作供养。

26.

26.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业，以及思与愿，舍弃人身后，我往生忉利天。

27.

27.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于此劫起三十一劫前，我于彼时造作业；我未曾识恶趣，此乃供养佛陀之果。

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……我已奉行佛陀的教法。

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已奉行佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිංසුකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿金苏迦花长老，

අභාසිත්ථාති.

诵说此等偈颂。

කිංසුකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

金苏迦花长老本行第四。

5. උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරඅපදානං

5. 第五 施半衣长老本行

31.

31.

‘‘පදුමුත්තරභගවතො, සුජාතො නාම සාවකො;

පංසුකූලං ගවෙසන්තො, සඞ්කාරෙ චරතෙ තදා.

莲华上(Padumuttara)世尊有声闻弟子，名为善生(Sujāta)；彼于尔时为寻粪扫衣，于垃圾堆中经行。

32.

32.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, පරෙසං භතකො අහං;

උපඩ්ඪදුස්සං දත්වාන, සිරසා අභිවාදයිං.

于天鹅城(Haṃsavatī)，我为他人作雇工；布施半块布后，我以头顶礼。

33.

33.

‘‘තෙන [Pg.77] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及思愿与誓愿，舍弃人身后，我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

34.

34.

‘‘තෙත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සත්තසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

三十三回我为天帝，行天王之职；七十七回，我为转轮王。

35.

35.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

උපඩ්ඪදුස්සදානෙන, මොදාමි අකුතොභයො.

广大的地方王权，其数不可胜计；因施半块布之故，我无所畏惧而欢喜。

36.

36.

‘‘ඉච්ඡමානො චහං අජ්ජ, සකානනං සපබ්බතං;

ඛොමදුස්සෙහි ඡාදෙය්‍යං, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං.

如今我若意欲，能以亚麻布疋，覆盖森林山脉；此乃半块布之果。

37.

37.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අඩ්ඪදුස්සස්සිදං ඵලං.

于十万劫之前，我于彼时行布施；自此我未曾识知恶趣，此乃半块布之果。

38.

38.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

39.

39.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来…（中略）…我已完成佛陀之教法。

40.

40.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解…（中略）…我已完成佛陀之教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපඩ්ඪදුස්සදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿施半块布长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

උපඩ්ඪදුස්සදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

施半块布长老本行传第五竟。

6. ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 施炼酥长老本行传

41.

41.

‘‘සුචින්තිතං භගවන්තං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං;

උපවිට්ඨං මහාරඤ්ඤං, වාතාබාධෙන පීළිතං.

善思(Sucintita)世尊，世间最上者，人中之雄，彼入大林中，为风疾所苦。

42.

42.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, ඝතමණ්ඩමුපානයිං;

කතත්තා ආචිතත්තා ච, ගඞ්ගා භාගීරථී අයං.

见彼心生净信，我即供养炼酥。缘于所作所集业，此跋吉罗替(Bhāgīrathī)恒河，

43.

43.

‘‘මහාසමුද්දා චත්තාරො, ඝතං සම්පජ්ජරෙ මම;

අයඤ්ච පථවී ඝොරා, අප්පමාණා අසඞ්ඛියා.

以及四大海洋，皆为我化成炼酥。此博大之地，无量复无数，

44.

44.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, භවතෙ මධුසක්කරා ;

චාතුද්දීපා ඉමෙ රුක්ඛා, පාදපා ධරණීරුහා.

能知我心所想，化为蜂蜜与糖。此四洲中诸树木，根植大地而生长，

45.

45.

‘‘මම [Pg.78] සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, කප්පරුක්ඛා භවන්ති තෙ;

පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

能知我心所想，皆变成如意树。五十回我为天帝，行天王之职。

46.

46.

‘‘එකපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

五十一回，我为转轮王；广大的地方王权，其数不可胜计。

47.

47.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝතමණ්ඩස්සිදං ඵලං.

于九十四劫之前，我于彼时行布施；自此我未曾识知恶趣，此乃炼酥之果报。

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……我已奉行佛陀的教法。”

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“我已证得四无碍解……我已奉行佛陀的教法。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝතමණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施醍醐者长老诵说了此等偈颂，

අභාසිත්ථාති.

他如是说。

ඝතමණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

施醍醐者长老传第六。

7. උදකදායකත්ථෙරඅපදානං

7. 施水者长老传

51.

51.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, භික්ඛුසඞ්ඝෙ අනුත්තරෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, පානීඝටමපූරයිං.

“于胜莲华佛(Padumuttara)之无上比丘僧团，我心怀净信，意悦欣喜，将水瓶注满。”

52.

52.

‘‘පබ්බතග්ගෙ දුමග්ගෙ වා, ආකාසෙ වාථ භූමියං;

යදා පානීයමිච්ඡාමි, ඛිප්පං නිබ්බත්තතෙ මම.

“在山顶或树梢，在空中或地面，每当我需要水时，水便迅速为我涌现。”

53.

53.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

“此是十万劫之前，我于彼时行此施；我未曾识得恶趣，此即布施净水之果。”

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……我已奉行佛陀的教法。”

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“我已证得四无碍解……我已奉行佛陀的教法。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උදකදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施水者长老诵说了此等偈颂，

අභාසිත්ථාති.

他如是说。

උදකදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

施水者长老传第七。

8. පුලිනථූපියත්ථෙරඅපදානං

8. 沙塔长老传

57.

57.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.79], යමකො නාම පබ්බතො;

අස්සමො සුකතො මය්හං, පණ්ණසාලා සුමාපිතා.

“雪山(Himavanta)之不远处，有名为亚玛嘎(Yamaka)之山；我于彼处善建精舍，善造我之叶茅屋。”

58.

58.

‘‘නාරදො නාම නාමෙන, ජටිලො උග්ගතාපනො;

චතුද්දසසහස්සානි, සිස්සා පරිචරන්ති මං.

“我名为那罗达(Nārada)，是具大威力之结发修行者；有一万四千弟子，于我身旁侍奉。”

59.

59.

‘‘පටිසල්ලීනකො සන්තො, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘සබ්බො ජනො මං පූජෙති, නාහං පූජෙමි කිඤ්චනං.

“彼时我于静处独住，我作如是思惟：‘一切众人皆供养我，我却未供养任何人。

60.

60.

‘‘‘න මෙ ඔවාදකො අත්ථි, වත්තා කොචි න විජ්ජති;

අනාචරියුපජ්ඣායො, වනෙ වාසං උපෙමහං.

“‘我无教导者，亦无谏言者；无阿阇梨无戒师，我独自居住于林中。

61.

61.

‘‘‘උපාසමානො යමහං, ගරුචිත්තං උපට්ඨහෙ;

සො මෙ ආචරියො නත්ථි, වනවාසො නිරත්ථකො.

“‘我当亲近谁，向谁起恭敬心？我无如是师，林居实无益。

62.

62.

‘‘‘ආයාගං මෙ ගවෙසිස්සං, ගරුං භාවනියං තථා;

සාවස්සයො වසිස්සාමි, න කොචි ගරහිස්සති’.

“‘我应去寻觅，可敬可修者，值得供养处；我将依止而住，则无人能呵责。’”

63.

63.

‘‘උත්තානකූලා නදිකා, සුපතිත්ථා මනොරමා;

සංසුද්ධපුලිනාකිණ්ණා, අවිදූරෙ මමස්සමං.

“我精舍不远处，有怡人之小河，河岸低浅，渡口良好，遍布洁净之白沙。”

64.

64.

‘‘නදිං අමරිකං නාම, උපගන්ත්වානහං තදා;

සංවඩ්ඪයිත්වා පුලිනං, අකං පුලිනචෙතියං.

“彼时我走近名为阿玛利咖(Amarikā)之河，我将河沙堆聚起来，建成一座沙制佛塔。”

65.

65.

‘‘යෙ තෙ අහෙසුං සම්බුද්ධා, භවන්තකරණා මුනී;

තෙසං එතාදිසො ථූපො, තං නිමිත්තං කරොමහං.

彼等曾是正等觉者，能尽有之牟尼；彼等佛塔亦复如是，我造彼相以为记。

66.

66.

‘‘කරිත්වා පුලිනං ථූපං, සොවණ්ණං මාපයිං අහං;

සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානි, සහස්සෙ තීණි පූජයිං.

我造沙塔后，将其化为金色；并供养三千朵金铃花。

67.

67.

‘‘සායපාතං නමස්සාමි, වෙදජාතො කතඤ්ජලී;

සම්මුඛා විය සම්බුද්ධං, වන්දිං පුලිනචෙතියං.

我于朝夕间，心生欢喜意，合掌作敬礼；犹如面佛陀，顶礼彼沙塔。

68.

68.

‘‘යදා කිලෙසා ජායන්ති, විතක්කා ගෙහනිස්සිතා;

සරාමි සුකතං ථූපං, පච්චවෙක්ඛාමි තාවදෙ.

每当烦恼生，居家念纷扰；我即忆念善造塔，于彼时省察。

69.

69.

‘‘උපනිස්සාය විහරං, සත්ථවාහං විනායකං;

කිලෙසෙ සංවසෙය්‍යාසි, න යුත්තං තව මාරිස.

依止商主与导师，汝竟与烦恼共住；尊者，此于汝不宜。

70.

70.

‘‘සහ [Pg.80] ආවජ්ජිතෙ ථූපෙ, ගාරවං හොති මෙ තදා;

කුවිතක්කෙ විනොදෙසිං, නාගො තුත්තට්ටිතො යථා.

才刚忆念于佛塔，我即生起恭敬心；犹如象王被钩刺，我即遣除诸邪念。

71.

71.

‘‘එවං විහරමානං මං, මච්චුරාජාභිමද්දථ;

තත්ථ කාලඞ්කතො සන්තො, බ්‍රහ්මලොකමගච්ඡහං.

我如是安住时，死王将我降；于彼处命终后，我得生梵天。

72.

72.

‘‘යාවතායුං වසිත්වාන, තිදිවෙ උපපජ්ජහං;

අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

于彼（梵天）寿尽后，我得生三十三天；八十次为天帝，统理诸天界。

73.

73.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

我亦曾三百次，成为转轮圣王；为地方王之广土，其数不可胜计。

74.

74.

‘‘සොණ්ණකිඞ්කණිපුප්ඵානං, විපාකං අනුභොමහං;

ධාතීසතසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං භවෙ.

我享受彼金铃花之果报；于轮回中，恒有十万乳母围绕我。

75.

75.

‘‘ථූපස්ස පරිචිණ්ණත්තා, රජොජල්ලං න ලිම්පති;

ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, සුප්පභාසො භවාමහං.

因曾侍奉佛塔故，尘垢不染于我身；身亦不出汗，我身常光明。

76.

76.

‘‘අහො මෙ සුකතො ථූපො, සුදිට්ඨාමරිකා නදී;

ථූපං කත්වාන පුලිනං, පත්තොම්හි අචලං පදං.

善哉我所造之塔，善见阿摩利迦河(Amarikā nadī)！以沙造塔之故，我已证不动位。

77.

77.

‘‘කුසලං කත්තුකාමෙන, ජන්තුනා සාරගාහිනා;

නත්ථි ඛෙත්තං අඛෙත්තං වා, පටිපත්තීව සාධකා.

欲行善业、把握精要之有情，无所谓福田或非福田，唯有实践方能成就。

78.

78.

‘‘යථාපි බලවා පොසො, අණ්ණවං තරිතුස්සහෙ;

පරිත්තං කට්ඨමාදාය, පක්ඛන්දෙය්‍ය මහාසරං.

譬如强壮之人，欲渡于大海，当取小木片，跃入大洋中。

79.

79.

‘‘ඉමාහං කට්ඨං නිස්සාය, තරිස්සාමි මහොදධිං;

උස්සාහෙන වීරියෙන, තරෙය්‍ය උදධිං නරො.

“我依此木片，定能渡大洋”；人以勤与勇，即能渡彼海。

80.

80.

‘‘තථෙව මෙ කතං කම්මං, පරිත්තං ථොකකඤ්ච යං;

තං කම්මං උපනිස්සාය, සංසාරං සමතික්කමිං.

如是，我所造之业，虽然微小且甚少；然依此业为助缘，我已超越轮回海。

81.

81.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ.

于最后有(pacchime bhave)中，为善根所促；生于舍卫城(Sāvatthī)，于大富之大娑罗族。

82.

82.

‘‘සද්ධා මාතා පිතා මය්හං, බුද්ධස්ස සරණං ගතා;

උභො දිට්ඨපදා එතෙ, අනුවත්තන්ති සාසනං.

我父母具信心，皈依佛陀；彼二人皆已见道，随行于教法。

83.

83.

‘‘බොධිපපටිකං [Pg.81] ගය්හ, සොණ්ණථූපමකාරයුං;

සායපාතං නමස්සන්ති, සක්‍යපුත්තස්ස සම්මුඛා.

取菩提树肤，彼等造金塔；朝夕作礼敬，于释迦子前。

84.

84.

‘‘උපොසථම්හි දිවසෙ, සොණ්ණථූපං විනීහරුං;

බුද්ධස්ස වණ්ණං කිත්තෙන්තා, තියාමං වීතිනාමයුං.

于布萨(uposatha)之日，彼等取出金塔；称颂佛陀功德，度过三时之夜。

85.

85.

‘‘සහ දිස්වානහං ථූපං, සරිං පුලිනචෙතියං;

එකාසනෙ නිසීදිත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

我一见到彼塔，便忆起沙塔；于一座而坐，我证得阿罗汉果。

ද්වාවීසතිමං භාණවාරං.

第二十二诵品。

86.

86.

‘‘ගවෙසමානො තං වීරං, ධම්මසෙනාපතිද්දසං;

අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ.

为寻觅彼勇者，我得见法将；自家中而出离，于其处出家。

87.

87.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා.

生年七岁时，我证阿罗汉果；具眼者(cakkhumā)佛陀，知我德而授具足戒。

88.

88.

‘‘දාරකෙනෙව සන්තෙන, කිරියං නිට්ඨිතං මයා;

කතං මෙ කරණීයජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

我虽为童子，所作皆已终；于释迦子教，我今办已办。

89.

89.

‘‘සබ්බවෙරභයාතීතො, සබ්බසඞ්ගාතිගො ඉසි;

සාවකො තෙ මහාවීර, සොණ්ණථූපස්සිදං ඵලං.

超越一切怨与畏，超越一切执著者，大雄，汝之声闻仙；此即是金塔之果。

90.

90.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

91.

91.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来善哉……佛之教已行。

92.

92.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛之教已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුලිනථූපියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿普利那偷比耶长老，此等诸偈颂

අභාසිත්ථාති.

说已。

පුලිනථූපියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

普利那偷比耶长老本行第八。

9. නළකුටිදායකත්ථෙරඅපදානං

9. 芦孤邸施者长老本行

93.

93.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, හාරිතො නාම පබ්බතො;

සයම්භූ නාරදො නාම, රුක්ඛමූලෙ වසී තදා.

雪山(Himavanta)不远处，有名哈利陀(Hārita)山；时有名那罗达(Nārada)之无师自觉者，住于树下。

94.

94.

‘‘නළාගාරං [Pg.82] කරිත්වාන, තිණෙන ඡාදයිං අහං;

චඞ්කමං සොධයිත්වාන, සයම්භුස්ස අදාසහං.

我造芦苇屋，以草作覆盖；清扫经行处，施予无师者。

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

由彼善作业，以及思与愿；舍离于人身，我往忉利天(Tāvatiṃsa)。

96.

96.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, නළකුටිකනිම්මිතං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

于彼处我宫殿，善造由芦孤邸(naḷakuṭi)；其高六十由旬，其广三十由旬。

97.

97.

‘‘චතුද්දසෙසු කප්පෙසු, දෙවලොකෙ රමිං අහං;

එකසත්තතික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං.

于十四劫中，我于天界享乐；又七十一次，我为天王。

98.

98.

‘‘චතුතිංසතික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

又三十四次，我为转轮王；而为地方王，国土广袤，其数不可计。

99.

99.

‘‘ධම්මපාසාදමාරුය්හ, සබ්බාකාරවරූපමං;

යදිච්ඡකාහං විහරෙ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

于释迦子之教法中，我登上具足一切胜相之法殿，随心所欲而住。

100.

100.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළකුටියිදං ඵලං.

于此劫起三十一劫昔，我于尔时造此业；自此不知有恶趣，此乃布施芦苇孤邸之果报。

101.

101.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

102.

102.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此为善来……佛陀之教法已成办。

103.

103.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නළකුටිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿芦苇孤邸施者长老

අභාසිත්ථාති.

宣说此诸偈颂。

නළකුටිදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

芦苇孤邸施者长老譬喻第九。

10. පියාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

10. 琵雅罗果施者长老譬喻

104.

104.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

昔我为猎人，于林中游荡；尔时我见离垢佛，通达诸法彼岸者。

105.

105.

‘‘පියාලඵලමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

我心怀净信，手持琵雅罗果，亲自供养于最胜佛、大雄、无上功德之田。

106.

106.

‘‘එකතිංසෙ [Pg.83] ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于此劫起三十一劫昔，我于尔时施此果；自此不知有恶趣，此乃施果之果报。

107.

107.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

108.

108.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此为善来……佛陀之教法已成办。

109.

109.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පියාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿琵雅罗果施者长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说此诸偈颂。

පියාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

琵雅罗果施者长老譬喻第十。

කිඞ්කණිපුප්ඵවග්ගො පඤ්ඤාසමො.

金铃花品第五十。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

කිඞ්කණී පංසුකූලඤ්ච, කොරණ්ඩමථ කිංසුකං;

උපඩ්ඪදුස්සී ඝතදො, උදකං ථූපකාරකො.

金铃花、粪扫衣、拘兰荼、紧叔迦、半价衣、酥油、水、塔建造者。

නළකාරී ච නවමො, පියාලඵලදායකො;

සතමෙකඤ්ච ගාථානං, නවකඤ්ච තදුත්තරි.

第九芦苇匠，及琵雅罗果施者；偈颂一百又一，此外复有九颂。

අථ වග්ගුද්දානං –

于是，品摄颂曰：

මෙත්තෙය්‍යවග්ගො භද්දාලි, සකිංසම්මජ්ජකොපි ච;

එකවිහාරී විභීතකී, ජගතී සාලපුප්ඵියො.

弥勒品、跋陀利品、一扫者品、独住者品、毗醯多迦品、世间品、娑罗花品。

නළාගාරං පංසුකූලං, කිඞ්කණිපුප්ඵියො තථා;

අසීති ද්වෙ ච ගාථායො, චතුද්දසසතානි ච.

芦屋（Naḷāgāra）、粪扫衣、金铃花施主（Kiṅkaṇipupphiya）亦如是；八十二偈，以及一千四百。

මෙත්තෙය්‍යවග්ගදසකං.

弥勒品第十。

පඤ්චමසතකං සමත්තං.

第五百颂集圆满。

51. කණිකාරවග්ගො

51. 迦尼迦罗品

1. තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

1. 三迦尼迦罗花长老本生谭

1.

1.

‘‘සුමෙධො [Pg.84] නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

විවෙකකාමො සම්බුද්ධො, හිමවන්තමුපාගමිං.

“名为善慧之正自觉者，具三十二殊胜相；彼佛欲求独处，前往雪山。

2.

2.

‘‘අජ්ඣොගය්හ හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

පල්ලඞ්කමාභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

“深入雪山，最胜、具悲之牟尼；结跏趺坐，人中最上者坐下。

3.

3.

‘‘විජ්ජාධරො තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං;

තිසූලං සුකතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

“彼时我为持明者，乃于空中行走；手持善制三叉戟，彼时我行于空中。

4.

4.

‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා;

වනෙ ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

“如山巅之火，如满月之辉；佛陀于林中照耀，如盛开之娑罗树王。

5.

5.

‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ;

නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං.

“佛光自林梢而出，四处放射，其色犹如芦苇之焰；我见此景，心生净信。

6.

6.

‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං;

තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

“我寻觅具天香之迦尼迦罗花时，得见佛陀；遂取三朵花，供养最胜佛。

7.

7.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා;

උද්ධංවණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

“依佛陀之威力，彼时我三朵花，花梗朝上花瓣朝下，为导师作荫凉。

8.

8.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善业，以及意乐与正愿；舍弃人身后，我往生忉利天。

9.

9.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“于彼天界，我善业所成之天宫，人称‘迦尼迦罗’；其高六十由旬，宽三十由旬。

10.

10.

‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලුහරිතාමයං;

සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ.

“其宫殿有千室百球，众旗飘扬，黄金所成；于我天宫中，十万楼阁显现。

11.

11.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්ගමයාපි ච;

ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා.

“有黄金、摩尼宝、红宝石所成，亦有水晶所成之宝座，皆随心所欲而化现。

12.

12.

‘‘මහාරහඤ්ච [Pg.85] සයනං, තූලිකාවිකතීයුතං;

උද්ධලොමිකඑකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං.

“亦有珍贵之卧具，配有棉褥与彩绘床盖；单面与双面长绒毛毯，皆备有枕头。

13.

13.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං;

යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො.

“当我欲出宫殿，于天界中游行，天众围绕于我前。

14.

14.

‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම;

සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං.

“我立于花下，上方自有华盖；其方圆一百由旬，皆为迦尼迦罗花所覆盖。

15.

15.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායපාතමුපට්ඨහුං;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා.

六万种乐器，于朝于夕前来侍奉；彼等昼夜不倦，恒常将我围绕。

16.

16.

‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාළෙහි වාදිතෙහි ච;

රමාමි ඛිඩ්ඩාරතියා, මොදාමි කාමකාමිහං.

于彼天界中，我以舞蹈、歌咏、铙钹与乐器，享受嬉戏之乐；我乃欲乐者，尽情欢喜。

17.

17.

‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා;

නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ.

于彼三十三天，我于尔时食已饮已，尽情欢喜；与众天女共处，于最胜天宫中欢喜。

18.

18.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

五百次我为天界主，三百次我为转轮王；

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

为地方之王次数广多，其数量不可计算。

19.

19.

‘‘භවාභවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于一一有中轮回时，我获得巨大财富；我的财富无亏损，此乃供佛之果报。

20.

20.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我于二有中轮回，或于天界或人间；我不知有他趣，此乃供佛之果报。

21.

21.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我生于二种姓中，或为刹帝利或婆罗门；不生于卑贱种姓，此乃供佛之果报。

22.

22.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

象乘、马乘、轿子与肩舆，我获得这一切；此乃供佛之果报。

23.

23.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

成群的女仆、成群的男仆，以及盛装打扮的女子，我获得这一切；此乃供佛之果报。

24.

24.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

丝绸衣、毛织物，以及麻布与棉布衣，我获得这一切；此乃供佛之果报。

25.

25.

‘‘නවවත්ථං [Pg.86] නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

崭新衣、初熟果，以及新鲜上味食，我获得这一切；此乃供佛之果报。

26.

26.

‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“请嚼此食，请用此餐，请卧此床”，我获得这一切邀请；此乃供佛之果报。

27.

27.

‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අබ්භුග්ගතො මම;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා;

ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我于一切处受供养，我的声名远播扬；我恒为大众之首，恒有不坏之会众；我于亲族中为最上，此乃供佛之果报。

28.

28.

‘‘සීතං උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

寒冷炎热我不知，亦无酷热之烦恼；复次心所生之苦，于我心中亦无有。

29.

29.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我身为黄金色，于一一有中轮回；肤色不美我不知，此乃供佛之果报。

30.

30.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙ සුඅඩ්ඪකෙ.

从天界殁后，为善根所促；我生于舍卫城，富裕大娑罗族中。

31.

31.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං.

舍弃五种欲，出家入无家；我生年七岁，即证阿罗汉果。

32.

32.

‘‘උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා;

තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

具眼者佛陀，知我功德已，为我授具足；我虽是少年，亦堪受供养，此乃供佛之果报。

33.

33.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我天眼清净，我善于禅定；已达神通彼岸，此乃供佛之果报。

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො;

ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我已证无碍解，善巧于神足；已达诸法彼岸，此乃供佛之果报。

35.

35.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于三万劫昔，我曾供养佛；不复知恶趣，此乃供佛之果报。

36.

36.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼，一切诸有皆根除；如象断除其系缚，我住于此成无漏。

37.

37.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来，得至佛陀前；三明我已证，佛陀教已成。

38.

38.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.87] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

四种无碍解，以及八解脱，六种神通等，我皆已亲证，佛陀教已成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිකණිකාරපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා

如是，具寿底格尼伽罗花长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诵此等偈颂。

තිකණිකාරපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

底格尼伽罗花长老本行第一。

2. එකපත්තදායකත්ථෙරඅපදානං

2. 施一钵者长老本行

39.

39.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, කුම්භකාරො අහොසහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

于天鹅城(Haṃsavatī)中，我曾是一名陶工；我得见离尘佛，已渡暴流且无漏。

40.

40.

‘‘සුකතං මත්තිකාපත්තං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පත්තං දත්වා භගවතො, උජුභූතස්ස තාදිනො.

我供善作之泥钵，予最胜者佛陀尊；供钵予彼世尊，正直不动之圣者。

41.

41.

‘‘භවෙ නිබ්බත්තමානොහං, සොණ්ණථාලෙ ලභාමහං;

රූපිමයෙ ච සොවණ්ණෙ, තට්ටිකෙ ච මණීමයෙ.

我于诸有中轮转，常能获得黄金盘；以及银盘与金盘，更有摩尼宝珠盘。

42.

42.

‘‘පාතියො පරිභුඤ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං;

යසානඤ්ච ධනානඤ්ච, අග්ගභූතො ච හොමහං.

我享用诸般杯盏，此乃福业之果报；于诸名望财富中，我亦恒为最上者。

43.

43.

‘‘යථාපි භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං;

සම්මාධාරං පවච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං.

犹如于良田之中，所植之种虽微少；若得时雨普降润，其果亦能悦农夫。

44.

44.

‘‘තථෙවිදං පත්තදානං, බුද්ධඛෙත්තම්හි රොපිතං;

පීතිධාරෙ පවස්සන්තෙ, ඵලං මං තොසයිස්සති.

如是此布施钵善种，植于无上佛陀田；待得喜悦法雨降，其果必将令我悦。

45.

45.

‘‘යාවතා ඛෙත්තා විජ්ජන්ති, සඞ්ඝාපි ච ගණාපි ච;

බුද්ධඛෙත්තසමො නත්ථි, සුඛදො සබ්බපාණිනං.

凡所有田地，无论是僧伽或部众，无有能与佛田相比者，其能施予一切有情安乐。

46.

46.

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

එකපත්තං දදිත්වාන, පත්තොම්හි අචලං පදං.

礼敬您，人中之良马！礼敬您，人中之最上者！因施予一钵，我已证得不动之境。

47.

47.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පත්තමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පත්තදානස්සිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时施一钵；自此不知有恶趣，此乃施钵之果报。

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘ස්වාගතං [Pg.88] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකපත්තදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一钵施者长老诵此等偈。

අභාසිත්ථාති.

如是。

එකපත්තදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

一钵施者长老本行第二。

3. කාසුමාරඵලියත්ථෙරඅපදානං

3. 迦苏摩罗果施者长老本行第三

51.

51.

‘‘කණිකාරංව ජොතන්තං, නිසින්නං පබ්බතන්තරෙ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං නරාසභං.

如迦尼迦罗花(kaṇikāra)般闪耀，坐于山间；我见到离垢佛陀，世间最长者，人中之雄杰。

52.

52.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

කාසුමාරිකමාදාය, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං.

我心怀净信，意生欢喜，合掌于顶；手持迦苏摩罗果(kāsumārika)，供养最胜佛陀。

53.

53.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我于彼时施一果；自此不知有恶趣，此乃施果之果报。

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාසුමාරඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿迦苏摩罗果施者长老诵此等偈。

අභාසිත්ථාති.

如是。

කාසුමාරඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

迦苏摩罗果施者长老本行第三。

4. අවටඵලියත්ථෙරඅපදානං

4. 阿婆陀果施者长老本行第四

57.

57.

‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා උට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

具千光之世尊，自然、无能胜者；从独处而起，为行乞而出。

58.

58.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, අවටං අදදිං ඵලං.

我手持果实，得见人雄杰，即趋前亲近；心净意欢喜，供养阿婆陀果(avaṭa)。

59.

59.

‘‘චතුන්නවුතිතො [Pg.89] කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我于彼时施一果；自此不知有恶趣，此乃施果之果报。

60.

60.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

61.

61.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

62.

62.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අවටඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿瓦塔果长老，

අභාසිත්ථාති.

诵说此等偈颂。

අවටඵලියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

阿瓦塔果长老本行第四。

5. පාදඵලියත්ථෙරඅපදානං

5. 足果长老传

63.

63.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, පාදඵලං අදාසහං.

金色身善逝，应受供养者；正行走于路，我供养足果(pādaphala)。

64.

64.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

九十一劫前，我于彼时所施果，我未曾堕恶趣，此乃施果之果报。

65.

65.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

66.

66.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……我已奉行佛陀教法。

67.

67.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පාදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿足果长老，

අභාසිත්ථාති.

诵说此等偈颂。

පාදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

足果长老本行第五。

6. මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 施香橼果长老传

68.

68.

‘‘කණිකාරංව ජලිතං, පුණ්ණමායෙව චන්දිමං;

ජලන්තං දීපරුක්ඛංව, අද්දසං ලොකනායකං.

如燃亮之翅子树(kaṇikāra)，亦如中天之满月，又如燃灯之树，我得见世间导师。

69.

69.

‘‘මාතුලුඞ්ගඵලං [Pg.90] ගය්හ, අදාසිං සත්ථුනො අහං;

දක්ඛිණෙය්‍යස්ස වීරස්ස, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

我心怀虔敬，手持香橼果(mātuluṅgaphala)，亲手供养于导师，彼应供养之勇者。

70.

70.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

三十一劫前，我于彼时所施果，我未曾堕恶趣，此乃施果之果报。

71.

71.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

72.

72.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……我已奉行佛陀教法。

73.

73.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මාතුලුඞ්ගඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿施香橼果长老，

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诵说此等偈颂。

මාතුලුඞ්ගඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

施香橼果长老本行第六。

7. අජෙලිඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

7. 施阿耆利果长老传

74.

74.

‘‘අජ්ජුනො නාම සම්බුද්ධො, හිමවන්තෙ වසී තදා;

චරණෙන ච සම්පන්නො, සමාධිකුසලො මුනි.

名阿朱那(Ajjuna)之善逝，尔时住于雪山；彼乃行履圆满、善巧禅定之牟尼。

75.

75.

‘‘කුම්භමත්තං ගහෙත්වාන, අජෙලිං ජීවජීවකං;

ඡත්තපණ්ණං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

我取瓮量阿耆利(ajeli)果，其果延寿，有伞状叶，我将此果供养导师。

76.

76.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

九十四劫前，我于彼时所施果，我未曾堕恶趣，此乃施果之果报。

77.

77.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

78.

78.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法，我已作。

79.

79.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法，我已作。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජෙලිඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿阿阇梨果施者长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

අජෙලිඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

阿阇梨果施者长老之传，第七。

8. අමොදඵලියත්ථෙරඅපදානං

8. 阿摩达果长老传

80.

80.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං [Pg.91] සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, අමොදමදදිං ඵලං.

金色之等正觉者，应受供养者；于路上经行时，我施阿摩达果。

81.

81.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于尔时施此果；不复知晓恶趣，此乃施果之果报。

82.

82.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

83.

83.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法，我已作。

84.

84.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法，我已作。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අමොදඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿摩达果长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

අමොදඵලියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

阿摩达果长老之传，第八。

9. තාලඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. 多罗果施者长老传

85.

85.

‘‘සතරංසී නාම භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

名为萨多楞西之世尊，自生无能胜；从独住处起身，为行食而出。

86.

86.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, තාලඵලං අදාසහං.

我手持果实，得见人中雄，便趋近于彼；心悦意澄净，我施多罗果。

87.

87.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我于尔时施此果；不复知晓恶趣，此乃施果之果报。

88.

88.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

89.

89.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法，我已作。

90.

90.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法，我已作。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තාලඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿多罗果施者长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

තාලඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

多罗果施者长老之传，第九。

10. නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

10. 椰子果施者长老传

91.

91.

‘‘නගරෙ [Pg.92] බන්ධුමතියා, ආරාමිකො අහං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, ගච්ඡන්තං අනිලඤ්ජසෙ.

于班图马帝城，我尔时为园艺人；我得见离尘佛，经行于空中。

92.

92.

‘‘නාළිකෙරඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

ආකාසෙ ඨිතකො සන්තො, පටිග්ගණ්හි මහායසො.

我手持椰子果，施予最胜之佛陀；彼大名称者立于空中，接受了供养。

93.

93.

‘‘විත්තිසඤ්ජනනො මය්හං, දිට්ඨධම්මසුඛාවහො;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

以极清净之心，供养佛陀果实，为我生起欢喜，带来现法之乐。

94.

94.

‘‘අධිගච්ඡිං තදා පීතිං, විපුලඤ්ච සුඛුත්තමං;

උප්පජ්ජතෙව රතනං, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං.

那时我获得喜，以及广大最上乐；我于彼彼处生，珍宝为我生起。

95.

95.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时施此果；我不知有恶趣，此乃施果之果报。

96.

96.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

我天眼已清净，我于三昧得善巧；已达神通彼岸，此乃施果之果报。

97.

97.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

98.

98.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……佛陀教法我已行。

99.

99.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාළිකෙරඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿椰子果施者长老说此诸偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

（此偈颂已说毕。）

නාළිකෙරඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

椰子果施者长老本行传第十。

කණිකාරවග්ගො එකපඤ්ඤාසමො.

迦尼迦罗品第五十一。

තස්සුද්දානං –

其摄颂：

කණිකාරෙකපත්තා ච, කාසුමාරී තථාවටා;

පාදඤ්ච මාතුලුඞ්ගඤ්ච, අජෙලීමොදමෙව ච.

迦尼迦罗、一叶、迦苏摩利，以及阿瓦塔；足与香橼果，阿折利与牟陀。

තාලං තථා නාළිකෙරං, ගාථායො ගණිතා විහ;

එකං ගාථාසතං හොති, ඌනාධිකවිවජ්ජිතං.

多罗与椰子，于此品中，所计偈颂，共有一百首，无增亦无减。

52. ඵලදායකවග්ගො

52. 施果者品

1. කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

1. 俱兰支果施者长老本行传第一

1.

1.

‘‘මිගලුද්දො [Pg.93] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

往昔我为猎人，于森林中游行；得见离垢之佛陀，已达诸法彼岸者。

2.

2.

‘‘කුරඤ්චියඵලං ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තස්ස තාදිනො, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

我心怀净信，亲手持俱兰支果，供养最胜佛，彼乃如是者，无上之福田。

3.

3.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我于彼时施此果；我不知有恶趣，此乃施果之果报。

4.

4.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼，一切诸有皆拔除；如象断除其束缚，我住于此得无漏。

5.

5.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来，得至最胜佛前；三明皆已达，佛陀教法我已行。

6.

6.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六种神通，我皆已亲证，佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුරඤ්චියඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿俱兰支果施者长老，诚然说此诸偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诵此等偈。

කුරඤ්චියඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

库兰吉果施长老传第一。

2. කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

2. 迦毗陀果施长老传

7.

7.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කපිත්ථං අදදිං ඵලං.

“金色善逝正自觉，堪受供养应供者，行走于路我见时，施与迦毗陀树果。

8.

8.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“从此九十一劫昔，我于彼时施彼果，不识恶趣为何物，此是布施果之果。

9.

9.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

10.

10.

‘‘ස්වාගතං [Pg.94] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

11.

11.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කපිත්ථඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿迦毗陀果施长老

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诵此等偈。

කපිත්ථඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

迦毗陀果施长老传第二。

3. කොසම්බඵලියත්ථෙරඅපදානං

3. 憍赏弥果长老传

12.

12.

‘‘කකුධං විලසන්තංව, දෙවදෙවං නරාසභං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, කොසම්බං අදදිං තදා.

“如迦俱陀树垂悬，天中天与人中雄，行走于路我见时，彼时施与憍赏弥。

13.

13.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

“从此三十一劫昔，我于彼时施彼果，不识恶趣为何物，此是布施果之果。

14.

14.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

15.

15.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

16.

16.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කොසම්බඵලියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿憍赏弥果长老

අභාසිත්ථාති.

诵此等偈。

කොසම්බඵලියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

憍赏弥果长老传第三。

4. කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

4. 翅子树花长老传

17.

17.

‘‘විනතානදියා තීරෙ, විහාසි පුරිසුත්තමො;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, එකග්ගං සුසමාහිතං.

“于质多罗(Cittā)河岸，人中最上丈夫住，我见离尘等正觉，一意善入三摩地。

18.

18.

‘‘මධුගන්ධස්ස පුප්ඵෙන, කෙතකස්ස අහං තදා;

පසන්නචිත්තො සුමනො, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

“彼时我以蜜香之翅子树花，心意澄净，满心欢喜，供养最上佛陀。

19.

19.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.95] කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“从此九十一劫昔，我曾供养彼鲜花，不识恶趣为何物，此是供佛之果报。

20.

20.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

21.

21.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

22.

22.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කෙතකපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿计陀迦花长老说此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已说。

කෙතකපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

计陀迦花长老本行第四。

5. නාගපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

5. 龙华长老本行

23.

23.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණං සම්බුද්ධං, ආහුතීනං පටිග්ගහං;

රථියං පටිපජ්ජන්තං, නාගපුප්ඵං අපූජයිං.

我曾供养龙华(nāgapuppha)，于彼金色之等正觉，堪受供养，正行于路。

24.

24.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我曾供养花；不复知恶趣，供佛此果报。

25.

25.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……（中略）……我乃住于无漏。

26.

26.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……（中略）……佛陀教法我已行。

27.

27.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නාගපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿龙华长老说此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已说。

නාගපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

龙华长老本行第五。

6. අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

6. 阿朱那花长老本行

28.

28.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරො තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

昔于月分(Candabhāgā)河畔，我曾身为紧那罗；得见离垢之佛陀，自然成就无能胜。

29.

29.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, වෙදජාතො කතඤ්ජලී;

ගහෙත්වා අජ්ජුනං පුප්ඵං, සයම්භුං අභිපූජයිං.

我心怀澄净喜悦，欢欣踊跃作合掌，手持阿朱那(ajjuna)花，供养自然成就者。

30.

30.

‘‘තෙන [Pg.96] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

缘此善业行，以及思与愿，舍紧那罗身后，我生忉利天。

31.

31.

‘‘ඡත්තිංසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

දසක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, මහාරජ්ජමකාරයිං.

三十六度为天主，我行天界之王政；十度身为转轮王，我行广域之王业。

32.

32.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සුඛෙත්තෙ වප්පිතං බීජං, සයම්භුම්හි අහො මම.

广袤国土之王业，其数无量不可计。于自然成就者福田，我播善种何其妙！

33.

33.

‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං;

පූජාරහො අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

我今有善业，出家入无家。于释迦子教，我应受供养。

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……（中略）……我乃住于无漏。

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今实善来……（中略）……佛陀教法我已行。

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අජ්ජුනපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿朱那花长老说此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已说。

අජ්ජුනපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

阿朱那花长老本行第六。

7. කුටජපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානං

7. 拘吒迦花长老本行

37.

37.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ, වසලො නාම පබ්බතො;

බුද්ධො සුදස්සනො නාම, වසතෙ පබ්බතන්තරෙ.

雪山(Himavanta)之不远处，有名伐娑罗(Vasala)山。有佛号曰善见(Sudassana)，住于彼山峦之间。

38.

38.

‘‘පුප්ඵං හෙමවන්තං ගය්හ, වෙහාසං අගමාසහං;

තත්ථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

我手持金色的花，飞升至空中；在那里我见到已渡瀑流、无漏的正自觉者。

39.

39.

‘‘පුප්ඵං කුටජමාදාය, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං ;

බුද්ධස්ස අභිරොපෙසිං, සයම්භුස්ස මහෙසිනො.

我手持俱吒阇(kuṭaja)花，合掌于顶；供养于自生、大仙的佛陀。

40.

40.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于此劫起三十一劫昔，我曾供养彼鲜花；我未曾识堕恶趣，此乃供佛之果报。

41.

41.

‘‘කිලෙසා [Pg.97] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

42.

42.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已成办。

43.

43.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුටජපුප්ඵියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

诚然，具寿俱吒阇花长老诵说此等偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是。

කුටජපුප්ඵියත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

俱吒阇花长老本行传第七。

8. ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරඅපදානං

8. 声想长老本行传

44.

44.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ විපිනෙ අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතං.

往昔我为猎鹿人，身处于荒野林中；我得见离尘之佛陀，天神会众所围绕。

45.

45.

‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, දෙසෙන්තං අමතං පදං;

අස්සොසිං මධුරං ධම්මං, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො.

彼宣说四圣谛，开示不死境界；我听闻尸弃(Sikhī)佛，世间亲友之妙法。

46.

46.

‘‘ඝොසෙ චිත්තං පසාදෙසිං, අසමප්පටිපුග්ගලෙ;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, උත්තරිං දුත්තරං භවං.

于无与伦比者之音声，我心生净信；于彼处心净信故，我超越难渡之生存。

47.

47.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඝොසසඤ්ඤායිදං ඵලං.

于此劫起三十一劫昔，我于尔时得音声想；我未曾识堕恶趣，此乃音声想之果报。

48.

48.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已成办。

50.

50.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ඝොසසඤ්ඤකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

诚然，具寿声想长老诵说此等偈颂，

අභාසිත්ථාති.

如是。

ඝොසසඤ්ඤකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

声想长老本行传第八。

9. සබ්බඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. 施一切果长老本行传

51.

51.

‘‘වරුණො නාම නාමෙන, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ;

ඡඩ්ඩෙත්වා දසපුත්තානි, වනමජ්ඣොගහිං තදා.

我名瓦儒那(Varuṇa)，乃婆罗门，通达真言；尔时舍弃十子后，我即深入于林中。

52.

52.

‘‘අස්සමං [Pg.98] සුකතං කත්වා, සුවිභත්තං මනොරමං;

පණ්ණසාලං කරිත්වාන, වසාමි විපිනෙ අහං.

我善造阿兰若，分区巧妙且怡人；复建一叶所成屋，我于林中而安住。

53.

53.

‘‘පදුමුත්තරො ලොකවිදූ, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

මමුද්ධරිතුකාමො සො, ආගච්ඡි මම අස්සමං.

莲华上(Padumuttara)佛世间解，应受供养之圣者；彼欲度脱我出离，莅临我之阿兰若。

54.

54.

‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, ඔභාසො විපුලො අහු;

බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, පජ්ජලී විපිනං තදා.

林苑有多广，光明就有多广；以佛陀之威力，彼时森林皆炽盛。

55.

55.

‘‘දිස්වාන තං පාටිහීරං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පත්තපුටං ගහෙත්වාන, ඵලෙන පූජයිං අහං.

见彼不动者、最胜佛陀之神变，我即取来叶包，以果实作供养。

56.

56.

‘‘උපගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, සහඛාරිමදාසහං;

අනුකම්පාය මෙ බුද්ධො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

我走近正自觉者，供养了资具担；佛陀出于怜悯，对我说了此番话。

57.

57.

‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, පච්ඡතො එහි මෙ තුවං;

පරිභුත්තෙ ච සඞ්ඝම්හි, පුඤ්ඤං තව භවිස්සති’.

“你且拿此资具担，跟在我身后前来；僧团受用之后，你将获得福德。”

58.

58.

‘‘පුටකන්තං ගහෙත්වාන, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තුසිතං උපපජ්ජහං.

我拿着那个包裹，供养了比丘僧团；于彼处心生净信，我得生于兜率天。

59.

59.

‘‘තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච;

පුඤ්ඤකම්මෙන සංයුත්තං, අනුභොමි සදා සුඛං.

在那里，我恒常享受与善业相应的快乐，有天界的歌舞音乐为伴。

60.

60.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

无论我投生何处，或为天人或为人；我的财富无匮乏，此乃施果之报。

61.

61.

‘‘යාවතා චතුරො දීපා, සසමුද්දා සපබ්බතා;

ඵලං බුද්ධස්ස දත්වාන, ඉස්සරං කාරයාමහං.

所有四洲，连同海洋与山脉，因我曾供养佛陀果实，皆由我主宰。

62.

62.

‘‘යාවතා මෙ පක්ඛිගණා, ආකාසෙ උප්පතන්ති චෙ;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

所有在空中飞翔的鸟群，它们也都顺从于我，此乃施果之报。

63.

63.

‘‘යාවතා වනසණ්ඩම්හි, යක්ඛා භූතා ච රක්ඛසා;

කුම්භණ්ඩා ගරුළා චාපි, පාරිචරියං උපෙන්ති මෙ.

林苑中所有的夜叉、部多、罗刹、鸠槃荼(Kumbhaṇḍa)与金翅鸟，它们也都前来侍奉我。

64.

64.

‘‘කුම්භා සොණා මධුකාරා, ඩංසා ච මකසා උභො;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

乌龟、狗、蜜蜂，以及虻、蚊二者，它们也都顺从于我，此乃施果之报。

65.

65.

‘‘සුපණ්ණා [Pg.99] නාම සකුණා, පක්ඛිජාතා මහබ්බලා;

තෙපි මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

名为金翅鸟(Supaṇṇa)的鸟类，有大力量的飞禽，它们也都来归依我，此乃施果之报。

66.

66.

‘‘යෙපි දීඝායුකා නාගා, ඉද්ධිමන්තො මහායසා;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

那些长寿、有神通、大名声的龙(nāga)，它们也都顺从于我，此乃施果之报。

67.

67.

‘‘සීහා බ්‍යග්ඝා ච දීපී ච, අච්ඡකොකතරච්ඡකා;

තෙපි මං වසමන්වෙන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

狮子、老虎与豹子，熊、狼以及鬣狗，它们也都顺从于我，此乃施果之报。

68.

68.

‘‘ඔසධීතිණවාසී ච, යෙ ච ආකාසවාසිනො;

සබ්බෙ මං සරණං යන්ති, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

居于草药林木之神，以及居于空中之神，所有一切皆归依我，此乃施果之报。

69.

69.

‘‘සුදුද්දසං සුනිපුණං, ගම්භීරං සුප්පකාසිතං;

ඵස්සයිත්වා විහරාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

我已触证并安住于极难见、极微细、甚深、善宣说之法，此乃施果之报。

70.

70.

‘‘විමොක්ඛෙ අට්ඨ ඵුසිත්වා, විහරාමි අනාසවො;

ආතාපී නිපකො චාහං, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

我触证八解脱，住于无漏；我具勤与智，此是施果之果。

71.

71.

‘‘යෙ ඵලට්ඨා බුද්ධපුත්තා, ඛීණදොසා මහායසා;

අහමඤ්ඤතරො තෙසං, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

彼住果位佛之子，诸过已尽具大名；我亦是彼等之一，此是施果之果。

72.

72.

‘‘අභිඤ්ඤාපාරමිං ගන්ත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.

我达神通波罗蜜，为善根所催促；遍知一切诸漏后，我住于无漏。

73.

73.

‘‘තෙවිජ්ජා ඉද්ධිපත්තා ච, බුද්ධපුත්තා මහායසා;

දිබ්බසොතසමාපන්නා, තෙසං අඤ්ඤතරො අහං.

具三明、达神通、有大名声、得天耳通之佛子，我亦是彼等之一。

74.

74.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

于十万劫昔，我于尔时施果；自彼时不识恶趣，此是施果之果。

75.

75.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

76.

76.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教已成办。

77.

77.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සබ්බඵලදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿一切施果长老诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

සබ්බඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

一切施果长老本行第九。

10. පදුමධාරිකත්ථෙරඅපදානං

10. 持莲长老本行传

78.

78.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.100], රොමසො නාම පබ්බතො;

බුද්ධොපි සම්භවො නාම, අබ්භොකාසෙ වසී තදා.

10. 雪山之不远，有名罗马萨山；时有独觉佛，其名为桑跋瓦，住于空旷处。

79.

79.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, පදුමං ධාරයිං අහං;

එකාහං ධාරයිත්වාන, භවනං පුනරාගමිං.

我从宫殿出，手持一莲花；持花一日后，复还归宫殿。

80.

80.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我供养彼佛；自彼时不识恶趣，此是供佛之果。

81.

81.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

82.

82.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教已成办。

83.

83.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පදුමධාරිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿莲花持长老诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

පදුමධාරිකත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

莲花持长老本行第十。

ඵලදායකවග්ගො ද්වෙපඤ්ඤාසමො.

施果者品第五十二。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

කුරඤ්චියං කපිත්ථඤ්ච, කොසම්බමථ කෙතකං;

නාගපුප්ඵජ්ජුනඤ්චෙව, කුටජී ඝොසසඤ්ඤකො.

枸橼果、木苹果、憍赏弥、露兜树；龙花、阿周那、止泻木、声想者。

ථෙරො ච සබ්බඵලදො, තථා පදුමධාරිකො;

අසීති චෙත්ථ ගාථායො, තිස්සො ගාථා තදුත්තරි.

一切施果长老，以及莲花持长老；此中有偈八十，其后复有三。

53. තිණදායකවග්ගො

53. 施草品

1. තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරඅපදානං

1. 施一束草长老本行

1.

1.

‘‘හිමවන්තස්සාවිදූරෙ[Pg.101], ලම්බකො නාම පබ්බතො;

තත්ථෙව තිස්සො සම්බුද්ධො, අබ්භොකාසම්හි චඞ්කමි.

“雪山(Himavanta)不远处，有名为蓝婆迦(Lambaka)的山；正等觉者帝沙（Tissa）于彼处，在空旷之地经行。

2.

2.

‘‘මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, අරඤ්ඤෙ කානනෙ අහං;

දිස්වාන තං දෙවදෙවං, තිණමුට්ඨිමදාසහං.

“往昔我曾是，林野中猎人；得见天中天，我施一把草。

3.

3.

‘‘නිසීදනත්ථං බුද්ධස්ස, දත්වා චිත්තං පසාදයිං;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො.

“为令佛陀坐，布施心澄净；顶礼正等觉，我面北而去。

4.

4.

‘‘අචිරං ගතමත්තස්ස, මිගරාජා අපොථයි ;

සීහෙන පොථිතො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

“离去后不久，兽王将我击；为狮所扑倒，我命终于彼。

5.

5.

‘‘ආසන්නෙ මෙ කතං කම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙ අනාසවෙ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, දෙවලොකමගච්ඡහං.

“我于临终时，向无漏佛胜；所造善业故，如疾箭离弦，我往生天界。

6.

6.

‘‘යූපො තත්ථ සුභො ආසි, පුඤ්ඤකම්මාභිනිම්මිතො;

සහස්සකණ්ඩො සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයො.

“彼处有善妙宝柱，由福业所化成；具千节与百球，幡幢林立黄金成。

7.

7.

‘‘පභා නිද්ධාවතෙ තස්ස, සතරංසීව උග්ගතො;

ආකිණ්ණො දෙවකඤ්ඤාහි, ආමොදිං කාමකාමිහං.

“其光辉四射，犹如升起之日轮；天女遍围绕，我随欲而欢喜。

8.

8.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

ආගන්ත්වාන මනුස්සත්තං, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං.

“我从天界殁，为善根所促；得来此人身，已证诸漏尽。

9.

9.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, නිසීදනමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, තිණමුට්ඨෙ ඉදං ඵලං.

“于九十四劫，我施一坐具；不复知恶趣，施草把之果。

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

“我已焚诸漏，一切有根除；如象断其缚，我住于无漏。

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我来实善来，得至佛陀前；我已得三明，奉行佛圣教。

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.102] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解、八解脱，以及六神通，我皆已亲证，奉行佛圣教。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තිණමුට්ඨිදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施草把长老诵此诸偈。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

තිණමුට්ඨිදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

施草把长老本行传第一。

2. මඤ්චදායකත්ථෙරඅපදානං

2. 施床座长老本行传

13.

13.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

එකමඤ්චං මයා දින්නං, පසන්නෙන සපාණිනා.

“毗婆尸(Vipassī)世尊，世间最上、不动者；我以清净心，亲手施一床座。

14.

14.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, දිබ්බයානං සමජ්ඣගං;

තෙන මඤ්චකදානෙන, පත්තොම්හි ආසවක්ඛයං.

“象乘与马乘，以及诸天乘，我皆已获得；因施床座故，我已证漏尽。

15.

15.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං මඤ්චමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, මඤ්චදානස්සිදං ඵලං.

“于九十一劫，我于尔时施床座；不复知恶趣，此施床座果。

16.

16.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

17.

17.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

18.

18.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මඤ්චදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，具寿施床长老诵说此等偈颂。

මඤ්චදායකත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

施床长老传第二。

3. සරණගමනියත්ථෙරඅපදානං

3. 皈依长老传

19.

19.

‘‘ආරුහිම්හ තදා නාවං, භික්ඛු චාජීවිකො චහං;

නාවාය භිජ්ජමානාය, භික්ඛු මෙ සරණං අදා.

其时，比丘、邪命外道(ājīvaka)与我，同登一舟；船破之时，比丘授我皈依。

20.

20.

‘‘එකතිංසෙ [Pg.103] ඉතො කප්පෙ, යං සො මෙ සරණං අදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සරණගමනෙ ඵලං.

三十一劫前，彼授我皈依；我不知恶趣，此是皈依的果报。

21.

21.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

22.

22.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

23.

23.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සරණගමනියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿皈依长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

诵说已。

සරණගමනියත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

皈依长老传第三。

4. අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරඅපදානං

4. 施油长老传

24.

24.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, රාජුය්‍යානෙ වසාමහං;

චම්මවාසී තදා ආසිං, කමණ්ඩලුධරො අහං.

于班度玛提(Bandhumatī)城，我住王家园；其时我身为皮衣，手持君持瓶。

25.

25.

‘‘අද්දසං විමලං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං;

පධානං පහිතත්තං තං, ඣායිං ඣානරතං වසිං.

我见无垢佛，自觉不败者，精勤心策励，禅者乐禅定，已得自在。

26.

26.

‘‘සබ්බකාමසමිද්ධිඤ්ච, ඔඝතිණ්ණමනාසවං;

දිස්වා පසන්නො සුමනො, අබ්භඤ්ජනමදාසහං.

见彼成就一切欲，已渡瀑流且无漏，我心欣悦而清净，供养于油。

27.

27.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අබ්භඤ්ජනස්සිදං ඵලං.

九十一劫昔，我于彼时施；我不知恶趣，此施油之果。

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

29.

29.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අබ්භඤ්ජනදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施油长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

诵说已。

අබ්භඤ්ජනදායකත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

施油长老传第四。

5. සුපටදායකත්ථෙරඅපදානං

5. 施妙衣长老传

31.

31.

‘‘දිවාවිහාරා [Pg.104] නික්ඛන්තො, විපස්සී ලොකනායකො;

ලහුං සුපටකං දත්වා, කප්පං සග්ගම්හි මොදහං.

毗婆尸(Vipassī)世间导师，从日间住处而出；我速供养一件妙衣，一劫之中乐于天界。

32.

32.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, සුපටකමදාසහං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සුපටස්ස ඉදං ඵලං.

于九十一劫前，我曾布施善衣；我不曾识恶趣，此乃善衣之果报。

33.

33.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

34.

34.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

35.

35.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුපටදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿善衣施者长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

සුපටදායකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

善衣施者长老譬喻第五。

6. දණ්ඩදායකත්ථෙරඅපදානං

6. 施杖长老譬喻

36.

36.

‘‘කානනං වනමොගය්හ, වෙළුං ඡෙත්වානහං තදා;

ආලම්බණං කරිත්වාන, සඞ්ඝස්ස අදදිං බහුං.

那时我进入森林，砍伐竹子，制作了许多手杖，供养给僧伽。

37.

37.

‘‘තෙන චිත්තප්පසාදෙන, සුබ්බතෙ අභිවාදිය;

ආලම්බදණ්ඩං දත්වාන, පක්කාමිං උත්තරාමුඛො.

以彼清净心，我礼敬善行者；施予手杖后，我面向北而去。

38.

38.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං දණ්ඩමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දණ්ඩදානස්සිදං ඵලං.

于九十四劫前，我于彼时施杖；我不曾识恶趣，此乃施杖之果报。

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දණ්ඩදායකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿施杖长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

දණ්ඩදායකත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

施杖长老譬喻第六。

තෙවීසතිමං භාණවාරං.

第二十三诵品。

7. ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරඅපදානං

7. 吉利尼罗花供养者长老譬喻

42.

42.

‘‘මිගලුද්දො [Pg.105] පුරෙ ආසිං, විපිනෙ විචරං අහං;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

我昔曾为猎鹿人，于林野中游行；忽见离垢佛陀，诸法已达彼岸。

43.

43.

‘‘තස්මිං මහාකාරුණිකෙ, සබ්බසත්තහිතෙ රතෙ;

පසන්නචිත්තො සුමනො, නෙලපුප්ඵමපූජයිං.

于彼大悲者，乐于一切有情利；我心生净信，欣悦供尼罗花。

44.

44.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

从今三十一劫前，我所供养之花；我不曾知恶趣，此乃供佛之果报。

45.

45.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

46.

46.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

47.

47.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගිරිනෙලපූජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿吉利尼罗花供养者长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

ගිරිනෙලපූජකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

吉利尼罗花供养者长老譬喻第七。

8. බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරඅපදානං

8. 扫菩提者长老譬喻

48.

48.

‘‘අහං පුරෙ බොධිපත්තං, උජ්ඣිතං චෙතියඞ්ගණෙ;

තං ගහෙත්වාන ඡඩ්ඩෙසිං, අලභිං වීසතීගුණෙ.

我于往昔塔院中，取起所弃菩提叶，将其清除之后，获得二十种功德。

49.

49.

‘‘තස්ස කම්මස්ස තෙජෙන, සංසරන්තො භවාභවෙ;

දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ චාපි මානුසෙ.

依彼善业之威力，我于诸有中轮回，仅于天界与人界，此二有之中流转。

50.

50.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, ආගන්ත්වා මානුසං භවං;

දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ.

从天界死殁已，来到于人界中，我出生二种姓，刹帝利与婆罗门。

51.

51.

‘‘අඞ්ගපච්චඞ්ගසම්පන්නො, ආරොහපරිණාහවා;

අභිරූපො සුචි හොමි, සම්පුණ්ණඞ්ගො අනූනකො.

我肢分皆具足，身形高大匀称，容貌甚端严，清净无缺减。

52.

52.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ වා, ජාතො වා යත්ථ කත්ථචි;

භවෙ සුවණ්ණවණ්ණො ච, උත්තත්තකනකූපමො.

或于天界或人间，或生于任何一处，我身皆具黄金色，犹如新熔之纯金。

53.

53.

‘‘මුදුකා [Pg.106] මද්දවා ස්නිද්ධා, සුඛුමා සුකුමාරිකා;

ඡවි මෙ සබ්බදා හොති, බොධිපත්තෙ සුඡඩ්ඩිතෙ.

我皮肤恒柔软，温和且又润泽，细腻复极娇嫩，因善弃菩提叶。

54.

54.

‘‘යතො කුතොචි ගතීසු, සරීරෙ සමුදාගතෙ;

න ලිම්පති රජොජල්ලං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

于任何诸趣中，当此身生起时，尘垢皆不染着，是弃叶之果报。

55.

55.

‘‘උණ්හෙ වාතාතපෙ තස්ස, අග්ගිතාපෙන වා පන;

ගත්තෙ සෙදා න මුච්චන්ති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

于我身或因热，或因风吹日晒，或复因于火热，皆无汗水流出，是弃叶之果报。

56.

56.

‘‘කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො ච, තිලකා පිළකා තථා;

න හොන්ති කායෙ දද්දු ච, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

麻风、痈、白癞，以及痣与疮，于身亦无癣，是弃叶之果报。

57.

57.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

රොගා න හොන්ති කායස්මිං, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

复有其他功德，于诸有中生起：于我身无诸病，是弃叶之果报。

58.

58.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

න හොති චිත්තජා පීළා, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

复有其他功德，于诸有中生起：无心生之苦恼，是弃叶之果报。

59.

59.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අමිත්තා න භවන්තස්ස, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

复有其他功德，于诸有中生起：于我永无怨敌，是弃叶之果报。

60.

60.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අනූනභොගො භවති, විපාකො පත්තඡඩ්ඩිතෙ.

复有其他功德，于诸有中生起：所有资财受用，皆圆满而无缺，是弃叶之果报。

61.

61.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

අග්ගිරාජූහි චොරෙහි, න හොති උදකෙ භයං.

复有其他功德，于诸有中生起：无火、王、盗贼、水等诸怖畏。

62.

62.

‘‘අපරම්පි ගුණං තස්ස, නිබ්බත්තති භවාභවෙ;

දාසිදාසා අනුචරා, හොන්ති චිත්තානුවත්තකා.

复有其他功德，于诸有中生起：所有男女仆从，皆随顺我心意。

63.

63.

‘‘යම්හි ආයුප්පමාණම්හි, ජායතෙ මානුසෙ භවෙ;

තතො න හායතෙ ආයු, තිට්ඨතෙ යාවතායුකං.

生于人界之时，得何等之寿量，寿命则不减损，必得尽其天年。

64.

64.

‘‘අබ්භන්තරා ච බාහිරා, නෙගමා ච සරට්ඨකා;

නුයුත්තා හොන්ති සබ්බෙපි, වුද්ධිකාමා සුඛිච්ඡකා.

内外所有众人，城镇及同国人，一切皆常随顺，愿我增长安乐。

65.

65.

‘‘භොගවා යසවා හොමි, සිරිමා ඤාතිපක්ඛවා;

අපෙතභයසන්තාසො, භවෙහං සබ්බතො භවෙ.

我具财富与名声，具吉祥与亲族眷属；于一切有中，我于一切处皆无怖畏惊恐。

66.

66.

‘‘දෙවා [Pg.107] මනුස්සා අසුරා, ගන්ධබ්බා යක්ඛරක්ඛසා;

සබ්බෙ තෙ පරිරක්ඛන්ති, භවෙ සංසරතො සදා.

天、人、阿修罗、乾闼婆、夜叉与罗刹，彼等一切，恒常守护于诸有中轮回之我。

67.

67.

‘‘දෙවලොකෙ මනුස්සෙ ච, අනුභොත්වා උභො යසෙ;

අවසානෙ ච නිබ්බානං, සිවං පත්තො අනුත්තරං.

于天界与人间，享受两种福报后，最终证得无上寂静之涅槃。

68.

68.

‘‘සම්බුද්ධමුද්දිසිත්වාන, බොධිං වා තස්ස සත්ථුනො;

යො පුඤ්ඤං පසවෙ පොසො, තස්ස කිං නාම දුල්ලභං.

若人忆念正觉者，或彼导师之菩提，而生起功德，于彼何物为难得？

69.

69.

‘‘මග්ගෙ ඵලෙ ආගමෙ ච, ඣානාභිඤ්ඤාගුණෙසු ච;

අඤ්ඤෙසං අධිකො හුත්වා, නිබ්බායාමි අනාසවො.

于道、果、圣典中，以及禅定、神通诸功德中；我超越他人，无漏般涅槃。

70.

70.

‘‘පුරෙහං බොධියා පත්තං, ඡඩ්ඩෙත්වා හට්ඨමානසො;

ඉමෙහි වීසතඞ්ගෙහි, සමඞ්ගී හොමි සබ්බදා.

往昔我心怀欢喜，清扫菩提树叶；我因此恒常具足，此二十种功德。

71.

71.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

72.

72.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……我已奉行佛陀教法。

73.

73.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බොධිසම්මජ්ජකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿菩提扫尘长老宣说此诸偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

බොධිසම්මජ්ජකත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

菩提扫尘长老本行第八。

9. ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරඅපදානං

9. 施阿曼达果长老本行

74.

74.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

වුට්ඨහිත්වා සමාධිම්හා, චඞ්කමී ලොකනායකො.

胜者莲华上(Padumuttara)，已达诸法之彼岸；彼世间导师从定而出，而后开始经行。

75.

75.

‘‘ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, ආහරන්තො ඵලං තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, චඞ්කමන්තං මහාමුනිං.

我肩负重担，当时正采果；我见无垢佛，大仙(mahāmuni)正经行。

76.

76.

‘‘පසන්නචිත්තො සුමනො, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ආමණ්ඩමදදිං ඵලං.

我心清净而欢喜，合掌于顶上；礼敬正觉者后，我献上阿曼达果。

77.

77.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ආමණ්ඩස්ස ඉදං ඵලං.

于十万劫昔，我于彼时施此果；自是之后不识恶趣，此乃布施阿曼达果之果报。

78.

78.

‘‘කිලෙසා [Pg.108] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

79.

79.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来此实为善来……我已奉行佛陀教法。

80.

80.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ආමණ්ඩඵලදායකො ථෙරො ඉමා

如是，具寿施阿曼达果长老宣说此诸偈颂。

ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是说已。

ආමණ්ඩඵලදායකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

施阿曼达果长老本行第九。

10. සුගන්ධත්ථෙරඅපදානං

10. 善香长老本行

81.

81.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门种姓、大名称者出兴于世，其名为迦叶，于诸说者中最为殊胜。

82.

82.

‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො.

具足随形好，圆满三十二大人相，周身环绕一寻光，光网遍覆其身。

83.

83.

‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො;

නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො.

如月能安抚，如日能放光，如云能息灾，如海为德藏。

84.

84.

‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා;

ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා.

其戒如大地，其定如雪山，其慧如虚空，无著如风行。

85.

85.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, පරිසාසු විසාරදො;

සච්චානි සම්පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.

彼大雄者，于诸众中，泰然无畏，为救拔大众，时而善说诸谛。

86.

86.

‘‘තදා හි බාරාණසියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො;

ආසහං ධනධඤ්ඤස්ස, පහූතස්ස බහූ තදා.

其时我于波罗奈城，为一长者之子，名称显赫，拥有无量财富谷物。

87.

87.

‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, මිගදායමුපෙච්චහං ;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, දෙසෙන්තං අමතං පදං.

我为漫步而游行，遂至鹿野苑。得见无垢佛，正说不死句。

88.

88.

‘‘විසට්ඨකන්තවචනං, කරවීකසමස්සරං;

හංසරුතෙහි නිග්ඝොසං, විඤ්ඤාපෙන්තං මහාජනං.

言辞清晰悦人意，声如迦陵频伽鸟，音同鸿鹄之鸣声，开示广大众生知。

89.

89.

‘‘දිස්වා [Pg.109] දෙවාතිදෙවං තං, සුත්වාව මධුරං ගිරං;

පහායනප්පකෙ භොගෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

得见彼天中之天，得闻彼甘美之言，我乃舍弃众多财富，出家而入无家境。

90.

90.

‘‘එවං පබ්බජිතො චාහං, න චිරෙන බහුස්සුතො;

අහොසිං ධම්මකථිකො, විචිත්තපටිභාණවා.

我既如是出家已，未久即成多闻者，善说法要，辩才卓异。

91.

91.

‘‘මහාපරිසමජ්ඣෙහං, හට්ඨචිත්තො පුනප්පුනං;

වණ්ණයිං හෙමවණ්ණස්ස, වණ්ණං වණ්ණවිසාරදො.

我于大众之中，心怀欢喜，善于赞颂，再三称扬彼金色者之德。

92.

92.

‘‘එස ඛීණාසවො බුද්ධො, අනීඝො ඡින්නසංසයො;

සබ්බකම්මක්ඛයං පත්තො, විමුත්තොපධිසඞ්ඛයෙ.

此佛实为漏尽者，无有苦恼，已断疑惑，已达一切业尽，于诸依灭尽中得解脱。

93.

93.

‘‘එස සො භගවා බුද්ධො, එස සීහො අනුත්තරො;

සදෙවකස්ස ලොකස්ස, බ්‍රහ්මචක්කප්පවත්තකො.

彼即世尊、佛陀，彼是无上之狮。为天人世间，转动无上梵轮。

94.

94.

‘‘දන්තො දමෙතා සන්තො ච, සමෙතා නිබ්බුතො ඉසි;

නිබ්බාපෙතා ච අස්සත්ථො, අස්සාසෙතා මහාජනං.

自调亦调他，自静亦静他，自寂亦寂他，仙人已涅槃；自安亦安他，安慰诸大众。

95.

95.

‘‘වීරො සූරො ච වික්කන්තො, පඤ්ඤො කාරුණිකො වසී;

විජිතාවී ච ස ජිනො, අප්පගබ්බො අනාලයො.

具足精进、勇健、雄力，有慧、有悲、得自在；彼乃胜者、已征服者，无有骄慢、无有执著。

96.

96.

‘‘අනෙඤ්ජො අචලො ධීමා, අමොහො අසමො මුනි;

ධොරය්හො උසභො නාගො, සීහො සක්කො ගරූසුපි.

不动摇，不倾动，具智慧，无愚痴，无与等，是牟尼；能荷担，如牛王，如龙象，如雄狮，于尊重中如帝释。

97.

97.

‘‘විරාගො විමලො බ්‍රහ්මා, වාදී සූරො රණඤ්ජහො;

අඛිලො ච විසල්ලො ච, අසමො සංයතො සුචි.

离贪、无垢、清净如梵，论中雄者，舍诸尘染；心无顽碍，已拔毒箭，无与等者，善护清净。

98.

98.

‘‘බ්‍රාහ්මණො සමණො නාථො, භිසක්කො සල්ලකත්තකො;

යොධො බුද්ධො සුතාසුතො, අචලො මුදිතො සිතො.

“驱恶者、寂静者、依怙者，医师、拔箭者；战士、佛陀、名闻中最闻名者，不动摇者、欢喜者、清凉者。”

99.

99.

‘‘ධාතා ධතා ච සන්ති ච, කත්තා නෙතා පකාසිතා;

සම්පහංසිතා භෙත්තා ච, ඡෙත්තා සොතා පසංසිතා.

“持者、乐于法者、寂静者，作者、引导者、开示者；善令欢喜者、破坏者、斩断者，听闻者、称赞者。”

100.

100.

‘‘අඛිලො ච විසල්ලො ච, අනීඝො අකථංකථී;

අනෙජො විරජො කත්තා, ගන්ධා වත්තා පසංසිතා.

“无障碍者、无箭者，无苦恼者、无疑惑者；无动摇者、无尘垢者、作者，具戒香者、善说者、称赞者。”

101.

101.

‘‘තාරෙතා අත්ථකාරෙතා, කාරෙතා සම්පදාරිතා;

පාපෙතා සහිතා කන්තා, හන්තා ආතාපී තාපසො.

“度脱者、作利益者，令作者、善破除者；令到达者、有利者、可爱者，杀（烦恼）者、精勤者、苦行者。”

102.

102.

‘‘සමචිත්තො [Pg.110] සමසමො, අසහායො දයාලයො ;

“心平等者、平等者，无伴侣者、具慈悲者。”

අච්ඡෙරසත්තො අකුහො, කතාවී ඉසිසත්තමො.

“具能断（烦恼）之武器者、无欺诈者，已作所应作者、第七仙人。”

103.

103.

‘‘නිත්තිණ්ණකඞ්ඛො නිම්මානො, අප්පමෙය්‍යො අනූපමො;

සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, සච්ච නෙය්‍යන්තගූ ජිනො.

“已度疑惑者、无我慢者，不可量者、无譬喻者；超越一切言语之道，已达谛与所应导之究竟的胜者。”

104.

104.

‘‘සත්තසාරවරෙ තස්මිං, පසාදො අමතාවහො;

තස්මා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ සද්ධා මහත්ථිකා.

“于彼众生之精华、殊胜者，净信能带来不死；是故于佛、于法、于僧，信具大威力。”

105.

105.

‘‘ගුණෙහි එවමාදීහි, තිලොකසරණුත්තමං;

වණ්ණෙන්තො පරිසාමජ්ඣෙ, අකං ධම්මකථං අහං.

“我于大众中，以如是等功德，赞叹彼三界最上皈依处，而作此法谈。”

106.

106.

‘‘තතො චුතාහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං;

තතො චුතො මනුස්සෙසු, ජාතො හොමි සුගන්ධිකො.

“我从彼处逝，于兜率天享受大乐后；复从彼处逝，生于人间身具妙香。”

107.

107.

‘‘නිස්සාසො මුඛගන්ධො ච, දෙහගන්ධො තථෙව මෙ;

සෙදගන්ධො ච සතතං, සබ්බගන්ධොව හොති මෙ.

“我之气息与口香，身香亦复如是；汗香亦恒常，于我皆是妙香。”

108.

108.

‘‘මුඛගන්ධො සදා මය්හං, පදුමුප්පලචම්පකො;

පරිසන්තො සදා වාති, සරීරො ච තථෙව මෙ.

“我口恒常具莲花、青莲、瞻波迦之香；恒常飘香遍及大众，我身亦复如是。”

109.

109.

‘‘ගුණත්ථවස්ස සබ්බන්තං, ඵලං තු පරමබ්භුතං;

එකග්ගමනසා සබ්බෙ, වණ්ණයිස්සං සුණාථ මෙ.

“赞叹功德之全部果报，乃最极稀有。我将宣说之，汝等一切人，且专心谛听我言。”

110.

110.

‘‘ගුණං බුද්ධස්ස වත්වාන, හිතාය ච න සදිසං ;

සුඛිතො හොමි සබ්බත්ථ, සඞ්ඝො වීරසමායුතො.

“因宣说佛陀之功德，其利益无与伦比；我于一切处安乐，具足勇猛。”

111.

111.

‘‘යසස්සී සුඛිතො කන්තො, ජුතිමා පියදස්සනො;

වත්තා අපරිභූතො ච, නිද්දොසො පඤ්ඤවා තථා.

“具声誉者、安乐者、可爱者，具光明者、喜见者；善说者、不为他所轻侮者，无过失者、亦具智慧。”

112.

112.

‘‘ඛීණෙ ආයුසි නිබ්බානං, සුලභං බුද්ධභත්තිනො;

තෙසං හෙතුං පවක්ඛාමි, තං සුණාථ යථාතථං.

“于敬信佛陀者，寿命终尽时，涅槃则易得；我将如实说其因，汝等且谛听。”

113.

113.

‘‘සන්තං [Pg.111] යසං භගවතො, විධිනා අභිවාදයං;

තත්ථ තත්ථූපපන්නොපි, යසස්සී තෙන හොමහං.

“我如法礼赞世尊之寂静与声誉，是故我虽生于彼彼之处，亦因此善业而得声誉。”

114.

114.

‘‘දුක්ඛස්සන්තකරං බුද්ධං, ධම්මං සන්තමසඞ්ඛතං;

වණ්ණයං සුඛදො ආසිං, සත්තානං සුඛිතො තතො.

我赞叹灭苦之佛陀、寂静无为之法，为众生施与安乐，由是自亦安乐。

115.

115.

‘‘ගුණං වදන්තො බුද්ධස්ස, බුද්ධපීතිසමායුතො;

සකන්තිං පරකන්තිඤ්ච, ජනයිං තෙන කන්තිමා.

我宣说佛陀功德，充满对佛陀的喜悦；我生起自己与他人的喜爱，由是具足可爱之相。

116.

116.

‘‘ජිනො තෙ තිත්ථිකාකිණ්ණෙ, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

ගුණං වදන්තො ජොතෙසිං, නායකං ජුතිමා තතො.

胜者于遍布外道之处，降伏恶见外道；我宣说其功德，令导师（之德）光耀，由是我亦身具光辉。

117.

117.

‘‘පියකාරී ජනස්සාපි, සම්බුද්ධස්ස ගුණං වදං;

සරදොව සසඞ්කොහං, තෙනාසිං පියදස්සනො.

我为民众行悦意事，并宣说正自觉者功德；由是我如秋月，悦意可观。

118.

118.

‘‘යථාසත්තිවසෙනාහං, සබ්බවාචාහි සන්ථවිං;

සුගතං තෙන වාගිසො, විචිත්තපටිභානවා.

我尽己所能，以一切言辞赞叹善逝；由是我成语自在者，具足种种辩才。

119.

119.

‘‘යෙ බාලා විමතිං පත්තා, පරිභොන්ති මහාමුනිං;

නිග්ගහිං තෙ සද්ධම්මෙන, පරිභූතො න තෙනහං.

彼等愚者心存疑，轻蔑伟大牟尼尊；我以正法折服彼，由是我不为他所轻。

120.

120.

‘‘බුද්ධවණ්ණෙන සත්තානං, කිලෙසෙ අපනෙසහං;

නික්කිලෙසමනො හොමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

我以赞叹佛陀故，去除众生之烦恼；依此业力之所致，我得无烦恼之心。

121.

121.

‘‘සොතූනං වුද්ධිමජනිං, බුද්ධානුස්සතිදෙසකො;

තෙනාහමාසිං සප්පඤ්ඤො, නිපුණත්ථවිපස්සකො.

我开示佛随念，令听闻者增长；由是我成具慧者，能见微细之义。

122.

122.

‘‘සබ්බාසවපරික්ඛීණො, තිණ්ණසංසාරසාගරො;

සිඛීව අනුපාදානො, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං.

我诸漏已尽，渡过轮回之海；如火无所依，我将证得寂灭。

123.

123.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පස්මිං, යමහං සන්ථවිං ජිනං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධවණ්ණස්සිදං ඵලං.

即于此劫中，我曾赞胜者；自彼时以来，我不知恶趣，此乃赞佛之果。

124.

124.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已烧尽……（中略）……我住于无漏。

125.

125.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……（中略）……佛陀之教已成办。

126.

126.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.112] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿须犍陀长老，

අභාසිත්ථාති.

宣说此等偈颂已。

සුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

须犍陀长老本事第十。

තිණදායකවග්ගො තෙපඤ්ඤාසමො.

施草者品第五十三。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

තිණදො මඤ්චදො චෙව, සරණබ්භඤ්ජනප්පදො;

සුපටො දණ්ඩදායී ච, නෙලපූජී තථෙව ච.

施草者、施床者、皈依者、施涂油者、善衣者、施杖者、以及尼拉花供者。

බොධිසම්මජ්ජකො මණ්ඩො, සුගන්ධො දසමොති ච;

ගාථාසතං සතෙවීසං, ගණිතඤ්චෙත්ථ සබ්බසො.

菩提清扫者、庵摩罗果施者，以及第十之须犍陀；此品总计一百二十三偈。

54. කච්චායනවග්ගො

54. 迦旃延品

1. මහාකච්චායනත්ථෙරඅපදානං

1. 摩诃迦旃延长老本事

1.

1.

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.113] නාම ජිනො, අනෙජො අජිතං ජයො;

සතසහස්සෙ කප්පානං, ඉතො උප්පජ්ජි නායකො.

胜者名莲华上首，无有爱染，能胜难胜；于此十万劫之前，彼引导者出于世。

2.

2.

‘‘වීරො කමලපත්තක්ඛො, සසඞ්කවිමලානනො;

කනකාචලසඞ්කාසො, රවිදිත්තිසමප්පභො.

勇者眼如莲瓣，面容如月清净无垢；身如金山，光辉等同日耀。

3.

3.

‘‘සත්තනෙත්තමනොහාරී, වරලක්ඛණභූසිතො;

සබ්බවාක්‍යපථාතීතො, මනුජාමරසක්කතො.

能夺众生眼与心，具足殊胜相好庄严；超越一切言语之道，为人天所恭敬。

4.

4.

‘‘සම්බුද්ධො බොධයං සත්තෙ, වාගීසො මධුරස්සරො;

කරුණානිබන්ධසන්තානො, පරිසාසු විසාරදො.

正自觉者令众生觉悟，语自在，音声甜美；悲心相续不断，于大众中无畏。

5.

5.

‘‘දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසංහිතං;

නිමුග්ගෙ මොහපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

宣说与四圣谛相应的甜美之法，将沉没于愚痴泥沼中的众生拔济而出。

6.

6.

‘‘තදා එකචරො හුත්වා, තාපසො හිමවාලයො;

නභසා මානුසං ලොකං, ගච්ඡන්තො ජිනමද්දසං.

那时我作为独行者，是住在雪山的苦行者；我从空中前往人间，得见胜者。

7.

7.

‘‘උපෙච්ච සන්තිකං තස්ස, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

වණ්ණයන්තස්ස වීරස්ස, සාවකස්ස මහාගුණං.

我走近彼佛跟前，听闻其法教，彼时佛陀正在赞叹一位勇猛弟子的大功德。

8.

8.

‘‘සඞ්ඛිත්තෙන මයා වුත්තං, විත්ථාරෙන පකාසයං;

පරිසං මඤ්ච තොසෙති, යථා කච්චායනො අයං.

“我所简略说者，此迦旃延(Kaccāyana)能广为开显，令大众与我皆生欢喜。”

9.

9.

‘‘‘නාහං එවමිධෙකච්චං, අඤ්ඤං පස්සාමි සාවකං;

තස්මාතදග්ගෙ එසග්ගො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’.

“我未曾见有其他弟子能如是，是故，于此第一位中，彼为最上。比丘们，汝等当如是受持。”

10.

10.

‘‘තදාහං විම්හිතො හුත්වා, සුත්වා වාක්‍යං මනොරමං;

හිමවන්තං ගමිත්වාන, ආහිත්වා පුප්ඵසඤ්චයං.

那时我闻此悦意之语，心生惊叹，于是前往雪山，带来众花。

11.

11.

‘‘පූජෙත්වා ලොකසරණං, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තදා මමාසයං ඤත්වා, බ්‍යාකාසි ස රණඤ්ජහො.

我供养世间皈依处，渴仰彼位；彼时离尘者了知我心意，遂为我授记。

12.

12.

‘‘‘පස්සථෙතං ඉසිවරං, නිද්ධන්තකනකත්තචං;

උද්ධග්ගලොමං පීණංසං, අචලං පඤ්ජලිං ඨිතං.

“且看此贤圣：其肤色如炼金，身毛皆上竖，肩膊丰满，巍然不动，合掌而立。

13.

13.

‘‘‘හාසං [Pg.114] සුපුණ්ණනයනං, බුද්ධවණ්ණගතාසයං;

ධම්මජං උග්ගහදයං, අමතාසිත්තසන්නිභං’.

“面带微笑，双目圆满，心向佛德，因法而生，心意高昂，犹如甘露所洒。”

14.

14.

‘‘කච්චානස්ස ගුණං සුත්වා, තං ඨානං පත්ථයං ඨිතො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහාමුනෙ.

“此人听闻迦旃延(Kaccāna)功德，渴仰彼位而立。于未来世，在乔达摩(Gotama)大牟尼……”

15.

15.

‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කච්චානො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“……之教法中，彼将为法之继承人，为法所生之亲子，名为迦旃延(Kaccāna)，成为导师之声闻。”

16.

16.

‘‘බහුස්සුතො මහාඤාණී, අධිප්පායවිදූ මුනෙ;

පාපුණිස්සති තං ඨානං, යථායං බ්‍යාකතො මයා.

“彼将博学多闻，具大智慧，善知牟尼之意趣。如我所授记，彼将证得彼位。”

17.

17.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我于彼时造此业；自彼时起，我不知有恶趣。此乃供养佛陀之果报。

18.

18.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我于天界与人间二有中轮回，未曾去往他趣，此乃供佛之果报。

19.

19.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我生于刹帝利与婆罗门二族，未曾生于卑贱之族，此乃供佛之果报。

20.

20.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො උජ්ජෙනියං පුරෙ ;

පජ්ජොතස්ස ච චණ්ඩස්ස, පුරොහිතදිජාධිනො.

于今此最后生，我生于优禅尼城，在暴虐的波逸多(Pajjota)王之国师婆罗门家。

21.

21.

‘‘පුත්තො තිරිටිවච්ඡස්ස, නිපුණො වෙදපාරගූ;

මාතා ච චන්දිමා නාම, කච්චානොහං වරත්තචො.

为提利提瓦蹉(Tiriṭivaccha)之子，我聪慧善巧，通达吠陀。母亲名为旃提摩(Candimā)，我名迦旃延，肤色胜妙。

22.

22.

‘‘වීමංසනත්ථං බුද්ධස්ස, භූමිපාලෙන පෙසිතො;

දිස්වා මොක්ඛපුරද්වාරං, නායකං ගුණසඤ්චයං.

为探究佛陀，我被国王派遣，得见导师，彼乃解脱城门，功德之总集。

23.

23.

‘‘සුත්වා ච විමලං වාක්‍යං, ගතිපඞ්කවිසොසනං;

පාපුණිං අමතං සන්තං, සෙසෙහි සහ සත්තහි.

听闻能令轮回淤泥干涸的清净之语后，我与其余七位同伴，一同证得寂静不死。

24.

24.

‘‘අධිප්පායවිදූ ජාතො, සුගතස්ස මහාමතෙ;

ඨපිතො එතදග්ගෙ ච, සුසමිද්ධමනොරථො.

我成为能知善逝、大智者意趣之人，亦被立于第一之位，心愿皆已圆满。

25.

25.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼，一切诸有皆拔除；如象断其束缚，我住于无漏之境。

26.

26.

‘‘ස්වාගතං [Pg.115] වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来到佛陀面前，实乃善来！我已证得三明，圆满奉行佛陀教法。

27.

27.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六神通，我皆已亲证，圆满奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකච්චායනො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿摩诃迦旃延长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

මහාකච්චායනත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

摩诃迦旃延长老本行传第一竟。

2. වක්කලිත්ථෙරඅපදානං

2. 瓦咖利长老本行传

28.

28.

‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

අනොමනාමො අමිතො, නාමෙන පදුමුත්තරො.

十万劫前，有导师出兴于世，其名不凡，功德无量，号为莲华上(Padumuttara)佛。

29.

29.

‘‘පදුමාකාරවදනො, පදුමාමලසුච්ඡවී;

ලොකෙනානුපලිත්තොව තොයෙන පදුමං යථා.

其面容如莲华，其肤色如莲之无垢清净；犹如莲花不为水所染，彼亦不为世间所染。

30.

30.

‘‘වීරො පදුමපත්තක්ඛො, කන්තො ච පදුමං යථා;

පදුමුත්තරගන්ධොව, තස්මා සො පදුමුත්තරො.

英雄眼如青莲瓣，可爱犹如妙莲华；身具莲花之胜香，是故号为莲华上。

31.

31.

‘‘ලොකජෙට්ඨො ච නිම්මානො, අන්ධානං නයනූපමො;

සන්තවෙසො ගුණනිධි, කරුණාමතිසාගරො.

世间最上而无慢，为盲者作眼目。威仪寂静功德藏，悲慧深广犹如海。

32.

32.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, බ්‍රහ්මාසුරසුරච්චිතො;

සදෙවමනුජාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො.

彼大雄者，梵天、阿修罗、诸天所礼敬，彼最上胜者，曾于一时，在天人云集之大众中……

33.

33.

‘‘වදනෙන සුගන්ධෙන, මධුරෙන රුතෙන ච;

රඤ්ජයං පරිසං සබ්බං, සන්ථවී සාවකං සකං.

以芬芳之口与甜美之声，令一切会众欢喜，赞叹其弟子。

34.

34.

‘‘සද්ධාධිමුත්තො සුමති, මම දස්සනලාලසො ;

නත්ථි එතාදිසො අඤ්ඤො, යථායං භික්ඛු වක්කලි.

此瓦咖利(Vakkali)比丘，是信胜解者，具善慧，渴仰见我；无有其他比丘如是者。

35.

35.

‘‘තදාහං හංසවතියං, නගරෙ බ්‍රාහ්මණත්‍රජො;

හුත්වා සුත්වා ච තං වාක්‍යං, තං ඨානමභිරොචයිං.

昔于天鹅城(Haṃsavatī)，我为婆罗门之子；听闻彼语心欢喜，我欣乐彼位。

36.

36.

‘‘සසාවකං [Pg.116] තං විමලං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

සත්තාහං භොජයිත්වාන, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා.

我邀请彼无垢之如来及其弟子众，供养七日饮食，彼时以衣覆盖。

37.

37.

‘‘නිපච්ච සිරසා තස්ස, අනන්තගුණසාගරෙ;

නිමුග්ගො පීතිසම්පුණ්ණො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

我以头顶礼彼，沉浸于无尽功德海，充满喜悦，说如是言：

38.

38.

‘‘‘යො සො තයා සන්ථවිතො, ඉතො සත්තමකෙ මුනි ;

භික්ඛු සද්ධාවතං අග්ගො, තාදිසො හොමහං මුනෙ’.

“牟尼！于此后第七日，您所赞叹之比丘，为具信者中第一。牟尼啊！愿我亦能如是。”

39.

39.

‘‘එවං වුත්තෙ මහාවීරො, අනාවරණදස්සනො;

ඉමං වාක්‍යං උදීරෙසි, පරිසාය මහාමුනි.

如是说已，大雄者、无碍见者、大牟尼，于会众中说此言：

40.

40.

‘‘‘පස්සථෙතං මාණවකං, පීතමට්ඨනිවාසනං;

හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, ජනනෙත්තමනොහරං.

“汝等看此少年，身着光滑黄金衣，佩戴金色圣线，夺众人之眼目心意。”

41.

41.

‘‘‘එසො අනාගතද්ධානෙ, ගොතමස්ස මහෙසිනො;

අග්ගො සද්ධාධිමුත්තානං, සාවකොයං භවිස්සති.

“于未来世，此人将为大仙乔达摩(Gotama)之弟子，于信胜解者中，位列第一。”

42.

42.

‘‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සබ්බසන්තාපවජ්ජිතො;

සබ්බභොගපරිබ්‍යූළ්හො, සුඛිතො සංසරිස්සති.

“或为天人，或为人，远离一切苦恼；具足一切受用，将安乐轮回。”

43.

43.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“此后十万劫，将有生于奥嘎咖(Okkāka)族者，名为乔达摩(Gotama)，成为世间导师。”

44.

44.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

වක්කලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“彼于正法得嗣承，如法所生真佛子；其名为瓦咖利，将为导师之声闻。”

45.

45.

‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以彼殊胜之业，及意愿与决意，舍弃人身后，我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

46.

46.

‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං.

于诸有轮回中，我处处安乐；后于舍卫城(Sāvatthī)中，生于某一家族。

47.

47.

‘‘නොනීතසුඛුමාලං මං, ජාතපල්ලවකොමලං;

මන්දං උත්තානසයනං, පිසාචභයතජ්ජිතා.

我身娇嫩如鲜酥，柔软如初生叶，尚且微弱，只能仰卧；父母因惧鬼魅之害，

48.

48.

‘‘පාදමූලෙ මහෙසිස්ස, සායෙසුං දීනමානසා;

ඉමං දදාම තෙ නාථ, සරණං හොහි නායක.

心怀忧戚，将我置于大仙足下，言：“尊主，我等将此子献予您；导师啊，请作我等之皈依！”

49.

49.

‘‘තදා [Pg.117] පටිග්ගහි සො මං, භීතානං සරණො මුනි;

ජාලිනා චක්කඞ්කිතෙන, මුදුකොමලපාණිනා.

彼时，怖畏者之皈依处，彼位牟尼，以其具网纹、具轮相、柔软细嫩之手，接纳了我。

50.

50.

‘‘තදා පභුති තෙනාහං, අරක්ඛෙය්‍යෙන රක්ඛිතො;

සබ්බවෙරවිනිමුත්තො, සුඛෙන පරිවුද්ධිතො.

自彼时起，我为无护者所护，远离一切怨敌，安乐得增长。

51.

51.

‘‘සුගතෙන විනා භූතො, උක්කණ්ඨාමි මුහුත්තකං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, පබ්බජිං අනගාරියං.

与善逝分离片刻，我即心生厌倦；生年方七岁，出家入无家。

52.

52.

‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, නීලක්ඛිනයනං වරං;

රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තො විහරාමහං.

一切波罗蜜所生，具绀青目之胜身，遍满一切妙相好，我住于观无厌足。

53.

53.

‘‘බුද්ධරූපරතිං ඤත්වා, තදා ඔවදි මං ජිනො;

‘අලං වක්කලි කිං රූපෙ, රමසෙ බාලනන්දිතෙ.

胜者知我乐佛色，尔时教诫我言：“瓦咖利，止矣！汝何乐于愚者所喜之色身？”

54.

54.

‘‘‘යො හි පස්සති සද්ධම්මං, සො මං පස්සති පණ්ඩිතො;

අපස්සමානො සද්ධම්මං, මං පස්සම්පි න පස්සති.

“若有见正法，彼智者见我；不见正法者，虽见我非见。”

55.

55.

‘‘‘අනන්තාදීනවො කායො, විසරුක්ඛසමූපමො;

ආවාසො සබ්බරොගානං, පුඤ්ජො දුක්ඛස්ස කෙවලො.

“此身具无量过患，犹如一株毒树，是诸病之住所，纯然是众苦之聚。”

56.

56.

‘‘‘නිබ්බින්දිය තතො රූපෙ, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

පස්ස උපක්කිලෙසානං, සුඛෙනන්තං ගමිස්සති’.

“是故当厌离于色，观照诸蕴之生灭，汝将安乐地达至诸随烦恼的终点。”

57.

57.

‘‘එවං තෙනානුසිට්ඨොහං, නායකෙන හිතෙසිනා;

ගිජ්ඣකූටං සමාරුය්හ, ඣායාමි ගිරිකන්දරෙ.

如是为彼导师、求益者所教诫，我登上鹫峰山，于山洞中禅修。

58.

58.

‘‘ඨිතො පබ්බතපාදම්හි, අස්සාසයි මහාමුනි;

වක්කලීති ජිනො වාචං, තං සුත්වා මුදිතො අහං.

大牟尼立于山脚，令我心安。胜者言：“瓦咖利！”我闻此言心欢喜。

59.

59.

‘‘පක්ඛන්දිං සෙලපබ්භාරෙ, අනෙකසතපොරිසෙ;

තදා බුද්ධානුභාවෙන, සුඛෙනෙව මහිං ගතො.

我于数百人高之山崖失足，尔时以佛陀之威力，安然落至地面。

60.

60.

‘‘පුනොපි ධම්මං දෙසෙති, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

තමහං ධම්මමඤ්ඤාය, අරහත්තමපාපුණිං.

牟尼为我说法，开示诸蕴之生灭。我了知彼法后，即证得阿罗汉果。

61.

61.

‘‘සුමහාපරිසමජ්ඣෙ[Pg.118], තදා මං චරණන්තගො;

අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, පඤ්ඤපෙසි මහාමති.

尔时于盛大集会中，行道究竟之大慧者，宣告我为信解脱者中第一。

62.

62.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于十万劫昔，我于尔时所造业，不复知恶趣，此乃供佛之果报。

63.

63.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

64.

64.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

65.

65.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වක්කලිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿瓦咖利长老，如是说此诸偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说毕。

වක්කලිත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

瓦咖利长老本行传第二竟。

3. මහාකප්පිනත්ථෙරඅපදානං

3. 摩诃劫宾那长老本行传

66.

66.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

උදිතො අජටාකාසෙ, රවීව සරදම්බරෙ.

胜者名曰莲华上，已达一切法彼岸，升于无碍虚空中，犹如秋空之烈日。

67.

67.

‘‘වචනාභාය බොධෙති, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො;

කිලෙසපඞ්කං සොසෙති, මතිරංසීහි නායකො.

他以言教之光，令应化之莲绽放；那位导师以智慧之光，令烦恼之泥干涸。

68.

68.

‘‘තිත්ථියානං යසෙ හන්ති, ඛජ්ජොතාභා යථා රවි;

如同太阳消除萤火之光，（世尊）消除外道的名声。

සච්චත්ථාභං පකාසෙති, රතනංව දිවාකරො.

他阐明真理之光，如同太阳照亮珍宝。

69.

69.

‘‘ගුණානං ආයතිභූතො, රතනානංව සාගරො;

පජ්ජුන්නොරිව භූතානි, ධම්මමෙඝෙන වස්සති.

他是功德的源泉，如同珍宝之海；他以法雨滋润众生，如同雨神（Pajjunna）。

70.

70.

‘‘අක්ඛදස්සො තදා ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ;

උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, ජලජුත්තමනාමිනො.

那时，我在名为汉萨（Haṃsa）的城中，是一位法官；我亲近胜莲华佛（Padumuttara），听闻正法。

71.

71.

‘‘ඔවාදකස්ස භික්ඛූනං, සාවකස්ස කතාවිනො;

ගුණං පකාසයන්තස්ස, තප්පයන්තස්ස මෙ මනං.

当世尊称扬那位教诫众比丘、名为迦多毗（Katāvī）的声闻弟子的功德，并令我心生欢喜之时，

72.

72.

‘‘සුත්වා පතීතො සුමනො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

සසිස්සං භොජයිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

听闻后，我心生欢喜，邀请如来；供养他与弟子们食物后，我便祈求那个地位。

73.

73.

‘‘තදා [Pg.119] හංසසමභාගො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ;

පස්සථෙතං මහාමත්තං, විනිච්ඡයවිසාරදං.

彼时，步态如天鹅、法音如天鹅鼓鸣的（世尊说）：“你们看这位大臣，他善于决断。

74.

74.

‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, සමුග්ගතතනූරුහං;

ජීමූතවණ්ණං පීණංසං, පසන්නනයනානනං.

“他匍匐于我足下，因喜悦而身毛竖立；肤色如云，肩膊丰满，眼目与面容清澈。

75.

75.

‘‘පරිවාරෙන මහතා, රාජයුත්තං මහායසං;

එසො කතාවිනො ඨානං, පත්ථෙති මුදිතාසයො.

“这位拥有众多随从、身为王臣、声名显赫之人，他心怀喜悦，祈愿获得迦多毗（Katāvī）的地位。”

76.

76.

‘‘‘ඉමිනා පණිපාතෙන, චාගෙන පණිධීහි ච ;

කප්පසතසහස්සානි, නුපපජ්ජති දුග්ගතිං.

“以此虔诚礼，布施与誓愿，历经十万劫，不堕恶趣中。”

77.

77.

‘‘‘දෙවෙසු දෙවසොභග්ගං, මනුස්සෙසු මහන්තතං;

අනුභොත්වාන සෙසෙන, නිබ්බානං පාපුණිස්සති.

“于天界中，他将享受天神之福；于人世间，他将获得伟大尊荣。受此果报后，以剩余善业之力，他将证得涅槃。”

78.

78.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从今起十万劫后，于奥嘎咖（Okkāka）族中，将有一位导师出世，其族姓为乔达摩（Gotama）。”

79.

79.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කප්පිනො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“他将成为那位导师的法嗣、心生之子、由法所化，名为劫宾那（Kappina）的声闻弟子。”

80.

80.

‘‘තතොහං සුකතං කාරං, කත්වාන ජිනසාසනෙ;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං.

其后，我在胜者教法中行持善业；舍此人身后，我往生至兜率天（Tusita）。

81.

81.

‘‘දෙවමානුසරජ්ජානි, සතසො අනුසාසිය;

බාරාණසියමාසන්නෙ, ජාතො කෙනියජාතියං.

我曾百次统理天界与人间的王位；后于波罗奈（Bārāṇasī）城附近，生于迦尼耶（Keniya）族中。

82.

82.

‘‘සහස්සපරිවාරෙන, සපජාපතිකො අහං;

පඤ්ච පච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහිං.

我与妻子及一千随从，曾侍奉五百位辟支佛。

83.

83.

‘‘තෙමාසං භොජයිත්වාන, පච්ඡාදම්හ තිචීවරං;

තතො චුතා මයං සබ්බෙ, අහුම්හ තිදසූපගා.

我们供养（他们）饮食三个月，之后又布施三衣。从彼处命终后，我们所有人都往生到了忉利天。

84.

84.

‘‘පුනො සබ්බෙ මනුස්සත්තං, අගමිම්හ තතො චුතා;

කුක්කුටම්හි පුරෙ ජාතා, හිමවන්තස්ස පස්සතො.

从彼处命终后，我们皆再次来到人间；生于喜马拉雅山（Himavanta）山麓的库库塔城（Kukkuṭapura）。

85.

85.

‘‘කප්පිනො [Pg.120] නාමහං ආසිං, රාජපුත්තො මහායසො;

සෙසාමච්චකුලෙ ජාතා, මමෙව පරිවාරයුං.

我曾是名为劫宾那（Kappina）的王子，声名显赫；其余诸人则生于大臣之家，围绕于我。

86.

86.

‘‘මහාරජ්ජසුඛං පත්තො, සබ්බකාමසමිද්ධිමා;

වාණිජෙහි සමක්ඛාතං, බුද්ධුප්පාදමහං සුණිං.

我已获得大王国之乐，一切欲求皆得满足；我从商人们处听闻，佛陀出世的消息。

87.

87.

‘‘‘බුද්ධො ලොකෙ සමුප්පන්නො, අසමො එකපුග්ගලො;

සො පකාසෙති සද්ධම්මං, අමතං සුඛමුත්තමං.

“佛陀已出现于世，是无与伦比、独一无二之人；他开示正法，那不死与无上之安乐。”

88.

88.

‘‘‘සුයුත්තා තස්ස සිස්සා ච, සුමුත්තා ච අනාසවා’;

‘‘සුත්වා නෙසං සුවචනං, සක්කරිත්වාන වාණිජෙ.

“其弟子善于行持，善得解脱且无诸漏。”听闻彼等善言后，我供养了那些商人。

89.

89.

‘‘පහාය රජ්ජං සාමච්චො, නික්ඛමිං බුද්ධමාමකො;

නදිං දිස්වා මහාචන්දං, පූරිතං සමතිත්තිකං.

我心向佛陀，与大臣们舍弃王国而出离；见到大月河（Mahācandā），河水满溢，与岸齐平。

90.

90.

‘‘අප්පතිට්ඨං අනාලම්බං, දුත්තරං සීඝවාහිනිං;

ගුණං සරිත්වා බුද්ධස්ස, සොත්ථිනා සමතික්කමිං.

（此河）无立足处，无所攀缘，难以渡越，水流湍急；忆念佛陀之功德，我安稳地渡过。

91.

91.

‘‘‘භවසොතං සචෙ බුද්ධො, තිණ්ණො ලොකන්තගූ විදූ ;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු.

“若佛陀已渡过有流，抵达世界之尽头，是知者；凭此真实语，愿我此行得以成就。”

92.

92.

‘‘‘යදි සන්තිගමො මග්ගො, මොක්ඛො චච්චන්තිකං සුඛං;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු.

“若道能趣向寂静，若解脱是究竟之乐；凭此真实语，愿我此行得以成就。”

93.

93.

‘‘‘සඞ්ඝො චෙ තිණ්ණකන්තාරො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තො අනුත්තරො;

එතෙන සච්චවජ්ජෙන, ගමනං මෙ සමිජ්ඣතු’.

“若僧伽已渡过险难，是无上之福田；凭此真实语，愿我此行得以成就。”

94.

94.

‘‘සහ කතෙ සච්චවරෙ, මග්ගා අපගතං ජලං;

තතො සුඛෙන උත්තිණ්ණො, නදීතීරෙ මනොරමෙ.

真实誓言一出口，河水便从路上退去；于是我安乐地渡过，来到悦意的河岸。

95.

95.

‘‘නිසින්නං අද්දසං බුද්ධං, උදෙන්තංව පභඞ්කරං;

ජලන්තං හෙමසෙලංව, දීපරුක්ඛංව ජොතිතං.

我见到佛陀安坐，犹如初升的太阳，如燃烧的金山，如闪耀的灯树。

96.

96.

‘‘සසිංව තාරාසහිතං, සාවකෙහි පුරක්ඛතං;

වාසවං විය වස්සන්තං, දෙසනාජලදන්තරං.

犹如众星环绕的明月，为诸弟子所簇拥；亦如天帝（Vāsava）普降甘霖，广说教法。

97.

97.

‘‘වන්දිත්වාන සහාමච්චො, එකමන්තමුපාවිසිං;

තතො නො ආසයං ඤත්වා, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි.

我与大臣们一同礼敬后，退坐一旁；其时佛陀了知我等意向，便为说法。

98.

98.

‘‘සුත්වාන [Pg.121] ධම්මං විමලං, අවොචුම්හ මයං ජිනං;

‘පබ්බාජෙහි මහාවීර, නිබ්බින්දාම්හ මයං භවෙ’.

听闻无垢之法后，我们对胜者说：“大雄，请度我等出家，我等已厌离于生存。”

99.

99.

‘‘‘ස්වක්ඛාතො භික්ඛවෙ ධම්මො, දුක්ඛන්තකරණාය වො;

චරථ බ්‍රහ්මචරියං’, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො.

“诸比丘，法已被善说，为令尔等尽苦，当修梵行。”最上牟尼如是说。

100.

100.

‘‘සහ වාචාය සබ්බෙපි, භික්ඛුවෙසධරා මයං;

අහුම්හ උපසම්පන්නා, සොතාපන්නා ච සාසනෙ.

随彼一言，我等众人皆现比丘相，于此教法中得具足戒，并成为预流者。

101.

101.

‘‘තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, අනුසාසි විනායකො;

අනුසිට්ඨො ජිනෙනාහං, අරහත්තමපාපුණිං.

其后前往祇陀林，调御者进行教导；我蒙胜者之教诲，证得阿罗汉果。

102.

102.

‘‘තතො භික්ඛුසහස්සානි, අනුසාසිමහං තදා;

මමානුසාසනකරා, තෙපි ආසුං අනාසවා.

其后，我当时教导了一千名比丘；那些听从我教导的人，也都成了无漏者。

103.

103.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

භික්ඛුඔවාදකානග්ගො, කප්පිනොති මහාජනෙ.

胜者对此功德感到欣喜，于大众中将我置于第一位，宣告：“在教诫比丘者中，劫宾那为第一。”

104.

104.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

පමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

十万劫前所造之业，于此世向我展示其果，犹如离弦之箭；我已烧尽我的诸烦恼。

105.

105.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

106.

106.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我确实是善来……佛陀的教导已完成。

107.

107.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教导已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකප්පිනො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿大劫宾那长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

මහාකප්පිනත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

大劫宾那长老传第三竟。

4. දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරඅපදානං

4. 达巴玛拉子长老传

108.

108.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

名为莲华上（Padumuttara）之胜者，乃遍知世间之牟尼；于此十万劫前，具眼者出现于世。

109.

109.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼乃教导者、开示者，一切众生之救度者；佛陀善于说法，救度了无数众生。

110.

110.

‘‘අනුකම්පකො [Pg.122] කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

彼具哀悯心、大悲心，为一切众生求利益；所有来到的外道，他都让他们安住于五戒。

111.

111.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

如是，教法祥和无扰，亦无外道；由得自在、如如不动的阿罗汉们所庄严。

112.

112.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

彼大牟尼身量五十八肘，犹如黄金之聚，具足三十二殊胜相。

113.

113.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

当时寿命有十万岁；他住世那么久，救度了无数众生。

114.

114.

‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහායසො;

උපෙත්වා ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

那时我在天鹅城，是位大名声的富商之子；我走近世间之光，听闻了法教。

115.

115.

‘‘සෙනාසනානි භික්ඛූනං, පඤ්ඤාපෙන්තං සසාවකං;

කිත්තයන්තස්ස වචනං, සුණිත්වා මුදිතො අහං.

我听闻彼佛称赞一位为比丘们安置床座的弟子，心生欢喜。

116.

116.

‘‘අධිකාරං සසඞ්ඝස්ස, කත්වා තස්ස මහෙසිනො;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

我向彼大仙及其僧团作了供养，以头面礼其足，并发愿求得彼位。

117.

117.

‘‘තදාහ ස මහාවීරො, මම කම්මං පකිත්තයං;

‘යො සසඞ්ඝමභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං.

那时，那位大雄称赞我的善业，说道：“此人连同僧团一起，供养了世间导师七日。”

118.

118.

‘‘‘සොයං කමලපත්තක්ඛො, සීහංසො කනකත්තචො;

මම පාදමූලෙ නිපති, පත්ථයං ඨානමුත්තමං.

“此人眼如莲瓣，肩如狮王，肤色如金，为希求无上果位，俯伏于我足下。”

119.

119.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有一位生于奥嘎咖王族、名为乔达摩的导师出现于世。”

120.

120.

‘‘‘සාවකො තස්ස බුද්ධස්ස, දබ්බො නාමෙන විස්සුතො;

සෙනාසනපඤ්ඤාපකො, අග්ගො හෙස්සතියං තදා’.

“此人届时将成为那位佛陀的弟子，以达婆(Dabba)之名而闻名，是卧具设置者中的第一人。”

121.

121.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼善业及诸愿求，我舍弃人身，往生忉利天。

122.

122.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

我曾三百次为天界之王，亦曾五百次为转轮王。

123.

123.

‘‘පදෙසරජ්ජං [Pg.123] විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

广大的地方王位，其数不可计量；因彼业力之故，我于一切处皆得安乐。

124.

124.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

从此九十一劫前，有名为毗婆尸的导师出世，其容貌端严，遍观一切法。

125.

125.

‘‘දුට්ඨචිත්තො උපවදිං, සාවකං තස්ස තාදිනො;

සබ්බාසවපරික්ඛීණං, සුද්ධොති ච විජානිය.

我心怀恶意，明知彼如如不动者之弟子，已尽诸漏，是为清净，却仍加以诽谤。

126.

126.

‘‘තස්සෙව නරවීරස්ස, සාවකානං මහෙසිනං;

සලාකඤ්ච ගහෙත්වාන, ඛීරොදනමදාසහං.

我为彼人中雄者的诸大仙弟子们取筹，并供养了乳饭。

127.

127.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门族裔出世，其名迦叶，具大声望，为诸说者中最胜者。

128.

128.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

විනෙය්‍යෙ විනයිත්වාව, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

彼佛燃亮教法，降伏诸外道，调伏应度者，而后与诸弟子同入涅槃。

129.

129.

‘‘සසිස්සෙ නිබ්බුතෙ නාථෙ, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

දෙවා කන්දිංසු සංවිග්ගා, මුත්තකෙසා රුදම්මුඛා.

导师与弟子们同入涅槃，于教法趋于隐没之时，诸天神心怀伤感，披头散发，泪流满面而哭泣。

130.

130.

‘‘නිබ්බායිස්සති ධම්මක්ඛො, න පස්සිස්සාම සුබ්බතෙ;

න සුණිස්සාම සද්ධම්මං, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

“法轴将要熄灭，我等再见不到善行者，再听不到正法。唉！我等何其福薄！”

131.

131.

‘‘තදායං පථවී සබ්බා, අචලා සා චලාචලා ;

සාගරො ච සසොකොව, විනදී කරුණං ගිරං.

彼时，此不动之大地，全然剧烈震动；大海亦仿佛怀忧，发出悲悯之声。

132.

132.

‘‘චතුද්දිසා දුන්දුභියො, නාදයිංසු අමානුසා;

සමන්තතො අසනියො, ඵලිංසු ච භයාවහා.

四方响起非人之鼓声，四周可怕的霹雳迸裂。

133.

133.

‘‘උක්කා පතිංසු නභසා, ධූමකෙතු ච දිස්සති;

සධූමා ජාලවට්ටා ච, රවිංසු කරුණං මිගා.

流星自天空陨落，彗星亦得显现；烟焰交织成环，野兽发出悲鸣。

134.

134.

‘‘උප්පාදෙ දාරුණෙ දිස්වා, සාසනත්ථඞ්ගසූචකෙ;

සංවිග්ගා භික්ඛවො සත්ත, චින්තයිම්හ මයං තදා.

见圣教衰亡之可怕征兆，我等七比丘心生悚惧，于尔时思惟：

135.

135.

‘‘සාසනෙන විනාම්හාකං, ජීවිතෙන අලං මයං;

පවිසිත්වා මහාරඤ්ඤං, යුඤ්ජාම ජිනසාසනං.

“若无圣教，我等生命有何益？我等当入大林，勤修正觉之教。”

136.

136.

‘‘අද්දසම්හ [Pg.124] තදාරඤ්ඤෙ, උබ්බිද්ධං සෙලමුත්තමං;

නිස්සෙණියා තමාරුය්හ, නිස්සෙණිං පාතයිම්හසෙ.

尔时我等于林中，得见一高耸殊胜之岩；我等以梯登临，复将梯子抛下。

137.

137.

‘‘තදා ඔවදි නො ථෙරො, බුද්ධුප්පාදො සුදුල්ලභො;

සද්ධාතිදුල්ලභා ලද්ධා, ථොකං සෙසඤ්ච සාසනං.

尔时长老教诫我等：“佛陀出世甚难得，已得难得之信心，然圣教所剩无几。

138.

138.

‘‘නිපතන්ති ඛණාතීතා, අනන්තෙ දුක්ඛසාගරෙ;

තස්මා පයොගො කත්තබ්බො, යාව ඨාති මුනෙ මතං.

“错过此机者，将堕入无边苦海；是故，于牟尼之教尚存之时，应当勤行精进。”

139.

139.

‘‘අරහා ආසි සො ථෙරො, අනාගාමී තදානුගො;

සුසීලා ඉතරෙ යුත්තා, දෙවලොකං අගම්හසෙ.

彼长老是阿罗汉，随其后者是不还者；其余具善戒者，则往生天界。

140.

140.

‘‘නිබ්බුතො තිණ්ණසංසාරො, සුද්ධාවාසෙ ච එකකො;

අහඤ්ච පක්කුසාති ච, සභියො බාහියො තථා.

渡轮回者已涅槃，另一人往生净居天；我与波鸠娑提(Pakkusāti)、萨毗亚、跋希亚亦然。

141.

141.

‘‘කුමාරකස්සපො චෙව, තත්ථ තත්ථූපගා මයං;

සංසාරබන්ධනා මුත්තා, ගොතමෙනානුකම්පිතා.

以及鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa)，我等辗转于各处，蒙乔达摩所悲悯，解脱轮回之束缚。

142.

142.

‘‘මල්ලෙසු කුසිනාරායං, ජාතො ගබ්භෙව මෙ සතො;

මාතා මතා චිතාරුළ්හා, තතො නිප්පතිතො අහං.

我生于末罗(Malla)国古西那罗，尚在母胎之时，母亲亡故被置于柴堆，我即从彼处坠落。

143.

143.

‘‘පතිතො දබ්බපුඤ්ජම්හි, තතො දබ්බොති විස්සුතො;

බ්‍රහ්මචාරීබලෙනාහං, විමුත්තො සත්තවස්සිකො.

我坠于木堆之上，是故得名达巴(Dabba)；我以梵行之力，于七岁时得解脱。

144.

144.

‘‘ඛීරොදනබලෙනාහං, පඤ්චහඞ්ගෙහුපාගතො;

ඛීණාසවොපවාදෙන, පාපෙහි බහුචොදිතො.

以乳糜之力，我具足五支；因对漏尽者之诽谤，我屡为恶人所斥责。

145.

145.

‘‘උභො පුඤ්ඤඤ්ච පාපඤ්ච, වීතිවත්තොම්හි දානිහං;

පත්වාන පරමං සන්තිං, විහරාමි අනාසවො.

如今我已超越善与恶，证得最上寂静，无漏而住。

146.

146.

‘‘සෙනාසනං පඤ්ඤාපයිං, හාසයිත්වාන සුබ්බතෙ;

ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

我布置床座，令善行者欢喜；胜者于此德心悦，立我于第一之位。

147.

147.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……（中略）……我住于无漏。

148.

148.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……（中略）……我已完成佛陀之教。

149.

149.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已完成佛陀之教。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දබ්බමල්ලපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿达巴末罗子长老

අභාසිත්ථාති.

宣说此等偈颂已。

දබ්බමල්ලපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

达巴末罗子长老本行传第四。

5. කුමාරකස්සපත්ථෙරඅපදානං

5. 鸠摩罗迦叶长老本行传

150.

150.

‘‘ඉතො [Pg.125] සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

සබ්බලොකහිතො වීරො, පදුමුත්තරනාමකො.

于此十万劫之前，有导师出世，名为莲上(Padumuttara)，乃利益一切世间之勇者。

151.

151.

‘‘තදාහං බ්‍රාහ්මණො හුත්වා, විස්සුතො වෙදපාරගූ;

දිවාවිහාරං විචරං, අද්දසං ලොකනායකං.

那时我是一位婆罗门，通达吠陀而闻名；于日间住处经行时，我见到了世间导师。

152.

152.

‘‘චතුසච්චං පකාසෙන්තං, බොධයන්තං සදෙවකං;

විචිත්තකථිකානග්ගං, වණ්ණයන්තං මහාජනෙ.

（我见到他）宣说四谛，令天人世间觉悟，于大众中称赞善巧说法者中的最上者。

153.

153.

‘‘තදා මුදිතචිත්තොහං, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

නානාරත්තෙහි වත්ථෙහි, අලඞ්කරිත්වාන මණ්ඩපං.

那时我心生欢喜，邀请了如来之后，以种种染色之布，装饰了亭阁。

154.

154.

‘‘නානාරතනපජ්ජොතං, සසඞ්ඝං භොජයිං තහිං;

භොජයිත්වාන සත්තාහං, නානග්ගරසභොජනං.

那亭阁由种种珍宝照耀，我在那里供养了佛陀与僧团。一连七日，供养了种种上味食物。

155.

155.

‘‘නානාචිත්තෙහි පුප්ඵෙහි, පූජයිත්වා සසාවකං ;

නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං.

我以种种奇妙之花，供养了佛陀及其声闻；我顶礼于其足下，祈愿获得那个地位。

156.

156.

‘‘තදා මුනිවරො ආහ, කරුණෙකරසාසයො ;

‘පස්සථෙතං දිජවරං, පදුමානනලොචනං.

那时，最胜牟尼，悲悯的唯一依处，说道：“你们看这位殊胜的婆罗门，他有莲花般的面容与眼睛。

157.

157.

‘‘‘පීතිපාමොජ්ජබහුලං, සමුග්ගතතනූරුහං;

හාසම්හිතවිසාලක්ඛං, මම සාසනලාලසං.

“他充满喜悦与欢欣，身毛为之竖立；他面带微笑，目光宽广，热切渴求我的教法。”

158.

158.

‘‘‘පතිතං පාදමූලෙ මෙ, එකාවත්ථසුමානසං ;

එස පත්ථෙති තං ඨානං, විචිත්තකථිකත්තනං.

“他匍匐于我足下，身着一衣，心怀善意；他祈愿获得那个地位，即善巧说法者之位。”

159.

159.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有一位奥嘎咖(Okkāka)王族后裔，名为乔达摩的导师，出现于世。”

160.

160.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කුමාරකස්සපො නාම, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“他将成为那位（乔达摩）导师的法嗣、心生子、由法所化生者，名为鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa)的声闻弟子。”

161.

161.

‘‘‘විචිත්තපුප්ඵදුස්සානං, රතනානඤ්ච වාහසා;

විචිත්තකථිකානං සො, අග්ගතං පාපුණිස්සති’.

“因供养奇妙之花、布以及珍宝之力，他将证得善巧说法者中的最上之位。”

162.

162.

‘‘තෙන [Pg.126] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼善作业，以及思与愿，我舍弃人身后，得生忉利天。

163.

163.

‘‘පරිබ්භමං භවාභවෙ, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො;

සාඛමිගත්‍රජො හුත්වා, මිගියා කුච්ඡිමොක්කමිං.

我于诸有中轮回，如舞者于舞台；曾为萨咖(Sākha)鹿王之子，投生于母鹿胎中。

164.

164.

‘‘තදා මයි කුච්ඡිගතෙ, වජ්ඣවාරො උපට්ඨිතො;

සාඛෙන චත්තා මෙ මාතා, නිග්‍රොධං සරණං ගතා.

那时我尚在胎中，轮到我母被杀之日；我母被萨咖(Sākha)鹿王舍弃，前去归依尼拘律(Nigrodha)鹿王。

165.

165.

‘‘තෙන සා මිගරාජෙන, මරණා පරිමොචිතා;

පරිච්චජිත්වා සපාණං, මමෙවං ඔවදී තදා.

我母被那鹿王（尼拘律）从死亡中解救，他（尼拘律）舍弃了自己的生命；那时我母如此教导我：

166.

166.

‘‘‘නිග්‍රොධමෙව සෙවෙය්‍ය, න සාඛමුපසංවසෙ;

නිග්‍රොධස්මිං මතං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ සාඛම්හි ජීවිතං’.

“只应亲近尼拘律(Nigrodha)，不应依附萨咖(Sākha)；于尼拘律处死，胜过于萨咖处活命。”

167.

167.

‘‘තෙනානුසිට්ඨා මිගයූථපෙන, අහඤ්ච මාතා ච තථෙතරෙ ච ;

ආගම්ම රම්මං තුසිතාධිවාසං, ගතා පවාසං සඝරං යථෙව.

我与母亲及其他鹿，为彼鹿王所教导，来到可喜的兜率天住处，犹如远行后返回自家。

168.

168.

‘‘පුනො කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං.

复次，于迦叶(Kassapa)勇者之教法隐没时，我登上山顶，致力于胜者之教法。

169.

169.

‘‘ඉදානාහං රාජගහෙ, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

ආපන්නසත්තා මෙ මාතා, පබ්බජි අනගාරියං.

如今我生于王舍城(Rājagaha)长者家，我母怀有身孕，出家入无家生活。

170.

170.

‘‘සගබ්භං තං විදිත්වාන, දෙවදත්තමුපානයුං;

සො අවොච ‘විනාසෙථ, පාපිකං භික්ඛුනිං ඉමං’.

知其有孕，彼等携之至提婆达多(Devadatta)处。彼言：“毁掉此邪恶比丘尼！”

171.

171.

‘‘ඉදානිපි මුනින්දෙන, ජිනෙන අනුකම්පිතා;

සුඛිනී අජනී මය්හං, මාතා භික්ඛුනුපස්සයෙ.

于此，亦蒙牟尼主、胜者之悲悯，我母于比丘尼住处，安乐地产下我。

172.

172.

‘‘තං විදිත්වා මහීපාලො, කොසලො මං අපොසයි;

කුමාරපරිහාරෙන, නාමෙනාහඤ්ච කස්සපො.

憍萨罗(Kosala)王知此事后，以王子之仪抚养我，我名为迦叶。

173.

173.

‘‘මහාකස්සපමාගම්ම, අහං කුමාරකස්සපො;

වම්මිකසදිසං කායං, සුත්වා බුද්ධෙන දෙසිතං.

依于大迦叶(Mahākassapa)，我名鸠摩罗迦叶。我听闻佛陀所说，此身犹如蚁丘。

174.

174.

‘‘තතො [Pg.127] චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො;

පායාසිං දමයිත්වාහං, එතදග්ගමපාපුණිං.

其后我心无所取，从一切中得解脱。我调伏波耶私王，而得此最上之位。

175.

175.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

176.

176.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实善来……佛陀之教法，我已圆满。

177.

177.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已得证……佛陀之教法，我已圆满。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කුමාරකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿鸠摩罗迦叶长老，宣说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是宣说已。

කුමාරකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

鸠摩罗迦叶长老本行，第五。

චතුවීසතිමං භාණවාරං.

第二十四诵品。

6. බාහියත්ථෙරඅපදානං

6. 跋希亚长老本行

178.

178.

‘‘ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො;

මහප්පභො තිලොකග්ගො, නාමෙන පදුමුත්තරො.

于此十万劫昔，有导师出世，名为莲华上(Padumuttara)，具大光明，三界之最。

179.

179.

‘‘ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුස්ස, ගුණං කිත්තයතො මුනෙ;

සුත්වා උදග්ගචිත්තොහං, කාරං කත්වා මහෙසිනො.

牟尼赞叹速通达比丘之功德，我闻是语心踊跃，遂于大仙兴供养。

180.

180.

‘‘දත්වා සත්තාහිකං දානං, සසිස්සස්ස මුනෙ අහං;

අභිවාදිය සම්බුද්ධං, තං ඨානං පත්ථයිං තදා.

我于七日中，供养牟尼及其弟子众，礼敬正自觉者，尔时我祈求彼位。

181.

181.

‘‘තතො මං බ්‍යාකරි බුද්ධො, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං;

පතිතං පාදමූලෙ මෙ, චරියං පච්චවෙක්ඛණං.

其后佛陀为我授记：“汝等观此婆罗门，匍匐于我足下，正省思其所行。”

182.

182.

‘‘‘හෙමයඤ්ඤොපචිතඞ්ගං, අවදාතතනුත්තචං;

පලම්බබිම්බතම්බොට්ඨං, සෙතතිණ්හසමං දිජං.

“身肢佩戴黄金线，肤色洁白身清净，唇红如频婆果，齿白锋利且平齐。”

183.

183.

‘‘‘ගුණථාමබහුතරං, සමුග්ගතතනූරුහං;

ගුණොඝායතනීභූතං, පීතිසම්ඵුල්ලිතානනං.

“他功德威力甚多，身毛竖立；他已成为众德之所，面容因喜悦而绽放。”

184.

184.

‘‘‘එසො පත්ථයතෙ ඨානං, ඛිප්පාභිඤ්ඤස්ස භික්ඛුනො;

අනාගතෙ මහාවීරො, ගොතමො නාම හෙස්සති.

“此人祈愿速通比丘的果位；未来将有一位大雄者，名为乔达摩。”

185.

185.

‘‘‘තස්ස [Pg.128] ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

බාහියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“他将是那位（佛陀）的法嗣，是（佛陀）的亲子、由法所化生，名为跋希亚，将成为导师的声闻。”

186.

186.

‘‘තදා හි තුට්ඨො වුට්ඨාය, යාවජීවං මහාමුනෙ;

කාරං කත්වා චුතො සග්ගං, අගං සභවනං යථා.

“那时我心生欢喜，起身终生向大牟尼作礼；从彼处命终后，我往生天界，犹如返回自家。”

187.

187.

‘‘දෙවභූතො මනුස්සො වා, සුඛිතො තස්ස කම්මුනො;

වාහසා සංසරිත්වාන, සම්පත්තිමනුභොමහං.

“或生为天人，或生为人，因那业力的缘故，我于轮回中流转，享受着福报与安乐。”

188.

188.

‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, අත්ථමෙන්තම්හි සාසනෙ;

ආරුය්හ සෙලසිඛරං, යුඤ්ජිත්වා ජිනසාසනං.

“再者，当迦叶勇士的教法趋于隐没时，我登上山岩之巅，努力修持胜者之教法。”

189.

189.

‘‘විසුද්ධසීලො සප්පඤ්ඤො, ජිනසාසනකාරකො;

තතො චුතා පඤ්ච ජනා, දෙවලොකං අගම්හසෙ.

“（我们）戒行清净具智慧，奉行胜者之教法；我们五人从彼处命终，同生天界。”

190.

190.

‘‘තතොහං බාහියො ජාතො, භාරුකච්ඡෙ පුරුත්තමෙ;

තතො නාවාය පක්ඛන්දො, සාගරං අප්පසිද්ධියං.

“其后我生为跋希亚，在至上的跋入咖恰城；当时为求财利，我乘船航向大海。”

191.

191.

‘‘තතො නාවා අභිජ්ජිත්ථ, ගන්ත්වාන කතිපාහකං;

තදා භීසනකෙ ඝොරෙ, පතිතො මකරාකරෙ.

“航行数日后，船只便遭毁坏；那时我坠入了恐怖、凶险、巨兽栖息的大海。”

192.

192.

‘‘තදාහං වායමිත්වාන, සන්තරිත්වා මහොදධිං;

සුප්පාදපට්ටනවරං, සම්පත්තො මන්දවෙධිතො.

“那时我奋力游过大洋，抵达了至上的苏帕拉迦(Suppāraka)港。”

193.

193.

‘‘දාරුචීරං නිවාසෙත්වා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසිං;

තදාහ සො ජනො තුට්ඨො, අරහායමිධාගතො.

“我身穿木皮衣，为乞食而进入村庄；那时人们心生欢喜（说）：‘这位阿罗汉来此了。’”

194.

194.

‘‘ඉමං අන්නෙන පානෙන, වත්ථෙන සයනෙන ච;

භෙසජ්ජෙන ච සක්කත්වා, හෙස්සාම සුඛිතා මයං.

“（我们）以饮食、衣服、卧具及医药恭敬供养此人，我们将获得安乐。”

195.

195.

‘‘පච්චයානං තදා ලාභී, තෙහි සක්කතපූජිතො;

අරහාහන්ති සඞ්කප්පං, උප්පාදෙසිං අයොනිසො.

“那时我获得资具，受他们恭敬供养；我不如理地生起‘我是阿罗汉’的念头。”

196.

196.

‘‘තතො මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, චොදයී පුබ්බදෙවතා;

‘න ත්වං උපායමග්ගඤ්ඤූ, කුතො ත්වං අරහා භවෙ’.

“那时，一位曾为旧识的天神了知我心，便告诫我：‘你并非道与方法的知者，怎会是阿罗汉？’”

197.

197.

‘‘චොදිතො තාය සංවිග්ගො, තදාහං පරිපුච්ඡි තං;

‘කෙ වා එතෙ කුහිං ලොකෙ, අරහන්තො නරුත්තමා.

“被她告诫后，我心生悚惧，那时我便问她：‘在世间，那些人中至尊的阿罗汉们，他们是谁，又在何处？’”

198.

198.

‘‘‘සාවත්ථියං [Pg.129] කොසලමන්දිරෙ ජිනො, පහූතපඤ්ඤො වරභූරිමෙධසො;

සො සක්‍යපුත්තො අරහා අනාසවො, දෙසෙති ධම්මං අරහත්තපත්තියා.

“在憍萨罗(Kosala)的都城舍卫城(Sāvatthī)，有位胜者，他智慧宏大，具足卓越广大的才智；那位释迦子是阿罗汉、无漏者，他宣说能证得阿罗汉果之法。”

199.

199.

‘‘‘තදස්ස සුත්වා වචනං සුපීණිතො, නිධිංව ලද්ධා කපණොති විම්හිතො;

උදග්ගචිත්තො අරහත්තමුත්තමං, සුදස්සනං දට්ඨුමනන්තගොචරං.

“闻彼之言心欣喜，犹如贫者得宝藏；我心意高昂，欲见能善见无上阿罗汉果、具无边行境之佛陀。”

200.

200.

‘‘‘තදා තතො නික්ඛමිත්වාන සත්ථුනො, සදා ජිනං පස්සාමි විමලානනං ;

උපෙච්ච රම්මං විජිතව්හයං වනං, දිජෙ අපුච්ඡිං කුහිං ලොකනන්දනො.

“那时我从彼处出发，愿恒见胜者清净面容；我走近悦意的祇陀林（Jetavana），询问阿罗汉们：‘世间之喜者在何处？’”

201.

201.

‘‘‘තතො අවොචුං නරදෙවවන්දිතො, පුරං පවිට්ඨො අසනෙසනාය සො;

සසොව ඛිප්පං මුනිදස්සනුස්සුකො, උපෙච්ච වන්දාහි තමග්ගපුග්ගලං’.

“于是他们说：‘人天所礼敬者，已为乞食入城去；你若热切欲见牟尼，当如兔般速前往，趋前顶礼那位最上之人。’”

202.

202.

‘‘තතොහං තුවටං ගන්ත්වා, සාවත්ථිං පුරමුත්තමං;

විචරන්තං තමද්දක්ඛිං, පිණ්ඩත්ථං අපිහාගිධං.

“于是我迅速前往殊胜的舍卫城（Sāvatthī）；看见他为乞食而行，毫无贪求。”

203.

203.

‘‘පත්තපාණිං අලොලක්ඛං, පාචයන්තං පීතාකරං ;

සිරීනිලයසඞ්කාසං, රවිදිත්තිහරානනං.

“手持着钵，目光安稳，令（业果）成熟，身色金黄；如吉祥之府，面夺日光辉。”

204.

204.

‘‘තං සමෙච්ච නිපච්චාහං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘කුපථෙ විප්පනට්ඨස්ස, සරණං හොහි ගොතම.

“我走近并俯身，说了这句话：‘乔达摩，我已在邪道中迷失，请您做我的皈依处。’”

205.

205.

‘‘‘පාණසන්තාරණත්ථාය, පිණ්ඩාය විචරාමහං;

න තෙ ධම්මකථාකාලො, ඉච්චාහ මුනිසත්තමො’.

“‘我为维持生命而行乞，非为汝说法之时。’最上牟尼如是说。”

206.

206.

‘‘තදා පුනප්පුනං බුද්ධං, ආයාචිං ධම්මලාලසො;

යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ගම්භීරං සුඤ්ඤතං පදං.

“那时我渴求法，再三恳请佛陀；他便为我宣说了甚深、空寂的涅槃法。”

207.

207.

‘‘තස්ස [Pg.130] ධම්මං සුණිත්වාන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං;

පරික්ඛීණායුකො සන්තො, අහො සත්ථානුකම්පකො.

“听闻他的法后，我证得了诸漏尽；我虽寿量将尽，啊，导师何其慈悲！”

208.

208.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。”

209.

209.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我此来实乃善来……佛陀的教法我已完成。”

210.

210.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“四无碍解我已得……佛陀的教法我已完成。”

211.

211.

‘‘එවං ථෙරො වියාකාසි, බාහියො දාරුචීරියො;

සඞ්කාරකූටෙ පතිතො, භූතාවිට්ඨාය ගාවියා.

身穿树皮衣的跋希亚（Bāhiya）长老如是宣说，他被一头鬼所附身的母牛撞倒在垃圾堆上。

212.

212.

‘‘අත්තනො පුබ්බචරියං, කිත්තයිත්වා මහාමති;

පරිනිබ්බායි සො ථෙරො, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ.

大慧者宣说了自己的往昔行谊，那位长老便在最上之城舍卫城（Sāvatthī）般涅槃了。

213.

213.

‘‘නගරා නික්ඛමන්තො තං, දිස්වාන ඉසිසත්තමො;

දාරුචීරධරං ධීරං, බාහියං බාහිතාගමං.

最上仙人出城时，看见了那位穿树皮衣的智者，来自教外的跋希亚。

214.

214.

‘‘භූමියං පතිතං දන්තං, ඉන්දකෙතූව පාතිතං;

ගතායුං සුක්ඛකිලෙසං, ජිනසාසනකාරකං.

他倒在地上，已得调伏，如同倒下的帝释天之幢；他寿尽，烦恼已枯竭，是奉行胜者教法者。

215.

215.

‘‘තතො ආමන්තයී සත්ථා, සාවකෙ සාසනෙ රතෙ;

‘ගණ්හථ නෙත්වා ඣාපෙථ, තනුං සබ්‍රහ්මචාරිනො.

于是导师对乐于教法的弟子们说：“你们当拿起同梵行者的遗体，予以火化。”

216.

216.

‘‘‘ථූපං කරොථ පූජෙථ, නිබ්බුතො සො මහාමති;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමෙසග්ගො, සාවකො මෙ වචොකරො.

“为他建塔并作供养，彼大智者已般涅槃。于我诸弟子中，此听从我言者，乃速通智者中之第一。”

217.

217.

‘‘‘සහස්සමපි චෙ ගාථා, අනත්ථපදසඤ්හිතා;

එකං ගාථාපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති.

“纵有千言偈，若词句无义，不如一偈句，闻之得寂静。”

218.

218.

‘‘‘යත්ථ ආපො ච පථවී, තෙජො වායො න ගාධති;

න තත්ථ සුක්කා ජොතන්ති, ආදිච්චො න පකාසති.

“于彼处，水、地、火、风无所立足；于彼处，星辰不闪耀，太阳不发光。

219.

219.

‘‘‘න තත්ථ චන්දිමා භාති, තමො තත්ථ න විජ්ජති;

යදා ච අත්තනා වෙදි, මුනිමොනෙන බ්‍රාහ්මණො.

“于彼处，月亮不照耀，黑暗亦无存。若婆罗门以圣者之智，亲自证知时，

220.

220.

‘‘‘අථ [Pg.131] රූපා අරූපා ච, සුඛදුක්ඛා විමුච්චති’;

ඉච්චෙවං අභණී නාථො, තිලොකසරණො මුනි’’.

“彼时，即从色与无色、苦与乐中解脱。”三界依怙、世间归宿之圣者如是说。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බාහියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿跋希亚长老如是诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

බාහියත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

跋希亚长老本行传第六。

7. මහාකොට්ඨිකත්ථෙරඅපදානං

7. 摩诃拘ṭṭhita长老本行传

221.

221.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

名为莲华上(Padumuttara)之胜者，遍知一切世间之圣者，具眼者，于十万劫前出世。

222.

222.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼乃一切有情之教诫者、开示者、救度者；佛陀善于说法，度脱了无量众生。

223.

223.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

彼哀愍、慈悲、为一切有情求利益；令所有来归之外道，皆安住于五戒。

224.

224.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

如是，教法祥和无扰，外道绝迹；并由得自在、如如不动之阿罗汉所庄严。

225.

225.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

彼大圣者身高五十八肘，犹如金山，具足三十二殊胜相。

226.

226.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

尔时寿命为十万岁；彼住世如是之久，度脱了无量众生。

227.

227.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ;

උපෙච්ච සබ්බලොකග්ගං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī)，乃一通晓吠陀之婆罗门。我趋近世间最上者，听闻其法教。

228.

228.

‘‘තදා සො සාවකං වීරො, පභින්නමතිගොචරං;

අත්ථෙ ධම්මෙ නිරුත්තෙ ච, පටිභානෙ ච කොවිදං.

尔时，彼勇健者（佛陀）将一位已达无碍解，且善巧于义、法、词、辩之弟子，

229.

229.

‘‘ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතො අහං;

සසාවකං ජිනවරං, සත්තාහං භොජයිං තදා.

安立于第一之位。我闻此言心生欢喜，于彼时供养胜者及其弟子僧团，为时七日。

230.

230.

‘‘දුස්සෙහච්ඡාදයිත්වාන, සසිස්සං බුද්ධිසාගරං ;

නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානං පත්ථයිං අහං.

我以诸衣覆盖了连同弟子在内的佛陀智慧海，并俯伏于其足下，祈求了那个地位。

231.

231.

‘‘තතො [Pg.132] අවොච ලොකග්ගො, ‘පස්සථෙතං දිජුත්තමං;

විනතං පාදමූලෙ මෙ, කමලොදරසප්පභං.

于是世间最上者说：“你们看这位最上婆罗门，他俯伏于我足下，身如莲蕊般光辉。”

232.

232.

‘‘‘බුද්ධසෙට්ඨස්ස භික්ඛුස්ස, ඨානං පත්ථයතෙ අයං;

තාය සද්ධාය චාගෙන, සද්ධම්මස්සවනෙන ච.

“此人祈求佛陀上首比丘之位；以此信心、布施与听闻正法，

233.

233.

‘‘‘සබ්බත්ථ සුඛිතො හුත්වා, සංසරිත්වා භවාභවෙ;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

“于一切处得安乐，轮回于大大小小诸有；于未来时，你将得偿所愿。”

234.

234.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有一位导师出现于世，他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族，其氏族名为乔达摩(Gotama)。”

235.

235.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කොට්ඨිකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“他将是彼佛的正法之嗣，是其亲子，由法所化生；他将名为拘絺罗(Koṭṭhika)，成为导师的声闻弟子。”

236.

236.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො.

听闻此言我心欢喜，从那时起我终生以慈心侍奉胜者，具足念、慧与定。

237.

237.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此业果，以及我的思与誓愿，在舍弃人身后，我得生忉利天。

238.

238.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

我曾三百次为天界之王，亦曾五百次为转轮圣王。

239.

239.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

我曾为一方之主的次数，其广众多，不可胜数；凭借彼业之力，我于一切处皆得安乐。

240.

240.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ගච්ඡාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං.

我仅轮回于两种生存状态，即天界与人界；我不曾堕于他趣，此乃善行之果报。

241.

241.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

‘‘නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, සුචිණ්ණස්ස ඉදං ඵලං.

我仅出生于两种种姓，即刹帝利与婆罗门；我不曾生于低贱种姓，此乃善行之果报。

242.

242.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං;

සාවත්ථියං විප්පකුලෙ, පච්චාජාතො මහද්ධනෙ.

在我到达最后一生时，我是一位婆罗门；重生于舍卫城(Sāvatthī)一个非常富有的婆罗门家庭。

243.

243.

‘‘මාතා චන්දවතී නාම, පිතා මෙ අස්සලායනො;

යදා මෙ පිතරං බුද්ධො, විනයී සබ්බසුද්ධියා.

我的母亲名为旃陀罗伐底(Candavatī)，父亲名为阿萨拉亚那(Assalāyana)；当佛陀为了一切的清净而调伏我父亲时，

244.

244.

‘‘තදා [Pg.133] පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං;

මොග්ගල්ලානො ආචරියො, උපජ්ඣා සාරිසම්භවො.

那时，我于善逝生净信心，出家而入无家生活；目犍连是我的阿阇梨，舍利弗是我的亲教师。

245.

245.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, දිට්ඨි ඡින්නා සමූලිකා;

නිවාසෙන්තො ච කාසාවං, අරහත්තමපාපුණිං.

就在头发被削落之时，我的邪见被连根拔除；就在穿上袈裟之时，我证得了阿罗汉果。

246.

246.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ ච මෙ මති;

පභින්නා තෙන ලොකග්ගො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

于义、法、词与辩，我智慧已通达；是故世间最上者，立我于第一位。

247.

247.

‘‘අසන්දිට්ඨං වියාකාසිං, උපතිස්සෙන පුච්ඡිතො;

පටිසම්භිදාසු තෙනාහං, අග්ගො සම්බුද්ධසාසනෙ.

我为伍巴谛萨所问，无疑解说四无碍解；是故于佛陀教法中，我于此道为第一。

248.

248.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸惑染……我安住于无漏。

249.

249.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善来哉我之所来……佛陀之教法已完成。

250.

250.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿大拘絺罗长老，如是诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

මහාකොට්ඨිකත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

大拘絺罗长老传第七。

8. උරුවෙළකස්සපත්ථෙරඅපදානං

8. 优楼频螺迦叶长老传

251.

251.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

名曰胜莲华(Padumuttara)之征服者，乃遍知世间之牟尼；于此十万劫前，具眼者出兴于世。

252.

252.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼乃训诫者、开示者，一切众生之救度者；佛陀善于说法，度脱了众多人民。

253.

253.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

彼乃怜悯者、慈悲者，为一切众生求利益；令所有来归之外道，皆安立于五戒中。

254.

254.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

如是教法无纷乱，外道于此亦空无；由得自在、如如不动之阿罗汉所庄严。

255.

255.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

彼大牟尼身高五十八肘，犹如巍巍金山，具足三十二殊胜相。

256.

256.

‘‘වස්සසතසහස්සානි[Pg.134], ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼时寿命十万岁，佛住世亦同此寿；住世期间度脱了众多人民。

257.

257.

‘‘තදාහං හංසවතියා, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

උපෙච්ච ලොකපජ්ජොතං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī)，乃一备受尊敬之婆罗门；我趋近世间之明灯，听闻了正法教说。

258.

258.

‘‘තදා මහාපරිසතිං, මහාපරිසසාවකං;

ඨපෙන්තං එතදග්ගම්හි, සුත්වාන මුදිතො අහං.

彼时于大众中，佛陀安立一具大眷属之声闻为第一；我闻此事心欢喜。

259.

259.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිමන්තෙත්වා මහාජිනං;

බ්‍රාහ්මණානං සහස්සෙන, සහදානමදාසහං.

我以盛大之随从，邀请伟大之征服者；并与一千婆罗门，共同行此大布施。

260.

260.

‘‘මහාදානං දදිත්වාන, අභිවාදිය නායකං;

එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

行此大布施之后，我顶礼彼引导者；心怀欢喜立一旁，说出如下之言辞。

261.

261.

‘‘‘තයි සද්ධාය මෙ වීර, අධිකාරගුණෙන ච;

පරිසා මහතී හොතු, නිබ්බත්තස්ස තහිං තහිං’.

“勇士啊！凭我于您之信心，以及此善业功德力；愿我无论生于何处，皆得广大之眷属。”

262.

262.

‘‘තදා අවොච පරිසං, ගජගජ්ජිතසුස්සරො;

කරවීකරුතො සත්ථා, ‘එතං පස්සථ බ්‍රාහ්මණං.

彼时导师告大众，其声美妙如象吼，亦如迦陵频伽鸟鸣：“汝等且看此婆罗门。”

263.

263.

‘‘‘හෙමවණ්ණං මහාබාහුං, කමලානනලොචනං;

උදග්ගතනුජං හට්ඨං, සද්ධවන්තං ගුණෙ මම.

“身色金黄，臂膀粗壮，眼如莲花；身心振奋，欣喜愉悦，于我功德具信。

264.

264.

‘‘‘එස පත්ථයතෙ ඨානං, සීහඝොසස්ස භික්ඛුනො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

“此人渴求狮子吼（Sīhaghosa）比丘之位；于未来世，汝将得偿所愿。

265.

265.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“于十万劫后，将有奥嘎咖（Okkāka）王族后裔，名为乔达摩（Gotama）之导师出现于世。

266.

266.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“彼将为彼佛法中之继承者，法所化生之亲子；其名为迦叶（Kassapa），将成彼导师之声闻弟子。”

267.

267.

‘‘ඉතො ද්වෙනවුතෙ කප්පෙ, අහු සත්ථා අනුත්තරො;

අනූපමො අසදිසො, ඵුස්සො ලොකග්ගනායකො.

“从此去九十二劫，有无上导师出世，无可比拟，无有等伦，其名为弗沙（Phusso），世间之顶导。

268.

268.

‘‘සො ච සබ්බං තමං හන්ත්වා, විජටෙත්වා මහාජටං;

වස්සතෙ අමතං වුට්ඨිං, තප්පයන්තො සදෙවකං.

“彼摧破一切黑暗，解开巨大之缠结；普降甘露法雨，令天人悉皆满足。

269.

269.

‘‘තදා [Pg.135] හි බාරාණසියං, රාජා පච්චා අහුම්හසෙ;

භාතරොම්හ තයො සබ්බෙ, සංවිසට්ඨාව රාජිනො.

“其时于波罗奈（Bārāṇasī）城，我等为国王之子；我等三兄弟，皆为国王所亲信。

270.

270.

‘‘වීරඞ්ගරූපා බලිනො, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතා;

තදා කුපිතපච්චන්තො, අම්හෙ ආහ මහීපති.

“我等英姿飒爽，膂力过人，于战场上未曾一败；其时边境骚乱，国王对我等言。

271.

271.

‘‘‘එථ ගන්ත්වාන පච්චන්තං, සොධෙත්වා අට්ටවීබලං;

ඛෙමං විජිරිතං කත්වා, පුන දෙථාති භාසථ’.

“‘汝等前往边境，扫除林中乱军，使我疆土重归安宁，尔后再归来。’彼如是言。

272.

272.

‘‘තතො මයං අවොචුම්හ, යදි දෙය්‍යාසි නායකං;

උපට්ඨානාය අම්හාකං, සාධයිස්සාම වො තතො.

“于是我等言：‘若汝能将导师赐予我等奉侍，我等便为汝完成此任务。’

273.

273.

‘‘තතො මයං ලද්ධවරා, භූමිපාලෙන පෙසිතා;

නික්ඛිත්තසත්ථං පච්චන්තං, කත්වා පුනරුපච්ච තං.

“于是我等既得恩准，受国王所遣，令边境之地放下武器后，复又返回觐见彼王。

274.

274.

‘‘යාචිත්වා සත්ථුපට්ඨානං, රාජානං ලොකනායකං;

මුනිවීරං ලභිත්වාන, යාවජීවං යජිම්හ තං.

“我等向国王请求奉侍导师，得蒙应允，获此世间引导者、牟尼雄尊后，便终生供养于彼。

275.

275.

‘‘මහග්ඝානි ච වත්ථානි, පණීතානි රසානි ච;

සෙනාසනානි රම්මානි, භෙසජ්ජානි හිතානි ච.

“（我等供养）贵重之衣物、精美之食物、舒适之住处，以及有益之医药。

276.

276.

‘‘දත්වා සසඞ්ඝමුනිනො, ධම්මෙනුප්පාදිතානි නො;

සීලවන්තො කාරුණිකා, භාවනායුත්තමානසා.

“我等将如法所得之物，供养于牟尼及其僧团；彼等具足戒行，富有悲心，意念专注于修行。

277.

277.

‘‘සද්ධා පරිචරිත්වාන, මෙත්තචිත්තෙන නායකං;

නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජං කත්වා යථාබලං.

“我等以信心与慈心奉侍导师；于彼世间最上者般涅槃后，亦尽己所能而作供养。

278.

278.

‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, ගතා තත්ථ මහාසුඛං;

අනුභූතා මයං සබ්බෙ, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“我等自彼处命终，往生兜率天（Santusitaṃ），于彼处享受大乐；我等皆体验此供养佛陀之果报。”

279.

279.

‘‘මායාකාරො යථා රඞ්ගෙ, දස්සෙසි විකතිං බහුං;

තථා භවෙ භමන්තොහං, විදෙහාධිපතී අහුං.

犹如幻师于舞台上，展现种种变化；我亦如是轮回诸有，曾为威德哈国主。

280.

280.

‘‘ගුණාචෙළස්ස වාක්‍යෙන, මිච්ඡාදිට්ඨිගතාසයො;

නරකං මග්ගමාරූළ්හො, රුචාය මම ධීතුයා.

因古那（Guṇa）苦行者之言，我心为邪见所坏，已登上地狱之道，不听我女鲁佳（Rucā）之劝。

281.

281.

‘‘ඔවාදං නාදියිත්වාන, බ්‍රහ්මුනා නාරදෙනහං;

බහුධා සංසිතො සන්තො, දිට්ඨිං හිත්වාන පාපිකං.

未采纳教诲，我为梵天那罗达多方教导，由是舍弃邪恶之见。

282.

282.

‘‘පූරයිත්වා [Pg.136] විසෙසෙන, දස කම්මපථානිහං;

හිත්වාන දෙහමගමිං, සග්ගං සභවනං යථා.

我特别圆满了十业道，舍弃此身之后，如归自家宅般，我往生天界。

283.

283.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු අහොසහං;

බාරාණසියං ඵීතායං, ජාතො විප්පමහාකුලෙ.

于最后一世，我生为婆罗门，在繁荣的波罗奈（Bārāṇasī），出身于尊贵的婆罗门大家族。

284.

284.

‘‘මච්චුබ්‍යාධිජරා භීතො, ඔගාහෙත්වා මහාවනං ;

නිබ්බානං පදමෙසන්තො, ජටිලෙසු පරිබ්බජිං.

我因畏惧死、病、老，遂进入大森林；为寻求涅槃境界，于结发苦行者中出家。

285.

285.

‘‘තදා ද්වෙ භාතරො මය්හං, පබ්බජිංසු මයා සහ;

උරුවෙළායං මාපෙත්වා, අස්සමං නිවසිං අහං.

当时，我的两位兄弟与我一同出家；我在优楼频螺（Uruvelā）建造修行处，并居住于彼。

286.

286.

‘‘කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උරුවෙළනිවාසිකො ;

තතො මෙ ආසි පඤ්ඤත්ති, උරුවෙළකස්සපො ඉති.

我宗姓为迦叶，居住于优楼频螺（Uruvelā）；因此我被称为优楼频螺迦叶。

287.

287.

‘‘නදීසකාසෙ භාතා මෙ, නදීකස්සපසව්හයො;

ආසී සකාසනාමෙන, ගයායං ගයාකස්සපො.

我有一兄弟住于河畔，名为河迦叶（Nadīkassapa）；另一位住于伽耶（Gayā），名为伽耶迦叶（Gayākassapa）。

288.

288.

‘‘ද්වෙ සතානි කනිට්ඨස්ස, තීණි මජ්ඣස්ස භාතුනො;

මම පඤ්ච සතානූනා, සිස්සා සබ්බෙ මමානුගා.

小弟有二百弟子，中弟有三百弟子；我有足数五百弟子，所有弟子皆追随我。

289.

289.

‘‘තදා උපෙච්ච මං බුද්ධො, කත්වාන විවිධානි මෙ ;

පාටිහීරානි ලොකග්ගො, විනෙසි නරසාරථි.

彼时佛陀来至我前，世间最上者、调御丈夫为我示现种种神通，并调伏了我。

290.

290.

‘‘සහස්සපරිවාරෙන, අහොසිං එහිභික්ඛුකො;

තෙහෙව සහ සබ්බෙහි, අරහත්තමපාපුණිං.

我与千名眷属，同成“善来比丘”；与彼等众人，共证阿罗汉果。

291.

291.

‘‘තෙ චෙවඤ්ඤෙ ච බහවො, සිස්සා මං පරිවාරයුං;

සාසිතුඤ්ච සමත්ථොහං, තතො මං ඉසිසත්තමො.

彼等及众多其他弟子围绕于我，我亦有能力教导；是故，第七仙人（佛陀）对我嘉许。

292.

292.

‘‘මහාපරිසභාවස්මිං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අහො බුද්ධෙ කතං කාරං, සඵලං මෙ අජායථ.

在拥有大眷属方面，他将我置于第一位；啊，我于佛陀所作之供养，今已得善果！

293.

293.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

294.

294.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我今真善来……我已奉行佛陀教法。

295.

295.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.137] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උරුවෙළකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿优楼频螺迦叶长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是宣说已。

උරුවෙළකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

优楼频螺迦叶长老本行谭第八。

9. රාධත්ථෙරඅපදානං

9. 罗陀长老本行谭

296.

296.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

名为胜莲(Padumuttara)的胜者，遍知一切世间的牟尼，具眼者，于此十万劫前出世。

297.

297.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼佛为一切有情的教诫者、令解者、救度者，是善于说法的佛陀，度脱了众多众生。

298.

298.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

彼佛悲悯、具慈悲心，为一切有情求利益，令一切来到的外道者，皆安住于五戒中。

299.

299.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

如是，（教法）无有纷扰，亦无外道；由已得自在、如如不动的阿罗汉们所庄严。

300.

300.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

彼大牟尼身高达五十八肘，犹如黄金之柱，具足三十二殊胜相。

301.

301.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼时人寿十万岁，彼佛住世亦如是，度脱了众多众生。

302.

302.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ;

උපෙච්ච තං නරවරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

当时，我在天鹅城(Haṃsavatī)中，是一位通达吠陀的婆罗门。我走近那位人中之杰，听闻了正法开示。

303.

303.

‘‘පඤ්ඤපෙන්තං මහාවීරං, පරිසාසු විසාරදං;

පටිභානෙය්‍යකං භික්ඛුං, එතදග්ගෙ විනායකං.

我看见那位大雄、导师，于大众中无所畏惧，正在宣告一位具辩才的比丘，为（辩才）第一。

304.

304.

‘‘තදාහං කාරං කත්වාන, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානං අභිපත්ථයිං.

当时我供养了世间导师及其僧团，以头顶礼其足，并发愿求得彼位。

305.

305.

‘‘තතො මං භගවා ආහ, සිඞ්ගීනික්ඛසමප්පභො;

සරෙන රජනීයෙන, කිලෙසමලහාරිනා.

其后，光如纯金的世尊，以悦耳且能除烦恼垢之声，对我说道：

306.

306.

‘‘‘සුඛී [Pg.138] භවස්සු දීඝායු, සිජ්ඣතු පණිධී තව;

සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අතීව විපුලං තයා.

“你对我及僧团所作的供养，甚为广大。愿你快乐、长寿，你的愿望得以实现。”

307.

307.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有奥嘎咖(Okkāka)族出身者，其姓为乔达摩(Gotama)，成导师于世间。”

308.

308.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

රාධොති නාමධෙය්‍යෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“彼于佛法为法嗣，是法所化之真子，其名将称为罗陀(Rādha)，成为导师之声闻。”

309.

309.

‘‘‘ස තෙ හෙතුගුණෙ තුට්ඨො, සක්‍යපුත්තො නරාසභො ;

පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, පඤ්ඤපෙස්සති නායකො’.

“彼释迦子、人中之雄，因汝之因德而心喜，彼导师将宣说汝为辩才第一人。”

310.

310.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, සතො පඤ්ඤාසමාහිතො.

闻彼言已，我心欢喜，于彼胜者，尽形寿以慈心侍奉，具足正念与智慧。

311.

311.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼善业，以及意乐与誓愿，我舍弃人身后，得生忉利天。

312.

312.

‘‘සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං.

我曾三百次，为天界之王；又曾五百次，成为转轮王。

313.

313.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

සබ්බත්ථ සුඛිතො ආසිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

广大的地方王位，其数不可胜计；因彼业力故，我于一切处皆得安乐。

314.

314.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතො විප්පකුලෙ නිද්ධෙ, විකලච්ඡාදනාසනෙ.

在最后一生中，我出生于最胜的王舍城，在一个贫穷的婆罗门家庭，衣食不足。

315.

315.

‘‘කටච්ඡුභික්ඛං පාදාසිං, සාරිපුත්තස්ස තාදිනො;

යදා ජිණ්ණො ච වුද්ධො ච, තදාරාමමුපාගමිං.

我曾布施一勺饭食予如是者舍利弗；当我年老体衰时，我来到寺院。

316.

316.

‘‘පබ්බජති න මං කොචි, ජිණ්ණදුබ්බලථාමකං;

තෙන දීනො විවණ්ණඞ්ගො, සොකො චාසිං තදා අහං.

无人肯令我出家，因我年老体衰弱；是故我身陷困苦，面容憔悴心忧愁。

317.

317.

‘‘දිස්වා මහාකාරුණිකො, මමමාහ මහාමුනි;

‘කිමත්ථං පුත්තසොකට්ටො, බ්‍රූහි තෙ චිත්තජං රුජං’.

大悲者大牟尼见到我，对我说道：“孩子，你为何为愁所苦？说出你心中的病痛。”

318.

318.

‘‘‘පබ්බජ්ජං න ලභෙ වීර, ස්වාක්ඛාතෙ තව සාසනෙ;

තෙන සොකෙන දීනොස්මි, සරණං හොහි නායක’.

“勇者啊，我无法在您善说的教法中出家；因此我因忧愁而困苦，导师啊，请您作我的皈依处。”

319.

319.

‘‘තදා [Pg.139] භික්ඛූ සමානෙත්වා, අපුච්ඡි මුනිසත්තමො;

‘ඉමස්ස අධිකාරං යෙ, සරන්ති බ්‍යාහරන්තු තෙ’.

那时，牟尼中最胜者召集比丘们，问道：“你们当中有谁记得此人所作的功德，请说出来。”

320.

320.

‘‘සාරිපුත්තො තදාවොච, ‘කාරමස්ස සරාමහං;

කටච්ඡුභික්ඛං දාපෙසි, පිණ්ඩාය චරතො මම’.

那时舍利弗说道：“我记得他所作的功德；当我托钵乞食时，他曾布施我一勺饭食。”

321.

321.

‘‘‘සාධු සාධු කතඤ්ඤූසි, සාරිපුත්ත ඉමං තුවං;

පබ්බාජෙහි දිජං වුඩ්ඪං, හෙස්සතාජානියො අයං’.

“善哉！善哉！舍利弗，你真是知恩者；你当令此年老婆罗门出家，他将成为一位大丈夫。”

322.

322.

‘‘තතො අලත්ථං පබ්බජ්ජං, කම්මවාචොපසම්පදං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, පාපුණිං ආසවක්ඛයං.

于是我得受出家，以及羯磨语具足戒；此后不久，我便证得了诸漏灭尽。

323.

323.

‘‘සක්කච්චං මුනිනො වාක්‍යං, සුණාමි මුදිතො යතො;

පටිභානෙය්‍යකානග්ගං, තතො මං ඨපයී ජිනො.

因我心怀欢喜，恭敬聆听牟尼之言教；是故胜者将我置于辩才者中之第一。

324.

324.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

325.

325.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀的教法我已完成。

326.

326.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රාධො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿罗陀长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

රාධත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

罗陀长老之本行第九

10. මොඝරාජත්ථෙරඅපදානං

10. 摩伽罗阇长老之本行

327.

327.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බලොකවිදූ මුනි;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.

名为莲华上(Padumuttara)之胜者，遍知一切世间之牟尼；于此十万劫之前，具眼者出现于世。

328.

328.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

教诫者、令悟者，一切众生之救度者；善于说法之佛陀，度脱了无量众生。

329.

329.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

恒常守护、具悲心者，为一切有情求利益；令所有来到的外道，皆安住于五戒。

330.

330.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

如是（教法）无纷扰，亦无诸外道；由已得自在、具忍辱功德的阿罗汉们所庄严。

331.

331.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං[Pg.140], උග්ගතො සො මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

彼大牟尼身高五十八肘尺，如同金塔，具足三十二殊胜大丈夫相。

332.

332.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

彼时人寿十万年，彼佛住世那么久，救度了众多人众。

333.

333.

‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං;

පරකම්මායනෙ යුත්තො, නත්ථි මෙ කිඤ්චි සංධනං.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī)，生于某个家族中；为他人工作维生，我无任何己财。

334.

334.

‘‘පටික්කමනසාලායං, වසන්තො කතභූමියං;

අග්ගිං උජ්ජාලයිං තත්ථ, දළ්හං කණ්හාසි සා හී.

我住在歇脚棚时，于平整的地上生火；彼处那片土地，变得坚实黝黑。

335.

335.

‘‘තදා පරිසතිං නාථො, චතුසච්චපකාසකො;

සාවකං සම්පකිත්තෙසි, ලූඛචීවරධාරකං.

彼时，宣说四谛的导师，于会众中赞叹一位穿着粗劣衣的弟子。

336.

336.

‘‘තස්ස තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, පණිපච්ච තථාගතං;

ලූඛචීවරධාරග්ගං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං.

我于彼之功德心生欢喜，顶礼如来，祈愿获得穿着粗劣衣者中，最上第一之位。

337.

337.

‘‘තදා අවොච භගවා, සාවකෙ පදුමුත්තරො;

‘පස්සථෙතං පුරිසකං, කුචෙලං තනුදෙහකං.

彼时，巴杜穆塔拉(Padumuttara)世尊对弟子们说：“你们看此人，衣衫鄙陋，身体瘦弱。

338.

338.

‘‘‘පීතිප්පසන්නවදනං, සද්ධාධනසමන්විතං ;

උදග්ගතනුජං හට්ඨං, අචලං සාලපිණ්ඩිතං.

“面容因喜悦而清净，具足信心，身毛竖立，心生欢喜，不动摇如娑罗树丛。”

339.

339.

‘‘‘එසො පත්ථෙති තං ඨානං, සච්චසෙනස්ස භික්ඛුනො;

ලූඛචීවරධාරිස්ස, තස්ස වණ්ණසිතාසයො.

“此人心中向往彼功德，祈愿获得那位穿着粗劣衣的萨遮西那(Saccasena)比丘的地位。”

340.

340.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, නිපච්ච සිරසා ජිනං;

යාවජීවං සුභං කම්මං, කරිත්වා ජිනසාසනෙ.

听闻彼言后，我心生欢喜，头面顶礼胜者；于胜者教法中，尽形寿行诸善业。

341.

341.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

因彼善作业，以及思与愿，舍弃此人身后，我往生至忉利天。

342.

342.

‘‘පටික්කමනසාලායං, භූමිදාහකකම්මුනා;

සමසහස්සං නිරයෙ, අදය්හිං වෙදනාට්ටිතො.

因在歇脚棚焚烧土地之业，我在地狱中为苦受所迫，被燃烧了整整一千年。

343.

343.

‘‘තෙන කම්මාවසෙසෙන, පඤ්ච ජාතිසතානිහං;

මනුස්සො කුලජො හුත්වා, ජාතියා ලක්ඛණඞ්කිතො.

因彼业之剩余，于五百生中，我虽生为善家之人，却天生带有烙印。

344.

344.

‘‘පඤ්ච [Pg.141] ජාතිසතානෙව, කුට්ඨරොගසමප්පිතො;

මහාදුක්ඛං අනුභවිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

又于整整五百生中，为麻风病所折磨；因彼业力之故，我承受了巨大的痛苦。

345.

345.

‘‘ඉමස්මිං භද්දකෙ කප්පෙ, උපරිට්ඨං යසස්සිනං;

පිණ්ඩපාතෙන තප්පෙසිං, පසන්නමානසො අහං.

于此贤劫中，我心怀净信，以食物供养了具盛名的优波离吒(Upariṭṭha)辟支佛，令其满足。

346.

346.

‘‘තෙන කම්මවිසෙසෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼特殊之业，以及意愿与祈愿，舍弃人身后，我得生忉利天。

347.

347.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ;

පිතුනො අච්චයෙනාහං, මහාරජ්ජසමප්පිතො.

及至最后一世，我生于刹帝利族；父亲去世后，我被授予大王位。

348.

348.

‘‘කුට්ඨරොගාධිභූතොහං, න රතිං න සුඛං ලභෙ;

මොඝං රජ්ජං සුඛං යස්මා, මොඝරාජා තතො අහං.

我为麻风病所苦，不得喜悦，不得安乐。因王位之乐于我为空虚，故我名为“空虚王”（Mogharāja）。

349.

349.

‘‘කායස්ස දොසං දිස්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

බාවරිස්ස දිජග්ගස්ස, සිස්සත්තං අජ්ඣුපාගමිං.

见此身之过患，我出家而入无家生活；我成为卓越婆罗门跋瓦睿(Bāvarī)的弟子。

350.

350.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, උපෙච්ච නරනායකං;

අපුච්ඡිං නිපුණං පඤ්හං, තං වීරං වාදිසූදනං.

我与众多随从，趋近人中之导首，向彼摧破异论之勇者，请问一甚深之问题。

351.

351.

‘‘‘අයං ලොකො පරො ලොකො, බ්‍රහ්මලොකො සදෙවකො;

දිට්ඨිං නො නාභිජානාමි, ගොතමස්ස යසස්සිනො.

“此世间、他世间，以及有天神之梵天界，我皆不知声名远播之乔达摩的知见。”

352.

352.

‘‘‘එවාභික්කන්තදස්සාවිං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං;

කථං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’.

“我为请法而来，趋近此卓越之见者。应如何观察世间，死亡之王才不见彼人？”

353.

353.

‘‘‘සුඤ්ඤතො ලොකං අවෙක්ඛස්සු, මොඝරාජ සදා සතො;

අත්තානුදිට්ඨිං උහච්ච, එවං මච්චුතරො සියා.

“Mogharāja，常具正念，拔除我见，观世间空，如是得渡死亡。”

354.

354.

‘‘‘එවං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’;

ඉති මං අභණි බුද්ධො, සබ්බරොගතිකිච්ඡකො.

“如是观世间者，死亡之王不见彼。”一切疾病的疗治者——佛陀，如是对我宣说。

355.

355.

‘‘සහ ගාථාවසානෙන, කෙසමස්සුවිවජ්ජිතො;

කාසාවවත්ථවසනො, ආසිං භික්ඛු තථාරහා.

偈颂刚一结束，我便须发脱落，身着袈裟，成为一位如是应供的比丘。

356.

356.

‘‘සඞ්ඝිකෙසු විහාරෙසු, න වසිං රොගපීළිතො;

මා විහාරො පදුස්සීති, වාතරොගෙහි පීළිතො.

我为疾病所苦，为风病所恼，心想：“莫让僧伽的住处被毁损”，故不住于僧伽的精舍中。

357.

357.

‘‘සඞ්කාරකූටා [Pg.142] ආහිත්වා, සුසානා රථිකාහි ච;

තතො සඞ්ඝාටිං කරිත්වා, ධාරයිං ලූඛචීවරං.

我从垃圾堆、坟场与街道拾来碎布，制成僧伽梨，穿上这粗劣的粪扫衣。

358.

358.

‘‘මහාභිසක්කො තස්මිං මෙ, ගුණෙ තුට්ඨො විනායකො;

ලූඛචීවරධාරීනං, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

大医王、调御者，因我此功德而心生欢喜，将我置于穿粗劣衣者中的第一位。

359.

359.

‘‘පුඤ්ඤපාපපරික්ඛීණො, සබ්බරොගවිවජ්ජිතො;

සිඛීව අනුපාදානො, නිබ්බායිස්සමනාසවො.

善业恶业皆已尽，一切疾病皆远离，如无薪之火，无所执取，我将无漏而般涅槃。

360.

360.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

361.

361.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀之教法我已完成。

362.

362.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මොඝරාජා ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿Mogharāja长老诵说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

මොඝරාජත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

Mogharāja长老本行第十竟。

කච්චායනවග්ගො චතුපඤ්ඤාසමො.

第五十四 迦旃延品

තස්සුද්දානං –

其纲要如下：

කච්චානො වක්කලී ථෙරො, මහාකප්පිනසව්හයො;

දබ්බො කුමාරනාමො ච, බාහියො කොට්ඨිකො වසී.

迦旃延、瓦咖利长老，名为摩诃劫宾那；达婆童子，跋希亚，以及自在者拘絺罗。

උරුවෙළකස්සපො රාධො, මොඝරාජා ච පණ්ඩිතො;

තීණි ගාථාසතානෙත්ථ, බාසට්ඨි චෙව පිණ්ඩිතා.

优楼频螺迦叶、罗陀，以及智者目犍罗王；此处偈颂共三百六十二首。

55. භද්දියවග්ගො

55. 跋提品

1. ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරඅපදානං

1. 矮小跋提长老传

1.

1.

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.143] නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲华上（Padumuttara）的胜者，于一切法具足眼者；于此十万劫前，导师出现于世。

2.

2.

‘‘තදාහං හංසවතියං, සෙට්ඨිපුත්තො මහද්ධනො;

ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, සඞ්ඝාරාමං අගච්ඡහං.

那时我在天鹅城（Haṃsavatī），是富有的长者之子；我步行游历，前往僧伽蓝。

3.

3.

‘‘තදා සො ලොකපජ්ජොතො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

මඤ්ජුස්සරානං පවරං, සාවකං අභිකිත්තයි.

那时，世间之光、导师宣说正法；他赞扬了声音美妙者中最殊胜的弟子。

4.

4.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, කාරං කත්වා මහෙසිනො;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

我听闻后心生欢喜，向大仙作了供养；顶礼导师之足后，我祈愿获得那个地位。

5.

5.

‘‘තදා බුද්ධො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො;

‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

那时，佛陀、调御者在僧团中授记：“在未来之时，你将得偿此心愿。

6.

6.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，奥嘎咖（Okkāka）族中将出生一位导师，其族姓为乔达摩（Gotama），他将出现于世。

7.

7.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

භද්දියො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“他将是那位导师于法中的继承人，是法所生的亲子，由法所化成；他名为跋提（Bhaddiya），将成为导师的弟子。”

8.

8.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善行之业，以及意愿与誓愿，我舍弃人身后，往生到忉利天。

9.

9.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, ඵුස්සො උප්පජ්ජි නායකො;

දුරාසදො දුප්පසහො, සබ්බලොකුත්තමො ජිනො.

于此九十二劫前，导师弗沙（Phussa）出现于世；他难以降伏，难以压制，是胜过一切世间的胜者。

10.

10.

‘‘චරණෙන ච සම්පන්නො, බ්‍රහා උජු පතාපවා;

හිතෙසී සබ්බසත්තානං, බහුං මොචෙසි බන්ධනා.

他具足德行，伟大、正直、有威力；他利益一切有情，解救众多众生脱离束缚。

11.

11.

‘‘නන්දාරාමවනෙ තස්ස, අහොසිං ඵුස්සකොකිලො ;

ගන්ධකුටිසමාසන්නෙ, අම්බරුක්ඛෙ වසාමහං.

在他的难陀园林中，我曾是一只名为弗沙的杜鹃鸟；我栖息在香孤邸附近的一棵芒果树上。

12.

12.

‘‘තදා පිණ්ඩාය ගච්ඡන්තං, දක්ඛිණෙය්‍යං ජිනුත්තමං;

දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, මඤ්ජුනාභිනිකූජහං.

那时，我见到前去乞食的、应受供养的无上胜者；我心生净信，以悦耳之音啼鸣。

13.

13.

‘‘රාජුය්‍යානං [Pg.144] තදා ගන්ත්වා, සුපක්කං කනකත්තචං;

අම්බපිණ්ඩං ගහෙත්වාන, සම්බුද්ධස්සොපනාමයිං.

那时我前往王家园林，取来一串熟透、表皮金黄的芒果，供养给正自觉者。

14.

14.

‘‘තදා මෙ චිත්තමඤ්ඤාය, මහාකාරුණිකො ජිනො;

උපට්ඨාකස්ස හත්ථතො, පත්තං පග්ගණ්හි නායකො.

那时，大悲胜者知我心意；导师从侍者手中接过钵。

15.

15.

‘‘අදාසිං හට්ඨචිත්තොහං, අම්බපිණ්ඩං මහාමුනෙ;

පත්තෙ පක්ඛිප්ප පක්ඛෙහි, පඤ්ජලිං කත්වාන මඤ්ජුනා.

我心欢喜，供养大牟尼芒果串；以翅膀将其放入钵中，并合掌致敬。

16.

16.

‘‘සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා;

වස්සන්තො බුද්ධපූජත්ථං, නීළං ගන්ත්වා නිපජ්ජහං.

以悦耳、动听、美妙之声，为供养佛陀而歌唱；我回到巢中躺下。

17.

17.

‘‘තදා මුදිතචිත්තං මං, බුද්ධපෙමගතාසයං;

සකුණග්ඝි උපාගන්ත්වා, ඝාතයී දුට්ඨමානසො.

彼时我心欢喜，意向于佛陀之爱；一只心怀恶意的鹰隼前来，将我杀害。

18.

18.

‘‘තතො චුතොහං තුසිතෙ, අනුභොත්වා මහාසුඛං;

මනුස්සයොනිමාගච්ඡිං, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

因彼善业之力，我从彼处死后，于兜率天(Tusita)享受大乐，后投生为人。

19.

19.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有大名声之婆罗门族裔，言说者中之最胜者，名为迦叶(Kassapa)之佛出世。

20.

20.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වා සො, අභිභුය්‍ය කුතිත්ථියෙ;

විනයිත්වාන වෙනෙය්‍යෙ, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

彼照耀教法，胜伏诸外道；调伏应调者，他与弟子们般涅槃。

21.

21.

‘‘නිබ්බුතෙ තම්හි ලොකග්ගෙ, පසන්නා ජනතා බහූ;

පූජනත්ථාය බුද්ධස්ස, ථූපං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

彼世间最胜者般涅槃后，众多信众心生净信；为供养佛陀，他们为导师建造了佛塔。

22.

22.

‘‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, සත්තරතනභූසිතං;

කරිස්සාම මහෙසිස්ස’, ඉච්චෙවං මන්තයන්ති තෙ.

“我们将为大士建造一座七由旬高、以七宝庄严的佛塔。”他们如此商议。

23.

23.

‘‘කිකිනො කාසිරාජස්ස, තදා සෙනාය නායකො;

හුත්වාහං අප්පමාණස්ස, පමාණං චෙතියෙ වදිං.

那时，我曾是迦尸国(Kāsi)奇奇王(Kiki)的军队统帅；我为那无量功德佛陀的舍利塔规定了尺寸。

24.

24.

‘‘තදා තෙ මම වාක්‍යෙන, චෙතියං යොජනුග්ගතං;

අකංසු නරවීරස්ස, නානාරතනභූසිතං.

那时他们遵我言，为彼人雄建造了一座一由旬高、以种种珍宝庄严的佛塔。

25.

25.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业所成就，复以愿心所发愿；舍弃人身后，我往生忉利天。

26.

26.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.145] ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

于此最后之生，我出生于舍卫城(Sāvatthī)中，一个富裕、繁荣、大财的长者之家。

27.

27.

‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

පබ්බජිත්වාන න චිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

昔日善逝入城时，我见已心生惊叹；出家不久，即证阿罗汉果。

28.

28.

‘‘චෙතියස්ස පමාණං යං, අකරිං තෙන කම්මුනා;

ලකුණ්ඩකසරීරොහං, ජාතො පරිභවාරහො.

我因规定佛塔的尺寸，以此业故；我出生为矮小之身，应受轻蔑。

29.

29.

‘‘සරෙන මධුරෙනාහං, පූජිත්වා ඉසිසත්තමං;

මඤ්ජුස්සරානං භික්ඛූනං, අග්ගත්තමනුපාපුණිං.

我以甜美之声供养至上仙人；我于声音美妙的比丘中，获得第一。

30.

30.

‘‘ඵලදානෙන බුද්ධස්ස, ගුණානුස්සරණෙන ච;

සාමඤ්ඤඵලසම්පන්නො, විහරාමි අනාසවො.

因对佛陀的果实布施，以及对其功德的忆念；我具足沙门之果，无漏而住。

31.

31.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼，一切有已连根拔除；如象断其束缚，我住于无漏。

32.

32.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来，已至最胜佛前；三明皆已达，佛陀教法成。

33.

33.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六神通皆已现证；佛陀的教导已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලකුණ්ඩභද්දියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿拉昆达跋提耶长老，

අභාසිත්ථාති.

诵此诸偈。

ලකුණ්ඩභද්දියත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

拉昆达跋提耶长老本行传第一。

2. කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරඅපදානං

2. 勘柯瑞瓦达长老本行传

34.

34.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲华殊胜(Padumuttara)之胜者，于一切法具足眼；于此十万劫之前，彼引导者出于世。

35.

35.

‘‘සීහහනු බ්‍රහ්මගිරො, හංසදුන්දුභිනිස්සනො ;

නාගවික්කන්තගමනො, චන්දසූරාදිකප්පභො.

狮王颔、梵天音，声如天鹅与天鼓；步态如龙象，光辉超日月。

36.

36.

‘‘මහාමතී [Pg.146] මහාවීරො, මහාඣායී මහාබලො ;

මහාකාරුණිකො නාථො, මහාතමපනූදනො.

大慧、大精进，大禅、大力者；大悲、依怙主，驱除大黑暗。

37.

37.

‘‘ස කදාචි තිලොකග්ගො, වෙනෙය්‍යං විනයං බහුං ;

ධම්මං දෙසෙසි සම්බුද්ධො, සත්තාසයවිදූ මුනි.

彼，三界之顶首，有时为调伏众多所化众生；彼圆觉者、知众生心意之牟尼宣说正法。

38.

38.

‘‘ඣායිං ඣානරතං වීරං, උපසන්තං අනාවිලං;

වණ්ණයන්තො පරිසතිං, තොසෙසි ජනතං ජිනො.

胜者于会中，赞叹禅修者：乐禅、勇毅、寂静、无浊秽，令众人心生欢喜。

39.

39.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො වෙදපාරගූ;

ධම්මං සුත්වාන මුදිතො, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī)，为通达吠陀之婆罗门；闻法心生欢喜，即向往于彼位。

40.

40.

‘‘තදා ජිනො වියාකාසි, සඞ්ඝමජ්ඣෙ විනායකො;

‘මුදිතො හොහි ත්වං බ්‍රහ්මෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

彼时，胜者、引导者于僧团中授记：“婆罗门，汝当欢喜，汝将得偿所愿。

41.

41.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，奥嘎咖(Okkāka)族中，将有名为乔达摩(Gotama)之导师出现于世。

42.

42.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

රෙවතො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“彼于正法为继承者，法所化生之真子；名为瑞瓦达(Revata)，将成导师之声闻。”

43.

43.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意乐与誓愿；我舍弃人身，得生忉利天。

44.

44.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ;

ඛත්තියෙ කුලසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

如今于最后生，我生于拘利(Koliya)城；生于圆满之刹帝利族，富裕、丰饶、具大财。

45.

45.

‘‘යදා කපිලවත්ථුස්මිං, බුද්ධො ධම්මමදෙසයි;

තදා පසන්නො සුගතෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

当佛陀于迦毗罗卫(Kapilavatthu)宣说正法时，我于善逝生净信，出家而入无家生活。

46.

46.

‘‘කඞ්ඛා මෙ බහුලා ආසි, කප්පාකප්පෙ තහිං තහිං;

සබ්බං තං විනයී බුද්ධො, දෙසෙත්වා ධම්මමුත්තමං.

于此事彼事，于应不应作，我曾有众多疑惑；佛陀宣说无上法，断除我一切疑惑。

47.

47.

‘‘තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සදා ඣානසුඛෙ රතො;

විහරාමි තදා බුද්ධො, මං දිස්වා එතදබ්‍රවි.

是故我已度疑惑，恒常乐于禅悦住；尔时佛陀见到我，对我宣说如是语。

48.

48.

‘‘‘යා [Pg.147] කාචි කඞ්ඛා ඉධ වා හුරං වා, සකවෙදියා වා පරවෙදියා වා;

යෙ ඣායිනො තා පජහන්ති සබ්බා, ආතාපිනො බ්‍රහ්මචරියං චරන්තා’.

“于此世或他世，或自知或他知，无论有何等疑惑；勤行梵行禅修者，舍断一切彼疑惑。”

49.

49.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

十万劫前所造业，于此世我见其果；犹如疾矢离弦，我已焚尽诸烦恼。

50.

50.

‘‘තතො ඣානරතං දිස්වා, බුද්ධො ලොකන්තගූ මුනි;

ඣායීනං භික්ඛූනං අග්ගො, පඤ්ඤාපෙති මහාමති.

尔时，达世间边、牟尼、大慧之佛陀，见我乐于禅定，宣告我为禅修比丘中第一。

51.

51.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

52.

52.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……佛陀教法已成办。

53.

53.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已成办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කඞ්ඛාරෙවතො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿辩疑瑞瓦达长老宣说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

辩疑瑞瓦达长老本行第二。

3. සීවලිත්ථෙරඅපදානං

3. 西瓦离长老本行

54.

54.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

胜者莲华上(Padumuttara)，于诸法具眼；从此十万劫，导师出于世。

55.

55.

‘‘සීලං තස්ස අසඞ්ඛෙය්‍යං, සමාධි වජිරූපමො;

අසඞ්ඛෙය්‍යං ඤාණවරං, විමුත්ති ච අනොපමා.

彼戒无有量，定如金刚钻；无量最上智，解脱无可比。

56.

56.

‘‘මනුජාමරනාගානං, බ්‍රහ්මානඤ්ච සමාගමෙ;

සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ධම්මං දෙසෙසි නායකො.

人天龙与梵天集会中，沙门婆罗门遍满；于此会中导师说正法。

57.

57.

‘‘සසාවකං මහාලාභිං, පුඤ්ඤවන්තං ජුතින්ධරං;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විසාරදො.

于诸众中无所畏者，将具大得、具福、持光之声闻，置于最上第一位。

58.

58.

‘‘තදාහං ඛත්තියො ආසිං, නගරෙ හංසසව්හයෙ;

සුත්වා ජිනස්ස තං වාක්‍යං, සාවකස්ස ගුණං බහුං.

尔时我生刹帝利，在于鹅城(Haṃsavatī)；闻胜者说其声闻，具足无量诸功德。

59.

59.

‘‘නිමන්තයිත්වා [Pg.148] සත්තාහං, භොජයිත්වා සසාවකං;

මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

我邀请佛陀七日，供养佛及声闻众；行此大布施之后，我发愿求彼地位。

60.

60.

‘‘තදා මං විනතං පාදෙ, දිස්වාන පුරිසාසභො;

සරෙන මහතා වීරො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

尔时人雄见我，顶礼于其足下；英雄以洪亮声，对我宣说如是言。

61.

61.

‘‘‘තතො ජිනස්ස වචනං, සොතුකාමා මහාජනා;

දෙවදානවගන්ධබ්බා, බ්‍රහ්මානො ච මහිද්ධිකා’.

“尔时大众皆欲闻，胜者所说之言教；天人、檀那婆、乾闼婆，以及大威力梵天。”

62.

62.

‘‘සමණබ්‍රාහ්මණා චෙව, නමස්සිංසු කතඤ්ජලී;

‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම.

沙门与婆罗门，亦皆合掌顶礼：“礼敬您，人中良马(purisājañña)！礼敬您，人中至上者(purisuttama)！”

63.

63.

‘‘‘ඛත්තියෙන මහාදානං, දින්නං සත්තාහිකම්පි වො ;

සොතුකාමා ඵලං තස්ස, බ්‍යාකරොහි මහාමුනෙ’.

“刹帝利王已对您们行七日大布施，大牟尼啊，我等欲闻其果报，请为我等开示！”

64.

64.

‘‘තතො අවොච භගවා, ‘සුණාථ මම භාසිතං;

අප්පමෙය්‍යම්හි බුද්ධම්හි, සසඞ්ඝම්හි පතිට්ඨිතා.

于是世尊说：“谛听我语！于具无量功德、偕同僧团之佛陀，布施已善安立。”

65.

65.

‘‘‘දක්ඛිණා තාය කො වත්තා, අප්පමෙය්‍යඵලා හි සා;

අපි චෙ ස මහාභොගො, ඨානං පත්ථෙති උත්තමං.

“彼布施之果，谁能尽说？因其确有无量之果。实则，彼大富王者，正希求至上之位。”

66.

66.

‘‘‘ලාභී විපුලලාභානං, යථා භික්ඛු සුදස්සනො;

තථාහම්පි භවෙය්‍යන්ති, ලච්ඡසෙ තං අනාගතෙ.

“‘如同善见(Sudassana)比丘，是广大供养的获得者，愿我亦能如是。’——你于未来，必将得此所愿。”

67.

67.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有奥嘎咖(Okkāka)王族出身者，其名为乔达摩(Gotama)，为师长出兴于世。”

68.

68.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සීවලි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“彼于法为法嗣，法所化生之真子，其名将为西瓦离(Sīvali)，是彼导师之声闻。”

69.

69.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

“由彼善作业，以及思与愿，舍弃此人身后，我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。”

70.

70.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

“从此九十一劫昔，毗婆尸(Vipassī)世间导师，出兴于世，彼具妙见，彻见一切法。”

71.

71.

‘‘තදාහං [Pg.149] බන්ධුමතියං, කුලස්සඤ්ඤතරස්ස ච;

දයිතො පස්සිතො චෙව, ආසිං කම්මන්තවාවටො.

“彼时，于班度摩提(Bandhumatī)城，我为某家族服务，深受喜爱与信赖，勤于事务。”

72.

72.

‘‘තදා අඤ්ඤතරො පූගො, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

පරිවෙසං අකාරයි, මහන්තමතිවිස්සුතං.

“彼时，有一施主团体，为大仙毗婆尸(Vipassī)，举行了盛大而闻名的供养。”

73.

73.

‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාදානෙ, දදුං ඛජ්ජකසඤ්හිතං;

නවං දධිං මධුඤ්චෙව, විචිනං නෙව අද්දසුං.

“大布施终了时，彼等欲供嚼食，然遍寻新酪与新蜜，终不可得。”

74.

74.

‘‘තදාහං තං ගහෙත්වාන, නවං දධිං මධුම්පි ච;

කම්මස්සාමිඝරං ගච්ඡිං, තමෙසන්තා මමද්දසුං.

“彼时我正携带着新酪与新蜜，前往雇主之家，而寻觅此物者们看见了我。”

75.

75.

‘‘සහස්සමපි දත්වාන, නාලභිංසු ච තං ද්වයං;

තතොහං එවං චින්තෙසිං, ‘නෙතං හෙස්සති ඔරකං.

“彼施主团虽出价千金，亦未能购得此二物。我于是思惟：‘不能让此布施有缺憾。’”

76.

76.

‘‘‘යථා ඉමෙ ජනා සබ්බෙ, සක්කරොන්ති තථාගතං;

අහම්පි කාරං කස්සාමි, සසඞ්ඝෙ ලොකනායකෙ’.

“‘如同此众人，皆恭敬如来，我亦当对偕同僧团之世间导师，作此恭敬供养。’”

77.

77.

‘‘තදාහමෙවං චින්තෙත්වා, දධිං මධුඤ්ච එකතො;

මද්දිත්වා ලොකනාථස්ස, සසඞ්ඝස්ස අදාසහං.

“彼时我如是思惟后，遂将酪与蜜和合一处，奉施于偕同僧团之世间依怙主。”

78.

78.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以彼善作业，以及意愿与祈愿；舍弃人身后，我得生忉利天。

79.

79.

‘‘පුනාහං බාරාණසියං, රාජා හුත්වා මහායසො;

සත්තුකස්ස තදා දුට්ඨො, ද්වාරරොධමකාරයිං.

我复于波罗奈(Bārāṇasī)，成为大名声之王；彼时对敌心怀忿怒，下令关闭城门。

80.

80.

‘‘තදා තපස්සිනො රුද්ධා, එකාහං රක්ඛිතා අහුං;

තතො තස්ස විපාකෙන, පාපතිං නිරයං භුසං.

彼时苦行者们被围困，受困一日；以彼业报，我堕入极苦地狱。

81.

81.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතොහං කොලියෙ පුරෙ;

සුප්පවාසා ච මෙ මාතා, මහාලි ලිච්ඡවී පිතා.

如今于此最后生，我生于拘利耶城(Koliya)；我母乃善觉(Suppavāsā)，父为离车族(Licchavī)之摩诃离(Mahāli)。

82.

82.

‘‘ඛත්තියෙ පුඤ්ඤකම්මෙන, ද්වාරරොධස්ස වාහසා;

සත්ත වස්සානි නිවසිං, මාතුකුච්ඡිම්හි දුක්ඛිතො.

以福业故，我生刹帝利族；以闭门业力，于母胎中，住胎七年受诸苦。

83.

83.

‘‘සත්තාහං ද්වාරමූළ්හොහං, මහාදුක්ඛසමප්පිතො;

මාතා මෙ ඡන්දදානෙන, එවං ආසි සුදුක්ඛිතා.

我于产门滞留七日，遭受极大痛苦；我母亦因曾同意闭门，如是备受诸苦。

84.

84.

‘‘සුවත්ථිතොහං [Pg.150] නික්ඛන්තො, බුද්ධෙන අනුකම්පිතො;

නික්ඛන්තදිවසෙයෙව, පබ්බජිං අනගාරියං.

蒙佛慈悯，我安然出生；并于出生之日，出家入无家生活。

85.

85.

‘‘උපජ්ඣා සාරිපුත්තො මෙ, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො;

කෙසෙ ඔරොපයන්තො මෙ, අනුසාසි මහාමති.

我之和尚为舍利弗；具大神通、大智慧之目犍连，于我剃发时教导我。

86.

86.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, අරහත්තමපාපුණිං;

දෙවා නාගා මනුස්සා ච, පච්චයෙ උපනෙන්ති මෙ.

正当剃发之时，我证阿罗汉果；天、龙以及人，皆供我以资具。

87.

87.

‘‘පදුමුත්තරනාථඤ්ච, විපස්සිඤ්ච විනායකං;

යං පූජයිං පමුදිතො, පච්චයෙහි විසෙසතො.

我曾以欢喜心，用殊胜资具，供养莲华上佛(Padumuttara)与毗婆尸(Vipassī)导师。

88.

88.

‘‘තතො තෙසං විසෙසෙන, කම්මානං විපුලුත්තමං;

ලාභං ලභාමි සබ්බත්ථ, වනෙ ගාමෙ ජලෙ ථලෙ.

以彼诸业之殊胜果报，我于一切处，林野、村落、水上、陆地，皆得丰厚最上之利养。

89.

89.

‘‘රෙවතං දස්සනත්ථාය, යදා යාති විනායකො;

තිංසභික්ඛුසහස්සෙහි, සහ ලොකග්ගනායකො.

为见瑞瓦达(Revata)，世间最上导师、调御者，与三万比丘俱，一同而前往。

90.

90.

‘‘තදා දෙවොපණීතෙහි, මමත්ථාය මහාමති;

පච්චයෙහි මහාවීරො, සසඞ්ඝො ලොකනායකො.

彼时，为我之故，以天神所供之资具，我得供养大智大雄、世间导师及其僧团。

91.

91.

‘‘උපට්ඨිතො මයා බුද්ධො, ගන්ත්වා රෙවතමද්දස;

තතො ජෙතවනං ගන්ත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

佛陀受我供养后，前去得见瑞瓦达；其后前往祇陀林，立我于第一之位。

92.

92.

‘‘‘ලාභීනං සීවලි අග්ගො, මම සිස්සෙසු භික්ඛවො’;

සබ්බලොකහිතො සත්ථා, කිත්තයී පරිසාසු මං.

“诸比丘，我弟子中，西瓦离(Sīvali)于得利养者中，最为第一。”利于一切世间之导师，于大众中如是称赞我。

93.

93.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

94.

94.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……我已完成佛陀之教法。

95.

95.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已完成佛陀之教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීවලිථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿西瓦离长老，

අභාසිත්ථාති.

诵说了此等偈颂。

සීවලිත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

西瓦离长老本生谭第三竟。

4. වඞ්ගීසත්ථෙරඅපදානං

4. 婆耆舍长老本生谭

96.

96.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲华上之胜者，于一切法具眼；于此十万劫前，导师出世。

97.

97.

‘‘යථාපි [Pg.151] සාගරෙ ඌමි, ගගනෙ විය තාරකා;

එවං පාවචනං තස්ස, අරහන්තෙහි චිත්තිතං.

犹如大海之波涛，犹如天空之繁星；如是，彼之教言，为阿罗汉所庄严。

98.

98.

‘‘සදෙවාසුරනාගෙහි, මනුජෙහි පුරක්ඛතො;

සමණබ්‍රාහ්මණාකිණ්ණෙ, ජනමජ්ඣෙ ජිනුත්තමො.

为天、阿修罗、龙、人所围绕；沙门与婆罗门云集，于人群中，乃最上胜者。

99.

99.

‘‘පභාහි අනුරඤ්ජන්තො, ලොකෙ ලොකන්තගූ ජිනො;

වචනෙන විබොධෙන්තො, වෙනෙය්‍යපදුමානි සො.

以光辉照耀世间，达世间边际之胜者；彼以言语令应教化之莲花绽放。

100.

100.

‘‘වෙසාරජ්ජෙහි සම්පන්නො, චතූහි පුරිසුත්තමො;

පහීනභයසාරජ්ජො, ඛෙමප්පත්තො විසාරදො.

具足四无畏，人中最上者；已断除怖畏与羞怯，已达安稳，无所畏惧。

101.

101.

‘‘ආසභං පවරං ඨානං, බුද්ධභූමිඤ්ච කෙවලං;

පටිජානාති ලොකග්ගො, නත්ථි සඤ්චොදකො ක්වචි.

最上最胜之位，以及圆满的佛地；世间最上者宣称，无有任何能责难者。

102.

102.

‘‘සීහනාදමසම්භීතං, නදතො තස්ස තාදිනො;

දෙවො නරො වා බ්‍රහ්මා වා, පටිවත්තා න විජ්ජති.

当彼如是者作无畏狮子吼时；无论是天、人或梵天，皆无有能反驳者。

103.

103.

‘‘දෙසෙන්තො පවරං ධම්මං, සන්තාරෙන්තො සදෙවකං;

ධම්මචක්කං පවත්තෙති, පරිසාසු විසාරදො.

演说殊胜法，度脱诸天人；于会中无畏，转动妙法轮。

104.

104.

‘‘පටිභානවතං අග්ගං, සාවකං සාධුසම්මතං;

ගුණං බහුං පකිත්තෙත්වා, එතදග්ගෙ ඨපෙසි තං.

于具辩才者中第一，为善人所称誉之声闻；称赞其众多功德后，将彼置于首位。

105.

105.

‘‘තදාහං හංසවතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාගීසො වාදිසූදනො.

那时我于天鹅城，乃备受敬重之婆罗门；通晓一切吠陀，言语之主，论议之摧破者。

106.

106.

‘‘උපෙච්ච තං මහාවීරං, සුත්වාහං ධම්මදෙසනං;

පීතිවරං පටිලභිං, සාවකස්ස ගුණෙ රතො.

我亲近彼大雄者，听闻其所说法；欣乐于声闻之功德，获得殊胜之喜悦。

107.

107.

‘‘නිමන්තෙත්වාව සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනන්දනං;

සත්තාහං භොජයිත්වාහං, දුස්සෙහච්ඡාදයිං තදා.

我邀请令世间欢喜的善逝及其僧伽；供养七日后，那时我以众布料供养。

108.

108.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, කතොකාසො කතඤ්ජලී;

එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, සන්ථවිං ජිනමුත්තමං.

我以头面礼其足，得许可后合掌；欢喜立于一旁，赞叹无上之胜者。

109.

109.

‘‘‘නමො තෙ වාදිමද්දන, නමො තෙ ඉසිසත්තම ;

නමො තෙ සබ්බලොකග්ග, නමො තෙ අභයඞ්කර.

礼敬您，论议摧破者，礼敬您，第七仙人；礼敬您，一切世间最上者，礼敬您，施无畏者。

110.

110.

‘‘‘නමො [Pg.152] තෙ මාරමථන, නමො තෙ දිට්ඨිසූදන;

නමො තෙ සන්තිසුඛද, නමො තෙ සරණඞ්කර.

礼敬您，摧魔者，礼敬您，邪见破除者；礼敬您，寂静安乐赋予者，礼敬您，皈依引导者。

111.

111.

‘‘‘අනාථානං භවං නාථො, භීතානං අභයප්පදො;

විස්සාමභූමි සන්තානං, සරණං සරණෙසිනං’.

您是无依者的依怙，怖畏者的无畏施予者；您是疲惫者的安息处，寻求皈依者的皈依处。

112.

112.

‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, සන්ථවිත්වා මහාගුණං;

අවොචං වාදිසූදස්ස, ගතිං පප්පොමි භික්ඛුනො.

我以此等言语赞叹具大功德的正自觉者后，说道：“愿我证得瓦帝须达(Vādisūda)比丘之境地。”

113.

113.

‘‘තදා අවොච භගවා, අනන්තපටිභානවා;

‘යො සො බුද්ධං අභොජෙසි, සත්තාහං සහසාවකං.

那时，具无量辩才的世尊说道：“彼人曾于七日中，供养佛陀及其声闻弟子，

114.

114.

‘‘‘ගුණඤ්ච මෙ පකිත්තෙසි, පසන්නො සෙහි පාණිභි;

එසො පත්ථයතෙ ඨානං, වාදිසූදස්ස භික්ඛුනො.

“又以欢喜心称扬我的功德；此人祈愿获得瓦帝须达(Vādisūda)比丘之位。

115.

115.

‘‘‘අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං;

දෙවමානුසසම්පත්තිං, අනුභොත්වා අනප්පකං.

“于未来世，在享受了无量天人福报后，你将得偿此心愿。

116.

116.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有一位导师出现于世，他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族，名为乔达摩(Gotama)。

117.

117.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

වඞ්ගීසො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“于其法中，他将是法所生的真子、法嗣；他名为梵耆娑(Vaṅgīsa)，将成为导师的声闻弟子。”

118.

118.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

පච්චයෙහි උපට්ඨාසිං, මෙත්තචිත්තො තථාගතං.

听闻此言，我心生欢喜，从那时起，我怀着慈心，一生以四事资具侍奉那位胜者、如来。

119.

119.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තුසිතං අගමාසහං.

因彼善业以及意愿与决意，我舍弃人身后，得生兜率天。

120.

120.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං;

පච්චාජාතො යදා ආසිං, ජාතියා සත්තවස්සිකො.

如今在此最后一生，我出生于婆罗门族；当我七岁时，

121.

121.

‘‘සබ්බවෙදවිදූ ජාතො, වාදසත්ථවිසාරදො;

වාදිස්සරො චිත්තකථී, පරවාදප්පමද්දනො.

我已通晓一切吠陀，精通论议之学；我是言论之主，言辞巧妙，能折服他人之论。

122.

122.

‘‘වඞ්ගෙ ජාතොති වඞ්ගීසො, වචනෙ ඉස්සරොති වා;

වඞ්ගීසො ඉති මෙ නාමං, අභවී ලොකසම්මතං.

因生于婆伽国(Vaṅga)而名梵耆娑(Vaṅgīsa)，或因于言语(vacana)为自在主(issara)；如是，我名梵耆娑，为世人所公认。

123.

123.

‘‘යදාහං [Pg.153] විඤ්ඤුතං පත්තො, ඨිතො පඨමයොබ්බනෙ;

තදා රාජගහෙ රම්මෙ, සාරිපුත්තමහද්දසං.

当我到达聪慧之年，正值初青年华，那时在悦意的王舍城(Rājagaha)中，我见到了舍利弗(Sāriputta)。

පඤ්චවීසතිමං භාණවාරං.

第二十五诵品。

124.

124.

‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තං තං, පත්තපාණිං සුසංවුතං;

අලොලක්ඛිං මිතභාණිං, යුගමත්තං නිදක්ඛිතං.

我见到他为乞食而行，手持着钵，善于防护，眼不乱瞟，言语适度，视线仅及一轭之远。

125.

125.

‘‘තං දිස්වා විම්හිතො හුත්වා, අවොචං මමනුච්ඡවං ;

කණිකාරංව නිචිතං, චිත්තං ගාථාපදං අහං.

见到他后，我心生惊叹，便说出了一首适合于我、辞藻华美如翅子树花(kaṇikāra)的偈颂。

126.

126.

‘‘ආචික්ඛි සො මෙ සත්ථාරං, සම්බුද්ධං ලොකනායකං;

තදා සො පණ්ඩිතො වීරො, උත්තරිං සමවොච මෙ.

他向我开示了导师、正自觉者、世间引导者；那时，那位贤者、勇者进一步对我说法。

127.

127.

‘‘විරාගසංහිතං වාක්‍යං, කත්වා දුද්දසමුත්තමං;

විචිත්තපටිභානෙහි, තොසිතො තෙන තාදිනා.

他以离贪相应的言语，阐明了难见之至上（法）；我被那位如是者以种种奇巧的辩才所取悦。

128.

128.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ‘පබ්බාජෙහී’ති මං බ්‍රවි;

තතො මං ස මහාපඤ්ඤො, බුද්ධසෙට්ඨමුපානයි.

我俯首顶礼其双足，并说道：“请让我出家！”于是那位大慧者将我引至最胜佛陀处。

129.

129.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, නිසීදිං සත්ථු සන්තිකෙ;

මමාහ වදතං සෙට්ඨො, කච්චි වඞ්ගීස ජානාසි.

我以头顶礼导师足，坐于世尊之近侧。言说者中最胜者对我说道：“婆耆舍，你是否知晓任何技艺？”

130.

130.

‘‘කිඤ්චි සිප්පන්ති තස්සාහං, ‘ජානාමී’ති ච අබ්‍රවිං;

මතසීසං වනච්ඡුද්ධං, අපි බාරසවස්සිකං;

我对他答道：“我能辨识弃于林中，纵然已历十二年的死者头骨。”

තව විජ්ජාවිසෙසෙන, සචෙ සක්කොසි වාචය.

“若汝能以殊胜技艺，试为我诵说。”

131.

131.

‘‘ආමොති මෙ පටිඤ්ඤාතෙ, තීණි සීසානි දස්සයි;

නිරයනරදෙවෙසු, උපපන්නෙ අවාචයිං.

当我应允“诚然”时，他向我展示了三颗头颅；我诵说了投生于地狱、人间和天界者的情况。

132.

132.

‘‘තදා ඛීණාසවස්සෙව, සීසං දස්සෙසි නායකො;

තතොහං විහතාරබ්භො, පබ්බජ්ජං සමයාචිසං.

那时，导师向我展示了漏尽者的头颅；于是我（的技艺）无用武之地，便恳求出家。

133.

133.

‘‘පබ්බජිත්වාන සුගතං, සන්ථවාමි තහිං තහිං;

තතො මං කබ්බවිත්තොසි, උජ්ඣායන්තිහ භික්ඛවො.

我出家后，处处赞叹善逝；于是比丘们在此对我抱怨说：“此人耽于作诗。”

134.

134.

‘‘තතො [Pg.154] වීමංසනත්ථං මෙ, ආහ බුද්ධො විනායකො;

තක්කිකා පනිමා ගාථා, ඨානසො පටිභන්ති තං.

其后，为探察我故，调御者佛陀说道：“这些偈颂是汝思量而成，还是应时对汝显现？”

135.

135.

‘‘න කබ්බවිත්තොහං වීර, ඨානසො පටිභන්ති මං;

තෙන හි දානි වඞ්ගීස, ඨානසො සන්ථවාහි මං.

“勇者啊！我非耽于作诗者，此等偈颂是应时对我显现。”“婆耆舍，既然如此，现在你就应时地赞叹我吧。”

136.

136.

‘‘තදාහං සන්ථවිං වීරං, ගාථාහි ඉසිසත්තමං;

ඨානසො මෙ තදා තුට්ඨො, ජිනො අග්ගෙ ඨපෙසි මං.

于是我以偈颂，应时地赞叹勇者、最胜仙人。彼时胜者因我而心生欢喜，将我置于第一位。

137.

137.

‘‘පටිභානෙන චිත්තෙන, අඤ්ඤෙසමතිමඤ්ඤහං;

පෙසලෙ තෙන සංවිග්ගො, අරහත්තමපාපුණිං.

我曾以奇巧之辩才，轻慢其他具德者；我因此而生悚惧心，证得了阿罗汉果。

138.

138.

‘‘‘පටිභානවතං අග්ගො, අඤ්ඤො කොචි න විජ්ජති;

යථායං භික්ඛු වඞ්ගීසො, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’.

“在具辩才者中，此婆耆舍比丘为第一，无有任何其他（能及）者。比丘们，你们当如是忆持。”

139.

139.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

十万劫前所造之业，于此生向我示现其果；我已如离弦之箭，焚尽我的烦恼。

140.

140.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

141.

141.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此实善来……佛陀之教我已行。

142.

142.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已获得……佛陀之教我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වඞ්ගීසො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿婆耆舍长老

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

වඞ්ගීසත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

婆耆舍长老本行第四。

5. නන්දකත්ථෙරඅපදානං

5. 南达咖长老本行

143.

143.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲华上之胜者，于一切法具慧眼；于此十万劫前，彼引导者已出世。

144.

144.

‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො;

අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ.

为一切有情之利益安乐，最胜言说者、人中之豪杰，为天人世间之福祉而行道。

145.

145.

‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණභතො ජිනො;

පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසා සබ්බාසු විස්සුතො.

声誉卓著，具足吉祥，美誉远扬之胜者；受一切世间供养，名闻十方。

146.

146.

‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො [Pg.155] සො, වීතිවත්තකථංකථො;

පරිපුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.

他已度过疑网，超越犹豫；心意圆满，证得无上正等觉。

147.

147.

‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො;

අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී.

令未生之道生起之人中无上者；宣说未曾宣说者，令未曾生起者生起。

148.

148.

‘‘මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ ච, මග්ගක්ඛායී නරාසභො;

මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො.

知晓道者、通达道者，宣说道者，人中之雄；善于道之导师，调御者中之最上者。

149.

149.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

那时大悲导师宣说正法；拔济沉溺于欲泥之诸有情。

150.

150.

‘‘භික්ඛුනීනං ඔවදනෙ, සාවකං සෙට්ඨසම්මතං;

වණ්ණයං එතදග්ගම්හි, පඤ්ඤපෙසි මහාමුනි.

大牟尼赞叹于教诫比丘尼方面被公认为最胜的声闻，并立其于“第一”之位。

151.

151.

‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතො, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

භොජයිත්වා සසඞ්ඝං තං, පත්ථයිං ඨානමුත්තමං.

闻此我心欢喜，邀请如来，供养彼及僧伽，我希求此最上之位。

152.

152.

‘‘තදා පමුදිතො නාථො, මං අවොච මහාඉසි;

‘සුඛී භවස්සු දීඝාවු, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

那时欢喜之导师、大仙对我言道：“愿汝安乐长寿，汝将获得此心愿。”

153.

153.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

十万劫后，于奥嘎咖(Okkāka)王族中，将有导师出世，其姓为乔达摩(Gotama)。

154.

154.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

නන්දකො නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

彼于法为继承人，法所化生之亲子，其名为南达咖(Nandaka)，将成导师之声闻。

155.

155.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහං.

由彼善作业，以及意与愿，舍弃此人身，我往忉利天。

156.

156.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරෙ වරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

如今于此最后生，我生于长者之家；于舍卫城(Sāvatthī)胜都，富饶丰裕财富多。

157.

157.

‘‘පුරප්පවෙසෙ සුගතං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

ජෙතාරාමපටිග්ගාහෙ, පබ්බජිං අනගාරියං.

于城门处见善逝，我心惊奇而赞叹；于祇陀林中，出家而入无家。

158.

158.

‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

තතොහං තිණ්ණසංසාරො, සාසිතො සබ්බදස්සිනා.

未过甚久，我即证得阿罗汉果；蒙一切知者教导，我已渡过轮回。

159.

159.

‘‘භික්ඛුනීනං [Pg.156] ධම්මකථං, පටිපුච්ඡාකරිං අහං;

සාසිතා තා මයා සබ්බා, අභවිංසු අනාසවා.

我为诸比丘尼说法，回答其问；彼等皆由我教导，尽成无漏者。

160.

160.

‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, තදා තුට්ඨො මහාහිතො;

භික්ඛුනීනං ඔවදතං, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි මං.

尔时，大益者心生欢喜，于教诫比丘尼者中，置我于第一位。

161.

161.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

十万劫前所造业，于此向我示其果；我已如离弦之箭，焚尽我的诸烦恼。

162.

162.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

163.

163.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀教法我已行。

164.

164.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නන්දකො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿南达咖长老如是说此诸偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是宣说。

නන්දකත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

南达咖长老本行谭第五。

6. කාළුදායිත්ථෙරඅපදානං

6. 黑优陀夷长老本行谭

165.

165.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

胜者巴多穆塔拉(Padumuttara)，于一切法具眼目；十万劫于此劫前，彼引导者出世间。

166.

166.

‘‘නායකානං වරො සත්ථා, ගුණාගුණවිදූ ජිනො;

කතඤ්ඤූ කතවෙදී ච, තිත්ථෙ යොජෙති පාණිනෙ.

导师中之最上者，知德与非德之胜者；知恩且报恩，令有情至于彼岸。

167.

167.

‘‘සබ්බඤ්ඤුතෙන ඤාණෙන, තුලයිත්වා දයාසයො;

දෙසෙති පවරං ධම්මං, අනන්තගුණසඤ්චයො.

彼慈悲之所依，无量功德之积聚，以一切知智权衡，宣说最上之正法。

168.

168.

‘‘ස කදාචි මහාවීරො, අනන්තජිනසංසරි ;

දෙසෙති මධුරං ධම්මං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං.

彼大雄者，无边胜利之行者，时而宣说甘美法，与四圣谛相应。

169.

169.

‘‘සුත්වාන තං ධම්මවරං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං;

පාණසතසහස්සානං, ධම්මාභිසමයො අහු.

闻彼最上法，初中后皆善；十万有情众，得现观正法。

170.

170.

‘‘නින්නාදිතා තදා භූමි, ගජ්ජිංසු ච පයොධරා;

සාධුකාරං පවත්තිංසු, දෙවබ්‍රහ්මනරාසුරා.

尔时大地皆回响，云雨雷鸣亦震响；天、人、梵、阿修罗，皆发善哉之赞叹。

171.

171.

‘‘‘අහො [Pg.157] කාරුණිකො සත්ථා, අහො සද්ධම්මදෙසනා;

අහො භවසමුද්දම්හි, නිමුග්ගෙ උද්ධරී ජිනො’.

“善哉，导师何其悲悯！善哉，正法之开示！善哉，胜者拔济沉溺于有海者！”

172.

172.

‘‘එවං පවෙදජාතෙසු, සනරාමරබ්‍රහ්මසු;

කුලප්පසාදකානග්ගං, සාවකං වණ්ණයී ජිනො.

如是，于人、天、梵众感动之时，胜者赞叹一弟子，为令家族生信者中之第一。

173.

173.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතොමච්චකුලෙ අහුං;

පාසාදිකො දස්සනියො, පහූතධනධඤ්ඤවා.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī)，生于人间一族中；容貌端正令人喜，财富谷物皆丰足。

174.

174.

‘‘හංසාරාමමුපෙච්චාහං, වන්දිත්වා තං තථාගතං;

සුණිත්වා මධුරං ධම්මං, කාරං කත්වා ච තාදිනො.

我趋天鹅园，顶礼彼如来；听闻甘美法，并供养如是者。

175.

175.

‘‘නිපච්ච පාදමූලෙහං, ඉමං වචනමබ්‍රවිං;

‘කුලප්පසාදකානග්ගො, යො තයා සන්ථුතො මුනෙ.

我稽首彼足下，而说如是之言：“牟尼！您所赞叹，令家族生信者中，彼位最上之人，

176.

176.

‘‘‘තාදිසො හොමහං වීර, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ’;

තදා මහාකාරුණිකො, සිඤ්චන්තො වා මතෙන මං.

“英雄啊，愿我能像他那样，在最胜佛陀的教法中。”那时，大悲者犹如以甘露遍洒于我，

177.

177.

‘‘ආහ මං ‘පුත්ත උත්තිට්ඨ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං;

කථං නාම ජිනෙ කාරං, කත්වාන විඵලො සියා.

对我说道：“孩子，起来！你将实现你的心愿。对胜者作了奉献后，怎么可能会没有结果呢？

178.

178.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将生于奥嘎咖（Okkāka）族，名为乔达摩（Gotama）的一位导师将出现于世。

179.

179.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

උදායි නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“他将是法的继承人，是法所生的亲子，他将名为优陀夷（Udāyī），成为那位导师的声闻弟子。”

180.

180.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

听了这话，我心生欢喜，在那一生中，我尽形寿以慈心和资具侍奉那位胜者、那位调御者。

181.

181.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以那业的果报，以及我的思与愿，在舍弃人身后，我往生到三十三天。

182.

182.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ;

ජාතො මහාමච්චකුලෙ, සුද්ධොදනමහීපතෙ.

如今，在我最后的一生，在悦人的迦毗罗卫（Kapilavatthu），我生于净饭王（Suddhodana）的大臣家。

183.

183.

‘‘තදා අජායි සිද්ධත්ථො, රම්මෙ ලුම්බිනිකානනෙ;

හිතාය සබ්බලොකස්ස, සුඛාය ච නරාසභො.

那时，悉达多（Siddhattha）诞生在悦人的蓝毗尼（Lumbinī）园中；为了所有世间的利益与安乐，那位人中之雄诞生了。

184.

184.

‘‘තදහෙව [Pg.158] අහං ජාතො, සහ තෙනෙව වඩ්ඪිතො;

පියො සහායො දයිතො, වියත්තො නීතිකොවිදො.

我与他同日出生，与他一同长大；是一位亲爱、挚爱的同伴，多才多艺，善于谋略。

185.

185.

‘‘එකූනතිංසො වයසා, නික්ඛමිත්වා අගාරතො ;

ඡබ්බස්සං වීතිනාමෙත්වා, ආසි බුද්ධො විනායකො.

二十九岁时，他舍离家庭，经过六年，成为了佛陀，那位调御者。

186.

186.

‘‘ජෙත්වා සසෙනකං මාරං, ඛෙපයිත්වාන ආසවෙ;

භවණ්ණවං තරිත්වාන, බුද්ධො ආසි සදෙවකෙ.

战胜了魔罗（Māra）及其军队，灭尽了诸漏，渡过了有海后，他在天人世间中成为了佛陀。

187.

187.

‘‘ඉසිව්හයං ගමිත්වාන, විනෙත්වා පඤ්චවග්ගියෙ;

තතො විනෙසි භගවා, ගන්ත්වා ගන්ත්වා තහිං තහිං.

他去了仙人堕处（Isipatana），调伏了五比丘，然后世尊去到各处，一路调伏〔众生〕。

188.

188.

‘‘වෙනෙය්‍යෙ විනයන්තො සො, සඞ්ගණ්හන්තො සදෙවකං;

උපෙච්ච මගධෙ ගිරිං, විහරිත්ථ තදා ජිනො.

他调伏着可被调伏者，摄受着天人世间，胜者来到摩揭陀（Magadha）的山中，并安住于彼。

189.

189.

‘‘තදා සුද්ධොදනෙනාහං, භූමිපාලෙන පෙසිතො;

ගන්ත්වා දිස්වා දසබලං, පබ්බජිත්වාරහා අහුං.

那时，我被净饭王（Suddhodana）派遣；见到十力者后，我出家并成为阿罗汉。

190.

190.

‘‘තදා මහෙසිං යාචිත්වා, පාපයිං කපිලව්හයං;

තතො පුරාහං ගන්ත්වාන, පසාදෙසිං මහාකුලං.

那时，我请求大仙，请他来到迦毗罗卫城；我先于他前往，令释迦大族生起净信。

191.

191.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, මං මහාපරිසාය සො ;

කුලප්පසාදකානග්ගං, පඤ්ඤාපෙසි විනායකො.

胜者对我的此项功德感到满意，那位调御者在大众之中，宣称我为“令家族生信者中的最上者”。

192.

192.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

193.

193.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“于我实善来……佛陀之教法，我已善奉行。

194.

194.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教法，我已善奉行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාළුදායිථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿黑优陀夷长老诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

කාළුදායිත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

黑优陀夷长老本行第六。

7. අභයත්ථෙරඅපදානං

7. 无畏长老本行

195.

195.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“胜者号莲上，于诸法有眼，于此十万劫，导师出世间。

196.

196.

‘‘සරණගමනෙ [Pg.159] කිඤ්චි, නිවෙසෙසි තථාගතො;

කිඤ්චි සීලෙ නිවෙසෙසි, දසකම්මපථුත්තමෙ.

“如来令众生，安住于归依，或令住于戒，最上十业道。

197.

197.

‘‘දෙති කස්සචි සො වීරො, සාමඤ්ඤඵලමුත්තමං;

සමාපත්තී තථා අට්ඨ, තිස්සො විජ්ජා පවච්ඡති.

“彼勇者施与，或人上沙门果，以及八等至，亦授三明。

198.

198.

‘‘ඡළභිඤ්ඤාසු යොජෙසි, කිඤ්චි සත්තං නරුත්තමො;

දෙති කස්සචි නාථො සො, චතස්සො පටිසම්භිදා.

“人中之最上，令有情获六神通，彼怙主施与，或人四无碍解。

199.

199.

‘‘බොධනෙය්‍යං පජං දිස්වා, අසඞ්ඛෙය්‍යම්පි යොජනං ;

ඛණෙන උපගන්ත්වාන, විනෙති නරසාරථි.

“见可教化众，虽在无量由旬外，人中调御者，刹那即至而调伏。

200.

200.

‘‘තදාහං හංසවතියං, අහොසිං බ්‍රාහ්මණත්‍රජො;

පාරගූ සබ්බවෙදානං, වෙය්‍යාකරණසම්මතො.

“尔时在天鹅城，我为婆罗门子，通达一切吠陀，被誉为语法家。

201.

201.

‘‘නිරුත්තියා ච කුසලො, නිඝණ්ඩුම්හි විසාරදො;

පදකො කෙටුභවිදූ, ඡන්දොවිචිතිකොවිදො.

“我亦善于语源学，精通词汇学，通晓词法，知晓修辞学，且善于韵律学。

202.

202.

‘‘ජඞ්ඝාවිහාරං විචරං, හංසාරාමමුපෙච්චහං;

අද්දසං වරදං සෙට්ඨං, මහාජනපුරක්ඛතං.

“我徒步游行时，来到天鹅园，见到施予胜恩者，为大众所围绕。

203.

203.

‘‘දෙසෙන්තං විරජං ධම්මං, පච්චනීකමතී අහං;

උපෙත්වා තස්ස කල්‍යාණං, සුත්වාන විමලං අහං.

“他宣说离尘之法，我却心怀敌意；但我趋前听闻其善妙无垢之语。

204.

204.

‘‘බ්‍යාහතං පුනරුත්තං වා, අපත්ථං වා නිරත්ථකං;

නාද්දසං තස්ස මුනිනො, තතො පබ්බජිතො අහං.

“于彼牟尼之言教，我未见矛盾、重复、无义或无益之语，是故我出家。

205.

205.

‘‘නචිරෙනෙව කාලෙන, සබ්බසත්තවිසාරදො;

නිපුණො බුද්ධවචනෙ, අහොසිං ගුණිසම්මතො.

“为时实不久，我已精通一切论典，于佛语善巧，被誉为具德者。

206.

206.

‘‘තදා චතස්සො ගාථායො, ගන්ථයිත්වා සුබ්‍යඤ්ජනා;

සන්ථවිත්වා තිලොකග්ගං, දෙසයිස්සං දිනෙ දිනෙ.

“那时，我以优美的文句编缀了四首偈颂，赞颂三界之首，日复一日地诵说。

207.

207.

‘‘විරත්තොසි මහාවීරො, සංසාරෙ සභයෙ වසං;

කරුණාය න නිබ්බායි, තතො කාරුණිකො මුනි.

“‘大英雄，汝已离欲，然住于可畏轮回中；因悲悯而不入涅槃，是故牟尼具大悲。’

208.

208.

‘‘පුථුජ්ජනො වයො සන්තො, න කිලෙසවසො අහු;

සම්පජානො සතියුත්තො, තස්මා එසො අචින්තියො.

“‘虽曾为凡夫，不为烦恼制，具足正知念，是故不可思议。’

209.

209.

‘‘දුබ්බලානි [Pg.160] කිලෙසානි, යස්සාසයගතානි මෙ;

ඤාණග්ගිපරිදඩ්ඪානි, න ඛීයිංසු තමබ්භුතං.

“彼（佛陀）意欲所至，微弱诸烦恼，已为智慧火所焚；彼等无穷尽，此乃稀有。”

210.

210.

‘‘යො සබ්බලොකස්ස ගරු, ලොකො යස්ස තථා ගරු;

තථාපි ලොකාචරියො, ලොකො තස්සානුවත්තකො.

“彼为一切世间师，世间亦如是敬彼；是故亦为世间导，世间乃随彼行。”

211.

211.

‘‘එවමාදීහි සම්බුද්ධං, කිත්තයං ධම්මදෙසනං;

යාවජීවං කරිත්වාන, ගතො සග්ගං තතො චුතො.

如是以此等偈，赞颂等正觉者，尽其一生行此，自彼处死殁后，往生天界。

212.

212.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිකිත්තයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

十万劫前，我曾赞颂佛；我不知有恶趣，此乃赞颂之果报。

213.

213.

‘‘දෙවලොකෙ මහාරජ්ජං, පාදෙසිං කඤ්චනග්ඝියං ;

චක්කවත්තී මහාරජ්ජං, බහුසොනුභවිං අහං.

我曾于天界，成就如金柱般之大王位；我亦曾多次，体验转轮王之大王位。

214.

214.

‘‘දුවෙ භවෙ පජායාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

我仅生于二有，或天界或人间；我不知有他趣，此乃赞颂之果报。

215.

215.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ අථ බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, කිත්තනාය ඉදං ඵලං.

我仅生于二种姓，刹帝利与婆罗门；不生于卑贱家，此乃赞颂之果报。

216.

216.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

රඤ්ඤොහං බිම්බිසාරස්ස, පුත්තො නාමෙන චාභයො.

而今于最后有，于最上之山城（Giribbaja），我为频婆娑罗王之子，名为无畏（Abhaya）。

217.

217.

‘‘පාපමිත්තවසං ගන්ත්වා, නිගණ්ඨෙන විමොහිතො;

පෙසිතො නාටපුත්තෙන, බුද්ධසෙට්ඨමුපෙච්චහං.

我随恶友之欲，为尼乾陀若提子（Nigaṇṭha Nāṭaputta）所惑，受其派遣，我乃前往最胜佛陀处。

218.

218.

‘‘පුච්ඡිත්වා නිපුණං පඤ්හං, සුත්වා බ්‍යාකරණුත්තමං;

පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

我问微妙之问，听闻最上之答；出家后为时不久，我即证得阿罗汉果。

219.

219.

‘‘කිත්තයිත්වා ජිනවරං, කිත්තිතො හොමි සබ්බදා;

සුගන්ධදෙහවදනො, ආසිං සුඛසමප්පිතො.

赞颂最胜之胜者，我恒常受赞颂；身与口皆芬芳，我已圆满安乐。

220.

220.

‘‘තික්ඛහාසලහුපඤ්ඤො, මහාපඤ්ඤො තථෙවහං;

විචිත්තපටිභානො ච, තස්ස කම්මස්ස වාහසා.

我具敏锐、欢喜、轻快之慧，我亦具大智慧；亦有种种辩才，皆因彼业之力。

221.

221.

‘‘අභිත්ථවිත්වා පදුමුත්තරාහං, පසන්නචිත්තො අසමං සයම්භුං;

න ගච්ඡි කප්පානි අපායභූමිං, සතං සහස්සානි බලෙන තස්ස.

我以净信心，赞颂无等伦、自觉之莲华上佛（Padumuttara）；以彼（业）之力，十万劫中，我未曾至恶趣地。

222.

222.

‘‘කිලෙසා [Pg.161] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

223.

223.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来诚善来……佛陀之教法我已行。

224.

224.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අභයො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿无畏长老宣说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

අභයත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

无畏长老本行第七。

8. ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරඅපදානං

8. 路摩舍羌耆耶长老本行

225.

225.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，婆罗门族裔，具大名望，言说者中最胜，名为迦叶(Kassapa)之佛出世。

226.

226.

‘‘තදාහං චන්දනො චෙව, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

ආපාණකොටිකං ධම්මං, පූරයිත්වාන සාසනෙ.

那时，我与旃檀(Candana)皆于教法中出家，于教法中尽形寿圆满修行正法。

227.

227.

‘‘තතො චුතා සන්තුසිතං, උපපන්නා උභො මයං;

තත්ථ දිබ්බෙහි නච්චෙහි, ගීතෙහි වාදිතෙහි ච.

从彼处死殁，我等二人投生于兜率天(Santusita)；于彼天界，享受天界之舞蹈、歌咏与音乐。

228.

228.

‘‘රූපාදිදසහඞ්ගෙහි, අභිභොත්වාන සෙසකෙ;

යාවතායුං වසිත්වාන, අනුභොත්වා මහාසුඛං.

以色等十种天界功德，超越其余天人，住满寿量，体验极大安乐。

229.

229.

‘‘තතො චවිත්වා තිදසං, චන්දනො උපපජ්ජථ;

අහං කපිලවත්ථුස්මිං, අජායිං සාකියත්‍රජො.

从兜率天死殁后，旃檀投生于三十三天(Tāvatiṃsa)；我则于迦毗罗卫(Kapilavatthu)出生，成为释迦族王子。

230.

230.

‘‘යදා උදායිත්ථෙරෙන, අජ්ඣිට්ඨො ලොකනායකො;

අනුකම්පිය සක්‍යානං, උපෙසි කපිලව්හයං.

当时，世间导师应优陀夷(Udāyī)长老之请，为怜悯释迦族，前往名为迦毗罗卫之城。

231.

231.

‘‘තදාතිමානිනො සක්‍යා, න බුද්ධස්ස ගුණඤ්ඤුනො;

පණමන්ති න සම්බුද්ධං, ජාතිථද්ධා අනාදරා.

那时，释迦族人极为傲慢，不知佛陀功德，因种姓而顽固，毫无敬意，不礼敬正自觉者。

232.

232.

‘‘තෙසං සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, ආකාසෙ චඞ්කමී ජිනො;

පජ්ජුන්නො විය වස්සිත්ථ, පජ්ජලිත්ථ යථා සිඛී.

了知彼等心意，胜者于空中经行；如雨云(Pajjunna)普降法雨，如火焰炽燃光明。

233.

233.

‘‘දස්සෙත්වා රූපමතුලං, පුන අන්තරධායථ;

එකොපි හුත්වා බහුධා, අහොසි පුනරෙකකො.

示现无与伦比之色身，复又隐没不见；由一化为众多，复又由众多化为一。

234.

234.

‘‘අන්ධකාරං [Pg.162] පකාසඤ්ච, දස්සයිත්වා අනෙකධා;

පාටිහෙරං කරිත්වාන, විනයී ඤාතකෙ මුනි.

示现种种黑暗与光明，行此神通变化后，牟尼调伏其亲族。

235.

235.

‘‘චාතුද්දීපො මහාමෙඝො, තාවදෙව පවස්සථ;

තදා හි ජාතකං බුද්ධො, වෙස්සන්තරමදෙසයි.

其时，大云雨遍四洲；佛陀即宣说《韦桑达拉(Vessantara)本生》。

236.

236.

‘‘තදා තෙ ඛත්තියා සබ්බෙ, නිහන්ත්වා ජාතිජං මදං;

උපෙසුං සරණං බුද්ධං, ආහ සුද්ධොදනො තදා.

那时，所有刹帝利皆摧毁其种姓之慢，前来皈依佛陀。其时，净饭王(Suddhodana)说道：

237.

237.

‘‘‘ඉදං තතියං තව භූරිපඤ්ඤ, පාදානි වන්දාමි සමන්තචක්ඛු;

යදාභිජාතො පථවී පකම්පයී, යදා ච තං නජ්ජහි ජම්බුඡායා’.

“具广大慧者，具足遍眼者，我今礼敬您双足，此为第三次。当您诞生大地摇动时，我曾礼敬；当阎浮树影不曾离开您时，我亦曾礼敬。”

238.

238.

‘‘තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා විම්හිතමානසො;

පබ්බජිත්වාන තත්ථෙව, නිවසිං මාතුපූජකො.

那时，我见到佛陀的威力，内心惊叹，便就在彼处出家，住于奉侍母亲。

239.

239.

‘‘චන්දනො දෙවපුත්තො මං, උපගන්ත්වානුපුච්ඡථ;

භද්දෙකරත්තස්ස තදා, සඞ්ඛෙපවිත්ථාරං නයං.

那时，天子旃檀(Candana)前来问我，关于《贤善一夜经》(Bhaddekaratta Sutta)的纲要与广释之法。

240.

240.

‘‘චොදිතොහං තදා තෙන, උපෙච්ච නරනායකං;

භද්දෙකරත්තං සුත්වාන, සංවිග්ගො වනමාමකො.

那时，我因他所劝请，便去拜见人中导师；听闻《贤善一夜经》后，我心生紧迫之感，喜爱林间独住。

241.

241.

‘‘තදා මාතරමපුච්ඡිං, වනෙ වච්ඡාමි එකකො;

සුඛුමාලොති මෙ මාතා, වාරයී තං තදා වචං.

“那时我向母亲请求：‘我愿独自住于林中。’我的母亲因我娇贵而阻止，那时我如是说：

242.

242.

‘‘කාසං කුසං පොටකිලං, උසීරං මුඤ්ජපබ්බජං ;

උරසා පනුදිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහයං.

“为培育远离，我将以胸膛，芟除迦娑草、俱萨草、波吒耆罗草、乌私罗草、文叉草与白拔叉草。”

243.

243.

‘‘තදා වනං පවිට්ඨොහං, සරිත්වා ජිනසාසනං;

භද්දෙකරත්තඔවාදං, අරහත්තමපාපුණිං.

“那时我进入林中，忆念着胜者之教，即一夜贤者之教诫，我证得了阿罗汉果。

244.

244.

‘‘‘අතීතං නාන්වාගමෙය්‍ය, නප්පටිකඞ්ඛෙ අනාගතං;

යදතීතං පහීනං තං, අප්පත්තඤ්ච අනාගතං.

“‘不应追忆过去，不应期盼未来；过去事已断舍，未来者尚未到来。

245.

245.

‘‘‘පච්චුප්පන්නඤ්ච යො ධම්මං, තත්ථ තත්ථ විපස්සති;

අසංහීරං අසංකුප්පං, තං විද්වා මනුබ්‍රූහයෙ.

“于现在之法，随处善观察，不动摇不坏，智者应培育。

246.

246.

‘‘‘අජ්ජෙව කිච්චමාතප්පං, කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ;

න හි නො සඞ්ගරං තෙන, මහාසෙනෙන මච්චුනා.

“今日即应精勤，谁知明日死？我等与彼死神大军，实无任何约定。

247.

247.

‘‘‘එවංවිහාරිං [Pg.163] ආතාපිං, අහොරත්තමතන්දිතං;

තං වෙ භද්දෙකරත්තොති, සන්තො ආචික්ඛතෙ මුනි’.

“如是住者勤精进，昼夜不懈怠，寂静牟尼称此人，实为一夜贤。”’

248.

248.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

249.

249.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀之教法，我已圆满行。

250.

250.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解已证得……佛陀之教法，我已圆满行。”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලොමසකඞ්ගියො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿龙马僧耆耶长老，诵说此等偈颂……

අභාසිත්ථාති.

……如是说已。

ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

龙马僧耆耶长老本行第八竟。

9. වනවච්ඡත්ථෙරඅපදානං

9. 婆那婆蹉长老本行

251.

251.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“于此贤劫中，有婆罗门裔，具大名称，名为迦叶，为最胜说者，出兴于世。

252.

252.

‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ;

යාවජීවං චරිත්වාන, බ්‍රහ්මචාරං තතො චුතො.

“那时我于彼佛教法中出家，尽形寿修行梵行，自彼处命终。

253.

253.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“因彼善作业，以及思与愿，舍弃此人身，我往生忉利天。

254.

254.

‘‘තතො චුතො අරඤ්ඤම්හි, කපොතො ආසහං තහිං;

වසතෙ ගුණසම්පන්නො, භික්ඛු ඣානරතො සදා.

“自彼处命终，我于林野中，成为一只鸽；彼处常住一位具德比丘，恒常乐于禅定。

255.

255.

‘‘මෙත්තචිත්තො කාරුණිකො, සදා පමුදිතානනො;

උපෙක්ඛකො මහාවීරො, අප්පමඤ්ඤාසු කොවිදො.

“彼具慈心与悲悯，常怀喜悦之容颜，具足舍心大精进，善巧通达四无量。

256.

256.

‘‘විනීවරණසඞ්කප්පෙ, සබ්බසත්තහිතාසයෙ;

විසට්ඨො නචිරෙනාසිං, තස්මිං සුගතසාවකෙ.

“彼心意念离诸盖，志求一切有情利，于彼善逝之声闻，不久我即生信赖。”

257.

257.

‘‘උපෙච්ච පාදමූලම්හි, නිසින්නස්ස තදාස්සමෙ;

කදාචි සාමිසං දෙති, ධම්මං දෙසෙසි චෙකදා.

那时，我走近坐于其足下，他有时施予我食物，有时为我说法。

258.

258.

‘‘තදා විපුලපෙමෙන, උපාසිත්වා ජිනත්‍රජං;

තතො චුතො ගතො සග්ගං, පවාසො සඝරං යථා.

那时，我以广大的爱意侍奉佛子，自彼处命终后生于天界，犹如远行之人返回自家。

259.

259.

‘‘සග්ගා [Pg.164] චුතො මනුස්සෙසු, නිබ්බත්තො පුඤ්ඤකම්මුනා;

අගාරං ඡඩ්ඩයිත්වාන, පබ්බජිං බහුසො අහං.

从天界命终后，因福业故，我重生于人间；我曾多次舍家出家。

260.

260.

‘‘සමණො තාපසො විප්පො, පරිබ්බජො තථෙවහං;

හුත්වා වසිං අරඤ්ඤම්හි, අනෙකසතසො අහං.

我曾为沙门、苦行者、婆罗门，以及游方者；我曾数百次，居住在森林中。

261.

261.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, රම්මෙ කපිලවත්ථවෙ;

වච්ඡගොත්තො දිජො තස්ස, ජායාය අහමොක්කමිං.

如今在此最后生，于悦人的迦毗罗卫，我投生于瓦差种婆罗门之妻胎中。

262.

262.

‘‘මාතු මෙ දොහළො ආසි, තිරොකුච්ඡිගතස්ස මෙ;

ජායමානසමීපම්හි, වනවාසාය නිච්ඡයො.

当我尚在母胎时，我母亲生起一渴望；当生产临近时，她决意要住于森林。

263.

263.

‘‘තතො මෙ අජනී මාතා, රමණීයෙ වනන්තරෙ;

ගබ්භතො නික්ඛමන්තං මං, කාසායෙන පටිග්ගහුං.

于是母亲在悦人的林间将我生下；当我正出离母胎时，他们用袈裟将我接住。

264.

264.

‘‘තතො කුමාරො සිද්ධත්ථො, ජාතො සක්‍යකුලද්ධජො;

තස්ස මිත්තො පියො ආසිං, සංවිසට්ඨො සුමානියො.

那时，释迦族之旗帜——悉达多王子诞生了；我是他亲爱、亲密且备受珍视的朋友。

265.

265.

‘‘සත්තසාරෙභිනික්ඛන්තෙ, ඔහාය විපුලං යසං;

අහම්පි පබ්බජිත්වාන, හිමවන්තමුපාගමිං.

当众生之精华者舍弃广大荣耀而出家时，我也同样出了家，前往雪山。

266.

266.

‘‘වනාලයං භාවනීයං, කස්සපං ධුතවාදිකං;

දිස්වා සුත්වා ජිනුප්පාදං, උපෙසිං නරසාරථිං.

我见到林住者、值得尊敬、宣说头陀行的迦叶，听闻佛陀出世后，便去拜见那位人天导师。

267.

267.

‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සබ්බත්ථං සම්පකාසයං;

තතොහං පබ්බජිත්වාන, වනමෙව පුනාගමං.

他为我宣说法，阐明了一切义理；于是我出家之后，再次返回林间。

268.

268.

‘‘තත්ථාප්පමත්තො විහරං, ඡළභිඤ්ඤා අඵස්සයිං ;

අහො සුලද්ධලාභොම්හි, සුමිත්තෙනානුකම්පිතො.

我于彼处不放逸地住，证得六神通；啊，我得善利，为善友所悲悯！

269.

269.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已烧尽……我住于无漏。

270.

270.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……佛陀之教法已完成。

271.

271.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已完成。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වනවච්ඡො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿林瓦差长老诵此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说毕。

වනවච්ඡත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

林瓦差长老本行第九。

10. චූළසුගන්ධත්ථෙරඅපදානං

10. 小香长老本行

272.

272.

‘‘ඉමම්හි [Pg.165] භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门族裔、大名声者出世，其名与姓为迦叶，乃最胜说者。

273.

273.

‘‘අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, රංසිජාලසමොත්ථටො.

具足随形好，拥有三十二胜相；周身一寻光围绕，为光网所遍覆。

274.

274.

‘‘අස්සාසෙතා යථා චන්දො, සූරියොව පභඞ්කරො;

නිබ්බාපෙතා යථා මෙඝො, සාගරොව ගුණාකරො.

如月能慰安，如日能放光；如云能息灭，如海功德藏。

275.

275.

‘‘ධරණීරිව සීලෙන, හිමවාව සමාධිනා;

ආකාසො විය පඤ්ඤාය, අසඞ්ගො අනිලො යථා.

以戒如大地，以定如雪山；以慧如虚空，无著犹如风。

276.

276.

‘‘තදාහං බාරාණසියං, උපපන්නො මහාකුලෙ;

පහූතධනධඤ්ඤස්මිං, නානාරතනසඤ්චයෙ.

那时我生于波罗奈城(Bārāṇasī)，于一大家族中，财富谷物甚丰饶，积聚种种珍宝。

277.

277.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, නිසින්නං ලොකනායකං;

උපෙච්ච ධම්මමස්සොසිං, අමතංව මනොහරං.

我走近为大眷属所围绕、安坐着的世界导师，聆听那悦意之法，犹如不死甘露。

278.

278.

‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණධරො, සනක්ඛත්තොව චන්දිමා;

අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

具三十二相，如众星环绕之月；具足随形好，如盛开之娑罗树王。

279.

279.

‘‘රංසිජාලපරික්ඛිත්තො, දිත්තොව කනකාචලො;

බ්‍යාමප්පභාපරිවුතො, සතරංසී දිවාකරො.

为光网所围绕，犹如闪耀金山；为寻光所环绕，犹如百光之日。

280.

280.

‘‘සොණ්ණානනො ජිනවරො, සමණීව සිලුච්චයො;

කරුණාපුණ්ණහදයො, ගුණෙන විය සාගරො.

最胜者具黄金面，犹如翡翠之石山；内心充满大悲悯，功德浩瀚如海洋。

281.

281.

‘‘ලොකවිස්සුතකිත්ති ච, සිනෙරූව නගුත්තමො;

යසසා විත්ථතො වීරො, ආකාසසදිසො මුනි.

声誉闻达世间，如最胜山须弥山(Sineru)；英雄威名广布，牟尼如虚空。

282.

282.

‘‘අසඞ්ගචිත්තො සබ්බත්ථ, අනිලො විය නායකො;

පතිට්ඨා සබ්බභූතානං, මහීව මුනිසත්තමො.

领导者如风，于一切处心无执著；最胜牟尼如大地，为一切众生之依止。

283.

283.

‘‘අනුපලිත්තො ලොකෙන, තොයෙන පදුමං යථා;

කුවාදගච්ඡදහනො, අග්ගිඛන්ධොව සොභසි.

不为世间所染著，犹如莲花不著水；焚烧邪见之丛林，犹如火聚般炽盛。

284.

284.

‘‘අගධො විය සබ්බත්ථ, කිලෙසවිසනාසකො;

ගන්ධමාදනසෙලොව, ගුණගන්ධවිභූසිතො.

犹如良药于一切处，能除烦恼之毒；犹如香醉山(Gandhamādana)，以功德之香庄严。

285.

285.

‘‘ගුණානං [Pg.166] ආකරො වීරො, රතනානංව සාගරො;

සින්ධූව වනරාජීනං, කිලෙසමලහාරකො.

英雄是功德之源，犹如海洋是珍宝之藏；犹如大河涤荡林秽，能去除烦恼之垢。

286.

286.

‘‘විජයීව මහායොධො, මාරසෙනාවමද්දනො;

චක්කවත්තීව සො රාජා, බොජ්ඣඞ්ගරතනිස්සරො.

犹如胜利大将，能摧破魔罗军；犹如转轮圣王，为七觉支宝主。

287.

287.

‘‘මහාභිසක්කසඞ්කාසො, දොසබ්‍යාධිතිකිච්ඡකො;

සල්ලකත්තො යථා වෙජ්ජො, දිට්ඨිගණ්ඩවිඵාලකො.

犹如大医王，疗治瞋恚之疾；犹如外科医，切开邪见之痈。

288.

288.

‘‘සො තදා ලොකපජ්ජොතො, සනරාමරසක්කතො;

පරිසාසු නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසයතෙ ජිනො.

彼时，世间之光，人天所共尊敬，胜者于诸会众中，如人中日说正法。

289.

289.

‘‘දානං දත්වා මහාභොගො, සීලෙන සුගතූපගො;

භාවනාය ච නිබ්බාති, ඉච්චෙවමනුසාසථ.

“由布施得大财富，由持戒至善趣，由修行而得寂灭”，彼如是教诫。

290.

290.

‘‘දෙසනං තං මහස්සාදං, ආදිමජ්ඣන්තසොභණං;

සුණන්ති පරිසා සබ්බා, අමතංව මහාරසං.

彼教示有大味，初中后皆善，一切会众皆聆听，犹如不死之妙味。

291.

291.

‘‘සුත්වා සුමධුරං ධම්මං, පසන්නො ජිනසාසනෙ;

සුගතං සරණං ගන්ත්වා, යාවජීවං නමස්සහං.

“听闻甘美法，于胜者教法心生净信；既皈依善逝，尽形寿礼敬。”

292.

292.

‘‘මුනිනො ගන්ධකුටියා, ඔපුඤ්ජෙසිං තදා මහිං;

චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, මාසෙ අට්ඨ දිනෙස්වහං.

“我于每月八日，以四种香涂抹牟尼之香孤邸地面。”

293.

293.

‘‘පණිධාය සුගන්ධත්තං, සරීරවිස්සගන්ධිනො ;

තදා ජිනො වියාකාසි, සුගන්ධතනුලාභිතං.

“我为己身之腥臭而发愿，愿得芳香；彼时，胜者为我授记，将得芳香之身。”

294.

294.

‘‘‘යො යං ගන්ධකුටිභූමිං, ගන්ධෙනොපුඤ්ජතෙ සකිං;

තෙන කම්මවිපාකෙන, උපපන්නො තහිං තහිං.

“‘凡以香涂抹香孤邸地面一次者，以此业果，无论投生何处，”

295.

295.

‘‘‘සුගන්ධදෙහො සබ්බත්ථ, භවිස්සති අයං නරො;

ගුණගන්ධයුත්තො හුත්වා, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“‘此人于一切处身有妙香；具足功德之香，他将无漏而证涅槃’。”

296.

296.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善行之业，以及意愿与决意，舍弃人身后，我往生至忉利天(Tāvatiṃsa)。”

297.

297.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතො විප්පකුලෙ අහං;

ගබ්භං මෙ වසතො මාතා, දෙහෙනාසි සුගන්ධිතා.

“如今在此最后生，我生于婆罗门家；当我住于母胎时，母亲身体芬芳。”

298.

298.

‘‘යදා [Pg.167] ච මාතුකුච්ඡිම්හා, නික්ඛමාමි තදා පුරී ;

සාවත්ථිසබ්බගන්ධෙහි, වාසිතා විය වායථ.

“当我自母胎中出生时，彼时舍卫城(Sāvatthī)全城弥漫香气，犹如被一切香料熏过一般。”

299.

299.

‘‘පුප්ඵවස්සඤ්ච සුරභි, දිබ්බගන්ධං මනොරමං;

ධූපානි ච මහග්ඝානි, උපවායිංසු තාවදෙ.

“当时，下起了芬芳的花雨，悦意的天香与贵重的熏香亦四处飘散。”

300.

300.

‘‘දෙවා ච සබ්බගන්ධෙහි, ධූපපුප්ඵෙහි තං ඝරං;

වාසයිංසු සුගන්ධෙන, යස්මිං ජාතො අහං ඝරෙ.

“诸天亦以一切香、熏香与花，使我所生之屋充满妙香。”

301.

301.

‘‘යදා ච තරුණො භද්දො, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතො;

තදා සෙලං සපරිසං, විනෙත්වා නරසාරථි.

“当我正值青春年少、英姿焕发的第一青年期时，彼时，人之调御者在度化了塞拉(Sela)及其会众后，”

302.

302.

‘‘තෙහි සබ්බෙහි පරිවුතො, සාවත්ථිපුරමාගතො;

තදා බුද්ධානුභාවං තං, දිස්වා පබ්බජිතො අහං.

“（佛陀）被彼等众人围绕着，来到舍卫城；彼时，我见到佛陀的威力，便出家了。”

303.

303.

‘‘සීලං සමාධිපඤ්ඤඤ්ච, විමුත්තිඤ්ච අනුත්තරං;

භාවෙත්වා චතුරො ධම්මෙ, පාපුණිං ආසවක්ඛයං.

“修习了戒、定、慧与无上解脱此四法，我证得了诸漏灭尽。”

304.

304.

‘‘යදා පබ්බජිතො චාහං, යදා ච අරහා අහුං;

නිබ්බායිස්සං යදා චාහං, ගන්ධවස්සො තදා අහු.

“当我出家时，当我成为阿罗汉时，以及当我将入涅槃时，彼时皆降下香雨。”

305.

305.

‘‘සරීරගන්ධො ච සදාතිසෙති මෙ, මහාරහං චන්දනචම්පකුප්පලං;

තථෙව ගන්ධෙ ඉතරෙ ච සබ්බසො, පසය්හ වායාමි තතො තහිං තහිං.

“我身之香气恒常胜过昂贵的旃檀、瞻波(campā)花与青莲；同样，它压倒一切其他香气，于一切处皆强烈飘散。”

306.

306.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

“我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。”

307.

307.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我来到佛前，真是善来……佛陀的教法我已奉行。”

308.

308.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චූළසුගන්ධො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති;

“四无碍解……我已奉行佛陀之教。”诚然，具寿小香(Cūḷasugandha)长老如是诵出此等偈颂。

චූළසුගන්ධත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

小香长老本行传第十。

භද්දියවග්ගො පඤ්චපඤ්ඤාසමො.

跋提品第五十五。

තස්සුද්දානං [Pg.168] –

其摄颂曰：

භද්දියො රෙවතො ථෙරො, මහාලාභී ච සීවලී;

වඞ්ගීසො නන්දකො චෙව, කාළුදායී තථාභයො.

跋提长老、瑞瓦达长老，大得利西瓦莉，婆耆舍(Vaṅgīsa)、南达咖、黑优陀夷，以及无畏(Abhaya)。

ලොමසො වනවච්ඡො ච, සුගන්ධො චෙව දසමො;

තීණි ගාථාසතා තත්ථ, සොළසා ච තදුත්තරි.

罗马沙(Lomasa)、林犊(Vanavaccha)，以及第十位香长老；此处有三百一十六首偈颂。

අථ වග්ගුද්දානං –

品之摄颂：

කණිකාරව්හයො වග්ගො, ඵලදො තිණදායකො;

කච්චානො භද්දියො වග්ගො, ගාථායො ගණිතා චිමා.

翅头花(Kaṇikāra)品、施果(Phalada)品、施草(Tiṇadāyaka)品、迦旃延品与跋提品，此等偈颂已被计数。

නවගාථාසතානීහ, චතුරාසීතියෙව ච;

සපඤ්ඤාසං පඤ්චසතං, අපදානා පකාසිතා.

此处有九百八十四首偈颂；已阐明五百五十篇本行传。

සහ උදානගාථාහි, ඡසහස්සානි හොන්තිමා;

ද්වෙසතානි ච ගාථානං, අට්ඨාරස තදුත්තරි.

连同摄颂，共有六千二百一十八首偈颂。

56. යසවග්ගො

56. 耶舍品

1. යසත්ථෙරඅපදානං

1. 耶舍长老本行传

1.

1.

‘‘මහාසමුද්දං [Pg.169] ඔග්ගය්හ, භවනං මෙ සුනිම්මිතං;

සුනිම්මිතා පොක්ඛරණී, චක්කවාකූපකූජිතා.

我潜入大洋，我的殿宇善造；莲池亦善造，有赤颈鸭(cakkavāka)在鸣叫。

2.

2.

‘‘මන්දාරකෙහි සඤ්ඡන්නා, පදුමුප්පලකෙහි ච;

නදී ච සන්දතෙ තත්ථ, සුපතිත්ථා මනොරමා.

为曼陀罗花(mandāraka)、红莲(paduma)与青莲(uppalaka)所覆盖；彼处有河川流淌，河岸良好且令人愉悦。

3.

3.

‘‘මච්ඡකච්ඡපසඤ්ඡන්නා, නානාදිජසමොත්ථටා ;

මයූරකොඤ්චාභිරුදා, කොකිලාදීහි වග්ගුහි.

遍布着鱼和龟，充满各种鸟类；孔雀(mayūra)与苍鹭(koñca)啼鸣，杜鹃(kokila)等鸟儿声音悦耳。

4.

4.

‘‘පාරෙවතා රවිහංසා, චක්කවාකා නදීචරා;

තිත්තිරා සාළිකා චෙත්ථ, පාවකා ජීවංජීවකා.

此处有鸽子(pārevata)、日鹅(ravihaṃsa)、赤颈鸭(cakkavāka)、河行鸟(nadīcara)；还有鹧鸪(tittira)、八哥(sāḷikā)、火冠鸟(pāvaka)和命命鸟(jīvaṃjīvaka)。

5.

5.

‘‘හංසාකොඤ්චාභිනදිතා, කොසියා පිඞ්ගලා බහූ;

සත්තරතනසම්පන්නා, මණිමුත්තපවාළිකා.

天鹅(haṃsa)与苍鹭(koñca)鸣叫，还有许多猫头鹰(kosiya)与棕鸟(piṅgalā)；其处具足七宝，有摩尼宝珠、珍珠和珊瑚。

6.

6.

‘‘සබ්බෙ සොණ්ණමයා රුක්ඛා, නානාඛන්ධසමෙරිතා;

උජ්ජොතෙන්ති දිවාරත්තිං, භවනං සබ්බකාලිකං.

所有树木皆为黄金所造，枝干各异；它们日夜照亮殿宇，恒常不断。

7.

7.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, සායං පාතො පවජ්ජරෙ;

සොළසිත්ථිසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.

六万种乐器，在早晚时分演奏；一万六千名女子，恒常地侍奉着我。

8.

8.

‘‘අභිනික්ඛම්ම භවනා, සුමෙධං ලොකනායකං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, වන්දයිං තං මහායසං.

我从殿宇中出来，见到世界导师善慧佛(Sumedha)；我心怀净信，意悦欣喜，礼敬了那位大名声者。

9.

9.

‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සසඞ්ඝං තං නිමන්තයිං;

අධිවාසෙසි සො ධීරො, සුමෙධො ලොකනායකො.

礼敬了正自觉者后，我邀请他及其僧团。那位智者，世界导师善慧佛(Sumedha)，接受了邀请。

10.

10.

‘‘මම ධම්මකථං කත්වා, උය්‍යොජෙසි මහාමුනි;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, භවනං මෙ උපාගමිං.

大牟尼为我说法后，便遣我离去；我礼敬了正自觉者，然后回到我的殿宇。

11.

11.

‘‘ආමන්තයිං පරිජනං, සබ්බෙ සන්නිපතුං තදා;

‘පුබ්බණ්හසමයං බුද්ධො, භවනං ආගමිස්සති’.

我召集我的侍从，让他们都聚集起来：“佛陀将于清晨时分来到殿宇。”

12.

12.

‘‘‘ලාභා [Pg.170] අම්හං සුලද්ධා නො, යෙ වසාම තවන්තිකෙ;

මයම්පි බුද්ධසෙට්ඨස්ස, පූජයිස්සාම සත්ථුනො’.

“我们有幸，我们真是善得此利，能住在您的身边；我们也应供养最胜的佛陀，那位导师。”

13.

13.

‘‘අන්නං පානං පට්ඨපෙත්වා, කාලං ආරොචයිං අහං;

වසීසතසහස්සෙහි, උපෙසි ලොකනායකො.

我准备好饮食，然后通报了时间；世间导师与十万得自在者（vasī）一同前来。

14.

14.

‘‘පඤ්චඞ්ගිකෙහි තුරියෙහි, පච්චුග්ගමමකාසහං;

සබ්බසොණ්ණමයෙ පීඨෙ, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

我以五支乐器前去迎接；至上之人坐于纯金所造的座位上。

15.

15.

‘‘උපරිච්ඡදනං ආසි, සබ්බසොණ්ණමයං තදා;

බීජනීයො පවායන්ති, භික්ඛුසඞ්ඝං අනුත්තරං.

当时，上方有纯金所造的华盖；扇子为无上的比丘僧团扇风。

16.

16.

‘‘පහූතෙනන්නපානෙන, භික්ඛුසඞ්ඝං අතප්පයිං;

පච්චෙකදුස්සයුගලෙ, භික්ඛුසඞ්ඝස්සදාසහං.

我以丰盛的饮食满足了比丘僧团；我为比丘僧团的每一位都供养了一双衣。

17.

17.

‘‘යං වදෙති සුමෙධො සො, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

那位应受供养者善慧佛（Sumedha），在比丘僧团中坐下后，说了这些偈颂。

18.

18.

‘‘‘යො මං අන්නෙන පානෙන, සබ්බෙ ඉමෙ ච තප්පයි;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“那位以饮食满足了我和所有这些比丘的人，我将赞颂他。你们且听我说。”

19.

19.

‘‘‘අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ, දෙවලොකෙ රමිස්සති;

සහස්සක්ඛත්තුං රාජායං, චක්කවත්තී භවිස්සති.

“他将于一千八百劫中，在天界中享乐；他将成为一千次的转轮王。”

20.

20.

‘‘‘උපගච්ඡති යං යොනිං, දෙවත්තං අථ මානුසං;

සබ්බසොණ්ණමයං තස්ස, ඡදනං ධාරයිස්සති.

“无论他投生于何处，天界或人间，都将有纯金所造的华盖为他撑持。”

21.

21.

‘‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“在三万劫后，将有一位导师出现于世，他出身于奥嘎咖（Okkāka）族，姓乔达摩（Gotama）。”

22.

22.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො.

“于其法中为继承人，由法所生之亲子；遍知一切漏（āsava），无漏者将证达涅槃。”

23.

23.

‘‘‘භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, සීහනාදං නදිස්සති’;

චිතකෙ ඡත්තං ධාරෙන්ති, හෙට්ඨා ඡත්තම්හි ඩය්හථ.

“他将坐于比丘僧团中，作狮子吼（sīhanāda）。”（如今）他们在我的火葬堆上撑着伞，而我在伞下被焚烧。

24.

24.

‘‘සාමඤ්ඤං මෙ අනුප්පත්තං, කිලෙසා ඣාපිතා මයා;

මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සන්තාසො මෙ න විජ්ජති.

我已证得沙门果（sāmañña），我的烦恼（kilesa）已被烧尽；无论在亭楼或树下，我都没有恐惧。

25.

25.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, සබ්බදානස්සිදං ඵලං.

自三万劫前，因我当时所行之布施（dāna），我不曾识得恶趣（duggati）；此乃圆满布施之果报。

26.

26.

‘‘කිලෙසා [Pg.171] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගොව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽，一切诸有皆根除；如象挣脱其束缚，我今安住于无漏。

27.

27.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来实善来，已至佛陀之面前；我已证得三明，佛陀教法皆已办。

28.

28.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱，以及六神通，皆已亲证；佛陀教法我已办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා යසො ථෙරො ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，具寿耶舍长老诵出此等偈颂。

යසත්ථෙරස්සාපදානං පඨමං.

耶舍长老本行第一

2. නදීකස්සපත්ථෙරඅපදානං

2. 那提迦叶长老本行

29.

29.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, වාරතො උත්තමං යසං;

අග්ගඵලං ගහෙත්වාන, අදාසිං සත්ථුනො අහං.

世尊莲华上(Padumuttara)，世间最上者，不动者行乞时，我取最上果，轮番作供养，奉于彼导师。

30.

30.

‘‘තෙන කම්මෙන දෙවින්දො, ලොකජෙට්ඨො නරාසභො;

සම්පත්තොම්හි අචලං ඨානං, හිත්වා ජයපරාජයං.

因彼善业我曾为，天帝、世间最上者、人中之雄；今舍胜败诸对待，已证不动之境地。

31.

31.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, අග්ගදානස්සිදං ඵලං.

十万劫之前，我于彼时施此果；不复知恶趣，此乃初施之果报。

32.

32.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我今安住于无漏。

33.

33.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来实善来……佛陀教法皆已办。

34.

34.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා නදීකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿那提迦叶长老

අභාසිත්ථාති.

诵出此等偈颂。

නදීකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං දුතියං.

那提迦叶长老本行第二。

3. ගයාකස්සපත්ථෙරඅපදානං

3. 伽耶迦叶长老本行

35.

35.

‘‘අජිනචම්මවත්ථොහං [Pg.172], ඛාරිභාරධරො තදා;

ඛාරිකං හාරයිත්වාන, කොලං අහාසි අස්සමං.

我着玄鹿皮，肩扛苦行担；为我修行处，携枣而归返。

36.

36.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, එකො අදුතියො ජිනො;

මමස්සමං උපාගච්ඡි, ජොතෙන්තො සබ්බකාලිකං.

世尊于彼时，独一无二之胜者；恒常放光明，来至我净修林。

37.

37.

‘‘සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, අභිවාදෙත්වාන සුබ්බතං;

උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ, කොලං බුද්ධස්සදාසහං.

我令自心清净，顶礼善行持者；以双手捧起枣子，我供养于佛陀。

38.

38.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කොලදානස්සිදං ඵලං.

从此三十一劫，我于彼时施此果；不复知恶趣，此乃施枣之果报。

39.

39.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已烧尽……我今安住于无漏。

40.

40.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来实善来……佛陀教法皆已办。

41.

41.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已办。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ගයාකස්සපො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿伽耶迦叶长老

අභාසිත්ථාති.

说此等偈。

ගයාකස්සපත්ථෙරස්සාපදානං තතියං.

伽耶迦叶长老传第三。

4. කිමිලත්ථෙරඅපදානං

4. 金毗罗长老传

42.

42.

‘‘නිබ්බුතෙ කකුසන්ධම්හි, බ්‍රාහ්මණම්හි වුසීමති;

ගහෙත්වා සලලං මාලං, මණ්ඩපං කාරයිං අහං.

于拘留孙(Kakusandha)、已住梵行之婆罗门涅槃时，我取松花，为之建造华盖。

43.

43.

‘‘තාවතිංසං ගතො සන්තො, ලභිම්හ බ්‍යම්හමුත්තමං;

අඤ්ඤෙ දෙවෙතිරොචාමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

我往生忉利天，获得殊妙天宫；光芒胜过其他天神，此乃福业之果报。

44.

44.

‘‘දිවා වා යදි වා රත්තිං, චඞ්කමන්තො ඨිතො චහං;

ඡන්නො සලලපුප්ඵෙහි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

无论白昼或黑夜，我或经行或站立，身上覆盖着松花，此乃福业之果报。

45.

45.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

就在此劫中，我曾供养佛陀；我不知有恶趣，此乃供养佛陀之果报。

46.

46.

‘‘කිලෙසා [Pg.173] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

47.

47.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来，实为善来……佛陀的教法我已成办。

48.

48.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කිමිලො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿金毗罗长老

අභාසිත්ථාති.

说此等偈。

කිමිලත්ථෙරස්සාපදානං චතුත්ථං.

金毗罗长老传第四。

5. වජ්ජීපුත්තත්ථෙරඅපදානං

5. 跋耆子长老传

49.

49.

‘‘සහස්සරංසී භගවා, සයම්භූ අපරාජිතො;

විවෙකා වුට්ඨහිත්වාන, ගොචරායාභිනික්ඛමි.

千光世尊，自觉、无能胜者，从独住中起来，为乞食而出。

50.

50.

‘‘ඵලහත්ථො අහං දිස්වා, උපගච්ඡිං නරාසභං;

පසන්නචිත්තො සුමනො, සවණ්ටං අදදිං ඵලං.

我手持果实，见到人中雄；心意澄净、欢喜，献上带蒂的果实。

51.

51.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ඵලං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ඵලදානස්සිදං ඵලං.

九十四劫前，我曾布施此果；我不知有恶趣，此乃布施果实之果报。

52.

52.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……我已奉行佛陀的教法。

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වජ්ජීපුත්තො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿跋耆子长老

අභාසිත්ථාති.

说此等偈。

වජ්ජීපුත්තත්ථෙරස්සාපදානං පඤ්චමං.

跋耆子长老传第五。

6. උත්තරත්ථෙරඅපදානං

6. 优多罗长老传

55.

55.

‘‘සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො;

විවෙකකාමො භගවා, හිමවන්තමුපාගමි.

有位名叫善慧(Sumedha)的正自觉者，具足三十二殊胜相；那位欲求独住的世尊，去到了雪山。

56.

56.

‘‘අජ්ඣොගාහෙත්වා හිමවන්තං, අග්ගො කාරුණිකො මුනි;

පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වාන, නිසීදි පුරිසුත්තමො.

深入雪山，顶首悲心之牟尼，彼人中至上者，结跏趺坐。

57.

57.

‘‘විජ්ජධරො [Pg.174] තදා ආසිං, අන්තලික්ඛචරො අහං;

තිසූලං සුගතං ගය්හ, ගච්ඡාමි අම්බරෙ තදා.

彼时我为持明者，于空中行走；手持善制三叉戟，彼时我于空中行。

58.

58.

‘‘පබ්බතග්ගෙ යථා අග්ගි, පුණ්ණමායෙව චන්දිමා;

වනං ඔභාසතෙ බුද්ධො, සාලරාජාව ඵුල්ලිතො.

犹如山顶之火焰，亦如圆满之月轮；佛陀照亮此林野，犹如盛开娑罗王。

59.

59.

‘‘වනග්ගා නික්ඛමිත්වාන, බුද්ධරංසීභිධාවරෙ ;

නළග්ගිවණ්ණසඞ්කාසා, දිස්වා චිත්තං පසාදයිං.

我自林边而出，佛陀光辉奔涌而来；见其色如芦苇火，我心即生清净信。

60.

60.

‘‘විචිනං අද්දසං පුප්ඵං, කණිකාරං දෙවගන්ධිකං;

තීණි පුප්ඵානි ආදාය, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

我寻觅时，看见了具天香的迦尼迦罗(Kaṇikāra)花；我取了三朵，供养最胜佛陀。

61.

61.

‘‘බුද්ධස්ස ආනුභාවෙන, තීණි පුප්ඵානි මෙ තදා;

උද්ධං වණ්ටා අධොපත්තා, ඡායං කුබ්බන්ති සත්ථුනො.

以佛陀之威力，彼时我之三朵花，花梗朝上花瓣下，为导师形成华盖。

62.

62.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业，以及意乐与誓愿，我舍弃人身后，得生忉利天。

63.

63.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, කණිකාරීති ඤායති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

于彼天界，我善业所成之宫殿，名为“迦尼迦罗”(Kaṇikārī)；其高六十由旬，宽三十由旬。

64.

64.

‘‘සහස්සකණ්ඩං සතභෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයං;

සතසහස්සනිය්‍යූහා, බ්‍යම්හෙ පාතුභවිංසු මෙ.

我之宫殿中，化现千隔间、百球饰、飘扬金幡，以及十万角楼。

65.

65.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, ලොහිතඞ්කමයාපි ච;

ඵලිකාපි ච පල්ලඞ්කා, යෙනිච්ඡකා යදිච්ඡකා.

有金、摩尼宝、红宝石所成，以及水晶所成之床座，随心所欲，应念而生。

66.

66.

‘‘මහාරහඤ්ච සයනං, තූලිකා විකතීයුතං;

උද්ධලොමිඤ්ච එකන්තං, බිම්බොහනසමායුතං.

亦有贵重之卧具，配有棉褥与彩毯；又有双面与单面长绒毛毯，并配有枕头。

67.

67.

‘‘භවනා නික්ඛමිත්වාන, චරන්තො දෙවචාරිකං;

යථා ඉච්ඡාමි ගමනං, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතො.

我自宫殿而出，于天界中遨游；天神大众所围绕，随心所欲而前往。

68.

68.

‘‘පුප්ඵස්ස හෙට්ඨා තිට්ඨාමි, උපරිච්ඡදනං මම;

සමන්තා යොජනසතං, කණිකාරෙහි ඡාදිතං.

我立于花下，其为我上方之华盖；周遭百由旬，皆为迦尼迦罗(Kaṇikāra)花所覆盖。

69.

69.

‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි[Pg.175], සායපාතං උපට්ඨහුං;

පරිවාරෙන්ති මං නිච්චං, රත්තින්දිවමතන්දිතා.

六万名乐师，于我朝夕侍奉；恒常围绕我，昼夜不疲倦。

70.

70.

‘‘තත්ථ නච්චෙහි ගීතෙහි, තාලෙහි වාදිතෙහි ච;

රමාමි ඛිඩ්ඩා රතියා, මොදාමි කාමකාමහං.

于彼天界，我以舞蹈、歌咏、节拍与音乐嬉戏、玩乐、欢喜，随心所欲地享受欲乐。

71.

71.

‘‘තත්ථ භුත්වා පිවිත්වා ච, මොදාමි තිදසෙ තදා;

නාරීගණෙහි සහිතො, මොදාමි බ්‍යම්හමුත්තමෙ.

于彼天界，我饮食宴乐，于忉利天中欢喜；与众天女共处，于殊胜宫殿中欢喜。

72.

72.

‘‘සතානං පඤ්චක්ඛත්තුඤ්ච, දෙවරජ්ජමකාරයිං;

සතානං තීණික්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී අහොසහං;

我曾五百次作天王，三百次作转轮王；

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

而为广大地方之王，其数则不可计算。

73.

73.

‘‘භවෙ භවෙ සංසරන්තො, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于一一世轮回中，我得大财富；我于财富无匮乏，此乃供佛之果报。

74.

74.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我轮回于二有：天界与人界；我不知有其他趣，此乃供佛之果报。

75.

75.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

නීචෙ කුලෙ න ජායාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我生于二种姓：刹帝利与婆罗门；我不知生于下劣姓，此乃供佛之果报。

76.

76.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, සිවිකං සන්දමානිකං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

象乘与马乘，轿与肩舆等，我悉皆获得，此乃供佛之果报。

77.

77.

‘‘දාසීගණං දාසගණං, නාරියො සමලඞ්කතා;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

成群女奴与男奴，以及盛装诸女子，我悉皆获得，此乃供佛之果报。

78.

78.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

丝绸与毛织，麻布与棉布，我悉皆获得，此乃供佛之果报。

79.

79.

‘‘නවවත්ථං නවඵලං, නවග්ගරසභොජනං;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

新衣与新果，新食上味馔，我悉皆获得，此乃供佛之果报。

80.

80.

‘‘ඉමං ඛාද ඉමං භුඤ්ජ, ඉමම්හි සයනෙ සය;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

“请食此硬食，请用此软食，请卧此床榻”；我得此一切，此乃供佛之果报。

81.

81.

‘‘සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, යසො අච්චුග්ගතො මම;

මහාපක්ඛො සදා හොමි, අභෙජ්ජපරිසො සදා;

ඤාතීනං උත්තමො හොමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我于处处受供养，我之声誉遍远扬；我常拥有大眷属，我之随从不分离；我为亲族最上者，此乃供佛之果报。

82.

82.

‘‘සීතං [Pg.176] උණ්හං න ජානාමි, පරිළාහො න විජ්ජති;

අථො චෙතසිකං දුක්ඛං, හදයෙ මෙ න විජ්ජති.

我不知寒暑，亦无有热恼；于我心中，亦无有心苦。

83.

83.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණො හුත්වාන, සංසරාමි භවාභවෙ;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

身为黄金色，轮回于诸有；我不知色衰，此乃供佛之果报。

84.

84.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

සාවත්ථියං පුරෙ ජාතො, මහාසාලෙසු අඩ්ඪකෙ.

我从天界死没后，为净善业根所驱，生于舍卫城(Sāvatthī)，富裕大族之家。

85.

85.

‘‘පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

ජාතියා සත්තවස්සොහං, අරහත්තමපාපුණිං.

舍弃五种欲乐后，我出家而入无家；我于生年七岁时，即已证得阿罗汉果。

86.

86.

‘‘උපසම්පදායී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය චක්ඛුමා;

තරුණො පූජනීයොහං, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

具眼者佛陀，了知我功德，授我具足戒；我虽是少年，亦堪受供养，此乃供佛之果报。

87.

87.

‘‘දිබ්බචක්ඛුවිසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලො අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我天眼已净，善于入三昧；已达神通岸，此乃供佛之果报。

88.

88.

‘‘පටිසම්භිදා අනුප්පත්තො, ඉද්ධිපාදෙසු කොවිදො;

ධම්මෙසු පාරමිප්පත්තො, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我已证得无碍解，于四神足善娴熟；于诸法中达彼岸，此乃供佛之果报。

89.

89.

‘‘තිංසකප්පසහස්සම්හි, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

三万劫之往昔，我曾供养佛陀；我不识有恶趣，此乃供佛之果报。

90.

90.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

91.

91.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我善来哉……佛陀之教法我已奉行。

92.

92.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තරො ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿优多罗长老，此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已宣说。

උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං ඡට්ඨං.

优多罗长老本行第六。

7. අපරඋත්තරත්ථෙරඅපදානං

7. 阿婆罗优多罗长老本行

93.

93.

‘‘නිබ්බුතෙ ලොකනාථම්හි, සිද්ධත්ථෙ ලොකනායකෙ;

මම ඤාතී සමානෙත්වා, ධාතුපූජං අකාසහං.

世界依怙、世界导师悉达多入灭时，我召集我的亲属，行了舍利供养。

94.

94.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං ධාතුමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධාතුපූජායිදං ඵලං.

于九十四劫前，我曾供养舍利；我不识有恶趣，此乃供养舍利之果。

95.

95.

‘‘කිලෙසා [Pg.177] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

96.

96.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我善来哉……佛陀之教法我已奉行。

97.

97.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා අපරඋත්තරත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿阿婆罗优多罗长老，此等偈颂

අභාසිත්ථාති.

已宣说。

අපරස්ස උත්තරත්ථෙරස්සාපදානං සත්තමං.

阿婆罗优多罗长老本行第七。

8. භද්දජිත්ථෙරඅපදානං

8. 跋陀耆长老本行

98.

98.

‘‘ඔගය්හ යං පොක්ඛරණිං, නානාකුඤ්ජරසෙවිතං;

උද්ධරාමි භිසං තත්ථ, ඝාසහෙතු අහං තදා.

我潜入多象出没之莲池，当时为食物故，于彼处拔取莲茎。

99.

99.

‘‘භගවා තම්හි සමයෙ, පදුමුත්තරසව්හයො;

රත්තම්බරධරො බුද්ධො, ගච්ඡතෙ අනිලඤ්ජසෙ.

当时，名为莲花上之世尊，身着红衣的佛陀，正行于空中。

100.

100.

‘‘ධුනන්තො පංසුකූලානි, සද්දං අස්සොසහං තදා;

උද්ධං නිජ්ඣායමානොහං, අද්දසං ලොකනායකං.

那时我闻抖动粪扫衣之声；抬头仰望，得见世界导师。

101.

101.

‘‘තත්ථෙව ඨිතකො සන්තො, ආයාචිං ලොකනායකං;

මධුං භිසෙහි සහිතං, ඛීරං සප්පිං මුළාලිකං.

我即立于彼处，祈请世界导师，纳受伴着莲茎的蜂蜜，以及牛乳、酥油和莲藕。

102.

102.

‘‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ බුද්ධො, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

තතො කාරුණිකො සත්ථා, ඔරොහිත්වා මහායසො.

“愿具眼佛陀，出于慈悲而纳受。”于是，具大名声之慈悲导师，从空而降，

103.

103.

‘‘පටිග්ගණ්හි මම භික්ඛං, අනුකම්පාය චක්ඛුමා;

පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, අකා මෙ අනුමොදනං.

具眼者出于慈悲，接受我的供养。正自觉者纳受后，为我作随喜。

104.

104.

‘‘‘සුඛී හොතු මහාපුඤ්ඤ, ගති තුය්හං සමිජ්ඣතු;

ඉමිනා භිසදානෙන, ලභස්සු විපුලං සුඛං’.

“大福德者，愿你安乐！愿你趣向圆满！以此莲茎之布施，愿你获得广大利乐。”

105.

105.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛමාදාය සම්බුද්ධො, ආකාසෙනාගමා ජිනො.

彼名为莲华上之正自觉者，说此语已，受此施食，彼胜利者从空中离去。

106.

106.

‘‘තතො භිසං ගහෙත්වාන, අගච්ඡිං මම අස්සමං;

භිසං රුක්ඛෙ ලග්ගෙත්වාන, මම දානං අනුස්සරිං.

然后我拿起莲茎，回到我的净修处。将莲茎挂在树上后，我忆念我的布施。

107.

107.

‘‘මහාවාතො [Pg.178] උට්ඨහිත්වා, සඤ්චාලෙසි වනං තදා;

ආකාසො අභිනාදිත්ථ, අසනී ච ඵලී තදා.

那时，一阵大风刮起，撼动了森林；天空雷鸣，一道霹雳落下。

108.

108.

‘‘තතො මෙ අසනීපාතො, මත්ථකෙ නිපතී තදා;

සොහං නිසින්නකො සන්තො, තත්ථ කාලඞ්කතො අහං.

那时，一道霹雳落在我的头上。当时我正坐在那里，当场就命终了。

109.

109.

‘‘පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, තුසිතං උපපජ්ජහං;

කළෙවරං මෙ පතිතං, දෙවලොකෙ රමාමහං.

与我的福业相应，我投生到兜率天。我的尸体倒下了，我在天界中享受欢乐。

110.

110.

‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

සායං පාතං උපට්ඨන්ති, භිසදානස්සිදං ඵලං.

八万六千名装饰美好的女子，日夜服侍于我。这即是布施莲茎的果报。

111.

111.

‘‘මනුස්සයොනිමාගන්ත්වා, සුඛිතො හොමහං තදා;

භොගා මෙ ඌනතා නත්ථි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

投生人胎后，我亦是快乐的。我的财富没有缺少，这即是布施莲茎的果报。

112.

112.

‘‘අනුකම්පිතකො තෙන, දෙවදෙවෙන තාදිනා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我蒙彼天中天、如是者慈悯，所有诸漏已尽，如今再无后有。

113.

113.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං භිසං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භිසදානස්සිදං ඵලං.

于十万劫前，我曾布施莲茎；我不识有恶趣，此乃布施莲茎之果。

114.

114.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

115.

115.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

116.

116.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භද්දජිත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿跋陀耆长老确实诵说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

云。

භද්දජිත්ථෙරස්සාපදානං අට්ඨමං.

跋陀耆长老本行第八。

9. සිවකත්ථෙරඅපදානං

9. 尸婆迦长老本行

117.

117.

‘‘එසනාය චරන්තස්ස, විපස්සිස්ස මහෙසිනො;

රිත්තකං පත්තං දිස්වාන, කුම්මාසං පූරයිං අහං.

当大仙毗婆尸为乞食而行时，我见到他的空钵，便用麦粥将其装满。

118.

118.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං භික්ඛමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, කුම්මාසස්ස ඉදං ඵලං.

于九十一劫前，我曾布施彼食；我不识有恶趣，此乃麦粥布施之果。

119.

119.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

120.

120.

‘‘ස්වාගතං [Pg.179] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

121.

121.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සිවකත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿尸婆迦长老确实诵说了此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

云。

සිවකත්ථෙරස්සාපදානං නවමං.

第九，尸婆迦长老本行。

10. උපවානත්ථෙරඅපදානං

10. 优波瓦那长老本行

122.

122.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ජලිත්වා අග්ගික්ඛන්ධොව, සම්බුද්ධො පරිනිබ්බුතො.

名为莲华上(Padumuttaro)之胜者，已达一切法之彼岸；犹如炽盛之火蕴，正自觉者已般涅槃。

123.

123.

‘‘මහාජනා සමාගම්ම, පූජයිත්වා තථාගතං;

චිතං කත්වාන සුගතං, සරීරං අභිරොපයුං.

大众云集而来，礼敬如来；为善逝建好火葬堆，将遗体奉安其上。

124.

124.

‘‘සරීරකිච්චං කත්වාන, ධාතුං තත්ථ සමානයුං;

සදෙවමනුස්සා සබ්බෙ, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

遗体仪式已毕，于彼处收集舍利；所有天人，皆为佛陀建造了塔。

125.

125.

‘‘පඨමා කඤ්චනමයා, දුතියා ච මණිමයා;

තතියා රූපියමයා, චතුත්ථී ඵලිකාමයා.

第一层由黄金所造，第二层由摩尼宝所造；第三层由白银所造，第四层由水晶所造。

126.

126.

‘‘තත්ථ පඤ්චමිකා චෙව, ලොහිතඞ්කමයා අහු;

ඡට්ඨා මසාරගල්ලස්ස, සබ්බං රතනමයූපරි.

彼处第五层，由红宝石造成；第六层为玛瑙石，其上一切皆由众宝构成。

127.

127.

‘‘ජඞ්ඝා මණිමයා ආසි, වෙදිකා රතනාමයා;

සබ්බසොණ්ණමයො ථූපො, උද්ධං යොජනමුග්ගතො.

基座由摩尼宝所造，栏楯由众宝所成；整座塔由黄金造成，高耸一由旬。

128.

128.

‘‘දෙවා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

诸天于彼处集会，当时一同商议：“我等亦应为世间怙主、如是者，建造佛塔。”

129.

129.

‘‘‘ධාතු ආවෙණිකා නත්ථි, සරීරං එකපිණ්ඩිතං;

ඉමම්හි බුද්ධථූපම්හි, කස්සාම කඤ්චුකං මයං’.

“舍利并未分离，遗体完整为一；我等当于此佛塔上，再造一层外壳。”

130.

130.

‘‘දෙවා සත්තහි රත්නෙහි, අඤ්ඤං වඩ්ඪෙසුං යොජනං;

ථූපො ද්වියොජනුබ්බෙධො, තිමිරං බ්‍යපහන්ති සො.

诸天以七宝，又增高一由旬；佛塔高达二由旬，能驱散诸黑暗。

131.

131.

‘‘නාගා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, බුද්ධථූපං අකංසු තෙ.

龙众于彼处集会，当时一同商议：“人与天神等，已为佛陀建造了塔。”

132.

132.

‘‘‘මා [Pg.180] නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

“我等切勿放逸，人天皆不放逸；我等亦应为世间怙主、如是者，建造佛塔。”

133.

133.

‘‘ඉන්දනීලං මහානීලං, අථො ජොතිරසං මණිං;

එකතො සන්නිපාතෙත්වා, බුද්ධථූපං අඡාදයුං.

蓝宝石、大青宝，以及光净摩尼宝，将此等汇集一起，覆盖于佛塔之上。

134.

134.

‘‘සබ්බං මණිමයං ආසි, යාවතා බුද්ධචෙතියං;

තියොජනසමුබ්බෙධං, ආලොකකරණං තදා.

佛塔所及之处，皆由摩尼宝所成；高达三由旬，彼时大放光明。

135.

135.

‘‘ගරුළා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, බුද්ධපූජං අකංසු තෙ.

金翅鸟亦来集会，当时一同商议：“人、天、龙神等，已对佛陀作供养。”

136.

136.

‘‘‘මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

“我等切勿放逸，人天龙神皆不放逸；我等亦应为世间怙主、如是者，建造佛塔。”

137.

137.

‘‘සබ්බං මණිමයං ථූපං, අකරුං තෙ ච කඤ්චුකං;

යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං.

彼等亦为摩尼宝塔，建造一层外壳；亦为彼广大佛塔，增高一由旬。

138.

138.

‘‘චතුයොජනමුබ්බෙධො, බුද්ධථූපො විරොචති;

ඔභාසෙති දිසා සබ්බා, සතරංසීව උග්ගතො.

佛塔高达四由旬，光辉灿烂，普照一切方所，犹如初升之日。

139.

139.

‘‘කුම්භණ්ඩා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා චෙව දෙවා ච, නාගා ච ගරුළා තථා.

鸠槃荼(Kumbhaṇḍa)众亦来集会，尔时共同商议：“人、天、龙，以及金翅鸟，

140.

140.

‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං;

මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා.

“彼等各自为佛中之尊，建造了无上之塔。我等切莫放逸，人天皆不放逸。”

141.

141.

‘‘‘මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

රතනෙහි ඡාදෙස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’.

“我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔，以众宝覆盖此广大的佛塔。”

142.

142.

‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං;

පඤ්චයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා.

彼等将此广大佛塔增高一由旬；尔时，佛塔高达五由旬，大放光明。

143.

143.

‘‘යක්ඛා තත්ථ සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුස්සා දෙවනාගා ච, ගරුළා ච කුම්භණ්ඩකා.

夜叉众于彼处集会，尔时共同商议：“人、天、龙、金翅鸟与鸠槃荼(Kumbhaṇḍaka)，

144.

144.

‘‘‘පච්චෙකං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, අකංසු ථූපමුත්තමං;

මා නො පමත්තා අස්සුම්හ, අප්පමත්තා සදෙවකා.

“彼等各自为佛中之尊，建造了无上之塔。我等切莫放逸，人天皆不放逸。”

145.

145.

‘‘‘මයම්පි [Pg.181] ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

ඵලිකා ඡාදයිස්සාම, ආයතං බුද්ධචෙතියං’.

“我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔，以水晶覆盖此广大的佛塔。”

146.

146.

‘‘යොජනං තෙපි වඩ්ඪෙසුං, ආයතං බුද්ධචෙතියං;

ඡයොජනිකමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා.

彼等将此广大佛塔增高一由旬；尔时，佛塔高达六由旬，大放光明。

147.

147.

‘‘ගන්ධබ්බා ච සමාගන්ත්වා, එකතො මන්තයුං තදා;

‘මනුජා දෙවතා නාගා, කුම්භණ්ඩා ගරුළා තථා.

乾闼婆(Gandhabba)众亦来集会，尔时共同商议：“人、天、龙、鸠槃荼以及金翅鸟，

148.

148.

‘‘‘සබ්බෙ අකංසු බුද්ධථූපං, මයමෙත්ථ අකාරකා;

මයම්පි ථූපං කස්සාම, ලොකනාථස්ස තාදිනො’.

“彼等皆已建佛塔，唯我等于此未作。我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔。”

149.

149.

‘‘වෙදියො සත්ත කත්වාන, ධජං ඡත්තං අකංසු තෙ;

සබ්බසොණ්ණමයං ථූපං, ගන්ධබ්බා කාරයුං තදා.

彼等造七层栏楯，立旗幡与伞盖；尔时，乾闼婆众将佛塔造成纯金。

150.

150.

‘‘සත්තයොජනමුබ්බෙධො, ථූපො ඔභාසතෙ තදා;

රත්තින්දිවා න ඤායන්ති, ආලොකො හොති සබ්බදා.

尔时，佛塔高达七由旬，大放光明；昼夜无法分辨，恒为光明。

151.

151.

‘‘අභිභොන්ති න තස්සාභා, චන්දසූරා සතාරකා;

සමන්තා යොජනසතෙ, පදීපොපි න පජ්ජලි.

日月星辰之光辉，亦不能胜之；方圆百由旬内，灯火亦不明亮。

152.

152.

‘‘තෙන කාලෙන යෙ කෙචි, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා;

න තෙ ථූපං ආරුහන්ති, අම්බරෙ උක්ඛිපන්ති තෙ.

尔时，若有人礼敬佛塔，彼等无需攀登，即被举向空中。

153.

153.

‘‘දෙවෙහි ඨපිතො යක්ඛො, අභිසම්මතනාමකො;

ධජං වා පුප්ඵදාමං වා, අභිරොපෙති උත්තරිං.

有夜叉为天神所立，名为阿毗三摩(Abhisammata)；彼将旗幡或花环，安置于佛塔之上。

154.

154.

‘‘න තෙ පස්සන්ති තං යක්ඛං, දාමං පස්සන්ති ගච්ඡතො;

එවං පස්සිත්වා ගච්ඡන්තා, සබ්බෙ ගච්ඡන්ති සුග්ගතිං.

那些人看不见那个夜叉，只看见行进的花环；见到此景，他们都趣向善趣。

155.

155.

‘‘විරුද්ධා යෙ පාවචනෙ, පසන්නා යෙ ච සාසනෙ;

පාටිහීරං දට්ඨුකාමා, ථූපං පූජෙන්ති මානුසා.

那些违逆教法者，以及虔信教法者，他们渴望见到神变，前来礼敬佛塔。

156.

156.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, අහොසිං භතකො තදා;

ආමොදිතං ජනං දිස්වා, එවං චින්තෙසහං තදා.

当时在天鹅城(Haṃsavatī)中，我是一名雇工；见到人们欢欣鼓舞，我当时这样想：

157.

157.

‘‘‘උළාරො භගවා නෙසො, යස්ස ධාතුඝරෙ දිසං;

ඉමා ච ජනතා තුට්ඨා, කාරං කුබ්බං න තප්පරෙ.

“这位世尊真是伟大，其舍利塔处，神变竟如此；这些人们心生欢喜，作供养时不知满足。”

158.

158.

‘‘‘අහම්පි [Pg.182] කාරං කස්සාමි, ලොකනාථස්ස තාදිනො;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, භවිස්සාමි අනාගතෙ’.

“我也要为世间怙主、如是者作一份供养；愿我于未来，成为他法义的继承人。”

159.

159.

‘‘සුධොතං රජකෙනාහං, උත්තරෙය්‍යං පටං මම;

වෙළග්ගෙ ආලග්ගෙත්වාන, ධජං උක්ඛිපිමම්බරෙ.

我将我那件由洗衣人洗净的上衣，系于竹竿之顶，作为旗幡举向空中。

160.

160.

‘‘අභිසම්මතකො ගය්හ, අම්බරෙ හාසි මෙ ධජං;

වාතෙරිතං ධජං දිස්වා, භිය්‍යො හාසං ජනෙසහං.

夜叉阿毗三摩多(Abhisammataka)拿起我的旗幡，在空中持行；见到旗幡为风所动，我生起更大的欢喜。

161.

161.

‘‘තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, සමණං උපසඞ්කමිං;

තං භික්ඛුං අභිවාදෙත්වා, විපාකං පුච්ඡහං ධජෙ.

于此供养，我心澄净，遂趋近一位沙门；礼敬了那位比丘，我问此旗幡之果报。

162.

162.

‘‘සො මෙ කථෙසි ආනන්දී, පීතිසඤ්ජනනං මම;

‘තස්ස ධජස්ස විපාකං, අනුභොස්සසි සබ්බදා.

他欣悦地为我宣说，令我心生欢喜：“此旗幡之果报，汝将恒时享用。

163.

163.

‘‘‘හත්ථිඅස්සරථාපත්තී, සෙනා ච චතුරඞ්ගිනී;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

“象、马、车、步兵，四支军队；将恒常围绕着你，此乃施旗之果报。

164.

164.

‘‘‘සට්ඨිතුරියසහස්සානි, භෙරියො සමලඞ්කතා;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

“六万乐器，以及庄严的鼓；将恒常围绕着你，此乃施旗之果报。

165.

165.

‘‘‘ඡළසීතිසහස්සානි, නාරියො සමලඞ්කතා;

විචිත්තවත්ථාභරණා, ආමුක්කමණිකුණ්ඩලා.

“八万六千名女子，皆善庄严，身着杂色衣饰，佩戴珠宝耳环；

166.

166.

‘‘‘ආළාරපම්හා හසුලා, සුසඤ්ඤා තනුමජ්ඣිමා;

පරිවාරෙස්සන්ති තං නිච්චං, ධජදානස්සිදං ඵලං.

“她们睫毛弯长，含笑善言，聪慧貌美，腰肢纤细；将恒常围绕着你，此乃施旗之果报。

167.

167.

‘‘‘තිංසකප්පසහස්සානි, දෙවලොකෙ රමිස්සසි;

අසීතික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සසි.

“三十千劫中，你将于天界享乐；八十次为天帝，你将行天王统治。

168.

168.

‘‘‘සහස්සක්ඛත්තුං රාජා ච, චක්කවත්තී භවිස්සති;

පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං.

“千次为转轮王，又为地方王，其国广袤，其数不可计量。

169.

169.

‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“于十万劫后，将有生于奥嘎咖(Okkāka)王族者，其族姓为乔达摩(Gotama)，他将成为世间之导师。

170.

170.

‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

පුඤ්ඤකම්මෙන සඤ්ඤුත්තො, බ්‍රහ්මබන්ධු භවිස්සසි.

“从天界死后，为善根所促；与福业相应，你将成婆罗门。

171.

171.

‘‘‘අසීතිකොටිං [Pg.183] ඡඩ්ඩෙත්වා, දාසෙ කම්මකරෙ බහූ;

ගොතමස්ස භගවතො, සාසනෙ පබ්බජිස්සසි.

“舍弃八亿财富，以及众多仆役；你将于乔达摩世尊的教法中出家。

172.

172.

‘‘‘ආරාධයිත්වා සම්බුද්ධං, ගොතමං සක්‍යපුඞ්ගවං;

උපවානොති නාමෙන, හෙස්සසි සත්ථු සාවකො’.

“承事正自觉者，释迦雄主乔达摩；你将名为优婆伐那（Upavāna），成为导师之声闻”。

173.

173.

‘‘සතසහස්සෙ කතං කම්මං, ඵලං දස්සෙසි මෙ ඉධ;

සුමුත්තො සරවෙගොව, කිලෙසෙ ඣාපයිං මම.

十万劫前所造业，于此向我示其果；如箭离弦疾速，我已焚尽诸烦恼。

174.

174.

‘‘චක්කවත්තිස්ස සන්තස්ස, චාතුද්දීපිස්සරස්ස මෙ;

තීණි යොජනානි සාමන්තා, උස්සීයන්ති ධජා සදා.

当我为转轮王，为四洲之主时；方圆三由旬内，旗帜恒常竖立。

175.

175.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ධජදානස්සිදං ඵලං.

十万劫昔时，我所造之业；我不知恶趣，此乃施旗之果。

176.

176.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

177.

177.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之善来……佛陀教法已完成。

178.

178.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已完成”。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උපවානත්ථෙරො ඉමා ගාථායො

如是，具寿优婆伐那长老，

අභාසිත්ථාති.

宣说了此等偈颂。

උපවානත්ථෙරස්සාපදානං දසමං.

优婆伐那长老传，第十。

11. රට්ඨපාලත්ථෙරඅපදානං

11. 护国长老传

179.

179.

‘‘පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

වරනාගො මයා දින්නො, ඊසාදන්තො උරූළ්හවා.

于莲华上（Padumuttara）世尊，世间最上者，如是者；我曾供养一良象，其牙如辕，力强壮。

180.

180.

‘‘සෙතච්ඡත්තොපසොභිතො, සකප්පනො සහත්ථිපො;

අග්ඝාපෙත්වාන තං සබ්බං, සඞ්ඝාරාමං අකාරයිං.

（此象）饰以白伞，备妥鞍具与象师；我令估价此一切，用以建造僧伽蓝。

181.

181.

‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයිං අහං;

මහොඝදානං කරිත්වාන, නිය්‍යාදෙසිං මහෙසිනො.

我建殿宇五万四千座；作此洪流般大布施，奉献于彼大仙人。

182.

182.

‘‘අනුමොදි [Pg.184] මහාවීරො, සයම්භූ අග්ගපුග්ගලො;

සබ්බෙ ජනෙ හාසයන්තො, දෙසෙසි අමතං පදං.

大雄、无师自悟、最上之人随喜，令一切众生欢喜，开示不死之境。

183.

183.

‘‘තං මෙ බුද්ධො වියාකාසි, ජලජුත්තමනාමකො;

භික්ඛුසඞ්ඝෙ නිසීදිත්වා, ඉමා ගාථා අභාසථ.

彼莲华上（Jalajuttama）佛陀为我授记，坐于比丘僧中，宣说此等偈颂：

184.

184.

‘‘‘චතුපඤ්ඤාසසහස්සානි, පාසාදෙ කාරයී අයං;

කථයිස්සාමි විපාකං, සුණාථ මම භාසතො.

“此人建殿宇五万四千座；我今说其果报，请听我所言。

185.

185.

‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, කූටාගාරා භවිස්සරෙ;

බ්‍යම්හුත්තමම්හි නිබ්බත්තා, සබ්බසොණ්ණමයා ච තෙ.

“将有一万八千重阁，生于最上天宫；彼等皆为黄金所造。

186.

186.

‘‘‘පඤ්ඤාසක්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති;

අට්ඨපඤ්ඤාසක්ඛත්තුඤ්ච, චක්කවත්තී භවිස්සති.

“五十次为天帝，将统治诸天王国；又五十八次为转轮王。

187.

187.

‘‘‘කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“于十万劫中，生于奥嘎咖(Okkāka)王族；以乔达摩为姓，将成世间导师。

188.

188.

‘‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

අඩ්ඪෙ කුලෙ මහාභොගෙ, නිබ්බත්තිස්සති තාවදෙ.

“从天界死后，为善根所促；彼时，他将生于富裕之家。

189.

189.

‘‘‘සො පච්ඡා පබ්බජිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;

රට්ඨපාලොති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො.

“其后他将出家，为善根所策励；名为护国(Raṭṭhapāla)，将成导师之声闻。

190.

190.

‘‘‘පධානපහිතත්තො සො, උපසන්තො නිරූපධි;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සතිනාසවො’.

“彼策励精进，寂静无所依；遍知一切漏，无漏当入涅槃”。

191.

191.

‘‘උට්ඨාය අභිනික්ඛම්ම, ජහිතා භොගසම්පදා;

ඛෙළපිණ්ඩෙව භොගම්හි, පෙමං මය්හං න විජ්ජති.

我奋起而出家，舍弃所有财富；于财如唾沫，我心无有爱着。

192.

192.

‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ.

我之精进如负重之牛，运载至安稳之处；于正自觉者教法中，我担此最后之身。

193.

193.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවො.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

194.

194.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

195.

195.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.185] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办”。

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා රට්ඨපාලො ථෙරො ඉමා ගාථායො

具寿护国长老如是诵说此等偈颂。

අභාසිත්ථාති.

如是说已。

රට්ඨපාලත්ථෙරස්සාපදානං එකාදසමං.

护国长老之譬喻，第十一。

යසවග්ගො ඡපඤ්ඤාසමො.

耶舍品，第五十六。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

යසො නදීකස්සපො ච, ගයාකිමිලවජ්ජිනො;

දුවෙ උත්තරා භද්දජී, සිවකො උපවාහනො;

රට්ඨපාලො එකසතං, ගාථානං පඤ්චනවුති.

耶舍、河迦叶、伽耶迦叶、金毗罗、跋耆子，两位优多罗、跋陀耆、尸婆迦、优波婆那，以及护国。偈颂共一百九十五首。

ථෙරාපදානං සමත්තං.

《长老譬喻》终。

එත්තාවතා බුද්ධාපදානඤ්ච පච්චෙකාපදානඤ්ච ථෙරාපදානඤ්ච

至此，《佛陀譬喻》、《辟支佛譬喻》及《长老譬喻》

සමත්තානි.

皆已圆满。

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

ඛුද්දකනිකායෙ

小部

ථෙරීඅපදානපාළි

长老尼传

1. සුමෙධාවග්ගො

1. 善慧品

1. සුමෙධාථෙරීඅපදානං

1. 善慧长老尼譬喻

අථ ථෙරිකාපදානානි සුණාථ –

今请听《长老尼譬喻》——

1.

1.

‘‘භගවති [Pg.187] කොණාගමනෙ, සඞ්ඝාරාමම්හි නවනිවෙසනම්හි ;

සඛියො තිස්සො ජනියො, විහාරදානං අදාසිම්හ.

“于拘那含牟尼(Koṇāgamana)世尊时，于新立之僧伽蓝中，我等三位女友布施了精舍。

2.

2.

‘‘දසක්ඛත්තුං සතක්ඛත්තුං, දසසතක්ඛත්තුං සතානඤ්ච සතක්ඛත්තුං ;

දෙවෙසු උපපජ්ජිම්හ, කො වාදො මානුසෙ භවෙ.

“十次、百次、千次及万次，我们皆生于天界，更何况于人间。

3.

3.

‘‘දෙවෙ මහිද්ධිකා අහුම්හ, මානුසකම්හි කො වාදො;

සත්තරතනමහෙසී, ඉත්ථිරතනං අහං භවිං.

“在天界我们具大神通，更何况于人间；我曾为七宝转轮王之后，即是彼之女宝。

4.

4.

‘‘ඉධ සඤ්චිතකුසලා, සුසමිද්ධකුලප්පජා;

ධනඤ්ජානී ච ඛෙමා ච, අහම්පි ච තයො ජනා.

于此世间积善业，陀然阇尼(Dhanañjānī)、翅摩(Khemā)与我，我们三人皆生于极富裕之家。

5.

5.

‘‘ආරාමං සුකතං කත්වා, සබ්බාවයවමණ්ඩිතං;

බුද්ධප්පමුඛසඞ්ඝස්ස, නිය්‍යාදෙත්වා සමොදිතා.

我等造善园林，一切部件皆严饰，欢喜奉献佛为首之僧团。

6.

6.

‘‘යත්ථ [Pg.188] යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

දෙවෙසු අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච.

以此业力之故，无论我生于何处，于天界中得尊胜，于人间亦复如是。

7.

7.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门种，具大名声者，名为迦叶(Kassapa)，乃最胜说者，出兴于世。

8.

8.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

彼时于最胜之波罗奈(Bārāṇasī)城，有迦尸国(Kāsi)王，名为基基(Kikī)，乃彼大仙之侍者。

9.

9.

‘‘තස්සාසුං සත්ත ධීතරො, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා ;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, බ්‍රහ්මචරියං චරිංසු තා.

彼王有七位公主，于安乐中长大，彼等乐于奉事佛陀，勤修梵行。

10.

10.

‘‘තාසං සහායිකා හුත්වා, සීලෙසු සුසමාහිතා;

දත්වා දානානි සක්කච්චං, අගාරෙව වතං චරිං.

我为彼等之同伴，善住于诸戒，恭敬行布施，虽身在俗家，亦持守修行。

11.

11.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

因彼善作业，以及思与愿，我舍弃人身，得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

12.

12.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

从彼天死，生夜摩天(Yāma)；从彼天殁，生兜率天(Tusita)；复至化乐天，后往他化自在天(Vasavattipuraṃ)。

13.

13.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, පුඤ්ඤකම්මසමොහිතා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

由福业所引，无论我生于何处，就在彼处成为诸天王之王后。

14.

14.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

从天界死后，生于人世间，我成为转轮圣王及地方国王之王后。

15.

15.

‘‘සම්පත්තිමනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකජාතීසු සංසරිං.

于天界与人间享受福报，在一切处皆得安乐，我于多生中轮回。

16.

16.

‘‘සො හෙතු ච සො පභවො, තම්මූලං සාසනෙ ඛමං ;

පඨමං තං සමොධානං, තං ධම්මරතාය නිබ්බානං.

彼为因，彼为源，彼为根本，乃于教法中之信乐。彼为初会遇，由乐法而得涅槃。

17.

17.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽，一切诸有皆根除；如母象断其束缚，我今安住于无漏。

18.

18.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来到佛前，实为善来。我已得达三明，佛陀之教法已奉行。

19.

19.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.189] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、此八解脱，以及六神通，皆已作证；佛陀之教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං සුමෙධා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，善慧(Sumedhā)比丘尼诵说了此等偈颂。

සුමෙධාථෙරියාපදානං පඨමං.

善慧长老尼传，第一。

2. මෙඛලාදායිකාථෙරීඅපදානං

2. 施腰带者长老尼传

20.

20.

‘‘සිද්ධත්ථස්ස භගවතො, ථූපකාරාපිකා අහුං ;

මෙඛලිකා මයා දින්නා, නවකම්මාය සත්ථුනො.

我是悉达多世尊的佛塔建造者；为导师的新工程，我布施了一条小腰带。

21.

21.

‘‘නිට්ඨිතෙ ච මහාථූපෙ, මෙඛලං පුනදාසහං;

ලොකනාථස්ස මුනිනො, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

大塔建成后，我心怀净信，亲手再次将腰带供养给世间怙主、牟尼。

22.

22.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං මෙඛලමදං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, ථූපකාරස්සිදං ඵලං.

于九十四劫昔，我于彼时布施腰带，自此不知有恶趣；此乃建造佛塔之果报。

23.

23.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

24.

24.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实善来……佛陀之教法我已行。

25.

25.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං මෙඛලාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，施腰带者比丘尼诵说了这些偈颂。

මෙඛලාදායිකාථෙරියාපදානං දුතියං.

施腰带者长老尼传，第二。

3. මණ්ඩපදායිකාථෙරීඅපදානං

3. 施亭者长老尼传

26.

26.

‘‘කොණාගමනබුද්ධස්ස, මණ්ඩපො කාරිතො මයා;

ධුවං තිචීවරංදාසිං, බුද්ධස්ස ලොකබන්ධුනො.

我为拘那含牟尼佛建造了一座亭楼；亦恒常布施三衣予世间亲友之佛陀。

27.

27.

‘‘යං යං ජනපදං යාමි, නිගමෙ රාජධානියො;

සබ්බත්ථ පූජිතො හොමි, පුඤ්ඤකම්මස්සිදං ඵලං.

无论我去往何国土、村镇或王都，在一切处我皆受供养，此乃福业之果报。

28.

28.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

29.

29.

‘‘ස්වාගතං [Pg.190] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实善来……佛陀之教法我已行。

30.

30.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං මණ්ඩපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，施亭者比丘尼诵说了这些偈颂。

මණ්ඩපදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

施亭者长老尼传，第三。

4. සඞ්කමනත්ථාථෙරීඅපදානං

4. 作桥者长老尼传

31.

31.

‘‘විපස්සිස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;

රථියං පටිපන්නස්ස, තාරයන්තස්ස පාණිනො.

毗婆尸世尊，世间最上者，如如不动者，度脱诸有情，正行于路上。

32.

32.

‘‘ඝරතො නික්ඛමිත්වාන, අවකුජ්ජා නිපජ්ජහං;

අනුකම්පකො ලොකනාථො, සිරසි අක්කමී මම.

我从家中出，俯身而눕卧；具悲愍世尊，踏于我头上。

33.

33.

‘‘අක්කමිත්වාන සිරසි, අගමා ලොකනායකො;

තෙන චිත්තප්පසාදෙන, තුසිතං අගමාසහං.

世间领导者，踏于我头后，便离此而去；我以此净信，得生兜率天。

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实善来……佛陀之教法我已行。

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං සඞ්කමනත්ථා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，僧伽摩那陀比丘尼诵说了此等偈颂。

සඞ්කමනත්ථාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

僧伽摩那陀长老尼传，第四。

5. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං

5. 那罗摩利迦长老尼传

37.

37.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

于月分(Candabhāgā)河畔，我当时为紧那罗女(kinnarī)；得见离尘之佛陀，无师自觉且无能胜。

38.

38.

‘‘පසන්නචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං.

我心怀净信且欣悦，喜乐生起而合掌，手持一串芦苇花，供养彼无师自觉者。

39.

39.

‘‘තෙන [Pg.191] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, අගච්ඡිං තිදසං ගතිං.

以此善作业之力，以及意乐与正愿，舍弃紧那罗女身后，我得生往三十三天。

40.

40.

‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සංවෙජෙත්වාන මෙ චිත්තං, පබ්බජිං අනගාරියං.

我曾为三十六天王之后，亦曾为十转轮王之后；我心生起悚惧感，出家而入无家生活。

41.

41.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා ;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我已烧尽诸烦恼，一切诸有皆拔除，一切漏皆已灭尽，今已再无后有生。

42.

42.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පුප්ඵපූජායිදං ඵලං.

从此九十四劫昔，我曾供养彼花朵；不复识于任何恶趣，此乃供花之果报。

43.

43.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

44.

44.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来诚无疑……佛陀教法我已行。

45.

45.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已获得……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා ථෙරී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，那罗摩利迦长老尼诵说了此等偈颂。

නළමාලිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

那罗摩利迦长老尼传，第五。

6. එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරීඅපදානං

6. 一抟食施者长老尼传

46.

46.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං.

于槃头摩帝(Bandhumatī)城，有刹帝利名槃头摩(Bandhumā)；我为彼王之妻，与王同志同行。

47.

47.

‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘ආදාය ගමනීයඤ්හි, කුසලං නත්ථි මෙ කතං.

我往僻静处独坐，当时心中如是思：“可携之以赴来世，如是善业我未作。”

48.

48.

‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං;

නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’.

“剧烈炽热又苦涩，恐怖残忍之地狱，我必将堕入其中，于此我心无疑虑。”

49.

49.

‘‘රාජානං උපසඞ්කම්ම, ඉදං වචනමබ්‍රවිං;

‘එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’.

我走近国王跟前，对他说了这番话：“哦，刹帝利！请给我一位沙门，我将供养他饮食。”

50.

50.

‘‘අදාසි මෙ මහාරාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං.

大王赐我一沙门，彼已善修诸根力；我接过他的钵，以最上食充满之。

51.

51.

‘‘පූරයිත්වා [Pg.192] පරමන්නං, ගන්ධාලෙපං අකාසහං;

ජාලෙන පිදහිත්වාන, වත්ථයුගෙන ඡාදයිං.

我盛满殊胜之食，涂以香膏；再用网罩盖住，并覆上一对衣。

52.

52.

‘‘ආරම්මණං මමං එතං, සරාමි යාවජීවිහං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං.

我一生忆念此所缘，于彼处令心澄净，我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

53.

53.

‘‘තිංසානං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං.

我曾为三十位天帝之主后；我心中所有愿求，皆如意而成。

54.

54.

‘‘වීසානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං.

我曾为二十位转轮王之主后；因业已积集，我于诸有中轮回。

55.

55.

‘‘සබ්බබන්ධනමුත්තාහං, අපෙතා මෙ උපාදිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我已解脱一切系缚，我之执取已远离；诸漏皆已尽，今后无再有。

56.

56.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时行布施；我不曾识恶趣，此乃施食之果报。

57.

57.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

58.

58.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我善来哉……佛之教法我已行。

59.

59.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛之教法我已行。

ඉත්ථං සුදං එකපිණ්ඩපාතදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，一食施者(Ekapiṇḍapātadāyikā)比丘尼，诚然说此偈。

එකපිණ්ඩපාතදායිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

一食施者长老尼本行第六。

7. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරීඅපදානං

7. 匙食施者长老尼本行

60.

60.

‘‘පිණ්ඩචාරං චරන්තස්ස, තිස්සනාමස්ස සත්ථුනො;

කටච්ඡුභික්ඛං පග්ගය්හ, බුද්ධසෙට්ඨස්ස දාසහං.

导师帝沙（Tissa）行乞时，我捧起一匙之食，供养最胜佛陀。

61.

61.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

වීථියා සණ්ඨිතො සත්ථා, අකා මෙ අනුමොදනං.

正自觉者帝沙（Tissa）佛，世间最上领导者，受已立于街道中，导师为我作随喜。

62.

62.

‘‘‘කටච්ඡුභික්ඛං [Pg.193] දත්වාන, තාවතිංසං ගමිස්සසි;

ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි.

“因施一匙之食，汝将生忉利天；将为三十六天王之主后。”

63.

63.

‘‘‘පඤ්ඤාසං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තං කරිස්සසි;

මනසා පත්ථිතං සබ්බං, පටිලච්ඡසි සබ්බදා.

“将为五十转轮王之主后；心中一切所愿求，汝将恒时能获得。”

64.

64.

‘‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, පබ්බජිස්සසිකිඤ්චනා;

සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, නිබ්බායිස්සසිනාසවා’.

“享受福报后，汝将无忧而出家；遍知一切漏，汝将无漏而涅槃。”

65.

65.

‘‘ඉදං වත්වාන සම්බුද්ධො, තිස්සො ලොකග්ගනායකො;

නභං අබ්භුග්ගමී වීරො, හංසරාජාව අම්බරෙ.

正觉者帝沙（Tissa），世间领导者，说完此言后，勇者升入空，犹如空中之鹅王。

66.

66.

‘‘සුදින්නං මෙ දානවරං, සුයිට්ඨා යාගසම්පදා;

කටච්ඡුභික්ඛං දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං.

我善施此殊胜施，善行此圆满供；因施一匙之食，我已证不动位。

67.

67.

‘‘ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, භික්ඛාදානස්සිදං ඵලං.

于此劫起九十二劫昔，我于彼时行布施；我不知有恶趣，此乃施食之果报。

68.

68.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

69.

69.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我善来哉……我已成办佛陀教。

70.

70.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已成办佛陀教。

ඉත්ථං සුදං කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诚然，施一杓食的比丘尼诵此等偈。

කටච්ඡුභික්ඛාදායිකාථෙරියාපදානං සත්තමං.

施一杓食长老尼本行，第七。

8. සත්තුප්පලමාලිකාථෙරීඅපදානං

8. 七青莲鬘长老尼本行

71.

71.

‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, වාරිතං වාරයාමහං.

于阿卢那婆提(Aruṇavatī)城，有王名阿卢那(Aruṇa)；我曾为彼王之妻，防护所应防护。

72.

72.

‘‘සත්තමාලං ගහෙත්වාන, උප්පලා දෙවගන්ධිකා;

නිසජ්ජ පාසාදවරෙ, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

手持七朵青莲花，具足天香优钵罗(uppala)；坐于殊胜宫殿上，彼时我作如是思。

73.

73.

‘‘‘කිං [Pg.194] මෙ ඉමාහි මාලාහි, සිරසාරොපිතාහි මෙ;

වරං මෙ බුද්ධසෙට්ඨස්ස, ඤාණම්හි අභිරොපිතං’.

“此等花鬘于我何用？戴于我头又有何益？宁将其供养于，最胜佛陀之智境。”

74.

74.

‘‘සම්බුද්ධං පටිමානෙන්තී, ද්වාරාසන්නෙ නිසීදහං;

‘යදා එහිති සම්බුද්ධො, පූජයිස්සං මහාමුනිං’.

我翘首盼望正觉者，安坐于门之近旁；“正觉者何时到来，我将供养大牟尼。”

75.

75.

‘‘කකුධො විලසන්තොව, මිගරාජාව කෙසරී;

භික්ඛුසඞ්ඝෙන සහිතො, ආගච්ඡි වීථියා ජිනො.

犹如盛开迦俱陀(Kakudha)，犹如兽王狮子行；胜者与比丘僧伽，一同走上街道来。

76.

76.

‘‘බුද්ධස්ස රංසිං දිස්වාන, හට්ඨා සංවිග්ගමානසා;

ද්වාරං අවාපුරිත්වාන, බුද්ධසෙට්ඨමපූජයිං.

得见佛陀之光辉，心怀喜悦与敬畏；我立即将门打开，供养最胜世尊佛。

77.

77.

‘‘සත්ත උප්පලපුප්ඵානි, පරිකිණ්ණානි අම්බරෙ;

ඡදිං කරොන්තො බුද්ධස්ස, මත්ථකෙ ධාරයන්ති තෙ.

七朵青莲花，散布于空中；为佛陀作华盖，住于其头顶。

78.

78.

‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසමගච්ඡහං.

我心欣悦且欢喜，喜悦生起作合掌；于彼处我心清净，得生于忉利天中。

79.

79.

‘‘මහානෙලස්ස ඡාදනං, ධාරෙන්ති මම මුද්ධනි;

දිබ්බගන්ධං පවායාමි, සත්තුප්පලස්සිදං ඵලං.

大青莲花为华盖，常持于我头顶上；我身散发天妙香，此乃七青莲之果。

80.

80.

‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා;

යාවතා පරිසා මය්හං, මහානෙලං ධරීයති.

彼时我为亲族众，所引导而出游时；随我侍从之广袤，大青莲盖覆其上。

81.

81.

‘‘සත්තති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සබ්බත්ථ ඉස්සරා හුත්වා, සංසරාමි භවාභවෙ.

我曾为七十天王，行作其大皇后位；处处皆为自在主，轮回于诸有之中。

82.

82.

‘‘තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සබ්බෙ මමනුවත්තන්ති, ආදෙය්‍යවචනා අහුං.

我曾为六十三转轮王，行作其大皇后位；一切众人皆随我，我语诚信为人听。

83.

83.

‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, ගන්ධො චෙව පවායති;

දුබ්බණ්ණියං න ජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我身色如青莲，亦散发其芳香；我未曾识得丑陋，此乃供佛之果报。

84.

84.

‘‘ඉද්ධිපාදෙසු කුසලා, බොජ්ඣඞ්ගභාවනා රතා;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我善巧于神足，乐于修习觉支；我已达神通彼岸，此乃供佛之果报。

85.

85.

‘‘සතිපට්ඨානකුසලා, සමාධිඣානගොචරා;

සම්මප්පධානමනුයුත්තා, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

我善巧于念处，以定与禅为行境；我致力于正勤，此乃供佛之果报。

86.

86.

‘‘වීරියං [Pg.195] මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我之精进如负重轭，引我至离轭安稳；诸漏已完全灭尽，今后不再有再生。

87.

87.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං පුප්ඵමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于三十一劫昔，我以花作供养；我未曾识恶趣，此乃供佛之果报。

88.

88.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

89.

89.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

90.

90.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解（paṭisambhidā）……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං සත්තුප්පලමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，名为七青莲花鬘（Sattuppalamālikā）的比丘尼诵此诸偈。

සත්තුප්පලමාලිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

七青莲花鬘长老尼本行，第八。

9. පඤ්චදීපිකාථෙරීඅපදානං

9. 五灯长老尼本行

91.

91.

‘‘නගරෙ හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා;

ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා.

于天鹅城（Haṃsavatī）中，彼时我乃游行者；为求善业故，我从园林至园林游行。

92.

92.

‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං.

于黑分之日，我得见最上菩提树；于彼处心生净信，我坐于菩提树下。

93.

93.

‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

我生起敬重心，合掌于头顶；感受喜悦之后，我当时如是思惟：

94.

94.

‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො;

දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’.

“若佛陀功德无量，是无与伦比者，愿此菩提树为我示现神变，大放光明。”

95.

95.

‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ;

සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති.

就在我思惟之时，菩提树随即大放光明；其变得通体纯金，所有方向皆大光耀。

96.

96.

‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං;

සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං.

于彼菩提树下，我静坐七日七夜；至第七日之时，我行此燃灯供养。

97.

97.

‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්චදීපානි පජ්ජලුං;

යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා.

围绕菩提树座，我点燃五盏明灯；我此灯持续燃烧，直至红日东升。

98.

98.

‘‘තෙන [Pg.196] කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业及其意愿，舍弃此人身之后，我得生往忉利天（Tāvatiṃsa）。

99.

99.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

在彼处我善造的天宫，被称为“五灯”；其高六十由旬，宽三十由旬。

100.

100.

‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ;

යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති.

无数明灯围绕我燃烧；整个天宫因灯光而照耀。

101.

101.

‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං;

උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා.

纵然我背身而坐，若意欲观看，无论是上方、下方或横方，我皆能以眼尽见。

102.

102.

‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ;

තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා.

只要我希望能看到善趣(sugati)与恶趣(duggati)的众生，在那里便没有任何障碍，无论是树木还是山脉。

103.

103.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

我曾为八十位天王之后，亦曾为一百位转轮王(cakkavattī)之后。

104.

104.

‘‘යං යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ.

无论我投生于何种生命形态，或为天人或为人，皆有十万明灯围绕我燃烧。

105.

105.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං;

මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති.

从天界命终后，我投生于母胎中；身处母胎之时，我的眼睛也未曾闭上。

106.

106.

‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා;

ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

因福业具足，十万明灯于产房中燃烧；此乃五灯供养之果报。

107.

107.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං;

අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං.

在此最后一生，我重返于人道；我已亲证不老、不死、清凉寂静的涅槃。

108.

108.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො.

我于七岁之时，即证得阿罗汉果；佛陀乔达摩(Gotama)了知我的功德，便授予我具足戒。

109.

109.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, පාසාදෙසු ගුහාසු වා;

සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා, පඤ්චදීපා ජලන්ති මෙ.

无论我住于亭阁或树下，宫殿或洞窟，或住于空寂处，皆有五盏明灯为我燃烧。

110.

110.

‘‘දිබ්බචක්ඛු [Pg.197] විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

我的天眼(dibbacakkhu)已清净，我善于禅定；我已达神通(abhiññā)波罗蜜。此乃五灯供养之果报。

111.

111.

‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා;

පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

我已究竟梵行，应作已作，诸漏已尽。大雄、具眼者啊！我，五灯，礼敬您双足。

112.

112.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

于十万劫昔，我曾供养灯；自彼时以来，不复识恶趣。此乃五灯供养之果报。

113.

113.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已烧尽……（中略）……我安住于无漏。

114.

114.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来人……（中略）……我已完成佛陀的教法。

115.

115.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……我已完成佛陀的教法。

ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

诚然，五灯(Pañcadīpikā)比丘尼诵说了这些偈颂。

පඤ්චදීපිකාථෙරියාපදානං නවමං.

五灯长老尼本行，第九。

10. උදකදායිකාථෙරීඅපදානං

10. 施水长老尼本行

116.

116.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, අහොසිං උදහාරිකා;

උදහාරෙන ජීවාමි, තෙන පොසෙමි දාරකෙ.

在班度马底(Bandhumatī)城，我曾是运水女；我以运水为生，并以此抚养孩子。

117.

117.

‘‘දෙය්‍යධම්මො ච මෙ නත්ථි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ;

කොට්ඨකං උපසඞ්කම්ම, උදකං පට්ඨපෙසහං.

于无上福田，我无可供养之物；于是我来到浴室(koṭṭhaka)，在那里设置了水。

118.

118.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං;

තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උදහාරෙන නිම්මිතං.

以此善业，我得生三十三天(Tāvatiṃsa)；于彼处我善成之天宫，乃由运水功德所化成。

119.

119.

‘‘අච්ඡරානං සහස්සස්ස, අහඤ්හි පවරා තදා;

දසට්ඨානෙහි තා සබ්බා, අභිභොමි සදා අහං.

于上千天女之中，彼时我最为殊胜；于十个方面，我恒常超越彼女一切。

120.

120.

‘‘පඤ්ඤාසං දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

වීසතිචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

我曾为五十天王之后，亦曾为二十转轮王之后。

121.

121.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

我轮回于二有，或天界或人间；我未曾知恶趣(duggati)，此乃施水之果。

122.

122.

‘‘පබ්බතග්ගෙ [Pg.198] දුමග්ගෙ වා, අන්තලික්ඛෙ ච භූමියං;

යදා උදකමිච්ඡාමි, ඛිප්පං පටිලභාමහං.

或于山巅或树顶，或于空中或地面；每当我欲求水时，皆能迅速获得。

123.

123.

‘‘අවුට්ඨිකා දිසා නත්ථි, සන්තත්තා කුථිතාපි ච;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, මහාමෙඝො පවස්සති.

于我无干旱之地，亦无焦热酷暑之处；了知我心之所念，大云便降下甘霖。

124.

124.

‘‘කදාචි නීයමානාය, ඤාතිසඞ්ඝෙන මෙ තදා;

යදා ඉච්ඡාමහං වස්සං, මහාමෙඝො අජායථ.

某时为亲族所携，当我欲求降雨时，彼时大云即生起。

125.

125.

‘‘උණ්හං වා පරිළාහො වා, සරීරෙ මෙ න විජ්ජති;

කායෙ ච මෙ රජො නත්ථි, දකදානස්සිදං ඵලං.

我身无炎热苦恼，我体亦无有尘埃；此乃施水之果报。

126.

126.

‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

如今我心意清净，远离一切恶念想；我之一切漏已尽，今后不再有后有。

127.

127.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං දකං අදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, දකදානස්සිදං ඵලං.

于九十一劫之前，我于彼时行水施；我未曾知晓恶趣，此乃施水之果报。

128.

128.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

129.

129.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来实为善来……我已完成佛陀之教法。

130.

130.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

我已得四无碍解(catasso paṭisambhidā)……我已完成佛陀之教法。

ඉත්ථං සුදං උදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如此，施水(Udakadāyikā)比丘尼诵说此等偈颂。

උදකදායිකාථෙරියාපදානං දසමං.

施水长老尼本行，第十。

සුමෙධාවග්ගො පඨමො.

须弥陀品第一。

තස්සුද්දානං –

摄颂(uddāna)：

සුමෙධා මෙඛලාදායී, මණ්ඩපං සඞ්කමං දදා;

නළමාලී පිණ්ඩදදා, කටච්ඡු උප්පලප්පදා.

须弥陀、施腰带者；施亭阁、施桥者；那罗摩利、施食者；迦吒触、施青莲者。

දීපදා දකදා චෙව, ගාථායො ගණිතා ඉහ;

එකගාථාසතඤ්චෙව, තිංසති ච තදුත්තරි.

施灯者与施水者。此品共计一百三十余偈。

2. එකූපොසථිකවග්ගො

2. 一布萨品

1. එකූපොසථිකාථෙරීඅපදානං

1. 一布萨长老尼传

1.

1.

‘‘නගරෙ [Pg.199] බන්ධුමතියා, බන්ධුමා නාම ඛත්තියො;

දිවසෙ පුණ්ණමාය සො, උපවසි උපොසථං.

在班度玛帝（Bandhumatī）城，有名为班度玛（Bandhumā）的刹帝利；于满月之日，他受持布萨。

2.

2.

‘‘අහං තෙන සමයෙන, කුම්භදාසී අහං තහිං;

දිස්වා සරාජකං සෙනං, එවාහං චින්තයිං තදා.

那时，我在彼处为瓮婢；当时看见国王与军队，我如是思惟。

3.

3.

‘රාජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, උපවසි උපොසථං;

සඵලං නූන තං කම්මං, ජනකායො පමොදිතො’.

“国王亦舍弃王位，受持此布萨；此行定有果，众人皆欢喜。”

4.

4.

‘‘යොනිසො පච්චවෙක්ඛිත්වා, දුග්ගච්චඤ්ච දලිද්දතං ;

මානසං සම්පහංසිත්වා, උපවසිං උපොසථං.

如理省察后，思惟己困苦与贫穷；令自心欢喜，我亦受持布萨。

5.

5.

‘‘අහං උපොසථං කත්වා, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ;

තෙන කම්මෙන සුකතෙන, තාවතිංසමගච්ඡහං.

我于正等觉者教法中，行此布萨；以此善业，我得生忉利天。

6.

6.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, උබ්භයොජනමුග්ගතං ;

කූටාගාරවරූපෙතං, මහාසනසුභූසිතං.

于彼我善业所成，宫殿高一由旬；具足殊胜尖顶阁，饰以庄严大宝座。

7.

7.

‘‘අච්ඡරා සතසහස්සා, උපතිට්ඨන්ති මං සදා;

අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතික්කම්ම, අතිරොචාමි සබ්බදා.

十万天女恒常侍奉我；我超越其他天神，永远光芒炽盛。

8.

8.

‘‘චතුසට්ඨි දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

තෙසට්ඨි චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

我曾为六十四位天王之后；我曾为六十三位转轮王之后。

9.

9.

‘‘සුවණ්ණවණ්ණා හුත්වාන, භවෙසු සංසරාමහං;

සබ්බත්ථ පවරා හොමි, උපොසථස්සිදං ඵලං.

身为黄金色，轮回于诸有；所生处第一，此是布萨果。

10.

10.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, රථයානඤ්ච සීවිකං ;

ලභාමි සබ්බමෙවෙතං, උපොසථස්සිදං ඵලං.

象乘与马乘，车乘及轿舆；我悉皆获得，此是布萨果。

11.

11.

‘‘සොණ්ණමයං රූපිමයං, අථොපි ඵලිකාමයං;

ලොහිතඞ්ගමයඤ්චෙව, සබ්බං පටිලභාමහං.

黄金与白银，亦有颇梨成；更有红宝石，一切我皆得。

12.

12.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලියානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච;

මහග්ඝානි ච වත්ථානි, සබ්බං පටිලභාමහං.

丝绸与毛织，亚麻与棉布，及诸昂贵衣，一切我皆得。

13.

13.

‘‘අන්නං [Pg.200] පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

饮食与嚼食，衣物与卧具；我悉皆获得，此是布萨果。

14.

14.

‘‘වරගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, චුණ්ණකඤ්ච විලෙපනං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

殊胜香花鬘，香粉与涂香；我悉皆获得，此是布萨果。

15.

15.

‘‘කූටාගාරඤ්ච පාසාදං, මණ්ඩපං හම්මියං ගුහං;

සබ්බමෙතං පටිලභෙ, උපොසථස්සිදං ඵලං.

尖顶阁、宫殿，楼阁、高台与洞窟；我悉皆获得，此是布萨果。

16.

16.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

我生年七岁，出家入无家；未满半月时，我证阿罗汉。

17.

17.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我的烦恼已焚尽，一切有已根除；一切漏已尽，现在不再有后有。

18.

18.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, උපොසථස්සිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时所行业；我未曾识恶趣，此乃布萨之果。

19.

19.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

20.

20.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来哉……我已奉行佛陀教法。

21.

21.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං එකූපොසථිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，一布萨(Ekūposathikā)比丘尼诵此等偈。

එකූපොසථිකාථෙරියාපදානං පඨමං.

一布萨长老尼本行第一。

2. සළලපුප්ඵිකාථෙරීඅපදානං

2. 萨罗罗花长老尼本行

22.

22.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසාහං දෙවදෙවං, චඞ්කමන්තං නරාසභං.

月分(Candabhāgā)河岸边，我当时是紧那罗女；我看见天中天、人中雄正在经行。

23.

23.

‘‘ඔචිනිත්වාන සළලං, බුද්ධසෙට්ඨස්සදාසහං;

උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, සළලං දෙවගන්ධිකං.

我采摘了松花，献给最胜佛陀；大雄嗅闻了那具天香的松花。

24.

24.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො, විපස්සී ලොකනායකො;

උපසිඞ්ඝි මහාවීරො, පෙක්ඛමානාය මෙ තදා.

正自觉者、世间导师毗婆尸(Vipassī)接受了它；当我那时看着的时候，大雄嗅闻了它。

25.

25.

‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, වන්දිත්වා ද්විපදුත්තමං ;

සකං චිත්තං පසාදෙත්වා, තතො පබ්බතමාරුහිං.

合掌高举，礼敬两足尊；令自心澄净，然后登上山。

26.

26.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.201] කප්පෙ, යං පුප්ඵමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

于九十一劫昔，我于彼时献此花；我未曾识恶趣，此乃供佛之果报。

27.

27.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已烧尽……我住于无漏。

28.

28.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来哉……我已奉行佛陀教法。

29.

29.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

ඉත්ථං සුදං සළලපුප්ඵිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，萨罗罗花(Saḷalapupphikā)比丘尼诵此等偈。

සළලපුප්ඵිකාථෙරියාපදානං දුතියං.

萨罗罗花长老尼本行第二。

3. මොදකදායිකාථෙරීඅපදානං

3. 施甜糕长老尼本行

30.

30.

‘‘නගරෙ බන්ධුමතියා, කුම්භදාසී අහොසහං;

මම භාගං ගහෙත්වාන, ගච්ඡං උදකහාරිකා.

于班度马提(Bandhumatī)城中，我曾是运水婢女；我拿着我的份，前去运水。

31.

31.

‘‘පන්ථම්හි සමණං දිස්වා, සන්තචිත්තං සමාහතං;

පසන්නචිත්තා සුමනා, මොදකෙ තීණිදාසහං.

于路上见一沙门，其心寂静而专注；我心怀净信喜悦，供养了三枚甜糕。

32.

32.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

එකනවුතිකප්පානි, විනිපාතං නගච්ඡහං.

以此善行及发心立愿，于九十一劫中，我未曾堕恶趣。

33.

33.

‘‘සම්පත්ති තං කරිත්වාන, සබ්බං අනුභවිං අහං;

මොදකෙ තීණි දත්වාන, පත්තාහං අචලං පදං.

作成具足之业，我享受一切财富；供养三块甜糕，我证得不动境。

34.

34.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之善来哉……佛陀之教已行。

36.

36.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已行。

ඉත්ථං සුදං මොදකදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，施甜糕（Modakadāyikā）比丘尼诵说此等偈颂。

මොදකදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

施甜糕长老尼传第三

4. එකාසනදායිකාථෙරීඅපදානං

4. 施一座者长老尼传

37.

37.

‘‘නගරෙ [Pg.202] හංසවතියා, අහොසිං බාලිකා තදා;

මාතා ච මෙ පිතා චෙව, කම්මන්තං අගමංසු තෙ.

于天鹅城（Haṃsavatī），我当时是一少女；我的父母，他们去了工作之处。

38.

38.

‘‘මජ්ඣන්හිකම්හි සූරියෙ, අද්දසං සමණං අහං;

වීථියා අනුගච්ඡන්තං, ආසනං පඤ්ඤපෙසහං.

日正当中时，我看见一位沙门，正沿街道而行；我为他准备了座位。

39.

39.

‘‘ගොනකාවිකතිකාහි, පඤ්ඤපෙත්වා මමාසනං;

පසන්නචිත්තා සුමනා, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

以长毛绒毯与图案罩单，铺设好我的座位；我心怀净信与喜悦，说了这番话语：

40.

40.

‘‘‘සන්තත්තා කුථිතා භූමි, සූරො මජ්ඣන්හිකෙ ඨිතො;

මාලුතා ච න වායන්ති, කාලො චෙවෙත්ථ මෙහිති.

“大地焦灼沸腾，太阳正值中午；诸风亦皆不吹，请来我此处。”

41.

41.

‘‘‘පඤ්ඤත්තමාසනමිදං, තවත්ථාය මහාමුනි;

අනුකම්පං උපාදාය, නිසීද මම ආසනෙ’.

“此座已为您备好，大牟尼！请出于慈悲，坐于我的座位上。”

42.

42.

‘‘නිසීදි තත්ථ සමණො, සුදන්තො සුද්ධමානසො;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, යථාරන්ධං අදාසහං.

沙门坐于彼处，善调御，心清净；我取其钵，供养所烹煮之食。

43.

43.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意乐与誓愿，舍离人身后，我往生忉利天。

44.

44.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, ආසනෙන සුනිම්මිතං;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

在彼处，我有一座善造宫殿，由施座而善成；其高六十由旬，宽三十由旬。

45.

45.

‘‘සොණ්ණමයා මණිමයා, අථොපි ඵලිකාමයා;

ලොහිතඞ්ගමයා චෙව, පල්ලඞ්කා විවිධා මම.

我拥有种种宝座，由黄金、摩尼宝、水晶以及红宝石所成。

46.

46.

‘‘තූලිකා විකතිකාහි, කට්ටිස්සචිත්තකාහි ච;

උද්දඑකන්තලොමී ච, පල්ලඞ්කා මෙ සුසණ්ඨිතා.

我的宝座善安设，铺有棉褥、图案罩单、彩绣丝绸，以及单面起绒的水獭皮毯。

47.

47.

‘‘යදා ඉච්ඡාමි ගමනං, හාසඛිඩ්ඩසමප්පිතා;

සහ පල්ලඞ්කසෙට්ඨෙන, ගච්ඡාමි මම පත්ථිතං.

当我沉浸于欢笑嬉戏，意欲前往何方时，我便与此上等宝座一同去往我所愿之处。

48.

48.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සත්තති චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

我曾为八十位天王之后，亦曾为七十位转轮王之后。

49.

49.

‘‘භවාභවෙ [Pg.203] සංසරන්තී, මහාභොගං ලභාමහං;

භොගෙ මෙ ඌනතා නත්ථි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

于生死中轮回，我得大财富；于我财富无缺，此乃施一座之果报。

50.

50.

‘‘දුවෙ භවෙ සංසරාමි, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

අඤ්ඤෙ භවෙ න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

我轮回于天、人二有；我不知有其他生处，此乃施一坐之果报。

51.

51.

‘‘දුවෙ කුලෙ පජායාමි, ඛත්තියෙ චාපි බ්‍රාහ්මණෙ;

උච්චාකුලීනා සබ්බත්ථ, එකාසනස්සිදං ඵලං.

我生于刹帝利与婆罗门二族；处处皆出身高贵，此乃施一坐之果报。

52.

52.

‘‘දොමනස්සං න ජානාමි, චිත්තසන්තාපනං මම;

වෙවණ්ණියං න ජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

我不知忧恼，亦无心热恼；我不知容色变，此乃施一坐之果报。

53.

53.

‘‘ධාතියො මං උපට්ඨන්ති, ඛුජ්ජා චෙලාපිකා බහූ;

අඞ්කෙන අඞ්කං ගච්ඡාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

众多保姆、驼背女仆服侍我；我从一怀到另一怀，此乃施一坐之果报。

54.

54.

‘‘අඤ්ඤා න්හාපෙන්ති භොජෙන්ති, අඤ්ඤා රමෙන්ති මං සදා;

අඤ්ඤා ගන්ධං විලිම්පන්ති, එකාසනස්සිදං ඵලං.

有人为我沐浴喂食，有人常令我欢喜，有人为我涂抹香料，此乃施一坐之果报。

55.

55.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා;

මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, පල්ලඞ්කො උපතිට්ඨති.

亭中或树下，或住空屋时；了知我心念，宝座即现起。

56.

56.

‘‘අයං පච්ඡිමකො මය්හං, චරිමො වත්තතෙ භවො;

අජ්ජාපි රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

此乃我最后身，此是最终之有；今亦舍弃王位，出家而入无家。

57.

57.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, එකාසනස්සිදං ඵලං.

十万劫之前，我于彼时作布施；自是以来不识恶趣，此乃施一坐之果报。

58.

58.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……佛陀的教法已奉行。

60.

60.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං එකාසනදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，壹座施者(Ekāsanadāyikā)比丘尼诵说了此等偈颂。

එකාසනදායිකාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

壹座施者长老尼传，第四。

5. පඤ්චදීපදායිකාථෙරීඅපදානං

5. 五灯施长老尼传

61.

61.

‘‘නගරෙ [Pg.204] හංසවතියා, චාරිකී ආසහං තදා;

ආරාමෙන ච ආරාමං, චරාමි කුසලත්ථිකා.

于天鹅城(Haṃsavatī)中，我当时是游行女；为求善法故，从一园至一园。

62.

62.

‘‘කාළපක්ඛම්හි දිවසෙ, අද්දසං බොධිමුත්තමං;

තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, බොධිමූලෙ නිසීදහං.

于黑月之日，我得见无上菩提；于彼处心生净信，我坐于菩提树下。

63.

63.

‘‘ගරුචිත්තං උපට්ඨෙත්වා, සිරෙ කත්වාන අඤ්ජලිං;

සොමනස්සං පවෙදෙත්වා, එවං චින්තෙසි තාවදෙ.

我生起敬重心，合掌于头顶；表达了我的欣喜，当时我如是思惟：

64.

64.

‘‘‘යදි බුද්ධො අමිතගුණො, අසමප්පටිපුග්ගලො;

දස්සෙතු පාටිහීරං මෙ, බොධි ඔභාසතු අයං’.

“若佛功德无有量，是无可比拟之人，请为我示现神变，愿此菩提树放光。”

65.

65.

‘‘සහ ආවජ්ජිතෙ මය්හං, බොධි පජ්ජලි තාවදෙ;

සබ්බසොණ්ණමයා ආසි, දිසා සබ්බා විරොචති.

我心刚一动念，菩提树立即放光；它变得通体金黄，所有方向都大放光明。

66.

66.

‘‘සත්තරත්තින්දිවං තත්ථ, බොධිමූලෙ නිසීදහං;

සත්තමෙ දිවසෙ පත්තෙ, දීපපූජං අකාසහං.

“我在那菩提树下，安坐了七日七夜；到了第七天，我作了灯之供养。”

67.

67.

‘‘ආසනං පරිවාරෙත්වා, පඤ්ච දීපානි පජ්ජලුං;

යාව උදෙති සූරියො, දීපා මෙ පජ්ජලුං තදා.

“围绕着该座，五盏明灯燃起；直至太阳升起，我的明灯持续照耀。”

68.

68.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善作业，以及思与愿故；舍弃此人身后，我往生忉利天（Tāvatiṃsa）。”

69.

69.

‘‘තත්ථ මෙ සුකතං බ්‍යම්හං, පඤ්චදීපාති වුච්චති;

සට්ඨියොජනමුබ්බෙධං, තිංසයොජනවිත්ථතං.

“于彼天界中，我善业所成之天宫，被称为‘五灯’；其高六十由旬（yojana），宽三十由旬。”

70.

70.

‘‘අසඞ්ඛියානි දීපානි, පරිවාරෙ ජලිංසු මෙ;

යාවතා දෙවභවනං, දීපාලොකෙන ජොතති.

“无数明灯围绕我而照耀；整个天宫皆因灯光而辉煌。”

71.

71.

‘‘පරම්මුඛා නිසීදිත්වා, යදි ඉච්ඡාමි පස්සිතුං;

උද්ධං අධො ච තිරියං, සබ්බං පස්සාමි චක්ඛුනා.

“纵然我背向而坐，若意欲观看，无论是上、是下、是横，我以眼能见一切。”

72.

72.

‘‘යාවතා අභිකඞ්ඛාමි, දට්ඨුං සුගතදුග්ගතෙ ;

තත්ථ ආවරණං නත්ථි, රුක්ඛෙසු පබ්බතෙසු වා.

“我所欲见，善趣恶趣，于彼皆无障碍；无论是树木，抑或是山峦，亦无所障蔽。”

73.

73.

‘‘අසීති දෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සතානං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“我曾为八十位天王的大妃，也曾为一百位转轮王的大妃。”

74.

74.

‘‘යං [Pg.205] යං යොනුපපජ්ජාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

දීපසතසහස්සානි, පරිවාරෙ ජලන්ති මෙ.

“无论我投生何处，或为天人或为人；皆有十万盏明灯，围绕着我而燃照。”

75.

75.

‘‘දෙවලොකා චවිත්වාන, උප්පජ්ජිං මාතුකුච්ඡියං;

මාතුකුච්ඡිගතා සන්තී, අක්ඛි මෙ න නිමීලති.

“自天界命终，我投生母胎；住于母胎中，我眼未曾阖。”

76.

76.

‘‘දීපසතසහස්සානි, පුඤ්ඤකම්මසමඞ්ගිතා;

ජලන්ති සූතිකාගෙහෙ, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“由福业具足，十万盏灯在产房中燃烧；此乃五灯之果报。”

77.

77.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, මානසං විනිවත්තයිං;

අජරාමතං සීතිභාවං, නිබ්බානං ඵස්සයිං අහං.

“当此最后有（bhava）现前时，我心已转离；我触证了无老、无死、寂静的涅槃。”

78.

78.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සාහං, අරහත්තමපාපුණිං;

උපසම්පාදයී බුද්ධො, ගුණමඤ්ඤාය ගොතමො.

“我于七岁时，便已证得阿罗汉果；佛陀乔达摩（Gotama）知我德行，为我授具足戒。”

79.

79.

‘‘මණ්ඩපෙ රුක්ඛමූලෙ වා, සුඤ්ඤාගාරෙ වසන්තියා;

සදා පජ්ජලතෙ දීපං, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“或住于亭台，或住于树下，或住于空闲处；明灯恒为我燃照，此乃五灯之果报。”

80.

80.

‘‘දිබ්බචක්ඛු විසුද්ධං මෙ, සමාධිකුසලා අහං;

අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“我天眼（dibbacakkhu）已清净，我善于禅定；我已证得神通（abhiññā）彼岸，此乃五灯之果报。”

81.

81.

‘‘සබ්බවොසිතවොසානා, කතකිච්චා අනාසවා;

පඤ්චදීපා මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

“大雄、具眼者！我，五灯（Pañcadīpā），梵行已立，所作已办，诸漏已尽，我今敬礼您双足。”

82.

82.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, යං දීපමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පඤ්චදීපානිදං ඵලං.

“于十万劫前，因我当时所献之灯，我未曾识得恶趣；此乃五灯之果报。”

83.

83.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

84.

84.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实善来……佛陀之教已奉行。

85.

85.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

ඉත්ථං සුදං පඤ්චදීපදායිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，五灯施比丘尼诵说了这些偈颂。

පඤ්චදීපදායිකාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

五灯施长老尼传，第五。

6. නළමාලිකාථෙරීඅපදානං

6. 芦苇鬘长老尼传

86.

86.

‘‘චන්දභාගානදීතීරෙ, අහොසිං කින්නරී තදා;

අද්දසං විරජං බුද්ධං, සයම්භුං අපරාජිතං.

“在月分河岸，我当时是紧那罗女(kinnarī)；我得见离尘佛陀，自觉者、无能胜者。

87.

87.

‘‘පසන්නචිත්තා [Pg.206] සුමනා, වෙදජාතා කතඤ්ජලී;

නළමාලං ගහෙත්වාන, සයම්භුං අභිපූජයිං.

“我心净信，心意喜悦，欢喜踊跃而合掌；手持芦苇鬘，供养自觉者。

88.

88.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා කින්නරීදෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以彼善业，以及思与愿；舍紧那罗女身，我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

89.

89.

‘‘ඡත්තිංසදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

මනසා පත්ථිතං මය්හං, නිබ්බත්තති යථිච්ඡිතං.

“我曾为三十六天王之后；我心所愿求，皆如意而成。

90.

90.

‘‘දසන්නං චක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

ඔචිතත්තාව හුත්වාන, සංසරාමි භවෙස්වහං.

“我曾为十位转轮王之后；因有所积集，我于诸有中轮回。

91.

91.

‘‘කුසලං විජ්ජතෙ මය්හං, පබ්බජිං අනගාරියං;

පූජාරහා අහං අජ්ජ, සක්‍යපුත්තස්ස සාසනෙ.

“我拥有善业，出家入无家；今日于释迦子教法中，我堪受供养。

92.

92.

‘‘විසුද්ධමනසා අජ්ජ, අපෙතමනපාපිකා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“今日我心已清净，远离心中恶；一切漏已尽，今再无后有。

93.

93.

‘‘චතුන්නවුතිතො කප්පෙ, යං බුද්ධමභිපූජයිං;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, නළමාලායිදං ඵලං.

“于九十四劫前，我曾供养佛；不复知恶趣，此芦苇鬘果。

94.

94.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

95.

95.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实善来……佛陀之教已奉行。

96.

96.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

ඉත්ථං සුදං නළමාලිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，芦苇鬘比丘尼诵说了这些偈颂。

නළමාලිකාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

芦苇鬘长老尼传，第六。

7. මහාපජාපතිගොතමීථෙරීඅපදානං

7. 摩诃波阇波提·乔达弥长老尼传

97.

97.

‘‘එකදා ලොකපජ්ජොතො, වෙසාලියං මහාවනෙ;

කූටාගාරෙ සුසාලායං, වසතෙ නරසාරථි.

“一时，世界之光、调御丈夫，住于毗舍离大林中之重阁讲堂。

98.

98.

‘‘තදා ජිනස්ස මාතුච්ඡා, මහාගොතමි භික්ඛුනී;

තහිං කතෙ පුරෙ රම්මෙ, වසී භික්ඛුනුපස්සයෙ.

“彼时，胜者之姨母，摩诃乔达弥比丘尼，住于彼悦意城中之比丘尼精舍。

99.

99.

‘‘භික්ඛුනීහි [Pg.207] විමුත්තාහි, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

රහොගතාය තස්සෙවං, චිතස්සාසි විතක්කිතං.

与五百位已解脱的比丘尼共住。当她独处时，心中生起如是思惟：

100.

100.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, සාවකග්ගයුගස්ස වා;

රාහුලානන්දනන්දානං, නාහං ලච්ඡාමි පස්සිතුං.

我将无法见到佛陀、上首弟子双，以及罗睺罗、阿难与难陀的般涅槃。

101.

101.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානා, සාවකග්ගයුගස්ස වා;

මහාකස්සපනන්දානං, ආනන්දරාහුලාන ච.

（也无法见到）佛陀、上首弟子双、大迦叶、难陀、阿难与罗睺罗的般涅槃。

102.

102.

‘‘පටිකච්චායුසඞ්ඛාරං, ඔසජ්ජිත්වාන නිබ්බුතිං;

ගච්ඡෙය්‍යං ලොකනාථෙන, අනුඤ්ඤාතා මහෙසිනා.

愿我能提前舍弃寿行，在得到世间怙主、大仙的允许后，趣向涅槃。

103.

103.

‘‘තථා පඤ්චසතානම්පි, භික්ඛුනීනං විතක්කිතං;

ආසි ඛෙමාදිකානම්පි, එතදෙව විතක්කිතං.

五百位比丘尼也生起了同样的想法；翅摩(Khemā)等比丘尼也生起了这同样的想法。

104.

104.

‘‘භූමිචාලො තදා ආසි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී;

උපස්සයාධිවත්ථායො, දෙවතා සොකපීළිතා.

那时大地发生震动，天鼓也发出声响；居住在寺院的诸天神，都为忧伤所折磨。

105.

105.

‘‘විලපන්තා සුකරුණං, තත්ථස්සූනි පවත්තයුං;

මිත්තා භික්ඛුනියො තාහි, උපගන්ත්වාන ගොතමිං.

（诸天神）悲惨地哀号，在那里流下眼泪。作为朋友的比丘尼们与那些天神一同走近乔达弥，

106.

106.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවුං;

‘තත්ථ තොයලවාසිත්තා, මයමය්‍යෙ රහොගතා.

头面顶礼其足，说了这番话：“尊者，我们在此独处，被水滴所洒。”

107.

107.

‘‘‘සා චලා චලිතා භූමි, නාදිතා දෙවදුන්දුභී;

පරිදෙවා ච සුය්‍යන්තෙ, කිමත්ථං නූන ගොතමී’.

“那坚固的大地也已动摇，天鼓也已作响，还能听闻悲叹之声。乔达弥，这究竟是为何？”

108.

108.

‘‘තදා අවොච සා සබ්බං, යථාපරිවිතක්කිතං;

තායොපි සබ්බා ආහංසු, යථාපරිවිතක්කිතං.

于是她将自己所思惟的一切都说了出来；她们也全都说出了自己所思惟的。

109.

109.

‘‘‘යදි තෙ රුචිතං අය්‍යෙ, නිබ්බානං පරමං සිවං;

නිබ්බායිස්සාම සබ්බාපි, බුද්ධානුඤ්ඤාය සුබ්බතෙ.

“尊者，如果您乐于趣向至上吉祥的涅槃，那么，善持戒者，在得到佛陀的允许后，我们也全都将趣向涅槃。”

110.

110.

‘‘‘මයං සහාව නික්ඛන්තා, ඝරාපි ච භවාපි ච;

සහායෙව ගමිස්සාම, නිබ්බානං පදමුත්තමං’.

“我们曾一同出离，从家庭也从三有中；我们也将一同前往，那无上的涅槃之境。”

111.

111.

‘‘‘නිබ්බානාය වජන්තීනං, කිං වක්ඛාමී’ති සා වදං;

සහ සබ්බාහි නිග්ගඤ්ඡි, භික්ඛුනීනිලයා තදා.

她说道：“对于（你们这些）想要趣向涅槃的人，我该说什么呢？”于是，她与所有人一起，离开了比丘尼的寺院。

112.

112.

‘‘උපස්සයෙ [Pg.208] යාධිවත්ථා, දෙවතා තා ඛමන්තු මෙ;

භික්ඛුනීනිලයස්සෙදං, පච්ඡිමං දස්සනං මම.

“愿居住在这寺院的诸天神原谅我。这是我最后一次见到这比丘尼的寺院。”

113.

113.

‘‘න ජරා මච්චු වා යත්ථ, අප්පියෙහි සමාගමො;

පියෙහි න වියොගොත්ථි, තං වජිස්සං අසඞ්ඛතං.

“那里没有衰老与死亡，没有与怨憎者相会，也没有与心爱者别离，我将去往那无为之境。”

114.

114.

‘‘අවීතරාගා තං සුත්වා, වචනං සුගතොරසා;

සොකට්ටා පරිදෙවිංසු, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

未离贪的善逝之女（比丘尼）们，听了这番话，为忧伤所苦而悲叹：“啊，我等何其少福！”

115.

115.

‘‘භික්ඛුනීනිලයො සුඤ්ඤො, භූතො තාහි විනා අයං;

පභාතෙ විය තාරායො, න දිස්සන්ති ජිනොරසා.

“没有了她们，这比丘尼住处变得空寂；犹如黎明时的星辰，再也见不到胜者之女。”

116.

116.

‘‘නිබ්බානං ගොතමී යාති, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

නදීසතෙහිව සහ, ගඞ්ගා පඤ්චහි සාගරං.

“乔达弥与五百人同趣涅槃，犹如恒河与五百河流同归大海。”

117.

117.

‘‘රථියාය වජන්තියො, දිස්වා සද්ධා උපාසිකා;

ඝරා නික්ඛම්ම පාදෙසු, නිපච්ච ඉදමබ්‍රවුං.

具信的优婆夷们见她们行于路上，便从家中出来，俯伏于其足下，说此言：

118.

118.

‘‘‘පසීදස්සු මහාභොගෙ, අනාථායො විහාය නො;

තයා න යුත්තා නිබ්බාතුං, ඉච්ඡට්ටා විලපිංසු තා’.

“‘大福者，请垂慈，莫舍弃无依的我们！您不应入于涅槃。’她们因欲求所恼而悲叹。”

119.

119.

‘‘තාසං සොකපහානත්ථං, අවොච මධුරං ගිරං;

‘රුදිතෙන අලං පුත්තා, හාසකාලොයමජ්ජ වො.

为断除她们的忧伤，她说了这番甜蜜的话：“女儿们，切莫哭泣，今日是你们欢笑之时。”

120.

120.

‘‘‘පරිඤ්ඤාතං මයා දුක්ඛං, දුක්ඛහෙතු විවජ්ජිතො;

නිරොධො මෙ සච්ඡිකතො, මග්ගො චාපි සුභාවිතො.

“‘苦我已遍知，苦因我已断，灭我已作证，道我亦善修。’

පඨමං භාණවාරං.

第一诵分竟。

121.

121.

‘‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“‘我已承事导师，已行佛陀教诫；重担经已放下，有导亦已根除。’

122.

122.

‘‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“‘我为之而出家，从家至于无家，我已证得彼义，即一切结已尽。’

123.

123.

‘‘‘බුද්ධො තස්ස ච සද්ධම්මො, අනූනො යාව තිට්ඨති;

නිබ්බාතුං තාව කාලො මෙ, මා මං සොචථ පුත්තිකා.

“‘佛陀与其正法，住世未有减损，此即我涅槃时。女儿们，莫为我忧伤。’

124.

124.

‘‘‘කොණ්ඩඤ්ඤානන්දනන්දාදී[Pg.209], තිට්ඨන්ති රාහුලො ජිනො;

සුඛිතො සහිතො සඞ්ඝො, හතදබ්බා ච තිත්ථියා.

“‘憍陈如、阿难、难陀等，罗睺罗与胜者皆住世；僧团安乐和合，外道傲慢已摧。’

125.

125.

‘‘‘ඔක්කාකවංසස්ස යසො, උස්සිතො මාරමද්දනො;

නනු සම්පති කාලො මෙ, නිබ්බානත්ථාය පුත්තිකා.

“‘奥嘎咖族之荣光，降魔者已被高扬。女儿们，如今岂非我入涅槃之时？’

126.

126.

‘‘‘චිරප්පභුති යං මය්හං, පත්ථිතං අජ්ජ සිජ්ඣතෙ;

ආනන්දභෙරිකාලොයං, කිං වො අස්සූහි පුත්තිකා.

“‘我自久远以来的愿望，于今日得以实现；此乃敲响欢喜之鼓的时刻。女儿们，流泪何益？’

127.

127.

‘‘‘සචෙ මයි දයා අත්ථි, යදි චත්ථි කතඤ්ඤුතා;

සද්ධම්මට්ඨිතියා සබ්බා, කරොථ වීරියං දළ්හං.

“‘若对我存慈悲，若有知恩之心，为令正法久住，汝等皆当勤行坚固精进。’

128.

128.

‘‘‘ථීනං අදාසි පබ්බජ්ජං, සම්බුද්ධො යාචිතො මයා;

තස්මා යථාහං නන්දිස්සං, තථා තමනුතිට්ඨථ’.

“‘正自觉者因我所请，施予女性出家之份。是故，为令我欢喜，汝等当如是行持。’”

129.

129.

‘‘තා එවමනුසාසිත්වා, භික්ඛුනීහි පුරක්ඛතා;

උපෙච්ච බුද්ධං වන්දිත්වා, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

她如此教诲后，由比丘尼众随行，趋诣佛陀，礼敬后说此言：

130.

130.

‘‘‘අහං සුගත තෙ මාතා, ත්වඤ්ච වීර පිතා මම;

සද්ධම්මසුඛද නාථ, තයා ජාතාම්හි ගොතම.

“‘善逝，我乃汝之母；英雄，汝实我之父。正法乐施予者，怙主，乔达摩！我乃因汝而生。’

131.

131.

‘‘‘සංවද්ධිතොයං සුගත, රූපකායො මයා තව;

අනින්දිතො ධම්මකායො, මම සංවද්ධිතො තයා.

善逝，您的此色身由我养育；我无瑕的法身由您长养。

132.

132.

‘‘‘මුහුත්තං තණ්හාසමණං, ඛීරං ත්වං පායිතො මයා;

තයාහං සන්තමච්චන්තං, ධම්මඛීරඤ්හි පායිතා.

我曾以乳汁喂养您，片刻平息了您的饥渴；您却以寂静、究竟的法乳喂养了我。

133.

133.

‘‘‘බන්ධනාරක්ඛනෙ මය්හං, අණණො ත්වං මහාමුනෙ;

පුත්තකාමා ථියො යාචං, ලභන්ති තාදිසං සුතං.

大牟尼，因您守护我脱离束缚，您已无欠于我；求子的妇女们，祈求便能得到这样的儿子。

134.

134.

‘‘‘මන්ධාතාදිනරින්දානං, යා මාතා සා භවණ්ණවෙ;

නිමුග්ගාහං තයා පුත්ත, තාරිතා භවසාගරා.

真言王(Mandhātu)等诸人王之母，沉溺于轮回大海；儿子啊，我则由您救度，脱离了生死之海。

135.

135.

‘‘‘රඤ්ඤො මාතා මහෙසීති, සුලභං නාමමිත්ථිනං;

බුද්ධමාතාති යං නාමං, එතං පරමදුල්ලභං.

对妇女而言，“王母”、“王妃”之名容易获得；而“佛母”之名，此则至为难得。

136.

136.

‘‘‘තඤ්ච ලද්ධං මහාවීර, පණිධානං මමං තයා;

අණුකං වා මහන්තං වා, තං සබ්බං පූරිතං මයා.

大雄，我所立之誓愿，因您而得以实现；无论大小，凡此一切，皆由我圆满。

137.

137.

‘‘‘පරිනිබ්බාතුමිච්ඡාමි[Pg.210], විහායෙමං කළෙවරං;

අනුජානාහි මෙ වීර, දුක්ඛන්තකර නායක.

我欲般涅槃，舍弃此身；大雄、苦之终结者、导师，请允许我。

138.

138.

‘‘‘චක්කඞ්කුසධජාකිණ්ණෙ, පාදෙ කමලකොමලෙ;

පසාරෙහි පණාමං තෙ, කරිස්සං පුත්තඋත්තමෙ.

请伸出您那如莲花般柔软、遍布轮、钩、幢相的双足；儿子啊，我将顶礼您至上的双足。

139.

139.

‘‘‘සුවණ්ණරාසිසඞ්කාසං, සරීරං කුරු පාකටං;

කත්වා දෙහං සුදිට්ඨං තෙ, සන්තිං ගච්ඡාමි නායක’.

请显现您如金聚般的身躯；导师，善见您的身体后，我将趋向寂静。

140.

140.

‘‘ද්වත්තිංසලක්ඛණූපෙතං, සුප්පභාලඞ්කතං තනුං;

සඤ්ඣාඝනාව බාලක්කං, මාතුච්ඡං දස්සයී ජිනො.

胜者向姨母显现了具足三十二相、光辉庄严的身体，犹如从黄昏密云中升起的朝阳。

141.

141.

‘‘ඵුල්ලාරවින්දසංකාසෙ, තරුණාදිච්චසප්පභෙ;

චක්කඞ්කිතෙ පාදතලෙ, තතො සා සිරසා පති.

其足底犹如绽放的莲花，又如初升的太阳般光辉，并有轮相标记；于是她以头顶礼其足。

142.

142.

‘‘‘පණමාමි නරාදිච්ච, ආදිච්චකුලකෙතුකං;

පච්ඡිමෙ මරණෙ මය්හං, න තං ඉක්ඛාමහං පුනො.

我顶礼您，人中之日，日族之幢；此乃我最后之死，此后我将不再见您。

143.

143.

‘‘‘ඉත්ථියො නාම ලොකග්ග, සබ්බදොසාකරා මතා;

යදි කො චත්ථි දොසො මෙ, ඛමස්සු කරුණාකර.

世间第一尊，人们认为女子是诸过之源；慈悲之源啊，我若有任何过失，祈请您宽恕。

144.

144.

‘‘‘ඉත්ථිකානඤ්ච පබ්බජ්ජං, හං තං යාචිං පුනප්පුනං;

තත්ථ චෙ අත්ථි දොසො මෙ, තං ඛමස්සු නරාසභ.

我曾再三请求女子出家；人中之雄，若此事于我有过，祈请您宽恕。

145.

145.

‘‘‘මයා භික්ඛුනියො වීර, තවානුඤ්ඤාය සාසිතා;

තත්‍ර චෙ අත්ථි දුන්නීතං, තං ඛමස්සු ඛමාධිප.

大雄，我曾依您的允许教导比丘尼们；若其中有任何不善引导之处，忍耐之主啊，祈请您宽恕。

146.

146.

‘‘‘අක්ඛන්තෙ නාම ඛන්තබ්බං, කිං භවෙ ගුණභූසනෙ;

කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා.

德行庄严之人啊，于不能忍耐者尚且应忍耐，何况于您？对于即将趣向涅槃的您，我还有什么可说的呢？

147.

147.

‘‘‘සුද්ධෙ අනූනෙ මම භික්ඛුසඞ්ඝෙ, ලොකා ඉතො නිස්සරිතුං ඛමන්තෙ;

පභාතකාලෙ බ්‍යසනඞ්ගතානං, දිස්වාන නිය්‍යාතිව චන්දලෙඛා’.

“我清净无缺的比丘僧团，堪能出离此世间；犹如黎明时分，见星辰隐没，新月亦随之离去。”

148.

148.

‘‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො ජිනග්ගං, තාරාව චන්දානුගතා සුමෙරුං;

පදක්ඛිණං කච්ච නිපච්ච පාදෙ, ඨිතා මුඛන්තං සමුදික්ඛමානා.

“其余的比丘尼们，犹如众星随月右绕须弥山，右绕最胜者后，顶礼其足，瞻仰佛颜而立。”

149.

149.

‘‘‘න [Pg.211] තිත්තිපුබ්බං තව දස්සනෙන, චක්ඛුං න සොතං තව භාසිතෙන;

චිත්තං මමං කෙවලමෙකමෙව, පප්පුය්‍ය තං ධම්මරසෙන තිත්ති.

“眼见于您，从未满足；耳闻您说，亦未满足；我心唯一，已达彼岸，因法味而得满足。”

150.

150.

‘‘‘නදතො පරිසායං තෙ, වාදිතබ්බපහාරිනො;

යෙ තෙ දක්ඛන්ති වදනං, ධඤ්ඤා තෙ නරපුඞ්ගව.

“人中之雄！您于会中说法，声如乐音；凡得见您圣容者，彼等实为有福之人。”

151.

151.

‘‘‘දීඝඞ්ගුලී තම්බනඛෙ, සුභෙ ආයතපණ්හිකෙ;

යෙ පාදෙ පණමිස්සන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා ගුණන්ධර.

“具德者！凡顶礼您长趾、红甲、长跟、庄严之足者，彼等亦为有福之人。”

152.

152.

‘‘‘මධුරානි පහට්ඨානි, දොසග්ඝානි හිතානි ච;

යෙ තෙ වාක්‍යානි සුය්‍යන්ති, තෙපි ධඤ්ඤා නරුත්තම.

“人中至上者！凡得闻您甜美、悦意、除过、利他之言教者，彼等亦为有福之人。”

153.

153.

‘‘‘ධඤ්ඤාහං තෙ මහාවීර, පාදපූජනතප්පරා ;

තිණ්ණසංසාරකන්තාරා, සුවාක්‍යෙන සිරීමතො’.

“大雄！我因您具祥德之善说，已渡轮回之险道，且热心于供养您双足，我实为有福之人。”

154.

154.

‘‘තතො සා අනුසාවෙත්වා, භික්ඛුසඞ්ඝම්පි සුබ්බතා;

රාහුලානන්දනන්දෙ ච, වන්දිත්වා ඉදමබ්‍රවි.

其后，善持净戒的她，告知比丘僧团以及罗睺罗、阿难与难陀，顶礼后说此言：

155.

155.

‘‘‘ආසීවිසාලයසමෙ, රොගාවාසෙ කළෙවරෙ;

නිබ්බින්දා දුක්ඛසඞ්ඝාටෙ, ජරාමරණගොචරෙ.

“此身如毒蛇之窟，如疾病之宅，是众苦之聚合，是老死之行境，我已厌离。”

156.

156.

‘‘‘නානාකලිමලාකිණ්ණෙ, පරායත්තෙ නිරීහකෙ;

තෙන නිබ්බාතුමිච්ඡාමි, අනුමඤ්ඤථ පුත්තකා’.

“此身充满种种垢秽，依他而存，无有作为；我已厌离，是故欲入涅槃，诸子，请允许我。”

157.

157.

‘‘නන්දො රාහුලභද්දො ච, වීතසොකා නිරාසවා;

ඨිතාචලට්ඨිති ථිරා, ධම්මතමනුචින්තයුං.

难陀与贤善的罗睺罗，已离忧愁，已尽诸漏；他们安住不动，心意坚定，随观思惟法性。

158.

158.

‘‘‘ධිරත්ථු සඞ්ඛතං ලොලං, අසාරං කදලූපමං;

මායාමරීචිසදිසං, ඉතරං අනවට්ඨිතං.

“应呵责此有为法！它动摇、无实，犹如芭蕉；它如幻、如阳焰，短暂而不坚固。”

159.

159.

‘‘‘යත්ථ නාම ජිනස්සායං, මාතුච්ඡා බුද්ධපොසිකා;

ගොතමී නිධනං යාති, අනිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං’.

“于此有为法中，连胜者的姨母、佛陀的养育者，这位乔达弥亦趋于寂灭，故知一切有为法皆是无常。”

160.

160.

‘‘ආනන්දො ච තදා සෙඛො, සොකට්ටො ජිනවච්ඡලො;

තත්ථස්සූනි කරොන්තො සො, කරුණං පරිදෙවති.

尔时，阿难尚为有学，他敬爱胜者，为忧伤所苦，于彼处流泪，悲戚地哀叹。

161.

161.

‘‘හා සන්තිං ගොතමී යාති, නූන බුද්ධොපි නිබ්බුතිං;

ගච්ඡති න චිරෙනෙව, අග්ගිරිව නිරින්ධනො.

“唉！乔达弥趋于寂静，佛陀亦必将于不久后，如无薪之火般，趣入涅槃。”

162.

162.

‘‘එවං [Pg.212] විලාපමානං තං, ආනන්දං ආහ ගොතමී;

සුතසාගරගම්භීර, බුද්ධොපට්ඨානතප්පර.

乔达弥对如是悲叹的阿难道：“听闻如海般深广，恒喜侍奉佛陀者。

163.

163.

‘‘‘න යුත්තං සොචිතුං පුත්ත, හාසකාලෙ උපට්ඨිතෙ;

තයා මෙ සරණං පුත්ත, නිබ්බානං තමුපාගතං.

“爱子，不应忧愁，欢喜之时已到来；爱子，您是我的皈依，我已证得那涅槃。”

164.

164.

‘‘‘තයා තාත සමජ්ඣිට්ඨො, පබ්බජ්ජං අනුජානි නො;

මා පුත්ත විමනො හොහි, සඵලො තෙ පරිස්සමො.

“爱子，因您的劝请，世尊允许我们出家；爱子，莫要心意不悦，您的辛劳已得果实。”

165.

165.

‘‘‘යං න දිට්ඨං පුරාණෙහි, තිත්ථිකාචරියෙහිපි;

තං පදං සුකුමාරීහි, සත්තවස්සාහි වෙදිතං.

“往昔诸外道宗师，亦未曾见此境地；而七岁娇柔少女，却已能了知此境。”

166.

166.

‘‘‘බුද්ධසාසනපාලෙත, පච්ඡිමං දස්සනං තව;

තත්ථ ගච්ඡාමහං පුත්ත, ගතො යත්ථ න දිස්සතෙ.

“守护佛陀教法者，此乃最后得见您；爱子，我将去往彼处，去者于彼不复见。”

167.

167.

‘‘‘කදාචි ධම්මං දෙසෙන්තො, ඛිපී ලොකග්ගනායකො;

තදාහං ආසීසවාචං, අවොචං අනුකම්පිකා.

“有一次，世间至上导师正在说法，祂打了个喷嚏；那时，心怀悲悯的我，说出了祝福之语。”

168.

168.

‘‘‘චිරං ජීව මහාවීර, කප්පං තිට්ඨ මහාමුනෙ;

සබ්බලොකස්ස අත්ථාය, භවස්සු අජරාමරො.

“大雄，愿您长寿！大牟尼，愿您住世一劫！为了一切世间的利益，愿您不老不死！”

169.

169.

‘‘‘තං තථාවාදිනිං බුද්ධො, මමං සො එතදබ්‍රවි;

‘න හෙවං වන්දියා බුද්ධා, යථා වන්දසි ගොතමී.

“对如是言说的我，那位佛陀说了这句话：‘乔达弥，诸佛不应如你这般礼敬。’”

170.

170.

‘‘‘කථං චරහි සබ්බඤ්ඤූ, වන්දිතබ්බා තථාගතා;

කථං අවන්දියා බුද්ධා, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

“一切知者，那么应如何礼敬诸如来？我已请问，请您为我解说。”

171.

171.

‘‘‘ආරද්ධවීරියෙ පහිතත්තෙ, නිච්චං දළ්හපරක්කමෙ;

සමග්ගෙ සාවකෙ පස්ස, එතං බුද්ධානවන්දනං.

“当见诸声闻弟子：发起精进，心向涅槃，恒常坚固勇猛，和合无诤。此即是对诸佛的礼敬。”

172.

172.

‘‘‘තතො උපස්සයං ගන්ත්වා, එකිකාහං විචින්තයිං;

සමග්ගපරිසං නාථො, රොධෙසි තිභවන්තගො.

“其后，我前往尼住处，独自思惟：‘已达三有之尽的导师，喜爱和合的会众。’”

173.

173.

‘‘‘හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, මා විපත්තිතමද්දසං;

එවාහං චින්තයිත්වාන, දිස්වාන ඉසිසත්තමං.

“‘如今我将般涅槃，愿我无缘见衰败。’如是思惟之后，我得见最上之仙人。”

174.

174.

‘‘‘පරිනිබ්බානකාලං මෙ, ආරොචෙසිං විනායකං;

තතො සො සමනුඤ්ඤාසි, කාලං ජානාහි ගොතමී.

“我向调御者禀告我般涅槃之时；其后，祂允许道：‘乔达弥，你当知晓时机。’”

175.

175.

‘‘‘කිලෙසා [Pg.213] ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。”

176.

176.

‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来此，诚为善来……佛陀的教法，我已奉行。”

177.

177.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“四无碍解……佛陀的教法，我已奉行。”

178.

178.

‘‘‘ථීනං ධම්මාභිසමයෙ, යෙ බාලා විමතිං ගතා;

තෙසං දිට්ඨිප්පහානත්ථං, ඉද්ධිං දස්සෙහි ගොතමී’.

“乔达弥，于女性之证法，有诸愚夫生疑虑；为断彼等之邪见，请你示现神通力。”

179.

179.

‘‘තදා නිපච්ච සම්බුද්ධං, උප්පතිත්වාන අම්බරං;

ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, බුද්ධානුඤ්ඤාය ගොතමී.

彼时，乔达弥顶礼正自觉者后，升入虚空，蒙佛陀允许，展现了种种神通。

180.

180.

‘‘එකිකා බහුධා ආසි, බහුකා චෙතිකා තථා;

ආවිභාවං තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං තිරොනගං.

由一变多，复由多变一；或显或隐，穿墙越山。

181.

181.

‘‘අසජ්ජමානා අගමා, භූමියම්පි නිමුජ්ජථ;

අභිජ්ජමානෙ උදකෙ, අගඤ්ඡි මහියා යථා.

无碍而行，于地中出没犹如在水中；于不裂之水上行走，犹如在陆地。

182.

182.

‘‘සකුණීව තථාකාසෙ, පල්ලඞ්කෙන කමී තදා;

වසං වත්තෙසි කායෙන, යාව බ්‍රහ්මනිවෙසනං.

彼时，于空中结跏趺坐而行，犹如飞鸟；以身随意自在，远至梵天界。

183.

183.

‘‘සිනෙරුං දණ්ඩං කත්වාන, ඡත්තං කත්වා මහාමහිං;

සමූලං පරිවත්තෙත්වා, ධාරයං චඞ්කමී නභෙ.

以须弥山为伞柄，将连根的大地翻转作伞盖，持此于空中经行。

184.

184.

‘‘ඡස්සූරොදයකාලෙව, ලොකඤ්චාකාසි ධූමිකං;

යුගන්තෙ විය ලොකං සා, ජාලාමාලාකුලං අකා.

犹如六日出现时，她使世间烟雾弥漫；犹如劫末之时，她使世间遍布火焰之网。

185.

185.

‘‘මුචලින්දං මහාසෙලං, මෙරුමූලනදන්තරෙ ;

සාසපාරිව සබ්බානි, එකෙනග්ගහි මුට්ඨිනා.

目支邻陀(Mucalinda)湖、须弥山脚河流间的诸大山，她皆能以一拳尽数握取，犹如芥子。

186.

186.

‘‘අඞ්ගුලග්ගෙන ඡාදෙසි, භාකරං සනිසාකරං;

චන්දසූරසහස්සානි, ආවෙළමිව ධාරයි.

她以指尖遮蔽日月；她佩戴千日千月，犹如耳边花饰。

187.

187.

‘‘චතුසාගරතොයානි, ධාරයී එකපාණිනා;

යුගන්තජලදාකාරං, මහාවස්සං පවස්සථ.

她以一只手掌托起四海之水；她降下倾盆大雨，犹如劫末之云。

188.

188.

‘‘චක්කවත්තිං සපරිසං, මාපයී සා නභත්තලෙ;

ගරුළං ද්විරදං සීහං, විනදන්තං පදස්සයි.

她在天空中化现出转轮王及其眷属；她展现出咆哮的金翅鸟(Garuḷa)、大象和狮子。

189.

189.

‘‘එකිකා අභිනිම්මිත්වා, අප්පමෙය්‍යං භික්ඛුනීගණං;

පුන අන්තරධාපෙත්වා, එකිකා මුනිමබ්‍රවි.

她独自一人化现出无量比丘尼(bhikkhunī)众，复又使其隐没，再独自对牟尼说道：

190.

190.

‘‘‘මාතුච්ඡා [Pg.214] තෙ මහාවීර, තව සාසනකාරිකා;

අනුප්පත්තා සකං අත්ථං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’.

“大雄啊！您的姨母，是您教法的奉行者，已证得自身之义利。具眼者啊！我顶礼您的双足。”

191.

191.

‘‘දස්සෙත්වා විවිධා ඉද්ධී, ඔරොහිත්වා නභත්තලා;

වන්දිත්වා ලොකපජ්ජොතං, එකමන්තං නිසීදි සා.

她示现种种神通，从天空中降下，顶礼世间之光后，坐于一旁。

192.

192.

‘‘සා වීසවස්සසතිකා, ජාතියාහං මහාමුනෙ;

අලමෙත්තාවතා වීර, නිබ්බායිස්සාමි නායක.

“大牟尼啊！我生来已一百二十岁。大雄啊！这样已经足够。导师啊！我将要般涅槃了。”

193.

193.

‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, පරිසා සා කතඤ්ජලී;

අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා.

彼时，所有会众都极为惊异，合掌问道：“尊者！您是如何获得这无与伦比的神通与威力的？”

194.

194.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“十万劫前，有佛出世，名为莲花上(Padumuttara)，乃是胜者、导师，于一切法具足法眼。”

195.

195.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං;

සබ්බොපකාරසම්පන්නෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

“那时，我生于天鹅城(Haṃsavatī)的大臣家中，其家资具圆满，富裕、繁荣且多财富。”

196.

196.

‘‘කදාචි පිතුනා සද්ධිං, දාසිගණපුරක්ඛතා;

මහතා පරිවාරෙන, තං උපෙච්ච නරාසභං.

“某时与父亲同行，为女仆众所环绕；率广大随从，趋近彼人中之雄。”

197.

197.

‘‘වාසවං විය වස්සන්තං, ධම්මමෙඝං අනාසවං ;

සරදාදිච්චසදිසං, රංසිජාලසමුජ්ජලං.

“（我看见那位胜者，）他如天帝释(Vāsava)降下无漏法云雨，如秋日之阳，为光明之网所照耀。”

198.

198.

‘‘දිස්වා චිත්තං පසාදෙත්වා, සුත්වා චස්ස සුභාසිතං;

මාතුච්ඡං භික්ඛුනිං අග්ගෙ, ඨපෙන්තං නරනායකං.

“我见到那位人中领导者，正将身为比丘尼的姨母立为上首；见此我心生净信，亦听闻其善说。”

199.

199.

‘‘සුත්වා දත්වා මහාදානං, සත්තාහං තස්ස තාදිනො;

සසඞ්ඝස්ස නරග්ගස්ස, පච්චයානි බහූනි ච.

“听闻之后，我向那位如是者、人中之最上者及其僧团，作了七日的大布施，并供养了众多资具。”

200.

200.

‘‘නිපච්ච පාදමූලම්හි, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තතො මහාපරිසතිං, අවොච ඉසිසත්තමො.

“我顶礼其足下，祈愿获得那个地位；其后，仙中至上者对大众宣告：”

201.

201.

‘‘‘යා සසඞ්ඝං අභොජෙසි, සත්තාහං ලොකනායකං;

තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.

“‘彼女子曾供养世间导师及其僧团七日；我今将赞颂她，请听我言。’”

202.

202.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘从此十万劫后，将有一位导师出世，他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族，其名为乔达摩(Gotama)。’”

203.

203.

‘‘‘තස්ස [Pg.215] ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

ගොතමී නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා.

“‘她将是那位导师的女弟子，名为乔达弥(Gotamī)，是其法中继承人，是心生、法所化生之女。’”

204.

204.

‘‘‘තස්ස බුද්ධස්ස මාතුච්ඡා, ජීවිතාපාදිකා අයං;

රත්තඤ්ඤූනඤ්ච අග්ගත්තං, භික්ඛුනීනං ලභිස්සති’.

“‘此女子将是那位佛陀的姨母与养育者，她将在久住(rattaññū)比丘尼中，获得上首之位。’”

205.

205.

‘‘තං සුත්වාන පමොදිත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

පච්චයෙහි උපට්ඨිත්වා, තතො කාලඞ්කතා අහං.

“听闻此言我心欢喜，于是终生以资具侍奉那位胜者；此后，我便命终。”

206.

206.

‘‘තාවතිංසෙසු දෙවෙසු, සබ්බකාමසමිද්ධිසු;

නිබ්බත්තා දසහඞ්ගෙහි, අඤ්ඤෙ අභිභවිං අහං.

“我投生于诸欲圆满的忉利天(Tāvatiṃsa)中，以十种特质超越其他天神。”

207.

207.

‘‘රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච;

ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච.

“（我以）色、声、香、味、触，亦以寿命、容色、快乐与名声，”

208.

208.

‘‘තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං;

අහොසිං අමරින්දස්ස, මහෙසී දයිතා තහිං.

“以及主权。以此等（特质）超越（其他天神）而大放光彩。在那里，我成为天帝(Amarinda)所钟爱的王后。”

209.

209.

‘‘සංසාරෙ සංසරන්තීහං, කම්මවායුසමෙරිතා;

කාසිස්ස රඤ්ඤො විසයෙ, අජායිං දාසගාමකෙ.

“在轮回中流转，为业风所吹，我生于迦尸(Kāsi)王国内的一个奴隶村中。”

210.

210.

‘‘පඤ්චදාසසතානූනා, නිවසන්ති තහිං තදා;

සබ්බෙසං තත්ථ යො ජෙට්ඨො, තස්ස ජායා අහොසහං.

“那时，那里住着五百名奴隶；我成为他们之中首领的妻子。”

211.

211.

‘‘සයම්භුනො පඤ්චසතා, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසුං;

තෙ දිස්වාන අහං තුට්ඨා, සහ සබ්බාහි ඉත්ථිභි.

“五百位辟支佛(Sayambhu)为乞食进入村庄；见到他们，我心生欢喜，与所有妇女一起……”

212.

212.

‘‘පූගා හුත්වාව සබ්බායො, චතුමාසෙ උපට්ඨහුං ;

තිචීවරානි දත්වාන, සංසරිම්හ සසාමිකා.

我等一切女，结成团体，于四月间承事；布施三衣后，我等与夫婿，一同于轮回中流转。

213.

213.

‘‘තතො චුතා සබ්බාපි තා, තාවතිංසගතා මයං;

පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා දෙවදහෙ පුරෙ.

从彼处命终后，我等一切众，皆往生忉利天；如今在此最后一生，我等诞生于天臂城(Devadaha)中。

214.

214.

‘‘පිතා අඤ්ජනසක්කො මෙ, මාතා මම සුලක්ඛණා;

තතො කපිලවත්ථුස්මිං, සුද්ධොදනඝරං ගතා.

我父是释迦族安阇(Añjana)，我母名善相(Sulakkhaṇā)；其后我往迦毗罗卫，进入净饭王家。

215.

215.

‘‘සෙසා සක්‍යකුලෙ ජාතා, සක්‍යානං ඝරමාගමුං;

අහං විසිට්ඨා සබ්බාසං, ජිනස්සාපාදිකා අහුං.

其余诸女亦生释迦族，来到释迦族人之家；我于一切女中最殊胜，曾为胜者之养母。

216.

216.

‘‘මම [Pg.216] පුත්තොභිනික්ඛම්ම, බුද්ධො ආසි විනායකො;

පච්ඡාහං පබ්බජිත්වාන, සතෙහි සහ පඤ්චහි.

我子出家后，成为佛陀、调御者；其后我与五百女伴，一同出家。

217.

217.

‘‘සාකියානීහි ධීරාහි, සහ සන්තිසුඛං ඵුසිං;

යෙ තදා පුබ්බජාතියං, අම්හාකං ආසු සාමිනො.

我与贤智的释迦女，一同触证寂静乐；彼等于往昔生中，曾为我等之夫婿。

218.

218.

‘‘සහපුඤ්ඤස්ස කත්තාරො, මහාසමයකාරකා;

ඵුසිංසු අරහත්තං තෙ, සුගතෙනානුකම්පිතා.

彼等共造福业者，亦是大会之作者；蒙受善逝所悲悯，彼等触证阿罗汉果。

219.

219.

‘‘තදෙතරා භික්ඛුනියො, ආරුහිංසු නභත්තලං;

සංගතා විය තාරායො, විරොචිංසු මහිද්ධිකා.

彼时，其余诸比丘尼，上升至虚空；犹如众星之汇集，具大神通者大放光明。

220.

220.

‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසුං, පිළන්ධවිකතිං යථා;

කම්මාරො කනකස්සෙව, කම්මඤ්ඤස්ස සුසික්ඛිතො.

彼等示现种种神通，犹如善巧之金匠，于柔软黄金上，展示种种饰物。

221.

221.

‘‘දස්සෙත්වා පාටිහීරානි, විචිත්තානි බහූනි ච;

තොසෙත්වා වාදිපවරං, මුනිං සපරිසං තදා.

示现种种奇妙神变后，于彼时令论中第一、牟尼及其会众欢喜。

222.

222.

‘‘ඔරොහිත්වාන ගගනා, වන්දිත්වා ඉසිසත්තමං;

අනුඤ්ඤාතා නරග්ගෙන, යථාඨානෙ නිසීදිසුං.

从天空中降下后，顶礼最上之仙人；蒙人中之尊允许，各于其位而坐。

223.

223.

‘‘‘අහොනුකම්පිකා අම්හං, සබ්බාසං චිර ගොතමී;

වාසිතා තව පුඤ්ඤෙහි, පත්තා නො ආසවක්ඛයං.

“啊，乔达弥！您长久以来，慈悯我等一切众！因您功德所熏染，我等已达诸漏尽。”

224.

224.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

“我等诸烦恼，皆已被烧尽，一切有皆拔；如母象断缚，我等住无漏。”

225.

225.

‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我等之来，实为善来，于最上佛陀前；我等已得达三明，佛陀之教法已奉行。”

226.

226.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“四无碍解(paṭisambhidā)、八解脱(vimokkha)及六神通(abhiññā)皆已亲证，佛陀之教法已奉行。”

227.

227.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

“大牟尼！我等于诸神通、天耳界及他心智(cetopariyañāṇa)上，皆已得自在。”

228.

228.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“我等了知宿命，天眼已清净；一切漏已尽，如今无再有。”

229.

229.

‘‘‘අත්ථෙ [Pg.217] ධම්මෙ ච නෙරුත්තෙ, පටිභානෙ ච විජ්ජති;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

“大雄啊，我等于义、法、词、辩之智，已于您座前生起。”

230.

230.

‘‘‘අස්මාභි පරිචිණ්ණොසි, මෙත්තචිත්තාහි නායක;

අනුජානාහි සබ්බාසං, නිබ්බානාය මහාමුනෙ’.

“导师，我等已以慈心侍奉您；大牟尼，请允许我等众人趣向般涅槃。”

231.

231.

‘‘නිබ්බායිස්සාම ඉච්චෙවං, කිං වක්ඛාමි වදන්තියො;

යස්ස දානි ච වො කාලං, මඤ්ඤථාති ජිනොබ්‍රවි.

“‘我等将入般涅槃’，对如是言说之汝等，我复何言？汝等自知其时。’胜者如是说。”

232.

232.

‘‘ගොතමීආදිකා තායො, තදා භික්ඛුනියො ජිනං;

වන්දිත්වා ආසනා තම්හා, වුට්ඨාය අගමිංසු තා.

那时，以乔达弥为首的彼等比丘尼，顶礼胜者后，从座而起离去。

233.

233.

‘‘මහතා ජනකායෙන, සහ ලොකග්ගනායකො;

අනුසංයායී සො වීරො, මාතුච්ඡං යාවකොට්ඨකං.

世间最上导师、彼大雄，与众多民众，一同随送其姨母，直至门楼。

234.

234.

‘‘තදා නිපති පාදෙසු, ගොතමී ලොකබන්ධුනො;

සහෙව තාහි සබ්බාහි, පච්ඡිමං පාදවන්දනං.

其时，乔达弥与所有彼等比丘尼，一同俯伏于世间亲友(Lokabandhu)足下，行最后之顶足礼。

235.

235.

‘‘‘ඉදං පච්ඡිමකං මය්හං, ලොකනාථස්ස දස්සනං;

න පුනො අමතාකාරං, පස්සිස්සාමි මුඛං තව.

“此乃我最后一次瞻仰世间主，我将不再得见您不死之容颜。”

236.

236.

‘‘‘න ච මෙ වන්දනං වීර, තව පාදෙ සුකොමලෙ;

සම්ඵුසිස්සති ලොකග්ග, අජ්ජ ගච්ඡාමි නිබ්බුතිං’.

“大雄啊，我之顶礼将不再触及您柔软的双足。世间最上者啊，今日我将趣向寂灭。”

237.

237.

‘‘රූපෙන කිං තවානෙන, දිට්ඨෙ ධම්මෙ යථාතථෙ;

සබ්බං සඞ්ඛතමෙවෙතං, අනස්සාසිකමිත්තරං.

“既已如实见到法，于汝此身复何用？此皆是有为法，无可慰藉且卑劣。”

238.

238.

‘‘සා සහ තාහි ගන්ත්වාන, භික්ඛුනුපස්සයං සකං;

අඩ්ඪපල්ලඞ්කමාභුජ්ජ, නිසීදි පරමාසනෙ.

她与彼等比丘尼同往自之住处，于最上座结半跏趺坐而坐。

239.

239.

‘‘තදා උපාසිකා තත්ථ, බුද්ධසාසනවච්ඡලා;

තස්සා පවත්තිං සුත්වාන, උපෙසුං පාදවන්දිකා.

其时，于彼处，敬爱佛陀教法之优婆夷众，闻其事后，前来顶礼其足。

240.

240.

‘‘කරෙහි උරං පහන්තා, ඡින්නමූලා යථා ලතා;

රොදන්තා කරුණං රවං, සොකට්ටා භූමිපාතිතා.

彼等以手捶胸，如断根之藤蔓；为忧伤所迫，悲声哭泣，倒卧于地。

241.

241.

‘‘මා නො සරණදෙ නාථෙ, විහාය ගමි නිබ්බුතිං;

නිපතිත්වාන යාචාම, සබ්බායො සිරසා මයං.

“施予皈依之怙主啊，请勿舍我等而入寂灭！我等众人皆俯首恳求。”

242.

242.

‘‘යා [Pg.218] පධානතමා තාසං, සද්ධා පඤ්ඤා උපාසිකා;

තස්සා සීසං පමජ්ජන්තී, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

彼等优婆夷中，有具足信、慧之上首者。乔达弥抚摸其头，说如是言：

243.

243.

‘‘‘අලං පුත්තා විසාදෙන, මාරපාසානුවත්තිනා;

අනිච්චං සඞ්ඛතං සබ්බං, වියොගන්තං චලාචලං’.

“女儿们，当止悲伤，此乃随顺魔罗之罗网。一切有为法，皆是无常，终归别离，动摇不定。”

244.

244.

‘‘තතො සා තා විසජ්ජිත්වා, පඨමං ඣානමුත්තමං;

දුතියඤ්ච තතියඤ්ච, සමාපජ්ජි චතුත්ථකං.

其后，她辞别彼等，入于最上之初禅，以及第二、第三与第四禅。

245.

245.

‘‘ආකාසායතනඤ්චෙව, විඤ්ඤාණායතනං තථා;

ආකිඤ්චං නෙවසඤ්ඤඤ්ච, සමාපජ්ජි යථාක්කමං.

依次证入空无边处、识无边处、无所有处，以及非想非非想处。

246.

246.

‘‘පටිලොමෙන ඣානානි, සමාපජ්ජිත්ථ ගොතමී;

යාවතා පඨමං ඣානං, තතො යාවචතුත්ථකං.

乔达弥逆次入诸禅至初禅，复顺次入至第四禅。

247.

247.

‘‘තතො වුට්ඨාය නිබ්බායි, දීපච්චීව නිරාසවා ;

භූමිචාලො මහා ආසි, නභසා විජ්ජුතා පති.

从禅定中起，无漏者般涅槃，如灯火无薪而熄。大地发生大震动，闪电从天而降。

248.

248.

‘‘පනාදිතා දුන්දුභියො, පරිදෙවිංසු දෙවතා;

පුප්ඵවුට්ඨී ච ගගනා, අභිවස්සථ මෙදනිං.

天鼓自鸣，诸天悲叹。天降花雨，遍洒大地。

249.

249.

‘‘කම්පිතො මෙරුරාජාපි, රඞ්ගමජ්ඣෙ යථා නටො;

සොකෙන චාතිදීනොව විරවො ආසි සාගරො.

须弥山王亦震动，犹如舞者在台心。大海因悲伤而沉寂，仿佛疲惫不堪。

250.

250.

‘‘දෙවා නාගාසුරා බ්‍රහ්මා, සංවිග්ගාහිංසු තඞ්ඛණෙ;

‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, යථායං විලයං ගතා’.

天、龙、阿修罗与梵天，于彼瞬间皆感悚然：“诸行实乃无常，她竟已如此逝去。”

251.

251.

‘‘යා චෙ මං පරිවාරිංසු, සත්ථු සාසනකාරිකා;

තායොපි අනුපාදානා, දීපච්චි විය නිබ්බුතා.

凡随行于她、奉行导师教诲者，彼等亦皆无所取，如灯火般寂灭。

252.

252.

‘‘හා යොගා විප්පයොගන්තා, හානිච්චං සබ්බසඞ්ඛතං;

හා ජීවිතං විනාසන්තං, ඉච්චාසි පරිදෙවනා.

呜呼，结合终将分离！呜呼，一切有为法皆无常！呜呼，生命终将毁灭！如此悲叹。

253.

253.

‘‘තතො දෙවා ච බ්‍රහ්මා ච, ලොකධම්මානුවත්තනං;

කාලානුරූපං කුබ්බන්ති, උපෙත්වා ඉසිසත්තමං.

其后，诸天与梵天趋近最胜之仙人，顺应世间之常法，行适时之供养。

254.

254.

‘‘තදා ආමන්තයී සත්ථා, ආනන්දං සුතසාගරං ;

‘ගච්ඡානන්ද නිවෙදෙහි, භික්ඛූනං මාතු නිබ්බුතිං’.

尔时导师唤阿难，闻法如海者：“阿难，你去告知比丘们，母亲已般涅槃。”

255.

255.

‘‘තදානන්දො [Pg.219] නිරානන්දො, අස්සුනා පුණ්ණලොචනො;

ගග්ගරෙන සරෙනාහ, ‘සමාගච්ඡන්තු භික්ඛවො.

尔时阿难不再快乐，泪水盈满双眼，以哽咽的声音说：“比丘们，请集合！”

256.

256.

‘‘‘පුබ්බදක්ඛිණපච්ඡාසු, උත්තරාය ච සන්තිකෙ;

සුණන්තු භාසිතං මය්හං, භික්ඛවො සුගතොරසා.

“于东方、南方、西方及北方近处，善逝之子诸比丘，请听我所言。”

257.

257.

‘‘‘යා වඩ්ඪයි පයත්තෙන, සරීරං පච්ඡිමං මුනෙ;

සා ගොතමී ගතා සන්තිං, තාරාව සූරියොදයෙ.

“那位曾以精勤养育牟尼最后身躯的乔达弥，已证寂静，如星辰在日出时消失。”

258.

258.

‘‘‘බුද්ධමාතාති පඤ්ඤත්තිං, ඨපයිත්වා ගතාසමං;

න යත්ථ පඤ්චනෙත්තොපි, ගතිං දක්ඛති නායකො.

“留下“佛母”之名号，她已去往寂静界，纵然是五眼导师，亦不见其所归处。”

259.

259.

‘‘‘යස්සත්ථි සුගතෙ සද්ධා, යො ච පියො මහාමුනෙ;

බුද්ධමාතුස්ස සක්කාරං, කරොතු සුගතොරසො’.

“若有人对善逝有信心，或是为大牟尼所爱者，善逝之子们，请对佛母作恭敬。”

260.

260.

‘‘සුදූරට්ඨාපි තං සුත්වා, සීඝමාගච්ඡු භික්ඛවො;

කෙචි බුද්ධානුභාවෙන, කෙචි ඉද්ධීසු කොවිදා.

即使是远方的比丘，听闻此言后也迅速前来。有些是凭借佛陀的威神力而来，有些则因精通神通而至。

261.

261.

‘‘කූටාගාරවරෙ රම්මෙ, සබ්බසොණ්ණමයෙ සුභෙ;

මඤ්චකං සමාරොපෙසුං, යත්ථ සුත්තාසි ගොතමී.

于殊胜、悦意、纯金所造之华美重阁中，彼等安置了乔达弥安卧的床榻。

262.

262.

‘‘චත්තාරො ලොකපාලා තෙ, අංසෙහි සමධාරයුං;

සෙසා සක්කාදිකා දෙවා, කූටාගාරෙ සමග්ගහුං.

彼四位护世天王，以肩共同荷担；其余帝释为首之天神，于重阁中齐心扶持。

263.

263.

‘‘කූටාගාරානි සබ්බානි, ආසුං පඤ්චසතානිපි;

සරදාදිච්චවණ්ණානි, විස්සකම්මකතානි හි.

所有重阁共计五百，色如秋日之阳，实乃毗首羯磨天所造。

264.

264.

‘‘සබ්බා තාපි භික්ඛුනියො, ආසුං මඤ්චෙසු සායිතා;

දෙවානං ඛන්ධමාරුළ්හා, නිය්‍යන්ති අනුපුබ්බසො.

所有彼等比丘尼，皆躺卧于床榻之上；登上诸天之肩，被次第抬送而出。

265.

265.

‘‘සබ්බසො ඡාදිතං ආසි, විතානෙන නභත්තලං;

සතාරා චන්දසූරා ච, ලඤ්ඡිතා කනකාමයා.

天空完全为华盖所覆，其上饰有黄金所造、灿烂夺目之日月星辰。

266.

266.

‘‘පටාකා උස්සිතානෙකා, විතතා පුප්ඵකඤ්චුකා;

ඔගතාකාසපදුමා, මහියා පුප්ඵමුග්ගතං.

无数旗幡高高竖起，花饰华盖四处展开；天界莲花从空而降，大地鲜花向上盛开。

267.

267.

‘‘දස්සන්ති චන්දසූරියා, පජ්ජලන්ති ච තාරකා;

මජ්ඣං ගතොපි චාදිච්චො, න තාපෙසි සසී යථා.

日月显现，星辰闪耀；太阳虽行至中天，却如明月般毫无灼热。

268.

268.

‘‘දෙවා [Pg.220] දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි, මාලෙහි සුරභීහි ච;

වාදිතෙහි ච නච්චෙහි, සඞ්ගීතීහි ච පූජයුං.

诸天以天界妙香、芬芳花鬘，以及器乐、舞蹈、歌咏作供养。

269.

269.

‘‘නාගාසුරා ච බ්‍රහ්මානො, යථාසත්ති යථාබලං;

පූජයිංසු ච නිය්‍යන්තිං, නිබ්බුතං බුද්ධමාතරං.

龙、阿修罗与梵天，亦各尽其能，各竭其力，供养着被抬送而出、已入般涅槃的佛母。

270.

270.

‘‘සබ්බායො පුරතො නීතා, නිබ්බුතා සුගතොරසා;

ගොතමී නිය්‍යතෙ පච්ඡා, සක්කතා බුද්ධපොසිකා.

所有已入般涅槃的善逝之女，皆被引导于前；养育佛陀的乔达弥，则受恭敬供养，在后随行。

271.

271.

‘‘පුරතො දෙවමනුජා, සනාගාසුරබ්‍රහ්මකා;

පච්ඡා සසාවකො බුද්ධො, පූජත්ථං යාති මාතුයා.

天人与人类，以及龙、阿修罗、梵天，皆行于前列；佛陀与其声闻弟子，为供养母亲故，随行于后。

272.

272.

‘‘බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානං, නෙදිසං ආසි යාදිසං;

ගොතමීපරිනිබ්බානං, අතෙවච්ඡරියං අහු.

乔达弥的般涅槃是何等甚为稀有，佛陀的般涅槃亦非如此。

273.

273.

‘‘බුද්ධො බුද්ධස්ස නිබ්බානෙ, නොපටියාදි භික්ඛවො;

බුද්ධො ගොතමිනිබ්බානෙ, සාරිපුත්තාදිකා තථා.

佛陀于自身般涅槃时，未曾为诸比丘安排事宜；于乔达弥般涅槃时，佛陀却亲自操办，更何况舍利弗等人？

274.

274.

‘‘චිතකානි කරිත්වාන, සබ්බගන්ධමයානි තෙ;

ගන්ධචුණ්ණපකිණ්ණානි, ඣාපයිංසු ච තා තහිං.

彼等以众香之材，造就火葬之台，遍撒香末于其上，并于彼处焚化彼等。

275.

275.

‘‘සෙසභාගානි ඩය්හිංසු, අට්ඨී සෙසානි සබ්බසො;

ආනන්දො ච තදාවොච, සංවෙගජනකං වචො.

其余血肉皆已焚尽，唯有舍利全然存留；尔时阿难说出一番能引生悚动之语。

276.

276.

‘‘‘ගොතමී නිධනං යාතා, ඩය්හඤ්චස්සා සරීරකං;

සඞ්කෙතං බුද්ධනිබ්බානං, න චිරෙන භවිස්සති’.

“乔达弥已然入灭，其身亦已焚化；此乃佛陀般涅槃之兆，此事不久即将发生。”

277.

277.

‘‘තතො ගොතමිධාතූනි, තස්සා පත්තගතානි සො;

උපනාමෙසි නාථස්ස, ආනන්දො බුද්ධචොදිතො.

其后，阿难受佛陀催请，将置于乔达弥自身钵中的舍利，奉呈给世尊。

278.

278.

‘‘පාණිනා තානි පග්ගය්හ, අවොච ඉසිසත්තමො;

‘මහතො සාරවන්තස්ස, යථා රුක්ඛස්ස තිට්ඨතො.

最胜仙人以手捧起彼舍利，说道：“犹如一棵大而有心材的树，屹立着。

279.

279.

‘‘‘යො සො මහත්තරො ඛන්ධො, පලුජ්ජෙය්‍ය අනිච්චතා;

තථා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස, ගොතමී පරිනිබ්බුතා.

“那巨大的树干，因无常而崩坏。同样地，比丘尼僧团的乔达弥已般涅槃。

280.

280.

‘‘‘අහො අච්ඡරියං මය්හං, නිබ්බුතායපි මාතුයා;

සරීරමත්තසෙසාය, නත්ථි සොකපරිද්දවො.

“啊，真是稀有！于我而言，母亲虽已般涅槃，仅余舍利，却无愁苦悲叹。

281.

281.

‘‘‘න [Pg.221] සොචියා පරෙසං සා, තිණ්ණසංසාරසාගරා;

පරිවජ්ජිතසන්තාපා, සීතිභූතා සුනිබ්බුතා.

“他人不应为她悲伤，她已渡轮回大海，已远离热恼，变得清凉，善入寂灭。

282.

282.

‘‘‘පණ්ඩිතාසි මහාපඤ්ඤා, පුථුපඤ්ඤා තථෙව ච;

රත්තඤ්ඤූ භික්ඛුනීනං සා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො.

“她是贤者，具大智慧，亦有广慧。她是比丘尼中资历最长者。比丘们，你们当如此铭记。”

283.

283.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී ආසි ච ගොතමී.

“她于神通自在，于天耳界自在，乔达弥于他心智自在。

284.

284.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසමඤ්ඤාසි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි තස්සා පුනබ්භවො.

“她能忆宿命，天眼已清净。一切漏已尽，她已无再生。

285.

285.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

පරිසුද්ධං අහු ඤාණං, තස්මා සොචනියා න සා.

“于义、法、词、辩，其智识亦然清净，是故不应为她悲伤。

286.

286.

‘‘‘අයොඝනහතස්සෙව, ජලතො ජාතවෙදස්ස;

අනුපුබ්බූපසන්තස්ස, යථා න ඤායතෙ ගති.

“犹如铁锤击打而燃起之火，次第熄灭后，其去向不可知。

287.

287.

‘‘‘එවං සම්මා විමුත්තානං, කාමබන්ධොඝතාරිනං;

පඤ්ඤාපෙතුං ගති නත්ථි, පත්තානං අචලං සුඛං.

“如是，对于已正解脱、已渡欲缚瀑流、已证不动乐者，其去向不可施设。

288.

288.

‘‘‘අත්තදීපා තතො හොථ, සතිපට්ඨානගොචරා;

භාවෙත්වා සත්තබොජ්ඣඞ්ගෙ, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථ’’’.

“是故，你们当以自己为岛屿，以念住为行境；修习七觉支，你们将能终结苦。

ඉත්ථං සුදං මහාපජාපතිගොතමී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，摩诃波阇波提·乔达弥据说诵出了此等偈颂。

මහාපජාපතිගොතමීථෙරියාපදානං සත්තමං.

摩诃波阇波提·乔达弥长老尼本行第七。

8. ඛෙමාථෙරීඅපදානං

8. 翅마长老尼本行

289.

289.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

胜者莲华上，于一切法具眼，于此十万劫前，彼导师出世。

290.

290.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං ;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

彼时我生于天鹅城，一长者之家，家财万贯，富足安乐。

291.

291.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙමි සරණං ජිනං.

我前往那位大雄，听闻其说法；于是生起净信，皈依那位胜者。

292.

292.

‘‘මාතරං [Pg.222] පිතරං චාහං, ආයාචිත්වා විනායකං;

නිමන්තයිත්වා සත්තාහං, භොජයිං සහසාවකං.

我请求父母后，邀请调御者及其弟子，供养七日。

293.

293.

‘‘අතික්කන්තෙ ච සත්තාහෙ, මහාපඤ්ඤානමුත්තමං;

භික්ඛුනිං එතදග්ගම්හි, ඨපෙසි නරසාරථි.

七日过后，人中调御者将那位大慧第一的比丘尼，安立于第一之位。

294.

294.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, පුනො තස්ස මහෙසිනො;

කාරං කත්වාන තං ඨානං, පණිපච්ච පණීදහිං.

听闻此言，我心生欢喜，再次向那位大仙致敬，顶礼之后，我便发愿求得那个地位。

295.

295.

‘‘තතො මම ජිනො ආහ, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව;

සසඞ්ඝෙ මෙ කතං කාරං, අප්පමෙය්‍යඵලං තයා.

于是胜者对我说：“你的誓愿将会实现；你对我及僧伽所作的致敬，有无量的果报。”

296.

296.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此劫起十万劫后，将有一位导师出现于世，他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族，其名为乔达摩。”

297.

297.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

එතදග්ගමනුප්පත්තා, ඛෙමා නාම භවිස්සති’.

“她将是他的法中继承人，是法所化生的亲生女，名为克玛(Khemā)，并将证得第一之位。”

298.

298.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

以此善业，以及意愿与誓愿之力，我舍弃人身后，往生忉利天。

299.

299.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

从彼天死后，我往生夜摩天；从彼天死后，我往生兜率天；又从彼天往生化乐天，再从彼天往生他化自在天。

300.

300.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

无论我投生于何处，皆因该业力之故，在彼处成为诸王之王后。

301.

301.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

从彼天死后，我投生为人，成为转轮王及诸侯王的王后。

302.

302.

‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

在天界与人间享受福报，于多劫之中，我处处安乐，轮回流转。

303.

303.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී ලොකනායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

九十一劫前，世间导师毗婆尸(Vipassī)出世，他相好庄严，彻见一切法。

304.

304.

‘‘තමහං ලොකනායකං, උපෙත්වා නරසාරථිං;

ධම්මං භණිතං සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

我走近那位世间导师、人中调御者，听闻他所说的法后，便舍家出家。

305.

305.

‘‘දසවස්සසහස්සානි[Pg.223], තස්ස වීරස්ස සාසනෙ;

බ්‍රහ්මචරියං චරිත්වාන, යුත්තයොගා බහුස්සුතා.

在那位勇者的教法中，我修习梵行一万年，勤修不辍，博学多闻。

306.

306.

‘‘පච්චයාකාරකුසලා, චතුසච්චවිසාරදා;

නිපුණා චිත්තකථිකා, සත්ථුසාසනකාරිකා.

我善巧缘起，通达四谛，聪慧敏锐，善说妙法，遵行导师的教导。

307.

307.

‘‘තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී;

අභිභොමි තහිං අඤ්ඤෙ, බ්‍රහ්මචාරීඵලෙනහං.

从彼处死后，我投生于兜率天，声名显赫；在那里，我以梵行之果超越其他天众。

308.

308.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපන්නාහං, මහාභොගා මහද්ධනා;

මෙධාවිනී සීලවතී, විනීතපරිසාපි ච.

无论我投生于何处，皆财富丰饶，资具圆满，具足智慧与戒德，且眷属皆已调顺。

309.

309.

‘‘භවාමි තෙන කම්මෙන, යොගෙන ජිනසාසනෙ;

සබ්බා සම්පත්තියො මය්හං, සුලභා මනසො පියා.

以此善业，以及在胜者教法中的修行，我的一切福报成就，皆易于获得，且称心如意。

310.

310.

‘‘යොපි මෙ භවතෙ භත්තා, යත්ථ යත්ථ ගතායපි;

විමානෙති න මං කොචි, පටිපත්තිබලෙන මෙ.

无论去到何处，凡为我夫者，因我修行之力，无人轻视于我。

311.

311.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

නාමෙන කොණාගමනො, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

在此贤劫中，梵天之友、大名声者，名为拘那含牟尼，为诸说法者中最胜者，出现于世。

312.

312.

‘‘තදා හි බාරාණසියං, සුසමිද්ධකුලප්පජා ;

ධනඤ්ජානී සුමෙධා ච, අහම්පි ච තයො ජනා.

彼时于波罗奈(Bārāṇasī)，生于极富裕之家，有达南迦妮(Dhanañjānī)、苏美达(Sumedhā)与我等三人。

313.

313.

‘‘සඞ්ඝාරාමමදාසිම්හ, දානසහායිකා පුරෙ ;

සඞ්ඝස්ස ච විහාරම්පි, උද්දිස්ස කාරිකා මයං.

往昔我等为布施同伴，曾布施僧伽蓝；我等亦为僧伽而建造精舍。

314.

314.

‘‘තතො චුතා මයං සබ්බා, තාවතිංසූපගා අහුං;

යසසා අග්ගතං පත්තා, මනුස්සෙසු තථෙව ච.

从彼处死后，我等皆往生忉利天(Tāvatiṃsa)；无论于天界或人间，皆以眷属而达最上。

315.

315.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

就在此贤劫中，梵天之友、大名声者，以迦叶为姓，为诸说法者中最胜者，出现于世。

316.

316.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

彼时，于最上之城波罗奈(Bārāṇasī)，有迦尸国(Kāsi)王，名为吉弃(Kikī)，乃人中之主，为大仙之侍者。

317.

317.

‘‘තස්සාසිං [Pg.224] ජෙට්ඨිකා ධීතා, සමණී ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

我乃彼王长女，以沙门尼(Samaṇī)之名而闻名。听闻最上胜者之法后，我心乐于出家。

318.

318.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

彼时父亲不允我等，我等遂于家中，两万年间，不懈怠地行持童女梵行。

319.

319.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

我等七位公主，安乐长养，修童女梵行，乐于侍奉佛陀，心怀欢喜。

320.

320.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

（此七人为：）沙门尼(Samaṇī)、沙门瞿多(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘陀夷迦(Bhikkhudāyikā)、昙玛(Dhammā)、善昙玛(Sudhammā)，以及第七位僧伽陀夷迦(Saṅghadāyikā)。

321.

321.

‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

（如今依次为：）我、莲花色、芭达嘉拉、军达拉(Kuṇḍalā)、瘦乔达弥、法施，以及第七位毘舍佉。

322.

322.

‘‘කදාචි සො නරාදිච්චො, ධම්මං දෙසෙසි අබ්භුතං;

මහානිදානසුත්තන්තං, සුත්වා තං පරියාපුණිං.

一时，彼人中之日，宣说未曾有之法，即《大因缘经》(Mahānidānasuttanta)；我听闻并学习通达此经。

323.

323.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼等善作业，以及思与誓愿，我舍弃人身后，得生忉利天。

324.

324.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාකලාය පුරුත්තමෙ;

රඤ්ඤො මද්දස්ස ධීතාම්හි, මනාපා දයිතා පියා.

如今于此最后生，在最上之城萨伽拉(Sākala)，我为马达(Madda)王之女，悦意、可爱、可亲。

325.

325.

‘‘සහ මෙ ජාතමත්තම්හි, ඛෙමං තම්හි පුරෙ අහු;

තතො ඛෙමාති නාමං මෙ, ගුණතො උපපජ්ජථ.

我甫一出生，彼城即得安稳。是故由其功德，我得名为“安稳”(Khemā)。

326.

326.

‘‘යදාහං යොබ්බනං පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා ;

තදා අදාසි මං තාතො, බිම්බිසාරස්ස රාජිනො.

当我到达青春期，为美貌与魅力所庄严时，父亲将我嫁与频婆娑罗王。

327.

327.

‘‘තස්සාහං සුප්පියා ආසිං, රූපකෙ ලායනෙ රතා;

රූපානං දොසවාදීති, න උපෙසිං මහාදයං.

我曾是他的爱妃，沉醉于自己的美貌；因听说佛陀宣说容色的过患，我未曾亲近大悲者。

328.

328.

‘‘බිම්බිසාරො තදා රාජා, මමානුග්ගහබුද්ධියා;

වණ්ණයිත්වා වෙළුවනං, ගායකෙ ගාපයී මමං.

那时，频婆娑罗王，出于想帮助我的心，赞美了竹林（Veḷuvana），并让歌手对我歌唱。

329.

329.

‘‘රම්මං වෙළුවනං යෙන, න දිට්ඨං සුගතාලයං;

න තෙන නන්දනං දිට්ඨං, ඉති මඤ්ඤාමසෙ මයං.

“若人未曾见，善逝之住所，悦意的竹林；彼实未曾见，天界的欢喜园（Nandana），我们如是想。”

330.

330.

‘‘යෙන [Pg.225] වෙළුවනං දිට්ඨං, නරනන්දනනන්දනං;

සුදිට්ඨං නන්දනං තෙන, අමරින්දසුනන්දනං.

“若人已见竹林，能令世间之喜悦者（佛陀）欢喜；彼实已善见，能令天帝欢喜的欢喜园。”

331.

331.

‘‘විහාය නන්දනං දෙවා, ඔතරිත්වා මහීතලං ;

රම්මං වෙළුවනං දිස්වා, න තප්පන්ති සුවිම්හිතා.

“诸天舍弃欢喜园，降临至此大地上；得见悦意的竹林，惊叹不已看不厌。”

332.

332.

‘‘රාජපුඤ්ඤෙන නිබ්බත්තං, බුද්ධපුඤ්ඤෙන භූසිතං;

කො වත්තා තස්ස නිස්සෙසං, වනස්ස ගුණසඤ්චයං.

“由国王的福德所造，由佛陀的福德所饰；谁能尽说此林，所积聚的功德？”

333.

333.

‘‘තං සුත්වා වනසමිද්ධං, මම සොතමනොහරං;

දට්ඨුකාමා තමුය්‍යානං, රඤ්ඤො ආරොචයිං තදා.

听闻那繁盛的园林，令我耳根与心意愉悦；我渴望见到那座园林，于是便告知了国王。

334.

334.

‘‘මහතා පරිවාරෙන, තදා ච සො මහීපති;

මං පෙසෙසි තමුය්‍යානං, දස්සනාය සමුස්සුකං.

于是，那位国王，便派遣渴望一见的我，带着大批随从，前往那座园林。

335.

335.

‘‘ගච්ඡ පස්ස මහාභොගෙ, වනං නෙත්තරසායනං;

යං සදා භාති සිරියා, සුගතාභානුරඤ්ජිතං.

“去吧，大福者，去见那悦目之林，它常放光彩，被善逝之光辉所染。”

336.

336.

‘‘යදා ච පිණ්ඩාය මුනි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමං;

පවිට්ඨොහං තදායෙව, වනං දට්ඨුමුපාගමිං.

正当牟尼为乞食，进入最上的山城（Giribbaja）时，我也恰于彼时，前去观赏那座园林。

337.

337.

‘‘තදා තං ඵුල්ලවිපිනං, නානාභමරකූජිතං;

කොකිලාගීතසහිතං, මයූරගණනච්චිතං.

那时，那片繁花盛开的森林，回响着各种蜜蜂的鸣声，伴随着杜鹃的歌唱，还有成群的孔雀在舞蹈。

338.

338.

‘‘අප්පසද්දමනාකිණ්ණං, නානාචඞ්කමභූසිතං;

කුටිමණ්ඩපසඞ්කිණ්ණං, යොගීවරවිරාජිතං.

那里安静而不拥挤，点缀着各种经行处；遍布着孤邸与亭阁，因最胜的瑜伽士而辉耀。

339.

339.

‘‘විචරන්තී අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං නයනං මම;

තත්ථාපි තරුණං භික්ඛුං, යුත්තං දිස්වා විචින්තයිං.

我漫步其中，心想：“我的眼睛真是有福！”此时，见到一位年轻精勤的比丘，我心生一念。

340.

340.

‘‘‘ඊදිසෙ විපිනෙ රම්මෙ, ඨිතොයං නවයොබ්බනෙ;

වසන්තමිව කන්තෙන, රූපෙන ච සමන්විතො.

“在这悦意的森林里，他正值青春年少；他拥有可爱的容貌，宛如春天一般。”

341.

341.

‘‘‘නිසින්නො රුක්ඛමූලම්හි, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

ඣායතෙ වතයං භික්ඛු, හිත්වා විසයජං රතිං.

“他坐在树下，剃除须发，身披僧伽梨；这位比丘舍弃了感官之乐，正在禅修。”

342.

342.

‘‘‘නනු නාම ගහට්ඨෙන, කාමං භුත්වා යථාසුඛං;

පච්ඡා ජිණ්ණෙන ධම්මොයං, චරිතබ්බො සුභද්දකො’.

“作为在家人，随心所欲享受欲乐，之后年老了，再来修行这善妙之法，不是很好吗？”

343.

343.

‘‘සුඤ්ඤකන්ති [Pg.226] විදිත්වාන, ගන්ධගෙහං ජිනාලයං;

උපෙත්වා ජිනමද්දක්ඛං, උදයන්තංව භාකරං.

得知其空，我走近胜者之居所——香室，见到胜者，宛如升起的太阳。

344.

344.

‘‘එකකං සුඛමාසීනං, බීජමානං වරිත්ථියා;

දිස්වානෙවං විචින්තෙසිං, නායං ලූඛො නරාසභො.

他独自安坐，由一位绝妙女子为他扇风；见到此景，我心想：“这位人中之雄，并非粗俗之人。”

345.

345.

‘‘සා කඤ්ඤා කනකාභාසා, පදුමානනලොචනා;

බිම්බොට්ඨී කුන්දදසනා, මනොනෙත්තරසායනා.

那女子身如黄金，面如莲花眼如莲瓣；唇如频婆果，齿如茉莉花，悦人心意饱人眼福。

346.

346.

‘‘හෙමදොලාභසවනා, කලිකාකාරසුත්ථනී ;

වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, රම්භොරු චාරුභූසනා.

耳如金摇篮，乳如花蓓蕾；腰细如祭坛，美臀丰腴；腿如芭蕉树，饰以美严具。

347.

347.

‘‘රත්තංසකුපසංබ්‍යානා, නීලමට්ඨනිවාසනා;

අතප්පනෙය්‍යරූපෙන, හාසභාවසමන්විතා.

身穿红色上衣，下着光洁的蓝色衣裳；容貌令人百看不厌，充满欢笑与情态。

348.

348.

‘‘දිස්වා තමෙවං චින්තෙසිං, අහොයමභිරූපිනී;

න මයානෙන නෙත්තෙන, දිට්ඨපුබ්බා කුදාචනං.

见到她后我心想：“啊，她真是太美了！我这双眼睛，从未曾见过如此之人。”

349.

349.

‘‘තතො ජරාභිභූතා සා, විවණ්ණා විකතානනා;

භින්නදන්තා සෙතසිරා, සලාලා වදනාසුචි.

接着她被衰老所征服，颜色尽失，面容扭曲；牙齿脱落，头发花白，口中流涎不净。

350.

350.

‘‘සඞ්ඛිත්තකණ්ණා සෙතක්ඛී, ලම්බාසුභපයොධරා;

වලිවිතතසබ්බඞ්ගී, සිරාවිතතදෙහිනී.

耳朵萎缩，眼睛发白，乳房下垂而丑陋；全身布满皱纹，身体上青筋暴露。

351.

351.

‘‘නතඞ්ගා දණ්ඩදුතියා, උප්ඵාසුලිකතා කිසා;

පවෙධමානා පතිතා, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං.

她身体佝偻，以杖为伴，羸弱消瘦，浑身颤抖地倒下，不断地喘息。

352.

352.

‘‘තතො මෙ ආසි සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො;

ධිරත්ථු රූපං අසුචිං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා.

于是我生起前所未有的悚惧感，令人毛骨悚然。“咄！这不净的色身，愚人们却乐在其中。”

353.

353.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, දිස්වා සංවිග්ගමානසං;

උදග්ගචිත්තො සුගතො, ඉමා ගාථා අභාසථ.

那时，大悲者见我内心悚惧，善逝心意欣悦，说了这些偈颂。

354.

354.

‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස ඛෙමෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

“差摩，观看这病苦、不净、腐朽的身体，它向上涌出，向下流溢，为愚人所喜爱。”

355.

355.

‘‘‘අසුභාය [Pg.227] චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදා බහුලා භව.

“你当培育不净想，令心专一、善等持；你当安住身至念，多修习厌离。”

356.

356.

‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, කායෙ ඡන්දං විරාජය.

“此身亦如彼身，彼身亦如此身；于内于外身，你当除欲贪。”

357.

357.

‘‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තා චරිස්සසි.

“你当修习无相，断除慢随眠；由彻知我慢，你将寂静行。”

358.

358.

‘‘‘යෙ රාගරත්තානුපතන්ති සොතං, සයං කතං මක්කටකොව ජාලං;

එතම්පි ඡෙත්වාන පරිබ්බජන්ති, න පෙක්ඛිනො කාමසුඛං පහාය’.

“贪欲染著者，随行于自造之流，如蜘蛛随行于自结之网；斩断此流后，彼等舍弃欲乐，无所顾恋而游方。”

359.

359.

‘‘තතො කල්ලිතචිත්තං මං, ඤත්වාන නරසාරථි;

මහානිදානං දෙසෙසි, සුත්තන්තං විනයාය මෙ.

了知我心已堪能，人中调御师为我宣说了《大因缘经》（Mahānidāna Sutta），以调伏我。

360.

360.

‘‘සුත්වා සුත්තන්තසෙට්ඨං තං, පුබ්බසඤ්ඤමනුස්සරිං;

තත්ථ ඨිතාවහං සන්තී, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං.

听闻彼最胜经，我忆起往昔的记忆；我即立于彼处，内心安寂，清净了法眼。

361.

361.

‘‘නිපතිත්වා මහෙසිස්ස, පාදමූලම්හි තාවදෙ;

අච්චයං දෙසනත්ථාය, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

我即刻俯伏于大仙足下，为了忏悔过错，我说了这番话。

362.

362.

‘‘‘නමො තෙ සබ්බදස්සාවී, නමො තෙ කරුණාකර;

නමො තෙ තිණ්ණසංසාර, නමො තෙ අමතං දද.

“‘礼敬您，遍见者，礼敬您，慈悲者；礼敬您，已度轮回者，礼敬您，施予不死者。

363.

363.

‘‘‘දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දා, කාමරාගවිමොහිතා;

තයා සම්මා උපායෙන, විනීතා විනයෙ රතා.

“‘我曾跃入邪见林，为欲贪痴所迷惑；由您以善巧方便，我今受调伏，乐于律仪。

364.

364.

‘‘‘අදස්සනෙන විභොගා, තාදිසානං මහෙසිනං;

අනුභොන්ති මහාදුක්ඛං, සත්තා සංසාරසාගරෙ.

“‘因不见如是等大仙，与之分离，众生在轮回之海中，遭受巨大的痛苦。

365.

365.

‘‘‘යදාහං ලොකසරණං, අරණං අරණන්තගුං ;

නාද්දසාමි අදූරට්ඨං, දෙසයාමි තමච්චයං.

“‘世间依怙无诤者，已达无诤之彼岸；彼时近在咫尺处，我未见之，今忏悔。

366.

366.

‘‘‘මහාහිතං [Pg.228] වරදදං, අහිතොති විසඞ්කිතා;

නොපෙසිං රූපනිරතා, දෙසයාමි තමච්චයං’.

“‘大利最胜施予者，我竟怀疑是不利；耽著色相未趋前，我今忏悔此过失。’

367.

367.

‘‘තදා මධුරනිග්ඝොසො, මහාකාරුණිකො ජිනො;

අවොච තිට්ඨ ඛෙමෙති, සිඤ්චන්තො අමතෙන මං.

那时，声音甜美的、大悲的胜者，犹如以不死甘露遍洒于我，说道：“站住，差摩（Khemā）！”

368.

368.

‘‘තදා පණම්‍ය සිරසා, කත්වා ච නං පදක්ඛිණං;

ගන්ත්වා දිස්වා නරපතිං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

那时我以头顶礼，并右绕于他；然后前去见国王，说了这番话。

369.

369.

‘‘‘අහො සම්මා උපායො තෙ, චින්තිතොයමරින්දම;

වනදස්සනකාමාය, දිට්ඨො නිබ්බානතො මුනි.

“‘善哉，调伏敌者！此计思虑甚善巧；借口欲往观林野，得见已证涅槃的牟尼。

370.

370.

‘‘‘යදි තෙ රුච්චතෙ රාජ, සාසනෙ තස්ස තාදිනො;

පබ්බජිස්සාමි රූපෙහං, නිබ්බින්නා මුනිවාණිනා’.

“‘大王，若您心悦可，我愿出家于彼教；因闻牟尼之言教，我已厌离此色身。’

දුතියං භාණවාරං.

第二诵品。

371.

371.

‘‘අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තදාහ ස මහීපති;

‘අනුජානාමි තෙ භද්දෙ, පබ්බජ්ජා තව සිජ්ඣතු’.

那时，那位君王举起合十的双手说道：“善女人，我允许你，愿你的出家得以圆满。”

372.

372.

‘‘පබ්බජිත්වා තදා චාහං, අද්ධමාසෙ උපට්ඨිතෙ;

දීපොදයඤ්ච භෙදඤ්ච, දිස්වා සංවිග්ගමානසා.

那时我已出家，半月之时已至；见到油灯的生起与熄灭，我心为之震动。

373.

373.

‘‘නිබ්බින්නා සබ්බසඞ්ඛාරෙ, පච්චයාකාරකොවිදා;

චතුරොඝෙ අතික්කම්ම, අරහත්තමපාපුණිං.

厌离一切诸行法，善巧通达缘起理；超越四种大暴流，我已证得阿罗汉。

374.

374.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී ආසිං, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී චාපි භවාමහං.

于诸神通我得自在，于天耳界亦然；于他心智，我亦成为自在者。

375.

375.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“我知晓过去生，天眼已得清净；一切漏已灭尽，如今再无后有。”

376.

376.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

පරිසුද්ධං මම ඤාණං, උප්පන්නං බුද්ධසාසනෙ.

“于义、于法、于辞，以及于辩才，我的清净之智，已在佛陀的教法中生起。”

377.

377.

‘‘කුසලාහං විසුද්ධීසු, කථාවත්ථුවිසාරදා;

අභිධම්මනයඤ්ඤූ ච, වසිප්පත්තාම්හි සාසනෙ.

“我于诸清净道善巧，于诸论事皆精通；亦知阿毗达摩之法，于此教法得自在。”

378.

378.

‘‘තතො [Pg.229] තොරණවත්ථුස්මිං, රඤ්ඤා කොසලසාමිනා;

පුච්ඡිතා නිපුණෙ පඤ්හෙ, බ්‍යාකරොන්තී යථාතථං.

“其后，在城门事(Toraṇavatthu)中，当被憍萨罗主君国王问及深奥问题时，我如实地进行了解答。”

379.

379.

‘‘තදා ස රාජා සුගතං, උපසඞ්කම්ම පුච්ඡථ;

තථෙව බුද්ධො බ්‍යාකාසි, යථා තෙ බ්‍යාකතා මයා.

“那时，那位国王前去请问善逝，佛陀所作的解释，与我所解释的一样。”

380.

380.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

මහාපඤ්ඤානමග්ගාති, භික්ඛුනීනං නරුත්තමො.

“人中最上之胜利者，因我此德心欢喜；于诸大智慧比丘尼中，置我于第一之位。”

381.

381.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

382.

382.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来此，诚为善来……佛陀之教已成办。”

383.

383.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教已成办。”

ඉත්ථං සුදං ඛෙමා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，谶摩(Khemā)比丘尼诵说了这些偈颂。

ඛෙමාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

谶摩长老尼传 第八

9. උප්පලවණ්ණාථෙරීඅපදානං

9. 莲花色长老尼传

384.

384.

‘‘භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා, ඉද්ධියා පාරමිං ගතා;

වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

“莲花色比丘尼，神通已达圆满；顶礼导师之双足，说了此言。”

385.

385.

‘‘‘නිත්ථිණ්ණා ජාතිසංසාරං, පත්තාහං අචලං පදං;

සබ්බදුක්ඛං මයා ඛීණං, ආරොචෙමි මහාමුනි.

“我已度过生死轮回，证得不动摇的境地；我的一切苦已尽，大牟尼，我向您禀告。”

386.

386.

‘‘‘යාවතා පරිසා අත්ථි, පසන්නා ජිනසාසනෙ;

යස්සා ච මෙපරාධොත්ථි, ඛමන්තු ජිනසම්මුඛා.

“所有对胜者之教有净信的会众，若我对之有任何过失，愿你们在胜者面前宽恕我。”

387.

387.

‘‘‘සංසාරෙ සංසරන්තියා, ඛලිතං මෙ සචෙ භවෙ;

ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු තං.

“于轮回中流转时，我若有任何过错；大雄，我向您禀告，请宽恕那个过失。”

388.

388.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ;

චතස්සො පරිසා අජ්ජ, කඞ්ඛං ඡින්දාහි යාවතා.

“我教法的奉行者啊，请展现你的神通，为今日此四众，断尽他们诸疑惑。”

389.

389.

‘‘‘ධීතා තුය්හං මහාවීර, පඤ්ඤවන්ත ජුතින්ධර;

බහුඤ්ච දුක්කරං කම්මං, කතං මෙ අතිදුක්කරං.

“大雄、具慧、持光者啊！我是您的女儿。许多难行之事，乃至极难行之事，皆已由我完成。”

390.

390.

‘‘‘උප්පලස්සෙව [Pg.230] මෙ වණ්ණො, නාමෙනුප්පලනාමිකා;

සාවිකා තෙ මහාවීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

“我肤色宛如青莲，我名亦为莲花色；大雄，您的女弟子，我顶礼具眼者之足。”

391.

391.

‘‘‘රාහුලො ච අහඤ්චෙව, නෙකජාතිසතෙ බහූ;

එකස්මිං සම්භවෙ ජාතා, සමානඡන්දමානසා.

“‘罗睺罗与我，于诸多百千生中，生于同一胎，意乐心志相同。

392.

392.

‘‘‘නිබ්බත්ති එකතො හොති, ජාතියාපි ච එකතො ;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, උභොපි නානාසම්භවා.

“‘我俩曾一同出生，种姓也相同；但在到达最后一生时，二人则各别出生。

393.

393.

‘‘‘පුත්තො ච රාහුලො නාම, ධීතා උප්පලසව්හයා;

පස්ස වීර මමං ඉද්ධිං, බලං දස්සෙමි සත්ථුනො.

“‘有子名为罗睺罗，有女名为莲花色；大雄，请看我神通，我将向导师展示神力。

394.

394.

‘‘‘මහාසමුද්දෙ චතුරො, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං;

තෙලං හත්ථගතඤ්චෙව, ඛිඩ්ඩො කොමාරකො යථා.

“‘我将四大海洋，置于我的手掌中，犹如嬉戏的孩童，将油置于手中。

395.

395.

‘‘‘උබ්බත්තයිත්වා පථවිං, පක්ඛිපි හත්ථපාතියං;

චිත්තං මුඤ්ජං යථා නාම, ලුඤ්චි කොමාරකො යුවා.

“‘我将大地翻转，置于我的手掌中，犹如一个少年郎，拔起美丽的门迦草。

396.

396.

‘‘‘චක්කවාළසමං පාණිං, ඡාදයිත්වාන මත්ථකෙ;

වස්සාපෙත්වාන ඵුසිතං, නානාවණ්ණං පුනප්පුනං.

“‘我手大如轮围山，覆盖于其头顶上；一再降下各色雨滴，缤纷多彩。

397.

397.

‘‘‘භූමිං උදුක්ඛලං කත්වා, ධඤ්ඤං කත්වාන සක්ඛරං;

සිනෙරුං මුසලං කත්වා, මද්දි කොමාරිකා යථා.

“‘我以大地作成臼，砾石化作其中谷；又以须弥山为杵，犹如少女般舂捣。

398.

398.

‘‘‘ධීතාහං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, නාමෙනුප්පලසව්හයා;

අභිඤ්ඤාසු වසීභූතා, තව සාසනකාරිකා.

“‘我是最胜佛之女，名为莲花色；于诸神通得自在，是您教法的奉行者。

399.

399.

‘‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, දස්සෙත්වා ලොකනායකං;

නාමගොත්තඤ්ච සාවෙත්වා, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

“‘行种种变化，向世间导师示现，宣告我名与氏族，顶礼具眼者之足。

400.

400.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

“‘大牟尼，我于诸神通得自在，亦于天耳界，及于他心智，皆得自在。

401.

401.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“‘我知晓宿住，天眼已清净；一切漏已尽，今再无后有。

402.

402.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, සභාවෙන මහෙසිනො.

“‘大仙，于义、法、辞及辩才，我智自然清净无垢。

403.

403.

‘‘‘පුරිමානං [Pg.231] ජිනග්ගානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ;

අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

“‘大牟尼，为得见您故，于往昔诸胜者前，我曾发下众多誓愿。

404.

404.

‘‘‘යං මයා පූරිතං කම්මං, කුසලං සර මෙ මුනි;

තවත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා.

“‘牟尼，请忆念我所圆满的善业；大雄啊，我所累积的福德，皆是为了您。

405.

405.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයන්තී අනාචරං;

තවත්ථාය මහාවීර, චත්තං මෙ ජීවිතුත්තමං.

“‘远离不应住之处，防止一切不当行；大雄，为了您之故，我舍最上之生命。

406.

406.

‘‘‘දසකොටිසහස්සානි, අදාසිං මම ජීවිතං;

පරිච්චත්තා ච මෙ හොමි, තවත්ථාය මහාමුනි.

“‘我曾于万俱胝生中，舍弃我的生命；大牟尼，为了您之故，我已舍弃自身。

407.

407.

‘‘‘තදාතිවිම්හිතා සබ්බා, සිරසාව කතඤ්ජලී;

අවොචය්‍යෙ කථං ආසි, අතුලිද්ධිපරක්කමා’.

“彼时众人皆惊异，合掌于首而问道：‘尊者，您如何拥有无与伦比的神通与精进？’”

408.

408.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, නාගකඤ්ඤා අහං තදා;

විමලා නාම නාමෙන, කඤ්ඤානං සාධුසම්මතා.

“十万劫之前，我曾是一位龙女，名为‘无垢’（Vimalā），在众少女中被誉为贤善者。”

409.

409.

‘‘මහොරගො මහානාගො, පසන්නො ජිනසාසනෙ;

පදුමුත්තරං මහාතෙජං, නිමන්තෙසි සසාවකං.

“大龙王摩睺罗伽（Mahoraga），于胜者教法心生净信，他邀请了大威力的莲花上佛（Padumuttara）及其声闻弟子。”

410.

410.

‘‘රතනමයං මණ්ඩපං, පල්ලඞ්කං රතනාමයං;

රතනං වාලුකාකිණ්ණං, උපභොගං රතනාමයං.

“亭台由宝所成，宝座亦由宝所造；遍撒珠宝之沙，用具皆为宝制。”

411.

411.

‘‘මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, රතනද්ධජභූසිතං;

පච්චුග්ගන්ත්වාන සම්බුද්ධං, වජ්ජන්තො තූරියෙහි සො.

“他备妥以珠宝幢幡装饰的道路，奏响种种乐器，前去迎接正觉者。”

412.

412.

‘‘පරිසාහි ච චතූහි, පරිවුතො ලොකනායකො;

මහොරගස්ස භවනෙ, නිසීදි පරමාසනෙ.

“世间导师为四众围绕，于摩睺罗伽（Mahoraga）龙王殿中，坐于最上座。”

413.

413.

‘‘අන්නං පානං ඛාදනීයං, භොජනඤ්ච මහාරහං;

වරං වරඤ්ච පාදාසි, නාගරාජා මහායසං.

“龙王供养了具大名声者（佛陀）种种上妙饮食、饮料、嚼食，以及价值不菲的食物。”

414.

414.

‘‘භුඤ්ජිත්වාන සම්බුද්ධො, පත්තං ධොවිත්වා යොනිසො;

අනුමොදනීයංකාසි, නාගකඤ්ඤා මහිද්ධිකා.

“正觉者用食已，如理洗钵，作随喜开示。彼诸龙女，有大神通。”

415.

415.

‘‘සබ්බඤ්ඤුං [Pg.232] ඵුල්ලිතං දිස්වා, නාගකඤ්ඤා මහායසං;

පසන්නං සත්ථුනො චිත්තං, සුනිබන්ධඤ්ච මානසං.

“诸龙女见到具大名声、智慧圆满如花绽放的遍知者，心生净信，意善专注。”

416.

416.

‘‘මමඤ්ච චිත්තමඤ්ඤාය, ජලජුත්තමනාමකො;

තස්මිං ඛණෙ මහාවීරො, භික්ඛුනිං දස්සයිද්ධියා.

“了知我心之后，名为‘水生最上’（Jalajuttama）的大雄，于彼刹那以神通示现一位比丘尼。”

417.

417.

‘‘ඉද්ධී අනෙකා දස්සෙසි, භික්ඛුනී සා විසාරදා;

පමොදිතා වෙදජාතා, සත්ථාරං ඉදමබ්‍රවි.

“那位娴熟无畏的比丘尼示现了种种神通，我心生欢喜与愉悦，对导师说此言：”

418.

418.

‘‘‘අද්දසාහං ඉමං ඉද්ධිං, සුමනං ඉතරායපි;

කථං අහොසි සා වීර, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’.

“‘我已见到此比丘尼这令人欣喜的神通。大雄啊，她因何于神通如此娴熟无畏？’”

419.

419.

‘‘‘ඔරසා මුඛතො ජාතා, ධීතා මම මහිද්ධිකා;

මමානුසාසනිකරා, ඉද්ධියා සුවිසාරදා’.

“‘她是我胸中、口中所生的嫡女，具大神通力；她奉行我的教诫，故于神通娴熟无畏。’”

420.

420.

‘‘බුද්ධස්ස වචනං සුත්වා, එවං පත්ථෙසහං තදා ;

අහම්පි තාදිසා හොමි, ඉද්ධියා සුවිසාරදා.

“听闻佛陀之言后，我当时如是发愿：‘愿我也能成为像她那样，于神通娴熟无畏之人。’”

421.

421.

‘‘පමොදිතාහං සුමනා, පත්ථෙ උත්තමමානසා ;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ඊදිසා හොමි නායක.

“我心怀欢喜愉悦，以最上之心发愿：‘导师啊，愿我于未来之时，亦能成为像她那样的人。’”

422.

422.

‘‘මණිමයම්හි පල්ලඞ්කෙ, මණ්ඩපම්හි පභස්සරෙ;

අන්නපානෙන තප්පෙත්වා, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

“于摩尼宝座上，于璀璨亭台间，以种种饮食供养，令世间导师及其僧团满足欢喜。”

423.

423.

‘‘නාගානං පවරං පුප්ඵං, අරුණං නාම උප්පලං;

වණ්ණං මෙ ඊදිසං හොතු, පූජෙසිං ලොකනායකං.

“我以龙族最胜之花，名为‘阿卢那’（Aruṇa）的优钵罗花，供养世间导师，并发愿：‘愿我的肤色亦复如是。’”

424.

424.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善行，以及思与愿，我舍弃人身后，往生忉利天。”

425.

425.

‘‘තතො චුතාහං මනුජෙ, උපපන්නා සයම්භුනො;

උප්පලෙහි පටිච්ඡන්නං, පිණ්ඩපාතමදාසහං.

“从彼天界死后，我重生于人间；我将青莲花覆盖的钵食，供养了自生者。”

426.

426.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා.

“九十一劫前，有位导师名毗婆尸，他容貌庄严，具足一切法眼，出现于世。”

427.

427.

‘‘සෙට්ඨිධීතා තදා හුත්වා, බාරාණසිපුරුත්තමෙ;

නිමන්තෙත්වාන සම්බුද්ධං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

“那时，在最上的波罗奈城中，我身为长者之女，邀请了世间导师、正自觉者及其僧团。”

428.

428.

‘‘මහාදානං [Pg.233] දදිත්වාන, උප්පලෙහි විනායකං;

පූජයිත්වා චෙතසාව, වණ්ණසොභං අපත්ථයිං.

“作大布施后，我以青莲花供养引导者，并以心发愿获得美丽的肤色。”

429.

429.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

“于此贤劫中，一位梵天亲族、大名声者，姓为迦叶，是言说者中的最上者，出现于世。”

430.

430.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

“那时，在最上的波罗奈城，大仙的护持者是人主，迦尸王，名叫吉弃(Kikī)。”

431.

431.

‘‘තස්සාසිං දුතියා ධීතා, සමණගුත්තසව්හයා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

“我是他的次女，名为沙门护(Samaṇaguttā)；听闻最胜者之法后，我欣然乐于出家。”

432.

432.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

“我们的父亲不允许，于是我们就在家中；两万年里，我们不倦怠地修行。”

433.

433.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො.

“身为快乐长大的王女，我们七位姐妹过着童女梵行生活，乐于奉侍佛陀，心中喜悦。”

434.

434.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා ;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

“她们是：沙门尼(Samaṇī)、沙门护(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘施(Bhikkhudāyikā)、法(Dhammā)、善法(Sudhammā)，以及第七位僧伽施(Saṅghadāyikā)。”

435.

435.

‘‘අහං ඛෙමා ච සප්පඤ්ඤා, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

“我(优钵罗色)、具慧的谶摩(Khemā)、芭达嘉拉、军陀罗(Kuṇḍalā)、瘦乔达弥、法施，以及第七位毘舍佉。”

436.

436.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“由彼等善业，以及思与愿，我舍弃人身后，往生忉利天。”

437.

437.

‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා මහාකුලෙ;

පීතං මට්ඨං වරං දුස්සං, අදං අරහතො අහං.

“从彼处死后，我重生于人间大族之家；我将一件黄色、光滑、上等的衣布供养给一位阿罗汉。”

438.

438.

‘‘තතො චුතාරිට්ඨපුරෙ, ජාතා විප්පකුලෙ අහං;

ධීතා තිරිටිවච්ඡස්ස, උම්මාදන්තී මනොහරා.

“我自彼处死，生于阿里吒城(Ariṭṭhapura)，我是婆罗门家提利帝瓦蹉(Tiriṭivaccha)之女，名为优摩檀提(Ummādantī)，容貌迷人。”

439.

439.

‘‘තතො චුතා ජනපදෙ, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහං;

පසූතා නාතිඵීතම්හි, සාලිං ගොපෙමහං තදා.

“我自彼处死，生于乡间某人家；家境不甚富裕，当时我守护稻田。”

440.

440.

‘‘දිස්වා පච්චෙකසම්බුද්ධං, පඤ්චලාජාසතානිහං;

දත්වා පදුමච්ඡන්නානි, පඤ්ච පුත්තසතානිහං.

“我见到独觉佛，供养了五百份以莲花覆盖的炒米，并发愿求得五百个儿子。”

441.

441.

‘‘පත්ථයිං [Pg.234] තෙපි පත්ථෙසුං, මධුං දත්වා සයම්භුනො;

තතො චුතා අරඤ්ඤෙහං, අජායිං පදුමොදරෙ.

他们向自觉者供养蜂蜜并发愿，我也同样发愿；我自彼处死后，生于林野莲花胎中。

442.

442.

‘‘කාසිරඤ්ඤො මහෙසීහං, හුත්වා සක්කතපූජිතා;

අජනිං රාජපුත්තානං, අනූනං සතපඤ්චකං.

我曾是迦尸王(Kāsirāja)的正后，备受尊敬与崇拜；我生下了整整五百位王子。

443.

443.

‘‘යදා තෙ යොබ්බනප්පත්තා, කීළන්තා ජලකීළිතං;

දිස්වා ඔපත්තපදුමං, ආසුං පච්චෙකනායකා.

当他们到达青年之时，正在水中嬉戏，见到一朵凋落的莲花，便成为了独觉佛。

444.

444.

‘‘සාහං තෙහි විනාභූතා, සුතවීරෙහි සොකිනී ;

චුතා ඉසිගිලිපස්සෙ, ගාමකම්හි අජායිහං.

我与那些英雄儿子们分离，满怀忧伤；自彼处死后，我生于吞仙山(Isigili)旁的一个小村庄中。

445.

445.

‘‘යදා බුද්ධා සුතමතී, සුතානං භත්තුනොපි ච ;

යාගුං ආදාය ගච්ඡන්තී, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ.

那时我已儿女长大，为了儿女与丈夫，正拿着米粥走去时，（看见）八位独觉佛……

446.

446.

‘‘භික්ඛාය ගාමං ගච්ඡන්තෙ, දිස්වා පුත්තෙ අනුස්සරිං;

ඛීරධාරා විනිග්ගච්ඡි, තදා මෙ පුත්තපෙමසා.

见到他们为乞食进入村庄，我忆起了我的儿子们；那时因对儿子的爱，我的乳汁涌流而出。

447.

447.

‘‘තතො තෙසං අදං යාගුං, පසන්නා සෙහි පාණිභි;

තතො චුතාහං තිදසං, නන්දනං උපපජ්ජහං.

于是我心怀净信，亲手将米粥供养给他们；自彼处死后，我往生于三十三天(Tāvatiṃsa)的欢喜园(Nandana)中。

448.

448.

‘‘අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, සංසරිත්වා භවාභවෙ;

තවත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තඤ්ච ජීවිතං.

在诸有中轮回，历经了苦与乐；大雄啊，为了您，我也曾舍弃生命。

449.

449.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතා සාවත්ථියං පුරෙ.

（我曾经历）如是种种苦，以及种种成就；在到达最后一生时，我生于舍卫城(Sāvatthī)中。

450.

450.

‘‘මහාධනසෙට්ඨිකුලෙ, සුඛිතෙ සජ්ජිතෙ තථා;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ.

（我生于）一个巨富长者之家，此家安乐且庄严，种种珍宝辉耀，一切欲乐皆圆满。

451.

451.

‘‘සක්කතා පූජිතා චෙව, මානිතාපචිතා තථා;

රූපසීරිමනුප්පත්තා, කුලෙසු අතිසක්කතා.

我备受尊敬、崇拜、敬重与敬仰；我获得了美貌与光彩，在各大家族中备受推崇。

452.

452.

‘‘අතීව පත්ථිතා චාසිං, රූපභොගසිරීහි ච;

පත්ථිතා සෙට්ඨිපුත්තෙහි, අනෙකෙහි සතෙහිපි.

因我的美貌、财富与光彩，我备受渴求；被成百上千的长者之子们所追求。

453.

453.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං.

舍弃了家庭，我出家而入于无家；在半月未满时，我便证得了四圣谛。

454.

454.

‘‘ඉද්ධියා [Pg.235] අභිනිම්මිත්වා, චතුරස්සං රථං අහං;

බුද්ධස්ස පාදෙ වන්දිස්සං, ලොකනාථස්ස තාදිනො.

我以神通力，化现一辆四马之车，（心想：）“我将礼敬佛陀之足，彼世间怙主、如是者。”

455.

455.

‘‘‘සුපුප්ඵිතග්ගං උපගම්ම පාදපං, එකා තුවං තිට්ඨසි සාලමූලෙ;

න චාපි තෙ දුතියො අත්ථි කොචි, බාලෙ න ත්වං භායසි ධුත්තකානං’.

“你走近一棵顶上繁花盛开的娑罗树，独自站立于树下；你没有任何同伴，愚痴女啊，难道你不怕放荡之人吗？”

456.

456.

‘‘‘සතං සහස්සානිපි ධුත්තකානං, සමාගතා එදිසකා භවෙය්‍යුං;

ලොමං න ඉඤ්ජෙ න සම්පවෙධෙ, කිං මෙ තුවං මාර කරිස්සසෙකො.

“纵有十万放荡之人聚集于此，他们也都会像你一样（无能为力）；我的汗毛不会动摇，我心亦不战栗。魔罗(Māra)啊，你独自一人能奈我何？”

457.

457.

‘‘‘එසා අන්තරධායාමි, කුච්ඡිං වා පවිසාමි තෙ;

භමුකන්තරිකායම්පි, තිට්ඨන්තිං මං න දක්ඛසි.

“我将隐没，或入汝腹中；纵然立于汝双眉之间，汝亦不见我。”

458.

458.

‘‘‘චිත්තස්මිං වසීභූතාම්හි, ඉද්ධිපාදා සුභාවිතා;

සබ්බබන්ධනමුත්තාම්හි, න තං භායාමි ආවුසො.

“我于心已得自在，神足已善修习；我已解脱一切束缚，贤友，我不畏惧于汝。”

459.

459.

‘‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;

යං ත්වං කාමරතිං බ්‍රූසි, අරතී දානි සා මම.

“诸欲如矛似戟，诸蕴为其砧板；汝所说之欲乐，于我今为非乐。”

460.

460.

‘‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;

එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’.

“一切喜乐皆已除，黑暗之蕴已破除；恶者(pāpima)，当知如此，终结者(antaka)，汝已被击败。”

461.

461.

‘‘ජිනො තම්හි ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අග්ගා ඉද්ධිමතීනන්ති, පරිසාසු විනායකො.

胜者于此德喜悦，导师于诸会众中，立我于最高之位：“于诸神通第一者。”

462.

462.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

我已承事导师，已行佛陀教法；重担经已卸，引有之爱已根除。

463.

463.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

为达目的而出家，从家而入无家境；我已证得彼目的，一切诸结皆已尽。

464.

464.

‘‘චීවරං [Pg.236] පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

ඛණෙන උපනාමෙන්ති, සහස්සානි සමන්තතො.

衣、食、药、卧具，由四方而来，于一刹那间，供养数以千计。

465.

465.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා;

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

466.

466.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来为善来……佛陀教法我已行。

467.

467.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已得……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං උප්පලවණ්ණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，据说莲花色(Uppalavaṇṇā)比丘尼诵说了此等偈颂。

උප්පලවණ්ණාථෙරියාපදානං නවමං.

莲花色长老尼本行传，第九。

10. පටාචාරාථෙරීඅපදානං

10. 芭达嘉拉长老尼本行传

468.

468.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

莲花上(Padumuttara)佛，诸法彼岸者，于此十万劫前，导师出兴于世。

469.

469.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī)，生于长者之家；彼家众宝所庄严，具足广大安乐。

470.

470.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතපසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං.

我趋近彼大雄，得闻正法开示；尔后我生净信，皈依于胜者。

471.

471.

‘‘තතො විනයධාරීනං, අග්ගං වණ්ණෙසි නායකො;

භික්ඛුනිං ලජ්ජිනිං තාදිං, කප්පාකප්පවිසාරදං.

尔时导师赞叹一比丘尼，于持律者中为第一：具惭愧心、如是、善辨可行不可行。

472.

472.

‘‘තදා මුදිතචිත්තාහං, තං ඨානමභිකඞ්ඛිනී;

නිමන්තෙත්වා දසබලං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

尔时我心生欢喜，渴求获得彼地位；遂邀请十力世间导，并其弟子之僧团。

473.

473.

‘‘භොජයිත්වාන සත්තාහං, දදිත්වාව තිචීවරං ;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

一连七日作供养，并布施了三衣；我头面礼足，说了这番话。

474.

474.

‘‘‘යා තයා වණ්ණිතා වීර, ඉතො අට්ඨමකෙ මුනි;

තාදිසාහං භවිස්සාමි, යදි සිජ්ඣති නායක’.

“大雄啊，牟尼啊，从今日起第八日，您所赞叹的那位比丘尼——导师啊，若此愿能成，我愿成为像她那样的人。”

475.

475.

‘‘තදා අවොච මං සත්ථා, ‘භද්දෙ මා භායි අස්සස;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, ලච්ඡසෙ තං මනොරථං.

那时导师对我说：“贤女，莫害怕，安心吧；在未来世中，你将成就此愿。

476.

476.

‘‘‘සතසහස්සිතො [Pg.237] කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“十万劫后，奥嘎咖(Okkāka)族出身、名为乔达摩(Gotama)的导师将出现于世。

477.

477.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

පටාචාරාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“她将是法嗣，由法所生，名为芭达嘉拉(Paṭācārā)，是导师的声闻弟子。”

478.

478.

‘‘තදාහං මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

那时我心生欢喜，尽其一生，以慈心侍奉那位世间导师、胜者及其僧伽。

479.

479.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业故，以及意愿与决意，舍弃人身后，我得生三十三天。

480.

480.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

在此贤劫中，梵天之亲族，具大名声者，名为迦叶(Kassapa)，乃言说者中最胜者，他出现了。

481.

481.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

那时，在至上的波罗奈(Bārāṇasī)城，有位人主，迦尸国王，名为奇奇(Kikī)，是大仙的侍者。

482.

482.

‘‘තස්සාසිං තතියා ධීතා, භික්ඛුනී ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

我是他的第三个女儿，以“比丘尼”(Bhikkhunī)之名为人所知。听闻最胜者之法后，我请求出家。

483.

483.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

父亲不应允我们，那时我们便在家中，两万年里，我们不懈怠地行持。

484.

484.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්තධීතරො.

我们七位女儿，身为安乐长养的王女，欢喜地乐于侍奉佛陀，行持童女梵行。

485.

485.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

她们是：沙摩尼(Samaṇī)、沙门护(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘施(Bhikkhudāyikā)、法(Dhammā)、善法(Sudhammā)，以及第七位僧伽施(Saṅghadāyikā)。

486.

486.

‘‘අහං උප්පලවණ්ණා ච, ඛෙමා භද්දා ච භික්ඛුනී;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

如今我们是：我（芭达嘉拉）、莲花色(Uppalavaṇṇā)、谶摩(Khemā)、跋陀比丘尼(Bhaddā bhikkhunī)、瘦乔达弥(Kisāgotamī)、法施(Dhammadinnā)，第七位是毘舍佉(Visākhā)。

487.

487.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此等善业故，以及意愿与决意，舍弃人身后，我得生三十三天。

488.

488.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

如今在此最后生，我出生于舍卫城(Sāvatthī)中，一个富裕、繁荣、资财丰厚的长者家庭。

489.

489.

‘‘යදා [Pg.238] ච යොබ්බනූපෙතා, විතක්කවසගා අහං;

නරං ජාරපතිං දිස්වා, තෙන සද්ධිං අගච්ඡහං.

当我到达青春期，随欲寻而行，见到一位男子，我的丈夫，我便与他一同离去。

490.

490.

‘‘එකපුත්තපසූතාහං, දුතියො කුච්ඡියා මමං;

තදාහං මාතාපිතරො, ඔක්ඛාමීති සුනිච්ඡිතා.

我已生下一个儿子，第二个儿子在我腹中；那时我下定决心，要去探望父母。

491.

491.

‘‘නාරොචෙසිං පතිං මය්හං, තදා තම්හි පවාසිතෙ;

එකිකා නිග්ගතා ගෙහා, ගන්තුං සාවත්ථිමුත්තමං.

我没有告知我的丈夫，那时他正远行他方；我独自一人离家，前往至上的舍卫城(Sāvatthī)。

492.

492.

‘‘තතො මෙ සාමි ආගන්ත්වා, සම්භාවෙසි පථෙ මමං;

තදා මෙ කම්මජා වාතා, උප්පන්නා අතිදාරුණා.

其后我的丈夫前来，在路上追上了我；那时，我生起了极为剧烈的产痛之风。

493.

493.

‘‘උට්ඨිතො ච මහාමෙඝො, පසූතිසමයෙ මම;

දබ්බත්ථාය තදා ගන්ත්වා, සාමි සප්පෙන මාරිතො.

我分娩之时，大雨倾盆；那时丈夫为寻遮蔽之物而去，却被蛇所杀。

494.

494.

‘‘තදා විජාතදුක්ඛෙන, අනාථා කපණා අහං;

කුන්නදිං පූරිතං දිස්වා, ගච්ඡන්තී සකුලාලයං.

那时我因生产之苦，无依无靠，甚为悲惨；在前往自家时，见到一条涨满了水的小河。

495.

495.

‘‘බාලං ආදාය අතරිං, පාරකූලෙ ච එකකං;

සායෙත්වා බාලකං පුත්තං, ඉතරං තරණායහං.

我抱着幼儿渡河，将他独自留在对岸；放下年幼的儿子后，我回来欲渡另一个。

496.

496.

‘‘නිවත්තා උක්කුසො හාසි, තරුණං විලපන්තකං;

ඉතරඤ්ච වහී සොතො, සාහං සොකසමප්පිතා.

我返回时，一只鹰叼走了正在哭号的幼儿；另一个儿子则被水流冲走，我为忧苦所压倒。

497.

497.

‘‘සාවත්ථිනගරං ගන්ත්වා, අස්සොසිං සජනෙ මතෙ;

තදා අවොචං සොකට්ටා, මහාසොකසමප්පිතා.

去到舍卫城后，听闻亲人皆已亡故；那时我为忧苦所恼，满怀巨大悲痛而言说：

498.

498.

‘‘උභො පුත්තා කාලඞ්කතා, පන්ථෙ මය්හං පතී මතො;

මාතා පිතා ච භාතා ච, එකචිතම්හි ඩය්හරෙ.

“我的两个儿子都已亡故，我的丈夫死于途中；母亲、父亲和兄弟，在同一个火葬堆上焚烧。”

499.

499.

‘‘තදා කිසා ච පණ්ඩු ච, අනාථා දීනමානසා;

ඉතො තතො භමන්තීහං, අද්දසං නරසාරථිං.

那时我瘦弱苍白，无依无靠，心意悲戚；我四处游荡，得见人天调御者。

500.

500.

‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘පුත්තෙ මා සොචි අස්සස;

අත්තානං තෙ ගවෙසස්සු, කිං නිරත්ථං විහඤ්ඤසි.

其后导师对我说：“女儿，莫要忧愁，且得安慰。你当寻求自己，为何无益地苦恼？”

501.

501.

‘‘‘න සන්ති පුත්තා තාණාය, න ඤාතී නපි බන්ධවා;

අන්තකෙනාධිපන්නස්ස, නත්ථි ඤාතීසු තාණතා’.

“儿子不能作依怙，亲戚朋友亦不能；为死神所征服者，亲人中无有依怙。”

502.

502.

‘‘තං [Pg.239] සුත්වා මුනිනො වාක්‍යං, පඨමං ඵලමජ්ඣගං;

පබ්බජිත්වාන නචිරං, අරහත්තමපාපුණිං.

听闻牟尼此言后，我证得了初果；出家后为时不久，我便证得阿罗汉果。

503.

503.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

我于诸神通自在，亦于天耳界自在；我了知他人之心，是奉行导师教诫者。

504.

504.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

我了知宿命，天眼已清净；灭尽一切漏，我已清净无垢。

505.

505.

‘‘තතොහං විනයං සබ්බං, සන්තිකෙ සබ්බදස්සිනො;

උග්ගහිං සබ්බවිත්ථාරං, බ්‍යාහරිඤ්ච යථාතථං.

其后我在一切知者面前，学习了全部广博的律藏，并且如实地诵持。

506.

506.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

අග්ගා විනයධාරීනං, පටාචාරාව එකිකා.

胜者于此德喜悦，置我于第一之位：“于持律诸比丘尼中，独一芭达嘉拉为最上。”

507.

507.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

我已侍奉导师，佛陀之教已成办。重担经已卸，引有之索已根除。

508.

508.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

我为之而出家，从家来到无家处，我已达彼目的，一切结缚皆已尽。

509.

509.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已焚烧……我住于无漏之中。

510.

510.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来诚为善来……佛陀之教已成办。

511.

511.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解已证得……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං පටාචාරා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，芭达嘉拉比丘尼诵此诸偈。

පටාචාරාථෙරියාපදානං දසමං.

第十 芭达嘉拉长老尼本行

එකූපොසථිකවග්ගො දුතියො.

第二 一布萨者品

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

එකූපොසථිකා චෙව, සළලා චාථ මොදකා;

එකාසනා පඤ්චදීපා, නළමාලී ච ගොතමී.

独布萨、娑罗、牟陀迦，一坐食、五灯、芦鬘、乔达弥。

ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච භික්ඛුනී;

ගාථා සතානි පඤ්චෙව, නව චාපි තදුත්තරි.

翅摩、莲花色与芭达嘉拉比丘尼；偈颂共计五百又九首。

3. කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො

3. 卷发品

1. කුණ්ඩලකෙසාථෙරීඅපදානං

1. 卷发长老尼本行

1.

1.

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.240] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

胜者莲上(Padumuttara)，通达一切法，于此十万劫之前，彼引导者出世间。

2.

2.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

彼时我于天鹅城，生于长者之家，家为众宝所照耀，具足广大安乐。

3.

3.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

තතො ජාතප්පසාදාහං, උපෙසිං සරණං ජිනං.

我趋近彼大雄，听闻正法教说，由此生起净信，我即皈依胜者。

4.

4.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, පදුමුත්තරනාමකො;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගන්ති, ඨපෙසි භික්ඛුනිං සුභං.

彼时大悲者，其名莲上佛，置一善妙比丘尼，于速通达中第一。

5.

5.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, දානං දත්වා මහෙසිනො;

නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

闻已我心生欢喜，布施供养大仙人；稽首顶礼彼双足，渴求获得彼地位。

6.

6.

‘‘අනුමොදි මහාවීරො, ‘භද්දෙ යං තෙභිපත්ථිතං;

සමිජ්ඣිස්සති තං සබ්බං, සුඛිනී හොහි නිබ්බුතා.

大雄随喜言：“贤善女！汝所愿求，一切皆将成就；愿汝快乐，得证寂静。”

7.

7.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫，奥嘎咖(Okkāka)族生，以乔达摩(Gotama)为姓，将为世间之导师。”

8.

8.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

භද්දාකුණ්ඩලකෙසාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“于彼法为继承人，法所化生之嫡子，名为贤善卷发(Bhaddākuṇḍalakesā)，将为导师之声闻。”

9.

9.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业力，以及意乐与愿；我舍此人身，得生忉利天。

10.

10.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

从彼处命终，我往生夜摩天，复从彼处往生兜率天；又从彼处往生化乐天，再往他化自在天。

11.

11.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

由彼业力故，无论我生于何处；于彼在在处，皆为诸王之王后。

12.

12.

‘‘තතො චුතා මනුස්සෙසු, රාජූනං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

从彼天界殁，转生于人间；我为转轮王及地方诸王之王后。

13.

13.

‘‘සම්පත්තිං [Pg.241] අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

于天界人间，享尽诸福报；处处皆安乐，轮回多劫中。

14.

14.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，梵志大名声；名为迦叶者，最上说者出世。

15.

15.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

彼时人中主，为大仙侍者；迦尸王吉奇，住最上之城波罗奈。

16.

16.

‘‘තස්ස ධීතා චතුත්ථාසිං, භික්ඛුදායීති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

我曾是其第四女，以比丘施者之名著称；听闻最胜者之法后，我欣求出家。

17.

17.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

父亲未允我等，彼时我等留于家中；两万年间，我等精勤不懈。

18.

18.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

七位王女安乐长养，守持童女梵行；她们心怀喜悦，乐于奉侍佛陀。

19.

19.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

她们是：沙门尼、沙门护、比丘尼、比丘施、法、善法，以及第七位僧伽施。

20.

20.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා අහං තදා;

කිසාගොතමී ධම්මදින්නා, විසාඛා හොති සත්තමී.

当时我们是：谶摩、莲花色、芭达嘉拉、我、瘦乔达弥、法施，以及第七位毘舍佉。

21.

21.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此等善业，以及意乐与愿；我舍此人身，得生忉利天。

22.

22.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, යදාහං යොබ්බනෙ ඨිතා.

如今于此最后生，在最上之山城王舍城；我生于富裕长者家，正值青春年华。

23.

23.

‘‘චොරං වධත්ථං නීයන්තං, දිස්වා රත්තා තහිං අහං;

පිතා මෙ තං සහස්සෙන, මොචයිත්වා වධා තතො.

见一盗贼被押赴刑场，我对他心生爱恋；我父以千金将他从死刑中赎回。

24.

24.

‘‘අදාසි තස්ස මං තාතො, විදිත්වාන මනං මම;

තස්සාහමාසිං විසට්ඨා, අතීව දයිතා හිතා.

父亲知我心意，便将我嫁与他；我对他坦诚相待，极为敬爱且多有助益。

25.

25.

‘‘සො මෙ භූසනලොභෙන, බලිමජ්ඣාසයො දිසො;

චොරප්පපාතං නෙත්වාන, පබ්බතං චෙතයී වධං.

他因贪爱我的饰品，那恶人意图献祭；将我引至盗贼崖，图谋将我杀害。

26.

26.

‘‘තදාහං [Pg.242] පණමිත්වාන, සත්තුකං සුකතඤ්ජලී;

රක්ඛන්තී අත්තනො පාණං, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

彼时我向那贼人，恭敬合掌礼拜；为求保全己命，我说了这番话。

27.

27.

‘‘‘ඉදං සුවණ්ණකෙයූරං, මුත්තා වෙළුරියා බහූ;

සබ්බං හරස්සු භද්දන්තෙ, මඤ්ච දාසීති සාවය’.

“此金臂钏，及众多珍珠、琉璃；贤者请尽取，并宣称我为婢。”

28.

28.

‘‘‘ඔරොපයස්සු කල්‍යාණී, මා බාළ්හං පරිදෙවසි;

න චාහං අභිජානාමි, අහන්ත්වා ධනමාභතං’.

“贤善女，脱下饰物，莫要过度悲叹；我从未有过不杀人而夺取财物之事。”

29.

29.

‘‘‘යතො සරාමි අත්තානං, යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතං;

න චාහං අභිජානාමි, අඤ්ඤං පියතරං තයා’.

“自我有记忆，我具识别力以来；我不曾知晓，有谁比你更亲爱。”

30.

30.

‘‘‘එහි තං උපගූහිස්සං, කත්වාන තං පදක්ඛිණං;

න ච දානි පුනො අත්ථි, මම තුය්හඤ්ච සඞ්ගමො.

“来吧，让我拥抱你，并向你右绕为礼；自此之后，你我再无相会之时。”

31.

31.

‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො;

ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, තත්ථ තත්ථ විචක්ඛණා.

“并非在所有情况下，男人都是智者；女人亦可是智者，于处处皆能明辨。”

32.

32.

‘‘‘න හි සබ්බෙසු ඨානෙසු, පුරිසො හොති පණ්ඩිතො;

ඉත්ථීපි පණ්ඩිතා හොති, ලහුං අත්ථවිචින්තිකා.

“并非在所有情况下，男人都是智者；女人亦可是智者，能迅速思量义理。”

33.

33.

‘‘‘ලහුඤ්ච වත ඛිප්පඤ්ච, නිකට්ඨෙ සමචෙතයිං;

මිගං උණ්ණා යථා එවං, තදාහං සත්තුකං වධිං.

“我确实迅速而敏捷地，在危急关头努力思量；如羊毛反害其羊，那时我杀死了那贼人。”

34.

34.

‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, න ඛිප්පමනුබුජ්ඣති;

සො හඤ්ඤතෙ මන්දමති, චොරොව ගිරිගබ්භරෙ.

“若人于已生之事，未能迅速地了知；彼愚钝者即遭毁，如盗贼于山峡中。”

35.

35.

‘‘‘යො ච උප්පතිතං අත්ථං, ඛිප්පමෙව නිබොධති;

මුච්චතෙ සත්තුසම්බාධා, තදාහං සත්තුකා යථා’.

“若人于已生之事，能够迅速地了知；便能解脱敌之难，如我从贼人处解脱。”

36.

36.

‘‘තදාහං පාතයිත්වාන, ගිරිදුග්ගම්හි සත්තුකං;

සන්තිකං සෙතවත්ථානං, උපෙත්වා පබ්බජිං අහං.

那时我将那贼人推下山崖，去到白衣外道处，我出家了。

37.

37.

‘‘සණ්ඩාසෙන ච කෙසෙ මෙ, ලුඤ්චිත්වා සබ්බසො තදා;

පබ්බජිත්වාන සමයං, ආචික්ඛිංසු නිරන්තරං.

那时，他们用钳子拔光我的头发，为我授了出家戒，并不断地教我其教义。

38.

38.

‘‘තතො තං උග්ගහෙත්වාහං, නිසීදිත්වාන එකිකා;

සමයං තං විචින්තෙසිං, සුවානො මානුසං කරං.

于是我学了那教义，独自静坐，思量着那学说。

39.

39.

‘‘ඡින්නං [Pg.243] ගය්හ සමීපෙ මෙ, පාතයිත්වා අපක්කමි;

දිස්වා නිමිත්තමලභිං, හත්ථං තං පුළවාකුලං.

一只狗叼着一只断手，在我身边放下后离去。我见到那只爬满蛆虫的手，获得了虫噬之相。

40.

40.

‘‘තතො උට්ඨාය සංවිග්ගා, අපුච්ඡිං සහධම්මිකෙ;

තෙ අවොචුං විජානන්ති, තං අත්ථං සක්‍යභික්ඛවො.

于是我悚然起身，询问同修行者；他们说：“释迦族的比丘们了知此事义。”

41.

41.

‘‘සාහං තමත්ථං පුච්ඡිස්සං, උපෙත්වා බුද්ධසාවකෙ;

තෙ මමාදාය ගච්ඡිංසු, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකං.

我欲探寻此意义，于是前往佛陀的声闻弟子处询问；他们带着我前往最胜佛陀的近前。

42.

42.

‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො;

අසුභානිච්චදුක්ඛාති, අනත්තාති ච නායකො.

导师为我宣说蕴、处、界，亦说不净、无常、苦与无我。

43.

43.

‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං;

තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජ්ජං උපසම්පදං.

听闻彼法后，我清净法眼；了知正法已，请求出家与具足戒。

44.

44.

‘‘ආයාචිතො තදා ආහ, ‘එහි භද්දෙ’ති නායකො;

තදාහං උපසම්පන්නා, පරිත්තං තොයමද්දසං.

当时我请求后，导师说：“贤女，来！”那时我已受具足戒，看见少许的水。

45.

45.

‘‘පාදපක්ඛාලනෙනාහං, ඤත්වා සඋදයබ්බයං;

තථා සබ්බෙපි සඞ්ඛාරෙ, ඊදිසං චින්තයිං තදා.

我因洗足而了知生灭，当时亦思惟一切行亦复如是。

46.

46.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, අනුපාදාය සබ්බසො;

ඛිප්පාභිඤ්ඤානමග්ගං මෙ, තදා පඤ්ඤාපයී ජිනො.

于是我心解脱，完全无所取；当时，胜者宣布我于速通达者中为第一。

47.

47.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

我于诸神通自在，亦于天耳界；我知他人心，奉行导师教。

48.

48.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

我知宿命，天眼已清净；灭尽一切漏，我已极净无垢。

49.

49.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

我已承事师，佛陀教已行；重担已卸下，有爱已根除。

50.

50.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

我为之从家到无家而出家，我已证得彼义，即一切结的灭尽。

51.

51.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සාසනෙ.

于最胜佛陀的教法中，我于义、法、词与辩才的智慧，清净无垢。

52.

52.

‘‘කිලෙසා [Pg.244] ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已焚烧，一切诸有已根除；如母象断其系缚，我住于无漏。

53.

53.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来到佛陀近前，诚然是善来！三明已证得，佛陀教已行。

54.

54.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解，此八解脱，六神通已亲证；佛陀教已行。

ඉත්ථං සුදං භද්දාකුණ්ඩලකෙසා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

据说，跋陀·卷发(Bhaddā Kuṇḍalakesā)比丘尼就这样说了这些偈颂。

කුණ්ඩලකෙසාථෙරියාපදානං පඨමං.

卷发长老尼传第一

2. කිසාගොතමීථෙරීඅපදානං

2. 瘦乔达弥长老尼传

55.

55.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲花上(Padumuttara)的胜者，通达一切法；于此十万劫前，导师出现于世。

56.

56.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ;

උපෙත්වා තං නරවරං, සරණං සමුපාගමිං.

那时我生于天鹅城（Haṃsavatī）某个家族；我亲近那位人中之最胜者，并皈依了。

57.

57.

‘‘ධම්මඤ්ච තස්ස අස්සොසිං, චතුසච්චූපසඤ්හිතං;

මධුරං පරමස්සාදං, වට්ටසන්තිසුඛාවහං.

我听闻他的法，与四圣谛相应；甘甜、最上味，带来轮回止息之乐。

58.

58.

‘‘තදා ච භික්ඛුනිං වීරො, ලූඛචීවරධාරිනිං;

ඨපෙන්තො එතදග්ගම්හි, වණ්ණයී පුරිසුත්තමො.

彼时，勇健者、人中之最上者，赞叹一位穿着粗衣的比丘尼，将她置于第一（etadagga）之位。

59.

59.

‘‘ජනෙත්වානප්පකං පීතිං, සුත්වා භික්ඛුනියා ගුණෙ;

කාරං කත්වාන බුද්ධස්ස, යථාසත්ති යථාබලං.

听闻比丘尼的功德后，我生起无量欢喜；尽己所能，竭尽己力，向佛陀致以崇敬。

60.

60.

‘‘නිපච්ච මුනිවරං තං, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

තදානුමොදි සම්බුද්ධො, ඨානලාභාය නායකො.

我顶礼那位最胜牟尼，祈求获得那个地位；那时，导师、正自觉者为我获得此位而随喜。

61.

61.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“从此十万劫后，将有奥嘎咖（Okkāka）王族出身、名为乔达摩（Gotama）的导师出现于世。

62.

62.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

කිසාගොතමී නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“于彼法中，有一位法嗣，是（佛陀）亲生、法所化生的弟子，名为瘦乔达弥（Kisāgotamī），她将成为导师的女声闻。”

63.

63.

‘‘තං [Pg.245] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

听闻此言后，我心生欢喜，从那时起，我终生以慈心和四事资具侍奉那位胜者、调御者。

64.

64.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业以及意愿和决意，舍弃人身后，我得生忉利天（Tāvatiṃsa）。

65.

65.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

在此贤劫中，有位梵天亲属、大名声者，名为迦叶（Kassapa），是说法者中的最胜者，他出现于世。

66.

66.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

那时，在至上的波罗奈（Bārāṇasī）城，人主迦尸王名为基基（Kikī），是那位大仙的侍者。

67.

67.

‘‘පඤ්චමී තස්ස ධීතාසිං, ධම්මා නාමෙන විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

我是他的第五个女儿，以法（Dhammā）之名而闻名；听闻最胜者的法后，我欣然乐于出家。

68.

68.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

父亲不允我们，那时我们只在家中；两万年里，我们不懈怠地修行。

69.

69.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං, රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

我们七位公主，安乐中成长，欢喜地乐于侍奉佛陀，行持童女梵行。

70.

70.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

（她们是）沙门尼（Samaṇī）、沙门护（Samaṇaguttā）、比丘尼（Bhikkhunī）、比丘施（Bhikkhudāyikā）、法（Dhammā）和善法（Sudhammā），第七位是僧伽施（Saṅghadāyikā）。

71.

71.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

අහඤ්ච ධම්මදින්නා ච, විසාඛා හොති සත්තමී.

（她们是）翅摩（Khemā）、莲花色（Uppalavaṇṇā）、芭达嘉拉（Paṭācārā）、军陀罗（Kuṇḍalā）、我法施（Dhammadinnā），而毘舍佉（Visākhā）是第七位。

72.

72.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

因彼等善作业，以及思与愿故，我舍弃人身后，得生忉利天。

73.

73.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

දුග්ගතෙ අධනෙ නට්ඨෙ, ගතා ච සධනං කුලං.

于今此最后生，我生于一贫穷、无财、败落之长者家，后归于一富裕之家。

74.

74.

‘‘පතිං ඨපෙත්වා සෙසා මෙ, දෙස්සන්ති අධනා ඉති;

යදා ච පසූතා ආසිං, සබ්බෙසං දයිතා තදා.

除我丈夫之外，其余诸人皆因我贫穷而鄙视我；及至我生子时，彼时则为众人所爱。

75.

75.

‘‘යදා සො තරුණො භද්දො, කොමලකො සුඛෙධිතො;

සපාණමිව කන්තො මෙ, තදා යමවසං ගතො.

彼子正值年少，贤善而娇嫩，安乐中长成，我爱之如己命；彼时，其却为死神所夺。

76.

76.

‘‘සොකට්ටා දීනවදනා[Pg.246], අස්සුනෙත්තා රුදම්මුඛා;

මතං කුණපමාදාය, විලපන්තී ගමාමහං.

为忧苦所折磨，我面容憔悴，双眼含泪，面带哭容；我抱着儿子的尸体，一路悲号而去。

77.

77.

‘‘තදා එකෙන සන්දිට්ඨා, උපෙත්වාභිසක්කුත්තමං;

අවොචං දෙහි භෙසජ්ජං, පුත්තසඤ්ජීවනන්ති භො.

彼时，经一人指示，我趋近无上医王，说道：“尊者，请赐予能令我儿复活之药！”

78.

78.

‘‘න විජ්ජන්තෙ මතා යස්මිං, ගෙහෙ සිද්ධත්ථකං තතො;

ආහරාති ජිනො ආහ, විනයොපායකොවිදො.

善于教化方便之胜者说：“从一户从未有过死者之人家，取来一粒芥子(siddhatthaka)。”

79.

79.

‘‘තදා ගමිත්වා සාවත්ථිං, න ලභිං තාදිසං ඝරං;

කුතො සිද්ධත්ථකං තස්මා, තතො ලද්ධා සතිං අහං.

彼时我走遍舍卫城(Sāvatthī)，未能找到这样的人家；既无此家，何处能得芥子？于是我生起了正念。

80.

80.

‘‘කුණපං ඡඩ්ඩයිත්වාන, උපෙසිං ලොකනායකං;

දූරතොව මමං දිස්වා, අවොච මධුරස්සරො.

我抛下儿子的尸体，走近世间导师。导师具甜美之音，从远处看见我，便对我说道：

81.

81.

‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං උදයබ්බයං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො උදයබ්බයං.

“若人寿百岁，不见生灭法，不如生一日，得见生灭法。”

82.

82.

‘‘‘න ගාමධම්මො නිගමස්ස ධම්මො, න චාපියං එකකුලස්ස ධම්මො;

සබ්බස්ස ලොකස්ස සදෙවකස්ස, එසෙව ධම්මො යදිදං අනිච්චතා’.

“此非一村之法，非一镇之法，亦非一家之法；此乃遍及天人一切世间之法，此法即是无常(aniccatā)。”

83.

83.

‘‘සාහං සුත්වානිමා ගාථා, ධම්මචක්ඛුං විසොධයිං;

තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජිං අනගාරියං.

我听闻此等偈颂，即清净了法眼；其后了悟正法，出家而入无家之境。

84.

84.

‘‘තථා පබ්බජිතා සන්තී, යුඤ්ජන්තී ජිනසාසනෙ;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

如是出家已，于胜者教中精勤修习；未久，我即证得阿罗汉果。

85.

85.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

我于诸神通(iddhi)自在，亦通达天耳界(dibba-sotadhātu)；我能知晓他人之心，是奉行导师教诫者。

86.

86.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

我了知宿命(pubbenivāsa)，天眼(dibbacakkhu)已清净；所有诸漏(āsava)皆已灭尽，我已清净无有尘垢。

87.

87.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

我已承事导师，佛陀教法已圆满；重担经已放下，有之导索已根除。

88.

88.

‘‘යස්සත්ථාය [Pg.247] පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

我为之从家到无家而出家，那一切结缚灭尽的义利，我已证得。

89.

89.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

于义、法、词与辩才，我之智清净无垢，此乃最胜佛陀之力。

90.

90.

‘‘සඞ්කාරකූටා ආහිත්වා, සුසානා රථියාපි ච;

තතො සඞ්ඝාටිකං කත්වා, ලූඛං ධාරෙමි චීවරං.

我从粪堆、冢间或路旁拾取布料，制成僧伽梨，穿着粗劣的衣袍。

91.

91.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, ලූඛචීවරධාරණෙ;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, පරිසාසු විනායකො.

胜者、导师因我穿着粗劣衣袍的功德而欢喜，在众会中将我置于第一之位。

92.

92.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的诸烦恼已被焚尽……我住于无漏。

93.

93.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来……佛陀的教法我已完成。

94.

94.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已完成。

ඉත්ථං සුදං කිසාගොතමී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，瘦乔达弥比丘尼诵说了这些偈颂。

කිසාගොතමීථෙරියාපදානං දුතියං.

瘦乔达弥长老尼本行传第二。

3. ධම්මදින්නාථෙරීඅපදානං

3. 法施长老尼本行传

95.

95.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

于此十万劫昔，有名莲华上之胜者，一切法之彼岸者，导师出兴于世。

96.

96.

‘‘තදාහං හංසවතියං, කුලෙ අඤ්ඤතරෙ අහුං;

පරකම්මකාරී ආසිං, නිපකා සීලසංවුතා.

那时我生于天鹅城某家，为人佣工，聪慧且持戒。

97.

97.

‘‘පදුමුත්තරබුද්ධස්ස, සුජාතො අග්ගසාවකො;

විහාරා අභිනික්ඛම්ම, පිණ්ඩපාතාය ගච්ඡති.

莲华上佛的上首弟子善生，从寺院中出，为乞食而行。

98.

98.

‘‘ඝටං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තී, තදා උදකහාරිකා;

තං දිස්වා අදදං පූපං, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

那时我为汲水人，持罐而行，见到他后心生净信，亲手供养糕饼。

99.

99.

‘‘පටිග්ගහෙත්වා තත්ථෙව, නිසින්නො පරිභුඤ්ජි සො;

තතො නෙත්වාන තං ගෙහං, අදාසිං තස්ස භොජනං.

他接受后，即于彼处坐下受用；其后我将他迎请至家中，供养他食物。

100.

100.

‘‘තතො [Pg.248] මෙ අය්‍යකො තුට්ඨො, අකරී සුණිසං සකං;

සස්සුයා සහ ගන්ත්වාන, සම්බුද්ධං අභිවාදයිං.

那时我的主人心生欢喜，纳我为儿媳；我与婆婆一同前往，礼敬正自觉者。

101.

101.

‘‘තදා සො ධම්මකථිකං, භික්ඛුනිං පරිකිත්තයං;

ඨපෙසි එතදග්ගම්හි, තං සුත්වා මුදිතා අහං.

彼时，他正称扬一位说法比丘尼，将她置于第一之位；我听闻此事，心生欢喜。

102.

102.

‘‘නිමන්තයිත්වා සුගතං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං;

මහාදානං දදිත්වාන, තං ඨානමභිපත්ථයිං.

我邀请善逝、世间导师及其僧团，行大布施后，发愿求得彼位。

103.

103.

‘‘තතො මං සුගතො ආහ, ඝනනින්නාදසුස්සරො ;

‘මමුපට්ඨානනිරතෙ, සසඞ්ඝපරිවෙසිකෙ.

于是善逝以深沉洪亮之声对我说：“你乐于侍奉我，并供养僧团，

104.

104.

‘‘‘සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තෙ, ගුණවද්ධිතමානසෙ;

භද්දෙ භවස්සු මුදිතා, ලච්ඡසෙ පණිධීඵලං.

“汝心专注于听闻正法，功德令心意增长；贤善女，汝当欢喜，汝将获得所愿之果。

105.

105.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“自此十万劫后，于奥嘎咖(Okkāka)王族中，将有导师出世于世间，其姓为乔达摩。

106.

106.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

ධම්මදින්නාති නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“于彼法中，为法之继承人，法所化生之亲生女；其名为法施(Dhammadinnā)，将成导师之声闻女弟子。”

107.

107.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං මහාමුනිං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

闻此言已，我心欢喜，尽形寿以慈心，用诸资具奉事于大牟尼、调御者。

108.

108.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善作业及思愿故，舍此人身后，我得生忉利天。

109.

109.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门种，具大名望，为诸说者中最上者，其姓为迦叶(Kassapa)者出世。

110.

110.

‘‘උපට්ඨාකො මහෙසිස්ස, තදා ආසි නරිස්සරො;

කාසිරාජා කිකී නාම, බාරාණසිපුරුත්තමෙ.

彼时，于最上城波罗奈(Bārāṇasī)中，有王名吉基(Kikī)，为迦尸国(Kāsi)之主，乃大仙之侍者。

111.

111.

‘‘ඡට්ඨා තස්සාසහං ධීතා, සුධම්මා ඉති විස්සුතා;

ධම්මං සුත්වා ජිනග්ගස්ස, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං.

我乃彼王第六女，名为善法(Sudhammā)而闻名；听闻最胜者之法后，我心乐于出家。

112.

112.

‘‘අනුජානි න නො තාතො, අගාරෙව තදා මයං;

වීසවස්සසහස්සානි, විචරිම්හ අතන්දිතා.

父亲不允我等，彼时我等只得居家；于两万年间，精勤不懈。

තතියං භාණවාරං.

第三诵分。

113.

113.

‘‘කොමාරිබ්‍රහ්මචරියං[Pg.249], රාජකඤ්ඤා සුඛෙධිතා;

බුද්ධොපට්ඨානනිරතා, මුදිතා සත්ත ධීතරො.

我等七位王女，安乐中成长，行持童女梵行，心怀欢喜，恒乐于奉事佛陀。

114.

114.

‘‘සමණී සමණගුත්තා ච, භික්ඛුනී භික්ඛුදායිකා;

ධම්මා චෙව සුධම්මා ච, සත්තමී සඞ්ඝදායිකා.

其名为：萨玛尼(Samaṇī)、萨玛纳故塔(Samaṇaguttā)、比丘尼、比丘达伊迦(Bhikkhudāyikā)、昙玛(Dhammā)、须昙玛(Sudhammā)，以及第七位僧伽达伊迦(Saṅghadāyikā)。

115.

115.

‘‘ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච, පටාචාරා ච කුණ්ඩලා;

ගොතමී ච අහඤ්චෙව, විසාඛා හොති සත්තමී.

今为谶摩(Khemā)、莲花色、芭达嘉拉、军陀罗计娑(Kuṇḍalakesī)、乔达弥、我，以及第七位毘舍佉。

116.

116.

‘‘තෙහි කම්මෙහි සුකතෙහි, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此等善作业及思愿故，舍此人身后，我得生忉利天。

117.

117.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, සබ්බකාමසමිද්ධිනෙ.

于今此最后生，在最上城王舍城(Giribbaja)中，我生于富裕长者家，一切欲乐皆圆满。

118.

118.

‘‘යදා රූපගුණූපෙතා, පඨමෙ යොබ්බනෙ ඨිතා;

තදා පරකුලං ගන්ත්වා, වසිං සුඛසමප්පිතා.

当我具足色与德，安住于初青年期；尔时我归于夫家，安享于幸福之中。

119.

119.

‘‘උපෙත්වා ලොකසරණං, සුණිත්වා ධම්මදෙසනං;

අනාගාමිඵලං පත්තො, සාමිකො මෙ සුබුද්ධිමා.

我具善慧之夫，亲近世间归依处，听闻正法教示后，证得阿那含果。

120.

120.

‘‘තදාහං අනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

那时我蒙允出家，不久便证得了阿罗汉果。

121.

121.

‘‘තදා උපාසකො සො මං, උපගන්ත්වා අපුච්ඡථ;

ගම්භීරෙ නිපුණෙ පඤ්හෙ, තෙ සබ්බෙ බ්‍යාකරිං අහං.

那时那位优婆塞来到我这里，问了深奥微妙的问题；我解答了所有问题。

122.

122.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

‘භික්ඛුනිං ධම්මකථිකං, නාඤ්ඤං පස්සාමි එදිසිං.

胜者对此功德感到满意，将我置于首位：“我未曾见过像她这样的说法比丘尼。”

123.

123.

‘ධම්මදින්නා යථා ධීරා, එවං ධාරෙථ භික්ඛවො’;

‘‘එවාහං පණ්ඩිතා හොමි, නායකෙනානුකම්පිතා.

“比丘们，你们应如法施那样贤慧”；我因此而成为智者，蒙受导师的慈悯。

124.

124.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

我已承事导师，奉行佛陀教法；重担已卸下，有爱已根除。

125.

125.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

我为之而出家，从家入于无家，

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

我已证得彼义，一切结缚已尽。

126.

126.

‘‘ඉද්ධීසු [Pg.250] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

我于神变自在，具天耳界；我能知他心，是奉行导师教法者。

127.

127.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

我知宿命，天眼已清净；灭尽一切漏，我已清净无垢。

128.

128.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已烧尽……我安住于无漏。

129.

129.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我实为善来……佛陀教法已奉行。

130.

130.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

ඉත්ථං සුදං ධම්මදින්නා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，法施比丘尼诵说此等偈颂。

ධම්මදින්නාථෙරියාපදානං තතියං.

法施长老尼譬喻第三。

4. සකුලාථෙරීඅපදානං

4. 萨古拉长老尼譬喻

131.

131.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

名为莲华上之胜者，一切法之彼岸者；于此十万劫之前，彼引导者出世。

132.

132.

‘‘හිතාය සබ්බසත්තානං, සුඛාය වදතං වරො;

අත්ථාය පුරිසාජඤ්ඤො, පටිපන්නො සදෙවකෙ.

为一切有情之利益安乐，彼乃最胜说法者；人中良骏，为天人界之义利而行道。

133.

133.

‘‘යසග්ගපත්තො සිරිමා, කිත්තිවණ්ණගතො ජිනො;

පූජිතො සබ්බලොකස්ස, දිසාසබ්බාසු විස්සුතො.

胜者已达声誉之顶，具足吉祥，名声远扬；受一切世间供养，于一切方所闻名。

134.

134.

‘‘උත්තිණ්ණවිචිකිච්ඡො සො, වීතිවත්තකථංකථො;

සම්පුණ්ණමනසඞ්කප්පො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.

彼已度脱疑惑，超越犹豫；心意圆满，证得无上正觉。

135.

135.

‘‘අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස, උප්පාදෙතා නරුත්තමො;

අනක්ඛාතඤ්ච අක්ඛාසි, අසඤ්ජාතඤ්ච සඤ්ජනී.

彼乃人中无上者，令未生之道生起；宣说未曾宣说者，令未生起者生起。

136.

136.

‘‘මග්ගඤ්ඤූ ච මග්ගවිදූ, මග්ගක්ඛායී නරාසභො;

මග්ගස්ස කුසලො සත්ථා, සාරථීනං වරුත්තමො.

知道、解道、说道者，人中之雄；善巧于道之导师，最上之调御者。

137.

137.

‘‘මහාකාරුණිකො සත්ථා, ධම්මං දෙසෙසි නායකො;

නිමුග්ගෙ කාමපඞ්කම්හි, සමුද්ධරති පාණිනෙ.

大悲导师，人天之导首，宣说正法；救拔沉溺于欲泥中的众生。

138.

138.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා ඛත්තියනන්දනා;

සුරූපා සධනා චාපි, දයිතා ච සිරීමතී.

那时我出生于天鹅城（Haṃsavatī），是刹帝利族之女；容貌美丽，富有资财，受人喜爱且具吉祥。

139.

139.

‘‘ආනන්දස්ස [Pg.251] මහාරඤ්ඤො, ධීතා පරමසොභණා;

වෙමාතා භගිනී චාපි, පදුමුත්තරනාමිනො.

我是阿难（Ānanda）大王之女，极其美丽；也是莲花上首（Padumuttara）佛的异母姐妹。

140.

140.

‘‘රාජකඤ්ඤාහි සහිතා, සබ්බාභරණභූසිතා;

උපාගම්ම මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං.

我与众公主一同，身着一切饰品，趋近大雄，听闻正法。

141.

141.

‘‘තදා හි සො ලොකගරු, භික්ඛුනිං දිබ්බචක්ඛුකං;

කිත්තයං පරිසාමජ්ඣෙ, අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙසි තං.

那时世尊于大众中，赞叹一位具天眼的比丘尼，并置其于第一之位。

142.

142.

‘‘සුණිත්වා තමහං හට්ඨා, දානං දත්වාන සත්ථුනො;

පූජිත්වාන ච සම්බුද්ධං, දිබ්බචක්ඛුං අපත්ථයිං.

我闻此心生欢喜，向导师行布施，并供养正自觉者，祈愿获得天眼。

143.

143.

‘‘තතො අවොච මං සත්ථා, ‘නන්දෙ ලච්ඡසි පත්ථිතං;

පදීපධම්මදානානං, ඵලමෙතං සුනිච්ඡිතං.

于是导师对我说：“难陀（Nanda），你将获得所愿；此乃灯施与法施之确定果报。”

144.

144.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“于十万劫后，将有导师出世，生于奥嘎咖（Okkāka）族，其族姓为乔达摩（Gotama）。”

145.

145.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සකුලා නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“她将是彼之法嗣，法所化生之嫡女，其名号为萨古拉（Sakulā），将成为导师的女弟子。”

146.

146.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意乐与誓愿，舍弃人身后，我往生忉利天。

147.

147.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有婆罗门族，具大名声，最胜说者，其族姓为迦叶（Kassapa）者出世。

148.

148.

‘‘පරිබ්බාජකිනී ආසිං, තදාහං එකචාරිනී;

භික්ඛාය විචරිත්වාන, අලභිං තෙලමත්තකං.

当时我为独行女遍行者，为乞食而游行，获得少许油。

149.

149.

‘‘තෙන දීපං පදීපෙත්වා, උපට්ඨිං සබ්බසංවරිං;

චෙතියං ද්විපදග්ගස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

我以彼油燃灯，心怀澄净喜悦，礼拜两足尊、圆满自制者之塔庙。

150.

150.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业，以及意乐与誓愿，舍弃人身后，我往生忉利天。

151.

151.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

පජ්ජලන්ති මහාදීපා, තත්ථ තත්ථ ගතාය මෙ.

因那业力所推动，无论我生于何处，在我所到之处，皆有大灯为我燃烧。

152.

152.

‘‘තිරොකුට්ටං [Pg.252] තිරොසෙලං, සමතිග්ගය්හ පබ්බතං;

පස්සාමහං යදිච්ඡාමි, දීපදානස්සිදං ඵලං.

能穿墙透岩，能越过山岳，我能看见任何我希望看见的；此乃施灯之果报。

153.

153.

‘‘විසුද්ධනයනා හොමි, යසසා ච ජලාමහං;

සද්ධාපඤ්ඤාවතී චෙව, දීපදානස්සිදං ඵලං.

“我具清净之眼，名声显赫；亦具足信与慧，此乃施灯之果报。”

154.

154.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා විප්පකුලෙ අහං;

පහූතධනධඤ්ඤම්හි, මුදිතෙ රාජපූජිතෙ.

“如今于此最后生，我生于婆罗门家，财富谷物丰饶，受王敬重而喜悦。”

155.

155.

‘‘අහං සබ්බඞ්ගසම්පන්නා, සබ්බාභරණභූසිතා;

පුරප්පවෙසෙ සුගතං, වාතපානෙ ඨිතා අහං.

“我肢体圆满，佩戴一切饰品；当善逝入城时，我正立于窗边。”

156.

156.

‘‘දිස්වා ජලන්තං යසසා, දෙවමනුස්සසක්කතං;

අනුබ්‍යඤ්ජනසම්පන්නං, ලක්ඛණෙහි විභූසිතං.

“见他名声赫赫，受天人所敬，具足随形好，以诸相庄严。”

157.

157.

‘‘උදග්ගචිත්තා සුමනා, පබ්බජ්ජං සමරොචයිං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

“我心意高昂，满怀喜悦，乐于出家；不久之后，我证得阿罗汉果。”

158.

158.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

පරචිත්තානි ජානාමි, සත්ථුසාසනකාරිකා.

“我于神通得自在，亦于天耳界；我知他人之心，奉行导师之教诫。”

159.

159.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, විසුද්ධාසිං සුනිම්මලා.

“我知宿命，天眼已清净；灭尽一切漏，我已清净无垢。”

160.

160.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“我已承事导师，佛陀之教已奉行；重担已放下，有之导索已根除。”

161.

161.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතා, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“我为之而出家，从家到无家，我已证得彼义，即一切结之灭尽。”

162.

162.

‘‘තතො මහාකාරුණිකො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

දිබ්බචක්ඛුකානං අග්ගා, සකුලාති නරුත්තමො.

“于是大悲者，人中之最上，置我于第一，言：‘于持天眼者中，萨古拉(Sakulā)为第一。’”

163.

163.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

164.

164.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来为善来……佛陀之教已奉行。”

165.

165.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

ඉත්ථං සුදං සකුලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，萨古拉比丘尼诵此诸偈。

සකුලාථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

萨古拉长老尼本行传第四。

5. නන්දාථෙරීඅපදානං

5. 难陀长老尼本行传

166.

166.

‘‘පදුමුත්තරො [Pg.253] නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“胜莲华(Padumuttara)佛乃胜者，已达一切法之彼岸；距今十万劫之昔，彼引导者出世。”

167.

167.

‘‘ඔවාදකො විඤ්ඤාපකො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

දෙසනාකුසලො බුද්ධො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“彼乃劝诫者、教导者，一切有情之救度者；佛陀善于说法，度脱了芸芸众生。”

168.

168.

‘‘අනුකම්පකො කාරුණිකො, හිතෙසී සබ්බපාණිනං;

සම්පත්තෙ තිත්ථියෙ සබ්බෙ, පඤ්චසීලෙ පතිට්ඨපි.

“彼乃怜悯者、慈悲者，为一切有情之利益者；所有来诣之外道(titthiya)，皆令安住于五戒。”

169.

169.

‘‘එවං නිරාකුලං ආසි, සුඤ්ඤතං තිත්ථියෙහි ච;

විචිත්තං අරහන්තෙහි, වසීභූතෙහි තාදිභි.

“如是，世间无纷扰，外道亦绝迹；为得自在之阿罗汉、如是者所庄严。”

170.

170.

‘‘රතනානට්ඨපඤ්ඤාසං, උග්ගතොව මහාමුනි;

කඤ්චනග්ඝියසඞ්කාසො, බාත්තිංසවරලක්ඛණො.

“大牟尼巍巍，身高五十八肘，犹如珍宝金柱，具足三十二胜相。”

171.

171.

‘‘වස්සසතසහස්සානි, ආයු විජ්ජති තාවදෙ;

තාවතා තිට්ඨමානො සො, තාරෙසි ජනතං බහුං.

“彼时寿量十万岁，住世亦有尔许时，彼佛度脱诸多人众。”

172.

172.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, මහාසුඛසමප්පිතා.

“当时我于天鹅城(Haṃsavatī)，生于长者之家，其家为种种珍宝所照耀，具足大安乐。”

173.

173.

‘‘උපෙත්වා තං මහාවීරං, අස්සොසිං ධම්මදෙසනං;

අමතං පරමස්සාදං, පරමත්ථනිවෙදකං.

“走近彼大雄后，我听闻了法教，那是不死甘露，具无上味，开显第一义。”

174.

174.

‘‘තදා නිමන්තයිත්වාන, සසඞ්ඝං ලොකනායකං;

දත්වා තස්ස මහාදානං, පසන්නා සෙහි පාණිභි.

“当时，我邀请了世间导师及其僧团，心怀净信，亲手向他作了大布施。”

175.

175.

‘‘ඣායිනීනං භික්ඛුනීනං, අග්ගට්ඨානමපත්ථයිං;

නිපච්ච සිරසා ධීරං, සසඞ්ඝං ලොකනායකං.

“我头面顶礼彼贤者、世间导师及其僧团，发愿于禅修比丘尼中得第一位。”

176.

176.

‘‘තදා අදන්තදමකො, තිලොකසරණො පභූ;

බ්‍යාකාසි නරසාරථි, ‘ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං.

“当时，未调伏者之调伏者，三界皈依处、大能者，人御者授记道：‘你将获得你所善愿的。’”

177.

177.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘从此劫起十万劫后，将生于奥嘎咖(Okkāka)王族，名为乔达摩(Gotama)，他将成为世间导师。”

178.

178.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

නන්දාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“‘她将是他的法嗣，是法所生的嫡女；名为难陀(Nandā)，她将是导师的女弟子。’”

179.

179.

‘‘තං [Pg.254] සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

“闻此我心欢喜，尽此一生，我以慈心及资具，承事彼胜者、调御者。”

180.

180.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善业与思愿，舍弃人身后，我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。”

181.

181.

‘‘තතො චුතා යාමමගං, තතොහං තුසිතං ගතා ;

තතො ච නිම්මානරතිං, වසවත්තිපුරං තතො.

“从彼处死后，我生于夜摩天(Yāma)，从彼处我生于兜率天(Tusita)；又从彼处生于化乐天(Nimmānaratī)，再从彼处生于他化自在天(Paranimmitavasavattī)。”

182.

182.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, තස්ස කම්මස්ස වාහසා;

තත්ථ තත්ථෙව රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“无论我生于何处，皆因彼业力之故；于彼处处，我皆得为诸王之主妃。”

183.

183.

‘‘තතො චුතා මනුස්සත්තෙ, රාජානං චක්කවත්තිනං;

මණ්ඩලීනඤ්ච රාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

“从彼处死后，我生于人界，成为转轮王及诸属国国王之主妃。”

184.

184.

‘‘සම්පත්තිං අනුභොත්වාන, දෙවෙසු මනුජෙසු ච;

සබ්බත්ථ සුඛිතා හුත්වා, නෙකකප්පෙසු සංසරිං.

“我于天界与人界享受富乐，处处安乐，如是流转多劫。”

185.

185.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, සුරම්මෙ කපිලව්හයෙ;

රඤ්ඤො සුද්ධොදනස්සාහං, ධීතා ආසිං අනින්දිතා.

“当最后有生到来时，我生于美丽的迦毗罗卫城(Kapilavatthu)，成为净饭王(Suddhodana)无瑕的女儿。”

186.

186.

‘‘සිරියා රූපිනිං දිස්වා, නන්දිතං ආසි තං කුලං;

තෙන නන්දාති මෙ නාමං, සුන්දරං පවරං අහු.

“因见我庄严美貌，彼家族心生欢喜；是故我得‘难陀’之名，此名美好而殊胜。”

187.

187.

‘‘යුවතීනඤ්ච සබ්බාසං, කල්‍යාණීති ච විස්සුතා;

තස්මිම්පි නගරෙ රම්මෙ, ඨපෙත්වා තං යසොධරං.

“于彼悦意之城，除耶输陀罗外，于所有青春女子中，我以‘贤美’而闻名。”

188.

188.

‘‘ජෙට්ඨො භාතා තිලොකග්ගො, පච්ඡිමො අරහා තථා;

එකාකිනී ගහට්ඨාහං, මාතරා පරිචොදිතා.

“长兄为三界至尊，幼弟亦是阿罗汉；唯我一人仍为居士，受母亲之敦促。”

189.

189.

‘‘‘සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, පුත්තෙ බුද්ධානුජා තුවං;

නන්දෙනපි විනා භූතා, අගාරෙ කිං නු අච්ඡසි.

“‘女儿，汝生于释迦族，为佛陀之妹；既已与难陀分离，为何仍留恋于家？’”

190.

190.

‘‘‘ජරාවසානං යොබ්බඤ්ඤං, රූපං අසුචිසම්මතං;

රොගන්තමපිචාරොග්‍යං, ජීවිතං මරණන්තිකං.

“‘青春以衰老为终，色身被视为不净；无病以疾病为终，生命以死亡为终。’”

191.

191.

‘‘‘ඉදම්පි තෙ සුභං රූපං, සසීකන්තං මනොහරං;

භූසනානං අලඞ්කාරං, සිරිසඞ්ඝාටසන්නිභං.

“‘汝此美好之色身，悦意如月甚迷人；众饰之所庄严，犹如祥瑞之总集。’”

192.

192.

‘‘‘පුඤ්ජිතං [Pg.255] ලොකසාරංව, නයනානං රසායනං;

පුඤ්ඤානං කිත්තිජනනං, උක්කාකකුලනන්දනං.

“‘犹如世间精华之汇聚，是双目之甘露；能为有福者生名望，令甘蔗王族心欢喜。’”

193.

193.

‘‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, ජරා සමධිසෙස්සති ;

විහාය ගෙහං කාරුඤ්ඤෙ, චර ධම්මමනින්දිතෙ’.

“‘无过而可爱者！无需历时良久，衰老就将征服（汝）；舍弃汝家，去行持正法。’”

194.

194.

‘‘සුත්වාහං මාතු වචනං, පබ්බජිං අනගාරියං;

දෙහෙන න තු චිත්තෙන, රූපයොබ්බනලාළිතා.

“我听闻母亲之言，出家而入无家。然我耽于色与青春，身出家而非心。”

195.

195.

‘‘මහතා ච පයත්තෙන, ඣානජ්ඣෙන පරං මම;

කාතුඤ්ච වදතෙ මාතා, න චාහං තත්ථ උස්සුකා.

“母亲告诫于我，应以极大努力，致力于禅修；然我于此，了无热忱。”

196.

196.

‘‘තතො මහාකාරුණිකො, දිස්වා මං කාමලාලසං ;

නිබ්බින්දනත්ථං රූපස්මිං, මම චක්ඛුපථෙ ජිනො.

“尔时，大悲者见我沉溺于欲，为令我于色身生厌离，胜者于我视线中——”

197.

197.

‘‘සකෙන ආනුභාවෙන, ඉත්ථිං මාපෙසි සොභිනිං;

දස්සනීයං සුරුචිරං, මමතොපි සුරූපිනිං.

“（胜者）以自身之神力，化现一庄严女子，其姝丽悦目，光彩照人，容色胜我一筹。”

198.

198.

‘‘තමහං විම්හිතා දිස්වා, අතිවිම්හිතදෙහිනිං;

චින්තයිං සඵලං මෙති, නෙත්තලාභඤ්ච මානුසං.

“我见彼身姿绝妙之女，心生惊异，思忖：‘我得此人身与眼目，诚为有果！’”

199.

199.

‘‘තමහං එහි සුභගෙ, යෙනත්ථො තං වදෙහි මෙ;

කුලං තෙ නාමගොත්තඤ්ච, වද මෙ යදි තෙ පියං.

“我（对她说）：‘来，美丽者！汝有何所需，请告知于我；若汝乐意，亦请告知汝之家族、名与姓氏。’”

200.

200.

‘න වඤ්චකාලො සුභගෙ, උච්ඡඞ්ගෙ මං නිවාසය;

සීදන්තීව මමඞ්ගානි, පසුප්පය මුහුත්තකං’.

“‘美丽者，此非欺瞒之时，请安住于我怀中；我肢体仿佛沉没，请小憩片刻。’”

201.

201.

‘‘තතො සීසං මමඞ්කෙ සා, කත්වා සයි සුලොචනා;

තස්සා නලාටෙ පතිතා, ලුද්ධා පරමදාරුණා.

“于是，彼美目女子，枕首于我膝上而眠；于其额上，一凶恶、极怖之疮忽现。”

202.

202.

‘‘සහ තස්සා නිපාතෙන, පිළකා උපපජ්ජථ;

පග්ඝරිංසු පභින්නා ච, කුණපා පුබ්බලොහිතා.

随彼病创之降临，痈疽即生起；既已破裂，腐臭脓血流溢而出。

203.

203.

‘‘පභින්නං වදනඤ්චාපි, කුණපං පූතිගන්ධනං;

උද්ධුමාතං විනිලඤ්ච, පුබ්බඤ්චාපි සරීරකං.

其口亦破裂，腐臭如尸；身体肿胀青瘀，脓液亦流溢。

204.

204.

‘‘සා පවෙදිතසබ්බඞ්ගී, නිස්සසන්තී මුහුං මුහුං;

වෙදයන්තී සකං දුක්ඛං, කරුණං පරිදෙවයි.

彼全身颤抖，不断地叹息；感受着自身之苦，悲切地哀号。

205.

205.

‘‘‘දුක්ඛෙන [Pg.256] දුක්ඛිතා හොමි, ඵුසයන්ති ච වෙදනා;

මහාදුක්ඛෙ නිමුග්ගම්හි, සරණං හොහි මෙ සඛී’.

“我为痛苦所苦，诸受正触恼我；我已沉没于大苦，朋友，请作我归依处！”

206.

206.

‘‘‘කුහිං වදනසොභං තෙ, කුහිං තෙ තුඞ්ගනාසිකා;

තම්බබිම්බවරොට්ඨං තෙ, වදනං තෙ කුහිං ගතං.

“汝之美貌今何在？汝之高鼻今何在？汝频婆果般之朱唇，汝之容颜何处去？”

207.

207.

‘‘‘කුහිං සසීනිභං වණ්ණං, කම්බුගීවා කුහිං ගතා;

දොළාලොලාව තෙ කණ්ණා, වෙවණ්ණං සමුපාගතා.

“汝月般之肤色，今已何处去？汝摇荡如秋千之双耳，亦已变色矣。”

208.

208.

‘‘‘මකුළඛාරකාකාරා, කලිකාව පයොධරා;

පභින්නා පූතිකුණපා, දුට්ඨගන්ධිත්තමාගතා.

“汝乳房曾如枣椰花蕾，今已破裂，腐臭如尸，散发着恶臭。”

209.

209.

‘‘‘වෙදිමජ්ඣාව සුස්සොණී, සූනාව නීතකිබ්බිසා;

ජාතා අමෙජ්ඣභරිතා, අහො රූපමසස්සතං.

“汝祭坛般之纤腰、美臀，今粗糙如屠夫之砧板；已变得充满不净，唉，色身实无常！”

210.

210.

‘‘‘සබ්බං සරීරසඤ්ජාතං, පූතිගන්ධං භයානකං;

සුසානමිව බීභච්ඡං, රමන්තෙ යත්ථ බාලිසා’.

“一切身所生之物，皆腐臭而可怖；如冢间般可厌恶，愚者于其中耽乐。”

211.

211.

‘‘තදා මහාකාරුණිකො, භාතා මෙ ලොකනායකො;

දිස්වා සංවිග්ගචිත්තං මං, ඉමා ගාථා අභාසථ.

尔时，大悲者，我兄长，世间之导师，见我心生悚惧，便说此等偈颂。

212.

212.

‘‘‘ආතුරං කුණපං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;

අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.

“难陀，当观此身，病苦、腐臭、如尸；当为不净修汝心，令得一境善等持。”

213.

213.

‘‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

දුග්ගන්ධං පූතිකං වාති, බාලානං අභිනන්දිතං.

“正如是，彼亦然；正如彼，是亦然。散发腐败之恶臭，而为愚者所欣喜。”

214.

214.

‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ දක්ඛසි’.

“如是昼夜不懈怠，恒常观察于此身；尔时以自之智慧，必将洞察而彻见。”

215.

215.

‘‘තතොහං අතිසංවිග්ගා, සුත්වා ගාථා සුභාසිතා;

තත්‍රට්ඨිතාවහං සන්තී, අරහත්තමපාපුණිං.

尔后我闻善说偈，内心生起大悚惧；我于彼处站立时，即已证得阿罗汉。

216.

216.

‘‘යත්ථ යත්ථ නිසින්නාහං, සදා ඣානපරායනා;

ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං.

无论我坐于何处，恒常专住于禅那；胜者于此功德喜，置我于第一之位。

217.

217.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已焚尽……我于无漏中安住。

218.

218.

‘‘ස්වාගතං [Pg.257] වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之善来诚善来……佛陀之教已奉行。

219.

219.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解已证得……佛陀之教已奉行。”

ඉත්ථං සුදං නන්දා භික්ඛුනී ජනපදකල්‍යාණී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

被称为“ जनपद美女”的难陀(Nandā)比丘尼，确实诵说了这些偈颂。

නන්දාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

第五 难陀长老尼本行。

6. සොණාථෙරීඅපදානං

6. 索娜长老尼本行

220.

220.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“名为莲华上(Padumuttara)之胜者，彻知一切法；于此十万劫之前，彼导师出世。

221.

221.

‘‘තදා සෙට්ඨිකුලෙ ජාතා, සුඛිතා පූජිතා පියා;

උපෙත්වා තං මුනිවරං, අස්සොසිං මධුරං වචං.

“彼时我生于长者家，安乐、受敬、得人爱；我趋近彼最胜牟尼，得闻其甘美之言。

222.

222.

‘‘ආරද්ධවීරියානග්ගං, වණ්ණෙසි භික්ඛුනිං ජිනො;

තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, කාරං කත්වාන සත්ථුනො.

“胜者赞叹一比丘尼，于精进者中为最；我闻此言心欢喜，即向导师行敬事。

223.

223.

‘‘අභිවාදිය සම්බුද්ධං, ඨානං තං පත්ථයිං තදා;

අනුමොදි මහාවීරො, ‘සිජ්ඣතං පණිධී තව.

“我礼敬于正自觉者，彼时祈愿得彼位；大雄随喜而言：‘愿汝所愿得成就。’

224.

224.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘从此十万劫之后，生于奥嘎咖王族；名为乔达摩者，将为世间之导师。

225.

225.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සොණාති නාම නාමෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“‘于其法中为法嗣，法所化生之亲女；其名将称为索娜(Soṇā)，成为导师之声闻女弟子。’

226.

226.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පච්චයෙහි විනායකං.

“闻此我心生欢喜，尽其寿以慈爱心，用诸资具作供养，侍奉于彼调御者。

227.

227.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善作业之力，以及意乐与誓愿；舍此凡俗之人身后，我即往生忉利天。

228.

228.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ අහං;

සාවත්ථියං පුරවරෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

“于此最后之生世，我生于长者之家；在舍卫城(Sāvatthī)此上妙城，富裕、丰饶、且多财。

229.

229.

‘‘යදා [Pg.258] ච යොබ්බනප්පත්තා, ගන්ත්වා පතිකුලං අහං;

දස පුත්තානි අජනිං, සුරූපානි විසෙසතො.

“及至我青春年华，我便嫁入夫家；我生下了十个儿子，个个容貌皆俊美。

230.

230.

‘‘සුඛෙධිතා ච තෙ සබ්බෙ, ජනනෙත්තමනොහරා;

අමිත්තානම්පි රුචිතා, මම පගෙව තෙ පියා.

“彼等皆安乐成长，悦人眼目与心意；纵然敌手亦喜爱，于我而言何待言。

231.

231.

‘‘තතො මය්හං අකාමාය, දසපුත්තපුරක්ඛතො;

පබ්බජිත්ථ ස මෙ භත්තා, දෙවදෙවස්ස සාසනෙ.

“其后违我之所愿，吾夫率领十子，于天中天之教法中出家。

232.

232.

‘‘තදෙකිකා විචින්තෙසිං, ජීවිතෙනාලමත්ථු මෙ;

චත්තාය පතිපුත්තෙහි, වුඩ්ඪාය ච වරාකියා.

“我独自一人思忖：‘于我生命已无益！夫与诸子皆舍我，年老孤独实可怜。’

233.

233.

‘‘අහම්පි තත්ථ ගච්ඡිස්සං, සම්පත්තො යත්ථ මෙ පති;

එවාහං චින්තයිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

“‘我亦将前往彼处，我夫所到之处。’我如是思惟之后，出家而入无家。

234.

234.

‘‘තතො ච මං භික්ඛුනියො, එකං භික්ඛුනුපස්සයෙ;

විහාය ගච්ඡුමොවාදං, තාපෙහි උදකං ඉති.

“彼时，诸比丘尼留我独在比丘尼住处，嘱咐道：‘你去烧水’，便去听受教诫。”

235.

235.

‘‘තදා උදකමාහිත්වා, ඔකිරිත්වාන කුම්භියා;

චුල්ලෙ ඨපෙත්වා ආසීනා, තතො චිත්තං සමාදහිං.

“彼时，我取水注入罐中，置于灶上后坐下，然后善安住心。”

236.

236.

‘‘ඛන්ධෙ අනිච්චතො දිස්වා, දුක්ඛතො ච අනත්තතො;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

“观诸蕴为无常、苦与无我，灭尽一切诸漏后，我证得阿罗汉果。”

237.

237.

‘‘තදාගන්ත්වා භික්ඛුනියො, උණ්හොදකමපුච්ඡිසුං;

තෙජොධාතුමධිට්ඨාය, ඛිප්පං සන්තාපයිං ජලං.

“彼时，诸比丘尼前来问起热水，我便决意火界，迅速令水变热。”

238.

238.

‘‘විම්හිතා තා ජිනවරං, එතමත්ථමසාවයුං;

තං සුත්වා මුදිතො නාථො, ඉමං ගාථං අභාසථ.

“她们感到惊奇，便将此事禀告最胜者。救主听后心生欢喜，于是宣说此偈：”

239.

239.

‘‘‘යො ච වස්සසතං ජීවෙ, කුසීතො හීනවීරියො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, වීරියමාරභතො දළ්හං’.

“‘若人懈怠劣精进，纵活百年亦枉然；不如坚固发精进，一日生命实为胜。’”

240.

240.

‘‘ආරාධිතො මහාවීරො, මයා සුප්පටිපත්තියා;

ආරද්ධවීරියානග්ගං, මමාහ ස මහාමුනි.

“因我善妙的修行，已令大雄尊欢喜；彼大牟尼宣称我，于精进者中第一。”

241.

241.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。”

242.

242.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来为善来哉……佛陀教法我已行。”

243.

243.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.259] චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解已证得……佛陀教法我已行。”

ඉත්ථං සුදං සොණා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

“如是，索娜(Soṇā)比丘尼诵说了以上诸偈。”

සොණාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

苏那长老尼本行传第六。

7. භද්දකාපිලානීථෙරීඅපදානං

7. 跋陀·迦毗罗尼长老尼传

244.

244.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

7. “于此劫前十万劫，有名巴都穆塔拉(Padumuttara)佛，为一切法之彼岸者，彼引导者出兴于世。”

245.

245.

‘‘තදාහු හංසවතියං, විදෙහො නාම නාමතො ;

සෙට්ඨී පහූතරතනො, තස්ස ජායා අහොසහං.

“彼时于天鹅城(Haṃsavatī)，有名为威德哈(Videha)的长者，财富丰饶，我曾是他的妻子。”

246.

246.

‘‘කදාචි සො නරාදිච්චං, උපෙච්ච සපරිජ්ජනො;

ධම්මමස්සොසි බුද්ධස්ස, සබ්බදුක්ඛභයප්පහං.

“一日，他与眷属同去，趋近人中之日，聆听佛陀之法，此法能除一切苦与怖。”

247.

247.

‘‘සාවකං ධුතවාදානං, අග්ගං කිත්තෙසි නායකො;

සුත්වා සත්තාහිකං දානං, දත්වා බුද්ධස්ස තාදිනො.

“引导者赞叹一弟子，为头陀行者中第一。闻此，他向如是之佛陀，作七日之布施。”

248.

248.

‘‘නිපච්ච සිරසා පාදෙ, තං ඨානමභිපත්ථයිං;

ස හාසයන්තො පරිසං, තදා හි නරපුඞ්ගවො.

“我以头额礼其足，祈愿获得彼地位。彼时人中之雄者，令其会众心欢喜，”

249.

249.

‘‘සෙට්ඨිනො අනුකම්පාය, ඉමා ගාථා අභාසථ;

‘ලච්ඡසෙ පත්ථිතං ඨානං, නිබ්බුතො හොහි පුත්තක.

“出于对长者的怜悯，宣说了此等偈言：‘你将获得所愿之处，我子，愿你得寂静。’”

250.

250.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“‘从此十万劫之后，将有奥嘎咖(Okkāka)族后裔，其名为乔达摩(Gotama)，他将成为世间导师。’”

251.

251.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදො, ඔරසො ධම්මනිම්මිතො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, හෙස්සති සත්ථු සාවකො’.

“‘于其法中为法嗣，法所化生之真子；其名为迦叶(Kassapa)，将成导师之声闻。’”

252.

252.

‘‘තං සුත්වා මුදිතො හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තො පරිචරි, පච්චයෙහි විනායකං.

“我闻此言心欢喜，尽其一生以慈心，用诸资具作供养，侍奉于彼调御师。”

253.

253.

‘‘සාසනං ජොතයිත්වාන, සො මද්දිත්වා කුතිත්ථියෙ;

වෙනෙය්‍යං විනයිත්වා ච, නිබ්බුතො සො සසාවකො.

“彼令教法得光耀，镇伏可鄙诸外道；教化可教化者后，彼与声闻同涅槃。”

254.

254.

‘‘නිබ්බුතෙ [Pg.260] තම්හි ලොකග්ගෙ, පූජනත්ථාය සත්ථුනො;

ඤාතිමිත්තෙ සමානෙත්වා, සහ තෙහි අකාරයි.

“彼世间最上者入灭后，为供养导师故，我聚集亲戚朋友，与他们一同建造：”

255.

255.

‘‘සත්තයොජනිකං ථූපං, උබ්බිද්ධං රතනාමයං;

ජලන්තං සතරංසිංව, සාලරාජංව ඵුල්ලිතං.

“一座七由旬高之宝塔，由众宝构成，如星辰般闪耀，如盛开之娑罗树王。”

256.

256.

‘‘සත්තසතසහස්සානි, පාතියො තත්ථ කාරයි;

නළග්ගී විය ජොතන්තී, රතනෙහෙව සත්තහි.

“于彼处我造灯盏，共计七十万之数，皆由七宝所构成，犹如芦火般闪耀。”

257.

257.

‘‘ගන්ධතෙලෙන පූරෙත්වා, දීපානුජ්ජලයී තහිං;

පූජනත්ථාය මහෙසිස්ස, සබ්බභූතානුකම්පිනො.

“为供养怜悯一切众生之大仙，我于彼处以香油注满灯盏，并将其点燃。”

258.

258.

‘‘සත්තසතසහස්සානි, පුණ්ණකුම්භානි කාරයි;

රතනෙහෙව පුණ්ණානි, පූජනත්ථාය මහෙසිනො.

“为供养大仙，我亦造作七十万满瓶，其中充满种种珍宝。”

259.

259.

‘‘මජ්ඣෙ අට්ඨට්ඨකුම්භීනං, උස්සිතා කඤ්චනග්ඝියො;

අතිරොචන්ති වණ්ණෙන, සරදෙව දිවාකරො.

“于每八瓮之中央，竖立有黄金牌楼；其色泽无比辉耀，犹如秋日之太阳。”

260.

260.

‘‘චතුද්වාරෙසු සොභන්ති, තොරණා රතනාමයා;

උස්සිතා ඵලකා රම්මා, සොභන්ති රතනාමයා.

“四门之处有宝造牌楼，光彩夺目；竖立悦意之宝板，亦是庄严辉煌。”

261.

261.

‘‘විරොචන්ති පරික්ඛිත්තා, අවටංසා සුනිම්මිතා;

උස්සිතානි පටාකානි, රතනානි විරොචරෙ.

“善巧造成之花饰，环绕四周而闪耀；高高竖立之宝幡，亦皆灿烂放光明。”

262.

262.

‘‘සුරත්තං සුකතං චිත්තං, චෙතියං රතනාමයං;

අතිරොචති වණ්ණෙන, සසඤ්ඣොව දිවාකරො.

“善造庄严之宝塔，色泽赤红由宝成；其辉煌远超一切，犹如傍晚之日轮。”

263.

263.

‘‘ථූපස්ස වෙදියො තිස්සො, හරිතාලෙන පූරයි;

එකං මනොසිලායෙකං, අඤ්ජනෙන ච එකිකං.

“佛塔有三层围栏，我以雌黄填满一层，以雄黄填满一层，复以黑石粉填满一层。”

264.

264.

‘‘පූජං එතාදිසං රම්මං, කාරෙත්වා වරවාදිනො;

අදාසි දානං සඞ්ඝස්ස, යාවජීවං යථාබලං.

“作成如是悦意之供养，为彼善说者，我亦尽其一生，随力布施于僧伽。”

265.

265.

‘‘සහාව සෙට්ඨිනා තෙන, තානි පුඤ්ඤානි සබ්බසො;

යාවජීවං කරිත්වාන, සහාව සුගතිං ගතා.

“我与彼长者一起，终生行持此等一切福业，并与他一同趣向善趣。”

266.

266.

‘‘සම්පත්තියොනුභොත්වාන, දෙවත්තෙ අථ මානුසෙ;

ඡායා විය සරීරෙන, සහ තෙනෙව සංසරිං.

“于天界及人间，享受种种福报后，我与彼一同轮回，如影随形不分离。”

267.

267.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.261] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

“从此上溯九十一劫，有导师出世，名为毗婆尸(Vipassī)；彼容颜善妙，彻见一切诸法。”

268.

268.

‘‘තදායං බන්ධුමතියං, බ්‍රාහ්මණො සාධුසම්මතො;

අඩ්ඪො සන්තො ගුණෙනාපි, ධනෙන ච සුදුග්ගතො.

那时，在班度马提（Bandhumatī）城，有一位被誉为善士的婆罗门；他德行具足，但财富却甚为贫乏。

269.

269.

‘‘තදාපි තස්සාහං ආසිං, බ්‍රාහ්මණී සමචෙතසා;

කදාචි සො දිජවරො, සඞ්ගමෙසි මහාමුනිං.

那时，我是他心意相投的婆罗门女；有一次，那位优秀的婆罗门去拜见大牟尼。

270.

270.

‘‘නිසින්නං ජනකායම්හි, දෙසෙන්තං අමතං පදං;

සුත්වා ධම්මං පමුදිතො, අදාසි එකසාටකං.

（他看见）大牟尼坐在人群中，宣说着不死之道；听闻法后，他心生欢喜，布施了一件衣。

271.

271.

‘‘ඝරමෙකෙන වත්ථෙන, ගන්ත්වානෙතං ස මබ්‍රවි ;

‘අනුමොද මහාපුඤ්ඤං, දින්නං බුද්ධස්ස සාටකං’.

他仅着一件衣回到家，对我善言：“请随喜此大功德，我已将衣布施给佛陀。”

272.

272.

‘‘තදාහං අඤ්ජලිං කත්වා, අනුමොදිං සුපීණිතා ;

‘සුදින්නො සාටකො සාමි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස තාදිනො’.

那时我合掌，满心欢喜地随喜道：“夫君，此衣已善施予不动摇者、最上之佛陀。”

273.

273.

‘‘සුඛිතො සජ්ජිතො හුත්වා, සංසරන්තො භවාභවෙ;

බාරාණසිපුරෙ රම්මෙ, රාජා ආසි මහීපති.

在生生世世的轮回中，我安乐且装饰华美，曾在悦意的波罗奈（Bārāṇasī）城，成为一位统领大地之王。

274.

274.

‘‘තදා තස්ස මහෙසීහං, ඉත්ථිගුම්බස්ස උත්තමා;

තස්සාති දයිතා ආසිං, පුබ්බස්නෙහෙන භත්තුනො.

那时，我是他的王后，在众妃中最为尊贵；因前世的爱恋，我深受夫君的宠爱。

275.

275.

‘‘පිණ්ඩාය විචරන්තෙ තෙ, අට්ඨ පච්චෙකනායකෙ;

දිස්වා පමුදිතො හුත්වා, දත්වා පිණ්ඩං මහාරහං.

见到八位为乞食而行的辟支佛首领（paccekanāyaka），他心生欢喜，布施了珍贵的食物。

276.

276.

‘‘පුනො නිමන්තයිත්වාන, කත්වා රතනමණ්ඩපං;

කම්මාරෙහි කතං පත්තං, සොවණ්ණං වත තත්තකං.

再次邀请他们后，他建造了宝亭，并让工匠制作了与他们人数相同（八个）的黄金钵。

277.

277.

‘‘සමානෙත්වාන තෙ සබ්බෙ, තෙසං දානමදාසි සො;

සොණ්ණාසනෙ පවිට්ඨානං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.

他将所有那些金钵备齐，对安坐于黄金座上的辟支佛们心生净信，亲手献上布施。

278.

278.

‘‘තම්පි දානං සහාදාසිං, කාසිරාජෙනහං තදා;

පුනාහං බාරාණසියං, ජාතා කාසිකගාමකෙ.

那时，我也与迦尸（Kāsi）王一起作了那次布施。后来，我再生于波罗奈（Bārāṇasī），在一个迦尸（Kāsika）人的村庄里。

279.

279.

‘‘කුටුම්බිකකුලෙ [Pg.262] ඵීතෙ, සුඛිතො සො සභාතුකො;

ජෙට්ඨස්ස භාතුනො ජායා, අහොසිං සුපතිබ්බතා.

他与兄弟们生于一个富裕的长者之家，生活安乐；而我则成了大哥的妻子，对他非常忠贞。

280.

280.

‘‘පච්චෙකබුද්ධං දිස්වාන, කනියස්ස මම භත්තුනො ;

භාගන්නං තස්ස දත්වාන, ආගතෙ තම්හි පාවදිං.

我见到一位辟支佛，便将我夫君幼弟的那份食物布施给了他；当那幼弟回来时，我竟责骂了他。

281.

281.

‘‘නාභිනන්දිත්ථ සො දානං, තතො තස්ස අදාසහං;

උඛා ආනිය තං අන්නං, පුනො තස්සෙව සො අදා.

他（幼弟）不喜我所作的布施，于是我从锅中取出食物给他；而他又将那食物再次布施给了那位辟支佛。

282.

282.

‘‘තදන්නං ඡඩ්ඩයිත්වාන, දුට්ඨා බුද්ධස්සහං තදා;

පත්තං කලලපුණ්ණං තං, අදාසිං තස්ස තාදිනො.

那时，我心怀恶意地对待那位辟支佛，将他钵中的食物倒掉，然后将装满污泥的钵“布施”给那位不动摇者。

283.

283.

‘‘දානෙ ච ගහණෙ චෙව, අපචෙ පදුසෙපි ච;

සමචිත්තමුඛං දිස්වා, තදාහං සංවිජිං භුසං.

见到他在接受供养与秽物时，面对恭敬者与伤害者时，其心意与面容都同样平静，那时我感到极为震惊悚惧。

284.

284.

‘‘පුනො පත්තං ගහෙත්වාන, සොධයිත්වා සුගන්ධිනා;

පසන්නචිත්තා පූරෙත්වා, සඝතං සක්කරං අදං.

复次，我拿起钵，用香水洗净，心怀净信，装满酥油与糖，然后布施。

285.

285.

‘‘යත්ථ යත්ථූපපජ්ජාමි, සුරූපා හොමි දානතො;

බුද්ධස්ස අපකාරෙන, දුග්ගන්ධා වදනෙන ච.

我无论生于何处，因布施故，形貌美丽；然因冒犯独觉佛，口中有恶臭。

286.

286.

‘‘පුන කස්සපවීරස්ස, නිධායන්තම්හි චෙතියෙ;

සොවණ්ණං ඉට්ඨකං වරං, අදාසිං මුදිතා අහං.

复次，于迦叶(Kassapa)勇者之塔建立时，我心怀欢喜，布施了一块殊胜的金砖。

287.

287.

‘‘චතුජ්ජාතෙන ගන්ධෙන, නිචයිත්වා තමිට්ඨකං;

මුත්තා දුග්ගන්ධදොසම්හා, සබ්බඞ්ගසුසමාගතා.

以四种香涂抹此砖，我得以脱离恶臭之过，诸根相好，悉皆圆满。

288.

288.

‘‘සත්තපාතිසහස්සානි, රතනෙහෙව සත්තහි;

කාරෙත්වා ඝතපූරානි, වට්ටීනි ච සහස්සසො.

（我夫）命人以七宝，造七千盏灯，注满酥油，并置千根灯芯。

289.

289.

‘‘පක්ඛිපිත්වා පදීපෙත්වා, ඨපයිං සත්තපන්තියො;

පූජනත්ථං ලොකනාථස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

为供养世间怙主(Lokanātha)，我以至诚净信之心，置入灯芯并点燃，排列成七行灯。

290.

290.

‘‘තදාපි තම්හි පුඤ්ඤම්හි, භාගිනීයි විසෙසතො;

පුන කාසීසු සඤ්ජාතො, සුමිත්තා ඉති විස්සුතො.

彼时，于此福业中，我亦有特殊之份。其后，我夫再生于迦尸(Kāsi)国，名为苏弥多(Sumitta)，声名远播。

291.

291.

‘‘තස්සාහං භරියා ආසිං, සුඛිතා සජ්ජිතා පියා;

තදා පච්චෙකමුනිනො, අදාසිං ඝනවෙඨනං.

我曾是彼之妻，安乐、妆饰、受宠爱；彼时，我向独觉牟尼布施了厚实的头巾。

292.

292.

‘‘තස්සාපි [Pg.263] භාගිනී ආසිං, මොදිත්වා දානමුත්තමං;

පුනාපි කාසිරට්ඨම්හි, ජාතො කොලියජාතියා.

我随喜彼之无上布施，亦成为功德分享者。其后，（我夫）再生于迦尸国(Kāsiraṭṭha)的拘利(Koliya)族中。

293.

293.

‘‘තදා කොලියපුත්තානං, සතෙහි සහ පඤ්චහි;

පඤ්චපච්චෙකබුද්ධානං, සතානි සමුපට්ඨහි.

彼时，（我夫）与五百拘利(Koliya)族人，一同承事了五百位独觉佛。

294.

294.

‘‘තෙමාසං තප්පයිත්වාන, අදාසි ච තිචීවරෙ ;

ජායා තස්ස තදා ආසිං, පුඤ්ඤකම්මපථානුගා.

（彼等）令（独觉佛）满足三月，并布施三衣；彼时我为彼之妻，随行于福业之道。

295.

295.

‘‘තතො චුතො අහු රාජා, නන්දො නාම මහායසො;

තස්සාපි මහෙසී ආසිං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී.

从彼处死后，（我夫）成为名为难陀(Nanda)的大名望之王；我亦为彼之王后，一切欲乐悉皆圆满。

296.

296.

‘‘තදා රාජා භවිත්වාන, බ්‍රහ්මදත්තො මහීපති;

පදුමවතීපුත්තානං, පච්චෙකමුනිනං තදා.

彼时，（我夫）成为大地主梵授(Brahmadatta)王；当时，有莲花王后(Padumavatī)之子众独觉牟尼。

297.

297.

‘‘සතානි පඤ්චනූනානි, යාවජීවං උපට්ඨහිං;

රාජුය්‍යානෙ නිවාසෙත්වා, නිබ්බුතානි ච පූජයිං.

我令四百九十五位（独觉牟尼）住于王家园林，终生承事，并供养已入涅槃者。

298.

298.

‘‘චෙතියානි ච කාරෙත්වා, පබ්බජිත්වා උභො මයං;

භාවෙත්වා අප්පමඤ්ඤායො, බ්‍රහ්මලොකං අගම්හසෙ.

我俩亦命人造塔，双双出家，修习四无量心(appamaññā)，得生梵天界(brahmaloka)。

299.

299.

‘‘තතො චුතො මහාතිත්ථෙ, සුජාතො පිප්ඵලායනො;

මාතා සුමනදෙවීති, කොසිගොත්තො දිජො පිතා.

从彼处死后，（我夫）善生于大渡口(Mahātittha)村，名为毕钵罗耶那(Pipphalāyana)；其母名苏摩那提毗(Sumanadevī)，其父为憍尸迦(Kosigotta)族的婆罗门。

300.

300.

‘‘අහං මද්දෙ ජනපදෙ, සාකලාය පුරුත්තමෙ;

කප්පිලස්ස දිජස්සාසිං, ධීතා මාතා සුචීමති.

我生于摩德(Madda)国最上之城娑伽罗(Sākalā)，为婆罗门迦毕罗(Kappila)之女，母亲名为妙慧(Sucīmatī)。

301.

301.

‘‘ඝනකඤ්චනබිම්බෙන, නිම්මිනිත්වාන මං පිතා;

අදා කස්සපධීරස්ස, කාමෙහි වජ්ජිතස්සමං.

我父造一纯金像，将远离欲乐的我，嫁与智者迦叶。

302.

302.

‘‘කදාචි සො කාරුණිකො, ගන්ත්වා කම්මන්තපෙක්ඛකො;

කාකාදිකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, පාණෙ දිස්වාන සංවිජි.

彼慈悲者有一次，为视察农务而去；见有生物被乌鸦等啄食，遂心生悚惧。

303.

303.

‘‘ඝරෙවාහං තිලෙ ජාතෙ, දිස්වානාතපතාපනෙ;

කිමි කාකෙහි ඛජ්ජන්තෙ, සංවෙගමලභිං තදා.

当时我亦于家中，见曝晒的芝麻中，所生之虫为鸦所食，而生起悚惧之心。

304.

304.

‘‘තදා සො පබ්බජී ධීරො, අහං තමනුපබ්බජිං;

පඤ්චවස්සානි නිවසිං, පරිබ්බාජවතෙ අහං.

彼时彼智者出家，我亦追随而出家；我于五年之中，安住于游方者之行持。

305.

305.

‘‘යදා [Pg.264] පබ්බජිතා ආසි, ගොතමී ජිනපොසිකා;

තදාහං තමුපගන්ත්වා, බුද්ධෙන අනුසාසිතා.

当佛陀之养母乔达弥出家时，我前去拜见她，并得到佛陀的教导。

306.

306.

‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං;

අහො කල්‍යාණමිත්තත්තං, කස්සපස්ස සිරීමතො.

此后不久，我即证得阿罗汉果。啊，具祥德之迦叶的善友谊，何其稀有！

307.

307.

‘‘සුතො බුද්ධස්ස දායාදො, කස්සපො සුසමාහිතො;

පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති.

佛陀之子与法嗣，迦叶善住于正定；他了知宿命，亦得见天界与恶趣。

308.

308.

‘‘අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි;

එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො.

并且已尽诸生，是圆满证知的牟尼；具足此等三明，他成为三明婆罗门。

309.

309.

‘‘තථෙව භද්දකාපිලානී, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනී;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජිත්වා මාරං සවාහනං.

跋陀迦毗罗尼亦如是，具足三明，舍离死亡；已降伏魔罗及其军，她承受此最后之身。

310.

310.

‘‘දිස්වා ආදීනවං ලොකෙ, උභො පබ්බජිතා මයං;

ත්‍යම්හ ඛීණාසවා දන්තා, සීතිභූතාම්හ නිබ්බුතා.

因见世间之过患，我们二人都已出家；我等诸漏已尽、已调伏，已得清凉、已然寂灭。

311.

311.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……（中略）……我住于无漏。

312.

312.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之此来，诚为善来……（中略）……佛陀之教已奉行。

313.

313.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（中略）……佛陀之教已奉行。

ඉත්ථං සුදං භද්දකාපිලානී භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，跋陀迦毗罗尼比丘尼诵出了此等偈颂。

භද්දකාපිලානීථෙරියාපදානං සත්තමං.

跋陀迦毗罗尼长老尼本行第七。

8. යසොධරාථෙරීඅපදානං

8. 耶输陀罗长老尼本行

314.

314.

එකස්මිං සමයෙ රම්මෙ, ඉද්ධෙ රාජගහෙ පුරෙ;

පබ්භාරම්හි වරෙකම්හි, වසන්තෙ නරනායකෙ.

一时，于悦意、繁荣之王舍城，人中之主正住于一绝佳山坡。

315.

315.

වසන්තියා තම්හි නගරෙ, රම්මෙ භික්ඛුනුපස්සයෙ;

යසොධරාභික්ඛුනියා, එවං ආසි විතක්කිතං.

住于彼城悦意比丘尼僧院之耶输陀罗比丘尼，生起如是之念：

316.

316.

‘‘සුද්ධොදනො මහාරාජා, ගොතමී ච පජාපතී;

අභිඤ්ඤාතා මහාථෙරා, ථෙරියො ච මහිද්ධිකා.

“净饭大王，以及波阇波提·乔达弥，声名显赫之诸大长老，与具大神通之诸长老尼，

317.

317.

‘‘සන්තිං [Pg.265] ගතාව ආසුං තෙ, දීපච්චීව නිරාසවා;

ලොකනාථෙ ධරන්තෙව, අහම්පි ච සිවං පදං.

“彼等无漏，已趣寂静，犹如灯焰之熄灭；世间怙主尚住世，我亦将趋吉祥境。

318.

318.

‘‘ගමිස්සාමීති චින්තෙත්වා, පස්සන්තී ආයුමත්තනො;

පස්සිත්වා ආයුසඞ්ඛාරං, තදහෙව ඛයං ගතං.

思忖着“我将离去”，她审视自己的寿元；见到自己的命行，于当日即已灭尽。

319.

319.

‘‘පත්තචීවරමාදාය, නික්ඛමිත්වා සකස්සමා;

පුරක්ඛතා භික්ඛුනීභි, සතෙහි සහස්සෙහි සා.

她手持衣钵，离开自己的住处，为十万比丘尼所围绕。

320.

320.

‘‘මහිද්ධිකා මහාපඤ්ඤා, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමි;

සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සත්ථුනො චක්කලක්ඛණෙ;

නිසින්නා එකමන්තම්හි, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

具大神通大智慧，她趋近于正自觉者；顶礼导师轮相足，坐于一旁如是说：

321.

321.

‘‘‘අට්ඨසත්තතිවස්සාහං, පච්ඡිමො වත්තතෙ වයො ;

පබ්භාරම්හි අනුප්පත්තා, ආරොචෙමි මහාමුනි.

“我今七十八岁，已至最后之年龄；已达垂暮之年，大牟尼，我告知您。

322.

322.

‘‘‘පරිපක්කො වයො මය්හං, පරිත්තං මම ජීවිතං;

පහාය වො ගමිස්සාමි, කතං මෙ සරණමත්තනො.

“我年岁已然熟透，我所剩生命甚少；我将舍离您而去，我已自作皈依处。

323.

323.

‘‘‘වයම්හි පච්ඡිමෙ කාලෙ, මරණං උපරුද්ධති;

අජ්ජරත්තිං මහාවීර, පාපුණිස්සාමි නිබ්බුතිං.

“于此最后时期，死亡正逼迫着我；大雄啊，就在今夜，我即将证入涅槃。

324.

324.

‘‘‘නත්ථි ජාති ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනෙ;

අජරාමරණං පුරං, ගමිස්සාමි අසඞ්ඛතං.

“大牟尼，彼处无生、老、病、死；我将去往那无为、不老、不死的城邦。

325.

325.

‘‘‘යාවතා පරිසා නාම, සමුපාසන්ති සත්ථුනො;

අපරාධමජානන්තී, ඛමන්තං සම්මුඛා මුනෙ.

“凡是侍奉导师的会众，若我曾无意中有所冒犯，牟尼啊，愿他们在您面前予以宽恕。

326.

326.

‘‘‘සංසරිත්වා ච සංසාරෙ, ඛලිතඤ්චෙ මමං තයි;

ආරොචෙමි මහාවීර, අපරාධං ඛමස්සු මෙ’.

“于轮回中流转时，若我对您有何过错，大雄啊，我今告知，请宽恕我的过失。”

327.

327.

‘‘සුත්වාන වචනං තස්සා, මුනින්දො ඉදමබ්‍රවි;

‘කිමුත්තරං තෙ වක්ඛාමි, නිබ්බානාය වජන්තියා.

听闻她所说之言，牟尼之主如是说：“对于即将入涅槃的你，我还能再说些什么呢？”

328.

328.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙහි, මම සාසනකාරිකෙ;

පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දස්සු යාවතා’.

“我教法的奉行者啊，请展示你的神通，并为所有会众，斩断他们的一切疑惑。”

329.

329.

‘‘සුත්වා තං මුනිනො වාචං, භික්ඛුනී සා යසොධරා;

වන්දිත්වා මුනිරාජං තං, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

耶输陀罗(Yasodharā)比丘尼听闻牟尼之言后，顶礼彼牟尼王，然后说出此番话：

330.

330.

‘‘‘යසොධරා [Pg.266] අහං වීර, අගාරෙ තෙ පජාපති;

සාකියම්හි කුලෙ ජාතා, ඉත්ථිඅඞ්ගෙ පතිට්ඨිතා.

“大雄，我是耶输陀罗，曾是您在家的妻子；我生于释迦族，具足女性之德相。

331.

331.

‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි;

අගාරෙ තෙ අහං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා.

“大雄，在您的宫中，于九百六十万女众之中，我是为首者，是统理一切的主人。

332.

332.

‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා;

සබ්බා මං අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා.

“所有侍女皆具足色相、品行与美德，正值青春年华，言语悦耳；她们都敬我，犹如世人敬天神。

333.

333.

‘‘‘කඤ්ඤාසතසහස්සපමුඛා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ;

සමානසුඛදුක්ඛතා, දෙවතා විය නන්දනෙ.

“在释迦王子的宫殿里，作为十万少女之首，我们苦乐与共，犹如欢喜园(Nandana)中的天神。

334.

334.

‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා;

රූපෙන සදිසා නත්ථි, ඨපෙත්වා ලොකනායකං.

超越欲界(Kāmadhātu)，安住于色界(Rūpadhātu)；除却世间导师，色身无有伦比。

335.

335.

‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සෙසි සත්ථුනො;

නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයී.

礼敬正自觉者后，向导师展现神通；复展现多种多样之大神通。

336.

336.

‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු;

උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො.

身如轮围(Cakkavāḷa)，头如北俱卢洲(Uttarakuru)；双翼如东西二洲，躯干如瞻部洲。

337.

337.

‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා;

චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං.

尾羽如南海，羽翼如众树枝；双眼如日月，顶髻如须弥山(Meru)。

338.

338.

‘‘‘චක්කවාලගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං;

බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං.

喙如轮围山，手持连根瞻部树；以此为扇近前来，顶礼世间之导师。

339.

339.

‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා;

චන්දිමං සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයි.

复示现象形、马形，以及山形与海形，月形、日形、须弥形，乃至帝释天之形。

340.

340.

‘‘‘යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම;

සහස්සලොකධාතූනං, ඵුල්ලපද්මෙන ඡාදයි.

大雄，我乃耶输陀罗，顶礼具眼者之足；我曾以盛开莲花，覆盖千世界。

341.

341.

‘‘‘බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙසි සුඤ්ඤතං;

යසොධරා අහං වීර, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම.

化现梵天之相，宣说空性之法；大雄，我乃耶输陀罗，顶礼具眼者之足。

342.

342.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

于诸神通我已自在，于天耳界亦复如是；于他心智我亦自在，大牟尼啊。

343.

343.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.267] ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今无再有生。

344.

344.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මය්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

于义、法、词、辩才，我亦通达无碍；大雄，此智于您座前，由我自身而生起。

345.

345.

‘‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ නිදස්සිතං ;

අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

您已开示往昔世间导师之集会；大牟尼，我所作诸多功德，皆是为了您。

346.

346.

‘‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤං උපචිතං මයා.

牟尼，我所圆满之善业，祈愿您忆起；大雄，我所积集之福德，皆是为了您。

347.

347.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිත්වා අනාචරං;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, සඤ්චත්තං ජීවිතං මයා.

远离不应有之境，制止不当之行为；大雄，我曾为了您，将生命舍弃。

348.

348.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

无数千俱胝劫中，您为他人施我为妻；大牟尼，为此我心无不悦，皆是为了您故。

349.

349.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

无数千俱胝劫中，您为助道业施我；大牟尼，为此我心无不悦，皆是为了您故。

350.

350.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි මං;

න තත්ථ විමනා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

大牟尼啊，于无数千万生世中，您为食物而施予我；于此我心不曾变异，皆是为了您的缘故。

351.

351.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි පරිච්චජිං;

භයමොක්ඛං කරිස්සන්ති, දදාමි මම ජීවිතං.

于无数千万生世中，我舍弃了生命；为令众生从怖畏中得解脱，我施予自己的生命。

352.

352.

‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ;

ඉත්ථිමණ්ඩෙ න ගූහාමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

大牟尼啊，为了您的缘故，肢体上的饰品、种种众多的衣物，以及女性的妆饰，我皆不隐藏。

353.

353.

‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච;

ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනි.

大牟尼啊，我已舍弃财物与谷物，舍弃村庄与城镇，亦舍弃田地、儿子与女儿。

354.

354.

‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තා අසඞ්ඛියා.

大雄啊，为了您的缘故，所舍弃的象、马、牛，以及女仆与侍从，皆不可胜数。

355.

355.

‘‘‘යං මය්හං පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාමි යාචකෙ;

විමනං මෙ න පස්සාමි, දදතො දානමුත්තමං.

您与我商议，欲对乞求者行布施；于行此无上布施时，我心不见丝毫忧恼。

356.

356.

‘‘‘නානාවිධං [Pg.268] බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං.

大雄啊，为了您的缘故，于种种轮回中，我已承受无数、众多、各种各样的痛苦。

357.

357.

‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාමි, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා;

සබ්බත්ථ තුලිතා හොමි, තුය්හත්ථාය මහාමුනි.

大牟尼啊，为了您的缘故，得乐之时我随喜，遇苦之中不忧恼；于一切处我心平等，犹如秤衡。

358.

358.

‘‘‘අනුමග්ගෙන සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි;

අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනි.

大牟尼啊，正自觉者循此正道，宣说此法；您经历了苦与乐之后，证得了菩提。

359.

359.

‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං;

අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙ බහුං මයා.

我曾于梵天佛(Brahmadeva)与世间导师乔达摩佛前，亦于其他诸位世间怙主前，与您多次相会。

360.

360.

‘‘‘අධිකාරං බහුං මය්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනි;

ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, අහං තෙ පරිචාරිකා.

大牟尼啊，为了您的缘故，我已积累众多功德；当您寻求佛法之时，我即是您的侍女。

361.

361.

‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

于四阿僧祇又十万劫前，大雄、世间导师燃灯佛(Dīpaṅkara)出世。

362.

362.

‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා.

于边地国中，人们邀请如来；并以欢喜之心，清扫其所经之道。

363.

363.

‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො;

මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො.

彼时，您是一位名为善慧(Sumedha)的婆罗门，为彼前来的一切见者整治道路。

364.

364.

‘‘‘තෙන කාලෙනහං ආසිං, කඤ්ඤා බ්‍රාහ්මණසම්භවා;

සුමිත්තානාම නාමෙන, උපගච්ඡිං සමාගමං.

彼时，我是一位生于婆罗门族的少女，名为善友(Sumittā)，我前往了那场集会。

365.

365.

‘‘‘අට්ඨ උප්පලහත්ථානි, පූජනත්ථාය සත්ථුනො;

ආදාය ජනසංමජ්ඣෙ, අද්දසං ඉසි මුග්ගතං.

为供养导师，我手持八茎青莲花；于众人之中，我得见彼德行高尚的仙人。

366.

366.

‘‘‘චිරානුගතං දයිතං, අතික්කන්තං මනොහරං;

දිස්වා තදා අමඤ්ඤිස්සං, සඵලං ජීවිතං මම.

见到长久追随、亲爱且极为摄心的善慧隐士，那时我思惟：“我的生命真有意义！”

367.

367.

‘‘‘පරක්කමං තං සඵලං, අද්දසං ඉසිනො තදා;

පුබ්බකම්මෙන සම්බුද්ධෙ, චිත්තඤ්චාපි පසීදි මෙ.

那时我见到隐士为自利而精进，因过去之业，我的心也对佛陀生起净信。

368.

368.

‘‘‘භිය්‍යො චිත්තං පසාදෙසිං, ඉසෙ උග්ගතමානසෙ;

දෙය්‍යං අඤ්ඤං න පස්සාමි, දෙමි පුප්ඵානි තෙ ඉසි.

我对心意高昂的隐士，令心更加净信。“隐士，我未见有其他可供养之物，愿将此花供养您。”

369.

369.

‘‘‘පඤ්චහත්ථා [Pg.269] තව හොන්තු, තයො හොන්තු මමං ඉසෙ;

තෙන සද්ධිං සමා හොන්තු, බොධත්ථාය තවං ඉසෙ’.

“隐士，愿五束莲花属于您，三束莲花属于我。隐士，为您的菩提故，愿我能与您同在。”

චතුත්ථං භාණවාරං.

第四诵品。

370.

370.

‘‘ඉසි ගහෙත්වා පුප්ඵානි, ආගච්ඡන්තං මහායසං;

පූජෙසි ජනසංමජ්ඣෙ, බොධත්ථාය මහාඉසි.

大隐士为菩提故，手持花朵，于众人中供养前来、具大名声者。

371.

371.

‘‘පස්සිත්වා ජනසංමජ්ඣෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

වියාකාසි මහාවීරො, ඉසි මුග්ගතමානසං.

大雄燃灯大牟尼，于众人中见到心意高昂的隐士后，便为他授记。

372.

372.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, දීපඞ්කරො මහාමුනි;

මම කම්මං වියාකාසි, උජුභාවං මහාමුනි.

燃灯大牟尼，那位大牟尼，为我正直的行为授记，言我将于从此无量劫后成佛。

373.

373.

‘‘‘සමචිත්තා සමකම්මා, සමකාරී භවිස්සති;

පියා හෙස්සති කම්මෙන, තුය්හත්ථාය මහාඉසි.

“大隐士，为你的利益故，她将与你心意相同、善业相同、所作相同。她将因其行为而为你所爱。”

374.

374.

‘‘‘සුදස්සනා සුපියා ච, මනාපා පියවාදිනී;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, විහරිස්සති ඉද්ධිකා.

“她将样貌端严、甚为可爱、悦意怡人、言语和悦。她将成为具大神通者，于其法中作为继承者而安住。”

375.

375.

‘‘‘යථාපි භණ්ඩසාමුග්ගං, අනුරක්ඛති සාමිනො;

එවං කුසලධම්මානං, අනුරක්ඛිස්සතෙ අයං.

“犹如守护主人的宝箱，此女亦将如是守护诸善法。”

376.

376.

‘‘‘තස්ස තෙ අනුකම්පන්තී, පූරයිස්සති පාරමී;

සීහොව පඤ්ජරං භෙත්වා, පාපුණිස්සති බොධියං’.

“她将护念于你，圆满诸波罗蜜；犹如狮子破笼而出，她将证得菩提。”

377.

377.

‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං මං බුද්ධො වියාකරී;

තං වාචං අනුමොදෙන්තී, එවංකාරී භවිං අහං.

佛陀为我授记，言我将于从此无量劫后成佛；我随喜彼言，并如是而行。

378.

378.

‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තත්ථ චිත්තං පසාදයිං;

දෙවමනුස්සකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං.

我于彼佛处令心净信，因彼善业之力，经历无数天人道的生命后……

379.

379.

‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාහං, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ.

我于天界及人界中经历苦乐，当到达最后一生时，出生于释迦族中。

380.

380.

‘‘රූපවතී භොගවතී, යසසීලවතී තතො;

සබ්බඞ්ගසම්පදා හොමි, කුලෙසු අභිසක්කතා.

我容貌端丽、财富具足、具足声望与戒德；我诸根完备，于诸家族中备受尊敬。

381.

381.

‘‘ලාභං [Pg.270] සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං;

චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාමි අකුතොභයා.

我获得利得、名声与恭敬。虽遭遇世间法，我心亦无苦恼，无所畏惧而安住。

382.

382.

‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා;

ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි.

那时，世尊于王宫中曾作是言：“勇者，您于刹帝利城中，亦开示了（我的）恩德。

383.

383.

‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ;

අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා.

彼贤助之女，彼同甘共苦之女，彼善说义利之女，以及彼具悲悯之女。”

384.

384.

‘‘පඤ්චකොටිසතා බුද්ධා, නවකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

五百俱胝佛，以及九百俱胝佛；我于彼诸天中天，行大布施。

385.

385.

‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

එකාදසකොටිසතා, බුද්ධා ද්වාදස කොටියො.

我之大誓愿，法王，请听我言；一千一百俱胝佛，以及十二俱胝佛。

386.

386.

‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

我于彼诸天中天，行大布施；我之大誓愿，法王，请听我言。

387.

387.

‘‘‘වීසකොටිසතා බුද්ධා, තිංසකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

二千俱胝佛，以及三千俱胝佛；我于彼诸天中天，行大布施。

388.

388.

‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

චත්තාලීසකොටිසතා, පඤ්ඤාස කොටිසතානි ච.

我之大誓愿，法王，请听我言；四千俱胝佛，以及五千俱胝佛。

389.

389.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

我于彼诸天中天，行大布施；我之大誓愿，法王，请听我言。

390.

390.

‘‘‘සට්ඨිකොටිසතා බුද්ධා, සත්තතිකොටිසතානි ච;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

六千俱胝佛，以及七千俱胝佛；我于彼诸天中天，行大布施。

391.

391.

‘‘‘අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

අසීතිකොටිසතා බුද්ධා, නවුතිකොටිසතානි ච.

我之大誓愿，法王，请听我言；八千俱胝佛，以及九千俱胝佛。

392.

392.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

我于彼诸天中天，行大布施；我之大誓愿，法王，请听我言。

393.

393.

‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, හොන්ති ලොකග්ගනායකා;

එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං.

十万俱胝世间上首导师出世；我于彼诸天中天，行大布施。

394.

394.

‘‘‘අධිකාරං [Pg.271] මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ;

නවකොටිසහස්සානි, අපරෙ ලොකනායකා.

我之大誓愿，法王，请听我言；以及其余九千俱胝世间导师。

395.

395.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

我于彼诸天中天，行大布施；我之大誓愿，法王，请听我言。

396.

396.

‘‘‘කොටිසතසහස්සානි, පඤ්චාසීතිමහෙසිනං;

පඤ්චාසීතිකොටිසතා, සත්තතිංසා ච කොටියො.

十万俱胝佛，八十五位大仙；八千五百俱胝佛，以及三十七俱胝佛。

397.

397.

‘‘‘එතෙසං දෙවදෙවානං, මහාදානං පවත්තයිං;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

我于彼诸天中天，行大布施；我之大誓愿，法王，请听我言。

398.

398.

‘‘‘පච්චෙකබුද්ධා වීතරාගා, අට්ඨට්ඨමකකොටියො ;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

六十四俱胝离贪之独觉佛；我之大誓愿，法王，请听我言。

399.

399.

‘‘‘ඛීණාසවා වීතමලා, අසඞ්ඛියා බුද්ධසාවකා;

අධිකාරං මහා මය්හං, ධම්මරාජ සුණොහි මෙ.

“漏尽离垢、不可计数的佛陀声闻；我之大愿，法王，请听我言。”

400.

400.

‘‘‘එවං ධම්මෙ සුචිණ්ණානං, සදා ධම්මස්ස චාරිනං;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

“如是善行于法，恒常遵法而行，法行者安乐住，于此世及他世。”

401.

401.

‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

“应行善行法，勿行于恶行；法行者安乐住，于此世及他世。”

402.

402.

‘‘‘නිබ්බින්දිත්වාන සංසාරෙ, පබ්බජිං අනගාරියං;

සහස්සපරිවාරෙන, පබ්බජිත්වා අකිඤ්චනා.

“厌离轮回后，我出家入于无家；与一千眷属，无挂碍地出家。”

403.

403.

‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චමපාපුණිං.

“舍弃居家后，我出家入于无家；未及半月，我即证得四圣谛。”

404.

404.

‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ ජනා, සාගරෙයෙව ඌමියො.

“僧衣、饮食、医药与住处，众人前来供养，如海中波浪。”

405.

405.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

406.

406.

‘‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我之来实为善来……佛陀之教法已奉行。”

407.

407.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

408.

408.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

විසුද්ධිභාවං සම්පත්තා, ලභාමි සබ්බසම්පදා.

“如是经历种种苦，以及种种福报后，我已达清净之境，获得一切圆满。”

409.

409.

‘‘යා [Pg.272] දදාති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො;

සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං.

“凡为大仙之福德，布施于己身者，得伴侣之圆满，及无为涅槃境。”

410.

410.

‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං;

සබ්බකම්මං මමං ඛීණං, පාදෙ වන්දාමි චක්ඛුම’’.

“过去、现在、未来业已尽，我之一切业已尽，顶礼具眼者双足。”

ඉත්ථං සුදං යසොධරා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，耶输陀罗(Yasodharā)比丘尼在世尊面前诵此诸偈。

යසොධරාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

耶输陀罗长老尼传第八竟。

9. යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

9. 以耶输陀罗为首的一万比丘尼传

411.

411.

‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො නාම ජිනො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

“于四阿僧祇又十万劫，有名燃灯(Dīpaṅkara)之胜者，世间导师出世。”

412.

412.

‘‘දීපඞ්කරො මහාවීරො, වියාකාසි විනායකො;

සුමෙධඤ්ච සුමිත්තඤ්ච, සමානසුඛදුක්ඛතං.

“大雄导师燃灯佛，为善慧(Sumedha)与善友(Sumittā)授记，（言其）苦乐与共。”

413.

413.

‘‘සදෙවකඤ්ච පස්සන්තො, විචරන්තො සදෙවකං;

තෙසං පකිත්තනෙ අම්හෙ, උපගම්ම සමාගමං.

“（佛陀）游行于天人世界，于其为彼等授记时，我等亦趋近集会。”

414.

414.

‘‘අම්හං සබ්බපති හොහි, අනාගතසමාගමෙ;

සබ්බාව තුය්හං භරියා, මනාපා පියවාදිකා.

“于未来集会时，愿汝为我等之主；我等皆为汝妻，悦意且言语可爱。”

415.

415.

‘‘දානං සීලමයං සබ්බං, භාවනා ච සුභාවිතා;

දීඝරත්තඤ්ච නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනෙ.

大牟尼，一切施戒善业，以及禅修，皆善修习；我等长夜以来，已舍弃这一切。

416.

416.

‘‘ගන්ධං විලෙපනං මාලං, දීපඤ්ච රතනාමයං;

යංකිඤ්චි පත්ථිතං සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි.

香、涂香、花鬘，以及珍宝之灯；大牟尼，凡所欲求之物，一切皆已舍弃。

417.

417.

‘‘අඤ්ඤං වාපි කතං කම්මං, පරිභොගඤ්ච මානුසං;

දීඝරත්තඤ්හි නො සබ්බං, පරිච්චත්තං මහාමුනි.

所作其他之业，以及人间受用；大牟尼，我等长夜以来，一切皆已舍弃。

418.

418.

‘‘අනෙකජාතිසංසාරං, බහුං පුඤ්ඤම්පි නො කතං;

ඉස්සරමනුභොත්වාන, සංසරිත්වා භවාභවෙ.

于多生轮回中，我等亦积聚多福；曾享主权后，流转于诸有。

419.

419.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.273] භවෙ සම්පත්තෙ, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ;

නානාකුලූපපන්නායො, අච්ඡරා කාමවණ්ණිනී.

及至最后有，生于释迦子王宫；我等出身各异，貌美如天女，具可欲之色。

420.

420.

‘‘ලාභග්ගෙන යසං පත්තා, පූජිතා සබ්බසක්කතා;

ලාභියො අන්නපානානං, සදා සම්මානිතා මයං.

我等利养名望达于顶峰，普受供养与尊敬；常得饮食，恒受敬重。

421.

421.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං.

舍离家后，出家入于无家；未及半月，我等皆证得涅槃。

422.

422.

‘‘ලාභියො අන්නපානානං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

උපෙන්ති පච්චයා සබ්බෙ, සදා සක්කතපූජිතා.

我等易得饮食、衣物与坐卧具；一切资具皆来集，恒受恭敬与供养。

423.

423.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා.

我等诸烦恼已焚尽……（略）……我等住于无漏。

424.

424.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我等之来实善哉……（略）……佛陀之教已成办。

425.

425.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……（略）……佛陀之教已成办。

ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි දසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，听说以耶输陀罗为首的一万名比丘尼在世尊面前诵此等偈。

යසොධරාපමුඛදසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං නවමං.

耶输陀罗为首的一万比丘尼传第九。

10. යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

10. 耶输陀罗为首的一万八千比丘尼传

426.

426.

‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, භික්ඛුනී සක්‍යසම්භවා;

යසොධරාපමුඛානි, සම්බුද්ධං උපසඞ්කමුං.

以耶输陀罗为首，一万八千名出身释迦族的比丘尼，前来拜见正自觉者。

427.

427.

‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා හොන්ති මහිද්ධිකා;

වන්දන්තී මුනිනො පාදෙ, ආරොචෙන්ති යථාබලං.

一万八千比丘尼，皆有大神通之力；顶礼牟尼之双足，各随其能而宣说。

428.

428.

‘‘‘ජාති ඛීණා ජරා බ්‍යාධි, මරණඤ්ච මහාමුනි;

අනාසවං පදං සන්තං, අමතං යාම නායක.

大牟尼，生、老、病、死已尽；导师，我等去向无漏、寂静、不死之境。

429.

429.

‘‘‘ඛලිතඤ්චෙ පුරෙ අත්ථි, සබ්බාසම්පි මහාමුනි;

අපරාධමජානන්තී, ඛම අම්හං විනායක.

大牟尼，若我等过去曾有过失，于不知晓过犯时，导师，请宽恕我等。

430.

430.

‘‘‘ඉද්ධිඤ්චාපි නිදස්සෙථ, මම සාසනකාරිකා;

පරිසානඤ්ච සබ්බාසං, කඞ්ඛං ඡින්දථ යාවතා.

“我教法之奉行者，请示现神通，为断尽一切会众之疑惑。”

431.

431.

‘‘‘යසොධරා [Pg.274] මහාවීර, මනාපා පියදස්සනා;

සබ්බා තුය්හං මහාවීර, අගාරස්මිං පජාපති.

“大英雄，以耶输陀罗为首，我等皆悦意喜见；大英雄，在家时，我等皆为汝妻。”

432.

432.

‘‘‘ථීනං සතසහස්සානං, නවුතීනං ඡදුත්තරි;

අගාරෙ තෙ මයං වීර, පාමොක්ඛා සබ්බා ඉස්සරා.

“英雄，于九百六十万女之中，我等在汝家中，皆为首领与主母。”

433.

433.

‘‘‘රූපාචාරගුණූපෙතා, යොබ්බනට්ඨා පියංවදා;

සබ්බා නො අපචායන්ති, දෙවතා විය මානුසා.

“具足色与行之德，正值青春言语可爱；世人皆敬我等，犹如敬奉天女。”

434.

434.

‘‘‘අට්ඨාරසසහස්සානි, සබ්බා සාකියසම්භවා;

යසොධරාසහස්සානි, පාමොක්ඛා ඉස්සරා තදා.

“一万八千人，皆生于释迦族；以耶输陀罗为首之数千人，彼时皆为首领与主母。”

435.

435.

‘‘‘කාමධාතුමතික්කම්ම, සණ්ඨිතා රූපධාතුයා;

රූපෙන සදිසා නත්ථි, සහස්සානං මහාමුනි.

“已超越欲界，安住于色界；大牟尼，于数千人中，无有与我等容貌相等者。”

436.

436.

‘‘‘සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, ඉද්ධිං දස්සංසු සත්ථුනො;

නෙකා නානාවිධාකාරා, මහාඉද්ධීපි දස්සයුං.

“顶礼正自觉者后，彼等向导师示现神通；示现多种多样、广大之神通。”

437.

437.

‘‘‘චක්කවාළසමං කායං, සීසං උත්තරතො කුරු;

උභො පක්ඛා දුවෙ දීපා, ජම්බුදීපං සරීරතො.

“身体如同轮围山，头部为北俱卢洲；双翼为另外二洲，身躯为瞻部洲。”

438.

438.

‘‘‘දක්ඛිණඤ්ච සරං පිඤ්ඡං, නානාසාඛා තු පත්තකා;

චන්දඤ්ච සූරියඤ්චක්ඛි, මෙරුපබ්බතතො සිඛං.

“日月为双眼，须弥山为顶髻；众树枝为翼羽，南大洋为尾羽。”

439.

439.

‘‘‘චක්කවාළගිරිං තුණ්ඩං, ජම්බුරුක්ඛං සමූලකං;

බීජමානා උපාගන්ත්වා, වන්දන්තී ලොකනායකං.

“轮围山为喙，拔起带根之阎浮树，以此为扇，前来顶礼世间导师。”

440.

440.

‘‘‘හත්ථිවණ්ණං තථෙවස්සං, පබ්බතං ජලධිං තථා;

චන්දඤ්ච සූරියං මෙරුං, සක්කවණ්ණඤ්ච දස්සයුං.

“彼等示现象形、马形，乃至山形、海形、月形、日形、须弥山形，以及帝释之形。”

441.

441.

‘‘‘යසොධරා මයං වීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම;

තව චිරපභාවෙන, නිප්ඵන්නා නරනායක.

“英雄，我等以耶输陀罗为首，顶礼具眼者之足；人中之导者啊，因汝长久之威力，我等得以成就。”

442.

442.

‘‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

“大牟尼，我等于神通、天耳界、他心智皆得自在。”

443.

443.

‘‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“我等知宿命，天眼已清净；一切漏已尽，今再无后有。”

444.

444.

‘‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

“大英雄，我等于义、法、词、辩才之智，皆于汝前生起。”

445.

445.

‘‘‘පුබ්බානං [Pg.275] ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං;

අධිකාරා බහූ අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“大牟尼，汝已为我等开示与过去诸世间主之会遇；我等曾作众多誓愿，皆是为了汝。”

446.

446.

‘‘‘යං අම්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො.

“牟尼，我等所成之善业，请您忆念；大雄，为汝之故，我等已积福德。”

447.

447.

‘‘‘අභබ්බට්ඨානෙ වජ්ජෙත්වා, වාරයිම්හ අනාචරං;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, චත්තානි ජීවිතානි නො.

“我等避不当处，遮止非理之行；大雄，为汝之故，我等舍弃生命。”

448.

448.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භරියත්ථායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“无数千俱胝劫，为作他人妻故，汝施我等；大牟尼，为汝之故，于此我等心无不悦。”

449.

449.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, උපකාරායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“无数千俱胝劫，为作奉事之故，汝施我等；大牟尼，为汝之故，于此我等心无不悦。”

450.

450.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, භොජනත්ථායදාසි නො;

න තත්ථ විමනා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“无数千俱胝劫，为作食物之故，汝施我等；大牟尼，为汝之故，于此我等心无不悦。”

451.

451.

‘‘‘නෙකකොටිසහස්සානි, ජීවිතානි චජිම්හසෙ ;

භයමොක්ඛං කරිස්සාම, ජීවිතානි චජිම්හසෙ.

“无数千俱胝劫，我等舍弃生命；为作怖畏解脱，我等舍弃生命。”

452.

452.

‘‘‘අඞ්ගගතෙ අලඞ්කාරෙ, වත්ථෙ නානාවිධෙ බහූ;

ඉත්ථිභණ්ඩෙ න ගූහාම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“肢体之庄严具，种种众多衣物，及女人之饰品，大牟尼，为汝之故，我等皆不隐藏。”

453.

453.

‘‘‘ධනධඤ්ඤපරිච්චාගං, ගාමානි නිගමානි ච;

ඛෙත්තං පුත්තා ච ධීතා ච, පරිච්චත්තා මහාමුනෙ.

“财富谷物之施舍，村庄城镇亦复然；田地与子女，大牟尼，皆已舍弃。”

454.

454.

‘‘‘හත්ථී අස්සා ගවා චාපි, දාසියො පරිචාරිකා;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිච්චත්තං අසඞ්ඛියං.

“大象、马匹与牛，女仆以及侍从；大雄，为汝之故，所舍弃者不可胜数。”

455.

455.

‘‘‘යං අම්හෙ පටිමන්තෙසි, දානං දස්සාම යාචකෙ;

විමනං නො න පස්සාම, දදතො දානමුත්තමං.

“汝与我等相议：‘我等当施乞者’；当汝行此无上施时，我等不见自心不悦。”

456.

456.

‘‘‘නානාවිධං බහුං දුක්ඛං, සංසාරෙ ච බහුබ්බිධෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, අනුභුත්තං අසඞ්ඛියං.

“于种种轮回中，诸多不同痛苦，大雄，为汝之故，我等已无量经受。”

457.

457.

‘‘‘සුඛප්පත්තානුමොදාම, න ච දුක්ඛෙසු දුම්මනා;

සබ්බත්ථ තුලිතා හොම, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

“得安乐时我等随喜，处痛苦中亦无忧恼；大牟尼，为汝之故，于一切处我等心皆平衡。”

458.

458.

‘‘‘අනුමග්ගෙන [Pg.276] සම්බුද්ධො, යං ධම්මං අභිනීහරි;

අනුභොත්වා සුඛං දුක්ඛං, පත්තො බොධිං මහාමුනෙ.

“大牟尼，正自觉者循道开显正法，亲历苦乐，证得菩提。”

459.

459.

‘‘‘බ්‍රහ්මදෙවඤ්ච සම්බුද්ධං, ගොතමං ලොකනායකං;

අඤ්ඤෙසං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං තෙහි නො බහූ.

“于正自觉者梵天佛，及世间导师乔达摩(Gotama)，并余世间依怙主，我等曾与彼多会遇。”

460.

460.

‘‘‘අධිකාරං බහුං අම්හෙ, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ;

ගවෙසතො බුද්ධධම්මෙ, මයං තෙ පරිචාරිකා.

“大牟尼，为汝之故，我等作多功德；当汝寻觅佛法时，我等为汝之侍从。”

461.

461.

‘‘‘කප්පෙ ච සතසහස්සෙ, චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ;

දීපඞ්කරො මහාවීරො, උප්පජ්ජි ලොකනායකො.

“于四阿僧祇又十万劫，大雄燃灯佛(Dīpaṅkara)，世间导师出世。”

462.

462.

‘‘‘පච්චන්තදෙසවිසයෙ, නිමන්තෙත්වා තථාගතං;

තස්ස ආගමනං මග්ගං, සොධෙන්ති තුට්ඨමානසා.

“在边鄙地区，人们邀请了如来；他们心怀喜悦，清扫他前来的道路。”

463.

463.

‘‘‘තෙන කාලෙන සො ආසි, සුමෙධො නාම බ්‍රාහ්මණො;

මග්ගඤ්ච පටියාදෙසි, ආයතො සබ්බදස්සිනො.

“彼时有一位名为善慧（Sumedha）的婆罗门；他为前来的见一切者准备道路。”

464.

464.

‘‘‘තෙන කාලෙන අහුම්හ, සබ්බා බ්‍රාහ්මණසම්භවා;

ථලූදජානි පුප්ඵානි, ආහරිම්හ සමාගමං.

“彼时我等皆为婆罗门出身；我等带着陆生花来到集会之处。”

465.

465.

‘‘‘තස්මිං සො සමයෙ බුද්ධො, දීපඞ්කරො මහායසො;

වියාකාසි මහාවීරො, ඉසිමුග්ගතමානසං.

“彼时，具大名声的燃灯（Dīpaṅkara）佛，那位大雄，为心意高昂的仙人作了授记。”

466.

466.

‘‘‘චලතී රවතී පුථවී, සඞ්කම්පති සදෙවකෙ;

තස්ස කම්මං පකිත්තෙන්තෙ, ඉසිමුග්ගතමානසං.

“当为心意高昂的仙人宣说其业时，大地移动、轰鸣，连同天界一起震动。”

467.

467.

‘‘‘දෙවකඤ්ඤා මනුස්සා ච, මයඤ්චාපි සදෙවකා;

නානාපූජනීයං භණ්ඩං, පූජයිත්වාන පත්ථයුං.

“天女与众人，以及我等与天人，以种种供物作供养后，皆发了愿。”

468.

468.

‘‘‘තෙසං බුද්ධො වියාකාසි, ජොතිදීප සනාමකො;

අජ්ජ යෙ පත්ථිතා අත්ථි, තෙ භවිස්සන්ති සම්මුඛා.

“名为‘光之灯’的佛陀为他们授记：‘今日有发愿者，未来将生于佛前。’”

469.

469.

‘‘‘අපරිමෙය්‍යෙ ඉතො කප්පෙ, යං නො බුද්ධො වියාකරි;

තං වාචමනුමොදෙන්තා, එවංකාරී අහුම්හ නො.

“从此无量劫后，佛陀为我等授记，我等随喜其言，并如是奉行。”

470.

470.

‘‘‘තස්ස කම්මස්ස සුකතස්ස, තස්ස චිත්තං පසාදයුං;

දෙවමානුසිකං යොනිං, අනුභොත්වා අසඞ්ඛියං.

“因彼善作业，我等心生净信，无数次经历天人轮回后，”

471.

471.

‘‘‘සුඛදුක්ඛෙනුභොත්වාන, දෙවෙසු මානුසෙසු ච;

පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ සාකියෙ කුලෙ.

“在天界与人间经历了苦乐，当到达最后一生时，我等生于释迦族中。”

472.

472.

‘‘‘රූපවතී [Pg.277] භොගවතී, යසසීලවතී තතො;

සබ්බඞ්ගසම්පදා හොම, කුලෙසු අභිසක්කතා.

“因此，我等貌美、富有、有名望、具戒行；具足一切肢体，在家族中备受尊敬。”

473.

473.

‘‘‘ලාභං සිලොකං සක්කාරං, ලොකධම්මසමාගමං;

චිත්තඤ්ච දුක්ඛිතං නත්ථි, වසාම අකුතොභයා.

“我等获得利得、名声、恭敬，与世间法相遇时，内心亦无痛苦，安住于无畏。”

474.

474.

‘‘‘වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, රඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ තදා;

ඛත්තියානං පුරෙ වීර, උපකාරඤ්ච නිද්දිසි.

“大雄，此言为世尊当时在王宫中，在刹帝利之城所说，并指出了助益。”

475.

475.

‘‘‘උපකාරා ච යා නාරී, යා ච නාරී සුඛෙ දුඛෙ;

අත්ථක්ඛායී ච යා නාරී, යා ච නාරීනුකම්පිකා.

“‘乐于助人的女人，同甘共苦的女人，解说义理的女人，以及富有悲悯的女人。’”

476.

476.

‘‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.

“‘应行持善行之法，不应行持恶行；行法者此世他世，皆安乐而住。’”

477.

477.

‘‘‘අගාරං විජහිත්වාන, පබ්බජිම්හනගාරියං;

අඩ්ඪමාසෙ අසම්පත්තෙ, චතුසච්චං ඵුසිම්හ නො.

“舍离家庭，我等出家过无家生活；未及半月，我等便触证了四圣谛。”

478.

478.

‘‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සාගරස්සෙව ඌමියො.

众人为我等带来衣、食、医药与卧具，犹如大海之波浪。

479.

479.

‘‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

我等烦恼已被烧尽，一切有皆已根除；犹如母象挣脱束缚，我等安住于无漏。

480.

480.

‘‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我等来到佛前，真是善来！三明已经证得，佛陀的教法已经奉行。

481.

481.

‘‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’.

四无碍解、八解脱，以及六神通皆已亲证；佛陀的教法已经奉行。

482.

482.

‘‘එවං බහුවිධං දුක්ඛං, සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා;

විසුද්ධභාවං සම්පත්තා, ලභාම සබ්බසම්පදා.

如是，历经种种苦与种种福，我等已达清净，获得一切圆满。

483.

483.

‘‘යා දදන්ති සකත්තානං, පුඤ්ඤත්ථාය මහෙසිනො;

සහායසම්පදා හොන්ති, නිබ්බානපදමසඞ්ඛතං.

凡为大仙、为福德而布施自身的女人，便能获得贤伴之福，并趣向无为涅槃之境。

484.

484.

‘‘පරික්ඛීණං අතීතඤ්ච, පච්චුප්පන්නං අනාගතං;

සබ්බකම්මම්පි නො ඛීණං, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම.

我等过去、现在、未来之业已尽，一切诸业亦已尽；我等礼敬具眼者之足。

485.

485.

‘‘නිබ්බානාය [Pg.278] වදන්තීනං, කිං වො වක්ඛාම උත්තරි;

සන්තසඞ්ඛතදොසඤ්හි, පප්පොථ අමතං පදං’’.

“对为涅槃而说的你们，我复何言？有为之过患已息，你们当证不死之境。”

ඉත්ථං සුදං යසොධරාපමුඛානි අට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，以耶输陀罗(Yasodharā)为首的一万八千比丘尼(bhikkhunī)，在世尊(Bhagavā)面前诵说了这些偈颂。

යසොධරාපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දසමං.

以耶输陀罗为首的一万八千比丘尼本行第十。

කුණ්ඩලකෙසීවග්ගො තතියො.

军荼罗计私品第三。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

කුණ්ඩලා ගොතමී චෙව, ධම්මදින්නා ච සකුලා;

වරනන්දා ච සොණා ච, කාපිලානී යසොධරා.

军荼罗(Kuṇḍalā)、乔达弥(Gotamī)、法施(Dhammadinnā)、萨古拉(Sakulā)、瓦拉难陀(Varanandā)、索娜(Soṇā)、迦毗罗尼(Kāpilānī)、耶输陀罗(Yasodharā)。

දසසහස්සභික්ඛුනී, අට්ඨාරසසහස්සකා;

ගාථාසතානි චත්තාරි, ඡ ච සත්තතිමෙව ච.

比丘尼一万，又一万八千；偈颂共四百七十六首。

4. ඛත්තියාවග්ගො

4. 刹帝利品

1. යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

1. 以耶舍婆提为首的千比丘尼本行

1.

1.

‘‘භවා [Pg.279] සබ්බෙ පරික්ඛීණා, භවා සන්ති විමොචිතා;

සබ්බාසවා ච නො නත්ථි, ආරොචෙම මහාමුනෙ.

诸有皆已尽，从有得寂静解脱；我等诸漏已全无，大牟尼，我等敬告您。

2.

2.

‘‘පුරිමං කුසලං කම්මං, යං කිඤ්චි සාධුපත්ථිතං;

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

往昔所作诸善业，所有一切善祈愿，所施种种受用物，大牟尼，皆是为了您。

3.

3.

‘‘බුද්ධපච්චෙකබුද්ධානං, සාවකානඤ්ච පත්ථිතං ;

පරිභොගමයං දින්නං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

我等曾向诸佛、辟支佛及诸声闻，布施种种受用物并立下祈愿，大牟尼，皆是为了您。

4.

4.

‘‘උච්චනීචමයං කම්මං, භික්ඛූනං සාධුපත්ථිතං;

උච්චාකුලපරිකම්මං, කතමෙතං මහාමුනෙ.

大牟尼，我等为诸比丘，作高下业，善发正愿。此业已作，乃生高贵家之前行。

5.

5.

‘‘තෙනෙව සුක්කමූලෙන, චොදිතා කම්මසම්පදා;

මානුසිකමතික්කන්තා, ජායිංසු ඛත්තියෙ කුලෙ.

由彼善根所驱动，为业成就所促使，超越人间境界，得生于刹帝利家族。

6.

6.

‘‘උප්පත්තෙ ච කතෙ කම්මෙ, ජාතියා වාපි එකතො;

පච්ඡිමෙ එකතො ජාතා, ඛත්තියා කුලසම්භවා.

于业之生起造作，以及于投生，我等皆共同。于此最后生，同为刹帝利族，亦共同出生。

7.

7.

‘‘රූපවතී භොගවතී, ලාභසක්කාරපූජිතා;

අන්තෙපුරෙ මහාවීර, දෙවානං විය නන්දනෙ.

貌美且富有，受利养恭敬；大雄，我等于内宫备受尊崇，如天人于欢喜园。

8.

8.

‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරම්හා, පබ්බජිම්හනගාරියං;

කතිපාහං උපාදාය, සබ්බා පත්තාම්හ නිබ්බුතිං.

厌离于家后，出家入无家；仅于数日内，我等皆证寂灭。

9.

9.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති බහූ අම්හෙ, සදා සක්කතපූජිතා.

衣袍与钵食，床座与汤药；众人皆供养，恒受敬与奉。

10.

10.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාම අනාසවා.

我等烦恼已焚烧，一切诸有已根除；如象断裂其系缚，我等安住于无漏。

11.

11.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我等之来访，诚然为善来，来到我佛前；三明已证得，佛陀之教诲，我等已奉行。

12.

12.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.280] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解，以及八解脱，六神通已亲证，佛陀之教诲已奉行。

ඉත්ථං සුදං යසවතීපමුඛානි ඛත්තියකඤ්ඤාභික්ඛුනියො අට්ඨාරසසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，以耶舍婆提（Yasavatī）为首的一万八千位刹帝利族少女比丘尼，在世尊面前诵说了这些偈颂。

යසවතීපමුඛඅට්ඨාරසභික්ඛුනීසහස්සාපදානං පඨමං.

以耶舍婆提为首的一万八千比丘尼之本行第一。

2. චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සඅපදානං

2. 八万四千比丘尼传

13.

13.

‘‘චුල්ලාසීතිසහස්සානි, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා ;

සුඛුමාලහත්ථපාදා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

大牟尼，八万四千众，生于婆罗门家，手足皆柔嫩，往昔于汝宫中而欢喜。

14.

14.

‘‘වෙස්සසුද්දකුලෙ ජාතා, දෙවා නාගා ච කින්නරා;

චාතුද්දීපා බහූ කඤ්ඤා, පුරෙ තුය්හං මහාමුනෙ.

大牟尼，生于吠舍、首陀家，以及天、龙、紧那罗，并有四洲众少女，往昔于汝宫中而欢喜。

15.

15.

‘‘කාචි පබ්බජිතා අත්ථි, සබ්බදස්සාවිනො හූ;

දෙවා ච කින්නරා නාගා, ඵුසිස්සන්ති අනාගතෙ.

有者已出家，于一切法皆得见；天、紧那罗、龙，将于未来触证涅槃。

16.

16.

‘‘අනුභොත්වා යසං සබ්බං, පත්වාන සබ්බසම්පදා;

තුම්හං පසාදං පටිලද්ධා, බුජ්ඣිස්සන්ති අනාගතෙ.

体验一切声誉，获得一切成就，得到对您的净信，他们将于未来觉悟。

17.

17.

‘‘අම්හෙ බ්‍රාහ්මණධීතා තු, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

පෙක්ඛතො නො මහාවීර, පාදෙ වන්දාම චක්ඛුම.

我等为婆罗门女，生于婆罗门家。大雄、具眼者，当您垂视我等时，我等敬拜您的双足。

18.

18.

‘‘උපහතා භවා සබ්බෙ, මූලතණ්හා සමූහතා;

සමුච්ඡින්නා අනුසයා, පුඤ්ඤසඞ්ඛාරදාලිතා.

一切有皆已摧毁，贪爱之根已拔除；诸随眠皆已断尽，福行亦已破除。

19.

19.

‘‘සමාධිගොචරා සබ්බා, සමාපත්තිවසී කතා;

ඣානෙන ධම්මරතියා, විහරිස්සාම නො සදා.

我等皆以定为行境，于诸等至已得自在；我等将恒常以禅那与法乐而安住。

20.

20.

‘‘භවනෙත්ති අවිජ්ජා ච, සඞ්ඛාරාපි ච ඛෙපිතා;

සුදුද්දසං පදං ගන්ත්වා, අනුජානාථ නායක.

导有之爱与无明，以及诸行皆已尽；我等欲往极难见之境，领导者，请允许我等。

21.

21.

‘‘උපකාරා මමං තුම්හෙ, දීඝරත්තං කතාවිනො;

චතුන්නං සංසයං ඡෙත්වා, සබ්බා ගච්ඡන්තු නිබ්බුතිං.

汝等于我长夜来，多所助益；斩断四众之疑，愿汝等皆趋寂灭。

22.

22.

‘‘වන්දිත්වා [Pg.281] මුනිනො පාදෙ, කත්වා ඉද්ධිවිකුබ්බනං;

කාචි දස්සෙන්ති ආලොකං, අන්ධකාරමථාපරා.

礼敬牟尼双足后，示现神通变化；有些示现光明，另些则示现黑暗。

23.

23.

‘‘දස්සෙන්ති චන්දසූරියෙ, සාගරඤ්ච සමච්ඡකං;

සිනෙරුං පරිභණ්ඩඤ්ච, දස්සෙන්ති පාරිඡත්තකං.

示现日月，以及有鱼的海洋；示现须弥山及周围群山，亦示现波利质多树。

24.

24.

‘‘තාවතිංසඤ්ච භවනං, යාමං දස්සෙන්ති ඉද්ධියා;

තුසිතං නිම්මිතෙ දෙවෙ, වසවත්තී මහිස්සරෙ.

以神通力示现忉利天、焰摩天、兜率天、化乐天、他化自在天。

25.

25.

‘‘බ්‍රහ්මානො කාචි දස්සෙන්ති, චඞ්කමඤ්ච මහාරහං;

බ්‍රහ්මවණ්ණඤ්ච මාපෙත්වා, ධම්මං දෙසෙන්ති සුඤ්ඤතං.

有些示现诸梵天，以及庄严经行处；或化现梵天之相，宣说空性之法。

26.

26.

‘‘නානාවිකුබ්බනං කත්වා, ඉද්ධිං දස්සිය සත්ථුනො;

දස්සයිංසු බලං සබ්බා, පාදෙ වන්දිංසු සත්ථුනො.

示现种种神通变化，于导师前展现实力；彼等皆已显其能，顶礼导师之双足。

27.

27.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොම, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොම මහාමුනෙ.

大牟尼，我等于诸神通、天耳界及他心智，皆已得自在。

28.

28.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාම, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我等知晓宿命，天眼已得清净；一切漏已灭尽，如今再无后有。

29.

29.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං අම්හං මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

大雄，我等于义、法、词、辩四无碍解之智，皆于您座前生起。

30.

30.

‘‘පුබ්බානං ලොකනාථානං, සඞ්ගමං නො නිදස්සිතං;

අධිකාරං බහුං අම්හං, තුය්හත්ථාය මහාමුනෙ.

大牟尼，您已为我等开示，曾会往昔世间怙；我等为您之故，已作诸多功德行。

31.

31.

‘‘යං අම්හෙහි කතං කම්මං, කුසලං සර තං මුනෙ;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පුඤ්ඤානුපචිතානි නො.

牟尼，我等所作诸善业，请您忆念；大雄，我等为您之故，已积集诸多福德。

32.

32.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, පදුමුත්තරො මහාමුනි;

පුරං හංසවතී නාම, සම්බුද්ධස්ස කුලාසයං.

十万劫前，有佛出世，号莲花上，乃大牟尼；其正觉者，家族住处，乃天鹅城。

33.

33.

‘‘ද්වාරෙන හංසවතියා, ගඞ්ගා සන්දති සබ්බදා;

උබ්බළ්හා නදියා භික්ඛූ, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

于天鹅城门边，恒河常年流淌；因河水暴涨，彼等比丘无法通行。

34.

34.

‘‘දිවසං ද්වෙ තයො චෙව, සත්තාහං මාසිකං තතො;

චතුමාසම්පි සම්පුණ්ණං, ගමනං න ලභන්ති තෙ.

两日、三日，乃至七日、一月，甚至整整四个月，他们都无法通行。

35.

35.

‘‘තදා අහු සත්තසාරො, ජටිලො නාම රට්ඨිකො;

ඔරුද්ධෙ භික්ඛවො දිස්වා, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි.

当时，菩萨是一位名叫结发（Jaṭila）的国王。他见到比丘们受困，便让人在恒河上建造了一座桥。

36.

36.

‘‘තදා [Pg.282] සතසහස්සෙහි, සෙතුං ගඞ්ගාය කාරයි;

සඞ්ඝස්ස ඔරිමෙ තීරෙ, විහාරඤ්ච අකාරයි.

那时，他斥资十万在恒河上建造了一座桥，并为了僧团在此岸建造了一座寺院。

37.

37.

‘‘ඉත්ථියො පුරිසා චෙව, උච්චනීචකුලානි ච;

තස්ස සෙතුං විහාරඤ්ච, සමභාගං අකංසු තෙ.

男男女女，以及高低种姓的家族，他们都平等地分担建造了那座桥和寺院。

38.

38.

‘‘අම්හෙ අඤ්ඤෙ ච මානුජා, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, නගරෙ ජනපදෙසු ච.

我们以及其他人们，以清净之心，在城市和乡村中，都成为了他（佛陀）法中的继承人。

39.

39.

‘‘ඉත්ථී පුමා කුමාරා ච, බහූ චෙව කුමාරිකා;

සෙතුනො ච විහාරස්ස, වාලුකා ආකිරිංසු තෙ.

妇女、男人、男童，以及许多女童，他们为桥梁和寺院遍撒沙土。

40.

40.

‘‘වීථිං සම්මජ්ජනං කත්වා, කදලීපුණ්ණඝටෙ ධජෙ;

ධූපං චුණ්ණඤ්ච මාලඤ්ච, කාරං කත්වාන සත්ථුනො.

清扫道路，摆设香蕉树、满瓶和旗幡，并以熏香、香粉和花环向导师表达崇敬。

41.

41.

‘‘සෙතුවිහාරෙ කාරෙත්වා, නිමන්තෙත්වා විනායකං;

මහාදානං දදිත්වාන, සම්බොධිං අභිපත්ථයිං.

在让人建好桥梁和寺院后，我邀请了导师，作了大布施，并发愿证得正觉。

42.

42.

‘‘පදුමුත්තරො මහාවීරො, තාරකො සබ්බපාණිනං;

අනුමොදනීයංකාසි, ජටිලස්ස මහාමුනි.

大雄莲花上佛（Padumuttara），一切众生的救度者，那位大牟尼对结发致以随喜的祝福。

43.

43.

‘‘‘සතසහස්සාතික්කන්තෙ, කප්පො හෙස්සති භද්දකො;

භවාභවෙනුභොත්වාන, පාපුණිස්සති බොධියං.

“过十万劫后，将有一个贤劫；（他）将经历一生又一生的轮回，最终证得菩提。

44.

44.

‘‘‘කාචි හත්ථපරිකම්මං, කතාවී නරනාරියො;

අනාගතම්හි අද්ධානෙ, සබ්බා හෙස්සන්ති සම්මුඛා’.

“所有参与了这劳作的男男女女，在未来之时，都将亲身得见于我。”

45.

45.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

උප්පන්නා දෙවභවනං, තුය්හං තා පරිචාරිකා.

以那业报，以及意愿与决意，我们投生于天宫，成为您的侍女。

46.

46.

‘‘දිබ්බසුඛං අසඞ්ඛියං, මානුසඤ්ච අසඞ්ඛියං;

තුය්හං තෙ පරිචාරෙම, සංසරිම්හ භවාභවෙ.

我们于生死轮回中流转，侍奉着您，享受了无量的天界之乐与人间之乐。

47.

47.

‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, සුකතං කම්මසම්පදං;

සුඛුමාලී මනුස්සානං, අථො දෙවපුරෙ වරෙ.

由于十万劫前所作的善业成就，我们在人间以及殊胜的天城中都身形娇嫩。

48.

48.

‘‘රූපභොගයසෙ චෙව, අථො කිත්තිඤ්ච සක්කතං ;

ලභාම සතතං සබ්බං, සුකතං කම්මසම්පදං.

由于善业的成就，我们总是能获得美貌、财富、随从，以及名望和尊敬。

49.

49.

‘‘පච්ඡිමෙ [Pg.283] භවෙ සම්පත්තෙ, ජාතාම්හ බ්‍රාහ්මණෙ කුලෙ;

සුඛුමාලහත්ථපාදා, සක්‍යපුත්තනිවෙසනෙ.

在此最后一生，我们生于婆罗门家，手足娇嫩，如今安住于释迦子（佛陀）的教法中。

50.

50.

‘‘සබ්බකාලම්පි පථවිං, න පස්සාම න ලඞ්කතං;

චික්ඛල්ලභූමිමසුචිං, න පස්සාම මහාමුනෙ.

大牟尼，我等在任何时候，都未曾见过未经庄严的土地，也未曾见过不净的泥泞之地。

51.

51.

‘‘අගාරං වසන්තෙ අම්හෙ, සක්කාරං සබ්බකාලිකං;

උපනෙන්ති සදා සබ්බං, පුබ්බකම්මඵලෙන නො.

因我等往昔业果，当我等住于家中时，众人恒常为我等带来一切恭敬供养。

52.

52.

‘‘අගාරං පජහිත්වාන, පබ්බජිත්වානගාරියං;

සංසාරපථනිත්ථිණ්ණා, වීතරාගා භවාමසෙ.

舍弃家庭，出家而入于无家，我等已渡轮回道，成为离贪之人。

53.

53.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

උපනෙන්ති සදා අම්හෙ, සහස්සානි තතො තතො.

从各处而来，成千上万（的众人），恒常为我等带来袈裟、饮食、医药与卧具。

54.

54.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා අම්හං…පෙ… විහරාම අනාසවා.

我等烦恼已被烧尽……我等安住于无漏。

55.

55.

‘‘ස්වාගතං වත නො ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我等真是善来……佛陀的教法已被奉行。

56.

56.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法已被奉行。

ඉත්ථං සුදං චතුරාසීතිබ්‍රාහ්මණකඤ්ඤාභික්ඛුනීසහස්සානි භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，据说八万四千位婆罗门少女出身的比丘尼，在世尊面前诵出了此等偈颂。

චතුරාසීතිභික්ඛුනීසහස්සාපදානං දුතියං.

八万四千比丘尼传第二

3. උප්පලදායිකාථෙරීඅපදානං

3. 优钵罗花施者长老尼传

57.

57.

‘‘නගරෙ අරුණවතියා, අරුණො නාම ඛත්තියො;

තස්ස රඤ්ඤො අහුං භරියා, එකජ්ඣං චාරයාමහං.

在阿卢那婆提城(Aruṇavatī)，有刹帝利王名阿卢那(Aruṇa)。我曾是彼王之妻，与他一同生活。

58.

58.

‘‘රහොගතා නිසීදිත්වා, එවං චින්තෙසහං තදා;

‘කුසලං මෙ කතං නත්ථි, ආදාය ගමියං මම.

当时，我到静处坐下，如是思惟：“我未曾造作任何能随身带走的善业。”

59.

59.

‘‘‘මහාභිතාපං කටුකං, ඝොරරූපං සුදාරුණං;

නිරයං නූන ගච්ඡාමි, එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො’.

“我必将去往那剧烈、苦痛、恐怖、残酷的地狱，于此我毫无疑问。”

60.

60.

‘‘එවාහං [Pg.284] චින්තයිත්වාන, පහංසෙත්වාන මානසං;

රාජානං උපගන්ත්වාන, ඉදං වචනමබ්‍රවිං.

我如是思惟后，令心欣喜，便去到国王面前，说了此番话。

61.

61.

‘‘‘ඉත්ථී නාම මයං දෙව, පුරිසානිත්තරා අහු ;

එකං මෙ සමණං දෙහි, භොජයිස්සාමි ඛත්තිය’.

“陛下，我等名为女人，低于男人；刹帝利啊，请给我一位沙门，我将供养他。”

62.

62.

‘‘අදාසි මෙ තදා රාජා, සමණං භාවිතින්ද්‍රියං;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, පරමන්නෙන පූරයිං.

那时，国王给了我一位诸根调伏的沙门。我接过他的钵，以最上等之食将之装满。

63.

63.

‘‘පූරෙත්වා පරමං අන්නං, සහ සුගන්ධලෙපනං;

මහාචෙලෙන ඡාදිත්වා, අදාසිං තුට්ඨමානසා.

以最上等之食装满（钵），连同芬芳涂香，再以大布覆盖，我心怀喜悦地布施。

64.

64.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善行，以及思与愿，舍弃人身后，我往生忉利天。

65.

65.

‘‘සහස්සදෙවරාජූනං, මහෙසිත්තමකාරයිං;

සහස්සචක්කවත්තීනං, මහෙසිත්තමකාරයිං.

我曾为一千天王之后，亦曾为一千转轮王之后。

66.

66.

‘‘පදෙසරජ්ජං විපුලං, ගණනාතො අසඞ්ඛියං;

නානාවිධං බහුං අඤ්ඤං, තස්ස කම්මඵලං තතො.

广大的地方王权，其数不可胜计，以及其他种种众多福报，皆是彼业之果。

67.

67.

‘‘උප්පලස්සෙව මෙ වණ්ණො, අභිරූපා සුදස්සනා;

ඉත්ථිසබ්බඞ්ගසම්පන්නා, අභිජාතා ජුතින්ධරා.

我的肤色如青莲，形貌优美善见；具足女性一切相好，出身高贵且光芒四射。

68.

68.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අජායිං සාකියෙ කුලෙ;

නාරීසහස්සපාමොක්ඛා, සුද්ධොදනසුතස්සහං.

于此最后有，我生释迦族；为净饭王之子妇，千女之中居首。

69.

69.

‘‘නිබ්බින්දිත්වා අගාරෙහං, පබ්බජිං අනගාරියං;

සත්තමීරත්තිසම්පත්තා, චතුසච්චමපාපුණිං.

厌离于在家，出家入无家；于第七夜时，我证得四谛。

70.

70.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

පරිමෙතුං න සක්කොමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

衣袍、钵食、医药与卧具，我无法计量其数；此乃布施饮食之果报。

71.

71.

‘‘යං මය්හං පූරිතං කම්මං, කුසලං සරසෙ මුනි;

තුය්හත්ථාය මහාවීර, පරිචත්තං බහුං මයා.

我所圆满诸善业，牟尼，愿您忆念之；大雄，我为您之故，已作广大之舍离。

72.

72.

‘‘එකත්තිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං දානමදදිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

三十一劫前，我于彼时行布施；我不知有恶趣，此乃布施饮食之果。

73.

73.

‘‘ද්වෙ [Pg.285] ගතියො පජානාමි, දෙවත්තං අථ මානුසං;

අඤ්ඤං ගතිං න ජානාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

我只知两种趣，天界以及人间；我不知有其他趣，此乃布施饮食之果报。

74.

74.

‘‘උච්චෙ කුලෙ පජායාමි, මහාසාලෙ මහද්ධනෙ;

අඤ්ඤෙ කුලෙ න ජායාමි, පිණ්ඩපාතස්සිදං ඵලං.

我生于高贵家族，大富大贵之家；我不生于其他家族，此乃布施饮食之果。

75.

75.

‘‘භවාභවෙ සංසරිත්වා, සුක්කමූලෙන චොදිතා;

අමනාපං න පස්සාමි, සොමනස්සකතං ඵලං.

于诸有中轮回时，为善业根本所驱；我未曾见不悦意，此乃欣喜行善之果。

76.

76.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

我于诸神通自在，亦于天耳界自在；大牟尼啊，我于他心智也得自在。

77.

77.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我知晓宿命，天眼已清净；所有诸漏已尽，今已无后有。

78.

78.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

于义、于法、于词，以及于辩才；大雄啊，我的智慧，于您座前生起。

79.

79.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我的烦恼已被烧尽……我安住于无漏。

80.

80.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我善来哉……佛陀的教法我已奉行。

81.

81.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

ඉත්ථං සුදං උප්පලදායිකා භික්ඛුනී භගවතො සම්මුඛා ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

确实如此，名为青莲施者的比丘尼在世尊面前诵说了这些偈颂。

උප්පලදායිකාථෙරියාපදානං තතියං.

青莲施者长老尼本行第三。

4. සිඞ්ගාලමාතුථෙරීඅපදානං

4. 信伽罗母长老尼本行

82.

82.

‘‘පදුමුත්තරො නාම ජිනො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

ඉතො සතසහස්සම්හි, කප්පෙ උප්පජ්ජි නායකො.

“名为莲华上（Padumuttara）之胜者，已达诸法之彼岸；于此十万劫时，彼引导者出兴于世。

83.

83.

‘‘තදාහං හංසවතියං, ජාතාමච්චකුලෙ අහුං;

නානාරතනපජ්ජොතෙ, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහද්ධනෙ.

“彼时我于天鹅城（Haṃsavatī），生于大臣之家；其城众宝辉煌，丰饶繁荣，财富巨大。

84.

84.

‘‘පිතුනා සහ ගන්ත්වාන, මහාජනපුරක්ඛතා;

ධම්මං බුද්ධස්ස සුත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

“我与父亲同行，为众人所拥戴；听闻佛陀之法后，出家过无家生活。

85.

85.

‘‘පබ්බජිත්වාන [Pg.286] කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයිං;

වචීදුච්චරිතං හිත්වා, ආජීවං පරිසොධයිං.

“出家之后，我远离身恶业；舍离语恶行，清净我的生计。

86.

86.

‘‘බුද්ධෙ පසන්නා ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා;

සද්ධම්මස්සවනෙ යුත්තා, බුද්ධදස්සනලාලසා.

“于佛与法具净信，于僧伽则深敬重；致力于听闻正法，并渴望得见佛陀。

87.

87.

‘‘අග්ගං සද්ධාධිමුත්තානං, අස්සොසිං භික්ඛුනිං තදා;

තං ඨානං පත්ථයිත්වාන, තිස්සො සික්ඛා අපූරයිං.

“彼时我闻一比丘尼，为诸信解者中第一；我即祈愿获得彼地位，并圆满修习三学。

88.

88.

‘‘තතො මං සුගතො ආහ, කරුණානුගතාසයො;

‘යස්ස සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා;

සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං.

“于是善逝，心怀慈悲，对我说道：“若人于如来有不动摇、善安住的信心，且其戒行美好，为圣者所爱、所赞叹，

89.

89.

‘‘‘සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි, උජුභූතඤ්ච දස්සනං;

අදලිද්දොති තං ආහු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං.

“于僧伽有净信，且见解正直，人们称他为不贫穷者，其生命并非空过。

90.

90.

‘‘‘තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං;

අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධාන සාසනං’.

“是故智者当忆念诸佛之教，致力于信、戒、净信与见法。”

91.

91.

‘‘තං සුත්වාහං පමුදිතා, අපුච්ඡිං පණිධිං මම;

තදා අනොමො අමිතො, බ්‍යාකරිත්ථ විනායකො;

‘බුද්ධෙ පසන්නා කල්‍යාණී, ලච්ඡසෙ තං සුපත්ථිතං.

“闻此我心大欢喜，便问起我的誓愿；彼时无劣、无量之引导者为我授记：“善女子，你对佛陀有净信，你将获得你所善愿的。”

92.

92.

‘‘‘සතසහස්සිතො කප්පෙ, ඔක්කාකකුලසම්භවො;

ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.

“十万劫后，将有一位导师出现于世，他出身于奥嘎咖（Okkāka）王族，族姓为乔达摩（Gotama）。

93.

93.

‘‘‘තස්ස ධම්මෙසු දායාදා, ඔරසා ධම්මනිම්මිතා;

සිඞ්ගාලකස්ස මාතාති, හෙස්සති සත්ථු සාවිකා’.

“她将是其法之继承人，法所化生之亲子；名为信伽罗迦（Siṅgālaka）之母，将成导师之女弟子。”

94.

94.

‘‘තං සුත්වා මුදිතා හුත්වා, යාවජීවං තදා ජිනං;

මෙත්තචිත්තා පරිචරිං, පටිපත්තීහි නායකං.

“闻此授记心欢喜，自彼时至寿尽，我以慈心与行持，奉事胜者引导者。”

95.

95.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

“以此善行之业，以及意愿与誓愿；舍弃此人身后，我往生忉利天。

96.

96.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ.

“如今于此最后有，在最上城王舍城（Giribbaja）；我生于富裕长者家，其家积聚大珍宝。”

97.

97.

‘‘පුත්තො [Pg.287] සිඞ්ගාලකො නාම, මමාසි විපථෙ රතො;

දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දො, දිසාපූජනතප්පරො.

“我子名尸迦罗(Siṅgālaka)，喜好行于邪道；陷入邪见之林，热衷于礼拜诸方。”

98.

98.

‘‘නානාදිසා නමස්සන්තං, පිණ්ඩාය නගරං වජං;

තං දිස්වා ඔවදී බුද්ධො, මග්ගෙ ඨත්වා විනායකො.

“佛陀为乞食入城，见彼礼拜各方；调御者立于道上，对其加以教诫。”

99.

99.

‘‘තස්ස දෙසයතො ධම්මං, පනාදො විම්හයො අහු;

ද්වෙකොටිනරනාරීනං, ධම්මාභිසමයො අහු.

“彼为说法时，法音甚奇妙；二俱胝男女，皆得法现观。”

100.

100.

‘‘තදාහං පරිසං ගන්ත්වා, සුත්වා සුගතභාසිතං;

සොතාපත්තිඵලං පත්තා, පබ්බජිං අනගාරියං.

“彼时我往诣会众，听闻善逝所说法；证得须陀洹果后，出家而入无家。”

101.

101.

‘‘න චිරෙනෙව කාලෙන, බුද්ධදස්සනලාලසා;

අනුස්සතිං තං භාවෙත්වා, අරහත්තමපාපුණිං.

“未久，我因渴望得见佛陀，修习彼佛随念，证得阿罗汉果。”

102.

102.

‘‘දස්සනත්ථාය බුද්ධස්ස, සබ්බදා ච වජාමහං;

අතිත්තායෙව පස්සාමි, රූපං නයනනන්දනං.

“为得见佛陀，我恒常前往；于悦目色身，观之无厌足。”

103.

103.

‘‘සබ්බපාරමිසම්භූතං, ලක්ඛීනිලයනං වරං;

රූපං සබ්බසුභාකිණ්ණං, අතිත්තා විහරාමහං.

“一切波罗蜜所生，吉祥之绝佳住处，遍满一切善妙色，我住于观无厌足。”

104.

104.

‘‘ජිනො තස්මිං ගුණෙ තුට්ඨො, එතදග්ගෙ ඨපෙසි මං;

සිඞ්ගාලකස්ස යා මාතා, අග්ගා සද්ධාධිමුත්තිකා.

“胜者悦此德，置我于第一：尸迦罗之母，信胜解第一。”

105.

105.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනි.

“我于诸神变自在，亦于天耳界自在；大牟尼啊，我于他心智自在。”

106.

106.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“我知宿住，天眼已清净；诸漏皆已尽，今后无再生。”

107.

107.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

“大雄，于您座前，我已生起智；通达义、法、词，以及于辩才。”

108.

108.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

“我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。”

109.

109.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“我实为善来……佛陀教已成。”

110.

110.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

ඉත්ථං සුදං සිඞ්ගාලමාතා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

“如是，尸迦罗母(Siṅgālamātā)比丘尼诵说此等偈颂。”

සිඞ්ගාලමාතුථෙරියාපදානං චතුත්ථං.

尸迦罗母长老尼《本行》第四

5. සුක්කාථෙරීඅපදානං

5. 须迦长老尼本行

111.

111.

‘‘එකනවුතිතො [Pg.288] කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මවිපස්සකො.

“九十一劫前，有名毗婆尸导师；容姿甚美妙，遍见一切法。”

112.

112.

‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ජාතා අඤ්ඤතරෙ කුලෙ;

ධම්මං සුත්වාන මුනිනො, පබ්බජිං අනගාරියං.

“彼时我于槃头末帝城(Bandhumatī)，生于某一家族；听闻牟尼之法后，出家而入无家。”

113.

113.

‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, පටිභානවතී තථා;

විචිත්තකථිකා චාපි, ජිනසාසනකාරිකා.

“我曾多闻能持法，亦具辩才善说法，奉行胜者之教诫。”

114.

114.

‘‘තදා ධම්මකථං කත්වා, හිතාය ජනතං බහුං ;

තතො චුතාහං තුසිතං, උපපන්නා යසස්සිනී.

尔时我为众多人之利益而说法，自彼处死后，具足声誉，生于兜率天。

115.

115.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී විය සිඛී ජිනො;

තපන්තො යසසා ලොකෙ, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

从此去三十一劫，有胜者名尸弃(Sikhī)，乃说法者中最胜，以声誉照耀世间，犹如火焰般炽盛，出现于世。

116.

116.

‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, බුද්ධසාසනකොවිදා;

ජොතෙත්වා ජිනවාක්‍යානි, තතොපි තිදිවං ගතා.

尔时我亦出家，精通佛陀教法，光显胜者之言后，亦自彼处生天界。

117.

117.

‘‘එකතිංසෙව කප්පම්හි, වෙස්සභූ නාම නායකො;

උප්පජ්ජිත්ථ මහාඤාණී, තදාපි ච තථෙවහං.

亦于三十一劫，有导师名毗舍浮，乃大智者出世。尔时我亦复如是。

118.

118.

‘‘පබ්බජිත්වා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං;

ගන්ත්වා මරුපුරං රම්මං, අනුභොසිං මහාසුඛං.

我出家而持正法，光显胜者之教法，往诣悦意天城后，享受了极大安乐。

119.

119.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, කකුසන්ධො ජිනුත්තමො;

උප්පජ්ජි නරසරණො, තදාපි ච තථෙවහං.

于此贤劫中，最胜胜者拘留孙，人天之归依处，出现于世间。尔时我亦复如是。

120.

120.

‘‘පබ්බජිත්වා මුනිමතං, ජොතයිත්වා යථායුකං;

තතො චුතාහං තිදිවං, අගං සභවනං යථා.

我出家奉行牟尼之教，尽寿光显其法。自彼处死后，我往生天界，犹如返回自家。

121.

121.

‘‘ඉමස්මිංයෙව කප්පම්හි, කොණාගමනනායකො;

උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො අමතඞ්ගතො.

亦于此贤劫，导师拘那含牟尼，世间之归依，离尘达不死，出现于世间。

122.

122.

‘‘තදාපි පබ්බජිත්වාන, සාසනෙ තස්ස තාදිනො;

බහුස්සුතා ධම්මධරා, ජොතයිං ජිනසාසනං.

尔时我亦出家，于彼如是者教法中，博学多闻而持法，光显胜者之教法。

123.

123.

‘‘ඉමස්මිංයෙව [Pg.289] කප්පම්හි, කස්සපො මුනිමුත්තමො;

උප්පජ්ජි ලොකසරණො, අරණො මරණන්තගූ.

亦于此贤劫，迦叶牟尼中至尊，世间之归依，离尘尽生死，出现于世间。

124.

124.

‘‘තස්සාපි නරවීරස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

පරියාපුටසද්ධම්මා, පරිපුච්ඡාවිසාරදා.

于彼人中雄者教法中，我亦出家，遍学正法，于诘问中得无畏。

125.

125.

‘‘සුසීලා ලජ්ජිනී චෙව, තීසු සික්ඛාසු කොවිදා;

බහුං ධම්මකථං කත්වා, යාවජීවං මහාමුනෙ.

大牟尼！我善持戒，具足惭愧，且精通三学。我尽其一生，广说众多正法。

126.

126.

‘‘තෙන කම්මවිපාකෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

由彼业异熟，以及思与愿，我舍弃人身，得生忉利天。

127.

127.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ජාතා සෙට්ඨිකුලෙ ඵීතෙ, මහාරතනසඤ්චයෙ.

如今于最后有，我生于最胜之城王舍城，一个富饶丰裕、积聚众多珍宝的长者之家。

128.

128.

‘‘යදා භික්ඛුසහස්සෙන, පරිවුතො ලොකනායකො;

උපාගමි රාජගහං, සහස්සක්ඛෙන වණ්ණිතො.

尔时，世间导师为千比丘围绕，往诣王舍城，并为帝释天主所赞叹。

129.

129.

‘‘‘දන්තො දන්තෙහි සහ පුරාණජටිලෙහි, විප්පමුත්තො විප්පමුත්තෙහි;

සිඞ්ගීනික්ඛසවණ්ණො, රාජගහං පාවිසි භගවා’.

“世尊已调御、已解脱，身色如纯金，与诸已调御、已解脱的古昔结发仙人，一同进入王舍城。”

130.

130.

‘‘දිස්වා බුද්ධානුභාවං තං, සුත්වාව ගුණසඤ්චයං;

බුද්ධෙ චිත්තං පසාදෙත්වා, පූජයිං තං යථාබලං.

我得见佛陀之威力，听闻其功德总集，于佛生起清净信，尽己所能供养彼。

131.

131.

‘‘අපරෙන ච කාලෙන, ධම්මදින්නාය සන්තිකෙ;

අගාරා නික්ඛමිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

此后，我于法施(Dhammadinnā)比丘尼处，舍家出家。

132.

132.

‘‘කෙසෙසු ඡිජ්ජමානෙසු, කිලෙසෙ ඣාපයිං අහං;

උග්ගහිං සාසනං සබ්බං, පබ්බජිත්වාචිරෙනහං.

当头发被剃除时，我焚尽诸烦恼。出家后不久，我即掌握了所有教法。

133.

133.

‘‘තතො ධම්මමදෙසෙසිං, මහාජනසමාගමෙ;

ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, ධම්මාභිසමයො අහු.

此后，我于大众集会中说法。当法被宣说时，即有法之现观。

134.

134.

‘‘නෙකපාණසහස්සානං, තං විදිත්වාතිවිම්හිතො;

අභිප්පසන්නො මෙ යක්ඛො, භමිත්වාන ගිරිබ්බජං.

有夜叉知悉数千众生证法，大为惊奇，于我心生净信，周行于王舍城(Giribbaja)。

135.

135.

‘‘කිං මෙ කතා රාජගහෙ මනුස්සා, මධුං පීතාව අච්ඡරෙ;

යෙ සුක්කං න උපාසන්ති, දෙසෙන්තිං අමතං පදං.

王舍城(Rājagaha)中人何为？彼等如饮蜜而住，竟不亲近宣说不死句的须迦(Sukkā)！

136.

136.

‘‘තඤ්ච [Pg.290] අප්පටිවානීයං, අසෙචනකමොජවං;

පිවන්ති මඤ්ඤෙ සප්පඤ්ඤා, වලාහකමිවද්ධගූ.

我思有智者，饮彼无退转、无杂、具精华之法，犹如旅人饮云雨。

137.

137.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼啊，我于诸神通自在，于天耳界自在，于他心智亦得自在。

138.

138.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我知宿命，天眼已清净。诸漏已尽，今更无后有。

139.

139.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

大雄啊，我于义、法、词、辩之智，已于您面前生起。

140.

140.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

141.

141.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我乃善来哉……我已奉行佛陀之教法。

142.

142.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……我已奉行佛陀之教法。

ඉත්ථං සුදං සුක්කා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，须迦(Sukkā)比丘尼诵此等偈。

සුක්කාථෙරියාපදානං පඤ්චමං.

须迦长老尼传第五

පඤ්චමං භාණවාරං.

第五诵品

6. අභිරූපනන්දාථෙරීඅපදානං

6. 美难达长老尼传

143.

143.

‘‘එකනවුතිතො කප්පෙ, විපස්සී නාම නායකො;

උප්පජ්ජි චාරුදස්සනො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා.

于九十一劫前，有名为毗婆尸(Vipassī)之导师出世，其容貌俊美，于一切法具足眼。

144.

144.

‘‘තදාහං බන්ධුමතියං, ඉද්ධෙ ඵීතෙ මහාකුලෙ;

ජාතා සුරූපා දයිතා, පූජනීයා ජනස්ස ච.

当时在槃头摩帝(Bandhumatī)城，我生于富裕、丰饶、高贵之家；容貌美丽，为众人所爱戴、所尊敬。

145.

145.

‘‘උපගන්ත්වා මහාවීරං, විපස්සිං ලොකනායකං;

ධම්මං සුණිත්වා සරණං, උපෙසිං නරනායකං.

我走近大雄、世间导师毗婆尸(Vipassī)，听闻正法后，即皈依人中之导。

146.

146.

‘‘සීලෙසු සංවුතා හුත්වා, නිබ්බුතෙ ච නරුත්තමෙ;

ධාතුථූපස්ස උපරි, සොණ්ණච්ඡත්තමපූජයිං.

我于诸戒善守护，于人中尊入灭后，在其舍利塔之上，供养了一把金伞。

147.

147.

‘‘මුත්තචාගා සීලවතී, යාවජීවං තතො චුතා;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගා අහං.

我终生乐施具戒，自彼处死，舍离人身后，即往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

148.

148.

‘‘තදා [Pg.291] දසහි ඨානෙහි, අධිභොත්වාන සෙසකෙ ;

රූපසද්දෙහි ගන්ධෙහි, රසෙහි ඵුසනෙහි ච.

那时我以十事，超越其余诸天；于色、声、香、味、触，

149.

149.

‘‘ආයුනාපි ච වණ්ණෙන, සුඛෙන යසසාපි ච;

තථෙවාධිපතෙය්‍යෙන, අධිගය්හ විරොචහං.

亦于寿命、美貌、快乐、声誉，以及主权，我超越他们而闪耀。

150.

150.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතාහං කපිලව්හයෙ;

ධීතා ඛෙමකසක්කස්ස, නන්දා නාමාති විස්සුතා.

如今于此最后生，我生于迦毗罗卫，为安稳释迦王之女，以难陀之名而闻名。

151.

151.

‘‘අභිරූපසම්පදම්පි, අහු මෙ කන්තිසූචකං;

යදාහං යොබ්බනප්පත්තා, රූපලාවඤ්ඤභූසිතා.

我具足圆满美貌，风采可爱动人；当我到达青春期，为美貌魅力庄严。

152.

152.

‘‘තදා මත්ථෙ සක්‍යානං, විවාදො සුමහා අහු;

පබ්බාජෙසි තතො තාතො, මා සක්‍යා විනස්සිංසුති.

那时因我之故，释迦族间起了极大的争执；于是父亲为免释迦族毁灭，便让我出家。

153.

153.

‘‘පබ්බජිත්වා තථාගතං, රූපදෙස්සිං නරුත්තමං;

සුත්වාන නොපගච්ඡාමි, මම රූපෙන ගබ්බිතා.

我虽已出家，但听闻人中至尊呵责色身，因我慢于自身美貌，故不愿去亲近他。

154.

154.

‘‘ඔවාදම්පි න ගච්ඡාමි, බුද්ධදස්සනභීරුතා;

තදා ජිනො උපායෙන, උපනෙත්වා සසන්තිකං.

我亦不往受教诲，因害怕得见佛陀。那时胜者用善巧，将我引至其面前。

155.

155.

‘‘තිස්සිත්ථියො නිදස්සෙසි, ඉද්ධියා මග්ගකොවිදො;

අච්ඡරාරූපසදිසං, තරුණිං ජරිතං මතං.

精通圣道者以神通，示现三位女子：一位貌如天女的少女，一位老妇，以及一具死尸。

156.

156.

‘‘තායො දිස්වා සුසංවිග්ගා, විරත්තාසෙ කළෙවරෙ;

අට්ඨාසිං භවනිබ්බින්දා, තදා මං ආහ නායකො.

见此景象我心惊，于自身躯生厌离；我厌离于有而住，那时导师对我说：

157.

157.

‘‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

“难陀，观此身，病苦、不净、腐朽，涌出流漏，为愚人所喜爱。

158.

158.

‘‘‘අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං.

“当修不净想，令心专注且安定；此身亦如彼，彼身亦如此。

159.

159.

‘‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;

තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ වච්ඡසි’.

“如是日夜不懈地审视此身，你将以自己的智慧，彻底洞察而安住。”

160.

160.

‘‘තස්සා [Pg.292] මෙ අප්පමත්තාය, විචරන්තියා යොනිසො;

යථාභූතං අයං කායො, දිට්ඨො සන්තරබාහිරො.

我精勤不放逸，如理作意而住；此身之内与外，皆被如实照见。

161.

161.

‘‘අථ නිබ්බින්දහං කායෙ, අජ්ඣත්තඤ්ච විරජ්ජහං;

අප්පමත්තා විසංයුත්තා, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා.

于是我对身生厌离，内心亦已离贪着；我勤勉不懈，解脱束缚，寂静而得涅槃。

162.

162.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼啊，我于诸神通自在，于天耳界自在，于他心智亦得自在。

163.

163.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我彻知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今已无后有。

164.

164.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

大雄啊，于义、法、词、辩才，我的智慧已在您座前生起。

165.

165.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

166.

166.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善哉我此来……佛陀之教已奉行。

167.

167.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已奉行。

ඉත්ථං සුදං අභිරූපනන්දා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，美难达比丘尼诵此诸偈颂。

අභිරූපනන්දාථෙරියාපදානං ඡට්ඨං.

美难达长老尼本行传第六。

7. අඩ්ඪකාසිථෙරීඅපදානං

7. 半迦尸长老尼本行传

168.

168.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，梵天之亲族，具大有名声，名为迦叶者，言说者中胜，出现于世间。

169.

169.

‘‘තදාහං පබ්බජිත්වාන, තස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ;

සංවුතා පාතිමොක්ඛම්හි, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු.

彼时我出家，于彼佛教法，守护波罗提木叉，及于五根中。

170.

170.

‘‘මත්තඤ්ඤුනී ච අසනෙ, යුත්තා ජාගරියෙපි ච;

වසන්තී යුත්තයොගාහං, භික්ඛුනිං විගතාසවං.

有一位比丘尼，饮食知量，勤于警寤，安住于修行，已断尽诸漏。

171.

171.

‘‘අක්කොසිං දුට්ඨචිත්තාහං, ගණිකෙති භණිං තදා;

තෙන පාපෙන කම්මෙන, නිරයම්හි අපච්චිසං.

我心怀恶意辱骂她，当时称她为“妓女”。因那恶业，我在地狱中被烧煮。

172.

172.

‘‘තෙන [Pg.293] කම්මාවසෙසෙන, අජායිං ගණිකාකුලෙ;

බහුසොව පරාධීනා, පච්ඡිමාය ච ජාතියං.

因那业的余报，我多次生于妓女之家，身不由己，乃至此最后一生。

173.

173.

‘‘කාසීසු සෙට්ඨිකුලජා, බ්‍රහ්මචාරීබලෙනහං;

අච්ඡරා විය දෙවෙසු, අහොසිං රූපසම්පදා.

我因梵行之威力，生于迦尸长者家，容貌具足，犹如天界之天女。

174.

174.

‘‘දිස්වාන දස්සනීයං මං, ගිරිබ්බජපුරුත්තමෙ;

ගණිකත්තෙ නිවෙසෙසුං, අක්කොසනබලෙන මෙ.

众人见我容貌美丽，于最胜之王舍城中，因我往昔辱骂之业力，他们置我为妓女。

175.

175.

‘‘සාහං සුත්වාන සද්ධම්මං, බුද්ධසෙට්ඨෙන දෙසිතං;

පුබ්බවාසනසම්පන්නා, පබ්බජිං අනගාරියං.

我聆听最胜佛陀所宣说的正法，因宿世善愿具足，出家而入无家生活。

176.

176.

‘‘තදූපසම්පදත්ථාය, ගච්ඡන්තී ජිනසන්තිකං;

මග්ගෙ ධුත්තෙ ඨිතෙ සුත්වා, ලභිං දූතොපසම්පදං.

为求具足戒，我前往胜者之处；途中听闻有恶人，遂获得使者所传的具足戒。

177.

177.

‘‘සබ්බකම්මං පරික්ඛීණං, පුඤ්ඤං පාපං තථෙව ච;

සබ්බසංසාරමුත්තිණ්ණා, ගණිකත්තඤ්ච ඛෙපිතං.

一切善业与恶业，皆已灭尽；我已渡过一切轮回，妓女之身份亦已断除。

178.

178.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼，我于诸神通、天耳界、以及他心智，皆得自在。

179.

179.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我彻知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今已无后有。

180.

180.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මම මහාවීර, උප්පන්නං තව සන්තිකෙ.

大雄，于义、法、词、辩才，我的智慧已在您座前生起。

181.

181.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

182.

182.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我此来善哉……佛之教已行。

183.

183.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛之教已行。

ඉත්ථං සුදං අඩ්ඪකාසි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，半迦尸比丘尼诵说此等偈颂。

අඩ්ඪකාසිථෙරියාපදානං සත්තමං.

半迦尸长老尼传第七。

8. පුණ්ණිකාථෙරීඅපදානං

8. 奔尼迦长老尼传

184.

184.

‘‘විපස්සිනො භගවතො, සිඛිනො වෙස්සභුස්ස ච;

කකුසන්ධස්ස මුනිනො, කොණාගමනතාදිනො.

毗婆尸世尊，尸弃与毗舍浮，拘留孙牟尼，如是者拘那含牟尼。

185.

185.

‘‘කස්සපස්ස [Pg.294] ච බුද්ධස්ස, පබ්බජිත්වාන සාසනෙ;

භික්ඛුනී සීලසම්පන්නා, නිපකා සංවුතින්ද්‍රියා.

于迦叶佛之教法中出家，我曾为具戒、审慎、守护根门之比丘尼。

186.

186.

‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, ධම්මත්ථපටිපුච්ඡිකා;

උග්ගහෙතා ච ධම්මානං, සොතා පයිරුපාසිතා.

我曾多闻持法，请教法与义，习法、闻法、亲近师长。

187.

187.

‘‘දෙසෙන්තී ජනමජ්ඣෙහං, අහොසිං ජිනසාසනෙ;

බාහුසච්චෙන තෙනාහං, පෙසලා අතිමඤ්ඤිසං.

我于胜者教法中，在众人间而说法；因我博学多闻，遂轻慢贤善比丘尼。

188.

188.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, සාවත්ථියං පුරුත්තමෙ;

අනාථපිණ්ඩිනො ගෙහෙ, ජාතාහං කුම්භදාසියා.

如今在此最后生，于最胜城舍卫城，我生于给孤独长者家，为一汲水婢女。

189.

189.

‘‘ගතා උදකහාරියං, සොත්ථියං දිජමද්දසං;

සීතට්ටං තොයමජ්ඣම්හි, තං දිස්වා ඉදමබ්‍රවිං.

我为取水而去，见一诵吠陀之婆罗门，为寒所苦，立于水中。见彼已，我作是言：

190.

190.

‘‘‘උදහාරී අහං සීතෙ, සදා උදකමොතරිං;

අය්‍යානං දණ්ඩභයභීතා, වාචාදොසභයට්ටිතා.

“我为汲水婢，寒时常入水；因畏主人杖罚，亦惧斥责之言。”

191.

191.

‘‘‘කස්ස බ්‍රාහ්මණ ත්වං භීතො, සදා උදකමොතරි;

වෙධමානෙහි ගත්තෙහි, සීතං වෙදයසෙ භුසං’.

“婆罗门，汝畏惧何人，恒常入水中？肢体颤抖，感受剧烈寒冷。”

192.

192.

‘‘‘ජානන්තී වත මං භොති, පුණ්ණිකෙ පරිපුච්ඡසි;

කරොන්තං කුසලං කම්මං, රුන්ධන්තං කතපාපකං.

“贤女奔尼迦，汝实知而问，我正行善业，以阻已作之恶。”

193.

193.

‘‘‘යො චෙ වුඩ්ඪො දහරො වා, පාපකම්මං පකුබ්බති;

දකාභිසිඤ්චනා සොපි, පාපකම්මා පමුච්චති’.

“无论是年老或年轻，任何人若造作恶业，经由水沐浴，亦能从恶业中解脱。”

194.

194.

‘‘උත්තරන්තස්ස අක්ඛාසිං, ධම්මත්ථසංහිතං පදං;

තඤ්ච සුත්වා ස සංවිග්ගො, පබ්බජිත්වාරහා අහු.

待其出水时，我为说法语，彼闻心警悟，出家成罗汉。

195.

195.

‘‘පූරෙන්තී ඌනකසතං, ජාතා දාසිකුලෙ යතො;

තතො පුණ්ණාති නාමං මෙ, භුජිස්සං මං අකංසු තෙ.

因我补足百数而生于奴仆之家，故我得名“奔尼迦”，主人们亦使我成为自由人。

196.

196.

‘‘සෙට්ඨිං තතොනුජානෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං;

න චිරෙනෙව කාලෙන, අරහත්තමපාපුණිං.

其后得长者应允，我出家而过无家生活；不久之后，我即证得阿罗汉果。

197.

197.

‘‘ඉද්ධීසු [Pg.295] ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼，我于诸神通、清净天耳界及他心智，皆得自在。

198.

198.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我彻知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今已无后有。

199.

199.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

因最胜佛陀之力，我于义、法、辞，以及辩才之智，无垢而清净。

200.

200.

‘‘භාවනාය මහාපඤ්ඤා, සුතෙනෙව සුතාවිනී;

මානෙන නීචකුලජා, න හි කම්මං විනස්සති.

由修习而有大智慧，由听闻而为多闻者；由我慢而生于下贱之家，业实不消失。

201.

201.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

202.

202.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

善哉我此来……佛陀之教已奉行。

203.

203.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀之教已奉行。

ඉත්ථං සුදං පුණ්ණිකා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，据说普尼迦(Puṇṇikā)比丘尼诵此诸偈。

පුණ්ණිකාථෙරියාපදානං අට්ඨමං.

普尼迦长老尼本行第八。

9. අම්බපාලිථෙරීඅපදානං

9. 庵婆波利长老尼本行

204.

204.

‘‘යො රංසිඵුසිතාවෙළො, ඵුස්සො නාම මහාමුනි;

තස්සාහං භගිනී ආසිං, අජායිං ඛත්තියෙ කුලෙ.

有名为弗沙(Phussa)之大牟尼，其身光芒所触；我曾为其妹，生于刹帝利族。

205.

205.

‘‘තස්ස ධම්මං සුණිත්වාහං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

මහාදානං දදිත්වාන, පත්ථයිං රූපසම්පදං.

我听闻其法后，以净信之心，行大布施，并发愿得美貌。

206.

206.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, සිඛී ලොකග්ගනායකො;

උප්පන්නො ලොකපජ්ජොතො, තිලොකසරණො ජිනො.

从此三十一劫前，尸弃(Sikhī)佛出世，乃世间最上导师、世间之明灯、三界之归依处、胜者。

207.

207.

‘‘තදාරුණපුරෙ රම්මෙ, බ්‍රාහ්මඤ්ඤකුලසම්භවා;

විමුත්තචිත්තං කුපිතා, භික්ඛුනිං අභිසාපයිං.

当时在悦意的阿卢那城(Aruṇapura)，我生于婆罗门家；我对一心解脱比丘尼生瞋，并诅咒于她。

208.

208.

‘‘වෙසිකාව අනාචාරා, ජිනසාසනදූසිකා;

එවං අක්කොසයිත්වාන, තෙන පාපෙන කම්මුනා.

“如妓女般无行者，胜者教法破坏者！”如是辱骂后，因彼恶业，

209.

209.

‘‘දාරුණං [Pg.296] නිරයං ගන්ත්වා, මහාදුක්ඛසමප්පිතා;

තතො චුතා මනුස්සෙසු, උපපන්නා තපස්සිනී.

堕入酷烈地狱，遭受巨大痛苦；从彼处死后，生于人间成贫女。

210.

210.

‘‘දසජාතිසහස්සානි, ගණිකත්තමකාරයිං;

තම්හා පාපා න මුච්චිස්සං, භුත්වා දුට්ඨවිසං යථා.

于一万生中，我身为妓女；未能脱彼罪，犹如服恶毒。

211.

211.

‘‘බ්‍රහ්මචරියමසෙවිස්සං, කස්සපෙ ජිනසාසනෙ;

තෙන කම්මවිපාකෙන, අජායිං තිදසෙ පුරෙ.

于迦叶(Kassapa)胜者教中，我曾修习梵行；以此业异熟，得生三十三天城。

212.

212.

‘‘පච්ඡිමෙ භවෙ සම්පත්තෙ, අහොසිං ඔපපාතිකා;

අම්බසාඛන්තරෙ ජාතා, අම්බපාලීති තෙනහං.

逮及最后有，我成化生者；生于芒果枝桠间，是故我名庵婆波利(Ambapālī)。

213.

213.

‘‘පරිවුතා පාණකොටීහි, පබ්බජිං ජිනසාසනෙ;

පත්තාහං අචලං ඨානං, ධීතා බුද්ධස්ස ඔරසා.

为千万众生所围绕，我于胜者教出家；我已证得不动境，实为佛陀亲生女。

214.

214.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, සොතධාතුවිසුද්ධියා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼，我于诸神变、于天耳界清净、于他心智，皆得自在。

215.

215.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今已无后有。

216.

216.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

于义、法、词及辩，我智清净无垢染，皆由最胜佛威力。

217.

217.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… විහරාමි අනාසවා.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

218.

218.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我之来此实为善来……佛陀教法我已行。

219.

219.

‘‘පටිසම්භිදා චතස්සො…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

ඉත්ථං සුදං අම්බපාලි භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො

如是，庵婆波利比丘尼

අභාසිත්ථාති.

诵出此等偈颂。

අම්බපාලිථෙරියාපදානං නවමං.

庵婆波利长老尼传第九品。

10. පෙසලාථෙරීඅපදානං

10. 佩萨拉长老尼传

220.

220.

‘‘ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ, බ්‍රහ්මබන්ධු මහායසො;

කස්සපො නාම ගොත්තෙන, උප්පජ්ජි වදතං වරො.

于此贤劫中，有佛出世，名为迦叶，婆罗门种，具大名声，为诸说者中最上。

221.

221.

‘‘සාවත්ථියං [Pg.297] පුරෙ වරෙ, උපාසකකුලෙ අහං;

පසූතා තං ජිනවරං, දිස්වා සුත්වා ච දෙසනං.

于舍卫胜城中，我生于优婆塞家；得见彼最胜者，并听闻其教法。

222.

222.

‘‘තං වීරං සරණං ගන්ත්වා, සීලානි ච සමාදියිං;

කදාචි සො මහාවීරො, මහාජනසමාගමෙ.

我皈依彼勇士，亦受持诸戒；一时，彼大雄于大众集会中，

223.

223.

‘‘අත්තනො අභිසම්බොධිං, පකාසෙසි නරාසභො;

අනනුස්සුතධම්මෙසු, පුබ්බෙ දුක්ඛාදිකෙසු ච.

人中雄佛开示其正觉，乃是前所未闻之法，关于苦等诸谛。

224.

224.

‘‘චක්ඛු ඤාණඤ්ච පඤ්ඤා ච, විජ්ජාලොකො ච ආසි මෙ;

තං සුත්වා උග්ගහෙත්වාන, පරිපුච්ඡිඤ්ච භික්ඛවො.

我听闻佛说“眼、智、慧、明、光生起”之法，学习之后，便去请教诸比丘。

225.

225.

‘‘තෙන කම්මෙන සුකතෙන, චෙතනාපණිධීහි ච;

ජහිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසමගච්ඡහං.

以此善业及意愿，舍离人身后，我往生忉利天。

226.

226.

‘‘පච්ඡිමෙ ච භවෙ දානි, ජාතා සෙට්ඨිමහාකුලෙ;

උපෙච්ච බුද්ධං සද්ධම්මං, සුත්වා සච්චූපසංහිතං.

于今此最后有，我生于大长者家；得近佛陀闻正法，乃是与真谛相应。

227.

227.

‘‘පබ්බජිත්වාචිරෙනෙව, සච්චත්ථානි විචින්තයං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, අරහත්තමපාපුණිං.

出家后不久，思惟诸谛义；断尽一切漏，我证阿罗汉果。

228.

228.

‘‘ඉද්ධීසු ච වසී හොමි, දිබ්බාය සොතධාතුයා;

චෙතොපරියඤාණස්ස, වසී හොමි මහාමුනෙ.

大牟尼啊，我于诸神通自在，于天耳界自在，亦于他心智得自在。

229.

229.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

我知宿命，天眼已清净；诸漏皆已尽，今已无后有。

230.

230.

‘‘අත්ථධම්මනිරුත්තීසු, පටිභානෙ තථෙව ච;

ඤාණං මෙ විමලං සුද්ධං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස වාහසා.

于义、法、词及辩，我智清净无垢染，皆由最胜佛威力。

231.

231.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

නාගීව බන්ධනං ඡෙත්වා, විහරාමි අනාසවා.

我已焚尽诸烦恼，一切诸有皆根除；如母象断其系缚，我住于无漏。

232.

232.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

我来佛陀之座前，实为一趟善来！我已证得三明，佛陀之教已完成。

233.

233.

‘‘පටිසම්භිදා [Pg.298] චතස්සො, විමොක්ඛාපි ච අට්ඨිමෙ;

ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.

四无碍解、八解脱、六神通皆已亲证，佛陀之教已完成。

ඉත්ථං සුදං පෙසලා භික්ඛුනී ඉමා ගාථායො අභාසිත්ථාති.

如是，据说佩萨拉(Pesalā)比丘尼诵出了这些偈颂。

පෙසලාථෙරියාපදානං දසමං.

长老尼佩萨拉譬喻第十。

ඛත්තියාවග්ගො චතුත්ථො.

刹帝利品第四。

තස්සුද්දානං –

其摄颂曰：

ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණී චෙව, තථා උප්පලදායිකා;

සිඞ්ගාලමාතා සුක්කා ච, අභිරූපා අඩ්ඪකාසිකා.

刹帝利女、婆罗门女，以及献青莲者；尸迦罗母、苏迦、艳丽与半迦尸。

පුණ්ණා ච අම්බපාලී ච, පෙසලාති ච තා දස;

ගාථායො ද්විසතානෙත්ථ, ද්විචත්තාලීස චුත්තරි.

满愿、庵婆波利与佩萨拉，此为十位。于此有二百四十二首偈颂。

අථ වග්ගුද්දානං –

品摄颂曰：

සුමෙධා එකූපොසථා, කුණ්ඩලකෙසී ඛත්තියා;

සහස්සං තිසතා ගාථා, සත්තතාලීස පිණ්ඩිතා.

须弥陀、一布萨、卷发、刹帝利；共计一千三百四十七首偈颂。

සහ උද්දානගාථාහි, ගණිතායො විභාවිභි;

සහස්සං තිසතං ගාථා, සත්තපඤ්ඤාසමෙව චාති.

由智者所计，连同摄颂，共有一千三百五十七首偈颂。

ථෙරිකාපදානං සමත්තං.

长老尼譬喻究竟。

අපදානපාළි සමත්තා.

《本行》究竟。