Tipiṭaka Translation

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා.

Khuddakanikāye

ඛුද්දක නිකායෙහි

Therāpadānapāḷi

ථේරාපදාන පාළිය

(Dutiyo bhāgo)

(දෙවන කොටස)

43. Sakiṃsammajjakavaggo

43. සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය

1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ

1. සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිර අපදානය

‘‘Vipassino [Pg.1] bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ;

Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ.

විපස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ උතුම් වූ පළොල් (පාටලී) බෝධීන් වහන්සේ දැක, ඒ උතුම් වෘක්ෂය දැකීමෙන්ම එහි සිත පහදවා ගතිමි.

‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade;

Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.

ඉක්බිති මම ඉදලක් ගෙන එකෙණෙහිම බෝ මළුව ඇමදුවෙමි. ඒ බෝ මළුව ඇමද, මම ඒ පාටලී (පළොල්) බෝධීන් වහන්සේට වැන්දෙමි.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ.

එහි සිත පහදවාගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ඒ බෝධීන් වහන්සේට නමස්කාර කරමින් මම ආපසු පැමිණියෙමි.

‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ;

Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo.

මම ඒ උතුම් බෝධීන් වහන්සේ සිහි කරමින් එම මගින් යද්දී, බිහිසුණු රූපයක් ඇති මහා බලසම්පන්න පිඹුරෙක් මා අල්ලා ගත්තේය.

‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ;

Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ.

මරණාසන්න මොහොතේදී මා කළ ඒ (පින්) කර්මය එහි විපාකයෙන් මා සතුටු කළේය. (පිඹුරා) මගේ සිරුර ගිල දමද්දී මම දෙව්ලොව උපත ලබා සතුටු වීමි.

‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā;

Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama.

මාගේ සිත සැමවිටම කැලඹීමක් නැති, පිරිසිදු, ප්‍රභාස්වර එකක් විය. මම සෝක නමැති හුල හෝ මාගේ සිතේ දැවීමක් ගැන කිසිදා නොදත්තෙමි.

‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā;

Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

මට ලාදුරු, ගෙඩි, අළුහම්, අපස්මාරය, හොරි, දද හෝ කැසීම් ආදී රෝග කිසිවක් නැත. මේ බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි.

‘‘Soko [Pg.2] ca paridevo ca, hadaye me na vijjati;

Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

මාගේ හදවතෙහි ශෝකයක් හෝ වැළපීමක් නැත. මගේ සිත කැලඹීමකින් තොරව සෘජුය. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි.

‘‘Samādhīsu na majjāmi, visadaṃ hoti mānasaṃ;

Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ.

මම සමාධීන් කෙරෙහි පමා නොවෙමි. මාගේ සිත ඉතා පිරිසිදුය. යම් යම් සමාධියක් මම කැමති වෙම්ද, ඒ ඒ සමාධිය මට ලැබේ.

10.

10.

‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca;

Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

ඇලිය යුතු අරමුණුවලදී මම නොඇලෙමි, එමෙන්ම ද්වේෂ කළ යුතු අරමුණුවලදී ද්වේෂ නොකරමි, මුළා විය යුතු අරමුණුවලදී මුළා නොවෙමි. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි.

11.

11.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

මෙයින් අනූ එක් වන කපෙහි මම යම් (පින්) කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි.

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. මම බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතෙකු මෙන් ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කළෙමි.

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමු වන සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ

2. ඒකදුස්සදායක ස්ථවිර අපදානය

15.

15.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako;

Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake.

හංසවතී නගරයෙහි මම තණකොළ කපන්නෙක් වීමි. තණකොළ විකිණීමෙන් මම ජීවත් වූ අතර එයින් මගේ දරුවන් පෝෂණය කළෙමි.

16.

16.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako.

සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට වැඩියාවූ, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෝහය නමැති අන්ධකාරය නසා ලොව පහළ වූ සේක.

17.

17.

‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade;

‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati.

තම නිවසෙහි වාඩි වී සිටි මම එවිට මෙසේ සිතුවෙමි: 'බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත, නමුත් පූජා කිරීමට සුදුසු දාය ධර්මයක් මා සතුව නැත.

18.

18.

‘‘‘Idaṃ [Pg.3] me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako;

Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’.

මා සතුව ඇත්තේ මේ එකම වස්ත්‍රය පමණි. මට යමක් දෙන කිසිවෙකුත් නැත. නිරයේ ස්පර්ශය ඉතා දුක්ඛිතය, මම මේ පින් නමැති බීජය රෝපණය කරමි' (කියායි).

19.

19.

‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;

Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

මම මෙසේ සිතා මාගේ සිත පහදවා ගතිමි. ඒ එකම වස්ත්‍රය ගෙන මම උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

20.

20.

‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ;

‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’.

ඒ එකම වස්ත්‍රය පූජා කර මම මෙසේ හඬ නගා පැවසුවෙමි: 'වීර වූ මහා මුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ සැබවින්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ නම්, මා මේ සසරින් එතෙර කරනු මැනව'.

21.

21.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ දානය වර්ණනා කරමින් මට අනුමෝදනාව කළ සේක.

22.

22.

‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.

‘මේ තනි වස්ත්‍රය පූජා කිරීමෙන් ද, ඒ පිළිබඳ චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව නිසා ද, ඔබ කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලේ දුගතියකට පත් නොවන්නෙහිය.’

23.

23.

‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;

Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.

‘තිස් හය වතාවක් දෙව්ලොවට අධිපති දෙව්රජු වන්නෙහිය. තිස් තුන් වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය.’

24.

24.

‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;

Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave.

‘ඔබ දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ භවයෙහි සැරිසරන කල්හි, ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිවිශාල ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන්හි අධිපතිත්වය ලබන්නෙහිය.’

25.

25.

‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ;

Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’.

‘ඔබ රූපසම්පන්න, ගුණසම්පන්න, අනුන් විසින් මැඬලිය නොහැකි ශරීරයක් ඇත්තෙකු වන්නෙහිය. තවද සතුරන් විසින් කම්පා කළ නොහැකි, ප්‍රමාණ කළ නොහැකි තරම් වූ වස්ත්‍ර කැමති පරිදි ලබන්නෙහිය.’

26.

26.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

ජලජුත්තම (පදුමුත්තර) නම් වූ ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි පියාඹන හංස රාජයකු මෙන් වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසට පැන නැඟී වැඩම කළ සේක.

27.

27.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ.

මම දෙවි ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් යෝනියක උපත ලබම් ද, මාගේ භෝග සම්පත්හි කිසිදු අඩුවක් නොවීය. මෙය තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

28.

28.

‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ;

Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama.

මම තබන සෑම පියවරක් පාසාම මට වස්ත්‍ර පහළ වෙයි. මම වස්ත්‍ර මතින් ගමන් කරමි, මාගේ හිසට උඩින් ද වස්ත්‍රයෙන් වූ වියනක් පවතී.

29.

29.

‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ;

Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ.

වනාන්තර හා පර්වත සහිත මේ මුළු සක්වලම අද වුව ද මා කැමති වන්නේ නම්, වස්ත්‍රවලින් වසා දැමිය හැකිය.

30.

30.

‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave;

Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave.

ඒ තනි වස්ත්‍ර පූජාව නිසාම, විවිධ වූ භවයන්හි සැරිසරන මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇත්තෙකු වී සසර සැරිසැරුවෙමි.

31.

31.

‘‘Vipākaṃ [Pg.4] viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ;

Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me.

තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකය කිසිදු තැනකදී අවසන් නොවීය. මේ මාගේ අවසාන ආත්මයයි. මේ ආත්මයේදී ද එහි විපාක මට ලැබෙයි.

32.

32.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියකට පත්වූ බවක් නොදනිමි. මෙය තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

“සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.” මෙලෙස ආයුෂ්මත් ඒකදුස්සදායක තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවැනි ඒකදුස්සදායක තේරපදානය නිම විය.

3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ

3. ඒකාසනදායක තේරපදානය

36.

36.

‘‘Himavantassāvidūre, gosito nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

හිමාලය අසල ‘ගෝසිත’ නම් වූ පර්වතයක් ඇත. එහි මා විසින් මැනවින් නිමවන ලද අසපුවක් සහ මැනවින් ඉදිකළ පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ ශාලාවක්) විය.

37.

37.

‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū;

Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā.

මා නමින් ‘නාරද’ වූ අතර මිනිස්සු මා ‘කස්සප’ යනුවෙන් ද දැන සිටියහ. එකල්හි මම පිරිසිදු මගක් සොයමින් ගෝසිත පර්වතයෙහි වාසය කළෙමි.

38.

38.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā.

සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි, විවේකය කැමති වූ, මාර පරාජය කළ පදුමුත්තර නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මගින් වැඩම කළ සේක.

39.

39.

‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino;

Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ.

වන මුදුනින් වැඩම කරන මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මිය දැක, මම ලී ඇඳක් පනවා එහි අඳුන් දිවි සමක් එළුවෙමි.

40.

40.

‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ.

අසුන පනවා, හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, මහත් සොම්නසින් යුතුව මේ වචන පැවසුවෙමි.

41.

41.

‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako;

Mamaṃ rogaparetassa, tikicchaṃ dehi nāyaka.

‘මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ (කෙලෙස්) හී සැත්කම් කරන්නෙකු හා සමානය. ගිලනුන්ට ප්‍රතිකාර කරන වෛද්‍යවරයෙකු වැනිය. නායකයන් වහන්ස, (සංසාර) රෝගයෙන් පීඩිත වූ මට ප්‍රතිකාර කරනු මැනව.’

42.

42.

‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune;

Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave.

‘මුනිඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, යම් කෙනෙකු (කෙලෙස් රහිත) නිරෝගී බව පතා ඔබ වහන්සේ දකිත් ද, ඔවුහු නිසැකවම යහපත සලසා ගනිති. ඔවුන්ගේ භවය ජරාවෙන් තොර වෙයි.’

43.

43.

‘‘‘Na [Pg.5] me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ;

Idaṃ me āsanaṃ atthi, nisīda kaṭṭhamañcake’.

‘මා සතුව පූජා කිරීමට කිසිදු වස්තුවක් නැත. මම වැටී ඇති පලතුරු අනුභව කරන්නෙක්මි. මා සතුව ඇත්තේ මේ අසුන පමණි. ඔබ වහන්සේ මේ ලී ඇඳ මත වැඩ සිටිනු මැනව.’

44.

44.

‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;

Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බිය රහිත සිංහ රාජයෙකු මෙන් එහි වැඩ සිටියහ. මොහොතක් ගත වූ පසු මේ වචන වදාළ සේක.

45.

45.

‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā;

Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate.

‘විශ්වාසයෙන් සිටින්න, බිය නොවන්න. ඔබ විසින් ජෝතිරස මැණිකක් ලබන ලදී. ඔබ ප්‍රාර්ථනා කරන ඒ සියල්ල අනාගතයේදී සම්පූර්ණ වනු ඇත.’

46.

46.

‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare;

Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ.

‘අනුත්තර වූ පින් කෙතෙහි ඔබ කළ ඒ පින නිෂ්ඵල නොවේ. යමෙකුගේ සිත මැනවින් පිහිටුවා ඇත් ද, ඔහුට තමා සසරින් උදා කරගත හැකිය.’

47.

47.

‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.

‘මේ අසුන් පූජාවෙන් ද, ඒ පිළිබඳ චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව නිසා ද, ඔබ කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලේ දුගතියකට පත් නොවන්නෙහිය.’

48.

48.

‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;

Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.

‘පනස් වතාවක් දෙව්ලොවට අධිපති දෙව්රජු වන්නෙහිය. අසූ වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය.’

49.

49.

‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’.

ගණනය කළ නොහැකි තරම් වූ විපුල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සම්පත් ලබමින්, සියලු භවයන්හි සුවපත් වූවෙකු වී සසර සැරිසරන්නෙහිය.

50.

50.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

පදුමුත්තර නම් වූ ඒ වීර වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය වදාරා, අහසෙහි පියාසර කරන හංස රාජයෙකු මෙන් අහසට පැන නැංග සේක.

51.

51.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

ඇත් වාහන, අස් වාහන, රථ හා දෝලා (සිවිකා) යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය එක් අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

52.

52.

‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

මම වනයට පිවිසී සිටියද, යම් විටක අසුනක් කැමති වෙම්ද, මාගේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා ඉදිරියේ පහළ වෙයි.

53.

53.

‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

ජලය මැදට පැමිණ සිටියද, යම් විටක මම අසුනක් කැමති වෙම්ද, මාගේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා ඉදිරියේ පහළ වෙයි.

54.

54.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.

දිව්‍ය හෝ මනුෂ්‍ය හෝ වේවා, මා උපදින යම් යම් යෝනියක පර්යංක ලක්ෂ ගණනක් මා සැමදා පිරිවරයි.

55.

55.

‘‘Duve [Pg.6] bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe.

මම දිව්‍ය සහ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහි සැරිසරමි. ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි උපදිමි.

56.

56.

‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare;

Dhammapallaṅkamādāya, viharāmi anāsavo.

අනුත්තර වූ පින් කෙතෙහි එක් අසුනක් පූජා කොට, (දැන්) ධර්ම නමැති පර්යංකයට නැගී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

57.

57.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ එක් අසුනක් පිදීමේ විපාකයයි.

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඒකාසනදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවන ඒකාසනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමාවිය.

4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ

4. සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

61.

61.

‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato;

Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te.

හිමවන්තයට නුදුරින් කුක්කුට නමින් පර්වතයක් ඇත. ඒ පර්වත පාමුල සත් නමක් වූ ඒ පසේබුදුවරු වැඩ විසූහ.

62.

62.

‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;

Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ.

පිපුණු කොළොම් ගසක් දැක, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, මල් හතක් ගෙන පින්බර සිතින් (ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා කෙරෙහි) ඉස්සෙමි.

63.

63.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මනාකොට කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

64.

64.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි විපාකයයි.

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.7] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā

ආයුෂ්මත් සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

සිව්වන සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිමාවිය.

5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ

5. කොරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

68.

68.

‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;

Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.

මම පෙර මව්පියන් මියගිය පසු වනයේ වැඩ කරන්නෙකු වීමි. සතුන් මැරීමෙන් ජීවත් වූ මට කිසිදු පින්කමක් නොවීය.

69.

69.

‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;

Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.

පසැස් ඇති, ලෝකාග්‍ර නායක වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ වාසස්ථානය අසල අනුකම්පාවෙන් පා සටහන් තුනක් දැක්වූ සේක.

70.

70.

‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.

තිස්ස නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් තබන ලද ඒ පා සටහන් දැක, සතුටට පත් මම ප්‍රබෝධවත් සිතින් ඒ පා සටහන් කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි.

71.

71.

‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;

Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.

පිපී තිබූ, පොළොවෙන් පැන නැඟුණු කොරණ්ඩ පුෂ්පයක් (ලොත්සූරිය මලක්) දැක, එය අත්තත් සමඟම ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ලාංඡනයට පූජා කළෙමි.

72.

72.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනාවේ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මම මිනිස් සිරුර අත්හැර තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

73.

73.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ.

මම දෙවියෙකු ලෙස හෝ මිනිසෙකු ලෙස යම් යම් උපත් ලබන්නෙම් ද, ඒ හැම විටකම මම කොරණ්ඩ පුෂ්පයක වර්ණයෙන් යුත් අතිශයින් දීප්තිමත් ශරීරයක් ඇත්තෙකු වීමි.

74.

74.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර එසමයෙහි මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි ඵලයයි.

75.

75.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

76.

76.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

77.

77.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. මෙලෙසින් ආයුෂ්මත් කොරණ්ඩපුප්ඵිය තේරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන කොරණ්ඩපුප්ඵිය තේර අපදානය නිම විය.

6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. ඝතමණ්ඩදායක තේර අපදානය

78.

78.

‘‘Sucintitaṃ [Pg.8] bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.

ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මහා වනයෙහි වැඩසිටියා වූ, වාත රෝගයකින් පීඩා විඳින්නා වූ සුචින්තිත නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

79.

79.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;

Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.

උන්වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම එළඟිතෙල් (දියර) පිළිගැන්වූයෙමි. ඒ පින මැනවින් කළ නිසාත්, පුරුදු කළ නිසාත්, මේ භාගීරථී ගංගාව ද,

80.

80.

‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;

Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.

සතර මහා සාගරයෝ ද මට එළඟිතෙල් බවට පත් වන්නාහ. ප්‍රමාණ කළ නොහැකි, ගණන් කළ නොහැකි මේ මහා පෘථිවිය ද,

81.

81.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā;

Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.

මාගේ අදහස දැන මී සකුරු බවට පත් වෙයි. සතර මහා ද්වීපයෙහි පොළොවෙන් උපන් යම් මේ වෘක්ෂයෝ වෙත් ද,

82.

82.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;

Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

ඔවුහු මාගේ අදහස දැන කල්ප වෘක්ෂ බවට පත් වෙති. මම පනස් වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති සක් දෙවි රජු වී දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි.

83.

83.

‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

එක් පනස් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි. ලැබූ මහත් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් සංඛ්‍යාවෙන් ගණන් කළ නොහැක.

84.

84.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර එසමයෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය එළඟිතෙල් පූජාවෙහි ඵලයයි.

85.

85.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

86.

86.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

87.

87.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo

මෙලෙසින් ආයුෂ්මත් ඝතමණ්ඩදායක තේරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන ඝතමණ්ඩදායක තේර අපදානය නිම විය.

7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ

7. ඒකධම්මස්සවණීය තේර අපදානය

88.

88.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ.

සකල ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමින් බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

89.

89.

‘‘Ahaṃ [Pg.9] tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.

මම ඒ සමයෙහි උග්‍ර තපස් ඇති ජටිලයෙකු වී, වල්කල වස්ත්‍ර ගසමින් එසමයෙහි අහසින් ගමන් කළෙමි.

90.

90.

‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ;

Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ.

බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට ඉහළින් අහසින් යන්නට මම සමත් නොවූයෙමි. පක්ෂියෙකු ගල් පර්වතයක හැපී ඉදිරියට යා නොහැකි වන්නාක් මෙන් මට ද ගමන අහිමි විය.

91.

91.

‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare;

Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ.

දියෙහි ගිලී යන්නාක් මෙන් මම අහසෙහි එසේ (ගමන්) වීමි. මාගේ ඉරියව්වට බාධා පමුණුවන මෙබඳු දෙයක් මීට පෙර කිසිදා සිදු වී නොතිබුණි.

92.

92.

‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ;

Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno.

දැන් මම මෙය සොයා බලන්නෙමි, සමහර විට මට මෙයින් යහපතක් ලැබෙනු ඇත. අහසින් පහළට බසින විට මට ශාස්තෘන් වහන්සේගේ හඬ ඇසුණි.

93.

93.

‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;

Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā;

ඇලුම් කළ යුතු වූ, ඇසිය යුතු වූ, මනහර වූ ස්වරයෙන් අනිත්‍ය ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ උන්වහන්සේගෙන්, මම එසමයෙහි ඒ අනිත්‍ය සංඥාවම උගත්තෙමි.

Aniccasaññamuggayha, agamāsiṃ mamassamaṃ.

අනිත්‍ය සංඥාව ඉගෙන ගෙන මම මාගේ අසපුවට ගියෙමි.

94.

94.

‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ;

Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ.

මම ඒ ආශ්‍රමයේ ජීවිතාන්තය දක්වා වාසය කොට එහිදීම කළුරිය කළෙමි. අවසාන මරණාසන්න මොහොත එළඹි කල්හි, මීට පෙර ශ්‍රවණය කළ සද්ධර්මය මෙනෙහි කළෙමි.

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

96.

96.

‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Ekapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

මම කල්ප තිස්දහසක් මුළුල්ලේ දිව්‍ය ලෝකයෙහි සතුටින් විසුවෙමි. පනස් එක් වතාවක් දේවේන්ද්‍ර පදවිය (ශක්‍ර පදවිය) දැරුවෙමි.

97.

97.

‘‘Ekavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

විසි එක් වතාවක් මම සක්විති රජු වීමි. මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙතෙකැයි කිව නොහැකි තරම්ය.

98.

98.

‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave;

Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave;

Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ.

මම භවයෙන් භවයට සැපවත් වෙමින් මා කළ පිනෙහි විපාක අනුභව කළෙමි. සසර සැරිසරන අතරතුර ඒ (අනිත්‍ය) සංඥාව මෙනෙහි කළෙමි. එහෙත් අච්යුත වූ නිවන් පදය අවබෝධ කර නොගත්තෙමි.

99.

99.

‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo;

Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari.

මගේ පියාගේ නිවසේ වැඩසිටිමින්, ඉන්ද්‍රියයන් ප්‍රගුණ කළ එක්තරා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් ධර්ම කථාව පවසමින් එහිදී අනිත්‍ය ස්වභාවය ගැන වදාළ සේක.

100.

100.

‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;

Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’.

‘සංස්කාරයෝ ඒකාන්තයෙන්ම අනිත්‍යයහ, උපත සහ විනාශය ස්වභාව කොට ඇත්තාහ. ඉපිද නිරුද්ධ වන්නාහ. ඒ සංස්කාරයන්ගේ සංසිඳීම (නිවන) සැපයකි’ කියායි.

101.

101.

‘‘Saha [Pg.10] gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ;

Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.

ගාථාව ශ්‍රවණය කළ සැණින් මට පෙර (භවයේ) සංඥාව සිහි විය. මම එකම ආසනයක හිඳ රහත් බවට පත් වීමි.

102.

102.

‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.

උපතින් සත් වසරක් වූ කල මම රහත් බව ලැබුවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. මෙය ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි ඵලයයි.

103.

103.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල යම් ධර්මයක් ශ්‍රවණය කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි ඵලයයි.

104.

104.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

105.

105.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

106.

106.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā

ආයුෂ්මත් ඒකධම්මසවනීය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ

Gāthāyo abhāsitthāti.

මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

ඒකධම්මසවනීය තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැන්නයි.

8. Sucintitattheraapadānaṃ

8. සුචින්තිත තෙරුන්ගේ අපදානය.

107.

107.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā;

Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake.

එකල මම හංසවතී නුවර ගොවියෙක් වීමි. ගොවිතැන් බත් කරමින් ජීවත් වූ මම, එයින් අඹුදරුවන් පෝෂණය කළෙමි.

108.

108.

‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu;

Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā.

එකල මගේ කුඹුර ඉතා සාරවත් විය, මගේ ධාන්‍ය අස්වැන්නෙන් බර විය. අස්වැන්න නෙළන කාලය පැමිණි කල්හි, මම එකල මෙසේ සිතුවෙමි.

109.

109.

‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ;

Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā.

ගුණ අගුණ දන්නා වූ මම, සංඝයා වහන්සේට පූජා නොකර අග්‍ර කොටස අනුභව කරන්නේ නම් එය නුසුදුසුය, අනුචිතය.

110.

110.

‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo;

Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro.

මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසමසම වන සේක, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වන සේක. උන්වහන්සේගෙන් ප්‍රභවය වූ මේ සංඝයා වහන්සේ නිරුත්තර පින්කෙත වන සේක.

111.

111.

‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure;

Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso.

එහිදී මම අලුත් අස්වැන්නෙන් අග්‍ර වූ දානයක් ප්‍රථමයෙන්ම පූජා කරන්නෙමි. මෙසේ සිතූ මම ප්‍රමුදිත වූ, ප්‍රීතිමත් සිතැතිව...

112.

112.

‘‘Khettato [Pg.11] dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ;

Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.

කුඹුරෙන් ධාන්‍ය ගෙනැවිත්, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුනෙමි. එසේ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද වැඳ මේ වචනය පැවසුවෙමි.

113.

113.

‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune;

Anukampamupādāya, adhivāsehi cakkhuma’.

‘මුනිඳාණන් වහන්ස, අලුත් අස්වැන්න සාරවත් වී ඇත. ඔබ වහන්සේ පූජාවට සුදුසු වන සේක. පස් ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අනුකම්පා කොට (මෙය) පිළිගන්නා සේක්වා’.

114.

114.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන මේ වචනය වදාළ සේක.

115.

115.

‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;

Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;

Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ.

‘මඟට පිළිපන් සිවු දෙනා ද, ඵලයෙහි පිහිටි සිවු දෙනා ද යන සෘජු වූ මේ සංඝයා වහන්සේ ප්‍රඥා ශීල සමාධිවලින් යුක්ත වන්නාහ. පින් කැමති, පූජා පවත්වන මිනිසුන් හට...’

116.

116.

‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ;

Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ.

‘...භව සැප ගෙන දෙන පින් රැස් කරන්නා වූ, පූජා පවත්වන මිනිසුන් විසින් සංඝයා වහන්සේට දෙන දානය මහත්ඵල වේ. එබැවින් ඒ සංඝයා වහන්සේටම ඔබේ අලුත් අස්වැන්න ද අනෙකුත් දේ ද පූජා කළ යුතුය’.

117.

117.

‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;

Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’.

‘සංඝයා වහන්සේ කෙරෙන් නියම කරන ලද භික්ෂූන් වහන්සේලා නිවසට වඩම්මවා ගෙන, නිවසේ පිළියෙළ කරන ලද දෑ භික්ෂු සංඝයාට පූජා කරව’.

118.

118.

‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;

Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.

මම සංඝයා කෙරෙන් නියම කරන ලද භික්ෂූන් වහන්සේලා නිවසට වඩම්මවා ගෙන, මාගේ නිවසේ පිළියෙළ කරන ලද යම් වස්තුවක් වේ ද, එය භික්ෂු සංඝයාට පූජා කළෙමි.

119.

119.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

120.

120.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහි (එම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි) මා විසින් මැනවින් කරවන ලද ස්වර්ණමය විමානය බැබළෙන්නේය. එය යොදුන් සැටක් උසය, යොදුන් තිසක් පළලය.

Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

එකුන්විසිවන භාණවාරයයි.

121.

121.

‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ;

Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ.

මාගේ ඒ විමානය දිව්‍යාංගනාවන්ගෙන් පිරී පවතී. එහි (දිව්‍ය භෝජන) අනුභව කරමින් හා පානය කරමින් මම තව්තිසා වැසියන් අතර වෙසෙමි.

122.

122.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

මම තුන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි. අතිවිශාල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැකිය.

123.

123.

‘‘Bhavābhave [Pg.12] saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ.

භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම අපමණ ධනයක් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය (අලුත් අස්වනු) දානයෙහි ඵලයයි.

124.

124.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

ඇත් යානා, අස් යානා, සිවිගෙවල් හා රථ යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

125.

125.

‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

අලුත් වස්ත්‍ර, අලුත් පලතුරු හා අග්‍ර රසයෙන් යුත් අලුත් භෝජන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

126.

126.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

කෝසෙය්‍ය (පට පිළි), කම්බල, කොහු (කෝම) සහ කපු පිළි යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

127.

127.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

වැඩකාරියන්, වැඩකරුවන් සහ විසිතුරු ලෙස සැරසුණු ස්ත්‍රීන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

128.

128.

‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

මට සීතලක් හෝ රස්නයක් නැත. ශරීර දාහයක් ද නැත. එසේම මාගේ හදවතෙහි කිසිදු මානසික දුකක් ද නැත.

129.

129.

‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

“මෙය කන්න, මෙය අනුභව කරන්න, මේ යහනෙහි සැතපෙන්න” යනාදී වශයෙන් මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

130.

130.

‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā.

දැන් මෙය මාගේ අවසාන භවයයි. මාගේ මේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මාගේ දාන වස්තුවෙහි ඵලය සැමකල්හි මාව සතුටු කරවයි.

131.

131.

‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame;

Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.

උතුම් වූ සංඝරත්නයට අග්‍රශස්‍ය දානය පූජා කොට, මාගේ කර්මයට අනුරූප වූ ආනිසංස අටක් මම අනුභව කරමි.

132.

132.

‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā.

මම පැහැපත් වර්ණ ඇත්තෙක්, යසස් ඇත්තෙක්, මහා භෝග ඇත්තෙක් සහ උපද්‍රව රහිත අයෙක් වෙමි. මම සැමවිටම විශාල පිරිසක් ඇත්තෙක් සහ කිසිවෙකුටත් බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් වෙමි.

133.

133.

‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā;

Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ.

පොළොව ඇසුරු කළා වූ යම්තාක් සත්වයෝ වෙත්ද, ඒ සියල්ලෝ මට ගරු කරති. යම්කිසි දාන වස්තූන් වෙත්නම්, ඒවා මම සියල්ලන්ටම කලින් ලබමි.

134.

134.

‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā;

Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā.

භික්ෂු සංඝයා මැද හෝ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ හෝ අන් සියල්ලන්ම ඉක්මවා දායකයෝ මටම දන් පිරිනමති.

135.

135.

‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame;

Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ.

උතුම් වූ සංඝයාට ප්‍රථමයෙන්ම අග්‍රශස්‍ය දානය පූජා කොට මම මේ ආනිසංස අනුභව කරමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

136.

136.

‘‘Satasahassito [Pg.13] kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි.

137.

137.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.

138.

138.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

139.

139.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සුචින්තිත තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

සුචින්තිත තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැනිය.

9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ

9. සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරුන්ගේ අපදානය.

140.

140.

‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito.

මම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව ගිහිගෙයින් නික්ම අනාගාරිකව පැවිදි වීමි. මම වල්කල සිවුරු දැරුවෙක් වීමි. තපස් කර්මයෙහි නිරත වීමි.

141.

141.

‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ.

ඒ කාලයෙහි ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරාසභ වූ අත්ථදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහා ජනයා සංසාරයෙන් එතෙර කරවමින් ලොව පහළ වූ සේක.

142.

142.

‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ.

දැඩි රෝගාබාධයක් හේතුවෙන් මාගේ ශක්තිය ඒකාන්තයෙන්ම හීන වී ගියේය. ඒ අවස්ථාවෙහි මම බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් වැලිවලින් උතුම් ස්තූපයක් කළෙමි.

143.

143.

‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ;

Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ.

සතුටු වූ සිත් ඇතිව (එම ස්තූපය) කරවා, ප්‍රබෝධවත් වූ මනසින් යුතුව මාගේ දෑතින්ම රන්වන් වූ කිංකිණි මල් විසිරුවා පූජා කළෙමි.

144.

144.

‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ;

Tena cetopasādena, atthadassissa tādino.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ පෙනී සිටින්නාක් මෙන් ඒ ස්තූපයට උපස්ථාන කළෙමි. තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති කරගත් ඒ සිත් පැහැදීම නිසා -

145.

145.

‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;

Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

දේව ලෝකයට ගොස් මම මහත් වූ සැපයක් ලැබුවෙමි. එහි මම රන්වන් පැහැ ඇත්තෙක් වීමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

146.

146.

‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් අසූ කෝටියක් මට නිරන්තරයෙන් උපස්ථාන කරති. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

147.

147.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo paṇavāni ca;

Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī.

එම දේව ලෝකයෙහි තූර්ය භාණ්ඩ සැට දහසක් ද, බෙර ද, පණව බෙර ද, හක්ගෙඩි ද, ඩිංඩිම බෙර ද, මිහිරි හඬැති දුන්දුභී බෙර ද නාද වෙති.

148.

148.

‘‘Cullāsītisahassāni[Pg.14], hatthino samalaṅkatā;

Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā.

මැනවින් අලංකාර කරන ලද, තැන් තුනකින් මද වෑහෙන, හැට වසක් වයසැති, මහා හස්ති රාජයන් අසූ හතර දහසක් ද (මට වූහ).

149.

149.

‘‘Hemajālābhisañchannā, upaṭṭhānaṃ karonti me;

Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati.

රන් දැලින් වසන ලද එම ඇතුන් මට උපස්ථාන කරති. මගේ සේනාවෙහි හෝ හස්තීන් කෙරෙහි කිසිදු අඩුවක් නැත.

150.

150.

‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;

Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

මම රන්වන් කිංකිණි මල් පූජා කිරීමේ විපාක විඳිමි. මම පනස් අට වතාවක් දේව රාජ්‍යය කළෙමි.

151.

151.

‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ.

මම හැත්තෑ එක් වතාවක් සක්විති රජ වීමි. මහ පොළොවෙහි එක්සිය එක් වතාවක් මම රාජ්‍යය කළෙමි.

152.

152.

‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ;

Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.

ඒ මම දැන් ඉතා දැකීමට අපහසු වූ, අසංඛත වූ අමා මහ නිවනට පැමිණියෙමි. සයෝජනයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් නැවත උපතක් නැත.

153.

153.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

154.

154.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

155.

155.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

156.

156.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā

ආයුෂ්මත් සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින්

Gāthāyo abhāsitthāti.

මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය නවවැනි කොටසයි.

10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ

10. සොණ්ණකොන්තාරික තෙරණුවන්ගේ අපදානය

157.

157.

‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ;

Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ.

සිත වඩන්නා වූ ද, තමන් වහන්සේව දමනය කරගත් වූ ද, සමාහිත වූ ද, උතුම් මාර්ගයෙහි හැසිරෙන්නා වූ ද, සිතේ සන්සුන් බවෙහි ඇලුනා වූ ද,

158.

158.

‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;

Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ.

ඕඝයන් තරණය කළා වූ ද, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ ද, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනා වූ ද, තොටුපළක් අසල සමාපත්තියට සමවැදී සිටින්නා වූ ද, මහනෙල් පෙත්තක පැහැය බඳු ප්‍රභා ඇති සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක,

159.

159.

‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ;

Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ.

මම ලබු ගෙඩියකින් ජලය ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් දෝවනය කර, මම ලබු ගෙඩිය පූජා කළෙමි.

160.

160.

‘‘Āṇāpesi [Pg.15] ca sambuddho, padumuttaranāmako;

‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’.

පදුමුත්තර නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ අණ කළ සේක: 'ම මෙයින් පැන් ගෙනැවිත් මාගේ පාමුල තබන්න'.

161.

161.

‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca;

Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ.

මම 'සාධු' කියා පිළිගෙන, ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි වූ ගෞරවයෙන් ලබු ගෙඩියෙන් පැන් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

162.

162.

‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama;

‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’.

මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ සිත සනසවමින් 'මෙම ලබු පූජාවෙන් ඔබගේ අදහස ඉටු වේවා' යි අනුමෝදනා කළ සේක.

163.

163.

‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.

මම කල්ප පහළොවක් මුළුල්ලෙහි දේව ලෝකයෙහි ඇලුනෙමි. තිස් වතාවක් සක්විති රජ වීමි.

164.

164.

‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato;

Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama.

දවල් කාලයේ හෝ රාත්‍රී කාලයේ හෝ සක්මන් කරන හෝ සිටගෙන සිටින මාගේ ඉදිරියෙහි රන් කොන්තයක් ගෙන (යමෙක්) සිටියි.

165.

165.

‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ;

Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu.

බුදුරජාණන් වහන්සේට ලබු ගෙඩියක් පූජා කිරීමෙන් මට රන් කොන්තයක් ලැබිණි. එවැනි උතුමන් විෂයෙහි කරන ලද ස්වල්ප වූ ද පින්කම මහත් විපාක දෙන්නේය.

166.

166.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් ලබු ගෙඩියක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ලබු පූජාවෙහි අනුසස් ය.

167.

167.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

168.

168.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

169.

169.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā

ආයුෂ්මත් සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින්

Gāthāyo abhāsitthāti.

මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන්ගේ දසවන අපදානය නිමවා ලන ලදී.

Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo.

හතළිස් තුන්වන සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය නිමවන ලදී.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය මෙසේය -

Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī;

Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca.

සකිංසම්මජ්ජක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකදුස්සී තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකාසනී තෙරුන් වහන්සේ ද, කදම්බපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ ද, කෝරණ්ඩක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකධම්මසවණීය තෙරුන් වහන්සේ ද,

Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca;

Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.

සුචින්තික තෙරුන් වහන්සේ ද, සෝවණ්ණකිංකණික තෙරුන් වහන්සේ ද, සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන් වහන්සේ ද යන මොවුහු වෙති. මෙහි ගාථා එකසිය හැත්තෑ එකක් ඇත්තේය.

44. Ekavihārivaggo

44. 44. ඒකවිහාරි වර්ගය

1. Ekavihārikattheraapadānaṃ

1. 1. ඒකවිහාරික තෙරුන්ගේ අපදානය

‘‘Imamhi [Pg.16] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රහ්මයාගේ බන්ධුවරයෙකු බඳු වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso;

Suññatābahulo tādī, animittarato vasī.

උන්වහන්සේ ප්‍රපංච රහිත වූ සේක, ආලම්බන රහිත වූ සේක, අහස වැනි වූ (නිර්මල) සිතක් ඇති වූ සේක, බොහෝ සෙයින් ශූන්‍යතාවෙහි වෙසෙන සේක, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ සේක, අනිමිත්ත විදර්ශනාවෙහි ඇලුනු සේක, වසීභාවයට පත් වූ සේක.

‘‘Asaṅgacitto nikleso, asaṃsaṭṭho kule gaṇe;

Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido.

නොඇලුනු සිතැති වූ සේක, කෙලෙස් රහිත වූ සේක, කුලයන් හා පිරිස් සමඟ නොමිශ්‍ර වූ සේක, මහා කරුණාවන්ත වූ සේක, වීර වූ සේක, විනය උපදේශයන්හි දක්ෂ වූ සේක.

‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake;

Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ.

පරාර්ථයෙහි නිරත වූ සේක, දෙවියන් සහිත ලෝකයා දමනය කරමින්, ගති නමැති මඩ වගුර වියළා දමන්නා වූ ද, නිවනට පමුණුවන්නා වූ ද මාර්ගය පෙන්වා වදාළ සේක.

‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ;

Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako.

ජරා මරණ වළක්වන්නා වූ ද, උතුම් වූ සැනසීම ලබා දෙන්නා වූ ද අමා නිවන පෙන්වා දෙමින්, ලෝකය එතෙර කරවන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා පිරිස මැද වැඩහුන් සේක.

‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato;

Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake.

කරවික් පක්ෂියෙකුගේ වැනි මිහිරි හඬැති, ලොවට පිළිසරණ වූ, බ්‍රහ්මයාගේ වැනි හඬක් ඇති ඒ තථාගතයන් වහන්සේ, මග වැරදුණු, නායකයෙකු රහිත වූ සත්ත්වයන් සංසාර නමැති මහා දුර්ගයෙන් ගොඩනගමින් (දහම් දෙසූ සේක).

‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako;

Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

නිර්මල ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මවිසින් දක්නා ලදී. උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම ගිහිගෙය අත්හැර පැවිදි වීමි.

‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ;

Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito.

එකල මම පැවිදි වී, ජින ශාසනය මෙනෙහි කරමින්, ජන සංසර්ගයෙන් පීඩිතව, රමණීය වූ වනයෙහි හුදෙකලාව වාසය කළෙමි.

‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ;

Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino.

සංසර්ගයෙහි බිය දකින්නා වූ ද, සිතෙහි සන්සුන් බව ඇති කරගත්තා වූ ද මට (මම යැයි ගන්නා) සක්කාය දිට්ඨිය දුරු වීම ඇති විය.

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මම මාගේ කෙලෙස් දවා හැරියෙමි, සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දැමුවෙමි. බැඳුම් සිඳලූ ඇතෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් වූවකි. මම තෙවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි.

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.17] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඒකවිහාරික තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ekavihārikattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

ඒකවිහාරික තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ

2. 2. ඒකසංඛීය තෙරුන්ගේ අපදානය

13.

13.

‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu;

Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා බෝධි පූජාවක් පැවැත්විණි. මහා ජනයා රැස්වී උතුම් බෝධීන් වහන්සේට පූජා කළහ.

14.

14.

‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati;

Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno.

යම් ශාස්තෘවරයෙකුගේ බෝධිය මෙබඳු වූ පිදිය යුතු එකක් වේ ද, උන්වහන්සේ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක වන සේක. එම බෝධි පූජාව සුළු දෙයක් නොවන බව මම සිතුවෙමි.

15.

15.

‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ;

Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ.

එකල මම සක්ගෙඩියක් ගෙන බෝධීන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. මුළු දවස පුරා සක් පිඹිමින් උතුම් බෝධීන් වහන්සේට වැන්දෙමි.

16.

16.

‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.

මරණාසන්න මොහොතේ කළ එම කර්මය (මා) දෙව්ලොවට පැමිණවීය. මාගේ සිරුර පොළොවට වැටුණු කල්හි (මළ පසු), මම දෙව්ලොවෙහි සතුටු වීමි.

17.

17.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;

Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

සැට දහසක් තූර්ය වාදනයෝ මහත් සතුටින් පිනා ගිය සිතින් නිරතුරුව මට උපස්ථාන කරති. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි විපාකයයි.

18.

18.

‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano;

Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.

මෙයින් හැත්තෑ එක්වන කල්පයෙහි, සතර මහා සාගරය සීමා කොට ඇති ප්‍රදේශය ජයගත්, දඹදිවට අධිපති වූ සුදස්සන නම් රජෙක් වීමි.

19.

19.

‘‘Tato aṅgasatā turiyā, parivārenti maṃ sadā;

Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.

එකල්හි අංග සියයකින් යුත් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සැමවිටම මා පිරිවරති. මම මාගේ කර්මයෙහි විපාක අනුභව කරමි. මෙය (බුදුරජාණන් වහන්සේට) උපස්ථාන කිරීමේ ඵලයයි.

20.

20.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā.

දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ මම යම් යම් යෝනියක උපන්නෙම් ද, මව් කුසෙහි සිටින කල්හි පවා සැමවිටම බෙර හඬ නාද වේ.

21.

21.

‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā;

Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, සැප සම්පත් අනුභව කොට, සිහිල් වූ, නිර්භය වූ, අමෘත වූ, අකම්පිත වූ නිවන් පදය (නිවන) ලැබුවෙමි.

22.

22.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

24.

24.

‘‘Svāgataṃ [Pg.18] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඒකසංඛිය තේරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Ekasaṅkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන ඒකසංඛිය තේර අපදානය නිමාවට පත් විය.

3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ

3. පාටිහීරසඤ්ඤක තේර අපදානය.

26.

26.

‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā.

පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එසමයෙහි රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් පිරිවරා නගරයට වැඩි සේක.

27.

27.

‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino;

Ratanāni pajjotiṃsu, nigghoso āsi tāvade.

නගරයට පිවිසෙන්නා වූ, කෙලෙස් සන්සිඳුවා ගත්තා වූ, තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් රත්නයෝ බැබළුණහ. එකෙණෙහිම මහා සාධුකාර හඬක් පැන නැගුණි.

28.

28.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā;

Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් බෙර වැයීම් රහිතව නාද විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ නගරයට පිවිසෙන කල්හි වීණාවෝ නිරායාසයෙන්ම නාද වූහ.

29.

29.

‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi, padumuttaramahāmuniṃ;

Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ.

බුදු රජුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ පදුමුත්තර මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේට මම නමස්කාර කරමි. ඒ ප්‍රාතිහාර්යය දැක උන්වහන්සේ කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි.

30.

30.

‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;

Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare.

අහෝ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසිරිය! අහෝ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සම්පත්තියෙහි අසිරිය! අචේතනික වූ තූර්ය භාණ්ඩ පවා අලොලොම නාද වෙයි.

31.

31.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් 'බුද්ධ' යන සංඥාවක් ලැබුවෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ සංඥාවෙහි ඵලයයි.

32.

32.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

33.

33.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පාටිහීරසඤ්ඤක තේරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Pāṭihīrasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවන පාටිහීරසඤ්ඤක තේර අපදානය නිමාවට පත් විය.

4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ

4. ඤාණත්ථවික තේර අපදානය.

35.

35.

‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.19] jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ;

Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ.

පිපුණු කිණිහිරිය මලක් මෙන් දිදුලන, දැල්වූ පහන් රුකක් මෙන් ආලෝකවත් වූ, ස්වර්ණයක් මෙන් බබළන දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි.

36.

36.

‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.

මම පැන් කෙණ්ඩිය ද, වල්කල සිවුර හා කුණ්ඩිකාව ද පසෙක තබා, අඳුන් දිවි සමක් එක් උරහිසක දමාගෙන, බුදු රජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි.

37.

37.

‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ;

Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni.

"මෝහ ජාලයෙන් සංකුල වූ අඳුර දුරු කොට, ඥානාලෝකය පෙන්වා වදාළ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සංසාරයෙන් එතෙර වූ සේක."

38.

38.

‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ;

Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati.

"අනුත්තර වූ ඔබ වහන්සේ සකල ලෝකයම මැනවින් මුදවන සේක. ඔබ වහන්සේගේ ඥානයට උපමාවක් නැත, යම්තාක් ලෝකයෙහි සත්වයන්ගේ පැවැත්ම පවතී ද (ඒ තාක් ඔබගේ ඥානය විහිදේ)."

39.

39.

‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati;

Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’.

"ඒ ඥානය හේතුවෙන් ඔබ වහන්සේ සර්වඥ යයි කියනු ලබන සේක. ආවරණ රහිත වූ සර්වඥතා ඥානයෙන් යුක්ත වූ ඒ මහා වීරයන් වහන්සේට මම නමස්කාර කරමි."

40.

40.

‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ;

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම බුදු රජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඥාන ප්‍රශංසාවෙහි ඵලයයි."

41.

41.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;

මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

42.

42.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

43.

43.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඤාණත්ථවික තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Ñāṇatthavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

සතරවැනි ඤාණත්ථවික තෙරුන්ගේ අපදානයයි.

5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ

5. උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන්ගේ අපදානය

44.

44.

‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

බන්දුමතී නගරයෙහි මම ද්වාරපාලකයෙක් (මුරකරුවෙක්) වීමි. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, කෙලෙස් රජස් විරහිත බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දිටිමි.

45.

45.

‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino.

මම උක් දණ්ඩක කොටසක් ගෙන, පහන් වූ සතුටු වූ සිතින් යුතුව, මහේසී වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

46.

46.

‘‘Ekanavutito [Pg.20] kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි මම යම් උක් දණ්ඩක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උක් දණ්ඩක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

47.

47.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

48.

48.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

49.

49.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Ucchukhaṇḍikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වැනි උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන්ගේ අපදානයයි.

6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ

6. කළම්බදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

50.

50.

‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare;

Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

රෝමස නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ කඳු අතර වැඩවසන සේක. මම පැහැදුණු සිතින් මගේ දෑතින්ම උන්වහන්සේට කළම්බ (අලයක්/ගෙඩියක්) පූජා කළෙමි.

51.

51.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතරවන කල්පයෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය කළම්බ පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

52.

52.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කළම්බදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Kaḷambadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවැනි කළම්බදායක තෙරුන්ගේ අපදානයයි.

7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ

7. අම්බාටකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

55.

55.

‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ.

වනයෙහි වැඩසිටි, අපරාජිත වූ, ස්වයංභූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක, මම ඇඹැරැල්ල ගෙඩියක් ගෙන ඒ ස්වයංභූන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

56.

56.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස්එක්වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිසංසයයි.

57.

57.

‘‘Kilesā [Pg.21] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

58.

58.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

59.

59.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අම්බාටකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ambāṭakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

හත්වැනි අම්බාටකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමයි.

8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ

8. 8. හරීතකදායක තෙර අපදානය

60.

60.

‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ;

Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ.

‘‘මම අරළු ද, නෙල්ලි ද, අඹ ද, දඹ (ජම්බු) ද, බුළු ද, මසං ද, කිරළ (බල්ලතක) ද, බෙලි ද තනිවම (වනයෙන්) ගෙන එන්නෙමි.

61.

61.

‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;

Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ.

කඳු ලෙනක වැඩසිටින, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනු, රෝගාතුරව පීඩා විඳින, හුදකලාව වැඩසිටින ඒ මහා මුණිවරයාණන් දැක,

62.

62.

‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ;

Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade.

අරළු ගෙඩියක් ගෙන මම ඒ ස්වයම්භූ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) ට පූජා කළෙමි. ඒ ඖෂධය වැළඳූ සැණින්, ඒ මොහොතේම රෝගය සන්සිඳුණි.

63.

63.

‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me;

‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca.

ක්ලේශ තැවුල් දුරු කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක: 'මේ ඖෂධ දානය නිසාත්, රෝගය සන්සිඳීම නිසාත්,

64.

64.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā;

Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’.

දෙවියෙකු වුවත්, මිනිසෙකු වුවත්, වෙනත් ජාතියක උපන්නත්, හැම තැනකදීම සැපවත් වේවා! ඔබට කිසිදු රෝගයක් පැන නොනැඟේවා!'

65.

65.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito;

Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.

අපරාජිත වූ ඒ ස්වයම්භූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි හංස රාජයෙකු මෙන් අහසට පැන නැඟි සේක.

66.

66.

‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino;

Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha.

මම ස්වයම්භූ වූ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට අරළු පූජා කළ දා පටන්, මේ ආත්මය (අර්හත්වය දක්වා වූ අවසන් භවය) දක්වාම මට කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවීය.

67.

67.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මට මෙය අවසාන ආත්මයයි. අවසන් භවය පවතී. තෙවිජ්ජාවන් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

68.

68.

‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ.

අනූහතර වන කපෙහි මම එදා ඒ ඖෂධය පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඖෂධ දානයෙහි ඵලයයි.

69.

69.

‘‘Kilesā [Pg.22] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයන් දවාලන ලදී. ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

70.

70.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

71.

71.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් හරීතකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Harītakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි හරීතකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමයි.

9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ

9. 9. අඹපිණ්ඩිය තෙර අපදානය

72.

72.

‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā;

Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ.

එකල්හි මම මහා බලැති, දිගු දළ ඇති ඇත් රජෙක් වීමි. මහා වනාන්තරයෙහි සැරිසරද්දී ලෝනාහිමියන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) දුටුවෙමි.

73.

73.

‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ;

Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako.

මම අඹ පොකුරක් ගෙන ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා වීර වූ සිද්ධත්ථ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගත් සේක.

74.

74.

‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.

මම බලා සිටියදීම එදා ජිනරාජයාණන් වහන්සේ එය වැළඳූ සේක. එහි සිත පහදවාගෙන මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

75.

75.

‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ;

Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā.

එයින් චුත වී මම සක්විති රජෙක් වීමි. මේ ආකාරයෙන්ම සම්පත් අනුභව කරමින් (සංසරණය වීමි).

76.

76.

‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

ප්‍රධාන වීර්යයෙහි යෙද වූ සිත් ඇති, සන්සුන් වූ, කෙලෙස් උපධි රහිත වූ මම, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

77.

77.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

අනූහතර වන කපෙහි එදා මම යම් ඵලයක් (අඹ ගෙඩි) පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයෙහි ඵලයයි.

78.

78.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයන් දවාලන ලදී. ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අම්බපිණ්ඩිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

අම්බපිණ්ඩිය තෙරුන්ගේ අපදානය නවවැනි කොටසයි.

10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ

10. අම්බඵලියත්ථේර අපදානය

81.

81.

‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.23], lokajeṭṭhassa tādino;

Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ.

"ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණැති, උතුම් කීර්තියක් දරන්නා වූ, පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට,

82.

82.

‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

මම අඹ පලයක් (පළමු අඹ ගෙඩියක්) ගෙන, අතිශයින් පැහැදුණු සිතින්, දක්ඛිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

83.

83.

‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

දෙපා ඇත්තන්ට අධිපති වූ, ලෝකජේෂ්ඨ වූ, නරාසභ වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඒ කර්මය හේතුවෙන් මම ජය පරාජය අත්හැර අචල වූ (නිවන නම් වූ) ස්ථානයට පැමිණියෙමි.

84.

84.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අග්‍ර වූ පල (අඹ පල) පූජාවේ ආනිසංසයයි."

85.

85.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි."

86.

86.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

"මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

87.

87.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

"සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." ආයුෂ්මත් අම්බඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක.

Ambaphaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

අම්බඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය දසවැනි කොටසයි.

Ekavihārivaggo catucattālīsamo.

හතළිස් හතරවැනි ඒකවිහාරි වර්ගය නිමයි.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය:

Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako;

Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado.

ඒකවිහාරී තෙරණුවෝ ද, සංඛිය තෙරණුවෝ ද, පාටිහීරක තෙරණුවෝ ද, ථවික තෙරණුවෝ ද, උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරණුවෝ ද, කළම්බදායක තෙරණුවෝ ද, අම්බාටකදායක තෙරණුවෝ ද,

Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati;

Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

හීරීතකදායක තෙරණුවෝ ද, අම්බපිණ්ඩිය තෙරණුවෝ ද, අඹ පල පූජා කළ දසවැනි යතිවරයා ද වේ. ප්‍රඥාවන්තයන් විසින් මෙහි ගාථා අසූ හයක් ඇති බව ගණනය කරන ලදී.

45. Vibhītakavaggo

45. විභීතක වර්ගය

1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ

1. විභීතකමිඤ්ජියත්ථේර අපදානය

‘‘Kakusandho [Pg.24] mahāvīro, sabbadhammāna pāragū;

Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ.

"සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි මහා වීර වූ කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමූහයාගෙන් වෙන්ව, විවේකීව වැඩ වසනු පිණිස වනාන්තරයට වැඩි සේක.

‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ;

Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare.

මම බුළු මදයක් (බීජ මදයක්) ගෙන වැලකින් අමුණා ගත්තෙමි. ඒ අවස්ථාවෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පර්වත අතර දැහැනට සමවැදී වැඩ සිටි සේක.

‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ.

මම දෙවි දේවෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, අතිශයින් පැහැදුණු සිතින්, දක්ඛිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ඒ බුළු මදය පූජා කළෙමි.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ.

මේ කල්පයෙහිම මම යම් බීජ මදයක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බීජ මද පූජාවේ ආනිසංසයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අටවැදෑරුම් විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā

ආයුෂ්මත් විභීතකමිඤ්ජිය තෙරුන් වහන්සේ මේ

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක.

Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

විභීතකමිඤ්ජිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමු වැනි කොටසයි.

2. Koladāyakattheraapadānaṃ

2. කෝලදායකත්ථේර අපදානය

‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā;

Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ.

"එකල මම අඳුන් දිවි සමක් හැඳ, වල්කල දරමින් සිටියෙමි. මම බොරළු (පලතුරු) කදක් පුරවාගෙන මාගේ අසපුවට ගෙන ආවෙමි."

‘‘Tamhi [Pg.25] kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu;

Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ.

එකල අසහාය වූ, අසදෘශ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී වදාළ සේක. උන්වහන්සේ සියලු කල්හි සියල්ල දන්නා සේක්, මාගේ අසපුවට වැඩම කළ සේක.

10.

10.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ;

Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.

මම මාගේ සිත පැහැදවාගෙන, මනා වත් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, දෑතින්ම ඔසවා බුදුරජාණන් වහන්සේට මසං (කොළ) ගෙඩියක් පූජා කළෙමි.

11.

11.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එකතිස්වන කල්පයෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය මසං (කොළ) දානයෙහි ඵලයයි.

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් කොළදායක තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ).

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන කොළදායක තේරපදානය නිම විය.

3. Billiyattheraapadānaṃ

3. බිල්ලිය තේරපදානය.

15.

15.

‘‘Candabhāgānadītīre, assamo sukato mama;

Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito.

චන්දභාගා නදී තෙරෙහි මාගේ අසපුව මැනවින් කරවන ලදී. එය බෙලි ගස්වලින් ගහණ වූ, නොයෙක් වෘක්ෂයන්ගෙන් සෙවුනා ලද්දක් විය.

16.

16.

‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ;

Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso.

සුවඳැති බෙලි ගෙඩියක් දැක, මම බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කළෙමි. මම කඳ මල්ලක් පුරවා ගෙන, ප්‍රීතිමත් වූයේත්, සංවේගයට පත් සිත් ඇතිවද (බුදුන් සොයා ගියෙමි).

17.

17.

‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ;

Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā.

කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, පින් කෙතක් බඳු වූ ඒ වීරයන් වහන්සේට පැහැදුණු සිතින් යුතුව ඉදුණු බෙලි ගෙඩියක් පූජා කළෙමි.

18.

18.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මේ කල්පයෙහිම මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ඵලයයි.

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.26] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් බිල්ලිය තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ).

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවන බිල්ලිය තේරපදානය නිම විය.

4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ

4. භල්ලාතදායක තේරපදානය.

22.

22.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;

Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ.

රන්වන් පැහැ ඇති, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුත්, වනාන්තරය මැදින් වැඩම කරන්නා වූ, පිපී ගිය සල් රජකු වැනි වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක;

23.

23.

‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ;

‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’.

තණ ඇතිරියක් පනවා මම ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ ආයාචනා කළෙමි: 'බුදුරජාණන් වහන්ස, මට අනුකම්පා කරන සේක්වා, මම දානයක් පූජා කිරීමට කැමැත්තෙමි'.

24.

24.

‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso;

Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame.

අනුකම්පාව ඇති, මහා කරුණාවන්ත වූ, මහත් යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන මාගේ අසපුවට වැඩම කළ සේක.

25.

25.

‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare;

Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අසපුවට වැඩම කොට පන් අතු ඇතිරියෙහි වැඩ සිටි සේක. මම කිරිබිල්ල (භල්ලාතක) ගෙඩියක් ගෙන ඒ උත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

26.

26.

‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;

Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ.

මම බලා සිටියදීම එදා ජිනරාජයාණන් වහන්සේ එය වළඳා වදාළ සේක. එහි සිත පැහැදවා ගත් මම එදා ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේට වන්දනා කළෙමි.

27.

27.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක්දහස් අටසියවන කල්පයෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ඵලයයි.

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් භල්ලාතදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

භල්ලාතදායක තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැන්නයි.

5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ

5. 5. උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

31.

31.

‘‘Nigrodhe [Pg.27] haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape;

Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ.

"හරිත වර්ණයෙන් බබළන, මනාව වැඩුණු නුග රුක (බෝධීන් වහන්සේ) අසලදී උත්තලි මල් මාලාවක් ගෙන බෝධීන් වහන්සේට පූජා කළෙමි."

32.

32.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.

"මෙම කල්පයෙහිම මම යම් බෝධි පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝධි පූජාවෙහි ඵලයයි."

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි."

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

"මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී."

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

"සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී."

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo

"ආයුෂ්මත් උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්"

Abhāsitthāti.

"වදාළ සේක."

Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

"උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි."

6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ

6. "6. අම්බාටකිය තෙරුන්ගේ අපදානය"

36.

36.

‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni;

Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī.

"මනාව පිපුණු සල් වනයකට පිවිසි වෙස්සභූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, පර්වත දුර්ගයන්හි වසන උදාර කේසර සිංහයෙකු මෙන් වැඩසිටි සේක."

37.

37.

‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ;

Puññakkhettaṃ anuttaraṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

"පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුතුව, අනුත්තර පින්කෙත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මගේම දෑතින් අම්බාටක (ඇඹරැල්ලා) පලතුරක් පූජා කළෙමි."

38.

38.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

"මෙයින් එක්තිස්වන කල්පයෙහි මම යම් (අම්බාටක) පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි."

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි."

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

"සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී."

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo

"ආයුෂ්මත් අම්බාටකිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්"

Abhāsitthāti.

"වදාළ සේක."

Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

"අම්බාටකිය තෙරුන්ගේ අපදානය හයවැන්නයි."

7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ

7. "7. සීහාසනික තෙරුන්ගේ අපදානය"

42.

42.

‘‘Padumuttarassa [Pg.28] bhagavato, sabbabhūtahitesino;

Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ.

"සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුතුව, මම සිංහාසනයක් පූජා කළෙමි."

43.

43.

‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ;

Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

"දෙව්ලොව හෝ මිනිස්ලොව මා යම් යම් තැනක වසන්නෙම් ද, එහිදී මට මහත් වූ විමන් (ප්‍රාසාද) ලැබේ. මෙය සිංහාසන පූජාවෙහි ඵලයයි."

44.

44.

‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū;

Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā.

"මට නිරතුරුවම රන්මය වූ ද, රිදීමය වූ ද, රතු මැණික්මය වූ ද, විවිධ මැණික්වලින් යුක්ත වූ ද බොහෝ පර්යංක (ආසන) පහළ වෙයි."

45.

45.

‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino;

Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā.

"පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය උදෙසා ආසනයක් පූජා කොට මම උසස් කුලවල උපදිමි. අහෝ! ධර්මයෙහි මනා වූ ධර්මතාවය (විස්මිතයි)!"

46.

46.

‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම සිංහාසනයක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සිංහාසන පූජාවෙහි ඵලයයි."

47.

47.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි."

48.

48.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

49.

49.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සීහාසනික ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

සත්වැනි සීහාසනිකත්ථේර අපදානය නිම විය.

8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ

8. 8. පාදපීඨියත්ථේර අපදානය

50.

50.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;

Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso.

මහා කාරුණික වූ, උතුම් මුනිවර වූ, මහා යසස් ඇති සුමේධ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ සත්වයන් සසරින් එතෙර කරවා පිරිනිවන් වැඩි සේක.

51.

51.

‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino;

Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ.

මහේසී වූ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිංහාසනය සමීපයෙහි පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුක්තව මම පාද පීඨයක් කරවා පූජා කළෙමි.

52.

52.

‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ;

Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

සැප විපාක දෙන්නා වූ, සැපයම උදා කරන්නා වූ ඒ කුසල කර්මය කොට, ඒ පුණ්‍ය කර්මයෙන් යුක්තව මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

53.

53.

‘‘Tattha [Pg.29] me vasamānassa, puññakammasamaṅgino;

Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me.

එහි වසන, පින් කළ මා පියවර ඔසවන විට මා හට රන් පා පීඨයන් පහළ වෙයි.

54.

54.

‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ;

Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ.

යම් කෙනෙක් බුද්ධ යන ශබ්දය ඇසීමට ලබත් ද, ඔවුන්ට එය මහත් ලාභයකි, එය මැනවින් ලද්දකි. පිරිනිවන් පෑ බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා පූජා පවත්වා ඔවුහු විපුල සැප ලබති.

55.

55.

‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;

Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ.

මා විසින් ද මනා කොට කුසල කර්මයක් කරන ලදී, එය මැනවින් යොදවන ලද වෙළඳාමක් වැනි විය. පාද පීඨයක් පූජා කොට මම රන් පීඨයක් ලබමි.

56.

56.

‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ;

Soṇṇapīṭhe akkamāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

මම යම් කිසි කටයුත්තක් සඳහා යම් යම් දිශාවකට යම් ද, (එහිදී) රන් පීඨය මතින්ම පියවර තබමි. මෙය ඒ පුණ්‍ය කර්මයේ විපාකයයි.

57.

57.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප තිස් දහසකට පෙර මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාද පීඨ පූජාවේ ඵලයයි.

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පාදපීඨිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි පාදපීඨියත්ථේර අපදානය නිම විය.

9. Vedikārakattheraapadānaṃ

9. 9. වේදිකාරකත්ථේර අපදානය

61.

61.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame;

Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ අසල මැනවින් වේදිකාවක් කරවා මාගේ සිත පහදවා ගතිමි.

62.

62.

‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca;

Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ.

නිම කරන ලද සහ නිම නොකළ ඉතා උසස් වස්තූන් අහසින් වැස්සක් මෙන් වසියි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි.

63.

63.

‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake;

Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.

දෙපසින්ම සේනා සංවිධානය වූ බියකරු යුද්ධයකට මැදි වුවද මම කිසිදු බියක් හෝ තැතිගැනීමක් නොදකිමි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි.

64.

64.

‘‘Mama [Pg.30] saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ;

Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ.

මාගේ අදහස දැන මා හට අලංකාර විමනක් පහළ වෙයි. ඉතා වටිනා සයනයන් පහළ වෙයි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි.

65.

65.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් වේදිකාවක් කරවා පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි.

66.

66.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

67.

67.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

68.

68.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වේදිකාරක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

වේදිකාරක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නවවැන්නයි.

10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ

10. 10. බෝධිඝරදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

69.

69.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino;

Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ.

ද්විපදෝත්තම වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් වූ සිතින් හා සොම්නස් සිතින් යුක්ත ව මම බෝධිඝරයක් (බෝධි ගෘහයක්) කරවීමි.

70.

70.

‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare;

Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse.

මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. රත්නයෙන් කළ මන්දිරයක වසමි. මට සීතලක් හෝ උෂ්ණත්වයක් නැත; සුළඟ මාගේ ශරීරයෙහි ස්පර්ශ නොවේ.

71.

71.

‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ;

Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ.

මෙයින් කල්ප හැටපහකට පෙර මම සක්විති රජෙක් වීමි. (එකල) විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද කාසික නම් නගරයක් විය.

72.

72.

‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ;

Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā.

එය දිගින් යොදුන් දසයකි, පළලින් යොදුන් අටකි. ඒ නගරයෙහි දර, වැල් හෝ මැටි නොවීය.

73.

73.

‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ;

Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito.

එහි උසින් එක් යොදුනක් වූ ද, පළලින් යොදුන් භාගයක් වූ ද විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද මංගල නම් ප්‍රාසාදයක් විය.

74.

74.

‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ;

Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu.

එහි රන්මය ටැම් අසූහාරදහසක් විය. සඳලුතල මණිමය විය. පියස්ස රිදියෙන් නිමවා තිබුණි.

75.

75.

‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ [Pg.31] gharaṃ, vissakammena māpitaṃ;

Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ.

විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද සම්පූර්ණයෙන්ම රන්මුවා වූ ඒ මන්දිරයෙහි මම විසීමි. මෙය බෝධිඝරයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

76.

76.

‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave;

Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ.

දෙවි මිනිස් යන භවයන්හි ඒ සියලු සම්පත් අනුභව කොට, අද මම අනුත්තර වූ ශාන්ත පදය වූ නිවනට පැමිණියෙමි.

77.

77.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම බෝධිඝරයක් කරවීමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝධිඝර දානයේ විපාකයයි.

78.

78.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... (පෙ ...) මම ආශ්‍රව රහිත ව වසමි.

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය ... (පෙ ...) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... (පෙ ...) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් බෝධිඝරදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

බෝධිඝරදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි.

Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo.

හතළිස් පස්වන විභීතක වර්ගය නිමාවිය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado;

Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako.

විභීතකදායක, කෝලඵලදායක, බිල්ලදායක, භල්ලාතකදායක, උත්තලපුප්ඵිය (නිග්‍රෝධ), අම්බාටකීය, සීහාසනදායක, පාදපීඨික යන තෙරණුවෝ ද,

Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca;

Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.

වේදිකාකාරක සහ බෝධිඝරික යන තෙරණුවෝ ද වෙති. මේ වර්ගයෙහි ගණන් කරන ලද සියලු ගාථාවෝ හැත්තෑ නවයක් බව කියන ලදහ.

46. Jagatidāyakavaggo

46. ජගතිදායක වර්ගය

1. Jagatidāyakattheraapadānaṃ

1. 1. ජගතිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

‘‘Dhammadassissa [Pg.32] munino, bodhiyā pādaputtame;

Pasannacitto sumano, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ.

ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් බෝධි වෘක්ෂය පාමුල පහන් වූ සිතින් හා සොම්නස් සිතින් යුක්ත ව මම ජගතියක් (සමතලා අංගනයක්) කරවීමි.

‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patito ahaṃ;

Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

මම කඳු පාමුලකින් හෝ පර්වතයකින් හෝ ගසකින් හෝ ඇද වැටුණ ද, එයින් චුත වන්නා වූ මම පිහිටක් ලබමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි.

‘‘Na me corā vihesanti, nātimaññanti khattiyā ;

Sabbāmittetikkamāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

සොරුන් මට හිංසා නොකරති, ක්ෂත්‍රියයෝ මාව අවඥාවට පත් නොකරති. මම සියලු සතුරන් ඉක්මවා යමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Sabbattha pūjito homi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

මම දෙවි ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් උපතක් ලබම් ද, ඒ හැම තැනකම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatidānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම ජගතියක් කරවීමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ජගති දානයේ විපාකයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිත ව වසමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ජගතිදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Jagatidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

ජගතිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Morahatthiyattheraapadānaṃ

2. මොරහත්ථිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය

‘‘Morahatthaṃ gahetvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;

Pasannacitto sumano, morahatthamadāsahaṃ.

මම මොරපිල් කලඹක් (වටාපතක්) ගෙන ලෝකනායකයන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. පහන් වූ සිතින් යුතුව සතුටින් මම ඒ මොරපිල් කලඹ පූජා කළෙමි.

10.

10.

‘‘Iminā [Pg.33] morahatthena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Nibbāyiṃsu tayo aggī, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

මේ මොරපිල් පූජාව නිසා ද, මාගේ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසා ද, (මාගේ) තුන් ගින්න නිවී ගියේය. මම මහත් වූ සැපයක් ලබමි.

11.

11.

‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;

Datvānahaṃ morahatthaṃ, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ආශ්චර්යවත්ය! ධර්මය ආශ්චර්යවත්ය! අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සම්පත්තිය ආශ්චර්යවත්ය! මම මොරපිල් කලඹක් පූජා කර මහත් වූ සැපයක් ලබමි.

12.

12.

‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මාගේ තුන් ගින්න නිවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.

13.

13.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, morahatthassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක්තිස්වන කපෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ මොරපිල් පූජාවෙහි ඵලයයි.

14.

14.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

15.

15.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

16.

16.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මොරහත්ථිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Morahatthiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

මොරහත්ථිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය දෙවැන්නයි.

3. Sīhāsanabījiyattheraapadānaṃ

3. සීහාසනබීජිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය

17.

17.

‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, bodhirukkhamavandiyaṃ;

Paggayha bījaniṃ tattha, sīhāsanamabījahaṃ.

මම තිස්ස භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂයට වැඳ, එතැනදී පවන්පතක් ගෙන සිංහාසනයට පවන් සැලීමි.

18.

18.

‘‘Dvenavute ito kappe, sīhāsanamabījahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූදෙවන කපෙහි මම සිංහාසනයට පවන් සැලීමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පවන් සැලීමේ ඵලයයි.

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanabījiyo thero imā

ආයුෂ්මත් සීහාසනබීජිය තෙරුන් වහන්සේ මේ...

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Sīhāsanabījiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

සීහාසනබීජිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය තුන්වැන්නයි.

4. Tiṇukkadhāriyattheraapadānaṃ

4. තිණුක්කධාරිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය

22.

22.

‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.34], bodhiyā pādaputtame;

Pasannacitto sumano, tayo ukke adhārayiṃ.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධි වෘක්ෂය අසල දී පහන් වූ සිතින් යුතුව මම පන්දම් (ගිනි සූල) තුනක් දැරුවෙමි.

23.

23.

‘‘Satasahassito kappe, sohaṃ ukkamadhārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම පන්දම් දැරුවෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පන්දම් පූජාවෙහි ඵලයයි.

24.

24.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

25.

25.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

26.

26.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇukkadhāriyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් තිණුක්කධාරිය මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Tiṇukkadhāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

හතරවන තිණුක්කධාරිය ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී.

5. Akkamanadāyakattheraapadānaṃ

5. අක්කමනදායක ස්ථවිර අපදානය

27.

27.

‘‘Kakusandhassa munino, brāhmaṇassa vusīmato;

Divāvihāraṃ vajato, akkamanamadāsahaṃ.

දිවා විහරණය සඳහා (සක්මනට) වැඩම කරන්නා වූ, කෙලෙස් දුරු කළා වූ (බ්‍රාහ්මණ), මඟ බඹසර වැස නිම කළා වූ, කකුසඳ මුනිඳුන් වහන්සේට මම පාවහන් යුගලක් පූජා කළෙමි.

28.

28.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, akkamanassidaṃ phalaṃ.

මෙම කල්පයෙහිම මම එදා යම් පාවහන් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාවහන් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

29.

29.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

30.

30.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

31.

31.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අක්කමනදායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Akkamanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන අක්කමනදායක ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී.

6. Vanakoraṇḍiyattheraapadānaṃ

6. වනකෝරණ්ඩිය ස්ථවිර අපදානය

32.

32.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Vanakoraṇḍamādāya, buddhassa abhiropayiṃ.

ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ, සිද්ධාර්ථ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වනයෙහි හටගත් කෝරණ්ඩ (ලိပ်සූ) මලක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

33.

33.

‘‘Catunnavutito [Pg.35] kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතරවන කල්පයෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වනකෝරණ්ඩිය මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Vanakoraṇḍiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන වනකෝරණ්ඩිය ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී.

Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

විසිවන භාණවාරයයි.

7. Ekachattiyattheraapadānaṃ

7. ඒකඡත්තිය ස්ථවිර අපදානය

37.

37.

‘‘Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī;

Padumuttaro bhagavā, abbhokāsamhi caṅkami.

පොළොව ගිනි අඟුරු මෙන් විය, මහී තලය උණු අළු (කුක්කුළ) වලින් වැසී තිබුණි. (එකල්හි) පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එළිමහනෙහි සක්මන් කළ සේක.

38.

38.

‘‘Paṇḍaraṃ chattamādāya, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;

Tattha disvāna sambuddhaṃ, vitti me upapajjatha.

මම සුදු කුඩයක් ගෙන දීර්ඝ මාර්ගයකට පිළිපන්නෙමි. එහිදී සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක මට මහත් වූ ප්‍රීතියක් ඇති විය.

39.

39.

‘‘Marīciyotthaṭā bhūmi, aṅgārāva mahī ayaṃ;

Upahanti mahāvātā, sarīrassāsukhepanā.

පොළොව මිරිඟුවෙන් වැසී තිබුණි, මේ මහ පොළොව ගිනි අඟුරු මෙන් විය. ශරීරයේ ජීවය ක්ෂය කරන සුලු මහත් වූ සුළං හමන්නට විය.

40.

40.

‘‘Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ, vātātapanivāraṇaṃ;

Paṭiggaṇha imaṃ chattaṃ, phassayissāmi nibbutiṃ.

ශීතල හා උෂ්ණය දුරු කරන, සුළඟ හා අව්ව වළක්වන මේ කුඩය පිළිගත මැනව. (ඒ තුළින්) මම කෙලෙස් ගින්න නිවීම අත්විඳීමට කැමැත්තෙමි.

41.

41.

‘‘Anukampako kāruṇiko, padumuttaro mahāyaso;

Mama saṅkappamaññāya, paṭiggaṇhi tadā jino.

අනුකම්පා සහගත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ, මහා යසස් ඇති පදුමුත්තර ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන එදා එම කුඩය පිළිගත් සේක.

42.

42.

‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

මම කල්ප තිහක් තිස්සේ දේවේන්ද්‍රව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි.

43.

43.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.

මම ගණන් කළ නොහැකි වාර ගණනක් විශාල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සම්පත් වින්දෙමි. ඒ අතීතයේ මා විසින්ම මනාව කරන ලද පින්කම්වල විපාකයයි.

44.

44.

‘‘Ayaṃ [Pg.36] me pacchimā jāti, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi setacchattaṃ me, sabbakālaṃ dharīyati.

මෙය මාගේ අවසාන ජාතියයි. මාගේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මා වෙනුවෙන් සෑම කල්හිම සුදු කුඩයක් දරාගෙන සිටිනු ලැබේ.

45.

45.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල මම යම් කුඩයක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය කුඩ පූජාවෙහි අනුසසයි.

46.

46.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

47.

47.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

48.

48.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඒකඡත්තිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ekachattiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

ඒකඡත්තිය තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැනි පදයයි.

8. Jātipupphiyattheraapadānaṃ

8. ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

49.

49.

‘‘Parinibbute bhagavati, padumuttare mahāyase;

Pupphavaṭaṃsake katvā, sarīramabhiropayiṃ.

මහා යසස් ඇති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මල් කලඹක් සාදා උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය මත පූජා කළෙමි.

50.

50.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nimmānaṃ agamāsahaṃ;

Devalokagato santo, puññakammaṃ sarāmahaṃ.

එහිදී සිත පහදවා ගෙන මම නිම්මාණරති දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. දෙව්ලොව උපන් මම මා කළ ඒ පින්කම සිහි කළෙමි.

51.

51.

‘‘Ambarā pupphavasso me, sabbakālaṃ pavassati;

Saṃsarāmi manusse ce, rājā homi mahāyaso.

මට අහසින් සෑම කල්හිම මල් වැසි වසී. මම මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදින කල්හි මහා යසස් ඇති රජෙක් වීමි.

52.

52.

‘‘Tahiṃ kusumavasso me, abhivassati sabbadā;

Tasseva pupphapūjāya, vāhasā sabbadassino.

සර්වදර්ශී බුදුරජාණන් වහන්සේට කළ ඒ මල් පූජාවෙහි අනුසසින්, ඒ රජ බවේදී පවා මට නිරතුරුව මල් වැසි වැසිණි.

53.

53.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi pupphavasso me, abhivassati sabbadā.

මෙය මාගේ අවසාන ජාතියයි. මාගේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මට නිරතුරුව මල් වැසි වසී.

54.

54.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී දේහයට කළ පූජාවෙහි අනුසසයි.

55.

55.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

56.

56.

‘‘Svāgataṃ [Pg.37] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

57.

57.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Jātipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැනි පදයයි.

9. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ

9. පට්ටිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

58.

58.

‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu;

Pasannacitto sumano, paṭṭipupphamapūjayiṃ.

ශ්‍රී දේහය ආදාහනය සඳහා වැඩමවන කල්හි, බෙර වාදනය වෙද්දී මම පහන් වූ සොම්නස් සිතින් යුතුව කුරුඳු මල් පූජා කළෙමි.

59.

59.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

60.

60.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

61.

61.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

62.

62.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පට්ටිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි පට්ටිපුප්ඵියත්ථේර අපදානය නිමයි.

10. Gandhapūjakattheraapadānaṃ

10. දසවැනි ගන්ධපූජකත්ථේර අපදානය.

63.

63.

‘‘Citāsu kurumānāsu, nānāgandhe samāhaṭe;

Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ.

"සෑය (චිතකය) සකස් කරන කල්හි හා විවිධ සුවඳ ද්‍රව්‍ය රැස් කරනු ලබන කල්හි, මම පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව සුවඳ විලවුන් මිටක් පූජා කළෙමි."

64.

64.

‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

"මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් සෑයක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි."

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි."

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

"මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.38] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

"සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් ගන්ධපූජක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Gandhapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

ගන්ධපූජකත්ථේර අපදානය දසවැන්නයි.

Jagatidāyakavaggo chacattālīsamo.

හතළිස් හයවැනි ජගතිදායක වර්ගය නිමයි.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Jagatī morahatthī ca, āsanī ukkadhārako;

Akkami vanakoraṇḍi, chattado jātipūjako.

ජගති තෙරුන් ද, මෝරහත්ථි තෙරුන් ද, ආසනී තෙරුන් ද, උක්කධාරක තෙරුන් ද, අක්කමි තෙරුන් ද, වනකොරණ්ඩී තෙරුන් ද, ඡත්තද තෙරුන් ද, ජාතිපූජක තෙරුන් ද,

Paṭṭipupphī ca yo thero, dasamo gandhapūjako;

Sattasaṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

පට්ටිපුප්ඵී තෙරුන් ද, දසවැන්නා වූ ගන්ධපූජක තෙරුන් ද යන මේ තෙරුන් වහන්සේලා ගැන පණ්ඩිතයන් විසින් ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ හැට හතකි.

47. Sālakusumiyavaggo

47. හතළිස් හත්වැනි සාලකුසුමිය වර්ගය.

1. Sālakusumiyattheraapadānaṃ

1. පළමුවැනි සාලකුසුමියත්ථේර අපදානය.

‘‘Parinibbute [Pg.39] bhagavati, jalajuttamanāmake;

Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ.

"පදුමුත්තර නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, දර සෑය මත (ශ්‍රී දේහය) තැන්පත් කළ කල්හි, මම සල් මලක් පූජා කළෙමි."

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

"මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි."

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. මම බැඳීම් සිඳ දැමූ ඇතකු මෙන් ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි."

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

"බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

"සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් සාලකුසුමිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sālakusumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

සාලකුසුමියත්ථේර අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Citakapūjakattheraapadānaṃ

2. දෙවැනි චිතකපූජකත්ථේර අපදානය.

‘‘Jhāyamānassa bhagavato, sikhino lokabandhuno;

Aṭṭha campakapupphāni, citakaṃ abhiropayiṃ.

"ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ සිඛී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ (ශ්‍රී දේහය) දැවෙන කල්හි, මම සෑය (චිතකය) මත සපු මල් අටක් පූජා කළෙමි."

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

"මීට කල්ප තිස් එකකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි."

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

"මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි."

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

10.

10.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

"සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී."

Itthaṃ [Pg.40] sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් චිතකපූජක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Citakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවැනි චිතකපූජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

3. Citakanibbāpakattheraapadānaṃ

3. 3. චිතකනිබ්බාපක ස්ථවිර අපදානය

11.

11.

‘‘Dayhamāne sarīramhi, vessabhussa mahesino;

Gandhodakaṃ gahetvāna, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ.

වෙස්සභූ මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය ආදාහනය කරද්දී, මම සුවඳ පැන් ගෙන ඒ දරසෑය නිවා දැමුවෙමි.

12.

12.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhodakassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම ඒ දරසෑය නිවා දැමුවෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සුවඳ පැන් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

13.

13.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

14.

14.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

15.

15.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā

ආයුෂ්මත් චිතකනිබ්බාපක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Citakanibbāpakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවැනි චිතකනිබ්බාපක ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

4. Setudāyakattheraapadānaṃ

4. 4. සේතුදායක ස්ථවිර අපදානය

16.

16.

‘‘Vipassino bhagavato, caṅkamantassa sammukhā;

Pasannacitto sumano, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සක්මන් කරන ඉදිරියෙහි, මම පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව පාලමක් කරවා දුන්නෙමි.

17.

17.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පාලමක් කරවූයෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාලමක් (සේතුවක්) පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

18.

18.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

19.

19.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

20.

20.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සේතුදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Setudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

සිවුවැනි සේතුදායක ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

5. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ

5. 5. සුමනතාලවණ්ටිය ස්ථවිර අපදානය

21.

21.

‘‘Siddhatthassa [Pg.41] bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ;

Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahāyasaṃ.

සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම සුමන (පිච්ච) මල්වලින් වැසී ගිය තල්වැටක් පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා එය දරා සිටියෙමි.

22.

22.

‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම තල්වැට පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය තල්වැටක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

24.

24.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā

ආයුෂ්මත් සුමනතාලවණ්ටිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වැනි සුමනතාලවණ්ටිය ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

6. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ

6. අවටඵලියත්ථේර අපදානය

26.

26.

‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami.

‘‘සතරංසී නම් වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ, විවේකය කැමති වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිඬු සිඟා වැඩම කරනු පිණිස නික්මුණු සේක.

27.

27.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ.

අතෙහි පලතුරක් ඇති මම, ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව මම ‘අවට’ පලතුරක් පූජා කළෙමි.

28.

28.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතර වන කපෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි.

29.

29.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

30.

30.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

31.

31.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අවටඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන අවටඵලියත්ථේර අපදානය නිමවාය.

7. Labujaphaladāyakattheraapadānaṃ

7. ලබුජඵලදායකත්ථේර අපදානය

32.

32.

‘‘Nagare [Pg.42] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.

‘‘එකල මම බන්ධුමතී නගරයෙහි ආරාම රකින්නෙක් වීමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, අහසින් වැඩම කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

33.

33.

‘‘Labujaṃ phalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Ākāseva ṭhito santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.

මම ලබුජ (ලබු) පලතුරක් ගෙන බුදු ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසෙහිම වැඩ සිටිමින් එය පිළිගත් සේක.

34.

34.

‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;

Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින් පහන් වූ සිතින් පලතුරක් පූජා කිරීමෙන්, එය මට ප්‍රීතිය උපදවන සුළු විය; මෙලොව සැපය ද ගෙන දෙන්නක් විය.

35.

35.

‘‘Adhigañchiṃ tadā pītiṃ, vipulaṃ sukhamuttamaṃ;

Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

එකල මම ප්‍රීතිය ද, මහත් වූ උතුම් සැපය ද ලැබුවෙමි. (එම පිනෙන්) උපන් උපන් තැන මට රත්නයන් පහළ වේ.

36.

36.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි.

37.

37.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

38.

38.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

39.

39.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් ලබුජඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Labujaphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

හත්වන ලබුජඵලදායකත්ථේර අපදානය නිමවාය.

8. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ

8. පිලක්ඛඵලදායකත්ථේර අපදානය

40.

40.

‘‘Vanantare buddhaṃ disvā, atthadassiṃ mahāyasaṃ;

Pasannacitto sumano, pilakkhassa phalaṃ adā.

‘‘වනාන්තරයෙහි දී මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව මම පිලක්ඛ (කිරිපල්ල) පලතුරක් පූජා කළෙමි.

41.

41.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි.

42.

42.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

43.

43.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

44.

44.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.43] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් පිලක්ඛඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි පිලක්ඛඵලදායකත්ථේර අපදානය නිමයි.

9. Sayaṃpaṭibhāniyattheraapadānaṃ

9. 9. සයම්පටිබානියත්ථේර අපදානය

45.

45.

‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, ko disvā na pasīdati.

මනරම් කුඹුක් ගසක් වැනි වූ ද, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ද, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ද, මාවතේ වඩින්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

46.

46.

‘‘Tamandhakāraṃ nāsetvā, santāretvā bahuṃ janaṃ;

Ñāṇālokena jotantaṃ, ko disvā na pasīdati.

මෝහය නමැති අන්ධකාරය නසා, බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවා, ප්‍රඥා ආලෝකයෙන් බබළන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

47.

47.

‘‘Vasīsatasahassehi, nīyantaṃ lokanāyakaṃ;

Uddharantaṃ bahū satte, ko disvā na pasīdati.

ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරා වඩින්නා වූ ද, බොහෝ සත්ත්වයන් සසරින් මුදවන්නා වූ ද, ලෝකනාථ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

48.

48.

‘‘Āhanantaṃ dhammabheriṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe;

Sīhanādaṃ vinadantaṃ, ko disvā na pasīdati.

දහම් බෙරය වයමින්, තීර්ථක සමූහයන් මර්දනය කරමින්, සිංහ නාද පතුරුවන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහර්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

49.

49.

‘‘Yāvatā brahmalokato, āgantvāna sabrahmakā;

Pucchanti nipuṇe pañhe, ko disvā na pasīdati.

බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා වූ ප්‍රදේශවලින් බ්‍රහ්මයන් හා දෙවිවරුන් පැමිණ යම් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ඉතා සියුම් ප්‍රශ්න විමසත් ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

50.

50.

‘‘Yassañjaliṃ karitvāna, āyācanti sadevakā;

Tena puññaṃ anubhonti, ko disvā na pasīdati.

දෙවියන් සහිත ලෝකයා යම් බුදුරජාණන් වහන්සේට දොහොත් මුදුන් දී වැඳ ආයාචනා කරද් ද, ඒ පින් හේතුවෙන් යහපත් විපාක අනුභව කරද් ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

51.

51.

‘‘Sabbe janā samāgantvā, sampavārenti cakkhumaṃ;

Na vikampati ajjhiṭṭho, ko disvā na pasīdati.

සියලු ජනයා රැස්ව ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවරා ගනිත් ද, ප්‍රශ්න විමසීම සඳහා ආරාධනා කරනු ලැබූවත් නොසැලී සිටින්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

52.

52.

‘‘Nagaraṃ pavisato yassa, ravanti bheriyo bahū;

Vinadanti gajā mattā, ko disvā na pasīdati.

යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නගරයට පිවිසෙන කල්හි බොහෝ බෙර හඬ පවතී ද, මත් වූ ඇතුන් කුංචනාද කෙරේ ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

53.

53.

‘‘Vīthiyā gacchato yassa, sabbābhā jotate sadā;

Abbhunnatā samā honti, ko disvā na pasīdati.

යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ වීථියෙහි වඩිනා කල්හි සියලු දිශාවන්හි රැස් විහිදේ ද, උස් බිම් සමතලා වේ ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

54.

54.

‘‘Byāharantassa buddhassa, cakkavāḷampi suyyati;

Sabbe satte viññāpeti, ko disvā na pasīdati.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දහම් දෙසන කල්හි මුළු සක්වළ පුරා ඒ හඬ ඇසේ ද, සියලු සත්ත්වයන්ට අවබෝධ කරවයි ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද?

55.

55.

‘‘Satasahassito [Pg.44] kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට ප්‍රශංසා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක උපන් බවක් නොදනිමි. බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ විපාකය මෙයයි.

56.

56.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

57.

57.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

58.

58.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayaṃpaṭibhāniyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සයම්පටිබානිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sayaṃpaṭibhāniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි සයම්පටිබානියත්ථේර අපදානය නිමයි.

10. Nimittabyākaraṇiyattheraapadānaṃ

10. 10. නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථේර අපදානය

59.

59.

‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, mante vāce mahaṃ tadā;

Catupaññāsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ.

එකල මම හිමවතට පිවිස වේද මන්ත්‍ර ඉගැන්නුවෙමි. පනස් හතර දහසක් ශිෂ්‍යයෝ මට උපස්ථාන කළහ.

60.

60.

‘‘Adhitā vedagū sabbe, chaḷaṅge pāramiṃ gatā;

Sakavijjāhupatthaddhā, himavante vasanti te.

ඒ සියලු ශිෂ්‍යයෝ මනාව උගත්හ, වේදයෙහි පරතෙරට පැමිණියහ, ෂඩංග වේදයෙහි කෙළ පැමිණියහ. තමන් උගත් ශිල්ප ශාස්ත්‍ර කෙරෙහි දැඩි විශ්වාසයකින් යුක්තව ඔවුහු හිමවතෙහි වාසය කළහ.

61.

61.

‘‘Cavitvā tusitā kāyā, devaputto mahāyaso;

Uppajji mātukucchismiṃ, sampajāno patissato.

මහා කීර්තිමත් වූ ඒ දෙව්පුත්‍රයාණෝ තුසිත ලොවෙන් චුතව, මනා සිහියෙන් හා නුවණින් යුතුව මව් කුස පිළිසිඳ ගත්හ.

62.

62.

‘‘Sambuddhe upapajjante, dasasahassi kampatha;

Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu, uppajjantamhi nāyake.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මව් කුස පිළිසිඳ ගන්නා කල්හි දස දහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා විය. ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේ පිළිසිඳ ගන්නා කල්හි අන්ධ වූවෝ ඇස් ලැබූහ.

63.

63.

‘‘Sabbākāraṃ pakampittha, kevalā vasudhā ayaṃ;

Nigghosasaddaṃ sutvāna, ubbijjiṃsu mahājanā.

මුළු මහත් පොළොවම සෑම ආකාරයකින්ම කම්පා විය. ඒ මහා ඝෝෂාව අසා මහජනයා භීතියට පත් වූහ.

64.

64.

‘‘Sabbe janā samāgamma, āgacchuṃ mama santikaṃ;

Vasudhāyaṃ pakampittha, kiṃ vipāko bhavissati.

සියලු ජනයා එකතුව මා වෙත පැමිණ, "පොළොව මෙසේ කම්පා විය, මෙහි විපාකය කුමක් වේ ද?"යි විමසූහ.

65.

65.

‘‘Avacāsiṃ tadā tesaṃ, mā bhetha natthi vo bhayaṃ;

Visaṭṭhā hotha sabbepi, uppādoyaṃ suvatthiko.

එකල්හි මම ඔවුන්ට මෙසේ කීවෙමි: "බිය නොවන්න, ඔබට කිසිදු බියක් නැත. ඔබ සැම අස්වැසිලිමත් වන්න, මේ උත්පත්තිය යහපත පිණිස ම වේ."

66.

66.

‘‘Aṭṭhahetūhi [Pg.45] samphussa, vasudhāyaṃ pakampati;

Tathā nimittā dissanti, obhāso vipulo mahā.

කරුණු අටක් නිසා මේ පොළොව කම්පා වෙයි. ඒ අයුරින් ම පෙර නිමිති ද පෙනේ, මහා පුළුල් ආලෝකයක් ද පැතිරේ.

67.

67.

‘‘Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, uppajjissati cakkhumā;

Saññāpetvāna janataṃ, pañcasīle kathesahaṃ.

නිසැකවම පස් ඇස් ඇති ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපදින්නාහ. මම ජනයාට ඒ බව වටහා දී පංචශීලය දේශනා කළෙමි.

68.

68.

‘‘Sutvāna pañca sīlāni, buddhuppādañca dullabhaṃ;

Ubbegajātā sumanā, tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te.

පංචශීලය ගැන ද, ඉතා දුර්ලභ බුද්ධෝත්පාදය ගැන ද අසා ඔවුහු අතිශය ප්‍රමෝදයට පත්ව, සතුටු සිතින් යුක්ත වූහ.

69.

69.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ nimittaṃ viyākariṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, byākaraṇassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූදෙකකට පෙර යම් අනාගත වාක්‍යයක් ප්‍රකාශ කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අනාගත වාක්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමේ ඵලයයි.

70.

70.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

71.

71.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

72.

72.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittabyākaraṇiyo thero imā

ආයුෂ්මත් නිමිත්තබ්‍යාකරණීය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Gāthāyo abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Nimittabyākaraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

නිමිත්තබ්‍යාකරණීය ස්ථවිරයන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි.

Sālakusumiyavaggo sattacattālīsamo.

සතළිස් හත්වන සාලකුසුමිය වර්ගය නිම විය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Sālakusumiyo thero, pūjā nibbāpakopi ca;

Setudo tālavaṇṭī ca, avaṭalabujappado.

සාලකුසුමිය ස්ථවිරයන් ද, පූජා (චිතකපූජක) ස්ථවිරයන් ද, නිබ්බාපක (චිතකනිබ්බාපක) ස්ථවිරයන් ද, සේතුද (සේතුදායක) ස්ථවිරයන් ද, තාලවණ්ටි (සුමනතාලවණ්ටිය) ස්ථවිරයන් ද, අවට (අවණ්ඩඵලිය) ස්ථවිරයන් ද, ලබුජප්පද (ලබුජඵලදායක) ස්ථවිරයන් ද,

Pilakkhapaṭibhānī ca, veyyākaraṇiyo dijo;

Dvesattati ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

පිලක්ඛ (පිලක්ඛඵලදායක) ස්ථවිරයන් ද, පටිබාණී (සයම්පටිබාණිය) ස්ථවිරයන් ද, බමුණෙකු වූ වෙය්‍යාකරණීය (නිමිත්තබ්‍යාකරණිය) ස්ථවිරයන් ද (මෙහි වෙති). ගාථාවෝ හැත්තෑ දෙකක් බව නැණවතුන් විසින් ගණන් කරන ලදහ.

48. Naḷamālivaggo

48. 48. නළමාලි වර්ගය

1. Naḷamāliyattheraapadānaṃ

1. නළමාලිය ස්ථවිර අපදානය

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.46] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Vipinaggena gacchantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

රන්වන් පැහැති වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, වනය මතුපිටින් (අහසින්) වැඩම කරන්නා වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දැක්කෙමි.

‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, nikkhamanto ca tāvade;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

මම බට මල් රැගෙන (ගෙයින්) නික්මෙන්නේ, එසඳෙහිම එහිදී ඔඝ තරණය කළා වූ, ආශ්‍රව රහිත වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක්කෙමි.

‘‘Pasannacitto sumano, naḷamālamapūjayiṃ;

Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ, sabbalokānukampakaṃ.

පහන් වූ සිත් ඇතිව, සොම්නස් සහගතව, දක්ෂිණාර්හ වූ, මහා වීර වූ, සියලු ලෝකයා කෙරෙහි අනුකම්පා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම බට මල් පූජා කළෙමි.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ mālamabhiropayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක්තිස්වන කල්පයෙහි මම යම් මල් පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳීම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, මෙම අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් නළමාලිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Naḷamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

නළමාලිය ස්ථවිරයන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Maṇipūjakattheraapadānaṃ

2. මණිපූජක ස්ථවිර අපදානය

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vivekakāmo sambuddho, gacchate anilañjase.

සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, විවේකය කැමති වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මගින් වැඩම කළ සේක.

‘‘Avidūre himavantassa, mahājātassaro ahu;

Tattha me bhavanaṃ āsi, puññakammena saṃyutaṃ.

හිමවන්ත පර්වතයට නුදුරින් මහා ජාතස්සර නම් විලක් විය. එහි මාගේ පින්කම් නිසා ලැබුණු මාගේ විමනක් විය.

10.

10.

‘‘Bhavanā [Pg.47] abhinikkhamma, addasaṃ lokanāyakaṃ;

Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.

මම විමනින් බැහැරට පැමිණි විට, බබළන්නා වූ නිල් මහනෙල් මලක් වැනි වූ ද, ඇවිළෙන ගින්නක් වැනි වූ ද ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක්කෙමි.

11.

11.

‘‘Vicinaṃ naddasaṃ pupphaṃ, pūjayissanti nāyakaṃ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.

ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කිරීමට මල් සෙවූ නමුත් මල් සොයාගත නොහැකි විය. පසුව මම මාගේ සිත පහදවාගෙන ශාස්තෘන් වහන්සේට වැන්දෙමි.

12.

12.

‘‘Mama sīse maṇiṃ gayha, pūjayiṃ lokanāyakaṃ;

Imāya maṇipūjāya, vipāko hotu bhaddako.

මාගේ හිසෙහි වූ මාණික්‍යය ගෙන ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. "මෙම මාණික්‍ය පූජාවෙන් මට යහපත් විපාකයක් ලැබේවා" යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

13.

13.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේ අහසෙහි රැඳී සිටිමින් මෙම ගාථාව වදාළ සේක.

14.

14.

‘So te ijjhatu saṅkappo, labhassu vipulaṃ sukhaṃ;

Imāya maṇipūjāya, anubhohi mahāyasaṃ’.

“ඔබගේ ඒ අදහස (සංකල්පය) සමෘද්ධිමත් වේවා! මහත් වූ සැපයක් ලබන්න. මෙම මැණික් පූජාව හේතුවෙන් මහත් වූ යසසක් අනුභව කරන්න.”

15.

15.

‘‘Idaṃ vatvāna bhagavā, jalajuttamanāmako;

Agamāsi buddhaseṭṭho, yattha cittaṃ paṇīhitaṃ.

පදුමුත්තර නම් වූ, බුදු ශ්‍රේෂ්ඨ වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙම වචනය වදාරා, යම් තැනකට වැඩම කිරීමට සිතා සිටියේ ද, ඒ ස්ථානයට වැඩම කළ සේක.

16.

16.

‘‘Saṭṭhikappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;

Anekasatakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

මම කල්ප සැටක් මුළුල්ලේ දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. සිය ගණන් වාරයක් සක්විති රජ ද වීමි.

17.

17.

‘‘Pubbakammaṃ sarantassa, devabhūtassa me sato;

Maṇi nibbattate mayhaṃ, ālokakaraṇo mamaṃ.

දෙවියකුව උපත ලබා සිටියදී, මා විසින් පෙර කරන ලද කුසල් සිහි කරන විට, මට ආලෝකය ලබා දෙන මැණිකක් පහළ වෙයි.

18.

18.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo me pariggahā;

Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.

අසූ හය දහසක් වූ ස්ත්‍රීහු මගේ පිරිවර වෙති. ඔවුහු විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසුණු, මැණික් තෝඩු පැළඳි,

19.

19.

‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;

Parivārenti maṃ niccaṃ, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

මනහර ඇහිපිහාටු ඇති, සිනාමුසු මුහුණැති, මනා සිහි නුවණ ඇති, සිහින් ඉඟ ඇති ඒ ස්ත්‍රීහු නිරතුරුවම මා පිරිවරති. මෙය මැණික් පූජාවෙහි විපාකයයි.

20.

20.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayā tathā;

Bhaṇḍā me sukatā honti, yadicchasi piḷandhanā.

යම් විටෙක ආභරණ කැමති වෙම් ද, එවිට රන්මය වූ ද, මණිමය වූ ද, එසේම රතු මැණික් මය වූ ද මනාව නිමවන ලද භාණ්ඩ මට පහළ වෙයි.

21.

21.

‘‘Kūṭāgārā gahārammā, sayanañca mahārahaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, nibbattanti yadicchakaṃ.

රමණීය කූටාගාරයන් (සඳුන් නිවාස) ද, මහාර්ඝ වූ ශයනාසනයන් ද මගේ අදහස දැන මා කැමති පරිදි පහළ වෙයි.

22.

22.

‘‘Lābhā tesaṃ suladdhañca, ye labhanti upassutiṃ;

Puññakkhettaṃ manussānaṃ, osadhaṃ sabbapāṇinaṃ.

යම් කෙනෙකුට (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) ධර්ම ශබ්දය අසන්නට ලැබේ ද, ඔවුන්ට එය මහත් ලාභයකි, මනා ලැබීමකි. උන්වහන්සේ මනුෂ්‍යයන්ට පින් කෙතක් බඳුය, සියලු සත්ත්වයන්ට ඖෂධයක් බඳුය.

23.

23.

‘‘Mayhampi [Pg.48] sukataṃ kammaṃ, yohaṃ adakkhi nāyakaṃ;

Vinipātā pamuttomhi, pattomhi acalaṃ padaṃ.

යම් මම ලෝනාහිමියන්ව දුටුවෙම් ද, මා විසින් ද කුසල් කර්මයන් මනාව කරන ලදී. මම සතර අපායෙන් මිදුණෙමි, අචල වූ නිවන් පදය ද ලැබුවෙමි.

24.

24.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Divasañceva rattiñca, āloko hoti me sadā.

මම දිව්‍ය ආත්මයක හෝ මනුෂ්‍ය ආත්මයක යම් යම් යෝනියක උපදිම් ද, මට දිවා රෑ දෙකෙහිම නිරතුරුව ආලෝකය පවතී.

25.

25.

‘‘Tāyeva maṇipūjāya, anubhotvāna sampadā;

Ñāṇāloko mayā diṭṭho, pattomhi acalaṃ padaṃ.

එම මැණික් පූජාව නිසාම දිව්‍ය මනුෂ්‍ය සම්පත් අනුභව කොට, පසුව ඥානාලෝකය දැක, අචල වූ නිවන් පදය ලබා ගත්තෙමි.

26.

26.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් මැණිකක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය මැණික් පූජාවෙහි විපාකයයි.

27.

27.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

28.

28.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

29.

29.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මණිපූජක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Maṇipūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන මණිපූජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය.

3. Ukkāsatikattheraapadānaṃ

3. උක්කාසතික ස්ථවිර අපදානය

30.

30.

‘‘Kosiko nāma bhagavā, cittakūṭe vasī tadā;

Jhāyī jhānarato buddho, vivekābhirato muni.

එකල්හි කෝසික නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ) චිත්තකූට පර්වතයෙහි වැඩසිටි සේක. ඒ මුණිවරයන් වහන්සේ ධ්‍යාන වඩන, ධ්‍යානයෙහි ඇලුණු, විවේකයට ලැදි බුදු කෙනෙක් වූ සේක.

31.

31.

‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nārīgaṇapurakkhato;

Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ.

මම ස්ත්‍රී සමූහයා පිරිවරා හිමවන්තයට පිවිස, පුන් පෝය දින සඳ මෙන් බබළන කෝසික බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි.

32.

32.

‘‘Ukkāsate gahetvāna, parivāresahaṃ tadā;

Sattarattindivaṃ ṭhatvā, aṭṭhamena agacchahaṃ.

එකල්හි මම පන්දම් (ගිනි හුල්) සියයක් ගෙන උන්වහන්සේ පිරිවරා සිටියෙමි. සත් දිනක් හා සත් රාත්‍රියක් එසේ සිට, අටවන දිනයේ මම නික්ම ගියෙමි.

33.

33.

‘‘Vuṭṭhitaṃ kosikaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Pasannacitto vanditvā, ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ.

සමාපත්තියෙන් නැඟී සිටි, ස්වයංභූ වූ, අපරාජිත වූ කෝසික බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් සිතින් වැඳ, එක් පිණ්ඩපාත දානයක් පූජා කළෙමි.

34.

34.

‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;

Uppajjiṃ tusite kāye, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ.

දෙපා ඇත්තවුන්ට අධිපති වූ, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ඒ කර්මය හේතුවෙන් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. මේ එක් දානයක විපාකයයි.

35.

35.

‘‘Divasañceva [Pg.49] rattiñca, āloko hoti me sadā;

Samantā yojanasataṃ, obhāsena pharāmahaṃ.

මට දිවා රාත්‍රී දෙකෙහිම නිරතුරුව ආලෝකය පවතී. මම අවට යොදුන් සියයක් මාගේ ආලෝකයෙන් පතුරුවමි.

36.

36.

‘‘Pañcapaññāsakappamhi, cakkavattī ahosahaṃ;

Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.

මීට කල්ප පනස් පහකට පෙර මම සක්විති රජෙක් වීමි. සතර සාගරය කෙළවර කොට ඇති මුළු ජම්බුද්වීපයටම අධිපතිව ජයග්‍රාහීව සිටියෙමි.

37.

37.

‘‘Tadā me nagaraṃ āsi, iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ;

Tiṃsayojanamāyāmaṃ, vitthārena ca vīsati.

එකල්හි මගේ නගරය සශ්‍රීක වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, මනාව නිර්මාණය කරන ලද්දක් විය. එය දිගින් යොදුන් තිහක් ද පළලින් යොදුන් විස්සක් ද විය.

38.

38.

‘‘Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;

Dasasaddāvivittaṃ taṃ, sammatāḷasamāhitaṃ.

විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද සොභණ නම් වූ ඒ නගරය, දස වැදෑරුම් ශබ්දයෙන් හා සංගීත නාදයෙන් අඩුවක් නොවූ නගරයක් විය.

39.

39.

‘‘Na tamhi nagare atthi, vallikaṭṭhañca mattikā;

Sabbasoṇṇamayaṃyeva, jotate niccakālikaṃ.

ඒ නගරයෙහි වැල් හෝ දර හෝ මැටි හෝ නොවීය. මුළුමනින්ම රන්මයෙන් නිම වූ එය නිරන්තරයෙන් බබළමින් පැවතුණි.

40.

40.

‘‘Catupākāraparikkhittaṃ, tayo āsuṃ maṇimayā;

Vemajjhe tālapantī ca, vissakammena māpitā.

(ඒ නගරය) ප්‍රාකාර හතරකින් වටවී තිබුණි. එයින් ප්‍රාකාර තුනක් මැණික්වලින් නිමවා තිබුණි. එහි මධ්‍යයෙහි විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද තල් ගස් පේළියක් ද විය.

41.

41.

‘‘Dasasahassapokkharañño, padumuppalachāditā;

Puṇḍarīkehi sañchannā, nānāgandhasamīritā.

පියුම් හා මහනෙල්වලින් වැසුණු, සුදු නෙළුම්වලින් ගැවසුණු, නානාප්‍රකාර සුවඳ හමන පොකුණු දසදහසකින් (ඒ නගරය) සමන්විත විය.

42.

42.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadhārassidaṃ phalaṃ.

මීට අනූහතර වන කපෙහි මම යම් පන්දමක් දැරුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පන්දම් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධන නසන ලදහ. ඇතෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උක්කාසතික තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ukkāsatikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

උක්කාසතික තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි.

4. Sumanabījaniyattheraapadānaṃ

4. සුමනබීජනීය තෙරුන්ගේ අපදානය

46.

46.

‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame;

Sumano bījaniṃ gayha, abījiṃ bodhimuttamaṃ.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ අසලදී සතුටු සිතින් පවන්පතක් ගෙන, ඒ උත්තම බෝධීන් වහන්සේට පවන් සැලුවෙමි.

47.

47.

‘‘Ekanavutito [Pg.50] kappe, abījiṃ bodhimuttamaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි උත්තම බෝධීන් වහන්සේට පවන් සැලුවෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ පවන් සැලීමේ විපාකයයි.

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanabījaniyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සුමනබීජනීය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sumanabījaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

සුමනබීජනීය තෙරුන්ගේ අපදානය සිවුවැන්නයි.

5. Kummāsadāyakattheraapadānaṃ

5. කුම්මාසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

51.

51.

‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;

Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.

පිඬුසිඟා වඩිනා විපස්සී මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස් පාත්‍රය දැක, මම එය මුයව (බාර්ලි) දානයෙන් පිරවූයෙමි.

52.

52.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි මම යම් දානයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ මුයව දානය පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

53.

53.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

54.

54.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

55.

55.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කුම්මාසදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kummāsadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

කුම්මාසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි.

6. Kusaṭṭhakadāyakattheraapadānaṃ

6. කුසට්ඨකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

56.

56.

‘‘Kassapassa bhagavato, brāhmaṇassa vusīmato;

Pasannacitto sumano, kusaṭṭhakamadāsahaṃ.

පව් බැහැර කළාවූ, මනා සංවර වූ කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් වූ සිතින් යුතුව මම අටක් වූ සලාක දානය පූජා කළෙමි.

57.

57.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, kusaṭṭhakamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ.

මේ මහා භද්‍ර කල්පයෙහිම මම ඒ අටක් වූ සලාක දානය පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ සලාක දානය පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

58.

58.

‘‘Kilesā [Pg.51] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhakadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කුසට්ඨකදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Kusaṭṭhakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

කුසට්ඨකදායක ස්ථවිර අපදානය හයවැනි ය.

7. Giripunnāgiyattheraapadānaṃ

7. ගිරිපුන්නාගිය ස්ථවිර අපදානය

61.

61.

‘‘Sobhito nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā;

Gahetvā giripunnāgaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

එකල්හි සෝභිත නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ චිත්තකූට පර්වතයෙහි වැඩසිටි සේක. මම ගිරිපුන්නාග (කන්දේ හටගත් නා) මලක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

62.

62.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතර වැනි කල්පයෙහි මම යම් බුද්ධ පූජාවක් කළෙම් ද, (එතැන් සිට) මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

63.

63.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

64.

64.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

65.

65.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ගිරිපුන්නාගිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Giripunnāgiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

ගිරිපුන්නාගිය ස්ථවිර අපදානය හත්වැනි ය.

8. Vallikāraphaladāyakattheraapadānaṃ

8. වල්ලිකාරඵලදායක ස්ථවිර අපදානය

66.

66.

‘‘Sumano nāma sambuddho, takkarāyaṃ vasī tadā;

Vallikāraphalaṃ gayha, sayambhussa adāsahaṃ.

එකල්හි සුමන නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ තක්කර නගරයෙහි වැඩසිටි සේක. මම වල්ලිකාර (වැල්) ගෙඩියක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

67.

67.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස්එක් වැනි කල්පයෙහි මම යම් (වැල්) ගෙඩියක් පූජා කළෙම් ද, (එතැන් සිට) මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිසංසයයි.

68.

68.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

69.

69.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

70.

70.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.52] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් වල්ලිකාරඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළහ.

Vallikāraphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

වල්ලිකාරඵලදායක ස්ථවිර අපදානය අටවැනි ය.

9. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ

9. පානධිදායක ස්ථවිර අපදානය

71.

71.

‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Divāvihārā nikkhamma, pathamāruhi cakkhumā.

ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, පස් ඇස් ඇති අනෝමදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දහවල් විවේකයෙන් නික්ම මාවතට පිළිපන් සේක.

72.

72.

‘‘Pānadhiṃ sukataṃ gayha, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, pattikaṃ cārudassanaṃ.

මම මනාව සාදන ලද පාවහන් යුගලක් ගෙන දීර්ඝ ගමනකට පිළිපන්නෙමි. එහිදී පයින් වැඩම කරවන්නා වූ, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

73.

73.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, nīharitvāna pānadhiṃ;

Pādamūle ṭhapetvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.

මාගේ සිත පැහැදවා ගෙන, පාවහන් යුගල ඉවතට ගෙන, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි තබා මෙසේ පැවසුවෙමි.

74.

74.

‘‘‘Abhirūha mahāvīra, sugatinda vināyaka;

Ito phalaṃ labhissāmi, so me attho samijjhatu’.

මහාවීරයන් වහන්ස, සුගතේන්ද්‍රයන් වහන්ස, විනායකයන් වහන්ස, (මෙම පාවහන් යුගල) පළඳිනු මැනවි. මෙයින් මම යම් ඵලයක් ලබන්නෙම් ද, මාගේ ඒ අදහස සමෘද්ධ වේවා!

75.

75.

‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Pānadhiṃ abhirūhitvā, idaṃ vacanamabravi.

ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ අනෝමදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ පාවහන් යුගල පැළඳ මෙසේ වදාළ සේක.

76.

76.

‘‘‘Yo pānadhiṃ me adāsi, pasanno sehi pāṇibhi;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato’.

‘‘යමෙක් පහන් සිතින් තම දෑතින්ම මට පාවහන් පූජා කළේ ද, මම ඔහු ගැන ප්‍රකාශ කරමි. මා පවසන වචනයට සවන් දෙන්න.

77.

77.

‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;

Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා, සියලු දෙවියෝ ඔදවැඩි සිතින් යුතුව, සොම්නස්ව, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියහුව, ඇඳිලි බැඳගෙන එතැනට රැස්වූහ.

78.

78.

‘‘Pānadhīnaṃ padānena, sukhitoyaṃ bhavissati;

Pañcapaññāsakkhattuñca, devarajjaṃ karissati.

මේ පාවහන් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මොහු සුවපත් වන්නේය. පනස් පස් වතාවක් දෙව්රජ බව (ශක්‍ර පදවිය) දරන්නේය.

79.

79.

‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

දහස් වතාවක් සක්විති රජ වන්නේය. ඔහු ලබන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනය කර නිම කළ නොහැකිය.

80.

80.

‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් අපරිමේය කල්පයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමයෙන් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

81.

81.

‘‘Tassa [Pg.53] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍රයෙකු වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.

82.

82.

‘‘Devaloke manusse vā, nibbattissati puññavā;

Devayānapaṭibhāgaṃ, yānaṃ paṭilabhissati.

පින්වත් වූ මොහු දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව උපදින්නේය. දිව්‍ය යානයකට බඳු වූ යානයක් ලබන්නේය.

83.

83.

‘‘Pāsādā sivikā vayhaṃ, hatthino samalaṅkatā;

Rathā vājaññasaṃyuttā, sadā pātubhavanti me.

ප්‍රාසාද, සිවිගෙවල්, යාන වාහන, මනාකොට සැරසූ ඇතුන් සහ ආජානීය අශ්වයන් යෙදූ රථ ද නිරන්තරයෙන් මට පහළ වෙති.

84.

84.

‘‘Agārā nikkhamantopi, rathena nikkhamiṃ ahaṃ;

Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ.

ගිහිගෙයින් නික්ම යන විට ද මම රථයකින් නික්මුණෙමි. කෙස් වැටිය කපන කල්හිම මම රහත් බවට පත් වීමි.

85.

85.

‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;

Datvāna pānadhiṃ ekaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

මට මහත් ලාභයකි, මම මැනවින් ලද්දෙමි. මාගේ (පින් නමැති) වෙළඳාම මැනවින් යෙදවිණි. එක් පාවහන් යුවළක් පූජා කොට අචල වූ නිවන් පදවියට පැමිණියෙමි.

86.

86.

‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ pānadhimadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ.

මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පෙර මම යම් පාවහන් යුගලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ පාවහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි.

87.

87.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

88.

88.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

89.

89.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පානධිදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

දේශනා කළ සේක.

Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි පානධිදායක තේර අපදානය නිමාවිය.

10. Pulinacaṅkamiyattheraapadānaṃ

10. පුලිනචංකමිය තේර අපදානය

90.

90.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;

Vātamigaṃ gavesanto, caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ.

මම පෙර මහ වනයේ මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. මම වේගවත් මුවකු සොයමින් යන විට (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) සක්මන් මළුවක් දුටුවෙමි.

91.

91.

‘‘Ucchaṅgena pulinaṃ gayha, caṅkame okiriṃ ahaṃ;

Pasannacitto sumano, sugatassa sirīmato.

මම පහන් සිතින් යුතුව, සොම්නසින් මගේ උකුළට වැලි ගෙන, ශ්‍රීමත් වූ සුගත තථාගතයන් වහන්සේගේ ඒ සක්මන් මළුවෙහි වැලි ඉස්සෙමි.

92.

92.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, pulinaṃ okiriṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක් කල්පයකට පෙර මම වැලි ඉස්සෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වැලි පූජාවේ ආනිශංසයයි.

93.

93.

‘‘Kilesā [Pg.54] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

94.

94.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

95.

95.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පුලිනචංකමිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

දේශනා කළ සේක.

Pulinacaṅkamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

දසවැනි පුලිනචංකමිය තේර අපදානය නිමාවිය.

Naḷamālivaggo aṭṭhacattālīsamo.

හතළිස් අටවැනි නළමාලි වර්ගය නිමාවිය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Naḷamālī maṇidado, ukkāsatikabījanī;

Kummāso ca kusaṭṭho ca, giripunnāgiyopi ca.

නළමාලී තෙරණුවෝ ද, මණිදායක තෙරණුවෝ ද, උක්කාසතික තෙරණුවෝ ද, බීජනී (සුමනබීජනි) තෙරණුවෝ ද, කුම්මාසදායක තෙරණුවෝ ද, කුසට්ඨදායක තෙරණුවෝ ද, ගිරිපුන්නාගිය තෙරණුවෝ ද වෙති.

Vallikāro pānadhido, atho pulinacaṅkamo;

Gāthāyo pañcanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi.

වල්ලිකාරඵලදායක තෙරණුවෝ ද, පානධිදායක තෙරණුවෝ ද, තවද පුළිනචංකමිය තෙරණුවෝ ද යන මොවුන් ඇතුළත් වන පරිදි ප්‍රඥාවන්තයින් විසින් ගණන් කරන ලද ගාථාවෝ අනූ පහකි.

49. Paṃsukūlavaggo

49. පංසුකූල වර්ගය

1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ

1. පංසුකූලසඤ්ඤක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

‘‘Tisso [Pg.55] nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo;

Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino.

ස්වයම්භූ වූ, අග්‍රපුද්ගල වූ තිස්ස නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පාංශුකූල සිවුරක් තබා විහාරයට වැඩි සේක.

‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ;

Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.

මම නමන ලද දුන්නක් රැගෙන ආහාර සොයනු පිණිස හැසුරුණෙමි. මණ්ඩලග්ග නම් කඩුවක් රැගෙන මම වනයට ඇතුළු වීමි.

‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā;

Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ.

එකල මම ඒ වනයෙහි ගසක් අග රැඳී තිබූ පාංශුකූල සිවුරක් දුටුවෙමි. එසෙණෙහිම දුන්න පසෙක තබා, හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ,

‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.

පහන් වූ සිත් ඇතිව, සොම්නස්ව, මහත් වූ ප්‍රීතියෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේ සිහිපත් කරමින් මම ඒ පාංශුකූල සිවුරට වැන්දෙමි.

‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර මම ඒ පාංශුකූල සිවුරට වැන්දෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වැඳීමේ ආනිසංසයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම ඉතා යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අත්පත් කර ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පාංශුකූලසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමු පාංශුකූලසඤ්ඤක තෙරුන්ගේ අපදානය අවසන් විය.

2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ

2. බුද්ධසඤ්ඤක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;

Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.

(මම) වේදය හදාරන්නෙක්, මන්ත්‍ර දරන්නෙක්, තුන් වේදයෙහි පරතෙරට ගිය කෙනෙක් වීමි. ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රය, ඉතිහාසය, නිඝණ්ඩු සහ කේටුභ යන ශාස්ත්‍රයන්හි ද කෙළ පැමිණියෙක් වීමි.

10.

10.

‘‘Nadīsotapaṭibhāgā[Pg.56], sissā āyanti me tadā;

Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito.

එකල ගංගා දිය දහරක් මෙන් ශිෂ්‍යයෝ මා වෙත පැමිණෙති. මම නොපසුබට උත්සාහයෙන් යුක්තව රෑ දහවල් ඔවුන්ට මන්ත්‍ර උගන්වමි.

11.

11.

‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;

Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi.

එකල්හි සිද්ධත්ථ නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ මෝහ අන්ධකාරය නසා ප්‍රඥා ලෝකය පැතිරවූ සේක.

12.

12.

‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me;

Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā.

මාගේ එක්තරා ශිෂ්‍යයෙක් අන් ශිෂ්‍යයන්ට ඒ බව පැවසීය. ඔවුහු ඒ කරුණ අසා එකල මට දැන්වූහ.

13.

13.

‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako;

Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati.

සර්වඥ වූ, ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත. ජනයා උන්වහන්සේ අනුගමනය කරති. අපට පෙර මෙන් ලාභයක් නොලැබෙන්නේය.

14.

14.

‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā;

Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ.

මහා කීර්ති ඇති, පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේලා ලොව පහළ වන්නේ කලාතුරකිනි. මම ලෝකනායක වූ ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකින්නෙම් නම් ඉතා මැනවි.

15.

15.

‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ;

Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ.

මම මාගේ අජින චර්මය ද, වල්කල සිවුර සහ පැන් කලය ද ගෙන අසපුවෙන් නික්ම ශිෂ්‍යයන් ඇමතුවෙමි.

16.

16.

‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā;

Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako.

දිඹුල් මලක් මෙන් ද, සඳෙහි සාවෙකු මෙන් ද, කපුටන්ගේ කිරි මෙන් ද ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව පහළ වීම අතිශයින්ම දුර්ලභය.

17.

17.

‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ;

Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීම ද දුර්ලභය. මේ කරුණු දෙකම සම්පූර්ණ වී තිබියදීත් සද්ධර්ම ශ්‍රවණය ලැබීම අතිශයින්ම දුර්ලභය.

18.

18.

‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ;

Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත. අපි ඥාන ඇස ලබන්නෙමු. එන්න, අපි සැවොම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට යමු.

19.

19.

‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino;

Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā.

එකල ඒ සියලු දෙනා පැන් කලි දරා, රළු අජින චර්ම හැඳ, ජටා භාරයෙන් යුක්තව වනයෙන් නික්මුණහ.

20.

20.

‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino;

Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī.

ඔවුහු විය දණ්ඩක් පමණ දුර බලමින්, උතුම් අර්ථය සොයමින්, තෘෂ්ණා දෝෂයෙන් තොරව, කේසර සිංහයන් මෙන් නිර්භීතව වැඩියහ.

21.

21.

‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino;

Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.

අල්ප කෘත්‍ය ඇතිව, ලොල් බවින් තොරව, ප්‍රඥාවන්තව, ශාන්ත පැවතුම් ඇතිව, පිඬු සිඟා වඩිමින් ඒ තාපසයෝ ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

22.

22.

‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.

තව යොදුන් එකහමාරක් ඉතිරිව තිබියදී මට රෝගයක් ඇති විය. මම ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් එහිදීම කළුරිය කළෙමි.

23.

23.

‘‘Catunnavutito [Pg.57] kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර එකල මම යම් බුද්ධ සංඥාවක් ලැබුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ සංඥාවෙහි ආනිසංසයයි.

24.

24.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

25.

25.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

26.

26.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් බුද්ධසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

බුද්ධසඤ්ඤක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැනි යි.

3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ

3. භිසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

27.

27.

‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;

Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.

එකල්හි මම නොයෙක් ඇතුන් විසින් ඇසුරු කරන ලද පොකුණකට බැස, ආහාර පිණිස එහි තිබූ නෙළුම් අල (නෙළුම් දඬු) නෙළුවෙමි.

28.

28.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;

Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase.

එකල්හි පදුමුත්තර නම් වූ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ රත් පැහැ සිවුරු දරා අහස් මගින් වඩින සේක.

29.

29.

‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā;

Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

උන්වහන්සේ පාංශුකූල සිවුරු ගසන (පිසදමන) හඬ එකල්හි මට ඇසිණි. මම උඩ බැලූ කල ලෝකනායකයන් වහන්සේ දුටුවෙමි.

30.

30.

‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;

Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi.

මම එහිම සිට ලෝකනායකයන් වහන්සේට ආරාධනා කළෙමි. 'ස්වාමීනි, නෙළුම් දඬුවලින් මී පැණි වැගිරෙයි, මේ නෙළුම් අලවලින් කිරි සහ ගිතෙල් වැගිරෙයි'.

31.

31.

‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;

Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso.

'පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අනුකම්පාවෙන් මෙය පිළිගත මැනව.' එකල්හි මහා යසස් ඇති කාරුණික වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ අහසින් බැස,

32.

32.

‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;

Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.

පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ ඒ දානය පිළිගත් සේක. එය පිළිගෙන සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක.

33.

33.

‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;

Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.

'මහා පින්වත, ඔබ සුවපත් වේවා! ඔබේ ගමන (පරලොව ගතිය) සමෘද්ධිමත් වේවා! මේ නෙළුම් දඬු පූජාවෙන් මහත් වූ සැපතක් ලබත්වා!'

34.

34.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino.

පදුමුත්තර නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, එම දානය ගෙන ජයග්‍රාහී වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසින් වැඩි සේක.

35.

35.

‘‘Tato [Pg.58] bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ;

Bhisaṃ rukkhe lagetvāna, mama dānamanussariṃ.

ඉන්පසු මම නෙළුම් අල ගෙන මාගේ අසපුවට පැමිණියෙමි. නෙළුම් අල ගසක එල්ලා තබා මා කළ ඒ දානය නැවත නැවතත් සිහිපත් කළෙමි.

36.

36.

‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;

Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā.

එකල්හි මහා සුළඟක් හමා වනය සලිත කළේය. අකුණු පුපුරද්දී අහස ගිගුම් දුන්නේය.

37.

37.

‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā;

Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ.

එවිට මාගේ හිස මතට හෙනයක් පතිත විය. මම වාඩි වී සිටියදීම එහිදී කළුරිය කළෙමි.

38.

38.

‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ.

ඒ පින්කම හේතුවෙන් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. මාගේ දේහය එහි වැටී තිබුණ අතර මම දෙව්ලොව සතුටින් විසුවෙමි.

39.

39.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

අසූ හයදහසක් මනාව සැරසුණු දිව්‍ය අප්සරාවෝ උදේ සවස මට උපස්ථාන කරති. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

40.

40.

‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā;

Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

මිනිස් ලොව උපන් කල්හිද මම නිරතුරුවම සුවපත් වන්නෙමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නැත. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

41.

41.

‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

ඒ දෙවාතිදේව වූ තාදී ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අනුකම්පා කරන ලද මාගේ සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ගියේය. දැන් නැවත උපතක් නැත.

42.

42.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් නෙළුම් දඬු දානයක් දුන්නේද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් භිසදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

භිසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය තුන්වැනි යි.

4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ

4. ඤාණථවික තෙරුන්ගේ අපදානය

46.

46.

‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama;

Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā.

හිමවන්ත පර්වතයට දකුණු පසින් මාගේ අසපුව මැනවින් කරවන ලද්දකි. මම උතුම් අර්ථය (මෝක්ෂය) සොයමින් එකල වනයෙහි වාසය කළෙමි.

47.

47.

‘‘Lābhālābhena [Pg.59] santuṭṭho, mūlena ca phalena ca;

Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ.

ලැබෙන දෙයින් ද නොලැබෙන දෙයින් ද සතුටු වෙමින්, අල ගෙඩි හා පලවැලවලින් යැපෙමින් සතුටු වූ මම, ගුරුවරයෙකු සොයමින් හුදකලාව වාසය කළෙමි.

48.

48.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;

Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ.

එකල සුමේධ නම් වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ මහා ජනයා සංසාරයෙන් මුදවමින් චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක.

49.

49.

‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ;

Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ.

මම සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැන අසා නොතිබුණෙමි. කිසිවෙක් මට ඒ පිළිබඳව පැවසුවේ ද නැත. වසර අටක් ගත වූ පසු මම ලෝකනාථයන් වහන්සේ පිළිබඳව ඇසුවෙමි.

50.

50.

‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ;

Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.

මම ගිනි පිදීම සඳහා දර රැස් කර, අසපුව ඇමද, තවුස් පිරිකර ගෙන වනයෙන් නික්මුණෙමි.

51.

51.

‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca;

Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.

මම ගම් හා නියම්ගම්වල එක් රැයක් බැගින් වාසය කරමින්, පිළිවෙළින් එකල චන්දවතී නගරයට පැමිණියෙමි.

52.

52.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;

Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ.

එකල ලෝකනායක වූ සුමේධ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බොහෝ සත්වයන් සසරින් මුදවමින් අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන සේක.

53.

53.

‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.

මම ජනකාය අතරින් ගොස්, ගුණ සයුරක් බඳු වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට වැඳ, අඳුන් දිවි සමක් එකාංශ කොට (පොරවාගෙන) ලෝකනාථයන් වහන්සේට ස්තුති කළෙමි.

54.

54.

‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;

Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.

“ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ සත්වයන්ගේ ශාස්තෘවරයාය, ධජයය, කේතුවය, යූප ස්තම්භයය, පරායනය (අවසාන සරණය) ය, පිහිටය, දිවයිනය. ඔබවහන්සේ දෙපා ඇත්තවුන් අතර උත්තමයාණෝය.

Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

විසිඑක්වන භාණවාරයයි.

55.

55.

‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ;

Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune.

මුනිඳුනි, ඔබවහන්සේ නුවණින් සියුම් වූ සේක, වීර්යවන්ත වූ සේක, ජනතාව සසරින් එතර කළ සේක. ලෝකයෙහි ඔබවහන්සේට වඩා උතුම් වූ වෙනත් ගැලවුම්කරුවෙක් නැත.

56.

56.

‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ;

Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.

සර්වඥයන් වහන්ස, මහ මුහුදේ දිය බිඳු කුස තණ අගකින් මැනිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ ඥානය මැනිය නොහැක්කේමය.

57.

57.

‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave;

Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma.

ඇස් ඇත්තාණන් වහන්ස, මහ පොළොව තරාදියක තබා කිරා බැලිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ ප්‍රඥාවේ ප්‍රමාණය මැනිය නොහැක්කේමය.

58.

58.

‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;

Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave.

සර්වඥයන් වහන්ස, අහස ලණුවකින් හෝ අඟලෙන් මැනිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ සීලය මැනිය නොහැක්කේමය.

59.

59.

‘‘‘Mahāsamudde [Pg.60] udakaṃ, ākāso ca vasundharā;

Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’.

ඇස් ඇත්තාණන් වහන්ස, මහා සමුද්‍රයේ ජලය ද, අහස ද, මහ පොළොව ද යන මේවා මැනිය හැකිය. එහෙත් ඔබවහන්සේ අප්‍රමෙය්‍ය (ප්‍රමාණ කළ නොහැකි) වන සේක.”

60.

60.

‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ;

Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.

මම ගාථා හයකින් මහා යසස් ඇති සර්වඥයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කර, දෝත් නගා වැඳ එකල්හි නිශ්ශබ්දව සිටියෙමි.

61.

61.

‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

යමෙකුට “සුමේධ” යැයි කියත් ද, මහා ප්‍රඥා ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

62.

62.

‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

“යමෙක් පැහැදුණු සිතින් මාගේ ඥානය වර්ණනා කළේ ද, ඔහු ගැන මම ප්‍රකාශ කරන්නෙමි. මා පවසන වචනය අසන්න.

63.

63.

‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati;

Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.

මොහු කල්ප හැත්තෑ හතක් තිස්සේ දෙව්ලොව සතුටු වන්නේය. දහස් වාරයක් දෙවියන්ට අධිපති සක් දෙවිඳු වී දේව රාජ්‍යය කරන්නේය.

64.

64.

‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

සිය ගණන් වාරයක් සක්විති රජ වන්නේය. ඔහු ලබන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙපමණ යැයි කිව නොහැකිය.

65.

65.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito;

Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’.

පින්කම්වල නිරත වූ මොහු දෙවියෙකු වුවත් මිනිසෙකු වුවත්, අඩුවක් නැති අදහස් ඇත්තෙක් ද තියුණු ප්‍රඥා ඇත්තෙක් ද වන්නේය.

66.

66.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් හැඳින්වෙන ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

67.

67.

‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano;

Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati.

ඔහු ගිහිගෙයින් නික්ම කිසිදු බැඳීමක් නැතිව පැවිදි වන්නේය. උපතින් වසර හතක් වූ කල අරහත් ඵලයට පැමිණෙන්නේය.

68.

68.

‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ;

Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ.

මට මාව මතක ඇති දා පටන්, මම ශාසනයට පැමිණි දා පටන්, මේ කාලය ඇතුළත කිසිදු අසතුටුදායක සිතුවිල්ලක් මා හඳුනන්නේ නැත.

69.

69.

‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane.

මම සියලු භවයන්හි සැරිසරමින් සම්පත් අනුභව කළෙමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුපාඩුවක් නොවීය. ඒ බුදු පසස නමැති ඥානය වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

70.

70.

‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මාගේ තුන් ගින්න (රාග, ද්වේෂ, මෝහ) නිවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.

71.

71.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane.

කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම යම් ඥානයකට ප්‍රශංසා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. ඒ ඥානය වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

72.

72.

‘‘Kilesā [Pg.61] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

73.

73.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

74.

74.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් ඤාණථවික තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්-

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

ඤාණථවික තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැන්නයි.

5. Candanamāliyattheraapadānaṃ

5. 5. චන්දනමාලිය තෙර අපදානය

75.

75.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;

Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

මම ප්‍රිය වූ, මනස්කාන්ත වූ පංචකාම ගුණයන් හැර දමා, අසූ කෝටියක් ධනය අත්හැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි.

76.

76.

‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;

Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ.

පැවිදි වී කයින් පව්කම් දුරු කළෙමි. වචී දුශ්චරිතය අත්හැර මම ගංගා තීරයක වාසය කළෙමි.

77.

77.

‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami;

Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ.

තනිව වසන්නා වූ මා වෙත බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩිසේක. උන්වහන්සේ 'බුදුන්' යැයි මම නොදත්තෙමි. එහෙත් මම පිළිසඳරෙහි යෙදුණෙමි.

78.

78.

‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ;

‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado.

පිළිසඳර පවත්වා මම උන්වහන්සේගෙන් නම හා ගෝත්‍රය විමසීමි. 'ඔබ වහන්සේ දෙවියෙක් ද? ගාන්ධර්වයෙක් ද? නැතහොත් සක් දෙවිඳු ද?'

79.

79.

‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato;

Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā.

'ඔබ කවුද? කාගේ පුත්‍රයෙක්ද? මෙහි වැඩම කළේ මහා බ්‍රහ්මයාද? උදාවන සූර්යයා මෙන් ඔබ සියලු දිශාවන් බබළවන්නෙහිය.'

80.

80.

‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa;

Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ;

Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’.

'පින්වත, ඔබගේ ශ්‍රී පාදයන්හි දහසක් අර ඇති චක්‍ර ලක්ෂණ පෙනේ. ඔබ කවුද? කාගේ පුත්‍රයෙක්ද? අප ඔබව හඳුනා ගන්නේ කෙසේද? ඔබගේ නම හා ගෝත්‍රය පවසා මාගේ සැකය දුරු කළ මැනව.'

81.

81.

‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado;

Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ.

'මම දෙවියෙක් නොවෙමි, ගාන්ධර්වයෙක් නොවෙමි, සක් දෙවිඳු ද නොවෙමි. මට බ්‍රහ්මත්වයක් ද නැත. මම මේ සියල්ලන්ටම වඩා උතුම් වන්නෙමි.'

82.

82.

‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ;

Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’.

'ඔවුන්ගේ විෂය ඉක්මවා ගිය මම, කාම බන්ධනයන් සිඳලීමි. සියලු කෙලෙසුන් දවා හැර උත්තම වූ සම්බෝධියට පැමිණියෙමි.'

83.

83.

‘‘Tassa [Pg.62] vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune.

උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම මෙසේ කීවෙමි: 'මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඉදින් ඔබ වහන්සේ සර්වඥ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නම්, මෙහි වැඩ සිටින සේක්වා.'

84.

84.

‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’;

‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ.

'දුකෙහි කෙළවර කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට මම පූජා පවත්වන්නෙමි.' මෙසේ පවසා මම මුව සමක් එළා බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

85.

85.

‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare;

Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පර්වත ගුහාවක වසන සිංහයෙකු මෙන් එහි වැඩ සිටි සේක. මම වහා පර්වතයට නැග අඹ ඵලයක් ගත්තෙමි.

86.

86.

‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ;

Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ.

සුවඳැති සල් මල් ද, මහාර්ඝ වූ සඳුන් ද යන ඒ සියල්ල වහා ගෙන ලෝකනාථයන් වහන්සේ වෙත එළඹුණෙමි.

87.

87.

‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ;

Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේට අඹ ඵලය පූජා කොට, සල් මලින් ද පිදුවෙමි. සඳුන් ආලේප කොට මම ශාස්තෘන් වහන්සේට වැන්දෙමි.

88.

88.

‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;

Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako.

පැහැදුණු සිතැතිව, සතුටු සිතින් හා මහත් වූ ප්‍රීතියෙන් යුක්තව සිටි මා දෙස බලා, අඳුන් දිවි සම් අසුනෙහි වැඩ සිටි සුමේධ ලෝකනාථයන් වහන්සේ-

89.

89.

‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā;

‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ.

එවෙලෙහි මා සතුටු කරවමින් මාගේ ඒ පින වර්ණනා කළ සේක: 'මෙම ඵල දානයෙන් ද, සුවඳ මල් පූජාවෙන් ද යන මේ දෙවැදෑරුම් පිනෙන්,'

90.

90.

‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati;

Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati.

'කල්ප දෙදහස් පන්සියයක් මුළුල්ලෙහි දෙව්ලොව සතුටු වන්නේය. අඩුවක් නැති සිතුම් පැතුම් ඇතිව වසවර්ති අධිපතියෙකු වන්නේය.'

91.

91.

‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati;

Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko.

'කල්ප දෙදහස් හයසියයක් මුළුල්ලෙහි මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදින්නේය. සතර දිග ජයගත්, මහා තේජවන්ත වූ සක්විති රජෙකු වන්නේය.'

92.

92.

‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;

Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ.

'විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද, රත්තරනින් නිමිත, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් සැරසුණු වේභාර නම් නගරයක් ඔහුට වන්නේය.'

93.

93.

‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ;

Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse.

'මෙම ක්‍රමයෙන්ම ඔහු සසර සැරිසරන්නේය. දේවත්වයෙහි හෝ මනුෂ්‍යත්වයෙහි හෝ යන සෑම තැනකදීම ඔහු පිදුම් ලබන්නෙක් වන්නේය.'

94.

94.

‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati;

Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati;

Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’.

'අන්තිම භවයට පැමිණි කල්හි, ඔහු බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි උපදින්නේය. ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වන්නේය. අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.'

95.

95.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako;

Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase.

සුමේධ ලෝකනාථ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය වදාරා, මා බලා සිටියදීම අහසින් වැඩිසේක.

96.

96.

‘‘Tena [Pg.63] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ සුකෘත කර්මය නිසා ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා ද, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දෙව්ලොවට ගියෙමි.

97.

97.

‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ.

තුසිත දෙව්ලොවින් චුතව මම මව්කුසක උපන්නෙමි. මා යම් මව්කුසක වසයි ද, එහිදී මට භෝග සම්පත්වල අඩුවක් නොවීය.

98.

98.

‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ;

Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ.

මම මව්කුසට පැමිණි කල්හි, මාගේ පුණ්‍ය තේජසින් මවට කැමති පරිදි ආහාර පාන හා භෝජන පහළ විය.

99.

99.

‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ.

උපතින් පස් අවුරුදු වයසේදී මම පැවිදි වූයෙමි. කෙස් වැටිය බාන අවස්ථාවේදීම මම අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි.

100.

100.

‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ;

Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ.

මම මාගේ පැරණි පින සොයන කල්හි මෑත කාලයෙහි එය නොදුටුවෙමි. කල්ප තිස්දහසකට පෙර කළ මාගේ ඒ පින මම සිහි කළෙමි.

101.

101.

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ.

“පුරුෂාජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා. පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා. ඔබවහන්සේගේ අනුශාසනාව ලබා මම අකම්පිත වූ නිර්වාණ පදයට පැමිණියෙමි.”

102.

102.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට වන්දනා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.”

103.

103.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.”

104.

104.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුභාග්‍ය සම්පන්න විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

105.

105.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් චන්දනමාලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන චන්දනමාලියත්ථේර අපදානය නිම විය.

6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ

6. ධාතුපූජකත්ථේර අපදානය

106.

106.

‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;

Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.

“ලෝකනාථ වූ, ලෝකනායක වූ සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මාගේ නෑයන් රැස් කරවා ධාතු පූජාවක් සිදු කළෙමි.”

107.

107.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

“මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි මම යම් ධාතු පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ධාතු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.”

108.

108.

‘‘Kilesā [Pg.64] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.”

109.

109.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

110.

110.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ධාතුපූජක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන ධාතුපූජකත්ථේර අපදානය නිම විය.

7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ

7. පුලිනුප්පාදකත්ථේර අපදානය

111.

111.

‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso;

Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito.

“හිමවන්ත පර්වතයෙහි දේවල නම් තාපසයෙක් වීමි. එහි අමනුෂ්‍යයන් විසින් මවන ලද මාගේ සක්මන් මළුවක් විය.”

112.

112.

‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā;

Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā.

“ජටා භාරයෙන් යුක්තව, නිරතුරුවම පැන් කෙණ්ඩියක් දරමින්, උතුම් අර්ථය සොයමින් එකල්හි වනයෙන් නික්මුණෙමි.”

113.

113.

‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ;

Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā.

“අසූහතර දහසක් ශිෂ්‍යයෝ මට උපස්ථාන කළහ. ඔවුහු එකල තම තමන්ගේ කටයුතුවල නිරත වෙමින් වනයෙහි වසති.”

114.

114.

‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ;

Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ.

“අසපුවෙන් නික්ම වැලි සෑයක් කළෙමි. නොයෙක් මල් රැස් කරගෙන එම චෛත්‍යය පිදුවෙමි.”

115.

115.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ;

Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ.

“එහි සිත පහදවාගෙන මම අසපුවට පිවිසියෙමි. සියලු ශිෂ්‍යයෝ රැස්ව මාගෙන් මේ කරුණ විමසූහ.”

116.

116.

‘‘‘Pulinena kato thūpo, yaṃ tvaṃ deva massati;

Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’.

‘ස්වාමීනි, ඔබ වැලිවලින් සෑයක් කළා නේද? ඔබ වන්දනා කරන්නේ කවර චෛත්‍යයකටද? අපිත් ඒ ගැන දැනගන්න කැමතියි. අප විමසන මේ කරුණ අපට කියා දුන මැනව.’

117.

117.

‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā;

Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’.

‘වේද පාඨයන්හි පසැස් ඇති, මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේලා ගැන දක්වා ඇත. මහා යසස් ඇති ඒ බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේලාට මම නමස්කාර කරමි.’

118.

118.

‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā;

Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’.

‘මහා වීරයන් වහන්ස, සර්වඥ වූ ඒ ලෝකනායකයන් වහන්සේලා කෙබඳුද? කවර ගුණ ඇත්තෝද? කෙබඳු වූ ශීලයකින් යුක්තද? ඒ මහා යසස් ඇති බුදුවරු කෙබඳුද?’

119.

119.

‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā [Pg.65] buddhā, cattālīsadijāpi ca;

Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā.

‘බුදුරජාණන් වහන්සේලා දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්තය, සතළිසක් දත් ඇත්තෝය. ඒ බුදුවරුන්ගේ නෙත් වසු පැටවකුගේ ඇස් මෙන්ද, රතු පැහැති පලතුරු (රතු ඇට) මෙන්ද ශෝභමානය.’

120.

120.

‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare;

Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati.

‘ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා වඩිනා කල්හි විය දණ්ඩක පමණ දුර බලමින් වඩිති. ඒ බුදුවරුන්ගේ දණහිස් ශබ්ද නොකරයි, සන්ධිවල ශබ්දයක්ද නොඇසෙයි.’

121.

121.

‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare;

Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā.

‘සුගතයන් වහන්සේලා වඩිනා කල්හි පළමුව දකුණු පය ඔසවාම වඩිති. මෙය බුදුවරුන්ගේ ධර්මතාවයකි.’

122.

122.

‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī;

Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ.

‘කේසර සිංහ රාජයෙකු මෙන් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා නිර්භීතය. තමන් උසස් කොට නොදක්වති, සත්වයන් පහත් කොට (නින්දා කොට) නොසලකති.’

123.

123.

‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu;

Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā.

බුදුවරයන් වහන්සේලා මානයෙන් හා අවමානයෙන් මිදුණු සේක. සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි සමාන සිත් ඇති සේක. තමන් වහන්සේව උසස් කොට නොදක්වන සේක. මෙය බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ස්වභාවයයි.

124.

124.

‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te;

Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.

ඒ සම්බුදුවරයන් වහන්සේලා ලොව පහළ වන කල්හි (ධර්ම) ආලෝකය පතුරුවන සේක. මුළු මහත් වූ මේ පෘථිවිය සවැදෑරුම් ලෙස කම්පා කරවන සේක.

125.

125.

‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā;

Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā.

උන්වහන්සේලා නිරය දෙස බලන කල්හි, එවිට නිරාගින්න නිවී යයි. මහා මේඝයක් වසින්නේය. මෙය බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ස්වභාවයයි.

126.

126.

‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā;

Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’.

ඒ මහා නාගයන් වහන්සේලා (බුදුවරයන් වහන්සේලා) මෙබඳු වන සේක. අසදෘශ වන සේක, මහා යසස් ඇති සේක. ගුණධර්මයන්ගෙන් අන් කිසිවෙකුට ඉක්මවිය නොහැකි වන සේක. ඒ තථාගතයන් වහන්සේලා අප්‍රමාණ වන සේක.

127.

127.

‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā;

Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’.

සියලු ශිෂ්‍යයෝ ගෞරව සහිතව මාගේ වචනය අනුමෝදන් වූහ. තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් හා වීර්යය ප්‍රමාණයෙන් ඒ අයුරින්ම පිළිපැද්දහ.

128.

128.

‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino;

Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā.

තමන්ගේ කුසල කර්මයන් කෙරෙහි කැමැත්ත ඇත්තා වූත්, මාගේ වචනය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ඇත්තා වූත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත සිත් ඇත්තා වූත් ඒ තවුසෝ නැවත නැවතත් ඒ වැලි සෑය පිදූහ.

129.

129.

‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso;

Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha.

එකල්හි මහා යසස් ඇති දේවපුත්‍රයෙක් තුසිත භවයෙන් චුතව මවු කුසක පිළිසිඳ ගත්තේය. එවිට දස දහසක් ලෝක ධාතුවම කම්පා විය.

130.

130.

‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ;

Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike.

අසපුවට නුදුරු තැනක පිහිටි සක්මන් මළුවෙහි මම සිටියෙමි. එවිට සියලු ශිෂ්‍යයෝ එක් රැස් වී මා වෙත පැමිණියහ.

131.

131.

‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati;

Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati.

ගවරාජයෙකු මෙන් පොළොව ශබ්ද කරයි, සිංහ රාජයෙකු මෙන් ගොරවයි, කිඹුලෙකු මෙන් හඬ නගයි; මෙහි විපාකය කුමක් වේදැයි ඔවුහු ඇසූහ.

132.

132.

‘‘Yaṃ [Pg.66] pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike;

So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami.

වැලි සෑය අසලදී මම යම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකගේ ගුණ වර්ණනා කළෙම්ද, ඒ භාග්‍යවත් ශාස්තෘන් වහන්සේ දැන් මවු කුසට වැඩම කළ සේක.

133.

133.

‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ;

Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ.

ඔවුන්ට දහම් කරුණු පවසා, මහා මුණිවරයන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කොට, මාගේ ශිෂ්‍යයන් පිටත් කර හැර මම පර්යංකයක් බඳා (භාවනාවට) වාඩි වුණෙමි.

134.

134.

‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.

මාගේ ශක්තිය සැබවින්ම ක්ෂය විය. දැඩි රෝගාබාධයකින් පෙළුණු මම බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් එහිදීම කළුරිය කළෙමි.

135.

135.

‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā;

Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ.

එවිට සියලු ශිෂ්‍යයෝ එක් රැස් වී සෑයක් සකස් කළහ. මාගේ ශරීරය ගෙන සෑය මත තැන්පත් කළහ.

136.

136.

‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ;

Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā.

සෑය වටා සිටගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ශෝක නමැති හී පහරින් පීඩිත වූ ඔවුහු එක්ව හඬා වැලපුණහ.

137.

137.

‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā;

‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā.

ඔවුන් එලෙස හඬා වැලපෙන කල්හි මම සෑය අසලට පැමිණියෙමි. මම නුඹලාගේ ගුරුවරයා වෙමි. යහපත් ප්‍රඥාව ඇති ශිෂ්‍යයිනි, ශෝක නොකරන්න.

138.

138.

‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā;

Mā vo pamattā ahuttha, khaṇo vo paṭipādito’.

තමන්ගේ යහපත උදෙසා දිවා රෑ නොමැලිව වීර්යය කරන්න. ප්‍රමාද නොවන්න. නුඹලාට සුදුසු කාලය (අවස්ථාව) එළඹ ඇත.

139.

139.

‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ;

Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ.

මාගේ ශිෂ්‍යයන්ට අනුශාසනා කොට මම නැවත දේව ලෝකයට ගියෙමි. කල්ප දහඅටක් මුළුල්ලෙහි මම දෙව්ලොව සතුටින් විසූවෙමි.

140.

140.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

පන්සිය වාරයක් මම සක්විති රජු වීමි. නොයෙක් සිය වාරයක් දේව රාජ්‍යය හෙබවීමි.

141.

141.

‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ.

ඉතිරි කල්පයන්හි මම සංසාරයේ සැරිසැරුවෙමි. මම කිසිදු දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය (බුදු ගුණ) ප්‍රකාශ කිරීමේ ඵලයයි.

142.

142.

‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā;

Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā.

වප් මාසයෙහි බොහෝ ගස්වැල් මල් පල දරන්නාක් මෙන්, මම ද සුදුසු කාලයෙහි මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කරණකොට ගෙන (නිවන් මලින්) පිබිදුණෙමි.

143.

143.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ වීර්යය නිවන කරා යන බර අදිනා ධුරයක් වැන්න. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආසව රහිතව වසමි.

144.

144.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් බුදු ගුණ වර්ණනාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුදු ගුණ ගැයීමේ ඵලයයි.

145.

145.

‘‘Kilesā [Pg.67] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය ...පෙ... මම ආසව රහිතව වසමි.

146.

146.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

147.

147.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පුළිනුප්පාදක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්-

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

පුළිනුප්පාදක තේරාපදානය හත්වැන්නයි.

8. Taraṇiyattheraapadānaṃ

8. තර්ණීය තේරාපදානය.

148.

148.

‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako;

Vinatā nadiyā tīraṃ, upāgacchi tathāgato.

ස්වයම්භූ වූ, ලෝකනායක වූ, තථාගත වූ අත්ථදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විනතා නදියෙහි තීරයට වැඩි සේක.

149.

149.

‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro;

Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.

මම ජලයෙහි හැසිරෙන ඉබ්බෙකු වී, ජලයෙන් නික්ම බුදුරජාණන් වහන්සේව (ගඟෙන්) එතෙර කරවනු කැමතිව ලෝකනායකයාණන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි.

150.

150.

‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni;

Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’.

දුකෙහි කෙළවර සිදුකරන්නා වූ, අත්ථදස්සී මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මා මත වැඩසිටින සේක්වා. මම ඔබවහන්සේව එතෙර කරවන්නෙමි.

151.

151.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso;

Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako.

මාගේ අදහස දැනගත් මහා යසස් ඇති ලෝකනායක වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ පිට මත නැගී වැඩසිටි සේක.

152.

152.

‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;

Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā.

මට මාව මතක ඇති කාලයේ සිට, මම බුද්ධියෙන් මුහුකුරා ගිය දා සිට, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පතුල් (මාගේ පිට මත) ස්පර්ශ වූ විට දැනුණු ඒ සැපය වැනි වෙනත් සැපයක් මට කිසිදා නොතිබුණි.

153.

153.

‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso;

Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha.

මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ (ගඟෙන්) එතෙර වී, ගංතීරයෙහි වැඩසිටිමින් මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

154.

154.

‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ;

Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā.

යම් තාක් මාගේ සිතෙහි (එතෙර වීමේ) අදහස ඇති වී ද, මම ගංගා දිය පහර තරණය කරමි. ප්‍රඥාවන්ත වූ මේ ඉබ්බ රජු මා එතෙර කරවූයේය.

155.

155.

‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca;

Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati.

බුදුරජාණන් වහන්සේව මෙලෙස එතෙර කරවීමෙන් ද, මෙත්තා සහගත සිතින් ද යුක්ත වූ මොහු, කල්ප එක්දහස් අටසියයක් මුළුල්ලෙහි දෙව්ලොව සතුටින් වසනු ඇත.

156.

156.

‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito;

Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati.

දෙව්ලොවින් චුතව මෙහි (මිනිස් ලොවට) පැමිණි විට, කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවනු ලැබ, එක් අසුනක හිඳම සැක සංකා නැමැති සැඩ පහර තරණය කරනු ඇත.

157.

157.

‘‘‘Yathāpi [Pg.68] bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;

Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.

යහපත් කෙතක වපුරන ලද බීජය ස්වල්පයක් වුවද, මැනවින් වැසි වසිනා කල්හි එහි අස්වැන්න ගොවියා සතුටු කරන්නාක් මෙනි.

158.

158.

‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;

Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’.

එලෙසම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත මෙම බුද්ධ ක්ෂේත්‍රයෙහි (ශ්‍රද්ධාව නැමැති) වැසි මැනවින් වසිනා කල්හි, එහි ප්‍රතිඵලය මා සතුටු කරනු ඇත.

159.

159.

‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

මම වීර්යයෙහි යෙද වූ සිතැතිව, කෙලෙස් සන්සිඳවා, කෙලෙස් නැමැති උපධි රහිතව, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව වසමි.

160.

160.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. බුදුරජාණන් වහන්සේව එතෙර කරවීමේ විපාකය මෙයයි.

161.

161.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වසමි.

162.

162.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

163.

163.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් තරණිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

දේශනා කළ සේක.

Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි තරණියත්ථේර අපදානය නිමයි.

9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ

9. නවවැනි ධම්මරුචියත්ථේර අපදානය.

164.

164.

‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino;

‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

යම් කලෙක ජිනේන්ද්‍ර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ සුමේධ තාපසයාණන්ට, 'මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පසුව මොහු බුදු වන්නේය'යි විවරණ දුන් සේක.

165.

165.

‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

මොහුගේ ජනක මෑණියන් මායා නම් වන්නීය, පියාණන් සුද්ධෝදන නම් වන්නේය, මොහු ගෝතම නම් බුදු වන්නේය.

166.

166.

‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

මොහු වීර්යය වඩා, දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට, මහා යසස් ඇති සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක ලෙස ඇසතු බෝ රුක මුලදී බුදුවන්නේය.

167.

167.

‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāma nāmena, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

උපතිස්ස සහ කෝලිත අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් වූ භික්ෂුව මේ ජිනේන්ද්‍රයාණන්ට උපස්ථායක වන්නේය.

168.

168.

‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā.

ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. චිත්ත සහ ආළවක අග්‍ර උපාසකවරු වන්නාහ.

169.

169.

‘‘‘Khujjuttarā [Pg.69] nandamātā, aggā hessantupāsikā;

Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’.

ඛුජ්ජුත්තරා සහ නන්දමාතාව අග්‍ර උපාසිකාවෝ වන්නාහ. මේ වීරයාණන්ගේ බෝධිය 'ඇසතු' යැයි කියනු ලැබේ.

170.

170.

‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī.

අසම වූ මහේශී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සතුටු වූ දෙවි මිනිස්සු දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ.

171.

171.

‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito;

Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune.

එකල්හි මම මනා ශිල්ප උගත් මේඝ නම් මානවකයෙක් වීමි. මහාමුනි වූ සුමේධ තාපසයාණන්ට දුන් ඒ උතුම් විවරණය අසා -

172.

172.

‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ;

Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ.

කරුණාවට නිධානයක් බඳු වූ සුමේධ තාපසයාණන් කෙරෙහි අතිශය පැහැදී, ඒ වීරයාණන් පැවිදි වන කල උන්වහන්සේ සමඟම මම ද පැවිදි වීමි.

173.

173.

‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;

Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako.

මම ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලයෙහි ද, පංච ඉන්ද්‍රියයන් කෙරෙහි ද සංවර වූවෙමි. පිරිසිදු දිවිපෙවෙතක් ඇති, සිහි ඇති, වීර්යවන්ත වූ මම බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පුරන්නෙකු වීමි.

174.

174.

‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci;

Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito.

මෙසේ වසන්නා වූ මම, කිසියම් පාප මිත්‍රයෙකු විසින් අනාචාරයෙහි යොදවනු ලැබ, සදහම් මඟින් පිරිහුණෙමි.

175.

175.

‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ;

Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ.

පාපී සිතුවිලිවලට වසඟ වූවෙක් වී මම ශාසනයෙන් බැහැර වීමි. පසුව ඒ පාපී මිතුරා විසින් පොළඹවනු ලැබ, මව් මැරීමේ පාපය කළෙමි.

176.

176.

‘‘Akariṃ ānantariyaṃ, ghātayiṃ duṭṭhamānaso;

Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ.

දූෂිත වූ සිතින් යුක්තව මම ඒ ආනන්තරිය පාපකර්මය කරමින් මෑණියන්ව මැරුවෙමි. එයින් පසු චුත වූ මම, අතිශය භයානක වූ මහා අවීචි නිරයෙහි උපන්නෙමි.

177.

177.

‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ;

Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.

නිරයට වැටුණා වූ මම, බොහෝ කලක් දුක් විඳිමින් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. නරෝත්තම වූ වීර්යවන්ත සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේව නැවත දැකගත නොහැකි විය.

178.

178.

‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo;

Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ.

මේ කල්පයෙහි සාගරයෙහි මම තිමිංගල නම් මත්ස්‍යයෙක්ව උපන්නෙමි. සාගරයෙහි යන නැවක් දැක මම ආහාර සොයා ඒ අසලට ගියෙමි.

179.

179.

‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ;

Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ.

මා දැක බියට පත් වූ වෙළෙන්දෝ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කළහ. ඔවුන් විසින් පවසන ලද 'ගෝතම' යන ඒ මහා හඬ ඇසීමෙන්,

180.

180.

‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ.

පෙර සංඥාව සිහිපත් වී, එයින් පසු මරණයට පත් වූ මම, සැවැත් නුවර ඓශ්චර්යවත් බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන්නෙමි.

181.

181.

‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako;

Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko.

මම සියලු පව් පිළිකුල් කරන්නා වූ ධම්මරුචි නම් වීමි. උපතින් සත් හැවිරිදි වියෙහිදී මම ලෝක ප්‍රදීප වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක ගතිමි.

182.

182.

‘‘Mahājetavanaṃ [Pg.70] gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca.

මහා ජේතවනයට ගොස් මම ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි. දිවා රෑ දෙක්හි තුන් වරක් බැගින් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණෙමි.

183.

183.

‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ;

Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ.

එකල මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේ මා දැක, 'ධම්මරුචි, බොහෝ කලක් ගත විය' යි මට වදාළ සේක. එවිට මම පෙර කර්මයන්හි බලපෑමෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවෙමි.

184.

184.

‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ;

Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ.

සියයක් පින්වලින් හටගත් ලක්ෂණ ඇති, පාරිශුද්ධ හේතූන්ගෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේව නොදැක බොහෝ කලක් ගත විය. මම අද ඔබ වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ ශ්‍රී දේහය දකිමි. ඒ දැකීම සැබවින්ම යහපත් දැකීමකි.

185.

185.

‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā;

Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.

මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් මෝහ අන්ධකාරය බොහෝ කලකට පෙර විනාශ කරන ලදී. දීර්ඝ කාලයක් සුරැකි සීලය නිසා තණ්හා නදිය සිඳී ගියේය. මාගේ ප්‍රඥාමය නේත්‍රය බොහෝ කලකට පෙර පිරිසිදු කරන ලදී.

186.

186.

‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ;

Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama.

බොහෝ කලක් ඔබ වහන්සේ සමඟ එක්ව සිටි මම, නැවතත් අතරතුර දීර්ඝ කාලයක් වෙන්ව සිටියෙමි. අද නැවතත් ඔබ වහන්සේ හා එක් වීමි. ගෝතමයන් වහන්ස, කරන ලද කුසල් කර්මයන් කිසිදා විනාශ නොවේ.

187.

187.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

188.

188.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

189.

189.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ධම්මරුචි තේරණුවන් මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි ධම්මරුචිත්ථේර අපදානය නිමාවට පත් විය.

10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ

10. සාලමණ්ඩපියත්ථේර අපදානය.

190.

190.

‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama;

Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā.

සල් වනයට ඇතුළු වූ මා හට මැනවින් තනන ලද අසපුවක් විය. එකල සල් මලින් වැසී ගිය ඒ වනයෙහි මම වාසය කළෙමි.

191.

191.

‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo;

Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami.

ස්වයංභූ වූ, අග්‍ර පුද්ගල වූ, විවේකය කැමති වූ, සම්බුදු වූ පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ සල් වනයට වැඩි සේක.

192.

192.

‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ;

Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā.

එකල මම අසපුවෙන් නික්ම වනයට ගියෙමි. අල මුල් හා පලතුරු සොයමින් මම වනයෙහි සැරිසැරුවෙමි.

193.

193.

‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;

Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane.

ඒ මහා වනයෙහි මැනවින් වැඩ සිටින්නා වූ, සමාපත්තියට සම වැදුණා වූ, බැබළෙන්නා වූ, මහා යසස් ඇති පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේව මම එහිදී දැකගතිමි.

194.

194.

‘‘Catudaṇḍe [Pg.71] ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ;

Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ.

මම කුළුණු හතරක් සිටුවා බුදුරජාණන් වහන්සේට ඉහළින් මනාව මණ්ඩපයක් සාදා, එය සල් මලින් සෙවිලි කළෙමි.

195.

195.

‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.

සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි ඒ සල් මලින් සෙවිලි කළ මණ්ඩපය දරා සිටිමින්, එහිදී සිත පහදවාගෙන මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි.

196.

196.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito;

Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo.

එකල පුරුෂෝත්තම වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමාධියෙන් නැගී සිට, විය දණ්ඩක් පමණ දුර බලමින් වැඩ සිටි සේක.

197.

197.

‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno;

Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ.

පියදස්සී ශාස්තෘන් වහන්සේගේ වරුණ නම් වූ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ, රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් සමඟ ඒ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත වැඩි සේක.

198.

198.

‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino.

ලෝකජේෂ්ඨ වූ, නරෝත්තම වූ, ජිනේන්ද්‍ර වූ පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මඳ සිනහවක් පහළ කළ සේක.

199.

199.

‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno;

Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ.

පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේ සිවුර ඒකාංශ කොට පෙරවාගෙන, ඒ මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසූහ.

200.

200.

‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;

Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’.

භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ශාස්තෘන් වහන්සේ සිනහ පහළ කිරීමට හේතුව කුමක්ද? ශාස්තෘන් වහන්සේලා සිනහ පහළ කරන්නේ කිසියම් කරුණක් ඇති කල්හිය.

201.

201.

‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ, yo me dhāresi māṇavo;

Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.

“යම් මානවකයෙක් සත් දිනක් පුරා මා වෙනුවෙන් සල් මල් වියනක් දැරුවේ ද, ඔහුගේ ඒ ක්‍රියාව සිහිපත් කරමින් මම මඳ සිනහවක් පහළ කළෙමි.”

202.

202.

‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati;

Devaloke manusse vā, okāsova na sammati.

“පින් විපාක දෙන කල්හි, එයට ඉඩක් නොමැති තැනක් මම නොදකිමි. දිව්‍ය ලෝකයෙහි වේවා, මිනිස් ලෝකයෙහි වේවා, (ඒ පිනේ විපාකයට) ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවන තරම්ය.”

203.

203.

‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;

Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati.

“පුන්‍යකර්මයන්ගෙන් සමන්විතව දෙව්ලොව වසන ඔහුට, ඔහුගේ පිරිවර ජනයා යම් තාක් ප්‍රමාණයක් වන්නේ ද, ඒ සා ප්‍රමාණයක් සල් මල්වලින් වැසුණු මණ්ඩපයක් වන්නේය.”

204.

204.

‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;

Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito.

“පින්කම්වලින් යුක්ත වූ හෙතෙම, එහිදී සැමදා දිව්‍යමය නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම්වලින් සතුටු වෙමින් ශාන්තව වසන්නේය.”

205.

205.

‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati;

Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade.

“ඔහුගේ පිරිවර යම්තාක් ද, ඒ සා ප්‍රමාණයක් සුවඳින් සුවඳවත් වන්නේය. එකෙණෙහිම සල් මල් වැස්සක් ද වසින්නේය.”

206.

206.

‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati;

Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati.

“එම දෙව්ලොවින් චුත වූ පසු මේ මිනිසා මිනිස් ලොවට පැමිණෙන්නේය. මෙහිදී ද ඔහුට සැමකල්හිම සල් මල් වියනක් (ආවරණයක්) ලැබෙන්නේය.”

207.

207.

‘‘‘Idha [Pg.72] naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ;

Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“මෙහිදී ද (මනුෂ්‍ය ලෝකයේ ද) බෙර වැයුම් හා තාල වාදනයන් සහිත නැටුම් හා ගැයුම් නිරන්තරයෙන් මොහු පිරිවරන්නේය. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.”

208.

208.

‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati;

Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ.

“සූර්යයා උදාවන කල්හි සල් මල් වැසි වසින්නේය. පින්කම් හා යෙදුණු ඒ වැස්ස සැම කල්හිම වසින්නේය.”

209.

209.

‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් හැඳින්වෙන ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.”

210.

210.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

“උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදය ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස පුත්‍රයෙක් වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දකින හෙතෙම ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.”

211.

211.

‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati;

Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’.

“ධර්මය අවබෝධ කරන කල්හි ඔහුට සල් මල් වියනක් වන්නේය. චිතකයෙහි (දේහය) දැවෙන කල්හි ද එහි සල් මල් වියනක් වන්නේය.”

212.

212.

‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni;

Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā.

“පියදස්සී මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ (මෙම පිනෙහි) විපාක වර්ණනා කරමින්, දහම් වැස්සෙන් පිරිස පිනවමින් ධර්ම දේශනා කළ සේක.”

213.

213.

‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ;

Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

“මම කල්ප තිසක් පුරා දෙව්ලොව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. සැට වාරයක් ද සැත්තෑ වාරයක් ද සක්විති රජු වීමි.”

214.

214.

‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;

Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.

“දෙව්ලොවින් මෙහි පැමිණ මම මහත් වූ සුවයක් ලබමි. මෙහිදී ද සල් මල් වියනක් ලැබේ. මෙය එම මණ්ඩපය පූජා කිරීමේ අනුසස් ය.”

215.

215.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ.

“මෙය මාගේ අවසාන භවයයි. අවසන් ආත්මභාවය ගෙවී යයි. මෙහිදී ද සැමකල්හිම සල් මල් වියනක් වන්නේය.”

216.

216.

‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

“ශාක්‍ය වංශයට ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ගෝතම මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේව සතුටු කරවා, ජය පරාජය අතහැර මම අකම්පිත වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි.”

217.

217.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.”

218.

218.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි.”

219.

219.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.”

220.

220.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.”

Itthaṃ [Pg.73] sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo

“ආයුෂ්මත් සාලමණ්ඩපිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්”

Abhāsitthāti.

“වදාළ සේක.”

Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

“සාලමණ්ඩපිය තේරාපදානය දසවැනිය.”

Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.

“එකුන් පනස්වන පංසුකූල වර්ගය නිමාවිය.”

Tassuddānaṃ –

“එහි උද්දානය මෙසේය –”

Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako;

Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca.

“පංසුකූල තෙරණුවෝ ද, බුද්ධසඤ්ඤී තෙරණුවෝ ද, භිසදායක තෙරණුවෝ ද, ඤාණකිත්තික තෙරණුවෝ ද, චන්දනිය තෙරණුවෝ ද, ධාතුපූජක තෙරණුවෝ ද, පුළිනුප්පාදක තෙරණුවෝ ද,”

Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā;

Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.

“තාරණීය තෙරණුවෝ ද, ධම්මරුචි තෙරණුවෝ ද, එමෙන්ම සාලමණ්ඩපිය තෙරුණුවෝ ද වශයෙන් ගාථා දෙසිය දහනවයක් මෙහි වෙති.”

50. Kiṅkaṇipupphavaggo

50. “කිංකණිපුප්ඵ වර්ගය”

1. Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ

1. “තිකිංකණිපුප්ඵිය තේරාපදානය”

‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.74] jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ.

“කණිකාර (කිණිහිරි) මලක් මෙන් බබළන්නා වූ, කඳු අතරෙහි වැඩසිටින්නා වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ලෝනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි.”

‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, paggayha abhiropayiṃ;

Sambuddhamabhipūjetvā, gacchāmi dakkhiṇāmukho.

මම කිංකණි මල් තුනක් ගෙන (ඔසවා) පූජා කළෙමි. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මනාව පූජා පවත්වා, දකුණු දිශාවට මුහුණ ලා නික්ම ගියෙමි.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මනාකොට කරන ලද ඒ පුණ්‍ය කර්මය සහ චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර යම් බුදු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් මුළුමනින්ම උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā

ආයුෂ්මත් තිකිංකණිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Tikiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

තිකිංකණිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Paṃsukūlapūjakattheraapadānaṃ

2. පංසුකූලපූජක තෙරුන්ගේ අපදානය.

‘‘Himavantassāvidūre, udaṅgaṇo nāma pabbato;

Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilambitaṃ.

හිමවන්තයට නුදුරින් උදංගණ නම් පර්වතයක් ඇත. එහි ගසක අත්තක එල්ලී තිබුණු පංසුකූල සිවුරක් මම දුටුවෙමි.

‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlamapūjayiṃ.

එකල මම කිංකණි මල් තුනක් නෙළාගෙන, සතුටට පත්ව, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව ඒ පංසුකූලයට පූජා කළෙමි.

10.

10.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

11.

11.

‘‘Ekanavutito [Pg.75] kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pūjitvā arahaddhajaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර එකල යම් පුණ්‍ය කර්මයක් කළෙම් ද, රහතන් වහන්සේලාගේ ධජය (සිවුර) පූජා කිරීමේ හේතුවෙන් එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි.

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පංසුකූලපූජක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Paṃsukūlapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

පංසුකූලපූජක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැන්නයි.

3. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ

3. කොරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය.

15.

15.

‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;

Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.

පෙර මවුපියන් මියගිය පසු මම වනයේ වැඩ කරන්නෙක් වීමි. සතුන් මරමින් ජීවත් වූ මා තුළ කිසිදු කුසලයක් නොවීය.

16.

16.

‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;

Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.

මා වාසය කරන ස්ථානය අසල ලෝකනායක වූ, පසැස් ඇති තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් සිරිපා සටහන් තුනක් දක්වා වදාළ සේක.

17.

17.

‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.

තිස්ස නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඒ සිරිපා සටහන් දැක, සතුටට පත්ව, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව සිරිපා සටහන් කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි.

18.

18.

‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;

Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.

පොළොවෙහි හටගත්, මල් පිපුණු කොරණ්ඩ ගසක් දැක, මල් පොකුරු පිටින්ම ගෙන උතුම් වූ ශ්‍රී පාද පද්මයන්ට පූජා කළෙමි.

19.

19.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

20.

20.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Koraṇḍakachavi homi, suppabhāso bhavāmahaṃ.

මම දිව්‍ය ආත්මයක හෝ මනුෂ්‍ය ආත්මයක හෝ යම් යම් උපතක් ලබන්නෙම් ද, එහිදී මම කොරණ්ඩ මලක් බඳු පැහැපත් සමක් ඇති, ඉතා දීප්තිමත් ශරීරයක් ඇත්තෙක් වෙමි.

21.

21.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර එකල යම් පුණ්‍ය කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි ඵලයයි.

22.

22.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

23.

23.

‘‘Svāgataṃ [Pg.76] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

24.

24.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කෝරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් (වදාළ සේක).

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

කෝරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි.

4. Kiṃsukapupphiyattheraapadānaṃ

4. කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

25.

25.

‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, ākāse abhipūjayiṃ.

“පිපුණු එරබදු මලක් දැක, දොහොත් මුදුන් දී ඇඳිලි බැඳ, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කර, අහසෙහි (එම මල) පිදුවෙමි.”

26.

26.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“ඒ මනා කොට කරන ලද කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.”

27.

27.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම එකල යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. බුද්ධ පූජාවෙහි මේ විපාකයයි.”

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.”

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.”

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් (වදාළ සේක).

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Kiṃsukapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය සිවුවැන්නයි.

5. Upaḍḍhadussadāyakattheraapadānaṃ

5. උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

31.

31.

‘‘Padumuttarabhagavato, sujāto nāma sāvako;

Paṃsukūlaṃ gavesanto, saṅkāre carate tadā.

“පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සුජාත නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක්, එකල පාංශුකූල සිවුරු සොයමින් කුණු කසළ දමන ස්ථානවල හැසිරුණේය.”

32.

32.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, paresaṃ bhatako ahaṃ;

Upaḍḍhadussaṃ datvāna, sirasā abhivādayiṃ.

“මම හංසවතී නගරයෙහි අනුන්ගේ කුලීකරුවෙක්ව සිටියෙමි. (එකල මා සතු වූ) වස්ත්‍රයෙන් අඩක් පූජා කොට හිසින් වැන්දෙමි.”

33.

33.

‘‘Tena [Pg.77] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

34.

34.

‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;

Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

“මම තිස්තුන් වතාවක් දෙවිඳු (ශක්‍රයා) වී දේව රාජ්‍යය හෙබවූයෙමි. හැත්තෑ හත් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි.”

35.

35.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Upaḍḍhadussadānena, modāmi akutobhayo.

“විශාල වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් (ලැබූ වාර ගණන) ගණනයෙන් අසංඛ්‍ය වේ. වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ පින් බලයෙන් මම කිසිදු බියක් නොමැතිව සතුටු වෙමි.”

36.

36.

‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ;

Khomadussehi chādeyyaṃ, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.

“මම අද කැමති වන්නේ නම්, වනාන්තර හා පර්වත සහිත මුළු ප්‍රදේශයම කෝම (කපු) වස්ත්‍රවලින් වැසීමට මට හැක. මෙය වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ විපාකයයි.”

37.

37.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.

“මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ විපාකයයි.”

38.

38.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.”

39.

39.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

40.

40.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā

ආයුෂ්මත් උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම (ගාථාවන් වදාළ සේක).

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි.

6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

41.

41.

‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.

“ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මහ වනයෙහි වැඩසිටින්නා වූ, වාත රෝගයෙන් පීඩිත වූ සුචින්තිත භාග්‍යවතුන් වහන්සේව (දැක)...”

42.

42.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;

Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම ගිතෙල් මණ්ඩයක් (පැහැදිලි ගිතෙල්) පූජා කළෙමි. ඒ කරන ලද හා රැස් කරන ලද පිනේ හේතුවෙන්, මේ භාගීරථී ගංගා නදිය ද,

43.

43.

‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;

Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.

සතර මහා සාගරයෝ ද මට ගිතෙල් බවට පත් වූහ. අප්‍රමාණ වූ ද ගණන් කළ නොහැකි වූ ද මේ මහ පොළොව ද,

44.

44.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā ;

Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.

මාගේ අදහස දැන මී සකුරු (පැණි) බවට පත් වෙයි. සිව් මහා ද්වීපයන්හි ඇති පොළොවෙන් පැන නැගුණු මේ සියලු වෘක්ෂයෝ ද,

45.

45.

‘‘Mama [Pg.78] saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;

Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

මාගේ අදහස දැන ඒ වෘක්ෂයෝ කල්ප වෘක්ෂ බවට පත් වෙති. මම පනස් වතාවක් දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි.

46.

46.

‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

පනස් එක් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි. ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙපමණ යැයි කිව නොහැක.

47.

47.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර යම් දානයක් දුන්නේ ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ගිතෙල් මණ්ඩ දානයේ විපාකයයි.

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන්ගේ අපදානය හයවැනි ය.

7. Udakadāyakattheraapadānaṃ

7. උදකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

51.

51.

‘‘Padumuttarabuddhassa, bhikkhusaṅghe anuttare;

Pasannacitto sumano, pānīghaṭamapūrayiṃ.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුත්තර වූ භික්ෂු සංඝයා කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් යුතුව, සතුටින් පැන් කළයක් පුරවා පූජා කළෙමි.

52.

52.

‘‘Pabbatagge dumagge vā, ākāse vātha bhūmiyaṃ;

Yadā pānīyamicchāmi, khippaṃ nibbattate mama.

පර්වත මුදුනක හෝ වේවා, ගස් මුදුනක හෝ වේවා, ආකාශයේ හෝ පොළොව මත හෝ වේවා, මම යම් විටක පැන් කැමති වෙම් ද, එවිට මට වහාම පැන් පහළ වෙයි.

53.

53.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නේ ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පැන් දානයේ විපාකයයි.

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උදකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Udakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

උදකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැනි ය.

8. Pulinathūpiyattheraapadānaṃ

8. පුලිනථූපිය තෙරුන්ගේ අපදානය

57.

57.

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.79], yamako nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

හිමාලය අසල යමක නම් පර්වතයක් ඇත. එහි මා විසින් මනාව සාදන ලද ආශ්‍රමයක් හා පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ ශාලාවක්) විය.

58.

58.

‘‘Nārado nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano;

Catuddasasahassāni, sissā paricaranti maṃ.

නමින් නාරද නම් වූ, දැඩි තපස් ඇති ජටිල තපස්වරයකු වූ මට සිසුහු දහහතර දහසක් උපස්ථාන කළහ.

59.

59.

‘‘Paṭisallīnako santo, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Sabbo jano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ.

එකල්හි හුදෙකලාව සිටි මම මෙසේ සිතුයෙමි: 'සියලු දෙනා මට පුද පූජා පවත්වති, නමුත් මම කිසිවෙකුටවත් වන්දනාමාන නොකරමි.

60.

60.

‘‘‘Na me ovādako atthi, vattā koci na vijjati;

Anācariyupajjhāyo, vane vāsaṃ upemahaṃ.

'මට අවවාද කරන්නෙකු නැත, මගේ වරද පෙන්වා දෙන්නෙකු නැත. ගුරු උපජ්ඣායවරයෙකු නොමැතිව මම වනයේ වාසය කරමි.

61.

61.

‘‘‘Upāsamāno yamahaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahe;

So me ācariyo natthi, vanavāso niratthako.

'යම් ගුරුවරයෙකුට උපස්ථාන කරමින් ගෞරව සිතක් ඇති කරගත යුතු ද, එවැනි ගුරුවරයෙක් මට නැත. මේ වනවාසය නිෂ්ඵල ය.

62.

62.

‘‘‘Āyāgaṃ me gavesissaṃ, garuṃ bhāvaniyaṃ tathā;

Sāvassayo vasissāmi, na koci garahissati’.

'මම මට ගෞරව කළ හැකි, පූජනීය වූ ගුරුවරයෙකු සොයන්නෙමි. එබඳු උත්තමයෙකු ඇසුරු කරමින් වාසය කරන්නෙමි, එවිට කිසිවෙකු මට දොස් නොකියනු ඇත'.

63.

63.

‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā;

Saṃsuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ.

මාගේ ආශ්‍රමය අසල නොගැඹුරු ඉවුරු ඇති, මනරම් වූ, මනාව පිහිටි තොටුපළවල් ඇති, ඉතා පිරිසිදු වැලි තලාවන්ගෙන් ගහණ වූ කුඩා නදියක් විය.

64.

64.

‘‘Nadiṃ amarikaṃ nāma, upagantvānahaṃ tadā;

Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ, akaṃ pulinacetiyaṃ.

එකල මම අමරිකා නම් ගඟට ගොස්, වැලි ගොඩගසා, වැලි සෑයක් (පුලින චෛත්‍යයක්) කළෙමි.

65.

65.

‘‘Ye te ahesuṃ sambuddhā, bhavantakaraṇā munī;

Tesaṃ etādiso thūpo, taṃ nimittaṃ karomahaṃ.

භවය කෙළවර කළා වූ යම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේලා වැඩසිටියාහු ද, උන්වහන්සේලාගේ සෑය මෙබඳු යැයි සිතා, මම එය නිමිත්තක් කොට ගතිමි.

66.

66.

‘‘Karitvā pulinaṃ thūpaṃ, sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ;

Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, sahasse tīṇi pūjayiṃ.

වැලි සෑය කරවා මම එය රන්මුවා එකක් සේ මැව්වෙමි. පසුව රන්මිණි ගෙඩි වැනි මල් (රන් කිංකිණි මල්) තුන්දහසක් පූජා කළෙමි.

67.

67.

‘‘Sāyapātaṃ namassāmi, vedajāto katañjalī;

Sammukhā viya sambuddhaṃ, vandiṃ pulinacetiyaṃ.

මම මහත් සතුටින් පිනා ගියෙමි. දොහොත් මුදුන් දී සවස් උදෑසන දෙකෙහි ම ඒ වැලි සෑයට වැන්දෙමි. සම්මුඛයේ වැඩසිටින බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින්නාක් මෙන් මම ඒ වැලි සෑය වැන්දෙමි.

68.

68.

‘‘Yadā kilesā jāyanti, vitakkā gehanissitā;

Sarāmi sukataṃ thūpaṃ, paccavekkhāmi tāvade.

යම් විටක ගිහි ගෙය ඇසුරු කළ කෙලෙස් සහිත විතර්කයන් උපදී ද, එවිට ම මම මනාව කළ ඒ සෑය සිහිපත් කරමි, වහා ම ඒ ගැන මෙනෙහි කරමි.

69.

69.

‘‘Upanissāya viharaṃ, satthavāhaṃ vināyakaṃ;

Kilese saṃvaseyyāsi, na yuttaṃ tava mārisa.

සත්ථවාහක වූ, විනය ගැන්වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇසුරු කොට වසමින් සිටිද්දීත්, ඔබ කෙලෙස් සමඟ වාසය කරන්නේ නම්, පින්වත, එය ඔබට සුදුසු නැත (කියා මම මට ම අවවාද කර ගතිමි).

70.

70.

‘‘Saha [Pg.80] āvajjite thūpe, gāravaṃ hoti me tadā;

Kuvitakke vinodesiṃ, nāgo tuttaṭṭito yathā.

සෑය සිහිපත් කළ සැණින් මට එකෙණෙහි ම මහත් ගෞරවයක් ඇති වෙයි. හෙණ්ඩුවෙන් ඇනුම් කෑ ඇතෙකු මෙන් මම ලාමක විතර්කයන් දුරු කළෙමි.

71.

71.

‘‘Evaṃ viharamānaṃ maṃ, maccurājābhimaddatha;

Tattha kālaṅkato santo, brahmalokamagacchahaṃ.

මෙලෙස වසන්නා වූ මාව මරණ රජු මැඩලීය. එහි දී කළුරිය කොට මම බ්‍රහ්ම ලෝකයට ගියෙමි.

72.

72.

‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tidive upapajjahaṃ;

Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

එහි ආයුෂ ඇති තෙක් වාසය කොට, පසුව තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි. අසූ වතාවක් දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි.

73.

73.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

මම තුන්සිය වතාවක් සක්විති රජ වීමි. මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැක.

74.

74.

‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;

Dhātīsatasahassāni, parivārenti maṃ bhave.

ඒ රන් කිංකිණි මල් පූජා කිරීමේ විපාකය මම දැන් අනුභව කරමි. මා උපදින භවයන්හි කිරි මව්වරුන් ලක්ෂයක් මා පිරිවරති.

75.

75.

‘‘Thūpassa pariciṇṇattā, rajojallaṃ na limpati;

Gatte sedā na muccanti, suppabhāso bhavāmahaṃ.

සෑය ඇසුරු කොට (පිළිදැගුම් කොට) පුරුදු වූ නිසා, මගේ සිරුරේ කුණු දූවිලි නොතැවරෙයි, සිරුරෙන් දහඩිය නොදමයි. මම ඉතා දීප්තිමත් සිරුරක් ඇත්තෙක් වීමි.

76.

76.

‘‘Aho me sukato thūpo, sudiṭṭhāmarikā nadī;

Thūpaṃ katvāna pulinaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

මා විසින් මනාව කරවන ලද සෑය කෙතරම් අසිරිමත් ද? අමරිකා නදිය ද මැනවින් දක්නා ලදී. වැලි සෑයක් කරවීම නිසා මම අචල වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි.

77.

77.

‘‘Kusalaṃ kattukāmena, jantunā sāragāhinā;

Natthi khettaṃ akhettaṃ vā, paṭipattīva sādhakā.

කුසල් කිරීමට කැමති, සාරය සොයන සත්ත්වයාට පින් කෙතක් ද හෝ නොකෙතක් ද කියා දෙයක් නැත. ප්‍රතිපත්තිය (ඇදහීම) ම ය සාර්ථකත්වය ලබා දෙන්නේ.

78.

78.

‘‘Yathāpi balavā poso, aṇṇavaṃ taritussahe;

Parittaṃ kaṭṭhamādāya, pakkhandeyya mahāsaraṃ.

ශක්තිමත් පුරුෂයෙක් මහා සාගරය තරණය කිරීමට උත්සාහ කරන්නාක් මෙන්, ඔහු කුඩා ලී කැබැල්ලක් ගෙන වුව ද මහා සාගරයට පනින්නේ ය.

79.

79.

‘‘Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya, tarissāmi mahodadhiṃ;

Ussāhena vīriyena, tareyya udadhiṃ naro.

මම මේ ලී කැබැල්ල ඇසුරු කොටගෙන මහා සාගරය තරණය කරමි යි යම් සේ සිතා ද, මිනිසා උත්සාහයෙන් හා වීර්යයෙන් සාගරය තරණය කරන්නේ ය.

80.

80.

‘‘Tatheva me kataṃ kammaṃ, parittaṃ thokakañca yaṃ;

Taṃ kammaṃ upanissāya, saṃsāraṃ samatikkamiṃ.

එලෙස ම මා විසින් කරන ලද ඒ අල්ප වූ ද, ස්වල්ප වූ ද පින ඇසුරු කොටගෙන මම සංසාරයෙන් මැනවින් එතෙර වීමි.

81.

81.

‘‘Pacchime bhave sampatte, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.

මාගේ අවසන් භවය පැමිණි කල්හි, කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලදුව, සාවත්ථි නුවර ඉතා ධනවත් මහාසාල කුලයක උපන්නෙමි.

82.

82.

‘‘Saddhā mātā pitā mayhaṃ, buddhassa saraṇaṃ gatā;

Ubho diṭṭhapadā ete, anuvattanti sāsanaṃ.

මාගේ මවුපියන් ශ්‍රද්ධාවන්තයෝ වූහ. ඔවුහු බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියහ. ඒ දෙදෙනා ම නිවන (මඟපල) දුටුවෝ වූහ, ශාසනයට අනුකූලව පිළිපැද්දෝ වූහ.

83.

83.

‘‘Bodhipapaṭikaṃ [Pg.81] gayha, soṇṇathūpamakārayuṃ;

Sāyapātaṃ namassanti, sakyaputtassa sammukhā.

ඔවුහු බෝධි පත්තක් (පොත්තක්) ගෙන රන් සෑයක් කරවූහ. සවස් උදෑසන දෙකෙහි ම ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ මෙන් ඊට වැන්දහ.

84.

84.

‘‘Uposathamhi divase, soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ;

Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā, tiyāmaṃ vītināmayuṃ.

පෝය දිනවලදී ඒ රන් සෑය වන්දනාව සඳහා එළියට ගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරමින් මුළු රැය ම ගත කළහ.

85.

85.

‘‘Saha disvānahaṃ thūpaṃ, sariṃ pulinacetiyaṃ;

Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.

ඒ සෑය දුටු සැණින් මට (පෙර කළ) වැලි සෑය සිහිපත් විය. එක ම අසුනක හිඳගෙන මම අරිහත් භාවයට පත් වීමි.

Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

විසි දෙවන භාණවාරයයි.

86.

86.

‘‘Gavesamāno taṃ vīraṃ, dhammasenāpatiddasaṃ;

Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ tassa santike.

ඒ වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සොයමින් ගිය මම, ධර්මසේනාපති සාරිපුත්තයන් වහන්සේ දුටුවෙමි. ගිහිගෙයින් නික්ම උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.

87.

87.

‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā.

උපතින් සත් හැවිරිදි වියේ දී ම මම අරිහත් භාවයට පත් වීමි. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණය දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක.

88.

88.

‘‘Dārakeneva santena, kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā;

Kataṃ me karaṇīyajja, sakyaputtassa sāsane.

කුඩා දරුවකුව සිටිය දී ම මා විසින් නිම කළ යුතු සියල්ල නිම කරන ලදී. ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සාසනයෙහි කළ යුතු සියල්ල අද මා විසින් කර අවසන් ය.

89.

89.

‘‘Sabbaverabhayātīto, sabbasaṅgātigo isi;

Sāvako te mahāvīra, soṇṇathūpassidaṃ phalaṃ.

මහා වීරයන් වහන්ස, සියලු වෛරයන්ගෙන් හා බියෙන් එතෙර වූ, සියලු කෙලෙස් බැඳීම් ඉක්මවා ගිය ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රාවක වූ මේ මුනිවරයා රන් සෑය පූජා කිරීමේ මේ ආනිසංස විඳියි.

90.

90.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි.

91.

91.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන නිම කරන ලදී.

92.

92.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන නිම කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් පුළිනථූපිය තෙරණුවෝ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Pulinathūpiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

පුළිනථූපිය තෙරණුවන්ගේ අටවැනි අපදානය නිමාවිය.

9. Naḷakuṭidāyakattheraapadānaṃ

9. 9. නළකුටිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

93.

93.

‘‘Himavantassāvidūre, hārito nāma pabbato;

Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā.

හිමවන්තයට නුදුරින් ‘හාරිත’ නම් වූ පර්වතයක් ඇත්තේය. එකල්හි ‘නාරද’ නම් වූ ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එක්තරා රුක්මුලක වැඩසිටි සේක.

94.

94.

‘‘Naḷāgāraṃ [Pg.82] karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ;

Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ.

මම බට දඬු වලින් මඩුවක් කොට එය තණකොළින් සෙවිලි කළෙමි. සක්මන් මළුව ද පිරිසිදු කොට එම ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රණිධීන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

96.

96.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, naḷakuṭikanimmitaṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහිදී බට කුටිය පූජා කිරීමේ විපාකයෙන් නිපන්, යොදුන් හැටක් උසැති හා යොදුන් තිසක් පළල් වූ මැනවින් කළ විමනක් මට හිමි විය.

97.

97.

‘‘Catuddasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Ekasattatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

මම කල්ප දාහතරක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව සිත් අලවා වාසය කළෙමි. හැත්තෑ එක් වරක් දෙව්ලොව රජකම (ශක්‍ර පදවිය) දැරුවෙමි.

98.

98.

‘‘Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

මම තිස් හතර වරක් සක්විති රජ වීමි. මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනය කළ නොහැකි තරම්ය.

99.

99.

‘‘Dhammapāsādamāruyha, sabbākāravarūpamaṃ;

Yadicchakāhaṃ vihare, sakyaputtassa sāsane.

ශාක්‍ය පුත්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි සියලු ආකාරයෙන් උතුම් වූ ධර්මය නමැති ප්‍රාසාදයට නැගී, මම රිසි පරිදි ධර්මයේ වාසය කරමි.

100.

100.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷakuṭiyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බට කුටියක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

101.

101.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

102.

102.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

103.

103.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් නළකුටිදායක තෙරණුවෝ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Naḷakuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නළකුටිදායක තෙරණුවන්ගේ නවවැනි අපදානය නිමාවිය.

10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ

10. 10. පියාලඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

104.

104.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

මම පෙර වනයෙහි සැරිසරන මුව වැද්දෙක් වීමි. එකල්හි කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

105.

105.

‘‘Piyālaphalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Puññakkhettassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi.

පුණ්‍ය ක්ෂේත්‍රයක් වූ, වීර්යවන්ත වූ ඒ උත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින්, මම පියල් ඵලයක් ගෙන මාගේ දෑතින්ම උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි.

106.

106.

‘‘Ekatiṃse [Pg.83] ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් පලතුරක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ඵලයයි.

107.

107.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

108.

108.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

109.

109.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā

මෙසේ ආයුෂ්මත් පියාලඵලදායක තෙරණුවෝ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළහ.

Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

පියාලඵලදායක තෙරණුවන්ගේ දසවැනි අපදානය නිමාවිය.

Kiṅkaṇipupphavaggo paññāsamo.

පනස්වැනි කිංකණිපුප්ඵ වර්ගය අවසන් විය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය මෙසේය –

Kiṅkaṇī paṃsukūlañca, koraṇḍamatha kiṃsukaṃ;

Upaḍḍhadussī ghatado, udakaṃ thūpakārako.

කිංකණි (මල්), පංසකුල (පූජක), කොරණ්ඩ (මල්), කිංශුක (මල්), අර්ධ දුස්ස (වස්ත්‍ර දායක), ඝෘත (මණ්ඩ දායක), උදක (ජල දායක), ථූපකාරක (පොළිණ පූජක) යන තේරුන් වහන්සේලාය.

Naḷakārī ca navamo, piyālaphaladāyako;

Satamekañca gāthānaṃ, navakañca taduttari.

නවවැන්නා නළකාරී (නළකුටි දායක) තේරුන් වහන්සේ වන අතර, දසවැන්නා පියාලඵල දායක තේරුන් වහන්සේය. මෙහි ගාථා එකසිය නවයක් (109) ඇතුළත් වේ.

Atha vagguddānaṃ –

දැන් වර්ග උද්දානයයි (සාරාංශයයි) -

Metteyyavaggo bhaddāli, sakiṃsammajjakopi ca;

Ekavihārī vibhītakī, jagatī sālapupphiyo.

මෙත්තෙය්‍ය වර්ගය, භද්දාලි වර්ගය, සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය, ඒකවිහාරී වර්ගය, විභීතකී වර්ගය, ජගති වර්ගය සහ සාලපුප්ඵිය වර්ගය ද,

Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ, kiṅkaṇipupphiyo tathā;

Asīti dve ca gāthāyo, catuddasasatāni ca.

නළාගාර වර්ගය, පංසකූල වර්ගය සහ කිංකණිපුප්ඵිය වර්ගය ද යන මොවුහු වෙති. එහි මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව එක්දහස් හාරසිය අසූ දෙකකි (1482).

Metteyyavaggadasakaṃ.

මෙත්තෙය්‍ය වර්ග දසකය නිමාවට පත් විය.

Pañcamasatakaṃ samattaṃ.

පස්වන ශතකය නිමාවට පත් විය.

51. Kaṇikāravaggo

51. 51. කණිකාර වර්ගය

1. Tikaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ

1. 1. තිකණිකාරපුප්ඵිය තේරුන් වහන්සේගේ අපදානය

‘‘Sumedho [Pg.84] nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgamiṃ.

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ, විවේකය ප්‍රිය කළා වූ, සුමේධ නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හිමවන්තයට (හිමාලයට) වැඩම කළ සේක.

‘‘Ajjhogayha himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;

Pallaṅkamābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.

මහා කරුණාවෙන් යුක්ත වූ, පුරුෂෝත්තම වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ හිමවන්තයට පිවිස පර්යංකයකින් (වැඩ හිඳිමින්) වැඩ සිටි සේක.

‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;

Tisūlaṃ sukataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.

එකල මම අහසින් ගමන් කරන විද්‍යාධරයෙක්ව සිටියෙමි. මම මැනවින් තැනූ තිශූලයක් අතැතිව එසමයෙහි අහසින් ගමන් කරමින් සිටියෙමි.

‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;

Vane obhāsate buddho, sālarājāva phullito.

පර්වත මුදුනක ඇති ගින්නක් මෙන් ද, පසළොස්වක පෝය දිනක පුන් සඳ මෙන් ද, මල් පිපුණු සල් රජකු මෙන් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වනයෙහි බැබළෙමින් සිටි සේක.

‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare;

Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ.

වනය මතුපිටින් නික්මී විහිදෙන, දවන ලද බට කැලයක ගිනි සිළු වැනි වූ බුදුරැස් මාලාවන් දැක මම මාගේ සිත පහදවා ගතිමි.

‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;

Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

මම මල් සොයමින් සිටියදී දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවන කණිකාර (කණේරු) මල් දැක, මල් තුනක් ගෙන ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;

Uddhaṃvaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන්, එකල මා පූජා කළ ඒ මල් තුන නටු උඩටත් පෙති පහළටත් සිටින සේ (වියනක් ලෙස) රැඳී ශාස්තෘන් වහන්සේට සෙවණක් සැලසීය.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය සහ මාගේ චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන්, මම මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහි මා උදෙසා මැනවින් නිර්මාණය වූ "කණිකාරී" නම් වූ දිව්‍ය විමානයක් පහළ විය. එය උසින් යොදුන් හැටක් ද පළලින් යොදුන් තිහක් ද විය.

10.

10.

‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajāluharitāmayaṃ;

Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.

දහසක් ගර්භයන්ගෙන් (කාමරවලින්) ද, සියයක් කැරකැවුම්වලින් ද, ධජ පතාකවලින් ද යුක්ත වූ එම විමානය ස්වර්ණමය විය. මාගේ එම විමානයෙහි ලක්ෂයක් කූටාගාරයන් (කුළුණුගෙවල්) ප්‍රකාශ විය.

11.

11.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayāpi ca;

Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā.

රන් මය වූ ද, මැණික් මය වූ ද, ලෝහිතංක (රතු මැණික්) මය වූ ද, පළිඟු මය වූ ද යහන් මා කැමති කැමති පරිදි එහි පහළ විය.

12.

12.

‘‘Mahārahañca [Pg.85] sayanaṃ, tūlikāvikatīyutaṃ;

Uddhalomikaekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ.

ඉතා වටිනා ඇඳ ඇතිරිලි සහිත, මෘදු මෙට්ට සහ එක් පසෙක ලොම් ඇති එළුලොම් ඇතිරිලි සහ කොට්ටාවලින් සමන්විත මහාර්ඝ සයනයෝ එහි වූහ.

13.

13.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;

Yadā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.

විමානයෙන් නික්ම දිව්‍ය ලෝකයෙහි සංචාරය කිරීමට මම යම් කලෙක අදහස් කළෙම් ද, එවිට මම දිව්‍ය පිරිස පිරිවරාගෙන එලෙස ගමන් කරමි.

14.

14.

‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;

Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.

මම මල් යට සිටියෙමි. මාගේ හිසට ඉහළින් වූ වියන (අහස) සියලු දිශාවෙන් යොදුන් සියයක් දක්වා කණිකාර මල්වලින් වැසී පවතී.

15.

15.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyapātamupaṭṭhahuṃ;

Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.

හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයන් උදය සවස මා හට උපස්ථාන කරයි. දිවා රාත්‍රි දෙක්හිම නොපැකිළිව නිරතුරුවම ඔවුහු මා පිරිවරා සිටිති.

16.

16.

‘‘Tattha naccehi gītehi, tāḷehi vāditehi ca;

Ramāmi khiḍḍāratiyā, modāmi kāmakāmihaṃ.

එහි නැටුම්, ගැයුම් සහ විවිධ වාදනයන්ගෙන් ද ක්‍රීඩා සහ විනෝදයෙන් ද යුක්තව, මම පංචකාම සම්පත්තියෙන් මහත් සේ ප්‍රීති වෙමි.

17.

17.

‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;

Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.

එහි දිව්‍ය භෝජන අනුභව කරමින් හා පානය කරමින් තාවතිංස භවයෙහි මම සතුටු වෙමි. දිව්‍යාංගනාවන් පිරිවරාගෙන ඒ උතුම් විමානයෙහි මම ප්‍රීති වෙමි.

18.

18.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

පන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. තුන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි.

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැක.

19.

19.

‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

නොයෙක් භවයන්හි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ භෝග සම්පත්හි කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස්ය.

20.

20.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම දිව්‍ය සහ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසරමි. ඉන් බැහැර වූ වෙනත් කිසිදු දුගතියක් මම නොදනිමි. මේ වනාහි බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස්ය.

21.

21.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහිම උපත ලබමි; පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

22.

22.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

ඇත් වාහන, අස් වාහන, සිවිිකා (පල්ලැක්කි) හා රථ යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

23.

23.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

වැඩකාර ස්ත්‍රීන්, වැඩකාර පුරුෂයන් හා මැනවින් සැරසුණු ස්ත්‍රීන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

24.

24.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

පට පිළී, ලොම් පිළී, කෝම හා කපු පිළී යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

25.

25.

‘‘Navavatthaṃ [Pg.86] navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

අලුත් වස්ත්‍ර, අලුත් පලතුරු හා අලුත් ප්‍රණීත රසවත් භෝජන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

26.

26.

‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

"මෙය කන්න, මෙය අනුභව කරන්න, මේ යහනේ සැතපෙන්න" යනාදී වූ (ආරාධනා) මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

27.

27.

‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso abbhuggato mama;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;

Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම සෑම තැනකදීම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි, මාගේ කීර්තිය පැතිර පවතී. මම නිරතුරුවම විශාල පිරිවරක් ඇත්තෙක් ද, කිසිවෙකුට බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් ද වෙමි. මම නෑයන් අතර උතුම් වෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

28.

28.

‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

මම (පීඩාකාරී) සීතලක් හෝ රුස්නයක් නොදනිමි, (කයෙහි) දැවිල්ලක් නැත. එමෙන්ම මාගේ හෘදයෙහි සිත නිසා ඇතිවන කිසිදු දුකක් නැත.

29.

29.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇත්තෙක් වී විවිධ භවයන්හි සංසාරයෙහි සැරිසරමි. විරූපී බවක් කිසිදා නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

30.

30.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.

දෙව්ලොවින් චුතව, කුසල මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන්, මම සැවැත් නුවර ඉතා ධනවත් මහාසාල කුලයක උපන්නෙමි.

31.

31.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

මම පංච කාම ගුණයන් අතහැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි. උපතින් සත් හැවිරිදි වූ මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

32.

32.

‘‘Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;

Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණයන් දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. තරුණ වුවද මම පිදිය යුත්තෙක් වෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

33.

33.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය, මම සමාධියෙහි දක්ෂයෙක් වෙමි. මම අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;

Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම පටිසම්භිදාවන්ට පැමිණියෙමි, සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙක් වෙමි. ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

35.

35.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ.

36.

36.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයෝ මුලින්ම උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

37.

37.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන්ට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

38.

38.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.87] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

සිවු පටිසම්භිදාවෝ ද, මේ අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā

ආයුෂ්මත් තිකණිකාරපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ

Gāthāyo abhāsitthāti.

මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Tikaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

තිකණිකාරපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Ekapattadāyakattheraapadānaṃ

2. ඒකපත්තදායක තෙරුන්ගේ අපදානය.

39.

39.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, kumbhakāro ahosahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

මම හංසවතී නගරයෙහි කුම්භකාරයෙක් වූයෙමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ ද, ඕඝය තරණය කළා වූ ද, ආශ්‍රව රහිත වූ ද බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

40.

40.

‘‘Sukataṃ mattikāpattaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Pattaṃ datvā bhagavato, ujubhūtassa tādino.

මම මැනවින් සාදන ලද මැටි පාත්‍රයක් බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. සෘජු ගුණ ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පාත්‍රය පූජා කොට-

41.

41.

‘‘Bhave nibbattamānohaṃ, soṇṇathāle labhāmahaṃ;

Rūpimaye ca sovaṇṇe, taṭṭike ca maṇīmaye.

භවයෙහි උපදින මම රන් තැටි ලබමි. රිදීයෙන් හා රනින් නිම කළ තැටි ද, මැණික් වර්ගයෙන් කළ තැටි ද ලබමි.

42.

42.

‘‘Pātiyo paribhuñjāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ;

Yasānañca dhanānañca, aggabhūto ca homahaṃ.

මම (එම) තැටි පරිභෝජනය කරමි. මෙය පින්කමෙහි අනුසස් වේ. මම කීර්තියෙන් හා ධනයෙන් අග්‍ර වූයෙක් වෙමි.

43.

43.

‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;

Sammādhāraṃ pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.

යහපත් කුඹුරක වපුරන ලද බීජය ස්වල්ප වුවද, මැනවින් වැසි වසින කල්හි එහි අස්වැන්න ගොවියා සතුටු කරන්නාක් මෙන්-

44.

44.

‘‘Tathevidaṃ pattadānaṃ, buddhakhettamhi ropitaṃ;

Pītidhāre pavassante, phalaṃ maṃ tosayissati.

එලෙසම බුද්ධ නැමැති පින්කෙතෙහි වපුරන ලද මේ පාත්‍ර දානය ද, ප්‍රීති නැමැති වර්ෂාව වසින කල්හි (එහි) අනුසස් මා සතුටු කරනු ඇත.

45.

45.

‘‘Yāvatā khettā vijjanti, saṅghāpi ca gaṇāpi ca;

Buddhakhettasamo natthi, sukhado sabbapāṇinaṃ.

සංඝයා හෝ වේවා, ගණයෝ හෝ වේවා යම්තාක් පින්කෙත් ඇද්ද, ඒ සියල්ල අතර සියලු සත්ත්වයන්ට සැපය ලබා දෙන බුද්ධ ක්ෂේත්‍රයට සමාන වෙනත් පින්කෙතක් නැත.

46.

46.

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

Ekapattaṃ daditvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.

පුරුෂ ආජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා! පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා! එකම පාත්‍රයක් පූජා කොට මම අකම්පිත වූ නිවන් පදයට පැමිණියෙමි.

47.

47.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pattamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පාත්‍රයක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය පාත්‍ර දානයෙහි ආනිසංසයයි.

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

49.

49.

‘‘Svāgataṃ [Pg.88] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඒකපත්තදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ekapattadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවැනි ඒකපත්තදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

3. Kāsumāraphaliyattheraapadānaṃ

3. කාසුමාරඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය

51.

51.

‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.

පර්වත අතර වැඩසිටි, කිණිහිරි මලක් මෙන් බැබළෙන, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි.

52.

52.

‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;

Kāsumārikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

මම පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, කාසුමාරි ගෙඩියක් ගෙන ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

53.

53.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක් කල්පයකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි.

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāraphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කාසුමාරඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kāsumāraphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තුන්වැනි කාසුමාරඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

4. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ

4. අවටඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය

57.

57.

‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā uṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

දහසක් රැස් විහිදුවන්නා වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් නැගී සිට පිඬු සිඟා වැඩි සේක.

58.

58.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

අතෙහි පලතුරක් ගෙන සිටි මම නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹුණෙමි. පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව මම ‘අවට’ පලතුරක් පූජා කළෙමි.

59.

59.

‘‘Catunnavutito [Pg.89] kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි.

60.

60.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

61.

61.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

62.

62.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අවටඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

හතරවැනි අවටඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

5. Pādaphaliyattheraapadānaṃ

5. පාදඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය

63.

63.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, pādaphalaṃ adāsahaṃ.

පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, රන්වන් පැහැති වූ, මාවතෙහි වැඩම කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම ‘පාදඵල’ පලතුරක් පූජා කළෙමි.

64.

64.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි.

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādaphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් පාදඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Pādaphaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන පාදඵලිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය.

6. Mātuluṅgaphaladāyakattheraapadānaṃ

6. 6. මාතුලුංගඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

68.

68.

‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ;

Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.

බැබළෙන කිණිහිරිය මලක් මෙන් ද, පසළොස්වක පෝය දින සඳ මෙන් ද, බැබළෙන පහන් රුකක් මෙන් ද වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේව මම දිටිමි.

69.

69.

‘‘Mātuluṅgaphalaṃ [Pg.90] gayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi.

මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව, දක්ෂිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට මාතුලුංග ඵලයක් (බීජපුර/ලෙමන් වැනි පලතුරක්) ගෙන මාගේම දෑතින් පූජා කළෙමි.

70.

70.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මීට එක්තිස් කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි.

71.

71.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

72.

72.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

73.

73.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් මාතුලුංගඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Mātuluṅgaphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන මාතුලුංගඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය.

7. Ajeliphaladāyakattheraapadānaṃ

7. 7. අජේලිඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය

74.

74.

‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā;

Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni.

එකල්හි අර්ජුන නම් වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හිමවන්තයෙහි වැඩසිටි සේක. උන්වහන්සේ චරණයෙන් යුක්ත වූ, සමාධියෙහි දක්ෂ වූ මුණිවරයෙක් වූ සේක.

75.

75.

‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, ajeliṃ jīvajīvakaṃ;

Chattapaṇṇaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

අඹ කළයක් පමණ වූ ද, දිවි රකින (ජීවජීවක) වූ ද, කුඩයක හැඩැති කොළ සහිත වූ ද අජේලි ඵලයක් ගෙන මම ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

76.

76.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මීට අනූහතර කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි.

77.

77.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

78.

78.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

79.

79.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් අජේලිඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Ajeliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

හත්වන අජේලිඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය.

8. Amodaphaliyattheraapadānaṃ

8. 8. අමෝදඵලිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය

80.

80.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.91] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, amodamadadiṃ phalaṃ.

පිදිය යුත්තන්ගේ පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, වීථියෙහි වඩිනා රන්වන් පැහැති සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මම අමෝද ඵලයක් පූජා කළෙමි.

81.

81.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මීට අනූඑක් කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි.

82.

82.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

83.

83.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය. (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

84.

84.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අමෝදඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Amodaphaliyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අමෝදඵලිය තේර අපදානය අටවැනියි.

9. Tālaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. තාළඵලදායක තේර අපදානය

85.

85.

‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

‘‘ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ, සතරංසී නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් නැගී සිට පිඬු සිඟා වැඩීමට නික්මුණු සේක.

86.

86.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, tālaphalaṃ adāsahaṃ.

‘‘ඵලවැල අතැති මම නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. පැහැදුණු සිතැතිව සතුටින් යුතුව මම තල් ගෙඩියක් පූජා කළෙමි.

87.

87.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර එකල්හි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි.

88.

88.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

‘‘මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

89.

89.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

90.

90.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් තාළඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Tālaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

තාළඵලදායක තේර අපදානය නවවැනියි.

10. Nāḷikeraphaladāyakattheraapadānaṃ

10. නාළිකේරඵලදායක තේර අපදානය

91.

91.

‘‘Nagare [Pg.92] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.

‘‘එකල්හි බන්ධුමතී නුවර මම උයන්පල්ලෙක් වීමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ආකාශයෙහි වඩිනු මම දුටුවෙමි.

92.

92.

‘‘Nāḷikeraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Ākāse ṭhitako santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.

‘‘මම පොල් ගෙඩියක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ආකාශයෙහි සිටම එය පිළිගත් සේක.

93.

93.

‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;

Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.

‘‘පැහැදුණු සිතින් බුදුරජාණන් වහන්සේට පලතුරක් පූජා කිරීම නිසා මට ඉමහත් ප්‍රීතියක් ඇති විය. එය මෙලොව සැපය ද ගෙන දෙන්නක් විය.

94.

94.

‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ;

Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

‘‘එකල්හි මම ප්‍රීතිය ද, අතිමහත් වූ උත්තම සැපය ද ලැබුවෙමි. උපන් උපන් තැන මට රත්නයන් පහළ වේ.

95.

95.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘මීට අනූඑක් කල්පයකට පෙර එකල්හි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි.

96.

96.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘මාගේ දිවැස පිරිසිදු විය. මම සමාධියෙහි දක්ෂ වීමි. අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණියෙමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි.

97.

97.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

‘‘මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

98.

98.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

99.

99.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් නාළිකේරඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

නාළිකේරඵලදායක තේර අපදානය දසවැනියි.

Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.

පනස් එක්වන කණිකාර වර්ගයයි.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය (සාරාංශය) මෙසේය –

Kaṇikārekapattā ca, kāsumārī tathāvaṭā;

Pādañca mātuluṅgañca, ajelīmodameva ca.

කණිකාර, ඒකපත්ත, කාසුමාරී, ආවටා, පාද, මාතුලුංග, අජේලී සහ මෝද (යන තෙරවරුන්ගේ අපදාන මෙහි ඇතුළත් වේ).

Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ, gāthāyo gaṇitā viha;

Ekaṃ gāthāsataṃ hoti, ūnādhikavivajjitaṃ.

තාල සහ නාළිකේර (අපදාන ද වේ). මෙහි ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ අඩුවක් හෝ වැඩියක් නොමැතිව හරියටම ගාථා සියයකි.

52. Phaladāyakavaggo

52. ඵලදායක වර්ගය

1. Kurañciyaphaladāyakattheraapadānaṃ

1. කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිර අපදානය

‘‘Migaluddo [Pg.93] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

‘‘පෙර මම වනයෙහි සැරිසරන මුව වැද්දෙක් වීමි. සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි.

‘‘Kurañciyaphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Puññakkhettassa tādino, pasanno sehi pāṇibhi.

‘‘මම කුරඤ්චිය ඵලයක් (බෙලි වර්ගයේ ගෙඩියක්) ගෙන, පින්කෙතක් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මගේම දෑතින් පූජා කළෙමි.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘මෙයින් එක්තිස් කපකට පෙර එකල මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පලතුරු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි. සියලු භවයන් සම්පූර්ණයෙන් උදුරා දමන ලදි. බැඳීම් කඩා දැමූ හස්තිරාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් පසක් කරන ලදි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañciyaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින්

Gāthāyo abhāsitthāti.

මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Kurañciyaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිර අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Kapitthaphaladāyakattheraapadānaṃ

2. කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිර අපදානය

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ.

‘‘පිදිය යුත්තන්ගේ පූජාවන් පිළිගන්නා වූ, වීථියෙහි වඩිනා වූ, ස්වර්ණ වර්ණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම දිවුල් ගෙඩියක් පූජා කළෙමි.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘මෙයින් අනූ එක් කපකට පෙර එකල මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පලතුරු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

10.

10.

‘‘Svāgataṃ [Pg.94] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.

11.

11.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින්

Gāthāyo abhāsitthāti.

මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Kapitthaphaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිර අපදානය දෙවැන්නයි.

3. Kosambaphaliyattheraapadānaṃ

3. කෝසම්භඵලිය ස්ථවිර අපදානය

12.

12.

‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kosambaṃ adadiṃ tadā.

‘‘කුඹුක් ගසක් මෙන් බැබළෙන්නා වූ, දේවාතිදේව වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, වීථියෙහි වඩිනා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට එකල මම කොසඹ ගෙඩියක් පූජා කළෙමි.

13.

13.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

14.

14.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

15.

15.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

16.

16.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosambaphaliyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කෝසම්භඵලිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kosambaphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

කෝසම්බඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැනි යි.

4. Ketakapupphiyattheraapadānaṃ

4. කේතකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

17.

17.

‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විනතා නදිය අසල වැඩසිටි සේක. මැනවින් එකඟ වූ සමාහිත සිත් ඇති, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි.

18.

18.

‘‘Madhugandhassa pupphena, ketakassa ahaṃ tadā;

Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

එසමයෙහි මම පැණි සුවඳැති වටකේ (කේතක) මලින්, පහන් වූ සිතැතිව, සතුටින් බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

19.

19.

‘‘Ekanavutito [Pg.95] kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කපෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලය යි.

20.

20.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

21.

21.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

22.

22.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo

මෙලෙස ආයුෂ්මත් කේතකපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Ketakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

කේතකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය සතරවැනි යි.

5. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ

5. නාගපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

23.

23.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, nāgapupphaṃ apūjayiṃ.

පූජා ද්‍රව්‍ය පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, රන්වන් පැහැ ඇති, මාවතෙහි වැඩම කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම නා මලක් පිදුවෙමි.

24.

24.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

25.

25.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

26.

26.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

27.

27.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo

මෙලෙස ආයුෂ්මත් නාගපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළහ.

Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

නාගපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැනි යි.

6. Ajjunapupphiyattheraapadānaṃ

6. අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය

28.

28.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

එසමයෙහි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරයෙක්ව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රහිත වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි.

29.

29.

‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī;

Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

පහන් වූ සිතැතිව, සතුටින් හා ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියෙම්, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, කුඹුක් (අර්ජුන) මල් ගෙන ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි.

30.

30.

‘‘Tena [Pg.96] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය හේතුවෙන් ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන් ද, මම කින්නර දේහය අත්හැර තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

31.

31.

‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;

Dasakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ.

මම තිස් හය වතාවක් දේවේන්ද්‍රයාව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. දස වතාවක් සක්විති රජව මහා රාජ්‍යය කළෙමි.

32.

32.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sukhette vappitaṃ bījaṃ, sayambhumhi aho mama.

මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් අසංඛ්‍ය වේ. පින්කෙතක් බඳු වූ ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි මා වැපිරූ (කුසල්) බීජය ඒකාන්තයෙන්ම ආශ්චර්යයකි!

33.

33.

‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Pūjāraho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.

මා සතුව කුසලයන් ඇත. මම ගිහිගෙය අත්හැර පැවිදි වූයෙමි. අද මම ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පූජාවට සුදුස්සෙක් වෙමි.

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ajjunapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය හයවැනිය.

7. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ

7. 7. කුටජපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය

37.

37.

‘‘Himavantassāvidūre, vasalo nāma pabbato;

Buddho sudassano nāma, vasate pabbatantare.

හිමවන්තයට නුදුරෙහි ‘වසල’ නම් පර්වතයක් ඇත. ‘සුදස්සන’ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ පර්වතය මැද (කඳු අතර) වැඩවසන සේක.

38.

38.

‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, vehāsaṃ agamāsahaṃ;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

මම හිමවන්තයෙහි හටගත් (රන්වන්) මලක් ගෙන අහසින් ගියෙමි. එහිදී ඕඝයන් තරණය කළා වූ, ආශ්‍රව රහිත වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

39.

39.

‘‘Pupphaṃ kuṭajamādāya, sire katvāna añjaliṃ ;

Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino.

මම කුටජ (කලඳු) මලක් ගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබාගෙන, ස්වයම්භූ වූ මහාර්ෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි.

40.

40.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

41.

41.

‘‘Kilesā [Pg.97] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

42.

42.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

43.

43.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කුටජපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

කුටජපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය හත්වැනිය.

8. Ghosasaññakattheraapadānaṃ

8. 8. ඝෝසසඤ්ඤක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය

44.

44.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe vipine ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ.

මම පෙර ඝන වනයෙහි මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. (එකල්හි) දෙව් පිරිස පිරිවරා සිටි කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

45.

45.

‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ;

Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ, sikhino lokabandhuno.

සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරන්නා වූ ද, අමෘත පදය දේශනා කරන්නා වූ ද, ලෝකබන්ධු වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මධුර වූ ධර්මය ඇසුවෙමි.

46.

46.

‘‘Ghose cittaṃ pasādesiṃ, asamappaṭipuggale;

Tattha cittaṃ pasādetvā, uttariṃ duttaraṃ bhavaṃ.

අසමසම වූ ඒ උත්තමයාණන් වහන්සේගේ (ධර්ම) ඝෝෂාව කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි. එහි සිත පහදවාගෙන, තරණය කිරීමට අපහසු වූ භවය තරණය කළෙමි.

47.

47.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghosasaññāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් (ධර්ම ඝෝෂා) සඤ්ඤාවක් ලද්දෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඝෝෂා සඤ්ඤාවෙහි ඵලයයි.

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ඝෝසසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ghosasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

ඝෝසසඤ්ඤක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය අටවැනිය.

9. Sabbaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. 9. සබ්බඵලදායක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය

51.

51.

‘‘Varuṇo nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;

Chaḍḍetvā dasaputtāni, vanamajjhogahiṃ tadā.

මම නමින් ‘වරුණ’ නම් වූ, මන්ත්‍ර පරතෙරට ගිය බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. එකල්හි පුතුන් දස දෙනෙකු අත්හැර මම වනයට පිවිසියෙමි.

52.

52.

‘‘Assamaṃ [Pg.98] sukataṃ katvā, suvibhattaṃ manoramaṃ;

Paṇṇasālaṃ karitvāna, vasāmi vipine ahaṃ.

මම මනාව බෙදා වෙන් කළ, මනරම් වූ, මනාව තැනූ ආශ්‍රමයක් කොට, පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ කුටියක්) කරවා වනයෙහි වාසය කළෙමි.

53.

53.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama assamaṃ.

ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මා (සංසාරයෙන්) මුදාගනු කැමතිව මාගේ ආශ්‍රමයට වැඩම කළ සේක.

54.

54.

‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, obhāso vipulo ahu;

Buddhassa ānubhāvena, pajjalī vipinaṃ tadā.

එකල්හි මුළු වන ලැහැබ පුරා මහත් වූ ආලෝකයක් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් මුළු වනයම ඒකාලෝක විය.

55.

55.

‘‘Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, buddhaseṭṭhassa tādino;

Pattapuṭaṃ gahetvāna, phalena pūjayiṃ ahaṃ.

තාදී ගුණයෙන් යුත් ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ ප්‍රාතිහාර්යය දැක, මම කොළ මල්ලක් ගෙන පලතුරකින් පූජා කළෙමි.

56.

56.

‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sahakhārimadāsahaṃ;

Anukampāya me buddho, idaṃ vacanamabravi.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ පලතුරු බරක් පූජා කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුකම්පාවෙන් මෙසේ වදාළ සේක.

57.

57.

‘Khāribhāraṃ gahetvāna, pacchato ehi me tuvaṃ;

Paribhutte ca saṅghamhi, puññaṃ tava bhavissati’.

‘ඔබ මේ පලතුරු බර ගෙන මා පසුපස එන්න. මහා සංඝ රත්නය එය වළඳන කල්හි ඔබට පින් සිදු වනු ඇත.’

58.

58.

‘‘Puṭakantaṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.

මම ඒ පලතුරු මල්ල ගෙන භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට පූජා කළෙමි. එහි සිත පහදවාගෙන මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

59.

59.

‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;

Puññakammena saṃyuttaṃ, anubhomi sadā sukhaṃ.

එහි දිව්‍යමය වූ නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම් මධ්‍යයෙහි පින්කමේ ආනිසංස වශයෙන් සැමදා සුවයක් ම අනුභව කරමි.

60.

60.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මම දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් උපතක් ලබම් ද, එහිදී මගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නොවීය. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

61.

61.

‘‘Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā;

Phalaṃ buddhassa datvāna, issaraṃ kārayāmahaṃ.

සාගර හා පර්වත සහිත සිව් මහා ද්වීපයන් යම් පමණ ද, බුදුරජාණන් වහන්සේට පලතුරු පූජා කළ බැවින් මම ඒ සියල්ලෙහි ආධිපත්‍යය දැරුවෙමි.

62.

62.

‘‘Yāvatā me pakkhigaṇā, ākāse uppatanti ce;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

අහසේ පියාසර කරන පක්ෂි සමූහයෝ යම් පමණ ද, ඔවුහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

63.

63.

‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, yakkhā bhūtā ca rakkhasā;

Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi, pāricariyaṃ upenti me.

වනාන්තරයෙහි යම් පමණ යක්ෂයෝ, භූතයෝ, රක්ෂසයෝ, කුම්භාණ්ඩයෝ හා ගුරුළෝ සිටිත් ද, ඔවුහු ද මට උපස්ථාන කිරීමට පැමිණෙති.

64.

64.

‘‘Kumbhā soṇā madhukārā, ḍaṃsā ca makasā ubho;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

ඉබ්බන්, සුනඛයන්, මී මැස්සන් සහ මැස්සන් හා මදුරුවන් යන මොවුහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

65.

65.

‘‘Supaṇṇā [Pg.99] nāma sakuṇā, pakkhijātā mahabbalā;

Tepi maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.

පියාපත් ඇති, මහා බලසම්පන්න සුපර්ණ නම් පක්ෂීහු ද මා සරණ කොට ගනිති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

66.

66.

‘‘Yepi dīghāyukā nāgā, iddhimanto mahāyasā;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

දීර්ඝායුෂ ඇති, සෘද්ධිමත්, මහා යස පිරිවර ඇති නාගයෝ ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

67.

67.

‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

සිංහයෝ, ව්‍යාඝ්‍රයෝ, දිවියෝ, වලසුන් හා වෘකයන් ආදීහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

68.

68.

‘‘Osadhītiṇavāsī ca, ye ca ākāsavāsino;

Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.

ඖෂධ පැළෑටි හා තණකොළවල වසන දෙවියෝ ද, අහසේ වසන දෙවියෝ ද යන සියල්ලෝ මා සරණ යති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

69.

69.

‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ;

Phassayitvā viharāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

ඉතා දැකීමට අපහසු වූ ද, අතිශයින් සූක්ෂ්ම වූ ද, ගැඹුරු වූ ද, මැනවින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දා වූ ද (නිවන) සාක්ෂාත් කරගෙන මම වාසය කරමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

70.

70.

‘‘Vimokkhe aṭṭha phusitvā, viharāmi anāsavo;

Ātāpī nipako cāhaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.

අෂ්ට විමොක්ෂයන් ස්පර්ශ කරමින් (ලබා) ආශ්‍රව රහිතව මම වාසය කරමි. කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුත්, නුවණැති මට ලැබුණු මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

71.

71.

‘‘Ye phalaṭṭhā buddhaputtā, khīṇadosā mahāyasā;

Ahamaññataro tesaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.

ඵල සමාපත්තියට පැමිණි, දෝෂයන් ක්ෂය කළා වූ, මහා යස පිරිවර ඇති යම් බුදුපුත් රහතන් වහන්සේලා වෙත් ද, මම ද ඔවුන් අතරින් එක් අයෙක් වෙමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

72.

72.

‘‘Abhiññāpāramiṃ gantvā, sukkamūlena codito;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ, කුසල මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවනු ලැබ, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

73.

73.

‘‘Tevijjā iddhipattā ca, buddhaputtā mahāyasā;

Dibbasotasamāpannā, tesaṃ aññataro ahaṃ.

ත්‍රිවිද්‍යාව ලැබූ, සෘද්ධි බලයට පැමිණි, මහා යස පිරිවර ඇති, දිව්‍ය ශ්‍රවණාභිඥාවෙන් යුත් බුදුපුත් රහතන් වහන්සේලා අතරින් මම ද එක් අයෙක් වෙමි.

74.

74.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි.

75.

75.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙසුන් දවා හරින ලදී... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

76.

76.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

77.

77.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සබ්බඵලදායක තේරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sabbaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවන සබ්බඵලදායක ස්ථවිර අපදානයයි.

10. Padumadhārikattheraapadānaṃ

10. පදුමධාරික ස්ථවිර අපදානය

78.

78.

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.100], romaso nāma pabbato;

Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā.

හිමවන්තයට නුදුරින් රෝමස නම් පර්වතයක් ඇත. එකල එහි සම්භව නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ (පසේබුදු හිමිනම) එළිමහනෙහි වැඩ විසූ සේක.

79.

79.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ;

Ekāhaṃ dhārayitvāna, bhavanaṃ punarāgamiṃ.

මම මාගේ භවනින් නික්ම ගොස් පියුමක් දරා සිටියෙමි. දවසක් පුරා (එසේ) පියුම දරා සිට, නැවත මම මාගේ භවනයට පැමිණියෙමි.

80.

80.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක් වන කල්පයෙහි මම යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ආනිසංසයයි.

81.

81.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයන් දවන ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

82.

82.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් එකක් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

83.

83.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhāriko thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් පදුමධාරික තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Padumadhārikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

දහවන පදුමධාරික තේරසාපදානය නිමාවට පත් විය.

Phaladāyakavaggo dvepaññāsamo.

පනස් දෙවන ඵලදායක වර්ගය නිමාවට පත් විය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Kurañciyaṃ kapitthañca, kosambamatha ketakaṃ;

Nāgapupphajjunañceva, kuṭajī ghosasaññako.

කුරඤ්ජිය තෙරුන් ද, කපිට්ඨ තෙරුන් ද, කෝසම්බ තෙරුන් ද, කේතක තෙරුන් ද, නාගපුප්ඵ තෙරුන් ද, අජ්ජුන තෙරුන් ද, කුටජි තෙරුන් ද, ඝෝසසඤ්ඤක තෙරුන් ද,

Thero ca sabbaphalado, tathā padumadhāriko;

Asīti cettha gāthāyo, tisso gāthā taduttari.

සබ්බඵලද තෙරුන් සහ පදුමධාරික තෙරුන් ද (යන මොවුහු මේ වර්ගයෙහි වෙති). මෙහි ගාථාවෝ අසූවක් සහ ඊට අමතරව තවත් ගාථා තුනක් වෙති.

53. Tiṇadāyakavaggo

53. තිණදායක වර්ගය (තණ මිටි පූජා කළ වර්ගය)

1. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ

1. තිණමුට්ඨිදායක තේරසාපදානය

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.101], lambako nāma pabbato;

Tattheva tisso sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami.

හිමවන්තයට නුදුරු තැන ලම්බක නම් පර්වතයක් ඇත්තේය. එහිදී තිස්ස සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එළිමහනෙහි සක්මන් කළ සේක.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;

Disvāna taṃ devadevaṃ, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ.

මම පෙර වනයෙහි මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, මම තණ මිටක් පූජා කළෙමි.

‘‘Nisīdanatthaṃ buddhassa, datvā cittaṃ pasādayiṃ;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.

බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඩසිටීම පිණිස (එය) පූජා කර සිත පහදවා ගතිමි. සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ උතුරු දෙසට මුහුණ ලා පිටත්ව ගියෙමි.

‘‘Aciraṃ gatamattassa, migarājā apothayi ;

Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.

ගොස් වැඩි වේලාවක් ගතවන්නට පෙර මෘගරාජයෙක් (සිංහයෙක්) පහර දුන්නේය. සිංහයා විසින් තලා දමන ලද්දේ මම එහිදී කළුරිය කළෙමි.

‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave;

Sumutto saravegova, devalokamagacchahaṃ.

ආශ්‍රව රහිත උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මරණාසන්න මොහොතේදී කරන ලද එම කර්මය නිසා, මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම දෙව්ලොවට ගියෙමි.

‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito;

Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo.

එහි පින්කමෙන් නිර්මාණය වූ අතිශයින් ශෝභමාන වූ ප්‍රාසාදයක් විය. එය කාමර දහසකින් හා කූට සියයකින් යුක්ත වූ, ධජ පතාකවලින් සැරසුණු රනින් කළ මන්දිරයක් බඳු විය.

‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato;

Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmihaṃ.

එහි ප්‍රභාව උදා වූ හිරු මෙන් දසත විහිදුණි. දිව්‍ය අප්සරාවන්ගෙන් පිරිවරා සිටි මම එහි කැමති ලෙසින් සතුටු වීමි.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ.

දෙව්ලොවින් චුතව කුසල් මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් මිනිස් ලොවට පැමිණ ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ (අර්හත්) ඵලයට පැමිණියෙමි.

‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර අසුනක් (තණ මිටක්) පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. තණ මිටක් පූජා කිරීමේ ඵලය මෙයයි.

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයන් දවන ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලඟා කර ගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.102] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, මෙම අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් තිණමුට්ඨිදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

ප්‍රථම තිණමුට්ඨිදායක තේරසාපදානය නිමාවට පත් විය.

2. Mañcadāyakattheraapadānaṃ

2. මඤ්චදායක තේරසාපදානය

13.

13.

‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Ekamañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā.

ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ විපස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පහන් වූ සිතින් යුතුව මම මගේ අතින්ම එක් ඇඳක් පූජා කළෙමි.

14.

14.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ;

Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ.

එම ඇඳ පූජා කිරීමේ කුසලයෙන් මම ඇත් යානා, අස් යානා හා දිව්‍ය යානා ලබන්නෙක් වීමි. එමෙන්ම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ (අර්හත්) ඵලයට ද පැමිණියෙමි.

15.

15.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම එදා යම් ඇඳක් (යහනක්) පූජා කළෙම්ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඇඳක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

16.

16.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

17.

17.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

18.

18.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ ආයුෂ්මත් මඤ්චදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

මඤ්චදායක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැනි ය.

3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ

3. සරණගමනිය තෙරුන්ගේ අපදානය

19.

19.

‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīviko cahaṃ;

Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā.

එසමයෙහි එක් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ද, ආජීවකයෙකු ද, මම ද නැවකට නැග්ගෙමු. නැව කැඩී බිඳී යන කල්හි, එම භික්ෂූන් වහන්සේ මට සරණාගමනය (තිසරණ) ලබා දුන් සේක.

20.

20.

‘‘Ekatiṃse [Pg.103] ito kappe, yaṃ so me saraṇaṃ adā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇagamane phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක්වන කල්පයෙහි, උන්වහන්සේ මට යම් සරණාගමනයක් ලබා දුන් සේක ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සරණාගමනයෙහි ඵලයයි.

21.

21.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

22.

22.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

23.

23.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් සරණගමනිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

සරණගමනිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැනි ය.

4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ

4. අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

24.

24.

‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ;

Cammavāsī tadā āsiṃ, kamaṇḍaludharo ahaṃ.

මම බන්ධුමතී නගරයෙහි රජුගේ උයනෙහි වාසය කළෙමි. එසමයෙහි මම සත්ව හම් ඇඳගත්, කෙණ්ඩියක් දැරූ තාපසයෙක් වීමි.

25.

25.

‘‘Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ.

කෙලෙස් මල රහිත වූ, ස්වයංභූ වූ, පරාජය කළ නොහැකි වූ, වීර්යවන්ත වූ, නිවනට යොමු කළ සිත් ඇති, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනු, වශීභාවයට පත් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

26.

26.

‘‘Sabbakāmasamiddhiñca, oghatiṇṇamanāsavaṃ;

Disvā pasanno sumano, abbhañjanamadāsahaṃ.

සියලු කැමති දෑ සමෘද්ධිමත් කරන්නා වූ ද, ඕඝයන්ගෙන් එතෙර වූ ද, ආශ්‍රව රහිත වූ ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක පහන් වූ සිත් ඇතිව, සතුටින් පතුල් ආලේපනය සඳහා තෙල් පූජා කළෙමි.

27.

27.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම එදා යම් දානයක් පූජා කළෙම්ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පතුල් ආලේපන තෙල් පූජා කිරීමෙහි ඵලයයි.

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo

මෙසේ ආයුෂ්මත් අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැනි ය.

5. Supaṭadāyakattheraapadānaṃ

5. සුපටදායක තෙරුන්ගේ අපදානය

31.

31.

‘‘Divāvihārā [Pg.104] nikkhanto, vipassī lokanāyako;

Lahuṃ supaṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.

විපස්සී ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ දිවා විහරණයෙන් නික්ම වඩිනා කල්හි, මම උන්වහන්සේට වහාම උසස් වස්ත්‍රයක් පූජා කොට, එක් කල්පයක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව සතුටු වීමි.

32.

32.

‘‘Ekanavutito kappe, supaṭakamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, supaṭassa idaṃ phalaṃ.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම උසස් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උසස් වස්ත්‍ර පූජා කිරීමේ ඵලයයි.

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සුපටදායක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Supaṭadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වැනි සුපටදායකත්ථේර අපදානය නිමයි.

6. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. 6. දණ්ඩදායකත්ථේර අපදානය

36.

36.

‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā;

Ālambaṇaṃ karitvāna, saṅghassa adadiṃ bahuṃ.

එකල මම පක්ෂීන් නාද කරන වනයට පිවිස, උණ ලී කපා, සැරයටි තනා මහා සංඝයා වහන්සේට බොහෝ සේ පූජා කළෙමි.

37.

37.

‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya;

Ālambadaṇḍaṃ datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.

ඒ සිතේ පැහැදීමෙන් යුතුව, සිල්වත් සංඝයා වහන්සේට වන්දනා කොට, සැරයටි පූජා කර උතුරු දෙසට මුහුණ ලා නික්ම ගියෙමි.

38.

38.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතර වන කපෙහි යම් සැරයටියක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සැරයටි පූජාවේ ආනිසංසයයි.

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් දණ්ඩදායක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවැනි දණ්ඩදායකත්ථේර අපදානය නිමයි.

Tevīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

විසිතුන්වැනි භාණවාරයයි.

7. Girinelapūjakattheraapadānaṃ

7. 7. ගිරිනේලපූජකත්ථේර අපදානය

42.

42.

‘‘Migaluddo [Pg.105] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

පෙර මම වනයෙහි හැසිරෙන මුව වැද්දෙක් වීමි. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

43.

43.

‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, sabbasattahite rate;

Pasannacitto sumano, nelapupphamapūjayiṃ.

මහා කරුණාවන්ත වූ, සියලු සත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස ඇලුම් කරන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටින් නේල මලක් පූජා කළෙමි.

44.

44.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස්එක්වන කපෙහි යම් මලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ආනිසංසයයි.

45.

45.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

46.

46.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

47.

47.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinelapūjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ගිරිනේලපූජක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Girinelapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

හත්වැනි ගිරිනේලපූජකත්ථේර අපදානය නිමයි.

8. Bodhisammajjakattheraapadānaṃ

8. 8. බෝධිසම්මජ්ජකත්ථේර අපදානය

48.

48.

‘‘Ahaṃ pure bodhipattaṃ, ujjhitaṃ cetiyaṅgaṇe;

Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ, alabhiṃ vīsatīguṇe.

මම පෙර සෑ මළුවෙහි දමා තිබූ ඒ බෝ පතක් ගෙන අහක දැමුවෙමි. ඒ පිනෙන් මම විසි වැදෑරුම් ආනිසංස ලැබුවෙමි.

49.

49.

‘‘Tassa kammassa tejena, saṃsaranto bhavābhave;

Duve bhave saṃsarāmi, devatte cāpi mānuse.

ඒ කර්මයේ තේජසින් භවයෙන් භවයෙහි සැරිසරන්නා වූ මම දෙවි ලොව හා මිනිස් ලොව යන දෙගතියෙහිම සැරිසරමි.

50.

50.

‘‘Devalokā cavitvāna, āgantvā mānusaṃ bhavaṃ;

Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe.

දෙව්ලොවින් චුතව මිනිස් ලොවට පැමිණි මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහිම උපදිමි.

51.

51.

‘‘Aṅgapaccaṅgasampanno, ārohapariṇāhavā;

Abhirūpo suci homi, sampuṇṇaṅgo anūnako.

මම අංග ප්‍රත්‍යංගයන්ගෙන් යුක්ත වූයෙමි, මනා උස මහතින් යුක්ත වූයෙමි. අතිශයින්ම රූමත් වූ ද, පිරිසිදු වූ ද, පිරිපුන් ශරීර අවයව ඇත්තෙක් වීමි. කිසිදු අංගයක අඩුවක් නොවීය.

52.

52.

‘‘Devaloke manusse vā, jāto vā yattha katthaci;

Bhave suvaṇṇavaṇṇo ca, uttattakanakūpamo.

දිව්‍ය ලෝකයෙහි වේවා, මිනිස් ලෝකයෙහි වේවා, උපන් යම් යම් භවයකදී මනා සේ පිරිපහදු කරන ලද රන් බඳු ස්වර්ණ වර්ණ ඇත්තෙක් වීමි.

53.

53.

‘‘Mudukā [Pg.106] maddavā sniddhā, sukhumā sukumārikā;

Chavi me sabbadā hoti, bodhipatte suchaḍḍite.

මැනවින් බෝ පත් ඉවත් කර (පරිශ්‍රය) පිරිසිදු කිරීමේ විපාකයක් ලෙස මාගේ සම සැමවිටම මෘදුය, මොළොක්ය, සිනිඳුය, සුකොමළය, ඉතා සියුම්ය.

54.

54.

‘‘Yato kutoci gatīsu, sarīre samudāgate;

Na limpati rajojallaṃ, vipāko pattachaḍḍite.

සංසාර ගමනේ යම් යම් තැන්වල මාගේ ශරීරය හටගත් කල්හි, කිසිදු දූවිල්ලක් හෝ කුණු කිලුටක් එහි නොතැවරෙයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

55.

55.

‘‘Uṇhe vātātape tassa, aggitāpena vā pana;

Gatte sedā na muccanti, vipāko pattachaḍḍite.

තාපයෙන් ද, අව් සුළඟින් ද, එසේම ගින්නේ රස්නයෙන් ද මාගේ ශරීරයෙන් දහදිය පිට නොවේ. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

56.

56.

‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, tilakā piḷakā tathā;

Na honti kāye daddu ca, vipāko pattachaḍḍite.

මාගේ ශරීරයෙහි කුෂ්ඨ, ගෙඩි, හොරි, ලප, කැළැල් හෝ දද වැනි කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවේ. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

57.

57.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Rogā na honti kāyasmiṃ, vipāko pattachaḍḍite.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මාගේ ශරීරයෙහි කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

58.

58.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Na hoti cittajā pīḷā, vipāko pattachaḍḍite.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, සිතින් හටගන්නා වූ කිසිදු මානසික පීඩාවක් ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

59.

59.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Amittā na bhavantassa, vipāko pattachaḍḍite.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මට කිසිදු සතුරෙකු ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

60.

60.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Anūnabhogo bhavati, vipāko pattachaḍḍite.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, කිසිදු අඩුවක් නැති මහා සම්පත් ඇත්තෙකු වීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි.

61.

61.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Aggirājūhi corehi, na hoti udake bhayaṃ.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, ගින්නෙන්, රජුගෙන්, සොරුන්ගෙන් හෝ ජලයෙන් කිසිදු බියක් ඇති නොවීමයි.

62.

62.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Dāsidāsā anucarā, honti cittānuvattakā.

මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මාගේ දැසි දසුන් හා පිරිවර ජනයා මාගේ අභිලාෂයන්ට අනුවම කටයුතු කරන්නන් වීමයි.

63.

63.

‘‘Yamhi āyuppamāṇamhi, jāyate mānuse bhave;

Tato na hāyate āyu, tiṭṭhate yāvatāyukaṃ.

මනුෂ්‍ය භවයෙහි යම් ආයුෂ ප්‍රමාණයක් නියමිතව තිබේද, ඒ ආයුෂයෙන් අඩුවක් නොවී මම ඒ සම්පූර්ණ ආයු කාලයම ජීවත් වෙමි.

64.

64.

‘‘Abbhantarā ca bāhirā, negamā ca saraṭṭhakā;

Nuyuttā honti sabbepi, vuddhikāmā sukhicchakā.

මාගේ ඇතුළු පිරිස ද, පිටත පිරිස ද, නියම්ගම් වැසියන් හා රටවැසියන් ද යන සියල්ලෝම සැමවිටම මාගේ දියුණුව හා සැපත කැමති වන්නෝ වෙති.

65.

65.

‘‘Bhogavā yasavā homi, sirimā ñātipakkhavā;

Apetabhayasantāso, bhavehaṃ sabbato bhave.

මම සැම භවයකදීම භෝග සම්පත් ඇත්තෙක්, යස පිරිවර ඇත්තෙක්, ශ්‍රී සෝභා ඇත්තෙක් හා නෑ පිරිවර ඇත්තෙක් වෙමි. සැමවිටම බිය තැතිගැනීම් රහිත වූවෙක් වීමි.

66.

66.

‘‘Devā [Pg.107] manussā asurā, gandhabbā yakkharakkhasā;

Sabbe te parirakkhanti, bhave saṃsarato sadā.

දෙවියෝ, මිනිස්සු, අසුරයෝ, ගාන්ධර්වයෝ, යක්ෂයෝ සහ රාක්ෂසයෝ යන සියල්ලෝම සංසාරයෙහි සැරිසරන මාව සැමවිටම ආරක්ෂා කරති.

67.

67.

‘‘Devaloke manusse ca, anubhotvā ubho yase;

Avasāne ca nibbānaṃ, sivaṃ patto anuttaraṃ.

මම දිව්‍ය හා මනුෂ්‍ය යන ලෝක දෙකෙහිම සම්පත් අනුභව කොට, අවසානයෙහි උතුම් වූ ශාන්ත වූ නිවනට පැමිණියෙමි.

68.

68.

‘‘Sambuddhamuddisitvāna, bodhiṃ vā tassa satthuno;

Yo puññaṃ pasave poso, tassa kiṃ nāma dullabhaṃ.

යම් පුද්ගලයෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා හෝ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය උදෙසා පින් රැස් කරයි නම්, ඔහුට ලැබීමට අපහසු වූ දෙයක් කොයින්ද?

69.

69.

‘‘Magge phale āgame ca, jhānābhiññāguṇesu ca;

Aññesaṃ adhiko hutvā, nibbāyāmi anāsavo.

මම මාර්ග, ඵල, ධර්මය සහ ධ්‍යාන අභිඥා ගුණයන්හි අනෙක් අයට වඩා විශේෂ වූවෙක් වී, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවී ගියෙමි.

70.

70.

‘‘Purehaṃ bodhiyā pattaṃ, chaḍḍetvā haṭṭhamānaso;

Imehi vīsataṅgehi, samaṅgī homi sabbadā.

පෙර මම ප්‍රීතිමත් සිතින් යුක්තව බෝ පත් ඉවත් කර (පිරිසිදු කර) දැමීම නිසා මේ විසි වැදෑරුම් ගුණයන්ගෙන් සැමවිටම සම්පූර්ණ වූයෙමි.

71.

71.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් විනාශ කරන ලදී. මම ඇතෙකු මෙන් බැඳීම් සිඳ දමා, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

72.

72.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අනුප්‍රාප්ත විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

73.

73.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් බෝධිසම්මජ්ජක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Bodhisammajjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි බෝධිසම්මජ්ජකත්ථේරාපදානය නිමවා ලදී.

9. Āmaṇḍaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. 9. ආමණ්ඩඵලදායත්ථේර අපදානය

74.

74.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vuṭṭhahitvā samādhimhā, caṅkamī lokanāyako.

සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ සමාපත්තියෙන් නැගී සිට සක්මන් කළ සේක.

75.

75.

‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, āharanto phalaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāmuniṃ.

එකල්හි තවුස් පිරිකර හා පලතුරු ගෙන එන්නා වූ මම, කෙලෙස් රහිත වූ, සක්මන් කරන්නා වූ මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

76.

76.

‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ.

මම පහන් වූ සිතින්, සතුටින් යුක්තව, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබා ගෙන සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට, ආමණ්ඩ (දිවුල්) පලතුරක් පූජා කළෙමි.

77.

77.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, එකල මම යම් (ආමණ්ඩ) පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ආමණ්ඩ පලතුර පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

78.

78.

‘‘Kilesā [Pg.108] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā

ආයුෂ්මත් ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ

Gāthāyo abhāsitthāti.

ගාථාවන් වදාළ සේක.

Āmaṇḍaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නවවැන්නයි.

10. Sugandhattheraapadānaṃ

10. සුගන්ධ තෙර අපදානය

81.

81.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ව්‍යක්තයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

82.

82.

‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo.

(ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සමලංකෘත වූ, තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ, ව්‍යාමප්‍රභාවෙන් පිරිවරන ලද, රැස් දැලින් වැසුණු සිරුරු ඇති සේක.

83.

83.

‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;

Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.

චන්ද්‍රයා මෙන් (ලෝකයා) සනසන සුලු වූ, සූර්යයා මෙන් ආලෝකය පතුරුවන සුලු වූ, වැසි වලාකුළක් මෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවන සුලු වූ, සාගරය මෙන් ගුණාකර වූ සේක.

84.

84.

‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;

Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.

සීලයෙන් පෘථිවිය බඳු වූ, සමාධියෙන් හිමාලය බඳු වූ, ප්‍රඥාවෙන් ආකාශය බඳු වූ, නොඇලීමෙන් සුළඟ බඳු වූ සේක.

85.

85.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, parisāsu visārado;

Saccāni sampakāseti, uddharanto mahājanaṃ.

ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ කිසියම් කලෙක පිරිස් මැද විශාරදව, මහා ජනයා (සංසාරයෙන්) මුදවමින් සත්‍ය ධර්මයන් මැනවින් ප්‍රකාශ කරන සේක.

86.

86.

‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;

Āsahaṃ dhanadhaññassa, pahūtassa bahū tadā.

එකල මම බරණැස බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, මහා යසස් ඇති සිටු පුත්‍රයෙක් වීමි.

87.

87.

‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, migadāyamupeccahaṃ ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ.

පයින් ඇවිදිමින් සංචාරය කරන මම මිගදායට පැමිණියෙමි. එහිදී අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන්නා වූ, කෙලෙස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි.

88.

88.

‘‘Visaṭṭhakantavacanaṃ, karavīkasamassaraṃ;

Haṃsarutehi nigghosaṃ, viññāpentaṃ mahājanaṃ.

පැහැදිලි වූ, මනෝඥ වූ වචන ඇති, කරවීක පක්ෂියෙකුගේ බඳු හඬක් ඇති, හංස නාදයකට සමාන හඬක් ඇති, මහා ජනයාට අවබෝධ කරවන්නා වූ (බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි).

89.

89.

‘‘Disvā [Pg.109] devātidevaṃ taṃ, sutvāva madhuraṃ giraṃ;

Pahāyanappake bhoge, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, මිහිරි වූ හඬ අසා, බොහෝ වූ භෝග සම්පත් හැරපියා අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි.

90.

90.

‘‘Evaṃ pabbajito cāhaṃ, na cirena bahussuto;

Ahosiṃ dhammakathiko, vicittapaṭibhāṇavā.

මෙසේ පැවිදි වූ මම නොබෝ කලකින්ම බහුශ්‍රැත වූයෙමි. විසිතුරු වැටහීම් (ප්‍රතිභාන) ඇති ධර්ම කථිකයෙක් වීමි.

91.

91.

‘‘Mahāparisamajjhehaṃ, haṭṭhacitto punappunaṃ;

Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa, vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado.

මම මහා පිරිස් මැද සතුටු සිතින් යුතුව, රන්වන් පැහැති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කිරීමෙහි විශාරදව නැවත නැවතත් උන්වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කළෙමි.

92.

92.

‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo;

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimuttopadhisaṅkhaye.

මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්ෂීණාශ්‍රවයහ, දුක් රහිතයහ, සැක සිඳ දැමූ සේක. සියලු කර්මයන්ගේ ක්ෂය වීමට පැමිණි සේක, උපධි ක්ෂය වූ නිවනෙහි මිදුණු සේක.

93.

93.

‘‘Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro;

Sadevakassa lokassa, brahmacakkappavattako.

මේ ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේය, මේ අනුත්තර වූ සිංහයාය. දෙවියන් සහිත ලෝකයා හට උතුම් ධර්ම චක්‍රය පවත්වන සේක.

94.

94.

‘‘Danto dametā santo ca, sametā nibbuto isi;

Nibbāpetā ca assattho, assāsetā mahājanaṃ.

දමනය වූ සේක, අනුන් දමනය කරන්නා වූ සේක, ශාන්ත වූ සේක, අනුන් ශාන්ත කරන්නා වූ සේක, නිවුණු සේක, අනුන් නිවන්නා වූ සේක. අස්වැසිල්ලට පත් වූ සේක, මහා ජනයා අස්වසන්නා වූ සේක.

95.

95.

‘‘Vīro sūro ca vikkanto, pañño kāruṇiko vasī;

Vijitāvī ca sa jino, appagabbo anālayo.

වීර වූ සේක, ශූර වූ සේක, වික්‍රමාන්විත වූ සේක, ප්‍රඥාවන්ත වූ සේක, කාරුණික වූ සේක, වසීභාවයට පත් වූ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දිනූ සේක, අහංකාර නැති සේක, ඇලීම් රහිත සේක.

96.

96.

‘‘Aneñjo acalo dhīmā, amoho asamo muni;

Dhorayho usabho nāgo, sīho sakko garūsupi.

සලිත නොවන සේක, අචල වූ සේක, ධීමත් වූ සේක, මෝහ රහිත වූ සේක, අසම වූ මුණිවරයෙකි. ධර්ම ධුරය දරන්නෙකි, වෘෂභ රාජයෙකු බඳුය, හස්ති රාජයෙකු බඳුය, සිංහ රාජයෙකු බඳුය, ගරු කටයුත්තන් අතර ශක්‍රයා බඳු වූ සේක.

97.

97.

‘‘Virāgo vimalo brahmā, vādī sūro raṇañjaho;

Akhilo ca visallo ca, asamo saṃyato suci.

විරාගී වූ සේක, පිරිසිදු වූ සේක, බ්‍රහ්මයා බඳු වූ සේක, වාදීන් අතර ශූර වූ සේක, ක්ලේශ යුද්ධය හැර පෑ සේක. හදවතෙහි තද ගති නැති සේක, (කෙලෙස්) හුල් උදුරා දැමූ සේක, අසම වූ සේක, සංයමයට පත් වූ සේක, පිරිසිදු වූ සේක.

98.

98.

‘‘Brāhmaṇo samaṇo nātho, bhisakko sallakattako;

Yodho buddho sutāsuto, acalo mudito sito.

බ්‍රාහ්මණයෙකි, ශ්‍රමණයෙකි, නාථයෙකි, (භව රෝග නසන) වෙදෙකි, ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකි, යෝධයෙකි, බුදුවරයෙකි, කීර්තිමත් වූවන් අතර අතිශයින් කීර්තිමත් වූ සේක. අචල වූ සේක, ප්‍රමුදිත වූ සේක, (කෙලෙස් ගිනි නිවී) සිහිල් වූ සේක.

99.

99.

‘‘Dhātā dhatā ca santi ca, kattā netā pakāsitā;

Sampahaṃsitā bhettā ca, chettā sotā pasaṃsitā.

(ලෝකය) දරන්නා වූ සේක, (ගුණ) දරනු ලබන්නා වූ සේක, ශාන්ත වූ සේක, (ධර්මය) කරන්නා වූ සේක, (නිවනට) පමුණුවන්නා වූ සේක, (ධර්මය) ප්‍රකාශ කරන්නා වූ සේක. සතුටු කරවන්නා වූ සේක, (කෙලෙස්) බිඳ දමන්නා වූ සේක, (සංසාරය) සිඳ දමන්නා වූ සේක, (දුක්වන්නන්ගේ හඬ) අසන්නා වූ සේක, (ගුණ) වර්ණනා කරන්නා වූ සේක.

100.

100.

‘‘Akhilo ca visallo ca, anīgho akathaṃkathī;

Anejo virajo kattā, gandhā vattā pasaṃsitā.

හදවතෙහි තද ගති නැති සේක, කෙලෙස් හුල් නැති සේක, දුක් නැති සේක, සැක නැති සේක. තෘෂ්ණා රහිත වූ සේක, කෙලෙස් දූවිලි රහිත වූ සේක, පින් කරන්නා වූ සේක, සීල ගන්ධය ඇත්තා වූ සේක, දහම් පවසන්නා වූ සේක, පසසනු ලබන සේක.

101.

101.

‘‘Tāretā atthakāretā, kāretā sampadāritā;

Pāpetā sahitā kantā, hantā ātāpī tāpaso.

(සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ සේක, අර්ථය සලසන්නා වූ සේක, (අනුන් ලවා කුසල්) කරවන්නා වූ සේක, (කෙලෙස්) පළා දමන්නා වූ සේක. (නිවනට) පමුණුවන්නා වූ සේක, සංයමයට පත් වූ සේක, මනෝඥ වූ සේක, (කෙලෙස්) නසන්නා වූ සේක, කෙලෙස් තවන වීර්යය ඇති තපස්වීන් වහන්සේ නමකි.

102.

102.

‘‘Samacitto [Pg.110] samasamo, asahāyo dayālayo ;

සම වූ සිතැති සේක, (පෙර බුදුවරුන්ට) සමසම වූ සේක, අසහාය වූ සේක, දයා කරුණාවට නිවහන වූ සේක.

Accherasatto akuho, katāvī isisattamo.

කෙලෙසුන් නැසූ ආයුධ ඇත්තා වූ ද, මානයෙන් තොර වූ ද, කළ යුතු සියල්ල නිම කළා වූ ද, සත්වැනි ඉසිවරයාණන් වහන්සේ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) ය.

103.

103.

‘‘Nittiṇṇakaṅkho nimmāno, appameyyo anūpamo;

Sabbavākyapathātīto, sacca neyyantagū jino.

සැකයෙන් එතර වූ, මානයෙන් තොර වූ, අප්‍රමේය වූ, අසමසම වූ, සියලු වචන පථයන් ඉක්මවා ගිය, සත්‍යයන්ගේ ද දත යුතු දේවල ද කෙළවරට පැමිණි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ය.

104.

104.

‘‘Sattasāravare tasmiṃ, pasādo amatāvaho;

Tasmā buddhe ca dhamme ca, saṅghe saddhā mahatthikā.

සත්වයන් අතර සාරාභූත හා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති පැහැදීම අමා නිවන ගෙන දෙන්නේ ය. එබැවින් බුදුන් කෙරෙහි ද, දහම් කෙරෙහි ද, සඟුන් කෙරෙහි ද ඇති ශ්‍රද්ධාව මහත් ඵල මහානිසංස ඇත්තේ ය.

105.

105.

‘‘Guṇehi evamādīhi, tilokasaraṇuttamaṃ;

Vaṇṇento parisāmajjhe, akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ.

මෙවැනි ගුණාංගයන්ගෙන් යුත්, තුන් ලොවටම උත්තම සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව පිරිස මැද වර්ණනා කරමින් මම ධර්ම දේශනාවක් කළෙමි.

106.

106.

‘‘Tato cutāhaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;

Tato cuto manussesu, jāto homi sugandhiko.

මම ඒ භවයෙන් චුත වී තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි මහා සැප අනුභව කළෙමි. එතැනින් චුතව මිනිස් ලොව උපන් කල්හි මම සුවඳවත් සිරුරක් ඇති අයෙක් වීමි.

107.

107.

‘‘Nissāso mukhagandho ca, dehagandho tatheva me;

Sedagandho ca satataṃ, sabbagandhova hoti me.

මාගේ ප්‍රශ්වාස වාතය හා මුඛයේ සුවඳ ද, මාගේ සිරුරේ සුවඳ ද එසේම ය. මාගේ දහඩිය සුවඳ ද නිරතුරුවම මා හට සුවඳක්ම විය.

108.

108.

‘‘Mukhagandho sadā mayhaṃ, padumuppalacampako;

Parisanto sadā vāti, sarīro ca tatheva me.

මාගේ මුවින් නිරතුරුවම පියුම්, මානෙල් සහ සපුමල් සුවඳ විහිදේ. පිරිස පිරී සිටින කෙළවර දක්වාම නිරතුරුවම ඒ සුවඳ හමා යයි. මාගේ සිරුර ද එසේමය.

109.

109.

‘‘Guṇatthavassa sabbantaṃ, phalaṃ tu paramabbhutaṃ;

Ekaggamanasā sabbe, vaṇṇayissaṃ suṇātha me.

බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඒ අතිශය අද්භූත වූ සියලු ඵල විපාක මම වර්ණනා කරමි. ඔබ සැම එකඟ වූ සිතින් යුතුව මා පවසන දේ අසන්න.

110.

110.

‘‘Guṇaṃ buddhassa vatvāna, hitāya ca na sadisaṃ ;

Sukhito homi sabbattha, saṅgho vīrasamāyuto.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ පැවසීමෙන් ලැබෙන යහපතට සමාන වෙනත් කිසිවක් නැත. මම සැම තැනදීම සුවපත් වූවෙක් වීමි. සංඝයා වහන්සේ ද එඩිතර ගුණයෙන් යුක්ත වන්නාහ.

111.

111.

‘‘Yasassī sukhito kanto, jutimā piyadassano;

Vattā aparibhūto ca, niddoso paññavā tathā.

මම පිරිවර සහිත වූ, සුවපත් වූ, ප්‍රියමනාප වූ, තේජවන්ත වූ දර්ශනීය පෙනුමක් ඇත්තෙක් වීමි. කතාවෙහි දක්ෂ වූ, අන් අයගෙන් අවමන් නොලබන, නිවැරදි වූ, එමෙන්ම ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද වීමි.

112.

112.

‘‘Khīṇe āyusi nibbānaṃ, sulabhaṃ buddhabhattino;

Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi, taṃ suṇātha yathātathaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි භක්තිය ඇති තැනැත්තාට ආයුෂ අවසානයේ නිවන ලැබීම පහසුය. ඒ සඳහා වූ හේතුව මම නිවැරදි ලෙස පවසමි, එය අසන්න.

113.

113.

‘‘Santaṃ [Pg.111] yasaṃ bhagavato, vidhinā abhivādayaṃ;

Tattha tatthūpapannopi, yasassī tena homahaṃ.

මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාන්ත වූ කීර්තිය විධිමත් පරිදි වර්ණනා කළෙමි. ඒ කුසල කර්මය හේතුවෙන් මම උපන් උපන් සෑම තැනකම පිරිවර සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූවෙක් වීමි.

114.

114.

‘‘Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ, dhammaṃ santamasaṅkhataṃ;

Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ, sattānaṃ sukhito tato.

දුකෙහි කෙළවර සිදු කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, ශාන්ත වූ අසංඛත ධර්මය ද වර්ණනා කිරීමෙන් මම සුවය දෙන්නෙක් වීමි. ඒ හේතුවෙන් සත්වයන් අතර මම ද සුවපත් වූවෙක් වීමි.

115.

115.

‘‘Guṇaṃ vadanto buddhassa, buddhapītisamāyuto;

Sakantiṃ parakantiñca, janayiṃ tena kantimā.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ කියමින් බුද්ධාලම්බන ප්‍රීතියෙන් යුක්තව මම මගේ ද අන් අයගේ ද ප්‍රසාදය ඇති කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම ප්‍රියමනාප පෙනුමක් ඇත්තෙක් වීමි.

116.

116.

‘‘Jino te titthikākiṇṇe, abhibhuyya kutitthiye;

Guṇaṃ vadanto jotesiṃ, nāyakaṃ jutimā tato.

මිසදිටුවන්ගෙන් ගහණ වූ ලෝකයේ ඒ පාපී මිසදිටුවන්ව මැඩපවත්වා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ කියමින් ඒ මහා නායකයාණන් වහන්සේගේ කීර්තිය මම බැබළවූවෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම තේජවන්ත අයෙක් වීමි.

117.

117.

‘‘Piyakārī janassāpi, sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ;

Saradova sasaṅkohaṃ, tenāsiṃ piyadassano.

මම ජනයාට ප්‍රිය දේ කරමින් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ ප්‍රකාශ කළෙමි. ඒ කුසලයෙන් මම සරත් කාලයේ චන්ද්‍රයා මෙන් සියල්ලන්ටම ප්‍රිය දර්ශනයක් ඇති අයෙක් වීමි.

118.

118.

‘‘Yathāsattivasenāhaṃ, sabbavācāhi santhaviṃ;

Sugataṃ tena vāgiso, vicittapaṭibhānavā.

මම මාගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් සියලු වචනයෙන් සුගතයන් වහන්සේව වර්ණනා කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම වචනයට අධිපති වූ, විසිතුරු ප්‍රතිභානයක් ඇත්තෙක් වීමි.

119.

119.

‘‘Ye bālā vimatiṃ pattā, paribhonti mahāmuniṃ;

Niggahiṃ te saddhammena, paribhūto na tenahaṃ.

සැකයට පත්ව මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට පරිභව කරන යම් අඥාන පිරිසක් වූවාහු ද, මම ඔවුන්ව සද්ධර්මයෙන් මර්දනය කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම කිසිවෙකුගේ අවමනයට පත් නොවූවෙක් වීමි.

120.

120.

‘‘Buddhavaṇṇena sattānaṃ, kilese apanesahaṃ;

Nikkilesamano homi, tassa kammassa vāhasā.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කිරීමෙන් මම සත්වයන්ගේ කෙලෙසුන් දුරු කළෙමි. ඒ කර්මයේ බලයෙන් මම කෙලෙස් රහිත වූ සිතක් ඇත්තෙක් වීමි.

121.

121.

‘‘Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ, buddhānussatidesako;

Tenāhamāsiṃ sappañño, nipuṇatthavipassako.

බුද්ධානුස්සතිය දේශනා කරන්නෙකු ලෙස මම ශ්‍රාවකයන්ගේ දියුණුව ඇති කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද සියුම් අර්ථයන් දක්නා විදර්ශනා ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද වීමි.

122.

122.

‘‘Sabbāsavaparikkhīṇo, tiṇṇasaṃsārasāgaro;

Sikhīva anupādāno, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ මම, සංසාර සාගරයෙන් එතර වූවෙමි. දර නැති ගින්නක් නිවී යන්නාක් මෙන් මම නිවනට පැමිණෙන්නෙමි.

123.

123.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් මෙම කල්පයෙහිම මම යම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නමකට වර්ණනා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

124.

124.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

125.

125.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

126.

126.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.112] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සුගන්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

සුගන්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ අපදානය දසවැනිය.

Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo.

පනස් තුන්වන තිණදායක වර්ගය නිමාවට පත් විය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Tiṇado mañcado ceva, saraṇabbhañjanappado;

Supaṭo daṇḍadāyī ca, nelapūjī tatheva ca.

තිණදායක තෙරුන් ද, මඤ්චදායක තෙරුන් ද, සරණගමනිය තෙරුන් ද, අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන් ද, සුපටදායක තෙරුන් ද, දණ්ඩදායක තෙරුන් ද සහ ගිරිිිිිනේලපූජිත තෙරුන් ද,

Bodhisammajjako maṇḍo, sugandho dasamoti ca;

Gāthāsataṃ satevīsaṃ, gaṇitañcettha sabbaso.

බෝධිසම්මජ්ජක තෙරුන් ද, ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන් ද සහ දසවනුව සුගන්ධ තෙරුන් ද මෙහි වෙති. මේ වර්ගයෙහි සියලුම ගාථා ගණනය කළ විට එකසිය විසි තුනකි.

54. Kaccāyanavaggo

54. කච්චායන වර්ගය

1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ

1. මහා කච්චායන තේර අපදානය

‘‘Padumuttaro [Pg.113] nāma jino, anejo ajitaṃ jayo;

Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, කෙලෙස් රහිත වූ, පරාජය කළ නොහැකි කෙලෙස් සතුරන් ජයගත්, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano;

Kanakācalasaṅkāso, ravidittisamappabho.

උන්වහන්සේ වීර්යවන්ත වූහ, නිල් මහනෙල් පෙති බඳු නෙත් ඇත්තාහ, පුන් සඳක් මෙන් නිර්මල මුහුණක් ඇත්තාහ, රන් පර්වතයක් බඳු වූහ, සූර්යාලෝකය හා සමාන ප්‍රභා ඇත්තාහ.

‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito;

Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato.

සත්වයන්ගේ නෙත් සිත් පිනවන්නා වූ, උතුම් වූ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සැරසුණා වූ, සියලු වචන පථයන් ඉක්මවා සිටියා වූ, මිනිස් හා දෙවියන් විසින් පිදුම් ලැබුවා වූ (ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ),

‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro;

Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado.

සත්වයන් සත්‍යාවබෝධය කරවමින්, වචනයට අධිපති වූ, මිහිරි හඬක් ඇති, කරුණාවෙන් බැඳුණු සිත් ඇතිව, පිරිස් මැද විශාරදව වැඩසිටි සේක.

‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ;

Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

උන්වහන්සේ සිවුසච්චයට සම්බන්ධ වූ මිහිරි දහම් දෙසූ සේක. මෝහය නමැති මඩෙහි ගිලී සිටින සත්වයන් ඉන් මැනවින් ගොඩගත් සේක.

‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo;

Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ.

එකල මම හිමාලයෙහි වාසය කරන, හුදෙකලාව හැසිරෙන තාපසයෙක්ව සිටියෙමි. අහසින් මනුෂ්‍ය ලෝකයට යන අතරතුර මට බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකගත හැකි විය.

‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ.

මම උන්වහන්සේ සමීපයට ගොස් දහම් අසා සිටියෙමි. (එහිදී) වීර්යවන්ත ශ්‍රාවකයෙකුගේ මහා ගුණ වර්ණනා කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දේශනාව මම ඇසුවෙමි.

‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ;

Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ.

මා විසින් සැකෙවින් වදාරන ලද ධර්මය විස්තර වශයෙන් ප්‍රකාශ කරමින්, මේ කච්චායන පිරිස ද මා ද යම් සේ සතුටු කරන්නේද,

‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ, aññaṃ passāmi sāvakaṃ;

Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.

එලෙසම මේ හා සමාන වූ අන් කිසිදු ශ්‍රාවකයෙකු මම මෙහි නොදකිමි. එබැවින් මහණෙනි, මේ කච්චායන තෙමේ ඒ (සැකෙවින් වදාළ දෙය විස්තර කිරීමේ) අංශයෙන් අග්‍ර වන්නේ යයි දරාගනිල්ලා.

10.

10.

‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ;

Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ.

එකල මම ඒ මනරම් වචන අසා විස්මයට පත්ව, ප්‍රීතිමත් වී, හිමාලයට ගොස් මල් රැසක් ගෙන ආවෙමි.

11.

11.

‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho.

ලෝක සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පුදා ඒ (කච්චායන තෙරුන්ගේ) තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල මාගේ අදහස දැන, කෙලෙස් සතුරන් නැසූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.

12.

12.

‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ;

Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ.

පිරිසිදු කළ රන් බඳු සමක් ඇති, ප්‍රබෝධවත් වූ ලොම් ඇති, පිරිපුන් උරහිස් ඇති, නොසැලී දොහොත් මුදුන් දී සිටින මේ ශ්‍රේෂ්ඨ ඉසිවරයා දෙස බලවු.

13.

13.

‘‘‘Hāsaṃ [Pg.114] supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ;

Dhammajaṃ uggahadayaṃ, amatāsittasannibhaṃ’.

ප්‍රීතිමත් වූ, මනා පිරිපුන් නෙත් ඇති, බුදුගුණයන්හිම පිහිටි අදහස් ඇති, ධර්මයෙන් උපන්, උසස් සිතක් ඇති, අමෘතයෙන් තෙත් කළාක් වැනි (මේ තාපසයා දෙස බලවු).

14.

14.

‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito;

Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune.

කච්චායන තෙරුන්ගේ ගුණ අසා ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරමින් සිටින මොහු, අනාගත කාලයෙහි ගෞතම නම් මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි,

15.

15.

‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako.

උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි දහමට උරුමකම් කියන, දහමෙන් නිර්මිත වූ ඖරස පුත්‍රයෙකු වී, කච්චායන යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙකු වන්නේය.

16.

16.

‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune;

Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā.

බහුශ්‍රුත වූ, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මුනින්ද්‍රයන්ගේ අදහස් මැනවින් දන්නා වූ මොහු, මා විසින් පවසන ලද ඒ තනතුරටම පැමිණෙන්නේය.

17.

17.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එදා යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

18.

18.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම දිව්‍ය ලෝකය හා මනුෂ්‍ය ලෝකය යන භවයන් දෙකෙහි පමණක් සැරිසැරුවෙමි. වෙනත් කිසිදු (දුගති) ගතියකට නොගියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

19.

19.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන උසස් කුල දෙකෙහිම උපන්නෙමි. කිසිවිටෙකත් හීන කුලයක නූපන්නෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

20.

20.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ;

Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino.

දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, උජ්ජේනි නුවර චණ්ඩ පජ්ජෝත රජුගේ පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණ පවුලක උපන්නෙමි.

21.

21.

‘‘Putto tiriṭivacchassa, nipuṇo vedapāragū;

Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco.

මම තිරිිිිිිිිිිිිිිිිිටිවච්ඡ බ්‍රාහ්මණයාගේ පුත්‍රයා වෙමි, දක්ෂයෙකි, වේදයෙහි පරතෙරට පත්වූවෙමි. මාගේ මෑණියන් චන්දිමා නම් වූවාය. උතුම් රන්වන් සමක් ඇති මම කච්චායන නම් වෙමි.

22.

22.

‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito;

Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරික්සීම පිණිස රජු විසින් එවන ලද මම, නිවන් පුරයට දොරටුවක් බඳු වූ, ගුණ සමුදායකින් හෙබි ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක,

23.

23.

‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ;

Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi.

සංසාර මඩ ගොහොරුව වියළා දමන ඒ නිර්මල වචන අසා, මම ඉතිරි අනුගාමිකයන් හත් දෙනා සමඟ ශාන්ත වූ අමෘත මහා නිවනට පැමිණියෙමි.

24.

24.

‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate;

Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho.

මම මහා ප්‍රඥාවන්ත සුගතයන් වහන්සේගේ අදහස් මැනවින් දන්නෙකු වීමි. මම ඒ අගතනතුරෙහි තබන ලද්දෙමි, මාගේ මනෝරථයන් මැනවින් සමෘද්ධිමත් විය.

25.

25.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගොස්ය. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතුකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

26.

26.

‘‘Svāgataṃ [Pg.115] vata me āsi, mama buddhassa santike;

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන්ට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

27.

27.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

යනුවෙන් මහා කච්චායන ස්ථවිරයන් වහන්සේ වදාළහ.

Mahākaccāyanattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමුවැනි මහා කච්චායන ස්ථවිර අපදානයයි.

2. Vakkalittheraapadānaṃ

2. දෙවැනි වක්කලි ස්ථවිර අපදානයයි.

28.

28.

‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, උත්තම නාමයක් ඇති, අප්‍රමාණ ගුණැති, පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

29.

29.

‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī;

Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā.

උන්වහන්සේ නෙළුම් මලක් බඳු මුහුණක් ඇති සේක, නෙළුම් මලක් මෙන් පිරිසිදු මනහර ශරීර වර්ණයක් ඇති සේක. ජලයෙහි හටගත් නෙළුම් මල ජලයෙන් නොගැවරෙන්නා සේ, උන්වහන්සේ ලෝකයා අතර වැඩසිටියත් ලෝක ධර්මයන්ගෙන් නොගැවරී (නොඇලී) වැඩසිටි සේක.

30.

30.

‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā;

Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro.

වීර වූ උන්වහන්සේ පියුම් පෙත්තක් බඳු නෙත් ඇති සේක, පියුමක් මෙන් ප්‍රියමනාප වූ සේක, පියුම් සුවඳට සමාන වූ උතුම් සුවඳක් ඇති සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ 'පදුමුත්තර' නම් වූ සේක.

31.

31.

‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo;

Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro.

ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, මානයෙන් තොර වූ ද උන්වහන්සේ අන්ධයන්ට ඇසක් බඳු වූ සේක. ශාන්ත ඉරියව් ඇති, ගුණ නිධානයක් වූ උන්වහන්සේ කරුණාවෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් මහා සාගරයක් බඳු වූ සේක.

32.

32.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito;

Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.

ඒ මහා වීර වූ, බ්‍රහ්ම අසුර හා සුරයන් විසින් පුදන ලද, උත්තම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එක් කලෙක දෙවි මිනිසුන්ගෙන් පිරි පිරිසක් මැද වැඩසිටි සේක.

33.

33.

‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca;

Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ.

සුවඳවත් වූ මුඛ පද්මයෙන් නික්මුණු මිහිරි කටහඬින් මුළු පිරිසම පිනවමින්, උන්වහන්සේ තමන්ගේ එක්තරා ශ්‍රාවකයෙකුට ප්‍රශංසා කළ සේක.

34.

34.

‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ;

Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali.

ශ්‍රද්ධාවෙන් අධිමුක්ත වූ (ශ්‍රද්ධාව පෙරදැරි කරගත්), යහපත් ප්‍රඥාව ඇති, මා දැකීමට බොහෝ සෙයින් කැමති වූ මේ වක්කලි භික්ෂුව හා සමාන වූ අන් කිසිම භික්ෂුවක් මාගේ ශාසනයෙහි නැත.

35.

35.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo;

Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ.

එකල්හි මම හංසවතී නුවර බ්‍රාහ්මණ කුමාරයෙක්ව උපත ලබා සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා, මම ඒ තනතුර කෙරෙහි දැඩිව ඇලුම් කළෙමි (පැහැදුණෙමි).

36.

36.

‘‘Sasāvakaṃ [Pg.116] taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;

Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā.

මම ශ්‍රාවකයන් සහිත වූ ඒ නිර්මල තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කර, සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැන් පිරිනමා, පසුව වටිනා වස්ත්‍රයන්ගෙන් උන්වහන්සේව පිදුවෙමි.

37.

37.

‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare;

Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ.

අනන්ත ගුණ සමුද්‍රයක් බඳු වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පාමුල හිස තබා වැඳ, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියෙමි. මම මේ වචනය පැවසුවෙමි.

38.

38.

‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ;

Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’.

මුනිඳුන් වහන්ස, මෙයින් සත් දිනකට පෙර ඔබවහන්සේ විසින් යම් භික්ෂුවක් ශ්‍රද්ධාවන්තයන් අතර අග්‍ර යැයි වර්ණනා කරන ලද්දේද, මුනිඳුන් වහන්ස, මමද අනාගතයේ එවැනිම වූ ශ්‍රාවකයෙක් වෙම්වා!

39.

39.

‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano;

Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni.

මෙසේ පැවසූ කල්හි, අනාවරණ ඥානයක් ඇති මහා වීර වූ මහා මුනිඳුන් වහන්සේ පිරිස මැද මේ වචනය වදාළ සේක.

40.

40.

‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ;

Hemayaññopacitaṅgaṃ, jananettamanoharaṃ.

සියුම් කහ වස්ත්‍ර හැඳි, රන්වන් ආභරණයෙන් සැරසුණු සිරුරක් ඇති, මිනිසුන්ගේ නෙත් සිත් ඇදගන්නා මේ මානවකයා දෙස බලව්.

41.

41.

‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino;

Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati.

මොහු අනාගත කාලයෙහි මහා සෘෂි වූ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ශ්‍රද්ධාවන්තයන් අතර අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයා වන්නේය.

42.

42.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito;

Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati.

මොහු දෙවියෙකු වුවත් මිනිසෙකු වුවත් සියලු දාහයන්ගෙන් (කෙලෙස් පීඩාවන්ගෙන්) තොරව, සියලු සැප සම්පතින් පිරි චිත්ත සතුටින් යුතුව සසර සැරිසරන්නේය.

43.

43.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපත ලබන, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

44.

44.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ශාසනයෙහි උපන්, 'වක්කලි' නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙකු වන්නේය.

45.

45.

‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ විශේෂ වූ කුසල් කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලය නිසාත්, මා මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

46.

46.

‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ.

සසරෙහි භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම සෑම තැනකදීම සුවපත්ව සිටියෙමි. පසුව මම සැවැත් නුවර එක්තරා කුලයක උපත ලැබුවෙමි.

47.

47.

‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ;

Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā.

වෙඬරු මෙන් මොළොක් වූ ද, අලුතින් හටගත් දල්ලක් මෙන් මෘදු වූ ද, උඩුකුරුව වැතිර සිටින කුඩා දරුවෙකු වූ මා කෙරෙහි පිසාච බියෙන් තැතිගත් දෙමාපියෝ,

48.

48.

‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā;

Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka.

මහා සෘෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි මා තැබූහ. 'නාථයන් වහන්ස, අපි මොහුව ඔබට පූජා කරමු, නායකයන් වහන්ස, මොහුට පිහිට වනු මැනව' යි පීඩිත සිතින් යුතුව පැවසූහ.

49.

49.

‘‘Tadā [Pg.117] paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni;

Jālinā cakkaṅkitena, mudukomalapāṇinā.

එවිට බියපත් වූවන්ට පිහිට වන්නා වූ ඒ මුනිඳුන් වහන්සේ චක්‍ර ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරි රන් දැලක් බඳු වූ මෘදු මොළොක් ශ්‍රී හස්තයෙන් මා පිළිගත් සේක.

50.

50.

‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito;

Sabbaveravinimutto, sukhena parivuddhito.

එතැන් පටන් කිසිදු රැකවරණයක් අවශ්‍ය නොවන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් රකින ලද මම, සියලු වෛරයන්ගෙන් මිදී සුවසේ හැදී වැඩුණෙමි.

51.

51.

‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ නොමැතිව මොහොතක් පවා සිටීමට මම අකමැති වීමි. මම වයස අවුරුදු හතේදී ගිහිගෙය අත්හැර ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි.

52.

52.

‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ;

Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ.

සියලු පාරමිතාවන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් වූ, නිල්වන් නෙත් ඇති, උතුම් වූ, සියලු ශෝභාවන්ගෙන් පිරි ඒ ශ්‍රී රූපය දෙස බලා මම කෙදිනකවත් සෑහීමකට පත් නොවී වාසය කළෙමි.

53.

53.

‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino;

‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite.

එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ බුද්ධ රූපය කෙරෙහි වූ ඇල්ම දැනගෙන, මට මෙසේ අවවාද කළ සේක: “වක්කලි, මෝඩයන් සතුටු වන මේ රූපය කෙරෙහි ඇලී සිටීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? එය නවත්වන්න.”

54.

54.

‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito;

Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati.

“යමෙක් සද්ධර්මය දකියිද, ඒ නුවණැත්තා මා දකියි. සද්ධර්මය නොදක්නා තැනැත්තා මා දකිමින් සිටියද මා දකින්නෙකු නොවේ.”

55.

55.

‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo;

Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo.

“මේ ශරීරය අනන්ත වූ ආදීනව (දෝෂ) ඇත්තකි. විෂ වෘක්ෂයකට උපමා කළ හැකිය. සියලු රෝගයන්ගේ වාසස්ථානයයි. හුදෙක්ම දුක් ගොඩකි.”

56.

56.

‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’.

“එබැවින් රූපයෙහි කලකිරී, පංචස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම (උදයව්‍යය) දකින්න. එවිට පහසුවෙන්ම උපක්ලේෂයන්ගේ කෙළවරට (නිවනට) පැමිණෙනු ඇත.”

57.

57.

‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā;

Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare.

යහපත කැමති වූ ඒ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මෙසේ අවවාද කරන ලද මම, ගිජුකුළු පර්වතයට නැග පර්වත ගුහාවක භාවනා කළෙමි.

58.

58.

‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni;

Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ.

පර්වත පාමුල වැඩසිටි මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ “වක්කලි” යයි වදාළ සේක. මම ඒ වචනය අසා සතුටට පත් වීමි.

59.

59.

‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise;

Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato.

එකල මම මිනිසුන් සිය ගණනකගේ උස ඇති පර්වත ප්‍රපාතයකින් පහළට පැන්නෙමි. බුද්ධානුභාවයෙන් කිසිදු උපද්‍රවයකින් තොරව පහසුවෙන්ම පොළොවට ළඟා වීමි.

60.

60.

‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ නැවතත් මට පංචස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළ සේක. මම ඒ ධර්මය අවබෝධ කරගෙන අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

61.

61.

‘‘Sumahāparisamajjhe[Pg.118], tadā maṃ caraṇantago;

Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati.

එකල මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සරණාගමනයේ කෙළවරට පැමිණි බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා පිරිසක් මැද, “ශ්‍රද්ධාවෙන් මිදුණු අය අතර අග්‍ර” යයි මාව පත් කළ සේක.

62.

62.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ පුණ්‍යකර්මයේ විපාකයෙන් එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක උපන් බවක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.

63.

63.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

64.

64.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

65.

65.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව්පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වක්කලි තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Vakkalittherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

වක්කලි තෙරණුවන්ගේ අපදානය දෙවැනි යි.

3. Mahākappinattheraapadānaṃ

3. මහා කප්පින තෙරණුවන්ගේ අපදානය.

66.

66.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Udito ajaṭākāse, ravīva saradambare.

සියලු ධර්මයන්ගේ කෙළවර දුටු පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ, සරත් ඍතුවේ අහසෙහි උදා වූ සූර්යයා මෙන් සර්වඥතා ඥානයෙන් බැබළුණු සේක.

67.

67.

‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so;

Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako.

ඒ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය දේශනා නමැති ආලෝකයෙන් විනෙයජන නමැති පියුම් පුබුදුවන සේක. ප්‍රඥා රශ්මියෙන් ක්ලේශ නමැති මඩ ගොහොරුව වියළා හරින සේක.

68.

68.

‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi;

සූර්යයා උදා වූ කල කණාමැදිරියන්ගේ එළිය මැකී යන්නාක් මෙන්, බුදුරජාණන් වහන්සේ තීර්ථකයන්ගේ කීර්තිය මැඩපවත්වන සේක.

Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro.

සූර්යයා ලොවට මැණික් පෙන්වන්නාක් මෙන්, බුදුරජාණන් වහන්සේ සතර ආර්ය සත්‍යය නමැති ආලෝකය පතුරුවන සේක.

69.

69.

‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro;

Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati.

රත්නයන්ට සාගරය පිහිට වන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ ගුණයන්ට වාසස්ථානය වූ සේක. වර්ෂා වලාකුළක් මෙන් සත්ත්වයන් කෙරෙහි ධර්ම නමැති වැසි වස්වන සේක.

70.

70.

‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;

Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino.

එකල මම හංසවතී නගරයෙහි විනිසුරුවරයෙක් වීමි. මම පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි.

71.

71.

‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino;

Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ.

භික්ෂූන්ට අවවාද කරන ‘කතාවී’ නම් ශ්‍රාවක තෙරුන්ගේ ගුණ ප්‍රකාශ කරන විට මාගේ සිත ඉතා සතුටට පත් විය.

72.

72.

‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ;

Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

ඒ අසා පැහැදුණු සිත් ඇතිව, සඟ පිරිස සමඟ තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට දන් පිළිගන්වා මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

73.

73.

‘‘Tadā [Pg.119] haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ;

Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ.

එකල හංස රාජයෙකු වැනි ගමනක් ඇති, හංස හඬක් බඳු ස්වරයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: “විනිශ්චයෙහි දක්ෂ වූ මේ මහා අමාත්‍යවරයා දෙස බලව්.”

74.

74.

‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ;

Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ.

“මාගේ පාමුල වැඳ වැටී සිටින, සතුටින් ලොමුදැහැ ගැන්වී ගිය සිරුරක් ඇති, වලාකුළක පැහැය ඇති, පිරුණු උරහිස් හා ප්‍රසන්න නෙත් ඇති මොහු දෙස බලව්.”

75.

75.

‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ;

Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo.

“මහා පිරිවරක් සහිත වූ, රජ සේවයෙහි නිරත, මහත් කීර්තිමත් වූ මොහු, සතුටු සිතින් ‘කතාවී’ තෙරුන්ගේ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි.”

76.

76.

‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ;

Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ.

“මොහු කළ මේ වැඳුම් පිදුම්, දන් දීම සහ ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන් කල්ප ලක්ෂයක් යනතුරු කිසිදු දුගතියක නූපදින්නේය.”

77.

77.

‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ;

Anubhotvāna sesena, nibbānaṃ pāpuṇissati.

“දෙවිලොව දෙවිරජ සැප ද, මනුලොව මනුෂ්‍ය සම්පත් ද අනුභව කොට, අවසානයේදී නිවනට පැමිණෙන්නේය.”

78.

78.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ලොවෙහි ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් පහළ වන්නාහ.

79.

79.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද ඇත්තා වූ, ධර්මයෙන් උපන්, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ, කප්පින නම් වූ තැනැත්තෙක් වන්නේය.

80.

80.

‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.

ඉක්බිති මම බුද්ධ ශාසනයෙහි මැනවින් පින්කම් කොට, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තුසිත දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

81.

81.

‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya;

Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ.

සිය දහස් වාරයක් දිව්‍ය හා මනුෂ්‍ය රජ සැප විඳ, බරණැසට නුදුරින් කේනිය නම් රෙදි වියන කුලයෙහි උපන්නෙමි.

82.

82.

‘‘Sahassaparivārena, sapajāpatiko ahaṃ;

Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ.

දහසක් පිරිවර සහ භාර්යාව සමඟ එක්ව මම පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා පන්සිය නමකට මැනවින් උපස්ථාන කළෙමි.

83.

83.

‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ;

Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā.

මාස තුනක් මුළුල්ලේ දන් පිරිනමා පසුව තුන් සිවුරු පූජා කළෙමු. එයින් චුත වූ අපි සියල්ලෝම තව්තිසා දෙව්ලොවට පැමිණියෙමු.

84.

84.

‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā;

Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato.

නැවත අපි සියල්ලෝම එතැනින් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයට පැමිණ, හිමවන්ත පර්වතය අසල පිහිටි කුක්කුට නගරයෙහි උපන්නෙමු.

85.

85.

‘‘Kappino [Pg.120] nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso;

Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ.

මම එහි මහා යසස් ඇති කප්පින නම් රජකුමරු වීමි. සෙසු පිරිස අමාත්‍ය කුලවල ඉපදී මා පිරිවරා සිටියහ.

86.

86.

‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā;

Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ.

මහත් වූ රාජ්‍ය සැප විඳිමින් සියලු කැමැත්තන් ඉටු වූ මම, වෙළඳුන් විසින් පවසන ලද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පහළ වීම ගැන ඇසුවෙමි.

87.

87.

‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo;

So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ.

ලෝකයෙහි අසමසම වූ ඒක පුද්ගල වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වී ඇත. උන්වහන්සේ උත්තම වූ අමෘත සුවය දෙන ශ්‍රී සද්ධර්මය ප්‍රකාශ කරන සේක.

88.

88.

‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’;

‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije.

උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ ද මැනවින් හික්මුණු, කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු, ආශ්‍රව රහිත වූවෝ වෙති. ඒ වෙළඳුන්ගේ මිහිරි වචන අසා ඔවුන්ට උපහාර කොට,

89.

89.

‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako;

Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ.

රාජ්‍යය අත්හැර අමාත්‍යවරුන් සමඟ බුදුන් සරණ ගිය මම, ඉවුරු තෙක් පිරී ගලා යන මහාචන්ද නම් නදිය දුටුවෙමි.

90.

90.

‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ;

Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ.

පතුලක් නැති, අල්ලා ගැනීමට රුකුලක් නැති, එතර වීමට අපහසු වූ වේගයෙන් ගලා යන ඒ නදිය, බුදුගුණ සිහි කරමින් මම සුවසේ තරණය කළෙමි.

91.

91.

‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.

ඉදින් බුදුරජාණන් වහන්සේ භව සෝතය තරණය කළ, ලෝකයේ කෙළවර දුටු, සර්වඥ වූ සේක් නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා!

92.

92.

‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.

ඉදින් මේ මාර්ගය ශාන්තියට පමුණුවන්නේ නම්, නිර්වාණය ඒකාන්ත සුවය නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා!

93.

93.

‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’.

ඉදින් මහා සංඝරත්නය සංසාර කාන්තාරය තරණය කළාහු නම්, අනුත්තර වූ පින් කෙත නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා!

94.

94.

‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ;

Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame.

ඒ උතුම් සත්‍යක්‍රියාවත් සමඟම ජලය මාර්ගයෙන් බැහැර විය. එවිට මම පහසුවෙන් එතෙර වී මනරම් වූ නදී තීරයෙහි—

95.

95.

‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ;

Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ.

වැඩසිටින බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. උන්වහන්සේ උදාවන සූර්යයා මෙන් ද, බබළන රන් පර්වතයක් මෙන් ද, දැල්වූ ප්‍රදීපයක් මෙන් ද බැබළුණු සේක.

96.

96.

‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ;

Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ.

තාරකාවන් පිරිවරාගත් චන්ද්‍රයා මෙන් ශ්‍රාවකයන් පිරිවරා වැඩසිටි උන්වහන්සේ, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මෙන් දේශනා නමැති ජලධාරා වස්වමින් වැඩසිටි සේක.

97.

97.

‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ;

Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi.

මම අමාත්‍යවරුන් සමඟ උන්වහන්සේ වැඳ එකත්පසක හිඳගත්තෙමි. එවිට අපගේ අදහස තේරුම් ගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කළ සේක.

98.

98.

‘‘Sutvāna [Pg.121] dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ;

‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’.

ඒ නිර්මල ධර්මය අසා අපි බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවෙමු: 'මහා වීරයන් වහන්ස, අපව පැවිදි කරනු මැනව. අපි මේ භවය පිළිබඳව කළකිරී සිටිමු.'

99.

99.

‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo;

Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo.

මුණිශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වදාරන ලද්දේ, 'මහණෙනි, දුක කෙළවර කිරීම පිණිස ධර්මය මැනවින් දේශනා කරන ලදී. උතුම් බඹසර හැසිරෙන්න' යනුවෙනි.

100.

100.

‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ;

Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane.

ඒ වචනයත් සමඟම අපි සියල්ලෝම භික්ෂු වේශය දරා උපසම්පදාව ලැබුවෙමු. එමෙන්ම බුදු සසුනෙහි සෝවාන් ඵලයට ද පත් වූවෙමු.

101.

101.

‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako;

Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

පසුව ජේතවනයට වැඩම කළ විට ශාස්තෘන් වහන්සේ අපට අනුශාසනා කළ සේක. උන්වහන්සේගේ අනුශාසනාව ලැබූ මම රහත් බවට පත් වූවෙමි.

102.

102.

‘‘Tato bhikkhusahassāni, anusāsimahaṃ tadā;

Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā.

ඉන්පසු මම භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අනුශාසනා කළෙමි. මාගේ අනුශාසනා පිළිපැදි ඒ භික්ෂූහු ද ආශ්‍රව රහිත රහතන් වහන්සේලා වූහ.

103.

103.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී, 'මහජනයා මැද කප්පින භික්ෂුව ඕවාද දෙන භික්ෂූන් අතර අගතැන්පත් වේ' යැයි පවසා මාව ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක.

104.

104.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය, විදින ලද හීයක වේගය මෙන් දැන් මට අනුසස් ලබා දෙයි. මම මාගේ කෙලෙස් දවා හැරියෙමි.

105.

105.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.

106.

106.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මැනවින් සම්පූර්ණ කරන ලදී.

107.

107.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මහා කප්පින තෙරණුවෝ මෙසේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ).

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Mahākappinattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

මහා කප්පින තෙරණුවන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි.

4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ

4. දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරණුවන්ගේ අපදානය.

108.

108.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

සියලු ලෝකය දත්, මෝනෙය්‍ය ගුණයෙන් යුත්, පසැස් ඇති ‘පදුමුත්තර’ නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

109.

109.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

අවවාද කරන්නා වූ, ධර්මය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු සත්ත්වයන් සසරින් එතර කරන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජන සමූහයා සසරින් එතර කරවූ සේක.

110.

110.

‘‘Anukampako [Pg.122] kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් හා කරුණාවෙන් යුත්, වැඩ කැමති වූ උන්වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

111.

111.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

මෙය (බුද්ධ ශාසනය) මෙසේ අවුල් රහිත වූයේ, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර වූයේ, වශීත්වයට පත් තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් විසිතුරු වූයේ විය.

112.

112.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

ඒ මහා මුණිවරයාණෝ උසින් රියන් පනස් අටක් වූ සේක. රන් ටැඹක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක.

113.

113.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂය වසර ලක්ෂයක් වූයේය. එපමණ කලක් වැඩසිටි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජන සමූහයා සසරින් එතර කරවූ සේක.

114.

114.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;

Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර මහා යසස් ඇති සිටු පුත්‍රයෙක්ව ලෝකාලෝක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ඇසුවෙමි.

115.

115.

‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ;

Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ.

භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා සේනාසන පනවන (ඇතිරිලි එළන) ශ්‍රාවකයෙකුට ප්‍රශංසා කරමින් වදාළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම අතිශයින් සතුටු වීමි.

116.

116.

‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

මහා සෘෂි වූ උන්වහන්සේට සඟ පිරිස සමඟින් මහා පූජාවක් කොට, හිස නමා ශ්‍රී පාද පද්මයන් අසල වැඳ වැටී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

117.

117.

‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ;

‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ.

එකල ඒ මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ පින්කම වර්ණනා කරමින් මෙසේ වදාළ සේක: ‘යම් සිටු පුත්‍රයෙක් සඟ පිරිස සමඟින් ලෝකනාථ වූ මට සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැන් පිරිනැමුවේද,

118.

118.

‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco;

Mama pādamūle nipati, patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ.

නිල් මහනෙල් පෙති බඳු දෑස් ඇති, සිංහයෙකුගේ බඳු උරහිස් ඇති, රන්වන් සිරුරක් ඇති මොහු උතුම් තනතුරක් පතමින් මාගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි වැඳ වැටී සිටී.

119.

119.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙහි, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ‘ගෝතම’ නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

120.

120.

‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto;

Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ, ‘දබ්බ’ යන නමින් ප්‍රකට වන මොහු, එකල සේනාසන පනවන්නන් අතරින් අග්‍ර වන්නේය.’

121.

121.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කළ පින්කම නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

122.

122.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

මම තුන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි.

123.

123.

‘‘Padesarajjaṃ [Pg.123] vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

මහා ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන ගණන් කළ නොහැකි තරම්ය. ඒ පිනෙහි බලයෙන් සෑම භවයකදීම මම සැපවත් වීමි.

124.

124.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, දර්ශනීය වූ, සියලු ධර්මයන් විදර්ශනා කරන්නා වූ ‘විපස්සී’ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

125.

125.

‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino;

Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya.

තාදී ගුණයෙන් යුත්, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, උන්වහන්සේ පිරිසිදු බව දැන දැනම, මම දූෂිත වූ සිතින් යුක්තව ඒ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේට අපහාස කළෙමි.

126.

126.

‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ;

Salākañca gahetvāna, khīrodanamadāsahaṃ.

ඒ නරවීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේම උතුම් සීලාදී ගුණයෙන් යුත් ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට සලාක ගෙන මම කිරිපිඬු දානය පූජා කළෙමි.

127.

127.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි උපන්, මහා යසස් ඇති, වක්තෘන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් ‘කස්සප’ නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

128.

128.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye;

Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako.

ශාසනය බබුළුවා, ලාමක තීර්ථකයන් මැඩ පවත්වා, හික්මවිය යුතු ජනයා දමනය කොට, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟ පිරිනිවන් වැඩ වදාළ සේක.

129.

129.

‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane;

Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā.

ශාස්තෘන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, ශාසනය අභාවයට යද්දී, දෙවියෝ හිසකේ මුදාගෙන, කඳුළු පිරි දෑසින් යුතුව සංවේගයට පත්ව වැළපුණහ.

130.

130.

‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate;

Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā.

‘ධර්මස්කන්ධය අභාවයට යනු ඇත. යහපත් වත් ඇති සංඝයා වහන්සේලා දැකගත නොහැකි වනු ඇත. සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමට නොලැබෙනු ඇත. අහෝ! අපගේ පිනෙහි අඩුවක මහත!’

131.

131.

‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ;

Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ.

එකල නොසැලෙන සුලු වූ මේ මුළු මහත් පෘථිවිය කම්පිත විය. සාගරය ද ශෝකයෙන් පීඩිත වූවෙකු මෙන් කරුණාබර හඬින් ගර්ජනා කළේය.

132.

132.

‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā;

Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā.

සිව් දිශාවෙන් අමනුෂ්‍ය බෙර හඬවල් නිකුත් විය. හාත්පසින් බියකරු හෙන හඬවල් පුපුරා ගියේය.

133.

133.

‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati;

Sadhūmā jālavaṭṭā ca, raviṃsu karuṇaṃ migā.

අහසින් උල්කාපාත ඇද වැටුණි. ධූමකේතු දර්ශනය විය. දුම් සහිත ගිනි ජාලාවන් පෙනෙන්නට විය. මෘගයෝ කරුණාබර ලෙස හඬ නැගූහ.

134.

134.

‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake;

Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā.

ශාසනය අතුරුදහන් වීමේ ලකුණු පෙන්වන දරුණු නිමිති දැක, සංවේගයට පත් වූ මහණන් සත්නමක් වූ අපි එකල මෙසේ සිතුවෙමු.

135.

135.

‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ;

Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ.

ශාසනයෙන් තොරව අපගේ ජීවිතවලින් පලක් නැත. අපි මහා වනයට වැදී සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි වීර්යය වඩන්නෙමු.

136.

136.

‘‘Addasamha [Pg.124] tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ;

Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase.

එකල වනයෙහි උස් වූ උතුම් පර්වතයක් දැක, ඉණිමඟක් ආධාරයෙන් එයට නැග, නැවත බැසීමට නොහැකි වන සේ ඒ ඉණිමඟ පහතට හෙළුවෙමු.

137.

137.

‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho;

Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ.

එවිට මහා තෙරණුවෝ අපට මෙසේ අවවාද කළහ: "බුද්ධෝත්පාද කාලයක් ලැබීම ඉතා දුර්ලභය; ලැබී ඇති මේ ශ්‍රද්ධාව ද ඉතා දුර්ලභය; ශාසනය ද පවතින්නේ තව ස්වල්ප කාලයක් පමණි."

138.

138.

‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare;

Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ.

නිසි අවස්ථාව මඟහැර ගන්නා වූ ජනයා නිමක් නැති සංසාර දුක් සයුරෙහි වැටෙති. එබැවින් මුණිඳුන්ගේ දහම පවතින තාක් කල් වීර්යය කළ යුතුය.

139.

139.

‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo;

Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase.

ඒ මහා තෙරණුවෝ රහත් බවට පත් වූහ; දෙවනුව සිටි තෙරණුවෝ අනාගාමී වූහ; සෙසු සිල්වත් මහණන් පස්නම වීර්යය වඩා දෙව්ලොව උපන්නහ.

140.

140.

‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako;

Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā.

සංසාරයෙන් එතෙර වූ ඒ රහත් තෙරණුවෝ පිරිනිවන් පෑහ. එක් අයෙක් සුද්ධාවාස බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්හ. මම ද, පක්කුසාති ද, සභිය ද, බාහිය ද එසේම,

141.

141.

‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ;

Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā.

කුමාර කස්සප ද යන අපි ඒ ඒ භවයන්හි උපන්නෙමු. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලබා සංසාර බන්ධනයෙන් මිදුණෙමු.

142.

142.

‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato;

Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ.

මම මල්ල රජදරුවන්ගේ කුසිනාරා නුවර උපන්නෙමි. මා මවුකුස සිටියදීම මව මියගොස් ඇය දර සෑයට නැංවූ කල්හි, මම මවු කුසින් ගිලිහී පිටතට වැටුණෙමි.

143.

143.

‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto;

Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko.

මම දර ගොඩක් මතට වැටුණු බැවින් 'දබ්බ' යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වුණෙමි. බඹසර වැසීමේ බලයෙන් සත් හැවිරිදි වියේදීම මම රහත් වී නිදහස් වුණෙමි.

144.

144.

‘‘Khīrodanabalenāhaṃ, pañcahaṅgehupāgato;

Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito.

මම පෙර කළ කිරිපිඬු දානයක ආනිශංසයෙන් අංග පහකින් යුක්ත වුණෙමි. රහතන් වහන්සේ නමකට අභූත චෝදනා කිරීමේ අකුසලයෙන්, පාපී පුද්ගලයන්ගෙන් මම බොහෝ අපහාස ලැබුවෙමි.

145.

145.

‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ;

Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo.

මම දැන් පින් පව් දෙකම ඉක්මවා ගියෙමි. පරම ශාන්තියට පැමිණ ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

146.

146.

‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate;

Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.

යහපත් සිල් ඇති සඟරුවන සතුටු කරවමින් මම සෙනසුන් පැනවූවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී මා ဧතදဂ္ဂ (ප්‍රමුඛ) ස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

147.

147.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

148.

148.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

149.

149.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Dabbamallaputtattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ගේ හතරවන අපදානය නිමවා ඇත.

5. Kumārakassapattheraapadānaṃ

5. කුමාර කස්සප තෙරුන්ගේ අපදානය

150.

150.

‘‘Ito [Pg.125] satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ලෝකයාට වැඩ පිණිස පදුමුත්තර නම් වූ වීර මහා පුරුෂයෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෙස ලොව පහළ වූ සේක.

151.

151.

‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū;

Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

එකල මම වේදයෙහි කෙළ පැමිණි ප්‍රසිද්ධ බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. දහවල් කාලයෙහි හැසිරෙන විට ලෝකනාථයන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

152.

152.

‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ;

Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane.

සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමින්, දෙවි මිනිස් ලෝකයා අවදි කරවමින්, විචිත්‍ර ලෙස ධර්මය දේශනා කරන්නවුන් අතර අගතැන්පත් භික්ෂුවකගේ ගුණ මහජනයා මැද වර්ණනා කරමින් සිටි බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

153.

153.

‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;

Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ.

එකල මම පැහැදුණු සිතින් යුක්තව තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, විවිධ වර්ණයෙන් රංජිත වස්ත්‍රයන්ගෙන් මණ්ඩපයක් අලංකාර කරවා,

154.

154.

‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ;

Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ.

විවිධ රත්නයන්ගෙන් බැබළෙන ඒ මණ්ඩපයෙහි සඟරුවන සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට විවිධ ප්‍රණීත රසයෙන් යුත් භෝජනයෙන් සත් දිනක් පුරා සංග්‍රහ කළෙමි.

155.

155.

‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ;

Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

විවිධ විචිත්‍ර මල්වලින් ශ්‍රාවකයන් සහිත වූ මහා වීරයන් වහන්සේට පූජා පවත්වා, පාමුල වැතිර මම ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

156.

156.

‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ;

‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ.

එවිට කරුණාවට එකම නිධානය වූ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: "නෙළුම් මලක් බඳු මුහුණක් හා නෙත් සඟලක් ඇති මේ උතුම් බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලන්න."

157.

157.

‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ;

Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ.

බොහෝ ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් යුත්, සතුටින් ලොමුදහගැන්වුණු සිරුරක් ඇති, මදහස පිරුණු පුළුල් නෙත් ඇති, මාගේ ශාසනය කෙරෙහි මහත් ලැදියාවක් දක්වන,

158.

158.

‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ;

Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ.

එක් වස්ත්‍රයක් හැඳ යහපත් සිතින් යුතුව මාගේ පාමුල වැතිර සිටින මොහු, විචිත්‍ර කථිකයන් අතර අගතැන්පත් වීමේ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි.

159.

159.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක ලොව පහළ වන සේක.

160.

160.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako.

එම (ගෞතම) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්මයෙන් මවන ලද, ධර්මයට දායාද වූ ඖරස පුත්‍රයෙකු වන කුමාර කස්සප නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.

161.

161.

‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ, ratanānañca vāhasā;

Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’.

විවිධ වූ මල් සහ වස්ත්‍රයන්ගේ ද, රත්නයන්ගේ ද ආනුභාවයෙන් ඔහු විචිත්‍ර කථිකයන් (ධර්ම කථිකයන්) අතර අග්‍රස්ථානයට පත්වන්නේය.

162.

162.

‘‘Tena [Pg.126] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල් කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

163.

163.

‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave, raṅgamajjhe yathā naṭo;

Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ.

රංග මණ්ඩලයක නළුවෙකු මෙන් විවිධ භවයන්හි සැරිසරමින්, මම ශාඛ මුව රජුගේ පුත්‍රයෙකු වී මුව දෙනකගේ කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තෙමි.

164.

164.

‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito;

Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā.

එකල්හි මම කුසෙහි සිටියදී මාගේ මෑණියන් මරණයට පත්කිරීමේ වාරය පැමිණියේය. ශාඛ මුව රජු විසින් අත්හරින ලද මාගේ මෑණියන් නිග්‍රෝධ මුව රජු සරණ ගියාය.

165.

165.

‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā;

Pariccajitvā sapāṇaṃ, mamevaṃ ovadī tadā.

ඒ නිග්‍රෝධ මුව රජු ස්වකීය ජීවිතය පරිත්‍යාග කොට මාගේ මෑණියන් මරණයෙන් මුදාගත්තේය. එකල්හි මෑණියෝ මට මෙසේ අවවාද කළහ.

166.

166.

‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase;

Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’.

'නිග්‍රෝධ මුව රජුම සේවනය කළ යුතුය, ශාඛ මුව රජු ඇසුරු නොකළ යුතුය. ශාඛ මුව රජු වෙත ජීවත් වීමට වඩා නිග්‍රෝධ මුව රජු වෙත මියයාම උතුම් වේ.'

167.

167.

‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ;

Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva.

මෘග සමූහයා පාලනය කළ ඒ නිග්‍රෝධ මුව රජුගේ අනුශාසනය ලැබූ මම ද, මාගේ මෑණියන් ද, අනෙකුත් මුවෝ ද විදේශයක සිට තම නිවසට පැමිණෙන්නාක් මෙන් රම්‍ය වූ තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමු.

168.

168.

‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.

නැවතත්, කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය අතුරුදන් වන සමයෙහි, පර්වත මුදුනකට නැග බුද්ධ ශාසනයෙහි (මහණදම්) වීර්යය වඩා,

169.

169.

‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ;

Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ.

දැන් මම රජගහ නුවර සිටු කුලයක උපන්නෙමි. මා කුසෙහි සිටියදීම මාගේ මෑණියන් ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූවාය.

170.

170.

‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ;

So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’.

ඇය ගැබ්ගෙන ඇති බව දැනගත් අය ඇයව දේවදත්ත වෙත රැගෙන ගියහ. 'මේ පව්කාර මෙහෙණිය ශාසනයෙන් නෙරපා දමව්' යැයි ඔහු පැවසීය.

171.

171.

‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā;

Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye.

එකල්හි මුනින්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලත් මාගේ මෑණියන් මෙහෙණි ආරාමයෙහිදී සුවසේ මා ප්‍රසූත කළාය.

172.

172.

‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi;

Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo.

එම පුවත දැනගත් කොසොල් මහරජතුමා රාජකුමාරයෙකුට ලැබෙන සියලු සත්කාර සහිතව මා ඇතිදැඩි කළේය. මාගේ නම කස්සප විය.

173.

173.

‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo;

Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ.

මහා කස්සප තෙරුන් නිසා (වෙන්කර හඳුනාගැනීමට) මම 'කුමාර කස්සප' වීමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වේයියෙකුගේ තුඹසකට සමාන කොට වදාළ මේ ශරීරය පිළිබඳ දේශනාව ශ්‍රවණය කොට,

174.

174.

‘‘Tato [Pg.127] cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;

Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ.

ඉන්පසු කිසිදු උපාදානයක් නැතිව මාගේ සිත සියලු කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණේය. පායාසි (රාජඤ්ඤ) රජු දමනය කිරීමෙන් පසු මම ඒතදග්‍ර (අග්‍රස්ථානය) ලැබුවෙමි.

175.

175.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පේ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

176.

176.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පේ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

177.

177.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පේ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කුමාර කස්සප තෙරණුවෝ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kumārakassapattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

කුමාර කස්සප තෙරණුවන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි.

Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

විසිහතරවන භාණවාරයයි.

6. Bāhiyattheraapadānaṃ

6. බාහිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය

178.

178.

‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මහත් වූ ප්‍රභා ඇති, තුන් ලොවට අග්‍ර වූ, පදුමුත්තර නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වූ සේක.

179.

179.

‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune;

Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino.

වහා ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) භික්ෂුවකගේ ගුණ වර්ණනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා, මම ඉතා සතුටු සිතින් යුතුව ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට උපහාර පැවැත්වීමි.

180.

180.

‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ;

Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.

සතියක් මුළුල්ලේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, මම ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ එකල්හි ඒ (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

181.

181.

‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ;

Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ.

එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක. 'මාගේ පාමුල වැටී ස්වකීය ප්‍රතිපදාව මෙනෙහි කරන්නා වූ මේ බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්.

182.

182.

‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ, avadātatanuttacaṃ;

Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ.

'රන් ආභරණවලින් සැරසුණාක් වැනි ශරීරයක් ඇති, පිරිසිදු සමක් ඇති, පැහී එල්ලෙන කෝවක්කා ඵලයක් වැනි රත්පැහැ තොල් සඟලක් ඇති, සුදු වූ ද මුවහත් වූ ද සමව පිහිටි දත් ඇති මොහු දෙස බලව්.

183.

183.

‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ;

Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ.

'මහත් වූ ගුණ බලයෙන් යුත්, උඩු අතට වැවුණු රෝම ඇති, සියලු ගුණයන්ගේ නිධානයක් බඳු වූ, ප්‍රීතියෙන් පිපී ගිය මුහුණක් ඇති මොහු දෙස බලව්.

184.

184.

‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno;

Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati.

'මොහු වහා ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) භික්ෂු තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි. අනාගතයෙහි ගෞතම නමින් මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් පහළ වන්නේය.'

185.

185.

‘‘‘Tassa [Pg.128] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

‘‘එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි උරුමකරු වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍රයෙකු හා සමාන වූ බාහිය නම් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය (යි වදාළ සේක).’

186.

186.

‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune;

Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.

‘‘එවිට සතුටු වූ මම (අසුනෙන්) නැගී සිට, දිවි හිමියෙන් මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට උපහාර පුද පූජා පවත්වා, කළුරිය කර තමාගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් දෙව්ලොවට ගියෙමි.’

187.

187.

‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno;

Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ.

‘‘එම කර්ම බලයෙන් මම දෙවියකුව හෝ මිනිසකුව ඉපදී, සැපවත්ව සසර සැරිසරමින් සම්පත් අනුභව කළෙමි.’

188.

188.

‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.

‘‘නැවතත් කාශ්‍යප වීරයන් වහන්සේගේ ශාසනය අභාවයට යන කලෙක, පර්වත මුදුනකට නැග බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරුවෙමි.’

189.

189.

‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako;

Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase.

‘‘පිරිසිදු සිල් ඇති, ප්‍රඥාවන්ත, බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරූ අප පස්දෙනා එතැනින් චුතව දෙව්ලොවට ගියෙමු.’

190.

190.

‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame;

Tato nāvāya pakkhando, sāgaraṃ appasiddhiyaṃ.

‘‘ඉන්පසු මම භාරුකච්ඡ නම් උත්තම නගරයෙහි බාහිය නමින් උපන්නෙමි. ඉක්බිති ලාභ ප්‍රයෝජන පිණිස නැවකින් මහා සාගරයට පිවිසියෙමි.’

191.

191.

‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ;

Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare.

‘‘දින කිහිපයක් ගමන් කළ පසු එම නැව බිඳී ගියේය. එකල්හි බියකරු වූ, දරුණු වූ, මකරාදී සතුන්ගෙන් පිරී පවතින සාගරයට මම වැටුණෙමි.’

192.

192.

‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ;

Suppādapaṭṭanavaraṃ, sampatto mandavedhito.

‘‘එවිට මම වෙර වඩා මහා සාගරය තරණය කොට, තෙහෙට්ටුවට පත්ව උතුම් වූ සුප්පාරක තොටුපළට පැමිණියෙමි.’

193.

193.

‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;

Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato.

‘‘දැව පතුරු (පොතු) වලින් කළ වස්ත්‍රයක් හැඳ මම පිණ්ඩපාතය පිණිස ගමට පිවිසියෙමි. එවිට සතුටු වූ මිනිස්සු 'මේ රහතන් වහන්සේ නමක් මෙහි වැඩම කර ඇතැයි' පැවසූහ.’

194.

194.

‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca;

Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ.

‘‘අපි මේ රහතන් වහන්සේට ආහාර පාන, වස්ත්‍ර, සේනාසන හා බෙහෙත් පිරිකරින් සලකා උපස්ථාන කොට සැපවත් වන්නෙමු (යි ඔවුහු සිතූහ).’

195.

195.

‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito;

Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso.

‘‘ඔවුන්ගෙන් වැඳුම් පිදුම් ලබා සිව්පසය ලබමින් සිටි මම, 'මම රහතන් වහන්සේ නමකැයි' අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් වැරදි කල්පනාවක් ඇති කර ගත්තෙමි.’

196.

196.

‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā;

‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’.

‘‘එවිට මාගේ සිත දැනගත් පෙර යහළුවකුව සිටි දේවතාවෙක් මට මෙසේ අවවාද කළේය: 'ඔබ මගඵල ලබන ක්‍රමය දන්නෙකුවත් නොවේ. ඔබ කෙසේ නම් රහතන් වහන්සේ නමක් වන්නෙහිද?''

197.

197.

‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ;

‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā.

‘‘එම අවවාදයෙන් සංවේගයට පත් මම, 'එසේ නම් මේ ලෝකයෙහි උත්තම වූ රහතන් වහන්සේලා කවුරුන්ද? ඒ රහතන් වහන්සේලා කොහේ වැඩ වෙසෙත්ද?' කියා එම දේවතාවාගෙන් විමසීමි.’

198.

198.

‘‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.129] kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā.

‘‘'සාවත්ථි නුවර කෝසල රාජධානියෙහි මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මහ පොළොව වැනි ගැඹුරු නුවණක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ වෙසෙති. ආසව රහිත රහතන් වහන්සේ නමක් වූ ඒ ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන් වහන්සේ අර්හත් ඵලය ලැබීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරති.''

199.

199.

‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito, nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito;

Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.

‘‘'එම වචනය අසා ඉතා සතුටට පත් මම, නිධානයක් ලත් දිළින්දෙකු මෙන් විස්මයට පත් වූයෙමි. ප්‍රබෝධවත් සිතින් යුතුව, අතිශයින් ශෝභමාන වූ, අනන්ත වූ ඥාන ගෝචර ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමටත් උතුම් අර්හත් ඵලය අවබෝධ කර ගැනීමටත් (කල්පනා කළෙමි).''

200.

200.

‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno, sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ;

Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.

‘‘'එවිට මම එතැනින් නික්ම ගොස්, නිර්මල මුහුණක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමේ අරමුණින්, රමණීය වූ ජේතවන නම් ආරාමය වෙත පැමිණ, එහි සිටි රහතන් වහන්සේලාගෙන් 'ලෝවැසියන් සතුටු කරවන බුදුරජාණන් වහන්සේ කොහි වැඩ වෙසෙත්ද?' කියා විමසීමි.''

201.

201.

‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so;

Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’.

‘‘'එවිට උන්වහන්සේලා මෙසේ පැවසූහ: 'නරදේවයන් විසින් වඳිනු ලබන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිණ්ඩපාතය පිණිස නගරයට වැඩම කළහ. ඔබ මුනිවරයාණන් දැකීමට කැමැති නම් වහාම ගොස් ඒ උත්තම පුරුෂයාණන් දැක වන්දනා කරන්න.''

202.

202.

‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ;

Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ.

‘‘එවිට මම වහාම සාවත්ථි නම් උත්තම නගරයට ගොස්, කිසිදු තෘෂ්ණාවකින් තොරව පිණ්ඩපාතය පිණිස හැසිරෙන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.’

203.

203.

‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ;

Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ.

‘‘අතෙහි පාත්‍රයක් දරා සිටි, නොසැලෙන ඉඳුරන් ඇති, සත්වයන්ගේ කුසල් මෝරවන, රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇති, ශ්‍රී කාන්තියට නිවහනක් බඳු වූ, සූර්යාලෝකය පරදන මුහුණක් ඇති (බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි).’

204.

204.

‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama.

‘‘මම උන්වහන්සේ වෙත පැමිණ, වැඳ වැටී මෙසේ පැවසුවෙමි: 'ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්ස, වැරදි මග ගොස් අතරමං වූ මා හට සරණක් වුව මැනව.''

205.

205.

‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya, piṇḍāya vicarāmahaṃ;

Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’.

‘‘'බාහිය, මම දැන් දිවි රැක ගැනීම පිණිස පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරෙමි. මෙය ඔබට ධර්මය දේශනා කිරීමට සුදුසු වේලාව නොවේ' යයි මුනි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වදාළ සේක.’

206.

206.

‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso;

Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.

‘‘එකල්හි ධර්මය කෙරෙහි ඇති බලවත් ආශාව නිසා මම නැවත නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ඉල්ලා සිටියෙමි. එවිට උන්වහන්සේ මට ගැඹුරු වූ, ශුන්‍යතාව නම් වූ නිවන් මග පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළ සේක.’

207.

207.

‘‘Tassa [Pg.130] dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ;

Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako.

‘‘උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීම (රහත් බව) කරා පැමිණියෙමි. මාගේ ආයුෂ අවසන් වීමට ආසන්නව තිබියදීත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මා කෙරෙහි දැක්වූ ඒ මහා කරුණාව කොතරම් අසිරිමත්ද!’

208.

208.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

‘‘මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.’

209.

209.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.’

210.

210.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.’

211.

211.

‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo;

Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā.

‘‘අමනුෂ්‍යයෙකු ආවේශ වූ වැස්සියකගේ පහර දීමෙන් කුණු ගොඩක් මත වැටී සිටි බාහිය දාරුචීරිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ.’

212.

212.

‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati;

Parinibbāyi so thero, sāvatthiyaṃ puruttame.

‘‘මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ඒ තෙරුන් වහන්සේ තමන්ගේ පෙර චරිතාපදානය පවසා, උත්තම සාවත්ථි පුරවරයෙහිදී පිරිනිවන් පෑ සේක.’

213.

213.

‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo;

Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ.

‘‘නගරයෙන් නික්ම වඩින මුනි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, දැව පතුරු වස්ත්‍ර දරා සිටි, ඥානවන්ත වූ, පිටතින් පැමිණි ඒ බාහියව දුටු සේක.’

214.

214.

‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ;

Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ, jinasāsanakārakaṃ.

‘‘බිම වැටී සිටි, හික්මුණු ඉඳුරන් ඇති, ඇද වැටුණු ශක්‍ර ධජයක් බඳු වූ, ආයුෂ ක්ෂය වූ, කෙලෙස් වියළා දැමූ, බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරූ ඒ බාහියව (බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටු සේක).’

215.

215.

‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate;

‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino.

එවිට ශාසනයෙහි ඇලුනු ශ්‍රාවකයන් ඇමතූ ශාස්තෘන් වහන්සේ, "මේ සබ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේගේ ශරීරය ගෙන ගොස් ආදාහනය කරවු" යැයි වදාළ සේක.

216.

216.

‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati;

Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro.

"ස්තූපයක් කරවා පුදනු ලබව්, ඒ මහා ප්‍රඥාවන්ත තෙරුන් පිරිනිවන් පෑවේය. මාගේ වචනය පිළිපදින මේ ශ්‍රාවකයා වනාහි වහා අවබෝධ කරගන්නා වූ ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර වන්නේය."

217.

217.

‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā;

Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.

"අර්ථයක් නැති පදවලින් යුත් ගාථා දහසකට වඩා, යමක් ඇසීමෙන් කෙලෙස් සන්සිඳෙන්නේ ද, එවැනි එකම ගාථා පදයක් උතුම් වන්නේය."

218.

218.

‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati.

"යම් නිවනක ආපෝ, පඨවි, තේජෝ, වායෝ යන මහා භූතයෝ පිහිටක් නොලබද්ද, එහි තරු නොබබළයි, සූර්යයා ද ආලෝකය නොදෙයි."

219.

219.

‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati;

Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo.

"එහි චන්ද්‍රයා ද නොබබළයි, අඳුරක් ද එහි නැත. යම් කලෙක මුනිවරයෙකු වූ රහතන් වහන්සේ ප්‍රඥාවෙන් එය තමා විසින්ම අවබෝධ කරගත්තේද,"

220.

220.

‘‘‘Atha [Pg.131] rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’;

Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.

"එකල්හි රූපී අරූපී භවයන්ගෙන් හා සැප දුක්වලින් විමුක්තිය ලබයි." තෙලෝ සරණ වූ මුනීන්ද්‍ර වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් බාහිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

බාහිය තෙරුන්ගේ අපදානය සයවැනි යි.

7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ

7. මහා කොට්ඨිත තෙරුන්ගේ අපදානය.

221.

221.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

"මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දන්නා වූ, පස් ඇසින් යුත් පදුමුත්තර නම් වූ සර්වඥයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක."

222.

222.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

"අනුශාසනා කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු ප්‍රාණීන් සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක."

223.

223.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

"සියලු සතුන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, කරුණාවන්ත වූ, වැඩ කැමති වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක."

224.

224.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

"මෙසේ ඒ ශාසනය නිරාකුල විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය. තැන්පත් වූ, වසීභාවයට පත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය බැබළුණි."

225.

225.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

"එම මහා මුනිවරයාණෝ රියන් පනස් අටක් උස වූහ. රන් ටැඹක් වැනි වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක."

226.

226.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

"එකල්හි ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක."

227.

227.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;

Upecca sabbalokaggaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

"එකල්හි මම හංසවතී නුවර වේදයෙහි පරතෙරට පත් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව ඉපිද, ලෝකාග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි."

228.

228.

‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ;

Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ.

"එකල්හි ඒ වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති, පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියාවන්හි දක්ෂ වූ, විනිවිද දකින නුවණැති එක් ශ්‍රාවකයෙකු,"

229.

229.

‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ;

Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā.

"එතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක. එය අසා සතුටු වූ මම ශ්‍රාවක සංඝයා සහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැවැත්වූයෙමි."

230.

230.

‘‘Dussehacchādayitvāna, sasissaṃ buddhisāgaraṃ ;

Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

"ශිෂ්‍යයන් සහිත වූ, ප්‍රඥා සාගරයක් බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වස්ත්‍රවලින් පුදා, පාමුල වැතිර මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි."

231.

231.

‘‘Tato [Pg.132] avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ;

Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ.

"එවිට ලෝකාග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'මාගේ පාමුල වැඳ වැතිර සිටින, නෙළුම් මලක ගැබක් බඳු පැහැය ඇති මේ බ්‍රාහ්මණෝත්තමයා දෙස බලව්."

232.

232.

‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ;

Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca.

"'මොහු බුදු සසුනෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ භික්ෂුවකගේ තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කරයි. ඒ ශ්‍රද්ධාව ද, පරිත්‍යාගය ද, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය ද හේතුවෙන්,"

233.

233.

‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

"'සියලු තැන්හි සැපවත් වෙමින්, භවයෙන් භවයට සසර සැරිසරා, අනාගත කාලයෙහි තම මනෝරථය ඉටු කරගන්නේය."

234.

234.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ."

235.

235.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

"'උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි උරුමකරු වූ, ධර්මයෙන් ජනිත වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද කොට්ඨිත නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය'"

236.

236.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.

"එම වචනය අසා සතුටු වී, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව, සිහි නුවණින් හා සමාධියෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි."

237.

237.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

"ඒ කර්ම විපාකය ද, චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව ද හේතුවෙන් මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි."

238.

238.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

"මම තුන්සිය වාරයක් දෙව්රජකම කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි."

239.

239.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

"මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන ගණනය කළ නොහැක. ඒ පිනෙහි බලයෙන් සියලු තන්හි සැපවත් වීමි."

240.

240.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

"මම දිව්‍ය භවය හා මනුෂ්‍ය භවය යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසැරුවෙමි. වෙනත් දුගතියකට නොගියෙමි. මෙය මැනවින් කළ පිනෙහි ඵලයයි."

241.

241.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන (උසස්) කුල දෙකෙහිම උපත ලබමි; මම කිසිවිටෙකත් පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය මැනවින් පුරුදු කරන ලද කුසල් දහම්හි විපාකයයි.

242.

242.

‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;

Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane.

මාගේ අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි, මම බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෙක් වීමි; මම සැවැත් නුවර මහා ධනවත් බ්‍රාහ්මණ කුලයක නැවත උපන්නෙමි.

243.

243.

‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano;

Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā.

මාගේ මෑණියන් චන්දවතී නම් වූවාය, මාගේ පියා අස්සලායන නම් විය. එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ සකලවිධ පාරිශුද්ධිය සඳහා මාගේ පියාණන්ව දමනය කළ සේක.

244.

244.

‘‘Tadā [Pg.133] pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo.

එකල සුගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී, මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි; මහා මොග්ගල්ලානයන් වහන්සේ මාගේ ආචාර්යයන් වහන්සේ වූ අතර සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මාගේ උපාධ්‍යායයන් වහන්සේ වූහ.

245.

245.

‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā;

Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

මාගේ කෙස් සිඳිනු ලබන අවස්ථාවේදීම, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය මුල් සහිතවම සිඳී ගියේය; කාසාවති වස්ත්‍රය (සිවුර) දරනවාත් සමඟම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

246.

246.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati;

Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ.

අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභානය යන (සිව් පිළිසිඹියාවන්) කෙරෙහි මාගේ බුද්ධිය විශාරද විය; ඒ හේතුවෙන් ලෝකනාථයන් වහන්සේ මාව ඒතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක.

247.

247.

‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito;

Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane.

උපතිස්ස (සාරිපුත්ත) මහරහතන් වහන්සේ විසින් විමසන ලදුව, මම කිසිදු සැකයකින් තොරව පිළිතුරු දුන්නෙමි; එබැවින් මම සම්බුද්ධ ශාසනයෙහි පටිසම්භිදාලාභී භික්ෂූන් අතර අග්‍ර වෙමි.

248.

248.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

249.

249.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

250.

250.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මහා කොට්ඨිත තේරණුවන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

මහා කොට්ඨිත තේරපදානය හත්වැන්නයි.

8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ

8. උරුවේල කාශ්‍යප තේරපදානය

251.

251.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සකල ලෝකයම දත්, පසැස් ඇති, මුනිවර වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

252.

252.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

අවවාද කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සකල සත්වයන් එතෙර කරන්නා වූ, දේශනයෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

253.

253.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා සහගත වූ, කරුණාවන්ත වූ, හිතසුව කැමති වූ උන්වහන්සේ, තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

254.

254.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

මෙසේ ඒ ශාසනය නිරාකුල විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය; වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් එය අලංකාර විය.

255.

255.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

රියන් පනස් අටක් උස වූ ඒ මහා මුනිවරයාණෝ රන් තොරණක් මෙන් බැබළුණහ, උන්වහන්සේ තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත වූහ.

256.

256.

‘‘Vassasatasahassāni[Pg.134], āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වර්ෂ ලක්ෂයක් විය; එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

257.

257.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato;

Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර යහපත් යැයි සම්මත බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි; ලෝකාලෝකය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි.

258.

258.

‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ;

Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ.

එකල මහා පිරිසක් මැද, මහා පිරිසක් ඇති එක්තරා ශ්‍රාවකයෙකු ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබනු අසා මම බොහෝ සේ සතුටු වීමි.

259.

259.

‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ;

Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ.

මම මහා පිරිවරක් සමඟ මහා ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, දහසක් බ්‍රාහ්මණයන් සමඟ එක්ව මහා දානයක් පිරිනැමුවෙමි.

260.

260.

‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ;

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ.

මහා දානයක් පිරිනමා, නායකයන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට, පීතිමත් සිතින් යුතුව එකත්පසක සිට මම මෙම වචන පැවසුවෙමි.

261.

261.

‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca;

Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’.

වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි ඇති මාගේ ශ්‍රද්ධාවෙන් හා මේ පින් බලයෙන්, මම උපනූපන් තන්හි මට මහා පිරිසක් ලැබේවා!

262.

262.

‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro;

Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ.

එකල ඇත් රජෙකුගේ ගර්ජනාව වැනි වූ ද, කරවිික පක්ෂියෙකුගේ නාදය වැනි වූ ද මිහිරි ස්වර ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිස අමතා මෙසේ වදාළ සේක: 'මේ බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්.

263.

263.

‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ;

Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama.

රන්වන් පැහැති වූ, මහා බාහු ඇති, පියුමක් බඳු මුහුණක් හා දෑසක් ඇති, සතුටු වූ සිත් ඇති, මාගේ ගුණයන් කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවන්ත වූ (මෙම බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්).'

264.

264.

‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ, sīhaghosassa bhikkhuno;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

මොහු සීහඝෝෂ නම් භික්ෂුවගේ තනතුර පතයි; අනාගත කාලයෙහි මොහු ඒ මනෝරථය ඉටු කර ගන්නේය.

265.

265.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

කල්ප ලක්ෂයකින් මතු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

266.

266.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදයන් ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍රයෙකු බඳු වූ ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.

267.

267.

‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro;

Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako.

මීට කල්ප අනූදෙකකට පෙර අනුත්තර වූ, උපමා රහිත වූ, අසදෘශ වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ‘ඵුස්ස’ නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

268.

268.

‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ;

Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, මහා තෘෂ්ණා නැමැති අවුල ලිහා දමා, දෙවියන් සහිත මිනිසුන් සන්තෘප්ත කරමින් අමා වැසි වැස්ස වූ සේක.

269.

269.

‘‘Tadā [Pg.135] hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase;

Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino.

එකල අපි බරණැස් නුවර රජුගේ පුත්‍රයෝ වීමු. අප සහෝදරයන් තිදෙනාම රජුගේ ඉතා විශ්වාසවන්තයෝ වීමු.

270.

270.

‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā;

Tadā kupitapaccanto, amhe āha mahīpati.

වීර්යවන්ත රූප ඇති, බල සම්පන්න වූ, යුද බිමේදී පරාජය කළ නොහැකි වූ අපට එකල පසල් දනව්වක කැරැල්ලක් ඇති වූ බව රජු පැවසීය.

271.

271.

‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ;

Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’.

‘එම්බා පුත්‍රයිනි, ගොස් පසල් දනව්වේ වනය ඇසුරු කරගත් සොර බලකාය මර්දනය කොට, මාගේ රාජ්‍යය නැවතත් නිර්භය කොට මට ලබා දෙන්න’ යැයි රජු පැවසීය.

272.

272.

‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ;

Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato.

එවිට අපි මෙසේ කීවෙමු: ‘ඉදින් අපට බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමට අවසර දෙන්නේ නම්, අපි ඔබගේ ඒ කාර්යය ඉටු කරන්නෙමු’.

273.

273.

‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā;

Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ.

ඉන්පසු වරම් ලැබූ අපි, රජු විසින් පිටත් කර හරිනු ලැබ, පසල් දනව්වෙහි සතුරන් ලවා ආයුධ බිම තැබ්බවා, නැවත රජු වෙත පැමිණියෙමු.

274.

274.

‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ;

Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ.

රජුගෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමට අවසර ඉල්ලා, ලෝකනායක වූ ඒ මුණිවරයන් වහන්සේව ලැබ, දිවි හිමියෙන් උන්වහන්සේට පූජා සත්කාර කළෙමු.

275.

275.

‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca;

Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca.

ඉතා වටිනා වස්ත්‍ර ද, ප්‍රණීත රසවත් ආහාර ද, රම්‍ය වූ සේනාසන ද, හිතකර වූ ඖෂධ ද,

276.

276.

‘‘Datvā sasaṅghamunino, dhammenuppāditāni no;

Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā.

ධාර්මිකව උපයාගත් ඒ වස්තූන් මහා සංඝයා සහිත මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේට පූජා කොට, සිල්වත් වූ, කරුණාවන්ත වූ, භාවනාවෙහි යෙදුණු සිත් ඇතිව අපි විසුවෙමු.

277.

277.

‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ;

Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ.

සැදැහැ සිතින් හා මෙත් සිතින් නායකයන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, ලෝකාග්‍ර වූ උන්වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි අපගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් පූජා පවත්වා,

278.

278.

‘‘Tato cutā santusitaṃ, gatā tattha mahāsukhaṃ;

Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

එතැනින් චුතව තුසිත දෙව්ලොවට ගියෙමු. එහිදී අපි සැවොම මහා සැප අනුභව කළෙමු. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිශංසයයි.

279.

279.

‘‘Māyākāro yathā raṅge, dassesi vikatiṃ bahuṃ;

Tathā bhave bhamantohaṃ, videhādhipatī ahuṃ.

රංග මණ්ඩපයක මයාකරුවෙකු නොයෙක් විපර්යාසයන් දක්වන්නාක් මෙන්, මම ද භවයෙහි සැරිසරමින් විදේහ රට පාලනය කළ අංගති රජු වීමි.

280.

280.

‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo;

Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā.

ගුණ නම් නිගණ්ඨයාගේ වචනයෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය වැළඳගත් සිත් ඇතිව, නිරයට යන මගට පිළිපන්ව සිටි මා, මගේ රුජා නම් දියණියගේ,

281.

281.

‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ;

Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ.

අවවාදය පිළිනොගත්තෙමි. පසුව නාරද බ්‍රහ්මයා විසින් මට නොයෙක් අයුරින් අනුශාසනා කරන ලදුව, ඒ පාපී දෘෂ්ටිය අත්හැරියෙමි.

282.

282.

‘‘Pūrayitvā [Pg.136] visesena, dasa kammapathānihaṃ;

Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā.

මම විශේෂයෙන් දස කුසල් පථයන් සම්පූර්ණ කොට, ශරීරය අත්හැර මියගොස් තමාගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් ස්වර්ගයට ගියෙමි.

283.

283.

‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;

Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule.

මේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම බරණැස් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් මහා බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි.

284.

284.

‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ;

Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ.

මරණයට, රෝගයන්ට හා ජරාවට බිය වූ මම මහා වනයට වැදී, නිවන් පදය සොයමින් ජටිලයන් අතර පැවිදි වීමි.

285.

285.

‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha;

Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ.

එකල මගේ සහෝදරයන් දෙදෙනා ද මා සමග පැවිදි වූහ. උරුවෙලෙහි අසපුවක් මවාගෙන මම එහි වාසය කළෙමි.

286.

286.

‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ;

Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti.

ගෝත්‍රයෙන් 'කස්සප' වූ මම උරුවෙලෙහි වාසය කළ නිසා, මට 'උරුවෙල කස්සප' යන නාමය ප්‍රචලිත විය.

287.

287.

‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo;

Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo.

ගඟ අසල වාසය කළ මගේ සහෝදරයා 'නදී කස්සප' නමින් ද, ගයාවෙහි වාසය කළ සහෝදරයා එම ස්ථානයේ නමින් 'ගයා කස්සප' ලෙස ද ප්‍රසිද්ධ විය.

288.

288.

‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno;

Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā.

බාල සහෝදරයාට ශිෂ්‍යයන් දෙසියයකි, මැද සහෝදරයාට තුන්සියයකි, මට පන්සියයකට නොඅඩු ශිෂ්‍යයෝ සිටියහ. ඒ සියලු ශිෂ්‍යයෝ මා අනුගමනය කළහ.

289.

289.

‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ;

Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi.

එකල නරදම්සැරි වූ ලෝකාග්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ මා වෙත වැඩම කොට, මට නොයෙක් ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වා මාව දමනය කළ සේක.

290.

290.

‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko;

Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ.

දහසක් පිරිවර සමග මම 'ඒහි භික්ෂු' පැවිද්ද ලැබීමි. ඒ සියලු දෙනා සමග මම අර්හත් භාවයට පත් වීමි.

291.

291.

‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ;

Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo.

ඒ ශිෂ්‍යයන් ද තවත් බොහෝ පිරිසක් ද මා පිරිවරා සිටියහ. මම ද ඔවුන්ට අනුශාසනා කිරීමට සමත් වීමි. එබැවින් මුණි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ මාව,

292.

292.

‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha.

මහා පිරිස් ඇති භික්ෂූන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා කළ සත්කාරය කෙතරම් ආශ්චර්යවත් ද! එහි විපාකය මට ලැබුණි.

293.

293.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

294.

294.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

295.

295.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.137] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උරුවෙල කස්සප තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Uruveḷakassapattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවන උරුවේල කාශ්‍යප තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

9. Rādhattheraapadānaṃ

9. 9. රාධ තෙරුන්ගේ අපදානය

296.

296.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දත්, පසැස් ඇති, පදුමුත්තර නම් වූ මුනිඳුන් ලොව පහළ වූ සේක.

297.

297.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

සියලු සත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, (සත්‍යය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනා කිරීමට දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

298.

298.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාව ඇති, කරුණාවන්ත වූ, සත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස කටයුතු කරන්නා වූ උන්වහන්සේ පැමිණි සියලුම තීර්ථකයන් පංචසීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

299.

299.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

මෙසේ (ඒ ශාසනය) අවුල් රහිත විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය. වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය.

300.

300.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

ඒ මහා මුනිඳුන් රියන් පනස් අටක් උස වූ සේක. රන් තොරණක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක.

301.

301.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ අවුරුදු ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩ සිටි උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

302.

302.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū;

Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර වේද පරතෙරට පත් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. ඒ නරෝත්තමයාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ දහම් දෙසීම ඇසුවෙමි.

303.

303.

‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ;

Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ.

පිරිස් මැද විශාරද වූ, ප්‍රතිභාන (වැටහෙන නුවණ) ඇති භික්ෂුවක අග්‍රස්ථානයෙහි තබන මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි.

304.

304.

‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ.

එකල මම සඟ පිරිස සහිත වූ ලෝකනාථයන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, සිරිපා මත හිස තබා වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

305.

305.

‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho;

Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā.

ඉක්බිති පිරිසිදු රන් වන් කාන්තියක් ඇති, කෙලෙස් මල දුරු කරන්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මනහර ස්වරයෙන් මට මෙසේ වදාළ සේක:

306.

306.

‘‘‘Sukhī [Pg.138] bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava;

Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā.

"පින්වත, සුවපත් වන්න, දීර්ඝායුෂ ලබන්න, ඔබගේ ප්‍රාර්ථනය සමෘද්ධිමත් වේවා! ඔබ සඟ පිරිස සහිත මා හට ඉතා මහත් වූ උපස්ථාන සිදු කළෙහිය."

307.

307.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ."

308.

308.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako.

"උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි උරුමකරු වූ, දහමින් මවන ලද, ඖරස පුත්‍රයෙකු වූ රාධ යන නමින් යුත් ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය."

309.

309.

‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ;

Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’.

"ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශාක්‍ය පුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔබගේ පාරමී ගුණයන් කෙරෙහි සතුටු වී, ප්‍රතිභාන ශක්තිය ඇත්තන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි ඔබ පත් කරන සේක."

310.

310.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.

එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, එතැන් සිට දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින්, සිහියෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

311.

311.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

312.

312.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

තුන්සිය වාරයක් දෙව්රජ පදවිය දැරුවෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි.

313.

313.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන අසංඛ්‍යය. ඒ කර්මයේ බලයෙන් සෑම තැනකදීම සුවපත් වීමි.

314.

314.

‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame;

Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane.

මාගේ අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි, රජගහ නුවර උතුම් වූ බමුණු කුලයක, දිළිඳු වූ, ඇඳුම් පැළඳුම් හා අහරින් හිඟ වූ පවුලක උපන්නෙමි.

315.

315.

‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino;

Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ.

මම තාදී ගුණයෙන් යුත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට හැඳි මිටක් පමණ වූ දානයක් පූජා කළෙමි. මම දිරාපත් වූ මහල්ලෙකු වූ කල්හි වෙහෙරට පැමිණියෙමි.

316.

316.

‘‘Pabbajati na maṃ koci, jiṇṇadubbalathāmakaṃ;

Tena dīno vivaṇṇaṅgo, soko cāsiṃ tadā ahaṃ.

දිරාපත් වූ, දුර්වල වූ ශක්තියක් ඇති මා කිසිවෙකු පැවිදි නොකළේය. ඒ නිසා මම ඉතා අසරණව, අවලස්සන රූපයකින් යුක්තව ශෝකයෙන් පීඩිතව සිටියෙමි.

317.

317.

‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni;

‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’.

මහා කරුණාවන්ත වූ මහා මුනිඳුන් මා දැක, "පුත්‍රය, කුමන කරුණක් නිසා ශෝකයට පත්ව සිටිනෙහිද? ඔබේ සිතේ ඇති පීඩාව පවසන්න" යැයි වදාළ සේක.

318.

318.

‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane;

Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’.

"වීරයාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේගේ ස්වාක්ඛාත ශාසනයෙහි පැවිද්ද නොලැබීමි. ඒ ශෝකයෙන් මම දුකට පත්ව සිටිමි. නායකයාණන් වහන්ස, මට සරණ වුව මැනව."

319.

319.

‘‘Tadā [Pg.139] bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo;

‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’.

එවිට මුනි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ භික්ෂූන් රැස් කරවා, "මොහු කළ උපකාරයක් යමෙක් දන්නේ නම් පවසන්න" යැයි විමසූ සේක.

320.

320.

‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ;

Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’.

එවිට සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මෙසේ පැවසූහ: "මොහු කළ උපකාරය මට මතකයි. මා පිණ්ඩපාතයේ වඩින විට මොහු මට හැඳි මිටක දානයක් පූජා කළා."

321.

321.

‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ;

Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’.

"සාදු සාදු! සාරිපුත්තය, ඔබ කළගුණ දන්නෙහිය. මේ මහලු බමුණා පැවිදි කරන්න. මොහු අජානීය (උතුම්) පුද්ගලයෙකු වනු ඇත."

322.

322.

‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ;

Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

ඉන්පසු කම්මවාචා උපසම්පදාවෙන් පැවිද්ද ලැබුවෙමි. නොබෝ කලකින්ම සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට රහත් බවට පත් වීමි.

323.

323.

‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato;

Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය මහත් වූ සොම්නසින් හා ගෞරවයෙන් යුතුව ශ්‍රවණය කළෙමි. එබැවින් බුදුරජාණන් වහන්සේ මා ප්‍රතිභාණ (වැටහීම) ඇත්තන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

324.

324.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

325.

325.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් පැමිණීමක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

326.

326.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් රාධ තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Rādhattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි රාධත්ථේර අපදානය නිමාවට පත් විය.

10. Mogharājattheraapadānaṃ

10. මෝඝරාජත්ථේර අපදානය

327.

327.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දන්නා වූ, පංච චක්ෂුසින් හෙබි, මුනිවර වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

328.

328.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු සත්ත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, (සත්‍යය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ සේක. දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

329.

329.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් හා කරුණාවෙන් යුතු වූ, සියල්ලන්ගේම හිතසුව පතන්නා වූ උන්වහන්සේ, තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු අන්‍ය ලබ්ධිකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

330.

330.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

මේ අයුරින් (ශාසනය) අවුල් රහිත විය, අන්‍ය ලබ්ධිකයන්ගෙන් තොර විය. පරම ශාන්ත වූ, පල සමාපත්තිලාභී, වසීභාවයට පත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය අලංකාරවත් විය.

331.

331.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ[Pg.140], uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

ඒ මහා මුනිවරයාණෝ අටපනස් රියනක් උස වූ සේක. රන් තොරණක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක.

332.

332.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අවුරුදු ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් ලොව වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක.

333.

333.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;

Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක ඉපිද සිටියෙමි. මම අනුන්ගේ වැඩපල කරමින් ජීවත් වූවෙක් වීමි. මට කියා කිසිදු වස්තුවක් නොතිබුණි.

334.

334.

‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ;

Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī.

මම නවාතැන් පොළක වසන විට, සකස් කරන ලද භූමියෙහි ගින්නක් දැල්වීමි. ඒ හේතුවෙන් එම භූමිය තදින් කළු පැහැ විය.

335.

335.

‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako;

Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ.

එකල සිවුසච්චය ප්‍රකාශ කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිස මැද රළු සිවුරු දරන්නා වූ ශ්‍රාවකයෙකු ප්‍රශංසාවට ලක් කළ සේක.

336.

336.

‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ;

Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

ඒ රහතන් වහන්සේගේ ඒ ගුණයට පැහැදුණු මම තථාගතයන් වහන්සේට වැඳ වැටී, රළු සිවුරු දරන්නන් අතර අග්‍රස්ථානය ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

337.

337.

‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro;

‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ.

එකල පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් අමතා මෙසේ වදාළ සේක: 'වැරහැලි ඇඳුම් ඇඳි, කෙට්ටු සිරුරක් ඇති මේ පුරුෂයා දෙස බලන්න.'

338.

338.

‘‘‘Pītippasannavadanaṃ, saddhādhanasamanvitaṃ ;

Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ.

'ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය මුහුණක් ඇති, ශ්‍රද්ධා නමැති ධනයෙන් යුක්ත වූ, රොමෝද්ගමනය වූ සිරුරක් ඇති, සතුටු වූ, නිසල වූ, සල් රුක් සමූහයක් බඳු වූ මේ තැනැත්තා දෙස බලන්න.'

339.

339.

‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno;

Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo.

'මේ තැනැත්තා රළු සිවුරු දරන්නා වූ සච්චසේන භික්ෂුවගේ ගුණයට පැහැදී ඒ තනතුරම ප්‍රාර්ථනා කරයි.'

340.

340.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ;

Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane.

ඒ වචනය අසා සතුටට පත් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ සිරස නමා වැඳ, ජීවිත කාලය පුරාම බුදු සසුනෙහි කුසල් කර්ම කළෙමි.

341.

341.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

342.

342.

‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā;

Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito.

නවාතැන් පොළේ භූමිය ගින්නෙන් දවාලීමේ කර්මය හේතුවෙන්, මම වසර දහසක් පුරා නිරයෙහි දුක් වේදනාවෙන් දැවුනෙමි.

343.

343.

‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ;

Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito.

ඒ කර්මයේ ඉතිරි කොටස නිසා මම ජාති පන්සියයක් පුරා මනුෂ්‍ය කුලවල ඉපදුණත්, උපතින්ම සිරුරෙහි ලකුණු (පිළිස්සුම් කැළැල් වැනි කළු ලප) ඇත්තෙකු වීමි.

344.

344.

‘‘Pañca [Pg.141] jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito;

Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā.

එම කර්මය නිසාම මම ජාති පන්සියයක් පුරා කුෂ්ඨ රෝගයෙන් පෙළෙමින් මහත් වූ දුක් වින්දෙමි.

345.

345.

‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ;

Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහිදීම මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව, කීර්තිමත් වූ උපරිට්ඨ නම් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට පිණ්ඩපාතයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි.

346.

346.

‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ විශේෂ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

347.

347.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule;

Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito.

මාගේ අවසන් භවය පැමිණි කල්හි මම ක්ෂත්‍රිය කුලයක උපන්නෙමි. පියාගේ ඇවෑමෙන් මම මහා රාජ්‍යයට පත් වීමි.

348.

348.

‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe;

Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ.

කුෂ්ඨ රෝගයෙන් මඩිමින් සිටි මම කිසිදු සතුටක් හෝ සැපයක් නොලැබුවෙමි. රාජ්‍ය සැපය මට නිෂ්ඵල වූ බැවින්, මම 'මෝඝරාජ' නමින් හැඳින්වුණෙමි.

349.

349.

‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ.

කයෙහි දොස් දැක, මම ගිහිගෙය හැර මහණ වුණෙමි. උතුම් බාවරි බමුණාගේ ශිෂ්‍යභාවයට පත් වුණෙමි.

350.

350.

‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ;

Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ.

විශාල පිරිවරක් සමඟ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, වාද මර්දනය කරන්නා වූ ඒ වීරයාණන් වහන්සේගෙන් සූක්ෂ්ම ප්‍රශ්නයක් විමසීමි.

351.

351.

‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako;

Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino.

මේ ලෝකය ද පරලොව ද දෙවියන් සහිත බ්‍රහ්ම ලෝකය ද පවතී. එහෙත් යසස් ඇති ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥාන දර්ශනය මම නොදනිමි.

352.

352.

‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ;

Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’.

මෙසේ විශිෂ්ට දර්ශනයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ප්‍රශ්නයක් විමසනු පිණිස මම පැමිණියෙමි. ලෝකය දෙස කෙසේ බලන්නා වූ තැනැත්තා මර රජුට නොපෙනේද?

353.

353.

‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato;

Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā.

මොඝරාජය, සැමකල්හි සිහි ඇත්තෙක්ව (ආත්ම, සුඛ, නිත්‍ය යන දෘෂ්ටීන්ගෙන්) ශුන්‍ය වූවක් ලෙස ලෝකය දෙස බලන්න. තමා පිළිබඳ වූ සක්කාය දෘෂ්ටිය දුරු කරන්න. එවිට මරණයෙන් එතෙර විය හැකිය.

354.

354.

‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’;

Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako.

මෙසේ ලෝකය දෙස බලන්නා මර රජුට නොපෙනේ. සියලු රෝග සුවකරන වෛද්‍යවරයකු බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක.

355.

355.

‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito;

Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā.

ඒ ගාථාව අවසන් වීමත් සමඟම, කෙස් රැවුල් ඉවත් වී, කසාවත් හැඳි, පූජනීය වූ රහත් භික්ෂුවක් බවට මම පත් වීමි.

356.

356.

‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito;

Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito.

වාත රෝගයෙන් දැඩි ලෙස පීඩා විඳිමින් සිටි මම, මාගේ රෝගය නිසා විහාරය අපිරිසිදු වේ යැයි සිතා සංඝික විහාරයන්හි වාසය නොකළෙමි.

357.

357.

‘‘Saṅkārakūṭā [Pg.142] āhitvā, susānā rathikāhi ca;

Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ.

කුණු කසළ ගොඩවල්වලින් ද සොහොන්වලින් ද මාවත්වලින් ද රෙදි කැබලි සොයාගෙන විත්, ඉන් සඟළ සිවුරක් මසාගෙන රළු සිවුරු දැරුවෙමි.

358.

358.

‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako;

Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ.

මහා වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, රළු සිවුරු දරන භික්ෂූන් අතරින් මාව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

359.

359.

‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito;

Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo.

පින් පව් ක්ෂය කළා වූ, සියලු රෝගවලින් තොර වූ, උපාදාන රහිත වූ මම, දර නොමැති ගින්නක් මෙන් ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නෙමි.

360.

360.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

361.

361.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

362.

362.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් මොඝරාජ තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Mogharājattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

මොඝරාජ තෙරුන්ගේ අපදානය දසවැනියි.

Kaccāyanavaggo catupaññāsamo.

පනස් හතරවන කච්චායන වර්ගය නිමයි.

Tassuddānaṃ –

එහි සාරාංශය (උද්දානය) මෙසේය –

Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo;

Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī.

කච්චායන තෙරණුවෝ ද, වක්කලී තෙරණුවෝ ද, මහා කප්පින තෙරණුවෝ ද, දබ්බ තෙරණුවෝ ද, කුමාර තෙරණුවෝ ද, බාහිය තෙරණුවෝ ද, වසී වූ කොට්ඨිත තෙරණුවෝ ද,

Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito;

Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.

උරුවේල කාශ්‍යප තෙරණුවෝ ද, රාධ තෙරණුවෝ ද, පණ්ඩිත මොඝරාජ තෙරණුවෝ ද මෙහි වෙති. මෙහි මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව තුන්සිය සැට දෙකකි.

55. Bhaddiyavaggo

55. භද්දිය වර්ගය

1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ

1. ලකුණ්ටක භද්දිය තෙරුන්ගේ අපදානය

‘‘Padumuttaro [Pg.143] nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි ප්‍රඥා ඇස ඇති, පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano;

Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර මහා ධනවත් සිටු පුත්‍රයෙක්ව ඉපිද, විවේකීව සක්මන් කරමින් සිටියදී එක්තරා සංඝාරාමයකට ගියෙමි.

‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako;

Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi.

එකල්හි ලෝකාලෝකය වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දහම් දෙසමින් සිටි සේක. උන්වහන්සේ මිහිරි හඬැති භික්ෂූන් අතරින් අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයකු ගැන පවසමින් පසසන ලදහ.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino;

Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට මහා පූජාවක් පවත්වා, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;

‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

එකල ලෝනා හිමි බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා මධ්‍යයේ මෙසේ වදාළ සේක: 'අනාගත කාලයකදී ඔබ ඒ මනෝරථය සාක්ෂාත් කරගන්නෙහිය.'

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් උපන්, භද්දිය නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako;

Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino.

මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර, ලෝකයාට කිට්ටු විය නොහැකි, මැඩපැවැත්විය නොහැකි, සියලු ලෝකයට උත්තම වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ ඵුස්ස නම් නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

10.

10.

‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā;

Hitesī sabbasattānaṃ, bahuṃ mocesi bandhanā.

උන්වහන්සේ චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක. බ්‍රහ්මයා මෙන් ඍජු වූ දේහයක් හා මහත් තේජසක් ඇති උන්වහන්සේ සියලු සත්ත්වයන්ගේ යහපත පතමින්, බොහෝ සත්ත්වයන් සසර බන්ධනයෙන් මුදවාලූ සේක.

11.

11.

‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ;

Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නන්දාරාම උයනෙහි මම ඵුස්ස නම් කොවුලෙක් වී උපන්නෙමි. මම ගන්ධකුටියට ඉතා සමීපයෙහි වූ අඹ ගසක වාසය කළෙමි.

12.

12.

‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ;

Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ.

එකල පිණ්ඩපාතය පිණිස වඩින්නා වූ, පූජාවන්ට සුදුසු වූ, උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම ඉතා මිහිරි හඬින් නාද කළෙමි.

13.

13.

‘‘Rājuyyānaṃ [Pg.144] tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ;

Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ.

එවිට මම රජ උයනට ගොස් මැනවින් ඉදුණු, රන්වන් පැහැති ලෙල්ලක් ඇති අඹ පොකුරක් ගෙනවුත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

14.

14.

‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino;

Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako.

එකල මහා කරුණාවන්ත වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ ඒ නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ සිතේ පැහැදීම දැන, උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේගේ අතින් පාත්‍රය පිළිගත් සේක.

15.

15.

‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ, ambapiṇḍaṃ mahāmune;

Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā.

මම ද සතුටු වූ සිතින් යුතුව ඒ අඹ පොකුර මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේගේ පාත්‍රයට පූජා කළෙමි. පියාපත් එක්කොට දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කරමින් ඉතා මිහිරි වූ,

16.

16.

‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;

Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ.

ඇසීමට ප්‍රිය වූ, ආකර්ෂණීය වූ හඬින් බුද්ධ පූජාව පිණිස නාද පවත්වමින්, මම නැවත කූඩුවට ගොස් ලැගුම් ගත්තෙමි.

17.

17.

‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ;

Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso.

එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති වූ ප්‍රේමය නිසා සතුටු වූ සිතින් සිටි මා වෙතට, ද්වේෂ සහගත සිතක් ඇති උකුස්සෙකු පැමිණ මාව මරා දැමුවේය.

18.

18.

‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;

Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā.

ඒ කුසල කර්මයේ බලයෙන්, එම භවයෙන් චුත වූ මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයේ මහා සැප අනුභව කොට, පසුව මනුෂ්‍ය ලෝකයට ආවෙමි.

19.

19.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ කස්සප නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

20.

20.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye;

Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako.

උන්වහන්සේ ශාසනය බබළවා, ලාමක වූ අන්‍ය තීර්ථකයන් මැඩපවත්වා, හික්මවිය යුතු සත්ත්වයන් හික්මවා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

21.

21.

‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū;

Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno.

ලොවට අග්‍ර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, පැහැදුණු බොහෝ ජනයා බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදීම පිණිස ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කර ස්තූපයක් කළහ.

22.

22.

‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ;

Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te.

ඔවුහු, 'මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් සත් රුවනින් සැරසුණු, යොදුන් හතක් උසැති ස්තූපයක් කරමු' යි මෙසේ සාකච්ඡා කළහ.

23.

23.

‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako;

Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ.

එකල මම කාසි රජු වූ කිකී රජතුමාගේ සේනාපතිව සිටියෙමි. මම අප්‍රමාණ ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය පිළිබඳව එහි ප්‍රමාණය ගැන (සීමා පනවමින්) කතා කළෙමි.

24.

24.

‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ;

Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ.

එවිට ඔවුහු මාගේ වචනය අසා, නරවීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් විවිධ රත්නයන්ගෙන් සැරසුණු, යොදුනක් උසැති චෛත්‍යයක් කළහ.

25.

25.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

26.

26.

‘‘Pacchime [Pg.145] ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

දැන් මාගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම සමෘද්ධිමත් වූ, මහත් ධනය ඇති සැවැත් නුවර උතුම් සිටු කුලයක උපත ලැබුවෙමි.

27.

27.

‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;

Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

නගරයට වඩිනා බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක මම මහත් ප්‍රසාදයට පත් සිතින් පැවිදි වී, නොබෝ කලකින්ම රහත් බවට පැමිණියෙමි.

28.

28.

‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā;

Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho.

එදා චෛත්‍යයේ ප්‍රමාණය ගැන කළ ඒ කර්මය නිසා (එහි උස සීමා කළ නිසා), මම ලකුණ්ඨක (මිටි) ශරීරයක් ඇති, අන්‍යයන්ගේ අවඥාවට ලක්විය හැකි කෙනෙකු වී උපන්නෙමි.

29.

29.

‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ;

Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ.

එහෙත් මිහිරි හඬින් ඉසිවරෝත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදූ නිසා, මිහිරි හඬ ඇති භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර අග්‍රස්ථානයට පැමිණියෙමි.

30.

30.

‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca;

Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo.

බුදුරජාණන් වහන්සේට පලවැල පූජා කිරීමෙන් හා බුදුගුණ සිහි කිරීමෙන්, මම ශ්‍රමණ ඵලයන්ගෙන් යුක්තව ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

31.

31.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

32.

32.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක්ම විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

33.

33.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo

ආයූෂ්මත් ලකුණ්ඨක භද්දිය තෙරණුවෝ මෙසේ මේ ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Lakuṇḍabhaddiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

ලකුණ්ඨක භද්දිය තේරපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ

2. කංඛා රේවත තේරපදානය.

34.

34.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

සර්ව ධර්මයන්හි පසැස් ඇති, සත්ත්වයන් නිවනට පමුණුවන පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

35.

35.

‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ;

Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho.

උන්වහන්සේ සිංහ හනුවක් බඳු හනුවක් ඇති, බ්‍රහ්ම ස්වරයක් හා හංස නාදයක් වැනි මිහිරි හඬක් ඇති, ඇත් රජකුගේ ගමනක් බඳු ගමනක් ඇති, සඳ හා හිරුගේ ප්‍රභාව පරදන කැලුම් ඇති සේක.

36.

36.

‘‘Mahāmatī [Pg.146] mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ;

Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මහා වීර්යවන්ත වූ, මහා ධ්‍යානලාභී වූ, මහා බලවන්ත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ ඒ නාථයන් වහන්සේ මහා මෝහාන්ධකාරය දුරු කරන සේක.

37.

37.

‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ;

Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni.

තිලෝගුරු වූ, සත්ත්වයන්ගේ අභිලාෂයන් දන්නා වූ ඒ මුණිවර සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ කිසි කලෙක විනයනය කළ යුතු බොහෝ සත්ත්වයන්ට ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කළ සේක.

38.

38.

‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ;

Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino.

ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනා වූ, වීර්යවන්ත වූ, කෙලෙස් සන්සිඳුවූ, පිරිසිදු වූ එක්තරා භික්ෂුවකගේ ගුණ පිරිස මැද වර්ණනා කරමින් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මහජනයා සතුටු කළ සේක.

39.

39.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;

Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

එකල්හි මම හංසවතී නුවර වේදයෙහි කෙළපැමිණි බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් දහම් අසා අතිශයින් සතුටට පත්ව ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

40.

40.

‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;

‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ.

එවිට විනයනය කරන්නා වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සංඝයා මැද මෙසේ වදාළ සේක: 'බ්‍රාහ්මණය, ඔබ සතුටු වන්න. ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඔබ ලබන්නේය.

41.

41.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

42.

42.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද ඒ උතුම් ශ්‍රාවක පුත්‍රයා රේවත යන නමින් ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය' (කියායි).

43.

43.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය හේතුවෙන් ද, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් ද මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

44.

44.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;

Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane.

දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම කෝලිය නුවර සමෘද්ධිමත් වූ, මහත් ධනය ඇති, උතුම් ක්ෂත්‍රිය කුලයෙහි උපන්නෙමි.

45.

45.

‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi;

Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

යම් කලෙක බුදුරජාණන් වහන්සේ කපිලවස්තු පුරයෙහි දහම් දෙසූ සේක් ද, එකල්හි සුගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මම ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි.

46.

46.

‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ;

Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ.

එහිදී විවිධ කැප අකැප දෑ පිළිබඳව මට බොහෝ සැක (කංඛා) ඇති විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරමින් මගේ ඒ සියලු සැකයන් දුරු කළ සේක.

47.

47.

‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato;

Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi.

එහෙයින් සැකයෙන් එතෙර වූ මම නිරතුරුව ධ්‍යාන සැපයෙහි ඇලී වාසය කරමි. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මා දැක මෙම වචනය වදාළ සේක:

48.

48.

‘‘‘Yā [Pg.147] kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā;

Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’.

'මෙලොව හෝ පරලොව හෝ තමා දන්නා වූ හෝ අන්‍යයන් දන්නා වූ හෝ යම් කිසි සැකයක් ඇද්ද, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව බඹසර රකින ධ්‍යාන වඩන්නාහු ඒ සියලු සැකයන් ප්‍රහීණ කරති.'

49.

49.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කළ කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි. මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම මගේ සියලු කෙලෙස් දවා හැරියෙමි.

50.

50.

‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni;

Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati.

ඉන්පසු මා ධ්‍යානයෙහි ඇලී සිටිනු දැක, ලෝකාන්තයට පැමිණි මහා ප්‍රඥාවන්ත මුණින්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධ්‍යාන වඩන භික්ෂූන් අතරින් මා අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

51.

51.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

52.

52.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

53.

53.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කංඛා රේවත තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Kaṅkhārevatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

කංඛාරේවතත්ථෙර අපදානය දෙවැනි ය.

3. Sīvalittheraapadānaṃ

3. සීවලීත්ථෙර අපදානය

54.

54.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

55.

55.

‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo;

Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā.

උන්වහන්සේගේ සීලය අප්‍රමාණ ය, සමාධිය වජ්‍රෝපම ය, උතුම් ප්‍රඥාව අප්‍රමාණ ය, විමුක්තිය ද අසමසම ය.

56.

56.

‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame;

Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako.

මිනිස්, දෙව්, නාගයන්ගෙන් හා බ්‍රහ්මයන්ගෙන් ද, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් ද ගැවසී ගත් සභාවක ඒ නායකයන් වහන්සේ දහම් දෙසූ සේක.

57.

57.

‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ;

Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado.

මහත් ලාභ ඇති, පින්වන්ත වූ, දීප්තිමත් වූ තම ශ්‍රාවකයකු පිරිස් මැද විශාරදව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

58.

58.

‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;

Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ.

එකල්හි මම හංසවතී නුවර ක්ෂත්‍රියයෙක්ව උපන්නෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දේශනය හා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේගේ බොහෝ ගුණ අසා,

59.

59.

‘‘Nimantayitvā [Pg.148] sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

සත් දිනක් ශ්‍රාවක සංඝයා වහන්සේ සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, වළඳවා, මහදන් දී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

60.

60.

‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho;

Sarena mahatā vīro, idaṃ vacanamabravi.

එකල පාමුල වැඳ වැටී සිටි මා දුටු පුරුෂෝත්තම වූ, වීර්යවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ගම්භීර හඬින් මේ වචනය වදාළ සේක.

61.

61.

‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā;

Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’.

එකල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය ඇසීමට කැමති වූ මහා ජනයා ද, දෙවිවරු, දානවයෝ සහ ගාන්ධර්වයෝ ද, මහා සෘද්ධිමත් බ්‍රහ්මයෝ ද රැස් වූහ.

62.

62.

‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī;

‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama.

ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ ද දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ. 'පුරුෂාජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!'

63.

63.

‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ;

Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’.

'මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මේ රජතුමා විසින් ඔබ වහන්සේ ඇතුළු මහා සංඝයා උදෙසා සත් දිනක් මුළුල්ලේ මහා දානයක් පිරිනමන ලදී. එහි ආනිසංස ඇසීමට අපි කැමැත්තෙමු. එය වදාළ මැනව.'

64.

64.

‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ;

Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā.

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'මා පවසන වචනයට සවන් දෙන්න. මහා සංඝරත්නය සහිත වූ අප්‍රමේය ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පිහිටුවන ලද දානය,'

65.

65.

‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā;

Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ.

'එම දානයේ ආනිසංස ප්‍රකාශ කිරීමට සමත් වන්නේ කවුද? එය අප්‍රමේය මහා විපාක ඇත්තකි. මහා සම්පත් ඇති මේ රජතුමා උතුම් වූ තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කරයි.'

66.

66.

‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano;

Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate.

'යම් සේ සුදස්සන නම් භික්ෂුව මහා ලාභ ලැබුවා ද, එලෙසම මම ද ලාභියෙක් වෙම්වා යැයි ඔහු ප්‍රාර්ථනා කරයි. අනාගතයේ දී ඔබට එය ලැබෙනු ඇත.'

67.

67.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.'

68.

68.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේ ම ඖරස පුත්‍රයෙකු බඳු වූ සීවලී නමින් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේ ය.'

69.

69.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

ඒ මනා කොට කරන ලද කුසල් කර්මයෙන් ද, එම චේතනාවෙන් හා ප්‍රාර්ථනාවෙන් ද මම මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

70.

70.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි දී, සියලු ධර්මයන් දන්නා වූ ද, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ ද, ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

71.

71.

‘‘Tadāhaṃ [Pg.149] bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca;

Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo.

එකල මම බන්දුමතී නුවර එක්තරා කුලයක කරුණාවන්ත වූ, කාර්යශූර වූ, පිළිගත් කටයුතු කරන්නෙකු වීමි.

72.

72.

‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino;

Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ.

එකල එක් පිරිසක් මහා සෘෂි වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ඉතා ප්‍රකට වූ මහා දානෝත්සවයක් පැවැත්වූහ.

73.

73.

‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ;

Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ.

මහා දානය සූදානම් කර අවසානයේ දී, දානයට අවශ්‍ය ආහාර සමඟ පිළිගැන්වීමට අලුත් කිරි දී සහ මී පැණි සෙවූ නමුත් ඔවුන්ට එය සොයාගත නොහැකි විය.

74.

74.

‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca;

Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ.

එකල මම අලුත් කිරි දී සහ මී පැණි රැගෙන ස්වාමියාගේ නිවසට යමින් සිටියෙමි. ඒවා සොයමින් සිටි අය මා දුටහ.

75.

75.

‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ;

Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ.

කහවණු දහසක් දී වුව ද ඔවුන්ට ඒ කිරි දී සහ මී පැණි ලබාගත නොහැකි විය. එවිට මම මෙසේ සිතුවෙමි: 'මෙය සාමාන්‍ය දානයක් නොවිය යුතු ය.'

76.

76.

‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ;

Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’.

'මේ සියලු දෙනා තථාගතයන් වහන්සේට සත්කාර කරන්නාක් මෙන්, මම ද මහා සංඝරත්නය සහිත ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජාවක් කරන්නෙමි.'

77.

77.

‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato;

Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ.

එකල මම මෙසේ සිතා, කිරි දී සහ මී පැණි එකට මිශ්‍ර කර මහා සංඝරත්නය සහිත වූ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

78.

78.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මනා කොට කරන ලද කුසල් කර්මයෙන් ද, එම චේතනාවෙන් හා ප්‍රාර්ථනාවෙන් ද මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

79.

79.

‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso;

Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ.

නැවත මම බරණැස් නුවර මහා යසස් ඇති රජකුව උපත ලබා, සතුරා කෙරෙහි කෝප වී නගර ද්වාරයන් අවහිර කළෙමි.

80.

80.

‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ;

Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ.

එකල ඒ හේතුවෙන් තාපසවරුන්ට එක් දිනක් නගරයට ඇතුළු වීමට නොහැකි වී පීඩා විඳීමට සිදු විය. එම පාප කර්මයේ විපාක වශයෙන් මම දරුණු නිරයෙහි උපන්නෙමි.

81.

81.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;

Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā.

දැන් මගේ මේ අවසාන ආත්මභාවයෙහි මම කෝලිය නුවර උපන්නෙමි. මගේ මෑණියන් සුප්පවාසා නම් වූවා ය. පියාණන් මහාලි ලිච්ඡවි රජතුමා ය.

82.

82.

‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā;

Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito.

පින් කළ බැවින් මම රජ කුලයෙහි උපන්නෙමි. නගර දොරටු වැසීමේ අකුසලයේ බලයෙන් සත් වසරක් පුරා මවුකුස තුළ දුක් වින්දෙමි.

83.

83.

‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito;

Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā.

මම දින හතක් මුළුල්ලේ උපත් මඟෙහි අවහිර වී මහා දුක් වින්දෙමි. නගර දොරටු වැසීමට එකඟතාවය පළ කිරීම නිසා මගේ මෑණියෝ ද එසේ ම මහා දුක් වින්දාහ.

84.

84.

‘‘Suvatthitohaṃ [Pg.150] nikkhanto, buddhena anukampito;

Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාවෙන් මම සුවසේ මෙලොවට බිහි වූයෙමි. උපන් දිනම මම ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූයෙමි.

85.

85.

‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko;

Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati.

සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මාගේ උපාධ්‍යායන් වහන්සේ වූහ. මහා සෘද්ධිමත් මහා ප්‍රඥාවන්ත මොග්ගල්ලානයන් වහන්සේ මාගේ කෙස් රවුල් බාන අතරතුර මට අවවාද කළ සේක.

86.

86.

‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ;

Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me.

කෙස් බා අවසන් වන විටම මම අර්හත් භාවයට පත් වීමි. දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, මනුෂ්‍යයෝ ද මට සිවුපසය රැගෙන එති.

87.

87.

‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ;

Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, අපගේ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද මම ඉතා සතුටින් සුවිශේෂී ලෙස සිවුපසයෙන් පූජා පැවැත්වූයෙමි.

88.

88.

‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ;

Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale.

ඒ කුසල් කර්මයන්ගේ ආනුභාවයෙන් වනාන්තරයේ දීත්, ගමේ දීත්, ජලයේ දීත්, ගොඩබිමේ දීත් යන සෑම තැනකදීම මම උතුම් වූ මහා ලාභ ලබන්නෙමි.

89.

89.

‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako;

Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako.

ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ රේවත හිමියන් දැකීම පිණිස තිස් දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ වඩිනා කල්හි...

90.

90.

‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati;

Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako.

එකල දෙවියන් විසින් පමුණුවන ලද ප්‍රත්‍යයන්ගෙන්, මා උදෙසා, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද මහා වීර්යවන්ත වූ ද ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේ සමඟ...

91.

91.

‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa;

Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ.

මා විසින් උපස්ථාන කරන ලද බුදුරජාණන් වහන්සේ, රේවත තෙරුන් වෙත වැඩම කොට උන්වහන්සේව දුටු සේක. ඉන්පසු ජේතවනයට වැඩම කොට මා ඒතදග්‍ර ස්ථානයෙහි පිහිටුවූ සේක.

92.

92.

‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’;

Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ.

'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවකයන් අතරින් ලාභ ලබන්නන්ගෙන් සීවලී අග්‍ර වන්නේය' යි පවසමින්, සියලු ලෝකයාට හිතැති ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිස මැද මා වර්ණනා කළ සේක.

93.

93.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

94.

94.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

95.

95.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සීවලී තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sīvalittherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

සීවලී තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි.

4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ

4. වංගීස තෙරුන්ගේ අපදානය.

96.

96.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

සියලු ධර්මයන් විෂයයෙහි පසැස් ඇති, සත්ත්වයන් නිවනට පමුණුවන්නා වූ පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

97.

97.

‘‘Yathāpi [Pg.151] sāgare ūmi, gagane viya tārakā;

Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ.

සාගරයෙහි රළ මෙන් ද, අහසෙහි තරු මෙන් ද, එලෙසම උන්වහන්සේගේ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් විසිතුරු විය.

98.

98.

‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato;

Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.

දෙවියන්, අසුරයන් හා නාගයන් සහිත වූ මිනිසුන් විසින් පිරිවරන ලද, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් ගහණ වූ ජන සමූහයා මැද උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ...

99.

99.

‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino;

Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so.

රැස් විහිදුවමින් ලෝකය ආලෝකවත් කරමින්, ලෝකාන්තයට වැඩම කළ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, සිය ශ්‍රී මුඛ වාක්‍යයෙන් පියුම් බඳු වූ වෙනෙය්‍ය ජනයා පිබිදවූ සේක.

100.

100.

‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo;

Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado.

සිවු විශාරද ඥානයෙන් යුක්ත වූ, පුරුෂෝත්තම වූ, පහ වූ බිය හා තැතිගැනීම් ඇති, නිර්භය වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශාන්තියට පත් වූ සේක.

101.

101.

‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ;

Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci.

උතුම් වූ වෘෂභ රාජයෙකු වැනි උත්කෘෂ්ට ස්ථානය ද, සම්පූර්ණ බුද්ධ භූමිය ද පිළිබඳව ලෝකග්ග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රතිඥා දෙන සේක. උන්වහන්සේට චෝදනා කරන්නෙකු කිසිවෙකුත් නැත.

102.

102.

‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino;

Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati.

නොසැලෙන සිංහ නාද පවත්වන ඒ තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේට විරුද්ධව කරුණු දක්වන දෙවියෙකු, මිනිසෙකු හෝ බ්‍රහ්මයෙකු විද්‍යමාන නොවේ.

103.

103.

‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ;

Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado.

උතුම් දහම් දෙසමින්, දෙව් මිනිසුන් සසරින් එතෙර කරවමින්, පිරිස් මැද විශාරදව දම්සක් පැවැත්වූ සේක.

104.

104.

‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ;

Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ.

ප්‍රතිභානවත් ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර වූ, සත්පුරුෂයන් විසින් සම්මත කරන ලද ඒ ශ්‍රාවකයාගේ බොහෝ ගුණ වර්ණනා කොට ඔහුව ඒතදග්‍ර ස්ථානයෙහි පිහිටුවූ සේක.

105.

105.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;

Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano.

එකල මම හංසවතී නුවර සත්පුරුෂයන් විසින් සම්මත කරන ලද, සියලු වේදයන් පරතෙරට දත්, කථාවෙහි දක්ෂ වූ, වාද කරන්නන් පරාජය කරන බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි.

106.

106.

‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ;

Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato.

මම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කොට, ඒ ශ්‍රාවකයාගේ ගුණ කෙරෙහි පැහැදී උතුම් ප්‍රීතියක් ලැබුවෙමි.

107.

107.

‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ;

Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā.

ලෝකයා සතුටු කරන සුගතයන් වහන්සේ සංඝයා සමඟ නිමන්ත්‍රණය කොට, සත් දිනක් දන් පැන් පූජා කොට එකල වස්ත්‍රයන්ගෙන් ද පූජා කළෙමි.

108.

108.

‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī;

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ.

සිරිපා වැඳ නමස්කාර කොට, අවසර ලබාගෙන, දොහොත් මුදුන් දී එකත්පසක සිට සතුටු සිතින් ඒ උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව වර්ණනා කළෙමි.

109.

109.

‘‘‘Namo te vādimaddana, namo te isisattama ;

Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara.

'වාද කරන්නන් මර්දනය කරන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සත්වන ඉසිවරයාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සියලු ලෝකයාට අග්‍ර වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! බය නැති කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!'

110.

110.

‘‘‘Namo [Pg.152] te māramathana, namo te diṭṭhisūdana;

Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara.

'මරු පරාජය කළ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! දෘෂ්ටීන් දුරු කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! ශාන්ති සුඛය ලබා දෙන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සරණ සලසා දෙන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!'

111.

111.

‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado;

Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’.

'ඔබ වහන්සේ අසරණයන්ට පිහිට වන්නාහ, බියට පත් වූවන්ට අභය දෙන්නාහ, වෙහෙසට පත් වූවන්ට විවේකස්ථානය වන්නාහ, සරණ සොයන්නන්ට සරණ වන්නාහ.'

112.

112.

‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ;

Avocaṃ vādisūdassa, gatiṃ pappomi bhikkhuno.

මෙවැනි බොහෝ ගුණ පවසමින් මහා ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේව වර්ණනා කොට, වාද පරදන ඒ භික්ෂුවගේ තනතුරට මම ද පැමිණෙම්වා යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

113.

113.

‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā;

‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ.

එවිට අනන්ත වූ ප්‍රතිභානයෙන් යුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'යමෙක් ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට සත් දිනක් දන් පූජා කළේ ද,'

114.

114.

‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi;

Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno.

'පැහැදුණු සිතින් යුතුව සිය දෑතින්ම දන් පූජා කරමින් මාගේ ගුණ වර්ණනා කළේ ද, මොහු වාද පරදන ඒ භික්ෂුවගේ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි.'

115.

115.

‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ;

Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ.

'මතු අනාගතයෙහි නොයෙක් දෙව් මිනිස් සම්පත් අනුභව කොට, ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඉටු කරගන්නෙහිය.'

116.

116.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

117.

117.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද ඖරස පුත්‍රයෙකු වූ, වංගීස නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් (උන්වහන්සේට) වන්නාහ.

118.

118.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ.

ඒ වදන් අසා මහත් සොම්නසට පත්ව, එදා පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව, ඒ ජිනේන්ද්‍ර වූ තථාගතයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

119.

119.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

120.

120.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;

Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko.

දැන් මේ අවසාන භවයෙහි මම බමුණු කුලයක උපන්නෙමි. මා ඉපදී වයස අවුරුදු හතක් වූ කල්හි,

121.

121.

‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado;

Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano.

සියලු වේදයන් දන්නා වූ, වාද ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූ, වාදයට අධිපති වූ, චිත්‍ර කථිකයෙකු වූ, පරවාද මර්දනය කරන්නෙකු බවට පත් වූවෙමි.

122.

122.

‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā;

Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ.

වංග දේශයෙහි උපන් හෙයින් හෝ වචනයට අධිපති වූ හෙයින් හෝ 'වංගීස' යන නාමය මා හට ලෝක සම්මත නාමය විය.

123.

123.

‘‘Yadāhaṃ [Pg.153] viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane;

Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ.

මා වියපත් වූ කල්හි, ප්‍රථම යෞවනයෙහි පසුවන විට, රමණීය රජගහ නුවරදී මම සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

පස්විසිවන භාණවාරයයි.

124.

124.

‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ;

Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ.

පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ, පාත්‍රය අතැතිව, මැනවින් සංවර වූ, නොසැලෙන නෙත් ඇති, පමණට කතා කරන, විය දඹක් පමණ දුර බලන්නා වූ ඒ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

125.

125.

‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ;

Kaṇikāraṃva nicitaṃ, cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ.

උන්වහන්සේ දැක මම මවිතයට පත්ව, රන්වන් කිණිහිරි මලින් විසිතුරු වූ මාලාවක් බඳු, විචිත්‍ර වූත් මට සුදුසු වූත් ගාථා පදයක් පැවසුවෙමි.

126.

126.

‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ;

Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me.

උන්වහන්සේ මට ලෝක නායක වූ සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ ගැන පවසා වදාළහ. එකල්හි ඒ ප්‍රඥාවන්ත වීර වූ (සැරියුත්) මහරහතන් වහන්සේ මට මතු අර්ථය මැනවින් වදාළහ.

127.

127.

‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ;

Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā.

ඒ තාදී ගුණයෙන් යුත් සැරියුත් මහතෙරුන් වහන්සේ දුකසේ දැකිය හැකි, උතුම් වූ, විරාගය පිළිබඳ වචන පවසා විවිධ වූ ප්‍රතිභාන ඥානයන්ගෙන් මා සතුටු කළහ.

128.

128.

‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi;

Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi.

මම උන්වහන්සේගේ පාමුල හිස තබා වැඳ, "මාව පැවිදි කරවනු මැනව"යි කීවෙමි. එවිට ඒ මහා ප්‍රඥාවන්තයන් වහන්සේ මාව බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත කැඳවාගෙන ගියහ.

129.

129.

‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike;

Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ පාමුල හිස තබා වැඳ උන්වහන්සේ සමීපයෙහි හිඳ ගත්තෙමි. කථිකයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළහ: "වංගීස, ඔබ යම් ශිල්පයක් දන්නෙහිද?"

130.

130.

‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ;

Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ;

"යම් ශිල්පයක් ද?" කියා විමසූ කල්හි, "ස්වාමීනී, මම දනිමි"යි කීවෙමි. වනයෙහි දමන ලද අවුරුදු දොළහක් පැරණි මළවුන්ගේ හිස්කබල් ගැන මම දනිමි.

Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya.

"ඔබගේ ඒ විශේෂ විද්‍යාවෙන් හැකිනම් (මොවුන් උපන් තැන්) පවසන්න"යි උන්වහන්සේ වදාළහ.

131.

131.

‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi;

Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ.

"එසේය" කියා මම පිළිගත් කල්හි උන්වහන්සේ මට හිස්කබල් තුනක් පෙන්වූහ. නිරයෙහි, මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි සහ දෙව්ලොව උපන් අය ගැන මම පවසා සිටියෙමි.

132.

132.

‘‘Tadā khīṇāsavasseva, sīsaṃ dassesi nāyako;

Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ.

එවිට ලෝකනාථයන් වහන්සේ රහතන් වහන්සේ නමකගේ හිස්කබලක් පෙන්වූහ. එකල්හි මම (එය හඳුනාගත නොහැකිව) උත්සාහය පරාජය වී, පැවිද්ද ඉල්ලා සිටියෙමි.

133.

133.

‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ;

Tato maṃ kabbavittosi, ujjhāyantiha bhikkhavo.

පැවිදි වූ මම තැන් තැන්වලදී සුගතයන් වහන්සේට ගාථා පවසමින් ප්‍රශංසා කළෙමි. ඒ නිසා "මේ මහණ කාව්‍යකරණයෙහි ඇලී සිටින්නෙකි"යි මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා දොස් කීහ.

134.

134.

‘‘Tato [Pg.154] vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako;

Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ.

එවිට විනයායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මා පිරික්සීම පිණිස මෙසේ වදාළහ: "මේ ගාථා කලින් සිතා බලා කළ ඒවාද? නැතහොත් එසැණින් ඔබට වැටහෙන ඒවාද?"

135.

135.

‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ;

Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ.

"වීරයන් වහන්ස, මම කාව්‍යයෙහි ඇලුනෙක් නොවෙමි. මේවා මට එසැණින් වැටහෙන්නා වූ ගාථා පදයන් ය." "එසේ නම් වංගීස, දැන් එසැණින් මට ප්‍රශංසා කරන්න"යි උන්වහන්සේ වදාළහ.

136.

136.

‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ;

Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ.

එවිට මම ඒ වීර වූ, සත්වන ඍෂීන් වහන්සේ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට එසැණින් ගාථා පවසා ප්‍රශංසා කළෙමි. එකල්හි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මා කෙරෙහි සතුටු වී මාව (ප්‍රතිභානවන්තයන් අතර) අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූහ.

137.

137.

‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ;

Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ.

මාගේ ප්‍රතිභාන ඥානය නිසා, සිල්වත් වූ සෙසු භික්ෂූන් වහන්සේලා කෙරෙහි මා තුළ මානයක් ඇති විය. පසුව එයින් සංවේගයට පත් වී මම රහත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

138.

138.

‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati;

Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.

"මහණෙනි, මේ වංගීස භික්ෂුව මෙන් ප්‍රතිභානවන්තයන් අතර අග්‍ර වූ වෙනත් කිසිවෙකු නැත. මහණෙනි, මෙය මෙසේ දරා ගන්න."

139.

139.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල පෙන්වීය. මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම මාගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමි.

140.

140.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

141.

141.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

142.

142.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වංගීස ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Vaṅgīsattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

හතරවන වංගීසත්ථේර අපදානය නිමයි.

5. Nandakattheraapadānaṃ

5. 5. නන්දකත්ථේර අපදානය

143.

143.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

සියලු ධර්මයන්හි ප්‍රඥා ඇස ඇති, ලෝකනායක වූ, පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

144.

144.

‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;

Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.

සියලු සත්ත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිසත්, යහපත පිණිසත්, දෙවියන් සහිත ලෝකයා කෙරෙහි පිළිපන්, කථිකයන් අතර උත්තම වූ, පුරුෂාජානෙය්‍ය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්‍රියා කළ සේක.

145.

145.

‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino;

Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto.

උන්වහන්සේ යසසින් අග්‍රප්‍රාප්ත වූ, ශ්‍රීමත් වූ, කීර්තිධර වූ, සියලු ලෝකයා විසින් පුදන ලදුව සියලු දිශාවන්හි ප්‍රකට වූ සේක.

146.

146.

‘‘Uttiṇṇavicikiccho [Pg.155] so, vītivattakathaṃkatho;

Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.

උන්වහන්සේ සැක දුරු කළ සේක, විමති ඉක්මවූ සේක, පිරිපුන් මනෝසංකල්ප ඇතිව උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

147.

147.

‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;

Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.

නරෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නූපන් මග උපදවා වදාළ සේක, ප්‍රකාශ නොකළ ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක, අවබෝධ නොකළ ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක.

148.

148.

‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho;

Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo.

මාර්ගය දන්නා වූ, මාර්ගය විනිවිද දුටු වූ, මාර්ගය පවසන්නා වූ, පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මාර්ගයෙහි දක්ෂ වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ සාරථීන් අතුරෙන් උත්තම වන සේක.

149.

149.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako;

Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

එකල්හි මහා කාරුණික වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දහම් දෙසූ සේක, කාම නමැති මඩෙහි ගිලී සිටි ප්‍රජාව ඉන් මුදාගත් සේක.

150.

150.

‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ;

Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni.

භික්ෂුණීන්ට අවවාද දෙන ශ්‍රාවකයන් අතුරෙන් ශ්‍රේෂ්ඨ යැයි සම්මත වූ ශ්‍රාවකයෙකු මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ වර්ණනා කොට එතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක.

151.

151.

‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ;

Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

එය ඇසූ මම ප්‍රමුදිත වී, තථාගතයන් වහන්සේට ඇරයුම් කර, සඟන පිරිවරා උන්වහන්සේට දන් පිරිනමා ඒ උතුම් තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

152.

152.

‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi;

‘Sukhī bhavassu dīghāvu, lacchase taṃ manorathaṃ.

එකල්හි ප්‍රමුදිත වූ මහාර්ෂි වූ නාථයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'දීර්ඝායුෂ ලබන්න, සුවපත් වන්න, ඔබ ඒ මනෝරථය ලබන්නෙහිය.'

153.

153.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.'

154.

154.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ඖරස වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, නමින් නන්දක නම් වූ ඒ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයා වන්නෙහිය.'

155.

155.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

ඒ සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

156.

156.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane.

දැන් මාගේ මේ අවසාන භවයෙහි, සමෘද්ධිමත් වූ ද, ධන ධාන්‍යයෙන් පිරුණු වූ ද, මහා ධනය ඇති සැවැත් නුවර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිටු කුලයක මම උපන්නෙමි.

157.

157.

‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;

Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

නගරයට වඩින සුගතයන් වහන්සේ දැක විස්මයට පත් සිතින් යුතුව, ජේතවනාරාමය පිළිගන්නා අවස්ථාවේදී මම ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි.

158.

158.

‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;

Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā.

නොබෝ කලකින්ම මම රහත් බවට පැමිණියෙමි. සියල්ල දක්නා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් හික්මවන ලද මම සංසාරයෙන් එතෙර වූයෙමි.

159.

159.

‘‘Bhikkhunīnaṃ [Pg.156] dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ;

Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā.

මම භික්ෂුණීන්ට ධර්ම කථා පැවැත්වූයෙමි, කරුණු විමසීම් කළෙමි. මා විසින් හික්මවන ලද ඒ සියලු භික්ෂුණීහු ආශ්‍රව රහිත බවට පත් වූහ.

160.

160.

‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito;

Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.

එකල්හි පන්සියයක් පමණ වූ ඒ භික්ෂුණීන් ගැන සතුටු වූ මහා හිතෛෂී බුදුරජාණන් වහන්සේ, භික්ෂුණීන්ට අවවාද දෙන පිරිස අතරින් මාව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

161.

161.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල ලබා දුන්නේය. මැනවින් මුදාහළ හීයක වේගය මෙන් මම මාගේ ක්ලේශයන් දවා හැරියෙමි.

162.

162.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

163.

163.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

164.

164.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් නන්දක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්...

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Nandakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන නන්දකත්ථේර අපදානය නිමයි.

6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ

6. 6. කාළුදායිත්ථේර අපදානය

165.

165.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

166.

166.

‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino;

Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine.

ශාස්තෘන් වහන්සේ නායකයන් අතර උතුම් වන සේක, ගුණ අගුණ දන්නා සේක, ජයග්‍රාහී වන සේක. කළගුණ දන්නා වූ ද, කළගුණ සලකන්නා වූ ද උන්වහන්සේ සත්ත්වයන් නිවන් නැමති තොටුපළෙහි යොදවන සේක.

167.

167.

‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo;

Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo.

දයාවට නිධාන වූ, අනන්ත ගුණ සමූහයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ සර්වඥතා ඥානයෙන් කිරා බලා උතුම් වූ ධර්මය දේශනා කරන සේක.

168.

168.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ;

Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ.

අනන්ත වූ කෙලෙස් සතුරන් දිනූ ඒ මහාවීරයන් වහන්සේ ඇතැම් විට සිවුසච්චයට සම්බන්ධ වූ මිහිරි දහම් දෙසන සේක.

169.

169.

‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;

Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.

මුල, මැද, අග යහපත් වූ ඒ උතුම් ධර්මය අසා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත සත්ත්වයන්ට ධර්මාවබෝධය විය.

170.

170.

‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā;

Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā.

එකල්හි පොළොව ගිගුම් දුන්නේය, වළාකුළු ද ගර්ජනා කළහ, දෙවි බඹුන් හා මිනිස් අසුරයෝ සාධුකාර දුන්හ.

171.

171.

‘‘‘Aho [Pg.157] kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā;

Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’.

ශාස්තෘන් වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම මහා කරුණාවන්ත වන සේක, සද්ධර්ම දේශනාව ඒකාන්තයෙන්ම මනහරය, ඒකාන්තයෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ සංසාර සාගරයේ ගිලී සිටින සත්ත්වයන් ඉන් ගොඩනගන සේක.

172.

172.

‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu;

Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino.

මෙසේ මිනිසුන්, දෙවියන් හා බ්‍රහ්මයන් ප්‍රීති ප්‍රමෝදයට පත් වූ කල්හි, බුදුරජාණන් වහන්සේ කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතරින් අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයා වර්ණනා කළ සේක.

173.

173.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ;

Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā.

එකල්හි මම හංසවතී නුවර අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි. මම ප්‍රසාදජනක වූ ද, දැකීමට ප්‍රිය වූ ද, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇත්තෙක් වීමි.

174.

174.

‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ, vanditvā taṃ tathāgataṃ;

Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino.

මම හංසාරාමයට පැමිණ ඒ තථාගතයන් වහන්සේට වැඳ, මිහිරි දහම් අසා, ඒ තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට,

175.

175.

‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ;

‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune.

සිරිපා මුල වැතිර මෙසේ කීවෙමි: 'මුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ විසින් කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතරින් යම් ශ්‍රාවකයෙකු අග්‍ර කොට වර්ණනා කරන ලද්දේ ද,

176.

176.

‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra, buddhaseṭṭhassa sāsane’;

Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ.

වීරයන් වහන්ස, උතුම් බුදු සසුනෙහි මම ද එබඳු ශ්‍රාවකයෙක් වෙම්වා'. එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මා අමෘතයෙන් නහවන්නාක් මෙන් මෙසේ වදාළ සේක.

177.

177.

‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ;

Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā.

උන්වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'පුත්‍රය, නැගිටින්න, ඔබේ ඒ මනෝරථය ඉටු වන්නේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා කළ පූජාව කෙසේ නම් නිෂ්ඵල වන්නේද?

178.

178.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

179.

179.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍ර වූ, උදායී නමින් ප්‍රකට ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.'

180.

180.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

එය අසා ප්‍රීතියට පත්ව, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෙත් සිතින් යුතුව ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

181.

181.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ කර්ම විපාකයෙන් ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන්ගෙන් ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

182.

182.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;

Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate.

දැන් මේ මාගේ අවසාන ආත්මභාවයෙහි, රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙහි, ශුද්ධෝදන රජතුමාගේ මහා අමාත්‍ය කුලයක මම උපන්නෙමි.

183.

183.

‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane;

Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho.

එකල්හි රමණීය වූ ලුම්බිණි වනයෙහි මුළු ලොවට වැඩ පිණිස ද, සුව පිණිස ද නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණෝ උපන්හ.

184.

184.

‘‘Tadaheva [Pg.158] ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito;

Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido.

මම ද එදිනම ඉපදී උන්වහන්සේ සමඟම හැදී වැඩුණෙමි. මම උන්වහන්සේගේ ප්‍රිය වූ, මනාප වූ යහළුවෙක් ද, දක්ෂ වූ නීති ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූවෙක් ද වීමි.

185.

185.

‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ;

Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako.

විසි නව වන වියේදී ගිහිගෙයින් නික්ම, සය වසක් ඉක්මවා, විනයායනය කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක.

186.

186.

‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave;

Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake.

සේනාව සහිත මාරයා පරදවා, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට, භව සාගරයෙන් එතෙර වී දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි බුදු බවට පත් වූ සේක.

187.

187.

‘‘Isivhayaṃ gamitvāna, vinetvā pañcavaggiye;

Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ.

ඉසිපතනයට වැඩම කොට පස්වග මහණුන් දමනය කොට, ඉන්පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තැන් තැන්වල වැඩම කරමින් සත්ත්වයන් දමනය කළ සේක.

188.

188.

‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ;

Upecca magadhe giriṃ, viharittha tadā jino.

දමනය විය යුතු අය දමනය කරමින්, දෙව් මිනිසුන් කෙරෙහි අනුකම්පා කරමින්, එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මගධ රට ගිරිව්‍රජ පර්වතයට වැඩම කොට වැඩසිටි සේක.

189.

189.

‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito;

Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ.

එකල්හි මම ශුද්ධෝදන රජු විසින් පිටත් කර හරිනු ලැබ, එහි ගොස් දසබලධාරී බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, පැවිදි වී රහත් බවට පත් වීමි.

190.

190.

‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ;

Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ.

ඉක්බිති මම මහා මුනිඳුන්ට ආරාධනා කොට කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කරවීමි. එයට පෙර මම එහි ගොස් මහා නෑ පිරිස ශාසනය කෙරෙහි ප්‍රසාදයට පත් කළෙමි.

191.

191.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ;

Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී, මහා පිරිස මැද මා 'කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර' යැයි පත් කළ සේක.

192.

192.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

193.

193.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

194.

194.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කාලුදායි තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Kāḷudāyittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවැනි කාළුදායි තේර අපදානය නිමයි.

7. Abhayattheraapadānaṃ

7. 7. අභය තේර අපදානය

195.

195.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

‘‘මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි බුදු ඇස ඇති පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

196.

196.

‘‘Saraṇagamane [Pg.159] kiñci, nivesesi tathāgato;

Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame.

‘‘ඒ තථාගතයන් වහන්සේ ඇතැම් කෙනෙකු තෙරුවන් සරණ යාමෙහි ද, ඇතැම් කෙනෙකු සීලයෙහි ද, ඇතැම් කෙනෙකු උතුම් වූ දස කුසල් කර්මපථයෙහි ද පිහිටුවූ සේක.

197.

197.

‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ;

Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati.

‘‘ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ ඇතැම් කෙනෙකුට උතුම් මහණකමෙහි ඵලයන් ලබා දුන් සේක. එසේම අෂ්ට සමාපත්ති ද තෙවිද්‍යාවන් ද ලබා දුන් සේක.

198.

198.

‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo;

Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā.

‘‘ඒ නරුත්තම වූ නාථයන් වහන්සේ ඇතැම් සත්ත්වයෙකු ෂඩභිඥාවන්හි යෙදවූ සේක. ඇතැමෙකුට සිවුපිළිසිඹියාවන් ලබා දුන් සේක.

199.

199.

‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ;

Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi.

‘‘ඒ නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අවබෝධ කළ හැකි සත්ත්වයන් දැක, අසංඛ්‍යයක් යොදුන් මඟ වුව ද ක්ෂණයකින් වැඩම කොට ඔවුන් දමනය කළ සේක.

200.

200.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo;

Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato.

‘‘එකල මම හංසවතී නුවර බ්‍රාහ්මණ කුලයෙහි උපන්නෙමි. සියලු වේදයන්හි කෙළවර දුටු, ව්‍යාකරණ ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූවෙකැයි සම්මතව සිටියෙමි.

201.

201.

‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado;

Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido.

‘‘නිරුක්ති ශාස්ත්‍රයෙහි දක්ෂ වූ ද, නිඝණ්ඩු ශාස්ත්‍රයෙහි විශාරද වූ ද මම පද බෙදීමෙහි දක්ෂ වූවෙමි. අලංකාර ශාස්ත්‍රය හා ඡන්දස් ශාස්ත්‍රයෙහි ද ප්‍රවීණයෙක් වීමි.

202.

202.

‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ;

Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ.

‘‘මම සක්මන් කරමින් සංචාරය කරන අතර හංසාරාමයට පැමිණ, මහජනයා විසින් පිරිවරන ලද, උතුම් වූ නිවන ලබා දෙන ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

203.

203.

‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ;

Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ.

‘‘කෙලෙස් රහිත වූ නිර්මල ධර්මය දේශනා කරමින් සිටි උන්වහන්සේ වෙත මම විරුද්ධවාදී අදහසින් යුතුව ගියෙමි. එසේ ගිය මම උන්වහන්සේගේ ඒ යහපත් වූ ද නිර්මල වූ ද ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි.

204.

204.

‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ;

Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ.

‘‘ඒ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ දේශනාවන්හි පරස්පර බවක්, පුනරුක්තියක්, අසත්‍යයක් හෝ නිෂ්ඵල දෙයක් මම නොදුටුවෙමි. එබැවින් මම පැවිදි වීමි.

205.

205.

‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado;

Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato.

‘‘නොබෝ කලකින්ම මම සියලු ශාස්ත්‍රයන්හි විශාරද වූවෙමි. බුද්ධ වචනයෙහි නිපුණ වූ මම ගුණවන්තයෙකු ලෙස සම්මත වූවෙමි.

206.

206.

‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā;

Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine.

‘‘එකල මම යහපත් අක්ෂර ව්‍යංජනයන්ගෙන් යුත් ගාථා හතරක් ගොතා, තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරමින් දිනපතා දේශනා කළෙමි.

207.

207.

‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ;

Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni.

‘‘ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන් වූ සේක. බිය සහිත වූ සංසාරයෙහි වසමින් සිටිය ද සත්ත්වයන් කෙරෙහි වූ කරුණාව නිසාම වහා පිරිනිවන් නොපෑ සේක. එබැවින් ඒ මුණිවරයාණෝ මහා කරුණාවන්ත වන සේක.

208.

208.

‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu;

Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo.

‘‘පෘථග්ජන කාලයෙහි පවා උන්වහන්සේ කෙලෙසුන්ට වසඟ නොවූ සේක. මනා සිහියෙන් හා දැනීමෙන් යුක්ත වූ හෙයින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අචින්ත්‍ය වන සේක.

209.

209.

‘‘Dubbalāni [Pg.160] kilesāni, yassāsayagatāni me;

Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ.

‘‘මගේ සිතේ හටගත් දුර්වල කෙලෙස්, උන්වහන්සේගේ ඥාන නමැති ගින්නෙන් දවාලන ලදී. ඒ අසිරිමත් වූ දැනුම කිසිදා ගෙවී නොයයි.

210.

210.

‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu;

Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako.

‘‘යම් උතුමෙක් මුළු ලෝකයටම ගුරු වූ සේක ද, ලෝකය ද උන්වහන්සේට ඒ අයුරින්ම ගරු කරයි. උන්වහන්සේ ලෝකයාගේ ආචාර්යවරයා වන සේක; ලෝකයා ද උන්වහන්සේව අනුගමනය කරති.

211.

211.

‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ;

Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto.

‘‘මෙසේ බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරමින් ජීවිතාන්තය දක්වා ධර්ම දේශනා කොට, එතැනින් චුතව මම දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

212.

212.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

‘‘කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

213.

213.

‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ;

Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ.

‘‘මම දිව්‍ය ලෝකයෙහි රන් තොරණක් බඳු වූ මහා දිව්‍ය රාජ්‍යයන් ලැබුවෙමි. බොහෝ වාරයක් සක්විති රජකම ද අනුභව කළෙමි.

214.

214.

‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

‘‘මම දිව්‍ය ආත්ම සහ මනුෂ්‍ය ආත්ම යන භව දෙකෙහිම උපදින්නෙමි. වෙනත් ගතියක් මම නොදනිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

215.

215.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

‘‘මම ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන උසස් කුල දෙකෙහිම උපදින්නෙමි. කිසිදා පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි.

216.

216.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo.

‘‘මගේ මෙම අවසාන භවයෙහි දැන් මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රාජගෘහ නුවර බිම්බිසාර රජතුමාගේ පුත්‍රයාව ‘අභය’ යන නමින් උපන්නෙමි.

217.

217.

‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito;

Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ.

‘‘පාපමිත්‍රයන්ට වසඟව, නිගණ්ඨනාතපුත්ත විසින් මුළා කරන ලදුව, ඔහු විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි.

218.

218.

‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ;

Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

‘‘එහිදී සියුම් ප්‍රශ්නයක් විමසා, ඊට ලැබුණු උතුම් පිළිතුර ශ්‍රවණය කොට පැවිදි වීමි. නොබෝ කලකින්ම මම රහත් භාවය ලැබුවෙමි.

219.

219.

‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā;

Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito.

‘‘ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළ හෙයින් මම නිතරම (අන් අයගේ) ප්‍රශංසාවට ලක් වන්නෙමි. සුවඳවත් සිරුරක් හා මුවක් ඇති මම සුවයෙන් පිරුණු තැනැත්තෙක් වීමි.

220.

220.

‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ;

Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā.

‘‘ඒ පුණ්‍ය කර්මයේ බලයෙන් මම තියුණු වූ ද, දීප්තිමත් වූ ද, සීඝ්‍ර වූ ද ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වීමි. එමෙන්ම මහා ප්‍රඥාවෙන් හා විසිතුරු පටිභානයෙන් ද යුක්ත වීමි.

221.

221.

‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ;

Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa.

‘‘පහන් වූ සිතින් යුතුව අසම වූ ස්වයම්භූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කොට, ඒ බලයෙන් මම කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලෙහි කිසිදු අපායකට නොගියෙමි.

222.

222.

‘‘Kilesā [Pg.161] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

223.

223.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

224.

224.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අභය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Abhayattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

අභය තෙරුන්ගේ අපදානය සත්වැනි පිරිච්ඡේදයයි.

8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ

8. ලෝමසකංගිය තෙරුන්ගේ අපදානය

225.

225.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ, කථිකයන් අතර උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

226.

226.

‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane;

Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane.

එකල්හි මම ද චන්දන ද ශාසනයෙහි පැවිදි වී, දිවි හිමියෙන් ශාසන ධර්මය සම්පූර්ණ කොට;

227.

227.

‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ;

Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca.

එයින් චුතව අපි දෙදෙනාම තුසිත භවනෙහි උපන්නෙමු. එහි දිව්‍යමය වූ නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම්වලින් (යුක්තව);

228.

228.

‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake;

Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ.

රූපය ආදී දස වැදෑරුම් අංගයන්ගෙන් සෙසු දෙවියන් අභිබවා, දිවි ඇති තෙක් වාසය කරමින් මහා සැප අනුභව කළෙමු.

229.

229.

‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha;

Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo.

ඉන්පසු චුතව ගොස් චන්දන තෙමේ තව්තිසා භවනයෙහි උපන්නේය. මම කපිලවස්තු පුරයෙහි ශාක්‍ය පුත්‍රයකු ලෙස උපන්නෙමි.

230.

230.

‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako;

Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ.

උදායී තෙරුන් වහන්සේ විසින් ආරාධනා කරන ලද ලෝකනාථ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ශාක්‍යයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් කපිලවස්තු පුරයට වැඩි සේක.

231.

231.

‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno;

Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā.

එකල්හි අධික මානයෙන් යුත්, බුදුගුණ නොදත්, ජාති මානයෙන් තද වූ ශාක්‍යයෝ අනාදරයෙන් යුතුව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර නොකළහ.

232.

232.

‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino;

Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī.

ඔවුන්ගේ අදහස දැන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අහසෙහි සක්මන් කළ සේක. වැසි වලාකුළක් මෙන් වැසි වැස්සවූ සේක. ගින්නක් මෙන් බැබළුණු සේක.

233.

233.

‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha;

Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako.

අසදෘශ රූපයක් දක්වා නැවත අතුරුදන් වූ සේක. එක් අයෙක්ව සිට බොහෝ දෙනෙක් වූ සේක, නැවත එක් අයෙක් වූ සේක.

234.

234.

‘‘Andhakāraṃ [Pg.162] pakāsañca, dassayitvā anekadhā;

Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni.

අඳුර සහ ආලෝකය නොයෙක් අයුරින් දක්වා, ප්‍රාතිහාර්යයන් පා මුනිවරයාණෝ නෑයන් දමනය කළ සේක.

235.

235.

‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha;

Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi.

එකෙණෙහිම සතර මහා දීපයෙහි වසින මහා වර්ෂාවක් වැස්සේය. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙස්සන්තර ජාතකය දේශනා කළ සේක.

236.

236.

‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ;

Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā.

එවිට ඒ සියලුම ක්ෂත්‍රියයෝ ජාති මානය දුරු කොට බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියහ. එකල්හි ශුද්ධෝදන රජු මෙසේ කීවේය:

237.

237.

‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu;

Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’.

‘මහා ප්‍රඥාවන්තයාණෙනි, සියල්ල දක්නා නුවණැත්තාණෙනි, මේ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වඳින තෙවැනි වතාවයි. ඔබ වහන්සේ උපන් කල මහ පොළොව කම්පා විය. දඹ රුක් සෙවණ ඔබ වහන්සේ අත් නොහළේය.’

238.

238.

‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso;

Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako.

එකල්හි ඒ බුද්ධානුභාවය දැක විස්මයට පත් සිත් ඇතිව, එහිදීම පැවිදි වී මවට උපස්ථාන කරමින් වාසය කළෙමි.

239.

239.

‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha;

Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ.

චන්දන දිව්‍ය පුත්‍රයා මා වෙත පැමිණ භද්දේකරත්ත සූත්‍රයෙහි සංක්ෂේප සහ විස්තර අර්ථයන් විමසුවේය.

240.

240.

‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ;

Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako.

ඔහු විසින් උනන්දු කරවන ලද මම, එකල්හි නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත එළඹ, භද්දේකරත්ත සූත්‍රය අසා, සංවේගයට පත්ව වනයට ඇලුම් කරන්නෙකු වීමි.

241.

241.

‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako;

Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ.

එකල්හි මම ‘වනයෙහි තනිව වසන්නෙමි’ යි මවගෙන් අවසර ඉල්ලීමි. මාගේ මෑණියෝ ‘ඔබ සුකුමාල යැයි’ පවසමින් එය වැළැක්වූහ.

242.

242.

‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ;

Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ.

මම කෑස තණ, කුස තණ, පොටකිල තණ, සැවැන්දරා සහ මුඤ්ජ තණ පපුවෙන් තල්ලු කරගෙන යමින් විවේකය වඩන්නෙමි.

243.

243.

‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ;

Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

එකල්හි වනයට පිවිසි මම, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සිහි කරමින්, භද්දේකරත්ත අවවාදය සිහි කොට අරිහත් භාවයට පැමිණියෙමි.

244.

244.

‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;

Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.

‘අතීතය පසුපස හඹා නොයා යුතුය, අනාගතය ප්‍රාර්ථනා නොකළ යුතුය. යම් අතීතයක් වේ ද එය ප්‍රහීණ වී ඇත. අනාගතය තවම පැමිණ නැත.’

245.

245.

‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;

Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.

‘යමෙක් වර්තමාන ධර්මයන් ඒ ඒ තැන (ඇති සැටියෙන්) විදර්ශනා කරයි ද, කම්පා නොවන, නොසැලෙන ඒ විදර්ශනාව පඬිවරයා විසින් වැඩිය යුතුය.’

246.

246.

‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;

Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.

‘කෙලෙස් තවන වීරිය අදම කළ යුතුය. හෙට මරණය සිදුවේ දැයි කවුරුන් දනිත් ද? මහා සේනාවක් ඇති ඒ මරු සමඟ අපගේ ගිවිසුමක් නැත.’

247.

247.

‘‘‘Evaṃvihāriṃ [Pg.163] ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;

Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’.

‘මෙසේ වීරියවත්ව, දිවා රෑ දෙක්හි අලස නොවී වාසය කරන්නා වූ ඒ පුද්ගලයා සැබවින්ම එක් යහපත් රැයක් ඇත්තෙකැයි ශාන්ත වූ මුනිවරයාණෝ වදාරති.’

248.

248.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

249.

249.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

250.

250.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ලෝමසකංගිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

ලෝමසකංගිය තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැන්නයි.

9. Vanavacchattheraapadānaṃ

9. වනවච්ඡ තෙරුන්ගේ අපදානය

251.

251.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

252.

252.

‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;

Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto.

එකල මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වී, දිවි හිමියෙන් බඹසර වැස, එයින් චුත වන්නෙම්;

253.

253.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ සුකෘත කර්මය නිසා ද, චේතනා ප්‍රණිධීන් නිසා ද, මම මිනිස් සිරුර අත්හැර තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

254.

254.

‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ;

Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā.

ඉන් චුත වූ මම වනයෙහි පරෙවියෙක් වීමි. එහි සැමවිටම ධ්‍යානයෙහි ඇලුණු, ගුණසම්පන්න භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වාසය කළහ.

255.

255.

‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano;

Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido.

එම භික්ෂූන් වහන්සේ මෛත්‍රී සහගත සිත් ඇති, කරුණාවන්ත, සැමවිටම ප්‍රසන්න මුහුණක් ඇති, උපේක්ෂා සහගත, මහා වීර්යවන්ත හා සතර අප්‍රමාණ ධර්මයන්හි දක්ෂ වූහ.

256.

256.

‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye;

Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake.

නීවරණ රහිත කල්පනා ඇති, සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති ඒ සුගත ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ කෙරෙහි මම නොබෝ කලකින්ම අතිශයින් ලෙංගතු වීමි.

257.

257.

‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame;

Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā.

එකල මම උන්වහන්සේගේ ආශ්‍රමයෙහි පාමුලට වී හුන් කල්හි, උන්වහන්සේ ඇතැම් විට මට ආහාර (අවශේෂ දේ) ලබා දුන්හ; ඇතැම් විට ධර්මය ද දේශනා කළහ.

258.

258.

‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ;

Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā.

එකල මම ඒ ජිනපුත්‍රයාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඉමහත් භක්තියකින් උපස්ථාන කොට, එයින් චුතව, බැහැර සිටින්නෙකු තම නිවසට පැමිණෙන්නාක් මෙන් ස්වර්ගයට ගියෙමි.

259.

259.

‘‘Saggā [Pg.164] cuto manussesu, nibbatto puññakammunā;

Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ.

දෙව්ලොවින් චුතව, පින්කම් හේතුවෙන් මිනිසුන් අතර ඉපිද, මම බොහෝ වාරයක් ගිහිගෙය හැරපියා පැවිදි වීමි.

260.

260.

‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ;

Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ.

මම ශ්‍රමණයෙක්, තාපසයෙක්, බ්‍රාහ්මණයෙක් මෙන්ම පරිබ්‍රාජකයෙක් ද වෙමින් සිය ගණන් වාරයක් වනයෙහිම වාසය කළෙමි.

261.

261.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;

Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ.

දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, රම්‍ය වූ කිඹුල්වත් පුරයෙහි, වච්ඡගොත්ත නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ බිරිඳගේ කුසෙහි මම පිළිසිඳ ගත්තෙමි.

262.

262.

‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me;

Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo.

මා මවුකුසෙහි සිටින කල්හි මගේ මෑණියන්ට දොළදුකක් ඇති විය. මාව බිහිවීමට ආසන්න වූ විට ඇය වනයෙහි වාසය කිරීමට තීරණය කළාය.

263.

263.

‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare;

Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ.

ඉක්බිති මෑණියෝ මාව රමණීය වනාන්තරයකදී බිහි කළාය. කුසින් බිහිවූ මාව ඔවුහු කසා වතකින් පිළිගත්තාහුය.

264.

264.

‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo;

Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo.

ඉන්පසු ශාක්‍ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණෝ උපන්හ. මම උන්වහන්සේගේ ප්‍රිය වූ, අතිශයින් විශ්වාසවන්ත වූ, ඉතා ගෞරවනීය වූ මිත්‍රයා වීමි.

265.

265.

‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ;

Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ.

සත්ත්වයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ උන්වහන්සේ මහත් වූ පිරිවර සම්පත අතහැර අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ කල්හි, මම ද පැවිදි වී හිමාලයට ගියෙමි.

266.

266.

‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ;

Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ.

වනයෙහි වසන්නා වූ, ගෞරවණීය වූ, ධුතාංග වර්ණනා කරන්නා වූ කස්සප තෙරුන් දැක, බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් බව අසා, නරදම්සැරි බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි.

267.

267.

‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ;

Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ.

උන්වහන්සේ සියලු අර්ථයන් මැනවින් ප්‍රකාශ කරමින් මට ධර්මය දේශනා කළ සේක. ඉන්පසු මම පැවිදි වී නැවත වනයටම පැමිණියෙමි.

268.

268.

‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ;

Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito.

එහි අප්‍රමාදීව වෙසෙමින් මම සය වැදෑරුම් අභිඥාවන් ලැබුවෙමි. කල්‍යාණ මිත්‍රයෙකුගේ අනුකම්පාව ලැබූ මම ඒකාන්තයෙන්ම මහත් ලාභයක් ලද්දෙක්මි. පුදුමයකි!

269.

269.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

270.

270.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

271.

271.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වනවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Vanavacchattherassāpadānaṃ navamaṃ.

වනවච්ඡත්ථේර අපදානය නවවැන්නයි.

10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ

10. චූළසුගන්ධත්ථේර අපදානය

272.

272.

‘‘Imamhi [Pg.165] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

‘‘මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, කථා කරන්නවුන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

273.

273.

‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo.

‘‘(ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූ සේක, තිස් දෙකක් උතුම් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක, බඹයක් පමණ වූ රැස් වළල්ලෙන් වට වූ සේක, රශ්මි ජාලාවන්ගෙන් ගැවසී ගත් සේක.

274.

274.

‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;

Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.

‘‘සඳ මෙන් සැනසීම ලබා දෙන්නා වූ ද, හිරු මෙන් ආලෝකය පතුරුවන්නා වූ ද, (වැසි) වලාකුළක් මෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවන්නා වූ ද, සාගරය මෙන් ගුණ සමූහයට නිධානයක් වූ සේක.

275.

275.

‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;

Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.

‘‘සීලයෙන් මහ පොළොව වැනි වූ ද, සමාධියෙන් හිමාලය වැනි වූ ද, ප්‍රඥාවෙන් අහස වැනි වූ ද, සුළඟ මෙන් කිසිවක නොඇලෙන සුලු වූ සේක.

276.

276.

‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule;

Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye.

‘‘එකල්හි මම බරණැස් නුවර, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, විවිධ රත්නයන් රැස්වූ, උසස් කුලයක උපන්නෙමි.

277.

277.

‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ;

Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ.

‘‘මහා පිරිවරක් පිරිවරා වැඩසිටි ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, අමෘතයක් බඳු වූ, මනෝඥ වූ ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි.

278.

278.

‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā;

Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito.

‘‘(ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) තරු පිරිවැරූ සඳ මෙන් තිස් දෙකක් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන් දරමින්, මල් පිපුණු සල් රජකු මෙන් අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණව බැබළුණු සේක.

279.

279.

‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo;

Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro.

‘‘රශ්මි ජාලාවන්ගෙන් වට වූ, බබළන රන් පර්වතයක් වැනි වූ ද, බඹයක් පමණ වූ රැස් වළල්ලෙන් යුතු, සියක් රැස් විහිදුවන හිරු වැනි වූ ද සේක.

280.

280.

‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo;

Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro.

‘‘ඒ රන්වන් මුහුණක් ඇති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මරකත පර්වතයක් වැනි වූ සේක. කරුණාවෙන් පිරුණු හදවතක් ඇති සේක. ගුණයෙන් සාගරයක් වැනි වූ සේක.

281.

281.

‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo;

Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni.

‘‘ලෝකයෙහි පතළ කීර්තියක් ඇති, පර්වත රාජයා වූ මහා මේරු පර්වතය වැනි වූ, පිරිවර සම්පත්තියෙන් පැතිර ගිය වීර්යවන්ත වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ අහස වැනි වූ සේක.

282.

282.

‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako;

Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo.

‘‘සෑම තන්හිම සුළඟ මෙන් නොඇලුණු සිත් ඇති නායකයන් වහන්සේ, මහ පොළොව මෙන් සියලු සත්වයන්ට පිහිට වූ උතුම් මුනිවරයාණන් වහන්සේය.

283.

283.

‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā;

Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi.

‘‘දියෙහි නොතැවරුණු පියුමක් මෙන් ලෝකයෙහි (කෙලෙස්වල) නොතැවරුණු සේක. මිථ්‍යා වාද නමැති පඳුරු දවන ගිනි කඳක් මෙන් බැබළුණු සේක.

284.

284.

‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako;

Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito.

‘‘සෑම තන්හිම කෙලෙස් නමැති විෂ නසන ඖෂධයක් වැනි වූ ද, ගුණ නමැති සුවඳින් සැරසුණු ගන්ධමාදන පර්වතය වැනි වූ ද සේක.

285.

285.

‘‘Guṇānaṃ [Pg.166] ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro;

Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako.

‘‘රත්නයන්ට ආකරයක් වූ සාගරය මෙන් ගුණයන්ට ආකරයක් වූ වීර්යවන්ත වූ සේක. වනාන්තර මැදින් ගලා යන ගංගාවක් (හෝ සාගරය) මෙන් කෙලෙස් මල පසාරු කර හරින සේක.

286.

286.

‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano;

Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro.

‘‘මාර සේනාව මර්දනය කරන්නා වූ, ජයග්‍රාහී මහා යෝධයකු වැනි වූ සේක. ඒ ධර්මරාජයාණන් වහන්සේ සක්විති රජකු මෙන් බොජ්ඣංග රත්නයන්ට අධිපති වූ සේක.

287.

287.

‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako;

Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako.

‘‘කෙලෙස් නමැති රෝගයන්ට ප්‍රතිකාර කරන මහා වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ සේක. හී තුඩක් ඉවත් කරන වෙදකු මෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නමැති ගෙඩිය පලා හරින ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ සේක.

288.

288.

‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato;

Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino.

‘‘එකල්හි ලෝකය ඒකාලෝක කරන, දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, මිනිසුන් අතර හිරු වැනි වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පිරිස් මැද ධර්මය දේශනා කළ සේක.

289.

289.

‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago;

Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha.

‘‘'දානය දීමෙන් මහා භෝග සම්පත් ලැබෙයි, ශීලයෙන් සුගතියට යයි, භාවනාවෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවෙයි' යනුවෙන් උන්වහන්සේ අනුශාසනා කළ සේක.

290.

290.

‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;

Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ.

‘‘මුල, මැද, අග යහපත් වූ, මහා ආස්වාදයක් ඇති, අමෘතයක් වැනි වූ ඒ උතුම් ධර්ම දේශනාව සියලු පිරිස ශ්‍රවණය කළහ.

291.

291.

‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane;

Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ.

‘‘ඉතා මිහිරි වූ ඒ ධර්මය අසා බුදු සසුනෙහි පැහැදී, බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගොස් දිවි හිමියෙන් වැඳුම් පිදුම් කළෙමි.

292.

292.

‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ;

Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ.

‘‘මම එකල්හි මසකට අට දිනක් මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ගන්ධකුටියෙහි බිම සිව්වැදෑරුම් සුවඳින් ආලේප කළෙමි.

293.

293.

‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ;

Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ.

‘‘සිරුරේ අමිහිරි ගන්ධය දුරු වී සුවඳවත් බව ලැබීම සඳහා මා කළ ප්‍රාර්ථනාව දැක, එසමයෙහි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මට සුවඳවත් සිරුරක් ලැබෙන බවට විවරණ දුන් සේක.

294.

294.

‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ;

Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ.

‘‘‘යමෙක් ගන්ධකුටියෙහි බිම සුවඳින් එක්වරක් හෝ ආලේප කරයිද, ඒ කර්ම විපාකයෙන් උපන් උපන් සෑම තැනකදීම,

295.

295.

‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro;

Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’.

‘‘‘මේ තැනැත්තා සෑම ආත්මයකදීම සුවඳවත් සිරුරක් ඇත්තෙකු වන්නේය. ගුණ සුවඳින් යුක්තව, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.’

296.

296.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

‘‘ඒ යහපත් කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මම මිනිස් සිරුර හැර දමා තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

297.

297.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;

Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā.

‘‘දැන් මාගේ අවසාන ආත්මභවයෙහි මම බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන්නෙමි. මා මවුකුස පිළිසිඳගෙන සිටින විට මාගේ මෑණියන්ගේ ශරීරය සුවඳවත් විය.

298.

298.

‘‘Yadā [Pg.167] ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ;

Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha.

‘‘මා මවුකුසින් බිහිවන විට සැවැත් නුවර මුළුමනින්ම සියලු සුවඳින් පිරී ගියාක් මෙන් සුවඳවත් විය.

299.

299.

‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ;

Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade.

‘‘එකෙණෙහිම සුවඳවත් මල් වැසි වැසුණේය. මනරම් වූ දිව්‍ය සුවඳ හා මහඟු සුවඳ දුම් ද හාත්පස පැතිර ගියේය.

300.

300.

‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ;

Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare.

මා යම් නිවසක උපන්නෙම් ද, දෙවිවරු ඒ නිවස සියලු සුගන්ධයන්ගෙන් ද, සුවඳ දුම්වලින් හා සුවඳ මල්වලින් ද සුගන්ධවත් කළහ.

301.

301.

‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito;

Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi.

මම යම් කලෙක යොවුන් වූ, රූමත් වූ, ප්‍රථම වයසෙහි සිටියෙම් ද, එකල්හි පුරුෂයන් දමනය කරන ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිවර සහිත සේල බමුණා දමනය කොට -

302.

302.

‘‘Tehi sabbehi parivuto, sāvatthipuramāgato;

Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ.

ඒ සියලු රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන සැවැත් නුවරට වැඩි සේක. එකල්හි ඒ බුද්ධානුභාවය දැක මම පැවිදි වීමි.

303.

303.

‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ;

Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

සීලය, සමාධිය, ප්‍රඥාව සහ අනුත්තර වූ විමුක්තිය යන මේ සතර ධර්මයන් වඩා මම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමට (රහත් බවට) පත්වුණෙමි.

304.

304.

‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ;

Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu.

මම යම් කලෙක පැවිදි වූයෙම් ද, යම් කලෙක රහත් වූයෙම් ද, මම යම් කලෙක පිරිනිවන් පාන්නෙම් ද, එකල්හි සුගන්ධ වර්ෂාවක් ඇති විය.

305.

305.

‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ;

Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ.

මාගේ ශරීර ගන්ධය සැමවිටම ඉතා වටිනා සඳුන්, සපු හා නිල් මහනෙල් මල්වල සුවඳ අභිබවා පවතියි. එමෙන්ම අනෙකුත් සියලු සුවඳ වර්ග ද යටපත් කරමින් ඒ ඒ භවයන්හි මාගෙන් සුවඳ විහිදෙයි.

306.

306.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

307.

307.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

308.

308.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. ආයුෂ්මත් චූළසුගන්ධ තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Cūḷasugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

චූළසුගන්ධ තෙරණුවන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි.

Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo.

පනස් පස්වන භද්දිය වර්ගය නිමවිය.

Tassuddānaṃ [Pg.168] –

එහි උද්දානය -

Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī;

Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo.

භද්දිය තෙරණුවෝ ද, රේවත තෙරණුවෝ ද, මහා ලාභී සීවලී තෙරණුවෝ ද, වංගීස, නන්දක සහ කාලුදායී තෙරණුවෝ ද, එසේම අභය තෙරණුවෝ ද,

Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo;

Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari.

ලෝමස, වනවච්ඡ සහ දසවැන්නා වූ සුගන්ධ තෙරණුවෝ ද වෙති. එහි ගාථා තුන්සිය දහසයක් වෙති.

Atha vagguddānaṃ –

ඉක්බිති වර්ගයන්ගේ උද්දානය -

Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako;

Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā.

කණිකාර නම් වර්ගය ද, ඵලද වර්ගය, තිණදායක වර්ගය, කච්චාන වර්ගය සහ භද්දිය වර්ගය ද යන මෙහි ගණන් කරන ලද ගාථාවෝ මෙසේ වෙති:

Navagāthāsatānīha, caturāsītiyeva ca;

Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā.

මෙහි ගාථා නවසිය අසූ හතරක් ද, අපදානයෝ පන්සිය පණහක් ද ප්‍රකාශ කරන ලදහ.

Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā;

Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari.

උද්දාන ගාථාවන් ද සමඟින් මෙහි ගාථා හයදහස් දෙසිය දහඅටක් (6218) වෙති.

56. Yasavaggo

56. යස වර්ගය

1. Yasattheraapadānaṃ

1. යස තෙරණුවන්ගේ අපදානය

‘‘Mahāsamuddaṃ [Pg.169] oggayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ;

Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā.

මහා සමුද්‍රයට බැස, මාගේ භවනය මැනවින් නිර්මාණය කරන ලදී. චක්‍රවාක පක්ෂීන්ගේ නාදයෙන් යුත් මැනවින් නිර්මිත පොකුණක් ද විය.

‘‘Mandārakehi sañchannā, padumuppalakehi ca;

Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā.

මදාරා මල්වලින් ද, පියුම් හා නිල් මහනෙල්වලින් ද ගැවසී ගත්, සිත්කළු වූ මැනවින් පිහිටි තොටුපළවල් ඇති ගංගාවක් එහි ගලා බසියි.

‘‘Macchakacchapasañchannā, nānādijasamotthaṭā ;

Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi.

මත්ස්‍යයන්ගෙන් හා ඉබ්බන්ගෙන් ගැවසී ගත්, විවිධ පක්ෂීන්ගෙන් පිරී ගිය, මොණරුන් හා කොක්කුන් නාද කරන, මිහිරි හඬැති කොවුලන් ආදීන්ගෙන් යුක්ත විය.

‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;

Tittirā sāḷikā cettha, pāvakā jīvaṃjīvakā.

පරෙවියන් ද, රවිහංසයන් ද, චක්‍රවාකයන් ද ඒ ගඟෙහි හැසිරෙති. වටු පක්ෂීන්, සැළලිහිණියන්, පාවක පක්ෂීන් හා ජීවංජීවක පක්ෂීන් ද එහි වෙති.

‘‘Haṃsākoñcābhinaditā, kosiyā piṅgalā bahū;

Sattaratanasampannā, maṇimuttapavāḷikā.

හංසයන් හා කොක්කුන් නාද කරන, බොහෝ බකමූණන් හා පින්ගල පක්ෂීන්ගෙන් යුත්, සත් රුවනින් හා මැණික්, මුතු, පබළුවලින් සමන්විත විය.

‘‘Sabbe soṇṇamayā rukkhā, nānākhandhasameritā;

Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ.

සියලු ගස් රන්මයෙන් යුක්ත විය, විවිධ කඳන්වලින් යුතුව සෙලවෙයි. ඒවා රෑ දවල් හැමකල්හිම භවනය ඒකාලෝක කරයි.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare;

Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā.

හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සවස හා උදෑසන වැයෙති. දහසය දහසක් ස්ත්‍රීහු සැමවිටම මා පිරිවරා සිටිති.

‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;

Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ.

භවනයෙන් නික්ම ගොස්, ප්‍රසන්න වූ සතුටු වූ සිතින් යුතුව, මහා යසස් ඇති ලෝකනායක සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි.

‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ;

Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට, සංඝයා වහන්සේ සමඟ උන්වහන්සේට ආරාධනා කළෙමි. ධීර වූ ලෝකනායක සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගත් සේක.

10.

10.

‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ.

මහා මුණිවරයන් වහන්සේ මට ධර්ම කථාවක් පවත්වා මා පිටත් කර හැරිය සේක. මම සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට මාගේ භවනයට පැමිණියෙමි.

11.

11.

‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatuṃ tadā;

‘Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati’.

මම මාගේ පිරිවර ජනයා ඇමතුවෙමි. එවිට සියල්ලෝම රැස් වූහ. ‘පෙරවරු කාලයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ මාලිගාවට වඩිනා සේක’ (යැයි මම පැවසුවෙමි).

12.

12.

‘‘‘Lābhā [Pg.170] amhaṃ suladdhā no, ye vasāma tavantike;

Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjayissāma satthuno’.

‘ඔබ වහන්සේ සමීපයෙහි වසන අපට එය මහත් ලාභයකි, එය අපට මනාව ලැබුණකි. අපි ද බුද්ධශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කරන්නෙමු’ (යි ඔවුහු පැවසූහ).

13.

13.

‘‘Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ;

Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako.

ආහාර පාන පිළියෙළ කොට මම (දන් වැළඳීමට) කාලය දැනුම් දුන්නෙමි. ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සෘද්ධිලාභී රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් සමඟ වැඩම කළ සේක.

14.

14.

‘‘Pañcaṅgikehi turiyehi, paccuggamamakāsahaṃ;

Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo.

මම පංචාංගික තූර්ය වාදනයෙන් යුතුව පෙරගමන් කළෙමි. පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්පූර්ණයෙන්ම රනින් නිම කළ ආසනයක වැඩහුන් සේක.

15.

15.

‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā;

Bījanīyo pavāyanti, bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ.

එකල උඩින් සම්පූර්ණයෙන්ම රනින් කළ වියනක් විය. අනුත්තර වූ භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට වටාපත්වලින් පවන් සැලූහ.

16.

16.

‘‘Pahūtenannapānena, bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ;

Paccekadussayugale, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.

බොහෝ වූ ආහාර පානයෙන් මම භික්ෂු සංඝයා වහන්සේව සතුටු කළෙමි. මම භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට එක් අයෙකුට සිවුරු යුගල බැගින් පූජා කළෙමි.

17.

17.

‘‘Yaṃ vadeti sumedho so, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ ඒ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් වචනයක් වදාළ සේක් ද, උන්වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක:

18.

18.

‘‘‘Yo maṃ annena pānena, sabbe ime ca tappayi;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘යමෙක් මාව ද මේ සියලු භික්ෂු සංඝයා ද ආහාර පානයෙන් සතුටු කළේ ද, මම ඔහු ගැන ප්‍රකාශ කරන්නෙමි. මා පවසන දේ අසන්න:

19.

19.

‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;

Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ, cakkavattī bhavissati.

මොහු කල්ප එක්දහස් අටසියයක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව රමණය කරන්නේය. මොහු දහස් වාරයක් සක්විති රජ වන්නේය.

20.

20.

‘‘‘Upagacchati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;

Sabbasoṇṇamayaṃ tassa, chadanaṃ dhārayissati.

ඔහු දේවත්වය හෝ මනුෂ්‍යත්වය යන යම් උප්පත්තියක් ලබන්නේ ද, ඔහුට සැමවිටම රනින් නිම කළ වියනක් දරා සිටිනු ඇත.

21.

21.

‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නමින් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වන්නාහ.

22.

22.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඕරස පුත්‍රයෙකු වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.

23.

23.

‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati’;

Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha.

භික්ෂු සංඝයා මැද හිඳ සිංහ නාද පතුරුවන්නේය.’ (ඔහුගේ ආදාහන අවස්ථාවේදී) චිතකයෙහි කුඩයක් දරන්නාහ, ඔහු කුඩය යටදී දැවෙන්නේය.

24.

24.

‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā;

Maṇḍape rukkhamūle vā, santāso me na vijjati.

මම ශ්‍රමණ ඵලයට පැමිණියෙමි. මා විසින් කෙලෙස් දවා හරින ලදී. මණ්ඩපයක හෝ රුක්මුලක හෝ මට බියක් නොමැත.

25.

25.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ.

මම මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සියලු දානයෙහි ඵලයයි.

26.

26.

‘‘Kilesā [Pg.171] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වසමි.

27.

27.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලැබුවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි.

28.

28.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

ආයුෂ්මත් යස තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමුවැනි යසත්ථේර අපදානය නිමයි.

2. Nadīkassapattheraapadānaṃ

2. 2. නදීකස්සපත්ථේර අපදානය

29.

29.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Piṇḍacāraṃ carantassa, vārato uttamaṃ yasaṃ;

Aggaphalaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

ලෝකජේෂ්ඨ වූ තාදී ගුණැති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිඬු පිණිස වඩිනා කල්හි, මම උතුම් වූ අග්‍ර ඵලයක් (පලතුරු) ගෙන උන්වහන්සේට වාරය අනුව පූජා කළෙමි.

30.

30.

‘‘Tena kammena devindo, lokajeṭṭho narāsabho;

Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

ඒ කර්මය හේතුවෙන් සක්දෙවිඳු මෙන් (දේව රාජ්‍යයෙහි) ද, මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස ද, ජය පරාජය අත්හැර නොසැලෙන ස්ථානයට (නිවනට) පැමිණියෙමි.

31.

31.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.

මම මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් (අග්‍ර) ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අග්‍ර දානයෙහි ඵලයයි.

32.

32.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි.

33.

33.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් නදීකස්සප තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Nadīkassapattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවැනි නදීකස්සපත්ථේර අපදානය නිමයි.

3. Gayākassapattheraapadānaṃ

3. ගයාකස්සප ස්ථවිර අපදානය

35.

35.

‘‘Ajinacammavatthohaṃ [Pg.172], khāribhāradharo tadā;

Khārikaṃ hārayitvāna, kolaṃ ahāsi assamaṃ.

එකල්හි මම අඳුන් දිවි සමක් හැඳ, කදක් දරාගෙන, ඒ කදින් (තවුස් පිරිකර) ගෙන එමින්, අසපුවට මහසී (බොකු පොතු) රැගෙන ආවෙමි.

36.

36.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, eko adutiyo jino;

Mamassamaṃ upāgacchi, jotento sabbakālikaṃ.

එම අවස්ථාවෙහි, එකල ලෝකය බබුළුවමින් සිටි, අසහාය වූ ජයග්‍රාහී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ අසපුවට වැඩිසේක.

37.

37.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, abhivādetvāna subbataṃ;

Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.

මම මාගේ සිත පැහැදවාගෙන, සිල්වත් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ, දෑතින්ම ඔසවා ඒ මහසී ඵලය බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි.

38.

38.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක්වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි මහසී ඵලය පිදීමේ ආනිශංසයයි.

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධනයෝ නසන ලදහ. මම ඇතුන් රජෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූවෙකු වී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. උතුම් වූ ත්‍රිවිද්‍යාවෝ ලබන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් ගයාකස්සප ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවන ගයාකස්සප ස්ථවිර අපදානය නිමයි.

4. Kimilattheraapadānaṃ

4. කිමිල ස්ථවිර අපදානය

42.

42.

‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati;

Gahetvā salalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.

බ්‍රාහ්මණ වූ, වසන ලද මඟ බඹසර ඇති කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම සලල (දේවදාර) මල් රැගෙන මණ්ඩපයක් කරවූයෙමි.

43.

43.

‘‘Tāvatiṃsaṃ gato santo, labhimha byamhamuttamaṃ;

Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

තව්තිසා වැසියෙකු බවට පත් වූ මම උතුම් විමනක් ලැබුවෙමි. මම අන් දෙවියන් අභිබවා බබළමි. මෙය පින්කම්හි ආනිශංසයයි.

44.

44.

‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ;

Channo salalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

දවල් කාලයෙහි හෝ රාත්‍රී කාලයෙහි හෝ මා සක්මන් කරන කල්හි හෝ සිටගෙන සිටින කල්හි හෝ සලල (දේවදාර) මල් මත්තෙන් වැටී මා වසා සිටියි. මෙය පින්කම්හි ආනිශංසයයි.

45.

45.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මේ මහා භද්‍ර කල්පයෙහිම මම යම් බුදු පූජාවක් කෙළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිශංසයයි.

46.

46.

‘‘Kilesā [Pg.173] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

47.

47.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

48.

48.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimilo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් කිමිල ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Kimilattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

සතරවන කිමිල ස්ථවිර අපදානය නිමයි.

5. Vajjīputtattheraapadānaṃ

5. වජ්ජීපුත්ත ස්ථවිර අපදානය

49.

49.

‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

දහසක් රැස් විහිදුවන, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් (සමාපත්තියෙන්) නැගී සිට පිණ්ඩපාතය සඳහා වැඩම කළ සේක.

50.

50.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

පලතුරක් අතැතිව සිටි මම, නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹුනෙමි. පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටු සිතින් මම නටුව සහිත ඵලය පිදුවෙමි.

51.

51.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිශංසයයි.

52.

52.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjīputto thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් වජ්ජීපුත්ත ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළ සේක.

Vajjīputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වැනි වජ්ජීපුත්තත්ථේර අපදානය නිම විය.

6. Uttarattheraapadānaṃ

6. 6. උත්තරත්ථේර අපදානය

55.

55.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Vivekakāmo bhagavā, himavantamupāgami.

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි, සුමේධ නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විවේකය කැමති වූ සේක් හිමවන්තයට වැඩම කළ සේක.

56.

56.

‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;

Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.

උතුම් කරුණාවෙන් යුත් ඒ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ හිමවන්තයට පිවිස, පුරුෂෝත්තම වූ සේක් පර්යංකයකින් වැඩ සිටි සේක.

57.

57.

‘‘Vijjadharo [Pg.174] tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;

Tisūlaṃ sugataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.

එකල මම අහසෙහි සැරිසරන විද්‍යාධරයෙක් වීමි. මම මනාකොට තනන ලද තෙශූලයක් ගෙන අහසින් ගමන් කෙළෙමි.

58.

58.

‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;

Vanaṃ obhāsate buddho, sālarājāva phullito.

පර්වත මුදුනක ගින්නක් මෙන්ද, පසළොස්වක දින සඳ මෙන්ද, මල් පිපුණු සල් රජෙකු මෙන්ද බුදුරජාණන් වහන්සේ වනය බබළවන සේක.

59.

59.

‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare ;

Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ.

වනයෙන් විහිදී එන, බටගින්නක වර්ණය බඳු වූ බුදුරැස් දැක මම සිත පහදවා ගතිමි.

60.

60.

‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;

Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

සොයන්නා වූ මම දිව්‍යමය සුවඳැති කණිකාර (කිණිහිරි) මල් දුටුවෙමි. මල් තුනක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කෙළෙමි.

61.

61.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;

Uddhaṃ vaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් මාගේ ඒ මල් තුන එකල උඩට නැටුත් යටට පත්‍රත් ඇතිව ශාස්තෘන් වහන්සේට සෙවණ සැලසූහ.

62.

62.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රණිධීන් නිසාත් මානුෂික දේහය අතහැර මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි.

63.

63.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහි මගේ මැනවින් කරවන ලද 'කණිකාරී' නම් වූ විමනක් විය. එය උසින් සැට යොදුනකි, පළලින් තිස් යොදුනකි.

64.

64.

‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ;

Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.

ගර්භ (කාමර) දහසක් හා කූටාගාර සියයක් සහිත, බොහෝ ධජ ඇති රන්මය වූ ඒ විමනෙහි ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ප්‍රාසාද (මාලිගා කොටස්) පහළ විය.

65.

65.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅkamayāpi ca;

Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā.

එහි රන්මය වූ ද, මැණික්මය වූ ද, පද්මරාගමය වූ ද, පළිඟුමය වූ ද පර්යංකයන් මා කැමති පරිදි පහළ විය.

66.

66.

‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikā vikatīyutaṃ;

Uddhalomiñca ekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ.

මහඟු වූ යහන්, පුළුන් මෙට්ට හා විචිත්‍ර ඇතිරිලි සහිත වූ ද, දෙපස ලොම් සහිත හා එක් පසක ලොම් සහිත ඇතිරිලි සහිත වූ ද, මනා හිස තබන කොට්ට සහිත වූ ද විය.

67.

67.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;

Yathā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.

විමනෙන් නික්ම දේව චාරිකාවෙහි හැසිරෙන කල්හි, දේව සමූහයා පිරිවරා මා කැමති පරිදි ගමන් කිරීමේ හැකියාව තිබිණි.

68.

68.

‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;

Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.

මම මලක් යට සිටිමි. මාගේ මත්තෙහි යොදුන් සියයක් මානයෙහි හාත්පසින් කණිකාර මල්වලින් වියනක් සේ සෙවණ වී ඇත.

69.

69.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni[Pg.175], sāyapātaṃ upaṭṭhahuṃ;

Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.

සැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සවස් උදෑසන මට උපස්ථාන කරති. රෑ දාවල් නොමැලිව ඔවුහු නිරතුරුව මා පිරිවරති.

70.

70.

‘‘Tattha naccehi gītehi, tālehi vāditehi ca;

Ramāmi khiḍḍā ratiyā, modāmi kāmakāmahaṃ.

එහි නැටුම් ගැයුම් වැයුම් හා තාලම්බක වාදනයන්ගෙන් ද ක්‍රීඩා රතියෙන් ද මම මා කැමති පරිදි සතුටු වෙමි.

71.

71.

‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;

Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.

එකල මම තව්තිසාවෙහි වැළඳීමෙන් හා පානය කිරීමෙන් සතුටු වෙමි. දිව්‍ය අප්සරාවන් සමඟ ඒ උතුම් විමනෙහි සතුටු වෙමි.

72.

72.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

පන්සිය වාරයක් දේවේන්ද්‍ර බව කෙළෙමි. තුන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි.

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයෝ ගණනින් අසංඛ්‍ය වෙති.

73.

73.

‘‘Bhave bhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

භවයෙන් භවයට සංසාරයෙහි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නැත. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

74.

74.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම දේව හෝ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහිම සැරිසරමි. වෙනත් ගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

75.

75.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි උපදිමි. පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

76.

76.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

ඇත් වාහන, අස් වාහන, සිවිිකා හා දෝලා යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

77.

77.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

දාසි දාස සමූහයා ද, මනාකොට සැරසුණු ස්ත්‍රීන් ද යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

78.

78.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

පට පිළි, රන්වන් වූ රෙදි, කොමු රෙදි හා කපු රෙදි යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

79.

79.

‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

අලුත් වස්ත්‍ර ද, අලුත් පලතුරු ද, අග්‍ර රසයෙන් යුත් අලුත් භෝජන ද යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

80.

80.

‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මේ කැවිලි කන්න, මේ භෝජන අනුභව කරන්න, මේ යහනේ සැතපෙන්න යනාදී මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

81.

81.

‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso accuggato mama;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;

Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම හැම තැනකම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි. මාගේ කීර්තිය ඉතා ඉහළට පැතිරී යයි. මම සැමදා මහා පිරිවරක් ඇත්තෙක් වෙමි. සැමදා බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් වෙමි. නෑයන් අතර උතුම් වූවෙක් වෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

82.

82.

‘‘Sītaṃ [Pg.176] uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

මට සීතල හෝ උණුසුම දැනෙන්නේ නැත. දැවිල්ලක් නැත. එමෙන්ම මාගේ හදවතෙහි මානසික දුකක් ද නැත.

83.

83.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇතිව භවයෙන් භවයට සැරිසරමි. ශරීර පැහැය වෙනස් වීමක් මම නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

84.

84.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsālesu aḍḍhake.

මම දෙව්ලොවින් චුතව, පිරිසිදු කුසල මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන්, සැවැත් නුවර මහාසාල කුලයක ධනවත් පවුලක උපන්නෙමි.

85.

85.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

මම පංච කාම ගුණයන් හැර දමා, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූවෙමි. මම උපතින් වසර හතක් වූ කල අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

86.

86.

‘‘Upasampadāyī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;

Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණය දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. මම වයසින් බාල වුවත් පිදිය යුත්තෙක් වෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

87.

87.

‘‘Dibbacakkhuvisuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය. මම සමාධියෙහි දක්ෂයෙක් වෙමි. අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

88.

88.

‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;

Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම සිවු පිළිසිඹියාවන්ට පැමිණියෙමි. සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙක් වෙමි. ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

89.

89.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් බුදු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.

90.

90.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

91.

91.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

92.

92.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උත්තර තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Uttarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන උත්තර තේරපදානය නිමාවිය.

7. Aparauttarattheraapadānaṃ

7. හත්වන අපරඋත්තර තේරපදානය

93.

93.

‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;

Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.

ලෝකනායක වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මාගේ නෑයන් රැස් කරවා ධාතු පූජාවක් කළෙමි.

94.

94.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි යම් ධාතු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ධාතු පූජාවෙහි අනුසස් ය.

95.

95.

‘‘Kilesā [Pg.177] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

96.

96.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

97.

97.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā aparauttaratthero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් අපරඋත්තර තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

සත්වන අපරඋත්තර තේරපදානය නිමාවිය.

8. Bhaddajittheraapadānaṃ

8. අටවන භද්දජි තේරපදානය

98.

98.

‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;

Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.

විවිධ ඇතුන් ගැවසෙන යම් පොකුණකට බැස, එකල මම ආහාර පිණිස එහි නෙළුම් දඬු නෙළුවෙමි.

99.

99.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;

Rattambaradharo buddho, gacchate anilañjase.

එසමයෙහි පදුමුත්තර නම් වූ රත් පැහැ සිවුරු දරන බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මඟින් වැඩම කළ සේක.

100.

100.

‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddaṃ assosahaṃ tadā;

Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

පංශුකූල සිවුරු ගසන ශබ්දය එකල මට ඇසුණි. මම ඉහළ බැලූ කල ලෝකනායකයන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

101.

101.

‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;

Madhuṃ bhisehi sahitaṃ, khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ.

මම එහිම සිටිමින් ලෝකනායකයන් වහන්සේට ඇරයුම් කළෙමි. නෙළුම් දඬු සමඟ මී පැණි ද, නෙළුම් අල සමඟ කිරි සහ ගිතෙල් ද (පිළිගන්නා ලෙස ඇයැද සිටියෙමි).

102.

102.

‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;

Tato kāruṇiko satthā, orohitvā mahāyaso.

පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ පූජාව පිළිගන්නා සේක්වා. එවිට මහා කීර්තිමත් වූ කාරුණික ශාස්තෘන් වහන්සේ පහළට වැඩම කළ සේක.

103.

103.

‘‘Paṭiggaṇhi mama bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;

Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.

“පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ භික්ෂාව (නෙළුම් අල දානය) පිළිගත් සේක. පිළිගෙන සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක.

104.

104.

‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;

Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.

‘මහා පින්වත, ඔබ සුවපත් වේවා! ඔබේ ගමන (පරලොව ගතිය) සාර්ථක වේවා! මේ නෙළුම් අල දානයෙන් අප්‍රමාණ වූ සැපතක් ලබන්න!’

105.

105.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Bhikkhamādāya sambuddho, ākāsenāgamā jino.

පදුමුත්තර නම් වූ, දිනූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, ඒ භික්ෂාව ගෙන අහසින් වැඩි සේක.

106.

106.

‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, agacchiṃ mama assamaṃ;

Bhisaṃ rukkhe laggetvāna, mama dānaṃ anussariṃ.

ඉන්පසු මම ඒ නෙළුම් අල ගෙන මාගේ අසපුවට ගියෙමි. නෙළුම් අල ගසක එල්ලා තබා මාගේ ඒ දානය ගැන නැවත නැවතත් සිහි කළෙමි.

107.

107.

‘‘Mahāvāto [Pg.178] uṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;

Ākāso abhinādittha, asanī ca phalī tadā.

එකල්හි මහා සුළඟක් හටගෙන මුළු වනයම සොලවා දැමීය. අහස ගිගුම් දුන් අතර එකල්හි අකුණු ද ගැසුවේය.

108.

108.

‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā;

Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.

එවිට මාගේ හිස මතට අකුණක් පතිත විය. මම එහි වාඩි වී සිටියදීම කළුරිය කළෙමි.

109.

109.

‘‘Puññakammena saññutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.

ඒ පින්කමින් යුක්තව මම තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. මාගේ දේහය එහි වැටී තිබුණු අතර මම දෙව්ලොව සැප වින්දෙමි.

110.

110.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

මැනවින් අලංකාර වූ අසූ හයදහසක් දිව්‍ය අප්සරාවෝ සවසත් උදයෙත් මට උපස්ථාන කරති. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි.

111.

111.

‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ tadā;

Bhogā me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

මිනිස් ලොවට පැමිණි පසු ද මම සැපවත් වූයෙමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නොවීය. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි.

112.

112.

‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ, තාදි ගුණයෙන් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලැබූ මම සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළෙමි. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.

113.

113.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් නෙළුම් අල දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි.

114.

114.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

115.

115.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

116.

116.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් භද්දජි තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි භද්දජි තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

9. Sivakattheraapadānaṃ

9. නවවැනි සිවක තෙරුන්ගේ අපදානය

117.

117.

‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;

Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.

“පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ විපස්සී මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස් පාත්‍රය දැක, මම එය මෝරු බත්වලින් පිරවූයෙමි.

118.

118.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප අනූ එකකට පෙර යම් භික්ෂාවක් (දානයක්) දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය මෝරු බත් දානයෙහි ඵලයයි.

119.

119.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

120.

120.

‘‘Svāgataṃ [Pg.179] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

121.

121.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sivakatthero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් සිවක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Sivakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි සිවක තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය.

10. Upavānattheraapadānaṃ

10. දහවැනි උපවාන තෙරුන්ගේ අපදානය

122.

122.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.

“සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි පදුමුත්තර නම් වූ දිනූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මහා ගිනිකඳක් මෙන් බැබළී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක.

123.

123.

‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ;

Citaṃ katvāna sugataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.

මහජනයා රැස්ව තථාගතයන් වහන්සේට පූජා පවත්වා, දර සෑයක් සාදා සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය එහි තැන්පත් කළහ.

124.

124.

‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ;

Sadevamanussā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

ශ්‍රී දේහය පිළිබඳ ආදාහන කටයුතු නිමවා ධාතූන් වහන්සේලා එහි රැස් කළහ. ඒ සියලු දෙවි මිනිස්සු බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් චෛත්‍යයක් කළහ.”

125.

125.

‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyā ca maṇimayā;

Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.

ස්තූපයේ පළමු පේසාව රන්මයෙන් ද, දෙවැන්න මැණික්මයෙන් ද, තෙවැන්න රිදීවලින් ද, සතරවැන්න පළිඟුමයෙන් ද යුක්ත විය.

126.

126.

‘‘Tattha pañcamikā ceva, lohitaṅkamayā ahu;

Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaṃ ratanamayūpari.

එහි පස්වන පේසාව රතු මැණික්වලින් ද, හයවන පේසාව මසාරගල්ල නම් වූ වෛරෝඩි මැණික්වලින් ද වූ අතර, ඊට ඉහළින් ඇති සියල්ල රත්නයන්ගෙන් නිම විය.

127.

127.

‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanāmayā;

Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.

ස්තූපයේ පාදම් කොටස මැණික්මයෙන් ද, වැට (වේදිකාව) රත්නයන්ගෙන් ද යුක්ත විය. මුළුමනින්ම රනින් නිම වූ ඒ ස්තූපය උසින් යොදුනක් දක්වා නැගී සිටියේය.

128.

128.

‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.

එකල දෙවිවරු එහි රැස්ව, "අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

129.

129.

‘‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;

Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ’.

"ධාතූන් වහන්සේලා විසිරී නැත, ශරීරය (ධාතූන්) එක් පිණ්ඩයක්ව පවතී. අපි මේ බුද්ධ ස්තූපයට කඤ්චුක වැස්මක් කරමු" යි ඔවුහු කතා කර ගත්හ.

130.

130.

‘‘Devā sattahi ratnehi, aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ;

Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.

දෙවිවරු සත් රත්නයෙන් තවත් යොදුනක් ස්තූපය උස් කළහ. එවිට ස්තූපය යොදුන් දෙකක් උස වූ අතර එය අඳුර දුරු කළේය.

131.

131.

‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

එකල නාගයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන් හා දෙවිවරුන් විසින් මේ බුද්ධ ස්තූපය කරවන ලදී" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

132.

132.

‘‘‘Mā [Pg.180] no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

"අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු අප්‍රමාදීව සිටිති. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි ඔවුහු කීහ.

133.

133.

‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ;

Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.

ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයන් ද, මහානීල මාණික්‍යයන් ද, එසේම ජෝතිරස මාණික්‍යයන් ද එක් රැස් කොට ඔවුහු ඒ බුද්ධ ස්තූපය වැසූහ.

134.

134.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, yāvatā buddhacetiyaṃ;

Tiyojanasamubbedhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā.

ඒ බුද්ධ ස්තූපය තිබූ තාක් ප්‍රදේශය මැණික්මයෙන් බැබළුණු අතර, යොදුන් තුනක් උස වූ ඒ ස්තූපය එකල මුළු පෙදෙසම ආලෝකවත් කළේය.

135.

135.

‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā devanāgā ca, buddhapūjaṃ akaṃsu te.

ගුරුළෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන් හා නාගයන් යන සියල්ලෝම බුද්ධ පූජාවන් කළහ" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

136.

136.

‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

"අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු හා නාගයෝ අප්‍රමාදීව සිටිති. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි ඔවුහු කීහ.

137.

137.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ;

Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.

ඔවුහු ඒ මැණික්මිය ස්තූපයට කඤ්චුක වැස්මක් කළහ. එම ගුරුළෝ ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ.

138.

138.

‘‘Catuyojanamubbedho, buddhathūpo virocati;

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

යොදුන් හතරක් උස වූ බුද්ධ ස්තූපය ඉතා බැබළෙයි. එය උදා වූ සූර්යයා මෙන් සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කළේය.

139.

139.

‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.

එකල කුම්භාණ්ඩයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන් හා ගුරුළන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

140.

140.

‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;

Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.

"...බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ උදෙසා වෙන් වෙන්ව උත්තම ස්තූපයක් කළහ. අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු අප්‍රමාදීව සිටිති."

141.

141.

‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

"අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු. මේ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය රත්නයන්ගෙන් වසා දමමු" යි ඔවුහු කීහ.

142.

142.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Pañcayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā.

ඔවුහු ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ. එකල්හි යොදුන් පහක් උස වූ ස්තූපය බැබළුණේය.

143.

143.

‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā devanāgā ca, garuḷā ca kumbhaṇḍakā.

එකල යක්ෂයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන්, ගුරුළන් හා කුම්භාණ්ඩයන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

144.

144.

‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;

Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.

145.

145.

‘‘‘Mayampi [Pg.181] thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Phalikā chādayissāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

"අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු. මේ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය පළිඟුවලින් වසා දමමු" යි ඔවුහු කීහ.

146.

146.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Chayojanikamubbedho, thūpo obhāsate tadā.

ඔවුහු ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ. එකල්හි යොදුන් හයක් උස වූ ස්තූපය බැබළුණේය.

147.

147.

‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manujā devatā nāgā, kumbhaṇḍā garuḷā tathā.

එකල ගාන්ධර්වයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන්, කුම්භාණ්ඩයන් හා ගුරුළන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ.

148.

148.

‘‘‘Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

"සියල්ලෝම බුද්ධ ස්තූපය කළහ. අප පමණක් මෙහි කිසිවක් කර නැත. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි කීහ.

149.

149.

‘‘Vediyo satta katvāna, dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te;

Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.

ඔවුහු වේදිකා සතක් කරවා, ධජ සහ ඡත්‍ර ද කළහ. එකල ගාන්ධර්වයෝ මුළුමනින්ම රනින් නිම වූ ඒ ස්තූපය කරවූහ.

150.

150.

‘‘Sattayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā;

Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.

යොදුන් හතක් උස වූ ඒ ස්තූපය බැබළුණේය. රෑ දවල් දෙකෙහි වෙනසක් හඳුනාගත නොහැකි වූ අතර සැමදා එකසේ ආලෝකය පැවතියේය.

151.

151.

‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;

Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.

ඒ ස්තූපයේ ආලෝකය තරු සහිත සඳුට හෝ හිරුට මැඩපැවැත්විය නොහැකි විය. අවට යොදුන් සියයක් මානයෙහි පහනක් පවා දල්වන්නට අවශ්‍ය නොවීය.

152.

152.

‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā;

Na te thūpaṃ āruhanti, ambare ukkhipanti te.

එකල යම් මිනිසෙක් ඒ ස්තූපයට පූජාවන් කරන්නේ නම්, ඔවුහු ස්තූපයට ගොඩවිය නොහැකි බැවින් පූජා භාණ්ඩ අහසට විසි කළහ.

153.

153.

‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;

Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttariṃ.

දෙවිවරුන් විසින් පත් කරන ලද 'අභිසම්මත' නම් වූ යක්ෂයා ඒ ධජ හෝ මල් දාමයන් ඉහළට රැගෙන ගොස් ස්තූපය මත පිහිටුවයි.

154.

154.

‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato;

Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.

මිනිසුන්ට ඒ යක්ෂයා නොපෙනෙන නමුත් ඉහළට යන මල් මාලාවන් පෙනෙයි. ඒ දෙස බලමින් යන සියලු මිනිස්සු සුගතිගාමී වූහ.

155.

155.

‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;

Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.

ශාසනයට විරුද්ධ වූවෝ ද, ශාසනය කෙරෙහි පැහැදුණෝ ද යන මේ මිනිසුන් ප්‍රාතිහාර්ය දැකීමේ කැමැත්තෙන් ස්තූපය පුදති.

156.

156.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā;

Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.

එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි කුලීකරුවෙක් වීමි. සතුටට පත් ජනයා දැක මම එකල මෙසේ සිතුවෙමි.

157.

157.

‘‘‘Uḷāro bhagavā neso, yassa dhātughare disaṃ;

Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare.

‘මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැබවින්ම උදාරය. උන්වහන්සේගේ ධාතු මන්දිරයෙහි මෙවැනි ප්‍රාතිහාර්යයෝ වෙති. මේ ජනතාව ද අතිශයින් සතුටට පත්ව පින්කම් කරමින් තෘප්තිමත් නොවෙති.’

158.

158.

‘‘‘Ahampi [Pg.182] kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino;

Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.

‘මම ද තාදී ගුණැති ලෝකනාථයන් වහන්සේ උදෙසා පින්කමක් කරන්නෙමි. අනාගතයෙහි උන්වහන්සේගේ ධර්මයන්ට දායාද වූවෙක් වන්නෙමි.’

159.

159.

‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyaṃ paṭaṃ mama;

Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.

මම රජකයා ලවා මැනවින් පිරිසිදු කරගන්නා ලද මගේ උතුරු සළුව උණ බටයක කෙළවර ගැටගසා, ධජයක් කොට අහසෙහි එසෙව්වෙමි.

160.

160.

‘‘Abhisammatako gayha, ambare hāsi me dhajaṃ;

Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.

අභිසම්මත නම් යක්ෂයෙක් මාගේ ඒ ධජය ගෙන අහසෙහි රැඳී සිටියේය. සුළඟින් සෙලවෙන ධජය දැක මම අතිශයින්ම සතුටට පත්වීමි.

161.

161.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;

Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.

එහි සිත පහදවාගෙන මම එක් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක වෙත ගියෙමි. ඒ භික්ෂූන් වහන්සේට වැඳ ධජ පූජාවෙහි විපාකය විමසුවෙමි.

162.

162.

‘‘So me kathesi ānandī, pītisañjananaṃ mama;

‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.

සතුටට පත් වූ උන්වහන්සේ මට ප්‍රීතිය උපදවමින් මෙසේ වදාළ සේක: ‘ඔබ සැමදා ඒ ධජ පූජාවෙහි විපාකය අනුභව කරන්නෙහිය.’

163.

163.

‘‘‘Hatthiassarathāpattī, senā ca caturaṅginī;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

‘ඇතුන්, අසුන්, රිය හා පාබල යන සිව් රඟ සේනාව නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’

164.

164.

‘‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

‘හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයන් ද, මැනවින් සරසන ලද බෙර ද නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’

165.

165.

‘‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.

‘මැනවින් අලංකාර වූ ද, විසිතුරු වස්ත්‍ර හා ආභරණ ඇති ද, මිණි කොඬොල් පැළඳි ද,’

166.

166.

‘‘‘Āḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

‘වක්‍ර ඇසිපිය ඇති, හිනැහෙන මුහුණු ඇති, මනා සිහි කල්පනාව ඇති, සිහින් ඉඟ ඇති අසූ හයදහසක් ස්ත්‍රීහු නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’

167.

167.

‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;

Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.

‘තිස් දහසක් කල් මුළුල්ලෙහි ඔබ දෙව්ලොව රමණය කරන්නෙහිය. අසූ වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා වන්නෙහිය.’

168.

168.

‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

‘දහස් වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය. ලැබෙන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් සංඛ්‍යාවෙන් ගණන් කළ නොහැකිය.’

169.

169.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.’

170.

170.

‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Puññakammena saññutto, brahmabandhu bhavissasi.

‘දෙව්ලොවෙන් චුතව, ශුද්ධ වූ කුසල මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවන ලද්දේ, පින්කම්හි යෙදුණු බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෙක් වන්නෙහිය.’

171.

171.

‘‘‘Asītikoṭiṃ [Pg.183] chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;

Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.

‘අසූ කෝටියක ධනය ද, බොහෝ වූ දාස කම්කරුවන් ද අතහැර, ගෝතම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නෙහිය.’

172.

172.

‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.

‘ශාක්‍ය වංශික වූ ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේව මැනවින් සතුටු කරවා, උපවාන යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නෙහිය.’

173.

173.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ කර්මය මෙහිදී මට ඵල ලබා දෙයි. මැනවින් විදින ලද ඊතලයක වේගය මෙන් මම මාගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමි.

174.

174.

‘‘Cakkavattissa santassa, cātuddīpissarassa me;

Tīṇi yojanāni sāmantā, ussīyanti dhajā sadā.

සතර මහා ද්වීපයන්ට අධිපති සක්විති රජු වූ මා හට නිරතුරුවම හාත්පස යොදුන් තුනක් දක්වා ධජයන් ඔසවන ලදී.

175.

175.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් පින්කමක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.

176.

176.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මගේ කෙලෙසුන් දවන ලදී... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

177.

177.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

178.

178.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් උපවාන ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Upavānattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

දහවැනි උපවාන ස්ථවිර අපදානය නිමාවිය.

11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ

11. රට්ඨපාල ස්ථවිර අපදානය

179.

179.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā.

ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ තාදී ගුණැති පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මම නගුල් ඊසක් වැනි දළ ඇති, ශක්තිමත් වූ උතුම් ඇතෙකු පූජා කළෙමි.

180.

180.

‘‘Setacchattopasobhito, sakappano sahatthipo;

Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ.

ධවල ඡත්‍රයකින් අලංකාර වූ, සියලු සැරසිලි හා ඇත්ගොව්වා ද සහිත ඒ ඇතා ඇතුළු සියල්ල අගය කරවා, ඒ මුදලින් මම සංඝාරාමයක් කරවූයෙමි.

181.

181.

‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ;

Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino.

මම ප්‍රාසාද පනස් හතරදහසක් කරවා, මහෞඝයක් (මහා ජල ප්‍රවාහයක්) බඳු වූ දානයක් දී මහා ඉසිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

182.

182.

‘‘Anumodi [Pg.184] mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;

Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ.

මහා වීර වූ, ස්වයම්භූ වූ, අග්‍ර පුද්ගල වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ (ඒ දානය) අනුමෝදන් වූ සේක. සියලු ජනයා සතුටු කරවමින් අමා පදය (නිවන) දේශනා කළ සේක.

183.

183.

‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttamanāmako;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

පදුමුත්තර නම් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ, මාගේ ඒ පින විවරණය කරමින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

184.

184.

‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ;

Kathayissāmi vipākaṃ, suṇātha mama bhāsato.

'මොහු ප්‍රාසාද පනස් හතරදහසක් කරවූයේය. එහි විපාකය මම පවසන්නෙමි, මා පවසන දෙය අසව්.'

185.

185.

‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare;

Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te.

'දහඅටදහසක් කූටාගාරයන් (උඩුමහල් ප්‍රාසාද) වන්නේය. උතුම් විමානයන්හි උපදින්නා වූ ඒ සියල්ල රන්මයෙන්ම වන්නේය.'

186.

186.

‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;

Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.

'පනස් වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කරන්නේය. පනස් අට වතාවක් සක්විති රජ වන්නේය.'

187.

187.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන්නා වූ, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වන්නාහ.'

188.

188.

‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade.

'දෙව්ලොවින් චුතව, පිරිසිදු කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලද්දේ, එකෙණෙහිම මහත් වූ භෝග සම්පත් ඇති ආඪ්‍ය කුලයක උපදින්නේය.'

189.

189.

‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;

Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako.

'ඔහු පසුව පැවිදිව, පිරිසිදු කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලද්දේ, රට්ඨපාල යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.'

190.

190.

‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.

'වීර්යයෙන් යුක්ත වූ, උපධි රහිත වූ, ශාන්ත වූ ඔහු සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.'

191.

191.

‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā;

Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati.

වීර්යයෙන් යුතුව (ගිහිගෙයින්) නික්ම ගොස්, භෝග සම්පත් අතහරින ලදී. කෙළ පිඩක් මෙන් සම්පත් කෙරෙහි මාගේ කිසිදු ඇල්මක් නැත.

192.

192.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.

යෝගක්ෂේමය (නිවන) කරා ගෙන යන්නා වූ මාගේ වීර්යය බර උසුලන වෘෂභයෙකු බඳුය. සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි මම අවසන් දේහය දරමි.

193.

193.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

194.

194.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

195.

195.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.185] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo

ආයුෂ්මත් රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Abhāsitthāti.

මෙසේ වදාළහ.

Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ ekādasamaṃ.

එකොළොස්වන රට්ඨපාල තෙරැති අපදානයයි.

Yasavaggo chapaññāsamo.

පනස් හයවන යස වර්ගය නිමවිය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය -

Yaso nadīkassapo ca, gayākimilavajjino;

Duve uttarā bhaddajī, sivako upavāhano;

Raṭṭhapālo ekasataṃ, gāthānaṃ pañcanavuti.

යස, නදීකස්සප, ගයාකස්සප, කිමිල, වජ්ජිපුත්ත, උත්තර (දෙදෙනෙක්), භද්දජී, සීවක, උපවාහන සහ රට්ඨපාල යන තෙරවරුන්ගේ ගාථා එකසිය අනූ පහකි.

Therāpadānaṃ samattaṃ.

තේරාපදානය නිමවිය.

Ettāvatā buddhāpadānañca paccekāpadānañca therāpadānañca

මෙතෙකින් බුද්ධාපදානය ද, පච්චේකබුද්ධාපදානය ද, තේරාපදානය ද,

Samattāni.

සම්පූර්ණ විය.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස

Khuddakanikāye

ඛුද්දක නිකාය

Therīapadānapāḷi

ථේරී අපදාන පාළි

1. Sumedhāvaggo

1. 1. සුමේධා වර්ගය

1. Sumedhātherīapadānaṃ

1. 1. සුමේධා ථේරී අපදානය

Atha therikāpadānāni suṇātha –

දැන් ථේරී අපදානයන් අසව් -

‘‘Bhagavati [Pg.187] koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesanamhi ;

Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha.

කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි, අලුතින් පිහිටුවන ලද සංඝාරාමයකදී, මිතුරියන් වූ අපි තිදෙනා එක්ව විහාර දානයක් පූජා කළෙමු.

‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satānañca satakkhattuṃ ;

Devesu upapajjimha, ko vādo mānuse bhave.

(එම පිනෙන්) අපි දස වතාවක්, සිය වතාවක්, දහස් වතාවක් හා දස දහස් වතාවක් දෙව්ලොව උපන්නෙමු. මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපත ගැන කවර කතාද?

‘‘Deve mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko vādo;

Sattaratanamahesī, itthiratanaṃ ahaṃ bhaviṃ.

දෙව්ලොව උපන් අපි මහත් සෘද්ධි ඇතිව සිටියෙමු. මිනිස් ලොව උපන් විට ලැබූ සම්පත් ගැන කවර කතාද? මම සත් රුවනින් යුත් සක්විති රජුගේ මෙහෙසිය වූ ස්ත්‍රී රත්නය වූවෙමි.

‘‘Idha sañcitakusalā, susamiddhakulappajā;

Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā.

මෙම මිනිස් ලොවෙහි රැස් කරගත් කුසල් ඇතිව, ඉතා දියුණු පවුල්වල ඉපදුණු ධනංජානී ද, ඛේමා ද, මම ද යන අපි තිදෙනා,

‘‘Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ;

Buddhappamukhasaṅghassa, niyyādetvā samoditā.

සියලු අංගයන්ගෙන් අලංකාර වූ මනාකොට කරවන ලද ආරාමයක් සාදවා, බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට ඉමහත් සතුටින් පූජා කළෙමු.

‘‘Yattha [Pg.188] yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.

ඒ කර්මයේ බලයෙන් මා උපන් උපන් සෑම තැනකදීම, දෙවියන් අතර ද මිනිසුන් අතර ද එලෙසම ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට පත් වූවෙමි.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම මහා යසස් ඇති, ව්‍යක්ත දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල උත්තම බරණැස් නුවර කාසි රජු වූ කිකී නම් නරපතියාණෝ ඒ මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා වූහ.

‘‘Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā ;

Buddhopaṭṭhānaniratā, brahmacariyaṃ cariṃsu tā.

එම රජුට සැපසේ හැදී වැඩුනු, බුදුන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරත වූ, බඹසර හැසිරුණු රාජකුමාරියෝ සත් දෙනෙක් වූහ.

10.

10.

‘‘Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā;

Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ.

ඔවුන්ගේ යෙහෙළියක වී, සීලයන්හි මැනවින් පිහිටා, ගෞරවයෙන් දන් දී ගිහිගෙයි සිටියදීම ව්‍රතය සමාදන්ව විසීමි.

11.

11.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, කුසල් චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

12.

12.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

එතැනින් චුතව යාම දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. එතැනින් මම තුසිතයට ද, එතැනින් නිම්මාණරතියට ද, එතැනින් වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි.

13.

13.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

පින්කම්වල නිරතව මා උපන් උපන් සෑම තැනකදීම, ඒ ඒ දිව්‍ය ලෝකයන්හි දිව්‍ය රාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූවෙමි.

14.

14.

‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

එතැනින් චුතව මිනිස් ලොව උපන් විට සක්විති රජවරුන්ගේ ද, ප්‍රාදේශීය මණ්ඩලික රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වූවෙමි.

15.

15.

‘‘Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ.

දෙවියන් අතර හා මිනිසුන් අතර සම්පත් අනුභව කොට, සෑම තැනකදීම සතුටින් සිටිමින් මම නොයෙක් ජාතීන්හි සංසාරයේ සැරිසැරුවෙමි.

16.

16.

‘‘So hetu ca so pabhavo, tammūlaṃ sāsane khamaṃ ;

Paṭhamaṃ taṃ samodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ.

ශාසනය කෙරෙහි ඇති වූ ඒ ඇල්මට හේතුව ද ප්‍රභවය ද මූලය ද එයම විය. එය මාගේ ප්‍රථම පින් රැස්කිරීමයි. ධර්මයෙහි ඇලුනු මට නිවනට මඟ සැලසුණේ එයිනි.

17.

17.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

18.

18.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් එකක් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමි.

19.

19.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.189] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ sumedhā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සුමේධා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය.

Sumedhātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමුවන සුමේධා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි.

2. Mekhalādāyikātherīapadānaṃ

2. දෙවන මේඛලාදායිකා තෙරණියගේ අපදානය

20.

20.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpakārāpikā ahuṃ ;

Mekhalikā mayā dinnā, navakammāya satthuno.

සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සෑ රදුන් කරවන කල්හි මම එහි නවකම් කරන්නියක වූවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ අලුතින් කරවන පූජනීය කටයුතු වෙනුවෙන් මා විසින් මෙඛලාවක් (ඉණ පටියක්) පූජා කරන ලදී.

21.

21.

‘‘Niṭṭhite ca mahāthūpe, mekhalaṃ punadāsahaṃ;

Lokanāthassa munino, pasannā sehi pāṇibhi.

මහා සෑයේ කටයුතු නිම වූ පසු, ලෝකනාථ වූ ඒ මුනිවරයාණන් කෙරෙහි පැහැදුනු මම, මාගේ දෑතින්ම නැවතත් මෙඛලාවක් පූජා කළෙමි.

22.

22.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ mekhalamadaṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpakārassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම යම් මෙඛලාවක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑ රදුන් පිළිසකර කරවීමේ ආනිශංසයයි.

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

24.

24.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ mekhalādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මේඛලාදායිකා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය.

Mekhalādāyikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන මේඛලාදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි.

3. Maṇḍapadāyikātherīapadānaṃ

3. 3. මණ්ඩපදායිකා තෙරණියගේ අපදානය

26.

26.

‘‘Koṇāgamanabuddhassa, maṇḍapo kārito mayā;

Dhuvaṃ ticīvaraṃdāsiṃ, buddhassa lokabandhuno.

මා විසින් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මණ්ඩපයක් කරවන ලදී. ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම නිරතුරුවම තුන් සිවුරු පූජා කළෙමි.

27.

27.

‘‘Yaṃ yaṃ janapadaṃ yāmi, nigame rājadhāniyo;

Sabbattha pūjito homi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

මම යම් යම් ජනපදයකට, නියම්ගමකට හෝ රාජධානියකට යන්නෙම් ද, ඒ සෑම තැනකදීම මම ගෞරව සම්මානයට පාත්‍ර වෙමි. මෙය මා කළ පින්කමේ ප්‍රතිඵලයයි.

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී වාසය කරමි.

29.

29.

‘‘Svāgataṃ [Pg.190] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ maṇḍapadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මණ්ඩපදායිකා භික්ෂුණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Maṇḍapadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

තුන්වන මණ්ඩපදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය.

4. Saṅkamanatthātherīapadānaṃ

4. 4. සංකමනත්ථා තෙරණියගේ අපදානය

31.

31.

‘‘Vipassissa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Rathiyaṃ paṭipannassa, tārayantassa pāṇino.

ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුතු, සත්ත්වයන් සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාවතෙහි වඩිද්දී,

32.

32.

‘‘Gharato nikkhamitvāna, avakujjā nipajjahaṃ;

Anukampako lokanātho, sirasi akkamī mama.

මම නිවසින් බැහැරට පැමිණ, මුණින් අතට වැතිරුණෙමි. එවිට මහා කාරුණික වූ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ හිස (කේශාන්තය) මත පය තබා වැඩම කළ සේක.

33.

33.

‘‘Akkamitvāna sirasi, agamā lokanāyako;

Tena cittappasādena, tusitaṃ agamāsahaṃ.

ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ හිස මත පය තබා වැඩම කළ සේක. ඒ සිතේ ඇති වූ ප්‍රසාදය හේතුවෙන් මම තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී වාසය කරමි.

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ saṅkamanatthā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සංකමනත්ථා භික්ෂුණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Saṅkamanatthātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

හතරවන සංකමනත්ථා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය.

5. Naḷamālikātherīapadānaṃ

5. 5. නළමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය

37.

37.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

එකල්හි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියකව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දැක ගත්තෙමි.

38.

38.

‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī;

Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

මම ප්‍රසන්න වූ සිතින් යුතුව, සොම්නස්ව, පීතිය උපදවාගෙන දොහොත් මුදුන් දී, බට මල් මාලාවක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

39.

39.

‘‘Tena [Pg.191] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnarīdehaṃ, agacchiṃ tidasaṃ gatiṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් ද, කින්නරී දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට පැමිණියෙමි.

40.

40.

‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Saṃvejetvāna me cittaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

මම දෙව් රජවරුන් තිස් හය දෙනෙකුගේ අගමෙහෙසිය වීමි. සක්විති රජවරුන් දස දෙනෙකුගේ අගමෙහෙසිය වීමි. පසුව මම මාගේ සිතෙහි සංවේගය උපදවාගෙන ගිහිගෙය අත්හැර මහණ වූයෙමි.

41.

41.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් නැවත උපතක් නැත.

42.

42.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.

මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර මම යම් මල් මාලාවක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක උපතක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ප්‍රතිඵලයයි.

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā therī imā gāthāyo abhāsitthāti.

නළමාලිකා තෙරණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Naḷamālikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන නළමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය.

6. Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadānaṃ

6. 6. ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා තෙරණියගේ අපදානය

46.

46.

‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.

බන්දුමතී නම් නගරයෙහි බන්දුමා නමැති ක්ෂත්‍රිය රජෙක් විය. මම ඒ රජුගේ බිසව වීමි. මම (ඔහු සමඟ) එක්ව ධර්මයෙහි හැසුරුණෙමි.

47.

47.

‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Ādāya gamanīyañhi, kusalaṃ natthi me kataṃ.

එසමයෙහි මම හුදෙකලාව හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි: ‘මා විසින් පරලොවට රැගෙන යා හැකි කිසිදු කුසලයක් කර නැත.’

48.

48.

‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;

Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.

‘මම ඉතා දැඩි සේ තවන සුළු, කටුක වූ, භයානක ස්වරූප ඇති, ඉතා දාරුණ වූ නිරයට ඒකාන්තයෙන්ම යන්නෙමි. මේ පිළිබඳව මට සැකයක් නැත’ (මෙසේ මම සිතුවෙමි).

49.

49.

‘‘Rājānaṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.

මම රජු වෙත එළඹ මෙසේ පැවසුවෙමි: ‘ක්ෂත්‍රිය රජතුමනි, මට එක් මහණෙකු ලබා දෙන්න. මම උන්වහන්සේට දන් පිරිනමන්නෙමි.’

50.

50.

‘‘Adāsi me mahārājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;

Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.

මහරජාණෝ මට ඉඳුරන් දියුණු කළ (භාවිතේන්ද්‍රිය වූ) මහණෙකු ලබා දුන්හ. මම ඒ රජුගෙන් ඒ මහණන් වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පිරවූයෙමි.

51.

51.

‘‘Pūrayitvā [Pg.192] paramannaṃ, gandhālepaṃ akāsahaṃ;

Jālena pidahitvāna, vatthayugena chādayiṃ.

ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පාත්‍රය පුරවා, සුවඳ විලවුන් ගල්වා, දැලකින් වසා, වස්ත්‍ර යුගලයකින් ද වසා (පූජා කළෙමි).

52.

52.

‘‘Ārammaṇaṃ mamaṃ etaṃ, sarāmi yāvajīvihaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මම දිවි හිමියෙන් ඒ අරමුණ සිහි කළෙමි. ඒ අරමුණ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි.

53.

53.

‘‘Tiṃsānaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ.

මම දෙවි රජුන් තිස් දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වීමි. මා සිතින් ප්‍රාර්ථනා කළ යමක් වේ නම් එය කැමති පරිදි ඉටු විය.

54.

54.

‘‘Vīsānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.

මම සක්විති රජුන් විසි දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වීමි. (පිනෙහි) මැනවින් යෙදුණු සිත් ඇතිව මම සංසාර භවයන්හි සැරිසැරුවෙමි.

55.

55.

‘‘Sabbabandhanamuttāhaṃ, apetā me upādikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම සියලු බැඳීම්වලින් මිදුණෙමි. මාගේ ක්ලේශයෝ පහව ගියහ. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.

56.

56.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ඵලයයි.

57.

57.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

58.

58.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

59.

59.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය.

Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවැනි ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා තේරී අපදානය නිමවාය.

7. Kaṭacchubhikkhādāyikātherīapadānaṃ

7. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා තේරී අපදානය

60.

60.

‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, tissanāmassa satthuno;

Kaṭacchubhikkhaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassa dāsahaṃ.

පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ, තිස්ස නම් බුදුරජාණන් වහන්සේට මම හැන්දක් පිරෙන සේ දන් පිළිගන්වා බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි.

61.

61.

‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, tisso lokagganāyako;

Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ.

ලෝකනායක වූ තිස්ස සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන වීථියෙහි වැඩ සිටිමින් මට අනුමෝදනාව කළ සේක.

62.

62.

‘‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ [Pg.193] datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi;

Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittaṃ karissasi.

‘හැන්දක් පිරෙන සේ දන් පිළිගැන්වීමේ පිනෙන් ඔබ තව්තිසා භවයට යන්නෙහිය. තිස් හය දෙනෙක් දෙවි රජුන්ගේ අග්‍රමහේෂිකාව වන්නෙහිය.

63.

63.

‘‘‘Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi;

Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā.

සක්විති රජුන් පනස් දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වන්නෙහිය. සිතින් ප්‍රාර්ථනා කරන සෑම දෙයක්ම සැමදා ලබන්නෙහිය.

64.

64.

‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasikiñcanā;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā’.

සම්පත් අනුභව කොට සියලු කෙලෙස් දුරු කොට පැවිදි වන්නෙහිය. සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නෙහිය.’

65.

65.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, tisso lokagganāyako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

ලෝකනායක වූ තිස්ස සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි පියාසර කරන හංස රාජයකු මෙන් අහසට පැන නැඟී වැඩි සේක.

66.

66.

‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ, suyiṭṭhā yāgasampadā;

Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.

මා විසින් උතුම් දානයක් දෙන ලදී. මාගේ පූජාව මැනවින් සිදු කරන ලදී. හැන්දක් පුරා දන් පිරිනැමීම නිසා මම අකම්පිත වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි.

67.

67.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය භික්ෂා දානයෙහි ඵලයයි.

68.

68.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

69.

69.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

70.

70.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ kaṭacchubhikkhādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය.

Kaṭacchubhikkhādāyikātheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

හත්වැනි කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා තේරී අපදානය නිමවාය.

8. Sattuppalamālikātherīapadānaṃ

8. සත්තුප්පලමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය.

71.

71.

‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma ttiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, vāritaṃ vārayāmahaṃ.

අරුණවතී නගරයෙහි අරුණ නම් රජෙක් විය. මම ඒ රජුගේ බිසව වූයෙමි. මම (අකුසල් ආදියෙන්) වැළකිය යුත්තෙන් වැළකී සිටියෙමි.

72.

72.

‘‘Sattamālaṃ gahetvāna, uppalā devagandhikā;

Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesi tāvade.

දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවන මහනෙල් මල් හතක් ගෙන, උතුම් ප්‍රාසාදයෙහි වාඩි වී සිටියදී, එකෙණෙහි මම මෙසේ සිතුවෙමි.

73.

73.

‘‘‘Kiṃ [Pg.194] me imāhi mālāhi, sirasāropitāhi me;

Varaṃ me buddhaseṭṭhassa, ñāṇamhi abhiropitaṃ’.

මාගේ හිස මත පැළඳ සිටින මෙම මල්වලින් මට ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද? බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥානය උදෙසා (මල්) පිදීම මට උතුම් වන්නේය.

74.

74.

‘‘Sambuddhaṃ paṭimānentī, dvārāsanne nisīdahaṃ;

‘Yadā ehiti sambuddho, pūjayissaṃ mahāmuniṃ’.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එනතුරු බලා සිටිමින් මම දොර අසල වාඩි වී සිටියෙමි. 'සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් කලක වඩිනා සේක්ද, එකල්හි මම ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වමි' (යැයි සිතුවෙමි).

75.

75.

‘‘Kakudho vilasantova, migarājāva kesarī;

Bhikkhusaṅghena sahito, āgacchi vīthiyā jino.

මල් පිපුණු කුඹුක් ගසක් මෙන්ද, කේසර සිංහ රාජයෙකු මෙන්ද, භික්ෂු සංඝයා පිරිවරාගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ වීථියෙහි වැඩම කළ සේක.

76.

76.

‘‘Buddhassa raṃsiṃ disvāna, haṭṭhā saṃviggamānasā;

Dvāraṃ avāpuritvāna, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මි මාලාවන් දැක, සතුටට පත් වූ තැතිගත් (සංවේගයට පත්) සිතින් යුතුව, දොර හැර උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදුවෙමි.

77.

77.

‘‘Satta uppalapupphāni, parikiṇṇāni ambare;

Chadiṃ karonto buddhassa, matthake dhārayanti te.

ඒ මහනෙල් මල් සත අහසෙහි පැතිරී ගොස්, වියනක් මෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශීර්ෂය මතුපිට රැඳී තිබුණි.

78.

78.

‘‘Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මම ප්‍රමුදිත සිතින්, සොම්නස්ව, උපන් ප්‍රීතියෙන් යුතුව දොහොත් මුදුන් දී, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

79.

79.

‘‘Mahānelassa chādanaṃ, dhārenti mama muddhani;

Dibbagandhaṃ pavāyāmi, sattuppalassidaṃ phalaṃ.

මාගේ හිස මත මහනෙල් මල් වියනක් දරා සිටිති. මම දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවමි. මෙය මහනෙල් මල් සතක් පිදීමේ ඵලයයි.

80.

80.

‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;

Yāvatā parisā mayhaṃ, mahānelaṃ dharīyati.

එකල මාගේ නෑ පිරිස විසින් මා කැඳවාගෙන යනු ලබන සෑම විටකම, මා පිරිවරා සිටින පිරිස ප්‍රමාණයට මහනෙල් මල් වියනක් දැරූහ.

81.

81.

‘‘Sattati devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sabbattha issarā hutvā, saṃsarāmi bhavābhave.

මම දෙවිවරුන් හැත්තෑ දෙනෙකුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව වීමි. සියලු තන්හි අධිපති බව ලබා භවයෙන් භවයට සැරිසැරුවෙමි.

82.

82.

‘‘Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sabbe mamanuvattanti, ādeyyavacanā ahuṃ.

සක්විති රජවරුන් හැට තුන් දෙනෙකුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව වීමි. සියල්ලෝම මට අවනත වූහ. මාගේ වචනය පිළිගනු ලබන්නක් විය.

83.

83.

‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, gandho ceva pavāyati;

Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මාගේ ශරීර වර්ණය මහනෙල් මලක් මෙනි, සුවඳ ද එසේම විහිදෙයි. මම අවලස්සන බවක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

84.

84.

‘‘Iddhipādesu kusalā, bojjhaṅgabhāvanā ratā;

Abhiññāpāramippattā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මම සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙමි, බොජ්ඣංග භාවනාවෙහි ඇලුනෙමි, අභිඥා පාරමී ප්‍රාප්ත වූයෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

85.

85.

‘‘Satipaṭṭhānakusalā, samādhijhānagocarā;

Sammappadhānamanuyuttā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

සතර සතිපට්ඨානයෙහි දක්ෂයෙමි, සමාධි හා ධ්‍යාන ගෝචර කොට ඇත්තෙමි, සතර සම්‍යක් ප්‍රධානයන්හි යෙදුනෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

86.

86.

‘‘Vīriyaṃ [Pg.195] me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මාගේ වීර්යය බර උසුලන වෘෂභයෙකු මෙන් නිවන කරා ගෙන යයි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.

87.

87.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් තිස් එක්වන කපෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි.

88.

88.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ) ...ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

89.

89.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ) ...බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

90.

90.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ) ...බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ sattuppalamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සත්තුප්පලමාලිකා නම් භික්ෂුණිය මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළාය.

Sattuppalamālikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවන සත්තුප්පලමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය නිම විය.

9. Pañcadīpikātherīapadānaṃ

9. පංචදීපිකා තෙරණියගේ අපදානය.

91.

91.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;

Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā.

හංසවතී නගරයෙහි මම එකල ඇවිදින්නියක් වීමි. කුසල් කැමති වූ මම එක් ආරාමයකින් තවත් ආරාමයකට ඇවිද ගියෙමි.

92.

92.

‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.

මම කළුවර පක්ෂයෙහි දිනක උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ නමක් දුටුවෙමි. එහි සිත පහදවාගෙන බෝධි මූලයෙහි වාඩි වීමි.

93.

93.

‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.

ගෞරවණීය සිතක් ඇති කරගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබා, සොම්නස ප්‍රකාශ කරමින් එකෙණෙහි මෙසේ සිතුවෙමි.

94.

94.

‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;

Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.

'ඉදින් බුදුරජාණන් වහන්සේ අපරිමිත ගුණැති, අසම සම පුද්ගලයෙක් වන සේක් නම්, මට ප්‍රාතිහාර්යයක් පෙන්වන සේක්වා! මෙම බෝධීන් වහන්සේ බබළත්වා!'

95.

95.

‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;

Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.

මා සිතූ සැණින්, එකෙණෙහි බෝධීන් වහන්සේ බැබළුණි. එය මුළුමනින්ම රන්මුවා වූවාක් මෙන් විය. සියලු දිශාවන් බැබළුණි.

96.

96.

‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;

Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.

සත් දහවලක් හා සත් රැයක් මම ඒ බෝධි මූලයෙහි වාඩි වී සිටියෙමි. සත්වන දිනය එළඹි කල්හි මම පහන් පූජාවක් කළෙමි.

97.

97.

‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañcadīpāni pajjaluṃ;

Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.

බෝධි ආසනය පිරිවරා පහන් පහක් දැල්වූයෙමි. හිරු උදාවන තෙක් එකල්හි මාගේ ඒ පහන් බැබළුණේය.

98.

98.

‘‘Tena [Pg.196] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රණිධිය (ප්‍රාර්ථනාව) නිසාත්, මිනිස් සිරුර අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

99.

99.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහි මැනවින් නිර්මාණය වූ මාගේ විමානය 'පංචදීප' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. එය උසින් යොදුන් සැටක් වන අතර පළලින් යොදුන් තිහකි.

100.

100.

‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jalanti me;

Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.

ගණන් කළ නොහැකි පහන් මා පිරිවරා බබළයි. මුළු දිව්‍ය භවනයම පහන් ආලෝකයෙන් ඒකාලෝක වෙයි.

101.

101.

‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ;

Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.

මම පිටුපසට හැරී වාඩි වී සිටියත්, යමක් බැලීමට කැමති වන්නේ නම්, උඩ, යට සහ සිරස් යන සියලු දිශාවන් මාගේ (දිව්‍ය) ඇසින් දකිමි.

102.

102.

‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;

Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.

සුගති හෝ දුගති භවයන්හි යමක් දැකීමට කැමති වෙම්ද, එහි ගස්වලින් හෝ පර්වතවලින් කිසිදු ආවරණයක් (බාධාවක්) නැත.

103.

103.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි. සක්විති රජවරුන් සියයකගේ ද අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි.

104.

104.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.

මම දෙවි හෝ මිනිස් වේවා, යම් යම් උප්පත්තියක් ලබම්ද, එවිට ලක්ෂයක් පහන් මා පිරිවරා බබළයි.

105.

105.

‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;

Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati.

මම දෙව්ලොවින් චුතව මව් කුසෙහි උපන්නෙමි. මව් කුසෙහි පිළිසඳි ගෙන සිටින කල්හි ද මාගේ ඇස් පිය නොවේ.

106.

106.

‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;

Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

පින්කම්හි සම්පූර්ණ බව නිසා මා උපන් නිවසෙහි පහන් ලක්ෂයක් බැබළෙයි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

107.

107.

‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;

Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.

අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි මම මිනිස් ලොව උපන්නෙමි. නොදිරන, නොමැරෙන, ශාන්ත වූ නිවන මම අත් වින්දෙමි.

108.

108.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.

මම උපතින් සත් හැවිරිදි වියේදීම රහත් භාවයට පැමිණියෙමි. මාගේ ගුණ දැනගත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක.

109.

109.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pāsādesu guhāsu vā;

Suññāgāre vasantiyā, pañcadīpā jalanti me.

මණ්ඩපයක, රුක්මුලක, ප්‍රාසාදයන්හි, ගුහාවන්හි හෝ ශුන්‍යාගාරයක (භාවනා කරමින්) වසන කල්හි මා උදෙසා පහන් පහක් බබළයි.

110.

110.

‘‘Dibbacakkhu [Pg.197] visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;

Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය, මම සමාධියෙහි දක්ෂ වෙමි, අභිඥාවන්හි කෙළවරට පැමිණියෙමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

111.

111.

‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;

Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

සියලු මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාවන් නිම කළ, කටයුතු අවසන් කළ, ආශ්‍රව රහිත වූ පංචදීපා නම් වූ මම, මහා වීර වූ පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.

112.

112.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල්හි යම් පහන් පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

113.

113.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

114.

114.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන ඉටු කරන ලදී.

115.

115.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ pañcadīpikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මේ අයුරින් පංචදීපිකා භික්ෂුණිය මෙම ගාථාවන් වදාළාය.

Pañcadīpikātheriyāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි පංචදීපිකා ථේරී අපදානය නිම විය.

10. Udakadāyikātherīapadānaṃ

10. දසවැනි උදකදායිකා ථේරී අපදානය

116.

116.

‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ udahārikā;

Udahārena jīvāmi, tena posemi dārake.

බන්ධුමතී නගරයෙහි මම දිය අදින්නියක් වූයෙමි. දිය ඇදීමෙන් මම ජීවත් වූ අතර එයින් දරුවන් පෝෂණය කළෙමි.

117.

117.

‘‘Deyyadhammo ca me natthi, puññakkhette anuttare;

Koṭṭhakaṃ upasaṅkamma, udakaṃ paṭṭhapesahaṃ.

අනුත්තර වූ පින්කෙතෙහි (සංඝයා වහන්සේ කෙරෙහි) පූජා කිරීමට දේය ධර්මයක් මා සතුව නොවීය. මම ස්නානාගාරය (පැන්හල) වෙත පැමිණ පැන් තැබුවෙමි.

118.

118.

‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ;

Tattha me sukataṃ byamhaṃ, udahārena nimmitaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසා මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි. එහි පැන් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මැනවින් නිර්මාණය වූ මාගේ විමානය පහළ විය.

119.

119.

‘‘Accharānaṃ sahassassa, ahañhi pavarā tadā;

Dasaṭṭhānehi tā sabbā, abhibhomi sadā ahaṃ.

එකල්හි මම දහසක් දිව්‍ය අප්සරාවන් අතර උතුම් වූයෙමි. කරුණු දසයකින් මම නිරන්තරයෙන් ඒ සියලු දෙනා අභිබවා සිටිමි.

120.

120.

‘‘Paññāsaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Vīsaticakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම පනස් වතාවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි. විසි වතාවක් සක්විති රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව ද වූයෙමි.

121.

121.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

මම දේව සහ මානුෂීය යන භව දෙකෙහි සැරිසැරුවෙමි. කිසිදු දුගතියක් මම නොදනිමි. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

122.

122.

‘‘Pabbatagge [Pg.198] dumagge vā, antalikkhe ca bhūmiyaṃ;

Yadā udakamicchāmi, khippaṃ paṭilabhāmahaṃ.

පර්වත මුදුනක, ගස් මුදුනක, අහසේ හෝ පොළොවෙහි වේවා, යම් මොහොතක මම පැන් කැමති වෙම්ද, එවිට මට එය ඉක්මනින් ලැබේ.

123.

123.

‘‘Avuṭṭhikā disā natthi, santattā kuthitāpi ca;

Mama saṅkappamaññāya, mahāmegho pavassati.

මට වැසි රහිත ප්‍රදේශයක් හෝ තැවුණු පීඩිත පෙදෙසක් නැත. මාගේ අදහස දැන මහා මේඝය වැසි වස්වයි.

124.

124.

‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;

Yadā icchāmahaṃ vassaṃ, mahāmegho ajāyatha.

එක් කලෙක මා මගේ නෑදෑ පිරිස සමඟ යන විට, මා යම් මොහොතක වැසි කැමති වූයේ ද, එකෙණෙහි ම මහා වර්ෂාවක් ඇති විය.

125.

125.

‘‘Uṇhaṃ vā pariḷāho vā, sarīre me na vijjati;

Kāye ca me rajo natthi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

මාගේ ශරීරයෙහි උෂ්ණත්වයක් හෝ දැවිල්ලක් නැත. මාගේ කයෙහි ධූලි ද නැත. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ (ජල දානයේ) විපාකයයි.

126.

126.

‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

අද මම අතිශය පිරිසිදු සිතින් යුක්ත වෙමි, ලාමක සිතුවිලිවලින් තොර වෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.

127.

127.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dakaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පැන් දානයක් දුන්නෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

128.

128.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.

129.

129.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

130.

130.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

උදකදායිකා භික්ෂුණිය මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Udakadāyikātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

දහවන උදකදායිකා තේරී අපදානය නිමාවිය.

Sumedhāvaggo paṭhamo.

පළමුවන සුමේධා වර්ගය නිමාවිය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය (සාරාංශය):

Sumedhā mekhalādāyī, maṇḍapaṃ saṅkamaṃ dadā;

Naḷamālī piṇḍadadā, kaṭacchu uppalappadā.

සුමේධා, මෙඛලාදායි, මණ්ඩප, සංකමදා, නළමාලී, පිණ්ඩදා, කටච්ඡු, උප්පලප්පදා,

Dīpadā dakadā ceva, gāthāyo gaṇitā iha;

Ekagāthāsatañceva, tiṃsati ca taduttari.

දීපදා සහ දකදා යන තෙරණියන් පිළිබඳ මෙහි ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ එකසිය තිහකි.

2. Ekūposathikavaggo

2. ඒකූපෝසථික වර්ගය

1. Ekūposathikātherīapadānaṃ

1. ඒකූපෝසථිකා තේරී අපදානය

‘‘Nagare [Pg.199] bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;

Divase puṇṇamāya so, upavasi uposathaṃ.

බන්ධුමතී නුවර බන්ධුම නම් රජෙක් විය. ඔහු පසළොස්වක පෝය දිනෙක උපෝසථ ශීලය සමාදන් විය.

‘‘Ahaṃ tena samayena, kumbhadāsī ahaṃ tahiṃ;

Disvā sarājakaṃ senaṃ, evāhaṃ cintayiṃ tadā.

ඒ අවධියේ මම එහි කළගෙඩි උසුලන මෙහෙකාරියකව සිටියෙමි. රජු ප්‍රමුඛ සේනාව දැක එසඳ මම මෙසේ සිතුයෙමි.

‘Rājāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, upavasi uposathaṃ;

Saphalaṃ nūna taṃ kammaṃ, janakāyo pamodito’.

රජතුමා පවා රජසිරිය අත්හැර උපෝසථ ශීලය රකියි. ඒ පින නියතයෙන් ම මහත් ඵල සහිතය. මේ ජනකාය ද (එමඟින්) ඉතා සතුටින් සිටිති.

‘‘Yoniso paccavekkhitvā, duggaccañca daliddataṃ ;

Mānasaṃ sampahaṃsitvā, upavasiṃ uposathaṃ.

මගේ අසරණ භාවය සහ දිළිඳු භාවය නුවණින් විමසා බලා, සිත පහදවාගෙන මම ද උපෝසථ ශීලය සමාදන් වීමි.

‘‘Ahaṃ uposathaṃ katvā, sammāsambuddhasāsane;

Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මම සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි උපෝසථ ශීලය රැක, ඒ මනාකොට කළ පිනෙන් තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ubbhayojanamuggataṃ ;

Kūṭāgāravarūpetaṃ, mahāsanasubhūsitaṃ.

එහි මා කළ පිනෙන් ලැබුණු විමානය යොදුනක් උසට නැඟී තිබුණි. එය උතුම් කූටාගාරවලින් යුක්ත වූ අතර මනහර ආසනවලින් සරසා තිබුණි.

‘‘Accharā satasahassā, upatiṭṭhanti maṃ sadā;

Aññe deve atikkamma, atirocāmi sabbadā.

ලක්ෂයක් අප්සරාවෝ නිරතුරුව මට උපස්ථාන කරති. අන් දෙවිවරුන් අභිබවා මම නිතරම ඉතා දීප්තිමත්ව බබළමි.

‘‘Catusaṭṭhi devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම සිවුසැටක් (64) දෙව්රජවරුන්ට අගමෙහෙසිය වූයෙමි. තෙසැටක් (63) සක්විති රජවරුන්ට ද අගමෙහෙසිය වූයෙමි.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇā hutvāna, bhavesu saṃsarāmahaṃ;

Sabbattha pavarā homi, uposathassidaṃ phalaṃ.

මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇතිව භවයන්හි සැරිසැරූයෙමි. සෑම තැනකම මම උතුම් තැනැත්තියක් වීමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි.

10.

10.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, rathayānañca sīvikaṃ ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, uposathassidaṃ phalaṃ.

ඇත් යානා, අශ්ව යානා, රථ යානා සහ පල්ලැක්කි යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි.

11.

11.

‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, athopi phalikāmayaṃ;

Lohitaṅgamayañceva, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.

රන් මය වූ ද, රිදී මය වූ ද, එසේම පළිඟු මය වූ ද, රතු මැණික් මය වූ ද යන මේ සියල්ල මම ලබමි.

12.

12.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Mahagghāni ca vatthāni, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.

පට පිළි, ලොම් පිළි, කොමු පිළි සහ කපු පිළි ද, ඉතා අගනා වස්ත්‍ර ද යන මේ සියල්ල මම ලබමි.

13.

13.

‘‘Annaṃ [Pg.200] pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

ආහාර පාන, කැවිලි පෙවිලි, වස්ත්‍ර සහ සේනාසන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි.

14.

14.

‘‘Varagandhañca mālañca, cuṇṇakañca vilepanaṃ;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

උතුම් සුවඳ විලවුන්, මල් මාලා, සුවඳ චූර්ණ සහ ආලේපන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි.

15.

15.

‘‘Kūṭāgārañca pāsādaṃ, maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

කූටාගාර, ප්‍රාසාද, මණ්ඩප, සඳලුතල සහිත මාලිගා සහ ලෙන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි.

16.

16.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ.

මම උපතින් සත් වැනි වියෙහිදී ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි. අඩමසක් සම්පූර්ණ වීමටත් පෙර මම අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි.

17.

17.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.

18.

18.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, uposathassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් (පොහොය රැකීමේ) කර්මයක් කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උපෝසථ රැකීමේ ඵලයයි.

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ ekūposathikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

ඒකුපෝසථිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Ekūposathikātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

පළමු වන ඒකුපෝසථිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත.

2. Saḷalapupphikātherīapadānaṃ

2. සළලපුප්ඵිකා තෙරණියගේ අපදානය

22.

22.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasāhaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ.

එකල මම චන්ද්‍රභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියක් වී සිටියෙමි. සක්මන් කරන්නා වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

23.

23.

‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ.

සළල (පයින්) මල් නෙළාගෙන මම ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි. මහා වීරයන් වහන්සේ දිව්‍යමය සුවඳ ඇති ඒ සළල මල් ආඝ්‍රාණය කළ සේක.

24.

24.

‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako;

Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānāya me tadā.

ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන, මම බලා සිටියදීම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ එය ආඝ්‍රාණය කළ සේක.

25.

25.

‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vanditvā dvipaduttamaṃ ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tato pabbatamāruhiṃ.

දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ස්වකීය සිත පහදවාගෙන, ඉන්පසු මම පර්වතයට නැග්ගෙමි.

26.

26.

‘‘Ekanavutito [Pg.201] kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ඵලයයි.

27.

27.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

28.

28.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

29.

29.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ saḷalapupphikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සළලපුප්ඵිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Saḷalapupphikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන සළලපුප්ඵිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත.

3. Modakadāyikātherīapadānaṃ

3. මෝදකදායිකා තෙරණියගේ අපදානය

30.

30.

‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhadāsī ahosahaṃ;

Mama bhāgaṃ gahetvāna, gacchaṃ udakahārikā.

බන්දුමතී නගරයෙහි මම පැන් අදින දාසියක් වී සිටියෙමි. මාගේ කොටස රැගෙන මම ජලය ගෙන ඒමට යමින් සිටියෙමි.

31.

31.

‘‘Panthamhi samaṇaṃ disvā, santacittaṃ samāhataṃ;

Pasannacittā sumanā, modake tīṇidāsahaṃ.

මඟෙහිදී ශාන්ත වූත්, සමාහිත වූත් සිතක් ඇති ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක දැක, පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් මම උන්වහන්සේට මෝදක තුනක් පූජා කළෙමි.

32.

32.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Ekanavutikappāni, vinipātaṃ nagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, කල්ප අනූ එකක් මුළුල්ලෙහි මම දුගතියකට නොපැමිණියෙමි.

33.

33.

‘‘Sampatti taṃ karitvāna, sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ;

Modake tīṇi datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.

මම සියලු සම්පත් ඇති කරගෙන ඒ සියල්ල අනුභව කළෙමි. මෝදක තුනක් පූජා කිරීමෙන් මම නොසැලෙන නිවන් පදය (නිවන) ලැබුවෙමි.

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ modakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෝදකදායිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Modakadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවන මෝදකදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත.

4. Ekāsanadāyikātherīapadānaṃ

4. ඒකාසනදායිකා තෙරණියගේ අපදානය

37.

37.

‘‘Nagare [Pg.202] haṃsavatiyā, ahosiṃ bālikā tadā;

Mātā ca me pitā ceva, kammantaṃ agamaṃsu te.

හංසවතී නගරයෙහි එකල මම කුඩා දැරියක වීමි. මාගේ මව ද පියා ද යන දෙදෙනා වැඩපළ සඳහා පිටත්ව ගියහ.

38.

38.

‘‘Majjhanhikamhi sūriye, addasaṃ samaṇaṃ ahaṃ;

Vīthiyā anugacchantaṃ, āsanaṃ paññapesahaṃ.

මද්දහන් වේලාවෙහි සූර්යයා මුදුන්ව තිබියදී, වීථියෙහි වඩිනා වූ ශ්‍රමණ ශාසන මහාසංඝයා වහන්සේව (බුදුරජාණන් වහන්සේව) මම දුටුවෙමි. මම උන්වහන්සේ උදෙසා අසුනක් පැණවූවෙමි.

39.

39.

‘‘Gonakāvikatikāhi, paññapetvā mamāsanaṃ;

Pasannacittā sumanā, idaṃ vacanamabraviṃ.

දිගු ලොම් සහිත පලස් වැනි විසිතුරු ඇතිරිලිවලින් මාගේ අසුන පනවා, පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටු වෙමින් මම මේ වචන පැවසුවෙමි.

40.

40.

‘‘‘Santattā kuthitā bhūmi, sūro majjhanhike ṭhito;

Mālutā ca na vāyanti, kālo cevettha mehiti.

“පොළොව ඉතා රත්ව තැවී තිබේ, ඉර මුදුන් වී ඇත, සුළඟ පවා නොහමයි. ස්වාමීනි, මේ එයට සුදුසු කාලයයි, මෙහි වැඩම කළ මැනව.”

41.

41.

‘‘‘Paññattamāsanamidaṃ, tavatthāya mahāmuni;

Anukampaṃ upādāya, nisīda mama āsane’.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මේ අසුන පනවන ලදී. මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මා පැනවූ අසුනෙහි වැඩසිටින සේක්වා.”

42.

42.

‘‘Nisīdi tattha samaṇo, sudanto suddhamānaso;

Tassa pattaṃ gahetvāna, yathārandhaṃ adāsahaṃ.

මැනවින් දැමුණු, පිරිසිදු සිත් ඇති ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ එහි වැඩ සිටියහ. මම උන්වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන, පිළියෙළ කර තිබූ ආහාර පූජා කළෙමි.

43.

43.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

44.

44.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, āsanena sunimmitaṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

එහි අසුනක් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මැනවින් නිර්මාණය වූ, යොදුන් හැටක් උසැති, යොදුන් තිහක් පළලැති මාගේ මනරම් විමානයක් විය.

45.

45.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, athopi phalikāmayā;

Lohitaṅgamayā ceva, pallaṅkā vividhā mama.

රන්මය වූ ද, මැණික්මය වූ ද, එසේම පළිඟුමය වූ ද, රතු මැණික්වලින් කරන ලද්දා වූ ද විවිධාකාර පර්යංකයන් (ආසන) මට විය.

46.

46.

‘‘Tūlikā vikatikāhi, kaṭṭissacittakāhi ca;

Uddaekantalomī ca, pallaṅkā me susaṇṭhitā.

පුළුන් මෙට්ට, විසිතුරු ඇතිරිලි, රන් හුයෙන් කළ වස්ත්‍ර හා එක් පැත්තක ලොම් සහිත ඇතිරිලිවලින් මාගේ ඒ පර්යංකයන් මැනවින් සරසා තිබුණි.

47.

47.

‘‘Yadā icchāmi gamanaṃ, hāsakhiḍḍasamappitā;

Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ.

යම් කලෙක මම ගමනක් යාමට කැමති වෙම් ද, සතුටින් හා කෙළිලොලින් යුතුව ඒ උතුම් පර්යංකය ද සමගින්ම මා කැමති ස්ථානයකට යන්නෙමි.

48.

48.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sattati cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය වීමි. හැත්තෑවක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වීමි.

49.

49.

‘‘Bhavābhave [Pg.203] saṃsarantī, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

නොයෙක් භවයන්හි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

50.

50.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññe bhave na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

මම දිව්‍ය ලෝකයෙහි හා මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසරමි. මම වෙනත් (දුගති) භවයක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

51.

51.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Uccākulīnā sabbattha, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි පමණක් මම උපදින්නෙමි. හැම තැනකදීම මම උසස් කුල ඇත්තියක වීමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

52.

52.

‘‘Domanassaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

මම දොම්නසක් හෝ සිතෙහි තැවීමක් නොදනිමි. මම දුර්වර්ණ බවක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

53.

53.

‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, khujjā celāpikā bahū;

Aṅkena aṅkaṃ gacchāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

කිරි මව්වරු මට උපස්ථාන කරති, කුදු ස්ත්‍රීන් හා දාසියන් බොහෝ වෙති. මම එක් උකුළකින් තවත් උකුළකට (සුවසේ) යන්නෙමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

54.

54.

‘‘Aññā nhāpenti bhojenti, aññā ramenti maṃ sadā;

Aññā gandhaṃ vilimpanti, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

සමහරු මා නහවති, සමහරු මට ආහාර දෙති, සමහරු නිතර මා සතුටු කරති, තවත් සමහරු සුවඳ විලවුන් ගාති. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

55.

55.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

මණ්ඩපයක හෝ රුක් මුලක හෝ ශූන්‍යාගාරයක වසන කල, මාගේ සිතේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා අසල පහළ වෙයි.

56.

56.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

මේ මාගේ අවසාන භවයයි, අවසන් ආත්මභාවය ගෙවී යයි. මම අද ද රාජ්‍ය සම්පත් අත්හැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි.

57.

57.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ ekāsanadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ ඒ ඒකාසනදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය.

Ekāsanadāyikātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

ඒකාසනදායිකා තේරී අපදානය සිවුවැන්නයි.

5. Pañcadīpadāyikātherīapadānaṃ

5. පංචදීපදායිකා තේරී අපදානය.

61.

61.

‘‘Nagare [Pg.204] haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;

Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā.

එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි සැරිසරන්නියක වීමි. කුසල් සෙවීමට කැමති මම එක් ආරාමයකින් තවත් ආරාමයකට ගමන් කළෙමි.

62.

62.

‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.

කළුවර පක්ෂයෙහි (මහ පෝය) දිනක මම උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ නමක් දුටුවෙමි. එහි සිත පැහැදවාගෙන බෝධි මූලයෙහි වාඩි වීමි.

63.

63.

‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.

ගෞරවණීය සිතක් උපදවාගෙන, හිස මත දෝත් නගා වැඳ, මහත් සෝමනස්සයට පත්ව එකල්හි මෙසේ සිතුවෙමි.

64.

64.

‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;

Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.

‘‘අපරිමිත ගුණ ඇති, අසම සම පුද්ගලයෙකු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සැබැවින්ම බුදු කෙනෙකු නම්, මෙම බෝධීන් වහන්සේ මට ප්‍රාතිහාර්යයක් දක්වන සේක්වා! මෙම බෝධීන් වහන්සේ බබළන සේක්වා!’’ (මෙසේ මම සිතුවෙමි).

65.

65.

‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;

Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.

‘‘මා එසේ සිතූ සැණින්, එකෙණෙහිම බෝධීන් වහන්සේ ඒකාලෝක වී බැබළුණාය. මුළුමනින්ම රන්මයෙන් බබළන්නාක් මෙන් වූ ඒ බෝධීන් වහන්සේ නිසා සියලු දිශාවෝ බැබළුණාහ.’’

66.

66.

‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;

Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.

‘‘මම සත් අහසක් හා සත් දවාලක් ඒ බෝධි මූලයෙහි වාඩි වී සිටියෙමි. සත්වැනි දිනය පැමිණි කල්හි, මම පහන් පූජාවක් කළෙමි.’’

67.

67.

‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañca dīpāni pajjaluṃ;

Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.

‘‘(බෝධි මූලයෙහි) ආසනය පිරිවරා පහන් පහක් දැල්වුණාහ. හිරු උදාවන තෙක්ම මා දැල්වූ ඒ පහන් බබළමින් තිබුණි.’’

68.

68.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

‘‘එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.’’

69.

69.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

‘‘එහිදී මට ලැබුණු මනරම් විමානය ‘පඤ්චදීප’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. එය යොදුන් සැටක් උස වූ අතර, යොදුන් තිසක් පළල් විය.’’

70.

70.

‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jaliṃsu me;

Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.

‘‘ගණන් කළ නොහැකි තරම් වූ පහන් පිරිවරා මා වෙනුවෙන් බැබළුණාහ. ඒ පහන් ආලෝකයෙන් මුළු දිව්‍ය ලෝකයම ඒකාලෝක විය.’’

71.

71.

‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ;

Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.

‘‘මා පිටුපස හැරී වාඩි වී සිටියද, බැලීමට කැමති වන්නේ නම්, උඩ, යට සහ සතර දිග යන සියල්ල මගේ (දිව්‍ය) ඇසින් දැකගත හැකිය.’’

72.

72.

‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;

Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.

‘‘සුගති හා දුගති ලෝකයන් බැලීමට මම කෙතරම් කැමති වුවද, එහිදී ගස්වලින් හෝ පර්වතවලින් කිසිදු බාධාවක් (ආවරණයක්) ඇති නොවීය.’’

73.

73.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

‘‘අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට මම පත් වූයෙමි. සියයක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට මම පත් වූයෙමි.’’

74.

74.

‘‘Yaṃ [Pg.205] yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.

‘‘මම දෙවියන් අතර හෝ මිනිසුන් අතර හෝ යම් යම් උපතක් ලබන සෑම විටම, ලක්ෂයක් පහන් මා පිරිවරා බබළති.’’

75.

75.

‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;

Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati.

‘‘දිව්‍ය ලෝකයෙන් චුත වී මම මවු කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තෙමි. මවු කුසෙහි සිටියදී පවා මගේ ඇස් නොපියවී (පැහැදිලිව) තිබුණි.’’

76.

76.

‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;

Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

‘‘පින්කම්වලින් යුක්ත වූ නිසා මා උපන් නිවසෙහි ලක්ෂයක් පහන් බැබළුණාහ. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’

77.

77.

‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;

Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.

‘‘මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම මිනිස් ලොවෙහි (සංසාරික බැඳීම්වලින්) මිදුණෙමි. ජරා මරණ රහිත වූ, ශාන්ත වූ නිවන් සුවය මම අත්කර ගත්තෙමි.’’

78.

78.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.

‘‘උපතින් වසර හතක් ගත වූ කල මම අර්හත් භාවයට පත් වූයෙමි. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණයන් දැනගෙන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක.’’

79.

79.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;

Sadā pajjalate dīpaṃ, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

‘‘මණ්ඩපයක, රුක් මූලයක හෝ ශූන්‍යාගාරයක වසන කල්හි මට නිතරම පහන් ආලෝකය ලැබෙයි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’

80.

80.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;

Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

‘‘මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස අතිශයින්ම පිරිසිදුය. මම සමාධියෙහි දක්ෂ වෙමි. මම අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ සිටිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’

81.

81.

‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;

Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, සියලු මඟ කටයුතු අවසන් කළ, කළ යුතු දේ නිම කළ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ පඤ්චදීපා නම් වූ මම, පස්ැස් ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.’’

82.

82.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

‘‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් පහන් පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියකට පත් වූ බවක් නොදනිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’

83.

83.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

‘‘මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.’’

84.

84.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

85.

85.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ pañcadīpadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

‘‘මේ අයුරින් පඤ්චදීපදායිකා භික්ෂුණිය මෙම ගාථාවන් වදාළාය.’’

Pañcadīpadāyikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

‘‘පඤ්චදීපදායිකා තේරී අපදානය පස්වැන්නයි.’’

6. Naḷamālikātherīapadānaṃ

6. ‘‘නළමාලිකා තේරී අපදානය’’

86.

86.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

‘‘එකල්හි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියක්ව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ස්වයංභූ වූ, අජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.’’

87.

87.

‘‘Pasannacittā [Pg.206] sumanā, vedajātā katañjalī;

Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

‘‘පැහැදුණු සිතින් යුක්තව, සොම්නස්ව, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගොස්, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, බට මල් මාලාවක් (නළමාල) ගෙන ස්වයංභූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදුවෙමි.’’

88.

88.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnarīdehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

‘‘එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, කින්නරී දේහය අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.’’

89.

89.

‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ.

‘‘මම තිස් හය දෙනෙක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි. මා සිතින් ප්‍රාර්ථනා කළ සියලු දේ ඒ අයුරින්ම මට ලැබුණි.’’

90.

90.

‘‘Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.

‘‘දස දෙනෙක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි. කුසල් දහම් රැස් කළ තැනැත්තියක වී මම භවයන්හි සැරිසැරුවෙමි.’’

91.

91.

‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Pūjārahā ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.

මා හට කුසල් ඇත්තේය, (එබැවින්) මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි. අද මම ශාක්‍යපුත්‍රයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පූජාවට සුදුසු වූ රහත් මෙහෙණියක් වෙමි.

92.

92.

‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

අද මම අතිශයින්ම පිරිසිදු සිත් ඇත්තියකි, ලාමක සිතිවිලිවලින් තොර වූවෙමි. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ, දැන් නැවත උපතක් නැත.

93.

93.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷamālāyidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට (බට මල් මාලාවකින්) පිදූවෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය බට මල් මාලාවක් පිදීමේ ඵලයයි.

94.

94.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

95.

95.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී.

96.

96.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

නළමාලිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය.

Naḷamālikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

හයවන නළමාලිකා තේරී අපදානය නිමවාය.

7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ

7. 7. මහාපජාපතී ගෝතමී තේරී අපදානය

97.

97.

‘‘Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane;

Kūṭāgāre susālāyaṃ, vasate narasārathi.

එක් කලෙක ලෝකය ආලෝකවත් කරන්නා වූ, නරදම්‍ය සාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විශාලා මහනුවර මහාවනයේ කූටාගාර ශාලාවෙහි වැඩ වසන සේක.

98.

98.

‘‘Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī;

Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye.

එකල්හි ජිනරාජයන් වහන්සේගේ මෑණියන්ගේ සොහොයුරිය (සුළු මව) වූ මහාගෝතමී භික්ෂුණිය ඒ රමණීය නගරයෙහි ඉදිකරන ලද භික්ෂුණී ආරාමයෙහි වැඩ විසූවාය.

99.

99.

‘‘Bhikkhunīhi [Pg.207] vimuttāhi, satehi saha pañcahi;

Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ.

කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු පන්සියයක් රහත් මෙහෙණින් වහන්සේලා සමඟ වසන ඒ මහාගෝතමිය හුදෙකලාව සිටින විට ඇයගේ සිතෙහි මෙබඳු අදහසක් ඇති විය.

100.

100.

‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā;

Rāhulānandanandānaṃ, nāhaṃ lacchāmi passituṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හෝ අග්‍රශ්‍රාවක දෙනමගේ හෝ රාහුල, ආනන්ද සහ නන්ද යන ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ පිරිනිවන් පෑම දැකීමට මම නොලැබෙන්නෙමි (එය දැකීමට මට ශක්තියක් නැත).

101.

101.

‘‘Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā;

Mahākassapanandānaṃ, ānandarāhulāna ca.

බුදුරජාණන් වහන්සේට හෝ අග්‍රශ්‍රාවක දෙනමකට හෝ මහා කාශ්‍යප සහ නන්ද යන තෙරුන් වහන්සේලාට පෙර, එමෙන්ම ආනන්ද සහ රාහුල යන තෙරුන් වහන්සේලාට පෙර,

102.

102.

‘‘Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ, osajjitvāna nibbutiṃ;

Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā.

පළමුව ආයු සංස්කාරය අත්හැර පිරිනිවන් පෑමට, ලෝකනාථ වූ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අවසර ලත් කල මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි.

103.

103.

‘‘Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ;

Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ.

එමෙන්ම පන්සියයක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාට ද එවැනිම අදහසක් ඇති විය. ඛේමා තෙරණිය ආදීන්ට ද ඇති වූයේ මේ අදහසමය.

104.

104.

‘‘Bhūmicālo tadā āsi, nāditā devadundubhī;

Upassayādhivatthāyo, devatā sokapīḷitā.

එකල්හි භූමි කම්පාවක් ඇති විය, දිව්‍ය බෙර හඬ පැතිර ගියේය. භික්ෂුණී ආරාමයෙහි වසන දේවතාවියෝ ද සෝකයෙන් පීඩිත වූහ.

105.

105.

‘‘Vilapantā sukaruṇaṃ, tatthassūni pavattayuṃ;

Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ.

ඔවුහු ඉතා කරුණාසහගත ලෙස විලාප තබමින් එහි කඳුළු සැලූහ. මිත්‍ර භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ඒ දේවතාවියන් සමඟ ගෝතමිය වෙත පැමිණ,

106.

106.

‘‘Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ;

‘Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā.

සිරසින් පාමුල වැඳ මෙසේ පැවසූහ: 'ආර්යාවනි, අපි එහි දිය බිඳු ඉසිමින් හුදෙකලාව සිටියෙමු.

107.

107.

‘‘‘Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī;

Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī’.

නිශ්චල වූ ඒ පොළොව කම්පා විය, දිව්‍ය බෙර හඬ පැතිර ගියේය, විලාප හඬවල් ද ඇසේ. ගෝතමියනි, මේ කුමන කරුණක් නිසා ද?'

108.

108.

‘‘Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ;

Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ.

එවිට ඇය තමන් සිතූ සියල්ල පැවසුවාය. ඒ සියලු භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද තමන් සිතූ දේ පැවසූහ.

109.

109.

‘‘‘Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ;

Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate.

ආර්යාවනි, ඔබ වහන්සේ උතුම් වූ ශාන්ත වූ නිවන කැමති නම්, මැනවින් සිල් රකින අපි සියල්ලෝම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අවසරය ඇතිව පිරිනිවන් පාන්නෙමු.

110.

110.

‘‘‘Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca;

Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ’.

අපි ගිහිගෙයින් මෙන්ම භවයෙන් ද නික්මුණේ එකටමය. එබැවින් අපි උතුම් වූ නිවන් පදයට ද එකටම යන්නෙමු.

111.

111.

‘‘‘Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmī’ti sā vadaṃ;

Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā.

'පිරිනිවන් පෑමට සූදානම් වන ඔබට මම කුමක් කියන්න ද?' යි පවසමින් ඇය එවිට සියලු භික්ෂුණීන් සමඟ භික්ෂුණී ආරාමයෙන් නික්මුණාය.

112.

112.

‘‘Upassaye [Pg.208] yādhivatthā, devatā tā khamantu me;

Bhikkhunīnilayassedaṃ, pacchimaṃ dassanaṃ mama.

ආරාමයෙහි වසන ඒ දේවතාවියෝ මට ක්ෂමා වෙත්වා. මා භික්ෂුණී ආරාමය දකින අවසන් වතාව මෙයයි.

113.

113.

‘‘Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo;

Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ.

යම් තැනක දිරීමක් හෝ මරණයක් නැද්ද, අප්‍රියයන් හා එක්වීමක් හෝ ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන්වීමක් නැද්ද, ඒ අසංඛත වූ නිවනට මම යන්නෙමි.

114.

114.

‘‘Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā;

Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā.

නොපහ වූ රාග ඇති බුදුපුත්හු ඒ වචනය අසා සෝකයෙන් පෙළෙමින්, 'අහෝ! අපගේ පින් මද බවක මහත!' යි පවසමින් විලාප තැබූහ.

115.

115.

‘‘Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ;

Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā.

ඔවුන් නොමැතිව මේ භික්ෂුණී ආරාමය හිස් විය. අලුයම කාලයේ තරු නොපෙනී යන්නාක් මෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දියණියෝ නොපෙනී ගියහ.

116.

116.

‘‘Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi;

Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ.

ගංගා නදිය අතු ගංගා පන්සියයක් සමඟ මහා සාගරයට ගලා බස්නාක් මෙන්, ගෝතමිය ද පන්සියයක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සමඟ නිවනට (පිරිනිවන් පෑමට) වැඩම කරන්නීය.

117.

117.

‘‘Rathiyāya vajantiyo, disvā saddhā upāsikā;

Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ.

මාවතෙහි වැඩම කරන භික්ෂුණීන් වහන්සේලා දැක, සැදැහැවත් උපාසිකාවෝ නිවෙස්වලින් බැහැරට පැමිණ, උන්වහන්සේලාගේ පාමුල වැඳ මෙසේ පැවසූහ.

118.

118.

‘‘‘Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no;

Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā’.

‘‘මහා සම්පත් ඇති මෑණියන් වහන්ස, අප කෙරෙහි ප්‍රසාදයෙන් බැලුව මැනව. අසරණ වූ අප අතහැර ඔබ වහන්සේ පිරිනිවන් පෑම සුදුසු නැතැයි පවසමින්, ශෝකයෙන් පෙළුණු ඒ උපාසිකාවෝ විලාප තැබූහ.

119.

119.

‘‘Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ;

‘Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo.

ඔවුන්ගේ ශෝකය දුරු කරනු පිණිස මෑණියන් වහන්සේ මධුර වචනයෙන් මෙසේ පැවසුවාය: 'දරුවෙනි, හැඬීමෙන් පලක් නැත. අද ඔබ සැමට සතුටු විය යුතු කාලයයි.

120.

120.

‘‘‘Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito;

Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito.

මා විසින් දුක්ඛ සත්‍යය පිරිසිඳ දන්නා ලදී, දුකට හේතුව වූ සමුදය සත්‍යය දුරු කරන ලදී, නිරෝධ සත්‍යය වූ නිවන සාක්ෂාත් කරන ලදී, මාර්ග සත්‍යය ද මැනවින් වඩන ලදී.

Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ.

පළමු භාණවාරය නිම විය.

121.

121.

‘‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මා විසින් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන ලදී, බුදු සසුන පිළිපදින ලදී, බර වූ මේ ඛන්ධ භාරය බහා තබන ලදී, භවය කරා ගෙන යන තණ්හාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී.

122.

122.

‘‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

යම් අරමුණක් සඳහා ගිහිගෙයින් නික්ම අනාගාරිකව පැවිදි වූවාද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ උතුම් අරමුණ මා විසින් අනුපිළිවෙළින් ලඟා කර ගන්නා ලදී.

123.

123.

‘‘‘Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati;

Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā.

බුදුරජාණන් වහන්සේත්, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී සද්ධර්මයත් පිරිහීමක් නැතිව පවතින තාක් කල්, මා හට පිරිනිවන් පෑමට මෙය සුදුසුම කාලයයි. දරුවෙනි, මා ගැන ශෝක නොවන්න.

124.

124.

‘‘‘Koṇḍaññānandanandādī[Pg.209], tiṭṭhanti rāhulo jino;

Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā.

කොණ්ඩඤ්ඤ හිමි, ආනන්ද හිමි, නන්ද හිමි ආදී මහා රහතන් වහන්සේලා ද, රාහුල හිමි ද වැඩ සිටිති. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ද වැඩ සිටිති. සංඝයා වහන්සේ සමගිව සුවසේ වෙසෙති, තීර්ථකයෝ ද පරාජයට පත්ව සිටිති.

125.

125.

‘‘‘Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano;

Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā.

ඔක්කාක රාජවංශයේ කීර්තිය ලොව පතළ කරන ලදී, මාරයා ද පරාජය කරන ලදී. දරුවෙනි, දැන් මා හට පිරිනිවන් පෑමට සුදුසු කාලය නොවේද?

126.

126.

‘‘‘Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate;

Ānandabherikāloyaṃ, kiṃ vo assūhi puttikā.

කල්ප ලක්ෂයක සිට මා ප්‍රාර්ථනා කළ යම් නිවනක් ඇත්ද, එය අද සාක්ෂාත් වේ. මෙය ප්‍රීති ඝෝෂා පැවැත්විය යුතු කාලයයි. දරුවෙනි, කඳුළු සැලීමෙන් ඔබ සැමට ඇති ඵලය කුමක්ද?

127.

127.

‘‘‘Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā;

Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ.

ඔබ තුළ මා කෙරෙහි දයාවක් ඇත්නම්, මා කළ උපකාර දන්නේ නම්, සද්ධර්මයේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් ඔබ සැම දැඩි උත්සාහයකින් කටයුතු කරන්න.

128.

128.

‘‘‘Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā;

Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha’.

මාගේ ආයාචනය මත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්ත්‍රීන්ට පැවිද්ද ලබා දුන් සේක. එබැවින් මා යම් සේ සතුටු වේද, ඒ අයුරින්ම එම වීර්යයෙහි පිහිටන්න.

129.

129.

‘‘Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā;

Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi.

ඇය ඔවුන්ට මෙසේ අනුශාසනා කර, භික්ෂුණීන් පිරිවරින් යුතුව බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් වැඳ නමස්කාර කොට මෙසේ පැවසුවාය.

130.

130.

‘‘‘Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama;

Saddhammasukhada nātha, tayā jātāmhi gotama.

සුගතයන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ මෑණියන් වෙමි. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ මාගේ පියාණන් වහන්සේය. සද්ධර්මයේ සුවය ලබා දෙන නාථයන් වහන්ස, ගෝතමයන් වහන්ස, මා (රහත් බවින්) උපන්නේ ඔබ වහන්සේ නිසාමය.

131.

131.

‘‘‘Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava;

Anindito dhammakāyo, mama saṃvaddhito tayā.

සුගතයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ මේ රූප කාය මා විසින් පෝෂණය කර වර්ධනය කරන ලදී. නින්දාවට පත් කළ නොහැකි මාගේ ධර්ම කාය ඔබ වහන්සේ විසින් වර්ධනය කරන ලදී.

132.

132.

‘‘‘Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā;

Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā.

මහා වීරයන් වහන්ස, මොහොතක තණ්හා පිපාසය සංසිඳුවන කිරි මා විසින් ඔබ වහන්සේට පෙවන ලදී. ඔබ වහන්සේ විසින් මා හට සදාකාලික ශාන්තිය ගෙන දෙන ධර්ම කිරි පෙවන ලදී.

133.

133.

‘‘‘Bandhanārakkhane mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune;

Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ.

මහා මුනිවරයන් වහන්ස, මා කෙලෙස් බන්ධනයෙන් මිදවූ බැවින් ඔබ වහන්සේ මාගේ කිරි මව් ණයෙන් මිදී ඇත. පුතුන් පතන ස්ත්‍රීන් ප්‍රාර්ථනා කර මෙවැනි උතුම් පුත්‍රයන් ලබති.

134.

134.

‘‘‘Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave;

Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā.

මන්ධාතු ආදී රජවරුන්ගේ යම් මෑණියෝ වූහු ද, ඔවුහු භව සාගරයේ ගිලී ගියහ. පුතණුවන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ විසින් මා භව සාගරයෙන් එතෙර කරවන ලදී.

135.

135.

‘‘‘Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ;

Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ.

රජුගේ මව හෝ අගමෙහෙසිය යන නාමය ස්ත්‍රීන්ට පහසුවෙන් ලැබිය හැකිය. එහෙත් 'බුදුන්ගේ මෑණියෝ' යන නාමය ලෝකයේ අතිශයින්ම දුර්ලභය.

136.

136.

‘‘‘Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā;

Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ නිසා මම ඒ උතුම් නාමය ලැබුවෙමි. මාගේ ඒ කුඩා වූ හෝ මහත් වූ සියලු ප්‍රාර්ථනාවන් මා විසින් සම්පූර්ණ කරන ලදී.

137.

137.

‘‘‘Parinibbātumicchāmi[Pg.210], vihāyemaṃ kaḷevaraṃ;

Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka.

මහා වීරයන් වහන්ස, දුකේ කෙළවර කළ නායකයන් වහන්ස, මේ ශරීරය අතහැර පිරිනිවන් පෑමට කැමැත්තෙමි. ඒ සඳහා මට අවසර දුන මැනව.

138.

138.

‘‘‘Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale;

Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame.

සක් ලකුණින් හා අංකුස ධජයන්ගෙන් ගැවසී ගත්, නෙළුම් මලක් මෙන් මෘදු වූ ඔබ වහන්සේගේ උතුම් ශ්‍රී පාද පද්මයන් දිගු කළ මැනව. පුතණුවන් වහන්ස, මම ඒ උතුම් සිරිපා යුගට නමස්කාර කරමි.

139.

139.

‘‘‘Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ;

Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka’.

නායකයන් වහන්ස, රන් රැසක් බඳු වූ ඔබ වහන්සේගේ ශරීරය ප්‍රකට කළ මැනව. ඔබ වහන්සේගේ දේහය මැනවින් දැක බලාගෙන මම ශාන්ත නිවනට යන්නෙමි'යි මෙසේ පැවසුවාය.

140.

140.

‘‘Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ;

Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino.

තද වලාකුළු අතරින් පායන බාල සූර්යයා මෙන්, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හා ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන්ගෙන් විභූෂිත වූ තම ශරීරය බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී මව්තුමියට දැක්වූ සේක.

141.

141.

‘‘Phullāravindasaṃkāse, taruṇādiccasappabhe;

Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati.

පිපුණු නෙළුම් මලක් බඳු වූ ද, උදෑසන හිරු රැස් වැනි ප්‍රභාවෙන් යුත්, සක් ලකුණින් හෙබි ශ්‍රී පාද තලය මත එවිට ඇය හිස තබා වැඳ වැටුණාය.

142.

142.

‘‘‘Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ;

Pacchime maraṇe mayhaṃ, na taṃ ikkhāmahaṃ puno.

නර ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ආදිත්‍ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මගේ අවසන් මරණ මොහොතේ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර කරමි. නැවත කිසි දිනක මම ඔබ වහන්සේව නොදකින්නෙමි.

143.

143.

‘‘‘Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā;

Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara.

ලෝක ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ස්ත්‍රීහු සියලු දෝෂයන්ට ආකරයක් ලෙස සලකනු ලබති. කරුණාකරයන් වහන්ස, මාගේ යම් වරදක් ඇත්නම් එයට සමාව දුන මැනව.

144.

144.

‘‘‘Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ;

Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha.

නර ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, මම ස්ත්‍රීන්ගේ පැවිද්ද වෙනුවෙන් නැවත නැවතත් ආයාචනා කළෙමි. එහි යම් වරදක් ඇත්නම් මට සමාව දුන මැනව.

145.

145.

‘‘‘Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā;

Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අනුදැනුම ඇතිව මා භික්ෂුණීන්ට අනුශාසනා කළෙමි. එහි යම් වරදක් ඇත්නම්, ක්ෂමාවේ අධිපතියාණන් වහන්ස, එයට සමාව දුන මැනව.

146.

146.

‘‘‘Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane;

Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.

මෑණියනි, සමාව දිය නොහැකි කෙනෙකුට වුව ද සමාව දිය යුතුමය. එසේ තිබියදී ගුණාංගයන්ගෙන් සැරසුණු ඔබ වහන්සේට කුමට සමාව දිය යුතු ද? පිරිනිවන් පෑමට යන ඔබ වහන්සේට මම තව කුමක් කියන්නද?

147.

147.

‘‘‘Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante;

Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā’.

අලුයම කාලයේදී තාරකාවන් අතුරුදන් වන කල්හි චන්ද්‍ර රේඛාව ලෝකයෙන් ඉවත් වන්නාක් මෙන්, මේ ලෝකයෙන් නික්ම යාමට කැමති, මාගේ පිරිසිදු වූ අඩුවක් නැති භික්ෂු සංඝයා දැක මම ද මෙම ලෝකයෙන් ඉවත් වන්නෙමි.

148.

148.

‘‘‘Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ;

Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā.

චන්ද්‍රයා අනුව යන තාරකාවන් මහා මේරු පර්වතය පැදකුණු කරන්නාක් මෙන්, ඒ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය හැර සෙසු භික්ෂුණීහු ද බුදුරජාණන් වහන්සේ පැදකුණු කොට, ශ්‍රී පාද පද්මයන් අසල වැඳ වැටී, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය දෙස බලා සිටියහ.

149.

149.

‘‘‘Na [Pg.211] tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena;

Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti.

ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේ දැකීමෙන් මාගේ ඇස තෘප්තිමත් නොවීය, ඔබ වහන්සේගේ දේශනාව ශ්‍රවණය කිරීමෙන් මාගේ කන තෘප්තිමත් නොවීය. එකම අරමුණක් ඇති මාගේ සිත ඒ නිවනට පැමිණ ධර්ම රසයෙන් තෘප්තිමත් නොවෙයි.

150.

150.

‘‘‘Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino;

Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava.

නරෝත්තමයාණන් වහන්ස, වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වාදනය කරන්නාක් මෙන් පිරිස මැද දහම් දෙසන ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය යම් කෙනෙක් දකිත් ද, ඔවුහු මහත් පින්වන්තයෝ වෙති.

151.

151.

‘‘‘Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike;

Ye pāde paṇamissanti, tepi dhaññā guṇandhara.

දිගු ඇඟිලි ඇති, තඹ පැහැ නිය ඇති, සුන්දර වූ දිගු විලුඹ ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්ට යම් කෙනෙක් නමස්කාර කෙරෙත් ද, ගුණධරයාණන් වහන්ස, ඔවුහු ද මහත් පින්වන්තයෝ වෙති.

152.

152.

‘‘‘Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca;

Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama.

මනුෂ්‍යයන් අතර උත්තමයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ මිහිරි වූ, ප්‍රබෝධවත් වූ, කෙලෙස් නසන, හිතකර වූ වචන යම් කෙනෙක් අසත් ද, ඔවුහු ද මහත් පින්වන්තයෝ වෙති.

153.

153.

‘‘‘Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā ;

Tiṇṇasaṃsārakantārā, suvākyena sirīmato’.

මහා වීරයාණන් වහන්ස, ශ්‍රී සෝභමාන වූ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි නිරත වූ, ඔබ වහන්සේගේ සුභාෂිතයෙන් සංසාර කාන්තාරයෙන් එතෙර වූ මම ද මහත් පින්වන්තියක් වෙමි.

154.

154.

‘‘Tato sā anusāvetvā, bhikkhusaṅghampi subbatā;

Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi.

ඉන්පසු සුසිල්වත් වූ ඒ ගෝතමිය භික්ෂු සංඝයාට ද, රාහුල, ආනන්ද සහ නන්ද යන හිමිවරුන්ට ද දන්වා, වැඳ නමස්කාර කොට මේ වචන පැවසුවාය.

155.

155.

‘‘‘Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare;

Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare.

සර්ප විමනක් බඳු වූ, රෝගයන්ට නිවහනක් වූ, දුක් රැසක් වූ, ජරා මරණයන්ගේ ගොදුරු බිමක් වූ මේ ශරීරය කෙරෙහි මම කලකිරුණෙමි.

156.

156.

‘‘‘Nānākalimalākiṇṇe, parāyatte nirīhake;

Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā’.

විවිධ කුණු කසළින් පිරී පවත්නා වූ ද, අන්‍යයන්ට අයත් වූ ද, ක්‍රියා විරහිත වූ ද මේ ශරීරය කෙරෙහි මම කලකිරුණෙමි. එබැවින් පිරිනිවන් පෑමට කැමැත්තෙමි. පුතණුවනි, ඒ සඳහා මට අවසර දෙන්න.

157.

157.

‘‘Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā;

Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ.

නන්ද හිමියෝ ද, භද්‍ර වූ රාහුල හිමියෝ ද සෝක රහිතව, ආශ්‍රව රහිතව, අචලව හා ස්ථාවරව වැඩ සිටිමින් ධර්මතාවය මෙනෙහි කළහ.

158.

158.

‘‘‘Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ;

Māyāmarīcisadisaṃ, itaraṃ anavaṭṭhitaṃ.

සසල වූ, හරයක් නැති, කෙසෙල් කඳක් බඳු වූ, මායාවක් හා මිරිඟුවක් වැනි වූ, ස්වල්ප කාලීන වූ, අස්ථිර වූ සංස්කාරයන්ට නින්දා වේවා!

159.

159.

‘‘‘Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā;

Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ’.

යම් තැනක බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මෑණියන් වූ, උන්වහන්සේව පෝෂණය කළ ඒ ගෝතමිය පවා පිරිනිවන් පාන්නේ නම්, සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්‍යයහයි ඔවුහු මෙනෙහි කළහ.

160.

160.

‘‘Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo;

Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සෙනෙහස ඇති, ඒ අවධියේ සේඛ පුද්ගලයෙකු වූ ආනන්ද හිමියෝ ශෝකයෙන් පීඩිතව, කඳුළු සලමින් ඉතා කරුණාවන්ත ලෙස හඬා වැලපුණහ.

161.

161.

‘‘Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ;

Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano.

අහෝ! ගෝතමිය ශාන්තියට යන්නීය. ඉන්ධන නොමැති ගින්නක් මෙන් නිසැකවම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද නොබෝ කලකින්ම පිරිනිවන් පානු ඇතැයි උන්වහන්සේ වැලපුණහ.

162.

162.

‘‘Evaṃ [Pg.212] vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī;

Sutasāgaragambhīra, buddhopaṭṭhānatappara.

මෙසේ විලාප නගන ආනන්ද හිමියන්ට ගෝතමිය මෙසේ පැවසුවාය: 'ශ්‍රැත සාගරයක් වැනි ගැඹුරු නුවණැති, බුදු උපස්ථානයෙහි නිරත වූ පුතණුවනි.'

163.

163.

‘‘‘Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite;

Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ.

'පුතණුවනි, සතුටු විය යුතු වේලාව පැමිණ ඇති කල්හි සෝක කිරීම නුසුදුසුය. පුතණුවනි, ඔබ නිසා මම සරණක් වූ ඒ නිවනට පැමිණ සිටිමි.'

164.

164.

‘‘‘Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no;

Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo.

'පුතණුවනි, ඔබගේ ඉල්ලීම පරිදි බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට පැවිද්ද අනුදැන වදාළ සේක. පුතණුවනි, මනස අවුල් කර නොගන්න, ඔබගේ උත්සාහය සඵල වී ඇත.'

165.

165.

‘‘‘Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi;

Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ.

'පැරණි තීර්ථක ආචාර්යවරුන් විසින් පවා නොදකින ලද ඒ අමා නිවන සත් හැවිරිදි සුකුමාල දැරියන් විසින් පවා අවබෝධ කරගෙන ඇත.'

166.

166.

‘‘‘Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava;

Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate.

'බුද්ධ ශාසනය සුරකින පුතණුවනි, මෙය ඔබව දකින අවසන් වතාවයි. පුතණුවනි, යම් තැනකට ගිය පසු නැවත නොපෙනේද, මම ඒ නිවනට යන්නෙමි.'

167.

167.

‘‘‘Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako;

Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā.

'දිනක් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරමින් සිටියදී කිවිසුමක් හැරිය සේක. එවිට මම අනුකම්පාවෙන් ආශිර්වාද වචනයක් පැවසුවෙමි.'

168.

168.

‘‘‘Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune;

Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro.

'මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ බොහෝ කල් ජීවත් වන සේක්වා! මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මුළු ලෝකයාගේ යහපත පිණිස කල්පයක් වැඩ සිටින සේක්වා! අජරාමර වන සේක්වා!' යැයි මම පැවසුවෙමි.

169.

169.

‘‘‘Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi;

‘Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī.

'මෙසේ පවසන්නා වූ මට බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'ගෝතමිය, ඔබ නමස්කාර කරන ආකාරයට බුදුවරුන්ට නමස්කාර නොකළ යුතුය.'

170.

170.

‘‘‘Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā;

Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito.

'සර්වඥයන් වහන්ස, එසේ නම් තථාගතයන් වහන්සේලාට නමස්කාර කළ යුත්තේ කෙසේද? බුදුවරුන්ට නුසුදුසු වන්දනාව කුමක්ද? මා විසින් අසන ලද ඒ කරුණ මට වදාරන සේක්වා!'

171.

171.

‘‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame;

Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ.

'වීරියවන්ත වූ, නිවනට යොමු කළ සිත් ඇති, නිරතුරුව දැඩි උත්සාහයකින් යුත්, සමගි වූ ශ්‍රාවකයන් දෙස බලන්න. මෙය බුදුවරුන්ට කරන නියම වන්දනාවයි' කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

172.

172.

‘‘‘Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ;

Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago.

'ඉන්පසු මම ආරාමයට ගොස් තනිව මෙසේ කල්පනා කළෙමි: 'තුන් භවයේ කෙළවරට පැමිණි නාථයන් වහන්සේ සමගි වූ පිරිස ගැන සතුටු වන සේක.'

173.

173.

‘‘‘Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ;

Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ.

'දැන් මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි, පිරිහීමක් නොදකිමි. මෙසේ සිතා මම ඉසිවරයන් අතර උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක...'

174.

174.

‘‘‘Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ;

Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī.

'මම පිරිනිවන් පාන බව විනය නායකයන් වහන්සේට දැන්වීමි. එවිට උන්වහන්සේ 'ගෝතමිය, ඒ සඳහා කාලය දැනගන්න' යැයි අනුදැන වදාළ සේක.'

175.

175.

‘‘‘Kilesā [Pg.213] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

'මා විසින් කෙලෙස් දවන ලදී... පිරිනිවන් පාන බැවින් ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.'

176.

176.

‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

'මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.'

177.

177.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී.

178.

178.

‘‘‘Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā;

Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī’.

"ගෝතමිය, ස්ත්‍රීන්ගේ ධර්මාවබෝධය කෙරෙහි යම් මෝඩයෝ සැකයට පත් වූවාහු ද, ඒ අඥානයන්ගේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය දුරු කිරීම පිණිස ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න."

179.

179.

‘‘Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ;

Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī.

එකල්හි ගෝතමිය සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, අහසට පැන නැඟී, බුද්ධානුමැතිය ඇතිව නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධීන් පෑවාය.

180.

180.

‘‘Ekikā bahudhā āsi, bahukā cetikā tathā;

Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ.

ඇය තනිව සිට බොහෝ දෙනෙක් වූවාය, නැවත බොහෝ දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් වූවාය. පෙනී සිටීම හා නොපෙනී සිටීම ද කළාය. බිත්ති හරහා ද, පර්වත හරහා ද -

181.

181.

‘‘Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha;

Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā.

බාධාවකින් තොරව ගමන් කළාය. ජලයේ මෙන් පොළොවෙහි ගිලී ගියාය. නොබිඳෙන ජලය මත පොළොවෙහි මෙන් ඇවිද ගියාය.

182.

182.

‘‘Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā;

Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ.

එකල්හි අහසෙහි පක්ෂියෙකු මෙන් පළඟක් බැඳගෙන ගමන් කළාය. බඹලොව දක්වා තමන්ගේ ශරීරය වසඟයෙහි පැවැත්වූවාය.

183.

183.

‘‘Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ;

Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe.

මහා මේරු පර්වතය කුඩ මිටක් කොට ද, මහා පොළොව කුඩයක් කොට ද, මුල් සහිතව උඩුයටිකුරු කොට දරාගෙන අහසෙහි සක්මන් කළාය.

184.

184.

‘‘Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ;

Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā.

හිරු හය දෙනෙකු උදාවන කාලයක මෙන් ලෝකය දුමෙන් පිරී යන්නට සැලැස්වූවාය. ඒ ගෝතමිය ලෝක විනාශයේදී මෙන් ලෝකය ගිනිදැල්වලින් හා ජලයෙන් පිරී යන්නට සැලැස්වූවාය.

185.

185.

‘‘Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare ;

Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā.

මුචලින්ද විල ද, මේරු පර්වතය පාමුල ගංගා අතර ඇති මහා පර්වතයන් ද යන මේ සියල්ල අබ ඇටයක් මෙන් එක මිටකට ගත්තාය.

186.

186.

‘‘Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ;

Candasūrasahassāni, āveḷamiva dhārayi.

ඇඟිලි තුඩින් හිරු හා සඳු ආවරණය කළාය. සඳු සහ හිරු දහසක් මල් මාලයක් මෙන් දරා සිටියාය.

187.

187.

‘‘Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā;

Yugantajaladākāraṃ, mahāvassaṃ pavassatha.

සතර මහා සමුද්‍රයේ ජලය එක අත්ලකින් දරා සිටියාය. ලෝක විනාශ කාලයේ වැස්සක් මෙන් මහා වර්ෂාවක් වැස්සවූවාය.

188.

188.

‘‘Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale;

Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi.

ඇය අහස් තලයෙහි පිරිවර සහිත සක්විති රජෙකුගේ වේශය මවා පෑවාය. නාද කරන ගුරුළෙකු, ඇතෙකු සහ සිංහයෙකු ද පෙන්වා දුන්නාය.

189.

189.

‘‘Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ;

Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi.

තනිව සිටිමින් ම අප්‍රමාණ භික්ෂුණී සමූහයක් මවා පෙන්වා, නැවත ඔවුන් අතුරුදහන් කරවා, තනිවම මුනිවරයාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය.

190.

190.

‘‘‘Mātucchā [Pg.214] te mahāvīra, tava sāsanakārikā;

Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’.

"මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින්නා වූ ඔබ වහන්සේගේ සුළු මව වන මම, මාගේ අර්ථය සාක්ෂාත් කර ගත්තෙමි. පස් ඇසක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මය වඳිමි."

191.

191.

‘‘Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā;

Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā.

නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වා අහසින් බැස, ලෝක ප්‍රදීප වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ ඇය එකත්පසක වාඩි වූවාය.

192.

192.

‘‘Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune;

Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka.

"මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම වයසින් අවුරුදු එකසිය විස්සක් වෙමි. මහා වීරයාණන් වහන්ස, මෙපමණකින් ප්‍රමාණවත්ය. නායකයාණන් වහන්ස, මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි" යි පැවසුවාය.

193.

193.

‘‘Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī;

Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā.

එකල්හි මුළු පිරිසම අතිශයින් මවිතයට පත්ව දොහොත් මුදුන් දී, "ආර්යාවෙනි, මෙවැනි අසමසම ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයක් හා වීර්යයක් ඔබට ඇති වූයේ කෙසේද?" යි විමසූහ.

194.

194.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

"මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පස් ඇසක් ඇති පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ."

195.

195.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;

Sabbopakārasampanne, iddhe phīte mahaddhane.

"එකල්හි මම හංසවතී නුවර සියලු සම්පත්වලින් පිරුණු, සමෘද්ධිමත්, අතිමහත් ධනයක් ඇති අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි."

196.

196.

‘‘Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsigaṇapurakkhatā;

Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ.

"දිනක් මම පියාණන් සමඟ දාසි සමූහයා පිරිවරාගෙන, මහත් වූ පිරිවරක් ඇතිව මනුෂ්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගියෙමි."

197.

197.

‘‘Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ ;

Saradādiccasadisaṃ, raṃsijālasamujjalaṃ.

"ශක්‍රයා මෙන් ධර්ම මේඝය වස්වමින් වැඩසිටි, සරත් කාලයේ හිරු මෙන් රශ්මි ජාලාවෙන් බබළන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි."

198.

198.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ;

Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ.

"උන්වහන්සේව දැක සිත පහදවාගෙන, උන්වහන්සේගේ සුභාෂිත ධර්මය අසා, තම සුළු මව වූ භික්ෂුණියක් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන්නා වූ නරනායකයාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා -"

199.

199.

‘‘Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino;

Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca.

"එය අසා, ඒ මනුෂ්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට සත් දවසක් පුරා මහා දානයක් දී, බොහෝ වූ පිරිකර පූජා කර -"

200.

200.

‘‘Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo.

"ශ්‍රී පාද මූලයෙහි වැඳ වැටී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල්හි මහා පිරිස මධ්‍යයෙහි සප්තම සෘෂීන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක:"

201.

201.

‘‘‘Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

"'යම් ස්ත්‍රියක් සංඝයා සහිත ලෝකනායකයාණන්ට සත් දවසක් පුරා දානය පූජා කළා ද, ඇය පිළිබඳව මම ප්‍රකාශ කරමි. මා පවසන වචනය අසනු මැනවි.'"

202.

202.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.'"

203.

203.

‘‘‘Tassa [Pg.215] dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā.

"'ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයේ දායාද ලබන, ධර්මයෙන් හික්මුණු, ගෝතමී යන නමින් යුත් ශ්‍රාවිකාවක් වන්නීය.'"

204.

204.

‘‘‘Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ;

Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati’.

"'ඇය ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දිවි රැක දුන් සුළු මව වන්නීය. එමෙන්ම ඇය රත්තඤ්ඤු භික්ෂුණීන් අතර අග්‍රස්ථානය ලබන්නීය.'"

205.

205.

‘‘Taṃ sutvāna pamoditvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ.

"ඒ වචනය අසා සතුටු වූ මම, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කොට, එතැනින් චුත වූවෙමි."

206.

206.

‘‘Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu;

Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ.

"සියලු කාම සම්පත් ඇති තාවතිංස දෙව්ලොව උපන් මම, කරුණු දසයකින් සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා සිටියෙමි."

207.

207.

‘‘Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca;

Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca.

මම රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස හා ස්පර්ශයන්ගෙන් ද, ආයුෂයෙන් ද, වර්ණයෙන් ද, සැපයෙන් ද, එමෙන්ම කීර්තියෙන් (පිරිවර සම්පත්තියෙන්) ද,

208.

208.

‘‘Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ;

Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ.

එමෙන්ම ආධිපත්‍යයෙන් ද අන් සියල්ලන් අභිබවා බැබළුණෙමි. එහිදී මම ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාගේ ප්‍රියතම අග්‍ර මහေသිකාව වීමි.

209.

209.

‘‘Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā;

Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake.

සංසාරයෙහි සැරිසරන්නා වූ මම, කර්ම නමැති සුළඟින් මෙහෙයවනු ලැබ, කාසි රජුගේ රාජ්‍යයෙහි දාස ගමක උපන්නෙමි.

210.

210.

‘‘Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā;

Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ.

එකල ඒ ගම්මානයෙහි පන්සියයකට නොඅඩු දාසයෝ වාසය කළහ. එහි සිටි සියලු දාසයන්ට ප්‍රධාන වූයේ යමෙක් ද, මම ඔහුගේ බිරිඳ වීමි.

211.

211.

‘‘Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ;

Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi.

දිනක් පන්සියයක් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා පිණ්ඩපාතය සඳහා ඒ ගමට වැඩි සේක. උන්වහන්සේලා දැක සතුටට පත් වූ මම, අනෙකුත් සියලු කාන්තාවන් සමඟ එක්ව,

212.

212.

‘‘Pūgā hutvāva sabbāyo, catumāse upaṭṭhahuṃ ;

Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā.

කණ්ඩායම් වශයෙන් සැදී ඒ සියලු පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට සාර මසක් මුළුල්ලෙහි උපස්ථාන කළෙමු. තුන් සිවුරු පූජා කොට අපගේ ස්වාමිපුරුෂයන් සමඟ සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමු.

213.

213.

‘‘Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ;

Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure.

එයින් චුත වූ අප සියල්ලෝම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමු. දැන් අපගේ අවසාන භවයෙහි අපි දේවදහ නුවර උපන්නෙමු.

214.

214.

‘‘Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā;

Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā.

මගේ පියා අංජන ශාක්‍ය රජතුමා ය. මගේ මව සුලක්ඛනා දේවියයි. පසුව මම දේවදහ නුවරින් කපිලවස්තු පුර සුද්ධෝදන රජුගේ මාලිගයට පැමිණියෙමි.

215.

215.

‘‘Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ;

Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ.

සෙසු කාන්තාවෝ ශාක්‍ය කුලයෙහි උපත ලබා ශාක්‍යයන්ගේ නිවෙස්වලට ගියහ. මම ඒ සියල්ලන් අතරින් විශිෂ්ට වූවා, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව පෝෂණය කළ මව (කිරි මව) වීමි.

216.

216.

‘‘Mama [Pg.216] puttobhinikkhamma, buddho āsi vināyako;

Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi.

මගේ පුතණුවන් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කොට ලෝකයා දමනය කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක. පසුව මම කාන්තාවන් පන්සියයක් සමඟ පැවිදි වීමි.

217.

217.

‘‘Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ;

Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino.

නැණවත් ශාක්‍ය කුමාරිකාවන් සමඟ මම නිර්වාණ සුවය අත් වින්දෙමි. එදා පෙර ජාතියෙහි අපගේ ස්වාමිපුරුෂයන් වූයේ යම් පිරිසක් ද,

218.

218.

‘‘Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā;

Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā.

අප සමඟ එක්ව පින්කම් කළා වූ, මහා සමගියෙන් කටයුතු කළා වූ ඒ පිරිස ද සුගතයන් වහන්සේගේ අනුකම්පාවෙන් අරහත් ඵලයට පැමිණියහ.

219.

219.

‘‘Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ;

Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā.

එකල මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය හැර සෙසු භික්ෂුණීහු අහසට නැඟුණහ. එක්ව සිටින තාරකාවන් මෙන් ඒ මහා ඉර්ධිමත් භික්ෂුණීහු බැබළුණහ.

220.

220.

‘‘Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā;

Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito.

මැනවින් හික්මුණු දක්ෂ රන්කරුවෙකු රන් ආභරණවල විවිධ නිර්මාණ දක්වන්නාක් මෙන්, ඒ භික්ෂුණීහු ද විවිධ ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑහ.

221.

221.

‘‘Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca;

Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā.

නන් වැදෑරුම් විස්මයජනක ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වා, වාද කරන්නන් අතර උත්තම වූ මුනිඳුන් හා පිරිස එදින සතුටට පත් කළහ.

222.

222.

‘‘Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ;

Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ.

අහසින් බැස සප්තම ඍෂිවරයාණන් වන බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, නරෝත්තමයන් වහන්සේගේ අවසරය ඇතිව ඔවුහු සුදුසු පරිදි අසුන් ගත්හ.

223.

223.

‘‘‘Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī;

Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ.

අහෝ! ගෝතමියෙනි, ඔබ අප සැමට බොහෝ කලක් අනුකම්පා කළහ. ඔබගේ පින් මහිමයෙන් ඔප්නැංවුණු අපි දැන් ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුණු රහත් බවට පත් වීමු.

224.

224.

‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

අපගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. සියලු භවයන් සහමුලින්ම උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නක මෙන් අපි ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමු.

225.

225.

‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් පැමිණීමකි. අපි ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලැබුවෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කළෙමු.

226.

226.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, මේ අට වැදෑරුම් විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද ප්‍රත්‍යක්ෂ කළෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමු.

227.

227.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

මහා මුනිඳුනි, අපි ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍රයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීකෘත වීමු.

228.

228.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

අපි පෙර විසූ ජාති දනිමු. දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.

229.

229.

‘‘‘Atthe [Pg.217] dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා පටිභාන යන පිළිසිඹියා ඥාන අප තුළ පවතී. ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අපට ඒ ඥානය උපන්නේය.

230.

230.

‘‘‘Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittāhi nāyaka;

Anujānāhi sabbāsaṃ, nibbānāya mahāmune’.

නායකයන් වහන්ස, මෛත්‍රී සිතින් අපි ඔබ වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමු. මහා මුනිඳුනි, පිරිනිවන් පෑම සඳහා අප සියල්ලන්ටම අවසර දෙනු මැනව" යි ඔවුහු සැල කළහ.

231.

231.

‘‘Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo;

Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: "පිරිනිවන් පාන්නෙමු යැයි පවසන තොපට මා කුමක් කියන්න ද? ඒ සඳහා දැන් තොප යම් කාලයක් සුදුසු යැයි සිතන්නේ ද එය දැනගන්න."

232.

232.

‘‘Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ;

Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya agamiṃsu tā.

එකල මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය ඇතුළු ඒ භික්ෂුණීහු බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, අසුන්වලින් නැඟී එතැනින් පිටත්ව ගියහ.

233.

233.

‘‘Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako;

Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ.

වීර වූ ඒ ලෝකාග්‍ර නායකයන් වහන්සේ විශාල ජනකායක් සමඟ සිය සුළු මෑණියන්ව වෙහෙරෙහි දොරටුව දක්වා කැටුව වැඩි සේක.

234.

234.

‘‘Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno;

Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ.

එවිට ගෝතමිය ඒ සියලු භික්ෂුණීන් සමඟ ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද අසල වැතිර, අවසාන වතාවට ශ්‍රී පාද වන්දනාව කළාය.

235.

235.

‘‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ;

Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava.

ලෝකනාථයන් වහන්ස, මෙය මා ඔබ වහන්සේව දකින අවසාන වතාවයි. අමෘතයක් බඳු වූ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය මින් මතු මට දැකගත නොහැකි වනු ඇත.

236.

236.

‘‘‘Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale;

Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ’.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අතිශය සුකොමළ ශ්‍රී පාද පද්මයන් මින් මතු මගේ මුහුණට ස්පර්ශ නොවනු ඇත. ලෝකාග්‍රයන් වහන්ස, මම අද පිරිනිවන් පාන්නෙමි."

237.

237.

‘‘Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe;

Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ.

“සත්‍ය වූ ධර්මය පරමාර්ථ වශයෙන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට දුටු කල්හි, ඔබට මේ ශරීරයෙන් ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද? මේ සියලු සංස්කාර ධර්මයෝ හේතූන්ගෙන් හටගත් බැවින් අස්ථිරය, සැනසීමක් නැත්තාහ, ඉතා පහත්ය.”

238.

238.

‘‘Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ;

Aḍḍhapallaṅkamābhujja, nisīdi paramāsane.

මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය එම මෙහෙණින් වහන්සේලා ද සමඟ තමන් වැඩසිටින භික්ෂුණී ආශ්‍රමයට ගොස්, උතුම් අසුනක අඩපලක් බැඳගෙන වැඩසිටියාය.

239.

239.

‘‘Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā;

Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā.

එකල්හි බුදු සසුනට අතිශයින් ලැදි වූ උපාසිකාවෝ, එහිදී ඇයගේ පිරිනිවන් පෑමේ පුවත අසා ඇයගේ පාද නමස්කාර කරනු පිණිස එහි පැමිණියහ.

240.

240.

‘‘Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā;

Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā.

ශෝකයෙන් පීඩිත වූ එම උපාසිකාවෝ දෑතින් පපුවට ගසා ගනිමින්, මුලින් සිඳී ගිය වැල් මෙන් බිම ඇද වැටී, ඉතා කරුණාබර ලෙස හඬා වැලපුණහ.

241.

241.

‘‘Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ;

Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ.

“අපට සරණ වූ, පිළිසරණ වූ ස්වාමිනිය, අප අතහැර පිරිනිවන් නොවැඩිය මැනව. අපි සැවොම හිස නමා වැඳ වැටී ඔබවහන්සේගෙන් මෙසේ අයැද සිටිමු.”

242.

242.

‘‘Yā [Pg.218] padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā;

Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi.

එම උපාසිකාවන් අතරින් ශ්‍රද්ධාවෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් අග්‍ර වූ උපාසිකාවගේ හිස පිරිමදිමින් මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය මෙම වචන වදාළාය.

243.

243.

‘‘‘Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā;

Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ’.

“පින්වත් දියණියනි, මාරයාගේ රැහැනට හසු කරවන මේ ශෝකයෙන් පලක් නැත. සියලු සංස්කාර ධර්මයෝ අනිත්‍ය වෙති, වෙන්වීම කෙළවර කොට ඇත්තාහ, නිරතුරුවම වෙනස් වන සුලු වෙති.”

244.

244.

‘‘Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ;

Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ.

ඉන්පසු ඇය එම උපාසිකාවන් පිටත් කර යවා, උතුම් වූ ප්‍රථම ධ්‍යානයට ද, දෙවන, තෙවන හා සිව්වන ධ්‍යානයන්ට ද පිළිවෙළින් සම වැදුණාය.

245.

245.

‘‘Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā;

Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ.

එසේම ආකාශානඤ්චායතනය, විඤ්ඤාණඤ්චායතනය, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය සහ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය යන අරූපාවචර ධ්‍යානයන්ට ද අනුපිළිවෙළින් සම වැදුණාය.

246.

246.

‘‘Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī;

Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ.

ගෝතමිය එම ධ්‍යානයන් ප්‍රථම ධ්‍යානය දක්වා ප්‍රතිලෝම වශයෙන් සම වැදී, නැවතත් සිව්වන ධ්‍යානය දක්වා අනුලෝම වශයෙන් සම වැදුණාය.

247.

247.

‘‘Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā ;

Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati.

ඉන්පසු සිව්වන ධ්‍යානයෙන් නැගී සිටි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ ඒ රහත් මෙහෙණින් වහන්සේ, නිවී ගිය පහන් සිළක් මෙන් පිරිනිවන් වැඩි සේක. එකල්හි මහා භූමි කම්පාවක් ඇති විය, අහසින් විදුලි සැරවල් පතිත විය.

248.

248.

‘‘Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā;

Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ.

දේව දූන්දුභී නාද විය, දෙවියෝ හඬා වැලපුණහ. අහසින් දිව්‍යමය මල් වැසි වසිමින් පොළෝ තලය අභිෂේක කළේය.

249.

249.

‘‘Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo;

Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro.

රඟමඬලක් මැද නටන නළුවෙකු මෙන් මහා මේරු පර්වත රාජයා පවා වෙව්ලා ගියේය. මහා සාගරය ද ශෝකයෙන් පීඩිත වූවෙකු මෙන් මහා හඬක් නැගුවේය.

250.

250.

‘‘Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe;

‘Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā’.

එකෙණෙහි දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, අසුරයෝ ද, බ්‍රහ්මයෝ ද මහත් සංවේගයට පත් වූහ. “මෙම ගෝතමිය පවා විනාශයට (පිරිනිවීමට) පත් වූවා සේම, ඒකාන්තයෙන්ම සංස්කාර ධර්මයෝ අනිත්‍යයහ”යි ඔවුහු පැවසූහ.

251.

251.

‘‘Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā;

Tāyopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā.

ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදිමින් ඇය පිරිවරා සිටි ඒ සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා ද, කිසිදු උපාදානයක් රහිතව පහන් සිළක් මෙන් පිරිනිවී ගියහ.

252.

252.

‘‘Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ;

Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā.

“අහෝ! එක්වීම් සියල්ල වෙන්වීමෙන් කෙළවර වේ. අහෝ! සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්‍යයහ. අහෝ! ජීවිතය විනාශයෙන් කෙළවර වේ” යැයි මෙසේ හාත්පසින්ම හඬා වැලපීම් ඇති විය.

253.

253.

‘‘Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ;

Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ.

ඉන්පසු දෙවියෝ ද බ්‍රහ්මයෝ ද උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, ලෝක ධර්මතාවයට අනුකූලව එම අවස්ථාවට උචිත වූ වත්පිළිවෙත් ඉටු කළහ.

254.

254.

‘‘Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ ;

‘Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ’.

එකල්හි ශාස්තෘන් වහන්සේ ශ්‍රැත සාගරයක් බඳු වූ ආනන්ද හිමියන් අමතා, “ආනන්දය, ගොස් මෑණියන්ගේ පිරිනිවීම භික්ෂූන් වහන්සේලාට දන්වන්න”යි වදාළ සේක.

255.

255.

‘‘Tadānando [Pg.219] nirānando, assunā puṇṇalocano;

Gaggarena sarenāha, ‘samāgacchantu bhikkhavo.

එවිට සතුටින් තොර වූ, කඳුළින් පිරුණු දෑස් ඇති ආනන්ද හිමියෝ බැගෑපත් හඬින්, “භික්ෂූන් වහන්සේලා රැස්වන සේක්වා”යි පැවසූහ.

256.

256.

‘‘‘Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike;

Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā.

“නැගෙනහිර, දකුණ, බටහිර සහ උතුර යන සතර දිශාවන්හි වසන, සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා මා පවසන මේ වචනයට සවන් දෙන සේක්වා.”

257.

257.

‘‘‘Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune;

Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye.

“මුනිඳුන්ගේ මේ අවසාන ශරීරය මහත් පරිශ්‍රමයකින් යුතුව පෝෂණය කළ ඒ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය, සූර්යයා උදාවන විට මැකී යන තාරකාවක් මෙන් ශාන්ත වූ නිවනට වැඩි සේක.”

258.

258.

‘‘‘Buddhamātāti paññattiṃ, ṭhapayitvā gatāsamaṃ;

Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako.

“ඇය ‘බුද්ධ මාතාව’ යන නාමය පමණක් ඉතිරි කර ශාන්ත නිවනට වැඩි සේක. පස් ඇසක් ඇති මහා නායකයාණන් වහන්සේ පවා යම් නිවනකදී නැවත උපතක් (ගතියක්) නොදකින සේක් ද, ඇය ඒ නිවනට වැඩි සේක.”

259.

259.

‘‘‘Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune;

Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso’.

“යමෙකුට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් ඇද්ද, යමෙක් මහා මුනිඳුන්ට ප්‍රිය වේද, සුගත පුත්‍ර වූ ඒ භික්ෂුව බුද්ධ මාතාව උදෙසා අවසන් බහුමානය සිදු කරත්වා.”

260.

260.

‘‘Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo;

Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā.

ඉතා ඈත වසන භික්ෂූන් වහන්සේලා පවා එම පුවත අසා වහාම වැඩම කළහ. ඇතැම් කෙනෙක් බුද්ධානුභාවයෙන් ද, ඇතැම් කෙනෙක් තමන්ගේ සෘද්ධි බලයෙන් ද එහි පැමිණියහ.

261.

261.

‘‘Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe;

Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī.

ගෝතමිය සැතපී සිටි ඒ ඇඳ, මුළුමනින්ම රන්මුවා වූ, ඉතා රමණීය හා ශෝභන වූ උතුම් කූටාගාරයක් මත තැන්පත් කළහ.

262.

262.

‘‘Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ;

Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ.

සතර වරම් දෙවිවරු එය තම උරහිස් මතින් දරාගත්හ. ශක්‍රයා ඇතුළු සෙසු දෙවිවරු එම කූටාගාරය වටා රැස්ව එය මැනවින් අල්ලා ගත්හ.

263.

263.

‘‘Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi;

Saradādiccavaṇṇāni, vissakammakatāni hi.

එහි තිබූ සියලු කූටාගාර සංඛ්‍යාව පන්සියයකි. ඒවා සරත් කාලයේ සූර්යයාගේ පැහැය ගත් අතර, විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද ඒවා විය.

264.

264.

‘‘Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā;

Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso.

පිරිනිවී ගිය ඒ සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා ද ඇඳන් මත සැතපී සිටි අතර, දෙවිවරුන්ගේ උරහිස් මතින් ඔවුන්ව පිළිවෙළින් රැගෙන යන ලදී.

265.

265.

‘‘Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ;

Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā.

මුළු අහස් තලයම උඩු වියනකින් වැසී තිබුණි. තාරකාවන් සහිත වූ ද, රන්වන් වූ ද හිරු හා සඳු එහි බැබළුණහ.

266.

266.

‘‘Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā;

Ogatākāsapadumā, mahiyā pupphamuggataṃ.

අහසේ බොහෝ ධජ පතාකයන් එසවී තිබුණි. මල්වලින් සැදි සැරසිලි හා වියන් අතුරා තිබුණි. අහසින් නෙළුම් මල් පහතට පතිත වූ අතර, පොළොවෙන් ද මල් උඩට පැන නැගුණි.

267.

267.

‘‘Dassanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā;

Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā.

සඳ සහ හිරු ප්‍රදර්ශනය වෙති, තාරකාවෝ ද බබළති. සූර්යයා මධ්‍යහ්නයට පැමිණියද, සිහිල් චන්ද්‍රයා මෙන් (දැවීමකින් තොරව) නොතවයි.

268.

268.

‘‘Devā [Pg.220] dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca;

Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ.

දෙවියෝ දිව්‍යමය සුවඳ විලවුන්වලින් ද, මනා සුවඳැති මල්වලින් ද, වාදනයෙන් හා නර්තනයෙන් ද, ගීත ගායනයෙන් ද පූජා පැවැත්වූහ.

269.

269.

‘‘Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ;

Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ.

නාගයෝ ද, අසුරයෝ ද, බ්‍රහ්මයෝ ද තම ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් හා බලයට අනුව, පිරිනිවන් පෑ බුදු මෑණියන්ව (ආදාහන පූජාවට) වඩම්මවද්දී පූජා කළහ.

270.

270.

‘‘Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā;

Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā.

පිරිනිවන් පෑ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ (රහත්) දියණියන් සියලු දෙනාම පෙරටු කොටගෙන වඩම්වන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේ පෝෂණය කළ ගෝතමිය ගෞරව සම්මාන මැද පසුවඩම්වන ලදී.

271.

271.

‘‘Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā;

Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā.

නාගයන්, අසුරයන් හා බ්‍රහ්මයන් සහිත දේව මනුෂ්‍යයෝ පෙරටුව ගමන් කළහ. ශ්‍රාවකයන් සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේ මෑණියන්ට පූජා පිණිස පසුවැඩම කළහ.

272.

272.

‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ;

Gotamīparinibbānaṃ, atevacchariyaṃ ahu.

මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමියගේ පිරිනිවීම යම් බඳුද, එය අතිශයින්ම අසිරිමත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම පවා මෙබඳු (අසිරිමත්) නොවීය.

273.

273.

‘‘Buddho buddhassa nibbāne, nopaṭiyādi bhikkhavo;

Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā.

මහණෙනි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීමේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ (සංවිධාන කටයුතු) සම්පාදනය නොකළහ. එහෙත් ගෝතමියගේ පිරිනිවීමේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, සාරිපුත්ත ආදී මහරහතන් වහන්සේලා ද (කටයුතු) සම්පාදනය කළහ.

274.

274.

‘‘Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te;

Gandhacuṇṇapakiṇṇāni, jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ.

ඔවුහු සියලු සුවඳ ද්‍රව්‍යවලින් සෑදූ දර සෑ පිළියෙළ කොට, සුවඳ කුඩු ඉස, ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ ශරීරයන් එහිදී ආදාහනය කළහ.

275.

275.

‘‘Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso;

Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco.

ශරීරයේ සෙසු කොටස් දැවී ගිය අතර අස්ථි ධාතූන් වහන්සේලා පමණක් ඉතිරි විය. එකල්හි ආනන්ද හිමියෝ සංවේගය උපදවන මෙම වචනය පැවසූහ:

276.

276.

‘‘‘Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassā sarīrakaṃ;

Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati’.

ගෝතමිය පිරිනිවන් පෑවාය, ඇගේ ශරීරය ද දැවී ගියේය. මෙය නොබෝ කලකින්ම සිදුවන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම පිළිබඳ පෙර නිමිත්තකි.

277.

277.

‘‘Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so;

Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito.

ඉන්පසු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පරිදි, ආනන්ද හිමියෝ ගෝතමියගේ පාත්‍රයේ තිබූ ධාතූන් වහන්සේලා බුදුරජාණන් වහන්සේට පිළිගැන්වූහ.

278.

278.

‘‘Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo;

‘Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato.

සත්වන සෘෂිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එම ධාතූන් ශ්‍රී හස්තයෙන් දරා මෙසේ වදාළහ: මනා කොට පවතින සාරවත් වූ විශාල වෘක්ෂයක,

279.

279.

‘‘‘Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā;

Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā.

යම් විශාල ශාඛාවක් අනිත්‍යතාවය හේතුවෙන් බිඳී වැටෙන්නේ යම් සේද, එලෙසම මෙහෙණි සඟ පිරිසෙහි අග්‍ර වූ ගෝතමිය පිරිනිවන් පෑවාය.

280.

280.

‘‘‘Aho acchariyaṃ mayhaṃ, nibbutāyapi mātuyā;

Sarīramattasesāya, natthi sokapariddavo.

අහෝ පුදුමයකි! පිරිනිවන් පෑ මෑණියන්ගේ ශරීර ධාතූන් පමණක් ශේෂව තිබියදීත්, මට කිසිදු ශෝකයක් හෝ වැළපීමක් නැත.

281.

281.

‘‘‘Na [Pg.221] sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā;

Parivajjitasantāpā, sītibhūtā sunibbutā.

අන් අය විසින් ඇය ගැන ශෝක නොකළ යුතුය. ඇය සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වූවාය. සියලු කෙලෙස් තැවුල් දුරු කොට, ශීතල වූවාය, මැනවින් පිරිනිවී ගියාය.

282.

282.

‘‘‘Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca;

Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo.

මහණෙනි, ඇය පණ්ඩිතය, මහා ප්‍රඥාවන්තය, පෘථුල ප්‍රඥා ඇත්තීය. ඇය භික්ෂුණීන් අතර (පැවිද්දෙන්) ජ්‍යෙෂ්ඨ වූවාය, මෙය මෙසේ දරාගන්න.

283.

283.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī āsi ca gotamī.

ගෝතමිය සෘද්ධි විධ ඥානයෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටියාය.

284.

284.

‘‘‘Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi tassā punabbhavo.

පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ ඇය දැන සිටියාය, දිවැස පිරිසිදු කර ගත්තාය. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වූ ඇයට නැවත උපතක් නැත.

285.

285.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā.

අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන (සිවුපිළිසිඹියාවන්හි) ඇගේ ඥානය අතිශයින් පිරිසිදු විය. එබැවින් ඇය ශෝක කළ යුත්තියක නොවේ.

286.

286.

‘‘‘Ayoghanahatasseva, jalato jātavedassa;

Anupubbūpasantassa, yathā na ñāyate gati.

යකඩ මුගුරකින් පහර දෙන ලදුව, දැල්වී තිබී අනුපිළිවෙළින් නිවී ගිය ගින්නක ගමන (ගිය දිශාව) සොයාගත නොහැකි වන්නාක් මෙන්,

287.

287.

‘‘‘Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ;

Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ.

එලෙසම මැනවින් විමුක්තිය ලැබූ, කාම බන්ධන නමැති ඕඝයෙන් එතෙර වූ, අකම්පිත (නිවන්) සුවයට පත් වූවන්ගේ ගතිය (උපත) පැනවිය නොහැක.

288.

288.

‘‘‘Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā;

Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissatha’’’.

එබැවින් තමාම තමාට ද්වීපයක් (පිහිටක්) කරගන්න, සතර සතිපට්ඨානයම ගෝචරස්ථානය කරගන්න. සප්ත බොජ්ඣංගයන් වඩා දුකෙහි කෙළවර සිදු කරන්න.

Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය.

Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

සත්වන මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී ථේරී අපදානය නිම විය.

8. Khemātherīapadānaṃ

8. ඛේමා ථේරී අපදානය

289.

289.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි ඇසක් ඇති (ප්‍රඥාවන්ත), ලෝනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

290.

290.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

එකල මම හංසවතී නුවර විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන, මහත් සැප සම්පත් ඇති සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

291.

291.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ.

මම ඒ මහාවීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු හටගත් ප්‍රසාදය ඇතිව මම ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි.

292.

292.

‘‘Mātaraṃ [Pg.222] pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ;

Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ.

මම මවුපියන්ගෙන් අවසර ගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ශ්‍රාවක පිරිසට ඇරයුම් කොට සත් දිනක් දන් පැවැත්වූයෙමි.

293.

293.

‘‘Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ;

Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi.

සත් දිනක් ඇවෑමෙන්, පුරිසදම්ම සාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ප්‍රඥාවන්ත භික්ෂුණීන් අතර අග්‍ර වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක.

294.

294.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino;

Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ.

ඒ වචනය අසා සතුටු වී, නැවතත් ඒ මහාර්ෂී බුදුරජාණන් වහන්සේට උපහාර දක්වා වැඳ නමස්කාර කොට, ඒ ඒතදග්ග තනතුර පතා ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

295.

295.

‘‘Tato mama jino āha, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava;

Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā.

එවිට ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: "ඔබේ ප්‍රාර්ථනය ඉටු වේවා! ඔබ සඟ පිරිස සමඟ මට කළ මේ පූජා සත්කාරය අප්‍රමාණ ඵල ඇත්තේය."

296.

296.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙහි, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ."

297.

297.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Etadaggamanuppattā, khemā nāma bhavissati’.

"එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාදික වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස දියණියක වී, ඒතදග්ග පදවියට පැමිණ 'ඛේමා' නම් වන්නීය."

298.

298.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

299.

299.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

එතැනින් චුත වී මම යාමයෙහි උපන්නෙමි. එතැනින් තුසිතයට ගියෙමි. එතැනින් නිම්මාණරතියට ද, ඉන්පසු වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි.

300.

300.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ කර්මයේ බලයෙන් ඒ ඒ තැන්වලදීම රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි.

301.

301.

‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

එතැනින් චුත වී මිනිස් ලොව උපන් කල, සක්විති රජවරුන්ගේ මෙන්ම ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි.

302.

302.

‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

දෙවියන් අතරත් මිනිසුන් අතරත් සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකදීම සැපවත් වෙමින්, බොහෝ කල්ප ගණනක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි.

303.

303.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ, සියලු ධර්මයන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කළ ලෝකනායක විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

304.

304.

‘‘Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ;

Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

නරදම්සැරි වූ ඒ ලෝකනායකයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, උන්වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය අතහැර පැවිදි වූයෙමි.

305.

305.

‘‘Dasavassasahassāni[Pg.223], tassa vīrassa sāsane;

Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā.

ඒ වීරයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි වසර දස දහසක් බඹසර හැසිර, යෝගාවචරව, බහුශ්‍රුතව සිටියෙමි.

306.

306.

‘‘Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā;

Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā.

පටිච්චසමුප්පාදයෙහි දක්ෂව, සිවුසච්චයෙහි විශාරදව, සියුම් නුවණැතිව, විචිත්‍ර ධර්ම කථිකියක වී, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි පිළිවෙත් පිරුවෙමි.

307.

307.

‘‘Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī;

Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ.

එතැනින් චුත වූ මම, යසස් පිරිවරා තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. එහිදී බ්‍රහ්මචර්යාවේ ඵලයෙන් මම සෙසු දෙව්දූවන් අභිබවා සිටියෙමි.

308.

308.

‘‘Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā;

Medhāvinī sīlavatī, vinītaparisāpi ca.

මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, එහිදී මහා භෝග සම්පත් හා මහා ධනය ඇත්තියක ද, නැණවත් ද, සිල්වත් ද, විනීත පිරිවරක් ඇත්තියක ද වූයෙමි.

309.

309.

‘‘Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane;

Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā.

ජින ශාසනයෙහි කළ ඒ කර්මය හා උත්සාහය නිසා, සිතට ප්‍රිය වූ සියලු සම්පත්තීන් මට පහසුවෙන් ලැබුණේය.

310.

310.

‘‘Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi;

Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me.

මම කොහේ ගියත් මට යම් ස්වාමියෙකු සිටී නම්, මගේ පිළිවෙත් පුරන බලය නිසා කිසිවෙකු මට අවමන් නොකරයි.

311.

311.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, 'කෝණාගමන' නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් පහළ වූ සේක.

312.

312.

‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā ;

Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā.

එකල බරණැස් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් කුලයක ඉපිද සිටි ධනංජානී, සුමේධා සහ මම යන තිදෙනාම—

313.

313.

‘‘Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure ;

Saṅghassa ca vihārampi, uddissa kārikā mayaṃ.

පෙර දානයෙහි යහළුවන්ව සිටි අපි, සංඝාරාමයක් පූජා කළෙමු. සංඝයා වහන්සේ උදෙසා විහාරයක් ද කරවූවෙමු.

314.

314.

‘‘Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ;

Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.

එතැනින් චුත වූ අප සැවොම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමු. එහිදී මෙන්ම මිනිස් ලොවෙහි ද අපි අග්‍ර වූ කීර්තියට පැමිණියෙමු.

315.

315.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් 'කස්සප' නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

316.

316.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල බරණැස් නුවර කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ 'කිකී' නම් කාසිරජු වාසය කළේය.

317.

317.

‘‘Tassāsiṃ [Pg.224] jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඔහුගේ වැඩිමහල් දියණිය වූයෙමි, 'සමණී' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූයෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි.

318.

318.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

අපගේ පියාණන් අපට අවසර නොදුන්නේය. එවිට අපි ගිහිගෙයිම රැඳී සිටිමින්, වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ නොපැකිළිව බඹසර හැසිරුණෙමු.

319.

319.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රාජකුමාරිකාවන් වූ, බුද්ධ උපස්ථානයෙහි නිරත වූ, සතුටු සිතින් යුත් ඒ දියණියන් සත්දෙනාම කෝමාර බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෙමු.

320.

320.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුණී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැන්නී සංඝදායිකා ද වූහ.

321.

321.

‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

(දැන් මම ඛේමා වෙමි), උප්පලවණ්ණා ද, පටාචාරා ද, භද්දා කුණ්ඩලකේසා ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද, සත්වැන්නී විශාඛාව ද වන්නාහ.

322.

322.

‘‘Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ;

Mahānidānasuttantaṃ, sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ.

දිනක් නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අද්භූත වූ 'මහානිදාන සූත්‍ර' ධර්මය දේශනා කළ සේක. එය අසා මම මැනවින් ඉගෙන ගත්තෙමි.

323.

323.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මයන් නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

324.

324.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame;

Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā.

මගේ මෙම අවසාන භවයෙහි, සාකල නම් උතුම් නුවර මද්ද රජුගේ මනාප වූ, ප්‍රිය වූ, ආදරණීය දියණිය වී උපන්නෙමි.

325.

325.

‘‘Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu;

Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha.

මා උපන් සැණින්ම ඒ නුවර සියලු බිය හා උපද්‍රව දුරු වී සාමය (ඛේමය) උදා විය. ඒ ගුණය නිසාම මට 'ඛේමා' යන නාමය ලැබුණි.

326.

326.

‘‘Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā ;

Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino.

මා සොළොස් හැවිරිදි වියට පත්ව රූප සෝභාවෙන් බැබළෙන කල, මාගේ පියාණන් මා බිම්බිසාර රජුට අගමෙහෙසියක ලෙස පවරා දුන්නේය.

327.

327.

‘‘Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpake lāyane ratā;

Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ.

මම ඒ රජුගේ අතිශය ප්‍රිය වූ බිසව වීමි. මම මගේ රූපය කෙරෙහිම ඇලී සිටියෙමි. 'බුදුරජාණන් වහන්සේ රූපයේ දොස් පවසති' යන්න අසා තිබූ බැවින් මම ඒ මහා කරුණාවන්ත බුදු පියාණන් හමුවීමට නොගියෙමි.

328.

328.

‘‘Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā;

Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ.

එකල්හි බිම්බිසාර රජු මට අනුග්‍රහ දක්වනු පිණිස වේළුවනාරාමයේ මනරම් බව වර්ණනා කරවමින් මා ඉදිරියේ ගී ගැයීමට ගායකයන් යෙදවීය.

329.

329.

‘‘Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ;

Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ.

යමෙකු බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටින රමණීය වූ වේළුවනය දැක නැත්නම්, ඔහු දෙව්ලොව නන්දන උයන දැක නැතැයි අපි සිතමු.

330.

330.

‘‘Yena [Pg.225] veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ;

Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ.

යමෙකු මිනිසුන් පිනවන වේළුවනය දුටුවේ නම්, ඔහු සක් දෙවිඳුන් පිනවන නන්දන උයන මැනවින් දුටුවා වන්නේය.

331.

331.

‘‘Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ ;

Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā.

දෙවිවරු පවා නන්දන උයන අතහැර පොළොවට බැස, රමණීය වේළුවනය දැක පුදුමයට පත්ව ඉන් තෘප්තිමත් විය නොහැකිව සිටිති.

332.

332.

‘‘Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ;

Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ.

රජුගේ පිනෙන් උපන්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පුණ්‍ය තේජසින් බැබළෙන ඒ උයනේ ගුණ සමූහය මුළුමනින්ම වර්ණනා කළ හැක්කේ කා හටද?

333.

333.

‘‘Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ;

Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā.

මනස්කාන්ත වූ ඒ උයනේ සෞභාග්‍යය ගැන අසා, එය දැකීමේ ආශාවෙන් මම එකල්හි රජුට ඒ බව දැන්වීමි.

334.

334.

‘‘Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati;

Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ.

එකල්හි ඒ රජතුමා විශාල පිරිසක් සමඟ ඒ උයන නැරඹීම පිණිස මා පිටත් කර හැරියේය.

335.

335.

‘‘Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ;

Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ.

මහා සම්පත් ඇති දේවිය, යන්න, නෙතට අඳුනක් බඳු වූ ඒ උයන නරඹන්න. එය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මියෙන් බැබළෙමින් නිරන්තරයෙන් ශ්‍රියාවෙන් විරාජමාන වෙයි.

336.

336.

‘‘Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ;

Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පිඬුසිඟා වැඩීම පිණිස රජගහ නුවරට වැඩම කළ අවස්ථාවක, මම උයන නැරඹීමට එහි ගියෙමි.

337.

337.

‘‘Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ;

Kokilāgītasahitaṃ, mayūragaṇanaccitaṃ.

එකල්හි ඒ වනය මලින් බරව තිබුණි. විවිධ බඹරුන්ගේ නාදයෙන් ද, කොවුලන්ගේ ගී හඬින් ද, නටන මොනර රෑන්වලින් ද එය පිරී තිබුණි.

338.

338.

‘‘Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ;

Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ, yogīvaravirājitaṃ.

ශබ්ද අඩු වූ, ජනයාගෙන් ගැවසී නොගත් ඒ උයන විවිධ සක්මන් මළුවලින් අලංකාර වී තිබුණි. කුටි හා මණ්ඩපවලින් පිරි එය උතුම් යෝගී වරුන්ගෙන් බැබළුණි.

339.

339.

‘‘Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama;

Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ.

එහි ඇවිදින මට මගේ ඇස් ලැබීම සාර්ථක වූවකැයි සිතුණි. එහිදී කමටහන් වඩන තරුණ භික්ෂුවක දැක මම මෙසේ සිතුවෙමි.

340.

340.

‘‘‘Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane;

Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito.

මෙවන් රමණීය වනයක, නව යොවුන් වියේ පසුවන, වසන්ත කාලය මෙන් ඉතා ප්‍රියමනාප රූපයකින් යුත් මේ භික්ෂුව මෙසේ වසන්නේ ඇයි?

341.

341.

‘‘‘Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto;

Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ.

හිස මුඩු කර, සඟළ සිවුර පොරවා ගත් මේ භික්ෂුව රුක් මුලක හිඳ පංචකාම සම්පත් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අතහැර සැබවින්ම දැහැනට සමවැදී සිටියි.

342.

342.

‘‘‘Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ;

Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako’.

ගිහියකු ලෙස රිසි සේ කාම සම්පත් අනුභව කොට, මහලු වූ කල නොවේද මෙවන් උතුම් දහමක් පුහුණු කළ යුත්තේ?

343.

343.

‘‘Suññakanti [Pg.226] viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ;

Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃva bhākaraṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ එහි නැතැයි සිතා ගන්ධකුටිය වෙත ගිය මට, පායන සූර්යයා මෙන් බැබළෙන බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකගත හැකි විය.

344.

344.

‘‘Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā;

Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho.

හුදෙකලාව සැපසේ වැඩසිටි උන්වහන්සේට ඉතා රූමත් ස්ත්‍රියක පවන් සලනු දැක, 'මේ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ රළු පුද්ගලයකු නොවේ' යැයි මම සිතුවෙමි.

345.

345.

‘‘Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā;

Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā.

රන්වන් පැහැති ඒ තරුණිය පියුමක් වන් මුහුණකින් හා දෑසකින් යුක්ත වූවාය. ඇය රතු පැහැති තොල් සඟලකින් හා මුතු වන් දත් පෙළකින් යුත් නෙතට හා සිතට සුවයක් වූවාය.

346.

346.

‘‘Hemadolābhasavanā, kalikākārasutthanī ;

Vedimajjhāva sussoṇī, rambhoru cārubhūsanā.

ඇය රන් ආභරණ පැළඳි කන්වලින් ද, රන්මලක් බඳු වූ පියයුරුවලින් ද, මනා වූ ඉඟසුඟකින් හා රන් කෙසෙල් කඳන් වන් කලවාවලින් ද යුක්තව මනරම් ආභරණවලින් සැරසී සිටියාය.

347.

347.

‘‘Rattaṃsakupasaṃbyānā, nīlamaṭṭhanivāsanā;

Atappaneyyarūpena, hāsabhāvasamanvitā.

රතු පැහැති උතුරු සළුවකින් හා නිල් පැහැති සිනිඳු වස්ත්‍රයකින් සැරසුණු ඇය, දැක තෘප්තිමත් විය නොහැකි රූපයකින් හා මඳ සිනහවකින් පිරිපුන් වූවාය.

348.

348.

‘‘Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī;

Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ.

ඇය දෙස බලා මම මෙසේ සිතුවෙමි. අහෝ! මේ රූප සෝභාවක මහත. මා කිසි දිනෙක මගේ මේ දෑසින් මෙවැනි රූමත් තරුණියක දැක නැත.

349.

349.

‘‘Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā;

Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci.

එසැණින්ම ඇය ජරාවට පත් වූවාය. ඇගේ වර්ණය වියැකී ගොස් මුහුණ විකෘති විය. දත් හැලී, කෙස් පැසී, කටින් ඛේටය වෑහෙන අපිරිසිදු තැනැත්තියක් බවට ඇය පත් විය.

350.

350.

‘‘Saṅkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā;

Valivitatasabbaṅgī, sirāvitatadehinī.

කන් හැකිළී ගොස්, දෑස් සුදු පැහැ විය. පියයුරු එල්ලී වැටී අවලස්සන විය. මුළු සිරුරම රැළි වැටී නහර වැල් මතු වූ කයක් බවට පත් විය.

351.

351.

‘‘Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā;

Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ.

ගත නැමී ගිය ඇය සැරයටියක් වාරු කරගත් අතර, ඇටසැකිල්ල මතු වී ඉතා කෙට්ටු විය. වෙව්ලමින් බිම වැටුණු ඇය වරින් වර කෙඳිරිගාමින් හුස්ම හෙළුවාය.

352.

352.

‘‘Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano;

Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā.

එවිට මට මහත් සංවේගයක් ඇති විය. එය මගේ ලොමු දැහැගන්වන තරම් පුදුම සහගත එකක් විය. මෝඩයන් ඇලී ගැලී සිටින මේ පිළිකුල් සහගත රූපයට නින්දා වේවා! යැයි මට සිතුණි.

353.

353.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ;

Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha.

මා සංවේගයට පත්ව සිටිනු දුටු මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ප්‍රසන්න සිතින් යුක්තව මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

354.

354.

‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ;

Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.

“ඛේමා, අඥානයන් විසින් සතුටින් පිළිගන්නා වූ, උඩින් හා යටින් කුණු වැගිරෙන්නා වූ, අශුචි සහිත වූ, දුගඳ හමන්නා වූ, රෝගී වූ මේ සිරුර දෙස බලන්න.”

355.

355.

‘‘‘Asubhāya [Pg.227] cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava.

“අසුභය කෙරෙහි සිත වඩන්න, සිත එකඟ කරගෙන මනාව සමාහිත කරගන්න. ශරීරය කෙරෙහි සිහිය (කායගතා සතිය) පවත්වා ගන්න, සසර කෙරෙහි දැඩි ලෙස කළකිරෙන්න.”

356.

356.

‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;

Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya.

“මේ ශරීරය යම් සේ ද, ඒ අන් අයගේ ශරීර ද එසේ ම ය. ඒ ශරීර යම් සේ ද, මේ ශරීරය ද එසේ ම ය. මෙසේ තමාගේ හා බාහිර වූ ශරීරයන් කෙරෙහි පවත්නා ඇල්ම (ඡන්දය) දුරු කරන්න.”

357.

357.

‘‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;

Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi.

“අනිමිත්ත (අනිත්‍යය) වඩන්න, මානය නැමැති අනුශය ධර්මය ප්‍රහීණ කරන්න. එවිට මානය සහමුලින් ම ප්‍රහීණ කිරීමෙන් උපශාන්තව වාසය කරන්නී ය.”

358.

358.

‘‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ;

Etampi chetvāna paribbajanti, na pekkhino kāmasukhaṃ pahāya’.

“මකුළුවා තමා විසින් ම සාදන ලද දැලෙහි බැඳී ඒ ඔස්සේ ම යන්නාක් මෙන්, රාගයෙන් මත් වූවෝ තමා විසින් ම සාදා ගත් රාග ප්‍රවාහය ඔස්සේ ම යති. ප්‍රඥාවන්තයෝ ඒ රාගය ද සිඳ දමා, කිසිදු අපේක්ෂාවක් නැතිව කාම සැපය අත්හැර සසුන්ගත වෙති.” (බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.)

359.

359.

‘‘Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi;

Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me.

“ඉන්පසු මාගේ සිත (දහම් ඇසීමට) සූදානම් බව දැනගත් මිනිසුන් හික්මවන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මාගේ හික්මීම පිණිස මහානිදාන සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.”

360.

360.

‘‘Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ;

Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ.

“ඒ උතුම් සූත්‍ර දේශනාව ශ්‍රවණය කොට මා පෙර (කස්සප බුදුරදුන් දවස) ලැබූ සංඥාවන් සිහිපත් කළෙමි. එහි ම සිටිමින් මම උපශාන්ත වී (සෝවාන් මඟ නැමැති) දහම් ඇස පිරිසිදු කරගත්තෙමි.”

361.

361.

‘‘Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade;

Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ.

“එකෙණෙහි ම මම ඒ මහාර්ෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාමුල වැටී, මා අතින් සිදු වූ වරද ප්‍රකාශ කරනු පිණිස මෙසේ පැවසුවෙමි:”

362.

362.

‘‘‘Namo te sabbadassāvī, namo te karuṇākara;

Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada.

“සියල්ල දක්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! කරුණාවේ නිධානය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සසරින් එතෙර වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! අමෘත මහා නිවන ලබා දෙන බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!”

363.

363.

‘‘‘Diṭṭhigahanapakkhandā, kāmarāgavimohitā;

Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā.

“මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නැමැති ඝන වනාන්තරයට පිවිසී, කාම රාගයෙන් මෝහයට පත්ව සිටි මා ඔබ වහන්සේ විසින් නිවැරදි උපක්‍රම මඟින් ශාසන විනයෙහි හික්මවන ලද අතර, මම දැන් ඒ විනයෙහි ඇලුම් කරන්නෙමි.”

364.

364.

‘‘‘Adassanena vibhogā, tādisānaṃ mahesinaṃ;

Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare.

“ඔබ වහන්සේ වැනි මහාර්ෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා දැක ගැනීමට නොලැබීම නිසාත්, ඔබ වහන්සේලාගෙන් වෙන්ව සිටීම නිසාත් සත්වයෝ සසර සයුරෙහි මහත් වූ දුක් විඳිති.”

365.

365.

‘‘‘Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ ;

Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ.

“ලෝකයාගේ සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, කෙලෙස් නිමාවට පත් කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයෙහි සිටියදීත් ඔබ වහන්සේව දැක ගැනීමට නොහැකි වූයේ යම් දිනක ද, මා අතින් සිදු වූ ඒ වරද මම ප්‍රකාශ කරමි.”

366.

366.

‘‘‘Mahāhitaṃ [Pg.228] varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā;

Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ’.

“මහත් වූ වැඩ සලසන්නා වූ, උතුම් නිවන ලබා දෙන්නා වූ ඔබ වහන්සේ අහිත පිණිස වන්නෙකු යැයි සැක කොට, රූපයට ඇලුම් කරමින් ඔබ වහන්සේ වෙත නොපැමිණීමේ වරද මම ප්‍රකාශ කරමි.”

367.

367.

‘‘Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino;

Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ.

“එවිට මිහිරි හඬක් ඇත්තා වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මා හට අමෘත දහමින් අභිෂේක කරමින්, ‘ඛේමා, මෙහි නවතින්න’ යැයි වදාළ සේක.”

368.

368.

‘‘Tadā paṇamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;

Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.

“එවිට මම සිරස නමා බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කොට, උන්වහන්සේ පැදකුණු කොට නික්ම ගොස් බිම්බිසාර රජතුමා දැක මෙසේ පැවසුවෙමි:”

369.

369.

‘‘‘Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama;

Vanadassanakāmāya, diṭṭho nibbānato muni.

“පසමිතුරන් දමනය කරන රජතුමනි, ඔබ විසින් සිතන ලද මේ උපක්‍රමය ඉතා අගනේය. වේළුවන උයන දැකීමට කැමැත්තෙන් ගිය මට, කෙලෙස් වනයෙන් මිදුණු මුනිවරයාණන් වහන්සේ දැක ගැනීමට ලැබුණි.”

370.

370.

‘‘‘Yadi te ruccate rāja, sāsane tassa tādino;

Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā’.

“රජතුමනි, ඔබ කැමති නම් මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නෙමි. මුනිවරයාණන් වහන්සේගේ වචනයෙන් මම දැන් රූපය කෙරෙහි කළකිරී සිටිමි.”

Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ.

දෙවන භාණවාරය නිම විය.

371.

371.

‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati;

‘Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu’.

“එවිට ඒ මහාරාජයා දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ‘පින්වතිය, මම ඔබට අවසර දෙමි. ඔබේ පැවිද්ද සාර්ථක වේවා’ යැයි පැවසීය.”

372.

372.

‘‘Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite;

Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā.

“ඉන්පසු පැවිදි වී අඩමසක් ගෙවුණු තැන, පහන් දැල්ලක හට ගැනීමත් විනාශ වීමත් දැක මාගේ සිතෙහි දැඩි සංවේගයක් ඇති විය.”

373.

373.

‘‘Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā;

Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ.

“සෑම සංස්කාරයක් කෙරෙහි ම කළකිරී, පටිච්චසමුප්පාදය කෙරෙහි දක්ෂ වූ මම, සතර ඕඝයන්ගෙන් එතෙර වී අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.”

374.

374.

‘‘Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī cāpi bhavāmahaṃ.

“මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණාභිඥානය කෙරෙහි ද වසීභාවයට පත් වූවෙමි. පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද මම දක්ෂ වූවෙමි.”

375.

375.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“මම පෙර විසූ භවයන් දනිමි. මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.”

376.

376.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane.

“බුදු සසුනෙහි අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් කෙරෙහි මට ඉතා පිරිසිදු වූ ඥානය පහළ විය.”

377.

377.

‘‘Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā;

Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane.

“මම විශුද්ධි මාර්ගයන්හි දක්ෂ වෙමි. කථාවත්ථු ප්‍රකරණය කෙරෙහි විශාරද වෙමි. අභිධර්ම ක්‍රමයන් දන්නා වූ මම ශාසනයෙහි වසීභාවයට පත් වී සිටිමි.”

378.

378.

‘‘Tato [Pg.229] toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā;

Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ.

“ඉන්පසු තෝරණවත්ථු නම් ස්ථානයේදී කෝසල මහා රජු විසින් අසන ලද සියුම් ප්‍රශ්නවලට මම නියම ලෙස පිළිතුරු දුන්නෙමි.”

379.

379.

‘‘Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha;

Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā.

“එවිට ඒ රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ඒ ගැන විමසීය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මා විසින් දෙන ලද පිළිතුරු ම ඒ අයුරින් ම වදාළ සේක.”

380.

380.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Mahāpaññānamaggāti, bhikkhunīnaṃ naruttamo.

“ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදුණු උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මහා ප්‍රඥාවන්ත භික්ෂුණීන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි මා තැබූ සේක.”

381.

381.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.”

382.

382.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

383.

383.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ ඛේමා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය.

Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි ඛේමා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි.

9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ

9. 9. උප්පලවණ්ණා තෙරණියගේ අපදානය

384.

384.

‘‘Bhikkhunī uppalavaṇṇā, iddhiyā pāramiṃ gatā;

Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabravi.

ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්ගෙන් කෙළවරට පැමිණි උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ මේ ප්‍රකාශය කළාය.

385.

385.

‘‘‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ;

Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ, ārocemi mahāmuni.

“මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම භව සංසාරයෙන් එතෙර වී, අචල වූ නිවන් පදවියට පැමිණියෙමි. මා විසින් සියලු දුක් ක්ෂය කරන ලදී. මම ඒ බව ඔබ වහන්සේට දන්වා සිටිමි.”

386.

386.

‘‘‘Yāvatā parisā atthi, pasannā jinasāsane;

Yassā ca meparādhotthi, khamantu jinasammukhā.

“ජින ශාසනයෙහි පැහැදුණු යම් තාක් පිරිසක් ඇද්ද, මා අතින් ඔවුන්ට යම් වරදක් වී ඇත්නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මට ඒ වරදට සමාව දෙත්වා.”

387.

387.

‘‘‘Saṃsāre saṃsarantiyā, khalitaṃ me sace bhave;

Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu taṃ.

“මහා වීරයන් වහන්ස, සංසාරයෙහි සැරිසරන කල්හි මා අතින් යම් වරදක් සිදු වූයේ නම්, මම ඒ බව පවසමි. ඒ වරදට සමාව දෙනු මැනව.”

388.

388.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;

Catasso parisā ajja, kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā.

“මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින උප්පලවණ්ණාවෙනි, ඔබගේ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. අද මේ සිව්වනක් පිරිස අතර ඇති යම් සැකයක් වේ නම් එය දුරු කරන්න.” මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.

389.

389.

‘‘‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara;

Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ.

“මහා වීරයන් වහන්ස, ප්‍රඥාවන්ත වූ, තේජවන්ත වූ ඔබ වහන්සේගේ දියණියක වන මම, බොහෝ දුෂ්කර වූ ද, ඉතා දුෂ්කර වූ ද ක්‍රියාවන් සිදු කළෙමි.”

390.

390.

‘‘‘Uppalasseva [Pg.230] me vaṇṇo, nāmenuppalanāmikā;

Sāvikā te mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

“පසැස් ඇති මහා වීරයන් වහන්ස, මාගේ ශරීර වර්ණය නිල් මහනෙල් මලක වර්ණය බඳුය. එබැවින් මම උප්පලවණ්ණා නම් වීමි. ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක වන මම ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.”

391.

391.

‘‘‘Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū;

Ekasmiṃ sambhave jātā, samānachandamānasā.

“රාහුල කුමරු සහ මම, නොයෙක් සිය ගණන් ජාතීන්හි එකම කුසෙහි උපත ලැබුවෙමු. එකම සමාන අදහස් හා සිත් ඇත්තෝ වීමු.”

392.

392.

‘‘‘Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato ;

Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā.

“අපගේ ඉපදීම එක්ව සිදු විය, ජාතියෙන් ද එක්ව සිදු විය. අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි, දෙදෙනාම විවිධ වූ උත්පත්ති ඇත්තෝ වීමු.”

393.

393.

‘‘‘Putto ca rāhulo nāma, dhītā uppalasavhayā;

Passa vīra mamaṃ iddhiṃ, balaṃ dassemi satthuno.

“පුත්‍රයා රාහුල නම් විය, දියණිය උප්පලවණ්ණා නම් විය. වීරයන් වහන්ස, මාගේ ඍද්ධිය බලන්න. ශාස්තෘන් වහන්සේ උදෙසා මාගේ ඍද්ධි බලය දක්වමි.”

394.

394.

‘‘‘Mahāsamudde caturo, pakkhipi hatthapātiyaṃ;

Telaṃ hatthagatañceva, khiḍḍo komārako yathā.

“සෙල්ලම් කරන දරුවෙකු අතේ ඇති තෙල් ස්වල්පයක් මෙන්, මම සතර මහා සාගරයන් අත්ල නමැති බඳුනට දමා ගතිමි.”

395.

395.

‘‘‘Ubbattayitvā pathaviṃ, pakkhipi hatthapātiyaṃ;

Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma, luñci komārako yuvā.

“තරුණ දරුවෙකු මුංජ තණ ගසක් උදුරා ගන්නාක් මෙන්, මම මහ පොළොව උඩු යටිකුරු කොට අත්ල නමැති බඳුනට බහා ගතිමි.”

396.

396.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ, chādayitvāna matthake;

Vassāpetvāna phusitaṃ, nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ.

“සක්වළක් සා සමාන අත්ලක් මවා, හිස මත ආවරණය කොටගෙන, විවිධ වර්ණයෙන් යුතු වැහි බිංදු නැවත නැවතත් වස්වා පෙන්වූයෙමි.”

397.

397.

‘‘‘Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā, dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ;

Sineruṃ musalaṃ katvā, maddi komārikā yathā.

“මහ පොළොව වංගෙඩියක් කොට ද, ගල් බොරලු ධාන්‍ය කොට ද, මහා මේරු පර්වතය මෝල්ගසක් කොට ද දමා, කුඩා දැරියක ධාන්‍ය කොටන්නාක් මෙන් මම එය මැඬ පෙන්වූයෙමි.”

398.

398.

‘‘‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa, nāmenuppalasavhayā;

Abhiññāsu vasībhūtā, tava sāsanakārikā.

“බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ දියණිය වෙමි, උප්පලවණ්ණා නමින් හඳුන්වමි. මම අභිඥාවන්හි වශීභාවයට පැමිණි, ඔබ වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින්නියක් වෙමි.”

399.

399.

‘‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, dassetvā lokanāyakaṃ;

Nāmagottañca sāvetvā, pāde vandāmi cakkhuma.

“ලෝකනාථයන් වහන්ස, නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධි විපර්යාසයන් සිදු කොට පෙන්වා, මාගේ නම හා ගෝත්‍රය දන්වා සිටිමින්, පසැස් ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.”

400.

400.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

“මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම ඍද්ධීන්හි වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි. එමෙන්ම දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍ර ධාතුවෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි.”

401.

401.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.”

402.

402.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, sabhāvena mahesino.

“මහේසීන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන පටිසම්භිදාවන්හි මාගේ ඥානය ස්වභාවයෙන්ම නිර්මලව පිරිසිදු වී ඇත.”

403.

403.

‘‘‘Purimānaṃ [Pg.231] jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;

Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni.

“මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, පෙර වැඩසිටි උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා හමුවේ ඔබ වහන්සේව දැකගැනීම උදෙසා මම බොහෝ පින් දහම් හා බොහෝ ප්‍රාර්ථනා සිදු කළෙමි.”

404.

404.

‘‘‘Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni;

Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.

“මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් පුරන ලද යම් කුසල කර්මයක් ඇත්නම් එය සිහිපත් කළ මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන්ම මා විසින් පින් රැස් කරන ලදී.”

405.

405.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayantī anācaraṃ;

Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvituttamaṃ.

“මහා වීරයන් වහන්ස, අභව්‍ය ස්ථාන මඟහරිමින් ද, අනාචාරයන් වළක්වමින් ද, ඔබ වහන්සේ උදෙසාම මම මාගේ උතුම් ජීවිතය පරිත්‍යාග කළෙමි.”

406.

406.

‘‘‘Dasakoṭisahassāni, adāsiṃ mama jīvitaṃ;

Pariccattā ca me homi, tavatthāya mahāmuni.

“මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම වාර කෝටි දස දහසක් මුළුල්ලේ මාගේ ජීවිතය දන් දුන්නෙමි. ඔබ වහන්සේ උදෙසා මම ජීවිතය පරිත්‍යාග කළ තැනැත්තියක් වෙමි.”

407.

407.

‘‘‘Tadātivimhitā sabbā, sirasāva katañjalī;

Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā’.

“එකල්හි මුළු පිරිසම අතිශයින් මවිතයට පත්ව, හිස නමා දෑත් එක්කොට වැඳ මෙසේ ඇසූහ: ‘ආර්යාවනි, මෙබඳු අසමසම ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයක් හා වීර්යයක් ඔබට ලැබුණේ කෙසේ ද?’”

408.

408.

‘‘Satasahassito kappe, nāgakaññā ahaṃ tadā;

Vimalā nāma nāmena, kaññānaṃ sādhusammatā.

“මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මම විමලා නම් වූ නාග කන්‍යාවක් වීමි. එකල මම කන්‍යාවන් අතර ගුණවත් තැනැත්තියක ලෙස සම්මතව සිටියෙමි.”

409.

409.

‘‘Mahorago mahānāgo, pasanno jinasāsane;

Padumuttaraṃ mahātejaṃ, nimantesi sasāvakaṃ.

“බුද්ධ ශාසනයෙහි පැහැදුණු මහෝරග නම් මහා නාග රාජයා, මහා තේජවන්ත වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟින් වැඩම කරන ලෙස ආරාධනා කළේය.”

410.

410.

‘‘Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ, pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ;

Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ, upabhogaṃ ratanāmayaṃ.

එවිට ඒ නාගරාජයා රත්නයෙන් කළ මණ්ඩපයක් ද, රත්නයෙන් කළ පල්ලංකයක් (ආසනයක්) ද, රත්න වැලි අතුරන ලද රත්නමය පරිභෝග වස්තූන් ද පිළියෙළ කළේය.

411.

411.

‘‘Maggañca paṭiyādesi, ratanaddhajabhūsitaṃ;

Paccuggantvāna sambuddhaṃ, vajjanto tūriyehi so.

රත්නමය ධජ පතාකාවලින් අලංකාර කළ මාර්ගයක් ද සකස් කරවා, ඔහු (ඒ නාගරාජයා) තූර්ය වාදනය කරවමින් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියට ගොස් පිළිගත්තේය.

412.

412.

‘‘Parisāhi ca catūhi, parivuto lokanāyako;

Mahoragassa bhavane, nisīdi paramāsane.

සිව්වනක් පිරිස පිරිවරාගත් ලෝකනාථයන් වහන්සේ, ඒ මහත් තේජස් ඇති නාගරාජයාගේ භවනයෙහි වූ උතුම් ආසනයෙහි වැඩහුන් සේක.

413.

413.

‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ;

Varaṃ varañca pādāsi, nāgarājā mahāyasaṃ.

ඒ නාගරාජයා මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේට උතුම් වූ ද, මහාර්ඝ වූ ද, ආහාර පාන හා ඛාද්‍ය භෝජ්‍යයන් පූජා කළේය.

414.

414.

‘‘Bhuñjitvāna sambuddho, pattaṃ dhovitvā yoniso;

Anumodanīyaṃkāsi, nāgakaññā mahiddhikā.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දානය වළඳා අවසානයේ පාත්‍රය මැනවින් සෝදා අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක. (එය ඇසූ) නාග කන්‍යාවෝ මහා ඉර්ධිමත් වූහ.

415.

415.

‘‘Sabbaññuṃ [Pg.232] phullitaṃ disvā, nāgakaññā mahāyasaṃ;

Pasannaṃ satthuno cittaṃ, sunibandhañca mānasaṃ.

මහා යසස් ඇති, ඥානයෙන් පිබිදුණු සර්වඥයන් වහන්සේ දැක, ඒ නාග කන්‍යාවන්ගේ සිත ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින්ම පැහැදුණේය; ඔවුන්ගේ මනස (බුදුගුණ කෙරෙහි) මැනවින් බැඳී ගියේය.

416.

416.

‘‘Mamañca cittamaññāya, jalajuttamanāmako;

Tasmiṃ khaṇe mahāvīro, bhikkhuniṃ dassayiddhiyā.

පදුමුත්තර නම් වූ මහා වීරයන් වහන්සේ මාගේ සිත දැන, ඒ මොහොතේම එක්තරා මෙහෙණින් වහන්සේ නමක ලවා ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑ සේක.

417.

417.

‘‘Iddhī anekā dassesi, bhikkhunī sā visāradā;

Pamoditā vedajātā, satthāraṃ idamabravi.

විශාරද වූ ඒ මෙහෙණින් වහන්සේ නොයෙක් ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑවාය. එයින් අතිශය ප්‍රීතියට හා සතුටට පත් මම ශාස්තෘන් වහන්සේට මේ වචනය පැවසුවෙමි.

418.

418.

‘‘‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ, sumanaṃ itarāyapi;

Kathaṃ ahosi sā vīra, iddhiyā suvisāradā’.

'වීරයන් වහන්ස, ඒ මෙහෙණින් වහන්සේගේ සතුටු උපදවන මේ ඉර්ධි බලය මම දුටුවෙමි. ඇය ඉර්ධියෙහි මෙතරම් විශාරද වූයේ කෙසේ ද?'

419.

419.

‘‘‘Orasā mukhato jātā, dhītā mama mahiddhikā;

Mamānusāsanikarā, iddhiyā suvisāradā’.

'ඇය මාගේ ඖරස දියණියකි, ධර්ම මුඛයෙන් උපන්නී ය, ඇය මහා ඉර්ධිමත් ය. මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නා වූ ඇය ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑමෙහි අතිශයින් විශාරද වන්නීය' (යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සේක).

420.

420.

‘‘Buddhassa vacanaṃ sutvā, evaṃ patthesahaṃ tadā ;

Ahampi tādisā homi, iddhiyā suvisāradā.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම එකල මෙසේ ප්‍රාර්ථනා කළෙමි: 'මම ද ඇය මෙන් ඉර්ධියෙහි අතිශය විශාරද වූ (ශ්‍රාවිකාවක) වෙම්වා!'

421.

421.

‘‘Pamoditāhaṃ sumanā, patthe uttamamānasā ;

Anāgatamhi addhāne, īdisā homi nāyaka.

'ලෝකනාථයන් වහන්ස, අතිශය ප්‍රීතිමත් වූ මම, උතුම් වූ සිතින් අනාගත කාලයෙහි මෙවැනිම වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක වීමට ප්‍රාර්ථනා කරමි.'

422.

422.

‘‘Maṇimayamhi pallaṅke, maṇḍapamhi pabhassare;

Annapānena tappetvā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

මම මැණික්මය වූ පල්ලංකයක ද, බැබළෙන මණ්ඩපයක ද සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනාථයන් වහන්සේ වඩා හිඳුවා ආහාර පානයෙන් සතුටු කරවා,

423.

423.

‘‘Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ, aruṇaṃ nāma uppalaṃ;

Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu, pūjesiṃ lokanāyakaṃ.

නාගයන්ගේ උතුම් වූ පුෂ්පය වන 'අරුණ' නම් නිල් මහනෙල් මලින් ලෝකනාථයන් වහන්සේ පුදා, 'මාගේ ශරීර වර්ණය ද මේ මලෙහි පැහැය වැනිම වේවා' යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

424.

424.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කළ කුසල් කර්මය හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා හා අධිෂ්ඨානයන්ගේ බලයෙන් ද මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

425.

425.

‘‘Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno;

Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ.

ඉන් චුත වූ මම නැවත මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි ඉපදී, ස්වයංභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට නිල් මහනෙල් මල්වලින් වැසූ පිණ්ඩපාත දානයක් පූජා කළෙමි.

426.

426.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, සියලු ධර්මයන් විෂයයෙහි පසැස් ඇති, දර්ශනීය වූ විපස්සී නම් ලෝකනාථයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

427.

427.

‘‘Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame;

Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

එකල බරණැස් නුවර සිටු දියණියකව ඉපිද, සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනාථ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට,

428.

428.

‘‘Mahādānaṃ [Pg.233] daditvāna, uppalehi vināyakaṃ;

Pūjayitvā cetasāva, vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ.

මහා දානයක් පිරිනමා, විනායකයන් වහන්සේට නිල් මහනෙල් මලින් පූජා පවත්වා, සිතින්ම වර්ණ සෝභාව ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

429.

429.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, ධර්ම දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

430.

430.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල බරණැස් නුවර මහේසීන් වහන්සේට උපස්ථායක වූ 'කිකී' නම් කාශී රජතුමා රජකම් කළේය.

431.

431.

‘‘Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඒ රජුගේ 'සමණගුත්තා' නම් වූ දෙවන දියණිය වීමි. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි.

432.

432.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

අපගේ පියාණන් අපට පැවිදි වීමට අවසර නොදුන්නේය. ඒ නිසා අපි වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ ගිහිගෙයිම වෙසෙමින් නොපසුබටව ධර්මයෙහි හැසුරුණෙමු.

433.

433.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.

සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රජකුමරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථානයෙහි නිරත වෙමින්, සතුටු සිතින් යුතුව කුමරි බඹසර රැක්කෙමු.

434.

434.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā ;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැනිව සංඝදායිකා (යන මොවුහු ඒ සත්දෙනා වූහ).

435.

435.

‘‘Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

මම ද (උප්පලවණ්ණා), ප්‍රඥාවන්ත ඛේමා ද, පටාචාරා ද, කුණ්ඩලා ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද සත්වැනියාවූ විශාඛාව ද වෙමු.

436.

436.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ පින්කම් නිසා ද, ප්‍රාර්ථනා හා අධිෂ්ඨාන නිසා ද, මානුෂීය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

437.

437.

‘‘Tato cutā manussesu, upapannā mahākule;

Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ.

ඉන් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උසස් කුලයක ඉපදී, රහතන් වහන්සේ නමකට රන්වන් වූ ද, සියුම් වූ ද උතුම් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි.

438.

438.

‘‘Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ;

Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā.

ඉන්පසු චුතව, අරිට්ඨපුරයෙහි බමුණු කුලයක ඉපිද, තිරිටිවච්ඡ බමුණාගේ දියණිය වූ සිත්කලු 'උම්මාදන්තී' නම් වූයෙමි.

439.

439.

‘‘Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ;

Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā.

ඉන්පසු චුතව, එක්තරා ජනපදයක එතරම් ධනවත් නොවන කුලයක ඉපිද, එකල මම හැල් කෙතක් රැකවල් කළෙමි.

440.

440.

‘‘Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājāsatānihaṃ;

Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ.

පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමක දැක, නෙළුම් මලින් වැසූ විලඳ පන්සියයක් පූජා කොට, මම පුතුන් පන්සියයක් ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

441.

441.

‘‘Patthayiṃ [Pg.234] tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno;

Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare.

මාගේ ඒ පුතුන් වීමට සිටි පිරිස ද පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට මීපැණි පූජා කොට (මාගේම පුතුන් වීමට) ප්‍රාර්ථනා කළහ. එයින් චුත වූ මම වනයෙහි නෙළුම් මලක ගැබෙහි උපන්නෙමි.

442.

442.

‘‘Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā;

Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ.

මම කාසි රජුගේ අගමෙහෙසිය වී සත්කාර සම්මානයට පාත්‍ර වූවාය. එහිදී මම අඩුවක් නැතිවම රජකුමාරවරුන් පන්සියයක් වැදුවෙමි.

443.

443.

‘‘Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ;

Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā.

ඒ පුත්‍රයන් යොවුන් වියට පැමිණි කල්හි, ජල ක්‍රීඩාවෙහි යෙදී සිටියදී පෙති හැළුණු නෙළුම් මලක් දැක (සංවේගයට පත්ව) පසේබුදු බවට පත් වූහ.

444.

444.

‘‘Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī ;

Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ.

වීර වූ ඒ පුත්‍රයන්ගෙන් වෙන්වූ මම, ඒ සෝකයෙන් පීඩිතව චුත වී, ඉසිගිලි පර්වතය අසල ගමක උපන්නෙමි.

445.

445.

‘‘Yadā buddhā sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca ;

Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake.

මා වැඩිවිය පැමිණ දූ පුතුන් ඇතිව, දරුවන්ගේ හා සැමියාගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස කැඳ රැගෙන යද්දී, පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා අට නමක දැක්කෙමි.

446.

446.

‘‘Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ;

Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā.

පිඬු පිණිස ගමට වඩින ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා දැක මට මාගේ පැරණි පුතුන් සිහිපත් විය. එවිට පුතුන් කෙරෙහි වූ සෙනෙහසින් මාගේ පියයුරුවලින් කිරි ගලා ගියේය.

447.

447.

‘‘Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi;

Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ.

ඉක්බිති පහන් සිතින් යුතුව මාගේම දෑතින් උන්වහන්සේලාට ඒ කැඳ පූජා කළෙමි. එයින් චුත වූ මම තව්තිසා දෙව්ලොව නන්දන වනයෙහි උපන්නෙමි.

448.

448.

‘‘Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave;

Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ.

භවයෙන් භවයට සැරිසරමින් සැප දුක් අනුභව කළ මම, මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් මාගේ ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කළෙමි.

449.

449.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure.

මෙසේ නොයෙක් විධ දුක් ද නොයෙක් විධ සැපත් ද අනුභව කොට, මාගේ මේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි මම සැවැත් නුවර උපන්නෙමි.

450.

450.

‘‘Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā;

Nānāratanapajjote, sabbakāmasamiddhine.

සියලු කාම සම්පත්වලින් පිරිපුන්, නොයෙක් රත්නාභරණයෙන් බබළන, බොහෝ ධන සම්පත් ඇති ඉතා සැපවත් වූ මහා සිටු පවුලක මම උපන්නෙමි.

451.

451.

‘‘Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā;

Rūpasīrimanuppattā, kulesu atisakkatā.

මම සත්කාරයට, පූජාවට, ගෞරවයට හා සම්මානයට පාත්‍ර වූවාය. මම අතිශය රූප ශ්‍රීයෙන් යුක්ත වූ අතර කුලවතුන් අතර අතිශයින්ම ගරු සම්මාන ලැබුවෙමි.

452.

452.

‘‘Atīva patthitā cāsiṃ, rūpabhogasirīhi ca;

Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi.

මාගේ රූප ශෝභාව හා භෝග සම්පත් නිසා මම බොහෝ දෙනා පතන තැනැත්තියක වූවාය. සිය ගණනක් සිටු පුත්‍රයන් විසින් මා කැමති වන්නට විය.

453.

453.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.

මම ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූවාය. පැවිදි වී අඩමසක් ගතවීමටත් පෙර චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළෙමි.

454.

454.

‘‘Iddhiyā [Pg.235] abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;

Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino.

මම සෘද්ධියෙන් අශ්වයන් සතර දෙනෙකු යෙදූ රථයක් මවාගෙන, ලෝකනාථ වූ තාදි ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැන්දෙමි.

455.

455.

‘‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;

Na cāpi te dutiyo atthi koci, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’.

“මනාව මල් පිපුණු අතු අග ඇති සල් ගසක් යටට වී තනිවම සිටින අඥාන තැනැත්තිය, ඔබට කිසිම සහයකයෙකු නැත. ඔබට සල්ලාලයන්ගෙන් බියක් නැද්ද?” (යැයි මාරයා කීවේය).

456.

456.

‘‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;

Lomaṃ na iñje na sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko.

“මාරය, එබඳු සල්ලාලයන් ලක්ෂයක් පැමිණියත්, මාගේ රෝම කූපයක් පවා සෙලවිය නොහැකිය. මම කිසිසේත්ම බිය නොවෙමි. ඉතින් තනිව සිටින ඔබ මට කුමක් කරන්නද?”

457.

457.

‘‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;

Bhamukantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.

“මම දැන් නොපෙනී යන්නෙමි, නැතහොත් ඔබේ කුස තුළට ඇතුළු වන්නෙමි. ඔබේ ඇහි බැම අතර මා සිටියත් ඔබට මාව දැකගත නොහැකි වනු ඇත.”

458.

458.

‘‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;

Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso.

“මම සිත පිළිබඳ වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි. සෘද්ධිපාදයන් මැනවින් වඩන ලදී. මම සියලු බැඳීම්වලින් නිදහස් වූවාය. ඇවැත්නි මාරය, මම ඔබට බිය නොවෙමි.”

459.

459.

‘‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama.

“කාමයන් හෙල්ල හා උල් සමාන වේ. පංචස්කන්ධයෝ ඒ සඳහා වන මස් කපන කොට වැනි ය. යම් කාම රතියක් ගැන ඔබ පවසන්නේ නම්, එය දැන් මට අප්‍රිය දෙයකි.”

460.

460.

‘‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’.

“සෑම තැනකදීම තෘෂ්ණාව නසන ලදී. මෝහ අඳුර පළවා හරින ලදී. පාපී මාරය, මෙසේ දැනගන්න. මාරය, ඔබ දැන් පරාජිතයෙකි.”

461.

461.

‘‘Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aggā iddhimatīnanti, parisāsu vināyako.

විනයනය කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ඒ ගුණයන් කෙරෙහි පැහැදී, පිරිස මැද “සෘද්ධිමතුන් අතර අග්‍ර වේ” යැයි පවසමින් මාව ඒ තනතුරෙහි තැබූ සේක.

462.

462.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කළෙමි. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බිම තැබුවෙමි. භවයට ඇද දමන තෘෂ්ණාව සහමුලින්ම උදුරා දමන ලදී.

463.

463.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

යම් අරමුණක් සඳහා මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අර්හත්වය මා විසින් සාක්ෂාත් කරගන්නා ලදී.

464.

464.

‘‘Cīvaraṃ [Pg.236] piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato.

සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලානපස සහ සේනාසන යන සිව්පසය සැණෙකින් දහස් ගණනින් සිව් දෙසින්ම මට ලැබෙන්නේය.

465.

465.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā;

මා විසින් කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

466.

466.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

467.

467.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ උප්පලවණ්ණා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි උප්පලවණ්ණා තෙරණියගේ අපදානය නිමාවට පත් විය.

10. Paṭācārātherīapadānaṃ

10. පටාචාරා තෙරණියගේ අපදානය

468.

468.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි කෙළවරට පැමිණි (පරතෙරට පත්), පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

469.

469.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

එකල මම හංසවතී නගරයෙහි, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් බැබළුණු, මහා සැප සම්පතින් පිරි සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

470.

470.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātapasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.

ඒ මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු පහන් වූ සිත් ඇත්තී, ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි.

471.

471.

‘‘Tato vinayadhārīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako;

Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, kappākappavisāradaṃ.

එකල ලෝකනායකයන් වහන්සේ, පවට ලජ්ජා ඇති, තාදි ගුණයෙන් යුත්, කැප අකැප දේ පිළිබඳ විශාරද වූ එක්තරා භික්ෂුණියක විනයධර භික්ෂුණීන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තබා වර්ණනා කළ සේක.

472.

472.

‘‘Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānamabhikaṅkhinī;

Nimantetvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

එකල්හි මම සතුටු වූ සිත් ඇත්තී, ඒ තනතුර පතා දසබලධාරී ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය ආරාධනා කළෙමි.

473.

473.

‘‘Bhojayitvāna sattāhaṃ, daditvāva ticīvaraṃ ;

Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.

සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පිරිනමා, තුන් සිවුරු ද පූජා කර, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් අබියස හිස නමා වැඳ මෙසේ පැවසුවෙමි.

474.

474.

‘‘‘Yā tayā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni;

Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka’.

'වීර වූ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අට දිනකට පෙර ඔබ වහන්සේ යම් භික්ෂුණියක වර්ණනා කළ සේක් ද, ස්වාමීනි, ඉදින් මගේ ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වන්නේ නම් මම ද එබඳු වන්නෙමි.'

475.

475.

‘‘Tadā avoca maṃ satthā, ‘bhadde mā bhāyi assasa;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'පින්වත් දියණිය, බිය නොවන්න, සැනසෙන්න; අනාගත කාලයෙහි ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඉටු වනු ඇත.

476.

476.

‘‘‘Satasahassito [Pg.237] kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.

477.

477.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Paṭācārāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාදය ලබන්නා වූ, ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ පටාචාරා නමින් ප්‍රකට ශ්‍රාවිකාවක් වන්නෙහිය.'

478.

478.

‘‘Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

එකල්හි මම ඉමහත් සතුටට පත්ව, ජීවිතාන්තය දක්වා ඒ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට මෙත් සිතින් උපස්ථාන කළෙමි.

479.

479.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ යහපත් කර්මය හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා සහිත චේතනාවන් නිසා ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

480.

480.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උතුම් වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

481.

481.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල බරණැස් නුවර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ, මිනිසුන්ට අධිපති වූ ‘කිකී’ නම් කාසිරජු වාසය කළේය.

482.

482.

‘‘Tassāsiṃ tatiyā dhītā, bhikkhunī iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඒ රජුගේ තෙවැනි දියණිය වූයෙමි, ‘භික්ෂුණී’ යන නමින් ප්‍රකට වූයෙමි. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා මහණ වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි.

483.

483.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

අපගේ පියාණන් අපට (මහණ වීමට) අවසර නොදුන් බැවින්, අපි වසර විසි දහසක් පුරා නොපසුබටව ගිහිගෙයිම විසුවෙමු.

484.

484.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.

සුවසේ හැදී වැඩුණු රාජකුමාරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, බුදුන්ට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරතව, සතුටු සිතින් කුමරි බඹසර රැක්කෙමු.

485.

485.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ෂුණී, භික්ෂුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ හත්වැන්නිය සංඝදායිකා නම් වූහ.

486.

486.

‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, khemā bhaddā ca bhikkhunī;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

මම ද, උප්පලවණ්ණා ද, ඛේමා ද, භද්දා භික්ෂුණිය ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද සහ හත්වැන්නිය වූ විසාඛාව ද වෙමු.

487.

487.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ යහපත් කර්මයන් හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා සහිත චේතනාවන් නිසා ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

488.

488.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

දැන් මේ අවසාන භවයෙහි, මම සැවැත් නුවර මහා ධන සම්පත් ඇති, සමෘද්ධිමත් සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

489.

489.

‘‘Yadā [Pg.238] ca yobbanūpetā, vitakkavasagā ahaṃ;

Naraṃ jārapatiṃ disvā, tena saddhiṃ agacchahaṃ.

මම තරුණ වියට පත් වූ කල, කාම විතර්කයන්ට වසඟව, එක් පුරුෂයෙකු දැක ඔහු සමඟ පලා ගියෙමි.

490.

490.

‘‘Ekaputtapasūtāhaṃ, dutiyo kucchiyā mamaṃ;

Tadāhaṃ mātāpitaro, okkhāmīti sunicchitā.

එක් පුතෙකු බිහි කළ පසු, දෙවැනි දරුවා ද මගේ කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තේය. එවිට මම මවුපියන් දැකීමට යා යුතු යැයි තීරණය කළෙමි.

491.

491.

‘‘Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ, tadā tamhi pavāsite;

Ekikā niggatā gehā, gantuṃ sāvatthimuttamaṃ.

මම මගේ ස්වාමියාට ඒ බව නොදන්වා, ඔහු බැහැරව සිටි අවස්ථාවක, උතුම් සැවැත් නුවරට යාම පිණිස තනිවම නිවසින් පිටත් වුණෙමි.

492.

492.

‘‘Tato me sāmi āgantvā, sambhāvesi pathe mamaṃ;

Tadā me kammajā vātā, uppannā atidāruṇā.

එවිට මගේ ස්වාමියා පැමිණ මඟදී මාව මුණගැසුණේය. එකල මට ඉතා දරුණු වූ ප්‍රසව වේදනාවන් හටගත්තේය.

493.

493.

‘‘Uṭṭhito ca mahāmegho, pasūtisamaye mama;

Dabbatthāya tadā gantvā, sāmi sappena mārito.

මා දරුවා බිහි කරන අවස්ථාවෙහි මහා වැස්සක් ද හටගත්තේය. එවිට දර සොයන්නට ගිය මගේ ස්වාමියා සර්පයෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් මියගියේය.

494.

494.

‘‘Tadā vijātadukkhena, anāthā kapaṇā ahaṃ;

Kunnadiṃ pūritaṃ disvā, gacchantī sakulālayaṃ.

එවිට දරු ප්‍රසූතියේ දුකෙන් පීඩිතව, අසරණව මම මගේ මවුපියන්ගේ නිවස බලා යද්දී ජලයෙන් පිරී ගිය කුඩා ගංගාවක් දුටුවෙමි.

495.

495.

‘‘Bālaṃ ādāya atariṃ, pārakūle ca ekakaṃ;

Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ, itaraṃ taraṇāyahaṃ.

එක් දරුවෙකු රැගෙන මම ගඟෙන් එතෙර වූයෙමි. ඒ කුඩා පුතාව එතෙර ඉවුරේ තබා, අනෙක් දරුවා එතෙර කරවා ගැනීම සඳහා නැවත ගඟට බැස්සෙමි.

496.

496.

‘‘Nivattā ukkuso hāsi, taruṇaṃ vilapantakaṃ;

Itarañca vahī soto, sāhaṃ sokasamappitā.

මම ආපසු එද්දී, හඬමින් සිටි බාල දරුවාව උකුස්සෙකු උදුරාගෙන ගියේය. අනෙක් දරුවා දිය පහරට හසුව ගසාගෙන ගියේය. මම බලවත් ශෝකයෙන් පීඩිත වූයෙමි.

497.

497.

‘‘Sāvatthinagaraṃ gantvā, assosiṃ sajane mate;

Tadā avocaṃ sokaṭṭā, mahāsokasamappitā.

සැවැත් නුවරට ගිය කල්හි, මාගේ නෑයන් මියගිය බව ඇසීමි. එකල මහා ශෝකයෙන් පීඩිත වූ මම, දැඩි ශෝකයෙන් යුතුව මෙසේ පැවසුවෙමි.

498.

498.

‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, panthe mayhaṃ patī mato;

Mātā pitā ca bhātā ca, ekacitamhi ḍayhare.

මාගේ පුතුන් දෙදෙනා මියගියහ. මාගේ ස්වාමියා මඟ මියගියේය. මාගේ මව ද, පියා ද, සොහොයුරා ද එකම දර සෑයක දැවෙති.

499.

499.

‘‘Tadā kisā ca paṇḍu ca, anāthā dīnamānasā;

Ito tato bhamantīhaṃ, addasaṃ narasārathiṃ.

එකල කෙට්ටු වූ, සුදුමැලි වූ, අසරණ වූ හා ශෝකයෙන් පීඩිත සිත් ඇති මම, මෙහේ මෙහේ ඇවිදින අතරතුර නරසාරථි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.

500.

500.

‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘putte mā soci assasa;

Attānaṃ te gavesassu, kiṃ niratthaṃ vihaññasi.

එවිට ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'දියණියනි, ශෝක නොකරන්න, අස්වැසිල්ලක් ලබන්න. ඔබ ඔබේම ආත්මය (විමුක්තිය) සොයන්න. කුමකට නිෂ්ඵල ලෙස වෙහෙසෙන්නෙහිද?'

501.

501.

‘‘‘Na santi puttā tāṇāya, na ñātī napi bandhavā;

Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā’.

පිහිට වීම පිණිස පුත්‍රයෝ නොවෙති, නෑයෝ ද නොවෙති, බන්ධූහු ද නොවෙති. මාරයා විසින් මඩනා ලද්දහුට නෑයන් අතරින් පිහිටක් නැත.

502.

502.

‘‘Taṃ [Pg.239] sutvā munino vākyaṃ, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ;

Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

මුණිවරයන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම පළමු ඵලය (සෝවාන් ඵලය) ලැබුවෙමි. පැවිදි වී නොබෝ කලකින්ම රහත් බවට පැමිණියෙමි.

503.

503.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුවෙහි ද කෙළවරට පත් වූවෙමි. අනුන්ගේ සිත් හඳුනමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වෙමි.

504.

504.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

මම පෙර විසූ ජාතීන් හඳුනමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කර ගතිමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින්ම පිරිසිදු වූ, නිර්මල වූ තැනැත්තියක් වීමි.

505.

505.

‘‘Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ, santike sabbadassino;

Uggahiṃ sabbavitthāraṃ, byāhariñca yathātathaṃ.

ඉන්පසු මම සර්වඥයන් වහන්සේ සමීපයෙහි සියලු විනය පිටකය සවිස්තරාත්මකව ඉගෙන ගතිමි. එය තථා පරිද්දෙන් දේශනා ද කළෙමි.

506.

506.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aggā vinayadhārīnaṃ, paṭācārāva ekikā.

බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි සතුටු වී, විනයධර මෙහෙණින් වහන්සේලා අතරින් පටාචාරා වූ මාවම අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

507.

507.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මා විසින් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන ලදී. බුදු සසුනෙහි කටයුතු අවසන් කරන ලදී. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බැහැර කරන ලදී. භවයට පමුණුවන තෘෂ්ණාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී.

508.

508.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

යම් අරමුණක් වෙනුවෙන් ගිහිගෙයින් නික්ම මම අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වූයෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අරමුණ මා විසින් සාක්ෂාත් කරගන්නා ලදී.

509.

509.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

510.

510.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම සුබ විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

511.

511.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ පටාචාරා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Paṭācārātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

පටාචාරා තෙරණියගේ අපදානය දසවැන්නයි.

Ekūposathikavaggo dutiyo.

ඒකූපෝසථික වර්ගය දෙවැන්නයි.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය මෙසේය:

Ekūposathikā ceva, saḷalā cātha modakā;

Ekāsanā pañcadīpā, naḷamālī ca gotamī.

ඒකූපෝසථිකා ද, සළලා ද, මෝදකා ද, ඒකාසනා ද, පංචදීපා ද, නළමාලී ද, ගෝතමී ද,

Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca bhikkhunī;

Gāthā satāni pañceva, nava cāpi taduttari.

ඛේමා ද, උප්පලවණ්ණා ද, පටාචාරා භික්ෂුණිය ද යන මොවුහු වෙති. මෙහි ගාථාවන් පන්සිය නවයක් සහ ඊට වැඩි ගණනක් වේ.

3. Kuṇḍalakesīvaggo

3. කුණ්ඩලකේසී වර්ගය.

1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ

1. කුණ්ඩලකේසා තෙරණියගේ අපදානය.

‘‘Padumuttaro [Pg.240] nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

එකල මම හංසවතී නුවර, විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන මහත් සැපයෙන් පිරි සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.

ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු පහන් වූ සිත් ඇති මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako;

Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ.

එකල මහා කරුණාවෙන් යුත් පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ 'සුභා' නම් මෙහෙණිය ක්ෂිප්‍රාභිඥ තැනැත්තියන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

එය අසා සතුටට පත් වූ මම මහා සෘෂීන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පත්මයන් වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ;

Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā.

එකල මහා වීරයන් වහන්සේ මෙසේ අනුමෝදනා කළ සේක: 'පින්වත් දියණිය, ඔබ යම් තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කළා ද, ඒ සියල්ල සමෘද්ධිමත් වනු ඇත. සැපවත් වන්න, කෙලෙස් නිවුණු තැනැත්තියක් වන්න.'

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වනු ඇත.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’.

“භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ඖරස වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ‘භද්දාකුණ්ඩලකේසා’ නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක් වන්නීය” (යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සේක).

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

10.

10.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

එයින් චුතව යාමයට ගියෙමි, එයින් මම තුසිතයට ගියෙමි. එයින් නිම්මාණරතියට ද, ඉන්පසු වසවත්ති පුරයට ද (ගියෙමි).

11.

11.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ කර්ම බලය හේතුවෙන් ඒ ඒ භවයන්හි රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට ම පත් වීමි.

12.

12.

‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

එයින් චුතව මනුෂ්‍යයන් අතර සක්විති රජවරුන්ගේ ද, ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වීමි.

13.

13.

‘‘Sampattiṃ [Pg.241] anubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

දෙවියන් අතර ද මනුෂ්‍යයන් අතර ද සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකම සුවපත් වෙමින්, කල්ප ගණනාවක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි.

14.

14.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත් බ්‍රහ්මබන්ධු වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ, වචනයෙන් අගතැන්පත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

15.

15.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල්හි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථායක වූ, උත්තම බරණැස නුවර වැසියන්ගේ පාලකයා වූ කිකි නම් කාශි රජතුමා සිටියේය.

16.

16.

‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඒ රජුගේ සතරවන දියණිය වූ ‘භික්ඛුදායි’ නමින් ප්‍රකටව සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා මහණ වීමට රුචි කළෙමි.

17.

17.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

අපගේ පියාණන් වහන්සේ ඊට අපට අවසර නොදුන් සේක. එකල්හි අපි විසිදහසක් අවුරුදු පුරා නොපසුබට උත්සාහයෙන් යුතුව ගිහි ගෙයි ම වාසය කළෙමු.

18.

18.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

සුවසේ වැඩුණු, බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරත වූ, ප්‍රමුදිත සිත් ඇති ඒ රාජ කුමාරිකාවන් සත් දෙනා ම කුමරි බඹසර රැක්කෙමු.

19.

19.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැන්නිය වූ සංඝදායිකා (යනු ඒ සත් දෙනාය).

20.

20.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

එකල්හි ඒ පිරිස අතර සිටි ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, මම, කිසාගෝතමී සහ ධම්මදින්නා වන අතර සත්වැන්නිය විශාඛාව වන්නීය.

21.

21.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

එම සුකෘත කර්මයන් නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංසයට පැමිණියෙමි.

22.

22.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā.

මාගේ අවසන් භවයෙහි දැන්, උත්තම ගිරිව්‍රජ පුරයෙහි (රාජගෘහ) සශ්‍රීක සිටු කුලයක උපන්නෙමි. මා යොවුන් වියෙහි පසුවන කාලයෙහි,

23.

23.

‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ;

Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato.

වධකස්ථානයට ගෙන යන සොරෙකු දැක ඔහු කෙරෙහි ඇලුම් කළෙමි. මාගේ පියා කහවනු දහසක් දී ඔහුව ඒ මරණයෙන් මුදා ගත්තේය.

24.

24.

‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama;

Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā.

මාගේ සිත වටහාගත් පියාණන් මාව ඔහුට පාවා දුන්නේය. මම ඔහු කෙරෙහි අතිශයින් ඇලුම් කළ, ඔහුගේ යහපත සෙවූ ප්‍රිය භාර්යාව වීමි.

25.

25.

‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso;

Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ.

සතුරු වූ ඒ සොරා ආභරණ කෙරෙහි ලෝභයෙන්, බිල්ලක් දීමේ මුවාවෙන් මාව ‘සොර ප්‍රපාත’ නම් කඳු මුදුනට ගෙන ගොස් මරා දැමීමට සිතුවේය.

26.

26.

‘‘Tadāhaṃ [Pg.242] paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī;

Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.

එකල්හි මම දොහොත් මුදුන් දී ඒ සතුරාට වැඳ, මාගේ ප්‍රාණය ආරක්ෂා කරගනු පිණිස මේ වචන පැවසුවෙමි.

27.

27.

‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū;

Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’.

‘හිමියනි, මේ රන් වළලු ද, බොහෝ මුතු හා වෛදූර්ය ද යන මේ සියල්ල ඔබ ගන්න. මාව ඔබේ දාසියක ලෙස පමණක් ප්‍රකාශ කරන්න.’

28.

28.

‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi;

Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’.

‘කල්‍යාණිය, මේවා ගලවා තබන්න, වැඩිය හඬන්න එපා. මම යමෙකු නොමරා ධනය පැහැරගත් බවක් කිසිදා අසා නැත’ (සොරා පැවසීය).

29.

29.

‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;

Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’.

‘යම් කලෙක පටන් මට මා ගැන සිහිය ඇද්ද, යම් කලෙක පටන් මම බුද්ධිමත් වූයෙම් ද, එතැන් පටන් ඔබ හැර මට වඩා ප්‍රිය වෙනත් අයෙකු මම නොදනිමි.’

30.

30.

‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;

Na ca dāni puno atthi, mama tuyhañca saṅgamo.

‘එන්න, මම ඔබ ප්‍රදක්ෂිණා කර වැළඳ ගන්නෙමි. මින් පසු මටත් ඔබටත් යළි හමුවීමක් නැත.’ (මෙලෙස පවසා ඇය සොරාව හෙළෙන් පහළට තල්ලු කළාය).

31.

31.

‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;

Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.

සෑම තැනකදීම පුරුෂයා ම පණ්ඩිතයෙකු නොවේ. ඒ ඒ අවස්ථාවලදී විචක්ෂණශීලී කාන්තාව ද පණ්ඩිත වන්නීය.

32.

32.

‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;

Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā.

සෑම තැනකදීම පුරුෂයා ම පණ්ඩිතයෙකු නොවේ. වහා කාරණා වටහා ගන්නා කාන්තාව ද පණ්ඩිත වන්නීය.

33.

33.

‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ;

Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ, tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ.

මම මරණය අභියස ඉතා ඉක්මනින් හා කඩිනමින් උපායක් සිතුවෙමි. බැටළුවෙකු ලොම් නිසා මරන්නාක් මෙන්, එකල්හි මම ඒ සතුරා මරා දැමුවෙමි.

34.

34.

‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati;

So haññate mandamati, corova girigabbhare.

යමෙක් තමා වෙත පැමිණි කාරණය කඩිනමින් වටහා නොගන්නේ ද, ඒ අල්ප ප්‍රඥාවන්තයා කඳු ලෙනකදී සොරෙකු මෙන් විනාශයට පත් වේ.

35.

35.

‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati;

Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’.

යමෙක් තමා වෙත පැමිණි කාරණය කඩිනමින් වටහා ගන්නේ ද, ඔහු සතුරු පීඩාවෙන් මිදෙයි. එකල්හි මම ඒ සතුරාගෙන් මිදුනාක් මෙනි.

36.

36.

‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ;

Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ.

එකල්හි මම ඒ සතුරා කඳු හෙළෙන් පහළට තල්ලු කර දමා, සුදු වස්ත්‍ර අඳින පරිබ්‍රාජිකාවන් වෙත ගොස් මහණ වීමි.

37.

37.

‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā;

Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ.

එකල්හි ඔවුහු අඬුවකින් මාගේ කෙස් සම්පූර්ණයෙන්ම උදුරා දමා මාව මහණ කර, ඔවුන්ගේ අယူව (ධර්මය) නිරන්තරයෙන් කියා දුන්හ.

38.

38.

‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā;

Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ.

ඉන්පසු මම එම (පරිබ්‍රාජිකාවන්ගේ) ධර්මය ඉගෙන ගෙන, තනිව හිඳගෙන ඒ පිළිබඳව කල්පනා කළෙමි. එකල බල්ලෙකු විසින් කපා දමන ලද මිනිස් අතක්...

39.

39.

‘‘Chinnaṃ [Pg.243] gayha samīpe me, pātayitvā apakkami;

Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ.

...එය රැගෙන මා අසල දමා යන්නට ගියේය. පණුවන්ගෙන් ගැවසී ගත් ඒ අත දැක මම (අසුභ) නිමිත්ත ලබා ගත්තෙමි.

40.

40.

‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike;

Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo.

ඉන්පසු මම සංවේගයට පත්ව නැගී සිට මාගේ සබ්‍රහ්මචාරීන්ගෙන් ඒ ගැන විමසුවෙමි. "ශාක්‍ය පුත්‍ර මහණුන් වහන්සේලා එම කරුණ දනිති" යි ඔවුහු පැවසූහ.

41.

41.

‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake;

Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ.

එම කරුණ විමසනු පිණිස මම බුද්ධ ශ්‍රාවකයන් වෙත පැමිණියෙමි. ඔවුහු මාව උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත කැඳවාගෙන ගියහ.

42.

42.

‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;

Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako.

ඒ මඟපෙන්වන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට ස්කන්ධ, ආයතන සහ ධාතූන් පිළිබඳවද, ඒවා අසුභ, අනිත්‍ය, දුක්ඛ සහ අනාත්ම වශයෙන්ද ධර්මය දේශනා කළ සේක.

43.

43.

‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;

Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ.

උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම දහම් ඇස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. ඉන්පසු සද්ධර්මය අවබෝධ කරගෙන පැවිද්ද හා උපසම්පදාව (ඉල්ලා සිටියෙමි).

44.

44.

‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;

Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ.

මා එසේ අයැද සිටි කල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ "භද්‍රාවෙනි, මෙහි එන්න" යැයි වදාළ සේක. එකල මම උපසම්පදාව ලැබූ අතර, (දිනක් පා සේදීමේදී) ස්වල්ප වූ ජලයක් දුටුවෙමි.

45.

45.

‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ, ñatvā saudayabbayaṃ;

Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā.

පා සේදීමේදී (එම දිය බිඳු වැටී නැති වී යන අයුරින්) ඇතිවීම හා නැතිවීම දැක, සියලු සංස්කාරයන්ද එබඳුම ස්වභාවයක් ඇති බව මම එකල කල්පනා කළෙමි.

46.

46.

‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;

Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino.

එවිට කිසිදු උපාදානයකින් තොරව මාගේ සිත (කෙලෙසුන්ගෙන්) මුළුමනින්ම මිදුණි. එකල ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාව ක්ෂිප්‍රාභිඥ (වහා වැටහෙන නුවණ ඇති) භික්ෂුණීන් අතර අගතැන්පත් කළ සේක.

47.

47.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි වසීභාවයට පත්ව සිටිමි. දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍ර ධාතුව ඇත්තියක වෙමි. අන්‍යයන්ගේ සිත් හඳුනන මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියකි.

48.

48.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

මම පෙර විසූ ජාති දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින්ම පිරිසිදු වූ, නිර්මල තැනැත්තියක වීමි.

49.

49.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. බරවූ (ස්කන්ධ) භාරය බැහැර කරන ලදී. භවයට පමුණුවන තණ්හාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී.

50.

50.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

යම් අර්ථයක් උදෙසා ගිහිගෙයින් නික්ම මම මහණ වීමිද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අර්ථය මම අත්පත් කර ගත්තෙමි.

51.

51.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane.

උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියාවන් පිළිබඳ මාගේ ඥානය නිර්මලය, පිරිසිදුය.

52.

52.

‘‘Kilesā [Pg.244] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගොස් ඇත. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් වූවකි. මම තෙවිජ්ජාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි.

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව්පිළිසිඹියාවෝද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝද, ෂඩ් අභිඥාවෝද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

භද්‍රා කුණ්ඩලකේසා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය.

Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

කුණ්ඩලකේසා තේරී අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Kisāgotamītherīapadānaṃ

2. කිසාගෝතමී තේරී අපදානය

55.

55.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත්වූ, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

56.

56.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule;

Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ.

එකල මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක උපත ලැබුවෙමි. නරෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මම සරණ ගියෙමි.

57.

57.

‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ;

Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ.

මම උන්වහන්සේගෙන් චතුරාර්ය සත්‍යය හා සම්බන්ධ වූ, අතිශයින්ම මිහිරි වූ, සංසාර වෘත්තය සන්සිඳුවා සැපය ගෙන දෙන ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි.

58.

58.

‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ;

Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo.

එකල මහා වීර වූ, පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ රළු සිවුරු දරන එක් භික්ෂුණියක ඒ පිළිබඳව අගතැන්පත් කරමින් ඇයගේ ගුණ වර්ණනා කළ සේක.

59.

59.

‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe;

Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ.

ඒ භික්ෂුණියගේ ගුණ අසා ඉමහත් ප්‍රීතියක් ඇති කර ගෙන, මාගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා සත්කාර කොට...

60.

60.

‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako.

...ඒ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ පාමුල වැඳ වැටී මම ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල ලෝකනායක වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එම තනතුර ලැබීම පිණිස අනුමෝදන් වූ සේක.

61.

61.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම ගෝත්‍රයට අයත් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත."

62.

62.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’.

"උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදයන් ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඖරස ශ්‍රාවිකාව කිසාගෝතමී නමින් ප්‍රකට වනු ඇත."

63.

63.

‘‘Taṃ [Pg.245] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

ඒ අසා සතුටට පත් මම දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

64.

64.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ යහපත් කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි.

65.

65.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ උතුමන් අතර අග්‍ර වූ, මහා යසස් ඇති, බ්‍රහ්මබන්ධු වූ, කස්සප නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

66.

66.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල උත්තම බරණැස් නුවර, ඒ මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ, ජනතාවට අධිපති වූ, කිකී නම් වූ කාසි රජතුමෙක් සිටියේය.

67.

67.

‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඒ රජුගේ පස්වන දියණිය වූවෙමි. ‘ධම්මා’ යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ මම, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් දහම් අසා පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි.

68.

68.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

අපගේ පියාණන් අපට (පැවිදි වීමට) අවසර නොදුන්නේය. එකල අපි නොපැකිළිව වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ ගිහි ගෙයිම වසමින් (සිල්) රැක්කෙමු.

69.

69.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රජකුමරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, සතුටින් බුද්ධ උපස්ථානයෙහි නිරත වෙමින්, අවිවාහකව බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෙමු.

70.

70.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ හත්වැන්නිය වූ සංඝදායිකා යනු ඒ සත්දෙනායි.

71.

71.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī.

(දැන් ඔවුන් පිළිවෙළින්) ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, කුණ්ඩලා, මම (කිසාගෝතමී), ධම්මදින්නා සහ හත්වැන්නිය විශාඛාවෝ වෙති.

72.

72.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

එම යහපත් කර්මයන් හා චේතනාවන් මෙන්ම ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

73.

73.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Duggate adhane naṭṭhe, gatā ca sadhanaṃ kulaṃ.

දැන් මගේ මේ අවසන් භවයෙහි, මම දිළිඳු වූ, ධනය විනාශ වූ සිටු කුලයක උපන්නෙමි. පසුව (විවාහ වී) ධනවත් කුලයකට ගියෙමි.

74.

74.

‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti;

Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā.

මගේ සැමියා හැරුණු විට අන් සියල්ලෝම ‘ධනය නැති තැනැත්තියකැයි’ මට අප්‍රසාදය දැක්වූහ. නමුත් මම දරුවෙකු ප්‍රසූත කළ විට සැමටම ප්‍රිය වූවෙමි.

75.

75.

‘‘Yadā so taruṇo bhaddo, komalako sukhedhito;

Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato.

මගේ ප්‍රාණය වැනි වූ, සුකුමාර වූ, සුවසේ හැදුණු වැඩුණු ඒ බාල පුතණුවන් මියගිය කල (යම රජුගේ වසඟයට පත් වූ කල),

76.

76.

‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā[Pg.246], assunettā rudammukhā;

Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ.

ශෝකයෙන් පීඩිතව, කටුක මුහුණින් හා කඳුළු පිරුණු දෙනෙතින් යුතුව, මියගිය දරුවාගේ සිරුර වඩාගෙන මම හඬමින් ගියෙමි.

77.

එකල එක් පණ්ඩිතයෙකුගේ උපදෙස් පරිදි උත්තම වෛද්‍යවරයාණන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) වෙත ගොස්, “පින්වතුන් වහන්ස, මගේ පුතු ජීවත් කරවීමට බෙහෙතක් ලබා දෙනු මැනව”යි පැවසුවෙමි.

‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ;

Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho.

එවිට පණ්ඩිතයෙකු විසින් පෙන්වා දෙනු ලැබ, ශ්‍රේෂ්ඨ වෙදැදුරෙකු වෙත ගොස්, 'පින්වත, මාගේ පුත්‍රයා ජීවත් කරවන ඖෂධයක් ලබා දෙන්න' යැයි කීවෙමි.

78.

78.

‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato;

Āharāti jino āha, vinayopāyakovido.

හික්මවීමේ උපායෙහි දක්ෂ වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, “කිසිවෙකු මිය නොගිය නිවසකින් අබ මිටක් රැගෙන එන්න”යි වදාළ සේක.

79.

79.

‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ;

Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ.

එවිට මුළු සැවැත් නුවරම ඇවිද ගියත් එවැනි නිවසක් මට හමු නොවීය. එවැනි තැනකින් අබ ලැබෙන්නේ කෙසේද? එවිට මට සිහිය ලැබුණි.

80.

80.

‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;

Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro.

මළ සිරුර බැහැර කර මම ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. ඈත තබාම මා දුටු මිහිරි ස්වර ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක:

81.

81.

‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ;

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ.

“ඇතිවීම හා නැතිවීම (උදයව්‍යය) නොදැක යමෙකු වසර සියයක් ජීවත් වීමට වඩා, ඇතිවීම හා නැතිවීම දකිමින් ජීවත් වන එක දවස උතුම් වන්නේය.”

82.

82.

‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo;

Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’.

“මෙය එක් ගමකට හෝ නියම්ගමකට හෝ එක් කුලයකට පමණක් සීමා වූ ධර්මතාවක් නොවේ. දෙවියන් සහිත මුළු ලෝකයටම උරුම වූ ධර්මතාව නම් මේ අනිත්‍යතාවයි.”

83.

83.

‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;

Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

එම ගාථාවන් ඇසූ මම දහම් ඇස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. ඉන්පසු උතුම් සද්ධර්මය අවබෝධ කරගෙන ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූවෙමි.

84.

84.

‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

එසේ පැවිදිව බුද්ධ ශාසනයෙහි (කමටහන්හි) නිරත වෙමින්, නොබෝ කලකින්ම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

85.

85.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුවෙහි ද වශීකෘත වූවෙමි. පර සිත් හඳුනන්නෙමි. ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි.

86.

86.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳ දැනුම ඇත්තෙමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කර මම පිරිසිදු වූ, නිර්මල වූ තැනැත්තියක් වූවෙමි.

87.

87.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපැද්දෙමි. බරක් වූ (ස්කන්ධ) භාරය බිම තැබුවෙමි. භවයට ඇද දමන තෘෂ්ණාව සහමුලින්ම උදුරා දැමුවෙමි.

88.

88.

‘‘Yassatthāya [Pg.247] pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

යම් අරමුණක් වෙනුවෙන් ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයේ ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අරමුණ මම සාක්ෂාත් කර ගත්තෙමි.

89.

89.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සතර පටිසම්භිදාවන් විෂයෙහි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුභාවයෙන් මගේ ඥානය නිර්මලව පිරිසිදු විය.

90.

90.

‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca;

Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ.

කුණු ගොඩවල් වලින් ද, සොහොන් බිම් වලින් ද, වීථි වලින් ද (රෙදි කඩ) එකතු කරගෙන, ඒවායින් සඟළ සිවුරක් සාදාගෙන මම රූක්ෂ සිවුරු දැරුවෙමි.

91.

91.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe;

Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako.

රූක්ෂ සිවුරු දැරීම නම් වූ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදුණු ජිනේන්ද්‍ර වූ විනය නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ, සිව්වනක් පිරිස මැද මා ඒ අංශයෙන් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

92.

92.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

93.

93.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම යහපත් එකක්ම විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

94.

94.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ කිසාගෝතමී මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

Kisāgotamītheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

දෙවන කිසාගෝතමී තේරී අපදානය නිමයි.

3. Dhammadinnātherīapadānaṃ

3. 3. ධම්මදින්නා තේරී අපදානය

95.

95.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

96.

96.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;

Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā.

එකල්හි මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක උපන්නෙමි. මම අනුන්ගේ මෙහෙවර කරන්නියක වූ අතර, නුවණැති, සිල්වත් තැනැත්තියක වීමි.

97.

97.

‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako;

Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati.

පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක වූ සුජාත තේරණුවෝ විහාරයෙන් නික්ම පිණ්ඩපාතය සඳහා වැඩම කළහ.

98.

98.

‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā;

Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.

එකල දිය ගෙන ඒමට කළයක් රැගෙන යන මම, ඒ තේරණුවන් දැක පැහැදී, මගේ දෑතින්ම කැවුමක් පූජා කළෙමි.

99.

99.

‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so;

Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ.

උන්වහන්සේ එය පිළිගෙන එතැනම වැඩ හිඳ වළඳා, ඉන්පසු මම උන්වහන්සේ නිවසට වඩා හිඳවා දානය පූජා කළෙමි.

100.

100.

‘‘Tato [Pg.248] me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ;

Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ.

ඉන්පසු මගේ ස්වාමි පුත්‍රයාගේ පියා (සොහොයුරා හෝ ප්‍රධානියා) සතුටට පත්ව මා තම ලේලිය බවට පත් කරගත්තේය. මම මගේ නැන්දණිය සමඟ ගොස් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ පුදා ගත්තෙමි.

101.

101.

‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ;

Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ.

එකල්හි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මකථික මෙහෙණින් වහන්සේ නමකගේ ගුණ වර්ණනා කරමින් ඇයව ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. එය අසා මම බොහෝ සතුටට පත් වීමි.

102.

102.

‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

ලෝකනාථ වූ සුගත තථාගතයන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේලා සමඟ නිවසට වැඩමවා, මහා දානයක් පිරිනමා, මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

103.

103.

‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ;

‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike.

එකල්හි ඝන මේඝ නාදයක් බඳු මධුර හඬක් ඇති සුගතයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'මාගේ උපස්ථානයෙහි නිරත වූ, සඟනට දානය පිරිනමන තැනැත්තිය,

104.

104.

‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase;

Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ.

'සද්ධර්මය ශ්‍රවණයෙහි යෙදුණු, ගුණයෙන් වැඩුණු සිතක් ඇති පින්වතිය, සතුටු වන්න. ඔබ මේ ප්‍රාර්ථනාවෙහි ඵලය ලබන්නෙහිය.

105.

105.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

'මෙහි සිට කල්ප ලක්ෂයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත.

106.

106.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.

'එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස දියණියක බඳු වූ, ධම්මදින්නා නම් වූ ශ්‍රාවිකාවක් ඔබ වන්නෙහිය' කියායි.

107.

107.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

එය අසා සතුටට පත් වූ මම, දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව ඒ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිවුපසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

108.

108.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

එම සුකෘත කර්මය හේතුවෙන් ද, ඒ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා හේතුවෙන් ද, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

109.

109.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වචන ශිල්පීන් අතර උතුම් වූ, කාශ්‍යප නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

110.

110.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

එකල්හි බරණැස් නුවර, ඒ මහේශාක්‍ය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ කිකී නම් වූ කාසි රජු රාජ්‍යය කළේය.

111.

111.

‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

මම ඒ රජුගේ සයවන දියණිය වූ සුධම්මා නම් ප්‍රසිද්ධ කුමරිය වීමි. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා පැවිදි වීමට කැමැත්තක් දැක්වූවෙමි.

112.

112.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

එහෙත් පිය රජු අපට (පැවිදි වීමට) අවසර නොදුන්නේය. එබැවින් අපි අවුරුදු විසිදහසක් පුරා ගිහිගෙයිම නොපසුබටව බඹසර හැසිරුණෙමු.

Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ.

තෙවන භාණවාරයයි.

113.

113.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ[Pg.249], rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

සැපසේ හැදුණු වැඩුණු කුමාරිකාවන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනා, සතුටින් බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් කෝමාරී බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෝය.

114.

114.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා සහ සුධම්මා යන කුමරියෝ ද, සත්වැන්නී වූ සංඝදායිකා කුමරිය ද වූහ.

115.

115.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī.

දැන් ඔවුන් (පිළිවෙළින්) ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, කුණ්ඩලකේසා, (කිසා)ගෝතමී, මම (ධම්මදින්නා) සහ සත්වැන්නී වූ විශාඛාවෝ වෙමු.

116.

116.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

එම සුකෘත කර්මයන් හා චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම නැවතත් තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

117.

117.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine.

දැන් මාගේ මෙම අවසන් භවයෙහි, රජගහ නුවර සියලු සම්පතින් පිරි, මහත් වූ සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

118.

118.

‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā;

Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā.

මම රූප සොභාවෙන් යුතුව තරුණ වියෙහි සිටි කල්හි, විවාහ වී ස්වාමියාගේ නිවසට ගොස් බොහෝ සැපසේ වාසය කළෙමි.

119.

119.

‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ;

Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā.

ලෝකශරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ධර්ම දේශනා අසා, මගේ බුද්ධිමත් ස්වාමියා අනාගාමී ඵලයට පත් වූයේය.

120.

120.

‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

එකල්හි මම ඔහුගෙන් අවසර ගෙන ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි. නොබෝ කලකින්ම මම අරහත් ඵලයට පත් වීමි.

121.

121.

‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha;

Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ.

එකල ඒ උපාසක තෙමේ මා වෙත පැමිණ, ගැඹුරු වූ ද සියුම් වූ ද ප්‍රශ්න ඇසුවේය. මම ඒ සියලු ප්‍රශ්න විසඳුවෙමි.

122.

122.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ.

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, "මෙබඳු වූ ධර්ම කථික වෙනත් භික්ෂුණියක මම නොදකිමි" යි පවසමින් මා අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

123.

123.

‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’;

‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi, nāyakenānukampitā.

"මහණෙනි, ධම්මදින්නා යම්සේ නුවණැති ද එසේම (ඇයව) දරාගන්න" (යැයි වදාළ සේක). මෙසේ මම ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලත් පණ්ඩිතයෙක් වීමි.

124.

124.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කළෙමි. බර වූ (ස්කන්ධ) භාරය බිම තැබුවෙමි. භව තණ්හාව මුලිනුපුටා දැමුවෙමි.

125.

125.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

යම් අර්ථයක් සඳහා මම ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වූයෙම් ද,

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම වූ ඒ අර්ථය මම සාක්ෂාත් කර ගතිමි.

126.

126.

‘‘Iddhīsu [Pg.250] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි වශී වූයෙමි. දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව ද (ලත්තෙමි). පරසිත් දනිමි. ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වීමි.

127.

127.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට, අතිශයින්ම නිර්මල වූ විශුද්ධියට පත්වූයෙමි.

128.

128.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

129.

129.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කරන ලදී.

130.

130.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ ධම්මදින්නා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය.

Dhammadinnātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

තුන්වන ධම්මදින්නා තේරී අපදානය නිමයි.

4. Sakulātherīapadānaṃ

4. සකුලා තේරී අපදානය

131.

131.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍ර වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

132.

132.

‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;

Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.

දෙවියන් සහිත ලෝකයාගේ හිතසුව පිණිස ද, අර්ථය පිණිස ද පිළිපන්, වචනයෙන් අග්‍ර වූ ඒ පුරුෂාජානීයයන් වහන්සේ (ලොව පහළ වූ සේක).

133.

133.

‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino;

Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto.

ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උතුම් යසසට පත් වූ, ශ්‍රීමත් වූ, කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබූ, සියලු ලෝකයා විසින් පිදුම් ලබන, සියලු දිශාවන්හි ප්‍රකට වූ සේක.

134.

134.

‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho;

Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.

උන්වහන්සේ සැකයෙන් එතර වූ, විචිකිච්ඡාව ඉක්මවා ගිය, සම්පූර්ණ වූ මනෝසංකල්ප ඇති, උත්තම සම්බෝධියට පත් වූ සේක.

135.

135.

‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;

Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.

ඒ නරුත්තමයන් වහන්සේ (පෙර) නූපන් මඟ උපදවන්නා වූ, ප්‍රකාශ නොකළ මඟ ප්‍රකාශ කරන්නා වූ, හඳුනා නොගත් මඟ හඳුන්වා දෙන්නා වූ සේක.

136.

136.

‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho;

Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo.

ඒ නරාසභයන් වහන්සේ මඟ දන්නා වූ, මඟ අවබෝධ කළා වූ, මඟ දේශනා කරන්නා වූ, මඟෙහි දක්ෂ වූ ශාස්තෘවරයා වූ ද සාරථීන් අතර උත්තමයා ද වූ සේක.

137.

137.

‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako;

Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

මහා කරුණාවන්ත වූ ඒ ශාස්තෘ වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන සේක. කාම නමැති මඩෙහි ගිලී සිටින සත්වයන් ඉන් ගොඩනගන සේක.

138.

138.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā;

Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī.

එකල මම හංසවතී නගරයෙහි රූමත් වූ ද, ධනවත් වූ ද, ප්‍රියමනාප වූ ද, ශ්‍රීමත් වූ ද ක්ෂත්‍රිය කුමරියකව උපන්නෙමි.

139.

139.

‘‘Ānandassa [Pg.251] mahārañño, dhītā paramasobhaṇā;

Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino.

මම ආනන්ද නම් මහරජුගේ ඉතා රූමත් දියණිය ද, පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වෙනත් මවකගේ (කුසෙහි උපන්) සොහොයුරියක ද වූයෙමි.

140.

140.

‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā;

Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

මම රාජ කුමාරිකාවන් ද සමඟ සියලු ආභරණයෙන් සැරසී, ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි.

141.

141.

‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ;

Kittayaṃ parisāmajjhe, aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ.

එකල ඒ ලෝකගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ දිව්‍ය චක්ෂුසලාභී වූ භික්ෂුණියක පිරිස මැද පසසමින්, ඇයව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

142.

142.

‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno;

Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ.

එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, ශාස්තෘන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වා දිව්‍ය චක්ෂුස (අග්‍රස්ථානය) ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

143.

143.

‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ;

Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ.

එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: "නන්දාවෙනි, ඔබ පැතූ දෙය ලැබෙන්නීය. පහන් දීම හා ධර්ම දානය යන මේවායේ විපාකය නියත වශයෙන්ම මෙයම වේ."

144.

144.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන් ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමය ඇති ශාස්තෘවරයෙක් ලොව පහළ වන්නේය."

145.

145.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Sakulā nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

"උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස දියණියක බඳු සකුලා නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවිකාවක වන්නීය."

146.

146.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තාවතිංස දෙව්ලොවට ගියෙමි.

147.

147.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

148.

148.

‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī;

Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ.

එකල මම හුදෙකලාව හැසිරෙන පරිබ්‍රාජිකාවක්ව සිටියෙමි. සිඟමන් පිණිස හැසිරෙන මට ස්වල්ප වූ තෙල් ප්‍රමාණයක් ලැබුණි.

149.

149.

‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ;

Cetiyaṃ dvipadaggassa, vippasannena cetasā.

පහන් වූ සිතින් යුතුව, එම තෙලෙන් පහනක් දල්වා, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය වැඳපුදා ගනිමින් මුළු රාත්‍රිය පුරාම උපස්ථාන කළෙමි.

150.

150.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනාවන් හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි.

151.

151.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me.

ඒ කර්මයේ බලයෙන් මම උපන් උපන් සෑම තැනකම, මා යන යන තැන මහා පහන් ආලෝකයන් මැනවින් බබළයි.

152.

152.

‘‘Tirokuṭṭaṃ [Pg.252] tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ;

Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.

බිත්තිවලින් එපිට ද, ගල් පර්වතවලින් එපිට ද, පර්වතය ඉක්මවා ද මම යමක් දැකීමට කැමති නම් එය දකිමි. මෙය පහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි.

153.

153.

‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ;

Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ.

මම පිරිසිදු දෑස් ඇත්තියක් වෙමි, යසසින් බබළන්නියක් වෙමි, එමෙන්ම ශ්‍රද්ධාව හා ප්‍රඥාව ඇත්තියක් ද වෙමි. මෙය පහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි.

154.

154.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ;

Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite.

දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, රජුන් විසින් පුදන ලද, ප්‍රමුදිත වූ බ්‍රාහ්මණ වංශයක මම උපන්නෙමි.

155.

155.

‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā;

Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ.

සියලු අඟ පසඟින් යුක්ත වූ, සියලු ආභරණයෙන් සැරසුණු මම, සුගතයන් වහන්සේ නගරයට වඩිනා අවස්ථාවක කවුළුවක් අසල සිටියෙමි.

156.

156.

‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ;

Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ.

යසසින් බබළන්නා වූ, දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූ ද, මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් විභූෂිත වූ ද බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක,

157.

157.

‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

පීතිමත් වූ සිතින් යුතුව මහණ වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. නොබෝ කලකින්ම මම රහත් භාවයට පත් වුණෙමි.

158.

158.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද වසීභාවයට පත් වූවෙමි, දිව්‍යමය වූ කන් ඇත්තියක් වෙමි, පරසිත් දැනගන්නියක් වෙමි. මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වෙමි.

159.

159.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි, දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී, සියලු ආසවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින් නිර්මල වූ පිරිසිදු තැනැත්තියක් වුණෙමි.

160.

160.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

මම ශාස්තෘන් වහන්සේට මැනවින් උපස්ථාන කළෙමි. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමි. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බිම තබන ලදී. භව රැහැන සහමුලින්ම සිඳලන ලදී.

161.

161.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

කවර අර්ථයක් සඳහා ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වූවෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම සංඛ්‍යාත ඒ අර්ථය මම අත්පත් කර ගත්තෙමි.

162.

162.

‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ;

Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo.

ඉන්පසු මහා කාරුණික වූ නරෝත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේ, 'සකුලා දිව්‍ය චක්ෂුස ඇති මෙහෙණින් අතර අග්‍ර වේ' යැයි පවසමින් මාව ඒ අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

163.

163.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ...පෙ... මම ආසව රහිතව වෙසෙමි.

164.

164.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.

165.

165.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සකුලා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය.

Sakulātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

සකුලා තෙරණියගේ අපදානය සිව්වැන්නයි.

5. Nandātherīapadānaṃ

5. නන්දා තෙරණියගේ අපදානය.

166.

166.

‘‘Padumuttaro [Pg.253] nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ මාර පරාජය කළා වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක.

167.

167.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

අවවාද කරන්නා වූ, (ධර්මය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු ප්‍රාණීන් සංසාරයෙන් එතෙර කරන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

168.

168.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

සියලු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, කරුණාවන්ත වූ, සියල්ලන්ගේ හිතසුව කැමති බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක.

169.

169.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

එසේ වූ කල (ශාසනය) අවුල් රහිත විය, තීර්ථකයන්ගෙන් ද තොර විය. වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය අලංකාර විය.

170.

170.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggatova mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

අටපනස් රියනක් උස වූ, රන්මය තොරණක් බඳු වූ, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ ඒ මහා මුණිවරයන් වහන්සේ බබළමින් උදා වූ සේක.

171.

171.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩ සිටිමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක.

172.

172.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

එකල මම හංසවතී නගරයෙහි, විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන, මහා සැපයෙන් යුත් සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

173.

173.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ.

මම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ, අමෘතය බඳු වූ, උතුම් ආශ්වාදයක් ලබා දෙන්නා වූ, පරමාර්ථය පෙන්වා දෙන්නා වූ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි.

174.

174.

‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;

Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.

එකල්හි සංඝයා වහන්සේ සමඟ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේට මහා දානයක් පිරිනමා, පැහැදුණු සිත් ඇතිව තමාගේම දෑතින් එම දානය පූජා කළෙමි.

175.

175.

‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ;

Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

ධ්‍යාන වඩන මෙහෙණින් වහන්සේලා අතර අග්‍රස්ථානය ප්‍රාර්ථනා කරමින්, සංඝයා වහන්සේ සහිත වූ ලෝකනායක ධීර බුදුරජාණන් වහන්සේ පාමුල සිරසින් නමස්කාර කොට වැතිර සිටියෙමි.

176.

176.

‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū;

Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ.

එකල්හි අදම්‍යයන් දමනය කරන්නා වූ, තිලෝකයට සරණ වූ, නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ‘තී මැනවින් ප්‍රාර්ථනා කළ ඒ තනතුර ලබන්නීය’යි වදාරමින් මට විවරණ දුන් සේක.

177.

177.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ නම ලොව පහළ වන්නාහ.

178.

178.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේම ඖරස ශ්‍රාවිකාවක බඳු වූ ‘නන්දා’ නම් වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක් වන්නීය.’

179.

179.

‘‘Taṃ [Pg.254] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

ඒ වචනය අසා සතුටු සිත් ඇතිව, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව පස්මරුන් ජයගත් බුදුරජාණන් වහන්සේට සතර පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

180.

180.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ පින්කම නිසාත්, මාගේ චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා බලය නිසාත්, මානුෂීය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.

181.

181.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

එයින් චුතව යාම දිව්‍ය ලෝකයට ද, එතැනින් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයට ද ගියෙමි. ඉන්පසු නිම්මාණරතියට ද, එතැනින් වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි.

182.

182.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

ඒ කුසල කර්මයේ බලයෙන් මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ ඒ දිව්‍ය ලෝකයන්හි දිව්‍ය රාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි.

183.

183.

‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

දෙව්ලොවින් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයට පැමිණි කල, සක්විති රජවරුන්ගේ ද ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය වීමේ වාසනාව ලැබුවෙමි.

184.

184.

‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

දෙවියන් අතරත් මිනිසුන් අතරත් සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකම සුවපත් වූ තැනැත්තියක වී නොයෙක් කල්ප ගණනක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි.

185.

185.

‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye;

Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā.

මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, ඉතා රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙහි, ශුද්ධෝදන රජුගේ නින්දා රහිත වූ රූමත් දියණියක වී උපන්නෙමි.

186.

186.

‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ;

Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu.

ශ්‍රී සෝභමාන වූ මාගේ රූපය දැක ඒ රාජ කුලය අතිශයින් සතුටට පත් විය. එබැවින් මට ‘නන්දා’ යන සුන්දර උතුම් නාමය ලැබුණි.

187.

187.

‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā;

Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ.

ඒ රමණීය නගරයෙහි සියලු තරුණියන් අතර යසෝධරාව හැරුණු කොට, ‘කල්‍යාණී’ (රූප සුන්දරිය) යන නාමයෙන් මම අතිශයින් ප්‍රසිද්ධ වූයෙමි.

188.

188.

‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā;

Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā.

මාගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේය. මට පසුව සිටි සොහොයුරා ද රහතන් වහන්සේ නමකි. ගිහිගෙයි තනිව සිටි මට දිනක් මෑණියන් මෙසේ අවවාද කළාය.

189.

189.

‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ;

Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi.

‘දියණියනි, ඔබ ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නියකි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සහෝදරියකි. නන්ද කුමරු ද ඔබ කෙරෙන් වෙන්ව ගොස් ඇත. එසේ තිබියදී ඔබ කුමට ගිහිගෙයි රැඳී සිටින්නෙහිද?’

190.

190.

‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ;

Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ.

‘යොවුන් බව ජරාවෙන් කෙළවර වෙයි. මේ රූපය අශුචි ගොඩක් බඳුය. නිරෝගී බව රෝගී වීමෙන් ද, ජීවිතය මරණයෙන් ද කෙළවර වන්නේය.’

191.

191.

‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ;

Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ.

‘චන්ද්‍රයා මෙන් කාන්තිමත් වූ, මනහර වූ, ආභරණයෙන් අලංකාර වූ, ශ්‍රී සෝභමාන වූ ඔබගේ මේ සුන්දර රූපය පවා,’

192.

192.

‘‘‘Puñjitaṃ [Pg.255] lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ;

Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ.

‘ලෝකයේ සාරය එක්රැස් වූවාක් බඳු වූ, දෑසට රසඳුනක් වූ, පින්වන්තයන්ගේ ප්‍රශංසාවට ලක් වූ, ඔක්කාක කුලය බැබළවූ මේ රූපය වුව ද,’

193.

193.

‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ;

Vihāya gehaṃ kāruññe, cara dhammamanindite’.

‘නොබෝ කලකින්ම ජරාව විසින් යටපත් කරනු ඇත. අනුකම්පා කටයුතු දියණියනි, මේ ගිහිගෙය හැර දමා උතුම් වූ ධර්මයෙහි හැසිරෙන්න.’

194.

194.

‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā.

මෑණියන්ගේ ඒ වචනය අසා මම පැවිදි වූයෙමි. එහෙත් රූපයටත් යොවුන් බවටත් තිබූ ආශාව නිසා මම ශරීරයෙන් මිස සිතින් පැවිදි නොවූයෙමි.

195.

195.

‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama;

Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā.

මහා උත්සාහයකින් ධ්‍යාන වඩන ලෙස මෑණියන් මට අවවාද කළ ද, ඒ කෙරෙහි මම කිසිදු උනන්දුවක් නොදැක්වූයෙමි.

196.

196.

‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ;

Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino.

එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, කාම සුවයෙහි ඇලී සිටි මා දැක, රූපයෙහි කළකිරීම ඇති කරනු පිණිස මාගේ දෑස ඉදිරිපිට,

197.

197.

‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ;

Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ.

උන්වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් ඉතා ශෝභමාන වූ, දර්ශනීය වූ, මටත් වඩා රූමත් වූ අතිශය සුන්දර ස්ත්‍රියක මවා පෙන්වූ සේක.

198.

198.

‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ;

Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ.

පුදුම සහගත රූපයක් ඇති ඇය දැක මම මවිතයට පත් වූයෙමි. ‘මා ලැබූ මේ මනුෂ්‍ය ඇස් අද නම් සැබවින්ම සඵල විය’ යි මම සිතුවෙමි.

199.

199.

‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me;

Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ.

මම ඇයට මෙසේ කීවෙමි: ‘පින්වත් සුන්දරිය, මෙහි එන්න. ඔබට අවශ්‍ය කුමක්දැයි මට පවසන්න. ඔබ මට කැමති නම්, ඔබගේ කුලය හා නම ගොත මට කියන්න.’

200.

200.

‘Na vañcakālo subhage, ucchaṅge maṃ nivāsaya;

Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’.

‘පින්වත් සුන්දරිය, මෙය රැවටීමට කාලය නොවේ, මාගේ උකුලෙහි හිස තබා ගන්න. මාගේ අවයව පණ නැති වී යන්නාක් මෙනි. මද වේලාවක් නිදා ගන්න.’

201.

201.

‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā;

Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā.

ඉක්බිති ඒ සොඳුරු දෑසක් ඇති ඇය මාගේ උකුලෙහි හිස තබා නිදා ගත්තාය. එවිටම ඇයගේ නළල මත ඉතා දරුණු වූ ගෙඩියක් හටගත්තේය.

202.

202.

‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha;

Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā.

එය හටගන්නවාත් සමඟම මතු වූ ඒ ගෙඩිය පැළී ගොස්, පිළිකුල් සහගත වූ සැරව හා ලේ වැගිරෙන්නට විය.

203.

203.

‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ;

Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ.

ඇයගේ මුඛය ද පැළී කුණු ගඳ හමන්නට විය. මුළු ශරීරයම ඉදිමී, නිල් පැහැ වී, සැරව වැගිරෙන මළකුණක් මෙන් දිස් විය.

204.

204.

‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ;

Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi.

ඇය වෙව්ලන සකල ශරීර අවයව ඇත්තී, නැවත නැවතත් සුසුම් හෙළමින්, සිය දුක විඳිමින් කරුණාබර ලෙස වැළපුණාය.

205.

205.

‘‘‘Dukkhena [Pg.256] dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā;

Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’.

"මම දුකෙන් පීඩිතව සිටිමි, වේදනාවෝ මා පෙළති; මහා දුකක ගිලී සිටින මට, යහළුව, ඔබ පිහිට වන්න" යැයි ඇය වැළපුණාය.

206.

206.

‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā;

Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ.

"ඔබේ මුහුණේ ශෝභාව කොහිද? ඔබේ උස් නාසය කොහිද? රත් පැහැති කොවුල් ඵලයක් වැනි වූ ඔබේ මනහර තොල් සඟල හා මුහුණ කොහි ගියේද?"

207.

207.

‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā;

Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā.

"සඳ වැනි පැහැපත් වර්ණය කොහිද? සක් ගෙඩියක් වැනි ගෙල කොහි ගියේද? රන් ඌයලක් මෙන් සෙලවුණු ඔබේ කන් පෙති කොහිද? දැන් ඔබ විवर्ण වී ඇත."

208.

208.

‘‘‘Makuḷakhārakākārā, kalikāva payodharā;

Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā.

"මල් පොහොට්ටු මෙන් තිබූ පියයුරු මැලවුණු මල් මෙන් වී ඇත; පිපිරී ගිය කුණු වූ මළසිරුරක් මෙන් දුගඳ හමන බවට පත්ව තිබේ."

209.

209.

‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī, sūnāva nītakibbisā;

Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ.

"මනහර වූ ඉඟ පෙදෙස මස් කපන කොටයක් මෙන් රළු වී ඇත; අශුචියෙන් පිරී ගොස් ඇත. අහෝ, රූපය අනිත්‍යය!"

210.

210.

‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ;

Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’.

"ශරීරයෙහි හටගත් සියල්ල දුගඳය, භයානකය; සොහොනක් මෙන් පිළිකුල් සහගතය. මෝඩයෝ මෙහි ඇලී වාසය කරති."

211.

211.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako;

Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha.

එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ, ලෝකනායක වූ මගේ බෝසත් සොහොයුරාණන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) තැතිගත් සිතින් සිටි මා දැක මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

212.

212.

‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

"නන්දාවෙනි, රෝගී වූ, කුණු වූ, පිළිකුල් සහගත වූ මේ ශරීරය දෙස බලන්න. අසුභය කෙරෙහි එකඟ වූ, මැනවින් සමාහිත වූ සිත වඩන්න."

213.

213.

‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;

Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ.

"මේ ශරීරය යම් සේද, ඔබේ ශරීරයද එසේමය. ඔබේ ශරීරය යම් සේද, මෙයද එසේමය. දුගඳ හමන, කුණු වූ මෙය අඥානයන් විසින් සතුටින් පිළිගනු ලැබේ."

214.

214.

‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;

Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’.

"මෙසේ දිවා රාත්‍රී නොපිරිහෙළා මේ දෙස බලන්න. එවිට තමාගේම ප්‍රඥාවෙන් එය විනිවිද දකිනු ඇත."

215.

215.

‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā;

Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ.

එවිට මම බෙහෙවින් සංවේගයට පත්ව, ඒ සුභාෂිත ගාථාවන් අසා, එහිම සිටිමින් කෙලෙස් සන්සිඳවා අර්හත් ඵලයට පත් වූවෙමි.

216.

216.

‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā;

Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.

මම යම් යම් තැනක වැඩසිටියද නිරතුරුවම ධ්‍යානයට යොමු වූ සිතින් සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී මා එතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක.

217.

217.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

218.

218.

‘‘Svāgataṃ [Pg.257] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.

219.

219.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti.

ජනපදකල්‍යාණී නන්දා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළාය.

Nandātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන නන්දා තෙරණියගේ අපදානය නිම විය.

6. Soṇātherīapadānaṃ

6. සොණා තෙරණියගේ අපදානය

220.

220.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක.

221.

221.

‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā;

Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ.

එකල්හි මම සිටු පවුලක ඉපදී, සැපවත් වූ, සැමගේ ගෞරවයට පත් ප්‍රිය දියණියක් වූවෙමි. මම ඒ මුනින්ද්‍රයාණන් වෙත පැමිණ මිහිරි ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කළෙමි.

222.

222.

‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino;

Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වීර්යවන්ත භික්ෂුණීන් අතර අග්‍ර වූ භික්ෂුණියකගේ ගුණ වර්ණනා කළ සේක. එය අසා සතුටු වූ මම, ශාස්තෘන් වහන්සේට මහා පූජාවක් කළෙමි.

223.

223.

‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā;

Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava.

බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එවිට මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ "ඔබේ ප්‍රාර්ථනාව ඉටු වේවා" යි අනුමෝදනා කළ සේක.

224.

224.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

"කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත."

225.

225.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

"ඇය උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාදය ලබන, ධර්මයෙන් මවන ලද, සොණා යන නමින් ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රාවිකාවක වන්නීය."

226.

226.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

එම ප්‍රකාශය අසා ප්‍රීති වූ මම, දිවි හිමියෙන් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට මෛත්‍රී සිතින් සිවුපසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි.

227.

227.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ යහපත් කුසල කර්මයන් නිසාත්, ඒ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මම මනුෂ්‍ය දේහය හැර දමා තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

228.

228.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම සැවැත් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් වූ, මහා ධනවත් සිටු පවුලක උපන්නෙමි.

229.

229.

‘‘Yadā [Pg.258] ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ;

Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato.

මම යොවුන් වියට පත් වූ පසු විවාහ වී ලෝකයාගේ සිත් ගන්නා රූමත් පුතුන් දස දෙනෙකුට මවක් වූවෙමි.

230.

230.

‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā;

Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā.

ඔවුන් සැම දෙනාම සැපවත්ව හැදී වැඩුණු අතර, සතුරන්ට පවා ප්‍රිය වූහ. එසේ නම් මා හට ඔවුන් කෙතරම් ප්‍රිය වූවාදැයි කිව යුතු නැත.

231.

231.

‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato;

Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane.

ඉන්පසුව, මාගේ අකමැත්තෙන් වුවද, දස පුතුන් පිරිවරා ගත් මාගේ ස්වාමියා දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි විය.

232.

232.

‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me;

Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā.

එකල්හි තනි වූ මම, ස්වාමියා සහ දරුවන් විසින් අත්හරිනු ලැබූ, මහලු වූ මෙන්ම අසරණ වූ මට ජීවත් වීමෙන් පලක් නැතැයි සිතුවෙමි.

233.

233.

‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati;

Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

මාගේ ස්වාමියා යම් ශාසනයකට පැමිණියේ ද, මම ද එහිම යන්නෙමියි මෙසේ සිතා, මම ද මෙහෙණි සස්නෙහි පැවිදි වූයෙමි.

234.

234.

‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye;

Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti.

ඉන්පසු මෙහෙණින් වහන්සේලා 'පැන් රත් කරන්නැ'යි මට පවසා, මා මෙහෙණවරෙහි තනි කර අවවාද ලබා ගැනීම සඳහා වැඩියහ.

235.

235.

‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā;

Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ.

එකල්හි මම පැන් රැගෙන, කළයකට වත් කර, ලිප මත තබා වාඩි වී සිටියදී සිත එකඟ කර ගත්තෙමි.

236.

236.

‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato;

Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.

පංචස්කන්ධය අනිත්‍ය වශයෙන් ද, දුක් වශයෙන් ද, අනාත්ම වශයෙන් ද දැක, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට රහත් භාවයට පැමිණියෙමි.

237.

237.

‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ;

Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ.

එකල්හි මෙහෙණින් වහන්සේලා පෙරළා වැඩම කොට උණුපැන් විමසූහ. මම තේජෝ ධාතුවට සමවැදී වහාම පැන් රත් කළෙමි.

238.

238.

‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ;

Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

එයින් මවිතයට පත් වූ ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලා මේ බව බුදුරජාණන් වහන්සේට සැළ කළහ. එය අසා සතුටු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාව වදාළ සේක.

239.

239.

‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo;

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’.

යමෙක් අලසව, හීන වීර්යයෙන් යුතුව වසර සියයක් ජීවත් වීමට වඩා, දැඩි වීර්යයෙන් යුක්තව වසන තැනැත්තාගේ එක දිනක ජීවිතය උතුම් වන්නේය.

240.

240.

‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā;

Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni.

මාගේ මනා පිළිවෙතින් මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදුණු සේක. ඒ මහා මුණිවරයාණෝ මාව ආරද්ධවීර්ය මෙහෙණින් වහන්සේලා අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක.

241.

241.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

242.

242.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

243.

243.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.259] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

සෝණා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Soṇātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

සෝණා තෙරණියගේ අපදානය සයවැනිය.

7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ

7. භද්දකාපිලානී තෙරණියගේ අපදානය.

244.

244.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ධර්මයන්හි කෙළවරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

245.

245.

‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ;

Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ.

එකල්හි හංසවතී නුවර 'විදේහ' නම් වූ මහා ධනවත් සිටුවරයෙක් විය. මම එම සිටුවරයාගේ බිරිඳ වීමි.

246.

246.

‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano;

Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ.

දිනක් ඒ සිටුවරයා පිරිස සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, සියලු දුක් හා බිය දුරු කරන්නා වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළේය.

247.

247.

‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako;

Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino.

බුදුරජාණන් වහන්සේ එක් ශ්‍රාවකයෙකු ධුතාංගධාරීන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබමින් වර්ණනා කළ සේක. එය ඇසූ සිටුවරයා තාදී ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පිරිනැමුවේය.

248.

248.

‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් අබියස හිස තබා වැඳ, ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල්හි මහා පිරිස සතුටු කරවමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.

249.

249.

‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha;

‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka.

සිටුපුත්‍රයා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක: 'පින්වත් පුත්‍රය, පතන ලද ඒ තනතුර ලබන්නෙහිය, නිවුණු පුද්ගලයෙක් වන්න.'

250.

250.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක.

251.

251.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.

එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍ර වූ කාශ්‍යප නම් ගෝත්‍රය ඇති ශ්‍රාවකයෙක් ඔබ වන්නෙහිය.

252.

252.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ.

එම වචනය අසා සතුටට පත් වූ මම, දිවි හිමියෙන් මෙත් සිතින් යුතුව පිරිසිදු සිවුපසයෙන් ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

253.

253.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye;

Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako.

ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශාසනය බබුළුවා, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයන් මර්ධනය කොට, විනේය ජනයා හික්මවා, ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක.

254.

254.

‘‘Nibbute [Pg.260] tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno;

Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi.

ලෝකාග්‍ර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, උන්වහන්සේට පූජා පිණිස නෑ හිතවතුන් එක්රැස් කරවා ඔවුන් සමඟ එක්ව මෙසේ කළෙමි.

255.

255.

‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ;

Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ.

සත් යොදුනක් උස ඇති, රත්නයන්ගෙන් නිර්මිත වූ, සූර්යයා මෙන් බබළන, පිපුණු මල් ඇති සල් රජකු වැනි මහා ස්තූපයක් කරවූවෙමි.

256.

256.

‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi;

Naḷaggī viya jotantī, rataneheva sattahi.

එහි හත් වැදෑරුම් රත්නයන්ගෙන් බබළන, වේගයෙන් ඇවිළෙන ගින්නක් වැනි පහන් තැටි හත් ලක්ෂයක් කරවූවෙමි.

257.

257.

‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ;

Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino.

සියලු සතුන් කෙරෙහි අනුකම්පාව දක්වන මහා මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පිණිස, සුවඳ තෙලින් පුරවා ඒ තැටිවල පහන් දැල්වූවෙමි.

258.

258.

‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi;

Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino.

මහා ඉසිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කරනු පිණිස, රත්නයන්ගෙන් පිරී ඇති පුන්කළස් සත් ලක්ෂයක් කරවන ලදී.

259.

259.

‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo;

Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro.

අට බැගින් වූ කළස් මැද ඔසවන ලද රන් තොරණවල්, සරත් කාලයේ සූර්යයා මෙන් ස්වකීය වර්ණයෙන් අතිශයින් බබළයි.

260.

260.

‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā;

Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā.

සතර ද්වාරයන්හි රත්නයෙන් කළ තොරණවල් බබළයි. රත්නයෙන් කළා වූ, ඔසවා තබන ලද මනහර පුවරු ද බබළයි.

261.

261.

‘‘Virocanti parikkhittā, avaṭaṃsā sunimmitā;

Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare.

මැනවින් නිර්මාණය කොට වට කර තිබූ මල්දම් බබළයි. ඔසවන ලද රත්නමය ධජ පතාකයන් ද බබළයි.

262.

262.

‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ;

Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro.

මැනවින් රත් පැහැ ගැන්වූ, ඉතා අලංකාරව නිම කරන ලද රත්නමය චෛත්‍යය, සන්ධ්‍යා කාලයේ සූර්යයා මෙන් ස්වකීය පැහැයෙන් අතිශයින් බබළයි.

263.

263.

‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi;

Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ.

ස්තූපයේ වේදිකා (පේසා වළලු) තුනෙන් එකක් හරිතාලයෙන් ද, එකක් මනෝසීලයෙන් ද, අනෙක අංජනයෙන් ද පුරවන ලදී.

264.

264.

‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino;

Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ.

උතුම් ධර්මය දේශනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මෙබඳු රමණීය පූජාවක් කරවා, සංඝයා වහන්සේට ජීවිතාන්තය දක්වා ශක්ති පමණින් දන් දුන්නෙමි.

265.

265.

‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso;

Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā.

ඒ සිටුවරයා සමගම ජීවිතාන්තය දක්වා ඒ සියලු පින්කම් සියලු ආකාරයෙන්ම සිදු කොට, ඔහු සමගම සුගතියෙහි උපන්නෙමි.

266.

266.

‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse;

Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ.

දෙව්ලොව හා මිනිස්ලොව සැප සම්පත් අනුභව කොට, ශරීරය පසුපස යන සෙවනැල්ල මෙන් ඔහු සමගම සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි.

267.

267.

‘‘Ekanavutito [Pg.261] kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මනහර දර්ශනයක් ඇති, සියලු ධර්මයන් දක්නා වූ විපස්සී නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

268.

268.

‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;

Aḍḍho santo guṇenāpi, dhanena ca suduggato.

එකල බන්ධුමතී නගරයෙහි ගුණයෙන් පොහොසත් වූ ද, ධනයෙන් ඉතා දිළිඳු වූ ද, සත්පුරුෂයකු ලෙස සම්මත බමුණෙක් විය.

269.

269.

‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā;

Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ.

එකල මම ද ඔහු හා සමාන අදහස් ඇති බැමිණිය වීමි. දිනක් ඒ උත්තම බ්‍රාහ්මණයා මහා මුනිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට ගියේය.

270.

270.

‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ;

Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ.

මහා ජනකාය මැද වැඩහිඳ අමා නිවන් මග දේශනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා, මහත් සේ පැහැදී තමා සතු එකම වස්ත්‍රය පූජා කළේය.

271.

271.

‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ;

‘Anumoda mahāpuññaṃ, dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’.

එක් වස්ත්‍රයක් පමණක් පොරවාගෙන නිවසට පැමිණි ඔහු, 'මම බුදුරජාණන් වහන්සේට වස්ත්‍රය පූජා කළෙමි, මේ මහා පින අනුමෝදන් වන්න' යැයි පැවසීය.

272.

272.

‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ;

‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’.

එවිට මම දෝත් මුදුන් දී වැඳ මහත් සේ සතුටු වී, 'ස්වාමීනි, තාදී ගුණයෙන් යුතු බුදුරජාණන් වහන්සේට ඒ වස්ත්‍රය මැනවින් පූජා කරන ලදී' යැයි පවසා අනුමෝදන් වීමි.

273.

273.

‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;

Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati.

භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම සැපවත් වූයෙමි, අලංකාර වස්ත්‍රවලින් සැරසුණෙමි. රමණීය බරණැස් නුවර රජෙක් වීමි.

274.

274.

‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā;

Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno.

එකල මම ඒ රජුගේ අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි, සියලු ස්ත්‍රීන් අතර උත්තම වූයෙමි. පෙර භවයන්හි පැවති සෙනෙහස නිසා මම රජුගේ අතිශය ප්‍රියතම තැනැත්තිය වීමි.

275.

275.

‘‘Piṇḍāya vicarante te, aṭṭha paccekanāyake;

Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ.

පිණ්ඩපාතයේ වඩින්නා වූ ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා අට නම දැක සතුටු වී, උන්වහන්සේලාට සුදුසු මහඟු දානයක් පූජා කළෙමි.

276.

276.

‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ;

Kammārehi kataṃ pattaṃ, sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ.

නැවතත් උන්වහන්සේලාට ආරාධනා කොට, රත්න මණ්ඩපයක් කරවා, රන්කරුවන් ලවා නිම කරන ලද රන්වන් වූ පාත්‍ර අටක් පිළියෙළ කළෙමි.

277.

277.

‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so;

Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

ඒ සියලු පාත්‍ර රැගෙන විත්, රන් ආසනවල වැඩසිටි පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා කෙරෙහි පැහැදී, ඒ රජු ස්වකීය දෑතින්ම දානය පූජා කළේය.

278.

278.

‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā;

Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake.

එකල මම ද කාසි රජු සමග එක්ව ඒ දානය පූජා කළෙමි. නැවත මම බරණැස් නුවර සමෘද්ධිමත් ගමක උපන්නෙමි.

279.

279.

‘‘Kuṭumbikakule [Pg.262] phīte, sukhito so sabhātuko;

Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā.

ධනවත් ගෘහපති පවුලක උපන් ඔහු තම සොහොයුරා සමග සැපවත්ව විසීය. මම එහි වැඩිමහල් සොහොයුරාගේ ඉතා පතිභක්තිමත් බිරිඳ වීමි.

280.

280.

‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ;

Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ.

පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් දැක, මගේ සැමියාගේ මලනුවන්ට හිමි ආහාර කොටස උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි. ඔහු නිවසට පැමිණි විට මට බැණ වැදුණේය.

281.

281.

‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ;

Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā.

ඔහු ඒ දානය කෙරෙහි සතුටු නොවීය. පසුව මම බඳුනෙන් ආහාර ගෙන ඔහුට දුන්නෙමි. ඔහු නැවතත් එය ද ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේටම පූජා කළේය.

282.

282.

‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā;

Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino.

එවිට මම කෝපයෙන් යුතුව, ඒ ආහාරය ඉවත දමා, ඒ තාදී ගුණැති පසේබුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාත්‍රයට මඩ පුරවා පූජා කළෙමි.

283.

283.

‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca;

Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ.

දීමෙහි දී මෙන්ම ලැබීමෙහි දී ද, ගරු කරන්නා කෙරෙහි මෙන්ම අපරාධ කරන්නා කෙරෙහි ද සම සිතින් හා සම මුහුණින් යුතුව සිටි උන්වහන්සේ දැක මම බෙහෙවින් තැති ගත්තෙමි.

284.

284.

‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā;

Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ.

නැවත පාත්‍රය ගෙන සුවඳ පැණින් සෝදා පිරිසිදු කොට, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව ගිතෙල් හා සකුරු මිශ්‍ර ආහාරයෙන් එය පුරවා පූජා කළෙමි.

285.

285.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato;

Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca.

මම උපන් උපන් සෑම භවයකදීම ඒ දානය නිසා රූමත් වීමි. එහෙත් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට කළ ඒ අපරාධය නිසා මගේ මුඛයෙන් දුගඳ හැමීය.

286.

286.

‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye;

Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ.

නැවතත් කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය කරවන කල්හි, මම සතුටු සිතින් යුතුව අගනා රන් ගඩොලක් පූජා කළෙමි.

287.

287.

‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ;

Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā.

ඒ රන් ගඩොල සිව්වැදෑරුම් සුවඳින් ආලේප කොට පූජා කළ බැවින්, මම මුඛයේ දුගඳ හැමීමේ දෝෂයෙන් මිදී සියලු ශරීර අංගයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූයෙමි.

288.

288.

‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi;

Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso.

සත් රුවනින් ම නිමවන ලද පාත්‍ර හත්දහසක් කරවා, ඒවා ගිතෙලින් පුරවා දහස් ගණන් පහන් වැටි ද දමා,

289.

289.

‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo;

Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā.

ඉතා පැහැදුණු සිතින් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පිණිස එම පහන් දල්වා පහන් පේළි හතක් තැබීය.

290.

290.

‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato;

Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto.

එකල ද මම ඒ පිනෙහි විශේෂයෙන් කොටස්කාරියක් වූයෙමි. ඔහු නැවත කාසි රටෙහි 'සුමිත්ත' නමින් ප්‍රකටව උපන්නේය.

291.

291.

‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā;

Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ.

මම ඔහුගේ සැපවත් වූ, මනා කොට සැරසුණු, ප්‍රිය භාර්යාව වූයෙමි. එකල ඔහු පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට ඝන හිස් වෙළුමක් (ඝන රෙදි කඩක්) පූජා කළේය.

292.

292.

‘‘Tassāpi [Pg.263] bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ;

Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā.

ඒ උතුම් දානය ගැන සතුටු වී මම එහි ද කොටස්කාරියක් වූයෙමි. ඔහු නැවතත් කාසි රටෙහි ම කෝලිය වංශයෙහි උපන්නේය.

293.

293.

‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi;

Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi.

එකල ඔහු පන්සියයක් කෝලිය පුත්‍රයන් සමග එක්ව පන්සියයක් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට මනා කොට උපස්ථාන කළේය.

294.

294.

‘‘Temāsaṃ tappayitvāna, adāsi ca ticīvare ;

Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā.

තුන් මසක් පුරා සිව්පසයෙන් සතප්පා තුන් සිවුරු ද පූජා කළේය. එකල මම ඔහුගේ පින්කම්වලට අනුගත වූ භාර්යාව වූයෙමි.

295.

295.

‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso;

Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī.

ඉන් චුත වූ ඔහු මහා යසස් ඇති 'නන්ද' නම් රජු විය. මම සියලු කාම සම්පත්වලින් පිරිපුන් ඔහුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වූයෙමි.

296.

296.

‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati;

Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā.

ඉක්බිති ඔහු බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජු විය. එකල පදුමවතී දේවියගේ පුත්‍ර වූ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට...

297.

297.

‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ;

Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ.

පන්සියයක් වූ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට රජ උයනෙහි වැඩ වසන්නට සලස්වා දිවි ඇති තෙක් උපස්ථාන කළේය. පිරිනිවන් පෑ ඒ උතුමන් වහන්සේලාට ද පූජා පැවැත්වීය.

298.

298.

‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ;

Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase.

සෑ ගැබ් ද කරවා, අපි දෙදෙනා ම පැවිදි වී සතර බ්‍රහ්ම විහරණයන් වඩා බඹලොව උපන්නෙමු.

299.

299.

‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano;

Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā.

ඉන් චුතව ඔහු මහාතිත්ථ ග්‍රාමයෙහි 'පිප්ඵලි' නම් මානවකව උපන්නේය. ඔහුගේ මෑණියෝ සුමනා දේවි නම් වූහ. පියා කෝසිය ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයෙක් විය.

300.

300.

‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame;

Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati.

මම මද්ද දේශයෙහි සාකල නම් ශ්‍රේෂ්ඨ නගරයෙහි කප්පිල නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ දියණිය වූයෙමි. මගේ මෑණියෝ සුචීමතී නම් වූහ.

301.

301.

‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā;

Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ.

මගේ පියා ඝන රන් පිළිමයක් කරවා මා ඒ හා සසඳා, කාමයන්ගෙන් වෙන්ව සිටි ප්‍රඥාවන්ත කාශ්‍යප ලුහුඬුට මා පාවා දුන්නේය.

302.

302.

‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako;

Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji.

දිනක් කරුණාවන්ත වූ ඒ කාශ්‍යප ලුහුඬු තම කර්මාන්ත බලන්නට ගිය විට, කපුටන් වැනි සතුන් විසින් පණුවන් කනු දැක සංවේගයට පත් විය.

303.

303.

‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane;

Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā.

මම ද නිවසේ අව්වේ වේලන්නට දමා තිබූ තලවල සිටි පණුවන් කපුටන් විසින් කනු දැක එකල සංවේගයට පත් වූයෙමි.

304.

304.

‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ;

Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ.

එකල ඒ ධීරයා පැවිදි විය. මම ද ඔහු අනුව යමින් පැවිදි වූයෙමි. මම පස් වසරක් පරිබ්‍රාජිකාවක ලෙස ජීවත් වූයෙමි.

305.

305.

‘‘Yadā [Pg.264] pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā;

Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā.

ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඇතිදැඩි කළ මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය පැවිදි වූ කල්හි, මම ඇය වෙත එළඹ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අවවාද ලැබුවෙමි.

306.

306.

‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;

Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato.

නොබෝ කලකින් ම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. සිරිමත් කාශ්‍යපයන්ගේ කල්‍යාණ මිත්‍රත්වය කෙතරම් ආශ්චර්යවත් ද!

307.

307.

‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito;

Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පුත්‍ර වූ, උරුමකරු වූ, මැනවින් සමාහිත වූ කාශ්‍යපයන් වහන්සේ පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිති; ස්වර්ගය හා අපාය ද දකිති.

308.

308.

‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;

Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo.

එමෙන්ම ජාතිය කෙළවර කළා වූ, අභිඥාවන්ගෙන් නිමාවට පත් වූ ඒ මුනිවරයා මේ තෙවිජ්ජාවන්ගෙන් යුක්ත වූ බැවින් තෙවිජ්ජා ලාභී බ්‍රාහ්මණයෙක් වෙති.

309.

309.

‘‘Tatheva bhaddakāpilānī, tevijjā maccuhāyinī;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ.

එමෙන්ම භද්දා කාපිලානී වන මම ද තෙවිජ්ජා ලාභී වෙමි. මරණය බැහැර කළෙමි. සේනා සහිත මාරයා පරදවා මම මේ අවසන් සිරුර දරමි.

310.

310.

‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ;

Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā.

ලෝකයෙහි ආදීනව දැක අපි දෙදෙනා ම පැවිදි වූයෙමු. අපි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළා වූ, දමනය වූ, කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවුණා වූ උතුමෝ වන්නෙමු.

311.

311.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

312.

312.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

313.

313.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

භද්දා කාපිලානී මෙහෙණින් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Bhaddakāpilānītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

භද්දා කාපිලානී තෙරණියගේ අපදානය සත්වැනි පටුනයි.

8. Yasodharātherīapadānaṃ

8. යසෝධරා තෙරණියගේ අපදානය

314.

314.

Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure;

Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake.

එක් කලෙක රමණීය වූ ද සමෘද්ධිමත් වූ ද රජගහ නුවර උතුම් පර්වත ගුහාවක නරශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ වසන කල්හි;

315.

315.

Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye;

Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ.

රමණීය වූ ඒ රජගහ නුවර භික්ෂුණී ආරාමයේ වාසය කරන යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේට මෙබඳු සිතුවිල්ලක් ඇති විය.

316.

316.

‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī;

Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā.

සුද්ධෝදන මහාරාජයාණන් ද, මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය ද, ප්‍රකට වූ මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා සහ මහා සෘද්ධිමත් වූ මෙහෙණින් වහන්සේලා ද-

317.

317.

‘‘Santiṃ [Pg.265] gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā;

Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ.

පහන් සිළක් නිවී යන්නාක් මෙන් ඒ සියල්ලෝම කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදී ශාන්තිය (නිවන) කරා වැඩි සේක. ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටිනා කල්හිම මම ද ඒ උතුම් නිර්වාණ පදයට පත්විය යුතුය.

318.

318.

‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano;

Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ.

මම (පිරිනිවන්) වඩින්නෙමි යි සිතා තමාගේ ආයුෂ දෙස බැලූ ඕ තොමෝ, තම ආයු සංස්කාරය එදිනම අවසන් වන බව දැක-

319.

319.

‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā;

Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā.

තමන්ගේ ආරාමයෙන් නික්ම පා සිවුරු ගෙන, ලක්ෂයක් පමණ වූ භික්ෂුණීන් පිරිවරාගෙන ඇය (බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩියාය).

320.

320.

‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe;

Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi.

මහා සෘද්ධි ඇති, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ඒ යසෝධරා තෙරණිය සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, උන්වහන්සේට මැනවින් වැඳ නමස්කාර කොට, සක්ලකුණු ඇති ශ්‍රී පාද මූලයෙහි එකත්පස්ව හිඳ මෙසේ සැළ කළාය.

321.

321.

‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ;

Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni.

මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම දැන් හැත්තෑ අට හැවිරිදි වෙමි. මාගේ පශ්චිම වයස ගෙවෙමින් පවතී. මම ජරාවට (පිරිහීමට) පැමිණ සිටිමි. මම ඒ බව ඔබවහන්සේට දන්වා සිටිමි.

322.

322.

‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ;

Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano.

මාගේ වයස මෝරා ඇත. මාගේ ජීවිතය ස්වල්පයකි. ඔබවහන්සේලාව හැර මම (පිරිනිවන්) වඩින්නෙමි. මා විසින් මා හට පිහිට (නිවන) සලසා ගන්නා ලදී.

323.

323.

‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati;

Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

මේ අවසාන කාලයෙහි මරණය මා ළඟට පැමිණෙයි. මහා වීරයන් වහන්ස, අද රාත්‍රියෙහි මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි.

324.

324.

‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune;

Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ.

මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, යම් නිවනක ඉපදීමක්, ජරාවක්, ලෙඩක් හෝ මරණයක් නැත්තේද, ඒ ජරා මරණ රහිත වූ, අසංඛත වූ නිවන් පුරයට මම වඩින්නෙමි.

325.

325.

‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno;

Aparādhamajānantī, khamantaṃ sammukhā mune.

යම්තාක් පිරිසක් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් තමන්ගේ වැරදි හඳුනා ගනිත්ද, මුනිවරයාණන් වහන්ස, මා කෙරෙහි ඇති ඒ වැරදිවලට මා ඉදිරියේ සමාව දෙන සේක්වා.

326.

326.

‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi;

Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’.

සසර සැරිසරන කල්හි ඔබවහන්සේ කෙරෙහි මා අතින් කිසියම් වරදක් හෝ අතපසුවීමක් සිදුවී ඇත්නම්, මහා වීරයන් වහන්ස, මම ඒ බව පවසමි, මාගේ ඒ වරදට සමාව දෙන සේක්වා.

327.

327.

‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi;

‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.

ඇයගේ ඒ වචන ඇසූ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: පිරිනිවන් පෑම සඳහා නික්ම යන ඔබට මම තවත් කුමක් පවසන්නද?

328.

328.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;

Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’.

මාගේ අනුශාසනා පිළිපදින්නා වූ යසෝධරාවෙනි, ඔබගේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. ඒ මගින් පිරිසගේ සියලු සැකයන් දුරු කරන්න.

329.

329.

‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā;

Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi.

මුනිඳුන්ගේ ඒ වචනය අසා යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේ ඒ මුනිරාජයාණන් වහන්සේට වැඳ මෙසේ සැළ කළාය.

330.

330.

‘‘‘Yasodharā [Pg.266] ahaṃ vīra, agāre te pajāpati;

Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā.

වීරයන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ගිහිගෙයි වසන කල මම ඔබවහන්සේගේ අගමෙහෙසිය වූයෙමි. ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන් මම උතුම් ස්ත්‍රී ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූයෙමි.

331.

331.

‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;

Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.

වීරයන් වහන්ස, ඔබවහන්සේගේ රජ මාලිගයෙහි ස්ත්‍රීන් ලක්ෂ ගණනක් අතර මම ප්‍රධානියා ද, ඒ සැමගේම අධිපතිනිය ද වූයෙමි.

332.

332.

‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;

Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā.

රූපයෙන් හා යහපත් හැසිරීමෙන් යුක්ත වූ, යොවුන් වියේ පසුවූ, මිහිරි වදන් තෙපලන ඒ සියලු කතුන්, මිනිසුන් දෙවියන්ට ගරු කරන්නාක් මෙන් මට ගරු කළහ.

333.

333.

‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane;

Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane.

ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන්ගේ මාලිගයෙහි කන්‍යාවන් ලක්ෂයකගේ ප්‍රධානියා වී, සැප දුක සමානව විඳිමින්, නන්දන වනයෙහි දෙවියන් මෙන් මම සතුටින් විසුවෙමි.

334.

334.

‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā;

Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ.

කාම ලෝකයේ රූපය ඉක්මවා රූපාවචර ලෝකයේ බ්‍රහ්මයන්ගේ රූපය මෙන් වූ මාගේ රූපයට සමාන කිසිවෙක්, ලෝකනාථ වූ ඔබවහන්සේ හැර වෙන කිසිවෙක් නොවූහ.

335.

335.

‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno;

Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī.

සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ, ශාස්තෘන් වහන්සේට විවිධ ආකාර වූ බොහෝ මහා සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වූවාය.

336.

336.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;

Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.

ඈ සක්වලක් හා සමාන සිරුරක් මවා ගත්තාය. ඇගේ හිස උතුරුකුරු දිවයින හා සමාන විය. පියාපත් දෙක පෙරදිග හා අපරදිග දිවයින් මෙන් විය. සිරුර දඹදිව හා සමාන විය.

337.

337.

‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;

Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.

ඇගේ පිල් කළඹ දකුණු මහා සමුද්‍රය හා සමාන විය. පියාපත් විවිධ අතු පතර හා සමාන විය. ඇස් දෙක හිරු හා සඳු හා සමාන වූ අතර, ඇගේ සිඛාව මහා මේරු පර්වතය හා සමාන විය.

338.

338.

‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;

Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.

සක්වළ පර්වතය මෙන් හොටක් මවා ගත් ඈ, මුල් සහිතව මහා දඹ රුක උදුරා එයින් පවන් සලමින් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වැඳ නමස්කාර කළාය.

339.

339.

‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;

Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi.

ඇය ඇත් වේශයක් ද, අශ්ව වේශයක් ද, එසේම පර්වත, මහා සමුද්‍ර, චන්ද්‍ර, සූර්ය, මහා මේරු සහ සක් දෙවිඳුගේ වේශය ද මවා පෙන්වූවාය.

340.

340.

‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma;

Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi.

වීරයන් වහන්ස, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ඔබවහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමි. ඇය දහසක් ලෝක ධාතූන් පිපුණු පද්මයකින් වසා දැමුවාය.

341.

341.

‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ;

Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma.

බ්‍රහ්ම වේශයක් ද මවාගෙන ශුන්‍යතාවය පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළාය. වීරයන් වහන්ස, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ඔබවහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමි.

342.

342.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.

මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද කෙළ පැමිණ සිටිමි.

343.

343.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ [Pg.267] jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුෂය පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.

344.

344.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිවුපිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබවහන්සේ සමීපයෙහිදීම මට පහළ විය.

345.

345.

‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;

Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ලෝකනාථ වූ පෙර බුදුවරුන්ගේ සමීපයෙහිදී ඔබ වහන්සේ සමඟ එක්වීම මා විසින් දක්නා ලදී. ඔබ වහන්සේ උදෙසා මාගේ අධිකාරය (ප්‍රාර්ථනාව) ඉතා බොහෝ විය.

346.

346.

‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.

මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් පුරන ලද යම් කුසල් කර්මයක් වේද, එය සිහිපත් කළ මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා විසින් පින් රැස් කරන ලදී.

347.

347.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ;

Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā.

මහා වීරයන් වහන්ස, නොකටයුතු දේ වළකා, අනාචාරයෙන් වැළකී, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා විසින් මගේ ජීවිතය පරිත්‍යාග කරන ලදී.

348.

348.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා අන්‍යන්ට බිරිඳක වශයෙන් ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි.

349.

349.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා (සර්වඥතා ඥානය පිණිස) උපකාරයක් ලෙස ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි.

350.

350.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා ආහාර පිණිස ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි.

351.

351.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ;

Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ.

අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා මම ජීවිතය පරිත්‍යාග කළෙමි. (සත්වයන්) බියෙන් මුදවනු පිණිස මම මගේ ජීවිතය දන් දෙමි.

352.

352.

‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;

Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ශරීරයේ අවයව ද, ආභරණ ද, විවිධ වස්ත්‍ර ද, බොහෝ ස්ත්‍රී අලංකාර ද මම සඟවා නොතැබුවෙමි (පරිත්‍යාග කළෙමි).

353.

353.

‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca;

Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ධන ධාන්‍ය පරිත්‍යාගය ද, ගම් හා නියම්ගම් ද, කෙත් වතු ද, පුතුන් හා දූවරුන් ද ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිත්‍යාග කරන ලදී.

354.

354.

‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;

Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිත්‍යාග කරන ලද ඇතුන්, අසුන්, ගවයන් හා මෙහෙකාරියන් ද ගණනය කළ නොහැකි තරම් ය.

355.

355.

‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi, dānaṃ dassāmi yācake;

Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ.

ඔබ වහන්සේ යම් කලෙක "මම යාචකයන්ට දන් දෙමි" යි මගෙන් විමසූ සේක් ද, ඒ උතුම් දානය දෙන කල්හි මා තුළ කිසිදු අමනාපයක් මම නොදුටුවෙමි.

356.

356.

‘‘‘Nānāvidhaṃ [Pg.268] bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;

Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මේ විවිධ වූ සසරෙහි විඳින ලද අනේකප්‍රකාර දුක් අප්‍රමාණ ය.

357.

357.

‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā;

Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා සැප ලැබුණු කල්හි සතුටු වෙමි, දුකෙහිදී මම අමනාප නොවෙමි. සැප දුක් දෙකෙහිදීම මම තුලාවකට (තේරජුවකට) බඳු වූවෙමි.

358.

358.

‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;

Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුක්‍රමයෙන් යම් ධර්මයක් (සර්වඥතා ඥානය) මතු කළ සේක් ද, සැප දුක් විඳීමෙන් පසු උන්වහන්සේ ඒ බෝධියට පැමිණි සේක.

359.

359.

‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;

Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā.

බ්‍රහ්මදේව සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ලෝකනායක ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද දැක, ඒ අනෙකුත් ලෝකනාථයන් වහන්සේලා සමීපයෙහි මා හා ඔබ වහන්සේ අතර එක්වීම් බොහෝ විය.

360.

360.

‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni;

Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මාගේ ප්‍රාර්ථනාව ඉතා බොහෝ ය. බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සොයන ඔබ වහන්සේගේ සහකාරිය (උපස්ථායිකාව) මම වූයෙමි.

361.

361.

‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට හා සතර අසංඛ්‍යයකට පෙර ලෝකනායක වූ මහා වීර දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

362.

362.

‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;

Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

ප්‍රත්‍යන්ත දේශයකදී තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේ වඩිනා මාවත සතුටු සිතින් යුතුව පිරිසිදු කළහ.

363.

363.

‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;

Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.

එකල ඔබ වහන්සේ සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූහ. වඩින්නා වූ සර්වදර්ශී බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ඔබ වහන්සේ මාවත සකස් කළහ.

364.

364.

‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā;

Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ.

එකල මම බ්‍රාහ්මණ වංශයක උපන් "සුමිත්තා" නම් තරුණියක වීමි. මම ඒ ජන හමුවට ගියෙමි.

365.

365.

‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno;

Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ.

ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කරනු පිණිස නිල් උපුල් මල් මිටි අටක් ගෙන, ජන සමූහයා මැද සිටි තේජවන්ත තාපසයන්ව මම දුටුවෙමි.

366.

366.

‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ, atikkantaṃ manoharaṃ;

Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama.

දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අනුව ආවා වූ ද, ප්‍රිය වූ ද, අතිශයින් මනහර වූ ද ඒ තාපසයන් දැක, එකල මාගේ ජීවිතය සාර්ථක වූවා යැයි මම සිතුවෙමි.

367.

367.

‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā;

Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me.

තාපසයන් වහන්සේගේ ඒ සාර්ථක වීර්යය එකල මම දුටුවෙමි. පෙර කළ පින් නිසා මාගේ සිත සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ද පැහැදුණි.

368.

368.

‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase;

Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi.

උදාර අදහස් ඇති ඒ තාපසයන් වහන්සේ කෙරෙහි මම වඩාත් සිත පැහැදවීමි. "පින්වත් තාපසයෙනි, ඔබට දීමට වෙනත් දෙයක් මම නොදකිමි, මම ඔබට මේ මල් පූජා කරමි."

369.

369.

‘‘‘Pañcahatthā [Pg.269] tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise;

Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’.

"පින්වත් තාපසයෙනි, මල් මිටි පහක් ඔබට වේවා, තුනක් මට වේවා. තාපසයන් වහන්ස, ඔබගේ බෝධිය (බුද්ධත්වය) උදෙසා මා හා ඔබ වහන්සේ අතර එක්වීමක් වේවා."

Catutthaṃ bhāṇavāraṃ.

සතරවන භාණවාරය නිමවා ලදි.

370.

370.

‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ;

Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi.

ඒ මහා තාපසයන් වහන්සේ මල් ගෙන, බුද්ධත්වය පතා, ජන සමූහයා මැද වඩින්නා වූ මහා කීර්තිමත් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළහ.

371.

371.

‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni;

Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ.

මහා වීර වූ දීපංකර මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ජන සමූහයා මැද සිටි උදාර සිත් ඇති තාපසයන් දැක, විවරණය ලබා දුන් සේක.

372.

372.

‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni;

Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni.

දීපංකර මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකින් පසු (බුදුවන බවට) මාගේ ඒ අවංක කර්මය (ප්‍රාර්ථනාව) ගැන විවරණය කළ සේක.

373.

373.

‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati;

Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi.

"මහාර්ෂීන් වහන්ස, ඇය ඔබ හා සමාන සිත් ඇත්තී, සමාන කුසල් ඇත්තී, සමාන ලෙස පිළිවෙත් පුරන්නියක වන්නී ය. ඇය තම කර්මය හේතුවෙන් ඔබ වහන්සේට ප්‍රියතම තැනැත්තිය වන්නී ය."

374.

374.

‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī;

Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā.

"දර්ශනීය වූ, අතිශයින් ප්‍රිය වූ, මන වඩන්නා වූ, ප්‍රිය වචන කථා කරන්නා වූ මේ තැනැත්තිය, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද ඇත්තියක වී මහත් සෘද්ධිමත්ව වසන්නීය."

375.

375.

‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino;

Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ.

"යම්සේ ස්වාමියෙකුගේ ධන මංජුසාව (පෙට්ටිය) ආරක්ෂා කරන්නේද, එමෙන්ම මොවු තොමෝ කුසල් දහම් ආරක්ෂා කරන්නීය."

376.

376.

‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī;

Sīhova pañjaraṃ bhetvā, pāpuṇissati bodhiyaṃ’.

"ඇය ඔබට අනුකම්පා කරමින් පාරමිතාවන් පුරන්නීය. සිංහයෙකු කූඩුව බිඳගෙන යන්නාක් මෙන් (ශ්‍රාවක) බෝධි ඥානයට පැමිණෙන්නීය."

377.

377.

‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī;

Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ.

"මෙයින් අසංඛ්‍ය කල්පයකට පෙර දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් විවරණයක් මට වදාළ සේක්ද, ඒ වචනය අනුමෝදන් වෙමින් මම එලෙසම කටයුතු කරන්නියක් වීමි."

378.

378.

‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ;

Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.

"එම මැනවින් කරන ලද කුසල කර්මයේ බලයෙන්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවා ගතිමි. අසංඛ්‍ය වාරයක් දෙව් මිනිස් ලොව උත්පත්ති ලබා එය අනුභව කොට,"

379.

379.

‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca;

Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule.

"මම දෙවියන් අතරද මිනිසුන් අතරද සැප දුක් අනුභව කොට, අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නෙමි."

380.

380.

‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato;

Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā.

"මම රූපවත් වූ, මහා සම්පත් ඇති, යසසින් හා සීලයෙන් යුක්ත වූ, සියලු අඟ පසඟින් පරිපූර්ණ වූ, කුලයන් අතර අතිශයින් ගරු කරනු ලබන්නියක් වීමි."

381.

381.

‘‘Lābhaṃ [Pg.270] silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;

Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā.

"මම ලාභ, කීර්ති, සත්කාර ලබමි. ලෝක ධර්මයන් හා මුණගැසුණද මාගේ සිතෙහි දුකක් නැත. කිසිදු බියක් නැතිව මම වාසය කරමි."

382.

382.

‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;

Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi.

"එකල්හි සුද්ධෝදන රජුගේ අන්තඃපුරයෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම වචනය වදාරන ලද්දේමය. වීරයන් වහන්ස, ක්ෂත්‍රියයන්ගේ නුවරදී (මා විසින් කරන ලද) උපකාරයන් උන්වහන්සේ පෙන්වා වදාළ සේක."

383.

383.

‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;

Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.

"යම් ස්ත්‍රියක් උපකාරී වේද, යම් ස්ත්‍රියක් සැපේදීත් දුකේදීත් එකසේ සිටීද, යම් ස්ත්‍රියක් අර්ථය (යහපත) පවසයිද, යම් ස්ත්‍රියක් අනුකම්පා සහගත වේද, (ඇයගේ ගුණ උන්වහන්සේ වදාළ සේක)."

384.

384.

‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

"පන්සිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, නවසිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි."

385.

385.

‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo.

"ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ අභිනීහාරය (පැතුම) මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. එක්දහස් එකසිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලා සහ දොළොස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලා (ලොව පහළ වූහ)."

386.

386.

‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

"දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව."

387.

387.

‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

"දෙදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, තුන්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි."

388.

388.

‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca.

"ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. හාරදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, පන්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද,"

389.

389.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

"ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව."

390.

390.

‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

"හයදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, හත්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි."

391.

391.

‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca.

"ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. අටදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, නවදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද,"

392.

392.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

393.

393.

‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

"ලෝකාග්‍ර නායක වූ ලක්ෂයක් කෝටි බුදුවරයන් වහන්සේලා ලොව පහළ වූහ. ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි."

394.

394.

‘‘‘Adhikāraṃ [Pg.271] mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā.

"ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. තවත් නවදහස් කෝටියක් ලෝකනායක බුදුවරයන් වහන්සේලා පහළ වූහ."

395.

395.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

396.

396.

‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ;

Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo.

"ලක්ෂයක් කෝටි අසූ පහක් වූ මහා ඉසීන් වහන්සේලාටද, අසූ පන්සිය තිස් හත් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද,"

397.

397.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

398.

398.

‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā, aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

"රාගයෙන් තොර වූ සැට හතර කෝටියක් පසේබුදුවරයන් වහන්සේලා කෙරෙහිද මා කළ ඒ මහත් වූ පැතුම පිළිබඳව, ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව."

399.

399.

‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

"කෙලෙස් මලින් තොර වූ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, අසංඛ්‍යයක් වූ බුද්ධ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා කෙරෙහිද මා කළ ඒ මහත් වූ පැතුම පිළිබඳව, ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව."

400.

400.

‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

"මෙසේ ධර්මයෙහි මැනවින් හැසිරෙන්නා වූ, නිරතුරුවම දහම් මගෙහි යන්නා වූ ධර්මචාරී තැනැත්තා මෙලොව මෙන්ම පරලොවද සුවසේ වසයි."

401.

401.

‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

"මැනවින් පුරුදු කළ සුචරිත ධර්මයෙහි හැසිරිය යුතුය. දුශ්චරිතයෙහි නොහැසිරිය යුතුය. ධර්මචාරී තැනැත්තා මෙලොවද පරලොවද සුවසේ වසයි."

402.

402.

‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā.

"සංසාරයෙහි කලකිරී මම ගිහිගෙය හැර මහණ වීමි. දහසක් පිරිවර සමඟ කිසිදු බැඳීමක් නැතිව පැවිදි වී,"

403.

403.

‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.

"ගිහිගෙය අත්හැර අනගාරිකව පැවිදි වූ මම, අඩමසක් ගතවීමටත් පෙර චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළෙමි."

404.

404.

‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo.

බොහෝ ජනයා සාගරයේ රළ පෙළ මෙන් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලන්පස සහ සේනාසන යන සිව්පසය මා වෙත රැගෙන එති.

405.

405.

‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

406.

406.

‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

407.

407.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.

සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

408.

408.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā.

මෙසේ නානාවිධ දුක් ද, නානාවිධ සම්පත් ද අනුභව කොට, පාරිශුද්ධත්වයට (රහත් බවට) පත්ව සියලු සම්පත් ලබමි.

409.

409.

‘‘Yā [Pg.272] dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;

Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.

යම් තැනැත්තියක් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා පින් පිණිස තමාම පූජා කෙරේද, ඇයට කල්‍යාණ මිත්‍ර සම්පත්තිය ලැබේ. ඇය අසංඛත වූ නිවන් පදයට ද පැමිණෙයි.

410.

410.

‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;

Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’.

මාගේ අතීත, වර්තමාන හා අනාගත යන සියලු කර්මයන් ගෙවී අවසන් විය. සියලු කර්මයන් ක්ෂය විය. පස් ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.

Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි යසෝධරා තේරී අපදානය නිම විය.

9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

9. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානයයි.

411.

411.

‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.

මීට කල්ප ලක්ෂයකට හා සතර අසංඛ්‍යයකට පෙර, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

412.

412.

‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako;

Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ.

මහා වීර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ සැප දුක් සමව විඳින සුමේධ තාපසයාට හා සුමිත්තා කුමරියට විවරණ ලබා දුන් සේක.

413.

413.

‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ;

Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ.

දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකය දකිමින්, ඒ ලෝකයෙහි හැසිරෙන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන් ගැන වර්ණනා කරන කල්හි (විවරණ දෙන කල්හි) අපි ඒ රැස්වීමට පැමිණියෙමු.

414.

414.

‘‘Amhaṃ sabbapati hohi, anāgatasamāgame;

Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā.

අනාගතයේ යම් රැස්වීමකදී ඔබ වහන්සේ අප සියල්ලන්ගේ ස්වාමියා වන සේක්වා. අපි සියල්ලෝම ඔබ වහන්සේට මනාප වූ, ප්‍රිය වචන කතා කරන භාර්යාවෝ වන්නෙමු.

415.

415.

‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā;

Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අප විසින් සියලු දානමය, ශීලමය හා මැනවින් වැඩූ භාවනාමය පින්කම් කරන ලදී. දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ ඒ සියල්ල අත්හරින ලදී.

416.

416.

‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ;

Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, සුවඳ විලවුන්, පහන් සහ රත්නාභරණ ආදී යම්තාක් ප්‍රාර්ථනා කළ සියලු දේ අපි පරිත්‍යාග කළෙමු.

417.

417.

‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ;

Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අප විසින් කරන ලද අනෙකුත් පින්කම් හා මිනිස් ලොව පරිභෝග කළ සියලු වස්තූන් ද දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ අත්හරින ලදී.

418.

418.

‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ;

Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave.

අනේක ජාති සංසාරයෙහි අපි බොහෝ පින් කළෙමු. විවිධ භවයන්හි සැරිසරමින් අධිපති සම්පත් අනුභව කළෙමු.

419.

419.

‘‘Pacchime [Pg.273] bhave sampatte, sakyaputtanivesane;

Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī.

අපගේ අවසාන ආත්මභාවයට පැමිණි කල්හි, ශාක්‍ය පුත්‍රයන්ගේ මාලිගයෙහි, නානාවිධ කුලයන්හි උපන්, දිව්‍ය අප්සරාවන් බඳු රූමත් ස්ත්‍රීහු වූවෙමු.

420.

420.

‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā;

Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ.

අපි උතුම් ලාභ කීර්තියට පත්ව, සියල්ලන්ගේ පූජා සත්කාර ලැබුවෙමු. ආහාර පානාදිය නිතර ලැබූ අපි සැමවිටම ගරු බුහුමනට පාත්‍ර වූවෙමු.

421.

421.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ.

ගිහිගෙය අත්හැර අපි මහණ වූවෙමු. අඩ මසක් ඉක්ම යන්නටත් පෙර අපි සැවොම නිවනට පැමිණියෙමු.

422.

422.

‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca;

Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā.

නිරන්තරයෙන් ගරු බුහුමන් හා පූජා ලබන අප වෙත ආහාර පාන, වස්ත්‍ර හා සේනාසන යන සියලු ප්‍රත්‍යයෝ නිතර ලැබෙති.

423.

423.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.

අපගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව අපි වෙසෙමු.

424.

424.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

425.

425.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළහ.

Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṃ navamaṃ.

යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ නවවැනි අපදානය නිම විය.

10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

10. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානයයි.

426.

426.

‘‘Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhunī sakyasambhavā;

Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.

යසෝධරාවන් ප්‍රමුඛ ශාක්‍ය වංශයෙහි උපන් දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ.

427.

427.

‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā;

Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ.

ඒ දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සියලු දෙනාම මහා සෘද්ධිලාභී වූහ. ඔවුහු මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමින්, තම තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයට කරුණු සැළ කළහ.

428.

428.

‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni;

Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, (අපගේ) ජාතිය, ජරාව, ව්‍යාධිය හා මරණය ක්ෂය වී ඇත. ලෝකනායකයාණන් වහන්ස, අපි ආස්‍රව රහිත වූ, ශාන්ත වූ, අමෘත වූ නිවන් පදයට යන්නෙමු.

429.

429.

‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni;

Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, යම් හෙයකින් පෙර නොදැනුවත්කම නිසා අප සියලු දෙනා අතින් යම් වරදක් හෝ අතපසුවීමක් සිදු වූයේ නම්, විනයනය කරන්නා වූ මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපට සමාව දෙනු මැනව.

430.

430.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā;

Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā.

මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නා වූ (පින්වත් දියණියනි), ඔබගේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. එසේ කිරීමෙන් සියලු පිරිසගේ සැක සංකා දුරු කරන්න.

431.

431.

‘‘‘Yasodharā [Pg.274] mahāvīra, manāpā piyadassanā;

Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati.

මහා වීරයන් වහන්ස, යසෝධරාව ප්‍රමුඛ මේ සියලු කාන්තාවෝ ප්‍රියජනක ය, දැකීමට ප්‍රිය මනාප ය. මහා වීරයන් වහන්ස, මොවුහු සියල්ලෝ ම ඔබ වහන්සේ ගිහිගෙයි වසන කල අන්තඃපුරයේ බිසවුන් වූහ.

432.

432.

‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;

Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.

වීරයන් වහන්ස, ගිහිගෙයි වසන කල අපි අනූ හය ලක්ෂයක් වූ කාන්තාවන් අතර ප්‍රධානීන් හා සියල්ල කෙරෙහි ආධිපත්‍යය දැරූවන් වීමු.

433.

433.

‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;

Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā.

රූප සම්පත්තියෙන් හා යහපත් හැසිරීමෙන් යුක්ත වූ, තරුණ වියෙහි සිටි, ප්‍රිය වචන කතා කළ ඒ සියලු දෙනා, මිනිසුන් දෙවිවරුන්ට ගරු කරන්නාක් මෙන් අපට ගරු සත්කාර කළහ.

434.

434.

‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā;

Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā.

එකල දහඅට දහසක් වූ සියලු දෙනා ශාක්‍ය වංශයෙහි උපන්නෝ වූහ. එවිට යසෝධරාව ප්‍රමුඛ දහසක් දෙනා ප්‍රධානීන් හා පාලිකාවන් වූහ.

435.

435.

‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā;

Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මොවුහු රූප සම්පත්තියෙන් කාම ධාතුව ඉක්මවා රූප ධාතුවෙහි පිහිටියාක් වැනි වූහ. ඒ දහස් ගණනක් වූ පිරිස අතර රූපයෙන් මොවුන්ට සමාන කිසිවෙක් නොවූහ.

436.

436.

‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno;

Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ.

ඔවුහු සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වන්දනා කොට, ශාස්තෘන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දැක්වූහ. නොයෙක් ආකාර වූ නේකවිධ මහා සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් ප්‍රදර්ශනය කළහ.

437.

437.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;

Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.

සක්වළ හා සමාන ශරීරයක් ද, උතුරුකුරු දිවයින බඳු හිසක් ද, නැගෙනහිර හා බටහිර දිවයින් දෙක බඳු පියාපත් දෙකක් ද, දඹදිව බඳු ශරීරයක් ද ඔවුහු මවා පෑහ.

438.

438.

‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;

Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.

දකුණු මුහුද හා සමාන පිල්කලඹක් ද, නොයෙක් වෘක්ෂ ශාඛාවන් බඳු පියාපත් ද, ඉර සහ හඳ බඳු ඇස් දෙකක් ද, මහා මේරු පර්වතය බඳු වූ සිළුමිණක් ද ඔවුහු මවා පෑහ.

439.

439.

‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;

Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.

සක්වළ ගල බඳු වූ හොටක් මවාගෙන, මුල් සහිත මහා දඹ රුකක් උදුරාගෙන එයින් පවන් සලමින්, ලෝක නායකයාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වන්දනා කළහ.

440.

440.

‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;

Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ.

එමෙන්ම ඔවුහු ඇතුන්ගේ, අසුන්ගේ, පර්වතවල හා සාගරයේ ද රූප ද, චන්ද්‍රයා, සූර්යයා, මහා මේරුව සහ සක් දෙවිඳුගේ රූප ද මවා පෑහ.

441.

441.

‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma;

Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka.

පසැස් ඇති වීරයන් වහන්ස, යසෝධරාව ප්‍රමුඛ අපි ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වන්දනා කරමු. නරනායකයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ දීර්ඝ කාලීන ආනුභාවය නිසා අපි නිවනින් සැනසුණෙමු.

442.

442.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දකින ඥානයෙහි ද කෙළ පැමිණියන් වීමු.

443.

443.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

අපි පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමු. අපගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආස්්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් නැවත උපතක් නැත.

444.

444.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා ප්‍රතිභාන යන සිවුපිළිසිඹියා ඥානයෝ ඔබ වහන්සේගේ සමීපයෙහි දී අප තුළ පහළ වූහ.

445.

445.

‘‘‘Pubbānaṃ [Pg.275] lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;

Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් පෙර වැඩසිටි ලෝකනාථ බුදුවරුන් හමුවෙහි අපි බොහෝ අධිකාරයන් සිදු කළෙමු.

446.

446.

‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.

මුණිවරයාණන් වහන්ස, අප විසින් පුරන ලද ඒ කුසල කර්මයන් සිහිපත් කරනු මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අභිසම්බෝධිය වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින් රැස් කළෙමු.

447.

447.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ;

Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no.

මහා වීරයන් වහන්ස, අපි අභව්‍යස්ථානයන්ගෙන් වැළකී, අනාචාරයන් වළක්වා ගත්තෙමු. ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි අපගේ ජීවිත පවා පරිත්‍යාග කළෙමු.

448.

448.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී ඔබ වහන්සේගේ පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස අපව අනුන්ට බිරින්දෑවරුන් ලෙස දන් දුන් සේක. එහිදී අපි ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු.

449.

449.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී අනුන්ට උපකාර පිණිස අපව දන් දුන් සේක. එහිදී ද ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු.

450.

450.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී ආහාර පිණිස පවා අපව දන් දුන් සේක. එහිදී ද ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු.

451.

451.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni cajimhase ;

Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase.

කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මවල අපි අපගේ ජීවිත පරිත්‍යාග කළෙමු. භය සහිත සසරින් මිදෙන්නෙමු යි සිතා, අපි ජීවිත දානයන් කළෙමු.

452.

452.

‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;

Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම වෙනුවෙන් අප සතු අඟපසඟ ද, ආභරණ ද, විවිධ වස්ත්‍ර හා බොහෝ ස්ත්‍රී උපකරණ ද අපි නොසඟවා පරිත්‍යාග කළෙමු.

453.

453.

‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca;

Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් ධන ධාන්‍ය ද, ගම් නියම්ගම් ද, කෙත් වතු ද, පුත් දූවරු ද යන සියල්ල අපි පරිත්‍යාග කළෙමු.

454.

454.

‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;

Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අසංඛ්‍ය ගණන් ඇතුන්, අසුන්, ගවයන් මෙන්ම දාසීන් හා සේවිකාවන් ද අපි පරිත්‍යාග කළෙමු.

455.

455.

‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake;

Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ.

ඔබ වහන්සේ යාචකයන්ට දන් දීම ගැන අපෙන් විමසූ කල, ඔබ වහන්සේ ඒ උත්තම දානය පිරිනමද්දී අපගේ සිතෙහි කිසිදු අමනාපයක් ඇති වූයේ නැත.

456.

456.

‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;

Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් මේ දීර්ඝ සංසාරයේ දී විවිධ වූ අප්‍රමාණ දුක්ඛයන් අපි අසංඛ්‍ය වාරයක් අනුභව කළෙමු.

457.

457.

‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā;

Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් සැප ලැබුණු කල සතුටු වූවා මිස, දුක් පැමිණි කල අපි අසන්තෝෂ නොවූවෙමු. සියලු සැප දුක් හමුවේ තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථව සිටියෙමු.

458.

458.

‘‘‘Anumaggena [Pg.276] sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;

Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune.

මහාමුනිඳුනි, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සුදුසු වූ ප්‍රතිපදාවෙන් යම් ධර්මයක් මතු කර දැක්වූයේද, සැප දුක් අත්විඳීමෙන් පසුව උන්වහන්සේ ඒ උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක.

459.

459.

‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;

Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū.

බ්‍රහ්මදේව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, ලෝකනායක වූ ගෝතම (පුරාණ) බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ඇතුළු තවත් ලෝකනාථයන් වහන්සේලා සමීපයෙහි අපට උන්වහන්සේලා සමඟ මුණගැසීම් බොහෝ විය.

460.

460.

‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune;

Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā.

මහාමුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින්කම් (අධිකාර) කළෙමු. බුද්ධත්වයට පත් කරන ධර්මයන් (පාරමිතා) සොයන ඔබ වහන්සේගේ සහකාරියෝ වූවෙමු.

461.

461.

‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.

සතර අසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මහා වීර වූ ලෝක නායක වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

462.

462.

‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;

Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

ප්‍රත්‍යන්ත දේශයකදී තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේගේ වැඩමවීම සඳහා ප්‍රීතිමත් සිතින් යුතුව මඟ පිළියෙළ කළහ.

463.

463.

‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;

Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.

එකල්හි ඔබ වහන්සේ සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූහ. වැඩම කරනු ලබන්නා වූ සර්වදර්ශී දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මඟ පිළියෙළ කළහ.

464.

464.

‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā;

Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ.

එකල්හි අපි සියල්ලෝම බ්‍රාහ්මණ කුලවල උපන්නෙමු. ගොඩබිම හටගත් මල් රැගෙන අපි ඒ රැස්වීමට පැමිණියෙමු.

465.

465.

‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso;

Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ.

එකල්හි මහා කීර්ති ඇති, මහා වීර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ උසස් අදහස් ඇති ඒ සුමේධ තාපසයාට විවරණ දුන් සේක.

466.

466.

‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake;

Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ.

උසස් අදහස් ඇති ඒ තාපසයාගේ අරමුණ ගැන ප්‍රකාශ කරන කල්හි පොළොව කම්පා විය, ගිගුම් දුන්නේය, දෙවියන් සහිත ලෝකයම වෙව්ලුම් කෑවේය.

467.

467.

‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā;

Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ.

දේව කන්‍යාවෝ ද, මනුෂ්‍යයෝ ද, දෙවියන් සහිත වූ අපි ද නොයෙක් පූජා භාණ්ඩවලින් පූජා පවත්වා ප්‍රාර්ථනා කළෙමු.

468.

468.

‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako;

Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā.

දීපංකර නම් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ වදාළ සේක: 'අද යම් කෙනෙක් ප්‍රාර්ථනා කෙරෙත් ද, ඔවුහු (මතු බුදුවන මෙතුමා) හමුවෙහි උපදින්නාහ'.

469.

469.

‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari;

Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no.

මෙතැන් සිට අපිරිමිත කල්පයකදී බුදුරජාණන් වහන්සේ අප වෙනුවෙන් යම් විවරණයක් කළ සේක් ද, ඒ වචනය අනුමෝදන් වෙමින් අපි ඒ අනුවම ක්‍රියා කළෙමු.

470.

470.

‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ;

Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.

ඒ මනා කොට කරන ලද පින්කම් නිසා සිත පහදවා ගත්තෙමු. අසංඛ්‍ය වාරයක් දිව්‍ය මනුෂ්‍ය භවයන්හි ඉපදෙමින් සැප වින්දෙමු.

471.

471.

‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule.

දෙව් මිනිස් ලොව සැප දුක් අත්විඳ, අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි අපි ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නෙමු.

472.

472.

‘‘‘Rūpavatī [Pg.277] bhogavatī, yasasīlavatī tato;

Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā.

අපි රූපවත් වීමු, භෝග සම්පත් ඇත්තියෝ වීමු, කීර්තිමත් හා සිල්වත් වීමු. සියලු අඟ පසඟින් යුක්තව කුලයන්හි ගරුබුහුමන් ලැබුවෙමු.

473.

473.

‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;

Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā.

අපි ලාභ, කීර්ති, සත්කාර ලැබුවෙමු. ලෝක ධර්මයන්ට මුහුණ දීමේදී අපේ සිත් දුකට පත් නොවීය. අපි කිසිදු බියක් නැතිව වාසය කළෙමු.

474.

474.

‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;

Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi.

වීරයන් වහන්ස, එදා රජමාලිගයෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය වදාරන ලදී. කපිලවස්තු පුරවරයෙහිදී ඔබ වහන්සේ (යසෝධරාවගේ) උපකාරය ගැන පැහැදිලි කළ සේක.

475.

475.

‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;

Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.

යම් ස්ත්‍රියක් උපකාරී වේ ද, සැපේදීත් දුකේදීත් සමාන වේ ද, යහපත පෙන්වා දෙයි ද, අනුකම්පාව දක්වයි ද (ඇය උතුම් ස්ත්‍රියකි).

476.

476.

‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

සුචරිත ධර්මයෙහි හැසිරිය යුතුය, දුශ්චරිතයෙහි නොහැසිරිය යුතුය. ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නා මෙලොව මෙන්ම පරලොව ද සුවසේ වසයි.

477.

477.

‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no.

ගිහිගෙය හැර දමා අපි අනගාරිකව පැවිදි වීමු. අඩමසක් ගත වන්නට පෙර අපි සිවුසච්ච ධර්මය අවබෝධ කළෙමු.

478.

478.

‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo.

මහා සමුද්‍රයේ රළ පෙළ මෙන් බොහෝ දෙනා අප වෙත සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පිරිකර සහ සේනාසන ගෙන ආහ.

479.

479.

‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

අපගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමු, සියලු භවයන් උදුරා දැමුවෙමු. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් අපි ආශ්‍රව රහිතව වසන්නෙමු.

480.

480.

‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කර ගත්තෙමු, බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමු.

481.

481.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.

සිවු පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කළෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමු.

482.

482.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā.

මෙසේ නානාවිධ දුක් ද, නානාවිධ සම්පත් ද විඳ, දැන් පාරිශුද්ධත්වයට පැමිණ සිටින්නෙමු. සියලු සමෘද්ධීන් ලබන්නෙමු.

483.

483.

‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;

Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.

යම් ස්ත්‍රීහු මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ පින් වැඩීම පිණිස තමන්වම පූජා කරගනිත් ද, ඔවුහු යහපත් සහකාර සම්පත්තිය ලබා අසංඛත වූ නිවන් පදයට පැමිණෙති.

484.

484.

‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;

Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma.

අපගේ අතීත කර්ම ද, වර්තමාන කර්ම ද, අනාගත කර්ම ද ක්ෂය වී ගියේය. සියලු කර්මයන් අවසන් කළ අපි, පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳින්නෙමු.

485.

485.

‘‘Nibbānāya [Pg.278] vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari;

Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’.

පිරිනිවන් පෑමට අවසර ඉල්ලන ඔබලාට මම මීට වඩා කුමක් කියන්න ද? සංඛත දෝෂයන්ගෙන් තොර වූ, ශාන්ත වූ ඒ අමෘත පදයට (නිවනට) පැමිණෙන්න.

Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

යසෝධරා තෙරණිය ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මේ ගාථාවන් වදාළහ.

Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ.

යසෝධරා තෙරණිය ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානය මෙයින් නිම වේ.

Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo.

තුන්වන කුණ්ඩලකේසී වර්ගය නිම විය.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය (සාරාංශය) මෙසේය –

Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā;

Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā.

කුණ්ඩලා ද, ගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද, සකුලා ද, වරනන්දා ද, සෝණා ද, කාපිලානී (භද්දකාපිලානී) සහ යසෝධරා ද (එම තේරීහු වෙති).

Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā;

Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca.

දස දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද, දහඅට දහසක් (තවත්) භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද වෙති. මෙහි ගාථාවන් හාරසිය හැත්තෑ හයක් පමණ වේ.

4. Khattiyāvaggo

4. ක්ෂත්‍රිය වර්ගය

1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

1. යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය

‘‘Bhavā [Pg.279] sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā;

Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපගේ සියලු භවයන් ක්ෂය විය. සංසාර භවයන්ගෙන් මිදී නිදහස් වීමු. අප තුළ කිසිදු ආශ්‍රවයක් නැතැයි ඔබ වහන්සේට දන්වා සිටිමු.”

‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ, yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ;

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අතීතයෙහි යම්කිසි කුසල කර්මයක් කොට මැනවින් ප්‍රාර්ථනා තබා, ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිභෝගයට සුදුසු දෑ පූජා කළෙමු.”

‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ ;

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, බුදුවරුන්ට ද, පසේබුදුවරුන්ට ද, ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට ද පූජා පවත්වා, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ම ප්‍රාර්ථනා තබා පරිභෝග වස්තූන් පූජා කළෙමු.”

‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ;

Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, භික්ෂූන් වහන්සේලා විෂයෙහි උසස් පහත් කුසල් කොට මැනවින් ප්‍රාර්ථනා තබා, උසස් කුලයක ඉපදීමට හේතු වන එම කටයුතු මැනවින් සිදු කළෙමු.”

‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā;

Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule.

“එම පිරිසිදු කුසල් මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවන ලද්දා වූ කර්ම සම්පත්තිය නිසා, සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය තත්ත්වයන් ඉක්මවා ගොස් අපි ක්ෂත්‍රිය කුලවල උපන්නෙමු.”

‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato;

Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā.

“කුසල් කර්ම සිදු කළ අවස්ථාවල දීත්, උපත ලැබූ ස්ථානවල දීත් අපි එක්ව සිටියෙමු. අවසාන භවයෙහි ද ක්ෂත්‍රිය කුලයේ උපත ලබා අපි එක්ව සිටියෙමු.”

‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā;

Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane.

“මහා වීරයාණන් වහන්ස, නන්දන වනයෙහි දෙවියන් විසින් පුදනු ලබන්නාක් මෙන්, රූමත් වූ ද, මහා සම්පත් ඇති වූ ද අපි රජමාලිගයෙහි ලාභ සත්කාරවලින් පිදුම් ලැබුවෙමු.”

‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ;

Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ.

“අපි ගිහිගෙය පිළිබඳ කළකිරී ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වීමු. දින කිහිපයක් ඇතුළත සැවොම සව් කෙලෙසුන් නිවා නිවනට පැමිණියෙමු.”

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā.

“බොහෝ දෙනෙක් නිරතුරුව අපට ගරු සත්කාර කරමින් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පිරිකර සහ සේනාසන පූජා කරති.”

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

“අපගේ කෙලෙස් දවා හළු කරන ලදී. සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදී. මෑ ඇතින්නක් සිය බැඳීම් කඩා දමා හැසිරෙන්නාක් මෙන්, අපි ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමු.”

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත අපගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.”

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.280] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් ක්ෂත්‍රිය කන්‍යා භික්ෂුණීන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් මෙලෙස වදාළහ.

Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය පළමුවැන්නයි.

2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ

2. අසූ හාරදහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය

13.

13.

‘‘Cullāsītisahassāni, brāhmaññakulasambhavā ;

Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, බමුණු කුලවල උපන්, ඉතා මෘදු අත්පා ඇති අසූ හාරදහසක් වූ අපි පෙර ඔබ වහන්සේගේ රජමාලිගයෙහි වාසය කළෙමු.”

14.

14.

‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā;

Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune.

“මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, වෛශ්‍ය හා ශුද්‍ර කුලවල උපන් අය ද, දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, කින්නරයෝ ද යන සිව් මහා ද්වීපයන්හි වෙසෙන බොහෝ කන්‍යාවෝ පෙර ඔබ වහන්සේගේ රජමාලිගයෙහි වාසය කළහ.”

15.

15.

‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino hū;

Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate.

“සියල්ල දක්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වූ සමහරු වෙති. බොහෝ දෙවියෝ ද, කින්නරයෝ ද, නාගයෝ ද අනාගතයේ දී නිවන ලබන්නාහ.”

16.

16.

‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā;

Tumhaṃ pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate.

“ඔවුහු සියලු යස පිරිවර අනුභව කොට, සියලු සම්පත්වලට පැමිණ, ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදීම ලබා අනාගතයේ දී චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගන්නාහ.”

17.

17.

‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā;

Pekkhato no mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma.

“මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ අප දෙස බලා සිටියදී, බමුණු කුලවල උපන් බමුණු දියණියන් වූ අපි ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වන්දනා කරමු.”

18.

18.

‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā;

Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā.

“අපගේ සියලු භවයන් නැසී ගියේය. මූලික තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා දමන ලදී. අනුසය කෙලෙස් සහමුලින්ම සිඳලන ලදී. පින් හා සංස්කාරයන්ගෙන් වන බැඳීම් බිඳ දමන ලදී.”

19.

19.

‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā;

Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā.

“අපි සැවොම සමාධිය ගෝචර කරගත්තෝ වෙමු. සමාපත්තීන් කෙරෙහි වශීභාවයට පැමිණියෙමු. ධ්‍යානයෙන් හා ධර්මයෙහි ඇලීමෙන් අපි නිරතුරුව වෙසෙමු.”

20.

20.

‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā;

Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha nāyaka.

“ලෝක නායකයාණන් වහන්ස, භවයට පමුණුවන තෘෂ්ණාව ද, අවිද්‍යාව ද, සංස්කාර ද ක්ෂය කරන ලදී. ඉතා දැකීමට අපහසු වූ නිර්වාණ පදයට යනු පිණිස අපට අවසර දෙනු මැනව.”

21.

21.

‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino;

Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ.

“නුඹලා දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ මට උපකාර කළාහුය. සිව් පිරිසගේ සැක දුරු කොට සැවොම පිරිනිවන් පාන්නාහුය.”

22.

22.

‘‘Vanditvā [Pg.281] munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ;

Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වැඳ, විවිධ වූ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වා, ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා ආලෝකය පෙන්වති; තවත් සමහරු අන්ධකාරය පෙන්වති.

23.

23.

‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ;

Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ.

ඇතැම්හු චන්ද්‍ර සූර්යයන් පෙන්වති, මසුන් සහිත මහා සාගරය ද පෙන්වති. ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා මහා මේරු පර්වතය ද, සප්ත කුල පර්වතයන් ද, පරසතු රුක ද පෙන්වති.

24.

24.

‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā;

Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare.

ඇතැම්හු සෘද්ධියෙන් තව්තිසා භවනය ද, යාම දිව්‍ය ලෝකය ද පෙන්වති. ඇතැම්හු තුසිත භවනය ද, නිම්මාණරතී දෙවියන් ද, වසවර්තී දිව්‍ය ලෝකය ද, මහේශාඛ්‍ය දෙවියන් ද පෙන්වති.

25.

25.

‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ;

Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ.

ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා බ්‍රහ්මයන් පෙන්වති, උතුමන්ට සුදුසු වූ සක්මන් මළු ද පෙන්වති. බ්‍රහ්ම වේශයන් මවාගෙන ශුන්‍යතාව පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කරති.

26.

26.

‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno;

Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno.

සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා නොයෙක් ආකාර වූ සෘද්ධි වික්‍රමයන් දක්වා ශාස්තෘන් වහන්සේට තම සෘද්ධි බලය ප්‍රකට කොට, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වැඳ නමස්කාර කළහ.

27.

27.

‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අපි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි කෙළ පැමිණියෝ වෙමු. දිව්‍ය සෝත ධාතුවෙහි ද, චේතෝපරිය ඥානයෙහි ද අපි කෙළ පැමිණියෝ වෙමු.

28.

28.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

අපි පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමු, දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් අපට නැවත උපතක් නැත.

29.

29.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ ප්‍රතිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබ වහන්සේගේ සමීපයෙහි දී අපට උපන්නාහ.

30.

30.

‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;

Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අතීත ලෝකනාථ බුදුවරුන් හමුවීමේ අවස්ථාව අපට ලැබුණි. ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින්කම් (අධිකාරයන්) සිදු කළෙමු.

31.

31.

‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.

මුණිඳුන් වහන්ස, අප විසින් කරන ලද යම් කුසල කර්මයක් වේ ද, එය සිහිපත් කරන සේක්වා. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා අපි බොහෝ පින් රැස් කළෙමු.

32.

32.

‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni;

Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර පදුමුත්තර නම් මහා මුණිඳුන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ. ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥාතීන් විසූ නගරය හංසවතී නම් විය.

33.

33.

‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā;

Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te.

හංසවතී නගර ද්වාරය අසලින් සැමවිටම ගංගා නදිය ගලා බසියි. නදියේ ජලයෙන් පීඩිත වූ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාට එතෙර වීමට මගක් නොලැබුණි.

34.

34.

‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato;

Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te.

දින දෙකක්, තුනක්, සතියක්, මාසයක් හා සම්පූර්ණ මාස හතරක් යන තුරුම ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාට එතෙර වීමට නොහැකි විය.

35.

35.

‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko;

Oruddhe bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi.

එකල්හි සත්ත්වයන් අතර උතුම් වූ (අප බෝසතාණන්) ජටිල නම් රජෙක්ව සිටියහ. ජලයෙන් අවහිර වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා දැක උන්වහන්සේ ගංගාව හරහා පාලමක් කරවූහ.

36.

36.

‘‘Tadā [Pg.282] satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi;

Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi.

එකල්හි (කහවනු) ලක්ෂ ගණනක් වැය කොට ගංගාව හරහා පාලමක් කරවා, සංඝයා වහන්සේලා වෙනුවෙන් ගඟේ මෙතෙරෙහි විහාරයක් ද කරවූහ.

37.

37.

‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca;

Tassa setuṃ vihārañca, samabhāgaṃ akaṃsu te.

එම රජතුමාගේ ඒ පාලම සහ විහාරය තැනීමේ කටයුත්තට උසස් හා පහත් කුලවල ස්ත්‍රී පුරුෂයන් සියල්ලෝම සමසේ දායක වූහ.

38.

38.

‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā;

Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca.

අපි ද සෙසු මිනිස්සු ද අතිශය පැහැදුණු සිතින් නගරයේ හා ජනපදවල වසමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි දායාද වූවෝ වීමු.

39.

39.

‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā;

Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te.

බොහෝ ස්ත්‍රීන්, පුරුෂයන්, තරුණයන් සහ තරුණියන් ඒ පාලම සහ විහාරය සඳහා වැලි ඉසීම ආදී කටයුතු කළහ.

40.

40.

‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje;

Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno.

මාවත් හැමද පිරිසිදු කොට, කෙසෙල් ගස්, පුන්කලස් හා ධජ පතාකවලින් අලංකාර කොට, සුවඳ දුම් හා මල් ආදියෙන් ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා සත්කාර කළහ.

41.

41.

‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ.

පාලම සහ විහාරය කරවා, බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට මහා දානයක් පිරිනමා සම්බෝධිය (බුද්ධත්වය) ප්‍රාර්ථනා කළහ.

42.

42.

‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ;

Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni.

සකල සත්ත්වයන් සසරින් එතර කරන්නා වූ මහා වීර පදුමුත්තර මහා මුණිඳුන් වහන්සේ ජටිල රජුට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක.

43.

43.

‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako;

Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ.

කල්ප ලක්ෂයක් ඇවෑමෙන් භද්‍ර කල්පයක් වන්නේය. එහි දී (ඔබ) විවිධ භවයන්හි සැප විඳ අවසානයේ බුද්ධත්වයට පත්වන්නේය.

44.

44.

‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo;

Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’.

යම් ස්ත්‍රී පුරුෂයෝ ශ්‍රම දායකත්වයෙන් සහාය වූවෝ ද, ඒ සියල්ලෝම අනාගතයේ දී ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවෙහි උපත ලබන්නෝය.

45.

45.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā.

එම කර්ම විපාකයෙන් ද, චේතනාවන් හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා ද දෙව්ලොව උපත ලබා, දැන් අපි ඔබ වහන්සේගේ උපස්ථායිකාවන් වී සිටිමු.

46.

46.

‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ;

Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave.

අපි අප්‍රමාණ දිව්‍ය සැප ද, අප්‍රමාණ මනුෂ්‍ය සැප ද විඳිමින් ඔබ වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් සසර සැරිසැරුවෙමු.

47.

47.

‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ;

Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare.

කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ යහපත් කර්ම සම්පත්තිය නිසා අපි මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි ද, උතුම් වූ දිව්‍ය පුරයෙහි ද ඉතා සැපවත් ජීවිත ගත කළෙමු.

48.

48.

‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ ;

Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ.

මනා කොට කරන ලද කර්ම සම්පත්තිය නිසා රූපය, භෝග සම්පත්, කීර්තිය සහ ගරුබුහුමන් යන මේ සියල්ල අපි නිරන්තරයෙන් ලැබුවෙමු.

49.

49.

‘‘Pacchime [Pg.283] bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule;

Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane.

අපගේ අවසාන භවයෙහි අපි බ්‍රාහ්මණ කුලවල උපත ලබා, ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන්ගේ මාළිගාවෙහි ඉතා සුකොමළ අත් පා ඇති ස්ත්‍රීන් වී සිටියෙමු.

50.

50.

‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ;

Cikkhallabhūmimasuciṃ, na passāma mahāmune.

මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අපි කිසි කලෙක අලංකාර නොකළ පොළොවක් හෝ අපිරිසිදු මඩ සහිත පොළොවක් නොදුටුවෙමු.

51.

51.

‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ;

Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no.

අප ගිහි ගෙයි වසන කාලයේ දී පවා අපගේ පෙර පින් බලයෙන් සියලු සත්කාර සම්මානයන් සැමවිටම අප වෙත ළඟා විය.

52.

52.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ;

Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase.

අපි ගිහිගෙය අත්හැර, අගාරික නොවන පැවිදි බවට පත්ව, සංසාර මාවතින් එතෙර වී, වීතරාගී (රාගය ක්ෂය කළ) උත්තමාවෝ වූවෙමු.

53.

53.

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato.

දහස් ගණන් ජනයා අප වෙනුවෙන් සිවුරු ද, පිණ්ඩපාත ද, බෙහෙත් පසය ද, සේනාසන ද යන මේවා නිරන්තරයෙන්ම නොයෙක් දෙසින් ගෙන එන්නාහ.

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.

අපගේ කෙලෙසුන් දවා හැර ඇත. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමා ඇත. සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව අපි වාසය කරමු.

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව්පිළිසිඹියාවන් ද ලබා ගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ අසූ හතර දහසක් වූ බ්‍රාහ්මණ කන්‍යා මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක.

Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ.

අසූ හතර දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානය නිම විය.

3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ

3. උප්පලදායිකා තේරී අපදානය

57.

57.

‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.

අරුණවතී නුවර අරුණ නම් රජෙක් සිටියේය. මම ඒ රජුගේ අගමෙහෙසිය වී ඔහු සමඟ රාජ්‍යය විචාලෙමි.

58.

58.

‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama.

එක් කලෙක මම හුදකලාව හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි. 'මා කළ කිසිදු කුසලයක් නැත, මා සමඟ පරලොව රැගෙන යාමට කිසිවක් නැත.'

59.

59.

‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;

Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.

අතිශය දරුණු වූ, කටුක වූ, භයානක ස්වරූපයක් ඇති නිරයට මම ඒකාන්තයෙන්ම යන්නෙමි. ඒ ගැන මට සැකයක් නැත.

60.

60.

‘‘Evāhaṃ [Pg.284] cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ;

Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.

මම මෙසේ සිතා, සිත පහදවාගෙන, රජු වෙත ගොස් මෙලෙස පැවසුවෙමි.

61.

61.

‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu ;

Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.

පින්වත් රජතුමනි, ස්ත්‍රීන් වන අප පුරුෂයන්ට වඩා හීන වන්නෙමු. රජතුමනි, මට දන් පිළිගැන්වීමට එක් ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් ලබා දෙන්න.

62.

62.

‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;

Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.

එකල්හි රජතුමා ඉඳුරන් දමනය කළ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් මට ලබා දුන්නේය. මම උන්වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන උතුම් බොජුන්වලින් පිරෙව්වෙමි.

63.

63.

‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ;

Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā.

ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පාත්‍රය පුරවා, සුවඳ විලවුන් ද සහිතව, උතුම් වස්ත්‍රයකින් වසා, ඉතා ප්‍රීතිමත් සිතින් මම දන් දුන්නෙමි.

64.

64.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

65.

65.

‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

මම දහසක් දේවේන්ද්‍රයන්ගේ අග්‍රමහේෂිකාව වූවෙමි. දහසක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අග්‍රමහේෂිකාව වූවෙමි.

66.

66.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato.

ප්‍රදේශ රජ්‍යයන්හි අගමෙහෙසිය වූ වාර ගණන ගණන් කළ නොහැක. ඒ දානයෙහි තවත් විවිධ වූ කර්ම විපාකයන් බොහෝ විය.

67.

67.

‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā;

Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā.

මාගේ වර්ණය නිල් උපුල් මලක වර්ණය බඳුය. මම ඉතා රූමත් වූවෙමි, දැකීමට ප්‍රිය ජනක වූවෙමි, සියලු ස්ත්‍රී ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිපුන්ව, උසස් කුලයක දීප්තිමත් ලෙස උපන්නෙමි.

68.

68.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule;

Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ.

මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම ශාක්‍ය කුලයේ උපන්නෙමි. මම සුද්ධෝදන රජුගේ පුත් (සිද්ධාර්ථ) කුමරුගේ දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීන්ගේ ප්‍රධානියා වූවෙමි.

69.

69.

‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Sattamīrattisampattā, catusaccamapāpuṇiṃ.

මම ගිහිගෙය කෙරෙහි කළකිරී පැවිදි වූවෙමි. පැවිදි වී හත්වැනි රාත්‍රිය එළඹෙන විට මම චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගත්තෙමි.

70.

70.

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

මා ලබන සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පසය හා සේනාසන ප්‍රමාණය මැනීමට නොහැකිය. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි.

71.

71.

‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni;

Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය සිහිපත් කරනු මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා බොහෝ වස්තු පරිත්‍යාග කර ඇත.

72.

72.

‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම ඒ දානය දුන්නෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි.

73.

73.

‘‘Dve [Pg.285] gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

මම දෙවිලොව හා මනුෂ්‍ය ලොව යන ගති දෙක පමණක් දනිමි. වෙනත් කිසිදු ගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි.

74.

74.

‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahāsāle mahaddhane;

Aññe kule na jāyāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

මම මහා ධනවත්, මහාසාල උසස් කුලවලම උපත ලබමි. අන් කිසිදු හීන කුලයක නූපදිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි.

75.

75.

‘‘Bhavābhave saṃsaritvā, sukkamūlena coditā;

Amanāpaṃ na passāmi, somanassakataṃ phalaṃ.

භවයෙන් භවයට සැරිසරන විට, කළ කුසල් මූලයන්ගෙන් පෙලඹවූ මම, කිසිදු අමනාප අරමුණක් නොදකිමි. මෙය සතුටු සිතින් කළ දානයෙහි විපාකයයි.

76.

76.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි විධි කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානය කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි.

77.

77.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම පෙර ජාති දනිමි. මාගේ දිවැස පිරිසිදු කර ඇත. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.

78.

78.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබ වහන්සේගේ සමීපයේදී මට පහළ විය.

79.

79.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.

80.

80.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

81.

81.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.

Itthaṃ sudaṃ uppaladāyikā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ උප්පලදායිකා භික්ෂුණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් ප්‍රකාශ කළාය.

Uppaladāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

තෙවැනි උප්පලදායිකා තේරී අපදානය නිමාවිය.

4. Siṅgālamātutherīapadānaṃ

4. සිංගාලමාතු තේරී අපදානය.

82.

82.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ ජයග්‍රාහක ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

83.

83.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, iddhe phīte mahaddhane.

එකල මම හංසවතී නුවර, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් බබළන, සමෘද්ධිමත් වූ, දියුණු වූ, මහත් ධන සම්පත් ඇති අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි.

84.

84.

‘‘Pitunā saha gantvāna, mahājanapurakkhatā;

Dhammaṃ buddhassa sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

පියාණන් සමඟ ගොස්, මහජනයා පිරිවරාගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය හැර මහණ වුණෙමි.

85.

85.

‘‘Pabbajitvāna [Pg.286] kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;

Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.

මහණ වී කයින් කරන අකුසල් දුරු කළෙමි. වචී දුශ්චරිතය අත්හැර ආජීවය පිරිසිදු කර ගත්තෙමි.

86.

86.

‘‘Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā;

Saddhammassavane yuttā, buddhadassanalālasā.

බුදුන් කෙරෙහි ද දහම් කෙරෙහි ද පැහැදුණු, සංඝයා කෙරෙහි දැඩි ගෞරව ඇති මම, සද්ධර්මය ශ්‍රවණයෙහි යෙදෙමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමේ දැඩි ආශාවෙන් පසු වුණෙමි.

87.

87.

‘‘Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, assosiṃ bhikkhuniṃ tadā;

Taṃ ṭhānaṃ patthayitvāna, tisso sikkhā apūrayiṃ.

එකල ශ්‍රද්ධාවෙන් මිදුණු (ශ්‍රද්ධාධිමුක්ත) භික්ෂුණීන් අතරින් අග්‍ර වූ භික්ෂුණියක ගැන අසා, මම ඒ තනතුර පතමින් ශික්ෂා තුන සම්පූර්ණ කළෙමි.

88.

88.

‘‘Tato maṃ sugato āha, karuṇānugatāsayo;

‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;

Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.

එවිට කරුණාවෙන් පිරි සිත් ඇති සුගතයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'යමෙකුගේ ශ්‍රද්ධාව තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි අචලව, මැනවින් පිහිටා තිබේද, යමෙකුගේ සීලය යහපත්ද, ආර්යයන් ප්‍රිය කරන ලද්දක් හා ප්‍රසංසා කරන ලද්දක් වේද,'

89.

89.

‘‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ;

Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.

'යමෙකුට සංඝයා කෙරෙහි පැහැදීමක් ඇද්ද, ඍජු වූ දැකීමක් (සම්මා දිට්ඨියක්) ඇද්ද, ඔහු දිළින්දෙකු නොවන බව පවසති. ඔහුගේ ජීවිතය නිෂ්ඵල නොවේ.'

90.

90.

‘‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;

Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsanaṃ’.

'එබැවින් බුදුවරුන්ගේ අනුශාසනාව සිහි කරමින්, නුවණැත්තා ශ්‍රද්ධාව ද, සීලය ද, පැහැදීම ද, ධර්මය දැකීම ද යන මේවායෙහි නිරත විය යුතුය.'

91.

91.

‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamuditā, apucchiṃ paṇidhiṃ mama;

Tadā anomo amito, byākarittha vināyako;

‘Buddhe pasannā kalyāṇī, lacchase taṃ supatthitaṃ.

එය අසා ප්‍රමුදිත වූ මම මාගේ ප්‍රාර්ථනාව ගැන විමසීමි. එකල අසමසම වූ විනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'බුදුන් කෙරෙහි පැහැදුණු පින්වතිය, ඔබ මැනවින් පැතූ ඒ තනතුර ලබන්නෙහිය.'

92.

92.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.'

93.

93.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Siṅgālakassa mātāti, hessati satthu sāvikā’.

'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක වන ඔබ, සිංගාලකගේ මෑණියන් ලෙස ප්‍රකට වන්නෙහිය.'

94.

94.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paṭipattīhi nāyakaṃ.

එය අසා ප්‍රමුදිත වී, ජීවිතාන්තය දක්වාම මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව පිළිවෙත් පිරීමෙන් ඒ ජයග්‍රාහක බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි.

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මැනවින් කරන ලද කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

96.

96.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.

දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි, ගිරිව්‍රජ (රාජගෘහ) නම් වූ උතුම් නුවර, මහත් රත්න සම්පත් ඇති දියුණු සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

97.

97.

‘‘Putto [Pg.287] siṅgālako nāma, mamāsi vipathe rato;

Diṭṭhigahanapakkhando, disāpūjanatapparo.

මාගේ පුත්‍ර වූ සිංගාලක වැරදි මඟෙහි ඇලී සිටියේය. මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නමැති වනයට වැදී විවිධ දිශාවන්ට නමස්කාර කිරීමෙහි නිරතව සිටියේය.

98.

98.

‘‘Nānādisā namassantaṃ, piṇḍāya nagaraṃ vajaṃ;

Taṃ disvā ovadī buddho, magge ṭhatvā vināyako.

පිඬු සිඟා නගරයට වඩින බුදුරජාණන් වහන්සේ විවිධ දිශාවන්ට නමස්කාර කරමින් සිටි ඔහු දැක, මඟ සිට ඔහුට අවවාද කළ සේක.

99.

99.

‘‘Tassa desayato dhammaṃ, panādo vimhayo ahu;

Dvekoṭinaranārīnaṃ, dhammābhisamayo ahu.

උන්වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන විට පුදුම සහගත ශබ්දයක් ඇති විය. කෝටි දෙකක් පමණ ස්ත්‍රී පුරුෂයන්ට ධර්මාවබෝධය සිදු විය.

100.

100.

‘‘Tadāhaṃ parisaṃ gantvā, sutvā sugatabhāsitaṃ;

Sotāpattiphalaṃ pattā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

එකල මම ඒ පිරිස අතරට ගොස් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ධර්මය අසා, සෝවාන් ඵලයට පත්ව මහණ වුණෙමි.

101.

101.

‘‘Na cireneva kālena, buddhadassanalālasā;

Anussatiṃ taṃ bhāvetvā, arahattamapāpuṇiṃ.

නොබෝ කලකින්ම, බුදුන් දැකීමේ දැඩි ආශාව ඇති මම, ඒ බුද්ධානුස්සතිය වඩා රහත් භාවයට පත් වුණෙමි.

102.

102.

‘‘Dassanatthāya buddhassa, sabbadā ca vajāmahaṃ;

Atittāyeva passāmi, rūpaṃ nayananandanaṃ.

මම හැමකල්හිම බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීම සඳහා වඩින්නෙමි. නෙතට ප්‍රිය උපදවන උන්වහන්සේගේ රූපය කෙතරම් බැලුවත් මට තෘප්තියක් නැත.

103.

103.

‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, lakkhīnilayanaṃ varaṃ;

Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atittā viharāmahaṃ.

සියලු පාරමිතාවන්ගෙන් හටගත්, ශ්‍රී කාන්තියට නිවහන වූ, උතුම් වූ, සියලු ශෝභා සම්පන්න ගුණයෙන් පිරි බුදු සිරුර දෙස නොතිත් ආසාවෙන් මම බලා සිටිමි.

104.

104.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Siṅgālakassa yā mātā, aggā saddhādhimuttikā.

ජයග්‍රාහක බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, 'සිංගාලකගේ මෑණියෝ ශ්‍රද්ධාධිමුක්තයන් අතර අග්‍ර වෙති' යි පවසමින් මාව ඒ අග්‍ර තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක.

105.

105.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුවෙහි ද, චේතෝපරිය ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි.

106.

106.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ (පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානය) දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් නැවත උපතක් නැත.

107.

107.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා එසේම ප්‍රතිභාන යන (සිව් පිළිසිඹියා) විෂයෙහි මට ඥානය උපන්නේය.

108.

108.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

109.

109.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

110.

110.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පිළිසිඹියාවෝද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ siṅgālamātā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙලෙසින් සිංගාලමාතා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Siṅgālamātutheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

සිංගාලමාතා තේරී අපදානය හතරවැනිය.

5. Sukkātherīapadānaṃ

5. සුක්කා තේරී අපදානය.

111.

111.

‘‘Ekanavutito [Pg.288] kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, දර්ශනීය වූ, සියලු ධර්මයන් විදර්ශනා කරන්නා වූ, විපස්සී නම් වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

112.

112.

‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, jātā aññatare kule;

Dhammaṃ sutvāna munino, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

එකල මම බන්ධුමතී නුවර එක්තරා කුලයක උපන්නෙමි. මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය හැර මහණ වූයෙමි.

113.

113.

‘‘Bahussutā dhammadharā, paṭibhānavatī tathā;

Vicittakathikā cāpi, jinasāsanakārikā.

මම බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති බහුශ්‍රැත වූයෙමි, ධර්මධර වූයෙමි, එසේම ප්‍රතිභානවත් වූයෙමි. විචිත්‍ර ලෙස ධර්මය දේශනා කරන්නියක් වූ අතර බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පුරන්නියක් වූයෙමි.

114.

114.

‘‘Tadā dhammakathaṃ katvā, hitāya janataṃ bahuṃ ;

Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī.

එකල බොහෝ ජනයාගේ යහපත පිණිස ධර්ම කථා පවත්වා, ඉන් චුතව මම මහා යසස් ඇතිව තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

115.

115.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī viya sikhī jino;

Tapanto yasasā loke, uppajji vadataṃ varo.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, ගින්නක් මෙන් තේජසින් බබළන්නා වූ, වචන හසුරුවන්නන් අතර උත්තම වූ සිඛී නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.

116.

116.

‘‘Tadāpi pabbajitvāna, buddhasāsanakovidā;

Jotetvā jinavākyāni, tatopi tidivaṃ gatā.

එකලද මහණ වී බුදු සසුනෙහි දක්ෂව, බුද්ධ වචනය බැබළවූයෙමි. ඉන් පසුද දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

117.

117.

‘‘Ekatiṃseva kappamhi, vessabhū nāma nāyako;

Uppajjittha mahāñāṇī, tadāpi ca tathevahaṃ.

එම තිස් එක්වැනි කල්පයෙහිම මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ වෙස්සභූ නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. එකලද මම එලෙසම (මහණ වී) -

118.

118.

‘‘Pabbajitvā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ;

Gantvā marupuraṃ rammaṃ, anubhosiṃ mahāsukhaṃ.

මහණ වී ධර්මය දරාගෙන බුදු සසුන බැබළවූයෙමි. රමණීය දෙව්ලොවට ගොස් මහා සැප අනුභව කළෙමි.

119.

119.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, kakusandho jinuttamo;

Uppajji narasaraṇo, tadāpi ca tathevahaṃ.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි මිනිසුන්ට සරණ වූ කකුසඳ නම් උත්තම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උපන් සේක. එකලද මම එලෙසම -

120.

120.

‘‘Pabbajitvā munimataṃ, jotayitvā yathāyukaṃ;

Tato cutāhaṃ tidivaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.

මහණ වී බුදුන්ගේ අනුශාසනය ආයුෂ පවතින තාක් බැබළවූයෙමි. ඉන් චුතව මම තමන්ගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් දෙව්ලොවට ගියෙමි.

121.

121.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, koṇāgamananāyako;

Uppajji lokasaraṇo, araṇo amataṅgato.

මේ කල්පයෙහිම ලෝක සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, අමා නිවනට වැඩි කෝණාගමන නම් නායකයන් වහන්සේ උපන් සේක.

122.

122.

‘‘Tadāpi pabbajitvāna, sāsane tassa tādino;

Bahussutā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ.

එකලද ඒ තාදී ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුනෙහි මහණ වී, බහුශ්‍රැත වූ ධර්මධර තැනැත්තියක්ව බුදු සසුන බැබළවූයෙමි.

123.

123.

‘‘Imasmiṃyeva [Pg.289] kappamhi, kassapo munimuttamo;

Uppajji lokasaraṇo, araṇo maraṇantagū.

මේ කල්පයෙහිම ලෝක සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, මරණය කෙළවරට පත් කාශ්‍යප නම් මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ උපන් සේක.

124.

124.

‘‘Tassāpi naravīrassa, pabbajitvāna sāsane;

Pariyāpuṭasaddhammā, paripucchāvisāradā.

ඒ නරවීරයන් වහන්සේගේ සසුනෙහිද මහණ වී, සද්ධර්මය හදාරා ප්‍රශ්න විචාරීමෙහි දක්ෂ වූයෙමි.

125.

125.

‘‘Susīlā lajjinī ceva, tīsu sikkhāsu kovidā;

Bahuṃ dhammakathaṃ katvā, yāvajīvaṃ mahāmune.

මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සුශීලවත් වූද, ලජ්ජා ඇත්තියක වූද, ත්‍රිවිධ ශික්ෂාවන්හි දක්ෂ වූද තැනැත්තියකව දිවි හිමියෙන් බොහෝ ධර්ම කථා පැවැත්වූයෙමි.

126.

126.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ කර්ම විපාකයෙන්ද, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන්ගෙන්ද, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

127.

127.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.

දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි, ගිරිව්‍රජ නම් උත්තම නගරයෙහි (රාජගෘහ නුවර) මහා රත්න සම්පත් ඇති දියුණු සිටු කුලයක උපන්නෙමි.

128.

128.

‘‘Yadā bhikkhusahassena, parivuto lokanāyako;

Upāgami rājagahaṃ, sahassakkhena vaṇṇito.

යම් කලෙක ලෝකනායකයන් වහන්සේ දහසක් භික්ෂූන් පිරිවරාගෙන, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා විසින් වර්ණනා කරනු ලබමින් රාජගෘහ නුවරට වැඩි සේක්ද,

129.

129.

‘‘‘Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi;

Siṅgīnikkhasavaṇṇo, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’.

"දමනය වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දමනය වූ පැරණි ජටිලයන් සමඟ, විමුක්තිය ලැබූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විමුක්තිය ලැබූවන් සමඟ, රන්වන් පැහැ ඇතිව රාජගෘහ නුවරට වැඩම කළ සේක."

130.

130.

‘‘Disvā buddhānubhāvaṃ taṃ, sutvāva guṇasañcayaṃ;

Buddhe cittaṃ pasādetvā, pūjayiṃ taṃ yathābalaṃ.

ඒ බුද්ධානුභාවය දැක, ගුණ සමූහය අසා, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන, මම ශක්ති පමණින් උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි.

131.

131.

‘‘Aparena ca kālena, dhammadinnāya santike;

Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

පසු කලෙක මම ධම්මදින්නා මෙහෙණින් වහන්සේ සමීපයට ගොස්, ගිහිගෙය හැර මහණ වූයෙමි.

132.

132.

‘‘Kesesu chijjamānesu, kilese jhāpayiṃ ahaṃ;

Uggahiṃ sāsanaṃ sabbaṃ, pabbajitvācirenahaṃ.

කෙස් කපන අතරතුරදීම මම කෙලෙස් දවා හැරියෙමි. මහණ වී නොබෝ කලකින්ම මම මුළු බුදු සසුනම උගත්තෙමි.

133.

133.

‘‘Tato dhammamadesesiṃ, mahājanasamāgame;

Dhamme desiyamānamhi, dhammābhisamayo ahu.

ඉන්පසු මම මහජන සමාගමෙහි (මහත් ජන සමූහයක් මැද) ධර්මය දේශනා කළෙමි. ධර්මය දේශනා කරන කල්හි බොහෝ දහස් සංඛ්‍යාත ප්‍රාණීන්ට ධර්මාවබෝධය (සත්‍යාවබෝධය) ඇති විය.

134.

134.

‘‘Nekapāṇasahassānaṃ, taṃ viditvātivimhito;

Abhippasanno me yakkho, bhamitvāna giribbajaṃ.

එම ධර්මාවබෝධය වූ බව දැන අතිශයින් මවිතයට පත් වූ ද, මා කෙරෙහි අතිශයින් පැහැදුණා වූ ද එක් යක්ෂයෙක් (දේවතාවෙක්), රජගහ නුවර සැරිසරමින් මෙසේ කීවේය.

135.

135.

‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare;

Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ.

“අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන්නා වූ සුක්කා මෙහෙණියට උපස්ථාන නොකරන මේ රජගහ නුවර මනුෂ්‍යයෝ කුමක් කරන්නේද? මොවුහු මී පැණි බී මත්ව සිටින්නාක් මෙන් ප්‍රමාද වී වෙසෙති.”

136.

136.

‘‘Tañca [Pg.290] appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;

Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū.

“මඟියන් වලාකුළකින් වැසි දිය බොන්නාක් මෙන්, නුවණැත්තෝ කිසිවක් මිශ්‍ර නොවූ, ප්‍රණීත වූ, නිවනට පමුණුවන ඒ දහම් අමෘතය පානය කරති.”

137.

137.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

“මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය (චේතෝපරිය ඥානය) කෙරෙහි ද වශීකෘත වූවෙමි (දක්ෂ වූවෙමි).”

138.

138.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳ ඥානය (පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානය) දනිමි. මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.”

139.

139.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

“මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන (සතර) පටිසම්භිදාවන් කෙරෙහි මට ඥානය පහළ විය.”

140.

140.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“මගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.”

141.

141.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.”

142.

142.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.”

Itthaṃ sudaṃ sukkā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ සුක්කා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.

Sukkātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

පස්වන සුක්කා තේරී අපදානය නිමවාය.

Pañcamaṃ bhāṇavāraṃ.

පස්වන භාණවාරයයි.

6. Abhirūpanandātherīapadānaṃ

6. අභිරූපනන්දා තේරී අපදානය

143.

143.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.

“මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, සියලු ධර්මයන් විෂයෙහි ඇස (ප්‍රඥාව) ඇති, දැකීමට ප්‍රිය වූ විපස්සී නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.”

144.

144.

‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, iddhe phīte mahākule;

Jātā surūpā dayitā, pūjanīyā janassa ca.

“එකල මම බන්ධුමතී නුවර, සමෘද්ධිමත් වූ මහා කුලයක උපන්නෙමි. මම රූමත් වූ ද, සියල්ලන්ට ප්‍රිය වූ ද, ජනයාගේ පිදුමට ලක් වූ ද තැනැත්තියක් වීමි.”

145.

145.

‘‘Upagantvā mahāvīraṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;

Dhammaṃ suṇitvā saraṇaṃ, upesiṃ naranāyakaṃ.

“මහා වීර වූ ලෝකනායක විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, ධර්මය ශ්‍රවණය කොට ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි.”

146.

146.

‘‘Sīlesu saṃvutā hutvā, nibbute ca naruttame;

Dhātuthūpassa upari, soṇṇacchattamapūjayiṃ.

“ශීලයෙහි සංවර වී සිටි මම, ඒ නරෝත්තමයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි උන්වහන්සේගේ ධාතු ස්තූපය මතුයෙහි රන් කුඩයක් පූජා කළෙමි.”

147.

147.

‘‘Muttacāgā sīlavatī, yāvajīvaṃ tato cutā;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

“මම ජීවිතාන්තය දක්වා ශීලවන්තව, පරිත්‍යාගශීලීව සිට එතැනින් චුත වී, මිනිස් සිරුර අතහැර තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.”

148.

148.

‘‘Tadā [Pg.291] dasahi ṭhānehi, adhibhotvāna sesake ;

Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca.

“එහිදී රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස හා ස්පර්ශ යන කරුණුවලින් ද සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා සිටියෙමි.”

149.

149.

‘‘Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca;

Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ.

“එලෙසම ආයුෂයෙන් ද, වර්ණයෙන් ද, සැපයෙන් ද, යසසින් ද, අධිපතිභාවයෙන් ද යන කරුණු දසයකින් සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා මම බැබළුණෙමි.”

150.

150.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātāhaṃ kapilavhaye;

Dhītā khemakasakkassa, nandā nāmāti vissutā.

“දැන් මගේ අවසාන භවයෙහි මම කපිලවස්තු පුරයෙහි කේමක ශාක්‍ය රජුගේ දියණියව ඉපදී, ‘නන්දා’ යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වීමි.”

151.

151.

‘‘Abhirūpasampadampi, ahu me kantisūcakaṃ;

Yadāhaṃ yobbanappattā, rūpalāvaññabhūsitā.

“මම යොවුන් වියට පත් වූ කල, රූප ලාවණ්‍යයෙන් බැබළෙන්නී, මගේ රූප සම්පත්තිය කාන්තිමත් වූ අතිශය රූමත් බවක් ප්‍රකට කළේය.”

152.

152.

‘‘Tadā matthe sakyānaṃ, vivādo sumahā ahu;

Pabbājesi tato tāto, mā sakyā vinassiṃsuti.

“එකල මගේ කාරණය නිසා ශාක්‍යයන් අතර මහත් විවාදයක් ඇති විය. එවිට ‘ශාක්‍යයෝ විනාශ නොවෙත්වා’ යි සිතා මගේ පියාණන් මාව පැවිදි කරවූහ.”

153.

153.

‘‘Pabbajitvā tathāgataṃ, rūpadessiṃ naruttamaṃ;

Sutvāna nopagacchāmi, mama rūpena gabbitā.

“පැවිදි වූ පසුවත් මගේ රූපය ගැන උඩඟු වී සිටි මම, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ තථාගතයන් වහන්සේ රූපයෙහි දොස් දක්වන බව අසා උන්වහන්සේ වෙත නොගියෙමි.”

154.

154.

‘‘Ovādampi na gacchāmi, buddhadassanabhīrutā;

Tadā jino upāyena, upanetvā sasantikaṃ.

“බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට ඇති බිය නිසා මම අවවාද ලැබීමට පවා නොගියෙමි. එකල ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උපක්‍රමයකින් මාව තමන් වහන්සේ සමීපයට ගෙන්වා ගත් සේක.”

155.

155.

‘‘Tissitthiyo nidassesi, iddhiyā maggakovido;

Accharārūpasadisaṃ, taruṇiṃ jaritaṃ mataṃ.

“හික්මවීමේ මගෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සෘද්ධියෙන් මට ස්ත්‍රීන් තිදෙනෙකු පෙන්වූ සේක; එනම් දිව්‍යාංගනාවක් බඳු රූමත් තරුණියක් ද, මහලු ස්ත්‍රියක් ද සහ මළ සිරුරක් ද වේ.”

156.

156.

‘‘Tāyo disvā susaṃviggā, virattāse kaḷevare;

Aṭṭhāsiṃ bhavanibbindā, tadā maṃ āha nāyako.

“එම ස්ත්‍රීන් දැක මම අතිශයින් කම්පාවට පත්ව, මගේ ශරීරය කෙරෙහි නොඇලී, භවය කෙරෙහි කලකිරී සිටියෙමි. එකල ලෝකනායකයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක:”

157.

157.

‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.

“නන්දාවෙනි, රෝගී වූ ද, අශුචියෙන් පිරුණා වූ ද, කුණු වූ ද, ඉහළින් හා පහළින් වැගිරෙන්නා වූ ද, අඥානයන් විසින් අතිශයින් සතුටින් පිළිගන්නා වූ ද මේ ශරීරය දෙස බලන්න.”

158.

158.

‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ.

“අසුභය කෙරෙහි එකඟ වූ, මැනවින් තැන්පත් වූ සිත වඩන්න. මේ (මළ සිරුර) යම් සේ ද, ඔබගේ ශරීරය ද එසේමය. ඔබගේ ශරීරය යම් සේ ද, මේ මළ සිරුර ද එසේමය.”

159.

159.

‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;

Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha vacchasi’.

‘‘මේ අයුරින් රෑ දහවල් නොකෙරී නොපසුබටව මේ කය දෙස බලමින් සිටින විට, ඒ හේතුවෙන් තමන්ගේම ප්‍රඥාවෙන් (සත්‍යය) අවබෝධ කරගෙන වාසය කරන්නෙහිය.’’

160.

160.

‘‘Tassā [Pg.292] me appamattāya, vicarantiyā yoniso;

Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro.

‘‘අප්‍රමාදීව නුවණින් විමසමින් හැසිරුණු ඒ මට, මේ කය ඇතුළතත් පිටතත් යන දෙපසම ඇති සැටියෙන්ම දක්නට ලැබුණි.’’

161.

161.

‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ;

Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā.

‘‘ඉන්පසු මම ශරීරය පිළිබඳව කලකිරුණෙමි. අධ්‍යාත්මය කෙරෙහි ද නොඇලුණෙමි. අප්‍රමාදීව, කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන්ව, සංසිඳුණු සිත් ඇතිව, නිවුණු තැනැත්තියක් වීමි.’’

162.

162.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

‘‘මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය සෝත ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දකින ඥානය කෙරෙහි ද පරතෙරට පත් වූවෙමි.’’

163.

163.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

‘‘මම පෙර විසූ ජාති දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.’’

164.

164.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන මෙහි ද එලෙසම ප්‍රතිභාන ප්‍රතිසම්භිදාවෙහි ද මගේ ඥානය ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී උපන්නේය.’’

165.

165.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

‘‘මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. සියලු භව බන්ධන නසන ලදී. ඇතින්නියක මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූ මම, ආශ්‍රව රහිතව වසමි.’’

166.

166.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ධර්මයට පැමිණියෙමි. බෙදා දක්වන ලද ධර්මයන් අතරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ත්‍රිවිද්‍යාවට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’

167.

167.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

‘‘සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.’’

Itthaṃ sudaṃ abhirūpanandā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

අභිරූපනන්දා මෙහෙණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය.

Abhirūpanandātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

අභිරූපනන්දා තේරී අපදානය සවැනිය.

7. Aḍḍhakāsitherīapadānaṃ

7. අඩ්ඪකාසී තේරී අපදානය

168.

168.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

‘‘මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.’’

169.

169.

‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;

Saṃvutā pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu.

‘‘එකල්හි මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වී, ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලයෙහි ද පංච ඉන්ද්‍රියයන්හි ද සංවර වූවෙමි.’’

170.

170.

‘‘Mattaññunī ca asane, yuttā jāgariyepi ca;

Vasantī yuttayogāhaṃ, bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ.

‘‘ආහාරයෙහි පමණ දන්නී, නිදි වැරීමෙහි යෙදුණී, භාවනාවෙහි යෙදී වසන්නා වූ මම, ආශ්‍රව රහිත එක්තරා මෙහෙණියකට—’’

171.

171.

‘‘Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ, gaṇiketi bhaṇiṃ tadā;

Tena pāpena kammena, nirayamhi apaccisaṃ.

‘‘දූෂිත සිතින් යුක්තව 'ගණිකාවකැ'යි පවසා බැණ වැදුණෙමි. ඒ පාප කර්මය හේතුවෙන් මම නිරයෙහි පැසුණෙමි.’’

172.

172.

‘‘Tena [Pg.293] kammāvasesena, ajāyiṃ gaṇikākule;

Bahusova parādhīnā, pacchimāya ca jātiyaṃ.

‘‘ඒ කර්මයේ ඉතිරි කොටස නිසා මම බොහෝ වාරයක් අනුන්ට පරාධීන වූ ගණිකා කුලවල උපන්නෙමි. මාගේ අවසාන ජාතියෙහි ද—’’

173.

173.

‘‘Kāsīsu seṭṭhikulajā, brahmacārībalenahaṃ;

Accharā viya devesu, ahosiṃ rūpasampadā.

‘‘මම කාසි රටෙහි සිටු කුලයක උපන්නෙමි. පෙර බ්‍රහ්මචර්යාවේ බලයෙන් දෙව්ලොව සුරඟනක මෙන් රූප සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූවෙමි.’’

174.

174.

‘‘Disvāna dassanīyaṃ maṃ, giribbajapuruttame;

Gaṇikatte nivesesuṃ, akkosanabalena me.

‘‘දැකීමෙන් ප්‍රිය උපදවන මා දැක, මාගේ පෙර කළ අක්කෝස කර්මයේ බලයෙන් රජගහ නුවර ගණිකා වෘත්තියෙහි යෙදවූහ.’’

175.

175.

‘‘Sāhaṃ sutvāna saddhammaṃ, buddhaseṭṭhena desitaṃ;

Pubbavāsanasampannā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

‘‘එම මම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සද්ධර්මය අසා, පෙර වාසනා ගුණයෙන් යුක්තව ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූවෙමි.’’

176.

176.

‘‘Tadūpasampadatthāya, gacchantī jinasantikaṃ;

Magge dhutte ṭhite sutvā, labhiṃ dūtopasampadaṃ.

‘‘එකල්හි උපසම්පදාව සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත යද්දී, මඟ රැක සිටින සල්ලාලයන් ගැන අසා, දූතයෙකු මඟින් උපසම්පදාව ලැබුවෙමි.’’

177.

177.

‘‘Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ, puññaṃ pāpaṃ tatheva ca;

Sabbasaṃsāramuttiṇṇā, gaṇikattañca khepitaṃ.

‘‘කුසල් අකුසල් යන සියලු කර්මයන් ක්ෂය වී ඇත. සියලු සංසාරයෙන් එතෙර වූවෙමි. ගණිකා භාවය ද අවසන් කරන ලදී.’’

178.

178.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

179.

179.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

180.

180.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන මෙහි ද එලෙසම ප්‍රතිභාන ප්‍රතිසම්භිදාවෙහි ද මාගේ ඥානය නිර්මලව හා පිරිසිදුව පහළ විය.’’

181.

181.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

182.

182.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

183.

183.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

අඩ්ඪකාසී මෙහෙණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය.

Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

අඩ්ඪකාසී තේරී අපදානය හත්වැනිය.

8. Puṇṇikātherīapadānaṃ

8. පුණ්ණිකා තේරී අපදානය

184.

184.

‘‘Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca;

Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino.

විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, කකුසඳ මුණිවරයාණන්ගේ ද, තාදී ගුණයෙන් යුත් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද -

185.

185.

‘‘Kassapassa [Pg.294] ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane;

Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā.

කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද ශාසනයෙහි පැවිදිව, සිල්වත් වූ, මනා පිරිසිදු ප්‍රඥාවෙන් යුත්, ඉඳුරන් සංවර කරගත් මෙහෙණියක වීමි.

186.

186.

‘‘Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā;

Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā.

බහුශ්‍රැත වූ, ධර්මය දරන්නා වූ, ධර්මයේ අර්ථ විමසන්නා වූ මම ධර්මය ඉගෙන ගත්තියක්, ශ්‍රවණය කරන්නියක් මෙන්ම (ගුරුවරුන්) ඇසුරු කරන්නියක් ද වීමි.

187.

187.

‘‘Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane;

Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā atimaññisaṃ.

මම බුදු සසුනෙහි ජනයා මැද ධර්මය දේශනා කරන්නියක වීමි. ඒ බහුශ්‍රැතභාවය නිසා මම සිල්වත් මෙහෙණින් වහන්සේලාට අවමන් කළෙමි.

188.

188.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame;

Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā.

දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, ශ්‍රේෂ්ඨ ශ්‍රාවස්තී පුරවරයෙහි අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමාගේ නිවසේ පැන් ගෙනෙන දාසියකගේ (දියණියක) වී උපන්නෙමි.

189.

189.

‘‘Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ;

Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ.

මම පැන් ගෙන ඒමට ගිය විටෙක, වතුර මැද සීතලෙන් පීඩා විඳිමින් සිටි එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙකු දුටුවෙමි. ඔහු දැක මම මෙසේ කීවෙමි.

190.

190.

‘‘‘Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ;

Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā.

'ස්වාමිනි, මම පැන් ඇදීම රැකියාව කරගත්තියක බැවින්, ස්වාමිවරුන්ගේ දඬුවම්වලට බියෙන් ද, ඔවුන්ගේ බැණවැදීම්වලට බියෙන් ද හැම කල්හි සීතලෙහි දියට බසිමි.'

191.

191.

‘‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;

Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’.

'බ්‍රාහ්මණය, ඔබ කාට බිය වී හැම කල්හි මෙසේ දියට බසින්නෙහි ද? වෙව්ලන සිරුරින් යුතුව මෙතරම් දැඩි සීතලක් විඳින්නේ කුමක් නිසා ද?'

192.

192.

‘‘‘Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi;

Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ.

'පින්වත් පුණ්ණිකාවනි, අකුසල කර්මයන් වැළැක්වීමට මා කුසල් දහම්හි යෙදෙන බව සැබැවින්ම දැන දැනත් ඔබ මගෙන් මෙසේ විමසන්නෙහිය.'

193.

193.

‘‘‘Yo ce vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati;

Dakābhisiñcanā sopi, pāpakammā pamuccati’.

'වැඩිහිටියෙකු වේවා, බාලයෙකු වේවා, යමෙක් පව්කම් කරන්නේ නම් ඔහු ද ජලයෙන් ස්නානය කිරීමෙන් එම පාපකර්මයන්ගෙන් මිදෙන්නේය (යැයි බ්‍රාහ්මණයා කීවේය).'

194.

194.

‘‘Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ;

Tañca sutvā sa saṃviggo, pabbajitvārahā ahu.

දියෙන් ගොඩට එන ඔහුට මම ධර්මාර්ථයන්ගෙන් යුත් වදන් පැවසුවෙමි. එය අසා සංවේගයට පත් වූ ඔහු පැවිදි වී රහත් බවට පත් විය.

195.

195.

‘‘Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato;

Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te.

සියයකට එකක් අඩු ප්‍රමාණය සම්පූර්ණ කරමින් දාසි කුලයක උපන් බැවින් මට 'පුණ්ණා' යන නම විය. ඒ ස්වාමිවරු මා දාසී භාවයෙන් නිදහස් කළහ.

196.

196.

‘‘Seṭṭhiṃ tatonujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

ඉක්බිති සිටුතුමාගෙන් අවසර ගෙන මම පැවිදි බවට පත් වීමි. නොබෝ කලකින්ම රහත් ඵලයට පැමිණියෙමි.

197.

197.

‘‘Iddhīsu [Pg.295] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි විධ කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි.

198.

198.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි, දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී, සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ, දැන් මට නැවත උපතක් නැත.

199.

199.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන පටිසම්භිදාවන්හි ද එසේම පටිභාන පටිසම්භිදාවෙහි ද මාගේ ඥානය නිර්මලව පිරිසිදු විය.

200.

200.

‘‘Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī;

Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati.

භාවනාව හේතුවෙන් මම මහා ප්‍රඥාවන්තියක වීමි, ඇසූ පමණින්ම දහම් දන්නියක වීමි. මානය හේතුවෙන් මම නීච කුලයෙහි උපන්නෙමි. සැබැවින්ම කර්මය විනාශ නොවේ.

201.

201.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ ... (පෙ) ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.

202.

202.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

මාගේ පැමිණීම සැබැවින්ම යහපත් විය ... (පෙ) ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

203.

203.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද ... (පෙ) ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ puṇṇikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

මෙසේ පුණ්ණිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Puṇṇikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

අටවැනි පුණ්ණිකා තේරී අපදානය නිමයි.

9. Ambapālitherīapadānaṃ

9. අම්බපාලී තේරී අපදානය

204.

204.

‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni;

Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule.

රශ්මි මාලාවන්ගෙන් බබළන සිරුරක් ඇති ඵුස්ස නම් වූ යම් මහා මුණිවරයෙක් වූ සේක් ද, මම උන්වහන්සේගේ සහෝදරිය වීමි. මම ක්ෂත්‍රිය කුලයෙහි උපන්නෙමි.

205.

205.

‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā;

Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ.

උන්වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කර, පැහැදුණු සිතින් යුතුව මහා දානයක් පිරිනමා, රූප සම්පත්තිය ප්‍රාර්ථනා කළෙමි.

206.

206.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako;

Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino.

මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, ලෝකයට අග්‍ර වූ නායක වූ, ලෝකය ඒකාලෝක කරන පහනක් බඳු වූ, තෙලෝ සරණ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක.

207.

207.

‘‘Tadāruṇapure ramme, brāhmaññakulasambhavā;

Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ.

එකල්හි රමණීය වූ අරුණ පුරවරයෙහි බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන් මම, විමුක්ත සිත් ඇති එක්තරා මෙහෙණියක කෙරෙහි කෝප වී ඇයට ශාප කළෙමි.

208.

208.

‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā;

Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā.

'නුඹ වනාහි වෙසඟනක වැනිය, දුශ්ශීල ය, බුදු සසුන නසන්නියක ය' යි මෙසේ බැණ වැදී කළා වූ ඒ පාප කර්මය හේතුවෙන් -

209.

209.

‘‘Dāruṇaṃ [Pg.296] nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā;

Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī.

දරුණු වූ නිරයට පැමිණ මහත් වූ දුකින් පීඩිතව, ඉන් චුත වූ පසුව මිනිසුන් අතර අසරණ තැනැත්තියක ලෙස උපත ලැබුවාය.

210.

210.

‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ;

Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā.

මම ජාති දසදහසක් මුළුල්ලේ වෙසඟනකගේ වෘත්තියෙහි යෙදුණෙමි. විෂ සහිත ආහාරයක් අනුභව කළ අයෙකු මෙන් ඒ අකුසලයෙන් මම නිදහස් නොවූවෙමි.

211.

211.

‘‘Brahmacariyamasevissaṃ, kassape jinasāsane;

Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure.

මම කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරුණෙමි. ඒ කුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.

212.

212.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā;

Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ.

මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි මම ඕපපාතිකව උපන්නෙමි. අඹ අත්තක් මධ්‍යයෙහි උපන් නිසා මම 'අම්බපාලී' යනුවෙන් ප්‍රකට වීමි.

213.

213.

‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane;

Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā.

කෝටි සංඛ්‍යාත ප්‍රජාව පිරිවරා මම බුදු සසුනෙහි පැවිදි වීමි. මම අකම්පිත වූ නිවනට පැමිණියෙමි. මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඖරස දියණියක් වීමි.

214.

214.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහිද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුවෙහි පිරිසිදු බව කෙරෙහිද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහිද වසීභාවයට පත්ව සිටිමි.

215.

215.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳව දනිමි, මාගේ දිව්‍ය චක්ඛු අභිඥානය පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.

216.

216.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාණ යන සතර පටිසම්භිදාවන් කෙරෙහි මාගේ ඥානය නිර්මල හා පිරිසිදුය. ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙනි.

217.

217.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

218.

218.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

219.

219.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවන්ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ ambapāli bhikkhunī imā gāthāyo

අම්බපාලී මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් (ප්‍රකාශ කළාය).

Abhāsitthāti.

වදාළ සේක.

Ambapālitheriyāpadānaṃ navamaṃ.

නවවැනි අම්බපාලී තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ලදී.

10. Pesalātherīapadānaṃ

10. පේසලා තෙරණියගේ අපදානය

220.

220.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රහ්ම බන්දු වූ, ධර්ම දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් 'කාශ්‍යප' නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.

221.

221.

‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.297] pure vare, upāsakakule ahaṃ;

Pasūtā taṃ jinavaraṃ, disvā sutvā ca desanaṃ.

මම උතුම් ශ්‍රාවස්ති පුරයෙහි උපාසක කුලයක උපන්නෙමි. ඒ උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දැක ධර්මයද ශ්‍රවණය කළෙමි.

222.

222.

‘‘Taṃ vīraṃ saraṇaṃ gantvā, sīlāni ca samādiyiṃ;

Kadāci so mahāvīro, mahājanasamāgame.

ඒ වීරයන් වහන්සේ සරණ ගොස් සිල් සමාදන් වීමි. වරක් ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ මහා ජන සමූහයක් මැද,

223.

223.

‘‘Attano abhisambodhiṃ, pakāsesi narāsabho;

Ananussutadhammesu, pubbe dukkhādikesu ca.

නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙර නොඇසූ විරූ දුක්ඛාදී සත්‍යයන් පිළිබඳව තමන් වහන්සේ ලැබූ අභිසම්බෝධිය ප්‍රකාශ කළ සේක.

224.

224.

‘‘Cakkhu ñāṇañca paññā ca, vijjāloko ca āsi me;

Taṃ sutvā uggahetvāna, paripucchiñca bhikkhavo.

මමද ඇස (චක්ඛු), ඥානය, ප්‍රඥාව සහ විද්‍යා ආලෝකය ලැබීමි. එය ශ්‍රවණය කර, උගෙන, භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන් විමසා දැනගත්තෙමි.

225.

225.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

ඒ මනාකොට කළ කර්මය හා චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.

226.

226.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhimahākule;

Upecca buddhaṃ saddhammaṃ, sutvā saccūpasaṃhitaṃ.

දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි මම මහා සිටු කුලයක උපන්නෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, චතුරාර්ය සත්‍යය හා සම්බන්ධ වූ සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි.

227.

227.

‘‘Pabbajitvācireneva, saccatthāni vicintayaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.

මම පැවිදි වී නොබෝ කලකින්ම සත්‍යයේ අර්ථයන් මෙනෙහි කරමින්, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කර අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි.

228.

228.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහිද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව කෙරෙහිද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහිද වසීභාවයට පත්ව සිටිමි.

229.

229.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

230.

230.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

231.

231.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.

232.

232.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

233.

233.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.298] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

සතර පටිසම්භිදාවන්ද, මේ අෂ්ට විමෝක්ෂයන්ද, ෂඩ් අභිඥාවන්ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.

Itthaṃ sudaṃ pesalā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

පේසලා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.

Pesalātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

දසවැනි පේසලා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ලදී.

Khattiyāvaggo catuttho.

සතරවන ඛත්තියා වර්ගය නිමියි.

Tassuddānaṃ –

එහි උද්දානය මෙසේය –

Khattiyā brāhmaṇī ceva, tathā uppaladāyikā;

Siṅgālamātā sukkā ca, abhirūpā aḍḍhakāsikā.

ඛත්තියා මෙහෙණිය, බ්‍රාහ්මණී මෙහෙණිය, එසේම උප්පලදායිකා මෙහෙණිය, සිංගාලමාතා මෙහෙණිය, සුක්කා මෙහෙණිය, අභිරූපා මෙහෙණිය සහ අඩ්ඪකාසිකා මෙහෙණිය ද,

Puṇṇā ca ambapālī ca, pesalāti ca tā dasa;

Gāthāyo dvisatānettha, dvicattālīsa cuttari.

පුණ්ණා මෙහෙණිය, අම්බපාලී මෙහෙණිය සහ පේසලා මෙහෙණිය යන ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලා දස නමකි. මෙහි ගාථාවන් දෙසියයක් ද ඊට අමතරව තවත් ගාථා හතළිස් දෙකක් ද වේ.

Atha vagguddānaṃ –

ඉක්බිති වර්ගයන්ගේ උද්දානය මෙසේය –

Sumedhā ekūposathā, kuṇḍalakesī khattiyā;

Sahassaṃ tisatā gāthā, sattatālīsa piṇḍitā.

සුමේධා වර්ගය, ඒකුපෝසථා වර්ගය, කුණ්ඩලකේසී වර්ගය සහ ඛත්තියා වර්ගය යන වර්ගයන්හි සියලු ගාථාවන් එකතු කළ විට එක්දහස් තුන්සිය හතළිස් හතකි.

Saha uddānagāthāhi, gaṇitāyo vibhāvibhi;

Sahassaṃ tisataṃ gāthā, sattapaññāsameva cāti.

ප්‍රඥාවන්තයන් විසින් උද්දාන ගාථාවන් ද සමඟ ගණනය කරන ලද මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව එක්දහස් තුන්සිය පනස් හතක් වේ.

Therikāpadānaṃ samattaṃ.

ථේරිකාපදානය නිමයි.

Apadānapāḷi samattā.

අපදාන පාළිය නිමයි.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා. Khuddakanikāye ඛුද්දක නිකායෙහි Therāpadānapāḷi ථේරාපදාන පාළිය (Dutiyo bhāgo) (දෙවන කොටස) 43. Sakiṃsammajjakavaggo 43. සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය 1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ 1. සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිර අපදානය 1. 1. ‘‘Vipassino [Pg.1] bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ; Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ. විපස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ උතුම් වූ පළොල් (පාටලී) බෝධීන් වහන්සේ දැක, ඒ උතුම් වෘක්ෂය දැකීමෙන්ම එහි සිත පහදවා ගතිමි. 2. 2. ‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade; Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ. ඉක්බිති මම ඉදලක් ගෙන එකෙණෙහිම බෝ මළුව ඇමදුවෙමි. ඒ බෝ මළුව ඇමද, මම ඒ පාටලී (පළොල්) බෝධීන් වහන්සේට වැන්දෙමි. 3. 3. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ; Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ. එහි සිත පහදවාගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ඒ බෝධීන් වහන්සේට නමස්කාර කරමින් මම ආපසු පැමිණියෙමි. 4. 4. ‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ; Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo. මම ඒ උතුම් බෝධීන් වහන්සේ සිහි කරමින් එම මගින් යද්දී, බිහිසුණු රූපයක් ඇති මහා බලසම්පන්න පිඹුරෙක් මා අල්ලා ගත්තේය. 5. 5. ‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ; Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ. මරණාසන්න මොහොතේදී මා කළ ඒ (පින්) කර්මය එහි විපාකයෙන් මා සතුටු කළේය. (පිඹුරා) මගේ සිරුර ගිල දමද්දී මම දෙව්ලොව උපත ලබා සතුටු වීමි. 6. 6. ‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā; Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama. මාගේ සිත සැමවිටම කැලඹීමක් නැති, පිරිසිදු, ප්‍රභාස්වර එකක් විය. මම සෝක නමැති හුල හෝ මාගේ සිතේ දැවීමක් ගැන කිසිදා නොදත්තෙමි. 7. 7. ‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā; Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. මට ලාදුරු, ගෙඩි, අළුහම්, අපස්මාරය, හොරි, දද හෝ කැසීම් ආදී රෝග කිසිවක් නැත. මේ බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි. 8. 8. ‘‘Soko [Pg.2] ca paridevo ca, hadaye me na vijjati; Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. මාගේ හදවතෙහි ශෝකයක් හෝ වැළපීමක් නැත. මගේ සිත කැලඹීමකින් තොරව සෘජුය. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි. 9. 9. ‘‘Samādhīsu na majjāmi, visadaṃ hoti mānasaṃ; Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ. මම සමාධීන් කෙරෙහි පමා නොවෙමි. මාගේ සිත ඉතා පිරිසිදුය. යම් යම් සමාධියක් මම කැමති වෙම්ද, ඒ ඒ සමාධිය මට ලැබේ. 10. 10. ‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca; Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. ඇලිය යුතු අරමුණුවලදී මම නොඇලෙමි, එමෙන්ම ද්වේෂ කළ යුතු අරමුණුවලදී ද්වේෂ නොකරමි, මුළා විය යුතු අරමුණුවලදී මුළා නොවෙමි. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි. 11. 11. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ. මෙයින් අනූ එක් වන කපෙහි මම යම් (පින්) කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝ මළුව ඇමදීමේ විපාකයයි. 12. 12. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. මම බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතෙකු මෙන් ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 13. 13. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කළෙමි. 14. 14. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමු වන සකිංසම්මජ්ජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ 2. ඒකදුස්සදායක ස්ථවිර අපදානය 15. 15. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako; Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake. හංසවතී නගරයෙහි මම තණකොළ කපන්නෙක් වීමි. තණකොළ විකිණීමෙන් මම ජීවත් වූ අතර එයින් මගේ දරුවන් පෝෂණය කළෙමි. 16. 16. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako. සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට වැඩියාවූ, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෝහය නමැති අන්ධකාරය නසා ලොව පහළ වූ සේක. 17. 17. ‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade; ‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati. තම නිවසෙහි වාඩි වී සිටි මම එවිට මෙසේ සිතුවෙමි: 'බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත, නමුත් පූජා කිරීමට සුදුසු දාය ධර්මයක් මා සතුව නැත. 18. 18. ‘‘‘Idaṃ [Pg.3] me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako; Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’. මා සතුව ඇත්තේ මේ එකම වස්ත්‍රය පමණි. මට යමක් දෙන කිසිවෙකුත් නැත. නිරයේ ස්පර්ශය ඉතා දුක්ඛිතය, මම මේ පින් නමැති බීජය රෝපණය කරමි' (කියායි). 19. 19. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ; Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. මම මෙසේ සිතා මාගේ සිත පහදවා ගතිමි. ඒ එකම වස්ත්‍රය ගෙන මම උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 20. 20. ‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ; ‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’. ඒ එකම වස්ත්‍රය පූජා කර මම මෙසේ හඬ නගා පැවසුවෙමි: 'වීර වූ මහා මුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ සැබවින්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ නම්, මා මේ සසරින් එතෙර කරනු මැනව'. 21. 21. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ. ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ දානය වර්ණනා කරමින් මට අනුමෝදනාව කළ සේක. 22. 22. ‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘මේ තනි වස්ත්‍රය පූජා කිරීමෙන් ද, ඒ පිළිබඳ චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව නිසා ද, ඔබ කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලේ දුගතියකට පත් නොවන්නෙහිය.’ 23. 23. ‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘තිස් හය වතාවක් දෙව්ලොවට අධිපති දෙව්රජු වන්නෙහිය. තිස් තුන් වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය.’ 24. 24. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ; Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave. ‘ඔබ දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ භවයෙහි සැරිසරන කල්හි, ගණනය කළ නොහැකි තරම් අතිවිශාල ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන්හි අධිපතිත්වය ලබන්නෙහිය.’ 25. 25. ‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ; Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’. ‘ඔබ රූපසම්පන්න, ගුණසම්පන්න, අනුන් විසින් මැඬලිය නොහැකි ශරීරයක් ඇත්තෙකු වන්නෙහිය. තවද සතුරන් විසින් කම්පා කළ නොහැකි, ප්‍රමාණ කළ නොහැකි තරම් වූ වස්ත්‍ර කැමති පරිදි ලබන්නෙහිය.’ 26. 26. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. ජලජුත්තම (පදුමුත්තර) නම් වූ ඒ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි පියාඹන හංස රාජයකු මෙන් වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසට පැන නැඟී වැඩම කළ සේක. 27. 27. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ. මම දෙවි ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් යෝනියක උපත ලබම් ද, මාගේ භෝග සම්පත්හි කිසිදු අඩුවක් නොවීය. මෙය තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 28. 28. ‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ; Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama. මම තබන සෑම පියවරක් පාසාම මට වස්ත්‍ර පහළ වෙයි. මම වස්ත්‍ර මතින් ගමන් කරමි, මාගේ හිසට උඩින් ද වස්ත්‍රයෙන් වූ වියනක් පවතී. 29. 29. ‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ; Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ. වනාන්තර හා පර්වත සහිත මේ මුළු සක්වලම අද වුව ද මා කැමති වන්නේ නම්, වස්ත්‍රවලින් වසා දැමිය හැකිය. 30. 30. ‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave; Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave. ඒ තනි වස්ත්‍ර පූජාව නිසාම, විවිධ වූ භවයන්හි සැරිසරන මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇත්තෙකු වී සසර සැරිසැරුවෙමි. 31. 31. ‘‘Vipākaṃ [Pg.4] viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ; Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me. තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකය කිසිදු තැනකදී අවසන් නොවීය. මේ මාගේ අවසාන ආත්මයයි. මේ ආත්මයේදී ද එහි විපාක මට ලැබෙයි. 32. 32. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියකට පත්වූ බවක් නොදනිමි. මෙය තනි වස්ත්‍රයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 33. 33. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 34. 34. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 35. 35. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti; “සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.” මෙලෙස ආයුෂ්මත් ඒකදුස්සදායක තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවැනි ඒකදුස්සදායක තේරපදානය නිම විය. 3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ 3. ඒකාසනදායක තේරපදානය 36. 36. ‘‘Himavantassāvidūre, gosito nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. හිමාලය අසල ‘ගෝසිත’ නම් වූ පර්වතයක් ඇත. එහි මා විසින් මැනවින් නිමවන ලද අසපුවක් සහ මැනවින් ඉදිකළ පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ ශාලාවක්) විය. 37. 37. ‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū; Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā. මා නමින් ‘නාරද’ වූ අතර මිනිස්සු මා ‘කස්සප’ යනුවෙන් ද දැන සිටියහ. එකල්හි මම පිරිසිදු මගක් සොයමින් ගෝසිත පර්වතයෙහි වාසය කළෙමි. 38. 38. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā. සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි, විවේකය කැමති වූ, මාර පරාජය කළ පදුමුත්තර නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මගින් වැඩම කළ සේක. 39. 39. ‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino; Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ. වන මුදුනින් වැඩම කරන මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මිය දැක, මම ලී ඇඳක් පනවා එහි අඳුන් දිවි සමක් එළුවෙමි. 40. 40. ‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ. අසුන පනවා, හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, මහත් සොම්නසින් යුතුව මේ වචන පැවසුවෙමි. 41. 41. ‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako; Mamaṃ rogaparetassa, tikicchaṃ dehi nāyaka. ‘මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ (කෙලෙස්) හී සැත්කම් කරන්නෙකු හා සමානය. ගිලනුන්ට ප්‍රතිකාර කරන වෛද්‍යවරයෙකු වැනිය. නායකයන් වහන්ස, (සංසාර) රෝගයෙන් පීඩිත වූ මට ප්‍රතිකාර කරනු මැනව.’ 42. 42. ‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune; Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave. ‘මුනිඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, යම් කෙනෙකු (කෙලෙස් රහිත) නිරෝගී බව පතා ඔබ වහන්සේ දකිත් ද, ඔවුහු නිසැකවම යහපත සලසා ගනිති. ඔවුන්ගේ භවය ජරාවෙන් තොර වෙයි.’ 43. 43. ‘‘‘Na [Pg.5] me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ; Idaṃ me āsanaṃ atthi, nisīda kaṭṭhamañcake’. ‘මා සතුව පූජා කිරීමට කිසිදු වස්තුවක් නැත. මම වැටී ඇති පලතුරු අනුභව කරන්නෙක්මි. මා සතුව ඇත්තේ මේ අසුන පමණි. ඔබ වහන්සේ මේ ලී ඇඳ මත වැඩ සිටිනු මැනව.’ 44. 44. ‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī; Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බිය රහිත සිංහ රාජයෙකු මෙන් එහි වැඩ සිටියහ. මොහොතක් ගත වූ පසු මේ වචන වදාළ සේක. 45. 45. ‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā; Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate. ‘විශ්වාසයෙන් සිටින්න, බිය නොවන්න. ඔබ විසින් ජෝතිරස මැණිකක් ලබන ලදී. ඔබ ප්‍රාර්ථනා කරන ඒ සියල්ල අනාගතයේදී සම්පූර්ණ වනු ඇත.’ 46. 46. ‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare; Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ. ‘අනුත්තර වූ පින් කෙතෙහි ඔබ කළ ඒ පින නිෂ්ඵල නොවේ. යමෙකුගේ සිත මැනවින් පිහිටුවා ඇත් ද, ඔහුට තමා සසරින් උදා කරගත හැකිය.’ 47. 47. ‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca; Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi. ‘මේ අසුන් පූජාවෙන් ද, ඒ පිළිබඳ චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව නිසා ද, ඔබ කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලේ දුගතියකට පත් නොවන්නෙහිය.’ 48. 48. ‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi; Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi. ‘පනස් වතාවක් දෙව්ලොවට අධිපති දෙව්රජු වන්නෙහිය. අසූ වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය.’ 49. 49. ‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’. ගණනය කළ නොහැකි තරම් වූ විපුල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සම්පත් ලබමින්, සියලු භවයන්හි සුවපත් වූවෙකු වී සසර සැරිසරන්නෙහිය. 50. 50. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. පදුමුත්තර නම් වූ ඒ වීර වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය වදාරා, අහසෙහි පියාසර කරන හංස රාජයෙකු මෙන් අහසට පැන නැංග සේක. 51. 51. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ඇත් වාහන, අස් වාහන, රථ හා දෝලා (සිවිකා) යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය එක් අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 52. 52. ‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. මම වනයට පිවිසී සිටියද, යම් විටක අසුනක් කැමති වෙම්ද, මාගේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා ඉදිරියේ පහළ වෙයි. 53. 53. ‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. ජලය මැදට පැමිණ සිටියද, යම් විටක මම අසුනක් කැමති වෙම්ද, මාගේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා ඉදිරියේ පහළ වෙයි. 54. 54. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā. දිව්‍ය හෝ මනුෂ්‍ය හෝ වේවා, මා උපදින යම් යම් යෝනියක පර්යංක ලක්ෂ ගණනක් මා සැමදා පිරිවරයි. 55. 55. ‘‘Duve [Pg.6] bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe. මම දිව්‍ය සහ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහි සැරිසරමි. ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි උපදිමි. 56. 56. ‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare; Dhammapallaṅkamādāya, viharāmi anāsavo. අනුත්තර වූ පින් කෙතෙහි එක් අසුනක් පූජා කොට, (දැන්) ධර්ම නමැති පර්යංකයට නැගී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 57. 57. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ එක් අසුනක් පිදීමේ විපාකයයි. 58. 58. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 59. 59. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 60. 60. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඒකාසනදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවන ඒකාසනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමාවිය. 4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ 4. සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 61. 61. ‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato; Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te. හිමවන්තයට නුදුරින් කුක්කුට නමින් පර්වතයක් ඇත. ඒ පර්වත පාමුල සත් නමක් වූ ඒ පසේබුදුවරු වැඩ විසූහ. 62. 62. ‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ; Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ. පිපුණු කොළොම් ගසක් දැක, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, මල් හතක් ගෙන පින්බර සිතින් (ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා කෙරෙහි) ඉස්සෙමි. 63. 63. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මනාකොට කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 64. 64. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි විපාකයයි. 65. 65. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 66. 66. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 67. 67. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.7] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā ආයුෂ්මත් සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. සිව්වන සත්තකදම්බපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිමාවිය. 5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ 5. කොරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 68. 68. ‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ; Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati. මම පෙර මව්පියන් මියගිය පසු වනයේ වැඩ කරන්නෙකු වීමි. සතුන් මැරීමෙන් ජීවත් වූ මට කිසිදු පින්කමක් නොවීය. 69. 69. ‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako; Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā. පසැස් ඇති, ලෝකාග්‍ර නායක වූ තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ වාසස්ථානය අසල අනුකම්පාවෙන් පා සටහන් තුනක් දැක්වූ සේක. 70. 70. ‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. තිස්ස නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් තබන ලද ඒ පා සටහන් දැක, සතුටට පත් මම ප්‍රබෝධවත් සිතින් ඒ පා සටහන් කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි. 71. 71. ‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ; Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ. පිපී තිබූ, පොළොවෙන් පැන නැඟුණු කොරණ්ඩ පුෂ්පයක් (ලොත්සූරිය මලක්) දැක, එය අත්තත් සමඟම ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ලාංඡනයට පූජා කළෙමි. 72. 72. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනාවේ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මම මිනිස් සිරුර අත්හැර තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 73. 73. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ. මම දෙවියෙකු ලෙස හෝ මිනිසෙකු ලෙස යම් යම් උපත් ලබන්නෙම් ද, ඒ හැම විටකම මම කොරණ්ඩ පුෂ්පයක වර්ණයෙන් යුත් අතිශයින් දීප්තිමත් ශරීරයක් ඇත්තෙකු වීමි. 74. 74. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර එසමයෙහි මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි ඵලයයි. 75. 75. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 76. 76. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 77. 77. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti; සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. මෙලෙසින් ආයුෂ්මත් කොරණ්ඩපුප්ඵිය තේරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන කොරණ්ඩපුප්ඵිය තේර අපදානය නිම විය. 6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ 6. ඝතමණ්ඩදායක තේර අපදානය 78. 78. ‘‘Sucintitaṃ [Pg.8] bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ. ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මහා වනයෙහි වැඩසිටියා වූ, වාත රෝගයකින් පීඩා විඳින්නා වූ සුචින්තිත නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 79. 79. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ; Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. උන්වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම එළඟිතෙල් (දියර) පිළිගැන්වූයෙමි. ඒ පින මැනවින් කළ නිසාත්, පුරුදු කළ නිසාත්, මේ භාගීරථී ගංගාව ද, 80. 80. ‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama; Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā. සතර මහා සාගරයෝ ද මට එළඟිතෙල් බවට පත් වන්නාහ. ප්‍රමාණ කළ නොහැකි, ගණන් කළ නොහැකි මේ මහා පෘථිවිය ද, 81. 81. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā; Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā. මාගේ අදහස දැන මී සකුරු බවට පත් වෙයි. සතර මහා ද්වීපයෙහි පොළොවෙන් උපන් යම් මේ වෘක්ෂයෝ වෙත් ද, 82. 82. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te; Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. ඔවුහු මාගේ අදහස දැන කල්ප වෘක්ෂ බවට පත් වෙති. මම පනස් වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති සක් දෙවි රජු වී දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. 83. 83. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. එක් පනස් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි. ලැබූ මහත් ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් සංඛ්‍යාවෙන් ගණන් කළ නොහැක. 84. 84. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර එසමයෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය එළඟිතෙල් පූජාවෙහි ඵලයයි. 85. 85. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 86. 86. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 87. 87. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo මෙලෙසින් ආයුෂ්මත් ඝතමණ්ඩදායක තේරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන ඝතමණ්ඩදායක තේර අපදානය නිම විය. 7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ 7. ඒකධම්මස්සවණීය තේර අපදානය 88. 88. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ. සකල ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමින් බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක. 89. 89. ‘‘Ahaṃ [Pg.9] tena samayena, jaṭilo uggatāpano; Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā. මම ඒ සමයෙහි උග්‍ර තපස් ඇති ජටිලයෙකු වී, වල්කල වස්ත්‍ර ගසමින් එසමයෙහි අහසින් ගමන් කළෙමි. 90. 90. ‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ; Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ. බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට ඉහළින් අහසින් යන්නට මම සමත් නොවූයෙමි. පක්ෂියෙකු ගල් පර්වතයක හැපී ඉදිරියට යා නොහැකි වන්නාක් මෙන් මට ද ගමන අහිමි විය. 91. 91. ‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare; Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ. දියෙහි ගිලී යන්නාක් මෙන් මම අහසෙහි එසේ (ගමන්) වීමි. මාගේ ඉරියව්වට බාධා පමුණුවන මෙබඳු දෙයක් මීට පෙර කිසිදා සිදු වී නොතිබුණි. 92. 92. ‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ; Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno. දැන් මම මෙය සොයා බලන්නෙමි, සමහර විට මට මෙයින් යහපතක් ලැබෙනු ඇත. අහසින් පහළට බසින විට මට ශාස්තෘන් වහන්සේගේ හඬ ඇසුණි. 93. 93. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā; ඇලුම් කළ යුතු වූ, ඇසිය යුතු වූ, මනහර වූ ස්වරයෙන් අනිත්‍ය ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ උන්වහන්සේගෙන්, මම එසමයෙහි ඒ අනිත්‍ය සංඥාවම උගත්තෙමි. Aniccasaññamuggayha, agamāsiṃ mamassamaṃ. අනිත්‍ය සංඥාව ඉගෙන ගෙන මම මාගේ අසපුවට ගියෙමි. 94. 94. ‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ; Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ. මම ඒ ආශ්‍රමයේ ජීවිතාන්තය දක්වා වාසය කොට එහිදීම කළුරිය කළෙමි. අවසාන මරණාසන්න මොහොත එළඹි කල්හි, මීට පෙර ශ්‍රවණය කළ සද්ධර්මය මෙනෙහි කළෙමි. 95. 95. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 96. 96. ‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ; Ekapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. මම කල්ප තිස්දහසක් මුළුල්ලේ දිව්‍ය ලෝකයෙහි සතුටින් විසුවෙමි. පනස් එක් වතාවක් දේවේන්ද්‍ර පදවිය (ශක්‍ර පදවිය) දැරුවෙමි. 97. 97. ‘‘Ekavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. විසි එක් වතාවක් මම සක්විති රජු වීමි. මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙතෙකැයි කිව නොහැකි තරම්ය. 98. 98. ‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave; Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave; Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ. මම භවයෙන් භවයට සැපවත් වෙමින් මා කළ පිනෙහි විපාක අනුභව කළෙමි. සසර සැරිසරන අතරතුර ඒ (අනිත්‍ය) සංඥාව මෙනෙහි කළෙමි. එහෙත් අච්යුත වූ නිවන් පදය අවබෝධ කර නොගත්තෙමි. 99. 99. ‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo; Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari. මගේ පියාගේ නිවසේ වැඩසිටිමින්, ඉන්ද්‍රියයන් ප්‍රගුණ කළ එක්තරා ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් ධර්ම කථාව පවසමින් එහිදී අනිත්‍ය ස්වභාවය ගැන වදාළ සේක. 100. 100. ‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino; Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’. ‘සංස්කාරයෝ ඒකාන්තයෙන්ම අනිත්‍යයහ, උපත සහ විනාශය ස්වභාව කොට ඇත්තාහ. ඉපිද නිරුද්ධ වන්නාහ. ඒ සංස්කාරයන්ගේ සංසිඳීම (නිවන) සැපයකි’ කියායි. 101. 101. ‘‘Saha [Pg.10] gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ; Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ. ගාථාව ශ්‍රවණය කළ සැණින් මට පෙර (භවයේ) සංඥාව සිහි විය. මම එකම ආසනයක හිඳ රහත් බවට පත් වීමි. 102. 102. ‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. උපතින් සත් වසරක් වූ කල මම රහත් බව ලැබුවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. මෙය ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි ඵලයයි. 103. 103. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල යම් ධර්මයක් ශ්‍රවණය කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි ඵලයයි. 104. 104. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 105. 105. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 106. 106. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā ආයුෂ්මත් ඒකධම්මසවනීය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ Gāthāyo abhāsitthāti. මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ. ඒකධම්මසවනීය තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැන්නයි. 8. Sucintitattheraapadānaṃ 8. සුචින්තිත තෙරුන්ගේ අපදානය. 107. 107. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā; Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake. එකල මම හංසවතී නුවර ගොවියෙක් වීමි. ගොවිතැන් බත් කරමින් ජීවත් වූ මම, එයින් අඹුදරුවන් පෝෂණය කළෙමි. 108. 108. ‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu; Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā. එකල මගේ කුඹුර ඉතා සාරවත් විය, මගේ ධාන්‍ය අස්වැන්නෙන් බර විය. අස්වැන්න නෙළන කාලය පැමිණි කල්හි, මම එකල මෙසේ සිතුවෙමි. 109. 109. ‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ; Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā. ගුණ අගුණ දන්නා වූ මම, සංඝයා වහන්සේට පූජා නොකර අග්‍ර කොටස අනුභව කරන්නේ නම් එය නුසුදුසුය, අනුචිතය. 110. 110. ‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo; Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro. මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසමසම වන සේක, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වන සේක. උන්වහන්සේගෙන් ප්‍රභවය වූ මේ සංඝයා වහන්සේ නිරුත්තර පින්කෙත වන සේක. 111. 111. ‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure; Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso. එහිදී මම අලුත් අස්වැන්නෙන් අග්‍ර වූ දානයක් ප්‍රථමයෙන්ම පූජා කරන්නෙමි. මෙසේ සිතූ මම ප්‍රමුදිත වූ, ප්‍රීතිමත් සිතැතිව... 112. 112. ‘‘Khettato [Pg.11] dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ; Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ. කුඹුරෙන් ධාන්‍ය ගෙනැවිත්, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹුනෙමි. එසේ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද වැඳ මේ වචනය පැවසුවෙමි. 113. 113. ‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune; Anukampamupādāya, adhivāsehi cakkhuma’. ‘මුනිඳාණන් වහන්ස, අලුත් අස්වැන්න සාරවත් වී ඇත. ඔබ වහන්සේ පූජාවට සුදුසු වන සේක. පස් ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අනුකම්පා කොට (මෙය) පිළිගන්නා සේක්වා’. 114. 114. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi. ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන මේ වචනය වදාළ සේක. 115. 115. ‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ. ‘මඟට පිළිපන් සිවු දෙනා ද, ඵලයෙහි පිහිටි සිවු දෙනා ද යන සෘජු වූ මේ සංඝයා වහන්සේ ප්‍රඥා ශීල සමාධිවලින් යුක්ත වන්නාහ. පින් කැමති, පූජා පවත්වන මිනිසුන් හට...’ 116. 116. ‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ; Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ. ‘...භව සැප ගෙන දෙන පින් රැස් කරන්නා වූ, පූජා පවත්වන මිනිසුන් විසින් සංඝයා වහන්සේට දෙන දානය මහත්ඵල වේ. එබැවින් ඒ සංඝයා වහන්සේටම ඔබේ අලුත් අස්වැන්න ද අනෙකුත් දේ ද පූජා කළ යුතුය’. 117. 117. ‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’. ‘සංඝයා වහන්සේ කෙරෙන් නියම කරන ලද භික්ෂූන් වහන්සේලා නිවසට වඩම්මවා ගෙන, නිවසේ පිළියෙළ කරන ලද දෑ භික්ෂු සංඝයාට පූජා කරව’. 118. 118. ‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ; Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ. මම සංඝයා කෙරෙන් නියම කරන ලද භික්ෂූන් වහන්සේලා නිවසට වඩම්මවා ගෙන, මාගේ නිවසේ පිළියෙළ කරන ලද යම් වස්තුවක් වේ ද, එය භික්ෂු සංඝයාට පූජා කළෙමි. 119. 119. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 120. 120. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහි (එම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි) මා විසින් මැනවින් කරවන ලද ස්වර්ණමය විමානය බැබළෙන්නේය. එය යොදුන් සැටක් උසය, යොදුන් තිසක් පළලය. Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. එකුන්විසිවන භාණවාරයයි. 121. 121. ‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ; Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ. මාගේ ඒ විමානය දිව්‍යාංගනාවන්ගෙන් පිරී පවතී. එහි (දිව්‍ය භෝජන) අනුභව කරමින් හා පානය කරමින් මම තව්තිසා වැසියන් අතර වෙසෙමි. 122. 122. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. මම තුන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි. අතිවිශාල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැකිය. 123. 123. ‘‘Bhavābhave [Pg.12] saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ. භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම අපමණ ධනයක් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය (අලුත් අස්වනු) දානයෙහි ඵලයයි. 124. 124. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. ඇත් යානා, අස් යානා, සිවිගෙවල් හා රථ යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 125. 125. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. අලුත් වස්ත්‍ර, අලුත් පලතුරු හා අග්‍ර රසයෙන් යුත් අලුත් භෝජන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 126. 126. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. කෝසෙය්‍ය (පට පිළි), කම්බල, කොහු (කෝම) සහ කපු පිළි යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 127. 127. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. වැඩකාරියන්, වැඩකරුවන් සහ විසිතුරු ලෙස සැරසුණු ස්ත්‍රීන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 128. 128. ‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. මට සීතලක් හෝ රස්නයක් නැත. ශරීර දාහයක් ද නැත. එසේම මාගේ හදවතෙහි කිසිදු මානසික දුකක් ද නැත. 129. 129. ‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ. “මෙය කන්න, මෙය අනුභව කරන්න, මේ යහනෙහි සැතපෙන්න” යනාදී වශයෙන් මේ සියල්ල මම ලබමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 130. 130. ‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo; Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā. දැන් මෙය මාගේ අවසාන භවයයි. මාගේ මේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මාගේ දාන වස්තුවෙහි ඵලය සැමකල්හි මාව සතුටු කරවයි. 131. 131. ‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame; Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama. උතුම් වූ සංඝරත්නයට අග්‍රශස්‍ය දානය පූජා කොට, මාගේ කර්මයට අනුරූප වූ ආනිසංස අටක් මම අනුභව කරමි. 132. 132. ‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā. මම පැහැපත් වර්ණ ඇත්තෙක්, යසස් ඇත්තෙක්, මහා භෝග ඇත්තෙක් සහ උපද්‍රව රහිත අයෙක් වෙමි. මම සැමවිටම විශාල පිරිසක් ඇත්තෙක් සහ කිසිවෙකුටත් බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් වෙමි. 133. 133. ‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā; Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ. පොළොව ඇසුරු කළා වූ යම්තාක් සත්වයෝ වෙත්ද, ඒ සියල්ලෝ මට ගරු කරති. යම්කිසි දාන වස්තූන් වෙත්නම්, ඒවා මම සියල්ලන්ටම කලින් ලබමි. 134. 134. ‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā; Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā. භික්ෂු සංඝයා මැද හෝ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ හෝ අන් සියල්ලන්ම ඉක්මවා දායකයෝ මටම දන් පිරිනමති. 135. 135. ‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame; Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ. උතුම් වූ සංඝයාට ප්‍රථමයෙන්ම අග්‍රශස්‍ය දානය පූජා කොට මම මේ ආනිසංස අනුභව කරමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 136. 136. ‘‘Satasahassito [Pg.13] kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි අග්‍රශස්‍ය දානයෙහි ඵලයයි. 137. 137. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි. 138. 138. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 139. 139. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සුචින්තිත තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. සුචින්තිත තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැනිය. 9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ 9. සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරුන්ගේ අපදානය. 140. 140. ‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito. මම ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතුව ගිහිගෙයින් නික්ම අනාගාරිකව පැවිදි වීමි. මම වල්කල සිවුරු දැරුවෙක් වීමි. තපස් කර්මයෙහි නිරත වීමි. 141. 141. ‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ. ඒ කාලයෙහි ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ නරාසභ වූ අත්ථදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මහා ජනයා සංසාරයෙන් එතෙර කරවමින් ලොව පහළ වූ සේක. 142. 142. ‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ. දැඩි රෝගාබාධයක් හේතුවෙන් මාගේ ශක්තිය ඒකාන්තයෙන්ම හීන වී ගියේය. ඒ අවස්ථාවෙහි මම බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් වැලිවලින් උතුම් ස්තූපයක් කළෙමි. 143. 143. ‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ; Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ. සතුටු වූ සිත් ඇතිව (එම ස්තූපය) කරවා, ප්‍රබෝධවත් වූ මනසින් යුතුව මාගේ දෑතින්ම රන්වන් වූ කිංකිණි මල් විසිරුවා පූජා කළෙමි. 144. 144. ‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ; Tena cetopasādena, atthadassissa tādino. මම බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ පෙනී සිටින්නාක් මෙන් ඒ ස්තූපයට උපස්ථාන කළෙමි. තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති කරගත් ඒ සිත් පැහැදීම නිසා - 145. 145. ‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ; Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. දේව ලෝකයට ගොස් මම මහත් වූ සැපයක් ලැබුවෙමි. එහි මම රන්වන් පැහැ ඇත්තෙක් වීමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 146. 146. ‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මැනවින් අලංකාර වූ ස්ත්‍රීන් අසූ කෝටියක් මට නිරන්තරයෙන් උපස්ථාන කරති. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 147. 147. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo paṇavāni ca; Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī. එම දේව ලෝකයෙහි තූර්ය භාණ්ඩ සැට දහසක් ද, බෙර ද, පණව බෙර ද, හක්ගෙඩි ද, ඩිංඩිම බෙර ද, මිහිරි හඬැති දුන්දුභී බෙර ද නාද වෙති. 148. 148. ‘‘Cullāsītisahassāni[Pg.14], hatthino samalaṅkatā; Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā. මැනවින් අලංකාර කරන ලද, තැන් තුනකින් මද වෑහෙන, හැට වසක් වයසැති, මහා හස්ති රාජයන් අසූ හතර දහසක් ද (මට වූහ). 149. 149. ‘‘Hemajālābhisañchannā, upaṭṭhānaṃ karonti me; Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati. රන් දැලින් වසන ලද එම ඇතුන් මට උපස්ථාන කරති. මගේ සේනාවෙහි හෝ හස්තීන් කෙරෙහි කිසිදු අඩුවක් නැත. 150. 150. ‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ; Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. මම රන්වන් කිංකිණි මල් පූජා කිරීමේ විපාක විඳිමි. මම පනස් අට වතාවක් දේව රාජ්‍යය කළෙමි. 151. 151. ‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ. මම හැත්තෑ එක් වතාවක් සක්විති රජ වීමි. මහ පොළොවෙහි එක්සිය එක් වතාවක් මම රාජ්‍යය කළෙමි. 152. 152. ‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ; Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo. ඒ මම දැන් ඉතා දැකීමට අපහසු වූ, අසංඛත වූ අමා මහ නිවනට පැමිණියෙමි. සයෝජනයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් නැවත උපතක් නැත. 153. 153. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 154. 154. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 155. 155. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 156. 156. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā ආයුෂ්මත් සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් Gāthāyo abhāsitthāti. මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ. සෝවණ්ණකිංකණිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය නවවැනි කොටසයි. 10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ 10. සොණ්ණකොන්තාරික තෙරණුවන්ගේ අපදානය 157. 157. ‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ; Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ. සිත වඩන්නා වූ ද, තමන් වහන්සේව දමනය කරගත් වූ ද, සමාහිත වූ ද, උතුම් මාර්ගයෙහි හැසිරෙන්නා වූ ද, සිතේ සන්සුන් බවෙහි ඇලුනා වූ ද, 158. 158. ‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ. ඕඝයන් තරණය කළා වූ ද, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ ද, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනා වූ ද, තොටුපළක් අසල සමාපත්තියට සමවැදී සිටින්නා වූ ද, මහනෙල් පෙත්තක පැහැය බඳු ප්‍රභා ඇති සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, 159. 159. ‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ; Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ. මම ලබු ගෙඩියකින් ජලය ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් දෝවනය කර, මම ලබු ගෙඩිය පූජා කළෙමි. 160. 160. ‘‘Āṇāpesi [Pg.15] ca sambuddho, padumuttaranāmako; ‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’. පදුමුත්තර නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ අණ කළ සේක: 'ම මෙයින් පැන් ගෙනැවිත් මාගේ පාමුල තබන්න'. 161. 161. ‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca; Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ. මම 'සාධු' කියා පිළිගෙන, ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි වූ ගෞරවයෙන් ලබු ගෙඩියෙන් පැන් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. 162. 162. ‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama; ‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’. මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ සිත සනසවමින් 'මෙම ලබු පූජාවෙන් ඔබගේ අදහස ඉටු වේවා' යි අනුමෝදනා කළ සේක. 163. 163. ‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ; Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ. මම කල්ප පහළොවක් මුළුල්ලෙහි දේව ලෝකයෙහි ඇලුනෙමි. තිස් වතාවක් සක්විති රජ වීමි. 164. 164. ‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato; Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama. දවල් කාලයේ හෝ රාත්‍රී කාලයේ හෝ සක්මන් කරන හෝ සිටගෙන සිටින මාගේ ඉදිරියෙහි රන් කොන්තයක් ගෙන (යමෙක්) සිටියි. 165. 165. ‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ; Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu. බුදුරජාණන් වහන්සේට ලබු ගෙඩියක් පූජා කිරීමෙන් මට රන් කොන්තයක් ලැබිණි. එවැනි උතුමන් විෂයෙහි කරන ලද ස්වල්ප වූ ද පින්කම මහත් විපාක දෙන්නේය. 166. 166. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් ලබු ගෙඩියක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ලබු පූජාවෙහි අනුසස් ය. 167. 167. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 168. 168. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 169. 169. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā ආයුෂ්මත් සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් Gāthāyo abhāsitthāti. මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ. සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන්ගේ දසවන අපදානය නිමවා ලන ලදී. Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo. හතළිස් තුන්වන සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය නිමවන ලදී. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය මෙසේය - Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī; Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca. සකිංසම්මජ්ජක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකදුස්සී තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකාසනී තෙරුන් වහන්සේ ද, කදම්බපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ ද, කෝරණ්ඩක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන් වහන්සේ ද, ඒකධම්මසවණීය තෙරුන් වහන්සේ ද, Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca; Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca. සුචින්තික තෙරුන් වහන්සේ ද, සෝවණ්ණකිංකණික තෙරුන් වහන්සේ ද, සොණ්ණකොන්තාරික තෙරුන් වහන්සේ ද යන මොවුහු වෙති. මෙහි ගාථා එකසිය හැත්තෑ එකක් ඇත්තේය. 44. Ekavihārivaggo 44. 44. ඒකවිහාරි වර්ගය 1. Ekavihārikattheraapadānaṃ 1. 1. ඒකවිහාරික තෙරුන්ගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Imamhi [Pg.16] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රහ්මයාගේ බන්ධුවරයෙකු බඳු වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක. 2. 2. ‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso; Suññatābahulo tādī, animittarato vasī. උන්වහන්සේ ප්‍රපංච රහිත වූ සේක, ආලම්බන රහිත වූ සේක, අහස වැනි වූ (නිර්මල) සිතක් ඇති වූ සේක, බොහෝ සෙයින් ශූන්‍යතාවෙහි වෙසෙන සේක, තාදී ගුණයෙන් යුක්ත වූ සේක, අනිමිත්ත විදර්ශනාවෙහි ඇලුනු සේක, වසීභාවයට පත් වූ සේක. 3. 3. ‘‘Asaṅgacitto nikleso, asaṃsaṭṭho kule gaṇe; Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido. නොඇලුනු සිතැති වූ සේක, කෙලෙස් රහිත වූ සේක, කුලයන් හා පිරිස් සමඟ නොමිශ්‍ර වූ සේක, මහා කරුණාවන්ත වූ සේක, වීර වූ සේක, විනය උපදේශයන්හි දක්ෂ වූ සේක. 4. 4. ‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ. පරාර්ථයෙහි නිරත වූ සේක, දෙවියන් සහිත ලෝකයා දමනය කරමින්, ගති නමැති මඩ වගුර වියළා දමන්නා වූ ද, නිවනට පමුණුවන්නා වූ ද මාර්ගය පෙන්වා වදාළ සේක. 5. 5. ‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ; Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako. ජරා මරණ වළක්වන්නා වූ ද, උතුම් වූ සැනසීම ලබා දෙන්නා වූ ද අමා නිවන පෙන්වා දෙමින්, ලෝකය එතෙර කරවන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා පිරිස මැද වැඩහුන් සේක. 6. 6. ‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato; Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake. කරවික් පක්ෂියෙකුගේ වැනි මිහිරි හඬැති, ලොවට පිළිසරණ වූ, බ්‍රහ්මයාගේ වැනි හඬක් ඇති ඒ තථාගතයන් වහන්සේ, මග වැරදුණු, නායකයෙකු රහිත වූ සත්ත්වයන් සංසාර නමැති මහා දුර්ගයෙන් ගොඩනගමින් (දහම් දෙසූ සේක). 7. 7. ‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako; Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. නිර්මල ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මවිසින් දක්නා ලදී. උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම ගිහිගෙය අත්හැර පැවිදි වීමි. 8. 8. ‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ; Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito. එකල මම පැවිදි වී, ජින ශාසනය මෙනෙහි කරමින්, ජන සංසර්ගයෙන් පීඩිතව, රමණීය වූ වනයෙහි හුදෙකලාව වාසය කළෙමි. 9. 9. ‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ; Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino. සංසර්ගයෙහි බිය දකින්නා වූ ද, සිතෙහි සන්සුන් බව ඇති කරගත්තා වූ ද මට (මම යැයි ගන්නා) සක්කාය දිට්ඨිය දුරු වීම ඇති විය. 10. 10. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මම මාගේ කෙලෙස් දවා හැරියෙමි, සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දැමුවෙමි. බැඳුම් සිඳලූ ඇතෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 11. 11. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් වූවකි. මම තෙවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. 12. 12. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.17] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඒකවිහාරික තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ekavihārikattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. ඒකවිහාරික තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ 2. 2. ඒකසංඛීය තෙරුන්ගේ අපදානය 13. 13. ‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu; Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ. විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා බෝධි පූජාවක් පැවැත්විණි. මහා ජනයා රැස්වී උතුම් බෝධීන් වහන්සේට පූජා කළහ. 14. 14. ‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati; Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno. යම් ශාස්තෘවරයෙකුගේ බෝධිය මෙබඳු වූ පිදිය යුතු එකක් වේ ද, උන්වහන්සේ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක වන සේක. එම බෝධි පූජාව සුළු දෙයක් නොවන බව මම සිතුවෙමි. 15. 15. ‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ; Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ. එකල මම සක්ගෙඩියක් ගෙන බෝධීන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. මුළු දවස පුරා සක් පිඹිමින් උතුම් බෝධීන් වහන්සේට වැන්දෙමි. 16. 16. ‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ. මරණාසන්න මොහොතේ කළ එම කර්මය (මා) දෙව්ලොවට පැමිණවීය. මාගේ සිරුර පොළොවට වැටුණු කල්හි (මළ පසු), මම දෙව්ලොවෙහි සතුටු වීමි. 17. 17. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. සැට දහසක් තූර්ය වාදනයෝ මහත් සතුටින් පිනා ගිය සිතින් නිරතුරුව මට උපස්ථාන කරති. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි විපාකයයි. 18. 18. ‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano; Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro. මෙයින් හැත්තෑ එක්වන කල්පයෙහි, සතර මහා සාගරය සීමා කොට ඇති ප්‍රදේශය ජයගත්, දඹදිවට අධිපති වූ සුදස්සන නම් රජෙක් වීමි. 19. 19. ‘‘Tato aṅgasatā turiyā, parivārenti maṃ sadā; Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ. එකල්හි අංග සියයකින් යුත් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සැමවිටම මා පිරිවරති. මම මාගේ කර්මයෙහි විපාක අනුභව කරමි. මෙය (බුදුරජාණන් වහන්සේට) උපස්ථාන කිරීමේ ඵලයයි. 20. 20. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā. දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ මම යම් යම් යෝනියක උපන්නෙම් ද, මව් කුසෙහි සිටින කල්හි පවා සැමවිටම බෙර හඬ නාද වේ. 21. 21. ‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā; Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, සැප සම්පත් අනුභව කොට, සිහිල් වූ, නිර්භය වූ, අමෘත වූ, අකම්පිත වූ නිවන් පදය (නිවන) ලැබුවෙමි. 22. 22. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 23. 23. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 24. 24. ‘‘Svāgataṃ [Pg.18] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 25. 25. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඒකසංඛිය තේරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Ekasaṅkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන ඒකසංඛිය තේර අපදානය නිමාවට පත් විය. 3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ 3. පාටිහීරසඤ්ඤක තේර අපදානය. 26. 26. ‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho; Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā. පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එසමයෙහි රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් පිරිවරා නගරයට වැඩි සේක. 27. 27. ‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino; Ratanāni pajjotiṃsu, nigghoso āsi tāvade. නගරයට පිවිසෙන්නා වූ, කෙලෙස් සන්සිඳුවා ගත්තා වූ, තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් රත්නයෝ බැබළුණහ. එකෙණෙහිම මහා සාධුකාර හඬක් පැන නැගුණි. 28. 28. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā; Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් බෙර වැයීම් රහිතව නාද විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ නගරයට පිවිසෙන කල්හි වීණාවෝ නිරායාසයෙන්ම නාද වූහ. 29. 29. ‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi, padumuttaramahāmuniṃ; Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ. බුදු රජුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ පදුමුත්තර මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේට මම නමස්කාර කරමි. ඒ ප්‍රාතිහාර්යය දැක උන්වහන්සේ කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි. 30. 30. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā; Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare. අහෝ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසිරිය! අහෝ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සම්පත්තියෙහි අසිරිය! අචේතනික වූ තූර්ය භාණ්ඩ පවා අලොලොම නාද වෙයි. 31. 31. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් 'බුද්ධ' යන සංඥාවක් ලැබුවෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ සංඥාවෙහි ඵලයයි. 32. 32. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 33. 33. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 34. 34. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පාටිහීරසඤ්ඤක තේරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Pāṭihīrasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවන පාටිහීරසඤ්ඤක තේර අපදානය නිමාවට පත් විය. 4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ 4. ඤාණත්ථවික තේර අපදානය. 35. 35. ‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.19] jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ; Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ. පිපුණු කිණිහිරිය මලක් මෙන් දිදුලන, දැල්වූ පහන් රුකක් මෙන් ආලෝකවත් වූ, ස්වර්ණයක් මෙන් බබළන දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි. 36. 36. ‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ. මම පැන් කෙණ්ඩිය ද, වල්කල සිවුර හා කුණ්ඩිකාව ද පසෙක තබා, අඳුන් දිවි සමක් එක් උරහිසක දමාගෙන, බුදු රජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි. 37. 37. ‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ; Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni. "මෝහ ජාලයෙන් සංකුල වූ අඳුර දුරු කොට, ඥානාලෝකය පෙන්වා වදාළ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සංසාරයෙන් එතෙර වූ සේක." 38. 38. ‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ; Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati. "අනුත්තර වූ ඔබ වහන්සේ සකල ලෝකයම මැනවින් මුදවන සේක. ඔබ වහන්සේගේ ඥානයට උපමාවක් නැත, යම්තාක් ලෝකයෙහි සත්වයන්ගේ පැවැත්ම පවතී ද (ඒ තාක් ඔබගේ ඥානය විහිදේ)." 39. 39. ‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati; Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’. "ඒ ඥානය හේතුවෙන් ඔබ වහන්සේ සර්වඥ යයි කියනු ලබන සේක. ආවරණ රහිත වූ සර්වඥතා ඥානයෙන් යුක්ත වූ ඒ මහා වීරයන් වහන්සේට මම නමස්කාර කරමි." 40. 40. ‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ; "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම බුදු රජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඥාන ප්‍රශංසාවෙහි ඵලයයි." 41. 41. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo; මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 42. 42. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 43. 43. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඤාණත්ථවික තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Ñāṇatthavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ. සතරවැනි ඤාණත්ථවික තෙරුන්ගේ අපදානයයි. 5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ 5. උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන්ගේ අපදානය 44. 44. ‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. බන්දුමතී නගරයෙහි මම ද්වාරපාලකයෙක් (මුරකරුවෙක්) වීමි. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, කෙලෙස් රජස් විරහිත බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දිටිමි. 45. 45. ‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino. මම උක් දණ්ඩක කොටසක් ගෙන, පහන් වූ සතුටු වූ සිතින් යුතුව, මහේසී වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 46. 46. ‘‘Ekanavutito [Pg.20] kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි මම යම් උක් දණ්ඩක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උක් දණ්ඩක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 47. 47. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 48. 48. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 49. 49. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Ucchukhaṇḍikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වැනි උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරුන්ගේ අපදානයයි. 6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ 6. කළම්බදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 50. 50. ‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare; Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi. රෝමස නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ කඳු අතර වැඩවසන සේක. මම පැහැදුණු සිතින් මගේ දෑතින්ම උන්වහන්සේට කළම්බ (අලයක්/ගෙඩියක්) පූජා කළෙමි. 51. 51. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතරවන කල්පයෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය කළම්බ පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 52. 52. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 53. 53. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 54. 54. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කළම්බදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Kaḷambadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවැනි කළම්බදායක තෙරුන්ගේ අපදානයයි. 7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ 7. අම්බාටකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 55. 55. ‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ; Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ. වනයෙහි වැඩසිටි, අපරාජිත වූ, ස්වයංභූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක, මම ඇඹැරැල්ල ගෙඩියක් ගෙන ඒ ස්වයංභූන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 56. 56. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස්එක්වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිසංසයයි. 57. 57. ‘‘Kilesā [Pg.21] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 58. 58. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 59. 59. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අම්බාටකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ambāṭakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. හත්වැනි අම්බාටකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමයි. 8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ 8. 8. හරීතකදායක තෙර අපදානය 60. 60. ‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ; Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ. ‘‘මම අරළු ද, නෙල්ලි ද, අඹ ද, දඹ (ජම්බු) ද, බුළු ද, මසං ද, කිරළ (බල්ලතක) ද, බෙලි ද තනිවම (වනයෙන්) ගෙන එන්නෙමි. 61. 61. ‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ; Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ. කඳු ලෙනක වැඩසිටින, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනු, රෝගාතුරව පීඩා විඳින, හුදකලාව වැඩසිටින ඒ මහා මුණිවරයාණන් දැක, 62. 62. ‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ; Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade. අරළු ගෙඩියක් ගෙන මම ඒ ස්වයම්භූ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) ට පූජා කළෙමි. ඒ ඖෂධය වැළඳූ සැණින්, ඒ මොහොතේම රෝගය සන්සිඳුණි. 63. 63. ‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me; ‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca. ක්ලේශ තැවුල් දුරු කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක: 'මේ ඖෂධ දානය නිසාත්, රෝගය සන්සිඳීම නිසාත්, 64. 64. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā; Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’. දෙවියෙකු වුවත්, මිනිසෙකු වුවත්, වෙනත් ජාතියක උපන්නත්, හැම තැනකදීම සැපවත් වේවා! ඔබට කිසිදු රෝගයක් පැන නොනැඟේවා!' 65. 65. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito; Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare. අපරාජිත වූ ඒ ස්වයම්භූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි හංස රාජයෙකු මෙන් අහසට පැන නැඟි සේක. 66. 66. ‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino; Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha. මම ස්වයම්භූ වූ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට අරළු පූජා කළ දා පටන්, මේ ආත්මය (අර්හත්වය දක්වා වූ අවසන් භවය) දක්වාම මට කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවීය. 67. 67. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මට මෙය අවසාන ආත්මයයි. අවසන් භවය පවතී. තෙවිජ්ජාවන් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 68. 68. ‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ. අනූහතර වන කපෙහි මම එදා ඒ ඖෂධය පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඖෂධ දානයෙහි ඵලයයි. 69. 69. ‘‘Kilesā [Pg.22] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයන් දවාලන ලදී. ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 70. 70. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 71. 71. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් හරීතකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Harītakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි හරීතකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිමයි. 9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ 9. 9. අඹපිණ්ඩිය තෙර අපදානය 72. 72. ‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā; Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ. එකල්හි මම මහා බලැති, දිගු දළ ඇති ඇත් රජෙක් වීමි. මහා වනාන්තරයෙහි සැරිසරද්දී ලෝනාහිමියන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) දුටුවෙමි. 73. 73. ‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ; Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako. මම අඹ පොකුරක් ගෙන ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා වීර වූ සිද්ධත්ථ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගත් සේක. 74. 74. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ. මම බලා සිටියදීම එදා ජිනරාජයාණන් වහන්සේ එය වැළඳූ සේක. එහි සිත පහදවාගෙන මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 75. 75. ‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ; Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā. එයින් චුත වී මම සක්විති රජෙක් වීමි. මේ ආකාරයෙන්ම සම්පත් අනුභව කරමින් (සංසරණය වීමි). 76. 76. ‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. ප්‍රධාන වීර්යයෙහි යෙද වූ සිත් ඇති, සන්සුන් වූ, කෙලෙස් උපධි රහිත වූ මම, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 77. 77. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. අනූහතර වන කපෙහි එදා මම යම් ඵලයක් (අඹ ගෙඩි) පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයෙහි ඵලයයි. 78. 78. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයන් දවාලන ලදී. ...ප... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 79. 79. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 80. 80. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අම්බපිණ්ඩිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ. අම්බපිණ්ඩිය තෙරුන්ගේ අපදානය නවවැනි කොටසයි. 10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ 10. අම්බඵලියත්ථේර අපදානය 81. 81. ‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.23], lokajeṭṭhassa tādino; Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ. "ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණැති, උතුම් කීර්තියක් දරන්නා වූ, පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට, 82. 82. ‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ. මම අඹ පලයක් (පළමු අඹ ගෙඩියක්) ගෙන, අතිශයින් පැහැදුණු සිතින්, දක්ඛිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 83. 83. ‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. දෙපා ඇත්තන්ට අධිපති වූ, ලෝකජේෂ්ඨ වූ, නරාසභ වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඒ කර්මය හේතුවෙන් මම ජය පරාජය අත්හැර අචල වූ (නිවන නම් වූ) ස්ථානයට පැමිණියෙමි. 84. 84. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අග්‍ර වූ පල (අඹ පල) පූජාවේ ආනිසංසයයි." 85. 85. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි." 86. 86. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." 87. 87. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti; "සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." ආයුෂ්මත් අම්බඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක. Ambaphaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ. අම්බඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය දසවැනි කොටසයි. Ekavihārivaggo catucattālīsamo. හතළිස් හතරවැනි ඒකවිහාරි වර්ගය නිමයි. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය: Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako; Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado. ඒකවිහාරී තෙරණුවෝ ද, සංඛිය තෙරණුවෝ ද, පාටිහීරක තෙරණුවෝ ද, ථවික තෙරණුවෝ ද, උච්ඡුඛණ්ඩික තෙරණුවෝ ද, කළම්බදායක තෙරණුවෝ ද, අම්බාටකදායක තෙරණුවෝ ද, Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati; Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi. හීරීතකදායක තෙරණුවෝ ද, අම්බපිණ්ඩිය තෙරණුවෝ ද, අඹ පල පූජා කළ දසවැනි යතිවරයා ද වේ. ප්‍රඥාවන්තයන් විසින් මෙහි ගාථා අසූ හයක් ඇති බව ගණනය කරන ලදී. 45. Vibhītakavaggo 45. විභීතක වර්ගය 1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ 1. විභීතකමිඤ්ජියත්ථේර අපදානය 1. 1. ‘‘Kakusandho [Pg.24] mahāvīro, sabbadhammāna pāragū; Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ. "සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි මහා වීර වූ කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමූහයාගෙන් වෙන්ව, විවේකීව වැඩ වසනු පිණිස වනාන්තරයට වැඩි සේක. 2. 2. ‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ; Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare. මම බුළු මදයක් (බීජ මදයක්) ගෙන වැලකින් අමුණා ගත්තෙමි. ඒ අවස්ථාවෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පර්වත අතර දැහැනට සමවැදී වැඩ සිටි සේක. 3. 3. ‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ. මම දෙවි දේවෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, අතිශයින් පැහැදුණු සිතින්, දක්ඛිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට ඒ බුළු මදය පූජා කළෙමි. 4. 4. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ. මේ කල්පයෙහිම මම යම් බීජ මදයක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බීජ මද පූජාවේ ආනිසංසයයි. 5. 5. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 6. 6. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 7. 7. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අටවැදෑරුම් විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā ආයුෂ්මත් විභීතකමිඤ්ජිය තෙරුන් වහන්සේ මේ Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක. Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. විභීතකමිඤ්ජිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමු වැනි කොටසයි. 2. Koladāyakattheraapadānaṃ 2. කෝලදායකත්ථේර අපදානය 8. 8. ‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā; Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ. "එකල මම අඳුන් දිවි සමක් හැඳ, වල්කල දරමින් සිටියෙමි. මම බොරළු (පලතුරු) කදක් පුරවාගෙන මාගේ අසපුවට ගෙන ආවෙමි." 9. 9. ‘‘Tamhi [Pg.25] kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu; Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ. එකල අසහාය වූ, අසදෘශ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී වදාළ සේක. උන්වහන්සේ සියලු කල්හි සියල්ල දන්නා සේක්, මාගේ අසපුවට වැඩම කළ සේක. 10. 10. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ; Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ. මම මාගේ සිත පැහැදවාගෙන, මනා වත් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, දෑතින්ම ඔසවා බුදුරජාණන් වහන්සේට මසං (කොළ) ගෙඩියක් පූජා කළෙමි. 11. 11. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එකතිස්වන කල්පයෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය මසං (කොළ) දානයෙහි ඵලයයි. 12. 12. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 13. 13. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 14. 14. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් කොළදායක තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ). Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන කොළදායක තේරපදානය නිම විය. 3. Billiyattheraapadānaṃ 3. බිල්ලිය තේරපදානය. 15. 15. ‘‘Candabhāgānadītīre, assamo sukato mama; Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito. චන්දභාගා නදී තෙරෙහි මාගේ අසපුව මැනවින් කරවන ලදී. එය බෙලි ගස්වලින් ගහණ වූ, නොයෙක් වෘක්ෂයන්ගෙන් සෙවුනා ලද්දක් විය. 16. 16. ‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ; Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso. සුවඳැති බෙලි ගෙඩියක් දැක, මම බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කළෙමි. මම කඳ මල්ලක් පුරවා ගෙන, ප්‍රීතිමත් වූයේත්, සංවේගයට පත් සිත් ඇතිවද (බුදුන් සොයා ගියෙමි). 17. 17. ‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ; Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā. කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, පින් කෙතක් බඳු වූ ඒ වීරයන් වහන්සේට පැහැදුණු සිතින් යුතුව ඉදුණු බෙලි ගෙඩියක් පූජා කළෙමි. 18. 18. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මේ කල්පයෙහිම මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ඵලයයි. 19. 19. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 20. 20. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 21. 21. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.26] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් බිල්ලිය තේරණුවන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ). Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවන බිල්ලිය තේරපදානය නිම විය. 4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ 4. භල්ලාතදායක තේරපදානය. 22. 22. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ; Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ. රන්වන් පැහැ ඇති, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුත්, වනාන්තරය මැදින් වැඩම කරන්නා වූ, පිපී ගිය සල් රජකු වැනි වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක; 23. 23. ‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ; ‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’. තණ ඇතිරියක් පනවා මම ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ ආයාචනා කළෙමි: 'බුදුරජාණන් වහන්ස, මට අනුකම්පා කරන සේක්වා, මම දානයක් පූජා කිරීමට කැමැත්තෙමි'. 24. 24. ‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso; Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame. අනුකම්පාව ඇති, මහා කරුණාවන්ත වූ, මහත් යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන මාගේ අසපුවට වැඩම කළ සේක. 25. 25. ‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare; Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අසපුවට වැඩම කොට පන් අතු ඇතිරියෙහි වැඩ සිටි සේක. මම කිරිබිල්ල (භල්ලාතක) ගෙඩියක් ගෙන ඒ උත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 26. 26. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino; Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ. මම බලා සිටියදීම එදා ජිනරාජයාණන් වහන්සේ එය වළඳා වදාළ සේක. එහි සිත පැහැදවා ගත් මම එදා ඒ ජිනරාජයාණන් වහන්සේට වන්දනා කළෙමි. 27. 27. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක්දහස් අටසියවන කල්පයෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ඵලයයි. 28. 28. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දැවී ගියහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 29. 29. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 30. 30. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් භල්ලාතදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ. භල්ලාතදායක තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැන්නයි. 5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ 5. 5. උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 31. 31. ‘‘Nigrodhe [Pg.27] haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape; Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ. "හරිත වර්ණයෙන් බබළන, මනාව වැඩුණු නුග රුක (බෝධීන් වහන්සේ) අසලදී උත්තලි මල් මාලාවක් ගෙන බෝධීන් වහන්සේට පූජා කළෙමි." 32. 32. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ. "මෙම කල්පයෙහිම මම යම් බෝධි පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝධි පූජාවෙහි ඵලයයි." 33. 33. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි." 34. 34. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී." 35. 35. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. "සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී." Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo "ආයුෂ්මත් උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්" Abhāsitthāti. "වදාළ සේක." Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. "උත්තලිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි." 6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ 6. "6. අම්බාටකිය තෙරුන්ගේ අපදානය" 36. 36. ‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni; Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī. "මනාව පිපුණු සල් වනයකට පිවිසි වෙස්සභූ මුනිවරයාණන් වහන්සේ, පර්වත දුර්ගයන්හි වසන උදාර කේසර සිංහයෙකු මෙන් වැඩසිටි සේක." 37. 37. ‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ; Puññakkhettaṃ anuttaraṃ, pasanno sehi pāṇibhi. "පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුතුව, අනුත්තර පින්කෙත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මගේම දෑතින් අම්බාටක (ඇඹරැල්ලා) පලතුරක් පූජා කළෙමි." 38. 38. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. "මෙයින් එක්තිස්වන කල්පයෙහි මම යම් (අම්බාටක) පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි." 39. 39. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි." 40. 40. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී." 41. 41. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. "සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී." Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo "ආයුෂ්මත් අම්බාටකිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්" Abhāsitthāti. "වදාළ සේක." Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. "අම්බාටකිය තෙරුන්ගේ අපදානය හයවැන්නයි." 7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ 7. "7. සීහාසනික තෙරුන්ගේ අපදානය" 42. 42. ‘‘Padumuttarassa [Pg.28] bhagavato, sabbabhūtahitesino; Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ. "සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුතුව, මම සිංහාසනයක් පූජා කළෙමි." 43. 43. ‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ; Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. "දෙව්ලොව හෝ මිනිස්ලොව මා යම් යම් තැනක වසන්නෙම් ද, එහිදී මට මහත් වූ විමන් (ප්‍රාසාද) ලැබේ. මෙය සිංහාසන පූජාවෙහි ඵලයයි." 44. 44. ‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū; Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā. "මට නිරතුරුවම රන්මය වූ ද, රිදීමය වූ ද, රතු මැණික්මය වූ ද, විවිධ මැණික්වලින් යුක්ත වූ ද බොහෝ පර්යංක (ආසන) පහළ වෙයි." 45. 45. ‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino; Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā. "පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය උදෙසා ආසනයක් පූජා කොට මම උසස් කුලවල උපදිමි. අහෝ! ධර්මයෙහි මනා වූ ධර්මතාවය (විස්මිතයි)!" 46. 46. ‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ. "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම සිංහාසනයක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සිංහාසන පූජාවෙහි ඵලයයි." 47. 47. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවන ලදහ ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි." 48. 48. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී." 49. 49. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සීහාසනික ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළහ. Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ. සත්වැනි සීහාසනිකත්ථේර අපදානය නිම විය. 8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ 8. 8. පාදපීඨියත්ථේර අපදානය 50. 50. ‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni; Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso. මහා කාරුණික වූ, උතුම් මුනිවර වූ, මහා යසස් ඇති සුමේධ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ සත්වයන් සසරින් එතෙර කරවා පිරිනිවන් වැඩි සේක. 51. 51. ‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino; Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ. මහේසී වූ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිංහාසනය සමීපයෙහි පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් යුක්තව මම පාද පීඨයක් කරවා පූජා කළෙමි. 52. 52. ‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ; Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ. සැප විපාක දෙන්නා වූ, සැපයම උදා කරන්නා වූ ඒ කුසල කර්මය කොට, ඒ පුණ්‍ය කර්මයෙන් යුක්තව මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 53. 53. ‘‘Tattha [Pg.29] me vasamānassa, puññakammasamaṅgino; Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me. එහි වසන, පින් කළ මා පියවර ඔසවන විට මා හට රන් පා පීඨයන් පහළ වෙයි. 54. 54. ‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ; Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ. යම් කෙනෙක් බුද්ධ යන ශබ්දය ඇසීමට ලබත් ද, ඔවුන්ට එය මහත් ලාභයකි, එය මැනවින් ලද්දකි. පිරිනිවන් පෑ බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා පූජා පවත්වා ඔවුහු විපුල සැප ලබති. 55. 55. ‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ; Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ. මා විසින් ද මනා කොට කුසල කර්මයක් කරන ලදී, එය මැනවින් යොදවන ලද වෙළඳාමක් වැනි විය. පාද පීඨයක් පූජා කොට මම රන් පීඨයක් ලබමි. 56. 56. ‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ; Soṇṇapīṭhe akkamāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ. මම යම් කිසි කටයුත්තක් සඳහා යම් යම් දිශාවකට යම් ද, (එහිදී) රන් පීඨය මතින්ම පියවර තබමි. මෙය ඒ පුණ්‍ය කර්මයේ විපාකයයි. 57. 57. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප තිස් දහසකට පෙර මම යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාද පීඨ පූජාවේ ඵලයයි. 58. 58. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 59. 59. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 60. 60. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පාදපීඨිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළහ. Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි පාදපීඨියත්ථේර අපදානය නිම විය. 9. Vedikārakattheraapadānaṃ 9. 9. වේදිකාරකත්ථේර අපදානය 61. 61. ‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame; Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ. පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ අසල මැනවින් වේදිකාවක් කරවා මාගේ සිත පහදවා ගතිමි. 62. 62. ‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca; Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ. නිම කරන ලද සහ නිම නොකළ ඉතා උසස් වස්තූන් අහසින් වැස්සක් මෙන් වසියි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි. 63. 63. ‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake; Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. දෙපසින්ම සේනා සංවිධානය වූ බියකරු යුද්ධයකට මැදි වුවද මම කිසිදු බියක් හෝ තැතිගැනීමක් නොදකිමි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි. 64. 64. ‘‘Mama [Pg.30] saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ; Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ. මාගේ අදහස දැන මා හට අලංකාර විමනක් පහළ වෙයි. ඉතා වටිනා සයනයන් පහළ වෙයි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි. 65. 65. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් වේදිකාවක් කරවා පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වේදිකාව (පූජා කිරීමේ) ඵලයයි. 66. 66. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 67. 67. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 68. 68. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වේදිකාරක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළහ. Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ. වේදිකාරක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නවවැන්නයි. 10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ 10. 10. බෝධිඝරදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 69. 69. ‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino; Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ. ද්විපදෝත්තම වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් වූ සිතින් හා සොම්නස් සිතින් යුක්ත ව මම බෝධිඝරයක් (බෝධි ගෘහයක්) කරවීමි. 70. 70. ‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare; Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse. මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. රත්නයෙන් කළ මන්දිරයක වසමි. මට සීතලක් හෝ උෂ්ණත්වයක් නැත; සුළඟ මාගේ ශරීරයෙහි ස්පර්ශ නොවේ. 71. 71. ‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ; Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ. මෙයින් කල්ප හැටපහකට පෙර මම සක්විති රජෙක් වීමි. (එකල) විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද කාසික නම් නගරයක් විය. 72. 72. ‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ; Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā. එය දිගින් යොදුන් දසයකි, පළලින් යොදුන් අටකි. ඒ නගරයෙහි දර, වැල් හෝ මැටි නොවීය. 73. 73. ‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ; Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito. එහි උසින් එක් යොදුනක් වූ ද, පළලින් යොදුන් භාගයක් වූ ද විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද මංගල නම් ප්‍රාසාදයක් විය. 74. 74. ‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ; Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu. එහි රන්මය ටැම් අසූහාරදහසක් විය. සඳලුතල මණිමය විය. පියස්ස රිදියෙන් නිමවා තිබුණි. 75. 75. ‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ [Pg.31] gharaṃ, vissakammena māpitaṃ; Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ. විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද සම්පූර්ණයෙන්ම රන්මුවා වූ ඒ මන්දිරයෙහි මම විසීමි. මෙය බෝධිඝරයක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 76. 76. ‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave; Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ. දෙවි මිනිස් යන භවයන්හි ඒ සියලු සම්පත් අනුභව කොට, අද මම අනුත්තර වූ ශාන්ත පදය වූ නිවනට පැමිණියෙමි. 77. 77. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම බෝධිඝරයක් කරවීමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බෝධිඝර දානයේ විපාකයයි. 78. 78. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... (පෙ ...) මම ආශ්‍රව රහිත ව වසමි. 79. 79. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය ... (පෙ ...) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 80. 80. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... (පෙ ...) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් බෝධිඝරදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. බෝධිඝරදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි. Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo. හතළිස් පස්වන විභීතක වර්ගය නිමාවිය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado; Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako. විභීතකදායක, කෝලඵලදායක, බිල්ලදායක, භල්ලාතකදායක, උත්තලපුප්ඵිය (නිග්‍රෝධ), අම්බාටකීය, සීහාසනදායක, පාදපීඨික යන තෙරණුවෝ ද, Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca; Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā. වේදිකාකාරක සහ බෝධිඝරික යන තෙරණුවෝ ද වෙති. මේ වර්ගයෙහි ගණන් කරන ලද සියලු ගාථාවෝ හැත්තෑ නවයක් බව කියන ලදහ. 46. Jagatidāyakavaggo 46. ජගතිදායක වර්ගය 1. Jagatidāyakattheraapadānaṃ 1. 1. ජගතිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Dhammadassissa [Pg.32] munino, bodhiyā pādaputtame; Pasannacitto sumano, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ. ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් බෝධි වෘක්ෂය පාමුල පහන් වූ සිතින් හා සොම්නස් සිතින් යුක්ත ව මම ජගතියක් (සමතලා අංගනයක්) කරවීමි. 2. 2. ‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patito ahaṃ; Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. මම කඳු පාමුලකින් හෝ පර්වතයකින් හෝ ගසකින් හෝ ඇද වැටුණ ද, එයින් චුත වන්නා වූ මම පිහිටක් ලබමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි. 3. 3. ‘‘Na me corā vihesanti, nātimaññanti khattiyā ; Sabbāmittetikkamāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. සොරුන් මට හිංසා නොකරති, ක්ෂත්‍රියයෝ මාව අවඥාවට පත් නොකරති. මම සියලු සතුරන් ඉක්මවා යමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි. 4. 4. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Sabbattha pūjito homi, jagatiyā idaṃ phalaṃ. මම දෙවි ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් උපතක් ලබම් ද, ඒ හැම තැනකම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි. මෙය ජගති පූජාවේ විපාකයයි. 5. 5. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatidānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම ජගතියක් කරවීමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ජගති දානයේ විපාකයයි. 6. 6. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිත ව වසමි. 7. 7. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 8. 8. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ජගතිදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Jagatidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. ජගතිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Morahatthiyattheraapadānaṃ 2. මොරහත්ථිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය 9. 9. ‘‘Morahatthaṃ gahetvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; Pasannacitto sumano, morahatthamadāsahaṃ. මම මොරපිල් කලඹක් (වටාපතක්) ගෙන ලෝකනායකයන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. පහන් වූ සිතින් යුතුව සතුටින් මම ඒ මොරපිල් කලඹ පූජා කළෙමි. 10. 10. ‘‘Iminā [Pg.33] morahatthena, cetanāpaṇidhīhi ca; Nibbāyiṃsu tayo aggī, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ. මේ මොරපිල් පූජාව නිසා ද, මාගේ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසා ද, (මාගේ) තුන් ගින්න නිවී ගියේය. මම මහත් වූ සැපයක් ලබමි. 11. 11. ‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā; Datvānahaṃ morahatthaṃ, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ ආශ්චර්යවත්ය! ධර්මය ආශ්චර්යවත්ය! අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ සම්පත්තිය ආශ්චර්යවත්ය! මම මොරපිල් කලඹක් පූජා කර මහත් වූ සැපයක් ලබමි. 12. 12. ‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මාගේ තුන් ගින්න නිවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත. 13. 13. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, morahatthassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක්තිස්වන කපෙහි මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ මොරපිල් පූජාවෙහි ඵලයයි. 14. 14. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 15. 15. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 16. 16. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මොරහත්ථිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Morahatthiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. මොරහත්ථිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය දෙවැන්නයි. 3. Sīhāsanabījiyattheraapadānaṃ 3. සීහාසනබීජිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය 17. 17. ‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, bodhirukkhamavandiyaṃ; Paggayha bījaniṃ tattha, sīhāsanamabījahaṃ. මම තිස්ස භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ බෝධි වෘක්ෂයට වැඳ, එතැනදී පවන්පතක් ගෙන සිංහාසනයට පවන් සැලීමි. 18. 18. ‘‘Dvenavute ito kappe, sīhāsanamabījahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූදෙවන කපෙහි මම සිංහාසනයට පවන් සැලීමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පවන් සැලීමේ ඵලයයි. 19. 19. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 20. 20. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 21. 21. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanabījiyo thero imā ආයුෂ්මත් සීහාසනබීජිය තෙරුන් වහන්සේ මේ... Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Sīhāsanabījiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. සීහාසනබීජිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය තුන්වැන්නයි. 4. Tiṇukkadhāriyattheraapadānaṃ 4. තිණුක්කධාරිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය 22. 22. ‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.34], bodhiyā pādaputtame; Pasannacitto sumano, tayo ukke adhārayiṃ. පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධි වෘක්ෂය අසල දී පහන් වූ සිතින් යුතුව මම පන්දම් (ගිනි සූල) තුනක් දැරුවෙමි. 23. 23. ‘‘Satasahassito kappe, sohaṃ ukkamadhārayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම පන්දම් දැරුවෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පන්දම් පූජාවෙහි ඵලයයි. 24. 24. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 25. 25. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 26. 26. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇukkadhāriyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් තිණුක්කධාරිය මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Tiṇukkadhāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. හතරවන තිණුක්කධාරිය ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී. 5. Akkamanadāyakattheraapadānaṃ 5. අක්කමනදායක ස්ථවිර අපදානය 27. 27. ‘‘Kakusandhassa munino, brāhmaṇassa vusīmato; Divāvihāraṃ vajato, akkamanamadāsahaṃ. දිවා විහරණය සඳහා (සක්මනට) වැඩම කරන්නා වූ, කෙලෙස් දුරු කළා වූ (බ්‍රාහ්මණ), මඟ බඹසර වැස නිම කළා වූ, කකුසඳ මුනිඳුන් වහන්සේට මම පාවහන් යුගලක් පූජා කළෙමි. 28. 28. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, akkamanassidaṃ phalaṃ. මෙම කල්පයෙහිම මම එදා යම් පාවහන් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාවහන් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 29. 29. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 30. 30. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 31. 31. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අක්කමනදායක මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Akkamanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන අක්කමනදායක ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී. 6. Vanakoraṇḍiyattheraapadānaṃ 6. වනකෝරණ්ඩිය ස්ථවිර අපදානය 32. 32. ‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Vanakoraṇḍamādāya, buddhassa abhiropayiṃ. ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ, සිද්ධාර්ථ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වනයෙහි හටගත් කෝරණ්ඩ (ලိပ်සූ) මලක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 33. 33. ‘‘Catunnavutito [Pg.35] kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතරවන කල්පයෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 34. 34. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 35. 35. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 36. 36. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වනකෝරණ්ඩිය මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Vanakoraṇḍiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන වනකෝරණ්ඩිය ස්ථවිර අපදානය නිමවා ලන ලදී. Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. විසිවන භාණවාරයයි. 7. Ekachattiyattheraapadānaṃ 7. ඒකඡත්තිය ස්ථවිර අපදානය 37. 37. ‘‘Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī; Padumuttaro bhagavā, abbhokāsamhi caṅkami. පොළොව ගිනි අඟුරු මෙන් විය, මහී තලය උණු අළු (කුක්කුළ) වලින් වැසී තිබුණි. (එකල්හි) පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එළිමහනෙහි සක්මන් කළ සේක. 38. 38. ‘‘Paṇḍaraṃ chattamādāya, addhānaṃ paṭipajjahaṃ; Tattha disvāna sambuddhaṃ, vitti me upapajjatha. මම සුදු කුඩයක් ගෙන දීර්ඝ මාර්ගයකට පිළිපන්නෙමි. එහිදී සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක මට මහත් වූ ප්‍රීතියක් ඇති විය. 39. 39. ‘‘Marīciyotthaṭā bhūmi, aṅgārāva mahī ayaṃ; Upahanti mahāvātā, sarīrassāsukhepanā. පොළොව මිරිඟුවෙන් වැසී තිබුණි, මේ මහ පොළොව ගිනි අඟුරු මෙන් විය. ශරීරයේ ජීවය ක්ෂය කරන සුලු මහත් වූ සුළං හමන්නට විය. 40. 40. ‘‘Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ, vātātapanivāraṇaṃ; Paṭiggaṇha imaṃ chattaṃ, phassayissāmi nibbutiṃ. ශීතල හා උෂ්ණය දුරු කරන, සුළඟ හා අව්ව වළක්වන මේ කුඩය පිළිගත මැනව. (ඒ තුළින්) මම කෙලෙස් ගින්න නිවීම අත්විඳීමට කැමැත්තෙමි. 41. 41. ‘‘Anukampako kāruṇiko, padumuttaro mahāyaso; Mama saṅkappamaññāya, paṭiggaṇhi tadā jino. අනුකම්පා සහගත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ, මහා යසස් ඇති පදුමුත්තර ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන එදා එම කුඩය පිළිගත් සේක. 42. 42. ‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. මම කල්ප තිහක් තිස්සේ දේවේන්ද්‍රව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි. 43. 43. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano. මම ගණන් කළ නොහැකි වාර ගණනක් විශාල ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය සම්පත් වින්දෙමි. ඒ අතීතයේ මා විසින්ම මනාව කරන ලද පින්කම්වල විපාකයයි. 44. 44. ‘‘Ayaṃ [Pg.36] me pacchimā jāti, carimo vattate bhavo; Ajjāpi setacchattaṃ me, sabbakālaṃ dharīyati. මෙය මාගේ අවසාන ජාතියයි. මාගේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මා වෙනුවෙන් සෑම කල්හිම සුදු කුඩයක් දරාගෙන සිටිනු ලැබේ. 45. 45. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල මම යම් කුඩයක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය කුඩ පූජාවෙහි අනුසසයි. 46. 46. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 47. 47. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 48. 48. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඒකඡත්තිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ekachattiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ. ඒකඡත්තිය තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැනි පදයයි. 8. Jātipupphiyattheraapadānaṃ 8. ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 49. 49. ‘‘Parinibbute bhagavati, padumuttare mahāyase; Pupphavaṭaṃsake katvā, sarīramabhiropayiṃ. මහා යසස් ඇති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මල් කලඹක් සාදා උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය මත පූජා කළෙමි. 50. 50. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nimmānaṃ agamāsahaṃ; Devalokagato santo, puññakammaṃ sarāmahaṃ. එහිදී සිත පහදවා ගෙන මම නිම්මාණරති දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. දෙව්ලොව උපන් මම මා කළ ඒ පින්කම සිහි කළෙමි. 51. 51. ‘‘Ambarā pupphavasso me, sabbakālaṃ pavassati; Saṃsarāmi manusse ce, rājā homi mahāyaso. මට අහසින් සෑම කල්හිම මල් වැසි වසී. මම මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදින කල්හි මහා යසස් ඇති රජෙක් වීමි. 52. 52. ‘‘Tahiṃ kusumavasso me, abhivassati sabbadā; Tasseva pupphapūjāya, vāhasā sabbadassino. සර්වදර්ශී බුදුරජාණන් වහන්සේට කළ ඒ මල් පූජාවෙහි අනුසසින්, ඒ රජ බවේදී පවා මට නිරතුරුව මල් වැසි වැසිණි. 53. 53. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Ajjāpi pupphavasso me, abhivassati sabbadā. මෙය මාගේ අවසාන ජාතියයි. මාගේ අවසන් භවය පවතී. අද පවා මට නිරතුරුව මල් වැසි වසී. 54. 54. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී දේහයට කළ පූජාවෙහි අනුසසයි. 55. 55. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 56. 56. ‘‘Svāgataṃ [Pg.37] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 57. 57. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Jātipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. ජාතිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැනි පදයයි. 9. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ 9. පට්ටිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 58. 58. ‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu; Pasannacitto sumano, paṭṭipupphamapūjayiṃ. ශ්‍රී දේහය ආදාහනය සඳහා වැඩමවන කල්හි, බෙර වාදනය වෙද්දී මම පහන් වූ සොම්නස් සිතින් යුතුව කුරුඳු මල් පූජා කළෙමි. 59. 59. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී දේහයට කළ පූජාවෙහි අනුසසයි. 60. 60. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 61. 61. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 62. 62. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පට්ටිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි පට්ටිපුප්ඵියත්ථේර අපදානය නිමයි. 10. Gandhapūjakattheraapadānaṃ 10. දසවැනි ගන්ධපූජකත්ථේර අපදානය. 63. 63. ‘‘Citāsu kurumānāsu, nānāgandhe samāhaṭe; Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ. "සෑය (චිතකය) සකස් කරන කල්හි හා විවිධ සුවඳ ද්‍රව්‍ය රැස් කරනු ලබන කල්හි, මම පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව සුවඳ විලවුන් මිටක් පූජා කළෙමි." 64. 64. ‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. "මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් සෑයක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි." 65. 65. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි." 66. 66. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." 67. 67. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.38] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. "සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් ගන්ධපූජක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Gandhapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. ගන්ධපූජකත්ථේර අපදානය දසවැන්නයි. Jagatidāyakavaggo chacattālīsamo. හතළිස් හයවැනි ජගතිදායක වර්ගය නිමයි. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Jagatī morahatthī ca, āsanī ukkadhārako; Akkami vanakoraṇḍi, chattado jātipūjako. ජගති තෙරුන් ද, මෝරහත්ථි තෙරුන් ද, ආසනී තෙරුන් ද, උක්කධාරක තෙරුන් ද, අක්කමි තෙරුන් ද, වනකොරණ්ඩී තෙරුන් ද, ඡත්තද තෙරුන් ද, ජාතිපූජක තෙරුන් ද, Paṭṭipupphī ca yo thero, dasamo gandhapūjako; Sattasaṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi. පට්ටිපුප්ඵී තෙරුන් ද, දසවැන්නා වූ ගන්ධපූජක තෙරුන් ද යන මේ තෙරුන් වහන්සේලා ගැන පණ්ඩිතයන් විසින් ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ හැට හතකි. 47. Sālakusumiyavaggo 47. හතළිස් හත්වැනි සාලකුසුමිය වර්ගය. 1. Sālakusumiyattheraapadānaṃ 1. පළමුවැනි සාලකුසුමියත්ථේර අපදානය. 1. 1. ‘‘Parinibbute [Pg.39] bhagavati, jalajuttamanāmake; Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ. "පදුමුත්තර නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, දර සෑය මත (ශ්‍රී දේහය) තැන්පත් කළ කල්හි, මම සල් මලක් පූජා කළෙමි." 2. 2. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. "මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි." 3. 3. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. මම බැඳීම් සිඳ දැමූ ඇතකු මෙන් ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි." 4. 4. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." 5. 5. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. "සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් සාලකුසුමිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sālakusumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. සාලකුසුමියත්ථේර අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Citakapūjakattheraapadānaṃ 2. දෙවැනි චිතකපූජකත්ථේර අපදානය. 6. 6. ‘‘Jhāyamānassa bhagavato, sikhino lokabandhuno; Aṭṭha campakapupphāni, citakaṃ abhiropayiṃ. "ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ සිඛී භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ (ශ්‍රී දේහය) දැවෙන කල්හි, මම සෑය (චිතකය) මත සපු මල් අටක් පූජා කළෙමි." 7. 7. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ. "මීට කල්ප තිස් එකකට පෙර මම යම් මලක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑය (චිතකය) පිදීමේ ඵලයයි." 8. 8. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. "මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි." 9. 9. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. "මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." 10. 10. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. "සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී." Itthaṃ [Pg.40] sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් චිතකපූජක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Citakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවැනි චිතකපූජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 3. Citakanibbāpakattheraapadānaṃ 3. 3. චිතකනිබ්බාපක ස්ථවිර අපදානය 11. 11. ‘‘Dayhamāne sarīramhi, vessabhussa mahesino; Gandhodakaṃ gahetvāna, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ. වෙස්සභූ මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය ආදාහනය කරද්දී, මම සුවඳ පැන් ගෙන ඒ දරසෑය නිවා දැමුවෙමි. 12. 12. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhodakassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම ඒ දරසෑය නිවා දැමුවෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සුවඳ පැන් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 13. 13. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 14. 14. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 15. 15. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā ආයුෂ්මත් චිතකනිබ්බාපක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Citakanibbāpakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවැනි චිතකනිබ්බාපක ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 4. Setudāyakattheraapadānaṃ 4. 4. සේතුදායක ස්ථවිර අපදානය 16. 16. ‘‘Vipassino bhagavato, caṅkamantassa sammukhā; Pasannacitto sumano, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ. විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ සක්මන් කරන ඉදිරියෙහි, මම පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව පාලමක් කරවා දුන්නෙමි. 17. 17. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පාලමක් කරවූයෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පාලමක් (සේතුවක්) පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 18. 18. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 19. 19. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 20. 20. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සේතුදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Setudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ. සිවුවැනි සේතුදායක ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 5. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ 5. 5. සුමනතාලවණ්ටිය ස්ථවිර අපදානය 21. 21. ‘‘Siddhatthassa [Pg.41] bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ; Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahāyasaṃ. සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම සුමන (පිච්ච) මල්වලින් වැසී ගිය තල්වැටක් පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා එය දරා සිටියෙමි. 22. 22. ‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම තල්වැට පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය තල්වැටක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 23. 23. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 24. 24. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 25. 25. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā ආයුෂ්මත් සුමනතාලවණ්ටිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වැනි සුමනතාලවණ්ටිය ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 6. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ 6. අවටඵලියත්ථේර අපදානය 26. 26. ‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami. ‘‘සතරංසී නම් වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ, විවේකය කැමති වූ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිඬු සිඟා වැඩම කරනු පිණිස නික්මුණු සේක. 27. 27. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ. අතෙහි පලතුරක් ඇති මම, ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව මම ‘අවට’ පලතුරක් පූජා කළෙමි. 28. 28. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතර වන කපෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි. 29. 29. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 30. 30. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 31. 31. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අවටඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන අවටඵලියත්ථේර අපදානය නිමවාය. 7. Labujaphaladāyakattheraapadānaṃ 7. ලබුජඵලදායකත්ථේර අපදානය 32. 32. ‘‘Nagare [Pg.42] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘එකල මම බන්ධුමතී නගරයෙහි ආරාම රකින්නෙක් වීමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, අහසින් වැඩම කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 33. 33. ‘‘Labujaṃ phalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Ākāseva ṭhito santo, paṭiggaṇhi mahāyaso. මම ලබුජ (ලබු) පලතුරක් ගෙන බුදු ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසෙහිම වැඩ සිටිමින් එය පිළිගත් සේක. 34. 34. ‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho; Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින් පහන් වූ සිතින් පලතුරක් පූජා කිරීමෙන්, එය මට ප්‍රීතිය උපදවන සුළු විය; මෙලොව සැපය ද ගෙන දෙන්නක් විය. 35. 35. ‘‘Adhigañchiṃ tadā pītiṃ, vipulaṃ sukhamuttamaṃ; Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ. එකල මම ප්‍රීතිය ද, මහත් වූ උතුම් සැපය ද ලැබුවෙමි. (එම පිනෙන්) උපන් උපන් තැන මට රත්නයන් පහළ වේ. 36. 36. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි. 37. 37. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 38. 38. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 39. 39. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් ලබුජඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Labujaphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. හත්වන ලබුජඵලදායකත්ථේර අපදානය නිමවාය. 8. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ 8. පිලක්ඛඵලදායකත්ථේර අපදානය 40. 40. ‘‘Vanantare buddhaṃ disvā, atthadassiṃ mahāyasaṃ; Pasannacitto sumano, pilakkhassa phalaṃ adā. ‘‘වනාන්තරයෙහි දී මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, පහන් වූ සිතින් හා සතුටින් යුතුව මම පිලක්ඛ (කිරිපල්ල) පලතුරක් පූජා කළෙමි. 41. 41. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවෙහි අනුසසයි. 42. 42. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 43. 43. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 44. 44. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.43] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් පිලක්ඛඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි පිලක්ඛඵලදායකත්ථේර අපදානය නිමයි. 9. Sayaṃpaṭibhāniyattheraapadānaṃ 9. 9. සයම්පටිබානියත්ථේර අපදානය 45. 45. ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, ko disvā na pasīdati. මනරම් කුඹුක් ගසක් වැනි වූ ද, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ද, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ද, මාවතේ වඩින්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 46. 46. ‘‘Tamandhakāraṃ nāsetvā, santāretvā bahuṃ janaṃ; Ñāṇālokena jotantaṃ, ko disvā na pasīdati. මෝහය නමැති අන්ධකාරය නසා, බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවා, ප්‍රඥා ආලෝකයෙන් බබළන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 47. 47. ‘‘Vasīsatasahassehi, nīyantaṃ lokanāyakaṃ; Uddharantaṃ bahū satte, ko disvā na pasīdati. ලක්ෂයක් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරා වඩින්නා වූ ද, බොහෝ සත්ත්වයන් සසරින් මුදවන්නා වූ ද, ලෝකනාථ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 48. 48. ‘‘Āhanantaṃ dhammabheriṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe; Sīhanādaṃ vinadantaṃ, ko disvā na pasīdati. දහම් බෙරය වයමින්, තීර්ථක සමූහයන් මර්දනය කරමින්, සිංහ නාද පතුරුවන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහර්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 49. 49. ‘‘Yāvatā brahmalokato, āgantvāna sabrahmakā; Pucchanti nipuṇe pañhe, ko disvā na pasīdati. බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා වූ ප්‍රදේශවලින් බ්‍රහ්මයන් හා දෙවිවරුන් පැමිණ යම් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ඉතා සියුම් ප්‍රශ්න විමසත් ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 50. 50. ‘‘Yassañjaliṃ karitvāna, āyācanti sadevakā; Tena puññaṃ anubhonti, ko disvā na pasīdati. දෙවියන් සහිත ලෝකයා යම් බුදුරජාණන් වහන්සේට දොහොත් මුදුන් දී වැඳ ආයාචනා කරද් ද, ඒ පින් හේතුවෙන් යහපත් විපාක අනුභව කරද් ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 51. 51. ‘‘Sabbe janā samāgantvā, sampavārenti cakkhumaṃ; Na vikampati ajjhiṭṭho, ko disvā na pasīdati. සියලු ජනයා රැස්ව ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිවරා ගනිත් ද, ප්‍රශ්න විමසීම සඳහා ආරාධනා කරනු ලැබූවත් නොසැලී සිටින්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 52. 52. ‘‘Nagaraṃ pavisato yassa, ravanti bheriyo bahū; Vinadanti gajā mattā, ko disvā na pasīdati. යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නගරයට පිවිසෙන කල්හි බොහෝ බෙර හඬ පවතී ද, මත් වූ ඇතුන් කුංචනාද කෙරේ ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 53. 53. ‘‘Vīthiyā gacchato yassa, sabbābhā jotate sadā; Abbhunnatā samā honti, ko disvā na pasīdati. යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ වීථියෙහි වඩිනා කල්හි සියලු දිශාවන්හි රැස් විහිදේ ද, උස් බිම් සමතලා වේ ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 54. 54. ‘‘Byāharantassa buddhassa, cakkavāḷampi suyyati; Sabbe satte viññāpeti, ko disvā na pasīdati. බුදුරජාණන් වහන්සේ දහම් දෙසන කල්හි මුළු සක්වළ පුරා ඒ හඬ ඇසේ ද, සියලු සත්ත්වයන්ට අවබෝධ කරවයි ද, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක කවරෙක් නම් නොපහදී ද? 55. 55. ‘‘Satasahassito [Pg.44] kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට ප්‍රශංසා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක උපන් බවක් නොදනිමි. බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ විපාකය මෙයයි. 56. 56. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 57. 57. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 58. 58. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayaṃpaṭibhāniyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සයම්පටිබානිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sayaṃpaṭibhāniyattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි සයම්පටිබානියත්ථේර අපදානය නිමයි. 10. Nimittabyākaraṇiyattheraapadānaṃ 10. 10. නිමිත්තබ්‍යාකරණියත්ථේර අපදානය 59. 59. ‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, mante vāce mahaṃ tadā; Catupaññāsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ. එකල මම හිමවතට පිවිස වේද මන්ත්‍ර ඉගැන්නුවෙමි. පනස් හතර දහසක් ශිෂ්‍යයෝ මට උපස්ථාන කළහ. 60. 60. ‘‘Adhitā vedagū sabbe, chaḷaṅge pāramiṃ gatā; Sakavijjāhupatthaddhā, himavante vasanti te. ඒ සියලු ශිෂ්‍යයෝ මනාව උගත්හ, වේදයෙහි පරතෙරට පැමිණියහ, ෂඩංග වේදයෙහි කෙළ පැමිණියහ. තමන් උගත් ශිල්ප ශාස්ත්‍ර කෙරෙහි දැඩි විශ්වාසයකින් යුක්තව ඔවුහු හිමවතෙහි වාසය කළහ. 61. 61. ‘‘Cavitvā tusitā kāyā, devaputto mahāyaso; Uppajji mātukucchismiṃ, sampajāno patissato. මහා කීර්තිමත් වූ ඒ දෙව්පුත්‍රයාණෝ තුසිත ලොවෙන් චුතව, මනා සිහියෙන් හා නුවණින් යුතුව මව් කුස පිළිසිඳ ගත්හ. 62. 62. ‘‘Sambuddhe upapajjante, dasasahassi kampatha; Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu, uppajjantamhi nāyake. බුදුරජාණන් වහන්සේ මව් කුස පිළිසිඳ ගන්නා කල්හි දස දහසක් ලෝක ධාතුව කම්පා විය. ඒ ලෝකනාථයන් වහන්සේ පිළිසිඳ ගන්නා කල්හි අන්ධ වූවෝ ඇස් ලැබූහ. 63. 63. ‘‘Sabbākāraṃ pakampittha, kevalā vasudhā ayaṃ; Nigghosasaddaṃ sutvāna, ubbijjiṃsu mahājanā. මුළු මහත් පොළොවම සෑම ආකාරයකින්ම කම්පා විය. ඒ මහා ඝෝෂාව අසා මහජනයා භීතියට පත් වූහ. 64. 64. ‘‘Sabbe janā samāgamma, āgacchuṃ mama santikaṃ; Vasudhāyaṃ pakampittha, kiṃ vipāko bhavissati. සියලු ජනයා එකතුව මා වෙත පැමිණ, "පොළොව මෙසේ කම්පා විය, මෙහි විපාකය කුමක් වේ ද?"යි විමසූහ. 65. 65. ‘‘Avacāsiṃ tadā tesaṃ, mā bhetha natthi vo bhayaṃ; Visaṭṭhā hotha sabbepi, uppādoyaṃ suvatthiko. එකල්හි මම ඔවුන්ට මෙසේ කීවෙමි: "බිය නොවන්න, ඔබට කිසිදු බියක් නැත. ඔබ සැම අස්වැසිලිමත් වන්න, මේ උත්පත්තිය යහපත පිණිස ම වේ." 66. 66. ‘‘Aṭṭhahetūhi [Pg.45] samphussa, vasudhāyaṃ pakampati; Tathā nimittā dissanti, obhāso vipulo mahā. කරුණු අටක් නිසා මේ පොළොව කම්පා වෙයි. ඒ අයුරින් ම පෙර නිමිති ද පෙනේ, මහා පුළුල් ආලෝකයක් ද පැතිරේ. 67. 67. ‘‘Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, uppajjissati cakkhumā; Saññāpetvāna janataṃ, pañcasīle kathesahaṃ. නිසැකවම පස් ඇස් ඇති ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපදින්නාහ. මම ජනයාට ඒ බව වටහා දී පංචශීලය දේශනා කළෙමි. 68. 68. ‘‘Sutvāna pañca sīlāni, buddhuppādañca dullabhaṃ; Ubbegajātā sumanā, tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te. පංචශීලය ගැන ද, ඉතා දුර්ලභ බුද්ධෝත්පාදය ගැන ද අසා ඔවුහු අතිශය ප්‍රමෝදයට පත්ව, සතුටු සිතින් යුක්ත වූහ. 69. 69. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ nimittaṃ viyākariṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, byākaraṇassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූදෙකකට පෙර යම් අනාගත වාක්‍යයක් ප්‍රකාශ කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අනාගත වාක්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමේ ඵලයයි. 70. 70. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 71. 71. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 72. 72. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittabyākaraṇiyo thero imā ආයුෂ්මත් නිමිත්තබ්‍යාකරණීය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Gāthāyo abhāsitthāti. වදාළ සේක. Nimittabyākaraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ. නිමිත්තබ්‍යාකරණීය ස්ථවිරයන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි. Sālakusumiyavaggo sattacattālīsamo. සතළිස් හත්වන සාලකුසුමිය වර්ගය නිම විය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Sālakusumiyo thero, pūjā nibbāpakopi ca; Setudo tālavaṇṭī ca, avaṭalabujappado. සාලකුසුමිය ස්ථවිරයන් ද, පූජා (චිතකපූජක) ස්ථවිරයන් ද, නිබ්බාපක (චිතකනිබ්බාපක) ස්ථවිරයන් ද, සේතුද (සේතුදායක) ස්ථවිරයන් ද, තාලවණ්ටි (සුමනතාලවණ්ටිය) ස්ථවිරයන් ද, අවට (අවණ්ඩඵලිය) ස්ථවිරයන් ද, ලබුජප්පද (ලබුජඵලදායක) ස්ථවිරයන් ද, Pilakkhapaṭibhānī ca, veyyākaraṇiyo dijo; Dvesattati ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi. පිලක්ඛ (පිලක්ඛඵලදායක) ස්ථවිරයන් ද, පටිබාණී (සයම්පටිබාණිය) ස්ථවිරයන් ද, බමුණෙකු වූ වෙය්‍යාකරණීය (නිමිත්තබ්‍යාකරණිය) ස්ථවිරයන් ද (මෙහි වෙති). ගාථාවෝ හැත්තෑ දෙකක් බව නැණවතුන් විසින් ගණන් කරන ලදහ. 48. Naḷamālivaggo 48. 48. නළමාලි වර්ගය 1. Naḷamāliyattheraapadānaṃ 1. නළමාලිය ස්ථවිර අපදානය 1. 1. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.46] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Vipinaggena gacchantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. රන්වන් පැහැති වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, වනය මතුපිටින් (අහසින්) වැඩම කරන්නා වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දැක්කෙමි. 2. 2. ‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, nikkhamanto ca tāvade; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. මම බට මල් රැගෙන (ගෙයින්) නික්මෙන්නේ, එසඳෙහිම එහිදී ඔඝ තරණය කළා වූ, ආශ්‍රව රහිත වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක්කෙමි. 3. 3. ‘‘Pasannacitto sumano, naḷamālamapūjayiṃ; Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ, sabbalokānukampakaṃ. පහන් වූ සිත් ඇතිව, සොම්නස් සහගතව, දක්ෂිණාර්හ වූ, මහා වීර වූ, සියලු ලෝකයා කෙරෙහි අනුකම්පා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම බට මල් පූජා කළෙමි. 4. 4. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ mālamabhiropayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක්තිස්වන කල්පයෙහි මම යම් මල් පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 5. 5. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳීම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 6. 6. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 7. 7. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, මෙම අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් නළමාලිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Naḷamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. නළමාලිය ස්ථවිරයන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Maṇipūjakattheraapadānaṃ 2. මණිපූජක ස්ථවිර අපදානය 8. 8. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vivekakāmo sambuddho, gacchate anilañjase. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, විවේකය කැමති වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍ර වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මගින් වැඩම කළ සේක. 9. 9. ‘‘Avidūre himavantassa, mahājātassaro ahu; Tattha me bhavanaṃ āsi, puññakammena saṃyutaṃ. හිමවන්ත පර්වතයට නුදුරින් මහා ජාතස්සර නම් විලක් විය. එහි මාගේ පින්කම් නිසා ලැබුණු මාගේ විමනක් විය. 10. 10. ‘‘Bhavanā [Pg.47] abhinikkhamma, addasaṃ lokanāyakaṃ; Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ. මම විමනින් බැහැරට පැමිණි විට, බබළන්නා වූ නිල් මහනෙල් මලක් වැනි වූ ද, ඇවිළෙන ගින්නක් වැනි වූ ද ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක්කෙමි. 11. 11. ‘‘Vicinaṃ naddasaṃ pupphaṃ, pūjayissanti nāyakaṃ; Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ satthuno ahaṃ. ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කිරීමට මල් සෙවූ නමුත් මල් සොයාගත නොහැකි විය. පසුව මම මාගේ සිත පහදවාගෙන ශාස්තෘන් වහන්සේට වැන්දෙමි. 12. 12. ‘‘Mama sīse maṇiṃ gayha, pūjayiṃ lokanāyakaṃ; Imāya maṇipūjāya, vipāko hotu bhaddako. මාගේ හිසෙහි වූ මාණික්‍යය ගෙන ලෝකනායකයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. "මෙම මාණික්‍ය පූජාවෙන් මට යහපත් විපාකයක් ලැබේවා" යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 13. 13. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, පදුමුත්තර ශාස්තෘන් වහන්සේ අහසෙහි රැඳී සිටිමින් මෙම ගාථාව වදාළ සේක. 14. 14. ‘So te ijjhatu saṅkappo, labhassu vipulaṃ sukhaṃ; Imāya maṇipūjāya, anubhohi mahāyasaṃ’. “ඔබගේ ඒ අදහස (සංකල්පය) සමෘද්ධිමත් වේවා! මහත් වූ සැපයක් ලබන්න. මෙම මැණික් පූජාව හේතුවෙන් මහත් වූ යසසක් අනුභව කරන්න.” 15. 15. ‘‘Idaṃ vatvāna bhagavā, jalajuttamanāmako; Agamāsi buddhaseṭṭho, yattha cittaṃ paṇīhitaṃ. පදුමුත්තර නම් වූ, බුදු ශ්‍රේෂ්ඨ වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙම වචනය වදාරා, යම් තැනකට වැඩම කිරීමට සිතා සිටියේ ද, ඒ ස්ථානයට වැඩම කළ සේක. 16. 16. ‘‘Saṭṭhikappāni devindo, devarajjamakārayiṃ; Anekasatakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. මම කල්ප සැටක් මුළුල්ලේ දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. සිය ගණන් වාරයක් සක්විති රජ ද වීමි. 17. 17. ‘‘Pubbakammaṃ sarantassa, devabhūtassa me sato; Maṇi nibbattate mayhaṃ, ālokakaraṇo mamaṃ. දෙවියකුව උපත ලබා සිටියදී, මා විසින් පෙර කරන ලද කුසල් සිහි කරන විට, මට ආලෝකය ලබා දෙන මැණිකක් පහළ වෙයි. 18. 18. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo me pariggahā; Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā. අසූ හය දහසක් වූ ස්ත්‍රීහු මගේ පිරිවර වෙති. ඔවුහු විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසුණු, මැණික් තෝඩු පැළඳි, 19. 19. ‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivārenti maṃ niccaṃ, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ. මනහර ඇහිපිහාටු ඇති, සිනාමුසු මුහුණැති, මනා සිහි නුවණ ඇති, සිහින් ඉඟ ඇති ඒ ස්ත්‍රීහු නිරතුරුවම මා පිරිවරති. මෙය මැණික් පූජාවෙහි විපාකයයි. 20. 20. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayā tathā; Bhaṇḍā me sukatā honti, yadicchasi piḷandhanā. යම් විටෙක ආභරණ කැමති වෙම් ද, එවිට රන්මය වූ ද, මණිමය වූ ද, එසේම රතු මැණික් මය වූ ද මනාව නිමවන ලද භාණ්ඩ මට පහළ වෙයි. 21. 21. ‘‘Kūṭāgārā gahārammā, sayanañca mahārahaṃ; Mama saṅkappamaññāya, nibbattanti yadicchakaṃ. රමණීය කූටාගාරයන් (සඳුන් නිවාස) ද, මහාර්ඝ වූ ශයනාසනයන් ද මගේ අදහස දැන මා කැමති පරිදි පහළ වෙයි. 22. 22. ‘‘Lābhā tesaṃ suladdhañca, ye labhanti upassutiṃ; Puññakkhettaṃ manussānaṃ, osadhaṃ sabbapāṇinaṃ. යම් කෙනෙකුට (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) ධර්ම ශබ්දය අසන්නට ලැබේ ද, ඔවුන්ට එය මහත් ලාභයකි, මනා ලැබීමකි. උන්වහන්සේ මනුෂ්‍යයන්ට පින් කෙතක් බඳුය, සියලු සත්ත්වයන්ට ඖෂධයක් බඳුය. 23. 23. ‘‘Mayhampi [Pg.48] sukataṃ kammaṃ, yohaṃ adakkhi nāyakaṃ; Vinipātā pamuttomhi, pattomhi acalaṃ padaṃ. යම් මම ලෝනාහිමියන්ව දුටුවෙම් ද, මා විසින් ද කුසල් කර්මයන් මනාව කරන ලදී. මම සතර අපායෙන් මිදුණෙමි, අචල වූ නිවන් පදය ද ලැබුවෙමි. 24. 24. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Divasañceva rattiñca, āloko hoti me sadā. මම දිව්‍ය ආත්මයක හෝ මනුෂ්‍ය ආත්මයක යම් යම් යෝනියක උපදිම් ද, මට දිවා රෑ දෙකෙහිම නිරතුරුව ආලෝකය පවතී. 25. 25. ‘‘Tāyeva maṇipūjāya, anubhotvāna sampadā; Ñāṇāloko mayā diṭṭho, pattomhi acalaṃ padaṃ. එම මැණික් පූජාව නිසාම දිව්‍ය මනුෂ්‍ය සම්පත් අනුභව කොට, පසුව ඥානාලෝකය දැක, අචල වූ නිවන් පදය ලබා ගත්තෙමි. 26. 26. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් මැණිකක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය මැණික් පූජාවෙහි විපාකයයි. 27. 27. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 28. 28. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 29. 29. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මණිපූජක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Maṇipūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන මණිපූජක ස්ථවිර අපදානය නිම විය. 3. Ukkāsatikattheraapadānaṃ 3. උක්කාසතික ස්ථවිර අපදානය 30. 30. ‘‘Kosiko nāma bhagavā, cittakūṭe vasī tadā; Jhāyī jhānarato buddho, vivekābhirato muni. එකල්හි කෝසික නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ (පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ) චිත්තකූට පර්වතයෙහි වැඩසිටි සේක. ඒ මුණිවරයන් වහන්සේ ධ්‍යාන වඩන, ධ්‍යානයෙහි ඇලුණු, විවේකයට ලැදි බුදු කෙනෙක් වූ සේක. 31. 31. ‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nārīgaṇapurakkhato; Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ. මම ස්ත්‍රී සමූහයා පිරිවරා හිමවන්තයට පිවිස, පුන් පෝය දින සඳ මෙන් බබළන කෝසික බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි. 32. 32. ‘‘Ukkāsate gahetvāna, parivāresahaṃ tadā; Sattarattindivaṃ ṭhatvā, aṭṭhamena agacchahaṃ. එකල්හි මම පන්දම් (ගිනි හුල්) සියයක් ගෙන උන්වහන්සේ පිරිවරා සිටියෙමි. සත් දිනක් හා සත් රාත්‍රියක් එසේ සිට, අටවන දිනයේ මම නික්ම ගියෙමි. 33. 33. ‘‘Vuṭṭhitaṃ kosikaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ; Pasannacitto vanditvā, ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ. සමාපත්තියෙන් නැඟී සිටි, ස්වයංභූ වූ, අපරාජිත වූ කෝසික බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් සිතින් වැඳ, එක් පිණ්ඩපාත දානයක් පූජා කළෙමි. 34. 34. ‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha; Uppajjiṃ tusite kāye, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ. දෙපා ඇත්තවුන්ට අධිපති වූ, ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ඒ කර්මය හේතුවෙන් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. මේ එක් දානයක විපාකයයි. 35. 35. ‘‘Divasañceva [Pg.49] rattiñca, āloko hoti me sadā; Samantā yojanasataṃ, obhāsena pharāmahaṃ. මට දිවා රාත්‍රී දෙකෙහිම නිරතුරුව ආලෝකය පවතී. මම අවට යොදුන් සියයක් මාගේ ආලෝකයෙන් පතුරුවමි. 36. 36. ‘‘Pañcapaññāsakappamhi, cakkavattī ahosahaṃ; Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro. මීට කල්ප පනස් පහකට පෙර මම සක්විති රජෙක් වීමි. සතර සාගරය කෙළවර කොට ඇති මුළු ජම්බුද්වීපයටම අධිපතිව ජයග්‍රාහීව සිටියෙමි. 37. 37. ‘‘Tadā me nagaraṃ āsi, iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ; Tiṃsayojanamāyāmaṃ, vitthārena ca vīsati. එකල්හි මගේ නගරය සශ්‍රීක වූ, සමෘද්ධිමත් වූ, මනාව නිර්මාණය කරන ලද්දක් විය. එය දිගින් යොදුන් තිහක් ද පළලින් යොදුන් විස්සක් ද විය. 38. 38. ‘‘Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ; Dasasaddāvivittaṃ taṃ, sammatāḷasamāhitaṃ. විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද සොභණ නම් වූ ඒ නගරය, දස වැදෑරුම් ශබ්දයෙන් හා සංගීත නාදයෙන් අඩුවක් නොවූ නගරයක් විය. 39. 39. ‘‘Na tamhi nagare atthi, vallikaṭṭhañca mattikā; Sabbasoṇṇamayaṃyeva, jotate niccakālikaṃ. ඒ නගරයෙහි වැල් හෝ දර හෝ මැටි හෝ නොවීය. මුළුමනින්ම රන්මයෙන් නිම වූ එය නිරන්තරයෙන් බබළමින් පැවතුණි. 40. 40. ‘‘Catupākāraparikkhittaṃ, tayo āsuṃ maṇimayā; Vemajjhe tālapantī ca, vissakammena māpitā. (ඒ නගරය) ප්‍රාකාර හතරකින් වටවී තිබුණි. එයින් ප්‍රාකාර තුනක් මැණික්වලින් නිමවා තිබුණි. එහි මධ්‍යයෙහි විශ්වකර්ම දිව්‍යපුත්‍රයා විසින් මවන ලද තල් ගස් පේළියක් ද විය. 41. 41. ‘‘Dasasahassapokkharañño, padumuppalachāditā; Puṇḍarīkehi sañchannā, nānāgandhasamīritā. පියුම් හා මහනෙල්වලින් වැසුණු, සුදු නෙළුම්වලින් ගැවසුණු, නානාප්‍රකාර සුවඳ හමන පොකුණු දසදහසකින් (ඒ නගරය) සමන්විත විය. 42. 42. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadhārassidaṃ phalaṃ. මීට අනූහතර වන කපෙහි මම යම් පන්දමක් දැරුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පන්දම් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 43. 43. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධන නසන ලදහ. ඇතෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 44. 44. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 45. 45. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උක්කාසතික තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ukkāsatikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. උක්කාසතික තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි. 4. Sumanabījaniyattheraapadānaṃ 4. සුමනබීජනීය තෙරුන්ගේ අපදානය 46. 46. ‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame; Sumano bījaniṃ gayha, abījiṃ bodhimuttamaṃ. විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ අසලදී සතුටු සිතින් පවන්පතක් ගෙන, ඒ උත්තම බෝධීන් වහන්සේට පවන් සැලුවෙමි. 47. 47. ‘‘Ekanavutito [Pg.50] kappe, abījiṃ bodhimuttamaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි උත්තම බෝධීන් වහන්සේට පවන් සැලුවෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ පවන් සැලීමේ විපාකයයි. 48. 48. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධන නසන ලදහ. ඇතෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 49. 49. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 50. 50. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanabījaniyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සුමනබීජනීය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sumanabījaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. සුමනබීජනීය තෙරුන්ගේ අපදානය සිවුවැන්නයි. 5. Kummāsadāyakattheraapadānaṃ 5. කුම්මාසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 51. 51. ‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino; Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ. පිඬුසිඟා වඩිනා විපස්සී මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස් පාත්‍රය දැක, මම එය මුයව (බාර්ලි) දානයෙන් පිරවූයෙමි. 52. 52. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූඑක්වන කපෙහි මම යම් දානයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ මුයව දානය පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 53. 53. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධන නසන ලදහ. ඇතෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 54. 54. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි. ත්‍රිවිද්‍යාවෝ පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 55. 55. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කුම්මාසදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kummāsadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. කුම්මාසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි. 6. Kusaṭṭhakadāyakattheraapadānaṃ 6. කුසට්ඨකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 56. 56. ‘‘Kassapassa bhagavato, brāhmaṇassa vusīmato; Pasannacitto sumano, kusaṭṭhakamadāsahaṃ. පව් බැහැර කළාවූ, මනා සංවර වූ කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පහන් වූ සිතින් යුතුව මම අටක් වූ සලාක දානය පූජා කළෙමි. 57. 57. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, kusaṭṭhakamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ. මේ මහා භද්‍ර කල්පයෙහිම මම ඒ අටක් වූ සලාක දානය පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ සලාක දානය පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 58. 58. ‘‘Kilesā [Pg.51] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 59. 59. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 60. 60. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhakadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කුසට්ඨකදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Kusaṭṭhakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. කුසට්ඨකදායක ස්ථවිර අපදානය හයවැනි ය. 7. Giripunnāgiyattheraapadānaṃ 7. ගිරිපුන්නාගිය ස්ථවිර අපදානය 61. 61. ‘‘Sobhito nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā; Gahetvā giripunnāgaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. එකල්හි සෝභිත නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ චිත්තකූට පර්වතයෙහි වැඩසිටි සේක. මම ගිරිපුන්නාග (කන්දේ හටගත් නා) මලක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 62. 62. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතර වැනි කල්පයෙහි මම යම් බුද්ධ පූජාවක් කළෙම් ද, (එතැන් සිට) මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 63. 63. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 64. 64. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 65. 65. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ගිරිපුන්නාගිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Giripunnāgiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ. ගිරිපුන්නාගිය ස්ථවිර අපදානය හත්වැනි ය. 8. Vallikāraphaladāyakattheraapadānaṃ 8. වල්ලිකාරඵලදායක ස්ථවිර අපදානය 66. 66. ‘‘Sumano nāma sambuddho, takkarāyaṃ vasī tadā; Vallikāraphalaṃ gayha, sayambhussa adāsahaṃ. එකල්හි සුමන නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ තක්කර නගරයෙහි වැඩසිටි සේක. මම වල්ලිකාර (වැල්) ගෙඩියක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 67. 67. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස්එක් වැනි කල්පයෙහි මම යම් (වැල්) ගෙඩියක් පූජා කළෙම් ද, (එතැන් සිට) මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිසංසයයි. 68. 68. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 69. 69. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 70. 70. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.52] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් වල්ලිකාරඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළහ. Vallikāraphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. වල්ලිකාරඵලදායක ස්ථවිර අපදානය අටවැනි ය. 9. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ 9. පානධිදායක ස්ථවිර අපදානය 71. 71. ‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Divāvihārā nikkhamma, pathamāruhi cakkhumā. ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, පස් ඇස් ඇති අනෝමදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දහවල් විවේකයෙන් නික්ම මාවතට පිළිපන් සේක. 72. 72. ‘‘Pānadhiṃ sukataṃ gayha, addhānaṃ paṭipajjahaṃ; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, pattikaṃ cārudassanaṃ. මම මනාව සාදන ලද පාවහන් යුගලක් ගෙන දීර්ඝ ගමනකට පිළිපන්නෙමි. එහිදී පයින් වැඩම කරවන්නා වූ, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 73. 73. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, nīharitvāna pānadhiṃ; Pādamūle ṭhapetvāna, idaṃ vacanamabraviṃ. මාගේ සිත පැහැදවා ගෙන, පාවහන් යුගල ඉවතට ගෙන, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි තබා මෙසේ පැවසුවෙමි. 74. 74. ‘‘‘Abhirūha mahāvīra, sugatinda vināyaka; Ito phalaṃ labhissāmi, so me attho samijjhatu’. මහාවීරයන් වහන්ස, සුගතේන්ද්‍රයන් වහන්ස, විනායකයන් වහන්ස, (මෙම පාවහන් යුගල) පළඳිනු මැනවි. මෙයින් මම යම් ඵලයක් ලබන්නෙම් ද, මාගේ ඒ අදහස සමෘද්ධ වේවා! 75. 75. ‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Pānadhiṃ abhirūhitvā, idaṃ vacanamabravi. ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ අනෝමදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ පාවහන් යුගල පැළඳ මෙසේ වදාළ සේක. 76. 76. ‘‘‘Yo pānadhiṃ me adāsi, pasanno sehi pāṇibhi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato’. ‘‘යමෙක් පහන් සිතින් තම දෑතින්ම මට පාවහන් පූජා කළේ ද, මම ඔහු ගැන ප්‍රකාශ කරමි. මා පවසන වචනයට සවන් දෙන්න. 77. 77. ‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā; Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා, සියලු දෙවියෝ ඔදවැඩි සිතින් යුතුව, සොම්නස්ව, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියහුව, ඇඳිලි බැඳගෙන එතැනට රැස්වූහ. 78. 78. ‘‘Pānadhīnaṃ padānena, sukhitoyaṃ bhavissati; Pañcapaññāsakkhattuñca, devarajjaṃ karissati. මේ පාවහන් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මොහු සුවපත් වන්නේය. පනස් පස් වතාවක් දෙව්රජ බව (ශක්‍ර පදවිය) දරන්නේය. 79. 79. ‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. දහස් වතාවක් සක්විති රජ වන්නේය. ඔහු ලබන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනය කර නිම කළ නොහැකිය. 80. 80. ‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් අපරිමේය කල්පයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමයෙන් යුත් ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 81. 81. ‘‘Tassa [Pg.53] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍රයෙකු වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය. 82. 82. ‘‘Devaloke manusse vā, nibbattissati puññavā; Devayānapaṭibhāgaṃ, yānaṃ paṭilabhissati. පින්වත් වූ මොහු දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව උපදින්නේය. දිව්‍ය යානයකට බඳු වූ යානයක් ලබන්නේය. 83. 83. ‘‘Pāsādā sivikā vayhaṃ, hatthino samalaṅkatā; Rathā vājaññasaṃyuttā, sadā pātubhavanti me. ප්‍රාසාද, සිවිගෙවල්, යාන වාහන, මනාකොට සැරසූ ඇතුන් සහ ආජානීය අශ්වයන් යෙදූ රථ ද නිරන්තරයෙන් මට පහළ වෙති. 84. 84. ‘‘Agārā nikkhamantopi, rathena nikkhamiṃ ahaṃ; Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ. ගිහිගෙයින් නික්ම යන විට ද මම රථයකින් නික්මුණෙමි. කෙස් වැටිය කපන කල්හිම මම රහත් බවට පත් වීමි. 85. 85. ‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ; Datvāna pānadhiṃ ekaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. මට මහත් ලාභයකි, මම මැනවින් ලද්දෙමි. මාගේ (පින් නමැති) වෙළඳාම මැනවින් යෙදවිණි. එක් පාවහන් යුවළක් පූජා කොට අචල වූ නිවන් පදවියට පැමිණියෙමි. 86. 86. ‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ pānadhimadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ. මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පෙර මම යම් පාවහන් යුගලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ පාවහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි. 87. 87. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 88. 88. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 89. 89. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පානධිදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. දේශනා කළ සේක. Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි පානධිදායක තේර අපදානය නිමාවිය. 10. Pulinacaṅkamiyattheraapadānaṃ 10. පුලිනචංකමිය තේර අපදානය 90. 90. ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Vātamigaṃ gavesanto, caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ. මම පෙර මහ වනයේ මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. මම වේගවත් මුවකු සොයමින් යන විට (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) සක්මන් මළුවක් දුටුවෙමි. 91. 91. ‘‘Ucchaṅgena pulinaṃ gayha, caṅkame okiriṃ ahaṃ; Pasannacitto sumano, sugatassa sirīmato. මම පහන් සිතින් යුතුව, සොම්නසින් මගේ උකුළට වැලි ගෙන, ශ්‍රීමත් වූ සුගත තථාගතයන් වහන්සේගේ ඒ සක්මන් මළුවෙහි වැලි ඉස්සෙමි. 92. 92. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, pulinaṃ okiriṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස් එක් කල්පයකට පෙර මම වැලි ඉස්සෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වැලි පූජාවේ ආනිශංසයයි. 93. 93. ‘‘Kilesā [Pg.54] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 94. 94. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 95. 95. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පුලිනචංකමිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. දේශනා කළ සේක. Pulinacaṅkamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ. දසවැනි පුලිනචංකමිය තේර අපදානය නිමාවිය. Naḷamālivaggo aṭṭhacattālīsamo. හතළිස් අටවැනි නළමාලි වර්ගය නිමාවිය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Naḷamālī maṇidado, ukkāsatikabījanī; Kummāso ca kusaṭṭho ca, giripunnāgiyopi ca. නළමාලී තෙරණුවෝ ද, මණිදායක තෙරණුවෝ ද, උක්කාසතික තෙරණුවෝ ද, බීජනී (සුමනබීජනි) තෙරණුවෝ ද, කුම්මාසදායක තෙරණුවෝ ද, කුසට්ඨදායක තෙරණුවෝ ද, ගිරිපුන්නාගිය තෙරණුවෝ ද වෙති. Vallikāro pānadhido, atho pulinacaṅkamo; Gāthāyo pañcanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi. වල්ලිකාරඵලදායක තෙරණුවෝ ද, පානධිදායක තෙරණුවෝ ද, තවද පුළිනචංකමිය තෙරණුවෝ ද යන මොවුන් ඇතුළත් වන පරිදි ප්‍රඥාවන්තයින් විසින් ගණන් කරන ලද ගාථාවෝ අනූ පහකි. 49. Paṃsukūlavaggo 49. පංසුකූල වර්ගය 1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ 1. පංසුකූලසඤ්ඤක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Tisso [Pg.55] nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo; Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino. ස්වයම්භූ වූ, අග්‍රපුද්ගල වූ තිස්ස නම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පාංශුකූල සිවුරක් තබා විහාරයට වැඩි සේක. 2. 2. ‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ; Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ. මම නමන ලද දුන්නක් රැගෙන ආහාර සොයනු පිණිස හැසුරුණෙමි. මණ්ඩලග්ග නම් කඩුවක් රැගෙන මම වනයට ඇතුළු වීමි. 3. 3. ‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā; Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ. එකල මම ඒ වනයෙහි ගසක් අග රැඳී තිබූ පාංශුකූල සිවුරක් දුටුවෙමි. එසෙණෙහිම දුන්න පසෙක තබා, හිස මුදුනේ දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, 4. 4. ‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ. පහන් වූ සිත් ඇතිව, සොම්නස්ව, මහත් වූ ප්‍රීතියෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේ සිහිපත් කරමින් මම ඒ පාංශුකූල සිවුරට වැන්දෙමි. 5. 5. ‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර මම ඒ පාංශුකූල සිවුරට වැන්දෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වැඳීමේ ආනිසංසයයි. 6. 6. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 7. 7. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම ඉතා යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අත්පත් කර ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 8. 8. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පාංශුකූලසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමු පාංශුකූලසඤ්ඤක තෙරුන්ගේ අපදානය අවසන් විය. 2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ 2. බුද්ධසඤ්ඤක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 9. 9. ‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū; Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe. (මම) වේදය හදාරන්නෙක්, මන්ත්‍ර දරන්නෙක්, තුන් වේදයෙහි පරතෙරට ගිය කෙනෙක් වීමි. ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රය, ඉතිහාසය, නිඝණ්ඩු සහ කේටුභ යන ශාස්ත්‍රයන්හි ද කෙළ පැමිණියෙක් වීමි. 10. 10. ‘‘Nadīsotapaṭibhāgā[Pg.56], sissā āyanti me tadā; Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito. එකල ගංගා දිය දහරක් මෙන් ශිෂ්‍යයෝ මා වෙත පැමිණෙති. මම නොපසුබට උත්සාහයෙන් යුක්තව රෑ දහවල් ඔවුන්ට මන්ත්‍ර උගන්වමි. 11. 11. ‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade; Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi. එකල්හි සිද්ධත්ථ නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ මෝහ අන්ධකාරය නසා ප්‍රඥා ලෝකය පැතිරවූ සේක. 12. 12. ‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me; Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā. මාගේ එක්තරා ශිෂ්‍යයෙක් අන් ශිෂ්‍යයන්ට ඒ බව පැවසීය. ඔවුහු ඒ කරුණ අසා එකල මට දැන්වූහ. 13. 13. ‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako; Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati. සර්වඥ වූ, ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත. ජනයා උන්වහන්සේ අනුගමනය කරති. අපට පෙර මෙන් ලාභයක් නොලැබෙන්නේය. 14. 14. ‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā; Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ. මහා කීර්ති ඇති, පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේලා ලොව පහළ වන්නේ කලාතුරකිනි. මම ලෝකනායක වූ ඒ ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව දකින්නෙම් නම් ඉතා මැනවි. 15. 15. ‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ; Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ. මම මාගේ අජින චර්මය ද, වල්කල සිවුර සහ පැන් කලය ද ගෙන අසපුවෙන් නික්ම ශිෂ්‍යයන් ඇමතුවෙමි. 16. 16. ‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā; Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako. දිඹුල් මලක් මෙන් ද, සඳෙහි සාවෙකු මෙන් ද, කපුටන්ගේ කිරි මෙන් ද ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව පහළ වීම අතිශයින්ම දුර්ලභය. 17. 17. ‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ; Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීම ද දුර්ලභය. මේ කරුණු දෙකම සම්පූර්ණ වී තිබියදීත් සද්ධර්ම ශ්‍රවණය ලැබීම අතිශයින්ම දුර්ලභය. 18. 18. ‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ; Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී ඇත. අපි ඥාන ඇස ලබන්නෙමු. එන්න, අපි සැවොම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට යමු. 19. 19. ‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino; Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā. එකල ඒ සියලු දෙනා පැන් කලි දරා, රළු අජින චර්ම හැඳ, ජටා භාරයෙන් යුක්තව වනයෙන් නික්මුණහ. 20. 20. ‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino; Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī. ඔවුහු විය දණ්ඩක් පමණ දුර බලමින්, උතුම් අර්ථය සොයමින්, තෘෂ්ණා දෝෂයෙන් තොරව, කේසර සිංහයන් මෙන් නිර්භීතව වැඩියහ. 21. 21. ‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino; Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ. අල්ප කෘත්‍ය ඇතිව, ලොල් බවින් තොරව, ප්‍රඥාවන්තව, ශාන්ත පැවතුම් ඇතිව, පිඬු සිඟා වඩිමින් ඒ තාපසයෝ ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ. 22. 22. ‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ. තව යොදුන් එකහමාරක් ඉතිරිව තිබියදී මට රෝගයක් ඇති විය. මම ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් එහිදීම කළුරිය කළෙමි. 23. 23. ‘‘Catunnavutito [Pg.57] kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර එකල මම යම් බුද්ධ සංඥාවක් ලැබුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ සංඥාවෙහි ආනිසංසයයි. 24. 24. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 25. 25. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 26. 26. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් බුද්ධසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. බුද්ධසඤ්ඤක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැනි යි. 3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ 3. භිසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 27. 27. ‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ; Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā. එකල්හි මම නොයෙක් ඇතුන් විසින් ඇසුරු කරන ලද පොකුණකට බැස, ආහාර පිණිස එහි තිබූ නෙළුම් අල (නෙළුම් දඬු) නෙළුවෙමි. 28. 28. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo; Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase. එකල්හි පදුමුත්තර නම් වූ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ රත් පැහැ සිවුරු දරා අහස් මගින් වඩින සේක. 29. 29. ‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā; Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. උන්වහන්සේ පාංශුකූල සිවුරු ගසන (පිසදමන) හඬ එකල්හි මට ඇසිණි. මම උඩ බැලූ කල ලෝකනායකයන් වහන්සේ දුටුවෙමි. 30. 30. ‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ; Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi. මම එහිම සිට ලෝකනායකයන් වහන්සේට ආරාධනා කළෙමි. 'ස්වාමීනි, නෙළුම් දඬුවලින් මී පැණි වැගිරෙයි, මේ නෙළුම් අලවලින් කිරි සහ ගිතෙල් වැගිරෙයි'. 31. 31. ‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā; Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso. 'පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, අනුකම්පාවෙන් මෙය පිළිගත මැනව.' එකල්හි මහා යසස් ඇති කාරුණික වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ අහසින් බැස, 32. 32. ‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā; Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ ඒ දානය පිළිගත් සේක. එය පිළිගෙන සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක. 33. 33. ‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu; Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’. 'මහා පින්වත, ඔබ සුවපත් වේවා! ඔබේ ගමන (පරලොව ගතිය) සමෘද්ධිමත් වේවා! මේ නෙළුම් දඬු පූජාවෙන් මහත් වූ සැපතක් ලබත්වා!' 34. 34. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino. පදුමුත්තර නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, එම දානය ගෙන ජයග්‍රාහී වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසින් වැඩි සේක. 35. 35. ‘‘Tato [Pg.58] bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ; Bhisaṃ rukkhe lagetvāna, mama dānamanussariṃ. ඉන්පසු මම නෙළුම් අල ගෙන මාගේ අසපුවට පැමිණියෙමි. නෙළුම් අල ගසක එල්ලා තබා මා කළ ඒ දානය නැවත නැවතත් සිහිපත් කළෙමි. 36. 36. ‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā; Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā. එකල්හි මහා සුළඟක් හමා වනය සලිත කළේය. අකුණු පුපුරද්දී අහස ගිගුම් දුන්නේය. 37. 37. ‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā; Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ. එවිට මාගේ හිස මතට හෙනයක් පතිත විය. මම වාඩි වී සිටියදීම එහිදී කළුරිය කළෙමි. 38. 38. ‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ. ඒ පින්කම හේතුවෙන් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. මාගේ දේහය එහි වැටී තිබුණ අතර මම දෙව්ලොව සතුටින් විසුවෙමි. 39. 39. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ. අසූ හයදහසක් මනාව සැරසුණු දිව්‍ය අප්සරාවෝ උදේ සවස මට උපස්ථාන කරති. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 40. 40. ‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā; Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. මිනිස් ලොව උපන් කල්හිද මම නිරතුරුවම සුවපත් වන්නෙමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නැත. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 41. 41. ‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ඒ දෙවාතිදේව වූ තාදී ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අනුකම්පා කරන ලද මාගේ සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ගියේය. දැන් නැවත උපතක් නැත. 42. 42. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් නෙළුම් දඬු දානයක් දුන්නේද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය නෙළුම් දඬු පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 43. 43. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 44. 44. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 45. 45. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් භිසදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. භිසදායක තෙරුන්ගේ අපදානය තුන්වැනි යි. 4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ 4. ඤාණථවික තෙරුන්ගේ අපදානය 46. 46. ‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama; Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā. හිමවන්ත පර්වතයට දකුණු පසින් මාගේ අසපුව මැනවින් කරවන ලද්දකි. මම උතුම් අර්ථය (මෝක්ෂය) සොයමින් එකල වනයෙහි වාසය කළෙමි. 47. 47. ‘‘Lābhālābhena [Pg.59] santuṭṭho, mūlena ca phalena ca; Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ. ලැබෙන දෙයින් ද නොලැබෙන දෙයින් ද සතුටු වෙමින්, අල ගෙඩි හා පලවැලවලින් යැපෙමින් සතුටු වූ මම, ගුරුවරයෙකු සොයමින් හුදකලාව වාසය කළෙමි. 48. 48. ‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade; Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ. එකල සුමේධ නම් වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. උන්වහන්සේ මහා ජනයා සංසාරයෙන් මුදවමින් චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක. 49. 49. ‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ; Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ. මම සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැන අසා නොතිබුණෙමි. කිසිවෙක් මට ඒ පිළිබඳව පැවසුවේ ද නැත. වසර අටක් ගත වූ පසු මම ලෝකනාථයන් වහන්සේ පිළිබඳව ඇසුවෙමි. 50. 50. ‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ; Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ. මම ගිනි පිදීම සඳහා දර රැස් කර, අසපුව ඇමද, තවුස් පිරිකර ගෙන වනයෙන් නික්මුණෙමි. 51. 51. ‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca; Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ. මම ගම් හා නියම්ගම්වල එක් රැයක් බැගින් වාසය කරමින්, පිළිවෙළින් එකල චන්දවතී නගරයට පැමිණියෙමි. 52. 52. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako; Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ. එකල ලෝකනායක වූ සුමේධ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බොහෝ සත්වයන් සසරින් මුදවමින් අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන සේක. 53. 53. ‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ. මම ජනකාය අතරින් ගොස්, ගුණ සයුරක් බඳු වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට වැඳ, අඳුන් දිවි සමක් එකාංශ කොට (පොරවාගෙන) ලෝකනාථයන් වහන්සේට ස්තුති කළෙමි. 54. 54. ‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ; Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo. “ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ සත්වයන්ගේ ශාස්තෘවරයාය, ධජයය, කේතුවය, යූප ස්තම්භයය, පරායනය (අවසාන සරණය) ය, පිහිටය, දිවයිනය. ඔබවහන්සේ දෙපා ඇත්තවුන් අතර උත්තමයාණෝය. Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. විසිඑක්වන භාණවාරයයි. 55. 55. ‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ; Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune. මුනිඳුනි, ඔබවහන්සේ නුවණින් සියුම් වූ සේක, වීර්යවන්ත වූ සේක, ජනතාව සසරින් එතර කළ සේක. ලෝකයෙහි ඔබවහන්සේට වඩා උතුම් වූ වෙනත් ගැලවුම්කරුවෙක් නැත. 56. 56. ‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ; Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave. සර්වඥයන් වහන්ස, මහ මුහුදේ දිය බිඳු කුස තණ අගකින් මැනිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ ඥානය මැනිය නොහැක්කේමය. 57. 57. ‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave; Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma. ඇස් ඇත්තාණන් වහන්ස, මහ පොළොව තරාදියක තබා කිරා බැලිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ ප්‍රඥාවේ ප්‍රමාණය මැනිය නොහැක්කේමය. 58. 58. ‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā; Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave. සර්වඥයන් වහන්ස, අහස ලණුවකින් හෝ අඟලෙන් මැනිය හැකි වුවද, ඔබවහන්සේගේ සීලය මැනිය නොහැක්කේමය. 59. 59. ‘‘‘Mahāsamudde [Pg.60] udakaṃ, ākāso ca vasundharā; Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’. ඇස් ඇත්තාණන් වහන්ස, මහා සමුද්‍රයේ ජලය ද, අහස ද, මහ පොළොව ද යන මේවා මැනිය හැකිය. එහෙත් ඔබවහන්සේ අප්‍රමෙය්‍ය (ප්‍රමාණ කළ නොහැකි) වන සේක.” 60. 60. ‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ; Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā. මම ගාථා හයකින් මහා යසස් ඇති සර්වඥයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කර, දෝත් නගා වැඳ එකල්හි නිශ්ශබ්දව සිටියෙමි. 61. 61. ‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. යමෙකුට “සුමේධ” යැයි කියත් ද, මහා ප්‍රඥා ඇති ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. 62. 62. ‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. “යමෙක් පැහැදුණු සිතින් මාගේ ඥානය වර්ණනා කළේ ද, ඔහු ගැන මම ප්‍රකාශ කරන්නෙමි. මා පවසන වචනය අසන්න. 63. 63. ‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati. මොහු කල්ප හැත්තෑ හතක් තිස්සේ දෙව්ලොව සතුටු වන්නේය. දහස් වාරයක් දෙවියන්ට අධිපති සක් දෙවිඳු වී දේව රාජ්‍යය කරන්නේය. 64. 64. ‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. සිය ගණන් වාරයක් සක්විති රජ වන්නේය. ඔහු ලබන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙපමණ යැයි කිව නොහැකිය. 65. 65. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito; Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’. පින්කම්වල නිරත වූ මොහු දෙවියෙකු වුවත් මිනිසෙකු වුවත්, අඩුවක් නැති අදහස් ඇත්තෙක් ද තියුණු ප්‍රඥා ඇත්තෙක් ද වන්නේය. 66. 66. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් හැඳින්වෙන ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 67. 67. ‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano; Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati. ඔහු ගිහිගෙයින් නික්ම කිසිදු බැඳීමක් නැතිව පැවිදි වන්නේය. උපතින් වසර හතක් වූ කල අරහත් ඵලයට පැමිණෙන්නේය. 68. 68. ‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ; Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ. මට මාව මතක ඇති දා පටන්, මම ශාසනයට පැමිණි දා පටන්, මේ කාලය ඇතුළත කිසිදු අසතුටුදායක සිතුවිල්ලක් මා හඳුනන්නේ නැත. 69. 69. ‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane. මම සියලු භවයන්හි සැරිසරමින් සම්පත් අනුභව කළෙමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුපාඩුවක් නොවීය. ඒ බුදු පසස නමැති ඥානය වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 70. 70. ‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මාගේ තුන් ගින්න (රාග, ද්වේෂ, මෝහ) නිවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත. 71. 71. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane. කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම යම් ඥානයකට ප්‍රශංසා කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. ඒ ඥානය වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 72. 72. ‘‘Kilesā [Pg.61] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 73. 73. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 74. 74. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් ඤාණථවික තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන්- Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ. ඤාණථවික තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැන්නයි. 5. Candanamāliyattheraapadānaṃ 5. 5. චන්දනමාලිය තෙර අපදානය 75. 75. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame; Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. මම ප්‍රිය වූ, මනස්කාන්ත වූ පංචකාම ගුණයන් හැර දමා, අසූ කෝටියක් ධනය අත්හැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි. 76. 76. ‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ; Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ. පැවිදි වී කයින් පව්කම් දුරු කළෙමි. වචී දුශ්චරිතය අත්හැර මම ගංගා තීරයක වාසය කළෙමි. 77. 77. ‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami; Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ. තනිව වසන්නා වූ මා වෙත බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩිසේක. උන්වහන්සේ 'බුදුන්' යැයි මම නොදත්තෙමි. එහෙත් මම පිළිසඳරෙහි යෙදුණෙමි. 78. 78. ‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ; ‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado. පිළිසඳර පවත්වා මම උන්වහන්සේගෙන් නම හා ගෝත්‍රය විමසීමි. 'ඔබ වහන්සේ දෙවියෙක් ද? ගාන්ධර්වයෙක් ද? නැතහොත් සක් දෙවිඳු ද?' 79. 79. ‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato; Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā. 'ඔබ කවුද? කාගේ පුත්‍රයෙක්ද? මෙහි වැඩම කළේ මහා බ්‍රහ්මයාද? උදාවන සූර්යයා මෙන් ඔබ සියලු දිශාවන් බබළවන්නෙහිය.' 80. 80. ‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa; Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ; Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’. 'පින්වත, ඔබගේ ශ්‍රී පාදයන්හි දහසක් අර ඇති චක්‍ර ලක්ෂණ පෙනේ. ඔබ කවුද? කාගේ පුත්‍රයෙක්ද? අප ඔබව හඳුනා ගන්නේ කෙසේද? ඔබගේ නම හා ගෝත්‍රය පවසා මාගේ සැකය දුරු කළ මැනව.' 81. 81. ‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado; Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ. 'මම දෙවියෙක් නොවෙමි, ගාන්ධර්වයෙක් නොවෙමි, සක් දෙවිඳු ද නොවෙමි. මට බ්‍රහ්මත්වයක් ද නැත. මම මේ සියල්ලන්ටම වඩා උතුම් වන්නෙමි.' 82. 82. ‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ; Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’. 'ඔවුන්ගේ විෂය ඉක්මවා ගිය මම, කාම බන්ධනයන් සිඳලීමි. සියලු කෙලෙසුන් දවා හැර උත්තම වූ සම්බෝධියට පැමිණියෙමි.' 83. 83. ‘‘Tassa [Pg.62] vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune. උන්වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම මෙසේ කීවෙමි: 'මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඉදින් ඔබ වහන්සේ සර්වඥ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නම්, මෙහි වැඩ සිටින සේක්වා.' 84. 84. ‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’; ‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ. 'දුකෙහි කෙළවර කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට මම පූජා පවත්වන්නෙමි.' මෙසේ පවසා මම මුව සමක් එළා බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 85. 85. ‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare; Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පර්වත ගුහාවක වසන සිංහයෙකු මෙන් එහි වැඩ සිටි සේක. මම වහා පර්වතයට නැග අඹ ඵලයක් ගත්තෙමි. 86. 86. ‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ; Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ. සුවඳැති සල් මල් ද, මහාර්ඝ වූ සඳුන් ද යන ඒ සියල්ල වහා ගෙන ලෝකනාථයන් වහන්සේ වෙත එළඹුණෙමි. 87. 87. ‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ; Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේට අඹ ඵලය පූජා කොට, සල් මලින් ද පිදුවෙමි. සඳුන් ආලේප කොට මම ශාස්තෘන් වහන්සේට වැන්දෙමි. 88. 88. ‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā; Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako. පැහැදුණු සිතැතිව, සතුටු සිතින් හා මහත් වූ ප්‍රීතියෙන් යුක්තව සිටි මා දෙස බලා, අඳුන් දිවි සම් අසුනෙහි වැඩ සිටි සුමේධ ලෝකනාථයන් වහන්සේ- 89. 89. ‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā; ‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ. එවෙලෙහි මා සතුටු කරවමින් මාගේ ඒ පින වර්ණනා කළ සේක: 'මෙම ඵල දානයෙන් ද, සුවඳ මල් පූජාවෙන් ද යන මේ දෙවැදෑරුම් පිනෙන්,' 90. 90. ‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati; Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati. 'කල්ප දෙදහස් පන්සියයක් මුළුල්ලෙහි දෙව්ලොව සතුටු වන්නේය. අඩුවක් නැති සිතුම් පැතුම් ඇතිව වසවර්ති අධිපතියෙකු වන්නේය.' 91. 91. ‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati; Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko. 'කල්ප දෙදහස් හයසියයක් මුළුල්ලෙහි මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපදින්නේය. සතර දිග ජයගත්, මහා තේජවන්ත වූ සක්විති රජෙකු වන්නේය.' 92. 92. ‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ; Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ. 'විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද, රත්තරනින් නිමිත, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් සැරසුණු වේභාර නම් නගරයක් ඔහුට වන්නේය.' 93. 93. ‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ; Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse. 'මෙම ක්‍රමයෙන්ම ඔහු සසර සැරිසරන්නේය. දේවත්වයෙහි හෝ මනුෂ්‍යත්වයෙහි හෝ යන සෑම තැනකදීම ඔහු පිදුම් ලබන්නෙක් වන්නේය.' 94. 94. ‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati; Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati; Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’. 'අන්තිම භවයට පැමිණි කල්හි, ඔහු බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි උපදින්නේය. ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වන්නේය. අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.' 95. 95. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako; Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase. සුමේධ ලෝකනාථ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය වදාරා, මා බලා සිටියදීම අහසින් වැඩිසේක. 96. 96. ‘‘Tena [Pg.63] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ සුකෘත කර්මය නිසා ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා ද, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දෙව්ලොවට ගියෙමි. 97. 97. ‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ. තුසිත දෙව්ලොවින් චුතව මම මව්කුසක උපන්නෙමි. මා යම් මව්කුසක වසයි ද, එහිදී මට භෝග සම්පත්වල අඩුවක් නොවීය. 98. 98. ‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ; Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ. මම මව්කුසට පැමිණි කල්හි, මාගේ පුණ්‍ය තේජසින් මවට කැමති පරිදි ආහාර පාන හා භෝජන පහළ විය. 99. 99. ‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ. උපතින් පස් අවුරුදු වයසේදී මම පැවිදි වූයෙමි. කෙස් වැටිය බාන අවස්ථාවේදීම මම අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි. 100. 100. ‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ; Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ. මම මාගේ පැරණි පින සොයන කල්හි මෑත කාලයෙහි එය නොදුටුවෙමි. කල්ප තිස්දහසකට පෙර කළ මාගේ ඒ පින මම සිහි කළෙමි. 101. 101. ‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ. “පුරුෂාජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා. පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා. ඔබවහන්සේගේ අනුශාසනාව ලබා මම අකම්පිත වූ නිර්වාණ පදයට පැමිණියෙමි.” 102. 102. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. “කල්ප තිස්දහසකට පෙර මම යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට වන්දනා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.” 103. 103. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. “මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.” 104. 104. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුභාග්‍ය සම්පන්න විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.” 105. 105. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් චන්දනමාලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන චන්දනමාලියත්ථේර අපදානය නිම විය. 6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ 6. ධාතුපූජකත්ථේර අපදානය 106. 106. ‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake; Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ. “ලෝකනාථ වූ, ලෝකනායක වූ සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මාගේ නෑයන් රැස් කරවා ධාතු පූජාවක් සිදු කළෙමි.” 107. 107. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ. “මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි මම යම් ධාතු පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ධාතු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි.” 108. 108. ‘‘Kilesā [Pg.64] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. “මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි.” 109. 109. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුභාග්‍ය සම්පන්න විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.” 110. 110. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ධාතුපූජක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන ධාතුපූජකත්ථේර අපදානය නිම විය. 7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ 7. පුලිනුප්පාදකත්ථේර අපදානය 111. 111. ‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso; Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito. “හිමවන්ත පර්වතයෙහි දේවල නම් තාපසයෙක් වීමි. එහි අමනුෂ්‍යයන් විසින් මවන ලද මාගේ සක්මන් මළුවක් විය.” 112. 112. ‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā; Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā. “ජටා භාරයෙන් යුක්තව, නිරතුරුවම පැන් කෙණ්ඩියක් දරමින්, උතුම් අර්ථය සොයමින් එකල්හි වනයෙන් නික්මුණෙමි.” 113. 113. ‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ; Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā. “අසූහතර දහසක් ශිෂ්‍යයෝ මට උපස්ථාන කළහ. ඔවුහු එකල තම තමන්ගේ කටයුතුවල නිරත වෙමින් වනයෙහි වසති.” 114. 114. ‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ; Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ. “අසපුවෙන් නික්ම වැලි සෑයක් කළෙමි. නොයෙක් මල් රැස් කරගෙන එම චෛත්‍යය පිදුවෙමි.” 115. 115. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ; Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ. “එහි සිත පහදවාගෙන මම අසපුවට පිවිසියෙමි. සියලු ශිෂ්‍යයෝ රැස්ව මාගෙන් මේ කරුණ විමසූහ.” 116. 116. ‘‘‘Pulinena kato thūpo, yaṃ tvaṃ deva massati; Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’. ‘ස්වාමීනි, ඔබ වැලිවලින් සෑයක් කළා නේද? ඔබ වන්දනා කරන්නේ කවර චෛත්‍යයකටද? අපිත් ඒ ගැන දැනගන්න කැමතියි. අප විමසන මේ කරුණ අපට කියා දුන මැනව.’ 117. 117. ‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā; Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’. ‘වේද පාඨයන්හි පසැස් ඇති, මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේලා ගැන දක්වා ඇත. මහා යසස් ඇති ඒ බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේලාට මම නමස්කාර කරමි.’ 118. 118. ‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā; Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’. ‘මහා වීරයන් වහන්ස, සර්වඥ වූ ඒ ලෝකනායකයන් වහන්සේලා කෙබඳුද? කවර ගුණ ඇත්තෝද? කෙබඳු වූ ශීලයකින් යුක්තද? ඒ මහා යසස් ඇති බුදුවරු කෙබඳුද?’ 119. 119. ‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā [Pg.65] buddhā, cattālīsadijāpi ca; Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā. ‘බුදුරජාණන් වහන්සේලා දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්තය, සතළිසක් දත් ඇත්තෝය. ඒ බුදුවරුන්ගේ නෙත් වසු පැටවකුගේ ඇස් මෙන්ද, රතු පැහැති පලතුරු (රතු ඇට) මෙන්ද ශෝභමානය.’ 120. 120. ‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare; Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati. ‘ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා වඩිනා කල්හි විය දණ්ඩක පමණ දුර බලමින් වඩිති. ඒ බුදුවරුන්ගේ දණහිස් ශබ්ද නොකරයි, සන්ධිවල ශබ්දයක්ද නොඇසෙයි.’ 121. 121. ‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare; Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā. ‘සුගතයන් වහන්සේලා වඩිනා කල්හි පළමුව දකුණු පය ඔසවාම වඩිති. මෙය බුදුවරුන්ගේ ධර්මතාවයකි.’ 122. 122. ‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī; Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ. ‘කේසර සිංහ රාජයෙකු මෙන් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා නිර්භීතය. තමන් උසස් කොට නොදක්වති, සත්වයන් පහත් කොට (නින්දා කොට) නොසලකති.’ 123. 123. ‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu; Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā. බුදුවරයන් වහන්සේලා මානයෙන් හා අවමානයෙන් මිදුණු සේක. සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි සමාන සිත් ඇති සේක. තමන් වහන්සේව උසස් කොට නොදක්වන සේක. මෙය බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ස්වභාවයයි. 124. 124. ‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te; Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ. ඒ සම්බුදුවරයන් වහන්සේලා ලොව පහළ වන කල්හි (ධර්ම) ආලෝකය පතුරුවන සේක. මුළු මහත් වූ මේ පෘථිවිය සවැදෑරුම් ලෙස කම්පා කරවන සේක. 125. 125. ‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā; Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā. උන්වහන්සේලා නිරය දෙස බලන කල්හි, එවිට නිරාගින්න නිවී යයි. මහා මේඝයක් වසින්නේය. මෙය බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ ස්වභාවයයි. 126. 126. ‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā; Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’. ඒ මහා නාගයන් වහන්සේලා (බුදුවරයන් වහන්සේලා) මෙබඳු වන සේක. අසදෘශ වන සේක, මහා යසස් ඇති සේක. ගුණධර්මයන්ගෙන් අන් කිසිවෙකුට ඉක්මවිය නොහැකි වන සේක. ඒ තථාගතයන් වහන්සේලා අප්‍රමාණ වන සේක. 127. 127. ‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā; Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’. සියලු ශිෂ්‍යයෝ ගෞරව සහිතව මාගේ වචනය අනුමෝදන් වූහ. තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් හා වීර්යය ප්‍රමාණයෙන් ඒ අයුරින්ම පිළිපැද්දහ. 128. 128. ‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino; Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā. තමන්ගේ කුසල කර්මයන් කෙරෙහි කැමැත්ත ඇත්තා වූත්, මාගේ වචනය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ඇත්තා වූත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත සිත් ඇත්තා වූත් ඒ තවුසෝ නැවත නැවතත් ඒ වැලි සෑය පිදූහ. 129. 129. ‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso; Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha. එකල්හි මහා යසස් ඇති දේවපුත්‍රයෙක් තුසිත භවයෙන් චුතව මවු කුසක පිළිසිඳ ගත්තේය. එවිට දස දහසක් ලෝක ධාතුවම කම්පා විය. 130. 130. ‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ; Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike. අසපුවට නුදුරු තැනක පිහිටි සක්මන් මළුවෙහි මම සිටියෙමි. එවිට සියලු ශිෂ්‍යයෝ එක් රැස් වී මා වෙත පැමිණියහ. 131. 131. ‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati; Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati. ගවරාජයෙකු මෙන් පොළොව ශබ්ද කරයි, සිංහ රාජයෙකු මෙන් ගොරවයි, කිඹුලෙකු මෙන් හඬ නගයි; මෙහි විපාකය කුමක් වේදැයි ඔවුහු ඇසූහ. 132. 132. ‘‘Yaṃ [Pg.66] pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike; So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami. වැලි සෑය අසලදී මම යම් සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකගේ ගුණ වර්ණනා කළෙම්ද, ඒ භාග්‍යවත් ශාස්තෘන් වහන්සේ දැන් මවු කුසට වැඩම කළ සේක. 133. 133. ‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ; Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ. ඔවුන්ට දහම් කරුණු පවසා, මහා මුණිවරයන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කොට, මාගේ ශිෂ්‍යයන් පිටත් කර හැර මම පර්යංකයක් බඳා (භාවනාවට) වාඩි වුණෙමි. 134. 134. ‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ. මාගේ ශක්තිය සැබවින්ම ක්ෂය විය. දැඩි රෝගාබාධයකින් පෙළුණු මම බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේව සිහිපත් කරමින් එහිදීම කළුරිය කළෙමි. 135. 135. ‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā; Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ. එවිට සියලු ශිෂ්‍යයෝ එක් රැස් වී සෑයක් සකස් කළහ. මාගේ ශරීරය ගෙන සෑය මත තැන්පත් කළහ. 136. 136. ‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ; Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā. සෑය වටා සිටගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ශෝක නමැති හී පහරින් පීඩිත වූ ඔවුහු එක්ව හඬා වැලපුණහ. 137. 137. ‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā; ‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā. ඔවුන් එලෙස හඬා වැලපෙන කල්හි මම සෑය අසලට පැමිණියෙමි. මම නුඹලාගේ ගුරුවරයා වෙමි. යහපත් ප්‍රඥාව ඇති ශිෂ්‍යයිනි, ශෝක නොකරන්න. 138. 138. ‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā; Mā vo pamattā ahuttha, khaṇo vo paṭipādito’. තමන්ගේ යහපත උදෙසා දිවා රෑ නොමැලිව වීර්යය කරන්න. ප්‍රමාද නොවන්න. නුඹලාට සුදුසු කාලය (අවස්ථාව) එළඹ ඇත. 139. 139. ‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ; Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ. මාගේ ශිෂ්‍යයන්ට අනුශාසනා කොට මම නැවත දේව ලෝකයට ගියෙමි. කල්ප දහඅටක් මුළුල්ලෙහි මම දෙව්ලොව සතුටින් විසූවෙමි. 140. 140. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. පන්සිය වාරයක් මම සක්විති රජු වීමි. නොයෙක් සිය වාරයක් දේව රාජ්‍යය හෙබවීමි. 141. 141. ‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ. ඉතිරි කල්පයන්හි මම සංසාරයේ සැරිසැරුවෙමි. මම කිසිදු දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය (බුදු ගුණ) ප්‍රකාශ කිරීමේ ඵලයයි. 142. 142. ‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā; Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā. වප් මාසයෙහි බොහෝ ගස්වැල් මල් පල දරන්නාක් මෙන්, මම ද සුදුසු කාලයෙහි මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කරණකොට ගෙන (නිවන් මලින්) පිබිදුණෙමි. 143. 143. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ වීර්යය නිවන කරා යන බර අදිනා ධුරයක් වැන්න. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආසව රහිතව වසමි. 144. 144. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් බුදු ගුණ වර්ණනාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුදු ගුණ ගැයීමේ ඵලයයි. 145. 145. ‘‘Kilesā [Pg.67] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය ...පෙ... මම ආසව රහිතව වසමි. 146. 146. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 147. 147. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පුළිනුප්පාදක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්- Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. පුළිනුප්පාදක තේරාපදානය හත්වැන්නයි. 8. Taraṇiyattheraapadānaṃ 8. තර්ණීය තේරාපදානය. 148. 148. ‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako; Vinatā nadiyā tīraṃ, upāgacchi tathāgato. ස්වයම්භූ වූ, ලෝකනායක වූ, තථාගත වූ අත්ථදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විනතා නදියෙහි තීරයට වැඩි සේක. 149. 149. ‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro; Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ. මම ජලයෙහි හැසිරෙන ඉබ්බෙකු වී, ජලයෙන් නික්ම බුදුරජාණන් වහන්සේව (ගඟෙන්) එතෙර කරවනු කැමතිව ලෝකනායකයාණන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. 150. 150. ‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni; Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’. දුකෙහි කෙළවර සිදුකරන්නා වූ, අත්ථදස්සී මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මා මත වැඩසිටින සේක්වා. මම ඔබවහන්සේව එතෙර කරවන්නෙමි. 151. 151. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso; Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako. මාගේ අදහස දැනගත් මහා යසස් ඇති ලෝකනායක වූ අත්ථදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ පිට මත නැගී වැඩසිටි සේක. 152. 152. ‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ; Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā. මට මාව මතක ඇති කාලයේ සිට, මම බුද්ධියෙන් මුහුකුරා ගිය දා සිට, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පතුල් (මාගේ පිට මත) ස්පර්ශ වූ විට දැනුණු ඒ සැපය වැනි වෙනත් සැපයක් මට කිසිදා නොතිබුණි. 153. 153. ‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso; Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha. මහා යසස් ඇති අත්ථදස්සී සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ (ගඟෙන්) එතෙර වී, ගංතීරයෙහි වැඩසිටිමින් මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. 154. 154. ‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ; Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā. යම් තාක් මාගේ සිතෙහි (එතෙර වීමේ) අදහස ඇති වී ද, මම ගංගා දිය පහර තරණය කරමි. ප්‍රඥාවන්ත වූ මේ ඉබ්බ රජු මා එතෙර කරවූයේය. 155. 155. ‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca; Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati. බුදුරජාණන් වහන්සේව මෙලෙස එතෙර කරවීමෙන් ද, මෙත්තා සහගත සිතින් ද යුක්ත වූ මොහු, කල්ප එක්දහස් අටසියයක් මුළුල්ලෙහි දෙව්ලොව සතුටින් වසනු ඇත. 156. 156. ‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito; Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati. දෙව්ලොවින් චුතව මෙහි (මිනිස් ලොවට) පැමිණි විට, කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවනු ලැබ, එක් අසුනක හිඳම සැක සංකා නැමැති සැඩ පහර තරණය කරනු ඇත. 157. 157. ‘‘‘Yathāpi [Pg.68] bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ; Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ. යහපත් කෙතක වපුරන ලද බීජය ස්වල්පයක් වුවද, මැනවින් වැසි වසිනා කල්හි එහි අස්වැන්න ගොවියා සතුටු කරන්නාක් මෙනි. 158. 158. ‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ; Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’. එලෙසම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත මෙම බුද්ධ ක්ෂේත්‍රයෙහි (ශ්‍රද්ධාව නැමැති) වැසි මැනවින් වසිනා කල්හි, එහි ප්‍රතිඵලය මා සතුටු කරනු ඇත. 159. 159. ‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. මම වීර්යයෙහි යෙද වූ සිතැතිව, කෙලෙස් සන්සිඳවා, කෙලෙස් නැමැති උපධි රහිතව, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව වසමි. 160. 160. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. බුදුරජාණන් වහන්සේව එතෙර කරවීමේ විපාකය මෙයයි. 161. 161. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වසමි. 162. 162. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූවකි... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 163. 163. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් තරණිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. දේශනා කළ සේක. Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි තරණියත්ථේර අපදානය නිමයි. 9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ 9. නවවැනි ධම්මරුචියත්ථේර අපදානය. 164. 164. ‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino; ‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati. යම් කලෙක ජිනේන්ද්‍ර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ සුමේධ තාපසයාණන්ට, 'මෙයින් අපරිමේය කල්පයකට පසුව මොහු බුදු වන්නේය'යි විවරණ දුන් සේක. 165. 165. ‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo. මොහුගේ ජනක මෑණියන් මායා නම් වන්නීය, පියාණන් සුද්ධෝදන නම් වන්නේය, මොහු ගෝතම නම් බුදු වන්නේය. 166. 166. ‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ; Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso. මොහු වීර්යය වඩා, දුෂ්කර ක්‍රියාවන් කොට, මහා යසස් ඇති සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක ලෙස ඇසතු බෝ රුක මුලදී බුදුවන්නේය. 167. 167. ‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāma nāmena, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ. උපතිස්ස සහ කෝලිත අග්‍රශ්‍රාවකයෝ වන්නාහ. ආනන්ද නම් වූ භික්ෂුව මේ ජිනේන්ද්‍රයාණන්ට උපස්ථායක වන්නේය. 168. 168. ‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā. ඛේමා සහ උප්පලවණ්ණා අග්‍රශ්‍රාවිකාවෝ වන්නාහ. චිත්ත සහ ආළවක අග්‍ර උපාසකවරු වන්නාහ. 169. 169. ‘‘‘Khujjuttarā [Pg.69] nandamātā, aggā hessantupāsikā; Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’. ඛුජ්ජුත්තරා සහ නන්දමාතාව අග්‍ර උපාසිකාවෝ වන්නාහ. මේ වීරයාණන්ගේ බෝධිය 'ඇසතු' යැයි කියනු ලැබේ. 170. 170. ‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino; Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī. අසම වූ මහේශී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා සතුටු වූ දෙවි මිනිස්සු දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ. 171. 171. ‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito; Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune. එකල්හි මම මනා ශිල්ප උගත් මේඝ නම් මානවකයෙක් වීමි. මහාමුනි වූ සුමේධ තාපසයාණන්ට දුන් ඒ උතුම් විවරණය අසා - 172. 172. ‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ; Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ. කරුණාවට නිධානයක් බඳු වූ සුමේධ තාපසයාණන් කෙරෙහි අතිශය පැහැදී, ඒ වීරයාණන් පැවිදි වන කල උන්වහන්සේ සමඟම මම ද පැවිදි වීමි. 173. 173. ‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu; Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako. මම ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලයෙහි ද, පංච ඉන්ද්‍රියයන් කෙරෙහි ද සංවර වූවෙමි. පිරිසිදු දිවිපෙවෙතක් ඇති, සිහි ඇති, වීර්යවන්ත වූ මම බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පුරන්නෙකු වීමි. 174. 174. ‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci; Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito. මෙසේ වසන්නා වූ මම, කිසියම් පාප මිත්‍රයෙකු විසින් අනාචාරයෙහි යොදවනු ලැබ, සදහම් මඟින් පිරිහුණෙමි. 175. 175. ‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ; Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ. පාපී සිතුවිලිවලට වසඟ වූවෙක් වී මම ශාසනයෙන් බැහැර වීමි. පසුව ඒ පාපී මිතුරා විසින් පොළඹවනු ලැබ, මව් මැරීමේ පාපය කළෙමි. 176. 176. ‘‘Akariṃ ānantariyaṃ, ghātayiṃ duṭṭhamānaso; Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ. දූෂිත වූ සිතින් යුක්තව මම ඒ ආනන්තරිය පාපකර්මය කරමින් මෑණියන්ව මැරුවෙමි. එයින් පසු චුත වූ මම, අතිශය භයානක වූ මහා අවීචි නිරයෙහි උපන්නෙමි. 177. 177. ‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ; Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ. නිරයට වැටුණා වූ මම, බොහෝ කලක් දුක් විඳිමින් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. නරෝත්තම වූ වීර්යවන්ත සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේව නැවත දැකගත නොහැකි විය. 178. 178. ‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo; Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ. මේ කල්පයෙහි සාගරයෙහි මම තිමිංගල නම් මත්ස්‍යයෙක්ව උපන්නෙමි. සාගරයෙහි යන නැවක් දැක මම ආහාර සොයා ඒ අසලට ගියෙමි. 179. 179. ‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ; Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ. මා දැක බියට පත් වූ වෙළෙන්දෝ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කළහ. ඔවුන් විසින් පවසන ලද 'ගෝතම' යන ඒ මහා හඬ ඇසීමෙන්, 180. 180. ‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ; Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ. පෙර සංඥාව සිහිපත් වී, එයින් පසු මරණයට පත් වූ මම, සැවැත් නුවර ඓශ්චර්යවත් බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන්නෙමි. 181. 181. ‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako; Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko. මම සියලු පව් පිළිකුල් කරන්නා වූ ධම්මරුචි නම් වීමි. උපතින් සත් හැවිරිදි වියෙහිදී මම ලෝක ප්‍රදීප වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දැක ගතිමි. 182. 182. ‘‘Mahājetavanaṃ [Pg.70] gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca. මහා ජේතවනයට ගොස් මම ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි. දිවා රෑ දෙක්හි තුන් වරක් බැගින් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණෙමි. 183. 183. ‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ; Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ. එකල මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේ මා දැක, 'ධම්මරුචි, බොහෝ කලක් ගත විය' යි මට වදාළ සේක. එවිට මම පෙර කර්මයන්හි බලපෑමෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවෙමි. 184. 184. ‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ; Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ. සියයක් පින්වලින් හටගත් ලක්ෂණ ඇති, පාරිශුද්ධ හේතූන්ගෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේව නොදැක බොහෝ කලක් ගත විය. මම අද ඔබ වහන්සේගේ ඒ අසදෘශ ශ්‍රී දේහය දකිමි. ඒ දැකීම සැබවින්ම යහපත් දැකීමකි. 185. 185. ‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā; Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune. මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් මෝහ අන්ධකාරය බොහෝ කලකට පෙර විනාශ කරන ලදී. දීර්ඝ කාලයක් සුරැකි සීලය නිසා තණ්හා නදිය සිඳී ගියේය. මාගේ ප්‍රඥාමය නේත්‍රය බොහෝ කලකට පෙර පිරිසිදු කරන ලදී. 186. 186. ‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ; Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama. බොහෝ කලක් ඔබ වහන්සේ සමඟ එක්ව සිටි මම, නැවතත් අතරතුර දීර්ඝ කාලයක් වෙන්ව සිටියෙමි. අද නැවතත් ඔබ වහන්සේ හා එක් වීමි. ගෝතමයන් වහන්ස, කරන ලද කුසල් කර්මයන් කිසිදා විනාශ නොවේ. 187. 187. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 188. 188. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 189. 189. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ධම්මරුචි තේරණුවන් මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි ධම්මරුචිත්ථේර අපදානය නිමාවට පත් විය. 10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ 10. සාලමණ්ඩපියත්ථේර අපදානය. 190. 190. ‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama; Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā. සල් වනයට ඇතුළු වූ මා හට මැනවින් තනන ලද අසපුවක් විය. එකල සල් මලින් වැසී ගිය ඒ වනයෙහි මම වාසය කළෙමි. 191. 191. ‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo; Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami. ස්වයංභූ වූ, අග්‍ර පුද්ගල වූ, විවේකය කැමති වූ, සම්බුදු වූ පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ සල් වනයට වැඩි සේක. 192. 192. ‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ; Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā. එකල මම අසපුවෙන් නික්ම වනයට ගියෙමි. අල මුල් හා පලතුරු සොයමින් මම වනයෙහි සැරිසැරුවෙමි. 193. 193. ‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ; Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane. ඒ මහා වනයෙහි මැනවින් වැඩ සිටින්නා වූ, සමාපත්තියට සම වැදුණා වූ, බැබළෙන්නා වූ, මහා යසස් ඇති පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේව මම එහිදී දැකගතිමි. 194. 194. ‘‘Catudaṇḍe [Pg.71] ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ; Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ. මම කුළුණු හතරක් සිටුවා බුදුරජාණන් වහන්සේට ඉහළින් මනාව මණ්ඩපයක් සාදා, එය සල් මලින් සෙවිලි කළෙමි. 195. 195. ‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ. සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි ඒ සල් මලින් සෙවිලි කළ මණ්ඩපය දරා සිටිමින්, එහිදී සිත පහදවාගෙන මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි. 196. 196. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito; Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo. එකල පුරුෂෝත්තම වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමාධියෙන් නැගී සිට, විය දණ්ඩක් පමණ දුර බලමින් වැඩ සිටි සේක. 197. 197. ‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno; Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ. පියදස්සී ශාස්තෘන් වහන්සේගේ වරුණ නම් වූ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ, රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් සමඟ ඒ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත වැඩි සේක. 198. 198. ‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino. ලෝකජේෂ්ඨ වූ, නරෝත්තම වූ, ජිනේන්ද්‍ර වූ පියදස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මඳ සිනහවක් පහළ කළ සේක. 199. 199. ‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno; Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ. පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක අනුරුද්ධ තෙරුන් වහන්සේ සිවුර ඒකාංශ කොට පෙරවාගෙන, ඒ මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසූහ. 200. 200. ‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno; Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ශාස්තෘන් වහන්සේ සිනහ පහළ කිරීමට හේතුව කුමක්ද? ශාස්තෘන් වහන්සේලා සිනහ පහළ කරන්නේ කිසියම් කරුණක් ඇති කල්හිය. 201. 201. ‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ, yo me dhāresi māṇavo; Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ. “යම් මානවකයෙක් සත් දිනක් පුරා මා වෙනුවෙන් සල් මල් වියනක් දැරුවේ ද, ඔහුගේ ඒ ක්‍රියාව සිහිපත් කරමින් මම මඳ සිනහවක් පහළ කළෙමි.” 202. 202. ‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati; Devaloke manusse vā, okāsova na sammati. “පින් විපාක දෙන කල්හි, එයට ඉඩක් නොමැති තැනක් මම නොදකිමි. දිව්‍ය ලෝකයෙහි වේවා, මිනිස් ලෝකයෙහි වේවා, (ඒ පිනේ විපාකයට) ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවන තරම්ය.” 203. 203. ‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino; Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati. “පුන්‍යකර්මයන්ගෙන් සමන්විතව දෙව්ලොව වසන ඔහුට, ඔහුගේ පිරිවර ජනයා යම් තාක් ප්‍රමාණයක් වන්නේ ද, ඒ සා ප්‍රමාණයක් සල් මල්වලින් වැසුණු මණ්ඩපයක් වන්නේය.” 204. 204. ‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca; Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito. “පින්කම්වලින් යුක්ත වූ හෙතෙම, එහිදී සැමදා දිව්‍යමය නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම්වලින් සතුටු වෙමින් ශාන්තව වසන්නේය.” 205. 205. ‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati; Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade. “ඔහුගේ පිරිවර යම්තාක් ද, ඒ සා ප්‍රමාණයක් සුවඳින් සුවඳවත් වන්නේය. එකෙණෙහිම සල් මල් වැස්සක් ද වසින්නේය.” 206. 206. ‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati; Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati. “එම දෙව්ලොවින් චුත වූ පසු මේ මිනිසා මිනිස් ලොවට පැමිණෙන්නේය. මෙහිදී ද ඔහුට සැමකල්හිම සල් මල් වියනක් (ආවරණයක්) ලැබෙන්නේය.” 207. 207. ‘‘‘Idha [Pg.72] naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ; Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. “මෙහිදී ද (මනුෂ්‍ය ලෝකයේ ද) බෙර වැයුම් හා තාල වාදනයන් සහිත නැටුම් හා ගැයුම් නිරන්තරයෙන් මොහු පිරිවරන්නේය. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.” 208. 208. ‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati; Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ. “සූර්යයා උදාවන කල්හි සල් මල් වැසි වසින්නේය. පින්කම් හා යෙදුණු ඒ වැස්ස සැම කල්හිම වසින්නේය.” 209. 209. ‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. “මෙයින් කල්ප එක්දහස් අටසියයකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් හැඳින්වෙන ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.” 210. 210. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. “උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදය ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස පුත්‍රයෙක් වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දකින හෙතෙම ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.” 211. 211. ‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati; Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’. “ධර්මය අවබෝධ කරන කල්හි ඔහුට සල් මල් වියනක් වන්නේය. චිතකයෙහි (දේහය) දැවෙන කල්හි ද එහි සල් මල් වියනක් වන්නේය.” 212. 212. ‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni; Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā. “පියදස්සී මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ (මෙම පිනෙහි) විපාක වර්ණනා කරමින්, දහම් වැස්සෙන් පිරිස පිනවමින් ධර්ම දේශනා කළ සේක.” 213. 213. ‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ; Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. “මම කල්ප තිසක් පුරා දෙව්ලොව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. සැට වාරයක් ද සැත්තෑ වාරයක් ද සක්විති රජු වීමි.” 214. 214. ‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ; Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ. “දෙව්ලොවින් මෙහි පැමිණ මම මහත් වූ සුවයක් ලබමි. මෙහිදී ද සල් මල් වියනක් ලැබේ. මෙය එම මණ්ඩපය පූජා කිරීමේ අනුසස් ය.” 215. 215. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ. “මෙය මාගේ අවසාන භවයයි. අවසන් ආත්මභාවය ගෙවී යයි. මෙහිදී ද සැමකල්හිම සල් මල් වියනක් වන්නේය.” 216. 216. ‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. “ශාක්‍ය වංශයට ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ගෝතම මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේව සතුටු කරවා, ජය පරාජය අතහැර මම අකම්පිත වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි.” 217. 217. ‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. “කල්ප එක්දහස් අටසියයකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය.” 218. 218. Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. “මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි.” 219. 219. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.” 220. 220. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී.” Itthaṃ [Pg.73] sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo “ආයුෂ්මත් සාලමණ්ඩපිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන්” Abhāsitthāti. “වදාළ සේක.” Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ. “සාලමණ්ඩපිය තේරාපදානය දසවැනිය.” Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo. “එකුන් පනස්වන පංසුකූල වර්ගය නිමාවිය.” Tassuddānaṃ – “එහි උද්දානය මෙසේය –” Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako; Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca. “පංසුකූල තෙරණුවෝ ද, බුද්ධසඤ්ඤී තෙරණුවෝ ද, භිසදායක තෙරණුවෝ ද, ඤාණකිත්තික තෙරණුවෝ ද, චන්දනිය තෙරණුවෝ ද, ධාතුපූජක තෙරණුවෝ ද, පුළිනුප්පාදක තෙරණුවෝ ද,” Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā; Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca. “තාරණීය තෙරණුවෝ ද, ධම්මරුචි තෙරණුවෝ ද, එමෙන්ම සාලමණ්ඩපිය තෙරුණුවෝ ද වශයෙන් ගාථා දෙසිය දහනවයක් මෙහි වෙති.” 50. Kiṅkaṇipupphavaggo 50. “කිංකණිපුප්ඵ වර්ගය” 1. Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ 1. “තිකිංකණිපුප්ඵිය තේරාපදානය” 1. 1. ‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.74] jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ. “කණිකාර (කිණිහිරි) මලක් මෙන් බබළන්නා වූ, කඳු අතරෙහි වැඩසිටින්නා වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ලෝනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි.” 2. 2. ‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, paggayha abhiropayiṃ; Sambuddhamabhipūjetvā, gacchāmi dakkhiṇāmukho. මම කිංකණි මල් තුනක් ගෙන (ඔසවා) පූජා කළෙමි. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මනාව පූජා පවත්වා, දකුණු දිශාවට මුහුණ ලා නික්ම ගියෙමි. 3. 3. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මනාකොට කරන ලද ඒ පුණ්‍ය කර්මය සහ චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 4. 4. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර යම් බුදු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 5. 5. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් මුළුමනින්ම උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 6. 6. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 7. 7. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā ආයුෂ්මත් තිකිංකණිපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Tikiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. තිකිංකණිපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Paṃsukūlapūjakattheraapadānaṃ 2. පංසුකූලපූජක තෙරුන්ගේ අපදානය. 8. 8. ‘‘Himavantassāvidūre, udaṅgaṇo nāma pabbato; Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilambitaṃ. හිමවන්තයට නුදුරින් උදංගණ නම් පර්වතයක් ඇත. එහි ගසක අත්තක එල්ලී තිබුණු පංසුකූල සිවුරක් මම දුටුවෙමි. 9. 9. ‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā; Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlamapūjayiṃ. එකල මම කිංකණි මල් තුනක් නෙළාගෙන, සතුටට පත්ව, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව ඒ පංසුකූලයට පූජා කළෙමි. 10. 10. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මනාකොට කරන ලද ඒ පුණ්‍ය කර්මය සහ චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 11. 11. ‘‘Ekanavutito [Pg.75] kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pūjitvā arahaddhajaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර එකල යම් පුණ්‍ය කර්මයක් කළෙම් ද, රහතන් වහන්සේලාගේ ධජය (සිවුර) පූජා කිරීමේ හේතුවෙන් එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. 12. 12. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 13. 13. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 14. 14. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පංසුකූලපූජක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Paṃsukūlapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. පංසුකූලපූජක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැන්නයි. 3. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ 3. කොරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය. 15. 15. ‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ; Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati. පෙර මවුපියන් මියගිය පසු මම වනයේ වැඩ කරන්නෙක් වීමි. සතුන් මරමින් ජීවත් වූ මා තුළ කිසිදු කුසලයක් නොවීය. 16. 16. ‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako; Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā. මා වාසය කරන ස්ථානය අසල ලෝකනායක වූ, පසැස් ඇති තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් සිරිපා සටහන් තුනක් දක්වා වදාළ සේක. 17. 17. ‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno; Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ. තිස්ස නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඒ සිරිපා සටහන් දැක, සතුටට පත්ව, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව සිරිපා සටහන් කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි. 18. 18. ‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ; Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ. පොළොවෙහි හටගත්, මල් පිපුණු කොරණ්ඩ ගසක් දැක, මල් පොකුරු පිටින්ම ගෙන උතුම් වූ ශ්‍රී පාද පද්මයන්ට පූජා කළෙමි. 19. 19. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මනාකොට කරන ලද ඒ පුණ්‍ය කර්මය සහ චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 20. 20. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Koraṇḍakachavi homi, suppabhāso bhavāmahaṃ. මම දිව්‍ය ආත්මයක හෝ මනුෂ්‍ය ආත්මයක හෝ යම් යම් උපතක් ලබන්නෙම් ද, එහිදී මම කොරණ්ඩ මලක් බඳු පැහැපත් සමක් ඇති, ඉතා දීප්තිමත් ශරීරයක් ඇත්තෙක් වෙමි. 21. 21. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර එකල යම් පුණ්‍ය කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි ඵලයයි. 22. 22. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 23. 23. ‘‘Svāgataṃ [Pg.76] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 24. 24. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කෝරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් (වදාළ සේක). Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. කෝරණ්ඩපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි. 4. Kiṃsukapupphiyattheraapadānaṃ 4. කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 25. 25. ‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ; Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, ākāse abhipūjayiṃ. “පිපුණු එරබදු මලක් දැක, දොහොත් මුදුන් දී ඇඳිලි බැඳ, ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව සිහිපත් කර, අහසෙහි (එම මල) පිදුවෙමි.” 26. 26. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. “ඒ මනා කොට කරන ලද කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.” 27. 27. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. “මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම එකල යම් කර්මයක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. බුද්ධ පූජාවෙහි මේ විපාකයයි.” 28. 28. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. “මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.” 29. 29. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.” 30. 30. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් (වදාළ සේක). Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Kiṃsukapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. කිංසුකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය සිවුවැන්නයි. 5. Upaḍḍhadussadāyakattheraapadānaṃ 5. උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 31. 31. ‘‘Padumuttarabhagavato, sujāto nāma sāvako; Paṃsukūlaṃ gavesanto, saṅkāre carate tadā. “පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සුජාත නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක්, එකල පාංශුකූල සිවුරු සොයමින් කුණු කසළ දමන ස්ථානවල හැසිරුණේය.” 32. 32. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, paresaṃ bhatako ahaṃ; Upaḍḍhadussaṃ datvāna, sirasā abhivādayiṃ. “මම හංසවතී නගරයෙහි අනුන්ගේ කුලීකරුවෙක්ව සිටියෙමි. (එකල මා සතු වූ) වස්ත්‍රයෙන් අඩක් පූජා කොට හිසින් වැන්දෙමි.” 33. 33. ‘‘Tena [Pg.77] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. “ඒ මනා කොට කරන ලද කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි.” 34. 34. ‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ; Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. “මම තිස්තුන් වතාවක් දෙවිඳු (ශක්‍රයා) වී දේව රාජ්‍යය හෙබවූයෙමි. හැත්තෑ හත් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි.” 35. 35. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Upaḍḍhadussadānena, modāmi akutobhayo. “විශාල වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් (ලැබූ වාර ගණන) ගණනයෙන් අසංඛ්‍ය වේ. වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ පින් බලයෙන් මම කිසිදු බියක් නොමැතිව සතුටු වෙමි.” 36. 36. ‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ; Khomadussehi chādeyyaṃ, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ. “මම අද කැමති වන්නේ නම්, වනාන්තර හා පර්වත සහිත මුළු ප්‍රදේශයම කෝම (කපු) වස්ත්‍රවලින් වැසීමට මට හැක. මෙය වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ විපාකයයි.” 37. 37. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ. “මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල මම යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය වස්ත්‍ර භාගයක් දන් දීමේ විපාකයයි.” 38. 38. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. “මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.” 39. 39. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.” 40. 40. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā ආයුෂ්මත් උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම (ගාථාවන් වදාළ සේක). Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. උපඩ්ඪදුස්සදායක තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි. 6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ 6. ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 41. 41. ‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ. “ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මහ වනයෙහි වැඩසිටින්නා වූ, වාත රෝගයෙන් පීඩිත වූ සුචින්තිත භාග්‍යවතුන් වහන්සේව (දැක)...” 42. 42. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ; Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම ගිතෙල් මණ්ඩයක් (පැහැදිලි ගිතෙල්) පූජා කළෙමි. ඒ කරන ලද හා රැස් කරන ලද පිනේ හේතුවෙන්, මේ භාගීරථී ගංගා නදිය ද, 43. 43. ‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama; Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā. සතර මහා සාගරයෝ ද මට ගිතෙල් බවට පත් වූහ. අප්‍රමාණ වූ ද ගණන් කළ නොහැකි වූ ද මේ මහ පොළොව ද, 44. 44. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā ; Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā. මාගේ අදහස දැන මී සකුරු (පැණි) බවට පත් වෙයි. සිව් මහා ද්වීපයන්හි ඇති පොළොවෙන් පැන නැගුණු මේ සියලු වෘක්ෂයෝ ද, 45. 45. ‘‘Mama [Pg.78] saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te; Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. මාගේ අදහස දැන ඒ වෘක්ෂයෝ කල්ප වෘක්ෂ බවට පත් වෙති. මම පනස් වතාවක් දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. 46. 46. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. පනස් එක් වතාවක් මම සක්විති රජ වීමි. ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් මෙපමණ යැයි කිව නොහැක. 47. 47. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර යම් දානයක් දුන්නේ ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ගිතෙල් මණ්ඩ දානයේ විපාකයයි. 48. 48. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 49. 49. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 50. 50. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. ඝතමණ්ඩදායක තෙරුන්ගේ අපදානය හයවැනි ය. 7. Udakadāyakattheraapadānaṃ 7. උදකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 51. 51. ‘‘Padumuttarabuddhassa, bhikkhusaṅghe anuttare; Pasannacitto sumano, pānīghaṭamapūrayiṃ. පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුත්තර වූ භික්ෂු සංඝයා කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් යුතුව, සතුටින් පැන් කළයක් පුරවා පූජා කළෙමි. 52. 52. ‘‘Pabbatagge dumagge vā, ākāse vātha bhūmiyaṃ; Yadā pānīyamicchāmi, khippaṃ nibbattate mama. පර්වත මුදුනක හෝ වේවා, ගස් මුදුනක හෝ වේවා, ආකාශයේ හෝ පොළොව මත හෝ වේවා, මම යම් විටක පැන් කැමති වෙම් ද, එවිට මට වහාම පැන් පහළ වෙයි. 53. 53. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නේ ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පැන් දානයේ විපාකයයි. 54. 54. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 55. 55. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 56. 56. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උදකදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Udakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. උදකදායක තෙරුන්ගේ අපදානය හත්වැනි ය. 8. Pulinathūpiyattheraapadānaṃ 8. පුලිනථූපිය තෙරුන්ගේ අපදානය 57. 57. ‘‘Himavantassāvidūre[Pg.79], yamako nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. හිමාලය අසල යමක නම් පර්වතයක් ඇත. එහි මා විසින් මනාව සාදන ලද ආශ්‍රමයක් හා පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ ශාලාවක්) විය. 58. 58. ‘‘Nārado nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano; Catuddasasahassāni, sissā paricaranti maṃ. නමින් නාරද නම් වූ, දැඩි තපස් ඇති ජටිල තපස්වරයකු වූ මට සිසුහු දහහතර දහසක් උපස්ථාන කළහ. 59. 59. ‘‘Paṭisallīnako santo, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Sabbo jano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ. එකල්හි හුදෙකලාව සිටි මම මෙසේ සිතුයෙමි: 'සියලු දෙනා මට පුද පූජා පවත්වති, නමුත් මම කිසිවෙකුටවත් වන්දනාමාන නොකරමි. 60. 60. ‘‘‘Na me ovādako atthi, vattā koci na vijjati; Anācariyupajjhāyo, vane vāsaṃ upemahaṃ. 'මට අවවාද කරන්නෙකු නැත, මගේ වරද පෙන්වා දෙන්නෙකු නැත. ගුරු උපජ්ඣායවරයෙකු නොමැතිව මම වනයේ වාසය කරමි. 61. 61. ‘‘‘Upāsamāno yamahaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahe; So me ācariyo natthi, vanavāso niratthako. 'යම් ගුරුවරයෙකුට උපස්ථාන කරමින් ගෞරව සිතක් ඇති කරගත යුතු ද, එවැනි ගුරුවරයෙක් මට නැත. මේ වනවාසය නිෂ්ඵල ය. 62. 62. ‘‘‘Āyāgaṃ me gavesissaṃ, garuṃ bhāvaniyaṃ tathā; Sāvassayo vasissāmi, na koci garahissati’. 'මම මට ගෞරව කළ හැකි, පූජනීය වූ ගුරුවරයෙකු සොයන්නෙමි. එබඳු උත්තමයෙකු ඇසුරු කරමින් වාසය කරන්නෙමි, එවිට කිසිවෙකු මට දොස් නොකියනු ඇත'. 63. 63. ‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā; Saṃsuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ. මාගේ ආශ්‍රමය අසල නොගැඹුරු ඉවුරු ඇති, මනරම් වූ, මනාව පිහිටි තොටුපළවල් ඇති, ඉතා පිරිසිදු වැලි තලාවන්ගෙන් ගහණ වූ කුඩා නදියක් විය. 64. 64. ‘‘Nadiṃ amarikaṃ nāma, upagantvānahaṃ tadā; Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ, akaṃ pulinacetiyaṃ. එකල මම අමරිකා නම් ගඟට ගොස්, වැලි ගොඩගසා, වැලි සෑයක් (පුලින චෛත්‍යයක්) කළෙමි. 65. 65. ‘‘Ye te ahesuṃ sambuddhā, bhavantakaraṇā munī; Tesaṃ etādiso thūpo, taṃ nimittaṃ karomahaṃ. භවය කෙළවර කළා වූ යම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේලා වැඩසිටියාහු ද, උන්වහන්සේලාගේ සෑය මෙබඳු යැයි සිතා, මම එය නිමිත්තක් කොට ගතිමි. 66. 66. ‘‘Karitvā pulinaṃ thūpaṃ, sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ; Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, sahasse tīṇi pūjayiṃ. වැලි සෑය කරවා මම එය රන්මුවා එකක් සේ මැව්වෙමි. පසුව රන්මිණි ගෙඩි වැනි මල් (රන් කිංකිණි මල්) තුන්දහසක් පූජා කළෙමි. 67. 67. ‘‘Sāyapātaṃ namassāmi, vedajāto katañjalī; Sammukhā viya sambuddhaṃ, vandiṃ pulinacetiyaṃ. මම මහත් සතුටින් පිනා ගියෙමි. දොහොත් මුදුන් දී සවස් උදෑසන දෙකෙහි ම ඒ වැලි සෑයට වැන්දෙමි. සම්මුඛයේ වැඩසිටින බුදුරජාණන් වහන්සේට වඳින්නාක් මෙන් මම ඒ වැලි සෑය වැන්දෙමි. 68. 68. ‘‘Yadā kilesā jāyanti, vitakkā gehanissitā; Sarāmi sukataṃ thūpaṃ, paccavekkhāmi tāvade. යම් විටක ගිහි ගෙය ඇසුරු කළ කෙලෙස් සහිත විතර්කයන් උපදී ද, එවිට ම මම මනාව කළ ඒ සෑය සිහිපත් කරමි, වහා ම ඒ ගැන මෙනෙහි කරමි. 69. 69. ‘‘Upanissāya viharaṃ, satthavāhaṃ vināyakaṃ; Kilese saṃvaseyyāsi, na yuttaṃ tava mārisa. සත්ථවාහක වූ, විනය ගැන්වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇසුරු කොට වසමින් සිටිද්දීත්, ඔබ කෙලෙස් සමඟ වාසය කරන්නේ නම්, පින්වත, එය ඔබට සුදුසු නැත (කියා මම මට ම අවවාද කර ගතිමි). 70. 70. ‘‘Saha [Pg.80] āvajjite thūpe, gāravaṃ hoti me tadā; Kuvitakke vinodesiṃ, nāgo tuttaṭṭito yathā. සෑය සිහිපත් කළ සැණින් මට එකෙණෙහි ම මහත් ගෞරවයක් ඇති වෙයි. හෙණ්ඩුවෙන් ඇනුම් කෑ ඇතෙකු මෙන් මම ලාමක විතර්කයන් දුරු කළෙමි. 71. 71. ‘‘Evaṃ viharamānaṃ maṃ, maccurājābhimaddatha; Tattha kālaṅkato santo, brahmalokamagacchahaṃ. මෙලෙස වසන්නා වූ මාව මරණ රජු මැඩලීය. එහි දී කළුරිය කොට මම බ්‍රහ්ම ලෝකයට ගියෙමි. 72. 72. ‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tidive upapajjahaṃ; Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ. එහි ආයුෂ ඇති තෙක් වාසය කොට, පසුව තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි. අසූ වතාවක් දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. 73. 73. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. මම තුන්සිය වතාවක් සක්විති රජ වීමි. මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැක. 74. 74. ‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ; Dhātīsatasahassāni, parivārenti maṃ bhave. ඒ රන් කිංකිණි මල් පූජා කිරීමේ විපාකය මම දැන් අනුභව කරමි. මා උපදින භවයන්හි කිරි මව්වරුන් ලක්ෂයක් මා පිරිවරති. 75. 75. ‘‘Thūpassa pariciṇṇattā, rajojallaṃ na limpati; Gatte sedā na muccanti, suppabhāso bhavāmahaṃ. සෑය ඇසුරු කොට (පිළිදැගුම් කොට) පුරුදු වූ නිසා, මගේ සිරුරේ කුණු දූවිලි නොතැවරෙයි, සිරුරෙන් දහඩිය නොදමයි. මම ඉතා දීප්තිමත් සිරුරක් ඇත්තෙක් වීමි. 76. 76. ‘‘Aho me sukato thūpo, sudiṭṭhāmarikā nadī; Thūpaṃ katvāna pulinaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ. මා විසින් මනාව කරවන ලද සෑය කෙතරම් අසිරිමත් ද? අමරිකා නදිය ද මැනවින් දක්නා ලදී. වැලි සෑයක් කරවීම නිසා මම අචල වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි. 77. 77. ‘‘Kusalaṃ kattukāmena, jantunā sāragāhinā; Natthi khettaṃ akhettaṃ vā, paṭipattīva sādhakā. කුසල් කිරීමට කැමති, සාරය සොයන සත්ත්වයාට පින් කෙතක් ද හෝ නොකෙතක් ද කියා දෙයක් නැත. ප්‍රතිපත්තිය (ඇදහීම) ම ය සාර්ථකත්වය ලබා දෙන්නේ. 78. 78. ‘‘Yathāpi balavā poso, aṇṇavaṃ taritussahe; Parittaṃ kaṭṭhamādāya, pakkhandeyya mahāsaraṃ. ශක්තිමත් පුරුෂයෙක් මහා සාගරය තරණය කිරීමට උත්සාහ කරන්නාක් මෙන්, ඔහු කුඩා ලී කැබැල්ලක් ගෙන වුව ද මහා සාගරයට පනින්නේ ය. 79. 79. ‘‘Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya, tarissāmi mahodadhiṃ; Ussāhena vīriyena, tareyya udadhiṃ naro. මම මේ ලී කැබැල්ල ඇසුරු කොටගෙන මහා සාගරය තරණය කරමි යි යම් සේ සිතා ද, මිනිසා උත්සාහයෙන් හා වීර්යයෙන් සාගරය තරණය කරන්නේ ය. 80. 80. ‘‘Tatheva me kataṃ kammaṃ, parittaṃ thokakañca yaṃ; Taṃ kammaṃ upanissāya, saṃsāraṃ samatikkamiṃ. එලෙස ම මා විසින් කරන ලද ඒ අල්ප වූ ද, ස්වල්ප වූ ද පින ඇසුරු කොටගෙන මම සංසාරයෙන් මැනවින් එතෙර වීමි. 81. 81. ‘‘Pacchime bhave sampatte, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake. මාගේ අවසන් භවය පැමිණි කල්හි, කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලදුව, සාවත්ථි නුවර ඉතා ධනවත් මහාසාල කුලයක උපන්නෙමි. 82. 82. ‘‘Saddhā mātā pitā mayhaṃ, buddhassa saraṇaṃ gatā; Ubho diṭṭhapadā ete, anuvattanti sāsanaṃ. මාගේ මවුපියන් ශ්‍රද්ධාවන්තයෝ වූහ. ඔවුහු බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියහ. ඒ දෙදෙනා ම නිවන (මඟපල) දුටුවෝ වූහ, ශාසනයට අනුකූලව පිළිපැද්දෝ වූහ. 83. 83. ‘‘Bodhipapaṭikaṃ [Pg.81] gayha, soṇṇathūpamakārayuṃ; Sāyapātaṃ namassanti, sakyaputtassa sammukhā. ඔවුහු බෝධි පත්තක් (පොත්තක්) ගෙන රන් සෑයක් කරවූහ. සවස් උදෑසන දෙකෙහි ම ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ මෙන් ඊට වැන්දහ. 84. 84. ‘‘Uposathamhi divase, soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ; Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā, tiyāmaṃ vītināmayuṃ. පෝය දිනවලදී ඒ රන් සෑය වන්දනාව සඳහා එළියට ගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරමින් මුළු රැය ම ගත කළහ. 85. 85. ‘‘Saha disvānahaṃ thūpaṃ, sariṃ pulinacetiyaṃ; Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ. ඒ සෑය දුටු සැණින් මට (පෙර කළ) වැලි සෑය සිහිපත් විය. එක ම අසුනක හිඳගෙන මම අරිහත් භාවයට පත් වීමි. Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. විසි දෙවන භාණවාරයයි. 86. 86. ‘‘Gavesamāno taṃ vīraṃ, dhammasenāpatiddasaṃ; Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ tassa santike. ඒ වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සොයමින් ගිය මම, ධර්මසේනාපති සාරිපුත්තයන් වහන්සේ දුටුවෙමි. ගිහිගෙයින් නික්ම උන්වහන්සේ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි. 87. 87. ‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā. උපතින් සත් හැවිරිදි වියේ දී ම මම අරිහත් භාවයට පත් වීමි. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණය දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. 88. 88. ‘‘Dārakeneva santena, kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā; Kataṃ me karaṇīyajja, sakyaputtassa sāsane. කුඩා දරුවකුව සිටිය දී ම මා විසින් නිම කළ යුතු සියල්ල නිම කරන ලදී. ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සාසනයෙහි කළ යුතු සියල්ල අද මා විසින් කර අවසන් ය. 89. 89. ‘‘Sabbaverabhayātīto, sabbasaṅgātigo isi; Sāvako te mahāvīra, soṇṇathūpassidaṃ phalaṃ. මහා වීරයන් වහන්ස, සියලු වෛරයන්ගෙන් හා බියෙන් එතෙර වූ, සියලු කෙලෙස් බැඳීම් ඉක්මවා ගිය ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රාවක වූ මේ මුනිවරයා රන් සෑය පූජා කිරීමේ මේ ආනිසංස විඳියි. 90. 90. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි. 91. 91. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන නිම කරන ලදී. 92. 92. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන නිම කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් පුළිනථූපිය තෙරණුවෝ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Pulinathūpiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. පුළිනථූපිය තෙරණුවන්ගේ අටවැනි අපදානය නිමාවිය. 9. Naḷakuṭidāyakattheraapadānaṃ 9. 9. නළකුටිදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 93. 93. ‘‘Himavantassāvidūre, hārito nāma pabbato; Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā. හිමවන්තයට නුදුරින් ‘හාරිත’ නම් වූ පර්වතයක් ඇත්තේය. එකල්හි ‘නාරද’ නම් වූ ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එක්තරා රුක්මුලක වැඩසිටි සේක. 94. 94. ‘‘Naḷāgāraṃ [Pg.82] karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ; Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ. මම බට දඬු වලින් මඩුවක් කොට එය තණකොළින් සෙවිලි කළෙමි. සක්මන් මළුව ද පිරිසිදු කොට එම ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 95. 95. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රණිධීන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 96. 96. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, naḷakuṭikanimmitaṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහිදී බට කුටිය පූජා කිරීමේ විපාකයෙන් නිපන්, යොදුන් හැටක් උසැති හා යොදුන් තිසක් පළල් වූ මැනවින් කළ විමනක් මට හිමි විය. 97. 97. ‘‘Catuddasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ; Ekasattatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ. මම කල්ප දාහතරක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව සිත් අලවා වාසය කළෙමි. හැත්තෑ එක් වරක් දෙව්ලොව රජකම (ශක්‍ර පදවිය) දැරුවෙමි. 98. 98. ‘‘Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. මම තිස් හතර වරක් සක්විති රජ වීමි. මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනය කළ නොහැකි තරම්ය. 99. 99. ‘‘Dhammapāsādamāruyha, sabbākāravarūpamaṃ; Yadicchakāhaṃ vihare, sakyaputtassa sāsane. ශාක්‍ය පුත්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි සියලු ආකාරයෙන් උතුම් වූ ධර්මය නමැති ප්‍රාසාදයට නැගී, මම රිසි පරිදි ධර්මයේ වාසය කරමි. 100. 100. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷakuṭiyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බට කුටියක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 101. 101. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 102. 102. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 103. 103. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් නළකුටිදායක තෙරණුවෝ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Naḷakuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. නළකුටිදායක තෙරණුවන්ගේ නවවැනි අපදානය නිමාවිය. 10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ 10. 10. පියාලඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 104. 104. ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. මම පෙර වනයෙහි සැරිසරන මුව වැද්දෙක් වීමි. එකල්හි කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 105. 105. ‘‘Piyālaphalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Puññakkhettassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi. පුණ්‍ය ක්ෂේත්‍රයක් වූ, වීර්යවන්ත වූ ඒ උත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින්, මම පියල් ඵලයක් ගෙන මාගේ දෑතින්ම උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි. 106. 106. ‘‘Ekatiṃse [Pg.83] ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් පලතුරක් පූජා කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ඵලයයි. 107. 107. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 108. 108. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 109. 109. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā මෙසේ ආයුෂ්මත් පියාලඵලදායක තෙරණුවෝ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළහ. Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. පියාලඵලදායක තෙරණුවන්ගේ දසවැනි අපදානය නිමාවිය. Kiṅkaṇipupphavaggo paññāsamo. පනස්වැනි කිංකණිපුප්ඵ වර්ගය අවසන් විය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය මෙසේය – Kiṅkaṇī paṃsukūlañca, koraṇḍamatha kiṃsukaṃ; Upaḍḍhadussī ghatado, udakaṃ thūpakārako. කිංකණි (මල්), පංසකුල (පූජක), කොරණ්ඩ (මල්), කිංශුක (මල්), අර්ධ දුස්ස (වස්ත්‍ර දායක), ඝෘත (මණ්ඩ දායක), උදක (ජල දායක), ථූපකාරක (පොළිණ පූජක) යන තේරුන් වහන්සේලාය. Naḷakārī ca navamo, piyālaphaladāyako; Satamekañca gāthānaṃ, navakañca taduttari. නවවැන්නා නළකාරී (නළකුටි දායක) තේරුන් වහන්සේ වන අතර, දසවැන්නා පියාලඵල දායක තේරුන් වහන්සේය. මෙහි ගාථා එකසිය නවයක් (109) ඇතුළත් වේ. Atha vagguddānaṃ – දැන් වර්ග උද්දානයයි (සාරාංශයයි) - Metteyyavaggo bhaddāli, sakiṃsammajjakopi ca; Ekavihārī vibhītakī, jagatī sālapupphiyo. මෙත්තෙය්‍ය වර්ගය, භද්දාලි වර්ගය, සකිංසම්මජ්ජක වර්ගය, ඒකවිහාරී වර්ගය, විභීතකී වර්ගය, ජගති වර්ගය සහ සාලපුප්ඵිය වර්ගය ද, Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ, kiṅkaṇipupphiyo tathā; Asīti dve ca gāthāyo, catuddasasatāni ca. නළාගාර වර්ගය, පංසකූල වර්ගය සහ කිංකණිපුප්ඵිය වර්ගය ද යන මොවුහු වෙති. එහි මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව එක්දහස් හාරසිය අසූ දෙකකි (1482). Metteyyavaggadasakaṃ. මෙත්තෙය්‍ය වර්ග දසකය නිමාවට පත් විය. Pañcamasatakaṃ samattaṃ. පස්වන ශතකය නිමාවට පත් විය. 51. Kaṇikāravaggo 51. 51. කණිකාර වර්ගය 1. Tikaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ 1. 1. තිකණිකාරපුප්ඵිය තේරුන් වහන්සේගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Sumedho [Pg.84] nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgamiṃ. දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ, විවේකය ප්‍රිය කළා වූ, සුමේධ නම් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හිමවන්තයට (හිමාලයට) වැඩම කළ සේක. 2. 2. ‘‘Ajjhogayha himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni; Pallaṅkamābhujitvāna, nisīdi purisuttamo. මහා කරුණාවෙන් යුක්ත වූ, පුරුෂෝත්තම වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ හිමවන්තයට පිවිස පර්යංකයකින් (වැඩ හිඳිමින්) වැඩ සිටි සේක. 3. 3. ‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ; Tisūlaṃ sukataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā. එකල මම අහසින් ගමන් කරන විද්‍යාධරයෙක්ව සිටියෙමි. මම මැනවින් තැනූ තිශූලයක් අතැතිව එසමයෙහි අහසින් ගමන් කරමින් සිටියෙමි. 4. 4. ‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā; Vane obhāsate buddho, sālarājāva phullito. පර්වත මුදුනක ඇති ගින්නක් මෙන් ද, පසළොස්වක පෝය දිනක පුන් සඳ මෙන් ද, මල් පිපුණු සල් රජකු මෙන් ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වනයෙහි බැබළෙමින් සිටි සේක. 5. 5. ‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare; Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ. වනය මතුපිටින් නික්මී විහිදෙන, දවන ලද බට කැලයක ගිනි සිළු වැනි වූ බුදුරැස් මාලාවන් දැක මම මාගේ සිත පහදවා ගතිමි. 6. 6. ‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ; Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. මම මල් සොයමින් සිටියදී දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවන කණිකාර (කණේරු) මල් දැක, මල් තුනක් ගෙන ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 7. 7. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā; Uddhaṃvaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන්, එකල මා පූජා කළ ඒ මල් තුන නටු උඩටත් පෙති පහළටත් සිටින සේ (වියනක් ලෙස) රැඳී ශාස්තෘන් වහන්සේට සෙවණක් සැලසීය. 8. 8. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය සහ මාගේ චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන්, මම මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 9. 9. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහි මා උදෙසා මැනවින් නිර්මාණය වූ "කණිකාරී" නම් වූ දිව්‍ය විමානයක් පහළ විය. එය උසින් යොදුන් හැටක් ද පළලින් යොදුන් තිහක් ද විය. 10. 10. ‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajāluharitāmayaṃ; Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me. දහසක් ගර්භයන්ගෙන් (කාමරවලින්) ද, සියයක් කැරකැවුම්වලින් ද, ධජ පතාකවලින් ද යුක්ත වූ එම විමානය ස්වර්ණමය විය. මාගේ එම විමානයෙහි ලක්ෂයක් කූටාගාරයන් (කුළුණුගෙවල්) ප්‍රකාශ විය. 11. 11. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayāpi ca; Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā. රන් මය වූ ද, මැණික් මය වූ ද, ලෝහිතංක (රතු මැණික්) මය වූ ද, පළිඟු මය වූ ද යහන් මා කැමති කැමති පරිදි එහි පහළ විය. 12. 12. ‘‘Mahārahañca [Pg.85] sayanaṃ, tūlikāvikatīyutaṃ; Uddhalomikaekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ. ඉතා වටිනා ඇඳ ඇතිරිලි සහිත, මෘදු මෙට්ට සහ එක් පසෙක ලොම් ඇති එළුලොම් ඇතිරිලි සහ කොට්ටාවලින් සමන්විත මහාර්ඝ සයනයෝ එහි වූහ. 13. 13. ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ; Yadā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato. විමානයෙන් නික්ම දිව්‍ය ලෝකයෙහි සංචාරය කිරීමට මම යම් කලෙක අදහස් කළෙම් ද, එවිට මම දිව්‍ය පිරිස පිරිවරාගෙන එලෙස ගමන් කරමි. 14. 14. ‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama; Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ. මම මල් යට සිටියෙමි. මාගේ හිසට ඉහළින් වූ වියන (අහස) සියලු දිශාවෙන් යොදුන් සියයක් දක්වා කණිකාර මල්වලින් වැසී පවතී. 15. 15. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyapātamupaṭṭhahuṃ; Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā. හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයන් උදය සවස මා හට උපස්ථාන කරයි. දිවා රාත්‍රි දෙක්හිම නොපැකිළිව නිරතුරුවම ඔවුහු මා පිරිවරා සිටිති. 16. 16. ‘‘Tattha naccehi gītehi, tāḷehi vāditehi ca; Ramāmi khiḍḍāratiyā, modāmi kāmakāmihaṃ. එහි නැටුම්, ගැයුම් සහ විවිධ වාදනයන්ගෙන් ද ක්‍රීඩා සහ විනෝදයෙන් ද යුක්තව, මම පංචකාම සම්පත්තියෙන් මහත් සේ ප්‍රීති වෙමි. 17. 17. ‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā; Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame. එහි දිව්‍ය භෝජන අනුභව කරමින් හා පානය කරමින් තාවතිංස භවයෙහි මම සතුටු වෙමි. දිව්‍යාංගනාවන් පිරිවරාගෙන ඒ උතුම් විමානයෙහි මම ප්‍රීති වෙමි. 18. 18. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; පන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. තුන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි. Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් කළ නොහැක. 19. 19. ‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. නොයෙක් භවයන්හි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ භෝග සම්පත්හි කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස්ය. 20. 20. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම දිව්‍ය සහ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසරමි. ඉන් බැහැර වූ වෙනත් කිසිදු දුගතියක් මම නොදනිමි. මේ වනාහි බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස්ය. 21. 21. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහිම උපත ලබමි; පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 22. 22. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ඇත් වාහන, අස් වාහන, සිවිිකා (පල්ලැක්කි) හා රථ යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 23. 23. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. වැඩකාර ස්ත්‍රීන්, වැඩකාර පුරුෂයන් හා මැනවින් සැරසුණු ස්ත්‍රීන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 24. 24. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. පට පිළී, ලොම් පිළී, කෝම හා කපු පිළී යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 25. 25. ‘‘Navavatthaṃ [Pg.86] navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. අලුත් වස්ත්‍ර, අලුත් පලතුරු හා අලුත් ප්‍රණීත රසවත් භෝජන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 26. 26. ‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. "මෙය කන්න, මෙය අනුභව කරන්න, මේ යහනේ සැතපෙන්න" යනාදී වූ (ආරාධනා) මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 27. 27. ‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso abbhuggato mama; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā; Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම සෑම තැනකදීම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි, මාගේ කීර්තිය පැතිර පවතී. මම නිරතුරුවම විශාල පිරිවරක් ඇත්තෙක් ද, කිසිවෙකුට බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් ද වෙමි. මම නෑයන් අතර උතුම් වෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 28. 28. ‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. මම (පීඩාකාරී) සීතලක් හෝ රුස්නයක් නොදනිමි, (කයෙහි) දැවිල්ලක් නැත. එමෙන්ම මාගේ හෘදයෙහි සිත නිසා ඇතිවන කිසිදු දුකක් නැත. 29. 29. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇත්තෙක් වී විවිධ භවයන්හි සංසාරයෙහි සැරිසරමි. විරූපී බවක් කිසිදා නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 30. 30. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake. දෙව්ලොවින් චුතව, කුසල මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන්, මම සැවැත් නුවර ඉතා ධනවත් මහාසාල කුලයක උපන්නෙමි. 31. 31. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. මම පංච කාම ගුණයන් අතහැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙමි. උපතින් සත් හැවිරිදි වූ මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 32. 32. ‘‘Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā; Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණයන් දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. තරුණ වුවද මම පිදිය යුත්තෙක් වෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 33. 33. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය, මම සමාධියෙහි දක්ෂයෙක් වෙමි. මම අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 34. 34. ‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido; Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම පටිසම්භිදාවන්ට පැමිණියෙමි, සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙක් වෙමි. ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 35. 35. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම්ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් වේ. 36. 36. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයෝ මුලින්ම උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 37. 37. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන්ට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 38. 38. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.87] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. සිවු පටිසම්භිදාවෝ ද, මේ අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā ආයුෂ්මත් තිකණිකාරපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ Gāthāyo abhāsitthāti. මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Tikaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. තිකණිකාරපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Ekapattadāyakattheraapadānaṃ 2. ඒකපත්තදායක තෙරුන්ගේ අපදානය. 39. 39. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, kumbhakāro ahosahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. මම හංසවතී නගරයෙහි කුම්භකාරයෙක් වූයෙමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ ද, ඕඝය තරණය කළා වූ ද, ආශ්‍රව රහිත වූ ද බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 40. 40. ‘‘Sukataṃ mattikāpattaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Pattaṃ datvā bhagavato, ujubhūtassa tādino. මම මැනවින් සාදන ලද මැටි පාත්‍රයක් බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. සෘජු ගුණ ඇති, තාදී ගුණයෙන් යුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පාත්‍රය පූජා කොට- 41. 41. ‘‘Bhave nibbattamānohaṃ, soṇṇathāle labhāmahaṃ; Rūpimaye ca sovaṇṇe, taṭṭike ca maṇīmaye. භවයෙහි උපදින මම රන් තැටි ලබමි. රිදීයෙන් හා රනින් නිම කළ තැටි ද, මැණික් වර්ගයෙන් කළ තැටි ද ලබමි. 42. 42. ‘‘Pātiyo paribhuñjāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ; Yasānañca dhanānañca, aggabhūto ca homahaṃ. මම (එම) තැටි පරිභෝජනය කරමි. මෙය පින්කමෙහි අනුසස් වේ. මම කීර්තියෙන් හා ධනයෙන් අග්‍ර වූයෙක් වෙමි. 43. 43. ‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ; Sammādhāraṃ pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ. යහපත් කුඹුරක වපුරන ලද බීජය ස්වල්ප වුවද, මැනවින් වැසි වසින කල්හි එහි අස්වැන්න ගොවියා සතුටු කරන්නාක් මෙන්- 44. 44. ‘‘Tathevidaṃ pattadānaṃ, buddhakhettamhi ropitaṃ; Pītidhāre pavassante, phalaṃ maṃ tosayissati. එලෙසම බුද්ධ නැමැති පින්කෙතෙහි වපුරන ලද මේ පාත්‍ර දානය ද, ප්‍රීති නැමැති වර්ෂාව වසින කල්හි (එහි) අනුසස් මා සතුටු කරනු ඇත. 45. 45. ‘‘Yāvatā khettā vijjanti, saṅghāpi ca gaṇāpi ca; Buddhakhettasamo natthi, sukhado sabbapāṇinaṃ. සංඝයා හෝ වේවා, ගණයෝ හෝ වේවා යම්තාක් පින්කෙත් ඇද්ද, ඒ සියල්ල අතර සියලු සත්ත්වයන්ට සැපය ලබා දෙන බුද්ධ ක්ෂේත්‍රයට සමාන වෙනත් පින්කෙතක් නැත. 46. 46. ‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Ekapattaṃ daditvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ. පුරුෂ ආජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා! පුරුෂෝත්තමයාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේට නමස්කාර වේවා! එකම පාත්‍රයක් පූජා කොට මම අකම්පිත වූ නිවන් පදයට පැමිණියෙමි. 47. 47. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pattamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පාත්‍රයක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය පාත්‍ර දානයෙහි ආනිසංසයයි. 48. 48. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 49. 49. ‘‘Svāgataṃ [Pg.88] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 50. 50. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඒකපත්තදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ekapattadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවැනි ඒකපත්තදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 3. Kāsumāraphaliyattheraapadānaṃ 3. කාසුමාරඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය 51. 51. ‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ. පර්වත අතර වැඩසිටි, කිණිහිරි මලක් මෙන් බැබළෙන, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ලොවට ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි. 52. 52. ‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ; Kāsumārikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ. මම පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව, හිස මත දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, කාසුමාරි ගෙඩියක් ගෙන ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 53. 53. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස් එක් කල්පයකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි. 54. 54. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 55. 55. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 56. 56. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāraphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කාසුමාරඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kāsumāraphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තුන්වැනි කාසුමාරඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 4. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ 4. අවටඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය 57. 57. ‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā uṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. දහසක් රැස් විහිදුවන්නා වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් නැගී සිට පිඬු සිඟා වැඩි සේක. 58. 58. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ. අතෙහි පලතුරක් ගෙන සිටි මම නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹුණෙමි. පැහැදුණු සිතින් හා සොම්නසින් යුතුව මම ‘අවට’ පලතුරක් පූජා කළෙමි. 59. 59. ‘‘Catunnavutito [Pg.89] kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි. 60. 60. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 61. 61. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 62. 62. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අවටඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙසින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. හතරවැනි අවටඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 5. Pādaphaliyattheraapadānaṃ 5. පාදඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය 63. 63. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, pādaphalaṃ adāsahaṃ. පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, රන්වන් පැහැති වූ, මාවතෙහි වැඩම කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම ‘පාදඵල’ පලතුරක් පූජා කළෙමි. 64. 64. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිසංසයයි. 65. 65. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 66. 66. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 67. 67. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādaphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් පාදඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Pādaphaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන පාදඵලිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය. 6. Mātuluṅgaphaladāyakattheraapadānaṃ 6. 6. මාතුලුංගඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 68. 68. ‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ; Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ. බැබළෙන කිණිහිරිය මලක් මෙන් ද, පසළොස්වක පෝය දින සඳ මෙන් ද, බැබළෙන පහන් රුකක් මෙන් ද වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේව මම දිටිමි. 69. 69. ‘‘Mātuluṅgaphalaṃ [Pg.90] gayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ; Dakkhiṇeyyassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi. මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව, දක්ෂිණෙය්‍ය වූ වීර්යවන්ත වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට මාතුලුංග ඵලයක් (බීජපුර/ලෙමන් වැනි පලතුරක්) ගෙන මාගේම දෑතින් පූජා කළෙමි. 70. 70. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මීට එක්තිස් කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි. 71. 71. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 72. 72. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 73. 73. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් මාතුලුංගඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Mātuluṅgaphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන මාතුලුංගඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය. 7. Ajeliphaladāyakattheraapadānaṃ 7. 7. අජේලිඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය 74. 74. ‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā; Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni. එකල්හි අර්ජුන නම් වූ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ හිමවන්තයෙහි වැඩසිටි සේක. උන්වහන්සේ චරණයෙන් යුක්ත වූ, සමාධියෙහි දක්ෂ වූ මුණිවරයෙක් වූ සේක. 75. 75. ‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, ajeliṃ jīvajīvakaṃ; Chattapaṇṇaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ. අඹ කළයක් පමණ වූ ද, දිවි රකින (ජීවජීවක) වූ ද, කුඩයක හැඩැති කොළ සහිත වූ ද අජේලි ඵලයක් ගෙන මම ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 76. 76. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මීට අනූහතර කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි. 77. 77. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 78. 78. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 79. 79. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් අජේලිඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Ajeliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. හත්වන අජේලිඵලදායක තෙරණුවන්ගේ අපදානය නිම විය. 8. Amodaphaliyattheraapadānaṃ 8. 8. අමෝදඵලිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය 80. 80. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.91] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, amodamadadiṃ phalaṃ. පිදිය යුත්තන්ගේ පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, වීථියෙහි වඩිනා රන්වන් පැහැති සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මම අමෝද ඵලයක් පූජා කළෙමි. 81. 81. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මීට අනූඑක් කපකට පෙර (මම) එකල්හි යම් ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ඵල දානයේ ආනිසංසයයි. 82. 82. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 83. 83. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය. (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ) අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 84. 84. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අමෝදඵලිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Amodaphaliyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අමෝදඵලිය තේර අපදානය අටවැනියි. 9. Tālaphaladāyakattheraapadānaṃ 9. තාළඵලදායක තේර අපදානය 85. 85. ‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. ‘‘ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ, සතරංසී නම් වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් නැගී සිට පිඬු සිඟා වැඩීමට නික්මුණු සේක. 86. 86. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, tālaphalaṃ adāsahaṃ. ‘‘ඵලවැල අතැති මම නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. පැහැදුණු සිතැතිව සතුටින් යුතුව මම තල් ගෙඩියක් පූජා කළෙමි. 87. 87. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර එකල්හි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි. 88. 88. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 89. 89. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 90. 90. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් තාළඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Tālaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. තාළඵලදායක තේර අපදානය නවවැනියි. 10. Nāḷikeraphaladāyakattheraapadānaṃ 10. නාළිකේරඵලදායක තේර අපදානය 91. 91. ‘‘Nagare [Pg.92] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase. ‘‘එකල්හි බන්ධුමතී නුවර මම උයන්පල්ලෙක් වීමි. කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ආකාශයෙහි වඩිනු මම දුටුවෙමි. 92. 92. ‘‘Nāḷikeraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Ākāse ṭhitako santo, paṭiggaṇhi mahāyaso. ‘‘මම පොල් ගෙඩියක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ආකාශයෙහි සිටම එය පිළිගත් සේක. 93. 93. ‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho; Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā. ‘‘පැහැදුණු සිතින් බුදුරජාණන් වහන්සේට පලතුරක් පූජා කිරීම නිසා මට ඉමහත් ප්‍රීතියක් ඇති විය. එය මෙලොව සැපය ද ගෙන දෙන්නක් විය. 94. 94. ‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ; Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ. ‘‘එකල්හි මම ප්‍රීතිය ද, අතිමහත් වූ උත්තම සැපය ද ලැබුවෙමි. උපන් උපන් තැන මට රත්නයන් පහළ වේ. 95. 95. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මීට අනූඑක් කල්පයකට පෙර එකල්හි මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි. 96. 96. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මාගේ දිවැස පිරිසිදු විය. මම සමාධියෙහි දක්ෂ වීමි. අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණියෙමි. මෙය පලතුරු දානයෙහි ආනිශංසයයි. 97. 97. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 98. 98. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 99. 99. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් නාළිකේරඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මේ Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. නාළිකේරඵලදායක තේර අපදානය දසවැනියි. Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo. පනස් එක්වන කණිකාර වර්ගයයි. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය (සාරාංශය) මෙසේය – Kaṇikārekapattā ca, kāsumārī tathāvaṭā; Pādañca mātuluṅgañca, ajelīmodameva ca. කණිකාර, ඒකපත්ත, කාසුමාරී, ආවටා, පාද, මාතුලුංග, අජේලී සහ මෝද (යන තෙරවරුන්ගේ අපදාන මෙහි ඇතුළත් වේ). Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ, gāthāyo gaṇitā viha; Ekaṃ gāthāsataṃ hoti, ūnādhikavivajjitaṃ. තාල සහ නාළිකේර (අපදාන ද වේ). මෙහි ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ අඩුවක් හෝ වැඩියක් නොමැතිව හරියටම ගාථා සියයකි. 52. Phaladāyakavaggo 52. ඵලදායක වර්ගය 1. Kurañciyaphaladāyakattheraapadānaṃ 1. කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිර අපදානය 1. 1. ‘‘Migaluddo [Pg.93] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. ‘‘පෙර මම වනයෙහි සැරිසරන මුව වැද්දෙක් වීමි. සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි. 2. 2. ‘‘Kurañciyaphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Puññakkhettassa tādino, pasanno sehi pāṇibhi. ‘‘මම කුරඤ්චිය ඵලයක් (බෙලි වර්ගයේ ගෙඩියක්) ගෙන, පින්කෙතක් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මගේම දෑතින් පූජා කළෙමි. 3. 3. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මෙයින් එක්තිස් කපකට පෙර එකල මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පලතුරු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි. 4. 4. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. ‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි. සියලු භවයන් සම්පූර්ණයෙන් උදුරා දමන ලදි. බැඳීම් කඩා දැමූ හස්තිරාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 5. 5. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් පසක් කරන ලදි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි. 6. 6. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද පසක් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañciyaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් Gāthāyo abhāsitthāti. මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Kurañciyaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. කුරඤ්චියඵලදායක ස්ථවිර අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Kapitthaphaladāyakattheraapadānaṃ 2. කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිර අපදානය 7. 7. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ. ‘‘පිදිය යුත්තන්ගේ පූජාවන් පිළිගන්නා වූ, වීථියෙහි වඩිනා වූ, ස්වර්ණ වර්ණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම දිවුල් ගෙඩියක් පූජා කළෙමි. 8. 8. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මෙයින් අනූ එක් කපකට පෙර එකල මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පලතුරු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි. 9. 9. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 10. 10. ‘‘Svāgataṃ [Pg.94] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි. 11. 11. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් Gāthāyo abhāsitthāti. මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Kapitthaphaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. කපිට්ඨඵලදායක ස්ථවිර අපදානය දෙවැන්නයි. 3. Kosambaphaliyattheraapadānaṃ 3. කෝසම්භඵලිය ස්ථවිර අපදානය 12. 12. ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kosambaṃ adadiṃ tadā. ‘‘කුඹුක් ගසක් මෙන් බැබළෙන්නා වූ, දේවාතිදේව වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, වීථියෙහි වඩිනා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට එකල මම කොසඹ ගෙඩියක් පූජා කළෙමි. 13. 13. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ‘‘මෙයින් එක්තිස් කපකට පෙර එකල මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ පලතුරු පූජාවෙහි ආනිසංසයයි. 14. 14. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදි ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 15. 15. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි. 16. 16. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදි.’’ Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosambaphaliyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කෝසම්භඵලිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kosambaphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. කෝසම්බඵලිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැනි යි. 4. Ketakapupphiyattheraapadānaṃ 4. කේතකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 17. 17. ‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ. පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විනතා නදිය අසල වැඩසිටි සේක. මැනවින් එකඟ වූ සමාහිත සිත් ඇති, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි. 18. 18. ‘‘Madhugandhassa pupphena, ketakassa ahaṃ tadā; Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. එසමයෙහි මම පැණි සුවඳැති වටකේ (කේතක) මලින්, පහන් වූ සිතැතිව, සතුටින් බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 19. 19. ‘‘Ekanavutito [Pg.95] kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කපෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලය යි. 20. 20. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 21. 21. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. 22. 22. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo මෙලෙස ආයුෂ්මත් කේතකපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Ketakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. කේතකපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය සතරවැනි යි. 5. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ 5. නාගපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 23. 23. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ; Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, nāgapupphaṃ apūjayiṃ. පූජා ද්‍රව්‍ය පිළිගැනීමට සුදුසු වූ, රන්වන් පැහැ ඇති, මාවතෙහි වැඩම කරන බුදුරජාණන් වහන්සේට මම නා මලක් පිදුවෙමි. 24. 24. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කපෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලය යි. 25. 25. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 26. 26. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. 27. 27. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo මෙලෙස ආයුෂ්මත් නාගපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළහ. Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. නාගපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය පස්වැනි යි. 6. Ajjunapupphiyattheraapadānaṃ 6. අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරුන්ගේ අපදානය 28. 28. ‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. එසමයෙහි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරයෙක්ව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රහිත වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දිටිමි. 29. 29. ‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī; Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. පහන් වූ සිතැතිව, සතුටින් හා ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියෙම්, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, කුඹුක් (අර්ජුන) මල් ගෙන ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි. 30. 30. ‘‘Tena [Pg.96] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය හේතුවෙන් ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන් ද, මම කින්නර දේහය අත්හැර තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 31. 31. ‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ; Dasakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ. මම තිස් හය වතාවක් දේවේන්ද්‍රයාව දේව රාජ්‍යය කළෙමි. දස වතාවක් සක්විති රජව මහා රාජ්‍යය කළෙමි. 32. 32. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sukhette vappitaṃ bījaṃ, sayambhumhi aho mama. මා ලැබූ මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ගණනින් අසංඛ්‍ය වේ. පින්කෙතක් බඳු වූ ස්වයම්භූ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි මා වැපිරූ (කුසල්) බීජය ඒකාන්තයෙන්ම ආශ්චර්යයකි! 33. 33. ‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Pūjāraho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane. මා සතුව කුසලයන් ඇත. මම ගිහිගෙය අත්හැර පැවිදි වූයෙමි. අද මම ශාක්‍යපුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පූජාවට සුදුස්සෙක් වෙමි. 34. 34. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 35. 35. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. 36. 36. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ajjunapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. අජ්ජුනපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය හයවැනිය. 7. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ 7. 7. කුටජපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය 37. 37. ‘‘Himavantassāvidūre, vasalo nāma pabbato; Buddho sudassano nāma, vasate pabbatantare. හිමවන්තයට නුදුරෙහි ‘වසල’ නම් පර්වතයක් ඇත. ‘සුදස්සන’ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ පර්වතය මැද (කඳු අතර) වැඩවසන සේක. 38. 38. ‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, vehāsaṃ agamāsahaṃ; Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. මම හිමවන්තයෙහි හටගත් (රන්වන්) මලක් ගෙන අහසින් ගියෙමි. එහිදී ඕඝයන් තරණය කළා වූ, ආශ්‍රව රහිත වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 39. 39. ‘‘Pupphaṃ kuṭajamādāya, sire katvāna añjaliṃ ; Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino. මම කුටජ (කලඳු) මලක් ගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබාගෙන, ස්වයම්භූ වූ මහාර්ෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි. 40. 40. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 41. 41. ‘‘Kilesā [Pg.97] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 42. 42. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 43. 43. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කුටජපුප්ඵිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ. කුටජපුප්ඵිය තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය හත්වැනිය. 8. Ghosasaññakattheraapadānaṃ 8. 8. ඝෝසසඤ්ඤක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය 44. 44. ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe vipine ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ. මම පෙර ඝන වනයෙහි මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. (එකල්හි) දෙව් පිරිස පිරිවරා සිටි කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 45. 45. ‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ; Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ, sikhino lokabandhuno. සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරන්නා වූ ද, අමෘත පදය දේශනා කරන්නා වූ ද, ලෝකබන්ධු වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මධුර වූ ධර්මය ඇසුවෙමි. 46. 46. ‘‘Ghose cittaṃ pasādesiṃ, asamappaṭipuggale; Tattha cittaṃ pasādetvā, uttariṃ duttaraṃ bhavaṃ. අසමසම වූ ඒ උත්තමයාණන් වහන්සේගේ (ධර්ම) ඝෝෂාව කෙරෙහි සිත පැහැදවීමි. එහි සිත පහදවාගෙන, තරණය කිරීමට අපහසු වූ භවය තරණය කළෙමි. 47. 47. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ghosasaññāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර එකල්හි යම් (ධර්ම ඝෝෂා) සඤ්ඤාවක් ලද්දෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඝෝෂා සඤ්ඤාවෙහි ඵලයයි. 48. 48. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 49. 49. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 50. 50. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ඝෝසසඤ්ඤක තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ghosasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. ඝෝසසඤ්ඤක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය අටවැනිය. 9. Sabbaphaladāyakattheraapadānaṃ 9. 9. සබ්බඵලදායක තෙරෙණුවන්ගේ අපදානය 51. 51. ‘‘Varuṇo nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū; Chaḍḍetvā dasaputtāni, vanamajjhogahiṃ tadā. මම නමින් ‘වරුණ’ නම් වූ, මන්ත්‍ර පරතෙරට ගිය බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. එකල්හි පුතුන් දස දෙනෙකු අත්හැර මම වනයට පිවිසියෙමි. 52. 52. ‘‘Assamaṃ [Pg.98] sukataṃ katvā, suvibhattaṃ manoramaṃ; Paṇṇasālaṃ karitvāna, vasāmi vipine ahaṃ. මම මනාව බෙදා වෙන් කළ, මනරම් වූ, මනාව තැනූ ආශ්‍රමයක් කොට, පන්සලක් (කොළ සෙවිලි කළ කුටියක්) කරවා වනයෙහි වාසය කළෙමි. 53. 53. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama assamaṃ. ලෝකවිදූ වූ, පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ මා (සංසාරයෙන්) මුදාගනු කැමතිව මාගේ ආශ්‍රමයට වැඩම කළ සේක. 54. 54. ‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, obhāso vipulo ahu; Buddhassa ānubhāvena, pajjalī vipinaṃ tadā. එකල්හි මුළු වන ලැහැබ පුරා මහත් වූ ආලෝකයක් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් මුළු වනයම ඒකාලෝක විය. 55. 55. ‘‘Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, buddhaseṭṭhassa tādino; Pattapuṭaṃ gahetvāna, phalena pūjayiṃ ahaṃ. තාදී ගුණයෙන් යුත් ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ ප්‍රාතිහාර්යය දැක, මම කොළ මල්ලක් ගෙන පලතුරකින් පූජා කළෙමි. 56. 56. ‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sahakhārimadāsahaṃ; Anukampāya me buddho, idaṃ vacanamabravi. මම බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ පලතුරු බරක් පූජා කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුකම්පාවෙන් මෙසේ වදාළ සේක. 57. 57. ‘Khāribhāraṃ gahetvāna, pacchato ehi me tuvaṃ; Paribhutte ca saṅghamhi, puññaṃ tava bhavissati’. ‘ඔබ මේ පලතුරු බර ගෙන මා පසුපස එන්න. මහා සංඝ රත්නය එය වළඳන කල්හි ඔබට පින් සිදු වනු ඇත.’ 58. 58. ‘‘Puṭakantaṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ. මම ඒ පලතුරු මල්ල ගෙන භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට පූජා කළෙමි. එහි සිත පහදවාගෙන මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 59. 59. ‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca; Puññakammena saṃyuttaṃ, anubhomi sadā sukhaṃ. එහි දිව්‍යමය වූ නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම් මධ්‍යයෙහි පින්කමේ ආනිසංස වශයෙන් සැමදා සුවයක් ම අනුභව කරමි. 60. 60. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මම දෙව්ලොව හෝ මිනිස් ලොව හෝ යම් යම් උපතක් ලබම් ද, එහිදී මගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නොවීය. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 61. 61. ‘‘Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā; Phalaṃ buddhassa datvāna, issaraṃ kārayāmahaṃ. සාගර හා පර්වත සහිත සිව් මහා ද්වීපයන් යම් පමණ ද, බුදුරජාණන් වහන්සේට පලතුරු පූජා කළ බැවින් මම ඒ සියල්ලෙහි ආධිපත්‍යය දැරුවෙමි. 62. 62. ‘‘Yāvatā me pakkhigaṇā, ākāse uppatanti ce; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. අහසේ පියාසර කරන පක්ෂි සමූහයෝ යම් පමණ ද, ඔවුහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 63. 63. ‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, yakkhā bhūtā ca rakkhasā; Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi, pāricariyaṃ upenti me. වනාන්තරයෙහි යම් පමණ යක්ෂයෝ, භූතයෝ, රක්ෂසයෝ, කුම්භාණ්ඩයෝ හා ගුරුළෝ සිටිත් ද, ඔවුහු ද මට උපස්ථාන කිරීමට පැමිණෙති. 64. 64. ‘‘Kumbhā soṇā madhukārā, ḍaṃsā ca makasā ubho; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ඉබ්බන්, සුනඛයන්, මී මැස්සන් සහ මැස්සන් හා මදුරුවන් යන මොවුහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 65. 65. ‘‘Supaṇṇā [Pg.99] nāma sakuṇā, pakkhijātā mahabbalā; Tepi maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ. පියාපත් ඇති, මහා බලසම්පන්න සුපර්ණ නම් පක්ෂීහු ද මා සරණ කොට ගනිති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 66. 66. ‘‘Yepi dīghāyukā nāgā, iddhimanto mahāyasā; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. දීර්ඝායුෂ ඇති, සෘද්ධිමත්, මහා යස පිරිවර ඇති නාගයෝ ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 67. 67. ‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā; Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ. සිංහයෝ, ව්‍යාඝ්‍රයෝ, දිවියෝ, වලසුන් හා වෘකයන් ආදීහු ද මාගේ වසඟයට පැමිණෙති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 68. 68. ‘‘Osadhītiṇavāsī ca, ye ca ākāsavāsino; Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ. ඖෂධ පැළෑටි හා තණකොළවල වසන දෙවියෝ ද, අහසේ වසන දෙවියෝ ද යන සියල්ලෝ මා සරණ යති. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 69. 69. ‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ; Phassayitvā viharāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. ඉතා දැකීමට අපහසු වූ ද, අතිශයින් සූක්ෂ්ම වූ ද, ගැඹුරු වූ ද, මැනවින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දා වූ ද (නිවන) සාක්ෂාත් කරගෙන මම වාසය කරමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 70. 70. ‘‘Vimokkhe aṭṭha phusitvā, viharāmi anāsavo; Ātāpī nipako cāhaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ. අෂ්ට විමොක්ෂයන් ස්පර්ශ කරමින් (ලබා) ආශ්‍රව රහිතව මම වාසය කරමි. කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුත්, නුවණැති මට ලැබුණු මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 71. 71. ‘‘Ye phalaṭṭhā buddhaputtā, khīṇadosā mahāyasā; Ahamaññataro tesaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ. ඵල සමාපත්තියට පැමිණි, දෝෂයන් ක්ෂය කළා වූ, මහා යස පිරිවර ඇති යම් බුදුපුත් රහතන් වහන්සේලා වෙත් ද, මම ද ඔවුන් අතරින් එක් අයෙක් වෙමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 72. 72. ‘‘Abhiññāpāramiṃ gantvā, sukkamūlena codito; Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo. අභිඥා පාරමිතාවට පැමිණ, කුසල මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවනු ලැබ, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 73. 73. ‘‘Tevijjā iddhipattā ca, buddhaputtā mahāyasā; Dibbasotasamāpannā, tesaṃ aññataro ahaṃ. ත්‍රිවිද්‍යාව ලැබූ, සෘද්ධි බලයට පැමිණි, මහා යස පිරිවර ඇති, දිව්‍ය ශ්‍රවණාභිඥාවෙන් යුත් බුදුපුත් රහතන් වහන්සේලා අතරින් මම ද එක් අයෙක් වෙමි. 74. 74. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මම යම් පලතුරක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පලතුරු පූජාවේ ආනිසංසයයි. 75. 75. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙසුන් දවා හරින ලදී... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 76. 76. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 77. 77. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සබ්බඵලදායක තේරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sabbaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවන සබ්බඵලදායක ස්ථවිර අපදානයයි. 10. Padumadhārikattheraapadānaṃ 10. පදුමධාරික ස්ථවිර අපදානය 78. 78. ‘‘Himavantassāvidūre[Pg.100], romaso nāma pabbato; Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā. හිමවන්තයට නුදුරින් රෝමස නම් පර්වතයක් ඇත. එකල එහි සම්භව නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ (පසේබුදු හිමිනම) එළිමහනෙහි වැඩ විසූ සේක. 79. 79. ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ; Ekāhaṃ dhārayitvāna, bhavanaṃ punarāgamiṃ. මම මාගේ භවනින් නික්ම ගොස් පියුමක් දරා සිටියෙමි. දවසක් පුරා (එසේ) පියුම දරා සිට, නැවත මම මාගේ භවනයට පැමිණියෙමි. 80. 80. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස් එක් වන කල්පයෙහි මම යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට පූජා කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ආනිසංසයයි. 81. 81. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයන් දවන ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 82. 82. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් එකක් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 83. 83. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhāriko thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් පදුමධාරික තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Padumadhārikattherassāpadānaṃ dasamaṃ. දහවන පදුමධාරික තේරසාපදානය නිමාවට පත් විය. Phaladāyakavaggo dvepaññāsamo. පනස් දෙවන ඵලදායක වර්ගය නිමාවට පත් විය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Kurañciyaṃ kapitthañca, kosambamatha ketakaṃ; Nāgapupphajjunañceva, kuṭajī ghosasaññako. කුරඤ්ජිය තෙරුන් ද, කපිට්ඨ තෙරුන් ද, කෝසම්බ තෙරුන් ද, කේතක තෙරුන් ද, නාගපුප්ඵ තෙරුන් ද, අජ්ජුන තෙරුන් ද, කුටජි තෙරුන් ද, ඝෝසසඤ්ඤක තෙරුන් ද, Thero ca sabbaphalado, tathā padumadhāriko; Asīti cettha gāthāyo, tisso gāthā taduttari. සබ්බඵලද තෙරුන් සහ පදුමධාරික තෙරුන් ද (යන මොවුහු මේ වර්ගයෙහි වෙති). මෙහි ගාථාවෝ අසූවක් සහ ඊට අමතරව තවත් ගාථා තුනක් වෙති. 53. Tiṇadāyakavaggo 53. තිණදායක වර්ගය (තණ මිටි පූජා කළ වර්ගය) 1. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ 1. තිණමුට්ඨිදායක තේරසාපදානය 1. 1. ‘‘Himavantassāvidūre[Pg.101], lambako nāma pabbato; Tattheva tisso sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami. හිමවන්තයට නුදුරු තැන ලම්බක නම් පර්වතයක් ඇත්තේය. එහිදී තිස්ස සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එළිමහනෙහි සක්මන් කළ සේක. 2. 2. ‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ; Disvāna taṃ devadevaṃ, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ. මම පෙර වනයෙහි මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි. දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, මම තණ මිටක් පූජා කළෙමි. 3. 3. ‘‘Nisīdanatthaṃ buddhassa, datvā cittaṃ pasādayiṃ; Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho. බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඩසිටීම පිණිස (එය) පූජා කර සිත පහදවා ගතිමි. සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ උතුරු දෙසට මුහුණ ලා පිටත්ව ගියෙමි. 4. 4. ‘‘Aciraṃ gatamattassa, migarājā apothayi ; Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ. ගොස් වැඩි වේලාවක් ගතවන්නට පෙර මෘගරාජයෙක් (සිංහයෙක්) පහර දුන්නේය. සිංහයා විසින් තලා දමන ලද්දේ මම එහිදී කළුරිය කළෙමි. 5. 5. ‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave; Sumutto saravegova, devalokamagacchahaṃ. ආශ්‍රව රහිත උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මරණාසන්න මොහොතේදී කරන ලද එම කර්මය නිසා, මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම දෙව්ලොවට ගියෙමි. 6. 6. ‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito; Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo. එහි පින්කමෙන් නිර්මාණය වූ අතිශයින් ශෝභමාන වූ ප්‍රාසාදයක් විය. එය කාමර දහසකින් හා කූට සියයකින් යුක්ත වූ, ධජ පතාකවලින් සැරසුණු රනින් කළ මන්දිරයක් බඳු විය. 7. 7. ‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato; Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmihaṃ. එහි ප්‍රභාව උදා වූ හිරු මෙන් දසත විහිදුණි. දිව්‍ය අප්සරාවන්ගෙන් පිරිවරා සිටි මම එහි කැමති ලෙසින් සතුටු වීමි. 8. 8. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ. දෙව්ලොවින් චුතව කුසල් මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් මිනිස් ලොවට පැමිණ ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ (අර්හත්) ඵලයට පැමිණියෙමි. 9. 9. ‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර අසුනක් (තණ මිටක්) පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. තණ මිටක් පූජා කිරීමේ ඵලය මෙයයි. 10. 10. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයන් දවන ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්ති රාජයකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 11. 11. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලඟා කර ගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 12. 12. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.102] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, මෙම අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් තිණමුට්ඨිදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. ප්‍රථම තිණමුට්ඨිදායක තේරසාපදානය නිමාවට පත් විය. 2. Mañcadāyakattheraapadānaṃ 2. මඤ්චදායක තේරසාපදානය 13. 13. ‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Ekamañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā. ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුක්ත වූ විපස්සී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පහන් වූ සිතින් යුතුව මම මගේ අතින්ම එක් ඇඳක් පූජා කළෙමි. 14. 14. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ; Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ. එම ඇඳ පූජා කිරීමේ කුසලයෙන් මම ඇත් යානා, අස් යානා හා දිව්‍ය යානා ලබන්නෙක් වීමි. එමෙන්ම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමේ (අර්හත්) ඵලයට ද පැමිණියෙමි. 15. 15. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම එදා යම් ඇඳක් (යහනක්) පූජා කළෙම්ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඇඳක් පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 16. 16. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 17. 17. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 18. 18. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ ආයුෂ්මත් මඤ්චදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. මඤ්චදායක තෙරුන්ගේ අපදානය දෙවැනි ය. 3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ 3. සරණගමනිය තෙරුන්ගේ අපදානය 19. 19. ‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīviko cahaṃ; Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā. එසමයෙහි එක් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ද, ආජීවකයෙකු ද, මම ද නැවකට නැග්ගෙමු. නැව කැඩී බිඳී යන කල්හි, එම භික්ෂූන් වහන්සේ මට සරණාගමනය (තිසරණ) ලබා දුන් සේක. 20. 20. ‘‘Ekatiṃse [Pg.103] ito kappe, yaṃ so me saraṇaṃ adā; Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇagamane phalaṃ. මෙයින් තිස් එක්වන කල්පයෙහි, උන්වහන්සේ මට යම් සරණාගමනයක් ලබා දුන් සේක ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සරණාගමනයෙහි ඵලයයි. 21. 21. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 22. 22. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 23. 23. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් සරණගමනිය තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. සරණගමනිය තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැනි ය. 4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ 4. අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 24. 24. ‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ; Cammavāsī tadā āsiṃ, kamaṇḍaludharo ahaṃ. මම බන්ධුමතී නගරයෙහි රජුගේ උයනෙහි වාසය කළෙමි. එසමයෙහි මම සත්ව හම් ඇඳගත්, කෙණ්ඩියක් දැරූ තාපසයෙක් වීමි. 25. 25. ‘‘Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ; Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ. කෙලෙස් මල රහිත වූ, ස්වයංභූ වූ, පරාජය කළ නොහැකි වූ, වීර්යවන්ත වූ, නිවනට යොමු කළ සිත් ඇති, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනු, වශීභාවයට පත් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 26. 26. ‘‘Sabbakāmasamiddhiñca, oghatiṇṇamanāsavaṃ; Disvā pasanno sumano, abbhañjanamadāsahaṃ. සියලු කැමති දෑ සමෘද්ධිමත් කරන්නා වූ ද, ඕඝයන්ගෙන් එතෙර වූ ද, ආශ්‍රව රහිත වූ ද ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක පහන් වූ සිත් ඇතිව, සතුටින් පතුල් ආලේපනය සඳහා තෙල් පූජා කළෙමි. 27. 27. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම එදා යම් දානයක් පූජා කළෙම්ද; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පතුල් ආලේපන තෙල් පූජා කිරීමෙහි ඵලයයි. 28. 28. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 29. 29. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 30. 30. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo මෙසේ ආයුෂ්මත් අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ. අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන්ගේ අපදානය සිව්වැනි ය. 5. Supaṭadāyakattheraapadānaṃ 5. සුපටදායක තෙරුන්ගේ අපදානය 31. 31. ‘‘Divāvihārā [Pg.104] nikkhanto, vipassī lokanāyako; Lahuṃ supaṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ. විපස්සී ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ දිවා විහරණයෙන් නික්ම වඩිනා කල්හි, මම උන්වහන්සේට වහාම උසස් වස්ත්‍රයක් පූජා කොට, එක් කල්පයක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව සතුටු වීමි. 32. 32. ‘‘Ekanavutito kappe, supaṭakamadāsahaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, supaṭassa idaṃ phalaṃ. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මම උසස් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි; එතැන් සිට මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උසස් වස්ත්‍ර පූජා කිරීමේ ඵලයයි. 33. 33. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 34. 34. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 35. 35. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සුපටදායක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Supaṭadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වැනි සුපටදායකත්ථේර අපදානය නිමයි. 6. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ 6. 6. දණ්ඩදායකත්ථේර අපදානය 36. 36. ‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā; Ālambaṇaṃ karitvāna, saṅghassa adadiṃ bahuṃ. එකල මම පක්ෂීන් නාද කරන වනයට පිවිස, උණ ලී කපා, සැරයටි තනා මහා සංඝයා වහන්සේට බොහෝ සේ පූජා කළෙමි. 37. 37. ‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya; Ālambadaṇḍaṃ datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho. ඒ සිතේ පැහැදීමෙන් යුතුව, සිල්වත් සංඝයා වහන්සේට වන්දනා කොට, සැරයටි පූජා කර උතුරු දෙසට මුහුණ ලා නික්ම ගියෙමි. 38. 38. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතර වන කපෙහි යම් සැරයටියක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සැරයටි පූජාවේ ආනිසංසයයි. 39. 39. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 40. 40. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 41. 41. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් දණ්ඩදායක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවැනි දණ්ඩදායකත්ථේර අපදානය නිමයි. Tevīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. විසිතුන්වැනි භාණවාරයයි. 7. Girinelapūjakattheraapadānaṃ 7. 7. ගිරිනේලපූජකත්ථේර අපදානය 42. 42. ‘‘Migaluddo [Pg.105] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ. පෙර මම වනයෙහි හැසිරෙන මුව වැද්දෙක් වීමි. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 43. 43. ‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, sabbasattahite rate; Pasannacitto sumano, nelapupphamapūjayiṃ. මහා කරුණාවන්ත වූ, සියලු සත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස ඇලුම් කරන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටින් නේල මලක් පූජා කළෙමි. 44. 44. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස්එක්වන කපෙහි යම් මලක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ආනිසංසයයි. 45. 45. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 46. 46. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 47. 47. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinelapūjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ගිරිනේලපූජක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Girinelapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. හත්වැනි ගිරිනේලපූජකත්ථේර අපදානය නිමයි. 8. Bodhisammajjakattheraapadānaṃ 8. 8. බෝධිසම්මජ්ජකත්ථේර අපදානය 48. 48. ‘‘Ahaṃ pure bodhipattaṃ, ujjhitaṃ cetiyaṅgaṇe; Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ, alabhiṃ vīsatīguṇe. මම පෙර සෑ මළුවෙහි දමා තිබූ ඒ බෝ පතක් ගෙන අහක දැමුවෙමි. ඒ පිනෙන් මම විසි වැදෑරුම් ආනිසංස ලැබුවෙමි. 49. 49. ‘‘Tassa kammassa tejena, saṃsaranto bhavābhave; Duve bhave saṃsarāmi, devatte cāpi mānuse. ඒ කර්මයේ තේජසින් භවයෙන් භවයෙහි සැරිසරන්නා වූ මම දෙවි ලොව හා මිනිස් ලොව යන දෙගතියෙහිම සැරිසරමි. 50. 50. ‘‘Devalokā cavitvāna, āgantvā mānusaṃ bhavaṃ; Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe. දෙව්ලොවින් චුතව මිනිස් ලොවට පැමිණි මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහිම උපදිමි. 51. 51. ‘‘Aṅgapaccaṅgasampanno, ārohapariṇāhavā; Abhirūpo suci homi, sampuṇṇaṅgo anūnako. මම අංග ප්‍රත්‍යංගයන්ගෙන් යුක්ත වූයෙමි, මනා උස මහතින් යුක්ත වූයෙමි. අතිශයින්ම රූමත් වූ ද, පිරිසිදු වූ ද, පිරිපුන් ශරීර අවයව ඇත්තෙක් වීමි. කිසිදු අංගයක අඩුවක් නොවීය. 52. 52. ‘‘Devaloke manusse vā, jāto vā yattha katthaci; Bhave suvaṇṇavaṇṇo ca, uttattakanakūpamo. දිව්‍ය ලෝකයෙහි වේවා, මිනිස් ලෝකයෙහි වේවා, උපන් යම් යම් භවයකදී මනා සේ පිරිපහදු කරන ලද රන් බඳු ස්වර්ණ වර්ණ ඇත්තෙක් වීමි. 53. 53. ‘‘Mudukā [Pg.106] maddavā sniddhā, sukhumā sukumārikā; Chavi me sabbadā hoti, bodhipatte suchaḍḍite. මැනවින් බෝ පත් ඉවත් කර (පරිශ්‍රය) පිරිසිදු කිරීමේ විපාකයක් ලෙස මාගේ සම සැමවිටම මෘදුය, මොළොක්ය, සිනිඳුය, සුකොමළය, ඉතා සියුම්ය. 54. 54. ‘‘Yato kutoci gatīsu, sarīre samudāgate; Na limpati rajojallaṃ, vipāko pattachaḍḍite. සංසාර ගමනේ යම් යම් තැන්වල මාගේ ශරීරය හටගත් කල්හි, කිසිදු දූවිල්ලක් හෝ කුණු කිලුටක් එහි නොතැවරෙයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 55. 55. ‘‘Uṇhe vātātape tassa, aggitāpena vā pana; Gatte sedā na muccanti, vipāko pattachaḍḍite. තාපයෙන් ද, අව් සුළඟින් ද, එසේම ගින්නේ රස්නයෙන් ද මාගේ ශරීරයෙන් දහදිය පිට නොවේ. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 56. 56. ‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, tilakā piḷakā tathā; Na honti kāye daddu ca, vipāko pattachaḍḍite. මාගේ ශරීරයෙහි කුෂ්ඨ, ගෙඩි, හොරි, ලප, කැළැල් හෝ දද වැනි කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවේ. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 57. 57. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Rogā na honti kāyasmiṃ, vipāko pattachaḍḍite. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මාගේ ශරීරයෙහි කිසිදු රෝගයක් ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 58. 58. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Na hoti cittajā pīḷā, vipāko pattachaḍḍite. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, සිතින් හටගන්නා වූ කිසිදු මානසික පීඩාවක් ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 59. 59. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Amittā na bhavantassa, vipāko pattachaḍḍite. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මට කිසිදු සතුරෙකු ඇති නොවීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 60. 60. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Anūnabhogo bhavati, vipāko pattachaḍḍite. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, කිසිදු අඩුවක් නැති මහා සම්පත් ඇත්තෙකු වීමයි. මෙය බෝ පත් ඉවත් කිරීමේ විපාකයයි. 61. 61. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Aggirājūhi corehi, na hoti udake bhayaṃ. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, ගින්නෙන්, රජුගෙන්, සොරුන්ගෙන් හෝ ජලයෙන් කිසිදු බියක් ඇති නොවීමයි. 62. 62. ‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave; Dāsidāsā anucarā, honti cittānuvattakā. මම උපන් සෑම භවයකදීම ලැබෙන තවත් ගුණයක් නම්, මාගේ දැසි දසුන් හා පිරිවර ජනයා මාගේ අභිලාෂයන්ට අනුවම කටයුතු කරන්නන් වීමයි. 63. 63. ‘‘Yamhi āyuppamāṇamhi, jāyate mānuse bhave; Tato na hāyate āyu, tiṭṭhate yāvatāyukaṃ. මනුෂ්‍ය භවයෙහි යම් ආයුෂ ප්‍රමාණයක් නියමිතව තිබේද, ඒ ආයුෂයෙන් අඩුවක් නොවී මම ඒ සම්පූර්ණ ආයු කාලයම ජීවත් වෙමි. 64. 64. ‘‘Abbhantarā ca bāhirā, negamā ca saraṭṭhakā; Nuyuttā honti sabbepi, vuddhikāmā sukhicchakā. මාගේ ඇතුළු පිරිස ද, පිටත පිරිස ද, නියම්ගම් වැසියන් හා රටවැසියන් ද යන සියල්ලෝම සැමවිටම මාගේ දියුණුව හා සැපත කැමති වන්නෝ වෙති. 65. 65. ‘‘Bhogavā yasavā homi, sirimā ñātipakkhavā; Apetabhayasantāso, bhavehaṃ sabbato bhave. මම සැම භවයකදීම භෝග සම්පත් ඇත්තෙක්, යස පිරිවර ඇත්තෙක්, ශ්‍රී සෝභා ඇත්තෙක් හා නෑ පිරිවර ඇත්තෙක් වෙමි. සැමවිටම බිය තැතිගැනීම් රහිත වූවෙක් වීමි. 66. 66. ‘‘Devā [Pg.107] manussā asurā, gandhabbā yakkharakkhasā; Sabbe te parirakkhanti, bhave saṃsarato sadā. දෙවියෝ, මිනිස්සු, අසුරයෝ, ගාන්ධර්වයෝ, යක්ෂයෝ සහ රාක්ෂසයෝ යන සියල්ලෝම සංසාරයෙහි සැරිසරන මාව සැමවිටම ආරක්ෂා කරති. 67. 67. ‘‘Devaloke manusse ca, anubhotvā ubho yase; Avasāne ca nibbānaṃ, sivaṃ patto anuttaraṃ. මම දිව්‍ය හා මනුෂ්‍ය යන ලෝක දෙකෙහිම සම්පත් අනුභව කොට, අවසානයෙහි උතුම් වූ ශාන්ත වූ නිවනට පැමිණියෙමි. 68. 68. ‘‘Sambuddhamuddisitvāna, bodhiṃ vā tassa satthuno; Yo puññaṃ pasave poso, tassa kiṃ nāma dullabhaṃ. යම් පුද්ගලයෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා හෝ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය උදෙසා පින් රැස් කරයි නම්, ඔහුට ලැබීමට අපහසු වූ දෙයක් කොයින්ද? 69. 69. ‘‘Magge phale āgame ca, jhānābhiññāguṇesu ca; Aññesaṃ adhiko hutvā, nibbāyāmi anāsavo. මම මාර්ග, ඵල, ධර්මය සහ ධ්‍යාන අභිඥා ගුණයන්හි අනෙක් අයට වඩා විශේෂ වූවෙක් වී, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවී ගියෙමි. 70. 70. ‘‘Purehaṃ bodhiyā pattaṃ, chaḍḍetvā haṭṭhamānaso; Imehi vīsataṅgehi, samaṅgī homi sabbadā. පෙර මම ප්‍රීතිමත් සිතින් යුක්තව බෝ පත් ඉවත් කර (පිරිසිදු කර) දැමීම නිසා මේ විසි වැදෑරුම් ගුණයන්ගෙන් සැමවිටම සම්පූර්ණ වූයෙමි. 71. 71. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් විනාශ කරන ලදී. මම ඇතෙකු මෙන් බැඳීම් සිඳ දමා, ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 72. 72. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අනුප්‍රාප්ත විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 73. 73. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් බෝධිසම්මජ්ජක තේරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Bodhisammajjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි බෝධිසම්මජ්ජකත්ථේරාපදානය නිමවා ලදී. 9. Āmaṇḍaphaladāyakattheraapadānaṃ 9. 9. ආමණ්ඩඵලදායත්ථේර අපදානය 74. 74. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Vuṭṭhahitvā samādhimhā, caṅkamī lokanāyako. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණි, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ සමාපත්තියෙන් නැගී සිට සක්මන් කළ සේක. 75. 75. ‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, āharanto phalaṃ tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāmuniṃ. එකල්හි තවුස් පිරිකර හා පලතුරු ගෙන එන්නා වූ මම, කෙලෙස් රහිත වූ, සක්මන් කරන්නා වූ මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 76. 76. ‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ; Sambuddhaṃ abhivādetvā, āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ. මම පහන් වූ සිතින්, සතුටින් යුක්තව, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබා ගෙන සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට, ආමණ්ඩ (දිවුල්) පලතුරක් පූජා කළෙමි. 77. 77. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, එකල මම යම් (ආමණ්ඩ) පලතුරක් පූජා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ආමණ්ඩ පලතුර පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 78. 78. ‘‘Kilesā [Pg.108] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 79. 79. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 80. 80. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā ආයුෂ්මත් ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ Gāthāyo abhāsitthāti. ගාථාවන් වදාළ සේක. Āmaṇḍaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන්ගේ අපදානය නවවැන්නයි. 10. Sugandhattheraapadānaṃ 10. සුගන්ධ තෙර අපදානය 81. 81. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ව්‍යක්තයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක. 82. 82. ‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo. (ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සමලංකෘත වූ, තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ, ව්‍යාමප්‍රභාවෙන් පිරිවරන ලද, රැස් දැලින් වැසුණු සිරුරු ඇති සේක. 83. 83. ‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro; Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro. චන්ද්‍රයා මෙන් (ලෝකයා) සනසන සුලු වූ, සූර්යයා මෙන් ආලෝකය පතුරුවන සුලු වූ, වැසි වලාකුළක් මෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවන සුලු වූ, සාගරය මෙන් ගුණාකර වූ සේක. 84. 84. ‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā; Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā. සීලයෙන් පෘථිවිය බඳු වූ, සමාධියෙන් හිමාලය බඳු වූ, ප්‍රඥාවෙන් ආකාශය බඳු වූ, නොඇලීමෙන් සුළඟ බඳු වූ සේක. 85. 85. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, parisāsu visārado; Saccāni sampakāseti, uddharanto mahājanaṃ. ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ කිසියම් කලෙක පිරිස් මැද විශාරදව, මහා ජනයා (සංසාරයෙන්) මුදවමින් සත්‍ය ධර්මයන් මැනවින් ප්‍රකාශ කරන සේක. 86. 86. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso; Āsahaṃ dhanadhaññassa, pahūtassa bahū tadā. එකල මම බරණැස බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, මහා යසස් ඇති සිටු පුත්‍රයෙක් වීමි. 87. 87. ‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, migadāyamupeccahaṃ ; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ. පයින් ඇවිදිමින් සංචාරය කරන මම මිගදායට පැමිණියෙමි. එහිදී අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන්නා වූ, කෙලෙස් රහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි. 88. 88. ‘‘Visaṭṭhakantavacanaṃ, karavīkasamassaraṃ; Haṃsarutehi nigghosaṃ, viññāpentaṃ mahājanaṃ. පැහැදිලි වූ, මනෝඥ වූ වචන ඇති, කරවීක පක්ෂියෙකුගේ බඳු හඬක් ඇති, හංස නාදයකට සමාන හඬක් ඇති, මහා ජනයාට අවබෝධ කරවන්නා වූ (බුදුරජාණන් වහන්සේ මම දුටුවෙමි). 89. 89. ‘‘Disvā [Pg.109] devātidevaṃ taṃ, sutvāva madhuraṃ giraṃ; Pahāyanappake bhoge, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, මිහිරි වූ හඬ අසා, බොහෝ වූ භෝග සම්පත් හැරපියා අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි. 90. 90. ‘‘Evaṃ pabbajito cāhaṃ, na cirena bahussuto; Ahosiṃ dhammakathiko, vicittapaṭibhāṇavā. මෙසේ පැවිදි වූ මම නොබෝ කලකින්ම බහුශ්‍රැත වූයෙමි. විසිතුරු වැටහීම් (ප්‍රතිභාන) ඇති ධර්ම කථිකයෙක් වීමි. 91. 91. ‘‘Mahāparisamajjhehaṃ, haṭṭhacitto punappunaṃ; Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa, vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado. මම මහා පිරිස් මැද සතුටු සිතින් යුතුව, රන්වන් පැහැති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කිරීමෙහි විශාරදව නැවත නැවතත් උන්වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කළෙමි. 92. 92. ‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo; Sabbakammakkhayaṃ patto, vimuttopadhisaṅkhaye. මේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්ෂීණාශ්‍රවයහ, දුක් රහිතයහ, සැක සිඳ දැමූ සේක. සියලු කර්මයන්ගේ ක්ෂය වීමට පැමිණි සේක, උපධි ක්ෂය වූ නිවනෙහි මිදුණු සේක. 93. 93. ‘‘Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro; Sadevakassa lokassa, brahmacakkappavattako. මේ ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේය, මේ අනුත්තර වූ සිංහයාය. දෙවියන් සහිත ලෝකයා හට උතුම් ධර්ම චක්‍රය පවත්වන සේක. 94. 94. ‘‘Danto dametā santo ca, sametā nibbuto isi; Nibbāpetā ca assattho, assāsetā mahājanaṃ. දමනය වූ සේක, අනුන් දමනය කරන්නා වූ සේක, ශාන්ත වූ සේක, අනුන් ශාන්ත කරන්නා වූ සේක, නිවුණු සේක, අනුන් නිවන්නා වූ සේක. අස්වැසිල්ලට පත් වූ සේක, මහා ජනයා අස්වසන්නා වූ සේක. 95. 95. ‘‘Vīro sūro ca vikkanto, pañño kāruṇiko vasī; Vijitāvī ca sa jino, appagabbo anālayo. වීර වූ සේක, ශූර වූ සේක, වික්‍රමාන්විත වූ සේක, ප්‍රඥාවන්ත වූ සේක, කාරුණික වූ සේක, වසීභාවයට පත් වූ සේක. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දිනූ සේක, අහංකාර නැති සේක, ඇලීම් රහිත සේක. 96. 96. ‘‘Aneñjo acalo dhīmā, amoho asamo muni; Dhorayho usabho nāgo, sīho sakko garūsupi. සලිත නොවන සේක, අචල වූ සේක, ධීමත් වූ සේක, මෝහ රහිත වූ සේක, අසම වූ මුණිවරයෙකි. ධර්ම ධුරය දරන්නෙකි, වෘෂභ රාජයෙකු බඳුය, හස්ති රාජයෙකු බඳුය, සිංහ රාජයෙකු බඳුය, ගරු කටයුත්තන් අතර ශක්‍රයා බඳු වූ සේක. 97. 97. ‘‘Virāgo vimalo brahmā, vādī sūro raṇañjaho; Akhilo ca visallo ca, asamo saṃyato suci. විරාගී වූ සේක, පිරිසිදු වූ සේක, බ්‍රහ්මයා බඳු වූ සේක, වාදීන් අතර ශූර වූ සේක, ක්ලේශ යුද්ධය හැර පෑ සේක. හදවතෙහි තද ගති නැති සේක, (කෙලෙස්) හුල් උදුරා දැමූ සේක, අසම වූ සේක, සංයමයට පත් වූ සේක, පිරිසිදු වූ සේක. 98. 98. ‘‘Brāhmaṇo samaṇo nātho, bhisakko sallakattako; Yodho buddho sutāsuto, acalo mudito sito. බ්‍රාහ්මණයෙකි, ශ්‍රමණයෙකි, නාථයෙකි, (භව රෝග නසන) වෙදෙකි, ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකි, යෝධයෙකි, බුදුවරයෙකි, කීර්තිමත් වූවන් අතර අතිශයින් කීර්තිමත් වූ සේක. අචල වූ සේක, ප්‍රමුදිත වූ සේක, (කෙලෙස් ගිනි නිවී) සිහිල් වූ සේක. 99. 99. ‘‘Dhātā dhatā ca santi ca, kattā netā pakāsitā; Sampahaṃsitā bhettā ca, chettā sotā pasaṃsitā. (ලෝකය) දරන්නා වූ සේක, (ගුණ) දරනු ලබන්නා වූ සේක, ශාන්ත වූ සේක, (ධර්මය) කරන්නා වූ සේක, (නිවනට) පමුණුවන්නා වූ සේක, (ධර්මය) ප්‍රකාශ කරන්නා වූ සේක. සතුටු කරවන්නා වූ සේක, (කෙලෙස්) බිඳ දමන්නා වූ සේක, (සංසාරය) සිඳ දමන්නා වූ සේක, (දුක්වන්නන්ගේ හඬ) අසන්නා වූ සේක, (ගුණ) වර්ණනා කරන්නා වූ සේක. 100. 100. ‘‘Akhilo ca visallo ca, anīgho akathaṃkathī; Anejo virajo kattā, gandhā vattā pasaṃsitā. හදවතෙහි තද ගති නැති සේක, කෙලෙස් හුල් නැති සේක, දුක් නැති සේක, සැක නැති සේක. තෘෂ්ණා රහිත වූ සේක, කෙලෙස් දූවිලි රහිත වූ සේක, පින් කරන්නා වූ සේක, සීල ගන්ධය ඇත්තා වූ සේක, දහම් පවසන්නා වූ සේක, පසසනු ලබන සේක. 101. 101. ‘‘Tāretā atthakāretā, kāretā sampadāritā; Pāpetā sahitā kantā, hantā ātāpī tāpaso. (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ සේක, අර්ථය සලසන්නා වූ සේක, (අනුන් ලවා කුසල්) කරවන්නා වූ සේක, (කෙලෙස්) පළා දමන්නා වූ සේක. (නිවනට) පමුණුවන්නා වූ සේක, සංයමයට පත් වූ සේක, මනෝඥ වූ සේක, (කෙලෙස්) නසන්නා වූ සේක, කෙලෙස් තවන වීර්යය ඇති තපස්වීන් වහන්සේ නමකි. 102. 102. ‘‘Samacitto [Pg.110] samasamo, asahāyo dayālayo ; සම වූ සිතැති සේක, (පෙර බුදුවරුන්ට) සමසම වූ සේක, අසහාය වූ සේක, දයා කරුණාවට නිවහන වූ සේක. Accherasatto akuho, katāvī isisattamo. කෙලෙසුන් නැසූ ආයුධ ඇත්තා වූ ද, මානයෙන් තොර වූ ද, කළ යුතු සියල්ල නිම කළා වූ ද, සත්වැනි ඉසිවරයාණන් වහන්සේ (බුදුරජාණන් වහන්සේ) ය. 103. 103. ‘‘Nittiṇṇakaṅkho nimmāno, appameyyo anūpamo; Sabbavākyapathātīto, sacca neyyantagū jino. සැකයෙන් එතර වූ, මානයෙන් තොර වූ, අප්‍රමේය වූ, අසමසම වූ, සියලු වචන පථයන් ඉක්මවා ගිය, සත්‍යයන්ගේ ද දත යුතු දේවල ද කෙළවරට පැමිණි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ය. 104. 104. ‘‘Sattasāravare tasmiṃ, pasādo amatāvaho; Tasmā buddhe ca dhamme ca, saṅghe saddhā mahatthikā. සත්වයන් අතර සාරාභූත හා ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති පැහැදීම අමා නිවන ගෙන දෙන්නේ ය. එබැවින් බුදුන් කෙරෙහි ද, දහම් කෙරෙහි ද, සඟුන් කෙරෙහි ද ඇති ශ්‍රද්ධාව මහත් ඵල මහානිසංස ඇත්තේ ය. 105. 105. ‘‘Guṇehi evamādīhi, tilokasaraṇuttamaṃ; Vaṇṇento parisāmajjhe, akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ. මෙවැනි ගුණාංගයන්ගෙන් යුත්, තුන් ලොවටම උත්තම සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව පිරිස මැද වර්ණනා කරමින් මම ධර්ම දේශනාවක් කළෙමි. 106. 106. ‘‘Tato cutāhaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ; Tato cuto manussesu, jāto homi sugandhiko. මම ඒ භවයෙන් චුත වී තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි මහා සැප අනුභව කළෙමි. එතැනින් චුතව මිනිස් ලොව උපන් කල්හි මම සුවඳවත් සිරුරක් ඇති අයෙක් වීමි. 107. 107. ‘‘Nissāso mukhagandho ca, dehagandho tatheva me; Sedagandho ca satataṃ, sabbagandhova hoti me. මාගේ ප්‍රශ්වාස වාතය හා මුඛයේ සුවඳ ද, මාගේ සිරුරේ සුවඳ ද එසේම ය. මාගේ දහඩිය සුවඳ ද නිරතුරුවම මා හට සුවඳක්ම විය. 108. 108. ‘‘Mukhagandho sadā mayhaṃ, padumuppalacampako; Parisanto sadā vāti, sarīro ca tatheva me. මාගේ මුවින් නිරතුරුවම පියුම්, මානෙල් සහ සපුමල් සුවඳ විහිදේ. පිරිස පිරී සිටින කෙළවර දක්වාම නිරතුරුවම ඒ සුවඳ හමා යයි. මාගේ සිරුර ද එසේමය. 109. 109. ‘‘Guṇatthavassa sabbantaṃ, phalaṃ tu paramabbhutaṃ; Ekaggamanasā sabbe, vaṇṇayissaṃ suṇātha me. බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඒ අතිශය අද්භූත වූ සියලු ඵල විපාක මම වර්ණනා කරමි. ඔබ සැම එකඟ වූ සිතින් යුතුව මා පවසන දේ අසන්න. 110. 110. ‘‘Guṇaṃ buddhassa vatvāna, hitāya ca na sadisaṃ ; Sukhito homi sabbattha, saṅgho vīrasamāyuto. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ පැවසීමෙන් ලැබෙන යහපතට සමාන වෙනත් කිසිවක් නැත. මම සැම තැනදීම සුවපත් වූවෙක් වීමි. සංඝයා වහන්සේ ද එඩිතර ගුණයෙන් යුක්ත වන්නාහ. 111. 111. ‘‘Yasassī sukhito kanto, jutimā piyadassano; Vattā aparibhūto ca, niddoso paññavā tathā. මම පිරිවර සහිත වූ, සුවපත් වූ, ප්‍රියමනාප වූ, තේජවන්ත වූ දර්ශනීය පෙනුමක් ඇත්තෙක් වීමි. කතාවෙහි දක්ෂ වූ, අන් අයගෙන් අවමන් නොලබන, නිවැරදි වූ, එමෙන්ම ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද වීමි. 112. 112. ‘‘Khīṇe āyusi nibbānaṃ, sulabhaṃ buddhabhattino; Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi, taṃ suṇātha yathātathaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි භක්තිය ඇති තැනැත්තාට ආයුෂ අවසානයේ නිවන ලැබීම පහසුය. ඒ සඳහා වූ හේතුව මම නිවැරදි ලෙස පවසමි, එය අසන්න. 113. 113. ‘‘Santaṃ [Pg.111] yasaṃ bhagavato, vidhinā abhivādayaṃ; Tattha tatthūpapannopi, yasassī tena homahaṃ. මම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාන්ත වූ කීර්තිය විධිමත් පරිදි වර්ණනා කළෙමි. ඒ කුසල කර්මය හේතුවෙන් මම උපන් උපන් සෑම තැනකම පිරිවර සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූවෙක් වීමි. 114. 114. ‘‘Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ, dhammaṃ santamasaṅkhataṃ; Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ, sattānaṃ sukhito tato. දුකෙහි කෙළවර සිදු කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, ශාන්ත වූ අසංඛත ධර්මය ද වර්ණනා කිරීමෙන් මම සුවය දෙන්නෙක් වීමි. ඒ හේතුවෙන් සත්වයන් අතර මම ද සුවපත් වූවෙක් වීමි. 115. 115. ‘‘Guṇaṃ vadanto buddhassa, buddhapītisamāyuto; Sakantiṃ parakantiñca, janayiṃ tena kantimā. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ කියමින් බුද්ධාලම්බන ප්‍රීතියෙන් යුක්තව මම මගේ ද අන් අයගේ ද ප්‍රසාදය ඇති කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම ප්‍රියමනාප පෙනුමක් ඇත්තෙක් වීමි. 116. 116. ‘‘Jino te titthikākiṇṇe, abhibhuyya kutitthiye; Guṇaṃ vadanto jotesiṃ, nāyakaṃ jutimā tato. මිසදිටුවන්ගෙන් ගහණ වූ ලෝකයේ ඒ පාපී මිසදිටුවන්ව මැඩපවත්වා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ කියමින් ඒ මහා නායකයාණන් වහන්සේගේ කීර්තිය මම බැබළවූවෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම තේජවන්ත අයෙක් වීමි. 117. 117. ‘‘Piyakārī janassāpi, sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ; Saradova sasaṅkohaṃ, tenāsiṃ piyadassano. මම ජනයාට ප්‍රිය දේ කරමින් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ ප්‍රකාශ කළෙමි. ඒ කුසලයෙන් මම සරත් කාලයේ චන්ද්‍රයා මෙන් සියල්ලන්ටම ප්‍රිය දර්ශනයක් ඇති අයෙක් වීමි. 118. 118. ‘‘Yathāsattivasenāhaṃ, sabbavācāhi santhaviṃ; Sugataṃ tena vāgiso, vicittapaṭibhānavā. මම මාගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් සියලු වචනයෙන් සුගතයන් වහන්සේව වර්ණනා කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම වචනයට අධිපති වූ, විසිතුරු ප්‍රතිභානයක් ඇත්තෙක් වීමි. 119. 119. ‘‘Ye bālā vimatiṃ pattā, paribhonti mahāmuniṃ; Niggahiṃ te saddhammena, paribhūto na tenahaṃ. සැකයට පත්ව මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට පරිභව කරන යම් අඥාන පිරිසක් වූවාහු ද, මම ඔවුන්ව සද්ධර්මයෙන් මර්දනය කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම කිසිවෙකුගේ අවමනයට පත් නොවූවෙක් වීමි. 120. 120. ‘‘Buddhavaṇṇena sattānaṃ, kilese apanesahaṃ; Nikkilesamano homi, tassa kammassa vāhasā. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කිරීමෙන් මම සත්වයන්ගේ කෙලෙසුන් දුරු කළෙමි. ඒ කර්මයේ බලයෙන් මම කෙලෙස් රහිත වූ සිතක් ඇත්තෙක් වීමි. 121. 121. ‘‘Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ, buddhānussatidesako; Tenāhamāsiṃ sappañño, nipuṇatthavipassako. බුද්ධානුස්සතිය දේශනා කරන්නෙකු ලෙස මම ශ්‍රාවකයන්ගේ දියුණුව ඇති කළෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද සියුම් අර්ථයන් දක්නා විදර්ශනා ප්‍රඥාවන්තයෙක් ද වීමි. 122. 122. ‘‘Sabbāsavaparikkhīṇo, tiṇṇasaṃsārasāgaro; Sikhīva anupādāno, pāpuṇissāmi nibbutiṃ. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ මම, සංසාර සාගරයෙන් එතර වූවෙමි. දර නැති ගින්නක් නිවී යන්නාක් මෙන් මම නිවනට පැමිණෙන්නෙමි. 123. 123. ‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ. මෙයින් මෙම කල්පයෙහිම මම යම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ නමකට වර්ණනා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 124. 124. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 125. 125. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 126. 126. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.112] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සුගන්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ. සුගන්ධ ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ අපදානය දසවැනිය. Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo. පනස් තුන්වන තිණදායක වර්ගය නිමාවට පත් විය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Tiṇado mañcado ceva, saraṇabbhañjanappado; Supaṭo daṇḍadāyī ca, nelapūjī tatheva ca. තිණදායක තෙරුන් ද, මඤ්චදායක තෙරුන් ද, සරණගමනිය තෙරුන් ද, අබ්භඤ්ජනදායක තෙරුන් ද, සුපටදායක තෙරුන් ද, දණ්ඩදායක තෙරුන් ද සහ ගිරිිිිිනේලපූජිත තෙරුන් ද, Bodhisammajjako maṇḍo, sugandho dasamoti ca; Gāthāsataṃ satevīsaṃ, gaṇitañcettha sabbaso. බෝධිසම්මජ්ජක තෙරුන් ද, ආමණ්ඩඵලදායක තෙරුන් ද සහ දසවනුව සුගන්ධ තෙරුන් ද මෙහි වෙති. මේ වර්ගයෙහි සියලුම ගාථා ගණනය කළ විට එකසිය විසි තුනකි. 54. Kaccāyanavaggo 54. කච්චායන වර්ගය 1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ 1. මහා කච්චායන තේර අපදානය 1. 1. ‘‘Padumuttaro [Pg.113] nāma jino, anejo ajitaṃ jayo; Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, කෙලෙස් රහිත වූ, පරාජය කළ නොහැකි කෙලෙස් සතුරන් ජයගත්, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 2. 2. ‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano; Kanakācalasaṅkāso, ravidittisamappabho. උන්වහන්සේ වීර්යවන්ත වූහ, නිල් මහනෙල් පෙති බඳු නෙත් ඇත්තාහ, පුන් සඳක් මෙන් නිර්මල මුහුණක් ඇත්තාහ, රන් පර්වතයක් බඳු වූහ, සූර්යාලෝකය හා සමාන ප්‍රභා ඇත්තාහ. 3. 3. ‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito; Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato. සත්වයන්ගේ නෙත් සිත් පිනවන්නා වූ, උතුම් වූ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සැරසුණා වූ, සියලු වචන පථයන් ඉක්මවා සිටියා වූ, මිනිස් හා දෙවියන් විසින් පිදුම් ලැබුවා වූ (ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ), 4. 4. ‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro; Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado. සත්වයන් සත්‍යාවබෝධය කරවමින්, වචනයට අධිපති වූ, මිහිරි හඬක් ඇති, කරුණාවෙන් බැඳුණු සිත් ඇතිව, පිරිස් මැද විශාරදව වැඩසිටි සේක. 5. 5. ‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ; Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. උන්වහන්සේ සිවුසච්චයට සම්බන්ධ වූ මිහිරි දහම් දෙසූ සේක. මෝහය නමැති මඩෙහි ගිලී සිටින සත්වයන් ඉන් මැනවින් ගොඩගත් සේක. 6. 6. ‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo; Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ. එකල මම හිමාලයෙහි වාසය කරන, හුදෙකලාව හැසිරෙන තාපසයෙක්ව සිටියෙමි. අහසින් මනුෂ්‍ය ලෝකයට යන අතරතුර මට බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකගත හැකි විය. 7. 7. ‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ; Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ. මම උන්වහන්සේ සමීපයට ගොස් දහම් අසා සිටියෙමි. (එහිදී) වීර්යවන්ත ශ්‍රාවකයෙකුගේ මහා ගුණ වර්ණනා කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දේශනාව මම ඇසුවෙමි. 8. 8. ‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ; Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ. මා විසින් සැකෙවින් වදාරන ලද ධර්මය විස්තර වශයෙන් ප්‍රකාශ කරමින්, මේ කච්චායන පිරිස ද මා ද යම් සේ සතුටු කරන්නේද, 9. 9. ‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ, aññaṃ passāmi sāvakaṃ; Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. එලෙසම මේ හා සමාන වූ අන් කිසිදු ශ්‍රාවකයෙකු මම මෙහි නොදකිමි. එබැවින් මහණෙනි, මේ කච්චායන තෙමේ ඒ (සැකෙවින් වදාළ දෙය විස්තර කිරීමේ) අංශයෙන් අග්‍ර වන්නේ යයි දරාගනිල්ලා. 10. 10. ‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ; Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ. එකල මම ඒ මනරම් වචන අසා විස්මයට පත්ව, ප්‍රීතිමත් වී, හිමාලයට ගොස් මල් රැසක් ගෙන ආවෙමි. 11. 11. ‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho. ලෝක සරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පුදා ඒ (කච්චායන තෙරුන්ගේ) තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල මාගේ අදහස දැන, කෙලෙස් සතුරන් නැසූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක. 12. 12. ‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ; Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ. පිරිසිදු කළ රන් බඳු සමක් ඇති, ප්‍රබෝධවත් වූ ලොම් ඇති, පිරිපුන් උරහිස් ඇති, නොසැලී දොහොත් මුදුන් දී සිටින මේ ශ්‍රේෂ්ඨ ඉසිවරයා දෙස බලවු. 13. 13. ‘‘‘Hāsaṃ [Pg.114] supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ; Dhammajaṃ uggahadayaṃ, amatāsittasannibhaṃ’. ප්‍රීතිමත් වූ, මනා පිරිපුන් නෙත් ඇති, බුදුගුණයන්හිම පිහිටි අදහස් ඇති, ධර්මයෙන් උපන්, උසස් සිතක් ඇති, අමෘතයෙන් තෙත් කළාක් වැනි (මේ තාපසයා දෙස බලවු). 14. 14. ‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito; Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune. කච්චායන තෙරුන්ගේ ගුණ අසා ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරමින් සිටින මොහු, අනාගත කාලයෙහි ගෞතම නම් මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි, 15. 15. ‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako. උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි දහමට උරුමකම් කියන, දහමෙන් නිර්මිත වූ ඖරස පුත්‍රයෙකු වී, කච්චායන යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙකු වන්නේය. 16. 16. ‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune; Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā. බහුශ්‍රුත වූ, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මුනින්ද්‍රයන්ගේ අදහස් මැනවින් දන්නා වූ මොහු, මා විසින් පවසන ලද ඒ තනතුරටම පැමිණෙන්නේය. 17. 17. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එදා යම් කර්මයක් කළෙම්ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 18. 18. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම දිව්‍ය ලෝකය හා මනුෂ්‍ය ලෝකය යන භවයන් දෙකෙහි පමණක් සැරිසැරුවෙමි. වෙනත් කිසිදු (දුගති) ගතියකට නොගියෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 19. 19. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන උසස් කුල දෙකෙහිම උපන්නෙමි. කිසිවිටෙකත් හීන කුලයක නූපන්නෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 20. 20. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ; Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino. දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, උජ්ජේනි නුවර චණ්ඩ පජ්ජෝත රජුගේ පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණ පවුලක උපන්නෙමි. 21. 21. ‘‘Putto tiriṭivacchassa, nipuṇo vedapāragū; Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco. මම තිරිිිිිිිිිිිිිිිිිටිවච්ඡ බ්‍රාහ්මණයාගේ පුත්‍රයා වෙමි, දක්ෂයෙකි, වේදයෙහි පරතෙරට පත්වූවෙමි. මාගේ මෑණියන් චන්දිමා නම් වූවාය. උතුම් රන්වන් සමක් ඇති මම කච්චායන නම් වෙමි. 22. 22. ‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito; Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරික්සීම පිණිස රජු විසින් එවන ලද මම, නිවන් පුරයට දොරටුවක් බඳු වූ, ගුණ සමුදායකින් හෙබි ලෝකනායකයන් වහන්සේව දැක, 23. 23. ‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ; Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi. සංසාර මඩ ගොහොරුව වියළා දමන ඒ නිර්මල වචන අසා, මම ඉතිරි අනුගාමිකයන් හත් දෙනා සමඟ ශාන්ත වූ අමෘත මහා නිවනට පැමිණියෙමි. 24. 24. ‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate; Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho. මම මහා ප්‍රඥාවන්ත සුගතයන් වහන්සේගේ අදහස් මැනවින් දන්නෙකු වීමි. මම ඒ අගතනතුරෙහි තබන ලද්දෙමි, මාගේ මනෝරථයන් මැනවින් සමෘද්ධිමත් විය. 25. 25. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගොස්ය. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතුකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 26. 26. ‘‘Svāgataṃ [Pg.115] vata me āsi, mama buddhassa santike; ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන්ට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 27. 27. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. යනුවෙන් මහා කච්චායන ස්ථවිරයන් වහන්සේ වදාළහ. Mahākaccāyanattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමුවැනි මහා කච්චායන ස්ථවිර අපදානයයි. 2. Vakkalittheraapadānaṃ 2. දෙවැනි වක්කලි ස්ථවිර අපදානයයි. 28. 28. ‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, උත්තම නාමයක් ඇති, අප්‍රමාණ ගුණැති, පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 29. 29. ‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī; Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā. උන්වහන්සේ නෙළුම් මලක් බඳු මුහුණක් ඇති සේක, නෙළුම් මලක් මෙන් පිරිසිදු මනහර ශරීර වර්ණයක් ඇති සේක. ජලයෙහි හටගත් නෙළුම් මල ජලයෙන් නොගැවරෙන්නා සේ, උන්වහන්සේ ලෝකයා අතර වැඩසිටියත් ලෝක ධර්මයන්ගෙන් නොගැවරී (නොඇලී) වැඩසිටි සේක. 30. 30. ‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā; Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro. වීර වූ උන්වහන්සේ පියුම් පෙත්තක් බඳු නෙත් ඇති සේක, පියුමක් මෙන් ප්‍රියමනාප වූ සේක, පියුම් සුවඳට සමාන වූ උතුම් සුවඳක් ඇති සේක. එබැවින් උන්වහන්සේ 'පදුමුත්තර' නම් වූ සේක. 31. 31. ‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo; Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro. ලෝක ජ්‍යෙෂ්ඨ වූ ද, මානයෙන් තොර වූ ද උන්වහන්සේ අන්ධයන්ට ඇසක් බඳු වූ සේක. ශාන්ත ඉරියව් ඇති, ගුණ නිධානයක් වූ උන්වහන්සේ කරුණාවෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් මහා සාගරයක් බඳු වූ සේක. 32. 32. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito; Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo. ඒ මහා වීර වූ, බ්‍රහ්ම අසුර හා සුරයන් විසින් පුදන ලද, උත්තම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ එක් කලෙක දෙවි මිනිසුන්ගෙන් පිරි පිරිසක් මැද වැඩසිටි සේක. 33. 33. ‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca; Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ. සුවඳවත් වූ මුඛ පද්මයෙන් නික්මුණු මිහිරි කටහඬින් මුළු පිරිසම පිනවමින්, උන්වහන්සේ තමන්ගේ එක්තරා ශ්‍රාවකයෙකුට ප්‍රශංසා කළ සේක. 34. 34. ‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ; Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali. ශ්‍රද්ධාවෙන් අධිමුක්ත වූ (ශ්‍රද්ධාව පෙරදැරි කරගත්), යහපත් ප්‍රඥාව ඇති, මා දැකීමට බොහෝ සෙයින් කැමති වූ මේ වක්කලි භික්ෂුව හා සමාන වූ අන් කිසිම භික්ෂුවක් මාගේ ශාසනයෙහි නැත. 35. 35. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo; Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ. එකල්හි මම හංසවතී නුවර බ්‍රාහ්මණ කුමාරයෙක්ව උපත ලබා සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා, මම ඒ තනතුර කෙරෙහි දැඩිව ඇලුම් කළෙමි (පැහැදුණෙමි). 36. 36. ‘‘Sasāvakaṃ [Pg.116] taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā. මම ශ්‍රාවකයන් සහිත වූ ඒ නිර්මල තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කර, සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැන් පිරිනමා, පසුව වටිනා වස්ත්‍රයන්ගෙන් උන්වහන්සේව පිදුවෙමි. 37. 37. ‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare; Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ. අනන්ත ගුණ සමුද්‍රයක් බඳු වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පාමුල හිස තබා වැඳ, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියෙමි. මම මේ වචනය පැවසුවෙමි. 38. 38. ‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ; Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’. මුනිඳුන් වහන්ස, මෙයින් සත් දිනකට පෙර ඔබවහන්සේ විසින් යම් භික්ෂුවක් ශ්‍රද්ධාවන්තයන් අතර අග්‍ර යැයි වර්ණනා කරන ලද්දේද, මුනිඳුන් වහන්ස, මමද අනාගතයේ එවැනිම වූ ශ්‍රාවකයෙක් වෙම්වා! 39. 39. ‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano; Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni. මෙසේ පැවසූ කල්හි, අනාවරණ ඥානයක් ඇති මහා වීර වූ මහා මුනිඳුන් වහන්සේ පිරිස මැද මේ වචනය වදාළ සේක. 40. 40. ‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ; Hemayaññopacitaṅgaṃ, jananettamanoharaṃ. සියුම් කහ වස්ත්‍ර හැඳි, රන්වන් ආභරණයෙන් සැරසුණු සිරුරක් ඇති, මිනිසුන්ගේ නෙත් සිත් ඇදගන්නා මේ මානවකයා දෙස බලව්. 41. 41. ‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino; Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati. මොහු අනාගත කාලයෙහි මහා සෘෂි වූ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ශ්‍රද්ධාවන්තයන් අතර අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයා වන්නේය. 42. 42. ‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito; Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati. මොහු දෙවියෙකු වුවත් මිනිසෙකු වුවත් සියලු දාහයන්ගෙන් (කෙලෙස් පීඩාවන්ගෙන්) තොරව, සියලු සැප සම්පතින් පිරි චිත්ත සතුටින් යුතුව සසර සැරිසරන්නේය. 43. 43. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපත ලබන, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 44. 44. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ශාසනයෙහි උපන්, 'වක්කලි' නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙකු වන්නේය. 45. 45. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ විශේෂ වූ කුසල් කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලය නිසාත්, මා මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 46. 46. ‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ. සසරෙහි භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම සෑම තැනකදීම සුවපත්ව සිටියෙමි. පසුව මම සැවැත් නුවර එක්තරා කුලයක උපත ලැබුවෙමි. 47. 47. ‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ; Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā. වෙඬරු මෙන් මොළොක් වූ ද, අලුතින් හටගත් දල්ලක් මෙන් මෘදු වූ ද, උඩුකුරුව වැතිර සිටින කුඩා දරුවෙකු වූ මා කෙරෙහි පිසාච බියෙන් තැතිගත් දෙමාපියෝ, 48. 48. ‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā; Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka. මහා සෘෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි මා තැබූහ. 'නාථයන් වහන්ස, අපි මොහුව ඔබට පූජා කරමු, නායකයන් වහන්ස, මොහුට පිහිට වනු මැනව' යි පීඩිත සිතින් යුතුව පැවසූහ. 49. 49. ‘‘Tadā [Pg.117] paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni; Jālinā cakkaṅkitena, mudukomalapāṇinā. එවිට බියපත් වූවන්ට පිහිට වන්නා වූ ඒ මුනිඳුන් වහන්සේ චක්‍ර ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරි රන් දැලක් බඳු වූ මෘදු මොළොක් ශ්‍රී හස්තයෙන් මා පිළිගත් සේක. 50. 50. ‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito; Sabbaveravinimutto, sukhena parivuddhito. එතැන් පටන් කිසිදු රැකවරණයක් අවශ්‍ය නොවන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් රකින ලද මම, සියලු වෛරයන්ගෙන් මිදී සුවසේ හැදී වැඩුණෙමි. 51. 51. ‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ නොමැතිව මොහොතක් පවා සිටීමට මම අකමැති වීමි. මම වයස අවුරුදු හතේදී ගිහිගෙය අත්හැර ශාසනයෙහි පැවිදි වීමි. 52. 52. ‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ; Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ. සියලු පාරමිතාවන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් වූ, නිල්වන් නෙත් ඇති, උතුම් වූ, සියලු ශෝභාවන්ගෙන් පිරි ඒ ශ්‍රී රූපය දෙස බලා මම කෙදිනකවත් සෑහීමකට පත් නොවී වාසය කළෙමි. 53. 53. ‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino; ‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite. එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ බුද්ධ රූපය කෙරෙහි වූ ඇල්ම දැනගෙන, මට මෙසේ අවවාද කළ සේක: “වක්කලි, මෝඩයන් සතුටු වන මේ රූපය කෙරෙහි ඇලී සිටීමෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? එය නවත්වන්න.” 54. 54. ‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito; Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati. “යමෙක් සද්ධර්මය දකියිද, ඒ නුවණැත්තා මා දකියි. සද්ධර්මය නොදක්නා තැනැත්තා මා දකිමින් සිටියද මා දකින්නෙකු නොවේ.” 55. 55. ‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo; Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo. “මේ ශරීරය අනන්ත වූ ආදීනව (දෝෂ) ඇත්තකි. විෂ වෘක්ෂයකට උපමා කළ හැකිය. සියලු රෝගයන්ගේ වාසස්ථානයයි. හුදෙක්ම දුක් ගොඩකි.” 56. 56. ‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’. “එබැවින් රූපයෙහි කලකිරී, පංචස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම (උදයව්‍යය) දකින්න. එවිට පහසුවෙන්ම උපක්ලේෂයන්ගේ කෙළවරට (නිවනට) පැමිණෙනු ඇත.” 57. 57. ‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā; Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare. යහපත කැමති වූ ඒ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මෙසේ අවවාද කරන ලද මම, ගිජුකුළු පර්වතයට නැග පර්වත ගුහාවක භාවනා කළෙමි. 58. 58. ‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni; Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ. පර්වත පාමුල වැඩසිටි මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ “වක්කලි” යයි වදාළ සේක. මම ඒ වචනය අසා සතුටට පත් වීමි. 59. 59. ‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise; Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato. එකල මම මිනිසුන් සිය ගණනකගේ උස ඇති පර්වත ප්‍රපාතයකින් පහළට පැන්නෙමි. බුද්ධානුභාවයෙන් කිසිදු උපද්‍රවයකින් තොරව පහසුවෙන්ම පොළොවට ළඟා වීමි. 60. 60. ‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ; Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ නැවතත් මට පංචස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවීම හා නැතිවීම පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළ සේක. මම ඒ ධර්මය අවබෝධ කරගෙන අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 61. 61. ‘‘Sumahāparisamajjhe[Pg.118], tadā maṃ caraṇantago; Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati. එකල මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, සරණාගමනයේ කෙළවරට පැමිණි බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා පිරිසක් මැද, “ශ්‍රද්ධාවෙන් මිදුණු අය අතර අග්‍ර” යයි මාව පත් කළ සේක. 62. 62. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ පුණ්‍යකර්මයේ විපාකයෙන් එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක උපන් බවක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිසංසයයි. 63. 63. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 64. 64. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 65. 65. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව්පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වක්කලි තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Vakkalittherassāpadānaṃ dutiyaṃ. වක්කලි තෙරණුවන්ගේ අපදානය දෙවැනි යි. 3. Mahākappinattheraapadānaṃ 3. මහා කප්පින තෙරණුවන්ගේ අපදානය. 66. 66. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Udito ajaṭākāse, ravīva saradambare. සියලු ධර්මයන්ගේ කෙළවර දුටු පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ, සරත් ඍතුවේ අහසෙහි උදා වූ සූර්යයා මෙන් සර්වඥතා ඥානයෙන් බැබළුණු සේක. 67. 67. ‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so; Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako. ඒ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය දේශනා නමැති ආලෝකයෙන් විනෙයජන නමැති පියුම් පුබුදුවන සේක. ප්‍රඥා රශ්මියෙන් ක්ලේශ නමැති මඩ ගොහොරුව වියළා හරින සේක. 68. 68. ‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi; සූර්යයා උදා වූ කල කණාමැදිරියන්ගේ එළිය මැකී යන්නාක් මෙන්, බුදුරජාණන් වහන්සේ තීර්ථකයන්ගේ කීර්තිය මැඩපවත්වන සේක. Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro. සූර්යයා ලොවට මැණික් පෙන්වන්නාක් මෙන්, බුදුරජාණන් වහන්සේ සතර ආර්ය සත්‍යය නමැති ආලෝකය පතුරුවන සේක. 69. 69. ‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro; Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati. රත්නයන්ට සාගරය පිහිට වන්නාක් මෙන්, උන්වහන්සේ ගුණයන්ට වාසස්ථානය වූ සේක. වර්ෂා වලාකුළක් මෙන් සත්ත්වයන් කෙරෙහි ධර්ම නමැති වැසි වස්වන සේක. 70. 70. ‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino. එකල මම හංසවතී නගරයෙහි විනිසුරුවරයෙක් වීමි. මම පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි. 71. 71. ‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino; Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ. භික්ෂූන්ට අවවාද කරන ‘කතාවී’ නම් ශ්‍රාවක තෙරුන්ගේ ගුණ ප්‍රකාශ කරන විට මාගේ සිත ඉතා සතුටට පත් විය. 72. 72. ‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ; Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ඒ අසා පැහැදුණු සිත් ඇතිව, සඟ පිරිස සමඟ තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට දන් පිළිගන්වා මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 73. 73. ‘‘Tadā [Pg.119] haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ; Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ. එකල හංස රාජයෙකු වැනි ගමනක් ඇති, හංස හඬක් බඳු ස්වරයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: “විනිශ්චයෙහි දක්ෂ වූ මේ මහා අමාත්‍යවරයා දෙස බලව්.” 74. 74. ‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ; Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ. “මාගේ පාමුල වැඳ වැටී සිටින, සතුටින් ලොමුදැහැ ගැන්වී ගිය සිරුරක් ඇති, වලාකුළක පැහැය ඇති, පිරුණු උරහිස් හා ප්‍රසන්න නෙත් ඇති මොහු දෙස බලව්.” 75. 75. ‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ; Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo. “මහා පිරිවරක් සහිත වූ, රජ සේවයෙහි නිරත, මහත් කීර්තිමත් වූ මොහු, සතුටු සිතින් ‘කතාවී’ තෙරුන්ගේ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි.” 76. 76. ‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ; Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ. “මොහු කළ මේ වැඳුම් පිදුම්, දන් දීම සහ ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන් කල්ප ලක්ෂයක් යනතුරු කිසිදු දුගතියක නූපදින්නේය.” 77. 77. ‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ; Anubhotvāna sesena, nibbānaṃ pāpuṇissati. “දෙවිලොව දෙවිරජ සැප ද, මනුලොව මනුෂ්‍ය සම්පත් ද අනුභව කොට, අවසානයේදී නිවනට පැමිණෙන්නේය.” 78. 78. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ලොවෙහි ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් පහළ වන්නාහ. 79. 79. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද ඇත්තා වූ, ධර්මයෙන් උපන්, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ, කප්පින නම් වූ තැනැත්තෙක් වන්නේය. 80. 80. ‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ඉක්බිති මම බුද්ධ ශාසනයෙහි මැනවින් පින්කම් කොට, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තුසිත දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 81. 81. ‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya; Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ. සිය දහස් වාරයක් දිව්‍ය හා මනුෂ්‍ය රජ සැප විඳ, බරණැසට නුදුරින් කේනිය නම් රෙදි වියන කුලයෙහි උපන්නෙමි. 82. 82. ‘‘Sahassaparivārena, sapajāpatiko ahaṃ; Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ. දහසක් පිරිවර සහ භාර්යාව සමඟ එක්ව මම පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා පන්සිය නමකට මැනවින් උපස්ථාන කළෙමි. 83. 83. ‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ; Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā. මාස තුනක් මුළුල්ලේ දන් පිරිනමා පසුව තුන් සිවුරු පූජා කළෙමු. එයින් චුත වූ අපි සියල්ලෝම තව්තිසා දෙව්ලොවට පැමිණියෙමු. 84. 84. ‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā; Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato. නැවත අපි සියල්ලෝම එතැනින් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයට පැමිණ, හිමවන්ත පර්වතය අසල පිහිටි කුක්කුට නගරයෙහි උපන්නෙමු. 85. 85. ‘‘Kappino [Pg.120] nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso; Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ. මම එහි මහා යසස් ඇති කප්පින නම් රජකුමරු වීමි. සෙසු පිරිස අමාත්‍ය කුලවල ඉපදී මා පිරිවරා සිටියහ. 86. 86. ‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā; Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ. මහත් වූ රාජ්‍ය සැප විඳිමින් සියලු කැමැත්තන් ඉටු වූ මම, වෙළඳුන් විසින් පවසන ලද බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පහළ වීම ගැන ඇසුවෙමි. 87. 87. ‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo; So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ. ලෝකයෙහි අසමසම වූ ඒක පුද්ගල වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වී ඇත. උන්වහන්සේ උත්තම වූ අමෘත සුවය දෙන ශ්‍රී සද්ධර්මය ප්‍රකාශ කරන සේක. 88. 88. ‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’; ‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෝ ද මැනවින් හික්මුණු, කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු, ආශ්‍රව රහිත වූවෝ වෙති. ඒ වෙළඳුන්ගේ මිහිරි වචන අසා ඔවුන්ට උපහාර කොට, 89. 89. ‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako; Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ. රාජ්‍යය අත්හැර අමාත්‍යවරුන් සමඟ බුදුන් සරණ ගිය මම, ඉවුරු තෙක් පිරී ගලා යන මහාචන්ද නම් නදිය දුටුවෙමි. 90. 90. ‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ; Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ. පතුලක් නැති, අල්ලා ගැනීමට රුකුලක් නැති, එතර වීමට අපහසු වූ වේගයෙන් ගලා යන ඒ නදිය, බුදුගුණ සිහි කරමින් මම සුවසේ තරණය කළෙමි. 91. 91. ‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ඉදින් බුදුරජාණන් වහන්සේ භව සෝතය තරණය කළ, ලෝකයේ කෙළවර දුටු, සර්වඥ වූ සේක් නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා! 92. 92. ‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu. ඉදින් මේ මාර්ගය ශාන්තියට පමුණුවන්නේ නම්, නිර්වාණය ඒකාන්ත සුවය නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා! 93. 93. ‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro; Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’. ඉදින් මහා සංඝරත්නය සංසාර කාන්තාරය තරණය කළාහු නම්, අනුත්තර වූ පින් කෙත නම්, මේ සත්‍ය කතාවේ බලයෙන් මාගේ ගමන සාර්ථක වේවා! 94. 94. ‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ; Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame. ඒ උතුම් සත්‍යක්‍රියාවත් සමඟම ජලය මාර්ගයෙන් බැහැර විය. එවිට මම පහසුවෙන් එතෙර වී මනරම් වූ නදී තීරයෙහි— 95. 95. ‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ; Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ. වැඩසිටින බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. උන්වහන්සේ උදාවන සූර්යයා මෙන් ද, බබළන රන් පර්වතයක් මෙන් ද, දැල්වූ ප්‍රදීපයක් මෙන් ද බැබළුණු සේක. 96. 96. ‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ; Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ. තාරකාවන් පිරිවරාගත් චන්ද්‍රයා මෙන් ශ්‍රාවකයන් පිරිවරා වැඩසිටි උන්වහන්සේ, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මෙන් දේශනා නමැති ජලධාරා වස්වමින් වැඩසිටි සේක. 97. 97. ‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ; Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi. මම අමාත්‍යවරුන් සමඟ උන්වහන්සේ වැඳ එකත්පසක හිඳගත්තෙමි. එවිට අපගේ අදහස තේරුම් ගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කළ සේක. 98. 98. ‘‘Sutvāna [Pg.121] dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ; ‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’. ඒ නිර්මල ධර්මය අසා අපි බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවෙමු: 'මහා වීරයන් වහන්ස, අපව පැවිදි කරනු මැනව. අපි මේ භවය පිළිබඳව කළකිරී සිටිමු.' 99. 99. ‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo; Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo. මුණිශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වදාරන ලද්දේ, 'මහණෙනි, දුක කෙළවර කිරීම පිණිස ධර්මය මැනවින් දේශනා කරන ලදී. උතුම් බඹසර හැසිරෙන්න' යනුවෙනි. 100. 100. ‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ; Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane. ඒ වචනයත් සමඟම අපි සියල්ලෝම භික්ෂු වේශය දරා උපසම්පදාව ලැබුවෙමු. එමෙන්ම බුදු සසුනෙහි සෝවාන් ඵලයට ද පත් වූවෙමු. 101. 101. ‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako; Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. පසුව ජේතවනයට වැඩම කළ විට ශාස්තෘන් වහන්සේ අපට අනුශාසනා කළ සේක. උන්වහන්සේගේ අනුශාසනාව ලැබූ මම රහත් බවට පත් වූවෙමි. 102. 102. ‘‘Tato bhikkhusahassāni, anusāsimahaṃ tadā; Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā. ඉන්පසු මම භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අනුශාසනා කළෙමි. මාගේ අනුශාසනා පිළිපැදි ඒ භික්ෂූහු ද ආශ්‍රව රහිත රහතන් වහන්සේලා වූහ. 103. 103. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී, 'මහජනයා මැද කප්පින භික්ෂුව ඕවාද දෙන භික්ෂූන් අතර අගතැන්පත් වේ' යැයි පවසා මාව ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. 104. 104. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය, විදින ලද හීයක වේගය මෙන් දැන් මට අනුසස් ලබා දෙයි. මම මාගේ කෙලෙස් දවා හැරියෙමි. 105. 105. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි. 106. 106. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය මැනවින් සම්පූර්ණ කරන ලදී. 107. 107. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මහා කප්පින තෙරණුවෝ මෙසේ මෙම ගාථාවන් (වදාළහ). Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Mahākappinattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. මහා කප්පින තෙරණුවන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි. 4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ 4. දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරණුවන්ගේ අපදානය. 108. 108. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. සියලු ලෝකය දත්, මෝනෙය්‍ය ගුණයෙන් යුත්, පසැස් ඇති ‘පදුමුත්තර’ නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 109. 109. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. අවවාද කරන්නා වූ, ධර්මය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු සත්ත්වයන් සසරින් එතර කරන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජන සමූහයා සසරින් එතර කරවූ සේක. 110. 110. ‘‘Anukampako [Pg.122] kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් හා කරුණාවෙන් යුත්, වැඩ කැමති වූ උන්වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක. 111. 111. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. මෙය (බුද්ධ ශාසනය) මෙසේ අවුල් රහිත වූයේ, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර වූයේ, වශීත්වයට පත් තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් විසිතුරු වූයේ විය. 112. 112. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ඒ මහා මුණිවරයාණෝ උසින් රියන් පනස් අටක් වූ සේක. රන් ටැඹක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක. 113. 113. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. එකල ආයුෂය වසර ලක්ෂයක් වූයේය. එපමණ කලක් වැඩසිටි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජන සමූහයා සසරින් එතර කරවූ සේක. 114. 114. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso; Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. එකල මම හංසවතී නුවර මහා යසස් ඇති සිටු පුත්‍රයෙක්ව ලෝකාලෝක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ඇසුවෙමි. 115. 115. ‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ; Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ. භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා සේනාසන පනවන (ඇතිරිලි එළන) ශ්‍රාවකයෙකුට ප්‍රශංසා කරමින් වදාළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා මම අතිශයින් සතුටු වීමි. 116. 116. ‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. මහා සෘෂි වූ උන්වහන්සේට සඟ පිරිස සමඟින් මහා පූජාවක් කොට, හිස නමා ශ්‍රී පාද පද්මයන් අසල වැඳ වැටී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 117. 117. ‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ; ‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ. එකල ඒ මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ පින්කම වර්ණනා කරමින් මෙසේ වදාළ සේක: ‘යම් සිටු පුත්‍රයෙක් සඟ පිරිස සමඟින් ලෝකනාථ වූ මට සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැන් පිරිනැමුවේද, 118. 118. ‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco; Mama pādamūle nipati, patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ. නිල් මහනෙල් පෙති බඳු දෑස් ඇති, සිංහයෙකුගේ බඳු උරහිස් ඇති, රන්වන් සිරුරක් ඇති මොහු උතුම් තනතුරක් පතමින් මාගේ ශ්‍රී පාද මූලයෙහි වැඳ වැටී සිටී. 119. 119. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙහි, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ‘ගෝතම’ නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 120. 120. ‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto; Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ, ‘දබ්බ’ යන නමින් ප්‍රකට වන මොහු, එකල සේනාසන පනවන්නන් අතරින් අග්‍ර වන්නේය.’ 121. 121. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කළ පින්කම නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 122. 122. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. මම තුන්සිය වාරයක් දිව්‍ය රාජ්‍යය කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි. 123. 123. ‘‘Padesarajjaṃ [Pg.123] vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. මහා ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන ගණන් කළ නොහැකි තරම්ය. ඒ පිනෙහි බලයෙන් සෑම භවයකදීම මම සැපවත් වීමි. 124. 124. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, දර්ශනීය වූ, සියලු ධර්මයන් විදර්ශනා කරන්නා වූ ‘විපස්සී’ නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 125. 125. ‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino; Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya. තාදී ගුණයෙන් යුත්, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, උන්වහන්සේ පිරිසිදු බව දැන දැනම, මම දූෂිත වූ සිතින් යුක්තව ඒ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේට අපහාස කළෙමි. 126. 126. ‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ; Salākañca gahetvāna, khīrodanamadāsahaṃ. ඒ නරවීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේම උතුම් සීලාදී ගුණයෙන් යුත් ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට සලාක ගෙන මම කිරිපිඬු දානය පූජා කළෙමි. 127. 127. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, බ්‍රාහ්මණ වංශයෙහි උපන්, මහා යසස් ඇති, වක්තෘන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් ‘කස්සප’ නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. 128. 128. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye; Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako. ශාසනය බබුළුවා, ලාමක තීර්ථකයන් මැඩ පවත්වා, හික්මවිය යුතු ජනයා දමනය කොට, උන්වහන්සේ ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟ පිරිනිවන් වැඩ වදාළ සේක. 129. 129. ‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane; Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā. ශාස්තෘන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් සමඟ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, ශාසනය අභාවයට යද්දී, දෙවියෝ හිසකේ මුදාගෙන, කඳුළු පිරි දෑසින් යුතුව සංවේගයට පත්ව වැළපුණහ. 130. 130. ‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate; Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā. ‘ධර්මස්කන්ධය අභාවයට යනු ඇත. යහපත් වත් ඇති සංඝයා වහන්සේලා දැකගත නොහැකි වනු ඇත. සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමට නොලැබෙනු ඇත. අහෝ! අපගේ පිනෙහි අඩුවක මහත!’ 131. 131. ‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ; Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ. එකල නොසැලෙන සුලු වූ මේ මුළු මහත් පෘථිවිය කම්පිත විය. සාගරය ද ශෝකයෙන් පීඩිත වූවෙකු මෙන් කරුණාබර හඬින් ගර්ජනා කළේය. 132. 132. ‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā; Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā. සිව් දිශාවෙන් අමනුෂ්‍ය බෙර හඬවල් නිකුත් විය. හාත්පසින් බියකරු හෙන හඬවල් පුපුරා ගියේය. 133. 133. ‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati; Sadhūmā jālavaṭṭā ca, raviṃsu karuṇaṃ migā. අහසින් උල්කාපාත ඇද වැටුණි. ධූමකේතු දර්ශනය විය. දුම් සහිත ගිනි ජාලාවන් පෙනෙන්නට විය. මෘගයෝ කරුණාබර ලෙස හඬ නැගූහ. 134. 134. ‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake; Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā. ශාසනය අතුරුදහන් වීමේ ලකුණු පෙන්වන දරුණු නිමිති දැක, සංවේගයට පත් වූ මහණන් සත්නමක් වූ අපි එකල මෙසේ සිතුවෙමු. 135. 135. ‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ; Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ. ශාසනයෙන් තොරව අපගේ ජීවිතවලින් පලක් නැත. අපි මහා වනයට වැදී සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි වීර්යය වඩන්නෙමු. 136. 136. ‘‘Addasamha [Pg.124] tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ; Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase. එකල වනයෙහි උස් වූ උතුම් පර්වතයක් දැක, ඉණිමඟක් ආධාරයෙන් එයට නැග, නැවත බැසීමට නොහැකි වන සේ ඒ ඉණිමඟ පහතට හෙළුවෙමු. 137. 137. ‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho; Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ. එවිට මහා තෙරණුවෝ අපට මෙසේ අවවාද කළහ: "බුද්ධෝත්පාද කාලයක් ලැබීම ඉතා දුර්ලභය; ලැබී ඇති මේ ශ්‍රද්ධාව ද ඉතා දුර්ලභය; ශාසනය ද පවතින්නේ තව ස්වල්ප කාලයක් පමණි." 138. 138. ‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare; Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ. නිසි අවස්ථාව මඟහැර ගන්නා වූ ජනයා නිමක් නැති සංසාර දුක් සයුරෙහි වැටෙති. එබැවින් මුණිඳුන්ගේ දහම පවතින තාක් කල් වීර්යය කළ යුතුය. 139. 139. ‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo; Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase. ඒ මහා තෙරණුවෝ රහත් බවට පත් වූහ; දෙවනුව සිටි තෙරණුවෝ අනාගාමී වූහ; සෙසු සිල්වත් මහණන් පස්නම වීර්යය වඩා දෙව්ලොව උපන්නහ. 140. 140. ‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako; Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā. සංසාරයෙන් එතෙර වූ ඒ රහත් තෙරණුවෝ පිරිනිවන් පෑහ. එක් අයෙක් සුද්ධාවාස බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්හ. මම ද, පක්කුසාති ද, සභිය ද, බාහිය ද එසේම, 141. 141. ‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ; Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā. කුමාර කස්සප ද යන අපි ඒ ඒ භවයන්හි උපන්නෙමු. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලබා සංසාර බන්ධනයෙන් මිදුණෙමු. 142. 142. ‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato; Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ. මම මල්ල රජදරුවන්ගේ කුසිනාරා නුවර උපන්නෙමි. මා මවුකුස සිටියදීම මව මියගොස් ඇය දර සෑයට නැංවූ කල්හි, මම මවු කුසින් ගිලිහී පිටතට වැටුණෙමි. 143. 143. ‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto; Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko. මම දර ගොඩක් මතට වැටුණු බැවින් 'දබ්බ' යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වුණෙමි. බඹසර වැසීමේ බලයෙන් සත් හැවිරිදි වියේදීම මම රහත් වී නිදහස් වුණෙමි. 144. 144. ‘‘Khīrodanabalenāhaṃ, pañcahaṅgehupāgato; Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito. මම පෙර කළ කිරිපිඬු දානයක ආනිශංසයෙන් අංග පහකින් යුක්ත වුණෙමි. රහතන් වහන්සේ නමකට අභූත චෝදනා කිරීමේ අකුසලයෙන්, පාපී පුද්ගලයන්ගෙන් මම බොහෝ අපහාස ලැබුවෙමි. 145. 145. ‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ; Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo. මම දැන් පින් පව් දෙකම ඉක්මවා ගියෙමි. පරම ශාන්තියට පැමිණ ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 146. 146. ‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. යහපත් සිල් ඇති සඟරුවන සතුටු කරවමින් මම සෙනසුන් පැනවූවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී මා ဧතදဂ္ဂ (ප්‍රමුඛ) ස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 147. 147. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයන් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 148. 148. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 149. 149. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Dabbamallaputtattherassāpadānaṃ catutthaṃ. දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ගේ හතරවන අපදානය නිමවා ඇත. 5. Kumārakassapattheraapadānaṃ 5. කුමාර කස්සප තෙරුන්ගේ අපදානය 150. 150. ‘‘Ito [Pg.125] satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ලෝකයාට වැඩ පිණිස පදුමුත්තර නම් වූ වීර මහා පුරුෂයෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෙස ලොව පහළ වූ සේක. 151. 151. ‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū; Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. එකල මම වේදයෙහි කෙළ පැමිණි ප්‍රසිද්ධ බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. දහවල් කාලයෙහි හැසිරෙන විට ලෝකනාථයන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 152. 152. ‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ; Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane. සතර සත්‍යය ප්‍රකාශ කරමින්, දෙවි මිනිස් ලෝකයා අවදි කරවමින්, විචිත්‍ර ලෙස ධර්මය දේශනා කරන්නවුන් අතර අගතැන්පත් භික්ෂුවකගේ ගුණ මහජනයා මැද වර්ණනා කරමින් සිටි බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 153. 153. ‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ; Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ. එකල මම පැහැදුණු සිතින් යුක්තව තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, විවිධ වර්ණයෙන් රංජිත වස්ත්‍රයන්ගෙන් මණ්ඩපයක් අලංකාර කරවා, 154. 154. ‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ; Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ. විවිධ රත්නයන්ගෙන් බැබළෙන ඒ මණ්ඩපයෙහි සඟරුවන සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට විවිධ ප්‍රණීත රසයෙන් යුත් භෝජනයෙන් සත් දිනක් පුරා සංග්‍රහ කළෙමි. 155. 155. ‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. විවිධ විචිත්‍ර මල්වලින් ශ්‍රාවකයන් සහිත වූ මහා වීරයන් වහන්සේට පූජා පවත්වා, පාමුල වැතිර මම ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 156. 156. ‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ; ‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ. එවිට කරුණාවට එකම නිධානය වූ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: "නෙළුම් මලක් බඳු මුහුණක් හා නෙත් සඟලක් ඇති මේ උතුම් බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලන්න." 157. 157. ‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ; Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ. බොහෝ ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් යුත්, සතුටින් ලොමුදහගැන්වුණු සිරුරක් ඇති, මදහස පිරුණු පුළුල් නෙත් ඇති, මාගේ ශාසනය කෙරෙහි මහත් ලැදියාවක් දක්වන, 158. 158. ‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ; Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ. එක් වස්ත්‍රයක් හැඳ යහපත් සිතින් යුතුව මාගේ පාමුල වැතිර සිටින මොහු, විචිත්‍ර කථිකයන් අතර අගතැන්පත් වීමේ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි. 159. 159. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක ලොව පහළ වන සේක. 160. 160. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako. එම (ගෞතම) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්මයෙන් මවන ලද, ධර්මයට දායාද වූ ඖරස පුත්‍රයෙකු වන කුමාර කස්සප නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය. 161. 161. ‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ, ratanānañca vāhasā; Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’. විවිධ වූ මල් සහ වස්ත්‍රයන්ගේ ද, රත්නයන්ගේ ද ආනුභාවයෙන් ඔහු විචිත්‍ර කථිකයන් (ධර්ම කථිකයන්) අතර අග්‍රස්ථානයට පත්වන්නේය. 162. 162. ‘‘Tena [Pg.126] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල් කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 163. 163. ‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave, raṅgamajjhe yathā naṭo; Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ. රංග මණ්ඩලයක නළුවෙකු මෙන් විවිධ භවයන්හි සැරිසරමින්, මම ශාඛ මුව රජුගේ පුත්‍රයෙකු වී මුව දෙනකගේ කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තෙමි. 164. 164. ‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito; Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā. එකල්හි මම කුසෙහි සිටියදී මාගේ මෑණියන් මරණයට පත්කිරීමේ වාරය පැමිණියේය. ශාඛ මුව රජු විසින් අත්හරින ලද මාගේ මෑණියන් නිග්‍රෝධ මුව රජු සරණ ගියාය. 165. 165. ‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā; Pariccajitvā sapāṇaṃ, mamevaṃ ovadī tadā. ඒ නිග්‍රෝධ මුව රජු ස්වකීය ජීවිතය පරිත්‍යාග කොට මාගේ මෑණියන් මරණයෙන් මුදාගත්තේය. එකල්හි මෑණියෝ මට මෙසේ අවවාද කළහ. 166. 166. ‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase; Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’. 'නිග්‍රෝධ මුව රජුම සේවනය කළ යුතුය, ශාඛ මුව රජු ඇසුරු නොකළ යුතුය. ශාඛ මුව රජු වෙත ජීවත් වීමට වඩා නිග්‍රෝධ මුව රජු වෙත මියයාම උතුම් වේ.' 167. 167. ‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ; Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva. මෘග සමූහයා පාලනය කළ ඒ නිග්‍රෝධ මුව රජුගේ අනුශාසනය ලැබූ මම ද, මාගේ මෑණියන් ද, අනෙකුත් මුවෝ ද විදේශයක සිට තම නිවසට පැමිණෙන්නාක් මෙන් රම්‍ය වූ තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමු. 168. 168. ‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. නැවතත්, කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය අතුරුදන් වන සමයෙහි, පර්වත මුදුනකට නැග බුද්ධ ශාසනයෙහි (මහණදම්) වීර්යය වඩා, 169. 169. ‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ; Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ. දැන් මම රජගහ නුවර සිටු කුලයක උපන්නෙමි. මා කුසෙහි සිටියදීම මාගේ මෑණියන් ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූවාය. 170. 170. ‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ; So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’. ඇය ගැබ්ගෙන ඇති බව දැනගත් අය ඇයව දේවදත්ත වෙත රැගෙන ගියහ. 'මේ පව්කාර මෙහෙණිය ශාසනයෙන් නෙරපා දමව්' යැයි ඔහු පැවසීය. 171. 171. ‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā; Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye. එකල්හි මුනින්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලත් මාගේ මෑණියන් මෙහෙණි ආරාමයෙහිදී සුවසේ මා ප්‍රසූත කළාය. 172. 172. ‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi; Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo. එම පුවත දැනගත් කොසොල් මහරජතුමා රාජකුමාරයෙකුට ලැබෙන සියලු සත්කාර සහිතව මා ඇතිදැඩි කළේය. මාගේ නම කස්සප විය. 173. 173. ‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo; Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ. මහා කස්සප තෙරුන් නිසා (වෙන්කර හඳුනාගැනීමට) මම 'කුමාර කස්සප' වීමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වේයියෙකුගේ තුඹසකට සමාන කොට වදාළ මේ ශරීරය පිළිබඳ දේශනාව ශ්‍රවණය කොට, 174. 174. ‘‘Tato [Pg.127] cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ. ඉන්පසු කිසිදු උපාදානයක් නැතිව මාගේ සිත සියලු කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණේය. පායාසි (රාජඤ්ඤ) රජු දමනය කිරීමෙන් පසු මම ඒතදග්‍ර (අග්‍රස්ථානය) ලැබුවෙමි. 175. 175. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පේ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 176. 176. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පේ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 177. 177. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පේ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කුමාර කස්සප තෙරණුවෝ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kumārakassapattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. කුමාර කස්සප තෙරණුවන්ගේ අපදානය පස්වැන්නයි. Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. විසිහතරවන භාණවාරයයි. 6. Bāhiyattheraapadānaṃ 6. බාහිය තෙරණුවන්ගේ අපදානය 178. 178. ‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako; Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මහත් වූ ප්‍රභා ඇති, තුන් ලොවට අග්‍ර වූ, පදුමුත්තර නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වූ සේක. 179. 179. ‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune; Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino. වහා ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) භික්ෂුවකගේ ගුණ වර්ණනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා, මම ඉතා සතුටු සිතින් යුතුව ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට උපහාර පැවැත්වීමි. 180. 180. ‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ; Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā. සතියක් මුළුල්ලේ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, මම ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ එකල්හි ඒ (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 181. 181. ‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ; Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ විවරණ දුන් සේක. 'මාගේ පාමුල වැටී ස්වකීය ප්‍රතිපදාව මෙනෙහි කරන්නා වූ මේ බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්. 182. 182. ‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ, avadātatanuttacaṃ; Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ. 'රන් ආභරණවලින් සැරසුණාක් වැනි ශරීරයක් ඇති, පිරිසිදු සමක් ඇති, පැහී එල්ලෙන කෝවක්කා ඵලයක් වැනි රත්පැහැ තොල් සඟලක් ඇති, සුදු වූ ද මුවහත් වූ ද සමව පිහිටි දත් ඇති මොහු දෙස බලව්. 183. 183. ‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ; Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ. 'මහත් වූ ගුණ බලයෙන් යුත්, උඩු අතට වැවුණු රෝම ඇති, සියලු ගුණයන්ගේ නිධානයක් බඳු වූ, ප්‍රීතියෙන් පිපී ගිය මුහුණක් ඇති මොහු දෙස බලව්. 184. 184. ‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno; Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati. 'මොහු වහා ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා (ක්ෂිප්‍රාභිඥා) භික්ෂු තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි. අනාගතයෙහි ගෞතම නමින් මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් පහළ වන්නේය.' 185. 185. ‘‘‘Tassa [Pg.128] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. ‘‘එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි උරුමකරු වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍රයෙකු හා සමාන වූ බාහිය නම් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය (යි වදාළ සේක).’ 186. 186. ‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune; Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā. ‘‘එවිට සතුටු වූ මම (අසුනෙන්) නැගී සිට, දිවි හිමියෙන් මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට උපහාර පුද පූජා පවත්වා, කළුරිය කර තමාගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් දෙව්ලොවට ගියෙමි.’ 187. 187. ‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno; Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ. ‘‘එම කර්ම බලයෙන් මම දෙවියකුව හෝ මිනිසකුව ඉපදී, සැපවත්ව සසර සැරිසරමින් සම්පත් අනුභව කළෙමි.’ 188. 188. ‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane; Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ. ‘‘නැවතත් කාශ්‍යප වීරයන් වහන්සේගේ ශාසනය අභාවයට යන කලෙක, පර්වත මුදුනකට නැග බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරුවෙමි.’ 189. 189. ‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako; Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase. ‘‘පිරිසිදු සිල් ඇති, ප්‍රඥාවන්ත, බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරූ අප පස්දෙනා එතැනින් චුතව දෙව්ලොවට ගියෙමු.’ 190. 190. ‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame; Tato nāvāya pakkhando, sāgaraṃ appasiddhiyaṃ. ‘‘ඉන්පසු මම භාරුකච්ඡ නම් උත්තම නගරයෙහි බාහිය නමින් උපන්නෙමි. ඉක්බිති ලාභ ප්‍රයෝජන පිණිස නැවකින් මහා සාගරයට පිවිසියෙමි.’ 191. 191. ‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ; Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare. ‘‘දින කිහිපයක් ගමන් කළ පසු එම නැව බිඳී ගියේය. එකල්හි බියකරු වූ, දරුණු වූ, මකරාදී සතුන්ගෙන් පිරී පවතින සාගරයට මම වැටුණෙමි.’ 192. 192. ‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ; Suppādapaṭṭanavaraṃ, sampatto mandavedhito. ‘‘එවිට මම වෙර වඩා මහා සාගරය තරණය කොට, තෙහෙට්ටුවට පත්ව උතුම් වූ සුප්පාරක තොටුපළට පැමිණියෙමි.’ 193. 193. ‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ; Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato. ‘‘දැව පතුරු (පොතු) වලින් කළ වස්ත්‍රයක් හැඳ මම පිණ්ඩපාතය පිණිස ගමට පිවිසියෙමි. එවිට සතුටු වූ මිනිස්සු 'මේ රහතන් වහන්සේ නමක් මෙහි වැඩම කර ඇතැයි' පැවසූහ.’ 194. 194. ‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca; Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ. ‘‘අපි මේ රහතන් වහන්සේට ආහාර පාන, වස්ත්‍ර, සේනාසන හා බෙහෙත් පිරිකරින් සලකා උපස්ථාන කොට සැපවත් වන්නෙමු (යි ඔවුහු සිතූහ).’ 195. 195. ‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito; Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso. ‘‘ඔවුන්ගෙන් වැඳුම් පිදුම් ලබා සිව්පසය ලබමින් සිටි මම, 'මම රහතන් වහන්සේ නමකැයි' අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් වැරදි කල්පනාවක් ඇති කර ගත්තෙමි.’ 196. 196. ‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā; ‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’. ‘‘එවිට මාගේ සිත දැනගත් පෙර යහළුවකුව සිටි දේවතාවෙක් මට මෙසේ අවවාද කළේය: 'ඔබ මගඵල ලබන ක්‍රමය දන්නෙකුවත් නොවේ. ඔබ කෙසේ නම් රහතන් වහන්සේ නමක් වන්නෙහිද?'' 197. 197. ‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ; ‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā. ‘‘එම අවවාදයෙන් සංවේගයට පත් මම, 'එසේ නම් මේ ලෝකයෙහි උත්තම වූ රහතන් වහන්සේලා කවුරුන්ද? ඒ රහතන් වහන්සේලා කොහේ වැඩ වෙසෙත්ද?' කියා එම දේවතාවාගෙන් විමසීමි.’ 198. 198. ‘‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.129] kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso; So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā. ‘‘'සාවත්ථි නුවර කෝසල රාජධානියෙහි මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මහ පොළොව වැනි ගැඹුරු නුවණක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ වෙසෙති. ආසව රහිත රහතන් වහන්සේ නමක් වූ ඒ ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන් වහන්සේ අර්හත් ඵලය ලැබීම පිණිස ධර්මය දේශනා කරති.'' 199. 199. ‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito, nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito; Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ. ‘‘'එම වචනය අසා ඉතා සතුටට පත් මම, නිධානයක් ලත් දිළින්දෙකු මෙන් විස්මයට පත් වූයෙමි. ප්‍රබෝධවත් සිතින් යුතුව, අතිශයින් ශෝභමාන වූ, අනන්ත වූ ඥාන ගෝචර ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමටත් උතුම් අර්හත් ඵලය අවබෝධ කර ගැනීමටත් (කල්පනා කළෙමි).'' 200. 200. ‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno, sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ; Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano. ‘‘'එවිට මම එතැනින් නික්ම ගොස්, නිර්මල මුහුණක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකීමේ අරමුණින්, රමණීය වූ ජේතවන නම් ආරාමය වෙත පැමිණ, එහි සිටි රහතන් වහන්සේලාගෙන් 'ලෝවැසියන් සතුටු කරවන බුදුරජාණන් වහන්සේ කොහි වැඩ වෙසෙත්ද?' කියා විමසීමි.'' 201. 201. ‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so; Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’. ‘‘'එවිට උන්වහන්සේලා මෙසේ පැවසූහ: 'නරදේවයන් විසින් වඳිනු ලබන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිණ්ඩපාතය පිණිස නගරයට වැඩම කළහ. ඔබ මුනිවරයාණන් දැකීමට කැමැති නම් වහාම ගොස් ඒ උත්තම පුරුෂයාණන් දැක වන්දනා කරන්න.'' 202. 202. ‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ; Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ. ‘‘එවිට මම වහාම සාවත්ථි නම් උත්තම නගරයට ගොස්, කිසිදු තෘෂ්ණාවකින් තොරව පිණ්ඩපාතය පිණිස හැසිරෙන ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.’ 203. 203. ‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ; Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ. ‘‘අතෙහි පාත්‍රයක් දරා සිටි, නොසැලෙන ඉඳුරන් ඇති, සත්වයන්ගේ කුසල් මෝරවන, රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇති, ශ්‍රී කාන්තියට නිවහනක් බඳු වූ, සූර්යාලෝකය පරදන මුහුණක් ඇති (බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි).’ 204. 204. ‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama. ‘‘මම උන්වහන්සේ වෙත පැමිණ, වැඳ වැටී මෙසේ පැවසුවෙමි: 'ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්ස, වැරදි මග ගොස් අතරමං වූ මා හට සරණක් වුව මැනව.'' 205. 205. ‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya, piṇḍāya vicarāmahaṃ; Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’. ‘‘'බාහිය, මම දැන් දිවි රැක ගැනීම පිණිස පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරෙමි. මෙය ඔබට ධර්මය දේශනා කිරීමට සුදුසු වේලාව නොවේ' යයි මුනි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වදාළ සේක.’ 206. 206. ‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso; Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ. ‘‘එකල්හි ධර්මය කෙරෙහි ඇති බලවත් ආශාව නිසා මම නැවත නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ඉල්ලා සිටියෙමි. එවිට උන්වහන්සේ මට ගැඹුරු වූ, ශුන්‍යතාව නම් වූ නිවන් මග පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළ සේක.’ 207. 207. ‘‘Tassa [Pg.130] dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ; Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako. ‘‘උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීම (රහත් බව) කරා පැමිණියෙමි. මාගේ ආයුෂ අවසන් වීමට ආසන්නව තිබියදීත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මා කෙරෙහි දැක්වූ ඒ මහා කරුණාව කොතරම් අසිරිමත්ද!’ 208. 208. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. ‘‘මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.’ 209. 209. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.’ 210. 210. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.’ 211. 211. ‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo; Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā. ‘‘අමනුෂ්‍යයෙකු ආවේශ වූ වැස්සියකගේ පහර දීමෙන් කුණු ගොඩක් මත වැටී සිටි බාහිය දාරුචීරිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ.’ 212. 212. ‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati; Parinibbāyi so thero, sāvatthiyaṃ puruttame. ‘‘මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ඒ තෙරුන් වහන්සේ තමන්ගේ පෙර චරිතාපදානය පවසා, උත්තම සාවත්ථි පුරවරයෙහිදී පිරිනිවන් පෑ සේක.’ 213. 213. ‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo; Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ. ‘‘නගරයෙන් නික්ම වඩින මුනි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, දැව පතුරු වස්ත්‍ර දරා සිටි, ඥානවන්ත වූ, පිටතින් පැමිණි ඒ බාහියව දුටු සේක.’ 214. 214. ‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ; Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ, jinasāsanakārakaṃ. ‘‘බිම වැටී සිටි, හික්මුණු ඉඳුරන් ඇති, ඇද වැටුණු ශක්‍ර ධජයක් බඳු වූ, ආයුෂ ක්ෂය වූ, කෙලෙස් වියළා දැමූ, බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පිරූ ඒ බාහියව (බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටු සේක).’ 215. 215. ‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate; ‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino. එවිට ශාසනයෙහි ඇලුනු ශ්‍රාවකයන් ඇමතූ ශාස්තෘන් වහන්සේ, "මේ සබ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේගේ ශරීරය ගෙන ගොස් ආදාහනය කරවු" යැයි වදාළ සේක. 216. 216. ‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati; Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro. "ස්තූපයක් කරවා පුදනු ලබව්, ඒ මහා ප්‍රඥාවන්ත තෙරුන් පිරිනිවන් පෑවේය. මාගේ වචනය පිළිපදින මේ ශ්‍රාවකයා වනාහි වහා අවබෝධ කරගන්නා වූ ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර වන්නේය." 217. 217. ‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā; Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati. "අර්ථයක් නැති පදවලින් යුත් ගාථා දහසකට වඩා, යමක් ඇසීමෙන් කෙලෙස් සන්සිඳෙන්නේ ද, එවැනි එකම ගාථා පදයක් උතුම් වන්නේය." 218. 218. ‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati; Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati. "යම් නිවනක ආපෝ, පඨවි, තේජෝ, වායෝ යන මහා භූතයෝ පිහිටක් නොලබද්ද, එහි තරු නොබබළයි, සූර්යයා ද ආලෝකය නොදෙයි." 219. 219. ‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati; Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo. "එහි චන්ද්‍රයා ද නොබබළයි, අඳුරක් ද එහි නැත. යම් කලෙක මුනිවරයෙකු වූ රහතන් වහන්සේ ප්‍රඥාවෙන් එය තමා විසින්ම අවබෝධ කරගත්තේද," 220. 220. ‘‘‘Atha [Pg.131] rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’; Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’. "එකල්හි රූපී අරූපී භවයන්ගෙන් හා සැප දුක්වලින් විමුක්තිය ලබයි." තෙලෝ සරණ වූ මුනීන්ද්‍ර වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක. Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් බාහිය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. බාහිය තෙරුන්ගේ අපදානය සයවැනි යි. 7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ 7. මහා කොට්ඨිත තෙරුන්ගේ අපදානය. 221. 221. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. "මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දන්නා වූ, පස් ඇසින් යුත් පදුමුත්තර නම් වූ සර්වඥයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක." 222. 222. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. "අනුශාසනා කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු ප්‍රාණීන් සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක." 223. 223. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. "සියලු සතුන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, කරුණාවන්ත වූ, වැඩ කැමති වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක." 224. 224. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. "මෙසේ ඒ ශාසනය නිරාකුල විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය. තැන්පත් වූ, වසීභාවයට පත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය බැබළුණි." 225. 225. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. "එම මහා මුනිවරයාණෝ රියන් පනස් අටක් උස වූහ. රන් ටැඹක් වැනි වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක." 226. 226. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. "එකල්හි ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක." 227. 227. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Upecca sabbalokaggaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. "එකල්හි මම හංසවතී නුවර වේදයෙහි පරතෙරට පත් බ්‍රාහ්මණයෙක්ව ඉපිද, ලෝකාග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි." 228. 228. ‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ; Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ. "එකල්හි ඒ වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති, පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියාවන්හි දක්ෂ වූ, විනිවිද දකින නුවණැති එක් ශ්‍රාවකයෙකු," 229. 229. ‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ; Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā. "එතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක. එය අසා සතුටු වූ මම ශ්‍රාවක සංඝයා සහිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පැවැත්වූයෙමි." 230. 230. ‘‘Dussehacchādayitvāna, sasissaṃ buddhisāgaraṃ ; Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ. "ශිෂ්‍යයන් සහිත වූ, ප්‍රඥා සාගරයක් බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වස්ත්‍රවලින් පුදා, පාමුල වැතිර මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි." 231. 231. ‘‘Tato [Pg.132] avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ; Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ. "එවිට ලෝකාග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'මාගේ පාමුල වැඳ වැතිර සිටින, නෙළුම් මලක ගැබක් බඳු පැහැය ඇති මේ බ්‍රාහ්මණෝත්තමයා දෙස බලව්." 232. 232. ‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ; Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca. "'මොහු බුදු සසුනෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ භික්ෂුවකගේ තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කරයි. ඒ ශ්‍රද්ධාව ද, පරිත්‍යාගය ද, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය ද හේතුවෙන්," 233. 233. ‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. "'සියලු තැන්හි සැපවත් වෙමින්, භවයෙන් භවයට සසර සැරිසරා, අනාගත කාලයෙහි තම මනෝරථය ඉටු කරගන්නේය." 234. 234. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ." 235. 235. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. "'උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි උරුමකරු වූ, ධර්මයෙන් ජනිත වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද කොට්ඨිත නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය'" 236. 236. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. "එම වචනය අසා සතුටු වී, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව, සිහි නුවණින් හා සමාධියෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි." 237. 237. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. "ඒ කර්ම විපාකය ද, චේතනාව හා ප්‍රාර්ථනාව ද හේතුවෙන් මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි." 238. 238. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. "මම තුන්සිය වාරයක් දෙව්රජකම කළෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජු ද වීමි." 239. 239. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. "මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන ගණනය කළ නොහැක. ඒ පිනෙහි බලයෙන් සියලු තන්හි සැපවත් වීමි." 240. 240. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. "මම දිව්‍ය භවය හා මනුෂ්‍ය භවය යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසැරුවෙමි. වෙනත් දුගතියකට නොගියෙමි. මෙය මැනවින් කළ පිනෙහි ඵලයයි." 241. 241. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; ‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ. මම ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන (උසස්) කුල දෙකෙහිම උපත ලබමි; මම කිසිවිටෙකත් පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය මැනවින් පුරුදු කරන ලද කුසල් දහම්හි විපාකයයි. 242. 242. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane. මාගේ අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි, මම බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෙක් වීමි; මම සැවැත් නුවර මහා ධනවත් බ්‍රාහ්මණ කුලයක නැවත උපන්නෙමි. 243. 243. ‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano; Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā. මාගේ මෑණියන් චන්දවතී නම් වූවාය, මාගේ පියා අස්සලායන නම් විය. එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ සකලවිධ පාරිශුද්ධිය සඳහා මාගේ පියාණන්ව දමනය කළ සේක. 244. 244. ‘‘Tadā [Pg.133] pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo. එකල සුගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී, මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි; මහා මොග්ගල්ලානයන් වහන්සේ මාගේ ආචාර්යයන් වහන්සේ වූ අතර සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මාගේ උපාධ්‍යායයන් වහන්සේ වූහ. 245. 245. ‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā; Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. මාගේ කෙස් සිඳිනු ලබන අවස්ථාවේදීම, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය මුල් සහිතවම සිඳී ගියේය; කාසාවති වස්ත්‍රය (සිවුර) දරනවාත් සමඟම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 246. 246. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati; Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ. අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභානය යන (සිව් පිළිසිඹියාවන්) කෙරෙහි මාගේ බුද්ධිය විශාරද විය; ඒ හේතුවෙන් ලෝකනාථයන් වහන්සේ මාව ඒතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක. 247. 247. ‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito; Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane. උපතිස්ස (සාරිපුත්ත) මහරහතන් වහන්සේ විසින් විමසන ලදුව, මම කිසිදු සැකයකින් තොරව පිළිතුරු දුන්නෙමි; එබැවින් මම සම්බුද්ධ ශාසනයෙහි පටිසම්භිදාලාභී භික්ෂූන් අතර අග්‍ර වෙමි. 248. 248. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස්හු දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 249. 249. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 250. 250. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මහා කොට්ඨිත තේරණුවන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṃ sattamaṃ. මහා කොට්ඨිත තේරපදානය හත්වැන්නයි. 8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ 8. උරුවේල කාශ්‍යප තේරපදානය 251. 251. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සකල ලෝකයම දත්, පසැස් ඇති, මුනිවර වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 252. 252. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. අවවාද කරන්නා වූ, සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නා වූ, සකල සත්වයන් එතෙර කරන්නා වූ, දේශනයෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 253. 253. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පා සහගත වූ, කරුණාවන්ත වූ, හිතසුව කැමති වූ උන්වහන්සේ, තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක. 254. 254. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. මෙසේ ඒ ශාසනය නිරාකුල විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය; වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් එය අලංකාර විය. 255. 255. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. රියන් පනස් අටක් උස වූ ඒ මහා මුනිවරයාණෝ රන් තොරණක් මෙන් බැබළුණහ, උන්වහන්සේ තිස් දෙකක් වූ මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත වූහ. 256. 256. ‘‘Vassasatasahassāni[Pg.134], āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. එකල ආයුෂ වර්ෂ ලක්ෂයක් විය; එපමණ කාලයක් වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 257. 257. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato; Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. එකල මම හංසවතී නුවර යහපත් යැයි සම්මත බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි; ලෝකාලෝකය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. 258. 258. ‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ; Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ. එකල මහා පිරිසක් මැද, මහා පිරිසක් ඇති එක්තරා ශ්‍රාවකයෙකු ඒතදග්ග තනතුරෙහි තබනු අසා මම බොහෝ සේ සතුටු වීමි. 259. 259. ‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ; Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ. මම මහා පිරිවරක් සමඟ මහා ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, දහසක් බ්‍රාහ්මණයන් සමඟ එක්ව මහා දානයක් පිරිනැමුවෙමි. 260. 260. ‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ. මහා දානයක් පිරිනමා, නායකයන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට, පීතිමත් සිතින් යුතුව එකත්පසක සිට මම මෙම වචන පැවසුවෙමි. 261. 261. ‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca; Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’. වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි ඇති මාගේ ශ්‍රද්ධාවෙන් හා මේ පින් බලයෙන්, මම උපනූපන් තන්හි මට මහා පිරිසක් ලැබේවා! 262. 262. ‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro; Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ. එකල ඇත් රජෙකුගේ ගර්ජනාව වැනි වූ ද, කරවිික පක්ෂියෙකුගේ නාදය වැනි වූ ද මිහිරි ස්වර ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිස අමතා මෙසේ වදාළ සේක: 'මේ බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්. 263. 263. ‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama. රන්වන් පැහැති වූ, මහා බාහු ඇති, පියුමක් බඳු මුහුණක් හා දෑසක් ඇති, සතුටු වූ සිත් ඇති, මාගේ ගුණයන් කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවන්ත වූ (මෙම බ්‍රාහ්මණයා දෙස බලව්).' 264. 264. ‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ, sīhaghosassa bhikkhuno; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. මොහු සීහඝෝෂ නම් භික්ෂුවගේ තනතුර පතයි; අනාගත කාලයෙහි මොහු ඒ මනෝරථය ඉටු කර ගන්නේය. 265. 265. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. කල්ප ලක්ෂයකින් මතු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 266. 266. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදයන් ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඖරස පුත්‍රයෙකු බඳු වූ ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය. 267. 267. ‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro; Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako. මීට කල්ප අනූදෙකකට පෙර අනුත්තර වූ, උපමා රහිත වූ, අසදෘශ වූ, ලෝකාග්‍ර නායක වූ ‘ඵුස්ස’ නම් ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 268. 268. ‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ; Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු මෝහ අන්ධකාරය දුරු කොට, මහා තෘෂ්ණා නැමැති අවුල ලිහා දමා, දෙවියන් සහිත මිනිසුන් සන්තෘප්ත කරමින් අමා වැසි වැස්ස වූ සේක. 269. 269. ‘‘Tadā [Pg.135] hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase; Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino. එකල අපි බරණැස් නුවර රජුගේ පුත්‍රයෝ වීමු. අප සහෝදරයන් තිදෙනාම රජුගේ ඉතා විශ්වාසවන්තයෝ වීමු. 270. 270. ‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā; Tadā kupitapaccanto, amhe āha mahīpati. වීර්යවන්ත රූප ඇති, බල සම්පන්න වූ, යුද බිමේදී පරාජය කළ නොහැකි වූ අපට එකල පසල් දනව්වක කැරැල්ලක් ඇති වූ බව රජු පැවසීය. 271. 271. ‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ; Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’. ‘එම්බා පුත්‍රයිනි, ගොස් පසල් දනව්වේ වනය ඇසුරු කරගත් සොර බලකාය මර්දනය කොට, මාගේ රාජ්‍යය නැවතත් නිර්භය කොට මට ලබා දෙන්න’ යැයි රජු පැවසීය. 272. 272. ‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ; Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato. එවිට අපි මෙසේ කීවෙමු: ‘ඉදින් අපට බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමට අවසර දෙන්නේ නම්, අපි ඔබගේ ඒ කාර්යය ඉටු කරන්නෙමු’. 273. 273. ‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā; Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ. ඉන්පසු වරම් ලැබූ අපි, රජු විසින් පිටත් කර හරිනු ලැබ, පසල් දනව්වෙහි සතුරන් ලවා ආයුධ බිම තැබ්බවා, නැවත රජු වෙත පැමිණියෙමු. 274. 274. ‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ; Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ. රජුගෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමට අවසර ඉල්ලා, ලෝකනායක වූ ඒ මුණිවරයන් වහන්සේව ලැබ, දිවි හිමියෙන් උන්වහන්සේට පූජා සත්කාර කළෙමු. 275. 275. ‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca; Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca. ඉතා වටිනා වස්ත්‍ර ද, ප්‍රණීත රසවත් ආහාර ද, රම්‍ය වූ සේනාසන ද, හිතකර වූ ඖෂධ ද, 276. 276. ‘‘Datvā sasaṅghamunino, dhammenuppāditāni no; Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā. ධාර්මිකව උපයාගත් ඒ වස්තූන් මහා සංඝයා සහිත මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේට පූජා කොට, සිල්වත් වූ, කරුණාවන්ත වූ, භාවනාවෙහි යෙදුණු සිත් ඇතිව අපි විසුවෙමු. 277. 277. ‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ; Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ. සැදැහැ සිතින් හා මෙත් සිතින් නායකයන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, ලෝකාග්‍ර වූ උන්වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි අපගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් පූජා පවත්වා, 278. 278. ‘‘Tato cutā santusitaṃ, gatā tattha mahāsukhaṃ; Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. එතැනින් චුතව තුසිත දෙව්ලොවට ගියෙමු. එහිදී අපි සැවොම මහා සැප අනුභව කළෙමු. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිශංසයයි. 279. 279. ‘‘Māyākāro yathā raṅge, dassesi vikatiṃ bahuṃ; Tathā bhave bhamantohaṃ, videhādhipatī ahuṃ. රංග මණ්ඩපයක මයාකරුවෙකු නොයෙක් විපර්යාසයන් දක්වන්නාක් මෙන්, මම ද භවයෙහි සැරිසරමින් විදේහ රට පාලනය කළ අංගති රජු වීමි. 280. 280. ‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo; Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā. ගුණ නම් නිගණ්ඨයාගේ වචනයෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය වැළඳගත් සිත් ඇතිව, නිරයට යන මගට පිළිපන්ව සිටි මා, මගේ රුජා නම් දියණියගේ, 281. 281. ‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ; Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ. අවවාදය පිළිනොගත්තෙමි. පසුව නාරද බ්‍රහ්මයා විසින් මට නොයෙක් අයුරින් අනුශාසනා කරන ලදුව, ඒ පාපී දෘෂ්ටිය අත්හැරියෙමි. 282. 282. ‘‘Pūrayitvā [Pg.136] visesena, dasa kammapathānihaṃ; Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā. මම විශේෂයෙන් දස කුසල් පථයන් සම්පූර්ණ කොට, ශරීරය අත්හැර මියගොස් තමාගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් ස්වර්ගයට ගියෙමි. 283. 283. ‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ; Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule. මේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම බරණැස් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් මහා බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. 284. 284. ‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ; Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ. මරණයට, රෝගයන්ට හා ජරාවට බිය වූ මම මහා වනයට වැදී, නිවන් පදය සොයමින් ජටිලයන් අතර පැවිදි වීමි. 285. 285. ‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha; Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ. එකල මගේ සහෝදරයන් දෙදෙනා ද මා සමග පැවිදි වූහ. උරුවෙලෙහි අසපුවක් මවාගෙන මම එහි වාසය කළෙමි. 286. 286. ‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ; Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti. ගෝත්‍රයෙන් 'කස්සප' වූ මම උරුවෙලෙහි වාසය කළ නිසා, මට 'උරුවෙල කස්සප' යන නාමය ප්‍රචලිත විය. 287. 287. ‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo; Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo. ගඟ අසල වාසය කළ මගේ සහෝදරයා 'නදී කස්සප' නමින් ද, ගයාවෙහි වාසය කළ සහෝදරයා එම ස්ථානයේ නමින් 'ගයා කස්සප' ලෙස ද ප්‍රසිද්ධ විය. 288. 288. ‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno; Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā. බාල සහෝදරයාට ශිෂ්‍යයන් දෙසියයකි, මැද සහෝදරයාට තුන්සියයකි, මට පන්සියයකට නොඅඩු ශිෂ්‍යයෝ සිටියහ. ඒ සියලු ශිෂ්‍යයෝ මා අනුගමනය කළහ. 289. 289. ‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ; Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi. එකල නරදම්සැරි වූ ලෝකාග්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ මා වෙත වැඩම කොට, මට නොයෙක් ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වා මාව දමනය කළ සේක. 290. 290. ‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko; Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ. දහසක් පිරිවර සමග මම 'ඒහි භික්ෂු' පැවිද්ද ලැබීමි. ඒ සියලු දෙනා සමග මම අර්හත් භාවයට පත් වීමි. 291. 291. ‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ; Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo. ඒ ශිෂ්‍යයන් ද තවත් බොහෝ පිරිසක් ද මා පිරිවරා සිටියහ. මම ද ඔවුන්ට අනුශාසනා කිරීමට සමත් වීමි. එබැවින් මුණි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ මාව, 292. 292. ‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ, etadagge ṭhapesi maṃ; Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha. මහා පිරිස් ඇති භික්ෂූන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා කළ සත්කාරය කෙතරම් ආශ්චර්යවත් ද! එහි විපාකය මට ලැබුණි. 293. 293. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 294. 294. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 295. 295. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.137] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උරුවෙල කස්සප තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Uruveḷakassapattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවන උරුවේල කාශ්‍යප තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 9. Rādhattheraapadānaṃ 9. 9. රාධ තෙරුන්ගේ අපදානය 296. 296. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දත්, පසැස් ඇති, පදුමුත්තර නම් වූ මුනිඳුන් ලොව පහළ වූ සේක. 297. 297. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. සියලු සත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, (සත්‍යය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ, දේශනා කිරීමට දක්ෂ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 298. 298. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාව ඇති, කරුණාවන්ත වූ, සත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිස කටයුතු කරන්නා වූ උන්වහන්සේ පැමිණි සියලුම තීර්ථකයන් පංචසීලයෙහි පිහිටුවූ සේක. 299. 299. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. මෙසේ (ඒ ශාසනය) අවුල් රහිත විය, තීර්ථකයන්ගෙන් තොර විය. වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් බැබළුණේය. 300. 300. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ඒ මහා මුනිඳුන් රියන් පනස් අටක් උස වූ සේක. රන් තොරණක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ සේක. 301. 301. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. එකල ආයුෂ අවුරුදු ලක්ෂයක් විය. එපමණ කලක් වැඩ සිටි උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 302. 302. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū; Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. එකල මම හංසවතී නුවර වේද පරතෙරට පත් බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. ඒ නරෝත්තමයාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ දහම් දෙසීම ඇසුවෙමි. 303. 303. ‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ; Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ. පිරිස් මැද විශාරද වූ, ප්‍රතිභාන (වැටහෙන නුවණ) ඇති භික්ෂුවක අග්‍රස්ථානයෙහි තබන මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටුවෙමි. 304. 304. ‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ. එකල මම සඟ පිරිස සහිත වූ ලෝකනාථයන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, සිරිපා මත හිස තබා වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 305. 305. ‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho; Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā. ඉක්බිති පිරිසිදු රන් වන් කාන්තියක් ඇති, කෙලෙස් මල දුරු කරන්නා වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මනහර ස්වරයෙන් මට මෙසේ වදාළ සේක: 306. 306. ‘‘‘Sukhī [Pg.138] bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava; Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā. "පින්වත, සුවපත් වන්න, දීර්ඝායුෂ ලබන්න, ඔබගේ ප්‍රාර්ථනය සමෘද්ධිමත් වේවා! ඔබ සඟ පිරිස සහිත මා හට ඉතා මහත් වූ උපස්ථාන සිදු කළෙහිය." 307. 307. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ." 308. 308. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako. "උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි උරුමකරු වූ, දහමින් මවන ලද, ඖරස පුත්‍රයෙකු වූ රාධ යන නමින් යුත් ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය." 309. 309. ‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’. "ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශාක්‍ය පුත්‍ර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔබගේ පාරමී ගුණයන් කෙරෙහි සතුටු වී, ප්‍රතිභාන ශක්තිය ඇත්තන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි ඔබ පත් කරන සේක." 310. 310. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito. එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, එතැන් සිට දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින්, සිහියෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. 311. 311. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 312. 312. ‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ. තුන්සිය වාරයක් දෙව්රජ පදවිය දැරුවෙමි. පන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි. 313. 313. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā. මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් ලැබූ වාර ගණන අසංඛ්‍යය. ඒ කර්මයේ බලයෙන් සෑම තැනකදීම සුවපත් වීමි. 314. 314. ‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame; Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane. මාගේ අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි, රජගහ නුවර උතුම් වූ බමුණු කුලයක, දිළිඳු වූ, ඇඳුම් පැළඳුම් හා අහරින් හිඟ වූ පවුලක උපන්නෙමි. 315. 315. ‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino; Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ. මම තාදී ගුණයෙන් යුත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට හැඳි මිටක් පමණ වූ දානයක් පූජා කළෙමි. මම දිරාපත් වූ මහල්ලෙකු වූ කල්හි වෙහෙරට පැමිණියෙමි. 316. 316. ‘‘Pabbajati na maṃ koci, jiṇṇadubbalathāmakaṃ; Tena dīno vivaṇṇaṅgo, soko cāsiṃ tadā ahaṃ. දිරාපත් වූ, දුර්වල වූ ශක්තියක් ඇති මා කිසිවෙකු පැවිදි නොකළේය. ඒ නිසා මම ඉතා අසරණව, අවලස්සන රූපයකින් යුක්තව ශෝකයෙන් පීඩිතව සිටියෙමි. 317. 317. ‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni; ‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’. මහා කරුණාවන්ත වූ මහා මුනිඳුන් මා දැක, "පුත්‍රය, කුමන කරුණක් නිසා ශෝකයට පත්ව සිටිනෙහිද? ඔබේ සිතේ ඇති පීඩාව පවසන්න" යැයි වදාළ සේක. 318. 318. ‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane; Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’. "වීරයාණන් වහන්ස, ඔබවහන්සේගේ ස්වාක්ඛාත ශාසනයෙහි පැවිද්ද නොලැබීමි. ඒ ශෝකයෙන් මම දුකට පත්ව සිටිමි. නායකයාණන් වහන්ස, මට සරණ වුව මැනව." 319. 319. ‘‘Tadā [Pg.139] bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo; ‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’. එවිට මුනි ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ භික්ෂූන් රැස් කරවා, "මොහු කළ උපකාරයක් යමෙක් දන්නේ නම් පවසන්න" යැයි විමසූ සේක. 320. 320. ‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ; Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’. එවිට සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මෙසේ පැවසූහ: "මොහු කළ උපකාරය මට මතකයි. මා පිණ්ඩපාතයේ වඩින විට මොහු මට හැඳි මිටක දානයක් පූජා කළා." 321. 321. ‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ; Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’. "සාදු සාදු! සාරිපුත්තය, ඔබ කළගුණ දන්නෙහිය. මේ මහලු බමුණා පැවිදි කරන්න. මොහු අජානීය (උතුම්) පුද්ගලයෙකු වනු ඇත." 322. 322. ‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ; Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. ඉන්පසු කම්මවාචා උපසම්පදාවෙන් පැවිද්ද ලැබුවෙමි. නොබෝ කලකින්ම සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට රහත් බවට පත් වීමි. 323. 323. ‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato; Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino. මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය මහත් වූ සොම්නසින් හා ගෞරවයෙන් යුතුව ශ්‍රවණය කළෙමි. එබැවින් බුදුරජාණන් වහන්සේ මා ප්‍රතිභාණ (වැටහීම) ඇත්තන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 324. 324. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 325. 325. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් පැමිණීමක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 326. 326. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් රාධ තෙරුන් වහන්සේ මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Rādhattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි රාධත්ථේර අපදානය නිමාවට පත් විය. 10. Mogharājattheraapadānaṃ 10. මෝඝරාජත්ථේර අපදානය 327. 327. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni; Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ලෝකය දන්නා වූ, පංච චක්ෂුසින් හෙබි, මුනිවර වූ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 328. 328. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු සත්ත්වයන්ට අවවාද කරන්නා වූ, (සත්‍යය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, (සංසාරයෙන්) එතෙර කරවන්නා වූ සේක. දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ උන්වහන්සේ බොහෝ ජනතාව සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 329. 329. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් හා කරුණාවෙන් යුතු වූ, සියල්ලන්ගේම හිතසුව පතන්නා වූ උන්වහන්සේ, තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු අන්‍ය ලබ්ධිකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක. 330. 330. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. මේ අයුරින් (ශාසනය) අවුල් රහිත විය, අන්‍ය ලබ්ධිකයන්ගෙන් තොර විය. පරම ශාන්ත වූ, පල සමාපත්තිලාභී, වසීභාවයට පත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය අලංකාරවත් විය. 331. 331. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ[Pg.140], uggato so mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. ඒ මහා මුනිවරයාණෝ අටපනස් රියනක් උස වූ සේක. රන් තොරණක් බඳු වූ උන්වහන්සේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක. 332. 332. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. එකල මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අවුරුදු ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් ලොව වැඩසිටිමින් උන්වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කරවූ සේක. 333. 333. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ. එකල මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක ඉපිද සිටියෙමි. මම අනුන්ගේ වැඩපල කරමින් ජීවත් වූවෙක් වීමි. මට කියා කිසිදු වස්තුවක් නොතිබුණි. 334. 334. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ; Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī. මම නවාතැන් පොළක වසන විට, සකස් කරන ලද භූමියෙහි ගින්නක් දැල්වීමි. ඒ හේතුවෙන් එම භූමිය තදින් කළු පැහැ විය. 335. 335. ‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako; Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ. එකල සිවුසච්චය ප්‍රකාශ කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිස මැද රළු සිවුරු දරන්නා වූ ශ්‍රාවකයෙකු ප්‍රශංසාවට ලක් කළ සේක. 336. 336. ‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ; Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. ඒ රහතන් වහන්සේගේ ඒ ගුණයට පැහැදුණු මම තථාගතයන් වහන්සේට වැඳ වැටී, රළු සිවුරු දරන්නන් අතර අග්‍රස්ථානය ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 337. 337. ‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro; ‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ. එකල පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් අමතා මෙසේ වදාළ සේක: 'වැරහැලි ඇඳුම් ඇඳි, කෙට්ටු සිරුරක් ඇති මේ පුරුෂයා දෙස බලන්න.' 338. 338. ‘‘‘Pītippasannavadanaṃ, saddhādhanasamanvitaṃ ; Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ. 'ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය මුහුණක් ඇති, ශ්‍රද්ධා නමැති ධනයෙන් යුක්ත වූ, රොමෝද්ගමනය වූ සිරුරක් ඇති, සතුටු වූ, නිසල වූ, සල් රුක් සමූහයක් බඳු වූ මේ තැනැත්තා දෙස බලන්න.' 339. 339. ‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno; Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo. 'මේ තැනැත්තා රළු සිවුරු දරන්නා වූ සච්චසේන භික්ෂුවගේ ගුණයට පැහැදී ඒ තනතුරම ප්‍රාර්ථනා කරයි.' 340. 340. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ; Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane. ඒ වචනය අසා සතුටට පත් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ සිරස නමා වැඳ, ජීවිත කාලය පුරාම බුදු සසුනෙහි කුසල් කර්ම කළෙමි. 341. 341. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 342. 342. ‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā; Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito. නවාතැන් පොළේ භූමිය ගින්නෙන් දවාලීමේ කර්මය හේතුවෙන්, මම වසර දහසක් පුරා නිරයෙහි දුක් වේදනාවෙන් දැවුනෙමි. 343. 343. ‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ; Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito. ඒ කර්මයේ ඉතිරි කොටස නිසා මම ජාති පන්සියයක් පුරා මනුෂ්‍ය කුලවල ඉපදුණත්, උපතින්ම සිරුරෙහි ලකුණු (පිළිස්සුම් කැළැල් වැනි කළු ලප) ඇත්තෙකු වීමි. 344. 344. ‘‘Pañca [Pg.141] jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito; Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā. එම කර්මය නිසාම මම ජාති පන්සියයක් පුරා කුෂ්ඨ රෝගයෙන් පෙළෙමින් මහත් වූ දුක් වින්දෙමි. 345. 345. ‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ; Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ. මේ භද්‍ර කල්පයෙහිදීම මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව, කීර්තිමත් වූ උපරිට්ඨ නම් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට පිණ්ඩපාතයෙන් සංග්‍රහ කළෙමි. 346. 346. ‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ විශේෂ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 347. 347. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule; Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito. මාගේ අවසන් භවය පැමිණි කල්හි මම ක්ෂත්‍රිය කුලයක උපන්නෙමි. පියාගේ ඇවෑමෙන් මම මහා රාජ්‍යයට පත් වීමි. 348. 348. ‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe; Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ. කුෂ්ඨ රෝගයෙන් මඩිමින් සිටි මම කිසිදු සතුටක් හෝ සැපයක් නොලැබුවෙමි. රාජ්‍ය සැපය මට නිෂ්ඵල වූ බැවින්, මම 'මෝඝරාජ' නමින් හැඳින්වුණෙමි. 349. 349. ‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ. කයෙහි දොස් දැක, මම ගිහිගෙය හැර මහණ වුණෙමි. උතුම් බාවරි බමුණාගේ ශිෂ්‍යභාවයට පත් වුණෙමි. 350. 350. ‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ; Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ. විශාල පිරිවරක් සමඟ නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, වාද මර්දනය කරන්නා වූ ඒ වීරයාණන් වහන්සේගෙන් සූක්ෂ්ම ප්‍රශ්නයක් විමසීමි. 351. 351. ‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako; Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino. මේ ලෝකය ද පරලොව ද දෙවියන් සහිත බ්‍රහ්ම ලෝකය ද පවතී. එහෙත් යසස් ඇති ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥාන දර්ශනය මම නොදනිමි. 352. 352. ‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ; Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’. මෙසේ විශිෂ්ට දර්ශනයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ප්‍රශ්නයක් විමසනු පිණිස මම පැමිණියෙමි. ලෝකය දෙස කෙසේ බලන්නා වූ තැනැත්තා මර රජුට නොපෙනේද? 353. 353. ‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato; Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā. මොඝරාජය, සැමකල්හි සිහි ඇත්තෙක්ව (ආත්ම, සුඛ, නිත්‍ය යන දෘෂ්ටීන්ගෙන්) ශුන්‍ය වූවක් ලෙස ලෝකය දෙස බලන්න. තමා පිළිබඳ වූ සක්කාය දෘෂ්ටිය දුරු කරන්න. එවිට මරණයෙන් එතෙර විය හැකිය. 354. 354. ‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’; Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako. මෙසේ ලෝකය දෙස බලන්නා මර රජුට නොපෙනේ. සියලු රෝග සුවකරන වෛද්‍යවරයකු බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක. 355. 355. ‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito; Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā. ඒ ගාථාව අවසන් වීමත් සමඟම, කෙස් රැවුල් ඉවත් වී, කසාවත් හැඳි, පූජනීය වූ රහත් භික්ෂුවක් බවට මම පත් වීමි. 356. 356. ‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito; Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito. වාත රෝගයෙන් දැඩි ලෙස පීඩා විඳිමින් සිටි මම, මාගේ රෝගය නිසා විහාරය අපිරිසිදු වේ යැයි සිතා සංඝික විහාරයන්හි වාසය නොකළෙමි. 357. 357. ‘‘Saṅkārakūṭā [Pg.142] āhitvā, susānā rathikāhi ca; Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ. කුණු කසළ ගොඩවල්වලින් ද සොහොන්වලින් ද මාවත්වලින් ද රෙදි කැබලි සොයාගෙන විත්, ඉන් සඟළ සිවුරක් මසාගෙන රළු සිවුරු දැරුවෙමි. 358. 358. ‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako; Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ. මහා වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, රළු සිවුරු දරන භික්ෂූන් අතරින් මාව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 359. 359. ‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito; Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo. පින් පව් ක්ෂය කළා වූ, සියලු රෝගවලින් තොර වූ, උපාදාන රහිත වූ මම, දර නොමැති ගින්නක් මෙන් ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නෙමි. 360. 360. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 361. 361. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 362. 362. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් මොඝරාජ තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Mogharājattherassāpadānaṃ dasamaṃ. මොඝරාජ තෙරුන්ගේ අපදානය දසවැනියි. Kaccāyanavaggo catupaññāsamo. පනස් හතරවන කච්චායන වර්ගය නිමයි. Tassuddānaṃ – එහි සාරාංශය (උද්දානය) මෙසේය – Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo; Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī. කච්චායන තෙරණුවෝ ද, වක්කලී තෙරණුවෝ ද, මහා කප්පින තෙරණුවෝ ද, දබ්බ තෙරණුවෝ ද, කුමාර තෙරණුවෝ ද, බාහිය තෙරණුවෝ ද, වසී වූ කොට්ඨිත තෙරණුවෝ ද, Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito; Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā. උරුවේල කාශ්‍යප තෙරණුවෝ ද, රාධ තෙරණුවෝ ද, පණ්ඩිත මොඝරාජ තෙරණුවෝ ද මෙහි වෙති. මෙහි මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව තුන්සිය සැට දෙකකි. 55. Bhaddiyavaggo 55. භද්දිය වර්ගය 1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ 1. ලකුණ්ටක භද්දිය තෙරුන්ගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Padumuttaro [Pg.143] nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි ප්‍රඥා ඇස ඇති, පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 2. 2. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano; Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ. එකල මම හංසවතී නුවර මහා ධනවත් සිටු පුත්‍රයෙක්ව ඉපිද, විවේකීව සක්මන් කරමින් සිටියදී එක්තරා සංඝාරාමයකට ගියෙමි. 3. 3. ‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako; Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi. එකල්හි ලෝකාලෝකය වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ දහම් දෙසමින් සිටි සේක. උන්වහන්සේ මිහිරි හඬැති භික්ෂූන් අතරින් අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයකු ගැන පවසමින් පසසන ලදහ. 4. 4. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino; Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, ඒ මහේසී බුදුරජාණන් වහන්සේට මහා පූජාවක් පවත්වා, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 5. 5. ‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. එකල ලෝනා හිමි බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා මධ්‍යයේ මෙසේ වදාළ සේක: 'අනාගත කාලයකදී ඔබ ඒ මනෝරථය සාක්ෂාත් කරගන්නෙහිය.' 6. 6. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත. 7. 7. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් උපන්, භද්දිය නම් වූ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය. 8. 8. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 9. 9. ‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako; Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino. මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර, ලෝකයාට කිට්ටු විය නොහැකි, මැඩපැවැත්විය නොහැකි, සියලු ලෝකයට උත්තම වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ ඵුස්ස නම් නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 10. 10. ‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā; Hitesī sabbasattānaṃ, bahuṃ mocesi bandhanā. උන්වහන්සේ චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක. බ්‍රහ්මයා මෙන් ඍජු වූ දේහයක් හා මහත් තේජසක් ඇති උන්වහන්සේ සියලු සත්ත්වයන්ගේ යහපත පතමින්, බොහෝ සත්ත්වයන් සසර බන්ධනයෙන් මුදවාලූ සේක. 11. 11. ‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ; Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නන්දාරාම උයනෙහි මම ඵුස්ස නම් කොවුලෙක් වී උපන්නෙමි. මම ගන්ධකුටියට ඉතා සමීපයෙහි වූ අඹ ගසක වාසය කළෙමි. 12. 12. ‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ; Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ. එකල පිණ්ඩපාතය පිණිස වඩින්නා වූ, පූජාවන්ට සුදුසු වූ, උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක සිත පහදවාගෙන, මම ඉතා මිහිරි හඬින් නාද කළෙමි. 13. 13. ‘‘Rājuyyānaṃ [Pg.144] tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ; Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ. එවිට මම රජ උයනට ගොස් මැනවින් ඉදුණු, රන්වන් පැහැති ලෙල්ලක් ඇති අඹ පොකුරක් ගෙනවුත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 14. 14. ‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino; Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako. එකල මහා කරුණාවන්ත වූ, පස්මරුන් පරාජය කළ ඒ නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ සිතේ පැහැදීම දැන, උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේගේ අතින් පාත්‍රය පිළිගත් සේක. 15. 15. ‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ, ambapiṇḍaṃ mahāmune; Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā. මම ද සතුටු වූ සිතින් යුතුව ඒ අඹ පොකුර මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේගේ පාත්‍රයට පූජා කළෙමි. පියාපත් එක්කොට දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කරමින් ඉතා මිහිරි වූ, 16. 16. ‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā; Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ. ඇසීමට ප්‍රිය වූ, ආකර්ෂණීය වූ හඬින් බුද්ධ පූජාව පිණිස නාද පවත්වමින්, මම නැවත කූඩුවට ගොස් ලැගුම් ගත්තෙමි. 17. 17. ‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ; Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso. එකල බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති වූ ප්‍රේමය නිසා සතුටු වූ සිතින් සිටි මා වෙතට, ද්වේෂ සහගත සිතක් ඇති උකුස්සෙකු පැමිණ මාව මරා දැමුවේය. 18. 18. ‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ; Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā. ඒ කුසල කර්මයේ බලයෙන්, එම භවයෙන් චුත වූ මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයේ මහා සැප අනුභව කොට, පසුව මනුෂ්‍ය ලෝකයට ආවෙමි. 19. 19. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ කස්සප නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 20. 20. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye; Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako. උන්වහන්සේ ශාසනය බබළවා, ලාමක වූ අන්‍ය තීර්ථකයන් මැඩපවත්වා, හික්මවිය යුතු සත්ත්වයන් හික්මවා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක. 21. 21. ‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū; Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno. ලොවට අග්‍ර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, පැහැදුණු බොහෝ ජනයා බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදීම පිණිස ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ධාතු නිදන් කර ස්තූපයක් කළහ. 22. 22. ‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ; Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te. ඔවුහු, 'මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් සත් රුවනින් සැරසුණු, යොදුන් හතක් උසැති ස්තූපයක් කරමු' යි මෙසේ සාකච්ඡා කළහ. 23. 23. ‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako; Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ. එකල මම කාසි රජු වූ කිකී රජතුමාගේ සේනාපතිව සිටියෙමි. මම අප්‍රමාණ ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය පිළිබඳව එහි ප්‍රමාණය ගැන (සීමා පනවමින්) කතා කළෙමි. 24. 24. ‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ; Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ. එවිට ඔවුහු මාගේ වචනය අසා, නරවීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් විවිධ රත්නයන්ගෙන් සැරසුණු, යොදුනක් උසැති චෛත්‍යයක් කළහ. 25. 25. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 26. 26. ‘‘Pacchime [Pg.145] ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. දැන් මාගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම සමෘද්ධිමත් වූ, මහත් ධනය ඇති සැවැත් නුවර උතුම් සිටු කුලයක උපත ලැබුවෙමි. 27. 27. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. නගරයට වඩිනා බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක මම මහත් ප්‍රසාදයට පත් සිතින් පැවිදි වී, නොබෝ කලකින්ම රහත් බවට පැමිණියෙමි. 28. 28. ‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā; Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho. එදා චෛත්‍යයේ ප්‍රමාණය ගැන කළ ඒ කර්මය නිසා (එහි උස සීමා කළ නිසා), මම ලකුණ්ඨක (මිටි) ශරීරයක් ඇති, අන්‍යයන්ගේ අවඥාවට ලක්විය හැකි කෙනෙකු වී උපන්නෙමි. 29. 29. ‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ; Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ. එහෙත් මිහිරි හඬින් ඉසිවරෝත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදූ නිසා, මිහිරි හඬ ඇති භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර අග්‍රස්ථානයට පැමිණියෙමි. 30. 30. ‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca; Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo. බුදුරජාණන් වහන්සේට පලවැල පූජා කිරීමෙන් හා බුදුගුණ සිහි කිරීමෙන්, මම ශ්‍රමණ ඵලයන්ගෙන් යුක්තව ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 31. 31. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 32. 32. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක්ම විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 33. 33. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo ආයූෂ්මත් ලකුණ්ඨක භද්දිය තෙරණුවෝ මෙසේ මේ ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Lakuṇḍabhaddiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. ලකුණ්ඨක භද්දිය තේරපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ 2. කංඛා රේවත තේරපදානය. 34. 34. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සර්ව ධර්මයන්හි පසැස් ඇති, සත්ත්වයන් නිවනට පමුණුවන පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 35. 35. ‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ; Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho. උන්වහන්සේ සිංහ හනුවක් බඳු හනුවක් ඇති, බ්‍රහ්ම ස්වරයක් හා හංස නාදයක් වැනි මිහිරි හඬක් ඇති, ඇත් රජකුගේ ගමනක් බඳු ගමනක් ඇති, සඳ හා හිරුගේ ප්‍රභාව පරදන කැලුම් ඇති සේක. 36. 36. ‘‘Mahāmatī [Pg.146] mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ; Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano. මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ, මහා වීර්යවන්ත වූ, මහා ධ්‍යානලාභී වූ, මහා බලවන්ත වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ ඒ නාථයන් වහන්සේ මහා මෝහාන්ධකාරය දුරු කරන සේක. 37. 37. ‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ; Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni. තිලෝගුරු වූ, සත්ත්වයන්ගේ අභිලාෂයන් දන්නා වූ ඒ මුණිවර සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ කිසි කලෙක විනයනය කළ යුතු බොහෝ සත්ත්වයන්ට ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කළ සේක. 38. 38. ‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ; Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino. ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, ධ්‍යානයෙහි ඇලුනා වූ, වීර්යවන්ත වූ, කෙලෙස් සන්සිඳුවූ, පිරිසිදු වූ එක්තරා භික්ෂුවකගේ ගුණ පිරිස මැද වර්ණනා කරමින් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මහජනයා සතුටු කළ සේක. 39. 39. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū; Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. එකල්හි මම හංසවතී නුවර වේදයෙහි කෙළපැමිණි බ්‍රාහ්මණයෙක්ව සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් දහම් අසා අතිශයින් සතුටට පත්ව ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 40. 40. ‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako; ‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ. එවිට විනයනය කරන්නා වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සංඝයා මැද මෙසේ වදාළ සේක: 'බ්‍රාහ්මණය, ඔබ සතුටු වන්න. ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඔබ ලබන්නේය. 41. 41. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 42. 42. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද ඒ උතුම් ශ්‍රාවක පුත්‍රයා රේවත යන නමින් ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය' (කියායි). 43. 43. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය හේතුවෙන් ද, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් ද මනුෂ්‍ය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 44. 44. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane. දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම කෝලිය නුවර සමෘද්ධිමත් වූ, මහත් ධනය ඇති, උතුම් ක්ෂත්‍රිය කුලයෙහි උපන්නෙමි. 45. 45. ‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi; Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ. යම් කලෙක බුදුරජාණන් වහන්සේ කපිලවස්තු පුරයෙහි දහම් දෙසූ සේක් ද, එකල්හි සුගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදී මම ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි. 46. 46. ‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ; Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ. එහිදී විවිධ කැප අකැප දෑ පිළිබඳව මට බොහෝ සැක (කංඛා) ඇති විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරමින් මගේ ඒ සියලු සැකයන් දුරු කළ සේක. 47. 47. ‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato; Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi. එහෙයින් සැකයෙන් එතෙර වූ මම නිරතුරුව ධ්‍යාන සැපයෙහි ඇලී වාසය කරමි. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මා දැක මෙම වචනය වදාළ සේක: 48. 48. ‘‘‘Yā [Pg.147] kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā; Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’. 'මෙලොව හෝ පරලොව හෝ තමා දන්නා වූ හෝ අන්‍යයන් දන්නා වූ හෝ යම් කිසි සැකයක් ඇද්ද, කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව බඹසර රකින ධ්‍යාන වඩන්නාහු ඒ සියලු සැකයන් ප්‍රහීණ කරති.' 49. 49. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කළ කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි. මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම මගේ සියලු කෙලෙස් දවා හැරියෙමි. 50. 50. ‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni; Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati. ඉන්පසු මා ධ්‍යානයෙහි ඇලී සිටිනු දැක, ලෝකාන්තයට පැමිණි මහා ප්‍රඥාවන්ත මුණින්ද්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධ්‍යාන වඩන භික්ෂූන් අතරින් මා අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 51. 51. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 52. 52. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 53. 53. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කංඛා රේවත තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Kaṅkhārevatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. කංඛාරේවතත්ථෙර අපදානය දෙවැනි ය. 3. Sīvalittheraapadānaṃ 3. සීවලීත්ථෙර අපදානය 54. 54. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සර්ව ධර්මයන්හි පසැස් ඇති, සත්ත්වයන් නිවනට පමුණුවන පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 55. 55. ‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo; Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā. උන්වහන්සේගේ සීලය අප්‍රමාණ ය, සමාධිය වජ්‍රෝපම ය, උතුම් ප්‍රඥාව අප්‍රමාණ ය, විමුක්තිය ද අසමසම ය. 56. 56. ‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako. මිනිස්, දෙව්, නාගයන්ගෙන් හා බ්‍රහ්මයන්ගෙන් ද, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් ද ගැවසී ගත් සභාවක ඒ නායකයන් වහන්සේ දහම් දෙසූ සේක. 57. 57. ‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado. මහත් ලාභ ඇති, පින්වන්ත වූ, දීප්තිමත් වූ තම ශ්‍රාවකයකු පිරිස් මැද විශාරදව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 58. 58. ‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye; Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ. එකල්හි මම හංසවතී නුවර ක්ෂත්‍රියයෙක්ව උපන්නෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දේශනය හා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේගේ බොහෝ ගුණ අසා, 59. 59. ‘‘Nimantayitvā [Pg.148] sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. සත් දිනක් ශ්‍රාවක සංඝයා වහන්සේ සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, වළඳවා, මහදන් දී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 60. 60. ‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho; Sarena mahatā vīro, idaṃ vacanamabravi. එකල පාමුල වැඳ වැටී සිටි මා දුටු පුරුෂෝත්තම වූ, වීර්යවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ගම්භීර හඬින් මේ වචනය වදාළ සේක. 61. 61. ‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā; Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’. එකල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වචනය ඇසීමට කැමති වූ මහා ජනයා ද, දෙවිවරු, දානවයෝ සහ ගාන්ධර්වයෝ ද, මහා සෘද්ධිමත් බ්‍රහ්මයෝ ද රැස් වූහ. 62. 62. ‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī; ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama. ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ ද දොහොත් මුදුන් දී නමස්කාර කළහ. 'පුරුෂාජානීය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!' 63. 63. ‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ; Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’. 'මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මේ රජතුමා විසින් ඔබ වහන්සේ ඇතුළු මහා සංඝයා උදෙසා සත් දිනක් මුළුල්ලේ මහා දානයක් පිරිනමන ලදී. එහි ආනිසංස ඇසීමට අපි කැමැත්තෙමු. එය වදාළ මැනව.' 64. 64. ‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ; Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā. එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'මා පවසන වචනයට සවන් දෙන්න. මහා සංඝරත්නය සහිත වූ අප්‍රමේය ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි පිහිටුවන ලද දානය,' 65. 65. ‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā; Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ. 'එම දානයේ ආනිසංස ප්‍රකාශ කිරීමට සමත් වන්නේ කවුද? එය අප්‍රමේය මහා විපාක ඇත්තකි. මහා සම්පත් ඇති මේ රජතුමා උතුම් වූ තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කරයි.' 66. 66. ‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano; Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate. 'යම් සේ සුදස්සන නම් භික්ෂුව මහා ලාභ ලැබුවා ද, එලෙසම මම ද ලාභියෙක් වෙම්වා යැයි ඔහු ප්‍රාර්ථනා කරයි. අනාගතයේ දී ඔබට එය ලැබෙනු ඇත.' 67. 67. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. 'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.' 68. 68. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. 'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේ ම ඖරස පුත්‍රයෙකු බඳු වූ සීවලී නමින් ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේ ය.' 69. 69. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ඒ මනා කොට කරන ලද කුසල් කර්මයෙන් ද, එම චේතනාවෙන් හා ප්‍රාර්ථනාවෙන් ද මම මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 70. 70. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි දී, සියලු ධර්මයන් දන්නා වූ ද, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ ද, ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 71. 71. ‘‘Tadāhaṃ [Pg.149] bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca; Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo. එකල මම බන්දුමතී නුවර එක්තරා කුලයක කරුණාවන්ත වූ, කාර්යශූර වූ, පිළිගත් කටයුතු කරන්නෙකු වීමි. 72. 72. ‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino; Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ. එකල එක් පිරිසක් මහා සෘෂි වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ඉතා ප්‍රකට වූ මහා දානෝත්සවයක් පැවැත්වූහ. 73. 73. ‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ; Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ. මහා දානය සූදානම් කර අවසානයේ දී, දානයට අවශ්‍ය ආහාර සමඟ පිළිගැන්වීමට අලුත් කිරි දී සහ මී පැණි සෙවූ නමුත් ඔවුන්ට එය සොයාගත නොහැකි විය. 74. 74. ‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca; Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ. එකල මම අලුත් කිරි දී සහ මී පැණි රැගෙන ස්වාමියාගේ නිවසට යමින් සිටියෙමි. ඒවා සොයමින් සිටි අය මා දුටහ. 75. 75. ‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ; Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ. කහවණු දහසක් දී වුව ද ඔවුන්ට ඒ කිරි දී සහ මී පැණි ලබාගත නොහැකි විය. එවිට මම මෙසේ සිතුවෙමි: 'මෙය සාමාන්‍ය දානයක් නොවිය යුතු ය.' 76. 76. ‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ; Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’. 'මේ සියලු දෙනා තථාගතයන් වහන්සේට සත්කාර කරන්නාක් මෙන්, මම ද මහා සංඝරත්නය සහිත ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජාවක් කරන්නෙමි.' 77. 77. ‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato; Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ. එකල මම මෙසේ සිතා, කිරි දී සහ මී පැණි එකට මිශ්‍ර කර මහා සංඝරත්නය සහිත වූ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 78. 78. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මනා කොට කරන ලද කුසල් කර්මයෙන් ද, එම චේතනාවෙන් හා ප්‍රාර්ථනාවෙන් ද මනුෂ්‍ය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 79. 79. ‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso; Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ. නැවත මම බරණැස් නුවර මහා යසස් ඇති රජකුව උපත ලබා, සතුරා කෙරෙහි කෝප වී නගර ද්වාරයන් අවහිර කළෙමි. 80. 80. ‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ; Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ. එකල ඒ හේතුවෙන් තාපසවරුන්ට එක් දිනක් නගරයට ඇතුළු වීමට නොහැකි වී පීඩා විඳීමට සිදු විය. එම පාප කර්මයේ විපාක වශයෙන් මම දරුණු නිරයෙහි උපන්නෙමි. 81. 81. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure; Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā. දැන් මගේ මේ අවසාන ආත්මභාවයෙහි මම කෝලිය නුවර උපන්නෙමි. මගේ මෑණියන් සුප්පවාසා නම් වූවා ය. පියාණන් මහාලි ලිච්ඡවි රජතුමා ය. 82. 82. ‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā; Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito. පින් කළ බැවින් මම රජ කුලයෙහි උපන්නෙමි. නගර දොරටු වැසීමේ අකුසලයේ බලයෙන් සත් වසරක් පුරා මවුකුස තුළ දුක් වින්දෙමි. 83. 83. ‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito; Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā. මම දින හතක් මුළුල්ලේ උපත් මඟෙහි අවහිර වී මහා දුක් වින්දෙමි. නගර දොරටු වැසීමට එකඟතාවය පළ කිරීම නිසා මගේ මෑණියෝ ද එසේ ම මහා දුක් වින්දාහ. 84. 84. ‘‘Suvatthitohaṃ [Pg.150] nikkhanto, buddhena anukampito; Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාවෙන් මම සුවසේ මෙලොවට බිහි වූයෙමි. උපන් දිනම මම ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූයෙමි. 85. 85. ‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko; Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati. සාරිපුත්තයන් වහන්සේ මාගේ උපාධ්‍යායන් වහන්සේ වූහ. මහා සෘද්ධිමත් මහා ප්‍රඥාවන්ත මොග්ගල්ලානයන් වහන්සේ මාගේ කෙස් රවුල් බාන අතරතුර මට අවවාද කළ සේක. 86. 86. ‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ; Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me. කෙස් බා අවසන් වන විටම මම අර්හත් භාවයට පත් වීමි. දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, මනුෂ්‍යයෝ ද මට සිවුපසය රැගෙන එති. 87. 87. ‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ; Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato. පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේට ද, අපගේ බුදුරජාණන් වහන්සේට ද මම ඉතා සතුටින් සුවිශේෂී ලෙස සිවුපසයෙන් පූජා පැවැත්වූයෙමි. 88. 88. ‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ; Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale. ඒ කුසල් කර්මයන්ගේ ආනුභාවයෙන් වනාන්තරයේ දීත්, ගමේ දීත්, ජලයේ දීත්, ගොඩබිමේ දීත් යන සෑම තැනකදීම මම උතුම් වූ මහා ලාභ ලබන්නෙමි. 89. 89. ‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako; Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako. ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ රේවත හිමියන් දැකීම පිණිස තිස් දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ වඩිනා කල්හි... 90. 90. ‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati; Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako. එකල දෙවියන් විසින් පමුණුවන ලද ප්‍රත්‍යයන්ගෙන්, මා උදෙසා, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ද මහා වීර්යවන්ත වූ ද ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේ සමඟ... 91. 91. ‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa; Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ. මා විසින් උපස්ථාන කරන ලද බුදුරජාණන් වහන්සේ, රේවත තෙරුන් වෙත වැඩම කොට උන්වහන්සේව දුටු සේක. ඉන්පසු ජේතවනයට වැඩම කොට මා ඒතදග්‍ර ස්ථානයෙහි පිහිටුවූ සේක. 92. 92. ‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’; Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ. 'මහණෙනි, මාගේ ශ්‍රාවකයන් අතරින් ලාභ ලබන්නන්ගෙන් සීවලී අග්‍ර වන්නේය' යි පවසමින්, සියලු ලෝකයාට හිතැති ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිස මැද මා වර්ණනා කළ සේක. 93. 93. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 94. 94. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 95. 95. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සීවලී තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sīvalittherassāpadānaṃ tatiyaṃ. සීවලී තෙරුන්ගේ අපදානය තෙවැන්නයි. 4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ 4. වංගීස තෙරුන්ගේ අපදානය. 96. 96. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සියලු ධර්මයන් විෂයයෙහි පසැස් ඇති, සත්ත්වයන් නිවනට පමුණුවන්නා වූ පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 97. 97. ‘‘Yathāpi [Pg.151] sāgare ūmi, gagane viya tārakā; Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ. සාගරයෙහි රළ මෙන් ද, අහසෙහි තරු මෙන් ද, එලෙසම උන්වහන්සේගේ ශාසනය රහතන් වහන්සේලාගෙන් විසිතුරු විය. 98. 98. ‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato; Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo. දෙවියන්, අසුරයන් හා නාගයන් සහිත වූ මිනිසුන් විසින් පිරිවරන ලද, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගෙන් ගහණ වූ ජන සමූහයා මැද උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ... 99. 99. ‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino; Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so. රැස් විහිදුවමින් ලෝකය ආලෝකවත් කරමින්, ලෝකාන්තයට වැඩම කළ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, සිය ශ්‍රී මුඛ වාක්‍යයෙන් පියුම් බඳු වූ වෙනෙය්‍ය ජනයා පිබිදවූ සේක. 100. 100. ‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo; Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado. සිවු විශාරද ඥානයෙන් යුක්ත වූ, පුරුෂෝත්තම වූ, පහ වූ බිය හා තැතිගැනීම් ඇති, නිර්භය වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශාන්තියට පත් වූ සේක. 101. 101. ‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ; Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci. උතුම් වූ වෘෂභ රාජයෙකු වැනි උත්කෘෂ්ට ස්ථානය ද, සම්පූර්ණ බුද්ධ භූමිය ද පිළිබඳව ලෝකග්ග්‍ර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රතිඥා දෙන සේක. උන්වහන්සේට චෝදනා කරන්නෙකු කිසිවෙකුත් නැත. 102. 102. ‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino; Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati. නොසැලෙන සිංහ නාද පවත්වන ඒ තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේට විරුද්ධව කරුණු දක්වන දෙවියෙකු, මිනිසෙකු හෝ බ්‍රහ්මයෙකු විද්‍යමාන නොවේ. 103. 103. ‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ; Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado. උතුම් දහම් දෙසමින්, දෙව් මිනිසුන් සසරින් එතෙර කරවමින්, පිරිස් මැද විශාරදව දම්සක් පැවැත්වූ සේක. 104. 104. ‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ; Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ. ප්‍රතිභානවත් ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර වූ, සත්පුරුෂයන් විසින් සම්මත කරන ලද ඒ ශ්‍රාවකයාගේ බොහෝ ගුණ වර්ණනා කොට ඔහුව ඒතදග්‍ර ස්ථානයෙහි පිහිටුවූ සේක. 105. 105. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano. එකල මම හංසවතී නුවර සත්පුරුෂයන් විසින් සම්මත කරන ලද, සියලු වේදයන් පරතෙරට දත්, කථාවෙහි දක්ෂ වූ, වාද කරන්නන් පරාජය කරන බ්‍රාහ්මණයෙක් වීමි. 106. 106. ‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ; Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato. මම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කොට, ඒ ශ්‍රාවකයාගේ ගුණ කෙරෙහි පැහැදී උතුම් ප්‍රීතියක් ලැබුවෙමි. 107. 107. ‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ; Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā. ලෝකයා සතුටු කරන සුගතයන් වහන්සේ සංඝයා සමඟ නිමන්ත්‍රණය කොට, සත් දිනක් දන් පැන් පූජා කොට එකල වස්ත්‍රයන්ගෙන් ද පූජා කළෙමි. 108. 108. ‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ. සිරිපා වැඳ නමස්කාර කොට, අවසර ලබාගෙන, දොහොත් මුදුන් දී එකත්පසක සිට සතුටු සිතින් ඒ උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව වර්ණනා කළෙමි. 109. 109. ‘‘‘Namo te vādimaddana, namo te isisattama ; Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara. 'වාද කරන්නන් මර්දනය කරන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සත්වන ඉසිවරයාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සියලු ලෝකයාට අග්‍ර වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! බය නැති කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!' 110. 110. ‘‘‘Namo [Pg.152] te māramathana, namo te diṭṭhisūdana; Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara. 'මරු පරාජය කළ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! දෘෂ්ටීන් දුරු කරන්නා වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! ශාන්ති සුඛය ලබා දෙන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සරණ සලසා දෙන ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!' 111. 111. ‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado; Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’. 'ඔබ වහන්සේ අසරණයන්ට පිහිට වන්නාහ, බියට පත් වූවන්ට අභය දෙන්නාහ, වෙහෙසට පත් වූවන්ට විවේකස්ථානය වන්නාහ, සරණ සොයන්නන්ට සරණ වන්නාහ.' 112. 112. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ; Avocaṃ vādisūdassa, gatiṃ pappomi bhikkhuno. මෙවැනි බොහෝ ගුණ පවසමින් මහා ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේව වර්ණනා කොට, වාද පරදන ඒ භික්ෂුවගේ තනතුරට මම ද පැමිණෙම්වා යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 113. 113. ‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā; ‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ. එවිට අනන්ත වූ ප්‍රතිභානයෙන් යුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'යමෙක් ශ්‍රාවක සංඝයා සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට සත් දිනක් දන් පූජා කළේ ද,' 114. 114. ‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi; Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno. 'පැහැදුණු සිතින් යුතුව සිය දෑතින්ම දන් පූජා කරමින් මාගේ ගුණ වර්ණනා කළේ ද, මොහු වාද පරදන ඒ භික්ෂුවගේ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කරයි.' 115. 115. ‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ; Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ. 'මතු අනාගතයෙහි නොයෙක් දෙව් මිනිස් සම්පත් අනුභව කොට, ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඉටු කරගන්නෙහිය.' 116. 116. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 117. 117. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද ඖරස පුත්‍රයෙකු වූ, වංගීස නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයෙක් (උන්වහන්සේට) වන්නාහ. 118. 118. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ. ඒ වදන් අසා මහත් සොම්නසට පත්ව, එදා පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව, ඒ ජිනේන්ද්‍ර වූ තථාගතයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 119. 119. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 120. 120. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko. දැන් මේ අවසාන භවයෙහි මම බමුණු කුලයක උපන්නෙමි. මා ඉපදී වයස අවුරුදු හතක් වූ කල්හි, 121. 121. ‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado; Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano. සියලු වේදයන් දන්නා වූ, වාද ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූ, වාදයට අධිපති වූ, චිත්‍ර කථිකයෙකු වූ, පරවාද මර්දනය කරන්නෙකු බවට පත් වූවෙමි. 122. 122. ‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā; Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ. වංග දේශයෙහි උපන් හෙයින් හෝ වචනයට අධිපති වූ හෙයින් හෝ 'වංගීස' යන නාමය මා හට ලෝක සම්මත නාමය විය. 123. 123. ‘‘Yadāhaṃ [Pg.153] viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane; Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ. මා වියපත් වූ කල්හි, ප්‍රථම යෞවනයෙහි පසුවන විට, රමණීය රජගහ නුවරදී මම සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේව දුටුවෙමි. Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. පස්විසිවන භාණවාරයයි. 124. 124. ‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ; Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ. පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ, පාත්‍රය අතැතිව, මැනවින් සංවර වූ, නොසැලෙන නෙත් ඇති, පමණට කතා කරන, විය දඹක් පමණ දුර බලන්නා වූ ඒ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 125. 125. ‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ; Kaṇikāraṃva nicitaṃ, cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ. උන්වහන්සේ දැක මම මවිතයට පත්ව, රන්වන් කිණිහිරි මලින් විසිතුරු වූ මාලාවක් බඳු, විචිත්‍ර වූත් මට සුදුසු වූත් ගාථා පදයක් පැවසුවෙමි. 126. 126. ‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ; Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me. උන්වහන්සේ මට ලෝක නායක වූ සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ ගැන පවසා වදාළහ. එකල්හි ඒ ප්‍රඥාවන්ත වීර වූ (සැරියුත්) මහරහතන් වහන්සේ මට මතු අර්ථය මැනවින් වදාළහ. 127. 127. ‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ; Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā. ඒ තාදී ගුණයෙන් යුත් සැරියුත් මහතෙරුන් වහන්සේ දුකසේ දැකිය හැකි, උතුම් වූ, විරාගය පිළිබඳ වචන පවසා විවිධ වූ ප්‍රතිභාන ඥානයන්ගෙන් මා සතුටු කළහ. 128. 128. ‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi; Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi. මම උන්වහන්සේගේ පාමුල හිස තබා වැඳ, "මාව පැවිදි කරවනු මැනව"යි කීවෙමි. එවිට ඒ මහා ප්‍රඥාවන්තයන් වහන්සේ මාව බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත කැඳවාගෙන ගියහ. 129. 129. ‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike; Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi. මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ පාමුල හිස තබා වැඳ උන්වහන්සේ සමීපයෙහි හිඳ ගත්තෙමි. කථිකයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළහ: "වංගීස, ඔබ යම් ශිල්පයක් දන්නෙහිද?" 130. 130. ‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ; Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ; "යම් ශිල්පයක් ද?" කියා විමසූ කල්හි, "ස්වාමීනී, මම දනිමි"යි කීවෙමි. වනයෙහි දමන ලද අවුරුදු දොළහක් පැරණි මළවුන්ගේ හිස්කබල් ගැන මම දනිමි. Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya. "ඔබගේ ඒ විශේෂ විද්‍යාවෙන් හැකිනම් (මොවුන් උපන් තැන්) පවසන්න"යි උන්වහන්සේ වදාළහ. 131. 131. ‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi; Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ. "එසේය" කියා මම පිළිගත් කල්හි උන්වහන්සේ මට හිස්කබල් තුනක් පෙන්වූහ. නිරයෙහි, මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි සහ දෙව්ලොව උපන් අය ගැන මම පවසා සිටියෙමි. 132. 132. ‘‘Tadā khīṇāsavasseva, sīsaṃ dassesi nāyako; Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ. එවිට ලෝකනාථයන් වහන්සේ රහතන් වහන්සේ නමකගේ හිස්කබලක් පෙන්වූහ. එකල්හි මම (එය හඳුනාගත නොහැකිව) උත්සාහය පරාජය වී, පැවිද්ද ඉල්ලා සිටියෙමි. 133. 133. ‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ; Tato maṃ kabbavittosi, ujjhāyantiha bhikkhavo. පැවිදි වූ මම තැන් තැන්වලදී සුගතයන් වහන්සේට ගාථා පවසමින් ප්‍රශංසා කළෙමි. ඒ නිසා "මේ මහණ කාව්‍යකරණයෙහි ඇලී සිටින්නෙකි"යි මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා දොස් කීහ. 134. 134. ‘‘Tato [Pg.154] vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako; Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ. එවිට විනයායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මා පිරික්සීම පිණිස මෙසේ වදාළහ: "මේ ගාථා කලින් සිතා බලා කළ ඒවාද? නැතහොත් එසැණින් ඔබට වැටහෙන ඒවාද?" 135. 135. ‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ; Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ. "වීරයන් වහන්ස, මම කාව්‍යයෙහි ඇලුනෙක් නොවෙමි. මේවා මට එසැණින් වැටහෙන්නා වූ ගාථා පදයන් ය." "එසේ නම් වංගීස, දැන් එසැණින් මට ප්‍රශංසා කරන්න"යි උන්වහන්සේ වදාළහ. 136. 136. ‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ; Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ. එවිට මම ඒ වීර වූ, සත්වන ඍෂීන් වහන්සේ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට එසැණින් ගාථා පවසා ප්‍රශංසා කළෙමි. එකල්හි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මා කෙරෙහි සතුටු වී මාව (ප්‍රතිභානවන්තයන් අතර) අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූහ. 137. 137. ‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ; Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ. මාගේ ප්‍රතිභාන ඥානය නිසා, සිල්වත් වූ සෙසු භික්ෂූන් වහන්සේලා කෙරෙහි මා තුළ මානයක් ඇති විය. පසුව එයින් සංවේගයට පත් වී මම රහත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 138. 138. ‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati; Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’. "මහණෙනි, මේ වංගීස භික්ෂුව මෙන් ප්‍රතිභානවන්තයන් අතර අග්‍ර වූ වෙනත් කිසිවෙකු නැත. මහණෙනි, මෙය මෙසේ දරා ගන්න." 139. 139. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල පෙන්වීය. මැනවින් මුදාහළ ඊතලයක වේගය මෙන් මම මාගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමි. 140. 140. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 141. 141. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 142. 142. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වංගීස ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Vaṅgīsattherassāpadānaṃ catutthaṃ. හතරවන වංගීසත්ථේර අපදානය නිමයි. 5. Nandakattheraapadānaṃ 5. 5. නන්දකත්ථේර අපදානය 143. 143. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සියලු ධර්මයන්හි ප්‍රඥා ඇස ඇති, ලෝකනායක වූ, පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 144. 144. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. සියලු සත්ත්වයන්ගේ හිතසුව පිණිසත්, යහපත පිණිසත්, දෙවියන් සහිත ලෝකයා කෙරෙහි පිළිපන්, කථිකයන් අතර උත්තම වූ, පුරුෂාජානෙය්‍ය වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්‍රියා කළ සේක. 145. 145. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino; Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto. උන්වහන්සේ යසසින් අග්‍රප්‍රාප්ත වූ, ශ්‍රීමත් වූ, කීර්තිධර වූ, සියලු ලෝකයා විසින් පුදන ලදුව සියලු දිශාවන්හි ප්‍රකට වූ සේක. 146. 146. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho [Pg.155] so, vītivattakathaṃkatho; Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. උන්වහන්සේ සැක දුරු කළ සේක, විමති ඉක්මවූ සේක, පිරිපුන් මනෝසංකල්ප ඇතිව උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණි සේක. 147. 147. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. නරෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නූපන් මග උපදවා වදාළ සේක, ප්‍රකාශ නොකළ ධර්මය ප්‍රකාශ කළ සේක, අවබෝධ නොකළ ධර්මය අවබෝධ කරවූ සේක. 148. 148. ‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo. මාර්ගය දන්නා වූ, මාර්ගය විනිවිද දුටු වූ, මාර්ගය පවසන්නා වූ, පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨ වූ, මාර්ගයෙහි දක්ෂ වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ සාරථීන් අතුරෙන් උත්තම වන සේක. 149. 149. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. එකල්හි මහා කාරුණික වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දහම් දෙසූ සේක, කාම නමැති මඩෙහි ගිලී සිටි ප්‍රජාව ඉන් මුදාගත් සේක. 150. 150. ‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ; Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni. භික්ෂුණීන්ට අවවාද දෙන ශ්‍රාවකයන් අතුරෙන් ශ්‍රේෂ්ඨ යැයි සම්මත වූ ශ්‍රාවකයෙකු මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේ වර්ණනා කොට එතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. 151. 151. ‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ; Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ. එය ඇසූ මම ප්‍රමුදිත වී, තථාගතයන් වහන්සේට ඇරයුම් කර, සඟන පිරිවරා උන්වහන්සේට දන් පිරිනමා ඒ උතුම් තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 152. 152. ‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi; ‘Sukhī bhavassu dīghāvu, lacchase taṃ manorathaṃ. එකල්හි ප්‍රමුදිත වූ මහාර්ෂි වූ නාථයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'දීර්ඝායුෂ ලබන්න, සුවපත් වන්න, ඔබ ඒ මනෝරථය ලබන්නෙහිය.' 153. 153. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. 'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.' 154. 154. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. 'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ඖරස වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, නමින් නන්දක නම් වූ ඒ ශාස්තෘ ශ්‍රාවකයා වන්නෙහිය.' 155. 155. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ. ඒ සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 156. 156. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane. දැන් මාගේ මේ අවසාන භවයෙහි, සමෘද්ධිමත් වූ ද, ධන ධාන්‍යයෙන් පිරුණු වූ ද, මහා ධනය ඇති සැවැත් නුවර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිටු කුලයක මම උපන්නෙමි. 157. 157. ‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso; Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ. නගරයට වඩින සුගතයන් වහන්සේ දැක විස්මයට පත් සිතින් යුතුව, ජේතවනාරාමය පිළිගන්නා අවස්ථාවේදී මම ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි. 158. 158. ‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā. නොබෝ කලකින්ම මම රහත් බවට පැමිණියෙමි. සියල්ල දක්නා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් හික්මවන ලද මම සංසාරයෙන් එතෙර වූයෙමි. 159. 159. ‘‘Bhikkhunīnaṃ [Pg.156] dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ; Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā. මම භික්ෂුණීන්ට ධර්ම කථා පැවැත්වූයෙමි, කරුණු විමසීම් කළෙමි. මා විසින් හික්මවන ලද ඒ සියලු භික්ෂුණීහු ආශ්‍රව රහිත බවට පත් වූහ. 160. 160. ‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito; Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ. එකල්හි පන්සියයක් පමණ වූ ඒ භික්ෂුණීන් ගැන සතුටු වූ මහා හිතෛෂී බුදුරජාණන් වහන්සේ, භික්ෂුණීන්ට අවවාද දෙන පිරිස අතරින් මාව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 161. 161. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද කර්මය මෙහිදී මට ප්‍රතිඵල ලබා දුන්නේය. මැනවින් මුදාහළ හීයක වේගය මෙන් මම මාගේ ක්ලේශයන් දවා හැරියෙමි. 162. 162. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 163. 163. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 164. 164. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් නන්දක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන්... Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Nandakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන නන්දකත්ථේර අපදානය නිමයි. 6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ 6. 6. කාළුදායිත්ථේර අපදානය 165. 165. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සියලු ධර්මයන්හි ප්‍රඥා ඇස ඇති, ලෝකනායක වූ, පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 166. 166. ‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino; Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine. ශාස්තෘන් වහන්සේ නායකයන් අතර උතුම් වන සේක, ගුණ අගුණ දන්නා සේක, ජයග්‍රාහී වන සේක. කළගුණ දන්නා වූ ද, කළගුණ සලකන්නා වූ ද උන්වහන්සේ සත්ත්වයන් නිවන් නැමති තොටුපළෙහි යොදවන සේක. 167. 167. ‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo; Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo. දයාවට නිධාන වූ, අනන්ත ගුණ සමූහයක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ සර්වඥතා ඥානයෙන් කිරා බලා උතුම් වූ ධර්මය දේශනා කරන සේක. 168. 168. ‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ; Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ. අනන්ත වූ කෙලෙස් සතුරන් දිනූ ඒ මහාවීරයන් වහන්සේ ඇතැම් විට සිවුසච්චයට සම්බන්ධ වූ මිහිරි දහම් දෙසන සේක. 169. 169. ‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu. මුල, මැද, අග යහපත් වූ ඒ උතුම් ධර්මය අසා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත සත්ත්වයන්ට ධර්මාවබෝධය විය. 170. 170. ‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā; Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā. එකල්හි පොළොව ගිගුම් දුන්නේය, වළාකුළු ද ගර්ජනා කළහ, දෙවි බඹුන් හා මිනිස් අසුරයෝ සාධුකාර දුන්හ. 171. 171. ‘‘‘Aho [Pg.157] kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā; Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’. ශාස්තෘන් වහන්සේ ඒකාන්තයෙන්ම මහා කරුණාවන්ත වන සේක, සද්ධර්ම දේශනාව ඒකාන්තයෙන්ම මනහරය, ඒකාන්තයෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ සංසාර සාගරයේ ගිලී සිටින සත්ත්වයන් ඉන් ගොඩනගන සේක. 172. 172. ‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu; Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino. මෙසේ මිනිසුන්, දෙවියන් හා බ්‍රහ්මයන් ප්‍රීති ප්‍රමෝදයට පත් වූ කල්හි, බුදුරජාණන් වහන්සේ කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතරින් අග්‍ර වූ ශ්‍රාවකයා වර්ණනා කළ සේක. 173. 173. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ; Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā. එකල්හි මම හංසවතී නුවර අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි. මම ප්‍රසාදජනක වූ ද, දැකීමට ප්‍රිය වූ ද, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇත්තෙක් වීමි. 174. 174. ‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ, vanditvā taṃ tathāgataṃ; Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino. මම හංසාරාමයට පැමිණ ඒ තථාගතයන් වහන්සේට වැඳ, මිහිරි දහම් අසා, ඒ තාදී ගුණැති බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කොට, 175. 175. ‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ; ‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune. සිරිපා මුල වැතිර මෙසේ කීවෙමි: 'මුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ විසින් කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතරින් යම් ශ්‍රාවකයෙකු අග්‍ර කොට වර්ණනා කරන ලද්දේ ද, 176. 176. ‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra, buddhaseṭṭhassa sāsane’; Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ. වීරයන් වහන්ස, උතුම් බුදු සසුනෙහි මම ද එබඳු ශ්‍රාවකයෙක් වෙම්වා'. එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මා අමෘතයෙන් නහවන්නාක් මෙන් මෙසේ වදාළ සේක. 177. 177. ‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ; Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā. උන්වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'පුත්‍රය, නැගිටින්න, ඔබේ ඒ මනෝරථය ඉටු වන්නේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා කළ පූජාව කෙසේ නම් නිෂ්ඵල වන්නේද? 178. 178. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 179. 179. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’. උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍ර වූ, උදායී නමින් ප්‍රකට ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.' 180. 180. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. එය අසා ප්‍රීතියට පත්ව, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෙත් සිතින් යුතුව ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 181. 181. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ කර්ම විපාකයෙන් ද, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන්ගෙන් ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 182. 182. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate. දැන් මේ මාගේ අවසාන ආත්මභාවයෙහි, රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙහි, ශුද්ධෝදන රජතුමාගේ මහා අමාත්‍ය කුලයක මම උපන්නෙමි. 183. 183. ‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane; Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho. එකල්හි රමණීය වූ ලුම්බිණි වනයෙහි මුළු ලොවට වැඩ පිණිස ද, සුව පිණිස ද නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණෝ උපන්හ. 184. 184. ‘‘Tadaheva [Pg.158] ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito; Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido. මම ද එදිනම ඉපදී උන්වහන්සේ සමඟම හැදී වැඩුණෙමි. මම උන්වහන්සේගේ ප්‍රිය වූ, මනාප වූ යහළුවෙක් ද, දක්ෂ වූ නීති ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූවෙක් ද වීමි. 185. 185. ‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ; Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako. විසි නව වන වියේදී ගිහිගෙයින් නික්ම, සය වසක් ඉක්මවා, විනයායනය කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක. 186. 186. ‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave; Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake. සේනාව සහිත මාරයා පරදවා, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට, භව සාගරයෙන් එතෙර වී දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි බුදු බවට පත් වූ සේක. 187. 187. ‘‘Isivhayaṃ gamitvāna, vinetvā pañcavaggiye; Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ. ඉසිපතනයට වැඩම කොට පස්වග මහණුන් දමනය කොට, ඉන්පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තැන් තැන්වල වැඩම කරමින් සත්ත්වයන් දමනය කළ සේක. 188. 188. ‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ; Upecca magadhe giriṃ, viharittha tadā jino. දමනය විය යුතු අය දමනය කරමින්, දෙව් මිනිසුන් කෙරෙහි අනුකම්පා කරමින්, එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ මගධ රට ගිරිව්‍රජ පර්වතයට වැඩම කොට වැඩසිටි සේක. 189. 189. ‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito; Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ. එකල්හි මම ශුද්ධෝදන රජු විසින් පිටත් කර හරිනු ලැබ, එහි ගොස් දසබලධාරී බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, පැවිදි වී රහත් බවට පත් වීමි. 190. 190. ‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ; Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ. ඉක්බිති මම මහා මුනිඳුන්ට ආරාධනා කොට කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කරවීමි. එයට පෙර මම එහි ගොස් මහා නෑ පිරිස ශාසනය කෙරෙහි ප්‍රසාදයට පත් කළෙමි. 191. 191. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ; Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය ගැන පැහැදී, මහා පිරිස මැද මා 'කුලයන් ප්‍රසාදයට පත් කරන ශ්‍රාවකයන් අතර අග්‍ර' යැයි පත් කළ සේක. 192. 192. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 193. 193. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 194. 194. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කාලුදායි තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් මෙසේ වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Kāḷudāyittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවැනි කාළුදායි තේර අපදානය නිමයි. 7. Abhayattheraapadānaṃ 7. 7. අභය තේර අපදානය 195. 195. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. ‘‘මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි බුදු ඇස ඇති පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 196. 196. ‘‘Saraṇagamane [Pg.159] kiñci, nivesesi tathāgato; Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame. ‘‘ඒ තථාගතයන් වහන්සේ ඇතැම් කෙනෙකු තෙරුවන් සරණ යාමෙහි ද, ඇතැම් කෙනෙකු සීලයෙහි ද, ඇතැම් කෙනෙකු උතුම් වූ දස කුසල් කර්මපථයෙහි ද පිහිටුවූ සේක. 197. 197. ‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ; Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati. ‘‘ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ ඇතැම් කෙනෙකුට උතුම් මහණකමෙහි ඵලයන් ලබා දුන් සේක. එසේම අෂ්ට සමාපත්ති ද තෙවිද්‍යාවන් ද ලබා දුන් සේක. 198. 198. ‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo; Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā. ‘‘ඒ නරුත්තම වූ නාථයන් වහන්සේ ඇතැම් සත්ත්වයෙකු ෂඩභිඥාවන්හි යෙදවූ සේක. ඇතැමෙකුට සිවුපිළිසිඹියාවන් ලබා දුන් සේක. 199. 199. ‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ; Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi. ‘‘ඒ නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අවබෝධ කළ හැකි සත්ත්වයන් දැක, අසංඛ්‍යයක් යොදුන් මඟ වුව ද ක්ෂණයකින් වැඩම කොට ඔවුන් දමනය කළ සේක. 200. 200. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo; Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato. ‘‘එකල මම හංසවතී නුවර බ්‍රාහ්මණ කුලයෙහි උපන්නෙමි. සියලු වේදයන්හි කෙළවර දුටු, ව්‍යාකරණ ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ වූවෙකැයි සම්මතව සිටියෙමි. 201. 201. ‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado; Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido. ‘‘නිරුක්ති ශාස්ත්‍රයෙහි දක්ෂ වූ ද, නිඝණ්ඩු ශාස්ත්‍රයෙහි විශාරද වූ ද මම පද බෙදීමෙහි දක්ෂ වූවෙමි. අලංකාර ශාස්ත්‍රය හා ඡන්දස් ශාස්ත්‍රයෙහි ද ප්‍රවීණයෙක් වීමි. 202. 202. ‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ; Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ. ‘‘මම සක්මන් කරමින් සංචාරය කරන අතර හංසාරාමයට පැමිණ, මහජනයා විසින් පිරිවරන ලද, උතුම් වූ නිවන ලබා දෙන ශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 203. 203. ‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ; Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ. ‘‘කෙලෙස් රහිත වූ නිර්මල ධර්මය දේශනා කරමින් සිටි උන්වහන්සේ වෙත මම විරුද්ධවාදී අදහසින් යුතුව ගියෙමි. එසේ ගිය මම උන්වහන්සේගේ ඒ යහපත් වූ ද නිර්මල වූ ද ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි. 204. 204. ‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ; Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ. ‘‘ඒ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ දේශනාවන්හි පරස්පර බවක්, පුනරුක්තියක්, අසත්‍යයක් හෝ නිෂ්ඵල දෙයක් මම නොදුටුවෙමි. එබැවින් මම පැවිදි වීමි. 205. 205. ‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado; Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato. ‘‘නොබෝ කලකින්ම මම සියලු ශාස්ත්‍රයන්හි විශාරද වූවෙමි. බුද්ධ වචනයෙහි නිපුණ වූ මම ගුණවන්තයෙකු ලෙස සම්මත වූවෙමි. 206. 206. ‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā; Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine. ‘‘එකල මම යහපත් අක්ෂර ව්‍යංජනයන්ගෙන් යුත් ගාථා හතරක් ගොතා, තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරමින් දිනපතා දේශනා කළෙමි. 207. 207. ‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ; Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni. ‘‘ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන් වූ සේක. බිය සහිත වූ සංසාරයෙහි වසමින් සිටිය ද සත්ත්වයන් කෙරෙහි වූ කරුණාව නිසාම වහා පිරිනිවන් නොපෑ සේක. එබැවින් ඒ මුණිවරයාණෝ මහා කරුණාවන්ත වන සේක. 208. 208. ‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu; Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo. ‘‘පෘථග්ජන කාලයෙහි පවා උන්වහන්සේ කෙලෙසුන්ට වසඟ නොවූ සේක. මනා සිහියෙන් හා දැනීමෙන් යුක්ත වූ හෙයින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අචින්ත්‍ය වන සේක. 209. 209. ‘‘Dubbalāni [Pg.160] kilesāni, yassāsayagatāni me; Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ. ‘‘මගේ සිතේ හටගත් දුර්වල කෙලෙස්, උන්වහන්සේගේ ඥාන නමැති ගින්නෙන් දවාලන ලදී. ඒ අසිරිමත් වූ දැනුම කිසිදා ගෙවී නොයයි. 210. 210. ‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu; Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako. ‘‘යම් උතුමෙක් මුළු ලෝකයටම ගුරු වූ සේක ද, ලෝකය ද උන්වහන්සේට ඒ අයුරින්ම ගරු කරයි. උන්වහන්සේ ලෝකයාගේ ආචාර්යවරයා වන සේක; ලෝකයා ද උන්වහන්සේව අනුගමනය කරති. 211. 211. ‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ; Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto. ‘‘මෙසේ බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරමින් ජීවිතාන්තය දක්වා ධර්ම දේශනා කොට, එතැනින් චුතව මම දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 212. 212. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 213. 213. ‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ; Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ. ‘‘මම දිව්‍ය ලෝකයෙහි රන් තොරණක් බඳු වූ මහා දිව්‍ය රාජ්‍යයන් ලැබුවෙමි. බොහෝ වාරයක් සක්විති රජකම ද අනුභව කළෙමි. 214. 214. ‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘මම දිව්‍ය ආත්ම සහ මනුෂ්‍ය ආත්ම යන භව දෙකෙහිම උපදින්නෙමි. වෙනත් ගතියක් මම නොදනිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 215. 215. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ. ‘‘මම ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන උසස් කුල දෙකෙහිම උපදින්නෙමි. කිසිදා පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුදුගුණ වර්ණනා කිරීමේ ඵලයයි. 216. 216. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo. ‘‘මගේ මෙම අවසාන භවයෙහි දැන් මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රාජගෘහ නුවර බිම්බිසාර රජතුමාගේ පුත්‍රයාව ‘අභය’ යන නමින් උපන්නෙමි. 217. 217. ‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito; Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ. ‘‘පාපමිත්‍රයන්ට වසඟව, නිගණ්ඨනාතපුත්ත විසින් මුළා කරන ලදුව, ඔහු විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. 218. 218. ‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ; Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. ‘‘එහිදී සියුම් ප්‍රශ්නයක් විමසා, ඊට ලැබුණු උතුම් පිළිතුර ශ්‍රවණය කොට පැවිදි වීමි. නොබෝ කලකින්ම මම රහත් භාවය ලැබුවෙමි. 219. 219. ‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā; Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito. ‘‘ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කළ හෙයින් මම නිතරම (අන් අයගේ) ප්‍රශංසාවට ලක් වන්නෙමි. සුවඳවත් සිරුරක් හා මුවක් ඇති මම සුවයෙන් පිරුණු තැනැත්තෙක් වීමි. 220. 220. ‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ; Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā. ‘‘ඒ පුණ්‍ය කර්මයේ බලයෙන් මම තියුණු වූ ද, දීප්තිමත් වූ ද, සීඝ්‍ර වූ ද ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වීමි. එමෙන්ම මහා ප්‍රඥාවෙන් හා විසිතුරු පටිභානයෙන් ද යුක්ත වීමි. 221. 221. ‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ; Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa. ‘‘පහන් වූ සිතින් යුතුව අසම වූ ස්වයම්භූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කොට, ඒ බලයෙන් මම කල්ප ලක්ෂයක් මුළුල්ලෙහි කිසිදු අපායකට නොගියෙමි. 222. 222. ‘‘Kilesā [Pg.161] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 223. 223. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 224. 224. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අභය තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Abhayattherassāpadānaṃ sattamaṃ. අභය තෙරුන්ගේ අපදානය සත්වැනි පිරිච්ඡේදයයි. 8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ 8. ලෝමසකංගිය තෙරුන්ගේ අපදානය 225. 225. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ, කථිකයන් අතර උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක. 226. 226. ‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane; Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane. එකල්හි මම ද චන්දන ද ශාසනයෙහි පැවිදි වී, දිවි හිමියෙන් ශාසන ධර්මය සම්පූර්ණ කොට; 227. 227. ‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ; Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca. එයින් චුතව අපි දෙදෙනාම තුසිත භවනෙහි උපන්නෙමු. එහි දිව්‍යමය වූ නැටුම්, ගැයුම් හා වැයුම්වලින් (යුක්තව); 228. 228. ‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake; Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ. රූපය ආදී දස වැදෑරුම් අංගයන්ගෙන් සෙසු දෙවියන් අභිබවා, දිවි ඇති තෙක් වාසය කරමින් මහා සැප අනුභව කළෙමු. 229. 229. ‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha; Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo. ඉන්පසු චුතව ගොස් චන්දන තෙමේ තව්තිසා භවනයෙහි උපන්නේය. මම කපිලවස්තු පුරයෙහි ශාක්‍ය පුත්‍රයකු ලෙස උපන්නෙමි. 230. 230. ‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako; Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ. උදායී තෙරුන් වහන්සේ විසින් ආරාධනා කරන ලද ලෝකනාථ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ශාක්‍යයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් කපිලවස්තු පුරයට වැඩි සේක. 231. 231. ‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno; Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā. එකල්හි අධික මානයෙන් යුත්, බුදුගුණ නොදත්, ජාති මානයෙන් තද වූ ශාක්‍යයෝ අනාදරයෙන් යුතුව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර නොකළහ. 232. 232. ‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino; Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī. ඔවුන්ගේ අදහස දැන ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ අහසෙහි සක්මන් කළ සේක. වැසි වලාකුළක් මෙන් වැසි වැස්සවූ සේක. ගින්නක් මෙන් බැබළුණු සේක. 233. 233. ‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha; Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako. අසදෘශ රූපයක් දක්වා නැවත අතුරුදන් වූ සේක. එක් අයෙක්ව සිට බොහෝ දෙනෙක් වූ සේක, නැවත එක් අයෙක් වූ සේක. 234. 234. ‘‘Andhakāraṃ [Pg.162] pakāsañca, dassayitvā anekadhā; Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni. අඳුර සහ ආලෝකය නොයෙක් අයුරින් දක්වා, ප්‍රාතිහාර්යයන් පා මුනිවරයාණෝ නෑයන් දමනය කළ සේක. 235. 235. ‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha; Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi. එකෙණෙහිම සතර මහා දීපයෙහි වසින මහා වර්ෂාවක් වැස්සේය. එකල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙස්සන්තර ජාතකය දේශනා කළ සේක. 236. 236. ‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ; Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā. එවිට ඒ සියලුම ක්ෂත්‍රියයෝ ජාති මානය දුරු කොට බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියහ. එකල්හි ශුද්ධෝදන රජු මෙසේ කීවේය: 237. 237. ‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu; Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’. ‘මහා ප්‍රඥාවන්තයාණෙනි, සියල්ල දක්නා නුවණැත්තාණෙනි, මේ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වඳින තෙවැනි වතාවයි. ඔබ වහන්සේ උපන් කල මහ පොළොව කම්පා විය. දඹ රුක් සෙවණ ඔබ වහන්සේ අත් නොහළේය.’ 238. 238. ‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso; Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako. එකල්හි ඒ බුද්ධානුභාවය දැක විස්මයට පත් සිත් ඇතිව, එහිදීම පැවිදි වී මවට උපස්ථාන කරමින් වාසය කළෙමි. 239. 239. ‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha; Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ. චන්දන දිව්‍ය පුත්‍රයා මා වෙත පැමිණ භද්දේකරත්ත සූත්‍රයෙහි සංක්ෂේප සහ විස්තර අර්ථයන් විමසුවේය. 240. 240. ‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ; Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako. ඔහු විසින් උනන්දු කරවන ලද මම, එකල්හි නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත එළඹ, භද්දේකරත්ත සූත්‍රය අසා, සංවේගයට පත්ව වනයට ඇලුම් කරන්නෙකු වීමි. 241. 241. ‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako; Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ. එකල්හි මම ‘වනයෙහි තනිව වසන්නෙමි’ යි මවගෙන් අවසර ඉල්ලීමි. මාගේ මෑණියෝ ‘ඔබ සුකුමාල යැයි’ පවසමින් එය වැළැක්වූහ. 242. 242. ‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ; Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ. මම කෑස තණ, කුස තණ, පොටකිල තණ, සැවැන්දරා සහ මුඤ්ජ තණ පපුවෙන් තල්ලු කරගෙන යමින් විවේකය වඩන්නෙමි. 243. 243. ‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ; Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. එකල්හි වනයට පිවිසි මම, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සිහි කරමින්, භද්දේකරත්ත අවවාදය සිහි කොට අරිහත් භාවයට පැමිණියෙමි. 244. 244. ‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ; Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ. ‘අතීතය පසුපස හඹා නොයා යුතුය, අනාගතය ප්‍රාර්ථනා නොකළ යුතුය. යම් අතීතයක් වේ ද එය ප්‍රහීණ වී ඇත. අනාගතය තවම පැමිණ නැත.’ 245. 245. ‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati; Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye. ‘යමෙක් වර්තමාන ධර්මයන් ඒ ඒ තැන (ඇති සැටියෙන්) විදර්ශනා කරයි ද, කම්පා නොවන, නොසැලෙන ඒ විදර්ශනාව පඬිවරයා විසින් වැඩිය යුතුය.’ 246. 246. ‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve; Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā. ‘කෙලෙස් තවන වීරිය අදම කළ යුතුය. හෙට මරණය සිදුවේ දැයි කවුරුන් දනිත් ද? මහා සේනාවක් ඇති ඒ මරු සමඟ අපගේ ගිවිසුමක් නැත.’ 247. 247. ‘‘‘Evaṃvihāriṃ [Pg.163] ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ; Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’. ‘මෙසේ වීරියවත්ව, දිවා රෑ දෙක්හි අලස නොවී වාසය කරන්නා වූ ඒ පුද්ගලයා සැබවින්ම එක් යහපත් රැයක් ඇත්තෙකැයි ශාන්ත වූ මුනිවරයාණෝ වදාරති.’ 248. 248. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 249. 249. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 250. 250. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ලෝමසකංගිය තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. ලෝමසකංගිය තෙරුන්ගේ අපදානය අටවැන්නයි. 9. Vanavacchattheraapadānaṃ 9. වනවච්ඡ තෙරුන්ගේ අපදානය 251. 251. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 252. 252. ‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane; Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto. එකල මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වී, දිවි හිමියෙන් බඹසර වැස, එයින් චුත වන්නෙම්; 253. 253. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ සුකෘත කර්මය නිසා ද, චේතනා ප්‍රණිධීන් නිසා ද, මම මිනිස් සිරුර අත්හැර තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 254. 254. ‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ; Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā. ඉන් චුත වූ මම වනයෙහි පරෙවියෙක් වීමි. එහි සැමවිටම ධ්‍යානයෙහි ඇලුණු, ගුණසම්පන්න භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වාසය කළහ. 255. 255. ‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano; Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido. එම භික්ෂූන් වහන්සේ මෛත්‍රී සහගත සිත් ඇති, කරුණාවන්ත, සැමවිටම ප්‍රසන්න මුහුණක් ඇති, උපේක්ෂා සහගත, මහා වීර්යවන්ත හා සතර අප්‍රමාණ ධර්මයන්හි දක්ෂ වූහ. 256. 256. ‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye; Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake. නීවරණ රහිත කල්පනා ඇති, සියලු සතුන්ගේ හිතසුව කැමති ඒ සුගත ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ කෙරෙහි මම නොබෝ කලකින්ම අතිශයින් ලෙංගතු වීමි. 257. 257. ‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame; Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā. එකල මම උන්වහන්සේගේ ආශ්‍රමයෙහි පාමුලට වී හුන් කල්හි, උන්වහන්සේ ඇතැම් විට මට ආහාර (අවශේෂ දේ) ලබා දුන්හ; ඇතැම් විට ධර්මය ද දේශනා කළහ. 258. 258. ‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ; Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā. එකල මම ඒ ජිනපුත්‍රයාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඉමහත් භක්තියකින් උපස්ථාන කොට, එයින් චුතව, බැහැර සිටින්නෙකු තම නිවසට පැමිණෙන්නාක් මෙන් ස්වර්ගයට ගියෙමි. 259. 259. ‘‘Saggā [Pg.164] cuto manussesu, nibbatto puññakammunā; Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ. දෙව්ලොවින් චුතව, පින්කම් හේතුවෙන් මිනිසුන් අතර ඉපිද, මම බොහෝ වාරයක් ගිහිගෙය හැරපියා පැවිදි වීමි. 260. 260. ‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ; Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ. මම ශ්‍රමණයෙක්, තාපසයෙක්, බ්‍රාහ්මණයෙක් මෙන්ම පරිබ්‍රාජකයෙක් ද වෙමින් සිය ගණන් වාරයක් වනයෙහිම වාසය කළෙමි. 261. 261. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave; Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ. දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, රම්‍ය වූ කිඹුල්වත් පුරයෙහි, වච්ඡගොත්ත නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ බිරිඳගේ කුසෙහි මම පිළිසිඳ ගත්තෙමි. 262. 262. ‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me; Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo. මා මවුකුසෙහි සිටින කල්හි මගේ මෑණියන්ට දොළදුකක් ඇති විය. මාව බිහිවීමට ආසන්න වූ විට ඇය වනයෙහි වාසය කිරීමට තීරණය කළාය. 263. 263. ‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare; Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ. ඉක්බිති මෑණියෝ මාව රමණීය වනාන්තරයකදී බිහි කළාය. කුසින් බිහිවූ මාව ඔවුහු කසා වතකින් පිළිගත්තාහුය. 264. 264. ‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo; Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo. ඉන්පසු ශාක්‍ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ සිද්ධාර්ථ කුමාරයාණෝ උපන්හ. මම උන්වහන්සේගේ ප්‍රිය වූ, අතිශයින් විශ්වාසවන්ත වූ, ඉතා ගෞරවනීය වූ මිත්‍රයා වීමි. 265. 265. ‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ; Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ. සත්ත්වයන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ උන්වහන්සේ මහත් වූ පිරිවර සම්පත අතහැර අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළ කල්හි, මම ද පැවිදි වී හිමාලයට ගියෙමි. 266. 266. ‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ; Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ. වනයෙහි වසන්නා වූ, ගෞරවණීය වූ, ධුතාංග වර්ණනා කරන්නා වූ කස්සප තෙරුන් දැක, බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් බව අසා, නරදම්සැරි බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. 267. 267. ‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ; Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ. උන්වහන්සේ සියලු අර්ථයන් මැනවින් ප්‍රකාශ කරමින් මට ධර්මය දේශනා කළ සේක. ඉන්පසු මම පැවිදි වී නැවත වනයටම පැමිණියෙමි. 268. 268. ‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ; Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito. එහි අප්‍රමාදීව වෙසෙමින් මම සය වැදෑරුම් අභිඥාවන් ලැබුවෙමි. කල්‍යාණ මිත්‍රයෙකුගේ අනුකම්පාව ලැබූ මම ඒකාන්තයෙන්ම මහත් ලාභයක් ලද්දෙක්මි. පුදුමයකි! 269. 269. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 270. 270. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 271. 271. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වනවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Vanavacchattherassāpadānaṃ navamaṃ. වනවච්ඡත්ථේර අපදානය නවවැන්නයි. 10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ 10. චූළසුගන්ධත්ථේර අපදානය 272. 272. ‘‘Imamhi [Pg.165] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, කථා කරන්නවුන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක. 273. 273. ‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo. ‘‘(ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූ සේක, තිස් දෙකක් උතුම් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ සේක, බඹයක් පමණ වූ රැස් වළල්ලෙන් වට වූ සේක, රශ්මි ජාලාවන්ගෙන් ගැවසී ගත් සේක. 274. 274. ‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro; Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro. ‘‘සඳ මෙන් සැනසීම ලබා දෙන්නා වූ ද, හිරු මෙන් ආලෝකය පතුරුවන්නා වූ ද, (වැසි) වලාකුළක් මෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවන්නා වූ ද, සාගරය මෙන් ගුණ සමූහයට නිධානයක් වූ සේක. 275. 275. ‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā; Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā. ‘‘සීලයෙන් මහ පොළොව වැනි වූ ද, සමාධියෙන් හිමාලය වැනි වූ ද, ප්‍රඥාවෙන් අහස වැනි වූ ද, සුළඟ මෙන් කිසිවක නොඇලෙන සුලු වූ සේක. 276. 276. ‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule; Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye. ‘‘එකල්හි මම බරණැස් නුවර, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, විවිධ රත්නයන් රැස්වූ, උසස් කුලයක උපන්නෙමි. 277. 277. ‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ; Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ. ‘‘මහා පිරිවරක් පිරිවරා වැඩසිටි ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, අමෘතයක් බඳු වූ, මනෝඥ වූ ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි. 278. 278. ‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā; Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito. ‘‘(ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ) තරු පිරිවැරූ සඳ මෙන් තිස් දෙකක් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන් දරමින්, මල් පිපුණු සල් රජකු මෙන් අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණව බැබළුණු සේක. 279. 279. ‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo; Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro. ‘‘රශ්මි ජාලාවන්ගෙන් වට වූ, බබළන රන් පර්වතයක් වැනි වූ ද, බඹයක් පමණ වූ රැස් වළල්ලෙන් යුතු, සියක් රැස් විහිදුවන හිරු වැනි වූ ද සේක. 280. 280. ‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo; Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro. ‘‘ඒ රන්වන් මුහුණක් ඇති ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මරකත පර්වතයක් වැනි වූ සේක. කරුණාවෙන් පිරුණු හදවතක් ඇති සේක. ගුණයෙන් සාගරයක් වැනි වූ සේක. 281. 281. ‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo; Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni. ‘‘ලෝකයෙහි පතළ කීර්තියක් ඇති, පර්වත රාජයා වූ මහා මේරු පර්වතය වැනි වූ, පිරිවර සම්පත්තියෙන් පැතිර ගිය වීර්යවන්ත වූ ඒ මුනිවරයාණන් වහන්සේ අහස වැනි වූ සේක. 282. 282. ‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako; Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo. ‘‘සෑම තන්හිම සුළඟ මෙන් නොඇලුණු සිත් ඇති නායකයන් වහන්සේ, මහ පොළොව මෙන් සියලු සත්වයන්ට පිහිට වූ උතුම් මුනිවරයාණන් වහන්සේය. 283. 283. ‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā; Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi. ‘‘දියෙහි නොතැවරුණු පියුමක් මෙන් ලෝකයෙහි (කෙලෙස්වල) නොතැවරුණු සේක. මිථ්‍යා වාද නමැති පඳුරු දවන ගිනි කඳක් මෙන් බැබළුණු සේක. 284. 284. ‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako; Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito. ‘‘සෑම තන්හිම කෙලෙස් නමැති විෂ නසන ඖෂධයක් වැනි වූ ද, ගුණ නමැති සුවඳින් සැරසුණු ගන්ධමාදන පර්වතය වැනි වූ ද සේක. 285. 285. ‘‘Guṇānaṃ [Pg.166] ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro; Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako. ‘‘රත්නයන්ට ආකරයක් වූ සාගරය මෙන් ගුණයන්ට ආකරයක් වූ වීර්යවන්ත වූ සේක. වනාන්තර මැදින් ගලා යන ගංගාවක් (හෝ සාගරය) මෙන් කෙලෙස් මල පසාරු කර හරින සේක. 286. 286. ‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano; Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro. ‘‘මාර සේනාව මර්දනය කරන්නා වූ, ජයග්‍රාහී මහා යෝධයකු වැනි වූ සේක. ඒ ධර්මරාජයාණන් වහන්සේ සක්විති රජකු මෙන් බොජ්ඣංග රත්නයන්ට අධිපති වූ සේක. 287. 287. ‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako; Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako. ‘‘කෙලෙස් නමැති රෝගයන්ට ප්‍රතිකාර කරන මහා වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ සේක. හී තුඩක් ඉවත් කරන වෙදකු මෙන් මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නමැති ගෙඩිය පලා හරින ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වැනි වූ සේක. 288. 288. ‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato; Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino. ‘‘එකල්හි ලෝකය ඒකාලෝක කරන, දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, මිනිසුන් අතර හිරු වැනි වූ ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ පිරිස් මැද ධර්මය දේශනා කළ සේක. 289. 289. ‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago; Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha. ‘‘'දානය දීමෙන් මහා භෝග සම්පත් ලැබෙයි, ශීලයෙන් සුගතියට යයි, භාවනාවෙන් (කෙලෙස් ගිනි) නිවෙයි' යනුවෙන් උන්වහන්සේ අනුශාසනා කළ සේක. 290. 290. ‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ; Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ. ‘‘මුල, මැද, අග යහපත් වූ, මහා ආස්වාදයක් ඇති, අමෘතයක් වැනි වූ ඒ උතුම් ධර්ම දේශනාව සියලු පිරිස ශ්‍රවණය කළහ. 291. 291. ‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane; Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ. ‘‘ඉතා මිහිරි වූ ඒ ධර්මය අසා බුදු සසුනෙහි පැහැදී, බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගොස් දිවි හිමියෙන් වැඳුම් පිදුම් කළෙමි. 292. 292. ‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ; Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ. ‘‘මම එකල්හි මසකට අට දිනක් මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ගන්ධකුටියෙහි බිම සිව්වැදෑරුම් සුවඳින් ආලේප කළෙමි. 293. 293. ‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ; Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ. ‘‘සිරුරේ අමිහිරි ගන්ධය දුරු වී සුවඳවත් බව ලැබීම සඳහා මා කළ ප්‍රාර්ථනාව දැක, එසමයෙහි ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මට සුවඳවත් සිරුරක් ලැබෙන බවට විවරණ දුන් සේක. 294. 294. ‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ; Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ. ‘‘‘යමෙක් ගන්ධකුටියෙහි බිම සුවඳින් එක්වරක් හෝ ආලේප කරයිද, ඒ කර්ම විපාකයෙන් උපන් උපන් සෑම තැනකදීම, 295. 295. ‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro; Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’. ‘‘‘මේ තැනැත්තා සෑම ආත්මයකදීම සුවඳවත් සිරුරක් ඇත්තෙකු වන්නේය. ගුණ සුවඳින් යුක්තව, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.’ 296. 296. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘ඒ යහපත් කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මම මිනිස් සිරුර හැර දමා තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 297. 297. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ; Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā. ‘‘දැන් මාගේ අවසාන ආත්මභවයෙහි මම බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන්නෙමි. මා මවුකුස පිළිසිඳගෙන සිටින විට මාගේ මෑණියන්ගේ ශරීරය සුවඳවත් විය. 298. 298. ‘‘Yadā [Pg.167] ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ; Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha. ‘‘මා මවුකුසින් බිහිවන විට සැවැත් නුවර මුළුමනින්ම සියලු සුවඳින් පිරී ගියාක් මෙන් සුවඳවත් විය. 299. 299. ‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ; Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade. ‘‘එකෙණෙහිම සුවඳවත් මල් වැසි වැසුණේය. මනරම් වූ දිව්‍ය සුවඳ හා මහඟු සුවඳ දුම් ද හාත්පස පැතිර ගියේය. 300. 300. ‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ; Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare. මා යම් නිවසක උපන්නෙම් ද, දෙවිවරු ඒ නිවස සියලු සුගන්ධයන්ගෙන් ද, සුවඳ දුම්වලින් හා සුවඳ මල්වලින් ද සුගන්ධවත් කළහ. 301. 301. ‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito; Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi. මම යම් කලෙක යොවුන් වූ, රූමත් වූ, ප්‍රථම වයසෙහි සිටියෙම් ද, එකල්හි පුරුෂයන් දමනය කරන ශාස්තෘන් වහන්සේ පිරිවර සහිත සේල බමුණා දමනය කොට - 302. 302. ‘‘Tehi sabbehi parivuto, sāvatthipuramāgato; Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ. ඒ සියලු රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන සැවැත් නුවරට වැඩි සේක. එකල්හි ඒ බුද්ධානුභාවය දැක මම පැවිදි වීමි. 303. 303. ‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ; Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ. සීලය, සමාධිය, ප්‍රඥාව සහ අනුත්තර වූ විමුක්තිය යන මේ සතර ධර්මයන් වඩා මම ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කිරීමට (රහත් බවට) පත්වුණෙමි. 304. 304. ‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ; Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu. මම යම් කලෙක පැවිදි වූයෙම් ද, යම් කලෙක රහත් වූයෙම් ද, මම යම් කලෙක පිරිනිවන් පාන්නෙම් ද, එකල්හි සුගන්ධ වර්ෂාවක් ඇති විය. 305. 305. ‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ; Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ. මාගේ ශරීර ගන්ධය සැමවිටම ඉතා වටිනා සඳුන්, සපු හා නිල් මහනෙල් මල්වල සුවඳ අභිබවා පවතියි. එමෙන්ම අනෙකුත් සියලු සුවඳ වර්ග ද යටපත් කරමින් ඒ ඒ භවයන්හි මාගෙන් සුවඳ විහිදෙයි. 306. 306. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 307. 307. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 308. 308. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti; සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. ආයුෂ්මත් චූළසුගන්ධ තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Cūḷasugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ. චූළසුගන්ධ තෙරණුවන්ගේ අපදානය දසවැන්නයි. Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo. පනස් පස්වන භද්දිය වර්ගය නිමවිය. Tassuddānaṃ [Pg.168] – එහි උද්දානය - Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī; Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo. භද්දිය තෙරණුවෝ ද, රේවත තෙරණුවෝ ද, මහා ලාභී සීවලී තෙරණුවෝ ද, වංගීස, නන්දක සහ කාලුදායී තෙරණුවෝ ද, එසේම අභය තෙරණුවෝ ද, Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo; Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari. ලෝමස, වනවච්ඡ සහ දසවැන්නා වූ සුගන්ධ තෙරණුවෝ ද වෙති. එහි ගාථා තුන්සිය දහසයක් වෙති. Atha vagguddānaṃ – ඉක්බිති වර්ගයන්ගේ උද්දානය - Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako; Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā. කණිකාර නම් වර්ගය ද, ඵලද වර්ගය, තිණදායක වර්ගය, කච්චාන වර්ගය සහ භද්දිය වර්ගය ද යන මෙහි ගණන් කරන ලද ගාථාවෝ මෙසේ වෙති: Navagāthāsatānīha, caturāsītiyeva ca; Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā. මෙහි ගාථා නවසිය අසූ හතරක් ද, අපදානයෝ පන්සිය පණහක් ද ප්‍රකාශ කරන ලදහ. Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā; Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari. උද්දාන ගාථාවන් ද සමඟින් මෙහි ගාථා හයදහස් දෙසිය දහඅටක් (6218) වෙති. 56. Yasavaggo 56. යස වර්ගය 1. Yasattheraapadānaṃ 1. යස තෙරණුවන්ගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Mahāsamuddaṃ [Pg.169] oggayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ; Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā. මහා සමුද්‍රයට බැස, මාගේ භවනය මැනවින් නිර්මාණය කරන ලදී. චක්‍රවාක පක්ෂීන්ගේ නාදයෙන් යුත් මැනවින් නිර්මිත පොකුණක් ද විය. 2. 2. ‘‘Mandārakehi sañchannā, padumuppalakehi ca; Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā. මදාරා මල්වලින් ද, පියුම් හා නිල් මහනෙල්වලින් ද ගැවසී ගත්, සිත්කළු වූ මැනවින් පිහිටි තොටුපළවල් ඇති ගංගාවක් එහි ගලා බසියි. 3. 3. ‘‘Macchakacchapasañchannā, nānādijasamotthaṭā ; Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi. මත්ස්‍යයන්ගෙන් හා ඉබ්බන්ගෙන් ගැවසී ගත්, විවිධ පක්ෂීන්ගෙන් පිරී ගිය, මොණරුන් හා කොක්කුන් නාද කරන, මිහිරි හඬැති කොවුලන් ආදීන්ගෙන් යුක්ත විය. 4. 4. ‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā; Tittirā sāḷikā cettha, pāvakā jīvaṃjīvakā. පරෙවියන් ද, රවිහංසයන් ද, චක්‍රවාකයන් ද ඒ ගඟෙහි හැසිරෙති. වටු පක්ෂීන්, සැළලිහිණියන්, පාවක පක්ෂීන් හා ජීවංජීවක පක්ෂීන් ද එහි වෙති. 5. 5. ‘‘Haṃsākoñcābhinaditā, kosiyā piṅgalā bahū; Sattaratanasampannā, maṇimuttapavāḷikā. හංසයන් හා කොක්කුන් නාද කරන, බොහෝ බකමූණන් හා පින්ගල පක්ෂීන්ගෙන් යුත්, සත් රුවනින් හා මැණික්, මුතු, පබළුවලින් සමන්විත විය. 6. 6. ‘‘Sabbe soṇṇamayā rukkhā, nānākhandhasameritā; Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ. සියලු ගස් රන්මයෙන් යුක්ත විය, විවිධ කඳන්වලින් යුතුව සෙලවෙයි. ඒවා රෑ දවල් හැමකල්හිම භවනය ඒකාලෝක කරයි. 7. 7. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare; Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā. හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සවස හා උදෑසන වැයෙති. දහසය දහසක් ස්ත්‍රීහු සැමවිටම මා පිරිවරා සිටිති. 8. 8. ‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ; Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ. භවනයෙන් නික්ම ගොස්, ප්‍රසන්න වූ සතුටු වූ සිතින් යුතුව, මහා යසස් ඇති ලෝකනායක සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැන්දෙමි. 9. 9. ‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ; Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට, සංඝයා වහන්සේ සමඟ උන්වහන්සේට ආරාධනා කළෙමි. ධීර වූ ලෝකනායක සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගත් සේක. 10. 10. ‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni; Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ. මහා මුණිවරයන් වහන්සේ මට ධර්ම කථාවක් පවත්වා මා පිටත් කර හැරිය සේක. මම සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට අභිවාදනය කොට මාගේ භවනයට පැමිණියෙමි. 11. 11. ‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatuṃ tadā; ‘Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati’. මම මාගේ පිරිවර ජනයා ඇමතුවෙමි. එවිට සියල්ලෝම රැස් වූහ. ‘පෙරවරු කාලයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ මාලිගාවට වඩිනා සේක’ (යැයි මම පැවසුවෙමි). 12. 12. ‘‘‘Lābhā [Pg.170] amhaṃ suladdhā no, ye vasāma tavantike; Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjayissāma satthuno’. ‘ඔබ වහන්සේ සමීපයෙහි වසන අපට එය මහත් ලාභයකි, එය අපට මනාව ලැබුණකි. අපි ද බුද්ධශ්‍රේෂ්ඨ වූ ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කරන්නෙමු’ (යි ඔවුහු පැවසූහ). 13. 13. ‘‘Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ; Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako. ආහාර පාන පිළියෙළ කොට මම (දන් වැළඳීමට) කාලය දැනුම් දුන්නෙමි. ලෝකනායක වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සෘද්ධිලාභී රහතන් වහන්සේලා ලක්ෂයක් සමඟ වැඩම කළ සේක. 14. 14. ‘‘Pañcaṅgikehi turiyehi, paccuggamamakāsahaṃ; Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo. මම පංචාංගික තූර්ය වාදනයෙන් යුතුව පෙරගමන් කළෙමි. පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්පූර්ණයෙන්ම රනින් නිම කළ ආසනයක වැඩහුන් සේක. 15. 15. ‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā; Bījanīyo pavāyanti, bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ. එකල උඩින් සම්පූර්ණයෙන්ම රනින් කළ වියනක් විය. අනුත්තර වූ භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට වටාපත්වලින් පවන් සැලූහ. 16. 16. ‘‘Pahūtenannapānena, bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ; Paccekadussayugale, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ. බොහෝ වූ ආහාර පානයෙන් මම භික්ෂු සංඝයා වහන්සේව සතුටු කළෙමි. මම භික්ෂු සංඝයා වහන්සේට එක් අයෙකුට සිවුරු යුගල බැගින් පූජා කළෙමි. 17. 17. ‘‘Yaṃ vadeti sumedho so, āhutīnaṃ paṭiggaho; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. පූජාවන් පිළිගැනීමට සුදුසු වූ ඒ සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් වචනයක් වදාළ සේක් ද, උන්වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක: 18. 18. ‘‘‘Yo maṃ annena pānena, sabbe ime ca tappayi; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. ‘යමෙක් මාව ද මේ සියලු භික්ෂු සංඝයා ද ආහාර පානයෙන් සතුටු කළේ ද, මම ඔහු ගැන ප්‍රකාශ කරන්නෙමි. මා පවසන දේ අසන්න: 19. 19. ‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ, cakkavattī bhavissati. මොහු කල්ප එක්දහස් අටසියයක් මුළුල්ලේ දෙව්ලොව රමණය කරන්නේය. මොහු දහස් වාරයක් සක්විති රජ වන්නේය. 20. 20. ‘‘‘Upagacchati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ; Sabbasoṇṇamayaṃ tassa, chadanaṃ dhārayissati. ඔහු දේවත්වය හෝ මනුෂ්‍යත්වය යන යම් උප්පත්තියක් ලබන්නේ ද, ඔහුට සැමවිටම රනින් නිම කළ වියනක් දරා සිටිනු ඇත. 21. 21. ‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නමින් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වන්නාහ. 22. 22. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo. උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඕරස පුත්‍රයෙකු වී, සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය. 23. 23. ‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati’; Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha. භික්ෂු සංඝයා මැද හිඳ සිංහ නාද පතුරුවන්නේය.’ (ඔහුගේ ආදාහන අවස්ථාවේදී) චිතකයෙහි කුඩයක් දරන්නාහ, ඔහු කුඩය යටදී දැවෙන්නේය. 24. 24. ‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā; Maṇḍape rukkhamūle vā, santāso me na vijjati. මම ශ්‍රමණ ඵලයට පැමිණියෙමි. මා විසින් කෙලෙස් දවා හරින ලදී. මණ්ඩපයක හෝ රුක්මුලක හෝ මට බියක් නොමැත. 25. 25. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ. මම මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සියලු දානයෙහි ඵලයයි. 26. 26. ‘‘Kilesā [Pg.171] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ හස්තියෙකු මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වසමි. 27. 27. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලැබුවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. 28. 28. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti. ආයුෂ්මත් යස තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමුවැනි යසත්ථේර අපදානය නිමයි. 2. Nadīkassapattheraapadānaṃ 2. 2. නදීකස්සපත්ථේර අපදානය 29. 29. ‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Piṇḍacāraṃ carantassa, vārato uttamaṃ yasaṃ; Aggaphalaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ. ලෝකජේෂ්ඨ වූ තාදී ගුණැති පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිඬු පිණිස වඩිනා කල්හි, මම උතුම් වූ අග්‍ර ඵලයක් (පලතුරු) ගෙන උන්වහන්සේට වාරය අනුව පූජා කළෙමි. 30. 30. ‘‘Tena kammena devindo, lokajeṭṭho narāsabho; Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ. ඒ කර්මය හේතුවෙන් සක්දෙවිඳු මෙන් (දේව රාජ්‍යයෙහි) ද, මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස ද, ජය පරාජය අත්හැර නොසැලෙන ස්ථානයට (නිවනට) පැමිණියෙමි. 31. 31. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ. මම මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් (අග්‍ර) ඵලයක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය අග්‍ර දානයෙහි ඵලයයි. 32. 32. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වසමි. 33. 33. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 34. 34. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් නදීකස්සප තෙරුන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Nadīkassapattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවැනි නදීකස්සපත්ථේර අපදානය නිමයි. 3. Gayākassapattheraapadānaṃ 3. ගයාකස්සප ස්ථවිර අපදානය 35. 35. ‘‘Ajinacammavatthohaṃ [Pg.172], khāribhāradharo tadā; Khārikaṃ hārayitvāna, kolaṃ ahāsi assamaṃ. එකල්හි මම අඳුන් දිවි සමක් හැඳ, කදක් දරාගෙන, ඒ කදින් (තවුස් පිරිකර) ගෙන එමින්, අසපුවට මහසී (බොකු පොතු) රැගෙන ආවෙමි. 36. 36. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, eko adutiyo jino; Mamassamaṃ upāgacchi, jotento sabbakālikaṃ. එම අවස්ථාවෙහි, එකල ලෝකය බබුළුවමින් සිටි, අසහාය වූ ජයග්‍රාහී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මාගේ අසපුවට වැඩිසේක. 37. 37. ‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, abhivādetvāna subbataṃ; Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ. මම මාගේ සිත පැහැදවාගෙන, සිල්වත් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ, දෑතින්ම ඔසවා ඒ මහසී ඵලය බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි. 38. 38. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස් එක්වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි මහසී ඵලය පිදීමේ ආනිශංසයයි. 39. 39. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධනයෝ නසන ලදහ. මම ඇතුන් රජෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූවෙකු වී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 40. 40. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. උතුම් වූ ත්‍රිවිද්‍යාවෝ ලබන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 41. 41. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් ගයාකස්සප ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවන ගයාකස්සප ස්ථවිර අපදානය නිමයි. 4. Kimilattheraapadānaṃ 4. කිමිල ස්ථවිර අපදානය 42. 42. ‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati; Gahetvā salalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ. බ්‍රාහ්මණ වූ, වසන ලද මඟ බඹසර ඇති කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම සලල (දේවදාර) මල් රැගෙන මණ්ඩපයක් කරවූයෙමි. 43. 43. ‘‘Tāvatiṃsaṃ gato santo, labhimha byamhamuttamaṃ; Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ. තව්තිසා වැසියෙකු බවට පත් වූ මම උතුම් විමනක් ලැබුවෙමි. මම අන් දෙවියන් අභිබවා බබළමි. මෙය පින්කම්හි ආනිශංසයයි. 44. 44. ‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ; Channo salalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ. දවල් කාලයෙහි හෝ රාත්‍රී කාලයෙහි හෝ මා සක්මන් කරන කල්හි හෝ සිටගෙන සිටින කල්හි හෝ සලල (දේවදාර) මල් මත්තෙන් වැටී මා වසා සිටියි. මෙය පින්කම්හි ආනිශංසයයි. 45. 45. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මේ මහා භද්‍ර කල්පයෙහිම මම යම් බුදු පූජාවක් කෙළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ආනිශංසයයි. 46. 46. ‘‘Kilesā [Pg.173] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධනයෝ නසන ලදහ. මම ඇතුන් රජෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූවෙකු වී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 47. 47. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. උතුම් වූ ත්‍රිවිද්‍යාවෝ ලබන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 48. 48. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimilo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් කිමිල ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Kimilattherassāpadānaṃ catutthaṃ. සතරවන කිමිල ස්ථවිර අපදානය නිමයි. 5. Vajjīputtattheraapadānaṃ 5. වජ්ජීපුත්ත ස්ථවිර අපදානය 49. 49. ‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito; Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami. දහසක් රැස් විහිදුවන, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විවේකයෙන් (සමාපත්තියෙන්) නැගී සිට පිණ්ඩපාතය සඳහා වැඩම කළ සේක. 50. 50. ‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ; Pasannacitto sumano, savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ. පලතුරක් අතැතිව සිටි මම, නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ දැක උන්වහන්සේ වෙත එළඹුනෙමි. පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටු සිතින් මම නටුව සහිත ඵලය පිදුවෙමි. 51. 51. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි මම යම් ඵලයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ඵල දානයෙහි ආනිශංසයයි. 52. 52. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියලු භව බන්ධනයෝ නසන ලදහ. මම ඇතුන් රජෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූවෙකු වී ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 53. 53. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. උතුම් වූ ත්‍රිවිද්‍යාවෝ ලබන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 54. 54. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩ් අභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjīputto thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් වජ්ජීපුත්ත ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළහ. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළ සේක. Vajjīputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වැනි වජ්ජීපුත්තත්ථේර අපදානය නිම විය. 6. Uttarattheraapadānaṃ 6. 6. උත්තරත්ථේර අපදානය 55. 55. ‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo; Vivekakāmo bhagavā, himavantamupāgami. දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි, සුමේධ නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විවේකය කැමති වූ සේක් හිමවන්තයට වැඩම කළ සේක. 56. 56. ‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni; Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo. උතුම් කරුණාවෙන් යුත් ඒ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ හිමවන්තයට පිවිස, පුරුෂෝත්තම වූ සේක් පර්යංකයකින් වැඩ සිටි සේක. 57. 57. ‘‘Vijjadharo [Pg.174] tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ; Tisūlaṃ sugataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā. එකල මම අහසෙහි සැරිසරන විද්‍යාධරයෙක් වීමි. මම මනාකොට තනන ලද තෙශූලයක් ගෙන අහසින් ගමන් කෙළෙමි. 58. 58. ‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā; Vanaṃ obhāsate buddho, sālarājāva phullito. පර්වත මුදුනක ගින්නක් මෙන්ද, පසළොස්වක දින සඳ මෙන්ද, මල් පිපුණු සල් රජෙකු මෙන්ද බුදුරජාණන් වහන්සේ වනය බබළවන සේක. 59. 59. ‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare ; Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ. වනයෙන් විහිදී එන, බටගින්නක වර්ණය බඳු වූ බුදුරැස් දැක මම සිත පහදවා ගතිමි. 60. 60. ‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ; Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. සොයන්නා වූ මම දිව්‍යමය සුවඳැති කණිකාර (කිණිහිරි) මල් දුටුවෙමි. මල් තුනක් ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කෙළෙමි. 61. 61. ‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā; Uddhaṃ vaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් මාගේ ඒ මල් තුන එකල උඩට නැටුත් යටට පත්‍රත් ඇතිව ශාස්තෘන් වහන්සේට සෙවණ සැලසූහ. 62. 62. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රණිධීන් නිසාත් මානුෂික දේහය අතහැර මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි. 63. 63. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහි මගේ මැනවින් කරවන ලද 'කණිකාරී' නම් වූ විමනක් විය. එය උසින් සැට යොදුනකි, පළලින් තිස් යොදුනකි. 64. 64. ‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ; Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me. ගර්භ (කාමර) දහසක් හා කූටාගාර සියයක් සහිත, බොහෝ ධජ ඇති රන්මය වූ ඒ විමනෙහි ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ප්‍රාසාද (මාලිගා කොටස්) පහළ විය. 65. 65. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅkamayāpi ca; Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā. එහි රන්මය වූ ද, මැණික්මය වූ ද, පද්මරාගමය වූ ද, පළිඟුමය වූ ද පර්යංකයන් මා කැමති පරිදි පහළ විය. 66. 66. ‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikā vikatīyutaṃ; Uddhalomiñca ekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ. මහඟු වූ යහන්, පුළුන් මෙට්ට හා විචිත්‍ර ඇතිරිලි සහිත වූ ද, දෙපස ලොම් සහිත හා එක් පසක ලොම් සහිත ඇතිරිලි සහිත වූ ද, මනා හිස තබන කොට්ට සහිත වූ ද විය. 67. 67. ‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ; Yathā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato. විමනෙන් නික්ම දේව චාරිකාවෙහි හැසිරෙන කල්හි, දේව සමූහයා පිරිවරා මා කැමති පරිදි ගමන් කිරීමේ හැකියාව තිබිණි. 68. 68. ‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama; Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ. මම මලක් යට සිටිමි. මාගේ මත්තෙහි යොදුන් සියයක් මානයෙහි හාත්පසින් කණිකාර මල්වලින් වියනක් සේ සෙවණ වී ඇත. 69. 69. ‘‘Saṭṭhituriyasahassāni[Pg.175], sāyapātaṃ upaṭṭhahuṃ; Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā. සැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයෝ සවස් උදෑසන මට උපස්ථාන කරති. රෑ දාවල් නොමැලිව ඔවුහු නිරතුරුව මා පිරිවරති. 70. 70. ‘‘Tattha naccehi gītehi, tālehi vāditehi ca; Ramāmi khiḍḍā ratiyā, modāmi kāmakāmahaṃ. එහි නැටුම් ගැයුම් වැයුම් හා තාලම්බක වාදනයන්ගෙන් ද ක්‍රීඩා රතියෙන් ද මම මා කැමති පරිදි සතුටු වෙමි. 71. 71. ‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā; Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame. එකල මම තව්තිසාවෙහි වැළඳීමෙන් හා පානය කිරීමෙන් සතුටු වෙමි. දිව්‍ය අප්සරාවන් සමඟ ඒ උතුම් විමනෙහි සතුටු වෙමි. 72. 72. ‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ; Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ; පන්සිය වාරයක් දේවේන්ද්‍ර බව කෙළෙමි. තුන්සිය වාරයක් සක්විති රජ වීමි. Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයෝ ගණනින් අසංඛ්‍ය වෙති. 73. 73. ‘‘Bhave bhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. භවයෙන් භවයට සංසාරයෙහි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නැත. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 74. 74. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම දේව හෝ මනුෂ්‍ය යන භව දෙකෙහිම සැරිසරමි. වෙනත් ගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 75. 75. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe; Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ක්ෂත්‍රිය හා බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි උපදිමි. පහත් කුලයක නූපදිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 76. 76. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. ඇත් වාහන, අස් වාහන, සිවිිකා හා දෝලා යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 77. 77. ‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. දාසි දාස සමූහයා ද, මනාකොට සැරසුණු ස්ත්‍රීන් ද යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 78. 78. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. පට පිළි, රන්වන් වූ රෙදි, කොමු රෙදි හා කපු රෙදි යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 79. 79. ‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. අලුත් වස්ත්‍ර ද, අලුත් පලතුරු ද, අග්‍ර රසයෙන් යුත් අලුත් භෝජන ද යන මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 80. 80. ‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya; Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මේ කැවිලි කන්න, මේ භෝජන අනුභව කරන්න, මේ යහනේ සැතපෙන්න යනාදී මේ සියල්ල ලබමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 81. 81. ‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso accuggato mama; Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā; Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම හැම තැනකම පිදුම් ලබන්නෙක් වෙමි. මාගේ කීර්තිය ඉතා ඉහළට පැතිරී යයි. මම සැමදා මහා පිරිවරක් ඇත්තෙක් වෙමි. සැමදා බිඳිය නොහැකි පිරිසක් ඇත්තෙක් වෙමි. නෑයන් අතර උතුම් වූවෙක් වෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 82. 82. ‘‘Sītaṃ [Pg.176] uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati; Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati. මට සීතල හෝ උණුසුම දැනෙන්නේ නැත. දැවිල්ලක් නැත. එමෙන්ම මාගේ හදවතෙහි මානසික දුකක් ද නැත. 83. 83. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇතිව භවයෙන් භවයට සැරිසරමි. ශරීර පැහැය වෙනස් වීමක් මම නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 84. 84. ‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsālesu aḍḍhake. මම දෙව්ලොවින් චුතව, පිරිසිදු කුසල මූලයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන්, සැවැත් නුවර මහාසාල කුලයක ධනවත් පවුලක උපන්නෙමි. 85. 85. ‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ. මම පංච කාම ගුණයන් හැර දමා, ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූවෙමි. මම උපතින් වසර හතක් වූ කල අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 86. 86. ‘‘Upasampadāyī buddho, guṇamaññāya cakkhumā; Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණය දැන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. මම වයසින් බාල වුවත් පිදිය යුත්තෙක් වෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 87. 87. ‘‘Dibbacakkhuvisuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ; Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය. මම සමාධියෙහි දක්ෂයෙක් වෙමි. අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 88. 88. ‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido; Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම සිවු පිළිසිඹියාවන්ට පැමිණියෙමි. සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙක් වෙමි. ධර්මයන්හි පරතෙරට පැමිණියෙමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 89. 89. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස්දහසකට පෙර යම් බුදු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි අනුසස් ය. 90. 90. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 91. 91. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 92. 92. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උත්තර තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Uttarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන උත්තර තේරපදානය නිමාවිය. 7. Aparauttarattheraapadānaṃ 7. හත්වන අපරඋත්තර තේරපදානය 93. 93. ‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake; Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ. ලෝකනායක වූ සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, මම මාගේ නෑයන් රැස් කරවා ධාතු පූජාවක් කළෙමි. 94. 94. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් අනූහතර වන කල්පයෙහි යම් ධාතු පූජාවක් කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මේ ධාතු පූජාවෙහි අනුසස් ය. 95. 95. ‘‘Kilesā [Pg.177] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 96. 96. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 97. 97. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā aparauttaratthero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් අපරඋත්තර තේරණුවන් වහන්සේ මෙලෙස මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ. සත්වන අපරඋත්තර තේරපදානය නිමාවිය. 8. Bhaddajittheraapadānaṃ 8. අටවන භද්දජි තේරපදානය 98. 98. ‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ; Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā. විවිධ ඇතුන් ගැවසෙන යම් පොකුණකට බැස, එකල මම ආහාර පිණිස එහි නෙළුම් දඬු නෙළුවෙමි. 99. 99. ‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo; Rattambaradharo buddho, gacchate anilañjase. එසමයෙහි පදුමුත්තර නම් වූ රත් පැහැ සිවුරු දරන බුදුරජාණන් වහන්සේ අහස් මඟින් වැඩම කළ සේක. 100. 100. ‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddaṃ assosahaṃ tadā; Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ. පංශුකූල සිවුරු ගසන ශබ්දය එකල මට ඇසුණි. මම ඉහළ බැලූ කල ලෝකනායකයන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 101. 101. ‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ; Madhuṃ bhisehi sahitaṃ, khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ. මම එහිම සිටිමින් ලෝකනායකයන් වහන්සේට ඇරයුම් කළෙමි. නෙළුම් දඬු සමඟ මී පැණි ද, නෙළුම් අල සමඟ කිරි සහ ගිතෙල් ද (පිළිගන්නා ලෙස ඇයැද සිටියෙමි). 102. 102. ‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā; Tato kāruṇiko satthā, orohitvā mahāyaso. පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ පූජාව පිළිගන්නා සේක්වා. එවිට මහා කීර්තිමත් වූ කාරුණික ශාස්තෘන් වහන්සේ පහළට වැඩම කළ සේක. 103. 103. ‘‘Paṭiggaṇhi mama bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā; Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ. “පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් මාගේ භික්ෂාව (නෙළුම් අල දානය) පිළිගත් සේක. පිළිගෙන සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක. 104. 104. ‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu; Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’. ‘මහා පින්වත, ඔබ සුවපත් වේවා! ඔබේ ගමන (පරලොව ගතිය) සාර්ථක වේවා! මේ නෙළුම් අල දානයෙන් අප්‍රමාණ වූ සැපතක් ලබන්න!’ 105. 105. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako; Bhikkhamādāya sambuddho, ākāsenāgamā jino. පදුමුත්තර නම් වූ, දිනූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, ඒ භික්ෂාව ගෙන අහසින් වැඩි සේක. 106. 106. ‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, agacchiṃ mama assamaṃ; Bhisaṃ rukkhe laggetvāna, mama dānaṃ anussariṃ. ඉන්පසු මම ඒ නෙළුම් අල ගෙන මාගේ අසපුවට ගියෙමි. නෙළුම් අල ගසක එල්ලා තබා මාගේ ඒ දානය ගැන නැවත නැවතත් සිහි කළෙමි. 107. 107. ‘‘Mahāvāto [Pg.178] uṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā; Ākāso abhinādittha, asanī ca phalī tadā. එකල්හි මහා සුළඟක් හටගෙන මුළු වනයම සොලවා දැමීය. අහස ගිගුම් දුන් අතර එකල්හි අකුණු ද ගැසුවේය. 108. 108. ‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā; Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahaṃ. එවිට මාගේ හිස මතට අකුණක් පතිත විය. මම එහි වාඩි වී සිටියදීම කළුරිය කළෙමි. 109. 109. ‘‘Puññakammena saññutto, tusitaṃ upapajjahaṃ; Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ. ඒ පින්කමින් යුක්තව මම තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. මාගේ දේහය එහි වැටී තිබුණු අතර මම දෙව්ලොව සැප වින්දෙමි. 110. 110. ‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ. මැනවින් අලංකාර වූ අසූ හයදහසක් දිව්‍ය අප්සරාවෝ සවසත් උදයෙත් මට උපස්ථාන කරති. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි. 111. 111. ‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ tadā; Bhogā me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. මිනිස් ලොවට පැමිණි පසු ද මම සැපවත් වූයෙමි. මාගේ සම්පත්වල අඩුවක් නොවීය. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි. 112. 112. ‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ, තාදි ගුණයෙන් යුත් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලැබූ මම සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළෙමි. දැන් මට නැවත උපතක් නැත. 113. 113. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් නෙළුම් අල දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය නෙළුම් අල දානයෙහි ඵලයයි. 114. 114. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 115. 115. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 116. 116. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් භද්දජි තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි භද්දජි තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 9. Sivakattheraapadānaṃ 9. නවවැනි සිවක තෙරුන්ගේ අපදානය 117. 117. ‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino; Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ. “පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ විපස්සී මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිස් පාත්‍රය දැක, මම එය මෝරු බත්වලින් පිරවූයෙමි. 118. 118. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ. මීට කල්ප අනූ එකකට පෙර යම් භික්ෂාවක් (දානයක්) දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය මෝරු බත් දානයෙහි ඵලයයි. 119. 119. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 120. 120. ‘‘Svāgataṃ [Pg.179] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 121. 121. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ āyasmā sivakatthero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් සිවක තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Sivakattherassāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි සිවක තෙරුන්ගේ අපදානය නිම විය. 10. Upavānattheraapadānaṃ 10. දහවැනි උපවාන තෙරුන්ගේ අපදානය 122. 122. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto. “සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පැමිණි පදුමුත්තර නම් වූ දිනූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මහා ගිනිකඳක් මෙන් බැබළී පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. 123. 123. ‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ; Citaṃ katvāna sugataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ. මහජනයා රැස්ව තථාගතයන් වහන්සේට පූජා පවත්වා, දර සෑයක් සාදා සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය එහි තැන්පත් කළහ. 124. 124. ‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ; Sadevamanussā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te. ශ්‍රී දේහය පිළිබඳ ආදාහන කටයුතු නිමවා ධාතූන් වහන්සේලා එහි රැස් කළහ. ඒ සියලු දෙවි මිනිස්සු බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් චෛත්‍යයක් කළහ.” 125. 125. ‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyā ca maṇimayā; Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā. ස්තූපයේ පළමු පේසාව රන්මයෙන් ද, දෙවැන්න මැණික්මයෙන් ද, තෙවැන්න රිදීවලින් ද, සතරවැන්න පළිඟුමයෙන් ද යුක්ත විය. 126. 126. ‘‘Tattha pañcamikā ceva, lohitaṅkamayā ahu; Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaṃ ratanamayūpari. එහි පස්වන පේසාව රතු මැණික්වලින් ද, හයවන පේසාව මසාරගල්ල නම් වූ වෛරෝඩි මැණික්වලින් ද වූ අතර, ඊට ඉහළින් ඇති සියල්ල රත්නයන්ගෙන් නිම විය. 127. 127. ‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanāmayā; Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato. ස්තූපයේ පාදම් කොටස මැණික්මයෙන් ද, වැට (වේදිකාව) රත්නයන්ගෙන් ද යුක්ත විය. මුළුමනින්ම රනින් නිම වූ ඒ ස්තූපය උසින් යොදුනක් දක්වා නැගී සිටියේය. 128. 128. ‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino. එකල දෙවිවරු එහි රැස්ව, "අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 129. 129. ‘‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ; Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ’. "ධාතූන් වහන්සේලා විසිරී නැත, ශරීරය (ධාතූන්) එක් පිණ්ඩයක්ව පවතී. අපි මේ බුද්ධ ස්තූපයට කඤ්චුක වැස්මක් කරමු" යි ඔවුහු කතා කර ගත්හ. 130. 130. ‘‘Devā sattahi ratnehi, aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ; Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so. දෙවිවරු සත් රත්නයෙන් තවත් යොදුනක් ස්තූපය උස් කළහ. එවිට ස්තූපය යොදුන් දෙකක් උස වූ අතර එය අඳුර දුරු කළේය. 131. 131. ‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te. එකල නාගයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන් හා දෙවිවරුන් විසින් මේ බුද්ධ ස්තූපය කරවන ලදී" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 132. 132. ‘‘‘Mā [Pg.180] no pamattā assumha, appamattā sadevakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. "අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු අප්‍රමාදීව සිටිති. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි ඔවුහු කීහ. 133. 133. ‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ; Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ. ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයන් ද, මහානීල මාණික්‍යයන් ද, එසේම ජෝතිරස මාණික්‍යයන් ද එක් රැස් කොට ඔවුහු ඒ බුද්ධ ස්තූපය වැසූහ. 134. 134. ‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, yāvatā buddhacetiyaṃ; Tiyojanasamubbedhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā. ඒ බුද්ධ ස්තූපය තිබූ තාක් ප්‍රදේශය මැණික්මයෙන් බැබළුණු අතර, යොදුන් තුනක් උස වූ ඒ ස්තූපය එකල මුළු පෙදෙසම ආලෝකවත් කළේය. 135. 135. ‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā devanāgā ca, buddhapūjaṃ akaṃsu te. ගුරුළෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන් හා නාගයන් යන සියල්ලෝම බුද්ධ පූජාවන් කළහ" යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 136. 136. ‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. "අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු හා නාගයෝ අප්‍රමාදීව සිටිති. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි ඔවුහු කීහ. 137. 137. ‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ; Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ. ඔවුහු ඒ මැණික්මිය ස්තූපයට කඤ්චුක වැස්මක් කළහ. එම ගුරුළෝ ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ. 138. 138. ‘‘Catuyojanamubbedho, buddhathūpo virocati; Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato. යොදුන් හතරක් උස වූ බුද්ධ ස්තූපය ඉතා බැබළෙයි. එය උදා වූ සූර්යයා මෙන් සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කළේය. 139. 139. ‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā. එකල කුම්භාණ්ඩයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන් හා ගුරුළන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 140. 140. ‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ; Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā. "...බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ උදෙසා වෙන් වෙන්ව උත්තම ස්තූපයක් කළහ. අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු අප්‍රමාදීව සිටිති." 141. 141. ‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino; Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’. "අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු. මේ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය රත්නයන්ගෙන් වසා දමමු" යි ඔවුහු කීහ. 142. 142. ‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ; Pañcayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā. ඔවුහු ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ. එකල්හි යොදුන් පහක් උස වූ ස්තූපය බැබළුණේය. 143. 143. ‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manussā devanāgā ca, garuḷā ca kumbhaṇḍakā. එකල යක්ෂයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන්, ගුරුළන් හා කුම්භාණ්ඩයන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 144. 144. ‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ; Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā. "...බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ උදෙසා වෙන් වෙන්ව උත්තම ස්තූපයක් කළහ. අපි ප්‍රමාද නොවෙමු, දෙවි මිනිස්සු අප්‍රමාදීව සිටිති." 145. 145. ‘‘‘Mayampi [Pg.181] thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino; Phalikā chādayissāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’. "අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු. මේ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය පළිඟුවලින් වසා දමමු" යි ඔවුහු කීහ. 146. 146. ‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ; Chayojanikamubbedho, thūpo obhāsate tadā. ඔවුහු ද ඒ උස් වූ බුද්ධ ස්තූපය තවත් යොදුනක් උස් කළහ. එකල්හි යොදුන් හයක් උස වූ ස්තූපය බැබළුණේය. 147. 147. ‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā; ‘Manujā devatā nāgā, kumbhaṇḍā garuḷā tathā. එකල ගාන්ධර්වයෝ ද එහි රැස්ව, "මිනිසුන්, දෙවිවරුන්, නාගයන්, කුම්භාණ්ඩයන් හා ගුරුළන් ද..." යි එක්ව සාකච්ඡා කළහ. 148. 148. ‘‘‘Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā; Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’. "සියල්ලෝම බුද්ධ ස්තූපය කළහ. අප පමණක් මෙහි කිසිවක් කර නැත. අපිත් ඒ තාදී ගුණ ඇති ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ස්තූපයක් කරමු" යි කීහ. 149. 149. ‘‘Vediyo satta katvāna, dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te; Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā. ඔවුහු වේදිකා සතක් කරවා, ධජ සහ ඡත්‍ර ද කළහ. එකල ගාන්ධර්වයෝ මුළුමනින්ම රනින් නිම වූ ඒ ස්තූපය කරවූහ. 150. 150. ‘‘Sattayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā; Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā. යොදුන් හතක් උස වූ ඒ ස්තූපය බැබළුණේය. රෑ දවල් දෙකෙහි වෙනසක් හඳුනාගත නොහැකි වූ අතර සැමදා එකසේ ආලෝකය පැවතියේය. 151. 151. ‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā; Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali. ඒ ස්තූපයේ ආලෝකය තරු සහිත සඳුට හෝ හිරුට මැඩපැවැත්විය නොහැකි විය. අවට යොදුන් සියයක් මානයෙහි පහනක් පවා දල්වන්නට අවශ්‍ය නොවීය. 152. 152. ‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā; Na te thūpaṃ āruhanti, ambare ukkhipanti te. එකල යම් මිනිසෙක් ඒ ස්තූපයට පූජාවන් කරන්නේ නම්, ඔවුහු ස්තූපයට ගොඩවිය නොහැකි බැවින් පූජා භාණ්ඩ අහසට විසි කළහ. 153. 153. ‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako; Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttariṃ. දෙවිවරුන් විසින් පත් කරන ලද 'අභිසම්මත' නම් වූ යක්ෂයා ඒ ධජ හෝ මල් දාමයන් ඉහළට රැගෙන ගොස් ස්තූපය මත පිහිටුවයි. 154. 154. ‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato; Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ. මිනිසුන්ට ඒ යක්ෂයා නොපෙනෙන නමුත් ඉහළට යන මල් මාලාවන් පෙනෙයි. ඒ දෙස බලමින් යන සියලු මිනිස්සු සුගතිගාමී වූහ. 155. 155. ‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane; Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā. ශාසනයට විරුද්ධ වූවෝ ද, ශාසනය කෙරෙහි පැහැදුණෝ ද යන මේ මිනිසුන් ප්‍රාතිහාර්ය දැකීමේ කැමැත්තෙන් ස්තූපය පුදති. 156. 156. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā; Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā. එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි කුලීකරුවෙක් වීමි. සතුටට පත් ජනයා දැක මම එකල මෙසේ සිතුවෙමි. 157. 157. ‘‘‘Uḷāro bhagavā neso, yassa dhātughare disaṃ; Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare. ‘මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැබවින්ම උදාරය. උන්වහන්සේගේ ධාතු මන්දිරයෙහි මෙවැනි ප්‍රාතිහාර්යයෝ වෙති. මේ ජනතාව ද අතිශයින් සතුටට පත්ව පින්කම් කරමින් තෘප්තිමත් නොවෙති.’ 158. 158. ‘‘‘Ahampi [Pg.182] kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino; Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’. ‘මම ද තාදී ගුණැති ලෝකනාථයන් වහන්සේ උදෙසා පින්කමක් කරන්නෙමි. අනාගතයෙහි උන්වහන්සේගේ ධර්මයන්ට දායාද වූවෙක් වන්නෙමි.’ 159. 159. ‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyaṃ paṭaṃ mama; Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare. මම රජකයා ලවා මැනවින් පිරිසිදු කරගන්නා ලද මගේ උතුරු සළුව උණ බටයක කෙළවර ගැටගසා, ධජයක් කොට අහසෙහි එසෙව්වෙමි. 160. 160. ‘‘Abhisammatako gayha, ambare hāsi me dhajaṃ; Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ. අභිසම්මත නම් යක්ෂයෙක් මාගේ ඒ ධජය ගෙන අහසෙහි රැඳී සිටියේය. සුළඟින් සෙලවෙන ධජය දැක මම අතිශයින්ම සතුටට පත්වීමි. 161. 161. ‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ; Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje. එහි සිත පහදවාගෙන මම එක් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක වෙත ගියෙමි. ඒ භික්ෂූන් වහන්සේට වැඳ ධජ පූජාවෙහි විපාකය විමසුවෙමි. 162. 162. ‘‘So me kathesi ānandī, pītisañjananaṃ mama; ‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā. සතුටට පත් වූ උන්වහන්සේ මට ප්‍රීතිය උපදවමින් මෙසේ වදාළ සේක: ‘ඔබ සැමදා ඒ ධජ පූජාවෙහි විපාකය අනුභව කරන්නෙහිය.’ 163. 163. ‘‘‘Hatthiassarathāpattī, senā ca caturaṅginī; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘ඇතුන්, අසුන්, රිය හා පාබල යන සිව් රඟ සේනාව නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’ 164. 164. ‘‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘හැට දහසක් තූර්ය භාණ්ඩයන් ද, මැනවින් සරසන ලද බෙර ද නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’ 165. 165. ‘‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā. ‘මැනවින් අලංකාර වූ ද, විසිතුරු වස්ත්‍ර හා ආභරණ ඇති ද, මිණි කොඬොල් පැළඳි ද,’ 166. 166. ‘‘‘Āḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ. ‘වක්‍ර ඇසිපිය ඇති, හිනැහෙන මුහුණු ඇති, මනා සිහි කල්පනාව ඇති, සිහින් ඉඟ ඇති අසූ හයදහසක් ස්ත්‍රීහු නිරතුරුවම ඔබ පිරිවරන්නාහ. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි.’ 167. 167. ‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi; Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi. ‘තිස් දහසක් කල් මුළුල්ලෙහි ඔබ දෙව්ලොව රමණය කරන්නෙහිය. අසූ වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා වන්නෙහිය.’ 168. 168. ‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati; Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ. ‘දහස් වතාවක් සක්විති රජු ද වන්නෙහිය. ලැබෙන මහත් වූ ප්‍රදේශ රාජ්‍යයන් සංඛ්‍යාවෙන් ගණන් කළ නොහැකිය.’ 169. 169. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.’ 170. 170. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Puññakammena saññutto, brahmabandhu bhavissasi. ‘දෙව්ලොවෙන් චුතව, ශුද්ධ වූ කුසල මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවන ලද්දේ, පින්කම්හි යෙදුණු බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෙක් වන්නෙහිය.’ 171. 171. ‘‘‘Asītikoṭiṃ [Pg.183] chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū; Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi. ‘අසූ කෝටියක ධනය ද, බොහෝ වූ දාස කම්කරුවන් ද අතහැර, ගෝතම භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නෙහිය.’ 172. 172. ‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ; Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’. ‘ශාක්‍ය වංශික වූ ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේව මැනවින් සතුටු කරවා, උපවාන යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නෙහිය.’ 173. 173. ‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha; Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ කර්මය මෙහිදී මට ඵල ලබා දෙයි. මැනවින් විදින ලද ඊතලයක වේගය මෙන් මම මාගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමි. 174. 174. ‘‘Cakkavattissa santassa, cātuddīpissarassa me; Tīṇi yojanāni sāmantā, ussīyanti dhajā sadā. සතර මහා ද්වීපයන්ට අධිපති සක්විති රජු වූ මා හට නිරතුරුවම හාත්පස යොදුන් තුනක් දක්වා ධජයන් ඔසවන ලදී. 175. 175. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් පින්කමක් කළෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය ධජ පූජාවෙහි ඵලයයි. 176. 176. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මගේ කෙලෙසුන් දවන ලදී... (පෙ)... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 177. 177. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 178. 178. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් උපවාන ස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Upavānattherassāpadānaṃ dasamaṃ. දහවැනි උපවාන ස්ථවිර අපදානය නිමාවිය. 11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ 11. රට්ඨපාල ස්ථවිර අපදානය 179. 179. ‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā. ලෝකජ්‍යෙෂ්ඨ වූ තාදී ගුණැති පදුමුත්තර භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මම නගුල් ඊසක් වැනි දළ ඇති, ශක්තිමත් වූ උතුම් ඇතෙකු පූජා කළෙමි. 180. 180. ‘‘Setacchattopasobhito, sakappano sahatthipo; Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ. ධවල ඡත්‍රයකින් අලංකාර වූ, සියලු සැරසිලි හා ඇත්ගොව්වා ද සහිත ඒ ඇතා ඇතුළු සියල්ල අගය කරවා, ඒ මුදලින් මම සංඝාරාමයක් කරවූයෙමි. 181. 181. ‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ; Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino. මම ප්‍රාසාද පනස් හතරදහසක් කරවා, මහෞඝයක් (මහා ජල ප්‍රවාහයක්) බඳු වූ දානයක් දී මහා ඉසිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 182. 182. ‘‘Anumodi [Pg.184] mahāvīro, sayambhū aggapuggalo; Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ. මහා වීර වූ, ස්වයම්භූ වූ, අග්‍ර පුද්ගල වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ (ඒ දානය) අනුමෝදන් වූ සේක. සියලු ජනයා සතුටු කරවමින් අමා පදය (නිවන) දේශනා කළ සේක. 183. 183. ‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttamanāmako; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha. පදුමුත්තර නම් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා මැද වැඩ හිඳ, මාගේ ඒ පින විවරණය කරමින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. 184. 184. ‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ; Kathayissāmi vipākaṃ, suṇātha mama bhāsato. 'මොහු ප්‍රාසාද පනස් හතරදහසක් කරවූයේය. එහි විපාකය මම පවසන්නෙමි, මා පවසන දෙය අසව්.' 185. 185. ‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare; Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te. 'දහඅටදහසක් කූටාගාරයන් (උඩුමහල් ප්‍රාසාද) වන්නේය. උතුම් විමානයන්හි උපදින්නා වූ ඒ සියල්ල රන්මයෙන්ම වන්නේය.' 186. 186. ‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati; Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati. 'පනස් වතාවක් දෙවියන්ට අධිපති ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රව දිව්‍ය රාජ්‍යය කරන්නේය. පනස් අට වතාවක් සක්විති රජ වන්නේය.' 187. 187. ‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. 'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන්නා වූ, ගෝත්‍රයෙන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වන්නාහ.' 188. 188. ‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito; Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade. 'දෙව්ලොවින් චුතව, පිරිසිදු කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලද්දේ, එකෙණෙහිම මහත් වූ භෝග සම්පත් ඇති ආඪ්‍ය කුලයක උපදින්නේය.' 189. 189. ‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito; Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako. 'ඔහු පසුව පැවිදිව, පිරිසිදු කුසල් මුල්වලින් මෙහෙයවන ලද්දේ, රට්ඨපාල යන නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේය.' 190. 190. ‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’. 'වීර්යයෙන් යුක්ත වූ, උපධි රහිත වූ, ශාන්ත වූ ඔහු සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන, ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නේය.' 191. 191. ‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā; Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati. වීර්යයෙන් යුතුව (ගිහිගෙයින්) නික්ම ගොස්, භෝග සම්පත් අතහරින ලදී. කෙළ පිඩක් මෙන් සම්පත් කෙරෙහි මාගේ කිසිදු ඇල්මක් නැත. 192. 192. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane. යෝගක්ෂේමය (නිවන) කරා ගෙන යන්නා වූ මාගේ වීර්යය බර උසුලන වෘෂභයෙකු බඳුය. සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි මම අවසන් දේහය දරමි. 193. 193. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 194. 194. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 195. 195. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.185] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo ආයුෂ්මත් රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Abhāsitthāti. මෙසේ වදාළහ. Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ ekādasamaṃ. එකොළොස්වන රට්ඨපාල තෙරැති අපදානයයි. Yasavaggo chapaññāsamo. පනස් හයවන යස වර්ගය නිමවිය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය - Yaso nadīkassapo ca, gayākimilavajjino; Duve uttarā bhaddajī, sivako upavāhano; Raṭṭhapālo ekasataṃ, gāthānaṃ pañcanavuti. යස, නදීකස්සප, ගයාකස්සප, කිමිල, වජ්ජිපුත්ත, උත්තර (දෙදෙනෙක්), භද්දජී, සීවක, උපවාහන සහ රට්ඨපාල යන තෙරවරුන්ගේ ගාථා එකසිය අනූ පහකි. Therāpadānaṃ samattaṃ. තේරාපදානය නිමවිය. Ettāvatā buddhāpadānañca paccekāpadānañca therāpadānañca මෙතෙකින් බුද්ධාපදානය ද, පච්චේකබුද්ධාපදානය ද, තේරාපදානය ද, Samattāni. සම්පූර්ණ විය. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස Khuddakanikāye ඛුද්දක නිකාය Therīapadānapāḷi ථේරී අපදාන පාළි 1. Sumedhāvaggo 1. 1. සුමේධා වර්ගය 1. Sumedhātherīapadānaṃ 1. 1. සුමේධා ථේරී අපදානය Atha therikāpadānāni suṇātha – දැන් ථේරී අපදානයන් අසව් - 1. 1. ‘‘Bhagavati [Pg.187] koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesanamhi ; Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha. කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි, අලුතින් පිහිටුවන ලද සංඝාරාමයකදී, මිතුරියන් වූ අපි තිදෙනා එක්ව විහාර දානයක් පූජා කළෙමු. 2. 2. ‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satānañca satakkhattuṃ ; Devesu upapajjimha, ko vādo mānuse bhave. (එම පිනෙන්) අපි දස වතාවක්, සිය වතාවක්, දහස් වතාවක් හා දස දහස් වතාවක් දෙව්ලොව උපන්නෙමු. මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උපත ගැන කවර කතාද? 3. 3. ‘‘Deve mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko vādo; Sattaratanamahesī, itthiratanaṃ ahaṃ bhaviṃ. දෙව්ලොව උපන් අපි මහත් සෘද්ධි ඇතිව සිටියෙමු. මිනිස් ලොව උපන් විට ලැබූ සම්පත් ගැන කවර කතාද? මම සත් රුවනින් යුත් සක්විති රජුගේ මෙහෙසිය වූ ස්ත්‍රී රත්නය වූවෙමි. 4. 4. ‘‘Idha sañcitakusalā, susamiddhakulappajā; Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā. මෙම මිනිස් ලොවෙහි රැස් කරගත් කුසල් ඇතිව, ඉතා දියුණු පවුල්වල ඉපදුණු ධනංජානී ද, ඛේමා ද, මම ද යන අපි තිදෙනා, 5. 5. ‘‘Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ; Buddhappamukhasaṅghassa, niyyādetvā samoditā. සියලු අංගයන්ගෙන් අලංකාර වූ මනාකොට කරවන ලද ආරාමයක් සාදවා, බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට ඉමහත් සතුටින් පූජා කළෙමු. 6. 6. ‘‘Yattha [Pg.188] yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca. ඒ කර්මයේ බලයෙන් මා උපන් උපන් සෑම තැනකදීම, දෙවියන් අතර ද මිනිසුන් අතර ද එලෙසම ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට පත් වූවෙමි. 7. 7. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම මහා යසස් ඇති, ව්‍යක්ත දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 8. 8. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල උත්තම බරණැස් නුවර කාසි රජු වූ කිකී නම් නරපතියාණෝ ඒ මහා සෘෂි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා වූහ. 9. 9. ‘‘Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā ; Buddhopaṭṭhānaniratā, brahmacariyaṃ cariṃsu tā. එම රජුට සැපසේ හැදී වැඩුනු, බුදුන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරත වූ, බඹසර හැසිරුණු රාජකුමාරියෝ සත් දෙනෙක් වූහ. 10. 10. ‘‘Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā; Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ. ඔවුන්ගේ යෙහෙළියක වී, සීලයන්හි මැනවින් පිහිටා, ගෞරවයෙන් දන් දී ගිහිගෙයි සිටියදීම ව්‍රතය සමාදන්ව විසීමි. 11. 11. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, කුසල් චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 12. 12. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. එතැනින් චුතව යාම දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. එතැනින් මම තුසිතයට ද, එතැනින් නිම්මාණරතියට ද, එතැනින් වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි. 13. 13. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. පින්කම්වල නිරතව මා උපන් උපන් සෑම තැනකදීම, ඒ ඒ දිව්‍ය ලෝකයන්හි දිව්‍ය රාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූවෙමි. 14. 14. ‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. එතැනින් චුතව මිනිස් ලොව උපන් විට සක්විති රජවරුන්ගේ ද, ප්‍රාදේශීය මණ්ඩලික රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වූවෙමි. 15. 15. ‘‘Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ. දෙවියන් අතර හා මිනිසුන් අතර සම්පත් අනුභව කොට, සෑම තැනකදීම සතුටින් සිටිමින් මම නොයෙක් ජාතීන්හි සංසාරයේ සැරිසැරුවෙමි. 16. 16. ‘‘So hetu ca so pabhavo, tammūlaṃ sāsane khamaṃ ; Paṭhamaṃ taṃ samodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ. ශාසනය කෙරෙහි ඇති වූ ඒ ඇල්මට හේතුව ද ප්‍රභවය ද මූලය ද එයම විය. එය මාගේ ප්‍රථම පින් රැස්කිරීමයි. ධර්මයෙහි ඇලුනු මට නිවනට මඟ සැලසුණේ එයිනි. 17. 17. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 18. 18. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් එකක් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමි. 19. 19. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.189] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ sumedhā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සුමේධා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය. Sumedhātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමුවන සුමේධා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි. 2. Mekhalādāyikātherīapadānaṃ 2. දෙවන මේඛලාදායිකා තෙරණියගේ අපදානය 20. 20. ‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpakārāpikā ahuṃ ; Mekhalikā mayā dinnā, navakammāya satthuno. සිද්ධාර්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සෑ රදුන් කරවන කල්හි මම එහි නවකම් කරන්නියක වූවෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ අලුතින් කරවන පූජනීය කටයුතු වෙනුවෙන් මා විසින් මෙඛලාවක් (ඉණ පටියක්) පූජා කරන ලදී. 21. 21. ‘‘Niṭṭhite ca mahāthūpe, mekhalaṃ punadāsahaṃ; Lokanāthassa munino, pasannā sehi pāṇibhi. මහා සෑයේ කටයුතු නිම වූ පසු, ලෝකනාථ වූ ඒ මුනිවරයාණන් කෙරෙහි පැහැදුනු මම, මාගේ දෑතින්ම නැවතත් මෙඛලාවක් පූජා කළෙමි. 22. 22. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ mekhalamadaṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpakārassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ හතරකට පෙර මම යම් මෙඛලාවක් පූජා කළෙම් ද, එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය සෑ රදුන් පිළිසකර කරවීමේ ආනිශංසයයි. 23. 23. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 24. 24. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී. 25. 25. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ mekhalādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මේඛලාදායිකා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය. Mekhalādāyikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන මේඛලාදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි. 3. Maṇḍapadāyikātherīapadānaṃ 3. 3. මණ්ඩපදායිකා තෙරණියගේ අපදානය 26. 26. ‘‘Koṇāgamanabuddhassa, maṇḍapo kārito mayā; Dhuvaṃ ticīvaraṃdāsiṃ, buddhassa lokabandhuno. මා විසින් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මණ්ඩපයක් කරවන ලදී. ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට මම නිරතුරුවම තුන් සිවුරු පූජා කළෙමි. 27. 27. ‘‘Yaṃ yaṃ janapadaṃ yāmi, nigame rājadhāniyo; Sabbattha pūjito homi, puññakammassidaṃ phalaṃ. මම යම් යම් ජනපදයකට, නියම්ගමකට හෝ රාජධානියකට යන්නෙම් ද, ඒ සෑම තැනකදීම මම ගෞරව සම්මානයට පාත්‍ර වෙමි. මෙය මා කළ පින්කමේ ප්‍රතිඵලයයි. 28. 28. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී වාසය කරමි. 29. 29. ‘‘Svāgataṃ [Pg.190] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 30. 30. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ maṇḍapadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මණ්ඩපදායිකා භික්ෂුණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Maṇḍapadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ. තුන්වන මණ්ඩපදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය. 4. Saṅkamanatthātherīapadānaṃ 4. 4. සංකමනත්ථා තෙරණියගේ අපදානය 31. 31. ‘‘Vipassissa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino; Rathiyaṃ paṭipannassa, tārayantassa pāṇino. ලෝකජේෂ්ඨ වූ, තාදි ගුණයෙන් යුතු, සත්ත්වයන් සසරින් එතෙර කරවන්නා වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ මාවතෙහි වඩිද්දී, 32. 32. ‘‘Gharato nikkhamitvāna, avakujjā nipajjahaṃ; Anukampako lokanātho, sirasi akkamī mama. මම නිවසින් බැහැරට පැමිණ, මුණින් අතට වැතිරුණෙමි. එවිට මහා කාරුණික වූ ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ හිස (කේශාන්තය) මත පය තබා වැඩම කළ සේක. 33. 33. ‘‘Akkamitvāna sirasi, agamā lokanāyako; Tena cittappasādena, tusitaṃ agamāsahaṃ. ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ හිස මත පය තබා වැඩම කළ සේක. ඒ සිතේ ඇති වූ ප්‍රසාදය හේතුවෙන් මම තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 34. 34. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදී වාසය කරමි. 35. 35. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 36. 36. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ saṅkamanatthā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සංකමනත්ථා භික්ෂුණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Saṅkamanatthātheriyāpadānaṃ catutthaṃ. හතරවන සංකමනත්ථා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය. 5. Naḷamālikātherīapadānaṃ 5. 5. නළමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය 37. 37. ‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. එකල්හි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියකව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ස්වයම්භූ වූ, අපරාජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දැක ගත්තෙමි. 38. 38. ‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī; Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. මම ප්‍රසන්න වූ සිතින් යුතුව, සොම්නස්ව, පීතිය උපදවාගෙන දොහොත් මුදුන් දී, බට මල් මාලාවක් ගෙන ස්වයම්භූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 39. 39. ‘‘Tena [Pg.191] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnarīdehaṃ, agacchiṃ tidasaṃ gatiṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා බලයෙන් ද, කින්නරී දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට පැමිණියෙමි. 40. 40. ‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Saṃvejetvāna me cittaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ. මම දෙව් රජවරුන් තිස් හය දෙනෙකුගේ අගමෙහෙසිය වීමි. සක්විති රජවරුන් දස දෙනෙකුගේ අගමෙහෙසිය වීමි. පසුව මම මාගේ සිතෙහි සංවේගය උපදවාගෙන ගිහිගෙය අත්හැර මහණ වූයෙමි. 41. 41. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදහ. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් නැවත උපතක් නැත. 42. 42. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ. මීට අනූහතර කල්පයකට පෙර මම යම් මල් මාලාවක් පූජා කළෙමි ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක උපතක් නොදනිමි. මේ බුද්ධ පූජාවෙහි ප්‍රතිඵලයයි. 43. 43. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 44. 44. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 45. 45. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā therī imā gāthāyo abhāsitthāti. නළමාලිකා තෙරණිය මේ අයුරින් මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Naḷamālikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන නළමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවාය. 6. Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadānaṃ 6. 6. ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා තෙරණියගේ අපදානය 46. 46. ‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ. බන්දුමතී නම් නගරයෙහි බන්දුමා නමැති ක්ෂත්‍රිය රජෙක් විය. මම ඒ රජුගේ බිසව වීමි. මම (ඔහු සමඟ) එක්ව ධර්මයෙහි හැසුරුණෙමි. 47. 47. ‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Ādāya gamanīyañhi, kusalaṃ natthi me kataṃ. එසමයෙහි මම හුදෙකලාව හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි: ‘මා විසින් පරලොවට රැගෙන යා හැකි කිසිදු කුසලයක් කර නැත.’ 48. 48. ‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ; Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’. ‘මම ඉතා දැඩි සේ තවන සුළු, කටුක වූ, භයානක ස්වරූප ඇති, ඉතා දාරුණ වූ නිරයට ඒකාන්තයෙන්ම යන්නෙමි. මේ පිළිබඳව මට සැකයක් නැත’ (මෙසේ මම සිතුවෙමි). 49. 49. ‘‘Rājānaṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabraviṃ; ‘Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’. මම රජු වෙත එළඹ මෙසේ පැවසුවෙමි: ‘ක්ෂත්‍රිය රජතුමනි, මට එක් මහණෙකු ලබා දෙන්න. මම උන්වහන්සේට දන් පිරිනමන්නෙමි.’ 50. 50. ‘‘Adāsi me mahārājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ; Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ. මහරජාණෝ මට ඉඳුරන් දියුණු කළ (භාවිතේන්ද්‍රිය වූ) මහණෙකු ලබා දුන්හ. මම ඒ රජුගෙන් ඒ මහණන් වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පිරවූයෙමි. 51. 51. ‘‘Pūrayitvā [Pg.192] paramannaṃ, gandhālepaṃ akāsahaṃ; Jālena pidahitvāna, vatthayugena chādayiṃ. ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පාත්‍රය පුරවා, සුවඳ විලවුන් ගල්වා, දැලකින් වසා, වස්ත්‍ර යුගලයකින් ද වසා (පූජා කළෙමි). 52. 52. ‘‘Ārammaṇaṃ mamaṃ etaṃ, sarāmi yāvajīvihaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මම දිවි හිමියෙන් ඒ අරමුණ සිහි කළෙමි. ඒ අරමුණ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි. 53. 53. ‘‘Tiṃsānaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ. මම දෙවි රජුන් තිස් දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වීමි. මා සිතින් ප්‍රාර්ථනා කළ යමක් වේ නම් එය කැමති පරිදි ඉටු විය. 54. 54. ‘‘Vīsānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ. මම සක්විති රජුන් විසි දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වීමි. (පිනෙහි) මැනවින් යෙදුණු සිත් ඇතිව මම සංසාර භවයන්හි සැරිසැරුවෙමි. 55. 55. ‘‘Sabbabandhanamuttāhaṃ, apetā me upādikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම සියලු බැඳීම්වලින් මිදුණෙමි. මාගේ ක්ලේශයෝ පහව ගියහ. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් මට නැවත උපතක් නැත. 56. 56. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ඵලයයි. 57. 57. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 58. 58. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 59. 59. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය. Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවැනි ඒකපිණ්ඩපාතදායිකා තේරී අපදානය නිමවාය. 7. Kaṭacchubhikkhādāyikātherīapadānaṃ 7. කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා තේරී අපදානය 60. 60. ‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, tissanāmassa satthuno; Kaṭacchubhikkhaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassa dāsahaṃ. පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ, තිස්ස නම් බුදුරජාණන් වහන්සේට මම හැන්දක් පිරෙන සේ දන් පිළිගන්වා බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළෙමි. 61. 61. ‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, tisso lokagganāyako; Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ. ලෝකනායක වූ තිස්ස සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන වීථියෙහි වැඩ සිටිමින් මට අනුමෝදනාව කළ සේක. 62. 62. ‘‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ [Pg.193] datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi; Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittaṃ karissasi. ‘හැන්දක් පිරෙන සේ දන් පිළිගැන්වීමේ පිනෙන් ඔබ තව්තිසා භවයට යන්නෙහිය. තිස් හය දෙනෙක් දෙවි රජුන්ගේ අග්‍රමහේෂිකාව වන්නෙහිය. 63. 63. ‘‘‘Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi; Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā. සක්විති රජුන් පනස් දෙනෙකුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වන්නෙහිය. සිතින් ප්‍රාර්ථනා කරන සෑම දෙයක්ම සැමදා ලබන්නෙහිය. 64. 64. ‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasikiñcanā; Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā’. සම්පත් අනුභව කොට සියලු කෙලෙස් දුරු කොට පැවිදි වන්නෙහිය. සියලු ආශ්‍රවයන් පිරිසිඳ දැන ආශ්‍රව රහිතව පිරිනිවන් පාන්නෙහිය.’ 65. 65. ‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, tisso lokagganāyako; Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare. ලෝකනායක වූ තිස්ස සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා, අහසෙහි පියාසර කරන හංස රාජයකු මෙන් අහසට පැන නැඟී වැඩි සේක. 66. 66. ‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ, suyiṭṭhā yāgasampadā; Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ. මා විසින් උතුම් දානයක් දෙන ලදී. මාගේ පූජාව මැනවින් සිදු කරන ලදී. හැන්දක් පුරා දන් පිරිනැමීම නිසා මම අකම්පිත වූ නිවන් පදය ලැබුවෙමි. 67. 67. ‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ දෙකකට පෙර මම යම් දානයක් දුන්නෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය භික්ෂා දානයෙහි ඵලයයි. 68. 68. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 69. 69. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. 70. 70. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ kaṭacchubhikkhādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය. Kaṭacchubhikkhādāyikātheriyāpadānaṃ sattamaṃ. හත්වැනි කටච්ඡුභික්ඛාදායිකා තේරී අපදානය නිමවාය. 8. Sattuppalamālikātherīapadānaṃ 8. සත්තුප්පලමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය. 71. 71. ‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma ttiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, vāritaṃ vārayāmahaṃ. අරුණවතී නගරයෙහි අරුණ නම් රජෙක් විය. මම ඒ රජුගේ බිසව වූයෙමි. මම (අකුසල් ආදියෙන්) වැළකිය යුත්තෙන් වැළකී සිටියෙමි. 72. 72. ‘‘Sattamālaṃ gahetvāna, uppalā devagandhikā; Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesi tāvade. දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවන මහනෙල් මල් හතක් ගෙන, උතුම් ප්‍රාසාදයෙහි වාඩි වී සිටියදී, එකෙණෙහි මම මෙසේ සිතුවෙමි. 73. 73. ‘‘‘Kiṃ [Pg.194] me imāhi mālāhi, sirasāropitāhi me; Varaṃ me buddhaseṭṭhassa, ñāṇamhi abhiropitaṃ’. මාගේ හිස මත පැළඳ සිටින මෙම මල්වලින් මට ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද? බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥානය උදෙසා (මල්) පිදීම මට උතුම් වන්නේය. 74. 74. ‘‘Sambuddhaṃ paṭimānentī, dvārāsanne nisīdahaṃ; ‘Yadā ehiti sambuddho, pūjayissaṃ mahāmuniṃ’. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එනතුරු බලා සිටිමින් මම දොර අසල වාඩි වී සිටියෙමි. 'සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් කලක වඩිනා සේක්ද, එකල්හි මම ඒ මහා මුනිවරයාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වමි' (යැයි සිතුවෙමි). 75. 75. ‘‘Kakudho vilasantova, migarājāva kesarī; Bhikkhusaṅghena sahito, āgacchi vīthiyā jino. මල් පිපුණු කුඹුක් ගසක් මෙන්ද, කේසර සිංහ රාජයෙකු මෙන්ද, භික්ෂු සංඝයා පිරිවරාගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ වීථියෙහි වැඩම කළ සේක. 76. 76. ‘‘Buddhassa raṃsiṃ disvāna, haṭṭhā saṃviggamānasā; Dvāraṃ avāpuritvāna, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මි මාලාවන් දැක, සතුටට පත් වූ තැතිගත් (සංවේගයට පත්) සිතින් යුතුව, දොර හැර උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදුවෙමි. 77. 77. ‘‘Satta uppalapupphāni, parikiṇṇāni ambare; Chadiṃ karonto buddhassa, matthake dhārayanti te. ඒ මහනෙල් මල් සත අහසෙහි පැතිරී ගොස්, වියනක් මෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශීර්ෂය මතුපිට රැඳී තිබුණි. 78. 78. ‘‘Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī; Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මම ප්‍රමුදිත සිතින්, සොම්නස්ව, උපන් ප්‍රීතියෙන් යුතුව දොහොත් මුදුන් දී, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 79. 79. ‘‘Mahānelassa chādanaṃ, dhārenti mama muddhani; Dibbagandhaṃ pavāyāmi, sattuppalassidaṃ phalaṃ. මාගේ හිස මත මහනෙල් මල් වියනක් දරා සිටිති. මම දිව්‍යමය සුවඳ විහිදුවමි. මෙය මහනෙල් මල් සතක් පිදීමේ ඵලයයි. 80. 80. ‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā; Yāvatā parisā mayhaṃ, mahānelaṃ dharīyati. එකල මාගේ නෑ පිරිස විසින් මා කැඳවාගෙන යනු ලබන සෑම විටකම, මා පිරිවරා සිටින පිරිස ප්‍රමාණයට මහනෙල් මල් වියනක් දැරූහ. 81. 81. ‘‘Sattati devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sabbattha issarā hutvā, saṃsarāmi bhavābhave. මම දෙවිවරුන් හැත්තෑ දෙනෙකුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව වීමි. සියලු තන්හි අධිපති බව ලබා භවයෙන් භවයට සැරිසැරුවෙමි. 82. 82. ‘‘Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sabbe mamanuvattanti, ādeyyavacanā ahuṃ. සක්විති රජවරුන් හැට තුන් දෙනෙකුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව වීමි. සියල්ලෝම මට අවනත වූහ. මාගේ වචනය පිළිගනු ලබන්නක් විය. 83. 83. ‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, gandho ceva pavāyati; Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මාගේ ශරීර වර්ණය මහනෙල් මලක් මෙනි, සුවඳ ද එසේම විහිදෙයි. මම අවලස්සන බවක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 84. 84. ‘‘Iddhipādesu kusalā, bojjhaṅgabhāvanā ratā; Abhiññāpāramippattā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මම සතර ඉද්ධිපාදයන්හි දක්ෂයෙමි, බොජ්ඣංග භාවනාවෙහි ඇලුනෙමි, අභිඥා පාරමී ප්‍රාප්ත වූයෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 85. 85. ‘‘Satipaṭṭhānakusalā, samādhijhānagocarā; Sammappadhānamanuyuttā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. සතර සතිපට්ඨානයෙහි දක්ෂයෙමි, සමාධි හා ධ්‍යාන ගෝචර කොට ඇත්තෙමි, සතර සම්‍යක් ප්‍රධානයන්හි යෙදුනෙමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 86. 86. ‘‘Vīriyaṃ [Pg.195] me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මාගේ වීර්යය බර උසුලන වෘෂභයෙකු මෙන් නිවන කරා ගෙන යයි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත. 87. 87. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් තිස් එක්වන කපෙහි මම යම් මලක් පිදුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවෙහි ඵලයයි. 88. 88. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... (පෙ) ...ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 89. 89. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ) ...බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 90. 90. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ) ...බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ sattuppalamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සත්තුප්පලමාලිකා නම් භික්ෂුණිය මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළාය. Sattuppalamālikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවන සත්තුප්පලමාලිකා තෙරණියගේ අපදානය නිම විය. 9. Pañcadīpikātherīapadānaṃ 9. පංචදීපිකා තෙරණියගේ අපදානය. 91. 91. ‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā; Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā. හංසවතී නගරයෙහි මම එකල ඇවිදින්නියක් වීමි. කුසල් කැමති වූ මම එක් ආරාමයකින් තවත් ආරාමයකට ඇවිද ගියෙමි. 92. 92. ‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ. මම කළුවර පක්ෂයෙහි දිනක උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ නමක් දුටුවෙමි. එහි සිත පහදවාගෙන බෝධි මූලයෙහි වාඩි වීමි. 93. 93. ‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade. ගෞරවණීය සිතක් ඇති කරගෙන, හිස මත දොහොත් මුදුන් තබා, සොම්නස ප්‍රකාශ කරමින් එකෙණෙහි මෙසේ සිතුවෙමි. 94. 94. ‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo; Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’. 'ඉදින් බුදුරජාණන් වහන්සේ අපරිමිත ගුණැති, අසම සම පුද්ගලයෙක් වන සේක් නම්, මට ප්‍රාතිහාර්යයක් පෙන්වන සේක්වා! මෙම බෝධීන් වහන්සේ බබළත්වා!' 95. 95. ‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade; Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati. මා සිතූ සැණින්, එකෙණෙහි බෝධීන් වහන්සේ බැබළුණි. එය මුළුමනින්ම රන්මුවා වූවාක් මෙන් විය. සියලු දිශාවන් බැබළුණි. 96. 96. ‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ; Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ. සත් දහවලක් හා සත් රැයක් මම ඒ බෝධි මූලයෙහි වාඩි වී සිටියෙමි. සත්වන දිනය එළඹි කල්හි මම පහන් පූජාවක් කළෙමි. 97. 97. ‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañcadīpāni pajjaluṃ; Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā. බෝධි ආසනය පිරිවරා පහන් පහක් දැල්වූයෙමි. හිරු උදාවන තෙක් එකල්හි මාගේ ඒ පහන් බැබළුණේය. 98. 98. ‘‘Tena [Pg.196] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රණිධිය (ප්‍රාර්ථනාව) නිසාත්, මිනිස් සිරුර අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 99. 99. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහි මැනවින් නිර්මාණය වූ මාගේ විමානය 'පංචදීප' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. එය උසින් යොදුන් සැටක් වන අතර පළලින් යොදුන් තිහකි. 100. 100. ‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jalanti me; Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati. ගණන් කළ නොහැකි පහන් මා පිරිවරා බබළයි. මුළු දිව්‍ය භවනයම පහන් ආලෝකයෙන් ඒකාලෝක වෙයි. 101. 101. ‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ; Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā. මම පිටුපසට හැරී වාඩි වී සිටියත්, යමක් බැලීමට කැමති වන්නේ නම්, උඩ, යට සහ සිරස් යන සියලු දිශාවන් මාගේ (දිව්‍ය) ඇසින් දකිමි. 102. 102. ‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ; Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā. සුගති හෝ දුගති භවයන්හි යමක් දැකීමට කැමති වෙම්ද, එහි ගස්වලින් හෝ පර්වතවලින් කිසිදු ආවරණයක් (බාධාවක්) නැත. 103. 103. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි. සක්විති රජවරුන් සියයකගේ ද අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි. 104. 104. ‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me. මම දෙවි හෝ මිනිස් වේවා, යම් යම් උප්පත්තියක් ලබම්ද, එවිට ලක්ෂයක් පහන් මා පිරිවරා බබළයි. 105. 105. ‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ; Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati. මම දෙව්ලොවින් චුතව මව් කුසෙහි උපන්නෙමි. මව් කුසෙහි පිළිසඳි ගෙන සිටින කල්හි ද මාගේ ඇස් පිය නොවේ. 106. 106. ‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā; Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. පින්කම්හි සම්පූර්ණ බව නිසා මා උපන් නිවසෙහි පහන් ලක්ෂයක් බැබළෙයි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 107. 107. ‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ; Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ. අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි මම මිනිස් ලොව උපන්නෙමි. නොදිරන, නොමැරෙන, ශාන්ත වූ නිවන මම අත් වින්දෙමි. 108. 108. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo. මම උපතින් සත් හැවිරිදි වියේදීම රහත් භාවයට පැමිණියෙමි. මාගේ ගුණ දැනගත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක. 109. 109. ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pāsādesu guhāsu vā; Suññāgāre vasantiyā, pañcadīpā jalanti me. මණ්ඩපයක, රුක්මුලක, ප්‍රාසාදයන්හි, ගුහාවන්හි හෝ ශුන්‍යාගාරයක (භාවනා කරමින්) වසන කල්හි මා උදෙසා පහන් පහක් බබළයි. 110. 110. ‘‘Dibbacakkhu [Pg.197] visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ; Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. මාගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදුය, මම සමාධියෙහි දක්ෂ වෙමි, අභිඥාවන්හි කෙළවරට පැමිණියෙමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 111. 111. ‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā; Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. සියලු මාර්ග බ්‍රහ්මචර්යාවන් නිම කළ, කටයුතු අවසන් කළ, ආශ්‍රව රහිත වූ පංචදීපා නම් වූ මම, මහා වීර වූ පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි. 112. 112. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර එකල්හි යම් පහන් පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 113. 113. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 114. 114. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම සුබ වූයේය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන ඉටු කරන ලදී. 115. 115. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ pañcadīpikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මේ අයුරින් පංචදීපිකා භික්ෂුණිය මෙම ගාථාවන් වදාළාය. Pañcadīpikātheriyāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි පංචදීපිකා ථේරී අපදානය නිම විය. 10. Udakadāyikātherīapadānaṃ 10. දසවැනි උදකදායිකා ථේරී අපදානය 116. 116. ‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ udahārikā; Udahārena jīvāmi, tena posemi dārake. බන්ධුමතී නගරයෙහි මම දිය අදින්නියක් වූයෙමි. දිය ඇදීමෙන් මම ජීවත් වූ අතර එයින් දරුවන් පෝෂණය කළෙමි. 117. 117. ‘‘Deyyadhammo ca me natthi, puññakkhette anuttare; Koṭṭhakaṃ upasaṅkamma, udakaṃ paṭṭhapesahaṃ. අනුත්තර වූ පින්කෙතෙහි (සංඝයා වහන්සේ කෙරෙහි) පූජා කිරීමට දේය ධර්මයක් මා සතුව නොවීය. මම ස්නානාගාරය (පැන්හල) වෙත පැමිණ පැන් තැබුවෙමි. 118. 118. ‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ; Tattha me sukataṃ byamhaṃ, udahārena nimmitaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසා මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි. එහි පැන් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මැනවින් නිර්මාණය වූ මාගේ විමානය පහළ විය. 119. 119. ‘‘Accharānaṃ sahassassa, ahañhi pavarā tadā; Dasaṭṭhānehi tā sabbā, abhibhomi sadā ahaṃ. එකල්හි මම දහසක් දිව්‍ය අප්සරාවන් අතර උතුම් වූයෙමි. කරුණු දසයකින් මම නිරන්තරයෙන් ඒ සියලු දෙනා අභිබවා සිටිමි. 120. 120. ‘‘Paññāsaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Vīsaticakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම පනස් වතාවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි. විසි වතාවක් සක්විති රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව ද වූයෙමි. 121. 121. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. මම දේව සහ මානුෂීය යන භව දෙකෙහි සැරිසැරුවෙමි. කිසිදු දුගතියක් මම නොදනිමි. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 122. 122. ‘‘Pabbatagge [Pg.198] dumagge vā, antalikkhe ca bhūmiyaṃ; Yadā udakamicchāmi, khippaṃ paṭilabhāmahaṃ. පර්වත මුදුනක, ගස් මුදුනක, අහසේ හෝ පොළොවෙහි වේවා, යම් මොහොතක මම පැන් කැමති වෙම්ද, එවිට මට එය ඉක්මනින් ලැබේ. 123. 123. ‘‘Avuṭṭhikā disā natthi, santattā kuthitāpi ca; Mama saṅkappamaññāya, mahāmegho pavassati. මට වැසි රහිත ප්‍රදේශයක් හෝ තැවුණු පීඩිත පෙදෙසක් නැත. මාගේ අදහස දැන මහා මේඝය වැසි වස්වයි. 124. 124. ‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā; Yadā icchāmahaṃ vassaṃ, mahāmegho ajāyatha. එක් කලෙක මා මගේ නෑදෑ පිරිස සමඟ යන විට, මා යම් මොහොතක වැසි කැමති වූයේ ද, එකෙණෙහි ම මහා වර්ෂාවක් ඇති විය. 125. 125. ‘‘Uṇhaṃ vā pariḷāho vā, sarīre me na vijjati; Kāye ca me rajo natthi, dakadānassidaṃ phalaṃ. මාගේ ශරීරයෙහි උෂ්ණත්වයක් හෝ දැවිල්ලක් නැත. මාගේ කයෙහි ධූලි ද නැත. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ (ජල දානයේ) විපාකයයි. 126. 126. ‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. අද මම අතිශය පිරිසිදු සිතින් යුක්ත වෙමි, ලාමක සිතුවිලිවලින් තොර වෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් මට නැවත උපතක් නැත. 127. 127. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dakaṃ adadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් පැන් දානයක් දුන්නෙමි. එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පැන් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 128. 128. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි. 129. 129. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 130. 130. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. උදකදායිකා භික්ෂුණිය මෙලෙස මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Udakadāyikātheriyāpadānaṃ dasamaṃ. දහවන උදකදායිකා තේරී අපදානය නිමාවිය. Sumedhāvaggo paṭhamo. පළමුවන සුමේධා වර්ගය නිමාවිය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය (සාරාංශය): Sumedhā mekhalādāyī, maṇḍapaṃ saṅkamaṃ dadā; Naḷamālī piṇḍadadā, kaṭacchu uppalappadā. සුමේධා, මෙඛලාදායි, මණ්ඩප, සංකමදා, නළමාලී, පිණ්ඩදා, කටච්ඡු, උප්පලප්පදා, Dīpadā dakadā ceva, gāthāyo gaṇitā iha; Ekagāthāsatañceva, tiṃsati ca taduttari. දීපදා සහ දකදා යන තෙරණියන් පිළිබඳ මෙහි ගණනය කරන ලද ගාථාවෝ එකසිය තිහකි. 2. Ekūposathikavaggo 2. ඒකූපෝසථික වර්ගය 1. Ekūposathikātherīapadānaṃ 1. ඒකූපෝසථිකා තේරී අපදානය 1. 1. ‘‘Nagare [Pg.199] bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo; Divase puṇṇamāya so, upavasi uposathaṃ. බන්ධුමතී නුවර බන්ධුම නම් රජෙක් විය. ඔහු පසළොස්වක පෝය දිනෙක උපෝසථ ශීලය සමාදන් විය. 2. 2. ‘‘Ahaṃ tena samayena, kumbhadāsī ahaṃ tahiṃ; Disvā sarājakaṃ senaṃ, evāhaṃ cintayiṃ tadā. ඒ අවධියේ මම එහි කළගෙඩි උසුලන මෙහෙකාරියකව සිටියෙමි. රජු ප්‍රමුඛ සේනාව දැක එසඳ මම මෙසේ සිතුයෙමි. 3. 3. ‘Rājāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, upavasi uposathaṃ; Saphalaṃ nūna taṃ kammaṃ, janakāyo pamodito’. රජතුමා පවා රජසිරිය අත්හැර උපෝසථ ශීලය රකියි. ඒ පින නියතයෙන් ම මහත් ඵල සහිතය. මේ ජනකාය ද (එමඟින්) ඉතා සතුටින් සිටිති. 4. 4. ‘‘Yoniso paccavekkhitvā, duggaccañca daliddataṃ ; Mānasaṃ sampahaṃsitvā, upavasiṃ uposathaṃ. මගේ අසරණ භාවය සහ දිළිඳු භාවය නුවණින් විමසා බලා, සිත පහදවාගෙන මම ද උපෝසථ ශීලය සමාදන් වීමි. 5. 5. ‘‘Ahaṃ uposathaṃ katvā, sammāsambuddhasāsane; Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මම සම්මා සම්බුදු සසුනෙහි උපෝසථ ශීලය රැක, ඒ මනාකොට කළ පිනෙන් තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 6. 6. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ubbhayojanamuggataṃ ; Kūṭāgāravarūpetaṃ, mahāsanasubhūsitaṃ. එහි මා කළ පිනෙන් ලැබුණු විමානය යොදුනක් උසට නැඟී තිබුණි. එය උතුම් කූටාගාරවලින් යුක්ත වූ අතර මනහර ආසනවලින් සරසා තිබුණි. 7. 7. ‘‘Accharā satasahassā, upatiṭṭhanti maṃ sadā; Aññe deve atikkamma, atirocāmi sabbadā. ලක්ෂයක් අප්සරාවෝ නිරතුරුව මට උපස්ථාන කරති. අන් දෙවිවරුන් අභිබවා මම නිතරම ඉතා දීප්තිමත්ව බබළමි. 8. 8. ‘‘Catusaṭṭhi devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම සිවුසැටක් (64) දෙව්රජවරුන්ට අගමෙහෙසිය වූයෙමි. තෙසැටක් (63) සක්විති රජවරුන්ට ද අගමෙහෙසිය වූයෙමි. 9. 9. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇā hutvāna, bhavesu saṃsarāmahaṃ; Sabbattha pavarā homi, uposathassidaṃ phalaṃ. මම රන්වන් පැහැති සිරුරක් ඇතිව භවයන්හි සැරිසැරූයෙමි. සෑම තැනකම මම උතුම් තැනැත්තියක් වීමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි. 10. 10. ‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, rathayānañca sīvikaṃ ; Labhāmi sabbamevetaṃ, uposathassidaṃ phalaṃ. ඇත් යානා, අශ්ව යානා, රථ යානා සහ පල්ලැක්කි යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි. 11. 11. ‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, athopi phalikāmayaṃ; Lohitaṅgamayañceva, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ. රන් මය වූ ද, රිදී මය වූ ද, එසේම පළිඟු මය වූ ද, රතු මැණික් මය වූ ද යන මේ සියල්ල මම ලබමි. 12. 12. ‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca; Mahagghāni ca vatthāni, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ. පට පිළි, ලොම් පිළි, කොමු පිළි සහ කපු පිළි ද, ඉතා අගනා වස්ත්‍ර ද යන මේ සියල්ල මම ලබමි. 13. 13. ‘‘Annaṃ [Pg.200] pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. ආහාර පාන, කැවිලි පෙවිලි, වස්ත්‍ර සහ සේනාසන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි. 14. 14. ‘‘Varagandhañca mālañca, cuṇṇakañca vilepanaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. උතුම් සුවඳ විලවුන්, මල් මාලා, සුවඳ චූර්ණ සහ ආලේපන යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි. 15. 15. ‘‘Kūṭāgārañca pāsādaṃ, maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ. කූටාගාර, ප්‍රාසාද, මණ්ඩප, සඳලුතල සහිත මාලිගා සහ ලෙන් යන මේ සියල්ල මම ලබමි. මෙය උපෝසථ ශීලය රැකීමේ විපාකයයි. 16. 16. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ. මම උපතින් සත් වැනි වියෙහිදී ගිහිගෙය හැර පැවිදි වූයෙමි. අඩමසක් සම්පූර්ණ වීමටත් පෙර මම අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි. 17. 17. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත. 18. 18. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, uposathassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් (පොහොය රැකීමේ) කර්මයක් කළෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය උපෝසථ රැකීමේ ඵලයයි. 19. 19. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 20. 20. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 21. 21. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ ekūposathikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. ඒකුපෝසථිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Ekūposathikātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ. පළමු වන ඒකුපෝසථිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත. 2. Saḷalapupphikātherīapadānaṃ 2. සළලපුප්ඵිකා තෙරණියගේ අපදානය 22. 22. ‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā; Addasāhaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ. එකල මම චන්ද්‍රභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියක් වී සිටියෙමි. සක්මන් කරන්නා වූ, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි. 23. 23. ‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ; Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ. සළල (පයින්) මල් නෙළාගෙන මම ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේට පිදුවෙමි. මහා වීරයන් වහන්සේ දිව්‍යමය සුවඳ ඇති ඒ සළල මල් ආඝ්‍රාණය කළ සේක. 24. 24. ‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako; Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānāya me tadā. ලෝකනායක වූ විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පිළිගෙන, මම බලා සිටියදීම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ එය ආඝ්‍රාණය කළ සේක. 25. 25. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vanditvā dvipaduttamaṃ ; Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tato pabbatamāruhiṃ. දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ස්වකීය සිත පහදවාගෙන, ඉන්පසු මම පර්වතයට නැග්ගෙමි. 26. 26. ‘‘Ekanavutito [Pg.201] kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර මම යම් මලක් පිදුවෙමි ද, එතැන් පටන් මම දුගතියක් නොදනිමි. මෙය බුද්ධ පූජාවේ ඵලයයි. 27. 27. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 28. 28. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 29. 29. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ saḷalapupphikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සළලපුප්ඵිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Saḷalapupphikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන සළලපුප්ඵිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත. 3. Modakadāyikātherīapadānaṃ 3. මෝදකදායිකා තෙරණියගේ අපදානය 30. 30. ‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhadāsī ahosahaṃ; Mama bhāgaṃ gahetvāna, gacchaṃ udakahārikā. බන්දුමතී නගරයෙහි මම පැන් අදින දාසියක් වී සිටියෙමි. මාගේ කොටස රැගෙන මම ජලය ගෙන ඒමට යමින් සිටියෙමි. 31. 31. ‘‘Panthamhi samaṇaṃ disvā, santacittaṃ samāhataṃ; Pasannacittā sumanā, modake tīṇidāsahaṃ. මඟෙහිදී ශාන්ත වූත්, සමාහිත වූත් සිතක් ඇති ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක දැක, පැහැදුණු සිතින් හා සතුටින් මම උන්වහන්සේට මෝදක තුනක් පූජා කළෙමි. 32. 32. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Ekanavutikappāni, vinipātaṃ nagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, කල්ප අනූ එකක් මුළුල්ලෙහි මම දුගතියකට නොපැමිණියෙමි. 33. 33. ‘‘Sampatti taṃ karitvāna, sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ; Modake tīṇi datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ. මම සියලු සම්පත් ඇති කරගෙන ඒ සියල්ල අනුභව කළෙමි. මෝදක තුනක් පූජා කිරීමෙන් මම නොසැලෙන නිවන් පදය (නිවන) ලැබුවෙමි. 34. 34. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 35. 35. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් එකක් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 36. 36. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ modakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෝදකදායිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Modakadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවන මෝදකදායිකා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ඇත. 4. Ekāsanadāyikātherīapadānaṃ 4. ඒකාසනදායිකා තෙරණියගේ අපදානය 37. 37. ‘‘Nagare [Pg.202] haṃsavatiyā, ahosiṃ bālikā tadā; Mātā ca me pitā ceva, kammantaṃ agamaṃsu te. හංසවතී නගරයෙහි එකල මම කුඩා දැරියක වීමි. මාගේ මව ද පියා ද යන දෙදෙනා වැඩපළ සඳහා පිටත්ව ගියහ. 38. 38. ‘‘Majjhanhikamhi sūriye, addasaṃ samaṇaṃ ahaṃ; Vīthiyā anugacchantaṃ, āsanaṃ paññapesahaṃ. මද්දහන් වේලාවෙහි සූර්යයා මුදුන්ව තිබියදී, වීථියෙහි වඩිනා වූ ශ්‍රමණ ශාසන මහාසංඝයා වහන්සේව (බුදුරජාණන් වහන්සේව) මම දුටුවෙමි. මම උන්වහන්සේ උදෙසා අසුනක් පැණවූවෙමි. 39. 39. ‘‘Gonakāvikatikāhi, paññapetvā mamāsanaṃ; Pasannacittā sumanā, idaṃ vacanamabraviṃ. දිගු ලොම් සහිත පලස් වැනි විසිතුරු ඇතිරිලිවලින් මාගේ අසුන පනවා, පැහැදුණු සිතින් යුතුව සතුටු වෙමින් මම මේ වචන පැවසුවෙමි. 40. 40. ‘‘‘Santattā kuthitā bhūmi, sūro majjhanhike ṭhito; Mālutā ca na vāyanti, kālo cevettha mehiti. “පොළොව ඉතා රත්ව තැවී තිබේ, ඉර මුදුන් වී ඇත, සුළඟ පවා නොහමයි. ස්වාමීනි, මේ එයට සුදුසු කාලයයි, මෙහි වැඩම කළ මැනව.” 41. 41. ‘‘‘Paññattamāsanamidaṃ, tavatthāya mahāmuni; Anukampaṃ upādāya, nisīda mama āsane’. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මේ අසුන පනවන ලදී. මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මා පැනවූ අසුනෙහි වැඩසිටින සේක්වා.” 42. 42. ‘‘Nisīdi tattha samaṇo, sudanto suddhamānaso; Tassa pattaṃ gahetvāna, yathārandhaṃ adāsahaṃ. මැනවින් දැමුණු, පිරිසිදු සිත් ඇති ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ එහි වැඩ සිටියහ. මම උන්වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන, පිළියෙළ කර තිබූ ආහාර පූජා කළෙමි. 43. 43. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 44. 44. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, āsanena sunimmitaṃ; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. එහි අසුනක් පූජා කිරීමේ පිනෙන් මැනවින් නිර්මාණය වූ, යොදුන් හැටක් උසැති, යොදුන් තිහක් පළලැති මාගේ මනරම් විමානයක් විය. 45. 45. ‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, athopi phalikāmayā; Lohitaṅgamayā ceva, pallaṅkā vividhā mama. රන්මය වූ ද, මැණික්මය වූ ද, එසේම පළිඟුමය වූ ද, රතු මැණික්වලින් කරන ලද්දා වූ ද විවිධාකාර පර්යංකයන් (ආසන) මට විය. 46. 46. ‘‘Tūlikā vikatikāhi, kaṭṭissacittakāhi ca; Uddaekantalomī ca, pallaṅkā me susaṇṭhitā. පුළුන් මෙට්ට, විසිතුරු ඇතිරිලි, රන් හුයෙන් කළ වස්ත්‍ර හා එක් පැත්තක ලොම් සහිත ඇතිරිලිවලින් මාගේ ඒ පර්යංකයන් මැනවින් සරසා තිබුණි. 47. 47. ‘‘Yadā icchāmi gamanaṃ, hāsakhiḍḍasamappitā; Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ. යම් කලෙක මම ගමනක් යාමට කැමති වෙම් ද, සතුටින් හා කෙළිලොලින් යුතුව ඒ උතුම් පර්යංකය ද සමගින්ම මා කැමති ස්ථානයකට යන්නෙමි. 48. 48. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sattati cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය වීමි. හැත්තෑවක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වීමි. 49. 49. ‘‘Bhavābhave [Pg.203] saṃsarantī, mahābhogaṃ labhāmahaṃ; Bhoge me ūnatā natthi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. නොයෙක් භවයන්හි සැරිසරන මම මහා භෝග සම්පත් ලබමි. මාගේ සම්පත්වල කිසිදු අඩුවක් නැත. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 50. 50. ‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse; Aññe bhave na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. මම දිව්‍ය ලෝකයෙහි හා මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි යන භව දෙකෙහි පමණක් සැරිසරමි. මම වෙනත් (දුගති) භවයක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 51. 51. ‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe; Uccākulīnā sabbattha, ekāsanassidaṃ phalaṃ. ක්ෂත්‍රිය හෝ බ්‍රාහ්මණ යන කුල දෙකෙහි පමණක් මම උපදින්නෙමි. හැම තැනකදීම මම උසස් කුල ඇත්තියක වීමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 52. 52. ‘‘Domanassaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama; Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. මම දොම්නසක් හෝ සිතෙහි තැවීමක් නොදනිමි. මම දුර්වර්ණ බවක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 53. 53. ‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, khujjā celāpikā bahū; Aṅkena aṅkaṃ gacchāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. කිරි මව්වරු මට උපස්ථාන කරති, කුදු ස්ත්‍රීන් හා දාසියන් බොහෝ වෙති. මම එක් උකුළකින් තවත් උකුළකට (සුවසේ) යන්නෙමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 54. 54. ‘‘Aññā nhāpenti bhojenti, aññā ramenti maṃ sadā; Aññā gandhaṃ vilimpanti, ekāsanassidaṃ phalaṃ. සමහරු මා නහවති, සමහරු මට ආහාර දෙති, සමහරු නිතර මා සතුටු කරති, තවත් සමහරු සුවඳ විලවුන් ගාති. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 55. 55. ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā; Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati. මණ්ඩපයක හෝ රුක් මුලක හෝ ශූන්‍යාගාරයක වසන කල, මාගේ සිතේ අදහස දැන පර්යංකයක් මා අසල පහළ වෙයි. 56. 56. ‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo; Ajjāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. මේ මාගේ අවසාන භවයයි, අවසන් ආත්මභාවය ගෙවී යයි. මම අද ද රාජ්‍ය සම්පත් අත්හැර ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි. 57. 57. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් දානයක් දුන්නෙම් ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මේ වනාහි එකම අසුනක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි. 58. 58. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 59. 59. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 60. 60. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ ekāsanadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ ඒ ඒකාසනදායිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය. Ekāsanadāyikātheriyāpadānaṃ catutthaṃ. ඒකාසනදායිකා තේරී අපදානය සිවුවැන්නයි. 5. Pañcadīpadāyikātherīapadānaṃ 5. පංචදීපදායිකා තේරී අපදානය. 61. 61. ‘‘Nagare [Pg.204] haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā; Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā. එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි සැරිසරන්නියක වීමි. කුසල් සෙවීමට කැමති මම එක් ආරාමයකින් තවත් ආරාමයකට ගමන් කළෙමි. 62. 62. ‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ; Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ. කළුවර පක්ෂයෙහි (මහ පෝය) දිනක මම උතුම් වූ බෝධීන් වහන්සේ නමක් දුටුවෙමි. එහි සිත පැහැදවාගෙන බෝධි මූලයෙහි වාඩි වීමි. 63. 63. ‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ; Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade. ගෞරවණීය සිතක් උපදවාගෙන, හිස මත දෝත් නගා වැඳ, මහත් සෝමනස්සයට පත්ව එකල්හි මෙසේ සිතුවෙමි. 64. 64. ‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo; Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’. ‘‘අපරිමිත ගුණ ඇති, අසම සම පුද්ගලයෙකු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සැබැවින්ම බුදු කෙනෙකු නම්, මෙම බෝධීන් වහන්සේ මට ප්‍රාතිහාර්යයක් දක්වන සේක්වා! මෙම බෝධීන් වහන්සේ බබළන සේක්වා!’’ (මෙසේ මම සිතුවෙමි). 65. 65. ‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade; Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati. ‘‘මා එසේ සිතූ සැණින්, එකෙණෙහිම බෝධීන් වහන්සේ ඒකාලෝක වී බැබළුණාය. මුළුමනින්ම රන්මයෙන් බබළන්නාක් මෙන් වූ ඒ බෝධීන් වහන්සේ නිසා සියලු දිශාවෝ බැබළුණාහ.’’ 66. 66. ‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ; Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ. ‘‘මම සත් අහසක් හා සත් දවාලක් ඒ බෝධි මූලයෙහි වාඩි වී සිටියෙමි. සත්වැනි දිනය පැමිණි කල්හි, මම පහන් පූජාවක් කළෙමි.’’ 67. 67. ‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañca dīpāni pajjaluṃ; Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā. ‘‘(බෝධි මූලයෙහි) ආසනය පිරිවරා පහන් පහක් දැල්වුණාහ. හිරු උදාවන තෙක්ම මා දැල්වූ ඒ පහන් බබළමින් තිබුණි.’’ 68. 68. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.’’ 69. 69. ‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati; Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ. ‘‘එහිදී මට ලැබුණු මනරම් විමානය ‘පඤ්චදීප’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. එය යොදුන් සැටක් උස වූ අතර, යොදුන් තිසක් පළල් විය.’’ 70. 70. ‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jaliṃsu me; Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati. ‘‘ගණන් කළ නොහැකි තරම් වූ පහන් පිරිවරා මා වෙනුවෙන් බැබළුණාහ. ඒ පහන් ආලෝකයෙන් මුළු දිව්‍ය ලෝකයම ඒකාලෝක විය.’’ 71. 71. ‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ; Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā. ‘‘මා පිටුපස හැරී වාඩි වී සිටියද, බැලීමට කැමති වන්නේ නම්, උඩ, යට සහ සතර දිග යන සියල්ල මගේ (දිව්‍ය) ඇසින් දැකගත හැකිය.’’ 72. 72. ‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ; Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā. ‘‘සුගති හා දුගති ලෝකයන් බැලීමට මම කෙතරම් කැමති වුවද, එහිදී ගස්වලින් හෝ පර්වතවලින් කිසිදු බාධාවක් (ආවරණයක්) ඇති නොවීය.’’ 73. 73. ‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ‘‘අසූවක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට මම පත් වූයෙමි. සියයක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට මම පත් වූයෙමි.’’ 74. 74. ‘‘Yaṃ [Pg.205] yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me. ‘‘මම දෙවියන් අතර හෝ මිනිසුන් අතර හෝ යම් යම් උපතක් ලබන සෑම විටම, ලක්ෂයක් පහන් මා පිරිවරා බබළති.’’ 75. 75. ‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ; Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati. ‘‘දිව්‍ය ලෝකයෙන් චුත වී මම මවු කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තෙමි. මවු කුසෙහි සිටියදී පවා මගේ ඇස් නොපියවී (පැහැදිලිව) තිබුණි.’’ 76. 76. ‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā; Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘පින්කම්වලින් යුක්ත වූ නිසා මා උපන් නිවසෙහි ලක්ෂයක් පහන් බැබළුණාහ. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’ 77. 77. ‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ; Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ. ‘‘මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම මිනිස් ලොවෙහි (සංසාරික බැඳීම්වලින්) මිදුණෙමි. ජරා මරණ රහිත වූ, ශාන්ත වූ නිවන් සුවය මම අත්කර ගත්තෙමි.’’ 78. 78. ‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo. ‘‘උපතින් වසර හතක් ගත වූ කල මම අර්හත් භාවයට පත් වූයෙමි. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ගුණයන් දැනගෙන මට උපසම්පදාව ලබා දුන් සේක.’’ 79. 79. ‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā; Sadā pajjalate dīpaṃ, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘මණ්ඩපයක, රුක් මූලයක හෝ ශූන්‍යාගාරයක වසන කල්හි මට නිතරම පහන් ආලෝකය ලැබෙයි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’ 80. 80. ‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ; Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස අතිශයින්ම පිරිසිදුය. මම සමාධියෙහි දක්ෂ වෙමි. මම අභිඥාවන්හි පරතෙරට පැමිණ සිටිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’ 81. 81. ‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā; Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. ‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, සියලු මඟ කටයුතු අවසන් කළ, කළ යුතු දේ නිම කළ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ පඤ්චදීපා නම් වූ මම, පස්ැස් ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.’’ 82. 82. ‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ. ‘‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මම යම් පහන් පූජාවක් කළෙම්ද, එතැන් සිට මම කිසිදු දුගතියකට පත් වූ බවක් නොදනිමි. මෙය පහන් පහක් පූජා කිරීමේ විපාකයයි.’’ 83. 83. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.’’ 84. 84. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ 85. 85. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිව් පිළිසිඹියාවෝද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ pañcadīpadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. ‘‘මේ අයුරින් පඤ්චදීපදායිකා භික්ෂුණිය මෙම ගාථාවන් වදාළාය.’’ Pañcadīpadāyikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ. ‘‘පඤ්චදීපදායිකා තේරී අපදානය පස්වැන්නයි.’’ 6. Naḷamālikātherīapadānaṃ 6. ‘‘නළමාලිකා තේරී අපදානය’’ 86. 86. ‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā; Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ. ‘‘එකල්හි මම චන්දභාගා නදී තීරයෙහි කින්නරියක්ව සිටියෙමි. එහිදී කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, ස්වයංභූ වූ, අජිත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.’’ 87. 87. ‘‘Pasannacittā [Pg.206] sumanā, vedajātā katañjalī; Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ. ‘‘පැහැදුණු සිතින් යුක්තව, සොම්නස්ව, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගොස්, දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, බට මල් මාලාවක් (නළමාල) ගෙන ස්වයංභූ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව පිදුවෙමි.’’ 88. 88. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā kinnarīdehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ‘‘එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, කින්නරී දේහය අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි.’’ 89. 89. ‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ. ‘‘මම තිස් හය දෙනෙක් දෙව්රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි. මා සිතින් ප්‍රාර්ථනා කළ සියලු දේ ඒ අයුරින්ම මට ලැබුණි.’’ 90. 90. ‘‘Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ. ‘‘දස දෙනෙක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි. කුසල් දහම් රැස් කළ තැනැත්තියක වී මම භවයන්හි සැරිසැරුවෙමි.’’ 91. 91. ‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Pūjārahā ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane. මා හට කුසල් ඇත්තේය, (එබැවින්) මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි. අද මම ශාක්‍යපුත්‍රයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පූජාවට සුදුසු වූ රහත් මෙහෙණියක් වෙමි. 92. 92. ‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. අද මම අතිශයින්ම පිරිසිදු සිත් ඇත්තියකි, ලාමක සිතිවිලිවලින් තොර වූවෙමි. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ, දැන් නැවත උපතක් නැත. 93. 93. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷamālāyidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප අනූහතරකට පෙර යම් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට (බට මල් මාලාවකින්) පිදූවෙම් ද, එතැන් සිට මම දුගතියක් ගැන නොදනිමි. මෙය බට මල් මාලාවක් පිදීමේ ඵලයයි. 94. 94. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 95. 95. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී. 96. 96. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. නළමාලිකා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය. Naḷamālikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. හයවන නළමාලිකා තේරී අපදානය නිමවාය. 7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ 7. 7. මහාපජාපතී ගෝතමී තේරී අපදානය 97. 97. ‘‘Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane; Kūṭāgāre susālāyaṃ, vasate narasārathi. එක් කලෙක ලෝකය ආලෝකවත් කරන්නා වූ, නරදම්‍ය සාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ විශාලා මහනුවර මහාවනයේ කූටාගාර ශාලාවෙහි වැඩ වසන සේක. 98. 98. ‘‘Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī; Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye. එකල්හි ජිනරාජයන් වහන්සේගේ මෑණියන්ගේ සොහොයුරිය (සුළු මව) වූ මහාගෝතමී භික්ෂුණිය ඒ රමණීය නගරයෙහි ඉදිකරන ලද භික්ෂුණී ආරාමයෙහි වැඩ විසූවාය. 99. 99. ‘‘Bhikkhunīhi [Pg.207] vimuttāhi, satehi saha pañcahi; Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ. කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු පන්සියයක් රහත් මෙහෙණින් වහන්සේලා සමඟ වසන ඒ මහාගෝතමිය හුදෙකලාව සිටින විට ඇයගේ සිතෙහි මෙබඳු අදහසක් ඇති විය. 100. 100. ‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā; Rāhulānandanandānaṃ, nāhaṃ lacchāmi passituṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හෝ අග්‍රශ්‍රාවක දෙනමගේ හෝ රාහුල, ආනන්ද සහ නන්ද යන ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ පිරිනිවන් පෑම දැකීමට මම නොලැබෙන්නෙමි (එය දැකීමට මට ශක්තියක් නැත). 101. 101. ‘‘Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā; Mahākassapanandānaṃ, ānandarāhulāna ca. බුදුරජාණන් වහන්සේට හෝ අග්‍රශ්‍රාවක දෙනමකට හෝ මහා කාශ්‍යප සහ නන්ද යන තෙරුන් වහන්සේලාට පෙර, එමෙන්ම ආනන්ද සහ රාහුල යන තෙරුන් වහන්සේලාට පෙර, 102. 102. ‘‘Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ, osajjitvāna nibbutiṃ; Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā. පළමුව ආයු සංස්කාරය අත්හැර පිරිනිවන් පෑමට, ලෝකනාථ වූ මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අවසර ලත් කල මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි. 103. 103. ‘‘Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ; Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ. එමෙන්ම පන්සියයක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාට ද එවැනිම අදහසක් ඇති විය. ඛේමා තෙරණිය ආදීන්ට ද ඇති වූයේ මේ අදහසමය. 104. 104. ‘‘Bhūmicālo tadā āsi, nāditā devadundubhī; Upassayādhivatthāyo, devatā sokapīḷitā. එකල්හි භූමි කම්පාවක් ඇති විය, දිව්‍ය බෙර හඬ පැතිර ගියේය. භික්ෂුණී ආරාමයෙහි වසන දේවතාවියෝ ද සෝකයෙන් පීඩිත වූහ. 105. 105. ‘‘Vilapantā sukaruṇaṃ, tatthassūni pavattayuṃ; Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ. ඔවුහු ඉතා කරුණාසහගත ලෙස විලාප තබමින් එහි කඳුළු සැලූහ. මිත්‍ර භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ඒ දේවතාවියන් සමඟ ගෝතමිය වෙත පැමිණ, 106. 106. ‘‘Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ; ‘Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā. සිරසින් පාමුල වැඳ මෙසේ පැවසූහ: 'ආර්යාවනි, අපි එහි දිය බිඳු ඉසිමින් හුදෙකලාව සිටියෙමු. 107. 107. ‘‘‘Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī; Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī’. නිශ්චල වූ ඒ පොළොව කම්පා විය, දිව්‍ය බෙර හඬ පැතිර ගියේය, විලාප හඬවල් ද ඇසේ. ගෝතමියනි, මේ කුමන කරුණක් නිසා ද?' 108. 108. ‘‘Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ; Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ. එවිට ඇය තමන් සිතූ සියල්ල පැවසුවාය. ඒ සියලු භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද තමන් සිතූ දේ පැවසූහ. 109. 109. ‘‘‘Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ; Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate. ආර්යාවනි, ඔබ වහන්සේ උතුම් වූ ශාන්ත වූ නිවන කැමති නම්, මැනවින් සිල් රකින අපි සියල්ලෝම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අවසරය ඇතිව පිරිනිවන් පාන්නෙමු. 110. 110. ‘‘‘Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca; Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ’. අපි ගිහිගෙයින් මෙන්ම භවයෙන් ද නික්මුණේ එකටමය. එබැවින් අපි උතුම් වූ නිවන් පදයට ද එකටම යන්නෙමු. 111. 111. ‘‘‘Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmī’ti sā vadaṃ; Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā. 'පිරිනිවන් පෑමට සූදානම් වන ඔබට මම කුමක් කියන්න ද?' යි පවසමින් ඇය එවිට සියලු භික්ෂුණීන් සමඟ භික්ෂුණී ආරාමයෙන් නික්මුණාය. 112. 112. ‘‘Upassaye [Pg.208] yādhivatthā, devatā tā khamantu me; Bhikkhunīnilayassedaṃ, pacchimaṃ dassanaṃ mama. ආරාමයෙහි වසන ඒ දේවතාවියෝ මට ක්ෂමා වෙත්වා. මා භික්ෂුණී ආරාමය දකින අවසන් වතාව මෙයයි. 113. 113. ‘‘Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo; Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ. යම් තැනක දිරීමක් හෝ මරණයක් නැද්ද, අප්‍රියයන් හා එක්වීමක් හෝ ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන්වීමක් නැද්ද, ඒ අසංඛත වූ නිවනට මම යන්නෙමි. 114. 114. ‘‘Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā; Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā. නොපහ වූ රාග ඇති බුදුපුත්හු ඒ වචනය අසා සෝකයෙන් පෙළෙමින්, 'අහෝ! අපගේ පින් මද බවක මහත!' යි පවසමින් විලාප තැබූහ. 115. 115. ‘‘Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ; Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā. ඔවුන් නොමැතිව මේ භික්ෂුණී ආරාමය හිස් විය. අලුයම කාලයේ තරු නොපෙනී යන්නාක් මෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ දියණියෝ නොපෙනී ගියහ. 116. 116. ‘‘Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi; Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ. ගංගා නදිය අතු ගංගා පන්සියයක් සමඟ මහා සාගරයට ගලා බස්නාක් මෙන්, ගෝතමිය ද පන්සියයක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සමඟ නිවනට (පිරිනිවන් පෑමට) වැඩම කරන්නීය. 117. 117. ‘‘Rathiyāya vajantiyo, disvā saddhā upāsikā; Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ. මාවතෙහි වැඩම කරන භික්ෂුණීන් වහන්සේලා දැක, සැදැහැවත් උපාසිකාවෝ නිවෙස්වලින් බැහැරට පැමිණ, උන්වහන්සේලාගේ පාමුල වැඳ මෙසේ පැවසූහ. 118. 118. ‘‘‘Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no; Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā’. ‘‘මහා සම්පත් ඇති මෑණියන් වහන්ස, අප කෙරෙහි ප්‍රසාදයෙන් බැලුව මැනව. අසරණ වූ අප අතහැර ඔබ වහන්සේ පිරිනිවන් පෑම සුදුසු නැතැයි පවසමින්, ශෝකයෙන් පෙළුණු ඒ උපාසිකාවෝ විලාප තැබූහ. 119. 119. ‘‘Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ; ‘Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo. ඔවුන්ගේ ශෝකය දුරු කරනු පිණිස මෑණියන් වහන්සේ මධුර වචනයෙන් මෙසේ පැවසුවාය: 'දරුවෙනි, හැඬීමෙන් පලක් නැත. අද ඔබ සැමට සතුටු විය යුතු කාලයයි. 120. 120. ‘‘‘Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito; Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito. මා විසින් දුක්ඛ සත්‍යය පිරිසිඳ දන්නා ලදී, දුකට හේතුව වූ සමුදය සත්‍යය දුරු කරන ලදී, නිරෝධ සත්‍යය වූ නිවන සාක්ෂාත් කරන ලදී, මාර්ග සත්‍යය ද මැනවින් වඩන ලදී. Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ. පළමු භාණවාරය නිම විය. 121. 121. ‘‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මා විසින් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන ලදී, බුදු සසුන පිළිපදින ලදී, බර වූ මේ ඛන්ධ භාරය බහා තබන ලදී, භවය කරා ගෙන යන තණ්හාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී. 122. 122. ‘‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. යම් අරමුණක් සඳහා ගිහිගෙයින් නික්ම අනාගාරිකව පැවිදි වූවාද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ උතුම් අරමුණ මා විසින් අනුපිළිවෙළින් ලඟා කර ගන්නා ලදී. 123. 123. ‘‘‘Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati; Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā. බුදුරජාණන් වහන්සේත්, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී සද්ධර්මයත් පිරිහීමක් නැතිව පවතින තාක් කල්, මා හට පිරිනිවන් පෑමට මෙය සුදුසුම කාලයයි. දරුවෙනි, මා ගැන ශෝක නොවන්න. 124. 124. ‘‘‘Koṇḍaññānandanandādī[Pg.209], tiṭṭhanti rāhulo jino; Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā. කොණ්ඩඤ්ඤ හිමි, ආනන්ද හිමි, නන්ද හිමි ආදී මහා රහතන් වහන්සේලා ද, රාහුල හිමි ද වැඩ සිටිති. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ද වැඩ සිටිති. සංඝයා වහන්සේ සමගිව සුවසේ වෙසෙති, තීර්ථකයෝ ද පරාජයට පත්ව සිටිති. 125. 125. ‘‘‘Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano; Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā. ඔක්කාක රාජවංශයේ කීර්තිය ලොව පතළ කරන ලදී, මාරයා ද පරාජය කරන ලදී. දරුවෙනි, දැන් මා හට පිරිනිවන් පෑමට සුදුසු කාලය නොවේද? 126. 126. ‘‘‘Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate; Ānandabherikāloyaṃ, kiṃ vo assūhi puttikā. කල්ප ලක්ෂයක සිට මා ප්‍රාර්ථනා කළ යම් නිවනක් ඇත්ද, එය අද සාක්ෂාත් වේ. මෙය ප්‍රීති ඝෝෂා පැවැත්විය යුතු කාලයයි. දරුවෙනි, කඳුළු සැලීමෙන් ඔබ සැමට ඇති ඵලය කුමක්ද? 127. 127. ‘‘‘Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā; Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ. ඔබ තුළ මා කෙරෙහි දයාවක් ඇත්නම්, මා කළ උපකාර දන්නේ නම්, සද්ධර්මයේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් ඔබ සැම දැඩි උත්සාහයකින් කටයුතු කරන්න. 128. 128. ‘‘‘Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā; Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha’. මාගේ ආයාචනය මත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්ත්‍රීන්ට පැවිද්ද ලබා දුන් සේක. එබැවින් මා යම් සේ සතුටු වේද, ඒ අයුරින්ම එම වීර්යයෙහි පිහිටන්න. 129. 129. ‘‘Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā; Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi. ඇය ඔවුන්ට මෙසේ අනුශාසනා කර, භික්ෂුණීන් පිරිවරින් යුතුව බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් වැඳ නමස්කාර කොට මෙසේ පැවසුවාය. 130. 130. ‘‘‘Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama; Saddhammasukhada nātha, tayā jātāmhi gotama. සුගතයන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ මෑණියන් වෙමි. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ මාගේ පියාණන් වහන්සේය. සද්ධර්මයේ සුවය ලබා දෙන නාථයන් වහන්ස, ගෝතමයන් වහන්ස, මා (රහත් බවින්) උපන්නේ ඔබ වහන්සේ නිසාමය. 131. 131. ‘‘‘Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava; Anindito dhammakāyo, mama saṃvaddhito tayā. සුගතයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ මේ රූප කාය මා විසින් පෝෂණය කර වර්ධනය කරන ලදී. නින්දාවට පත් කළ නොහැකි මාගේ ධර්ම කාය ඔබ වහන්සේ විසින් වර්ධනය කරන ලදී. 132. 132. ‘‘‘Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā; Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā. මහා වීරයන් වහන්ස, මොහොතක තණ්හා පිපාසය සංසිඳුවන කිරි මා විසින් ඔබ වහන්සේට පෙවන ලදී. ඔබ වහන්සේ විසින් මා හට සදාකාලික ශාන්තිය ගෙන දෙන ධර්ම කිරි පෙවන ලදී. 133. 133. ‘‘‘Bandhanārakkhane mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune; Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ. මහා මුනිවරයන් වහන්ස, මා කෙලෙස් බන්ධනයෙන් මිදවූ බැවින් ඔබ වහන්සේ මාගේ කිරි මව් ණයෙන් මිදී ඇත. පුතුන් පතන ස්ත්‍රීන් ප්‍රාර්ථනා කර මෙවැනි උතුම් පුත්‍රයන් ලබති. 134. 134. ‘‘‘Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave; Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā. මන්ධාතු ආදී රජවරුන්ගේ යම් මෑණියෝ වූහු ද, ඔවුහු භව සාගරයේ ගිලී ගියහ. පුතණුවන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ විසින් මා භව සාගරයෙන් එතෙර කරවන ලදී. 135. 135. ‘‘‘Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ; Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ. රජුගේ මව හෝ අගමෙහෙසිය යන නාමය ස්ත්‍රීන්ට පහසුවෙන් ලැබිය හැකිය. එහෙත් 'බුදුන්ගේ මෑණියෝ' යන නාමය ලෝකයේ අතිශයින්ම දුර්ලභය. 136. 136. ‘‘‘Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā; Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ නිසා මම ඒ උතුම් නාමය ලැබුවෙමි. මාගේ ඒ කුඩා වූ හෝ මහත් වූ සියලු ප්‍රාර්ථනාවන් මා විසින් සම්පූර්ණ කරන ලදී. 137. 137. ‘‘‘Parinibbātumicchāmi[Pg.210], vihāyemaṃ kaḷevaraṃ; Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka. මහා වීරයන් වහන්ස, දුකේ කෙළවර කළ නායකයන් වහන්ස, මේ ශරීරය අතහැර පිරිනිවන් පෑමට කැමැත්තෙමි. ඒ සඳහා මට අවසර දුන මැනව. 138. 138. ‘‘‘Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale; Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame. සක් ලකුණින් හා අංකුස ධජයන්ගෙන් ගැවසී ගත්, නෙළුම් මලක් මෙන් මෘදු වූ ඔබ වහන්සේගේ උතුම් ශ්‍රී පාද පද්මයන් දිගු කළ මැනව. පුතණුවන් වහන්ස, මම ඒ උතුම් සිරිපා යුගට නමස්කාර කරමි. 139. 139. ‘‘‘Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ; Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka’. නායකයන් වහන්ස, රන් රැසක් බඳු වූ ඔබ වහන්සේගේ ශරීරය ප්‍රකට කළ මැනව. ඔබ වහන්සේගේ දේහය මැනවින් දැක බලාගෙන මම ශාන්ත නිවනට යන්නෙමි'යි මෙසේ පැවසුවාය. 140. 140. ‘‘Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ; Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino. තද වලාකුළු අතරින් පායන බාල සූර්යයා මෙන්, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් හා ෂඩ්වර්ණ රශ්මි මාලාවන්ගෙන් විභූෂිත වූ තම ශරීරය බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී මව්තුමියට දැක්වූ සේක. 141. 141. ‘‘Phullāravindasaṃkāse, taruṇādiccasappabhe; Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati. පිපුණු නෙළුම් මලක් බඳු වූ ද, උදෑසන හිරු රැස් වැනි ප්‍රභාවෙන් යුත්, සක් ලකුණින් හෙබි ශ්‍රී පාද තලය මත එවිට ඇය හිස තබා වැඳ වැටුණාය. 142. 142. ‘‘‘Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ; Pacchime maraṇe mayhaṃ, na taṃ ikkhāmahaṃ puno. නර ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ආදිත්‍ය වංශයට ධජයක් බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මගේ අවසන් මරණ මොහොතේ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර කරමි. නැවත කිසි දිනක මම ඔබ වහන්සේව නොදකින්නෙමි. 143. 143. ‘‘‘Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā; Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara. ලෝක ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, ස්ත්‍රීහු සියලු දෝෂයන්ට ආකරයක් ලෙස සලකනු ලබති. කරුණාකරයන් වහන්ස, මාගේ යම් වරදක් ඇත්නම් එයට සමාව දුන මැනව. 144. 144. ‘‘‘Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ; Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha. නර ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, මම ස්ත්‍රීන්ගේ පැවිද්ද වෙනුවෙන් නැවත නැවතත් ආයාචනා කළෙමි. එහි යම් වරදක් ඇත්නම් මට සමාව දුන මැනව. 145. 145. ‘‘‘Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā; Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අනුදැනුම ඇතිව මා භික්ෂුණීන්ට අනුශාසනා කළෙමි. එහි යම් වරදක් ඇත්නම්, ක්ෂමාවේ අධිපතියාණන් වහන්ස, එයට සමාව දුන මැනව. 146. 146. ‘‘‘Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane; Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā. මෑණියනි, සමාව දිය නොහැකි කෙනෙකුට වුව ද සමාව දිය යුතුමය. එසේ තිබියදී ගුණාංගයන්ගෙන් සැරසුණු ඔබ වහන්සේට කුමට සමාව දිය යුතු ද? පිරිනිවන් පෑමට යන ඔබ වහන්සේට මම තව කුමක් කියන්නද? 147. 147. ‘‘‘Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante; Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā’. අලුයම කාලයේදී තාරකාවන් අතුරුදන් වන කල්හි චන්ද්‍ර රේඛාව ලෝකයෙන් ඉවත් වන්නාක් මෙන්, මේ ලෝකයෙන් නික්ම යාමට කැමති, මාගේ පිරිසිදු වූ අඩුවක් නැති භික්ෂු සංඝයා දැක මම ද මෙම ලෝකයෙන් ඉවත් වන්නෙමි. 148. 148. ‘‘‘Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ; Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā. චන්ද්‍රයා අනුව යන තාරකාවන් මහා මේරු පර්වතය පැදකුණු කරන්නාක් මෙන්, ඒ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය හැර සෙසු භික්ෂුණීහු ද බුදුරජාණන් වහන්සේ පැදකුණු කොට, ශ්‍රී පාද පද්මයන් අසල වැඳ වැටී, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය දෙස බලා සිටියහ. 149. 149. ‘‘‘Na [Pg.211] tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena; Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti. ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේ දැකීමෙන් මාගේ ඇස තෘප්තිමත් නොවීය, ඔබ වහන්සේගේ දේශනාව ශ්‍රවණය කිරීමෙන් මාගේ කන තෘප්තිමත් නොවීය. එකම අරමුණක් ඇති මාගේ සිත ඒ නිවනට පැමිණ ධර්ම රසයෙන් තෘප්තිමත් නොවෙයි. 150. 150. ‘‘‘Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino; Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava. නරෝත්තමයාණන් වහන්ස, වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වාදනය කරන්නාක් මෙන් පිරිස මැද දහම් දෙසන ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය යම් කෙනෙක් දකිත් ද, ඔවුහු මහත් පින්වන්තයෝ වෙති. 151. 151. ‘‘‘Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike; Ye pāde paṇamissanti, tepi dhaññā guṇandhara. දිගු ඇඟිලි ඇති, තඹ පැහැ නිය ඇති, සුන්දර වූ දිගු විලුඹ ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන්ට යම් කෙනෙක් නමස්කාර කෙරෙත් ද, ගුණධරයාණන් වහන්ස, ඔවුහු ද මහත් පින්වන්තයෝ වෙති. 152. 152. ‘‘‘Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca; Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama. මනුෂ්‍යයන් අතර උත්තමයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ මිහිරි වූ, ප්‍රබෝධවත් වූ, කෙලෙස් නසන, හිතකර වූ වචන යම් කෙනෙක් අසත් ද, ඔවුහු ද මහත් පින්වන්තයෝ වෙති. 153. 153. ‘‘‘Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā ; Tiṇṇasaṃsārakantārā, suvākyena sirīmato’. මහා වීරයාණන් වහන්ස, ශ්‍රී සෝභමාන වූ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පූජාවෙහි නිරත වූ, ඔබ වහන්සේගේ සුභාෂිතයෙන් සංසාර කාන්තාරයෙන් එතෙර වූ මම ද මහත් පින්වන්තියක් වෙමි. 154. 154. ‘‘Tato sā anusāvetvā, bhikkhusaṅghampi subbatā; Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi. ඉන්පසු සුසිල්වත් වූ ඒ ගෝතමිය භික්ෂු සංඝයාට ද, රාහුල, ආනන්ද සහ නන්ද යන හිමිවරුන්ට ද දන්වා, වැඳ නමස්කාර කොට මේ වචන පැවසුවාය. 155. 155. ‘‘‘Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare; Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare. සර්ප විමනක් බඳු වූ, රෝගයන්ට නිවහනක් වූ, දුක් රැසක් වූ, ජරා මරණයන්ගේ ගොදුරු බිමක් වූ මේ ශරීරය කෙරෙහි මම කලකිරුණෙමි. 156. 156. ‘‘‘Nānākalimalākiṇṇe, parāyatte nirīhake; Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā’. විවිධ කුණු කසළින් පිරී පවත්නා වූ ද, අන්‍යයන්ට අයත් වූ ද, ක්‍රියා විරහිත වූ ද මේ ශරීරය කෙරෙහි මම කලකිරුණෙමි. එබැවින් පිරිනිවන් පෑමට කැමැත්තෙමි. පුතණුවනි, ඒ සඳහා මට අවසර දෙන්න. 157. 157. ‘‘Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā; Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ. නන්ද හිමියෝ ද, භද්‍ර වූ රාහුල හිමියෝ ද සෝක රහිතව, ආශ්‍රව රහිතව, අචලව හා ස්ථාවරව වැඩ සිටිමින් ධර්මතාවය මෙනෙහි කළහ. 158. 158. ‘‘‘Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ; Māyāmarīcisadisaṃ, itaraṃ anavaṭṭhitaṃ. සසල වූ, හරයක් නැති, කෙසෙල් කඳක් බඳු වූ, මායාවක් හා මිරිඟුවක් වැනි වූ, ස්වල්ප කාලීන වූ, අස්ථිර වූ සංස්කාරයන්ට නින්දා වේවා! 159. 159. ‘‘‘Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā; Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ’. යම් තැනක බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මෑණියන් වූ, උන්වහන්සේව පෝෂණය කළ ඒ ගෝතමිය පවා පිරිනිවන් පාන්නේ නම්, සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්‍යයහයි ඔවුහු මෙනෙහි කළහ. 160. 160. ‘‘Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo; Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සෙනෙහස ඇති, ඒ අවධියේ සේඛ පුද්ගලයෙකු වූ ආනන්ද හිමියෝ ශෝකයෙන් පීඩිතව, කඳුළු සලමින් ඉතා කරුණාවන්ත ලෙස හඬා වැලපුණහ. 161. 161. ‘‘Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ; Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano. අහෝ! ගෝතමිය ශාන්තියට යන්නීය. ඉන්ධන නොමැති ගින්නක් මෙන් නිසැකවම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද නොබෝ කලකින්ම පිරිනිවන් පානු ඇතැයි උන්වහන්සේ වැලපුණහ. 162. 162. ‘‘Evaṃ [Pg.212] vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī; Sutasāgaragambhīra, buddhopaṭṭhānatappara. මෙසේ විලාප නගන ආනන්ද හිමියන්ට ගෝතමිය මෙසේ පැවසුවාය: 'ශ්‍රැත සාගරයක් වැනි ගැඹුරු නුවණැති, බුදු උපස්ථානයෙහි නිරත වූ පුතණුවනි.' 163. 163. ‘‘‘Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite; Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ. 'පුතණුවනි, සතුටු විය යුතු වේලාව පැමිණ ඇති කල්හි සෝක කිරීම නුසුදුසුය. පුතණුවනි, ඔබ නිසා මම සරණක් වූ ඒ නිවනට පැමිණ සිටිමි.' 164. 164. ‘‘‘Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no; Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo. 'පුතණුවනි, ඔබගේ ඉල්ලීම පරිදි බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට පැවිද්ද අනුදැන වදාළ සේක. පුතණුවනි, මනස අවුල් කර නොගන්න, ඔබගේ උත්සාහය සඵල වී ඇත.' 165. 165. ‘‘‘Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi; Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ. 'පැරණි තීර්ථක ආචාර්යවරුන් විසින් පවා නොදකින ලද ඒ අමා නිවන සත් හැවිරිදි සුකුමාල දැරියන් විසින් පවා අවබෝධ කරගෙන ඇත.' 166. 166. ‘‘‘Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava; Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate. 'බුද්ධ ශාසනය සුරකින පුතණුවනි, මෙය ඔබව දකින අවසන් වතාවයි. පුතණුවනි, යම් තැනකට ගිය පසු නැවත නොපෙනේද, මම ඒ නිවනට යන්නෙමි.' 167. 167. ‘‘‘Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako; Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā. 'දිනක් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරමින් සිටියදී කිවිසුමක් හැරිය සේක. එවිට මම අනුකම්පාවෙන් ආශිර්වාද වචනයක් පැවසුවෙමි.' 168. 168. ‘‘‘Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune; Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro. 'මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ බොහෝ කල් ජීවත් වන සේක්වා! මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මුළු ලෝකයාගේ යහපත පිණිස කල්පයක් වැඩ සිටින සේක්වා! අජරාමර වන සේක්වා!' යැයි මම පැවසුවෙමි. 169. 169. ‘‘‘Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi; ‘Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī. 'මෙසේ පවසන්නා වූ මට බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'ගෝතමිය, ඔබ නමස්කාර කරන ආකාරයට බුදුවරුන්ට නමස්කාර නොකළ යුතුය.' 170. 170. ‘‘‘Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā; Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito. 'සර්වඥයන් වහන්ස, එසේ නම් තථාගතයන් වහන්සේලාට නමස්කාර කළ යුත්තේ කෙසේද? බුදුවරුන්ට නුසුදුසු වන්දනාව කුමක්ද? මා විසින් අසන ලද ඒ කරුණ මට වදාරන සේක්වා!' 171. 171. ‘‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame; Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ. 'වීරියවන්ත වූ, නිවනට යොමු කළ සිත් ඇති, නිරතුරුව දැඩි උත්සාහයකින් යුත්, සමගි වූ ශ්‍රාවකයන් දෙස බලන්න. මෙය බුදුවරුන්ට කරන නියම වන්දනාවයි' කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක. 172. 172. ‘‘‘Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ; Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago. 'ඉන්පසු මම ආරාමයට ගොස් තනිව මෙසේ කල්පනා කළෙමි: 'තුන් භවයේ කෙළවරට පැමිණි නාථයන් වහන්සේ සමගි වූ පිරිස ගැන සතුටු වන සේක.' 173. 173. ‘‘‘Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ; Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ. 'දැන් මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි, පිරිහීමක් නොදකිමි. මෙසේ සිතා මම ඉසිවරයන් අතර උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක...' 174. 174. ‘‘‘Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ; Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī. 'මම පිරිනිවන් පාන බව විනය නායකයන් වහන්සේට දැන්වීමි. එවිට උන්වහන්සේ 'ගෝතමිය, ඒ සඳහා කාලය දැනගන්න' යැයි අනුදැන වදාළ සේක.' 175. 175. ‘‘‘Kilesā [Pg.213] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. 'මා විසින් කෙලෙස් දවන ලදී... පිරිනිවන් පාන බැවින් ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.' 176. 176. ‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. 'මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී.' 177. 177. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...ප... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින ලදී. 178. 178. ‘‘‘Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā; Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī’. "ගෝතමිය, ස්ත්‍රීන්ගේ ධර්මාවබෝධය කෙරෙහි යම් මෝඩයෝ සැකයට පත් වූවාහු ද, ඒ අඥානයන්ගේ මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය දුරු කිරීම පිණිස ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න." 179. 179. ‘‘Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ; Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī. එකල්හි ගෝතමිය සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, අහසට පැන නැඟී, බුද්ධානුමැතිය ඇතිව නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධීන් පෑවාය. 180. 180. ‘‘Ekikā bahudhā āsi, bahukā cetikā tathā; Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ. ඇය තනිව සිට බොහෝ දෙනෙක් වූවාය, නැවත බොහෝ දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් වූවාය. පෙනී සිටීම හා නොපෙනී සිටීම ද කළාය. බිත්ති හරහා ද, පර්වත හරහා ද - 181. 181. ‘‘Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha; Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā. බාධාවකින් තොරව ගමන් කළාය. ජලයේ මෙන් පොළොවෙහි ගිලී ගියාය. නොබිඳෙන ජලය මත පොළොවෙහි මෙන් ඇවිද ගියාය. 182. 182. ‘‘Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā; Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ. එකල්හි අහසෙහි පක්ෂියෙකු මෙන් පළඟක් බැඳගෙන ගමන් කළාය. බඹලොව දක්වා තමන්ගේ ශරීරය වසඟයෙහි පැවැත්වූවාය. 183. 183. ‘‘Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ; Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe. මහා මේරු පර්වතය කුඩ මිටක් කොට ද, මහා පොළොව කුඩයක් කොට ද, මුල් සහිතව උඩුයටිකුරු කොට දරාගෙන අහසෙහි සක්මන් කළාය. 184. 184. ‘‘Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ; Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā. හිරු හය දෙනෙකු උදාවන කාලයක මෙන් ලෝකය දුමෙන් පිරී යන්නට සැලැස්වූවාය. ඒ ගෝතමිය ලෝක විනාශයේදී මෙන් ලෝකය ගිනිදැල්වලින් හා ජලයෙන් පිරී යන්නට සැලැස්වූවාය. 185. 185. ‘‘Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare ; Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā. මුචලින්ද විල ද, මේරු පර්වතය පාමුල ගංගා අතර ඇති මහා පර්වතයන් ද යන මේ සියල්ල අබ ඇටයක් මෙන් එක මිටකට ගත්තාය. 186. 186. ‘‘Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ; Candasūrasahassāni, āveḷamiva dhārayi. ඇඟිලි තුඩින් හිරු හා සඳු ආවරණය කළාය. සඳු සහ හිරු දහසක් මල් මාලයක් මෙන් දරා සිටියාය. 187. 187. ‘‘Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā; Yugantajaladākāraṃ, mahāvassaṃ pavassatha. සතර මහා සමුද්‍රයේ ජලය එක අත්ලකින් දරා සිටියාය. ලෝක විනාශ කාලයේ වැස්සක් මෙන් මහා වර්ෂාවක් වැස්සවූවාය. 188. 188. ‘‘Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale; Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi. ඇය අහස් තලයෙහි පිරිවර සහිත සක්විති රජෙකුගේ වේශය මවා පෑවාය. නාද කරන ගුරුළෙකු, ඇතෙකු සහ සිංහයෙකු ද පෙන්වා දුන්නාය. 189. 189. ‘‘Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ; Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi. තනිව සිටිමින් ම අප්‍රමාණ භික්ෂුණී සමූහයක් මවා පෙන්වා, නැවත ඔවුන් අතුරුදහන් කරවා, තනිවම මුනිවරයාණන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය. 190. 190. ‘‘‘Mātucchā [Pg.214] te mahāvīra, tava sāsanakārikā; Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’. "මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින්නා වූ ඔබ වහන්සේගේ සුළු මව වන මම, මාගේ අර්ථය සාක්ෂාත් කර ගත්තෙමි. පස් ඇසක් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මය වඳිමි." 191. 191. ‘‘Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā; Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā. නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වා අහසින් බැස, ලෝක ප්‍රදීප වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ ඇය එකත්පසක වාඩි වූවාය. 192. 192. ‘‘Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune; Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka. "මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම වයසින් අවුරුදු එකසිය විස්සක් වෙමි. මහා වීරයාණන් වහන්ස, මෙපමණකින් ප්‍රමාණවත්ය. නායකයාණන් වහන්ස, මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි" යි පැවසුවාය. 193. 193. ‘‘Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī; Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā. එකල්හි මුළු පිරිසම අතිශයින් මවිතයට පත්ව දොහොත් මුදුන් දී, "ආර්යාවෙනි, මෙවැනි අසමසම ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයක් හා වීර්යයක් ඔබට ඇති වූයේ කෙසේද?" යි විමසූහ. 194. 194. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. "මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පස් ඇසක් ඇති පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ." 195. 195. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ; Sabbopakārasampanne, iddhe phīte mahaddhane. "එකල්හි මම හංසවතී නුවර සියලු සම්පත්වලින් පිරුණු, සමෘද්ධිමත්, අතිමහත් ධනයක් ඇති අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි." 196. 196. ‘‘Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsigaṇapurakkhatā; Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ. "දිනක් මම පියාණන් සමඟ දාසි සමූහයා පිරිවරාගෙන, මහත් වූ පිරිවරක් ඇතිව මනුෂ්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගියෙමි." 197. 197. ‘‘Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ ; Saradādiccasadisaṃ, raṃsijālasamujjalaṃ. "ශක්‍රයා මෙන් ධර්ම මේඝය වස්වමින් වැඩසිටි, සරත් කාලයේ හිරු මෙන් රශ්මි ජාලාවෙන් බබළන්නා වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි." 198. 198. ‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ; Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ. "උන්වහන්සේව දැක සිත පහදවාගෙන, උන්වහන්සේගේ සුභාෂිත ධර්මය අසා, තම සුළු මව වූ භික්ෂුණියක් අග්‍රස්ථානයෙහි තබන්නා වූ නරනායකයාණන් වහන්සේගේ වචනය අසා -" 199. 199. ‘‘Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino; Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca. "එය අසා, ඒ මනුෂ්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට සත් දවසක් පුරා මහා දානයක් දී, බොහෝ වූ පිරිකර පූජා කර -" 200. 200. ‘‘Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo. "ශ්‍රී පාද මූලයෙහි වැඳ වැටී ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල්හි මහා පිරිස මධ්‍යයෙහි සප්තම සෘෂීන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක:" 201. 201. ‘‘‘Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ; Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato. "'යම් ස්ත්‍රියක් සංඝයා සහිත ලෝකනායකයාණන්ට සත් දවසක් පුරා දානය පූජා කළා ද, ඇය පිළිබඳව මම ප්‍රකාශ කරමි. මා පවසන වචනය අසනු මැනවි.'" 202. 202. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.'" 203. 203. ‘‘‘Tassa [Pg.215] dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā. "'ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයේ දායාද ලබන, ධර්මයෙන් හික්මුණු, ගෝතමී යන නමින් යුත් ශ්‍රාවිකාවක් වන්නීය.'" 204. 204. ‘‘‘Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ; Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati’. "'ඇය ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දිවි රැක දුන් සුළු මව වන්නීය. එමෙන්ම ඇය රත්තඤ්ඤු භික්ෂුණීන් අතර අග්‍රස්ථානය ලබන්නීය.'" 205. 205. ‘‘Taṃ sutvāna pamoditvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ. "ඒ වචනය අසා සතුටු වූ මම, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කොට, එතැනින් චුත වූවෙමි." 206. 206. ‘‘Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu; Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ. "සියලු කාම සම්පත් ඇති තාවතිංස දෙව්ලොව උපන් මම, කරුණු දසයකින් සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා සිටියෙමි." 207. 207. ‘‘Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca; Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca. මම රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස හා ස්පර්ශයන්ගෙන් ද, ආයුෂයෙන් ද, වර්ණයෙන් ද, සැපයෙන් ද, එමෙන්ම කීර්තියෙන් (පිරිවර සම්පත්තියෙන්) ද, 208. 208. ‘‘Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ; Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ. එමෙන්ම ආධිපත්‍යයෙන් ද අන් සියල්ලන් අභිබවා බැබළුණෙමි. එහිදී මම ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාගේ ප්‍රියතම අග්‍ර මහေသිකාව වීමි. 209. 209. ‘‘Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā; Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake. සංසාරයෙහි සැරිසරන්නා වූ මම, කර්ම නමැති සුළඟින් මෙහෙයවනු ලැබ, කාසි රජුගේ රාජ්‍යයෙහි දාස ගමක උපන්නෙමි. 210. 210. ‘‘Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā; Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ. එකල ඒ ගම්මානයෙහි පන්සියයකට නොඅඩු දාසයෝ වාසය කළහ. එහි සිටි සියලු දාසයන්ට ප්‍රධාන වූයේ යමෙක් ද, මම ඔහුගේ බිරිඳ වීමි. 211. 211. ‘‘Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ; Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi. දිනක් පන්සියයක් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා පිණ්ඩපාතය සඳහා ඒ ගමට වැඩි සේක. උන්වහන්සේලා දැක සතුටට පත් වූ මම, අනෙකුත් සියලු කාන්තාවන් සමඟ එක්ව, 212. 212. ‘‘Pūgā hutvāva sabbāyo, catumāse upaṭṭhahuṃ ; Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā. කණ්ඩායම් වශයෙන් සැදී ඒ සියලු පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට සාර මසක් මුළුල්ලෙහි උපස්ථාන කළෙමු. තුන් සිවුරු පූජා කොට අපගේ ස්වාමිපුරුෂයන් සමඟ සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමු. 213. 213. ‘‘Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ; Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure. එයින් චුත වූ අප සියල්ලෝම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමු. දැන් අපගේ අවසාන භවයෙහි අපි දේවදහ නුවර උපන්නෙමු. 214. 214. ‘‘Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā; Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā. මගේ පියා අංජන ශාක්‍ය රජතුමා ය. මගේ මව සුලක්ඛනා දේවියයි. පසුව මම දේවදහ නුවරින් කපිලවස්තු පුර සුද්ධෝදන රජුගේ මාලිගයට පැමිණියෙමි. 215. 215. ‘‘Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ; Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ. සෙසු කාන්තාවෝ ශාක්‍ය කුලයෙහි උපත ලබා ශාක්‍යයන්ගේ නිවෙස්වලට ගියහ. මම ඒ සියල්ලන් අතරින් විශිෂ්ට වූවා, ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේව පෝෂණය කළ මව (කිරි මව) වීමි. 216. 216. ‘‘Mama [Pg.216] puttobhinikkhamma, buddho āsi vināyako; Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi. මගේ පුතණුවන් අභිනිෂ්ක්‍රමණය කොට ලෝකයා දමනය කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත් වූ සේක. පසුව මම කාන්තාවන් පන්සියයක් සමඟ පැවිදි වීමි. 217. 217. ‘‘Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ; Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino. නැණවත් ශාක්‍ය කුමාරිකාවන් සමඟ මම නිර්වාණ සුවය අත් වින්දෙමි. එදා පෙර ජාතියෙහි අපගේ ස්වාමිපුරුෂයන් වූයේ යම් පිරිසක් ද, 218. 218. ‘‘Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā; Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā. අප සමඟ එක්ව පින්කම් කළා වූ, මහා සමගියෙන් කටයුතු කළා වූ ඒ පිරිස ද සුගතයන් වහන්සේගේ අනුකම්පාවෙන් අරහත් ඵලයට පැමිණියහ. 219. 219. ‘‘Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ; Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā. එකල මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය හැර සෙසු භික්ෂුණීහු අහසට නැඟුණහ. එක්ව සිටින තාරකාවන් මෙන් ඒ මහා ඉර්ධිමත් භික්ෂුණීහු බැබළුණහ. 220. 220. ‘‘Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā; Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito. මැනවින් හික්මුණු දක්ෂ රන්කරුවෙකු රන් ආභරණවල විවිධ නිර්මාණ දක්වන්නාක් මෙන්, ඒ භික්ෂුණීහු ද විවිධ ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑහ. 221. 221. ‘‘Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca; Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā. නන් වැදෑරුම් විස්මයජනක ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වා, වාද කරන්නන් අතර උත්තම වූ මුනිඳුන් හා පිරිස එදින සතුටට පත් කළහ. 222. 222. ‘‘Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ; Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ. අහසින් බැස සප්තම ඍෂිවරයාණන් වන බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, නරෝත්තමයන් වහන්සේගේ අවසරය ඇතිව ඔවුහු සුදුසු පරිදි අසුන් ගත්හ. 223. 223. ‘‘‘Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī; Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ. අහෝ! ගෝතමියෙනි, ඔබ අප සැමට බොහෝ කලක් අනුකම්පා කළහ. ඔබගේ පින් මහිමයෙන් ඔප්නැංවුණු අපි දැන් ආශ්‍රවයන්ගෙන් මිදුණු රහත් බවට පත් වීමු. 224. 224. ‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. අපගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. සියලු භවයන් සහමුලින්ම උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නක මෙන් අපි ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමු. 225. 225. ‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් පැමිණීමකි. අපි ත්‍රිවිද්‍යාවන් ලැබුවෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කළෙමු. 226. 226. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, මේ අට වැදෑරුම් විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද ප්‍රත්‍යක්ෂ කළෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමු. 227. 227. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. මහා මුනිඳුනි, අපි ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍රයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීකෘත වීමු. 228. 228. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. අපි පෙර විසූ ජාති දනිමු. දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත. 229. 229. ‘‘‘Atthe [Pg.217] dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා පටිභාන යන පිළිසිඹියා ඥාන අප තුළ පවතී. ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අපට ඒ ඥානය උපන්නේය. 230. 230. ‘‘‘Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittāhi nāyaka; Anujānāhi sabbāsaṃ, nibbānāya mahāmune’. නායකයන් වහන්ස, මෛත්‍රී සිතින් අපි ඔබ වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමු. මහා මුනිඳුනි, පිරිනිවන් පෑම සඳහා අප සියල්ලන්ටම අවසර දෙනු මැනව" යි ඔවුහු සැල කළහ. 231. 231. ‘‘Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo; Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi. බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: "පිරිනිවන් පාන්නෙමු යැයි පවසන තොපට මා කුමක් කියන්න ද? ඒ සඳහා දැන් තොප යම් කාලයක් සුදුසු යැයි සිතන්නේ ද එය දැනගන්න." 232. 232. ‘‘Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ; Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya agamiṃsu tā. එකල මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය ඇතුළු ඒ භික්ෂුණීහු බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ, අසුන්වලින් නැඟී එතැනින් පිටත්ව ගියහ. 233. 233. ‘‘Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako; Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ. වීර වූ ඒ ලෝකාග්‍ර නායකයන් වහන්සේ විශාල ජනකායක් සමඟ සිය සුළු මෑණියන්ව වෙහෙරෙහි දොරටුව දක්වා කැටුව වැඩි සේක. 234. 234. ‘‘Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno; Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ. එවිට ගෝතමිය ඒ සියලු භික්ෂුණීන් සමඟ ලෝකයාගේ හිතෛෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද අසල වැතිර, අවසාන වතාවට ශ්‍රී පාද වන්දනාව කළාය. 235. 235. ‘‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ; Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava. ලෝකනාථයන් වහන්ස, මෙය මා ඔබ වහන්සේව දකින අවසාන වතාවයි. අමෘතයක් බඳු වූ ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛය මින් මතු මට දැකගත නොහැකි වනු ඇත. 236. 236. ‘‘‘Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale; Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ’. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අතිශය සුකොමළ ශ්‍රී පාද පද්මයන් මින් මතු මගේ මුහුණට ස්පර්ශ නොවනු ඇත. ලෝකාග්‍රයන් වහන්ස, මම අද පිරිනිවන් පාන්නෙමි." 237. 237. ‘‘Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe; Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ. “සත්‍ය වූ ධර්මය පරමාර්ථ වශයෙන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට දුටු කල්හි, ඔබට මේ ශරීරයෙන් ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද? මේ සියලු සංස්කාර ධර්මයෝ හේතූන්ගෙන් හටගත් බැවින් අස්ථිරය, සැනසීමක් නැත්තාහ, ඉතා පහත්ය.” 238. 238. ‘‘Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ; Aḍḍhapallaṅkamābhujja, nisīdi paramāsane. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය එම මෙහෙණින් වහන්සේලා ද සමඟ තමන් වැඩසිටින භික්ෂුණී ආශ්‍රමයට ගොස්, උතුම් අසුනක අඩපලක් බැඳගෙන වැඩසිටියාය. 239. 239. ‘‘Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā; Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā. එකල්හි බුදු සසුනට අතිශයින් ලැදි වූ උපාසිකාවෝ, එහිදී ඇයගේ පිරිනිවන් පෑමේ පුවත අසා ඇයගේ පාද නමස්කාර කරනු පිණිස එහි පැමිණියහ. 240. 240. ‘‘Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā; Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā. ශෝකයෙන් පීඩිත වූ එම උපාසිකාවෝ දෑතින් පපුවට ගසා ගනිමින්, මුලින් සිඳී ගිය වැල් මෙන් බිම ඇද වැටී, ඉතා කරුණාබර ලෙස හඬා වැලපුණහ. 241. 241. ‘‘Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ; Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ. “අපට සරණ වූ, පිළිසරණ වූ ස්වාමිනිය, අප අතහැර පිරිනිවන් නොවැඩිය මැනව. අපි සැවොම හිස නමා වැඳ වැටී ඔබවහන්සේගෙන් මෙසේ අයැද සිටිමු.” 242. 242. ‘‘Yā [Pg.218] padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā; Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi. එම උපාසිකාවන් අතරින් ශ්‍රද්ධාවෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් අග්‍ර වූ උපාසිකාවගේ හිස පිරිමදිමින් මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය මෙම වචන වදාළාය. 243. 243. ‘‘‘Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā; Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ’. “පින්වත් දියණියනි, මාරයාගේ රැහැනට හසු කරවන මේ ශෝකයෙන් පලක් නැත. සියලු සංස්කාර ධර්මයෝ අනිත්‍ය වෙති, වෙන්වීම කෙළවර කොට ඇත්තාහ, නිරතුරුවම වෙනස් වන සුලු වෙති.” 244. 244. ‘‘Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ; Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ. ඉන්පසු ඇය එම උපාසිකාවන් පිටත් කර යවා, උතුම් වූ ප්‍රථම ධ්‍යානයට ද, දෙවන, තෙවන හා සිව්වන ධ්‍යානයන්ට ද පිළිවෙළින් සම වැදුණාය. 245. 245. ‘‘Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā; Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ. එසේම ආකාශානඤ්චායතනය, විඤ්ඤාණඤ්චායතනය, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය සහ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය යන අරූපාවචර ධ්‍යානයන්ට ද අනුපිළිවෙළින් සම වැදුණාය. 246. 246. ‘‘Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī; Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ. ගෝතමිය එම ධ්‍යානයන් ප්‍රථම ධ්‍යානය දක්වා ප්‍රතිලෝම වශයෙන් සම වැදී, නැවතත් සිව්වන ධ්‍යානය දක්වා අනුලෝම වශයෙන් සම වැදුණාය. 247. 247. ‘‘Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā ; Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati. ඉන්පසු සිව්වන ධ්‍යානයෙන් නැගී සිටි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ ඒ රහත් මෙහෙණින් වහන්සේ, නිවී ගිය පහන් සිළක් මෙන් පිරිනිවන් වැඩි සේක. එකල්හි මහා භූමි කම්පාවක් ඇති විය, අහසින් විදුලි සැරවල් පතිත විය. 248. 248. ‘‘Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā; Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ. දේව දූන්දුභී නාද විය, දෙවියෝ හඬා වැලපුණහ. අහසින් දිව්‍යමය මල් වැසි වසිමින් පොළෝ තලය අභිෂේක කළේය. 249. 249. ‘‘Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo; Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro. රඟමඬලක් මැද නටන නළුවෙකු මෙන් මහා මේරු පර්වත රාජයා පවා වෙව්ලා ගියේය. මහා සාගරය ද ශෝකයෙන් පීඩිත වූවෙකු මෙන් මහා හඬක් නැගුවේය. 250. 250. ‘‘Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe; ‘Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā’. එකෙණෙහි දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, අසුරයෝ ද, බ්‍රහ්මයෝ ද මහත් සංවේගයට පත් වූහ. “මෙම ගෝතමිය පවා විනාශයට (පිරිනිවීමට) පත් වූවා සේම, ඒකාන්තයෙන්ම සංස්කාර ධර්මයෝ අනිත්‍යයහ”යි ඔවුහු පැවසූහ. 251. 251. ‘‘Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā; Tāyopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā. ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදිමින් ඇය පිරිවරා සිටි ඒ සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා ද, කිසිදු උපාදානයක් රහිතව පහන් සිළක් මෙන් පිරිනිවී ගියහ. 252. 252. ‘‘Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ; Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā. “අහෝ! එක්වීම් සියල්ල වෙන්වීමෙන් කෙළවර වේ. අහෝ! සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්‍යයහ. අහෝ! ජීවිතය විනාශයෙන් කෙළවර වේ” යැයි මෙසේ හාත්පසින්ම හඬා වැලපීම් ඇති විය. 253. 253. ‘‘Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ; Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ. ඉන්පසු දෙවියෝ ද බ්‍රහ්මයෝ ද උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, ලෝක ධර්මතාවයට අනුකූලව එම අවස්ථාවට උචිත වූ වත්පිළිවෙත් ඉටු කළහ. 254. 254. ‘‘Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ ; ‘Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ’. එකල්හි ශාස්තෘන් වහන්සේ ශ්‍රැත සාගරයක් බඳු වූ ආනන්ද හිමියන් අමතා, “ආනන්දය, ගොස් මෑණියන්ගේ පිරිනිවීම භික්ෂූන් වහන්සේලාට දන්වන්න”යි වදාළ සේක. 255. 255. ‘‘Tadānando [Pg.219] nirānando, assunā puṇṇalocano; Gaggarena sarenāha, ‘samāgacchantu bhikkhavo. එවිට සතුටින් තොර වූ, කඳුළින් පිරුණු දෑස් ඇති ආනන්ද හිමියෝ බැගෑපත් හඬින්, “භික්ෂූන් වහන්සේලා රැස්වන සේක්වා”යි පැවසූහ. 256. 256. ‘‘‘Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike; Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā. “නැගෙනහිර, දකුණ, බටහිර සහ උතුර යන සතර දිශාවන්හි වසන, සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා මා පවසන මේ වචනයට සවන් දෙන සේක්වා.” 257. 257. ‘‘‘Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune; Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye. “මුනිඳුන්ගේ මේ අවසාන ශරීරය මහත් පරිශ්‍රමයකින් යුතුව පෝෂණය කළ ඒ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය, සූර්යයා උදාවන විට මැකී යන තාරකාවක් මෙන් ශාන්ත වූ නිවනට වැඩි සේක.” 258. 258. ‘‘‘Buddhamātāti paññattiṃ, ṭhapayitvā gatāsamaṃ; Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako. “ඇය ‘බුද්ධ මාතාව’ යන නාමය පමණක් ඉතිරි කර ශාන්ත නිවනට වැඩි සේක. පස් ඇසක් ඇති මහා නායකයාණන් වහන්සේ පවා යම් නිවනකදී නැවත උපතක් (ගතියක්) නොදකින සේක් ද, ඇය ඒ නිවනට වැඩි සේක.” 259. 259. ‘‘‘Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune; Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso’. “යමෙකුට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් ඇද්ද, යමෙක් මහා මුනිඳුන්ට ප්‍රිය වේද, සුගත පුත්‍ර වූ ඒ භික්ෂුව බුද්ධ මාතාව උදෙසා අවසන් බහුමානය සිදු කරත්වා.” 260. 260. ‘‘Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo; Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā. ඉතා ඈත වසන භික්ෂූන් වහන්සේලා පවා එම පුවත අසා වහාම වැඩම කළහ. ඇතැම් කෙනෙක් බුද්ධානුභාවයෙන් ද, ඇතැම් කෙනෙක් තමන්ගේ සෘද්ධි බලයෙන් ද එහි පැමිණියහ. 261. 261. ‘‘Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe; Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī. ගෝතමිය සැතපී සිටි ඒ ඇඳ, මුළුමනින්ම රන්මුවා වූ, ඉතා රමණීය හා ශෝභන වූ උතුම් කූටාගාරයක් මත තැන්පත් කළහ. 262. 262. ‘‘Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ; Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ. සතර වරම් දෙවිවරු එය තම උරහිස් මතින් දරාගත්හ. ශක්‍රයා ඇතුළු සෙසු දෙවිවරු එම කූටාගාරය වටා රැස්ව එය මැනවින් අල්ලා ගත්හ. 263. 263. ‘‘Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi; Saradādiccavaṇṇāni, vissakammakatāni hi. එහි තිබූ සියලු කූටාගාර සංඛ්‍යාව පන්සියයකි. ඒවා සරත් කාලයේ සූර්යයාගේ පැහැය ගත් අතර, විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මවන ලද ඒවා විය. 264. 264. ‘‘Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā; Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso. පිරිනිවී ගිය ඒ සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා ද ඇඳන් මත සැතපී සිටි අතර, දෙවිවරුන්ගේ උරහිස් මතින් ඔවුන්ව පිළිවෙළින් රැගෙන යන ලදී. 265. 265. ‘‘Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ; Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā. මුළු අහස් තලයම උඩු වියනකින් වැසී තිබුණි. තාරකාවන් සහිත වූ ද, රන්වන් වූ ද හිරු හා සඳු එහි බැබළුණහ. 266. 266. ‘‘Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā; Ogatākāsapadumā, mahiyā pupphamuggataṃ. අහසේ බොහෝ ධජ පතාකයන් එසවී තිබුණි. මල්වලින් සැදි සැරසිලි හා වියන් අතුරා තිබුණි. අහසින් නෙළුම් මල් පහතට පතිත වූ අතර, පොළොවෙන් ද මල් උඩට පැන නැගුණි. 267. 267. ‘‘Dassanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā; Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā. සඳ සහ හිරු ප්‍රදර්ශනය වෙති, තාරකාවෝ ද බබළති. සූර්යයා මධ්‍යහ්නයට පැමිණියද, සිහිල් චන්ද්‍රයා මෙන් (දැවීමකින් තොරව) නොතවයි. 268. 268. ‘‘Devā [Pg.220] dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca; Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ. දෙවියෝ දිව්‍යමය සුවඳ විලවුන්වලින් ද, මනා සුවඳැති මල්වලින් ද, වාදනයෙන් හා නර්තනයෙන් ද, ගීත ගායනයෙන් ද පූජා පැවැත්වූහ. 269. 269. ‘‘Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ; Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ. නාගයෝ ද, අසුරයෝ ද, බ්‍රහ්මයෝ ද තම ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් හා බලයට අනුව, පිරිනිවන් පෑ බුදු මෑණියන්ව (ආදාහන පූජාවට) වඩම්මවද්දී පූජා කළහ. 270. 270. ‘‘Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā; Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā. පිරිනිවන් පෑ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ (රහත්) දියණියන් සියලු දෙනාම පෙරටු කොටගෙන වඩම්වන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේ පෝෂණය කළ ගෝතමිය ගෞරව සම්මාන මැද පසුවඩම්වන ලදී. 271. 271. ‘‘Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā; Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā. නාගයන්, අසුරයන් හා බ්‍රහ්මයන් සහිත දේව මනුෂ්‍යයෝ පෙරටුව ගමන් කළහ. ශ්‍රාවකයන් සහිත බුදුරජාණන් වහන්සේ මෑණියන්ට පූජා පිණිස පසුවැඩම කළහ. 272. 272. ‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ; Gotamīparinibbānaṃ, atevacchariyaṃ ahu. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමියගේ පිරිනිවීම යම් බඳුද, එය අතිශයින්ම අසිරිමත් විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම පවා මෙබඳු (අසිරිමත්) නොවීය. 273. 273. ‘‘Buddho buddhassa nibbāne, nopaṭiyādi bhikkhavo; Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā. මහණෙනි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීමේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ (සංවිධාන කටයුතු) සම්පාදනය නොකළහ. එහෙත් ගෝතමියගේ පිරිනිවීමේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, සාරිපුත්ත ආදී මහරහතන් වහන්සේලා ද (කටයුතු) සම්පාදනය කළහ. 274. 274. ‘‘Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te; Gandhacuṇṇapakiṇṇāni, jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ. ඔවුහු සියලු සුවඳ ද්‍රව්‍යවලින් සෑදූ දර සෑ පිළියෙළ කොට, සුවඳ කුඩු ඉස, ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ ශරීරයන් එහිදී ආදාහනය කළහ. 275. 275. ‘‘Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso; Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco. ශරීරයේ සෙසු කොටස් දැවී ගිය අතර අස්ථි ධාතූන් වහන්සේලා පමණක් ඉතිරි විය. එකල්හි ආනන්ද හිමියෝ සංවේගය උපදවන මෙම වචනය පැවසූහ: 276. 276. ‘‘‘Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassā sarīrakaṃ; Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati’. ගෝතමිය පිරිනිවන් පෑවාය, ඇගේ ශරීරය ද දැවී ගියේය. මෙය නොබෝ කලකින්ම සිදුවන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම පිළිබඳ පෙර නිමිත්තකි. 277. 277. ‘‘Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so; Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito. ඉන්පසු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය පරිදි, ආනන්ද හිමියෝ ගෝතමියගේ පාත්‍රයේ තිබූ ධාතූන් වහන්සේලා බුදුරජාණන් වහන්සේට පිළිගැන්වූහ. 278. 278. ‘‘Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo; ‘Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato. සත්වන සෘෂිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ එම ධාතූන් ශ්‍රී හස්තයෙන් දරා මෙසේ වදාළහ: මනා කොට පවතින සාරවත් වූ විශාල වෘක්ෂයක, 279. 279. ‘‘‘Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā; Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā. යම් විශාල ශාඛාවක් අනිත්‍යතාවය හේතුවෙන් බිඳී වැටෙන්නේ යම් සේද, එලෙසම මෙහෙණි සඟ පිරිසෙහි අග්‍ර වූ ගෝතමිය පිරිනිවන් පෑවාය. 280. 280. ‘‘‘Aho acchariyaṃ mayhaṃ, nibbutāyapi mātuyā; Sarīramattasesāya, natthi sokapariddavo. අහෝ පුදුමයකි! පිරිනිවන් පෑ මෑණියන්ගේ ශරීර ධාතූන් පමණක් ශේෂව තිබියදීත්, මට කිසිදු ශෝකයක් හෝ වැළපීමක් නැත. 281. 281. ‘‘‘Na [Pg.221] sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā; Parivajjitasantāpā, sītibhūtā sunibbutā. අන් අය විසින් ඇය ගැන ශෝක නොකළ යුතුය. ඇය සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වූවාය. සියලු කෙලෙස් තැවුල් දුරු කොට, ශීතල වූවාය, මැනවින් පිරිනිවී ගියාය. 282. 282. ‘‘‘Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca; Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo. මහණෙනි, ඇය පණ්ඩිතය, මහා ප්‍රඥාවන්තය, පෘථුල ප්‍රඥා ඇත්තීය. ඇය භික්ෂුණීන් අතර (පැවිද්දෙන්) ජ්‍යෙෂ්ඨ වූවාය, මෙය මෙසේ දරාගන්න. 283. 283. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī āsi ca gotamī. ගෝතමිය සෘද්ධි විධ ඥානයෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටියාය. 284. 284. ‘‘‘Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi tassā punabbhavo. පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ ඇය දැන සිටියාය, දිවැස පිරිසිදු කර ගත්තාය. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වූ ඇයට නැවත උපතක් නැත. 285. 285. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā. අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන (සිවුපිළිසිඹියාවන්හි) ඇගේ ඥානය අතිශයින් පිරිසිදු විය. එබැවින් ඇය ශෝක කළ යුත්තියක නොවේ. 286. 286. ‘‘‘Ayoghanahatasseva, jalato jātavedassa; Anupubbūpasantassa, yathā na ñāyate gati. යකඩ මුගුරකින් පහර දෙන ලදුව, දැල්වී තිබී අනුපිළිවෙළින් නිවී ගිය ගින්නක ගමන (ගිය දිශාව) සොයාගත නොහැකි වන්නාක් මෙන්, 287. 287. ‘‘‘Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ; Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ. එලෙසම මැනවින් විමුක්තිය ලැබූ, කාම බන්ධන නමැති ඕඝයෙන් එතෙර වූ, අකම්පිත (නිවන්) සුවයට පත් වූවන්ගේ ගතිය (උපත) පැනවිය නොහැක. 288. 288. ‘‘‘Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā; Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissatha’’’. එබැවින් තමාම තමාට ද්වීපයක් (පිහිටක්) කරගන්න, සතර සතිපට්ඨානයම ගෝචරස්ථානය කරගන්න. සප්ත බොජ්ඣංගයන් වඩා දුකෙහි කෙළවර සිදු කරන්න. Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළාය. Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ. සත්වන මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී ථේරී අපදානය නිම විය. 8. Khemātherīapadānaṃ 8. ඛේමා ථේරී අපදානය 289. 289. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි ඇසක් ඇති (ප්‍රඥාවන්ත), ලෝනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 290. 290. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. එකල මම හංසවතී නුවර විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන, මහත් සැප සම්පත් ඇති සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 291. 291. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ. මම ඒ මහාවීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු හටගත් ප්‍රසාදය ඇතිව මම ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි. 292. 292. ‘‘Mātaraṃ [Pg.222] pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ; Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ. මම මවුපියන්ගෙන් අවසර ගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ ශ්‍රාවක පිරිසට ඇරයුම් කොට සත් දිනක් දන් පැවැත්වූයෙමි. 293. 293. ‘‘Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ; Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi. සත් දිනක් ඇවෑමෙන්, පුරිසදම්ම සාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ප්‍රඥාවන්ත භික්ෂුණීන් අතර අග්‍ර වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. 294. 294. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino; Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ. ඒ වචනය අසා සතුටු වී, නැවතත් ඒ මහාර්ෂී බුදුරජාණන් වහන්සේට උපහාර දක්වා වැඳ නමස්කාර කොට, ඒ ඒතදග්ග තනතුර පතා ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 295. 295. ‘‘Tato mama jino āha, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava; Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā. එවිට ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: "ඔබේ ප්‍රාර්ථනය ඉටු වේවා! ඔබ සඟ පිරිස සමඟ මට කළ මේ පූජා සත්කාරය අප්‍රමාණ ඵල ඇත්තේය." 296. 296. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙහි, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ." 297. 297. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Etadaggamanuppattā, khemā nāma bhavissati’. "එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාදික වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස දියණියක වී, ඒතදග්ග පදවියට පැමිණ 'ඛේමා' නම් වන්නීය." 298. 298. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 299. 299. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. එතැනින් චුත වී මම යාමයෙහි උපන්නෙමි. එතැනින් තුසිතයට ගියෙමි. එතැනින් නිම්මාණරතියට ද, ඉන්පසු වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි. 300. 300. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ කර්මයේ බලයෙන් ඒ ඒ තැන්වලදීම රජවරුන්ගේ අග්‍රමහේසිකාව බවට පත් වූයෙමි. 301. 301. ‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. එතැනින් චුත වී මිනිස් ලොව උපන් කල, සක්විති රජවරුන්ගේ මෙන්ම ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි. 302. 302. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. දෙවියන් අතරත් මිනිසුන් අතරත් සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකදීම සැපවත් වෙමින්, බොහෝ කල්ප ගණනක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. 303. 303. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ, සියලු ධර්මයන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කළ ලෝකනායක විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 304. 304. ‘‘Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ; Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. නරදම්සැරි වූ ඒ ලෝකනායකයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, උන්වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය අතහැර පැවිදි වූයෙමි. 305. 305. ‘‘Dasavassasahassāni[Pg.223], tassa vīrassa sāsane; Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā. ඒ වීරයන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි වසර දස දහසක් බඹසර හැසිර, යෝගාවචරව, බහුශ්‍රුතව සිටියෙමි. 306. 306. ‘‘Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā; Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā. පටිච්චසමුප්පාදයෙහි දක්ෂව, සිවුසච්චයෙහි විශාරදව, සියුම් නුවණැතිව, විචිත්‍ර ධර්ම කථිකියක වී, ශාස්තෘ ශාසනයෙහි පිළිවෙත් පිරුවෙමි. 307. 307. ‘‘Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī; Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ. එතැනින් චුත වූ මම, යසස් පිරිවරා තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. එහිදී බ්‍රහ්මචර්යාවේ ඵලයෙන් මම සෙසු දෙව්දූවන් අභිබවා සිටියෙමි. 308. 308. ‘‘Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā; Medhāvinī sīlavatī, vinītaparisāpi ca. මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, එහිදී මහා භෝග සම්පත් හා මහා ධනය ඇත්තියක ද, නැණවත් ද, සිල්වත් ද, විනීත පිරිවරක් ඇත්තියක ද වූයෙමි. 309. 309. ‘‘Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane; Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā. ජින ශාසනයෙහි කළ ඒ කර්මය හා උත්සාහය නිසා, සිතට ප්‍රිය වූ සියලු සම්පත්තීන් මට පහසුවෙන් ලැබුණේය. 310. 310. ‘‘Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi; Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me. මම කොහේ ගියත් මට යම් ස්වාමියෙකු සිටී නම්, මගේ පිළිවෙත් පුරන බලය නිසා කිසිවෙකු මට අවමන් නොකරයි. 311. 311. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, 'කෝණාගමන' නමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් පහළ වූ සේක. 312. 312. ‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā ; Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā. එකල බරණැස් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් කුලයක ඉපිද සිටි ධනංජානී, සුමේධා සහ මම යන තිදෙනාම— 313. 313. ‘‘Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure ; Saṅghassa ca vihārampi, uddissa kārikā mayaṃ. පෙර දානයෙහි යහළුවන්ව සිටි අපි, සංඝාරාමයක් පූජා කළෙමු. සංඝයා වහන්සේ උදෙසා විහාරයක් ද කරවූවෙමු. 314. 314. ‘‘Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ; Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca. එතැනින් චුත වූ අප සැවොම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමු. එහිදී මෙන්ම මිනිස් ලොවෙහි ද අපි අග්‍ර වූ කීර්තියට පැමිණියෙමු. 315. 315. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් 'කස්සප' නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. 316. 316. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල බරණැස් නුවර කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ 'කිකී' නම් කාසිරජු වාසය කළේය. 317. 317. ‘‘Tassāsiṃ [Pg.224] jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඔහුගේ වැඩිමහල් දියණිය වූයෙමි, 'සමණී' නමින් ප්‍රසිද්ධ වූයෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. 318. 318. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. අපගේ පියාණන් අපට අවසර නොදුන්නේය. එවිට අපි ගිහිගෙයිම රැඳී සිටිමින්, වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ නොපැකිළිව බඹසර හැසිරුණෙමු. 319. 319. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රාජකුමාරිකාවන් වූ, බුද්ධ උපස්ථානයෙහි නිරත වූ, සතුටු සිතින් යුත් ඒ දියණියන් සත්දෙනාම කෝමාර බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෙමු. 320. 320. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුණී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැන්නී සංඝදායිකා ද වූහ. 321. 321. ‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. (දැන් මම ඛේමා වෙමි), උප්පලවණ්ණා ද, පටාචාරා ද, භද්දා කුණ්ඩලකේසා ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද, සත්වැන්නී විශාඛාව ද වන්නාහ. 322. 322. ‘‘Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ; Mahānidānasuttantaṃ, sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ. දිනක් නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ අද්භූත වූ 'මහානිදාන සූත්‍ර' ධර්මය දේශනා කළ සේක. එය අසා මම මැනවින් ඉගෙන ගත්තෙමි. 323. 323. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මයන් නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අතහැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 324. 324. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame; Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā. මගේ මෙම අවසාන භවයෙහි, සාකල නම් උතුම් නුවර මද්ද රජුගේ මනාප වූ, ප්‍රිය වූ, ආදරණීය දියණිය වී උපන්නෙමි. 325. 325. ‘‘Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu; Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha. මා උපන් සැණින්ම ඒ නුවර සියලු බිය හා උපද්‍රව දුරු වී සාමය (ඛේමය) උදා විය. ඒ ගුණය නිසාම මට 'ඛේමා' යන නාමය ලැබුණි. 326. 326. ‘‘Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā ; Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino. මා සොළොස් හැවිරිදි වියට පත්ව රූප සෝභාවෙන් බැබළෙන කල, මාගේ පියාණන් මා බිම්බිසාර රජුට අගමෙහෙසියක ලෙස පවරා දුන්නේය. 327. 327. ‘‘Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpake lāyane ratā; Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ. මම ඒ රජුගේ අතිශය ප්‍රිය වූ බිසව වීමි. මම මගේ රූපය කෙරෙහිම ඇලී සිටියෙමි. 'බුදුරජාණන් වහන්සේ රූපයේ දොස් පවසති' යන්න අසා තිබූ බැවින් මම ඒ මහා කරුණාවන්ත බුදු පියාණන් හමුවීමට නොගියෙමි. 328. 328. ‘‘Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā; Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ. එකල්හි බිම්බිසාර රජු මට අනුග්‍රහ දක්වනු පිණිස වේළුවනාරාමයේ මනරම් බව වර්ණනා කරවමින් මා ඉදිරියේ ගී ගැයීමට ගායකයන් යෙදවීය. 329. 329. ‘‘Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ; Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ. යමෙකු බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටින රමණීය වූ වේළුවනය දැක නැත්නම්, ඔහු දෙව්ලොව නන්දන උයන දැක නැතැයි අපි සිතමු. 330. 330. ‘‘Yena [Pg.225] veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ; Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ. යමෙකු මිනිසුන් පිනවන වේළුවනය දුටුවේ නම්, ඔහු සක් දෙවිඳුන් පිනවන නන්දන උයන මැනවින් දුටුවා වන්නේය. 331. 331. ‘‘Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ ; Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā. දෙවිවරු පවා නන්දන උයන අතහැර පොළොවට බැස, රමණීය වේළුවනය දැක පුදුමයට පත්ව ඉන් තෘප්තිමත් විය නොහැකිව සිටිති. 332. 332. ‘‘Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ; Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ. රජුගේ පිනෙන් උපන්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පුණ්‍ය තේජසින් බැබළෙන ඒ උයනේ ගුණ සමූහය මුළුමනින්ම වර්ණනා කළ හැක්කේ කා හටද? 333. 333. ‘‘Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ; Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā. මනස්කාන්ත වූ ඒ උයනේ සෞභාග්‍යය ගැන අසා, එය දැකීමේ ආශාවෙන් මම එකල්හි රජුට ඒ බව දැන්වීමි. 334. 334. ‘‘Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati; Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ. එකල්හි ඒ රජතුමා විශාල පිරිසක් සමඟ ඒ උයන නැරඹීම පිණිස මා පිටත් කර හැරියේය. 335. 335. ‘‘Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ; Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ. මහා සම්පත් ඇති දේවිය, යන්න, නෙතට අඳුනක් බඳු වූ ඒ උයන නරඹන්න. එය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ රශ්මියෙන් බැබළෙමින් නිරන්තරයෙන් ශ්‍රියාවෙන් විරාජමාන වෙයි. 336. 336. ‘‘Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ; Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිඬුසිඟා වැඩීම පිණිස රජගහ නුවරට වැඩම කළ අවස්ථාවක, මම උයන නැරඹීමට එහි ගියෙමි. 337. 337. ‘‘Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ; Kokilāgītasahitaṃ, mayūragaṇanaccitaṃ. එකල්හි ඒ වනය මලින් බරව තිබුණි. විවිධ බඹරුන්ගේ නාදයෙන් ද, කොවුලන්ගේ ගී හඬින් ද, නටන මොනර රෑන්වලින් ද එය පිරී තිබුණි. 338. 338. ‘‘Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ; Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ, yogīvaravirājitaṃ. ශබ්ද අඩු වූ, ජනයාගෙන් ගැවසී නොගත් ඒ උයන විවිධ සක්මන් මළුවලින් අලංකාර වී තිබුණි. කුටි හා මණ්ඩපවලින් පිරි එය උතුම් යෝගී වරුන්ගෙන් බැබළුණි. 339. 339. ‘‘Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama; Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ. එහි ඇවිදින මට මගේ ඇස් ලැබීම සාර්ථක වූවකැයි සිතුණි. එහිදී කමටහන් වඩන තරුණ භික්ෂුවක දැක මම මෙසේ සිතුවෙමි. 340. 340. ‘‘‘Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane; Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito. මෙවන් රමණීය වනයක, නව යොවුන් වියේ පසුවන, වසන්ත කාලය මෙන් ඉතා ප්‍රියමනාප රූපයකින් යුත් මේ භික්ෂුව මෙසේ වසන්නේ ඇයි? 341. 341. ‘‘‘Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto; Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ. හිස මුඩු කර, සඟළ සිවුර පොරවා ගත් මේ භික්ෂුව රුක් මුලක හිඳ පංචකාම සම්පත් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අතහැර සැබවින්ම දැහැනට සමවැදී සිටියි. 342. 342. ‘‘‘Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ; Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako’. ගිහියකු ලෙස රිසි සේ කාම සම්පත් අනුභව කොට, මහලු වූ කල නොවේද මෙවන් උතුම් දහමක් පුහුණු කළ යුත්තේ? 343. 343. ‘‘Suññakanti [Pg.226] viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ; Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃva bhākaraṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ එහි නැතැයි සිතා ගන්ධකුටිය වෙත ගිය මට, පායන සූර්යයා මෙන් බැබළෙන බුදුරජාණන් වහන්සේව දැකගත හැකි විය. 344. 344. ‘‘Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā; Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho. හුදෙකලාව සැපසේ වැඩසිටි උන්වහන්සේට ඉතා රූමත් ස්ත්‍රියක පවන් සලනු දැක, 'මේ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ රළු පුද්ගලයකු නොවේ' යැයි මම සිතුවෙමි. 345. 345. ‘‘Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā; Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā. රන්වන් පැහැති ඒ තරුණිය පියුමක් වන් මුහුණකින් හා දෑසකින් යුක්ත වූවාය. ඇය රතු පැහැති තොල් සඟලකින් හා මුතු වන් දත් පෙළකින් යුත් නෙතට හා සිතට සුවයක් වූවාය. 346. 346. ‘‘Hemadolābhasavanā, kalikākārasutthanī ; Vedimajjhāva sussoṇī, rambhoru cārubhūsanā. ඇය රන් ආභරණ පැළඳි කන්වලින් ද, රන්මලක් බඳු වූ පියයුරුවලින් ද, මනා වූ ඉඟසුඟකින් හා රන් කෙසෙල් කඳන් වන් කලවාවලින් ද යුක්තව මනරම් ආභරණවලින් සැරසී සිටියාය. 347. 347. ‘‘Rattaṃsakupasaṃbyānā, nīlamaṭṭhanivāsanā; Atappaneyyarūpena, hāsabhāvasamanvitā. රතු පැහැති උතුරු සළුවකින් හා නිල් පැහැති සිනිඳු වස්ත්‍රයකින් සැරසුණු ඇය, දැක තෘප්තිමත් විය නොහැකි රූපයකින් හා මඳ සිනහවකින් පිරිපුන් වූවාය. 348. 348. ‘‘Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī; Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ. ඇය දෙස බලා මම මෙසේ සිතුවෙමි. අහෝ! මේ රූප සෝභාවක මහත. මා කිසි දිනෙක මගේ මේ දෑසින් මෙවැනි රූමත් තරුණියක දැක නැත. 349. 349. ‘‘Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā; Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci. එසැණින්ම ඇය ජරාවට පත් වූවාය. ඇගේ වර්ණය වියැකී ගොස් මුහුණ විකෘති විය. දත් හැලී, කෙස් පැසී, කටින් ඛේටය වෑහෙන අපිරිසිදු තැනැත්තියක් බවට ඇය පත් විය. 350. 350. ‘‘Saṅkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā; Valivitatasabbaṅgī, sirāvitatadehinī. කන් හැකිළී ගොස්, දෑස් සුදු පැහැ විය. පියයුරු එල්ලී වැටී අවලස්සන විය. මුළු සිරුරම රැළි වැටී නහර වැල් මතු වූ කයක් බවට පත් විය. 351. 351. ‘‘Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā; Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ. ගත නැමී ගිය ඇය සැරයටියක් වාරු කරගත් අතර, ඇටසැකිල්ල මතු වී ඉතා කෙට්ටු විය. වෙව්ලමින් බිම වැටුණු ඇය වරින් වර කෙඳිරිගාමින් හුස්ම හෙළුවාය. 352. 352. ‘‘Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano; Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā. එවිට මට මහත් සංවේගයක් ඇති විය. එය මගේ ලොමු දැහැගන්වන තරම් පුදුම සහගත එකක් විය. මෝඩයන් ඇලී ගැලී සිටින මේ පිළිකුල් සහගත රූපයට නින්දා වේවා! යැයි මට සිතුණි. 353. 353. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ; Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha. මා සංවේගයට පත්ව සිටිනු දුටු මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ප්‍රසන්න සිතින් යුක්තව මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. 354. 354. ‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ; Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ. “ඛේමා, අඥානයන් විසින් සතුටින් පිළිගන්නා වූ, උඩින් හා යටින් කුණු වැගිරෙන්නා වූ, අශුචි සහිත වූ, දුගඳ හමන්නා වූ, රෝගී වූ මේ සිරුර දෙස බලන්න.” 355. 355. ‘‘‘Asubhāya [Pg.227] cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava. “අසුභය කෙරෙහි සිත වඩන්න, සිත එකඟ කරගෙන මනාව සමාහිත කරගන්න. ශරීරය කෙරෙහි සිහිය (කායගතා සතිය) පවත්වා ගන්න, සසර කෙරෙහි දැඩි ලෙස කළකිරෙන්න.” 356. 356. ‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya. “මේ ශරීරය යම් සේ ද, ඒ අන් අයගේ ශරීර ද එසේ ම ය. ඒ ශරීර යම් සේ ද, මේ ශරීරය ද එසේ ම ය. මෙසේ තමාගේ හා බාහිර වූ ශරීරයන් කෙරෙහි පවත්නා ඇල්ම (ඡන්දය) දුරු කරන්න.” 357. 357. ‘‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi. “අනිමිත්ත (අනිත්‍යය) වඩන්න, මානය නැමැති අනුශය ධර්මය ප්‍රහීණ කරන්න. එවිට මානය සහමුලින් ම ප්‍රහීණ කිරීමෙන් උපශාන්තව වාසය කරන්නී ය.” 358. 358. ‘‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ; Etampi chetvāna paribbajanti, na pekkhino kāmasukhaṃ pahāya’. “මකුළුවා තමා විසින් ම සාදන ලද දැලෙහි බැඳී ඒ ඔස්සේ ම යන්නාක් මෙන්, රාගයෙන් මත් වූවෝ තමා විසින් ම සාදා ගත් රාග ප්‍රවාහය ඔස්සේ ම යති. ප්‍රඥාවන්තයෝ ඒ රාගය ද සිඳ දමා, කිසිදු අපේක්ෂාවක් නැතිව කාම සැපය අත්හැර සසුන්ගත වෙති.” (බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.) 359. 359. ‘‘Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi; Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me. “ඉන්පසු මාගේ සිත (දහම් ඇසීමට) සූදානම් බව දැනගත් මිනිසුන් හික්මවන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මාගේ හික්මීම පිණිස මහානිදාන සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.” 360. 360. ‘‘Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ; Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ. “ඒ උතුම් සූත්‍ර දේශනාව ශ්‍රවණය කොට මා පෙර (කස්සප බුදුරදුන් දවස) ලැබූ සංඥාවන් සිහිපත් කළෙමි. එහි ම සිටිමින් මම උපශාන්ත වී (සෝවාන් මඟ නැමැති) දහම් ඇස පිරිසිදු කරගත්තෙමි.” 361. 361. ‘‘Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade; Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ. “එකෙණෙහි ම මම ඒ මහාර්ෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාමුල වැටී, මා අතින් සිදු වූ වරද ප්‍රකාශ කරනු පිණිස මෙසේ පැවසුවෙමි:” 362. 362. ‘‘‘Namo te sabbadassāvī, namo te karuṇākara; Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada. “සියල්ල දක්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! කරුණාවේ නිධානය වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! සසරින් එතෙර වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා! අමෘත මහා නිවන ලබා දෙන බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!” 363. 363. ‘‘‘Diṭṭhigahanapakkhandā, kāmarāgavimohitā; Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā. “මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නැමැති ඝන වනාන්තරයට පිවිසී, කාම රාගයෙන් මෝහයට පත්ව සිටි මා ඔබ වහන්සේ විසින් නිවැරදි උපක්‍රම මඟින් ශාසන විනයෙහි හික්මවන ලද අතර, මම දැන් ඒ විනයෙහි ඇලුම් කරන්නෙමි.” 364. 364. ‘‘‘Adassanena vibhogā, tādisānaṃ mahesinaṃ; Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare. “ඔබ වහන්සේ වැනි මහාර්ෂී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා දැක ගැනීමට නොලැබීම නිසාත්, ඔබ වහන්සේලාගෙන් වෙන්ව සිටීම නිසාත් සත්වයෝ සසර සයුරෙහි මහත් වූ දුක් විඳිති.” 365. 365. ‘‘‘Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ ; Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ. “ලෝකයාගේ සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, කෙලෙස් නිමාවට පත් කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයෙහි සිටියදීත් ඔබ වහන්සේව දැක ගැනීමට නොහැකි වූයේ යම් දිනක ද, මා අතින් සිදු වූ ඒ වරද මම ප්‍රකාශ කරමි.” 366. 366. ‘‘‘Mahāhitaṃ [Pg.228] varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā; Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ’. “මහත් වූ වැඩ සලසන්නා වූ, උතුම් නිවන ලබා දෙන්නා වූ ඔබ වහන්සේ අහිත පිණිස වන්නෙකු යැයි සැක කොට, රූපයට ඇලුම් කරමින් ඔබ වහන්සේ වෙත නොපැමිණීමේ වරද මම ප්‍රකාශ කරමි.” 367. 367. ‘‘Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino; Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ. “එවිට මිහිරි හඬක් ඇත්තා වූ, මහා කරුණාවන්ත වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මා හට අමෘත දහමින් අභිෂේක කරමින්, ‘ඛේමා, මෙහි නවතින්න’ යැයි වදාළ සේක.” 368. 368. ‘‘Tadā paṇamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ; Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ. “එවිට මම සිරස නමා බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර කොට, උන්වහන්සේ පැදකුණු කොට නික්ම ගොස් බිම්බිසාර රජතුමා දැක මෙසේ පැවසුවෙමි:” 369. 369. ‘‘‘Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama; Vanadassanakāmāya, diṭṭho nibbānato muni. “පසමිතුරන් දමනය කරන රජතුමනි, ඔබ විසින් සිතන ලද මේ උපක්‍රමය ඉතා අගනේය. වේළුවන උයන දැකීමට කැමැත්තෙන් ගිය මට, කෙලෙස් වනයෙන් මිදුණු මුනිවරයාණන් වහන්සේ දැක ගැනීමට ලැබුණි.” 370. 370. ‘‘‘Yadi te ruccate rāja, sāsane tassa tādino; Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā’. “රජතුමනි, ඔබ කැමති නම් මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වන්නෙමි. මුනිවරයාණන් වහන්සේගේ වචනයෙන් මම දැන් රූපය කෙරෙහි කළකිරී සිටිමි.” Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ. දෙවන භාණවාරය නිම විය. 371. 371. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati; ‘Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu’. “එවිට ඒ මහාරාජයා දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, ‘පින්වතිය, මම ඔබට අවසර දෙමි. ඔබේ පැවිද්ද සාර්ථක වේවා’ යැයි පැවසීය.” 372. 372. ‘‘Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite; Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā. “ඉන්පසු පැවිදි වී අඩමසක් ගෙවුණු තැන, පහන් දැල්ලක හට ගැනීමත් විනාශ වීමත් දැක මාගේ සිතෙහි දැඩි සංවේගයක් ඇති විය.” 373. 373. ‘‘Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā; Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ. “සෑම සංස්කාරයක් කෙරෙහි ම කළකිරී, පටිච්චසමුප්පාදය කෙරෙහි දක්ෂ වූ මම, සතර ඕඝයන්ගෙන් එතෙර වී අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි.” 374. 374. ‘‘Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī cāpi bhavāmahaṃ. “මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණාභිඥානය කෙරෙහි ද වසීභාවයට පත් වූවෙමි. පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද මම දක්ෂ වූවෙමි.” 375. 375. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. “මම පෙර විසූ භවයන් දනිමි. මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් මට නැවත උපතක් නැත.” 376. 376. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane. “බුදු සසුනෙහි අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් කෙරෙහි මට ඉතා පිරිසිදු වූ ඥානය පහළ විය.” 377. 377. ‘‘Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā; Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane. “මම විශුද්ධි මාර්ගයන්හි දක්ෂ වෙමි. කථාවත්ථු ප්‍රකරණය කෙරෙහි විශාරද වෙමි. අභිධර්ම ක්‍රමයන් දන්නා වූ මම ශාසනයෙහි වසීභාවයට පත් වී සිටිමි.” 378. 378. ‘‘Tato [Pg.229] toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā; Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ. “ඉන්පසු තෝරණවත්ථු නම් ස්ථානයේදී කෝසල මහා රජු විසින් අසන ලද සියුම් ප්‍රශ්නවලට මම නියම ලෙස පිළිතුරු දුන්නෙමි.” 379. 379. ‘‘Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha; Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā. “එවිට ඒ රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ඒ ගැන විමසීය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ද මා විසින් දෙන ලද පිළිතුරු ම ඒ අයුරින් ම වදාළ සේක.” 380. 380. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Mahāpaññānamaggāti, bhikkhunīnaṃ naruttamo. “ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදුණු උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, මහා ප්‍රඥාවන්ත භික්ෂුණීන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි මා තැබූ සේක.” 381. 381. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. “මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි.” 382. 382. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන් ම යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.” 383. 383. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ ඛේමා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය. Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි ඛේමා තෙරණියගේ අපදානය නිමයි. 9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ 9. 9. උප්පලවණ්ණා තෙරණියගේ අපදානය 384. 384. ‘‘Bhikkhunī uppalavaṇṇā, iddhiyā pāramiṃ gatā; Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabravi. ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්ගෙන් කෙළවරට පැමිණි උප්පලවණ්ණා භික්ෂුණිය, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ මේ ප්‍රකාශය කළාය. 385. 385. ‘‘‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ; Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ, ārocemi mahāmuni. “මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම භව සංසාරයෙන් එතෙර වී, අචල වූ නිවන් පදවියට පැමිණියෙමි. මා විසින් සියලු දුක් ක්ෂය කරන ලදී. මම ඒ බව ඔබ වහන්සේට දන්වා සිටිමි.” 386. 386. ‘‘‘Yāvatā parisā atthi, pasannā jinasāsane; Yassā ca meparādhotthi, khamantu jinasammukhā. “ජින ශාසනයෙහි පැහැදුණු යම් තාක් පිරිසක් ඇද්ද, මා අතින් ඔවුන්ට යම් වරදක් වී ඇත්නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මට ඒ වරදට සමාව දෙත්වා.” 387. 387. ‘‘‘Saṃsāre saṃsarantiyā, khalitaṃ me sace bhave; Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu taṃ. “මහා වීරයන් වහන්ස, සංසාරයෙහි සැරිසරන කල්හි මා අතින් යම් වරදක් සිදු වූයේ නම්, මම ඒ බව පවසමි. ඒ වරදට සමාව දෙනු මැනව.” 388. 388. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike; Catasso parisā ajja, kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā. “මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින උප්පලවණ්ණාවෙනි, ඔබගේ ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. අද මේ සිව්වනක් පිරිස අතර ඇති යම් සැකයක් වේ නම් එය දුරු කරන්න.” මෙසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක. 389. 389. ‘‘‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara; Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ. “මහා වීරයන් වහන්ස, ප්‍රඥාවන්ත වූ, තේජවන්ත වූ ඔබ වහන්සේගේ දියණියක වන මම, බොහෝ දුෂ්කර වූ ද, ඉතා දුෂ්කර වූ ද ක්‍රියාවන් සිදු කළෙමි.” 390. 390. ‘‘‘Uppalasseva [Pg.230] me vaṇṇo, nāmenuppalanāmikā; Sāvikā te mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma. “පසැස් ඇති මහා වීරයන් වහන්ස, මාගේ ශරීර වර්ණය නිල් මහනෙල් මලක වර්ණය බඳුය. එබැවින් මම උප්පලවණ්ණා නම් වීමි. ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක වන මම ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.” 391. 391. ‘‘‘Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū; Ekasmiṃ sambhave jātā, samānachandamānasā. “රාහුල කුමරු සහ මම, නොයෙක් සිය ගණන් ජාතීන්හි එකම කුසෙහි උපත ලැබුවෙමු. එකම සමාන අදහස් හා සිත් ඇත්තෝ වීමු.” 392. 392. ‘‘‘Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato ; Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā. “අපගේ ඉපදීම එක්ව සිදු විය, ජාතියෙන් ද එක්ව සිදු විය. අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි, දෙදෙනාම විවිධ වූ උත්පත්ති ඇත්තෝ වීමු.” 393. 393. ‘‘‘Putto ca rāhulo nāma, dhītā uppalasavhayā; Passa vīra mamaṃ iddhiṃ, balaṃ dassemi satthuno. “පුත්‍රයා රාහුල නම් විය, දියණිය උප්පලවණ්ණා නම් විය. වීරයන් වහන්ස, මාගේ ඍද්ධිය බලන්න. ශාස්තෘන් වහන්සේ උදෙසා මාගේ ඍද්ධි බලය දක්වමි.” 394. 394. ‘‘‘Mahāsamudde caturo, pakkhipi hatthapātiyaṃ; Telaṃ hatthagatañceva, khiḍḍo komārako yathā. “සෙල්ලම් කරන දරුවෙකු අතේ ඇති තෙල් ස්වල්පයක් මෙන්, මම සතර මහා සාගරයන් අත්ල නමැති බඳුනට දමා ගතිමි.” 395. 395. ‘‘‘Ubbattayitvā pathaviṃ, pakkhipi hatthapātiyaṃ; Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma, luñci komārako yuvā. “තරුණ දරුවෙකු මුංජ තණ ගසක් උදුරා ගන්නාක් මෙන්, මම මහ පොළොව උඩු යටිකුරු කොට අත්ල නමැති බඳුනට බහා ගතිමි.” 396. 396. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ, chādayitvāna matthake; Vassāpetvāna phusitaṃ, nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ. “සක්වළක් සා සමාන අත්ලක් මවා, හිස මත ආවරණය කොටගෙන, විවිධ වර්ණයෙන් යුතු වැහි බිංදු නැවත නැවතත් වස්වා පෙන්වූයෙමි.” 397. 397. ‘‘‘Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā, dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ; Sineruṃ musalaṃ katvā, maddi komārikā yathā. “මහ පොළොව වංගෙඩියක් කොට ද, ගල් බොරලු ධාන්‍ය කොට ද, මහා මේරු පර්වතය මෝල්ගසක් කොට ද දමා, කුඩා දැරියක ධාන්‍ය කොටන්නාක් මෙන් මම එය මැඬ පෙන්වූයෙමි.” 398. 398. ‘‘‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa, nāmenuppalasavhayā; Abhiññāsu vasībhūtā, tava sāsanakārikā. “බුද්ධ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්ස, මම ඔබ වහන්සේගේ දියණිය වෙමි, උප්පලවණ්ණා නමින් හඳුන්වමි. මම අභිඥාවන්හි වශීභාවයට පැමිණි, ඔබ වහන්සේගේ අනුශාසනය පිළිපදින්නියක් වෙමි.” 399. 399. ‘‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, dassetvā lokanāyakaṃ; Nāmagottañca sāvetvā, pāde vandāmi cakkhuma. “ලෝකනාථයන් වහන්ස, නොයෙක් ආකාරයේ ඍද්ධි විපර්යාසයන් සිදු කොට පෙන්වා, මාගේ නම හා ගෝත්‍රය දන්වා සිටිමින්, පසැස් ඇති ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි.” 400. 400. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. “මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම ඍද්ධීන්හි වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි. එමෙන්ම දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍ර ධාතුවෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි.” 401. 401. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. “මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත.” 402. 402. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, sabhāvena mahesino. “මහේසීන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන පටිසම්භිදාවන්හි මාගේ ඥානය ස්වභාවයෙන්ම නිර්මලව පිරිසිදු වී ඇත.” 403. 403. ‘‘‘Purimānaṃ [Pg.231] jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ; Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni. “මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, පෙර වැඩසිටි උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේලා හමුවේ ඔබ වහන්සේව දැකගැනීම උදෙසා මම බොහෝ පින් දහම් හා බොහෝ ප්‍රාර්ථනා සිදු කළෙමි.” 404. 404. ‘‘‘Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni; Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā. “මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් පුරන ලද යම් කුසල කර්මයක් ඇත්නම් එය සිහිපත් කළ මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන්ම මා විසින් පින් රැස් කරන ලදී.” 405. 405. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayantī anācaraṃ; Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvituttamaṃ. “මහා වීරයන් වහන්ස, අභව්‍ය ස්ථාන මඟහරිමින් ද, අනාචාරයන් වළක්වමින් ද, ඔබ වහන්සේ උදෙසාම මම මාගේ උතුම් ජීවිතය පරිත්‍යාග කළෙමි.” 406. 406. ‘‘‘Dasakoṭisahassāni, adāsiṃ mama jīvitaṃ; Pariccattā ca me homi, tavatthāya mahāmuni. “මහා මුණින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම වාර කෝටි දස දහසක් මුළුල්ලේ මාගේ ජීවිතය දන් දුන්නෙමි. ඔබ වහන්සේ උදෙසා මම ජීවිතය පරිත්‍යාග කළ තැනැත්තියක් වෙමි.” 407. 407. ‘‘‘Tadātivimhitā sabbā, sirasāva katañjalī; Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā’. “එකල්හි මුළු පිරිසම අතිශයින් මවිතයට පත්ව, හිස නමා දෑත් එක්කොට වැඳ මෙසේ ඇසූහ: ‘ආර්යාවනි, මෙබඳු අසමසම ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයක් හා වීර්යයක් ඔබට ලැබුණේ කෙසේ ද?’” 408. 408. ‘‘Satasahassito kappe, nāgakaññā ahaṃ tadā; Vimalā nāma nāmena, kaññānaṃ sādhusammatā. “මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, මම විමලා නම් වූ නාග කන්‍යාවක් වීමි. එකල මම කන්‍යාවන් අතර ගුණවත් තැනැත්තියක ලෙස සම්මතව සිටියෙමි.” 409. 409. ‘‘Mahorago mahānāgo, pasanno jinasāsane; Padumuttaraṃ mahātejaṃ, nimantesi sasāvakaṃ. “බුද්ධ ශාසනයෙහි පැහැදුණු මහෝරග නම් මහා නාග රාජයා, මහා තේජවන්ත වූ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේට ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟින් වැඩම කරන ලෙස ආරාධනා කළේය.” 410. 410. ‘‘Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ, pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ; Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ, upabhogaṃ ratanāmayaṃ. එවිට ඒ නාගරාජයා රත්නයෙන් කළ මණ්ඩපයක් ද, රත්නයෙන් කළ පල්ලංකයක් (ආසනයක්) ද, රත්න වැලි අතුරන ලද රත්නමය පරිභෝග වස්තූන් ද පිළියෙළ කළේය. 411. 411. ‘‘Maggañca paṭiyādesi, ratanaddhajabhūsitaṃ; Paccuggantvāna sambuddhaṃ, vajjanto tūriyehi so. රත්නමය ධජ පතාකාවලින් අලංකාර කළ මාර්ගයක් ද සකස් කරවා, ඔහු (ඒ නාගරාජයා) තූර්ය වාදනය කරවමින් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියට ගොස් පිළිගත්තේය. 412. 412. ‘‘Parisāhi ca catūhi, parivuto lokanāyako; Mahoragassa bhavane, nisīdi paramāsane. සිව්වනක් පිරිස පිරිවරාගත් ලෝකනාථයන් වහන්සේ, ඒ මහත් තේජස් ඇති නාගරාජයාගේ භවනයෙහි වූ උතුම් ආසනයෙහි වැඩහුන් සේක. 413. 413. ‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ; Varaṃ varañca pādāsi, nāgarājā mahāyasaṃ. ඒ නාගරාජයා මහා යසස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේට උතුම් වූ ද, මහාර්ඝ වූ ද, ආහාර පාන හා ඛාද්‍ය භෝජ්‍යයන් පූජා කළේය. 414. 414. ‘‘Bhuñjitvāna sambuddho, pattaṃ dhovitvā yoniso; Anumodanīyaṃkāsi, nāgakaññā mahiddhikā. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දානය වළඳා අවසානයේ පාත්‍රය මැනවින් සෝදා අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක. (එය ඇසූ) නාග කන්‍යාවෝ මහා ඉර්ධිමත් වූහ. 415. 415. ‘‘Sabbaññuṃ [Pg.232] phullitaṃ disvā, nāgakaññā mahāyasaṃ; Pasannaṃ satthuno cittaṃ, sunibandhañca mānasaṃ. මහා යසස් ඇති, ඥානයෙන් පිබිදුණු සර්වඥයන් වහන්සේ දැක, ඒ නාග කන්‍යාවන්ගේ සිත ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි අතිශයින්ම පැහැදුණේය; ඔවුන්ගේ මනස (බුදුගුණ කෙරෙහි) මැනවින් බැඳී ගියේය. 416. 416. ‘‘Mamañca cittamaññāya, jalajuttamanāmako; Tasmiṃ khaṇe mahāvīro, bhikkhuniṃ dassayiddhiyā. පදුමුත්තර නම් වූ මහා වීරයන් වහන්සේ මාගේ සිත දැන, ඒ මොහොතේම එක්තරා මෙහෙණින් වහන්සේ නමක ලවා ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑ සේක. 417. 417. ‘‘Iddhī anekā dassesi, bhikkhunī sā visāradā; Pamoditā vedajātā, satthāraṃ idamabravi. විශාරද වූ ඒ මෙහෙණින් වහන්සේ නොයෙක් ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑවාය. එයින් අතිශය ප්‍රීතියට හා සතුටට පත් මම ශාස්තෘන් වහන්සේට මේ වචනය පැවසුවෙමි. 418. 418. ‘‘‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ, sumanaṃ itarāyapi; Kathaṃ ahosi sā vīra, iddhiyā suvisāradā’. 'වීරයන් වහන්ස, ඒ මෙහෙණින් වහන්සේගේ සතුටු උපදවන මේ ඉර්ධි බලය මම දුටුවෙමි. ඇය ඉර්ධියෙහි මෙතරම් විශාරද වූයේ කෙසේ ද?' 419. 419. ‘‘‘Orasā mukhato jātā, dhītā mama mahiddhikā; Mamānusāsanikarā, iddhiyā suvisāradā’. 'ඇය මාගේ ඖරස දියණියකි, ධර්ම මුඛයෙන් උපන්නී ය, ඇය මහා ඉර්ධිමත් ය. මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නා වූ ඇය ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑමෙහි අතිශයින් විශාරද වන්නීය' (යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සේක). 420. 420. ‘‘Buddhassa vacanaṃ sutvā, evaṃ patthesahaṃ tadā ; Ahampi tādisā homi, iddhiyā suvisāradā. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම එකල මෙසේ ප්‍රාර්ථනා කළෙමි: 'මම ද ඇය මෙන් ඉර්ධියෙහි අතිශය විශාරද වූ (ශ්‍රාවිකාවක) වෙම්වා!' 421. 421. ‘‘Pamoditāhaṃ sumanā, patthe uttamamānasā ; Anāgatamhi addhāne, īdisā homi nāyaka. 'ලෝකනාථයන් වහන්ස, අතිශය ප්‍රීතිමත් වූ මම, උතුම් වූ සිතින් අනාගත කාලයෙහි මෙවැනිම වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක වීමට ප්‍රාර්ථනා කරමි.' 422. 422. ‘‘Maṇimayamhi pallaṅke, maṇḍapamhi pabhassare; Annapānena tappetvā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. මම මැණික්මය වූ පල්ලංකයක ද, බැබළෙන මණ්ඩපයක ද සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනාථයන් වහන්සේ වඩා හිඳුවා ආහාර පානයෙන් සතුටු කරවා, 423. 423. ‘‘Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ, aruṇaṃ nāma uppalaṃ; Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu, pūjesiṃ lokanāyakaṃ. නාගයන්ගේ උතුම් වූ පුෂ්පය වන 'අරුණ' නම් නිල් මහනෙල් මලින් ලෝකනාථයන් වහන්සේ පුදා, 'මාගේ ශරීර වර්ණය ද මේ මලෙහි පැහැය වැනිම වේවා' යි ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 424. 424. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කළ කුසල් කර්මය හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා හා අධිෂ්ඨානයන්ගේ බලයෙන් ද මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 425. 425. ‘‘Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno; Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ. ඉන් චුත වූ මම නැවත මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි ඉපදී, ස්වයංභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට නිල් මහනෙල් මල්වලින් වැසූ පිණ්ඩපාත දානයක් පූජා කළෙමි. 426. 426. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, සියලු ධර්මයන් විෂයයෙහි පසැස් ඇති, දර්ශනීය වූ විපස්සී නම් ලෝකනාථයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 427. 427. ‘‘Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame; Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. එකල බරණැස් නුවර සිටු දියණියකව ඉපිද, සංඝයා වහන්සේ සහිත ලෝකනාථ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, 428. 428. ‘‘Mahādānaṃ [Pg.233] daditvāna, uppalehi vināyakaṃ; Pūjayitvā cetasāva, vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ. මහා දානයක් පිරිනමා, විනායකයන් වහන්සේට නිල් මහනෙල් මලින් පූජා පවත්වා, සිතින්ම වර්ණ සෝභාව ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 429. 429. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, ධර්ම දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 430. 430. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල බරණැස් නුවර මහේසීන් වහන්සේට උපස්ථායක වූ 'කිකී' නම් කාශී රජතුමා රජකම් කළේය. 431. 431. ‘‘Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඒ රජුගේ 'සමණගුත්තා' නම් වූ දෙවන දියණිය වීමි. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. 432. 432. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. අපගේ පියාණන් අපට පැවිදි වීමට අවසර නොදුන්නේය. ඒ නිසා අපි වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ ගිහිගෙයිම වෙසෙමින් නොපසුබටව ධර්මයෙහි හැසුරුණෙමු. 433. 433. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro. සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රජකුමරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථානයෙහි නිරත වෙමින්, සතුටු සිතින් යුතුව කුමරි බඹසර රැක්කෙමු. 434. 434. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā ; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැනිව සංඝදායිකා (යන මොවුහු ඒ සත්දෙනා වූහ). 435. 435. ‘‘Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. මම ද (උප්පලවණ්ණා), ප්‍රඥාවන්ත ඛේමා ද, පටාචාරා ද, කුණ්ඩලා ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද සත්වැනියාවූ විශාඛාව ද වෙමු. 436. 436. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ පින්කම් නිසා ද, ප්‍රාර්ථනා හා අධිෂ්ඨාන නිසා ද, මානුෂීය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 437. 437. ‘‘Tato cutā manussesu, upapannā mahākule; Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ. ඉන් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි උසස් කුලයක ඉපදී, රහතන් වහන්සේ නමකට රන්වන් වූ ද, සියුම් වූ ද උතුම් වස්ත්‍රයක් පූජා කළෙමි. 438. 438. ‘‘Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ; Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā. ඉන්පසු චුතව, අරිට්ඨපුරයෙහි බමුණු කුලයක ඉපිද, තිරිටිවච්ඡ බමුණාගේ දියණිය වූ සිත්කලු 'උම්මාදන්තී' නම් වූයෙමි. 439. 439. ‘‘Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ; Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā. ඉන්පසු චුතව, එක්තරා ජනපදයක එතරම් ධනවත් නොවන කුලයක ඉපිද, එකල මම හැල් කෙතක් රැකවල් කළෙමි. 440. 440. ‘‘Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājāsatānihaṃ; Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ. පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමක දැක, නෙළුම් මලින් වැසූ විලඳ පන්සියයක් පූජා කොට, මම පුතුන් පන්සියයක් ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 441. 441. ‘‘Patthayiṃ [Pg.234] tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno; Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare. මාගේ ඒ පුතුන් වීමට සිටි පිරිස ද පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට මීපැණි පූජා කොට (මාගේම පුතුන් වීමට) ප්‍රාර්ථනා කළහ. එයින් චුත වූ මම වනයෙහි නෙළුම් මලක ගැබෙහි උපන්නෙමි. 442. 442. ‘‘Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā; Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ. මම කාසි රජුගේ අගමෙහෙසිය වී සත්කාර සම්මානයට පාත්‍ර වූවාය. එහිදී මම අඩුවක් නැතිවම රජකුමාරවරුන් පන්සියයක් වැදුවෙමි. 443. 443. ‘‘Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ; Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā. ඒ පුත්‍රයන් යොවුන් වියට පැමිණි කල්හි, ජල ක්‍රීඩාවෙහි යෙදී සිටියදී පෙති හැළුණු නෙළුම් මලක් දැක (සංවේගයට පත්ව) පසේබුදු බවට පත් වූහ. 444. 444. ‘‘Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī ; Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ. වීර වූ ඒ පුත්‍රයන්ගෙන් වෙන්වූ මම, ඒ සෝකයෙන් පීඩිතව චුත වී, ඉසිගිලි පර්වතය අසල ගමක උපන්නෙමි. 445. 445. ‘‘Yadā buddhā sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca ; Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake. මා වැඩිවිය පැමිණ දූ පුතුන් ඇතිව, දරුවන්ගේ හා සැමියාගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස කැඳ රැගෙන යද්දී, පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා අට නමක දැක්කෙමි. 446. 446. ‘‘Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ; Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā. පිඬු පිණිස ගමට වඩින ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා දැක මට මාගේ පැරණි පුතුන් සිහිපත් විය. එවිට පුතුන් කෙරෙහි වූ සෙනෙහසින් මාගේ පියයුරුවලින් කිරි ගලා ගියේය. 447. 447. ‘‘Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi; Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ. ඉක්බිති පහන් සිතින් යුතුව මාගේම දෑතින් උන්වහන්සේලාට ඒ කැඳ පූජා කළෙමි. එයින් චුත වූ මම තව්තිසා දෙව්ලොව නන්දන වනයෙහි උපන්නෙමි. 448. 448. ‘‘Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave; Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ. භවයෙන් භවයට සැරිසරමින් සැප දුක් අනුභව කළ මම, මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් මාගේ ජීවිතය පවා පරිත්‍යාග කළෙමි. 449. 449. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure. මෙසේ නොයෙක් විධ දුක් ද නොයෙක් විධ සැපත් ද අනුභව කොට, මාගේ මේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි මම සැවැත් නුවර උපන්නෙමි. 450. 450. ‘‘Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā; Nānāratanapajjote, sabbakāmasamiddhine. සියලු කාම සම්පත්වලින් පිරිපුන්, නොයෙක් රත්නාභරණයෙන් බබළන, බොහෝ ධන සම්පත් ඇති ඉතා සැපවත් වූ මහා සිටු පවුලක මම උපන්නෙමි. 451. 451. ‘‘Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā; Rūpasīrimanuppattā, kulesu atisakkatā. මම සත්කාරයට, පූජාවට, ගෞරවයට හා සම්මානයට පාත්‍ර වූවාය. මම අතිශය රූප ශ්‍රීයෙන් යුක්ත වූ අතර කුලවතුන් අතර අතිශයින්ම ගරු සම්මාන ලැබුවෙමි. 452. 452. ‘‘Atīva patthitā cāsiṃ, rūpabhogasirīhi ca; Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi. මාගේ රූප ශෝභාව හා භෝග සම්පත් නිසා මම බොහෝ දෙනා පතන තැනැත්තියක වූවාය. සිය ගණනක් සිටු පුත්‍රයන් විසින් මා කැමති වන්නට විය. 453. 453. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ. මම ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූවාය. පැවිදි වී අඩමසක් ගතවීමටත් පෙර චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළෙමි. 454. 454. ‘‘Iddhiyā [Pg.235] abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ; Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino. මම සෘද්ධියෙන් අශ්වයන් සතර දෙනෙකු යෙදූ රථයක් මවාගෙන, ලෝකනාථ වූ තාදි ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැන්දෙමි. 455. 455. ‘‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle; Na cāpi te dutiyo atthi koci, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’. “මනාව මල් පිපුණු අතු අග ඇති සල් ගසක් යටට වී තනිවම සිටින අඥාන තැනැත්තිය, ඔබට කිසිම සහයකයෙකු නැත. ඔබට සල්ලාලයන්ගෙන් බියක් නැද්ද?” (යැයි මාරයා කීවේය). 456. 456. ‘‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ; Lomaṃ na iñje na sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko. “මාරය, එබඳු සල්ලාලයන් ලක්ෂයක් පැමිණියත්, මාගේ රෝම කූපයක් පවා සෙලවිය නොහැකිය. මම කිසිසේත්ම බිය නොවෙමි. ඉතින් තනිව සිටින ඔබ මට කුමක් කරන්නද?” 457. 457. ‘‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te; Bhamukantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi. “මම දැන් නොපෙනී යන්නෙමි, නැතහොත් ඔබේ කුස තුළට ඇතුළු වන්නෙමි. ඔබේ ඇහි බැම අතර මා සිටියත් ඔබට මාව දැකගත නොහැකි වනු ඇත.” 458. 458. ‘‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā; Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso. “මම සිත පිළිබඳ වශීභාවයට පැමිණ සිටිමි. සෘද්ධිපාදයන් මැනවින් වඩන ලදී. මම සියලු බැඳීම්වලින් නිදහස් වූවාය. ඇවැත්නි මාරය, මම ඔබට බිය නොවෙමි.” 459. 459. ‘‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā; Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama. “කාමයන් හෙල්ල හා උල් සමාන වේ. පංචස්කන්ධයෝ ඒ සඳහා වන මස් කපන කොට වැනි ය. යම් කාම රතියක් ගැන ඔබ පවසන්නේ නම්, එය දැන් මට අප්‍රිය දෙයකි.” 460. 460. ‘‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito; Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’. “සෑම තැනකදීම තෘෂ්ණාව නසන ලදී. මෝහ අඳුර පළවා හරින ලදී. පාපී මාරය, මෙසේ දැනගන්න. මාරය, ඔබ දැන් පරාජිතයෙකි.” 461. 461. ‘‘Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Aggā iddhimatīnanti, parisāsu vināyako. විනයනය කරන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මාගේ ඒ ගුණයන් කෙරෙහි පැහැදී, පිරිස මැද “සෘද්ධිමතුන් අතර අග්‍ර වේ” යැයි පවසමින් මාව ඒ තනතුරෙහි තැබූ සේක. 462. 462. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කළෙමි. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බිම තැබුවෙමි. භවයට ඇද දමන තෘෂ්ණාව සහමුලින්ම උදුරා දමන ලදී. 463. 463. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. යම් අරමුණක් සඳහා මම ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අර්හත්වය මා විසින් සාක්ෂාත් කරගන්නා ලදී. 464. 464. ‘‘Cīvaraṃ [Pg.236] piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato. සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලානපස සහ සේනාසන යන සිව්පසය සැණෙකින් දහස් ගණනින් සිව් දෙසින්ම මට ලැබෙන්නේය. 465. 465. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā; මා විසින් කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 466. 466. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් එකක් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 467. 467. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ උප්පලවණ්ණා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි උප්පලවණ්ණා තෙරණියගේ අපදානය නිමාවට පත් විය. 10. Paṭācārātherīapadānaṃ 10. පටාචාරා තෙරණියගේ අපදානය 468. 468. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි කෙළවරට පැමිණි (පරතෙරට පත්), පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 469. 469. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. එකල මම හංසවතී නගරයෙහි, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් බැබළුණු, මහා සැප සම්පතින් පිරි සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 470. 470. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātapasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ. ඒ මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු පහන් වූ සිත් ඇත්තී, ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි. 471. 471. ‘‘Tato vinayadhārīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako; Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, kappākappavisāradaṃ. එකල ලෝකනායකයන් වහන්සේ, පවට ලජ්ජා ඇති, තාදි ගුණයෙන් යුත්, කැප අකැප දේ පිළිබඳ විශාරද වූ එක්තරා භික්ෂුණියක විනයධර භික්ෂුණීන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තබා වර්ණනා කළ සේක. 472. 472. ‘‘Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānamabhikaṅkhinī; Nimantetvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. එකල්හි මම සතුටු වූ සිත් ඇත්තී, ඒ තනතුර පතා දසබලධාරී ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය ආරාධනා කළෙමි. 473. 473. ‘‘Bhojayitvāna sattāhaṃ, daditvāva ticīvaraṃ ; Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ. සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පිරිනමා, තුන් සිවුරු ද පූජා කර, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් අබියස හිස නමා වැඳ මෙසේ පැවසුවෙමි. 474. 474. ‘‘‘Yā tayā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni; Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka’. 'වීර වූ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අට දිනකට පෙර ඔබ වහන්සේ යම් භික්ෂුණියක වර්ණනා කළ සේක් ද, ස්වාමීනි, ඉදින් මගේ ප්‍රාර්ථනාව සමෘද්ධිමත් වන්නේ නම් මම ද එබඳු වන්නෙමි.' 475. 475. ‘‘Tadā avoca maṃ satthā, ‘bhadde mā bhāyi assasa; Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ. එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'පින්වත් දියණිය, බිය නොවන්න, සැනසෙන්න; අනාගත කාලයෙහි ඔබගේ ඒ මනෝරථය ඉටු වනු ඇත. 476. 476. ‘‘‘Satasahassito [Pg.237] kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ. 477. 477. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Paṭācārāti nāmena, hessati satthu sāvikā’. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාදය ලබන්නා වූ, ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ පටාචාරා නමින් ප්‍රකට ශ්‍රාවිකාවක් වන්නෙහිය.' 478. 478. ‘‘Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. එකල්හි මම ඉමහත් සතුටට පත්ව, ජීවිතාන්තය දක්වා ඒ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට මෙත් සිතින් උපස්ථාන කළෙමි. 479. 479. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ යහපත් කර්මය හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා සහිත චේතනාවන් නිසා ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 480. 480. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහිම, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උතුම් වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 481. 481. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල බරණැස් නුවර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ, මිනිසුන්ට අධිපති වූ ‘කිකී’ නම් කාසිරජු වාසය කළේය. 482. 482. ‘‘Tassāsiṃ tatiyā dhītā, bhikkhunī iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඒ රජුගේ තෙවැනි දියණිය වූයෙමි, ‘භික්ෂුණී’ යන නමින් ප්‍රකට වූයෙමි. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා මහණ වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. 483. 483. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. අපගේ පියාණන් අපට (මහණ වීමට) අවසර නොදුන් බැවින්, අපි වසර විසි දහසක් පුරා නොපසුබටව ගිහිගෙයිම විසුවෙමු. 484. 484. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro. සුවසේ හැදී වැඩුණු රාජකුමාරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, බුදුන්ට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරතව, සතුටු සිතින් කුමරි බඹසර රැක්කෙමු. 485. 485. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ෂුණී, භික්ෂුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ හත්වැන්නිය සංඝදායිකා නම් වූහ. 486. 486. ‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, khemā bhaddā ca bhikkhunī; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. මම ද, උප්පලවණ්ණා ද, ඛේමා ද, භද්දා භික්ෂුණිය ද, කිසාගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද සහ හත්වැන්නිය වූ විසාඛාව ද වෙමු. 487. 487. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ යහපත් කර්මයන් හේතුවෙන් ද, ප්‍රාර්ථනා සහිත චේතනාවන් නිසා ද, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 488. 488. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. දැන් මේ අවසාන භවයෙහි, මම සැවැත් නුවර මහා ධන සම්පත් ඇති, සමෘද්ධිමත් සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 489. 489. ‘‘Yadā [Pg.238] ca yobbanūpetā, vitakkavasagā ahaṃ; Naraṃ jārapatiṃ disvā, tena saddhiṃ agacchahaṃ. මම තරුණ වියට පත් වූ කල, කාම විතර්කයන්ට වසඟව, එක් පුරුෂයෙකු දැක ඔහු සමඟ පලා ගියෙමි. 490. 490. ‘‘Ekaputtapasūtāhaṃ, dutiyo kucchiyā mamaṃ; Tadāhaṃ mātāpitaro, okkhāmīti sunicchitā. එක් පුතෙකු බිහි කළ පසු, දෙවැනි දරුවා ද මගේ කුසෙහි පිළිසිඳ ගත්තේය. එවිට මම මවුපියන් දැකීමට යා යුතු යැයි තීරණය කළෙමි. 491. 491. ‘‘Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ, tadā tamhi pavāsite; Ekikā niggatā gehā, gantuṃ sāvatthimuttamaṃ. මම මගේ ස්වාමියාට ඒ බව නොදන්වා, ඔහු බැහැරව සිටි අවස්ථාවක, උතුම් සැවැත් නුවරට යාම පිණිස තනිවම නිවසින් පිටත් වුණෙමි. 492. 492. ‘‘Tato me sāmi āgantvā, sambhāvesi pathe mamaṃ; Tadā me kammajā vātā, uppannā atidāruṇā. එවිට මගේ ස්වාමියා පැමිණ මඟදී මාව මුණගැසුණේය. එකල මට ඉතා දරුණු වූ ප්‍රසව වේදනාවන් හටගත්තේය. 493. 493. ‘‘Uṭṭhito ca mahāmegho, pasūtisamaye mama; Dabbatthāya tadā gantvā, sāmi sappena mārito. මා දරුවා බිහි කරන අවස්ථාවෙහි මහා වැස්සක් ද හටගත්තේය. එවිට දර සොයන්නට ගිය මගේ ස්වාමියා සර්පයෙකු දෂ්ට කිරීමෙන් මියගියේය. 494. 494. ‘‘Tadā vijātadukkhena, anāthā kapaṇā ahaṃ; Kunnadiṃ pūritaṃ disvā, gacchantī sakulālayaṃ. එවිට දරු ප්‍රසූතියේ දුකෙන් පීඩිතව, අසරණව මම මගේ මවුපියන්ගේ නිවස බලා යද්දී ජලයෙන් පිරී ගිය කුඩා ගංගාවක් දුටුවෙමි. 495. 495. ‘‘Bālaṃ ādāya atariṃ, pārakūle ca ekakaṃ; Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ, itaraṃ taraṇāyahaṃ. එක් දරුවෙකු රැගෙන මම ගඟෙන් එතෙර වූයෙමි. ඒ කුඩා පුතාව එතෙර ඉවුරේ තබා, අනෙක් දරුවා එතෙර කරවා ගැනීම සඳහා නැවත ගඟට බැස්සෙමි. 496. 496. ‘‘Nivattā ukkuso hāsi, taruṇaṃ vilapantakaṃ; Itarañca vahī soto, sāhaṃ sokasamappitā. මම ආපසු එද්දී, හඬමින් සිටි බාල දරුවාව උකුස්සෙකු උදුරාගෙන ගියේය. අනෙක් දරුවා දිය පහරට හසුව ගසාගෙන ගියේය. මම බලවත් ශෝකයෙන් පීඩිත වූයෙමි. 497. 497. ‘‘Sāvatthinagaraṃ gantvā, assosiṃ sajane mate; Tadā avocaṃ sokaṭṭā, mahāsokasamappitā. සැවැත් නුවරට ගිය කල්හි, මාගේ නෑයන් මියගිය බව ඇසීමි. එකල මහා ශෝකයෙන් පීඩිත වූ මම, දැඩි ශෝකයෙන් යුතුව මෙසේ පැවසුවෙමි. 498. 498. ‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, panthe mayhaṃ patī mato; Mātā pitā ca bhātā ca, ekacitamhi ḍayhare. මාගේ පුතුන් දෙදෙනා මියගියහ. මාගේ ස්වාමියා මඟ මියගියේය. මාගේ මව ද, පියා ද, සොහොයුරා ද එකම දර සෑයක දැවෙති. 499. 499. ‘‘Tadā kisā ca paṇḍu ca, anāthā dīnamānasā; Ito tato bhamantīhaṃ, addasaṃ narasārathiṃ. එකල කෙට්ටු වූ, සුදුමැලි වූ, අසරණ වූ හා ශෝකයෙන් පීඩිත සිත් ඇති මම, මෙහේ මෙහේ ඇවිදින අතරතුර නරසාරථි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි. 500. 500. ‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘putte mā soci assasa; Attānaṃ te gavesassu, kiṃ niratthaṃ vihaññasi. එවිට ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'දියණියනි, ශෝක නොකරන්න, අස්වැසිල්ලක් ලබන්න. ඔබ ඔබේම ආත්මය (විමුක්තිය) සොයන්න. කුමකට නිෂ්ඵල ලෙස වෙහෙසෙන්නෙහිද?' 501. 501. ‘‘‘Na santi puttā tāṇāya, na ñātī napi bandhavā; Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā’. පිහිට වීම පිණිස පුත්‍රයෝ නොවෙති, නෑයෝ ද නොවෙති, බන්ධූහු ද නොවෙති. මාරයා විසින් මඩනා ලද්දහුට නෑයන් අතරින් පිහිටක් නැත. 502. 502. ‘‘Taṃ [Pg.239] sutvā munino vākyaṃ, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ; Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ. මුණිවරයන් වහන්සේගේ ඒ වචනය අසා මම පළමු ඵලය (සෝවාන් ඵලය) ලැබුවෙමි. පැවිදි වී නොබෝ කලකින්ම රහත් බවට පැමිණියෙමි. 503. 503. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුවෙහි ද කෙළවරට පත් වූවෙමි. අනුන්ගේ සිත් හඳුනමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වෙමි. 504. 504. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. මම පෙර විසූ ජාතීන් හඳුනමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කර ගතිමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින්ම පිරිසිදු වූ, නිර්මල වූ තැනැත්තියක් වීමි. 505. 505. ‘‘Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ, santike sabbadassino; Uggahiṃ sabbavitthāraṃ, byāhariñca yathātathaṃ. ඉන්පසු මම සර්වඥයන් වහන්සේ සමීපයෙහි සියලු විනය පිටකය සවිස්තරාත්මකව ඉගෙන ගතිමි. එය තථා පරිද්දෙන් දේශනා ද කළෙමි. 506. 506. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Aggā vinayadhārīnaṃ, paṭācārāva ekikā. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි සතුටු වී, විනයධර මෙහෙණින් වහන්සේලා අතරින් පටාචාරා වූ මාවම අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 507. 507. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මා විසින් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන ලදී. බුදු සසුනෙහි කටයුතු අවසන් කරන ලදී. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බැහැර කරන ලදී. භවයට පමුණුවන තෘෂ්ණාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී. 508. 508. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. යම් අරමුණක් වෙනුවෙන් ගිහිගෙයින් නික්ම මම අනගාරික ශාසනයෙහි පැවිදි වූයෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අරමුණ මා විසින් සාක්ෂාත් කරගන්නා ලදී. 509. 509. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 510. 510. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම සුබ විය ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 511. 511. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ පටාචාරා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Paṭācārātheriyāpadānaṃ dasamaṃ. පටාචාරා තෙරණියගේ අපදානය දසවැන්නයි. Ekūposathikavaggo dutiyo. ඒකූපෝසථික වර්ගය දෙවැන්නයි. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය මෙසේය: Ekūposathikā ceva, saḷalā cātha modakā; Ekāsanā pañcadīpā, naḷamālī ca gotamī. ඒකූපෝසථිකා ද, සළලා ද, මෝදකා ද, ඒකාසනා ද, පංචදීපා ද, නළමාලී ද, ගෝතමී ද, Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca bhikkhunī; Gāthā satāni pañceva, nava cāpi taduttari. ඛේමා ද, උප්පලවණ්ණා ද, පටාචාරා භික්ෂුණිය ද යන මොවුහු වෙති. මෙහි ගාථාවන් පන්සිය නවයක් සහ ඊට වැඩි ගණනක් වේ. 3. Kuṇḍalakesīvaggo 3. කුණ්ඩලකේසී වර්ගය. 1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ 1. කුණ්ඩලකේසා තෙරණියගේ අපදානය. 1. 1. ‘‘Padumuttaro [Pg.240] nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 2. 2. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. එකල මම හංසවතී නුවර, විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන මහත් සැපයෙන් පිරි සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 3. 3. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ. ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ මම ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. ඉන්පසු පහන් වූ සිත් ඇති මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි. 4. 4. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako; Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ. එකල මහා කරුණාවෙන් යුත් පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ 'සුභා' නම් මෙහෙණිය ක්ෂිප්‍රාභිඥ තැනැත්තියන් අතර අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 5. 5. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino; Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. එය අසා සතුටට පත් වූ මම මහා සෘෂීන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පත්මයන් වැඳ ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 6. 6. ‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ; Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā. එකල මහා වීරයන් වහන්සේ මෙසේ අනුමෝදනා කළ සේක: 'පින්වත් දියණිය, ඔබ යම් තනතුරක් ප්‍රාර්ථනා කළා ද, ඒ සියල්ල සමෘද්ධිමත් වනු ඇත. සැපවත් වන්න, කෙලෙස් නිවුණු තැනැත්තියක් වන්න.' 7. 7. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝත්‍රයෙන් 'ගෞතම' නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ලොව පහළ වනු ඇත. 8. 8. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’. “භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ඖරස වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ‘භද්දාකුණ්ඩලකේසා’ නමින් ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක් වන්නීය” (යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සේක). 9. 9. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. එම සුකෘත කර්මය නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංස දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 10. 10. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. එයින් චුතව යාමයට ගියෙමි, එයින් මම තුසිතයට ගියෙමි. එයින් නිම්මාණරතියට ද, ඉන්පසු වසවත්ති පුරයට ද (ගියෙමි). 11. 11. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ කර්ම බලය හේතුවෙන් ඒ ඒ භවයන්හි රජවරුන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට ම පත් වීමි. 12. 12. ‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. එයින් චුතව මනුෂ්‍යයන් අතර සක්විති රජවරුන්ගේ ද, ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය බවට පත් වීමි. 13. 13. ‘‘Sampattiṃ [Pg.241] anubhotvāna, devesu mānusesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. දෙවියන් අතර ද මනුෂ්‍යයන් අතර ද සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකම සුවපත් වෙමින්, කල්ප ගණනාවක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. 14. 14. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත් බ්‍රහ්මබන්ධු වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ, වචනයෙන් අගතැන්පත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක. 15. 15. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල්හි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථායක වූ, උත්තම බරණැස නුවර වැසියන්ගේ පාලකයා වූ කිකි නම් කාශි රජතුමා සිටියේය. 16. 16. ‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඒ රජුගේ සතරවන දියණිය වූ ‘භික්ඛුදායි’ නමින් ප්‍රකටව සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා මහණ වීමට රුචි කළෙමි. 17. 17. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. අපගේ පියාණන් වහන්සේ ඊට අපට අවසර නොදුන් සේක. එකල්හි අපි විසිදහසක් අවුරුදු පුරා නොපසුබට උත්සාහයෙන් යුතුව ගිහි ගෙයි ම වාසය කළෙමු. 18. 18. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. සුවසේ වැඩුණු, බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමෙහි නිරත වූ, ප්‍රමුදිත සිත් ඇති ඒ රාජ කුමාරිකාවන් සත් දෙනා ම කුමරි බඹසර රැක්කෙමු. 19. 19. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ සත්වැන්නිය වූ සංඝදායිකා (යනු ඒ සත් දෙනාය). 20. 20. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā; Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī. එකල්හි ඒ පිරිස අතර සිටි ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, මම, කිසාගෝතමී සහ ධම්මදින්නා වන අතර සත්වැන්නිය විශාඛාව වන්නීය. 21. 21. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. එම සුකෘත කර්මයන් නිසාත්, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත් මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර මම තාවතිංසයට පැමිණියෙමි. 22. 22. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā. මාගේ අවසන් භවයෙහි දැන්, උත්තම ගිරිව්‍රජ පුරයෙහි (රාජගෘහ) සශ්‍රීක සිටු කුලයක උපන්නෙමි. මා යොවුන් වියෙහි පසුවන කාලයෙහි, 23. 23. ‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ; Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato. වධකස්ථානයට ගෙන යන සොරෙකු දැක ඔහු කෙරෙහි ඇලුම් කළෙමි. මාගේ පියා කහවනු දහසක් දී ඔහුව ඒ මරණයෙන් මුදා ගත්තේය. 24. 24. ‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama; Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā. මාගේ සිත වටහාගත් පියාණන් මාව ඔහුට පාවා දුන්නේය. මම ඔහු කෙරෙහි අතිශයින් ඇලුම් කළ, ඔහුගේ යහපත සෙවූ ප්‍රිය භාර්යාව වීමි. 25. 25. ‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso; Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ. සතුරු වූ ඒ සොරා ආභරණ කෙරෙහි ලෝභයෙන්, බිල්ලක් දීමේ මුවාවෙන් මාව ‘සොර ප්‍රපාත’ නම් කඳු මුදුනට ගෙන ගොස් මරා දැමීමට සිතුවේය. 26. 26. ‘‘Tadāhaṃ [Pg.242] paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī; Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ. එකල්හි මම දොහොත් මුදුන් දී ඒ සතුරාට වැඳ, මාගේ ප්‍රාණය ආරක්ෂා කරගනු පිණිස මේ වචන පැවසුවෙමි. 27. 27. ‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū; Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’. ‘හිමියනි, මේ රන් වළලු ද, බොහෝ මුතු හා වෛදූර්ය ද යන මේ සියල්ල ඔබ ගන්න. මාව ඔබේ දාසියක ලෙස පමණක් ප්‍රකාශ කරන්න.’ 28. 28. ‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi; Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’. ‘කල්‍යාණිය, මේවා ගලවා තබන්න, වැඩිය හඬන්න එපා. මම යමෙකු නොමරා ධනය පැහැරගත් බවක් කිසිදා අසා නැත’ (සොරා පැවසීය). 29. 29. ‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ; Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’. ‘යම් කලෙක පටන් මට මා ගැන සිහිය ඇද්ද, යම් කලෙක පටන් මම බුද්ධිමත් වූයෙම් ද, එතැන් පටන් ඔබ හැර මට වඩා ප්‍රිය වෙනත් අයෙකු මම නොදනිමි.’ 30. 30. ‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ; Na ca dāni puno atthi, mama tuyhañca saṅgamo. ‘එන්න, මම ඔබ ප්‍රදක්ෂිණා කර වැළඳ ගන්නෙමි. මින් පසු මටත් ඔබටත් යළි හමුවීමක් නැත.’ (මෙලෙස පවසා ඇය සොරාව හෙළෙන් පහළට තල්ලු කළාය). 31. 31. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā. සෑම තැනකදීම පුරුෂයා ම පණ්ඩිතයෙකු නොවේ. ඒ ඒ අවස්ථාවලදී විචක්ෂණශීලී කාන්තාව ද පණ්ඩිත වන්නීය. 32. 32. ‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito; Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā. සෑම තැනකදීම පුරුෂයා ම පණ්ඩිතයෙකු නොවේ. වහා කාරණා වටහා ගන්නා කාන්තාව ද පණ්ඩිත වන්නීය. 33. 33. ‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ; Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ, tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ. මම මරණය අභියස ඉතා ඉක්මනින් හා කඩිනමින් උපායක් සිතුවෙමි. බැටළුවෙකු ලොම් නිසා මරන්නාක් මෙන්, එකල්හි මම ඒ සතුරා මරා දැමුවෙමි. 34. 34. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati; So haññate mandamati, corova girigabbhare. යමෙක් තමා වෙත පැමිණි කාරණය කඩිනමින් වටහා නොගන්නේ ද, ඒ අල්ප ප්‍රඥාවන්තයා කඳු ලෙනකදී සොරෙකු මෙන් විනාශයට පත් වේ. 35. 35. ‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati; Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’. යමෙක් තමා වෙත පැමිණි කාරණය කඩිනමින් වටහා ගන්නේ ද, ඔහු සතුරු පීඩාවෙන් මිදෙයි. එකල්හි මම ඒ සතුරාගෙන් මිදුනාක් මෙනි. 36. 36. ‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ; Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ. එකල්හි මම ඒ සතුරා කඳු හෙළෙන් පහළට තල්ලු කර දමා, සුදු වස්ත්‍ර අඳින පරිබ්‍රාජිකාවන් වෙත ගොස් මහණ වීමි. 37. 37. ‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā; Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ. එකල්හි ඔවුහු අඬුවකින් මාගේ කෙස් සම්පූර්ණයෙන්ම උදුරා දමා මාව මහණ කර, ඔවුන්ගේ අယူව (ධර්මය) නිරන්තරයෙන් කියා දුන්හ. 38. 38. ‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā; Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ. ඉන්පසු මම එම (පරිබ්‍රාජිකාවන්ගේ) ධර්මය ඉගෙන ගෙන, තනිව හිඳගෙන ඒ පිළිබඳව කල්පනා කළෙමි. එකල බල්ලෙකු විසින් කපා දමන ලද මිනිස් අතක්... 39. 39. ‘‘Chinnaṃ [Pg.243] gayha samīpe me, pātayitvā apakkami; Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ. ...එය රැගෙන මා අසල දමා යන්නට ගියේය. පණුවන්ගෙන් ගැවසී ගත් ඒ අත දැක මම (අසුභ) නිමිත්ත ලබා ගත්තෙමි. 40. 40. ‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike; Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo. ඉන්පසු මම සංවේගයට පත්ව නැගී සිට මාගේ සබ්‍රහ්මචාරීන්ගෙන් ඒ ගැන විමසුවෙමි. "ශාක්‍ය පුත්‍ර මහණුන් වහන්සේලා එම කරුණ දනිති" යි ඔවුහු පැවසූහ. 41. 41. ‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake; Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ. එම කරුණ විමසනු පිණිස මම බුද්ධ ශ්‍රාවකයන් වෙත පැමිණියෙමි. ඔවුහු මාව උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත කැඳවාගෙන ගියහ. 42. 42. ‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo; Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako. ඒ මඟපෙන්වන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මට ස්කන්ධ, ආයතන සහ ධාතූන් පිළිබඳවද, ඒවා අසුභ, අනිත්‍ය, දුක්ඛ සහ අනාත්ම වශයෙන්ද ධර්මය දේශනා කළ සේක. 43. 43. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ. උන්වහන්සේගේ ධර්මය අසා මම දහම් ඇස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. ඉන්පසු සද්ධර්මය අවබෝධ කරගෙන පැවිද්ද හා උපසම්පදාව (ඉල්ලා සිටියෙමි). 44. 44. ‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako; Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ. මා එසේ අයැද සිටි කල්හි බුදුරජාණන් වහන්සේ "භද්‍රාවෙනි, මෙහි එන්න" යැයි වදාළ සේක. එකල මම උපසම්පදාව ලැබූ අතර, (දිනක් පා සේදීමේදී) ස්වල්ප වූ ජලයක් දුටුවෙමි. 45. 45. ‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ, ñatvā saudayabbayaṃ; Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā. පා සේදීමේදී (එම දිය බිඳු වැටී නැති වී යන අයුරින්) ඇතිවීම හා නැතිවීම දැක, සියලු සංස්කාරයන්ද එබඳුම ස්වභාවයක් ඇති බව මම එකල කල්පනා කළෙමි. 46. 46. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso; Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino. එවිට කිසිදු උපාදානයකින් තොරව මාගේ සිත (කෙලෙසුන්ගෙන්) මුළුමනින්ම මිදුණි. එකල ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මාව ක්ෂිප්‍රාභිඥ (වහා වැටහෙන නුවණ ඇති) භික්ෂුණීන් අතර අගතැන්පත් කළ සේක. 47. 47. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි වසීභාවයට පත්ව සිටිමි. දිව්‍ය ශ්‍රෝත්‍ර ධාතුව ඇත්තියක වෙමි. අන්‍යයන්ගේ සිත් හඳුනන මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියකි. 48. 48. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. මම පෙර විසූ ජාති දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින්ම පිරිසිදු වූ, නිර්මල තැනැත්තියක වීමි. 49. 49. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. බරවූ (ස්කන්ධ) භාරය බැහැර කරන ලදී. භවයට පමුණුවන තණ්හාව මුලින්ම උදුරා දමන ලදී. 50. 50. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. යම් අර්ථයක් උදෙසා ගිහිගෙයින් නික්ම මම මහණ වීමිද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අර්ථය මම අත්පත් කර ගත්තෙමි. 51. 51. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane. උතුම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියාවන් පිළිබඳ මාගේ ඥානය නිර්මලය, පිරිසිදුය. 52. 52. ‘‘Kilesā [Pg.244] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගොස් ඇත. සියලු භවයන් උදුරා දමන ලදී. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 53. 53. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් වූවකි. මම තෙවිජ්ජාවන් ලබා ගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. 54. 54. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව්පිළිසිඹියාවෝද, අෂ්ට විමොක්ෂයෝද, ෂඩ් අභිඥාවෝද මා විසින් සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. භද්‍රා කුණ්ඩලකේසා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය. Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ. කුණ්ඩලකේසා තේරී අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Kisāgotamītherīapadānaṃ 2. කිසාගෝතමී තේරී අපදානය 55. 55. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත්වූ, ලෝකනායක වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 56. 56. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule; Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ. එකල මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක උපත ලැබුවෙමි. නරෝත්තම වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ මම සරණ ගියෙමි. 57. 57. ‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ; Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ. මම උන්වහන්සේගෙන් චතුරාර්ය සත්‍යය හා සම්බන්ධ වූ, අතිශයින්ම මිහිරි වූ, සංසාර වෘත්තය සන්සිඳුවා සැපය ගෙන දෙන ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි. 58. 58. ‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ; Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo. එකල මහා වීර වූ, පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ රළු සිවුරු දරන එක් භික්ෂුණියක ඒ පිළිබඳව අගතැන්පත් කරමින් ඇයගේ ගුණ වර්ණනා කළ සේක. 59. 59. ‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe; Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ. ඒ භික්ෂුණියගේ ගුණ අසා ඉමහත් ප්‍රීතියක් ඇති කර ගෙන, මාගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා සත්කාර කොට... 60. 60. ‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako. ...ඒ මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේ පාමුල වැඳ වැටී මම ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල ලෝකනායක වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ එම තනතුර ලැබීම පිණිස අනුමෝදන් වූ සේක. 61. 61. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම ගෝත්‍රයට අයත් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත." 62. 62. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’. "උන්වහන්සේගේ ධර්ම දායාදයන් ලබන, ධර්මයෙන් නිර්මිත ඒ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ඖරස ශ්‍රාවිකාව කිසාගෝතමී නමින් ප්‍රකට වනු ඇත." 63. 63. ‘‘Taṃ [Pg.245] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ඒ අසා සතුටට පත් මම දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිව්පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 64. 64. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ යහපත් කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයෙහි උපන්නෙමි. 65. 65. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මෙම භද්‍ර කල්පයෙහි, ධර්මය දේශනා කරන්නා වූ උතුමන් අතර අග්‍ර වූ, මහා යසස් ඇති, බ්‍රහ්මබන්ධු වූ, කස්සප නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 66. 66. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල උත්තම බරණැස් නුවර, ඒ මහා ඉසිවර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ, ජනතාවට අධිපති වූ, කිකී නම් වූ කාසි රජතුමෙක් සිටියේය. 67. 67. ‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඒ රජුගේ පස්වන දියණිය වූවෙමි. ‘ධම්මා’ යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ මම, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් දහම් අසා පැවිදි වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. 68. 68. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. අපගේ පියාණන් අපට (පැවිදි වීමට) අවසර නොදුන්නේය. එකල අපි නොපැකිළිව වසර විසි දහසක් මුළුල්ලේ ගිහි ගෙයිම වසමින් (සිල්) රැක්කෙමු. 69. 69. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. සුවසේ හැදුණු වැඩුණු රජකුමරියන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනාම, සතුටින් බුද්ධ උපස්ථානයෙහි නිරත වෙමින්, අවිවාහකව බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෙමු. 70. 70. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා, සුධම්මා සහ හත්වැන්නිය වූ සංඝදායිකා යනු ඒ සත්දෙනායි. 71. 71. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī. (දැන් ඔවුන් පිළිවෙළින්) ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, කුණ්ඩලා, මම (කිසාගෝතමී), ධම්මදින්නා සහ හත්වැන්නිය විශාඛාවෝ වෙති. 72. 72. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. එම යහපත් කර්මයන් හා චේතනාවන් මෙන්ම ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 73. 73. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Duggate adhane naṭṭhe, gatā ca sadhanaṃ kulaṃ. දැන් මගේ මේ අවසන් භවයෙහි, මම දිළිඳු වූ, ධනය විනාශ වූ සිටු කුලයක උපන්නෙමි. පසුව (විවාහ වී) ධනවත් කුලයකට ගියෙමි. 74. 74. ‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti; Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā. මගේ සැමියා හැරුණු විට අන් සියල්ලෝම ‘ධනය නැති තැනැත්තියකැයි’ මට අප්‍රසාදය දැක්වූහ. නමුත් මම දරුවෙකු ප්‍රසූත කළ විට සැමටම ප්‍රිය වූවෙමි. 75. 75. ‘‘Yadā so taruṇo bhaddo, komalako sukhedhito; Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato. මගේ ප්‍රාණය වැනි වූ, සුකුමාර වූ, සුවසේ හැදුණු වැඩුණු ඒ බාල පුතණුවන් මියගිය කල (යම රජුගේ වසඟයට පත් වූ කල), 76. 76. ‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā[Pg.246], assunettā rudammukhā; Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ. ශෝකයෙන් පීඩිතව, කටුක මුහුණින් හා කඳුළු පිරුණු දෙනෙතින් යුතුව, මියගිය දරුවාගේ සිරුර වඩාගෙන මම හඬමින් ගියෙමි. 77. එකල එක් පණ්ඩිතයෙකුගේ උපදෙස් පරිදි උත්තම වෛද්‍යවරයාණන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) වෙත ගොස්, “පින්වතුන් වහන්ස, මගේ පුතු ජීවත් කරවීමට බෙහෙතක් ලබා දෙනු මැනව”යි පැවසුවෙමි. ‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ; Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho. එවිට පණ්ඩිතයෙකු විසින් පෙන්වා දෙනු ලැබ, ශ්‍රේෂ්ඨ වෙදැදුරෙකු වෙත ගොස්, 'පින්වත, මාගේ පුත්‍රයා ජීවත් කරවන ඖෂධයක් ලබා දෙන්න' යැයි කීවෙමි. 78. 78. ‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato; Āharāti jino āha, vinayopāyakovido. හික්මවීමේ උපායෙහි දක්ෂ වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ, “කිසිවෙකු මිය නොගිය නිවසකින් අබ මිටක් රැගෙන එන්න”යි වදාළ සේක. 79. 79. ‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ; Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ. එවිට මුළු සැවැත් නුවරම ඇවිද ගියත් එවැනි නිවසක් මට හමු නොවීය. එවැනි තැනකින් අබ ලැබෙන්නේ කෙසේද? එවිට මට සිහිය ලැබුණි. 80. 80. ‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ; Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro. මළ සිරුර බැහැර කර මම ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියෙමි. ඈත තබාම මා දුටු මිහිරි ස්වර ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 81. 81. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ. “ඇතිවීම හා නැතිවීම (උදයව්‍යය) නොදැක යමෙකු වසර සියයක් ජීවත් වීමට වඩා, ඇතිවීම හා නැතිවීම දකිමින් ජීවත් වන එක දවස උතුම් වන්නේය.” 82. 82. ‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo; Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’. “මෙය එක් ගමකට හෝ නියම්ගමකට හෝ එක් කුලයකට පමණක් සීමා වූ ධර්මතාවක් නොවේ. දෙවියන් සහිත මුළු ලෝකයටම උරුම වූ ධර්මතාව නම් මේ අනිත්‍යතාවයි.” 83. 83. ‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ; Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. එම ගාථාවන් ඇසූ මම දහම් ඇස පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. ඉන්පසු උතුම් සද්ධර්මය අවබෝධ කරගෙන ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූවෙමි. 84. 84. ‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. එසේ පැවිදිව බුද්ධ ශාසනයෙහි (කමටහන්හි) නිරත වෙමින්, නොබෝ කලකින්ම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 85. 85. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුවෙහි ද වශීකෘත වූවෙමි. පර සිත් හඳුනන්නෙමි. ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමි. 86. 86. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳ දැනුම ඇත්තෙමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කර මම පිරිසිදු වූ, නිර්මල වූ තැනැත්තියක් වූවෙමි. 87. 87. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපැද්දෙමි. බරක් වූ (ස්කන්ධ) භාරය බිම තැබුවෙමි. භවයට ඇද දමන තෘෂ්ණාව සහමුලින්ම උදුරා දැමුවෙමි. 88. 88. ‘‘Yassatthāya [Pg.247] pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. යම් අරමුණක් වෙනුවෙන් ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වූයේ ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම නම් වූ ඒ අරමුණ මම සාක්ෂාත් කර ගත්තෙමි. 89. 89. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සතර පටිසම්භිදාවන් විෂයෙහි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුභාවයෙන් මගේ ඥානය නිර්මලව පිරිසිදු විය. 90. 90. ‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca; Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ. කුණු ගොඩවල් වලින් ද, සොහොන් බිම් වලින් ද, වීථි වලින් ද (රෙදි කඩ) එකතු කරගෙන, ඒවායින් සඟළ සිවුරක් සාදාගෙන මම රූක්ෂ සිවුරු දැරුවෙමි. 91. 91. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe; Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako. රූක්ෂ සිවුරු දැරීම නම් වූ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදුණු ජිනේන්ද්‍ර වූ විනය නායක බුදුරජාණන් වහන්සේ, සිව්වනක් පිරිස මැද මා ඒ අංශයෙන් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 92. 92. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවා හරින ලදහ...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 93. 93. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම යහපත් එකක්ම විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 94. 94. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ කිසාගෝතමී මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. Kisāgotamītheriyāpadānaṃ dutiyaṃ. දෙවන කිසාගෝතමී තේරී අපදානය නිමයි. 3. Dhammadinnātherīapadānaṃ 3. 3. ධම්මදින්නා තේරී අපදානය 95. 95. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 96. 96. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ; Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā. එකල්හි මම හංසවතී නුවර එක්තරා කුලයක උපන්නෙමි. මම අනුන්ගේ මෙහෙවර කරන්නියක වූ අතර, නුවණැති, සිල්වත් තැනැත්තියක වීමි. 97. 97. ‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako; Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati. පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක වූ සුජාත තේරණුවෝ විහාරයෙන් නික්ම පිණ්ඩපාතය සඳහා වැඩම කළහ. 98. 98. ‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā; Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. එකල දිය ගෙන ඒමට කළයක් රැගෙන යන මම, ඒ තේරණුවන් දැක පැහැදී, මගේ දෑතින්ම කැවුමක් පූජා කළෙමි. 99. 99. ‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so; Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ. උන්වහන්සේ එය පිළිගෙන එතැනම වැඩ හිඳ වළඳා, ඉන්පසු මම උන්වහන්සේ නිවසට වඩා හිඳවා දානය පූජා කළෙමි. 100. 100. ‘‘Tato [Pg.248] me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ; Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ. ඉන්පසු මගේ ස්වාමි පුත්‍රයාගේ පියා (සොහොයුරා හෝ ප්‍රධානියා) සතුටට පත්ව මා තම ලේලිය බවට පත් කරගත්තේය. මම මගේ නැන්දණිය සමඟ ගොස් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ පුදා ගත්තෙමි. 101. 101. ‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ; Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ. එකල්හි ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මකථික මෙහෙණින් වහන්සේ නමකගේ ගුණ වර්ණනා කරමින් ඇයව ඒතදග්ග තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. එය අසා මම බොහෝ සතුටට පත් වීමි. 102. 102. ‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ. ලෝකනාථ වූ සුගත තථාගතයන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේලා සමඟ නිවසට වැඩමවා, මහා දානයක් පිරිනමා, මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 103. 103. ‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ; ‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike. එකල්හි ඝන මේඝ නාදයක් බඳු මධුර හඬක් ඇති සුගතයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'මාගේ උපස්ථානයෙහි නිරත වූ, සඟනට දානය පිරිනමන තැනැත්තිය, 104. 104. ‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase; Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ. 'සද්ධර්මය ශ්‍රවණයෙහි යෙදුණු, ගුණයෙන් වැඩුණු සිතක් ඇති පින්වතිය, සතුටු වන්න. ඔබ මේ ප්‍රාර්ථනාවෙහි ඵලය ලබන්නෙහිය. 105. 105. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. 'මෙහි සිට කල්ප ලක්ෂයකින් පසුව, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත. 106. 106. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’. 'එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස දියණියක බඳු වූ, ධම්මදින්නා නම් වූ ශ්‍රාවිකාවක් ඔබ වන්නෙහිය' කියායි. 107. 107. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. එය අසා සතුටට පත් වූ මම, දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සිතින් යුතුව ඒ මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේට සිවුපසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 108. 108. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. එම සුකෘත කර්මය හේතුවෙන් ද, ඒ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා හේතුවෙන් ද, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 109. 109. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වචන ශිල්පීන් අතර උතුම් වූ, කාශ්‍යප නම් ගෝත්‍රයෙහි වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. 110. 110. ‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro; Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame. එකල්හි බරණැස් නුවර, ඒ මහේශාක්‍ය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක වූ කිකී නම් වූ කාසි රජු රාජ්‍යය කළේය. 111. 111. ‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā; Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ. මම ඒ රජුගේ සයවන දියණිය වූ සුධම්මා නම් ප්‍රසිද්ධ කුමරිය වීමි. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා පැවිදි වීමට කැමැත්තක් දැක්වූවෙමි. 112. 112. ‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ; Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā. එහෙත් පිය රජු අපට (පැවිදි වීමට) අවසර නොදුන්නේය. එබැවින් අපි අවුරුදු විසිදහසක් පුරා ගිහිගෙයිම නොපසුබටව බඹසර හැසිරුණෙමු. Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ. තෙවන භාණවාරයයි. 113. 113. ‘‘Komāribrahmacariyaṃ[Pg.249], rājakaññā sukhedhitā; Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro. සැපසේ හැදුණු වැඩුණු කුමාරිකාවන් වූ ඒ දියණියන් සත්දෙනා, සතුටින් බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් කෝමාරී බ්‍රහ්මචර්යාව රැක්කෝය. 114. 114. ‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā; Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā. සමණී, සමණගුත්තා, භික්ඛුනී, භික්ඛුදායිකා, ධම්මා සහ සුධම්මා යන කුමරියෝ ද, සත්වැන්නී වූ සංඝදායිකා කුමරිය ද වූහ. 115. 115. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā; Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī. දැන් ඔවුන් (පිළිවෙළින්) ඛේමා, උප්පලවණ්ණා, පටාචාරා, කුණ්ඩලකේසා, (කිසා)ගෝතමී, මම (ධම්මදින්නා) සහ සත්වැන්නී වූ විශාඛාවෝ වෙමු. 116. 116. ‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. එම සුකෘත කර්මයන් හා චේතනා ප්‍රාර්ථනා නිසා, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම නැවතත් තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 117. 117. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine. දැන් මාගේ මෙම අවසන් භවයෙහි, රජගහ නුවර සියලු සම්පතින් පිරි, මහත් වූ සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 118. 118. ‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā; Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā. මම රූප සොභාවෙන් යුතුව තරුණ වියෙහි සිටි කල්හි, විවාහ වී ස්වාමියාගේ නිවසට ගොස් බොහෝ සැපසේ වාසය කළෙමි. 119. 119. ‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ; Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā. ලෝකශරණ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් ධර්ම දේශනා අසා, මගේ බුද්ධිමත් ස්වාමියා අනාගාමී ඵලයට පත් වූයේය. 120. 120. ‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. එකල්හි මම ඔහුගෙන් අවසර ගෙන ගිහිගෙයින් නික්ම පැවිදි වීමි. නොබෝ කලකින්ම මම අරහත් ඵලයට පත් වීමි. 121. 121. ‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha; Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ. එකල ඒ උපාසක තෙමේ මා වෙත පැමිණ, ගැඹුරු වූ ද සියුම් වූ ද ප්‍රශ්න ඇසුවේය. මම ඒ සියලු ප්‍රශ්න විසඳුවෙමි. 122. 122. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; ‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, "මෙබඳු වූ ධර්ම කථික වෙනත් භික්ෂුණියක මම නොදකිමි" යි පවසමින් මා අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 123. 123. ‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’; ‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi, nāyakenānukampitā. "මහණෙනි, ධම්මදින්නා යම්සේ නුවණැති ද එසේම (ඇයව) දරාගන්න" (යැයි වදාළ සේක). මෙසේ මම ලෝකනාථයන් වහන්සේගේ අනුකම්පාව ලත් පණ්ඩිතයෙක් වීමි. 124. 124. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මම ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කළෙමි. බර වූ (ස්කන්ධ) භාරය බිම තැබුවෙමි. භව තණ්හාව මුලිනුපුටා දැමුවෙමි. 125. 125. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; යම් අර්ථයක් සඳහා මම ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වූයෙම් ද, So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම වූ ඒ අර්ථය මම සාක්ෂාත් කර ගතිමි. 126. 126. ‘‘Iddhīsu [Pg.250] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි වශී වූයෙමි. දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව ද (ලත්තෙමි). පරසිත් දනිමි. ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වීමි. 127. 127. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට, අතිශයින්ම නිර්මල වූ විශුද්ධියට පත්වූයෙමි. 128. 128. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 129. 129. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කරන ලදී. 130. 130. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද... (පෙ)... බුදු සසුනෙහි කටයුතු නිම කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ ධම්මදින්නා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් වදාළාය. Dhammadinnātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ. තුන්වන ධම්මදින්නා තේරී අපදානය නිමයි. 4. Sakulātherīapadānaṃ 4. සකුලා තේරී අපදානය 131. 131. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් ජිනේන්ද්‍ර වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. 132. 132. ‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo; Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake. දෙවියන් සහිත ලෝකයාගේ හිතසුව පිණිස ද, අර්ථය පිණිස ද පිළිපන්, වචනයෙන් අග්‍ර වූ ඒ පුරුෂාජානීයයන් වහන්සේ (ලොව පහළ වූ සේක). 133. 133. ‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino; Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto. ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උතුම් යසසට පත් වූ, ශ්‍රීමත් වූ, කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබූ, සියලු ලෝකයා විසින් පිදුම් ලබන, සියලු දිශාවන්හි ප්‍රකට වූ සේක. 134. 134. ‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho; Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ. උන්වහන්සේ සැකයෙන් එතර වූ, විචිකිච්ඡාව ඉක්මවා ගිය, සම්පූර්ණ වූ මනෝසංකල්ප ඇති, උත්තම සම්බෝධියට පත් වූ සේක. 135. 135. ‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo; Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī. ඒ නරුත්තමයන් වහන්සේ (පෙර) නූපන් මඟ උපදවන්නා වූ, ප්‍රකාශ නොකළ මඟ ප්‍රකාශ කරන්නා වූ, හඳුනා නොගත් මඟ හඳුන්වා දෙන්නා වූ සේක. 136. 136. ‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho; Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo. ඒ නරාසභයන් වහන්සේ මඟ දන්නා වූ, මඟ අවබෝධ කළා වූ, මඟ දේශනා කරන්නා වූ, මඟෙහි දක්ෂ වූ ශාස්තෘවරයා වූ ද සාරථීන් අතර උත්තමයා ද වූ සේක. 137. 137. ‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako; Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine. මහා කරුණාවන්ත වූ ඒ ශාස්තෘ වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන සේක. කාම නමැති මඩෙහි ගිලී සිටින සත්වයන් ඉන් ගොඩනගන සේක. 138. 138. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā; Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī. එකල මම හංසවතී නගරයෙහි රූමත් වූ ද, ධනවත් වූ ද, ප්‍රියමනාප වූ ද, ශ්‍රීමත් වූ ද ක්ෂත්‍රිය කුමරියකව උපන්නෙමි. 139. 139. ‘‘Ānandassa [Pg.251] mahārañño, dhītā paramasobhaṇā; Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino. මම ආනන්ද නම් මහරජුගේ ඉතා රූමත් දියණිය ද, පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වෙනත් මවකගේ (කුසෙහි උපන්) සොහොයුරියක ද වූයෙමි. 140. 140. ‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā; Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ. මම රාජ කුමාරිකාවන් ද සමඟ සියලු ආභරණයෙන් සැරසී, ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත පැමිණ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. 141. 141. ‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ; Kittayaṃ parisāmajjhe, aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ. එකල ඒ ලෝකගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ දිව්‍ය චක්ෂුසලාභී වූ භික්ෂුණියක පිරිස මැද පසසමින්, ඇයව අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 142. 142. ‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno; Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ. එය ඇසූ මම සතුටට පත්ව, ශාස්තෘන් වහන්සේට දන් පිරිනමා, සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පවත්වා දිව්‍ය චක්ෂුස (අග්‍රස්ථානය) ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 143. 143. ‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ; Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ. එකල ශාස්තෘන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: "නන්දාවෙනි, ඔබ පැතූ දෙය ලැබෙන්නීය. පහන් දීම හා ධර්ම දානය යන මේවායේ විපාකය නියත වශයෙන්ම මෙයම වේ." 144. 144. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන් ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමය ඇති ශාස්තෘවරයෙක් ලොව පහළ වන්නේය." 145. 145. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Sakulā nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. "උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ ඖරස දියණියක බඳු සකුලා නම් වූ ශාස්තෘ ශ්‍රාවිකාවක වන්නීය." 146. 146. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කළා වූ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර අතහැර මම තාවතිංස දෙව්ලොවට ගියෙමි. 147. 147. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසසින් යුත්, බ්‍රාහ්මණ වංශික වූ, ගෝත්‍රයෙන් කස්සප නම් වූ, කථිකයන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 148. 148. ‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī; Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ. එකල මම හුදෙකලාව හැසිරෙන පරිබ්‍රාජිකාවක්ව සිටියෙමි. සිඟමන් පිණිස හැසිරෙන මට ස්වල්ප වූ තෙල් ප්‍රමාණයක් ලැබුණි. 149. 149. ‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ; Cetiyaṃ dvipadaggassa, vippasannena cetasā. පහන් වූ සිතින් යුතුව, එම තෙලෙන් පහනක් දල්වා, දෙපා ඇත්තන් අතර උත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය වැඳපුදා ගනිමින් මුළු රාත්‍රිය පුරාම උපස්ථාන කළෙමි. 150. 150. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, මාගේ චේතනාවන් හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා භවයට ගියෙමි. 151. 151. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me. ඒ කර්මයේ බලයෙන් මම උපන් උපන් සෑම තැනකම, මා යන යන තැන මහා පහන් ආලෝකයන් මැනවින් බබළයි. 152. 152. ‘‘Tirokuṭṭaṃ [Pg.252] tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ; Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ. බිත්තිවලින් එපිට ද, ගල් පර්වතවලින් එපිට ද, පර්වතය ඉක්මවා ද මම යමක් දැකීමට කැමති නම් එය දකිමි. මෙය පහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි. 153. 153. ‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ; Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ. මම පිරිසිදු දෑස් ඇත්තියක් වෙමි, යසසින් බබළන්නියක් වෙමි, එමෙන්ම ශ්‍රද්ධාව හා ප්‍රඥාව ඇත්තියක් ද වෙමි. මෙය පහන් පූජාවේ ආනිශංසයයි. 154. 154. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ; Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite. දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති, රජුන් විසින් පුදන ලද, ප්‍රමුදිත වූ බ්‍රාහ්මණ වංශයක මම උපන්නෙමි. 155. 155. ‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā; Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ. සියලු අඟ පසඟින් යුක්ත වූ, සියලු ආභරණයෙන් සැරසුණු මම, සුගතයන් වහන්සේ නගරයට වඩිනා අවස්ථාවක කවුළුවක් අසල සිටියෙමි. 156. 156. ‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ; Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ. යසසින් බබළන්නා වූ, දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, අනුව්‍යඤ්ජනයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූ ද, මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් විභූෂිත වූ ද බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක, 157. 157. ‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. පීතිමත් වූ සිතින් යුතුව මහණ වීමට කැමැත්ත පළ කළෙමි. නොබෝ කලකින්ම මම රහත් භාවයට පත් වුණෙමි. 158. 158. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā. මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද වසීභාවයට පත් වූවෙමි, දිව්‍යමය වූ කන් ඇත්තියක් වෙමි, පරසිත් දැනගන්නියක් වෙමි. මම ශාස්තෘන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නියක් වෙමි. 159. 159. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā. පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි, දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී, සියලු ආසවයන් ක්ෂය කොට මම අතිශයින් නිර්මල වූ පිරිසිදු තැනැත්තියක් වුණෙමි. 160. 160. ‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ; Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā. මම ශාස්තෘන් වහන්සේට මැනවින් උපස්ථාන කළෙමි. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමි. බර වූ ස්කන්ධ භාරය බිම තබන ලදී. භව රැහැන සහමුලින්ම සිඳලන ලදී. 161. 161. ‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ; So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo. කවර අර්ථයක් සඳහා ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වූවෙම් ද, සියලු සංයෝජනයන් ක්ෂය කිරීම සංඛ්‍යාත ඒ අර්ථය මම අත්පත් කර ගත්තෙමි. 162. 162. ‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ; Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo. ඉන්පසු මහා කාරුණික වූ නරෝත්තම බුදුරජාණන් වහන්සේ, 'සකුලා දිව්‍ය චක්ෂුස ඇති මෙහෙණින් අතර අග්‍ර වේ' යැයි පවසමින් මාව ඒ අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 163. 163. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දැවී ගියේය. ...පෙ... මම ආසව රහිතව වෙසෙමි. 164. 164. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී. 165. 165. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද ...පෙ... බුදු සසුන සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සකුලා භික්ෂුණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය. Sakulātheriyāpadānaṃ catutthaṃ. සකුලා තෙරණියගේ අපදානය සිව්වැන්නයි. 5. Nandātherīapadānaṃ 5. නන්දා තෙරණියගේ අපදානය. 166. 166. ‘‘Padumuttaro [Pg.253] nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්හි පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ මාර පරාජය කළා වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ පහළ වූ සේක. 167. 167. ‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ; Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ. අවවාද කරන්නා වූ, (ධර්මය) අවබෝධ කරවන්නා වූ, සියලු ප්‍රාණීන් සංසාරයෙන් එතෙර කරන්නා වූ, දේශනාවෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක. 168. 168. ‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ; Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi. සියලු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති, කරුණාවන්ත වූ, සියල්ලන්ගේ හිතසුව කැමති බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණි සියලු තීර්ථකයන් පංච ශීලයෙහි පිහිටුවූ සේක. 169. 169. ‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca; Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi. එසේ වූ කල (ශාසනය) අවුල් රහිත විය, තීර්ථකයන්ගෙන් ද තොර විය. වසීභාවයට පත් වූ, තාදී ගුණයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේලාගෙන් ශාසනය අලංකාර විය. 170. 170. ‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggatova mahāmuni; Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo. අටපනස් රියනක් උස වූ, රන්මය තොරණක් බඳු වූ, දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූ ඒ මහා මුණිවරයන් වහන්සේ බබළමින් උදා වූ සේක. 171. 171. ‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ. එකල ආයුෂ වසර ලක්ෂයක් විය. එපමණ කාලයක් වැඩ සිටිමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ බොහෝ ජනයා සසරින් එතෙර කළ සේක. 172. 172. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ; Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā. එකල මම හංසවතී නගරයෙහි, විවිධ රත්නයන්ගෙන් බබළන, මහා සැපයෙන් යුත් සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 173. 173. ‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ; Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ. මම ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ වෙත එළඹ, අමෘතය බඳු වූ, උතුම් ආශ්වාදයක් ලබා දෙන්නා වූ, පරමාර්ථය පෙන්වා දෙන්නා වූ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කළෙමි. 174. 174. ‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi. එකල්හි සංඝයා වහන්සේ සමඟ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේට මහා දානයක් පිරිනමා, පැහැදුණු සිත් ඇතිව තමාගේම දෑතින් එම දානය පූජා කළෙමි. 175. 175. ‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ; Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ. ධ්‍යාන වඩන මෙහෙණින් වහන්සේලා අතර අග්‍රස්ථානය ප්‍රාර්ථනා කරමින්, සංඝයා වහන්සේ සහිත වූ ලෝකනායක ධීර බුදුරජාණන් වහන්සේ පාමුල සිරසින් නමස්කාර කොට වැතිර සිටියෙමි. 176. 176. ‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū; Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ. එකල්හි අදම්‍යයන් දමනය කරන්නා වූ, තිලෝකයට සරණ වූ, නරසාරථී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, ‘තී මැනවින් ප්‍රාර්ථනා කළ ඒ තනතුර ලබන්නීය’යි වදාරමින් මට විවරණ දුන් සේක. 177. 177. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. ‘මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට මත්තෙන්, ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම යන ගෝත්‍ර නාමයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ නම ලොව පහළ වන්නාහ. 178. 178. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්මයට දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, උන්වහන්සේගේම ඖරස ශ්‍රාවිකාවක බඳු වූ ‘නන්දා’ නම් වූ මෙහෙණින් වහන්සේ නමක් වන්නීය.’ 179. 179. ‘‘Taṃ [Pg.254] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. ඒ වචනය අසා සතුටු සිත් ඇතිව, එතැන් පටන් දිවි හිමියෙන් මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව පස්මරුන් ජයගත් බුදුරජාණන් වහන්සේට සතර පසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 180. 180. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ පින්කම නිසාත්, මාගේ චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා බලය නිසාත්, මානුෂීය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයට ගියෙමි. 181. 181. ‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ; Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato. එයින් චුතව යාම දිව්‍ය ලෝකයට ද, එතැනින් මම තුසිත දිව්‍ය ලෝකයට ද ගියෙමි. ඉන්පසු නිම්මාණරතියට ද, එතැනින් වසවත්ති පුරයට ද ගියෙමි. 182. 182. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā; Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. ඒ කුසල කර්මයේ බලයෙන් මම යම් යම් තැනක උපන්නෙම් ද, ඒ ඒ දිව්‍ය ලෝකයන්හි දිව්‍ය රාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත් වූයෙමි. 183. 183. ‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ; Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ. දෙව්ලොවින් චුතව මනුෂ්‍ය ලෝකයට පැමිණි කල, සක්විති රජවරුන්ගේ ද ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ගේ ද අගමෙහෙසිය වීමේ වාසනාව ලැබුවෙමි. 184. 184. ‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca; Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ. දෙවියන් අතරත් මිනිසුන් අතරත් සම්පත් අනුභව කරමින්, සෑම තැනකම සුවපත් වූ තැනැත්තියක වී නොයෙක් කල්ප ගණනක් සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. 185. 185. ‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye; Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā. මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, ඉතා රමණීය වූ කපිලවස්තු පුරයෙහි, ශුද්ධෝදන රජුගේ නින්දා රහිත වූ රූමත් දියණියක වී උපන්නෙමි. 186. 186. ‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ; Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu. ශ්‍රී සෝභමාන වූ මාගේ රූපය දැක ඒ රාජ කුලය අතිශයින් සතුටට පත් විය. එබැවින් මට ‘නන්දා’ යන සුන්දර උතුම් නාමය ලැබුණි. 187. 187. ‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā; Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ. ඒ රමණීය නගරයෙහි සියලු තරුණියන් අතර යසෝධරාව හැරුණු කොට, ‘කල්‍යාණී’ (රූප සුන්දරිය) යන නාමයෙන් මම අතිශයින් ප්‍රසිද්ධ වූයෙමි. 188. 188. ‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā; Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā. මාගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේය. මට පසුව සිටි සොහොයුරා ද රහතන් වහන්සේ නමකි. ගිහිගෙයි තනිව සිටි මට දිනක් මෑණියන් මෙසේ අවවාද කළාය. 189. 189. ‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ; Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi. ‘දියණියනි, ඔබ ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නියකි, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සහෝදරියකි. නන්ද කුමරු ද ඔබ කෙරෙන් වෙන්ව ගොස් ඇත. එසේ තිබියදී ඔබ කුමට ගිහිගෙයි රැඳී සිටින්නෙහිද?’ 190. 190. ‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ; Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ. ‘යොවුන් බව ජරාවෙන් කෙළවර වෙයි. මේ රූපය අශුචි ගොඩක් බඳුය. නිරෝගී බව රෝගී වීමෙන් ද, ජීවිතය මරණයෙන් ද කෙළවර වන්නේය.’ 191. 191. ‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ; Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ. ‘චන්ද්‍රයා මෙන් කාන්තිමත් වූ, මනහර වූ, ආභරණයෙන් අලංකාර වූ, ශ්‍රී සෝභමාන වූ ඔබගේ මේ සුන්දර රූපය පවා,’ 192. 192. ‘‘‘Puñjitaṃ [Pg.255] lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ; Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ. ‘ලෝකයේ සාරය එක්රැස් වූවාක් බඳු වූ, දෑසට රසඳුනක් වූ, පින්වන්තයන්ගේ ප්‍රශංසාවට ලක් වූ, ඔක්කාක කුලය බැබළවූ මේ රූපය වුව ද,’ 193. 193. ‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ; Vihāya gehaṃ kāruññe, cara dhammamanindite’. ‘නොබෝ කලකින්ම ජරාව විසින් යටපත් කරනු ඇත. අනුකම්පා කටයුතු දියණියනි, මේ ගිහිගෙය හැර දමා උතුම් වූ ධර්මයෙහි හැසිරෙන්න.’ 194. 194. ‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā. මෑණියන්ගේ ඒ වචනය අසා මම පැවිදි වූයෙමි. එහෙත් රූපයටත් යොවුන් බවටත් තිබූ ආශාව නිසා මම ශරීරයෙන් මිස සිතින් පැවිදි නොවූයෙමි. 195. 195. ‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama; Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā. මහා උත්සාහයකින් ධ්‍යාන වඩන ලෙස මෑණියන් මට අවවාද කළ ද, ඒ කෙරෙහි මම කිසිදු උනන්දුවක් නොදැක්වූයෙමි. 196. 196. ‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ; Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino. එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ, කාම සුවයෙහි ඇලී සිටි මා දැක, රූපයෙහි කළකිරීම ඇති කරනු පිණිස මාගේ දෑස ඉදිරිපිට, 197. 197. ‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ; Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ. උන්වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් ඉතා ශෝභමාන වූ, දර්ශනීය වූ, මටත් වඩා රූමත් වූ අතිශය සුන්දර ස්ත්‍රියක මවා පෙන්වූ සේක. 198. 198. ‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ; Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ. පුදුම සහගත රූපයක් ඇති ඇය දැක මම මවිතයට පත් වූයෙමි. ‘මා ලැබූ මේ මනුෂ්‍ය ඇස් අද නම් සැබවින්ම සඵල විය’ යි මම සිතුවෙමි. 199. 199. ‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me; Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ. මම ඇයට මෙසේ කීවෙමි: ‘පින්වත් සුන්දරිය, මෙහි එන්න. ඔබට අවශ්‍ය කුමක්දැයි මට පවසන්න. ඔබ මට කැමති නම්, ඔබගේ කුලය හා නම ගොත මට කියන්න.’ 200. 200. ‘Na vañcakālo subhage, ucchaṅge maṃ nivāsaya; Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’. ‘පින්වත් සුන්දරිය, මෙය රැවටීමට කාලය නොවේ, මාගේ උකුලෙහි හිස තබා ගන්න. මාගේ අවයව පණ නැති වී යන්නාක් මෙනි. මද වේලාවක් නිදා ගන්න.’ 201. 201. ‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā; Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā. ඉක්බිති ඒ සොඳුරු දෑසක් ඇති ඇය මාගේ උකුලෙහි හිස තබා නිදා ගත්තාය. එවිටම ඇයගේ නළල මත ඉතා දරුණු වූ ගෙඩියක් හටගත්තේය. 202. 202. ‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha; Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā. එය හටගන්නවාත් සමඟම මතු වූ ඒ ගෙඩිය පැළී ගොස්, පිළිකුල් සහගත වූ සැරව හා ලේ වැගිරෙන්නට විය. 203. 203. ‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ; Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ. ඇයගේ මුඛය ද පැළී කුණු ගඳ හමන්නට විය. මුළු ශරීරයම ඉදිමී, නිල් පැහැ වී, සැරව වැගිරෙන මළකුණක් මෙන් දිස් විය. 204. 204. ‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ; Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi. ඇය වෙව්ලන සකල ශරීර අවයව ඇත්තී, නැවත නැවතත් සුසුම් හෙළමින්, සිය දුක විඳිමින් කරුණාබර ලෙස වැළපුණාය. 205. 205. ‘‘‘Dukkhena [Pg.256] dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā; Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’. "මම දුකෙන් පීඩිතව සිටිමි, වේදනාවෝ මා පෙළති; මහා දුකක ගිලී සිටින මට, යහළුව, ඔබ පිහිට වන්න" යැයි ඇය වැළපුණාය. 206. 206. ‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā; Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ. "ඔබේ මුහුණේ ශෝභාව කොහිද? ඔබේ උස් නාසය කොහිද? රත් පැහැති කොවුල් ඵලයක් වැනි වූ ඔබේ මනහර තොල් සඟල හා මුහුණ කොහි ගියේද?" 207. 207. ‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā; Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā. "සඳ වැනි පැහැපත් වර්ණය කොහිද? සක් ගෙඩියක් වැනි ගෙල කොහි ගියේද? රන් ඌයලක් මෙන් සෙලවුණු ඔබේ කන් පෙති කොහිද? දැන් ඔබ විवर्ण වී ඇත." 208. 208. ‘‘‘Makuḷakhārakākārā, kalikāva payodharā; Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā. "මල් පොහොට්ටු මෙන් තිබූ පියයුරු මැලවුණු මල් මෙන් වී ඇත; පිපිරී ගිය කුණු වූ මළසිරුරක් මෙන් දුගඳ හමන බවට පත්ව තිබේ." 209. 209. ‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī, sūnāva nītakibbisā; Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ. "මනහර වූ ඉඟ පෙදෙස මස් කපන කොටයක් මෙන් රළු වී ඇත; අශුචියෙන් පිරී ගොස් ඇත. අහෝ, රූපය අනිත්‍යය!" 210. 210. ‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ; Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’. "ශරීරයෙහි හටගත් සියල්ල දුගඳය, භයානකය; සොහොනක් මෙන් පිළිකුල් සහගතය. මෝඩයෝ මෙහි ඇලී වාසය කරති." 211. 211. ‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako; Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha. එකල්හි මහා කරුණාවන්ත වූ, ලෝකනායක වූ මගේ බෝසත් සොහොයුරාණන් (බුදුරජාණන් වහන්සේ) තැතිගත් සිතින් සිටි මා දැක මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. 212. 212. ‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. "නන්දාවෙනි, රෝගී වූ, කුණු වූ, පිළිකුල් සහගත වූ මේ ශරීරය දෙස බලන්න. අසුභය කෙරෙහි එකඟ වූ, මැනවින් සමාහිත වූ සිත වඩන්න." 213. 213. ‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ. "මේ ශරීරය යම් සේද, ඔබේ ශරීරයද එසේමය. ඔබේ ශරීරය යම් සේද, මෙයද එසේමය. දුගඳ හමන, කුණු වූ මෙය අඥානයන් විසින් සතුටින් පිළිගනු ලැබේ." 214. 214. ‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’. "මෙසේ දිවා රාත්‍රී නොපිරිහෙළා මේ දෙස බලන්න. එවිට තමාගේම ප්‍රඥාවෙන් එය විනිවිද දකිනු ඇත." 215. 215. ‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā; Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ. එවිට මම බෙහෙවින් සංවේගයට පත්ව, ඒ සුභාෂිත ගාථාවන් අසා, එහිම සිටිමින් කෙලෙස් සන්සිඳවා අර්හත් ඵලයට පත් වූවෙමි. 216. 216. ‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā; Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ. මම යම් යම් තැනක වැඩසිටියද නිරතුරුවම ධ්‍යානයට යොමු වූ සිතින් සිටියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී මා එතදග්ග තනතුරෙහි තැබූ සේක. 217. 217. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 218. 218. ‘‘Svāgataṃ [Pg.257] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී. 219. 219. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti. ජනපදකල්‍යාණී නන්දා භික්ෂුණිය මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළාය. Nandātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන නන්දා තෙරණියගේ අපදානය නිම විය. 6. Soṇātherīapadānaṃ 6. සොණා තෙරණියගේ අපදානය 220. 220. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ සේක. 221. 221. ‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā; Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ. එකල්හි මම සිටු පවුලක ඉපදී, සැපවත් වූ, සැමගේ ගෞරවයට පත් ප්‍රිය දියණියක් වූවෙමි. මම ඒ මුනින්ද්‍රයාණන් වෙත පැමිණ මිහිරි ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කළෙමි. 222. 222. ‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino; Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno. බුදුරජාණන් වහන්සේ වීර්යවන්ත භික්ෂුණීන් අතර අග්‍ර වූ භික්ෂුණියකගේ ගුණ වර්ණනා කළ සේක. එය අසා සතුටු වූ මම, ශාස්තෘන් වහන්සේට මහා පූජාවක් කළෙමි. 223. 223. ‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā; Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava. බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ මම ද ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එවිට මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ "ඔබේ ප්‍රාර්ථනාව ඉටු වේවා" යි අනුමෝදනා කළ සේක. 224. 224. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. "කල්ප ලක්ෂයකට පසුව, ඔක්කාක කුලයේ උපන් ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වනු ඇත." 225. 225. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’. "ඇය උන්වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ධර්ම දායාදය ලබන, ධර්මයෙන් මවන ලද, සොණා යන නමින් ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රාවිකාවක වන්නීය." 226. 226. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ. එම ප්‍රකාශය අසා ප්‍රීති වූ මම, දිවි හිමියෙන් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේට මෛත්‍රී සිතින් සිවුපසයෙන් උපස්ථාන කළෙමි. 227. 227. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ යහපත් කුසල කර්මයන් නිසාත්, ඒ චේතනා හා ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මම මනුෂ්‍ය දේහය හැර දමා තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 228. 228. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ; Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane. දැන් මගේ මේ අවසාන භවයෙහි, මම සැවැත් නුවර ඉතා සමෘද්ධිමත් වූ, මහා ධනවත් සිටු පවුලක උපන්නෙමි. 229. 229. ‘‘Yadā [Pg.258] ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ; Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato. මම යොවුන් වියට පත් වූ පසු විවාහ වී ලෝකයාගේ සිත් ගන්නා රූමත් පුතුන් දස දෙනෙකුට මවක් වූවෙමි. 230. 230. ‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā; Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā. ඔවුන් සැම දෙනාම සැපවත්ව හැදී වැඩුණු අතර, සතුරන්ට පවා ප්‍රිය වූහ. එසේ නම් මා හට ඔවුන් කෙතරම් ප්‍රිය වූවාදැයි කිව යුතු නැත. 231. 231. ‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato; Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane. ඉන්පසුව, මාගේ අකමැත්තෙන් වුවද, දස පුතුන් පිරිවරා ගත් මාගේ ස්වාමියා දෙවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි විය. 232. 232. ‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me; Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā. එකල්හි තනි වූ මම, ස්වාමියා සහ දරුවන් විසින් අත්හරිනු ලැබූ, මහලු වූ මෙන්ම අසරණ වූ මට ජීවත් වීමෙන් පලක් නැතැයි සිතුවෙමි. 233. 233. ‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati; Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. මාගේ ස්වාමියා යම් ශාසනයකට පැමිණියේ ද, මම ද එහිම යන්නෙමියි මෙසේ සිතා, මම ද මෙහෙණි සස්නෙහි පැවිදි වූයෙමි. 234. 234. ‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye; Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti. ඉන්පසු මෙහෙණින් වහන්සේලා 'පැන් රත් කරන්නැ'යි මට පවසා, මා මෙහෙණවරෙහි තනි කර අවවාද ලබා ගැනීම සඳහා වැඩියහ. 235. 235. ‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā; Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ. එකල්හි මම පැන් රැගෙන, කළයකට වත් කර, ලිප මත තබා වාඩි වී සිටියදී සිත එකඟ කර ගත්තෙමි. 236. 236. ‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato; Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ. පංචස්කන්ධය අනිත්‍ය වශයෙන් ද, දුක් වශයෙන් ද, අනාත්ම වශයෙන් ද දැක, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කොට රහත් භාවයට පැමිණියෙමි. 237. 237. ‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ; Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ. එකල්හි මෙහෙණින් වහන්සේලා පෙරළා වැඩම කොට උණුපැන් විමසූහ. මම තේජෝ ධාතුවට සමවැදී වහාම පැන් රත් කළෙමි. 238. 238. ‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ; Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha. එයින් මවිතයට පත් වූ ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලා මේ බව බුදුරජාණන් වහන්සේට සැළ කළහ. එය අසා සතුටු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාව වදාළ සේක. 239. 239. ‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’. යමෙක් අලසව, හීන වීර්යයෙන් යුතුව වසර සියයක් ජීවත් වීමට වඩා, දැඩි වීර්යයෙන් යුක්තව වසන තැනැත්තාගේ එක දිනක ජීවිතය උතුම් වන්නේය. 240. 240. ‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā; Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni. මාගේ මනා පිළිවෙතින් මහා වීර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදුණු සේක. ඒ මහා මුණිවරයාණෝ මාව ආරද්ධවීර්ය මෙහෙණින් වහන්සේලා අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තැබූ සේක. 241. 241. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 242. 242. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 243. 243. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.259] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවන් ද... පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. සෝණා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙසේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Soṇātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. සෝණා තෙරණියගේ අපදානය සයවැනිය. 7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ 7. භද්දකාපිලානී තෙරණියගේ අපදානය. 244. 244. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර සියලු ධර්මයන්හි කෙළවරට පත් වූ පදුමුත්තර නම් වූ ලෝකනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 245. 245. ‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ; Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ. එකල්හි හංසවතී නුවර 'විදේහ' නම් වූ මහා ධනවත් සිටුවරයෙක් විය. මම එම සිටුවරයාගේ බිරිඳ වීමි. 246. 246. ‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano; Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ. දිනක් ඒ සිටුවරයා පිරිස සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, සියලු දුක් හා බිය දුරු කරන්නා වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළේය. 247. 247. ‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako; Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino. බුදුරජාණන් වහන්සේ එක් ශ්‍රාවකයෙකු ධුතාංගධාරීන් අතරින් අග්‍රස්ථානයෙහි තබමින් වර්ණනා කළ සේක. එය ඇසූ සිටුවරයා තාදී ගුණයෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා සත් දිනක් මුළුල්ලෙහි දන් පිරිනැමුවේය. 248. 248. ‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ; Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo. මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් අබියස හිස තබා වැඳ, ඒ තනතුර ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. එකල්හි මහා පිරිස සතුටු කරවමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක. 249. 249. ‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha; ‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka. සිටුපුත්‍රයා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක: 'පින්වත් පුත්‍රය, පතන ලද ඒ තනතුර ලබන්නෙහිය, නිවුණු පුද්ගලයෙක් වන්න.' 250. 250. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසුව ඔක්කාක කුලයෙහි උපන්, ගෝතම නම් ගෝත්‍රය ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක. 251. 251. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’. එම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් නිර්මිත වූ, ඖරස පුත්‍ර වූ කාශ්‍යප නම් ගෝත්‍රය ඇති ශ්‍රාවකයෙක් ඔබ වන්නෙහිය. 252. 252. ‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ. එම වචනය අසා සතුටට පත් වූ මම, දිවි හිමියෙන් මෙත් සිතින් යුතුව පිරිසිදු සිවුපසයෙන් ඒ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. 253. 253. ‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye; Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශාසනය බබුළුවා, මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයන් මර්ධනය කොට, විනේය ජනයා හික්මවා, ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා සමඟ පිරිනිවන් වැඩි සේක. 254. 254. ‘‘Nibbute [Pg.260] tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno; Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi. ලෝකාග්‍ර වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි, උන්වහන්සේට පූජා පිණිස නෑ හිතවතුන් එක්රැස් කරවා ඔවුන් සමඟ එක්ව මෙසේ කළෙමි. 255. 255. ‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ; Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ. සත් යොදුනක් උස ඇති, රත්නයන්ගෙන් නිර්මිත වූ, සූර්යයා මෙන් බබළන, පිපුණු මල් ඇති සල් රජකු වැනි මහා ස්තූපයක් කරවූවෙමි. 256. 256. ‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi; Naḷaggī viya jotantī, rataneheva sattahi. එහි හත් වැදෑරුම් රත්නයන්ගෙන් බබළන, වේගයෙන් ඇවිළෙන ගින්නක් වැනි පහන් තැටි හත් ලක්ෂයක් කරවූවෙමි. 257. 257. ‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ; Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino. සියලු සතුන් කෙරෙහි අනුකම්පාව දක්වන මහා මහේසී වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පිණිස, සුවඳ තෙලින් පුරවා ඒ තැටිවල පහන් දැල්වූවෙමි. 258. 258. ‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi; Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino. මහා ඉසිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කරනු පිණිස, රත්නයන්ගෙන් පිරී ඇති පුන්කළස් සත් ලක්ෂයක් කරවන ලදී. 259. 259. ‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo; Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro. අට බැගින් වූ කළස් මැද ඔසවන ලද රන් තොරණවල්, සරත් කාලයේ සූර්යයා මෙන් ස්වකීය වර්ණයෙන් අතිශයින් බබළයි. 260. 260. ‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā; Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā. සතර ද්වාරයන්හි රත්නයෙන් කළ තොරණවල් බබළයි. රත්නයෙන් කළා වූ, ඔසවා තබන ලද මනහර පුවරු ද බබළයි. 261. 261. ‘‘Virocanti parikkhittā, avaṭaṃsā sunimmitā; Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare. මැනවින් නිර්මාණය කොට වට කර තිබූ මල්දම් බබළයි. ඔසවන ලද රත්නමය ධජ පතාකයන් ද බබළයි. 262. 262. ‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ; Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro. මැනවින් රත් පැහැ ගැන්වූ, ඉතා අලංකාරව නිම කරන ලද රත්නමය චෛත්‍යය, සන්ධ්‍යා කාලයේ සූර්යයා මෙන් ස්වකීය පැහැයෙන් අතිශයින් බබළයි. 263. 263. ‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi; Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ. ස්තූපයේ වේදිකා (පේසා වළලු) තුනෙන් එකක් හරිතාලයෙන් ද, එකක් මනෝසීලයෙන් ද, අනෙක අංජනයෙන් ද පුරවන ලදී. 264. 264. ‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino; Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ. උතුම් ධර්මය දේශනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මෙබඳු රමණීය පූජාවක් කරවා, සංඝයා වහන්සේට ජීවිතාන්තය දක්වා ශක්ති පමණින් දන් දුන්නෙමි. 265. 265. ‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso; Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā. ඒ සිටුවරයා සමගම ජීවිතාන්තය දක්වා ඒ සියලු පින්කම් සියලු ආකාරයෙන්ම සිදු කොට, ඔහු සමගම සුගතියෙහි උපන්නෙමි. 266. 266. ‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse; Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ. දෙව්ලොව හා මිනිස්ලොව සැප සම්පත් අනුභව කොට, ශරීරය පසුපස යන සෙවනැල්ල මෙන් ඔහු සමගම සංසාරයෙහි සැරිසැරුවෙමි. 267. 267. ‘‘Ekanavutito [Pg.261] kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. මෙයින් එක් අනූවන කල්පයෙහි, මනහර දර්ශනයක් ඇති, සියලු ධර්මයන් දක්නා වූ විපස්සී නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක. 268. 268. ‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato; Aḍḍho santo guṇenāpi, dhanena ca suduggato. එකල බන්ධුමතී නගරයෙහි ගුණයෙන් පොහොසත් වූ ද, ධනයෙන් ඉතා දිළිඳු වූ ද, සත්පුරුෂයකු ලෙස සම්මත බමුණෙක් විය. 269. 269. ‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā; Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ. එකල මම ද ඔහු හා සමාන අදහස් ඇති බැමිණිය වීමි. දිනක් ඒ උත්තම බ්‍රාහ්මණයා මහා මුනිවර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට ගියේය. 270. 270. ‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ; Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ. මහා ජනකාය මැද වැඩහිඳ අමා නිවන් මග දේශනා කරන බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ධර්මය අසා, මහත් සේ පැහැදී තමා සතු එකම වස්ත්‍රය පූජා කළේය. 271. 271. ‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ; ‘Anumoda mahāpuññaṃ, dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’. එක් වස්ත්‍රයක් පමණක් පොරවාගෙන නිවසට පැමිණි ඔහු, 'මම බුදුරජාණන් වහන්සේට වස්ත්‍රය පූජා කළෙමි, මේ මහා පින අනුමෝදන් වන්න' යැයි පැවසීය. 272. 272. ‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ; ‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’. එවිට මම දෝත් මුදුන් දී වැඳ මහත් සේ සතුටු වී, 'ස්වාමීනි, තාදී ගුණයෙන් යුතු බුදුරජාණන් වහන්සේට ඒ වස්ත්‍රය මැනවින් පූජා කරන ලදී' යැයි පවසා අනුමෝදන් වීමි. 273. 273. ‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave; Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati. භවයෙන් භවයට සැරිසරන මම සැපවත් වූයෙමි, අලංකාර වස්ත්‍රවලින් සැරසුණෙමි. රමණීය බරණැස් නුවර රජෙක් වීමි. 274. 274. ‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā; Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno. එකල මම ඒ රජුගේ අග්‍රමහේසිකාව වූයෙමි, සියලු ස්ත්‍රීන් අතර උත්තම වූයෙමි. පෙර භවයන්හි පැවති සෙනෙහස නිසා මම රජුගේ අතිශය ප්‍රියතම තැනැත්තිය වීමි. 275. 275. ‘‘Piṇḍāya vicarante te, aṭṭha paccekanāyake; Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ. පිණ්ඩපාතයේ වඩින්නා වූ ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා අට නම දැක සතුටු වී, උන්වහන්සේලාට සුදුසු මහඟු දානයක් පූජා කළෙමි. 276. 276. ‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ; Kammārehi kataṃ pattaṃ, sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ. නැවතත් උන්වහන්සේලාට ආරාධනා කොට, රත්න මණ්ඩපයක් කරවා, රන්කරුවන් ලවා නිම කරන ලද රන්වන් වූ පාත්‍ර අටක් පිළියෙළ කළෙමි. 277. 277. ‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so; Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi. ඒ සියලු පාත්‍ර රැගෙන විත්, රන් ආසනවල වැඩසිටි පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලා කෙරෙහි පැහැදී, ඒ රජු ස්වකීය දෑතින්ම දානය පූජා කළේය. 278. 278. ‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā; Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake. එකල මම ද කාසි රජු සමග එක්ව ඒ දානය පූජා කළෙමි. නැවත මම බරණැස් නුවර සමෘද්ධිමත් ගමක උපන්නෙමි. 279. 279. ‘‘Kuṭumbikakule [Pg.262] phīte, sukhito so sabhātuko; Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā. ධනවත් ගෘහපති පවුලක උපන් ඔහු තම සොහොයුරා සමග සැපවත්ව විසීය. මම එහි වැඩිමහල් සොහොයුරාගේ ඉතා පතිභක්තිමත් බිරිඳ වීමි. 280. 280. ‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ; Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ. පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් දැක, මගේ සැමියාගේ මලනුවන්ට හිමි ආහාර කොටස උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි. ඔහු නිවසට පැමිණි විට මට බැණ වැදුණේය. 281. 281. ‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ; Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā. ඔහු ඒ දානය කෙරෙහි සතුටු නොවීය. පසුව මම බඳුනෙන් ආහාර ගෙන ඔහුට දුන්නෙමි. ඔහු නැවතත් එය ද ඒ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේටම පූජා කළේය. 282. 282. ‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā; Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino. එවිට මම කෝපයෙන් යුතුව, ඒ ආහාරය ඉවත දමා, ඒ තාදී ගුණැති පසේබුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාත්‍රයට මඩ පුරවා පූජා කළෙමි. 283. 283. ‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca; Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ. දීමෙහි දී මෙන්ම ලැබීමෙහි දී ද, ගරු කරන්නා කෙරෙහි මෙන්ම අපරාධ කරන්නා කෙරෙහි ද සම සිතින් හා සම මුහුණින් යුතුව සිටි උන්වහන්සේ දැක මම බෙහෙවින් තැති ගත්තෙමි. 284. 284. ‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā; Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ. නැවත පාත්‍රය ගෙන සුවඳ පැණින් සෝදා පිරිසිදු කොට, ප්‍රසන්න සිතින් යුතුව ගිතෙල් හා සකුරු මිශ්‍ර ආහාරයෙන් එය පුරවා පූජා කළෙමි. 285. 285. ‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato; Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca. මම උපන් උපන් සෑම භවයකදීම ඒ දානය නිසා රූමත් වීමි. එහෙත් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේට කළ ඒ අපරාධය නිසා මගේ මුඛයෙන් දුගඳ හැමීය. 286. 286. ‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye; Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ. නැවතත් කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චෛත්‍යය කරවන කල්හි, මම සතුටු සිතින් යුතුව අගනා රන් ගඩොලක් පූජා කළෙමි. 287. 287. ‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ; Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā. ඒ රන් ගඩොල සිව්වැදෑරුම් සුවඳින් ආලේප කොට පූජා කළ බැවින්, මම මුඛයේ දුගඳ හැමීමේ දෝෂයෙන් මිදී සියලු ශරීර අංගයන්ගෙන් සම්පූර්ණ වූයෙමි. 288. 288. ‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi; Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso. සත් රුවනින් ම නිමවන ලද පාත්‍ර හත්දහසක් කරවා, ඒවා ගිතෙලින් පුරවා දහස් ගණන් පහන් වැටි ද දමා, 289. 289. ‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo; Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā. ඉතා පැහැදුණු සිතින් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා පිණිස එම පහන් දල්වා පහන් පේළි හතක් තැබීය. 290. 290. ‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato; Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto. එකල ද මම ඒ පිනෙහි විශේෂයෙන් කොටස්කාරියක් වූයෙමි. ඔහු නැවත කාසි රටෙහි 'සුමිත්ත' නමින් ප්‍රකටව උපන්නේය. 291. 291. ‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā; Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ. මම ඔහුගේ සැපවත් වූ, මනා කොට සැරසුණු, ප්‍රිය භාර්යාව වූයෙමි. එකල ඔහු පසේබුදුරජාණන් වහන්සේ නමකට ඝන හිස් වෙළුමක් (ඝන රෙදි කඩක්) පූජා කළේය. 292. 292. ‘‘Tassāpi [Pg.263] bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ; Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā. ඒ උතුම් දානය ගැන සතුටු වී මම එහි ද කොටස්කාරියක් වූයෙමි. ඔහු නැවතත් කාසි රටෙහි ම කෝලිය වංශයෙහි උපන්නේය. 293. 293. ‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi; Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi. එකල ඔහු පන්සියයක් කෝලිය පුත්‍රයන් සමග එක්ව පන්සියයක් පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට මනා කොට උපස්ථාන කළේය. 294. 294. ‘‘Temāsaṃ tappayitvāna, adāsi ca ticīvare ; Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā. තුන් මසක් පුරා සිව්පසයෙන් සතප්පා තුන් සිවුරු ද පූජා කළේය. එකල මම ඔහුගේ පින්කම්වලට අනුගත වූ භාර්යාව වූයෙමි. 295. 295. ‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso; Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī. ඉන් චුත වූ ඔහු මහා යසස් ඇති 'නන්ද' නම් රජු විය. මම සියලු කාම සම්පත්වලින් පිරිපුන් ඔහුගේ අග්‍රමහේෂිකාව වූයෙමි. 296. 296. ‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati; Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā. ඉක්බිති ඔහු බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජු විය. එකල පදුමවතී දේවියගේ පුත්‍ර වූ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට... 297. 297. ‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ; Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ. පන්සියයක් වූ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේලාට රජ උයනෙහි වැඩ වසන්නට සලස්වා දිවි ඇති තෙක් උපස්ථාන කළේය. පිරිනිවන් පෑ ඒ උතුමන් වහන්සේලාට ද පූජා පැවැත්වීය. 298. 298. ‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ; Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase. සෑ ගැබ් ද කරවා, අපි දෙදෙනා ම පැවිදි වී සතර බ්‍රහ්ම විහරණයන් වඩා බඹලොව උපන්නෙමු. 299. 299. ‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano; Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā. ඉන් චුතව ඔහු මහාතිත්ථ ග්‍රාමයෙහි 'පිප්ඵලි' නම් මානවකව උපන්නේය. ඔහුගේ මෑණියෝ සුමනා දේවි නම් වූහ. පියා කෝසිය ගෝත්‍රික බ්‍රාහ්මණයෙක් විය. 300. 300. ‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame; Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati. මම මද්ද දේශයෙහි සාකල නම් ශ්‍රේෂ්ඨ නගරයෙහි කප්පිල නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ දියණිය වූයෙමි. මගේ මෑණියෝ සුචීමතී නම් වූහ. 301. 301. ‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā; Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ. මගේ පියා ඝන රන් පිළිමයක් කරවා මා ඒ හා සසඳා, කාමයන්ගෙන් වෙන්ව සිටි ප්‍රඥාවන්ත කාශ්‍යප ලුහුඬුට මා පාවා දුන්නේය. 302. 302. ‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako; Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji. දිනක් කරුණාවන්ත වූ ඒ කාශ්‍යප ලුහුඬු තම කර්මාන්ත බලන්නට ගිය විට, කපුටන් වැනි සතුන් විසින් පණුවන් කනු දැක සංවේගයට පත් විය. 303. 303. ‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane; Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā. මම ද නිවසේ අව්වේ වේලන්නට දමා තිබූ තලවල සිටි පණුවන් කපුටන් විසින් කනු දැක එකල සංවේගයට පත් වූයෙමි. 304. 304. ‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ; Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ. එකල ඒ ධීරයා පැවිදි විය. මම ද ඔහු අනුව යමින් පැවිදි වූයෙමි. මම පස් වසරක් පරිබ්‍රාජිකාවක ලෙස ජීවත් වූයෙමි. 305. 305. ‘‘Yadā [Pg.264] pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā; Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඇතිදැඩි කළ මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය පැවිදි වූ කල්හි, මම ඇය වෙත එළඹ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අවවාද ලැබුවෙමි. 306. 306. ‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ; Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato. නොබෝ කලකින් ම මම අර්හත් ඵලයට පැමිණියෙමි. සිරිමත් කාශ්‍යපයන්ගේ කල්‍යාණ මිත්‍රත්වය කෙතරම් ආශ්චර්යවත් ද! 307. 307. ‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito; Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පුත්‍ර වූ, උරුමකරු වූ, මැනවින් සමාහිත වූ කාශ්‍යපයන් වහන්සේ පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිති; ස්වර්ගය හා අපාය ද දකිති. 308. 308. ‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni; Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo. එමෙන්ම ජාතිය කෙළවර කළා වූ, අභිඥාවන්ගෙන් නිමාවට පත් වූ ඒ මුනිවරයා මේ තෙවිජ්ජාවන්ගෙන් යුක්ත වූ බැවින් තෙවිජ්ජා ලාභී බ්‍රාහ්මණයෙක් වෙති. 309. 309. ‘‘Tatheva bhaddakāpilānī, tevijjā maccuhāyinī; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ. එමෙන්ම භද්දා කාපිලානී වන මම ද තෙවිජ්ජා ලාභී වෙමි. මරණය බැහැර කළෙමි. සේනා සහිත මාරයා පරදවා මම මේ අවසන් සිරුර දරමි. 310. 310. ‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ; Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā. ලෝකයෙහි ආදීනව දැක අපි දෙදෙනා ම පැවිදි වූයෙමු. අපි ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළා වූ, දමනය වූ, කෙලෙස් ගින්නෙන් නිවුණා වූ උතුමෝ වන්නෙමු. 311. 311. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී...පෙ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 312. 312. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 313. 313. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. භද්දා කාපිලානී මෙහෙණින් වහන්සේ මෙසේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Bhaddakāpilānītheriyāpadānaṃ sattamaṃ. භද්දා කාපිලානී තෙරණියගේ අපදානය සත්වැනි පටුනයි. 8. Yasodharātherīapadānaṃ 8. යසෝධරා තෙරණියගේ අපදානය 314. 314. Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure; Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake. එක් කලෙක රමණීය වූ ද සමෘද්ධිමත් වූ ද රජගහ නුවර උතුම් පර්වත ගුහාවක නරශ්‍රේෂ්ඨ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ වසන කල්හි; 315. 315. Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye; Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ. රමණීය වූ ඒ රජගහ නුවර භික්ෂුණී ආරාමයේ වාසය කරන යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේට මෙබඳු සිතුවිල්ලක් ඇති විය. 316. 316. ‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī; Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā. සුද්ධෝදන මහාරාජයාණන් ද, මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය ද, ප්‍රකට වූ මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා සහ මහා සෘද්ධිමත් වූ මෙහෙණින් වහන්සේලා ද- 317. 317. ‘‘Santiṃ [Pg.265] gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā; Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ. පහන් සිළක් නිවී යන්නාක් මෙන් ඒ සියල්ලෝම කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදී ශාන්තිය (නිවන) කරා වැඩි සේක. ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටිනා කල්හිම මම ද ඒ උතුම් නිර්වාණ පදයට පත්විය යුතුය. 318. 318. ‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano; Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ. මම (පිරිනිවන්) වඩින්නෙමි යි සිතා තමාගේ ආයුෂ දෙස බැලූ ඕ තොමෝ, තම ආයු සංස්කාරය එදිනම අවසන් වන බව දැක- 319. 319. ‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā; Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā. තමන්ගේ ආරාමයෙන් නික්ම පා සිවුරු ගෙන, ලක්ෂයක් පමණ වූ භික්ෂුණීන් පිරිවරාගෙන ඇය (බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත වැඩියාය). 320. 320. ‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami; Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe; Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi. මහා සෘද්ධි ඇති, මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ ඒ යසෝධරා තෙරණිය සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, උන්වහන්සේට මැනවින් වැඳ නමස්කාර කොට, සක්ලකුණු ඇති ශ්‍රී පාද මූලයෙහි එකත්පස්ව හිඳ මෙසේ සැළ කළාය. 321. 321. ‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ; Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni. මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම දැන් හැත්තෑ අට හැවිරිදි වෙමි. මාගේ පශ්චිම වයස ගෙවෙමින් පවතී. මම ජරාවට (පිරිහීමට) පැමිණ සිටිමි. මම ඒ බව ඔබවහන්සේට දන්වා සිටිමි. 322. 322. ‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ; Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano. මාගේ වයස මෝරා ඇත. මාගේ ජීවිතය ස්වල්පයකි. ඔබවහන්සේලාව හැර මම (පිරිනිවන්) වඩින්නෙමි. මා විසින් මා හට පිහිට (නිවන) සලසා ගන්නා ලදී. 323. 323. ‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati; Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ. මේ අවසාන කාලයෙහි මරණය මා ළඟට පැමිණෙයි. මහා වීරයන් වහන්ස, අද රාත්‍රියෙහි මම පිරිනිවන් පාන්නෙමි. 324. 324. ‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune; Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ. මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, යම් නිවනක ඉපදීමක්, ජරාවක්, ලෙඩක් හෝ මරණයක් නැත්තේද, ඒ ජරා මරණ රහිත වූ, අසංඛත වූ නිවන් පුරයට මම වඩින්නෙමි. 325. 325. ‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno; Aparādhamajānantī, khamantaṃ sammukhā mune. යම්තාක් පිරිසක් ශාස්තෘන් වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් තමන්ගේ වැරදි හඳුනා ගනිත්ද, මුනිවරයාණන් වහන්ස, මා කෙරෙහි ඇති ඒ වැරදිවලට මා ඉදිරියේ සමාව දෙන සේක්වා. 326. 326. ‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi; Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’. සසර සැරිසරන කල්හි ඔබවහන්සේ කෙරෙහි මා අතින් කිසියම් වරදක් හෝ අතපසුවීමක් සිදුවී ඇත්නම්, මහා වීරයන් වහන්ස, මම ඒ බව පවසමි, මාගේ ඒ වරදට සමාව දෙන සේක්වා. 327. 327. ‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi; ‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā. ඇයගේ ඒ වචන ඇසූ මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: පිරිනිවන් පෑම සඳහා නික්ම යන ඔබට මම තවත් කුමක් පවසන්නද? 328. 328. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’. මාගේ අනුශාසනා පිළිපදින්නා වූ යසෝධරාවෙනි, ඔබගේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. ඒ මගින් පිරිසගේ සියලු සැකයන් දුරු කරන්න. 329. 329. ‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā; Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi. මුනිඳුන්ගේ ඒ වචනය අසා යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේ ඒ මුනිරාජයාණන් වහන්සේට වැඳ මෙසේ සැළ කළාය. 330. 330. ‘‘‘Yasodharā [Pg.266] ahaṃ vīra, agāre te pajāpati; Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā. වීරයන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ගිහිගෙයි වසන කල මම ඔබවහන්සේගේ අගමෙහෙසිය වූයෙමි. ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන් මම උතුම් ස්ත්‍රී ලක්ෂණයන්ගෙන් යුක්ත වූයෙමි. 331. 331. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. වීරයන් වහන්ස, ඔබවහන්සේගේ රජ මාලිගයෙහි ස්ත්‍රීන් ලක්ෂ ගණනක් අතර මම ප්‍රධානියා ද, ඒ සැමගේම අධිපතිනිය ද වූයෙමි. 332. 332. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā. රූපයෙන් හා යහපත් හැසිරීමෙන් යුක්ත වූ, යොවුන් වියේ පසුවූ, මිහිරි වදන් තෙපලන ඒ සියලු කතුන්, මිනිසුන් දෙවියන්ට ගරු කරන්නාක් මෙන් මට ගරු කළහ. 333. 333. ‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane; Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane. ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන්ගේ මාලිගයෙහි කන්‍යාවන් ලක්ෂයකගේ ප්‍රධානියා වී, සැප දුක සමානව විඳිමින්, නන්දන වනයෙහි දෙවියන් මෙන් මම සතුටින් විසුවෙමි. 334. 334. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ. කාම ලෝකයේ රූපය ඉක්මවා රූපාවචර ලෝකයේ බ්‍රහ්මයන්ගේ රූපය මෙන් වූ මාගේ රූපයට සමාන කිසිවෙක්, ලෝකනාථ වූ ඔබවහන්සේ හැර වෙන කිසිවෙක් නොවූහ. 335. 335. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වැඳ, ශාස්තෘන් වහන්සේට විවිධ ආකාර වූ බොහෝ මහා සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෙන්වූවාය. 336. 336. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. ඈ සක්වලක් හා සමාන සිරුරක් මවා ගත්තාය. ඇගේ හිස උතුරුකුරු දිවයින හා සමාන විය. පියාපත් දෙක පෙරදිග හා අපරදිග දිවයින් මෙන් විය. සිරුර දඹදිව හා සමාන විය. 337. 337. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. ඇගේ පිල් කළඹ දකුණු මහා සමුද්‍රය හා සමාන විය. පියාපත් විවිධ අතු පතර හා සමාන විය. ඇස් දෙක හිරු හා සඳු හා සමාන වූ අතර, ඇගේ සිඛාව මහා මේරු පර්වතය හා සමාන විය. 338. 338. ‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. සක්වළ පර්වතය මෙන් හොටක් මවා ගත් ඈ, මුල් සහිතව මහා දඹ රුක උදුරා එයින් පවන් සලමින් ලෝකනාථ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වැඳ නමස්කාර කළාය. 339. 339. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi. ඇය ඇත් වේශයක් ද, අශ්ව වේශයක් ද, එසේම පර්වත, මහා සමුද්‍ර, චන්ද්‍ර, සූර්ය, මහා මේරු සහ සක් දෙවිඳුගේ වේශය ද මවා පෙන්වූවාය. 340. 340. ‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma; Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi. වීරයන් වහන්ස, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ඔබවහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමි. ඇය දහසක් ලෝක ධාතූන් පිපුණු පද්මයකින් වසා දැමුවාය. 341. 341. ‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ; Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma. බ්‍රහ්ම වේශයක් ද මවාගෙන ශුන්‍යතාවය පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කළාය. වීරයන් වහන්ස, පස් ඇසින් යුත් බුදුරජාණන් වහන්ස, මම යසෝධරා වෙමි. ඔබවහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමි. 342. 342. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni. මහා මුනිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානයෙහි ද කෙළ පැමිණ සිටිමි. 343. 343. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ [Pg.267] jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුෂය පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත. 344. 344. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන සිවුපිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබවහන්සේ සමීපයෙහිදීම මට පහළ විය. 345. 345. ‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ; Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ලෝකනාථ වූ පෙර බුදුවරුන්ගේ සමීපයෙහිදී ඔබ වහන්සේ සමඟ එක්වීම මා විසින් දක්නා ලදී. ඔබ වහන්සේ උදෙසා මාගේ අධිකාරය (ප්‍රාර්ථනාව) ඉතා බොහෝ විය. 346. 346. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā. මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් පුරන ලද යම් කුසල් කර්මයක් වේද, එය සිහිපත් කළ මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා විසින් පින් රැස් කරන ලදී. 347. 347. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā. මහා වීරයන් වහන්ස, නොකටයුතු දේ වළකා, අනාචාරයෙන් වැළකී, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා විසින් මගේ ජීවිතය පරිත්‍යාග කරන ලදී. 348. 348. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා අන්‍යන්ට බිරිඳක වශයෙන් ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි. 349. 349. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා (සර්වඥතා ඥානය පිණිස) උපකාරයක් ලෙස ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි. 350. 350. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ; Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා ආහාර පිණිස ඔබ වහන්සේ මාව දන් දුන් සේක. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ඒ දානයන්හිදී මම නොසන්සුන් සිත් ඇත්තී නොවූවෙමි. 351. 351. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ; Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ. අනන්ත කෝටි සහස්‍ර භවයන් පුරා මම ජීවිතය පරිත්‍යාග කළෙමි. (සත්වයන්) බියෙන් මුදවනු පිණිස මම මගේ ජීවිතය දන් දෙමි. 352. 352. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ශරීරයේ අවයව ද, ආභරණ ද, විවිධ වස්ත්‍ර ද, බොහෝ ස්ත්‍රී අලංකාර ද මම සඟවා නොතැබුවෙමි (පරිත්‍යාග කළෙමි). 353. 353. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ධන ධාන්‍ය පරිත්‍යාගය ද, ගම් හා නියම්ගම් ද, කෙත් වතු ද, පුතුන් හා දූවරුන් ද ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිත්‍යාග කරන ලදී. 354. 354. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිත්‍යාග කරන ලද ඇතුන්, අසුන්, ගවයන් හා මෙහෙකාරියන් ද ගණනය කළ නොහැකි තරම් ය. 355. 355. ‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi, dānaṃ dassāmi yācake; Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ. ඔබ වහන්සේ යම් කලෙක "මම යාචකයන්ට දන් දෙමි" යි මගෙන් විමසූ සේක් ද, ඒ උතුම් දානය දෙන කල්හි මා තුළ කිසිදු අමනාපයක් මම නොදුටුවෙමි. 356. 356. ‘‘‘Nānāvidhaṃ [Pg.268] bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මේ විවිධ වූ සසරෙහි විඳින ලද අනේකප්‍රකාර දුක් අප්‍රමාණ ය. 357. 357. ‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා සැප ලැබුණු කල්හි සතුටු වෙමි, දුකෙහිදී මම අමනාප නොවෙමි. සැප දුක් දෙකෙහිදීම මම තුලාවකට (තේරජුවකට) බඳු වූවෙමි. 358. 358. ‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුක්‍රමයෙන් යම් ධර්මයක් (සර්වඥතා ඥානය) මතු කළ සේක් ද, සැප දුක් විඳීමෙන් පසු උන්වහන්සේ ඒ බෝධියට පැමිණි සේක. 359. 359. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā. බ්‍රහ්මදේව සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ලෝකනායක ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද දැක, ඒ අනෙකුත් ලෝකනාථයන් වහන්සේලා සමීපයෙහි මා හා ඔබ වහන්සේ අතර එක්වීම් බොහෝ විය. 360. 360. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni; Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මාගේ ප්‍රාර්ථනාව ඉතා බොහෝ ය. බුද්ධ කාරක ධර්මයන් සොයන ඔබ වහන්සේගේ සහකාරිය (උපස්ථායිකාව) මම වූයෙමි. 361. 361. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට හා සතර අසංඛ්‍යයකට පෙර ලෝකනායක වූ මහා වීර දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 362. 362. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ප්‍රත්‍යන්ත දේශයකදී තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේ වඩිනා මාවත සතුටු සිතින් යුතුව පිරිසිදු කළහ. 363. 363. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. එකල ඔබ වහන්සේ සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූහ. වඩින්නා වූ සර්වදර්ශී බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ඔබ වහන්සේ මාවත සකස් කළහ. 364. 364. ‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā; Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ. එකල මම බ්‍රාහ්මණ වංශයක උපන් "සුමිත්තා" නම් තරුණියක වීමි. මම ඒ ජන හමුවට ගියෙමි. 365. 365. ‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno; Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ. ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා කරනු පිණිස නිල් උපුල් මල් මිටි අටක් ගෙන, ජන සමූහයා මැද සිටි තේජවන්ත තාපසයන්ව මම දුටුවෙමි. 366. 366. ‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ, atikkantaṃ manoharaṃ; Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අනුව ආවා වූ ද, ප්‍රිය වූ ද, අතිශයින් මනහර වූ ද ඒ තාපසයන් දැක, එකල මාගේ ජීවිතය සාර්ථක වූවා යැයි මම සිතුවෙමි. 367. 367. ‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā; Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me. තාපසයන් වහන්සේගේ ඒ සාර්ථක වීර්යය එකල මම දුටුවෙමි. පෙර කළ පින් නිසා මාගේ සිත සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ද පැහැදුණි. 368. 368. ‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase; Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi. උදාර අදහස් ඇති ඒ තාපසයන් වහන්සේ කෙරෙහි මම වඩාත් සිත පැහැදවීමි. "පින්වත් තාපසයෙනි, ඔබට දීමට වෙනත් දෙයක් මම නොදකිමි, මම ඔබට මේ මල් පූජා කරමි." 369. 369. ‘‘‘Pañcahatthā [Pg.269] tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise; Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’. "පින්වත් තාපසයෙනි, මල් මිටි පහක් ඔබට වේවා, තුනක් මට වේවා. තාපසයන් වහන්ස, ඔබගේ බෝධිය (බුද්ධත්වය) උදෙසා මා හා ඔබ වහන්සේ අතර එක්වීමක් වේවා." Catutthaṃ bhāṇavāraṃ. සතරවන භාණවාරය නිමවා ලදි. 370. 370. ‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ; Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi. ඒ මහා තාපසයන් වහන්සේ මල් ගෙන, බුද්ධත්වය පතා, ජන සමූහයා මැද වඩින්නා වූ මහා කීර්තිමත් බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළහ. 371. 371. ‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni; Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ. මහා වීර වූ දීපංකර මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ජන සමූහයා මැද සිටි උදාර සිත් ඇති තාපසයන් දැක, විවරණය ලබා දුන් සේක. 372. 372. ‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni; Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni. දීපංකර මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, මෙයින් අපරිමෙය්‍ය කල්පයකින් පසු (බුදුවන බවට) මාගේ ඒ අවංක කර්මය (ප්‍රාර්ථනාව) ගැන විවරණය කළ සේක. 373. 373. ‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati; Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi. "මහාර්ෂීන් වහන්ස, ඇය ඔබ හා සමාන සිත් ඇත්තී, සමාන කුසල් ඇත්තී, සමාන ලෙස පිළිවෙත් පුරන්නියක වන්නී ය. ඇය තම කර්මය හේතුවෙන් ඔබ වහන්සේට ප්‍රියතම තැනැත්තිය වන්නී ය." 374. 374. ‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī; Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā. "දර්ශනීය වූ, අතිශයින් ප්‍රිය වූ, මන වඩන්නා වූ, ප්‍රිය වචන කථා කරන්නා වූ මේ තැනැත්තිය, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද ඇත්තියක වී මහත් සෘද්ධිමත්ව වසන්නීය." 375. 375. ‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino; Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ. "යම්සේ ස්වාමියෙකුගේ ධන මංජුසාව (පෙට්ටිය) ආරක්ෂා කරන්නේද, එමෙන්ම මොවු තොමෝ කුසල් දහම් ආරක්ෂා කරන්නීය." 376. 376. ‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī; Sīhova pañjaraṃ bhetvā, pāpuṇissati bodhiyaṃ’. "ඇය ඔබට අනුකම්පා කරමින් පාරමිතාවන් පුරන්නීය. සිංහයෙකු කූඩුව බිඳගෙන යන්නාක් මෙන් (ශ්‍රාවක) බෝධි ඥානයට පැමිණෙන්නීය." 377. 377. ‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī; Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ. "මෙයින් අසංඛ්‍ය කල්පයකට පෙර දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් විවරණයක් මට වදාළ සේක්ද, ඒ වචනය අනුමෝදන් වෙමින් මම එලෙසම කටයුතු කරන්නියක් වීමි." 378. 378. ‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ; Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. "එම මැනවින් කරන ලද කුසල කර්මයේ බලයෙන්, ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවා ගතිමි. අසංඛ්‍ය වාරයක් දෙව් මිනිස් ලොව උත්පත්ති ලබා එය අනුභව කොට," 379. 379. ‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule. "මම දෙවියන් අතරද මිනිසුන් අතරද සැප දුක් අනුභව කොට, අවසන් භවයට පැමිණි කල්හි ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නෙමි." 380. 380. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā. "මම රූපවත් වූ, මහා සම්පත් ඇති, යසසින් හා සීලයෙන් යුක්ත වූ, සියලු අඟ පසඟින් පරිපූර්ණ වූ, කුලයන් අතර අතිශයින් ගරු කරනු ලබන්නියක් වීමි." 381. 381. ‘‘Lābhaṃ [Pg.270] silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā. "මම ලාභ, කීර්ති, සත්කාර ලබමි. ලෝක ධර්මයන් හා මුණගැසුණද මාගේ සිතෙහි දුකක් නැත. කිසිදු බියක් නැතිව මම වාසය කරමි." 382. 382. ‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi. "එකල්හි සුද්ධෝදන රජුගේ අන්තඃපුරයෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙම වචනය වදාරන ලද්දේමය. වීරයන් වහන්ස, ක්ෂත්‍රියයන්ගේ නුවරදී (මා විසින් කරන ලද) උපකාරයන් උන්වහන්සේ පෙන්වා වදාළ සේක." 383. 383. ‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. "යම් ස්ත්‍රියක් උපකාරී වේද, යම් ස්ත්‍රියක් සැපේදීත් දුකේදීත් එකසේ සිටීද, යම් ස්ත්‍රියක් අර්ථය (යහපත) පවසයිද, යම් ස්ත්‍රියක් අනුකම්පා සහගත වේද, (ඇයගේ ගුණ උන්වහන්සේ වදාළ සේක)." 384. 384. ‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. "පන්සිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, නවසිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි." 385. 385. ‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo. "ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ අභිනීහාරය (පැතුම) මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. එක්දහස් එකසිය කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලා සහ දොළොස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලා (ලොව පහළ වූහ)." 386. 386. ‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "දෙවියන්ටත් දෙවියන් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 387. 387. ‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. "දෙදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, තුන්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි." 388. 388. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca. "ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. හාරදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, පන්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද," 389. 389. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 390. 390. ‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. "හයදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, හත්දහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි." 391. 391. ‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca. "ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. අටදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද, නවදහස් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද," 392. 392. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 393. 393. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā; Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ. "ලෝකාග්‍ර නායක වූ ලක්ෂයක් කෝටි බුදුවරයන් වහන්සේලා ලොව පහළ වූහ. ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි." 394. 394. ‘‘‘Adhikāraṃ [Pg.271] mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me; Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā. "ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව. තවත් නවදහස් කෝටියක් ලෝකනායක බුදුවරයන් වහන්සේලා පහළ වූහ." 395. 395. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 396. 396. ‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ; Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo. "ලක්ෂයක් කෝටි අසූ පහක් වූ මහා ඉසීන් වහන්සේලාටද, අසූ පන්සිය තිස් හත් කෝටියක් බුදුවරයන් වහන්සේලාටද," 397. 397. ‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා මම මහා දානයන් පැවැත්වූයෙමි. ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගේ මහත් වූ ඒ පැතුම මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 398. 398. ‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā, aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "රාගයෙන් තොර වූ සැට හතර කෝටියක් පසේබුදුවරයන් වහන්සේලා කෙරෙහිද මා කළ ඒ මහත් වූ පැතුම පිළිබඳව, ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 399. 399. ‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā; Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me. "කෙලෙස් මලින් තොර වූ, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ, අසංඛ්‍යයක් වූ බුද්ධ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා කෙරෙහිද මා කළ ඒ මහත් වූ පැතුම පිළිබඳව, ධර්මරාජයන් වහන්ස, මාගෙන් අසා වදාරනු මැනව." 400. 400. ‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. "මෙසේ ධර්මයෙහි මැනවින් හැසිරෙන්නා වූ, නිරතුරුවම දහම් මගෙහි යන්නා වූ ධර්මචාරී තැනැත්තා මෙලොව මෙන්ම පරලොවද සුවසේ වසයි." 401. 401. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. "මැනවින් පුරුදු කළ සුචරිත ධර්මයෙහි හැසිරිය යුතුය. දුශ්චරිතයෙහි නොහැසිරිය යුතුය. ධර්මචාරී තැනැත්තා මෙලොවද පරලොවද සුවසේ වසයි." 402. 402. ‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā. "සංසාරයෙහි කලකිරී මම ගිහිගෙය හැර මහණ වීමි. දහසක් පිරිවර සමඟ කිසිදු බැඳීමක් නැතිව පැවිදි වී," 403. 403. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ. "ගිහිගෙය අත්හැර අනගාරිකව පැවිදි වූ මම, අඩමසක් ගතවීමටත් පෙර චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළෙමි." 404. 404. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo. බොහෝ ජනයා සාගරයේ රළ පෙළ මෙන් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලන්පස සහ සේනාසන යන සිව්පසය මා වෙත රැගෙන එති. 405. 405. ‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 406. 406. ‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 407. 407. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 408. 408. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā. මෙසේ නානාවිධ දුක් ද, නානාවිධ සම්පත් ද අනුභව කොට, පාරිශුද්ධත්වයට (රහත් බවට) පත්ව සියලු සම්පත් ලබමි. 409. 409. ‘‘Yā [Pg.272] dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. යම් තැනැත්තියක් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා පින් පිණිස තමාම පූජා කෙරේද, ඇයට කල්‍යාණ මිත්‍ර සම්පත්තිය ලැබේ. ඇය අසංඛත වූ නිවන් පදයට ද පැමිණෙයි. 410. 410. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’. මාගේ අතීත, වර්තමාන හා අනාගත යන සියලු කර්මයන් ගෙවී අවසන් විය. සියලු කර්මයන් ක්ෂය විය. පස් ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳිමි. Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. යසෝධරා මෙහෙණින් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි යසෝධරා තේරී අපදානය නිම විය. 9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ 9. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානයයි. 411. 411. ‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako. මීට කල්ප ලක්ෂයකට හා සතර අසංඛ්‍යයකට පෙර, ලෝකනායක වූ දීපංකර නම් වූ ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 412. 412. ‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako; Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ. මහා වීර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ සැප දුක් සමව විඳින සුමේධ තාපසයාට හා සුමිත්තා කුමරියට විවරණ ලබා දුන් සේක. 413. 413. ‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ; Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ. දෙවි මිනිසුන් සහිත ලෝකය දකිමින්, ඒ ලෝකයෙහි හැසිරෙන්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන් ගැන වර්ණනා කරන කල්හි (විවරණ දෙන කල්හි) අපි ඒ රැස්වීමට පැමිණියෙමු. 414. 414. ‘‘Amhaṃ sabbapati hohi, anāgatasamāgame; Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā. අනාගතයේ යම් රැස්වීමකදී ඔබ වහන්සේ අප සියල්ලන්ගේ ස්වාමියා වන සේක්වා. අපි සියල්ලෝම ඔබ වහන්සේට මනාප වූ, ප්‍රිය වචන කතා කරන භාර්යාවෝ වන්නෙමු. 415. 415. ‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā; Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අප විසින් සියලු දානමය, ශීලමය හා මැනවින් වැඩූ භාවනාමය පින්කම් කරන ලදී. දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ ඒ සියල්ල අත්හරින ලදී. 416. 416. ‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ; Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, සුවඳ විලවුන්, පහන් සහ රත්නාභරණ ආදී යම්තාක් ප්‍රාර්ථනා කළ සියලු දේ අපි පරිත්‍යාග කළෙමු. 417. 417. ‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ; Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, අප විසින් කරන ලද අනෙකුත් පින්කම් හා මිනිස් ලොව පරිභෝග කළ සියලු වස්තූන් ද දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ අත්හරින ලදී. 418. 418. ‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ; Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave. අනේක ජාති සංසාරයෙහි අපි බොහෝ පින් කළෙමු. විවිධ භවයන්හි සැරිසරමින් අධිපති සම්පත් අනුභව කළෙමු. 419. 419. ‘‘Pacchime [Pg.273] bhave sampatte, sakyaputtanivesane; Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī. අපගේ අවසාන ආත්මභාවයට පැමිණි කල්හි, ශාක්‍ය පුත්‍රයන්ගේ මාලිගයෙහි, නානාවිධ කුලයන්හි උපන්, දිව්‍ය අප්සරාවන් බඳු රූමත් ස්ත්‍රීහු වූවෙමු. 420. 420. ‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā; Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ. අපි උතුම් ලාභ කීර්තියට පත්ව, සියල්ලන්ගේ පූජා සත්කාර ලැබුවෙමු. ආහාර පානාදිය නිතර ලැබූ අපි සැමවිටම ගරු බුහුමනට පාත්‍ර වූවෙමු. 421. 421. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ. ගිහිගෙය අත්හැර අපි මහණ වූවෙමු. අඩ මසක් ඉක්ම යන්නටත් පෙර අපි සැවොම නිවනට පැමිණියෙමු. 422. 422. ‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca; Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā. නිරන්තරයෙන් ගරු බුහුමන් හා පූජා ලබන අප වෙත ආහාර පාන, වස්ත්‍ර හා සේනාසන යන සියලු ප්‍රත්‍යයෝ නිතර ලැබෙති. 423. 423. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā. අපගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... ආශ්‍රව රහිතව අපි වෙසෙමු. 424. 424. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 425. 425. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව්පිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මෙම ගාථාවන් දේශනා කළහ. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṃ navamaṃ. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දසදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ නවවැනි අපදානය නිම විය. 10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ 10. යසෝධරා ප්‍රමුඛ දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානයයි. 426. 426. ‘‘Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhunī sakyasambhavā; Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ. යසෝධරාවන් ප්‍රමුඛ ශාක්‍ය වංශයෙහි උපන් දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණියහ. 427. 427. ‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā; Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ. ඒ දහඅටදහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා සියලු දෙනාම මහා සෘද්ධිලාභී වූහ. ඔවුහු මුණීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් නමදිමින්, තම තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයට කරුණු සැළ කළහ. 428. 428. ‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni; Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, (අපගේ) ජාතිය, ජරාව, ව්‍යාධිය හා මරණය ක්ෂය වී ඇත. ලෝකනායකයාණන් වහන්ස, අපි ආස්‍රව රහිත වූ, ශාන්ත වූ, අමෘත වූ නිවන් පදයට යන්නෙමු. 429. 429. ‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni; Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, යම් හෙයකින් පෙර නොදැනුවත්කම නිසා අප සියලු දෙනා අතින් යම් වරදක් හෝ අතපසුවීමක් සිදු වූයේ නම්, විනයනය කරන්නා වූ මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපට සමාව දෙනු මැනව. 430. 430. ‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā; Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā. මාගේ අනුශාසනාව පිළිපදින්නා වූ (පින්වත් දියණියනි), ඔබගේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වන්න. එසේ කිරීමෙන් සියලු පිරිසගේ සැක සංකා දුරු කරන්න. 431. 431. ‘‘‘Yasodharā [Pg.274] mahāvīra, manāpā piyadassanā; Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati. මහා වීරයන් වහන්ස, යසෝධරාව ප්‍රමුඛ මේ සියලු කාන්තාවෝ ප්‍රියජනක ය, දැකීමට ප්‍රිය මනාප ය. මහා වීරයන් වහන්ස, මොවුහු සියල්ලෝ ම ඔබ වහන්සේ ගිහිගෙයි වසන කල අන්තඃපුරයේ බිසවුන් වූහ. 432. 432. ‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari; Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā. වීරයන් වහන්ස, ගිහිගෙයි වසන කල අපි අනූ හය ලක්ෂයක් වූ කාන්තාවන් අතර ප්‍රධානීන් හා සියල්ල කෙරෙහි ආධිපත්‍යය දැරූවන් වීමු. 433. 433. ‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā; Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā. රූප සම්පත්තියෙන් හා යහපත් හැසිරීමෙන් යුක්ත වූ, තරුණ වියෙහි සිටි, ප්‍රිය වචන කතා කළ ඒ සියලු දෙනා, මිනිසුන් දෙවිවරුන්ට ගරු කරන්නාක් මෙන් අපට ගරු සත්කාර කළහ. 434. 434. ‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā; Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā. එකල දහඅට දහසක් වූ සියලු දෙනා ශාක්‍ය වංශයෙහි උපන්නෝ වූහ. එවිට යසෝධරාව ප්‍රමුඛ දහසක් දෙනා ප්‍රධානීන් හා පාලිකාවන් වූහ. 435. 435. ‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā; Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මොවුහු රූප සම්පත්තියෙන් කාම ධාතුව ඉක්මවා රූප ධාතුවෙහි පිහිටියාක් වැනි වූහ. ඒ දහස් ගණනක් වූ පිරිස අතර රූපයෙන් මොවුන්ට සමාන කිසිවෙක් නොවූහ. 436. 436. ‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno; Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ. ඔවුහු සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට වන්දනා කොට, ශාස්තෘන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දැක්වූහ. නොයෙක් ආකාර වූ නේකවිධ මහා සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් ප්‍රදර්ශනය කළහ. 437. 437. ‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru; Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato. සක්වළ හා සමාන ශරීරයක් ද, උතුරුකුරු දිවයින බඳු හිසක් ද, නැගෙනහිර හා බටහිර දිවයින් දෙක බඳු පියාපත් දෙකක් ද, දඹදිව බඳු ශරීරයක් ද ඔවුහු මවා පෑහ. 438. 438. ‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā; Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ. දකුණු මුහුද හා සමාන පිල්කලඹක් ද, නොයෙක් වෘක්ෂ ශාඛාවන් බඳු පියාපත් ද, ඉර සහ හඳ බඳු ඇස් දෙකක් ද, මහා මේරු පර්වතය බඳු වූ සිළුමිණක් ද ඔවුහු මවා පෑහ. 439. 439. ‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ; Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ. සක්වළ ගල බඳු වූ හොටක් මවාගෙන, මුල් සහිත මහා දඹ රුකක් උදුරාගෙන එයින් පවන් සලමින්, ලෝක නායකයාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ වන්දනා කළහ. 440. 440. ‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā; Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ. එමෙන්ම ඔවුහු ඇතුන්ගේ, අසුන්ගේ, පර්වතවල හා සාගරයේ ද රූප ද, චන්ද්‍රයා, සූර්යයා, මහා මේරුව සහ සක් දෙවිඳුගේ රූප ද මවා පෑහ. 441. 441. ‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma; Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka. පසැස් ඇති වීරයන් වහන්ස, යසෝධරාව ප්‍රමුඛ අපි ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වන්දනා කරමු. නරනායකයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ දීර්ඝ කාලීන ආනුභාවය නිසා අපි නිවනින් සැනසුණෙමු. 442. 442. ‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානයෙහි ද, පරසිත් දකින ඥානයෙහි ද කෙළ පැමිණියන් වීමු. 443. 443. ‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. අපි පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමු. අපගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආස්්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් නැවත උපතක් නැත. 444. 444. ‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා ප්‍රතිභාන යන සිවුපිළිසිඹියා ඥානයෝ ඔබ වහන්සේගේ සමීපයෙහි දී අප තුළ පහළ වූහ. 445. 445. ‘‘‘Pubbānaṃ [Pg.275] lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ; Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් පෙර වැඩසිටි ලෝකනාථ බුදුවරුන් හමුවෙහි අපි බොහෝ අධිකාරයන් සිදු කළෙමු. 446. 446. ‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no. මුණිවරයාණන් වහන්ස, අප විසින් පුරන ලද ඒ කුසල කර්මයන් සිහිපත් කරනු මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ අභිසම්බෝධිය වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින් රැස් කළෙමු. 447. 447. ‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ; Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no. මහා වීරයන් වහන්ස, අපි අභව්‍යස්ථානයන්ගෙන් වැළකී, අනාචාරයන් වළක්වා ගත්තෙමු. ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි අපගේ ජීවිත පවා පරිත්‍යාග කළෙමු. 448. 448. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී ඔබ වහන්සේගේ පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම පිණිස අපව අනුන්ට බිරින්දෑවරුන් ලෙස දන් දුන් සේක. එහිදී අපි ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු. 449. 449. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී අනුන්ට උපකාර පිණිස අපව දන් දුන් සේක. එහිදී ද ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු. 450. 450. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no; Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මභාවයන්හි දී ආහාර පිණිස පවා අපව දන් දුන් සේක. එහිදී ද ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි කිසිදු අමනාපයක් ඇති කර නොගත්තෙමු. 451. 451. ‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni cajimhase ; Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase. කෝටි සහස්‍ර ගණන් ආත්මවල අපි අපගේ ජීවිත පරිත්‍යාග කළෙමු. භය සහිත සසරින් මිදෙන්නෙමු යි සිතා, අපි ජීවිත දානයන් කළෙමු. 452. 452. ‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū; Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම වෙනුවෙන් අප සතු අඟපසඟ ද, ආභරණ ද, විවිධ වස්ත්‍ර හා බොහෝ ස්ත්‍රී උපකරණ ද අපි නොසඟවා පරිත්‍යාග කළෙමු. 453. 453. ‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca; Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් ධන ධාන්‍ය ද, ගම් නියම්ගම් ද, කෙත් වතු ද, පුත් දූවරු ද යන සියල්ල අපි පරිත්‍යාග කළෙමු. 454. 454. ‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā; Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අසංඛ්‍ය ගණන් ඇතුන්, අසුන්, ගවයන් මෙන්ම දාසීන් හා සේවිකාවන් ද අපි පරිත්‍යාග කළෙමු. 455. 455. ‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake; Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ. ඔබ වහන්සේ යාචකයන්ට දන් දීම ගැන අපෙන් විමසූ කල, ඔබ වහන්සේ ඒ උත්තම දානය පිරිනමද්දී අපගේ සිතෙහි කිසිදු අමනාපයක් ඇති වූයේ නැත. 456. 456. ‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe; Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් මේ දීර්ඝ සංසාරයේ දී විවිධ වූ අප්‍රමාණ දුක්ඛයන් අපි අසංඛ්‍ය වාරයක් අනුභව කළෙමු. 457. 457. ‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā; Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් සැප ලැබුණු කල සතුටු වූවා මිස, දුක් පැමිණි කල අපි අසන්තෝෂ නොවූවෙමු. සියලු සැප දුක් හමුවේ තරාදියක් මෙන් මධ්‍යස්ථව සිටියෙමු. 458. 458. ‘‘‘Anumaggena [Pg.276] sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari; Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune. මහාමුනිඳුනි, සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ සුදුසු වූ ප්‍රතිපදාවෙන් යම් ධර්මයක් මතු කර දැක්වූයේද, සැප දුක් අත්විඳීමෙන් පසුව උන්වහන්සේ ඒ උතුම් සම්බෝධියට පැමිණි සේක. 459. 459. ‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ; Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū. බ්‍රහ්මදේව සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, ලෝකනායක වූ ගෝතම (පුරාණ) බුදුරජාණන් වහන්සේ ද ඇතුළු තවත් ලෝකනාථයන් වහන්සේලා සමීපයෙහි අපට උන්වහන්සේලා සමඟ මුණගැසීම් බොහෝ විය. 460. 460. ‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune; Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā. මහාමුනිඳුනි, ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින්කම් (අධිකාර) කළෙමු. බුද්ධත්වයට පත් කරන ධර්මයන් (පාරමිතා) සොයන ඔබ වහන්සේගේ සහකාරියෝ වූවෙමු. 461. 461. ‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako. සතර අසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයකට පෙර මහා වීර වූ ලෝක නායක වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 462. 462. ‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. ප්‍රත්‍යන්ත දේශයකදී තථාගතයන් වහන්සේට ආරාධනා කොට, උන්වහන්සේගේ වැඩමවීම සඳහා ප්‍රීතිමත් සිතින් යුතුව මඟ පිළියෙළ කළහ. 463. 463. ‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo; Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino. එකල්හි ඔබ වහන්සේ සුමේධ නම් බ්‍රාහ්මණයා වූහ. වැඩම කරනු ලබන්නා වූ සර්වදර්ශී දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා මඟ පිළියෙළ කළහ. 464. 464. ‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā; Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ. එකල්හි අපි සියල්ලෝම බ්‍රාහ්මණ කුලවල උපන්නෙමු. ගොඩබිම හටගත් මල් රැගෙන අපි ඒ රැස්වීමට පැමිණියෙමු. 465. 465. ‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso; Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ. එකල්හි මහා කීර්ති ඇති, මහා වීර වූ දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ උසස් අදහස් ඇති ඒ සුමේධ තාපසයාට විවරණ දුන් සේක. 466. 466. ‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake; Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ. උසස් අදහස් ඇති ඒ තාපසයාගේ අරමුණ ගැන ප්‍රකාශ කරන කල්හි පොළොව කම්පා විය, ගිගුම් දුන්නේය, දෙවියන් සහිත ලෝකයම වෙව්ලුම් කෑවේය. 467. 467. ‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā; Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ. දේව කන්‍යාවෝ ද, මනුෂ්‍යයෝ ද, දෙවියන් සහිත වූ අපි ද නොයෙක් පූජා භාණ්ඩවලින් පූජා පවත්වා ප්‍රාර්ථනා කළෙමු. 468. 468. ‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako; Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā. දීපංකර නම් වූ ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ වදාළ සේක: 'අද යම් කෙනෙක් ප්‍රාර්ථනා කෙරෙත් ද, ඔවුහු (මතු බුදුවන මෙතුමා) හමුවෙහි උපදින්නාහ'. 469. 469. ‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari; Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no. මෙතැන් සිට අපිරිමිත කල්පයකදී බුදුරජාණන් වහන්සේ අප වෙනුවෙන් යම් විවරණයක් කළ සේක් ද, ඒ වචනය අනුමෝදන් වෙමින් අපි ඒ අනුවම ක්‍රියා කළෙමු. 470. 470. ‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ; Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ. ඒ මනා කොට කරන ලද පින්කම් නිසා සිත පහදවා ගත්තෙමු. අසංඛ්‍ය වාරයක් දිව්‍ය මනුෂ්‍ය භවයන්හි ඉපදෙමින් සැප වින්දෙමු. 471. 471. ‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna, devesu mānusesu ca; Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule. දෙව් මිනිස් ලොව සැප දුක් අත්විඳ, අවසාන භවයට පැමිණි කල්හි අපි ශාක්‍ය කුලයෙහි උපන්නෙමු. 472. 472. ‘‘‘Rūpavatī [Pg.277] bhogavatī, yasasīlavatī tato; Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā. අපි රූපවත් වීමු, භෝග සම්පත් ඇත්තියෝ වීමු, කීර්තිමත් හා සිල්වත් වීමු. සියලු අඟ පසඟින් යුක්තව කුලයන්හි ගරුබුහුමන් ලැබුවෙමු. 473. 473. ‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ; Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā. අපි ලාභ, කීර්ති, සත්කාර ලැබුවෙමු. ලෝක ධර්මයන්ට මුහුණ දීමේදී අපේ සිත් දුකට පත් නොවීය. අපි කිසිදු බියක් නැතිව වාසය කළෙමු. 474. 474. ‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā; Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi. වීරයන් වහන්ස, එදා රජමාලිගයෙහිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙය වදාරන ලදී. කපිලවස්තු පුරවරයෙහිදී ඔබ වහන්සේ (යසෝධරාවගේ) උපකාරය ගැන පැහැදිලි කළ සේක. 475. 475. ‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe; Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā. යම් ස්ත්‍රියක් උපකාරී වේ ද, සැපේදීත් දුකේදීත් සමාන වේ ද, යහපත පෙන්වා දෙයි ද, අනුකම්පාව දක්වයි ද (ඇය උතුම් ස්ත්‍රියකි). 476. 476. ‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care; Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca. සුචරිත ධර්මයෙහි හැසිරිය යුතුය, දුශ්චරිතයෙහි නොහැසිරිය යුතුය. ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නා මෙලොව මෙන්ම පරලොව ද සුවසේ වසයි. 477. 477. ‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ; Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no. ගිහිගෙය හැර දමා අපි අනගාරිකව පැවිදි වීමු. අඩමසක් ගත වන්නට පෙර අපි සිවුසච්ච ධර්මය අවබෝධ කළෙමු. 478. 478. ‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo. මහා සමුද්‍රයේ රළ පෙළ මෙන් බොහෝ දෙනා අප වෙත සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පිරිකර සහ සේනාසන ගෙන ආහ. 479. 479. ‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. අපගේ කෙලෙසුන් දවා හැරියෙමු, සියලු භවයන් උදුරා දැමුවෙමු. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් අපි ආශ්‍රව රහිතව වසන්නෙමු. 480. 480. ‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කර ගත්තෙමු, බුදු සසුන සම්පූර්ණ කළෙමු. 481. 481. ‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’. සිවු පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයන් ද, ෂඩභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කළෙමු. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කළෙමු. 482. 482. ‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā; Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā. මෙසේ නානාවිධ දුක් ද, නානාවිධ සම්පත් ද විඳ, දැන් පාරිශුද්ධත්වයට පැමිණ සිටින්නෙමු. සියලු සමෘද්ධීන් ලබන්නෙමු. 483. 483. ‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino; Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ. යම් ස්ත්‍රීහු මහා ඉසිවරයාණන් වහන්සේගේ පින් වැඩීම පිණිස තමන්වම පූජා කරගනිත් ද, ඔවුහු යහපත් සහකාර සම්පත්තිය ලබා අසංඛත වූ නිවන් පදයට පැමිණෙති. 484. 484. ‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ; Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma. අපගේ අතීත කර්ම ද, වර්තමාන කර්ම ද, අනාගත කර්ම ද ක්ෂය වී ගියේය. සියලු කර්මයන් අවසන් කළ අපි, පසැස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වඳින්නෙමු. 485. 485. ‘‘Nibbānāya [Pg.278] vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari; Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’. පිරිනිවන් පෑමට අවසර ඉල්ලන ඔබලාට මම මීට වඩා කුමක් කියන්න ද? සංඛත දෝෂයන්ගෙන් තොර වූ, ශාන්ත වූ ඒ අමෘත පදයට (නිවනට) පැමිණෙන්න. Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. යසෝධරා තෙරණිය ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙසේ මේ ගාථාවන් වදාළහ. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ. යසෝධරා තෙරණිය ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානය මෙයින් නිම වේ. Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo. තුන්වන කුණ්ඩලකේසී වර්ගය නිම විය. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය (සාරාංශය) මෙසේය – Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā; Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā. කුණ්ඩලා ද, ගෝතමී ද, ධම්මදින්නා ද, සකුලා ද, වරනන්දා ද, සෝණා ද, කාපිලානී (භද්දකාපිලානී) සහ යසෝධරා ද (එම තේරීහු වෙති). Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā; Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca. දස දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද, දහඅට දහසක් (තවත්) භික්ෂුණීන් වහන්සේලා ද වෙති. මෙහි ගාථාවන් හාරසිය හැත්තෑ හයක් පමණ වේ. 4. Khattiyāvaggo 4. ක්ෂත්‍රිය වර්ගය 1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ 1. යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය 1. 1. ‘‘Bhavā [Pg.279] sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā; Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අපගේ සියලු භවයන් ක්ෂය විය. සංසාර භවයන්ගෙන් මිදී නිදහස් වීමු. අප තුළ කිසිදු ආශ්‍රවයක් නැතැයි ඔබ වහන්සේට දන්වා සිටිමු.” 2. 2. ‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ, yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ; Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, අතීතයෙහි යම්කිසි කුසල කර්මයක් කොට මැනවින් ප්‍රාර්ථනා තබා, ඔබ වහන්සේ උදෙසා පරිභෝගයට සුදුසු දෑ පූජා කළෙමු.” 3. 3. ‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ ; Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, බුදුවරුන්ට ද, පසේබුදුවරුන්ට ද, ශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාට ද පූජා පවත්වා, ඔබ වහන්සේ උදෙසා ම ප්‍රාර්ථනා තබා පරිභෝග වස්තූන් පූජා කළෙමු.” 4. 4. ‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ; Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, භික්ෂූන් වහන්සේලා විෂයෙහි උසස් පහත් කුසල් කොට මැනවින් ප්‍රාර්ථනා තබා, උසස් කුලයක ඉපදීමට හේතු වන එම කටයුතු මැනවින් සිදු කළෙමු.” 5. 5. ‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā; Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule. “එම පිරිසිදු කුසල් මූලයන්ගෙන් මෙහෙයවන ලද්දා වූ කර්ම සම්පත්තිය නිසා, සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය තත්ත්වයන් ඉක්මවා ගොස් අපි ක්ෂත්‍රිය කුලවල උපන්නෙමු.” 6. 6. ‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato; Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā. “කුසල් කර්ම සිදු කළ අවස්ථාවල දීත්, උපත ලැබූ ස්ථානවල දීත් අපි එක්ව සිටියෙමු. අවසාන භවයෙහි ද ක්ෂත්‍රිය කුලයේ උපත ලබා අපි එක්ව සිටියෙමු.” 7. 7. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā; Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane. “මහා වීරයාණන් වහන්ස, නන්දන වනයෙහි දෙවියන් විසින් පුදනු ලබන්නාක් මෙන්, රූමත් වූ ද, මහා සම්පත් ඇති වූ ද අපි රජමාලිගයෙහි ලාභ සත්කාරවලින් පිදුම් ලැබුවෙමු.” 8. 8. ‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ; Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ. “අපි ගිහිගෙය පිළිබඳ කළකිරී ගිහිගෙයින් නික්ම ශාසනයෙහි පැවිදි වීමු. දින කිහිපයක් ඇතුළත සැවොම සව් කෙලෙසුන් නිවා නිවනට පැමිණියෙමු.” 9. 9. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā. “බොහෝ දෙනෙක් නිරතුරුව අපට ගරු සත්කාර කරමින් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පිරිකර සහ සේනාසන පූජා කරති.” 10. 10. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā. “අපගේ කෙලෙස් දවා හළු කරන ලදී. සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදී. මෑ ඇතින්නක් සිය බැඳීම් කඩා දමා හැසිරෙන්නාක් මෙන්, අපි ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමු.” 11. 11. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත අපගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.” 12. 12. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.280] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සිව් පිළිසිඹියාවන් ද, අෂ්ට විමොක්ෂයන් ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් ක්ෂත්‍රිය කන්‍යා භික්ෂුණීන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් මෙලෙස වදාළහ. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ. යසවතී ප්‍රමුඛ දහඅට දහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය පළමුවැන්නයි. 2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ 2. අසූ හාරදහසක් භික්ෂුණීන් වහන්සේලාගේ අපදානය 13. 13. ‘‘Cullāsītisahassāni, brāhmaññakulasambhavā ; Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, බමුණු කුලවල උපන්, ඉතා මෘදු අත්පා ඇති අසූ හාරදහසක් වූ අපි පෙර ඔබ වහන්සේගේ රජමාලිගයෙහි වාසය කළෙමු.” 14. 14. ‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā; Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune. “මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, වෛශ්‍ය හා ශුද්‍ර කුලවල උපන් අය ද, දෙවියෝ ද, නාගයෝ ද, කින්නරයෝ ද යන සිව් මහා ද්වීපයන්හි වෙසෙන බොහෝ කන්‍යාවෝ පෙර ඔබ වහන්සේගේ රජමාලිගයෙහි වාසය කළහ.” 15. 15. ‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino hū; Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate. “සියල්ල දක්නා වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වූ සමහරු වෙති. බොහෝ දෙවියෝ ද, කින්නරයෝ ද, නාගයෝ ද අනාගතයේ දී නිවන ලබන්නාහ.” 16. 16. ‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā; Tumhaṃ pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate. “ඔවුහු සියලු යස පිරිවර අනුභව කොට, සියලු සම්පත්වලට පැමිණ, ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදීම ලබා අනාගතයේ දී චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගන්නාහ.” 17. 17. ‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā; Pekkhato no mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma. “මහා වීරයාණන් වහන්ස, ඇස් ඇති බුදුරජාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ අප දෙස බලා සිටියදී, බමුණු කුලවල උපන් බමුණු දියණියන් වූ අපි ඔබ වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වන්දනා කරමු.” 18. 18. ‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā; Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā. “අපගේ සියලු භවයන් නැසී ගියේය. මූලික තෘෂ්ණාව මුලිනුපුටා දමන ලදී. අනුසය කෙලෙස් සහමුලින්ම සිඳලන ලදී. පින් හා සංස්කාරයන්ගෙන් වන බැඳීම් බිඳ දමන ලදී.” 19. 19. ‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā; Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā. “අපි සැවොම සමාධිය ගෝචර කරගත්තෝ වෙමු. සමාපත්තීන් කෙරෙහි වශීභාවයට පැමිණියෙමු. ධ්‍යානයෙන් හා ධර්මයෙහි ඇලීමෙන් අපි නිරතුරුව වෙසෙමු.” 20. 20. ‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā; Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha nāyaka. “ලෝක නායකයාණන් වහන්ස, භවයට පමුණුවන තෘෂ්ණාව ද, අවිද්‍යාව ද, සංස්කාර ද ක්ෂය කරන ලදී. ඉතා දැකීමට අපහසු වූ නිර්වාණ පදයට යනු පිණිස අපට අවසර දෙනු මැනව.” 21. 21. ‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino; Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ. “නුඹලා දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ මට උපකාර කළාහුය. සිව් පිරිසගේ සැක දුරු කොට සැවොම පිරිනිවන් පාන්නාහුය.” 22. 22. ‘‘Vanditvā [Pg.281] munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ; Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වැඳ, විවිධ වූ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් දක්වා, ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා ආලෝකය පෙන්වති; තවත් සමහරු අන්ධකාරය පෙන්වති. 23. 23. ‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ; Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ. ඇතැම්හු චන්ද්‍ර සූර්යයන් පෙන්වති, මසුන් සහිත මහා සාගරය ද පෙන්වති. ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා මහා මේරු පර්වතය ද, සප්ත කුල පර්වතයන් ද, පරසතු රුක ද පෙන්වති. 24. 24. ‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā; Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare. ඇතැම්හු සෘද්ධියෙන් තව්තිසා භවනය ද, යාම දිව්‍ය ලෝකය ද පෙන්වති. ඇතැම්හු තුසිත භවනය ද, නිම්මාණරතී දෙවියන් ද, වසවර්තී දිව්‍ය ලෝකය ද, මහේශාඛ්‍ය දෙවියන් ද පෙන්වති. 25. 25. ‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ; Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ. ඇතැම් මෙහෙණින් වහන්සේලා බ්‍රහ්මයන් පෙන්වති, උතුමන්ට සුදුසු වූ සක්මන් මළු ද පෙන්වති. බ්‍රහ්ම වේශයන් මවාගෙන ශුන්‍යතාව පිළිබඳ ධර්මය දේශනා කරති. 26. 26. ‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno; Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno. සියලු මෙහෙණින් වහන්සේලා නොයෙක් ආකාර වූ සෘද්ධි වික්‍රමයන් දක්වා ශාස්තෘන් වහන්සේට තම සෘද්ධි බලය ප්‍රකට කොට, උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාදයන් වැඳ නමස්කාර කළහ. 27. 27. ‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune. මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අපි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි කෙළ පැමිණියෝ වෙමු. දිව්‍ය සෝත ධාතුවෙහි ද, චේතෝපරිය ඥානයෙහි ද අපි කෙළ පැමිණියෝ වෙමු. 28. 28. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. අපි පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමු, දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත, දැන් අපට නැවත උපතක් නැත. 29. 29. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ ප්‍රතිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබ වහන්සේගේ සමීපයෙහි දී අපට උපන්නාහ. 30. 30. ‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ; Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune. මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අතීත ලෝකනාථ බුදුවරුන් හමුවීමේ අවස්ථාව අපට ලැබුණි. ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් අපි බොහෝ පින්කම් (අධිකාරයන්) සිදු කළෙමු. 31. 31. ‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune; Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no. මුණිඳුන් වහන්ස, අප විසින් කරන ලද යම් කුසල කර්මයක් වේ ද, එය සිහිපත් කරන සේක්වා. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා අපි බොහෝ පින් රැස් කළෙමු. 32. 32. ‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni; Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර පදුමුත්තර නම් මහා මුණිඳුන් වහන්සේ ලොව පහළ වූහ. ඒ සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඥාතීන් විසූ නගරය හංසවතී නම් විය. 33. 33. ‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā; Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te. හංසවතී නගර ද්වාරය අසලින් සැමවිටම ගංගා නදිය ගලා බසියි. නදියේ ජලයෙන් පීඩිත වූ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාට එතෙර වීමට මගක් නොලැබුණි. 34. 34. ‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato; Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te. දින දෙකක්, තුනක්, සතියක්, මාසයක් හා සම්පූර්ණ මාස හතරක් යන තුරුම ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාට එතෙර වීමට නොහැකි විය. 35. 35. ‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko; Oruddhe bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi. එකල්හි සත්ත්වයන් අතර උතුම් වූ (අප බෝසතාණන්) ජටිල නම් රජෙක්ව සිටියහ. ජලයෙන් අවහිර වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා දැක උන්වහන්සේ ගංගාව හරහා පාලමක් කරවූහ. 36. 36. ‘‘Tadā [Pg.282] satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi; Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi. එකල්හි (කහවනු) ලක්ෂ ගණනක් වැය කොට ගංගාව හරහා පාලමක් කරවා, සංඝයා වහන්සේලා වෙනුවෙන් ගඟේ මෙතෙරෙහි විහාරයක් ද කරවූහ. 37. 37. ‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca; Tassa setuṃ vihārañca, samabhāgaṃ akaṃsu te. එම රජතුමාගේ ඒ පාලම සහ විහාරය තැනීමේ කටයුත්තට උසස් හා පහත් කුලවල ස්ත්‍රී පුරුෂයන් සියල්ලෝම සමසේ දායක වූහ. 38. 38. ‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā; Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca. අපි ද සෙසු මිනිස්සු ද අතිශය පැහැදුණු සිතින් නගරයේ හා ජනපදවල වසමින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි දායාද වූවෝ වීමු. 39. 39. ‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā; Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te. බොහෝ ස්ත්‍රීන්, පුරුෂයන්, තරුණයන් සහ තරුණියන් ඒ පාලම සහ විහාරය සඳහා වැලි ඉසීම ආදී කටයුතු කළහ. 40. 40. ‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje; Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno. මාවත් හැමද පිරිසිදු කොට, කෙසෙල් ගස්, පුන්කලස් හා ධජ පතාකවලින් අලංකාර කොට, සුවඳ දුම් හා මල් ආදියෙන් ශාස්තෘන් වහන්සේට පූජා සත්කාර කළහ. 41. 41. ‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ; Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ. පාලම සහ විහාරය කරවා, බුදුරජාණන් වහන්සේට ආරාධනා කොට මහා දානයක් පිරිනමා සම්බෝධිය (බුද්ධත්වය) ප්‍රාර්ථනා කළහ. 42. 42. ‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ; Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni. සකල සත්ත්වයන් සසරින් එතර කරන්නා වූ මහා වීර පදුමුත්තර මහා මුණිඳුන් වහන්සේ ජටිල රජුට අනුමෝදනාව සිදු කළ සේක. 43. 43. ‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako; Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ. කල්ප ලක්ෂයක් ඇවෑමෙන් භද්‍ර කල්පයක් වන්නේය. එහි දී (ඔබ) විවිධ භවයන්හි සැප විඳ අවසානයේ බුද්ධත්වයට පත්වන්නේය. 44. 44. ‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo; Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’. යම් ස්ත්‍රී පුරුෂයෝ ශ්‍රම දායකත්වයෙන් සහාය වූවෝ ද, ඒ සියල්ලෝම අනාගතයේ දී ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවෙහි උපත ලබන්නෝය. 45. 45. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā. එම කර්ම විපාකයෙන් ද, චේතනාවන් හා ප්‍රාර්ථනාවන් නිසා ද දෙව්ලොව උපත ලබා, දැන් අපි ඔබ වහන්සේගේ උපස්ථායිකාවන් වී සිටිමු. 46. 46. ‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ; Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave. අපි අප්‍රමාණ දිව්‍ය සැප ද, අප්‍රමාණ මනුෂ්‍ය සැප ද විඳිමින් ඔබ වහන්සේට උපස්ථාන කරමින් සසර සැරිසැරුවෙමු. 47. 47. ‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ; Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare. කල්ප ලක්ෂයකට පෙර කරන ලද ඒ යහපත් කර්ම සම්පත්තිය නිසා අපි මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි ද, උතුම් වූ දිව්‍ය පුරයෙහි ද ඉතා සැපවත් ජීවිත ගත කළෙමු. 48. 48. ‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ ; Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ. මනා කොට කරන ලද කර්ම සම්පත්තිය නිසා රූපය, භෝග සම්පත්, කීර්තිය සහ ගරුබුහුමන් යන මේ සියල්ල අපි නිරන්තරයෙන් ලැබුවෙමු. 49. 49. ‘‘Pacchime [Pg.283] bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule; Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane. අපගේ අවසාන භවයෙහි අපි බ්‍රාහ්මණ කුලවල උපත ලබා, ශාක්‍ය පුත්‍රයාණන්ගේ මාළිගාවෙහි ඉතා සුකොමළ අත් පා ඇති ස්ත්‍රීන් වී සිටියෙමු. 50. 50. ‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ; Cikkhallabhūmimasuciṃ, na passāma mahāmune. මහා මුණිඳුන් වහන්ස, අපි කිසි කලෙක අලංකාර නොකළ පොළොවක් හෝ අපිරිසිදු මඩ සහිත පොළොවක් නොදුටුවෙමු. 51. 51. ‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ; Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no. අප ගිහි ගෙයි වසන කාලයේ දී පවා අපගේ පෙර පින් බලයෙන් සියලු සත්කාර සම්මානයන් සැමවිටම අප වෙත ළඟා විය. 52. 52. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ; Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase. අපි ගිහිගෙය අත්හැර, අගාරික නොවන පැවිදි බවට පත්ව, සංසාර මාවතින් එතෙර වී, වීතරාගී (රාගය ක්ෂය කළ) උත්තමාවෝ වූවෙමු. 53. 53. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato. දහස් ගණන් ජනයා අප වෙනුවෙන් සිවුරු ද, පිණ්ඩපාත ද, බෙහෙත් පසය ද, සේනාසන ද යන මේවා නිරන්තරයෙන්ම නොයෙක් දෙසින් ගෙන එන්නාහ. 54. 54. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā. අපගේ කෙලෙසුන් දවා හැර ඇත. සියලු භවයන් සහමුලින් උදුරා දමා ඇත. සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව අපි වාසය කරමු. 55. 55. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට අපගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් පැමිණීමක් විය. ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. 56. 56. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව්පිළිසිඹියාවන් ද ලබා ගන්නා ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ අසූ හතර දහසක් වූ බ්‍රාහ්මණ කන්‍යා මෙහෙණින් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් දේශනා කළ සේක. Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ. අසූ හතර දහසක් මෙහෙණින් වහන්සේලාගේ අපදානය නිම විය. 3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ 3. උප්පලදායිකා තේරී අපදානය 57. 57. ‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo; Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ. අරුණවතී නුවර අරුණ නම් රජෙක් සිටියේය. මම ඒ රජුගේ අගමෙහෙසිය වී ඔහු සමඟ රාජ්‍යය විචාලෙමි. 58. 58. ‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama. එක් කලෙක මම හුදකලාව හිඳ මෙසේ සිතුවෙමි. 'මා කළ කිසිදු කුසලයක් නැත, මා සමඟ පරලොව රැගෙන යාමට කිසිවක් නැත.' 59. 59. ‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ; Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’. අතිශය දරුණු වූ, කටුක වූ, භයානක ස්වරූපයක් ඇති නිරයට මම ඒකාන්තයෙන්ම යන්නෙමි. ඒ ගැන මට සැකයක් නැත. 60. 60. ‘‘Evāhaṃ [Pg.284] cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ; Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ. මම මෙසේ සිතා, සිත පහදවාගෙන, රජු වෙත ගොස් මෙලෙස පැවසුවෙමි. 61. 61. ‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu ; Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’. පින්වත් රජතුමනි, ස්ත්‍රීන් වන අප පුරුෂයන්ට වඩා හීන වන්නෙමු. රජතුමනි, මට දන් පිළිගැන්වීමට එක් ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් ලබා දෙන්න. 62. 62. ‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ; Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ. එකල්හි රජතුමා ඉඳුරන් දමනය කළ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් මට ලබා දුන්නේය. මම උන්වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන උතුම් බොජුන්වලින් පිරෙව්වෙමි. 63. 63. ‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ; Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā. ප්‍රණීත ආහාරයෙන් පාත්‍රය පුරවා, සුවඳ විලවුන් ද සහිතව, උතුම් වස්ත්‍රයකින් වසා, ඉතා ප්‍රීතිමත් සිතින් මම දන් දුන්නෙමි. 64. 64. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. මැනවින් කරන ලද ඒ කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනා නිසාත්, මානුෂීය දේහය අත්හැර මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 65. 65. ‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ; Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ. මම දහසක් දේවේන්ද්‍රයන්ගේ අග්‍රමහේෂිකාව වූවෙමි. දහසක් සක්විති රජවරුන්ගේ ද අග්‍රමහේෂිකාව වූවෙමි. 66. 66. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ; Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato. ප්‍රදේශ රජ්‍යයන්හි අගමෙහෙසිය වූ වාර ගණන ගණන් කළ නොහැක. ඒ දානයෙහි තවත් විවිධ වූ කර්ම විපාකයන් බොහෝ විය. 67. 67. ‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā; Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā. මාගේ වර්ණය නිල් උපුල් මලක වර්ණය බඳුය. මම ඉතා රූමත් වූවෙමි, දැකීමට ප්‍රිය ජනක වූවෙමි, සියලු ස්ත්‍රී ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිපුන්ව, උසස් කුලයක දීප්තිමත් ලෙස උපන්නෙමි. 68. 68. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule; Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ. මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි, මම ශාක්‍ය කුලයේ උපන්නෙමි. මම සුද්ධෝදන රජුගේ පුත් (සිද්ධාර්ථ) කුමරුගේ දහසක් පරිවාර ස්ත්‍රීන්ගේ ප්‍රධානියා වූවෙමි. 69. 69. ‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Sattamīrattisampattā, catusaccamapāpuṇiṃ. මම ගිහිගෙය කෙරෙහි කළකිරී පැවිදි වූවෙමි. පැවිදි වී හත්වැනි රාත්‍රිය එළඹෙන විට මම චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගත්තෙමි. 70. 70. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ; Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. මා ලබන සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පසය හා සේනාසන ප්‍රමාණය මැනීමට නොහැකිය. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි. 71. 71. ‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni; Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මා විසින් කරන ලද ඒ කුසල කර්මය සිහිපත් කරනු මැනව. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ උදෙසා මා බොහෝ වස්තු පරිත්‍යාග කර ඇත. 72. 72. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර මම ඒ දානය දුන්නෙමි. එතැන් පටන් මම කිසිදු දුගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි. 73. 73. ‘‘Dve [Pg.285] gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ; Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. මම දෙවිලොව හා මනුෂ්‍ය ලොව යන ගති දෙක පමණක් දනිමි. වෙනත් කිසිදු ගතියක් නොදනිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි. 74. 74. ‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahāsāle mahaddhane; Aññe kule na jāyāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ. මම මහා ධනවත්, මහාසාල උසස් කුලවලම උපත ලබමි. අන් කිසිදු හීන කුලයක නූපදිමි. මෙය පිණ්ඩපාත දානයෙහි ආනිසංසයයි. 75. 75. ‘‘Bhavābhave saṃsaritvā, sukkamūlena coditā; Amanāpaṃ na passāmi, somanassakataṃ phalaṃ. භවයෙන් භවයට සැරිසරන විට, කළ කුසල් මූලයන්ගෙන් පෙලඹවූ මම, කිසිදු අමනාප අරමුණක් නොදකිමි. මෙය සතුටු සිතින් කළ දානයෙහි විපාකයයි. 76. 76. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි විධි කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ඥානය කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි. 77. 77. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර ජාති දනිමි. මාගේ දිවැස පිරිසිදු කර ඇත. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් මට නැවත උපතක් නැත. 78. 78. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥානයන් ඔබ වහන්සේගේ සමීපයේදී මට පහළ විය. 79. 79. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවා හරින ලදී. ... සියලු ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොරව වාසය කරමි. 80. 80. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. 81. 81. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිවුපිළිසිඹියාවෝ ද ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව පිළිපදින ලදී. Itthaṃ sudaṃ uppaladāyikā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ උප්පලදායිකා භික්ෂුණිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි මෙම ගාථාවන් ප්‍රකාශ කළාය. Uppaladāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ. තෙවැනි උප්පලදායිකා තේරී අපදානය නිමාවිය. 4. Siṅgālamātutherīapadānaṃ 4. සිංගාලමාතු තේරී අපදානය. 82. 82. ‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū; Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර, සියලු ධර්මයන්ගේ පරතෙරට පත් වූ, පදුමුත්තර නම් වූ ජයග්‍රාහක ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. 83. 83. ‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ; Nānāratanapajjote, iddhe phīte mahaddhane. එකල මම හංසවතී නුවර, නොයෙක් රත්නයන්ගෙන් බබළන, සමෘද්ධිමත් වූ, දියුණු වූ, මහත් ධන සම්පත් ඇති අමාත්‍ය කුලයක උපන්නෙමි. 84. 84. ‘‘Pitunā saha gantvāna, mahājanapurakkhatā; Dhammaṃ buddhassa sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. පියාණන් සමඟ ගොස්, මහජනයා පිරිවරාගෙන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය හැර මහණ වුණෙමි. 85. 85. ‘‘Pabbajitvāna [Pg.286] kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ; Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ. මහණ වී කයින් කරන අකුසල් දුරු කළෙමි. වචී දුශ්චරිතය අත්හැර ආජීවය පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. 86. 86. ‘‘Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā; Saddhammassavane yuttā, buddhadassanalālasā. බුදුන් කෙරෙහි ද දහම් කෙරෙහි ද පැහැදුණු, සංඝයා කෙරෙහි දැඩි ගෞරව ඇති මම, සද්ධර්මය ශ්‍රවණයෙහි යෙදෙමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමේ දැඩි ආශාවෙන් පසු වුණෙමි. 87. 87. ‘‘Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, assosiṃ bhikkhuniṃ tadā; Taṃ ṭhānaṃ patthayitvāna, tisso sikkhā apūrayiṃ. එකල ශ්‍රද්ධාවෙන් මිදුණු (ශ්‍රද්ධාධිමුක්ත) භික්ෂුණීන් අතරින් අග්‍ර වූ භික්ෂුණියක ගැන අසා, මම ඒ තනතුර පතමින් ශික්ෂා තුන සම්පූර්ණ කළෙමි. 88. 88. ‘‘Tato maṃ sugato āha, karuṇānugatāsayo; ‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā; Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ. එවිට කරුණාවෙන් පිරි සිත් ඇති සුගතයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක: 'යමෙකුගේ ශ්‍රද්ධාව තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි අචලව, මැනවින් පිහිටා තිබේද, යමෙකුගේ සීලය යහපත්ද, ආර්යයන් ප්‍රිය කරන ලද්දක් හා ප්‍රසංසා කරන ලද්දක් වේද,' 89. 89. ‘‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ; Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ. 'යමෙකුට සංඝයා කෙරෙහි පැහැදීමක් ඇද්ද, ඍජු වූ දැකීමක් (සම්මා දිට්ඨියක්) ඇද්ද, ඔහු දිළින්දෙකු නොවන බව පවසති. ඔහුගේ ජීවිතය නිෂ්ඵල නොවේ.' 90. 90. ‘‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ; Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsanaṃ’. 'එබැවින් බුදුවරුන්ගේ අනුශාසනාව සිහි කරමින්, නුවණැත්තා ශ්‍රද්ධාව ද, සීලය ද, පැහැදීම ද, ධර්මය දැකීම ද යන මේවායෙහි නිරත විය යුතුය.' 91. 91. ‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamuditā, apucchiṃ paṇidhiṃ mama; Tadā anomo amito, byākarittha vināyako; ‘Buddhe pasannā kalyāṇī, lacchase taṃ supatthitaṃ. එය අසා ප්‍රමුදිත වූ මම මාගේ ප්‍රාර්ථනාව ගැන විමසීමි. එකල අසමසම වූ විනායක බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: 'බුදුන් කෙරෙහි පැහැදුණු පින්වතිය, ඔබ මැනවින් පැතූ ඒ තනතුර ලබන්නෙහිය.' 92. 92. ‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati. 'මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පසු, ඔක්කාක කුලයෙන් උපන්, ගෝතම නම් වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වන්නාහ.' 93. 93. ‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā; Siṅgālakassa mātāti, hessati satthu sāvikā’. 'උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි දායාද වූ, ධර්මයෙන් මවන ලද, ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවිකාවක වන ඔබ, සිංගාලකගේ මෑණියන් ලෙස ප්‍රකට වන්නෙහිය.' 94. 94. ‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ; Mettacittā paricariṃ, paṭipattīhi nāyakaṃ. එය අසා ප්‍රමුදිත වී, ජීවිතාන්තය දක්වාම මෛත්‍රී සහගත සිතින් යුතුව පිළිවෙත් පිරීමෙන් ඒ ජයග්‍රාහක බුදුරජාණන් වහන්සේට උපස්ථාන කළෙමි. 95. 95. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මැනවින් කරන ලද කර්මය නිසාත්, චේතනා සහ ප්‍රාර්ථනාවන් නිසාත්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 96. 96. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye. දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි, ගිරිව්‍රජ (රාජගෘහ) නම් වූ උතුම් නුවර, මහත් රත්න සම්පත් ඇති දියුණු සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 97. 97. ‘‘Putto [Pg.287] siṅgālako nāma, mamāsi vipathe rato; Diṭṭhigahanapakkhando, disāpūjanatapparo. මාගේ පුත්‍ර වූ සිංගාලක වැරදි මඟෙහි ඇලී සිටියේය. මිථ්‍යා දෘෂ්ටි නමැති වනයට වැදී විවිධ දිශාවන්ට නමස්කාර කිරීමෙහි නිරතව සිටියේය. 98. 98. ‘‘Nānādisā namassantaṃ, piṇḍāya nagaraṃ vajaṃ; Taṃ disvā ovadī buddho, magge ṭhatvā vināyako. පිඬු සිඟා නගරයට වඩින බුදුරජාණන් වහන්සේ විවිධ දිශාවන්ට නමස්කාර කරමින් සිටි ඔහු දැක, මඟ සිට ඔහුට අවවාද කළ සේක. 99. 99. ‘‘Tassa desayato dhammaṃ, panādo vimhayo ahu; Dvekoṭinaranārīnaṃ, dhammābhisamayo ahu. උන්වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන විට පුදුම සහගත ශබ්දයක් ඇති විය. කෝටි දෙකක් පමණ ස්ත්‍රී පුරුෂයන්ට ධර්මාවබෝධය සිදු විය. 100. 100. ‘‘Tadāhaṃ parisaṃ gantvā, sutvā sugatabhāsitaṃ; Sotāpattiphalaṃ pattā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. එකල මම ඒ පිරිස අතරට ගොස් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ධර්මය අසා, සෝවාන් ඵලයට පත්ව මහණ වුණෙමි. 101. 101. ‘‘Na cireneva kālena, buddhadassanalālasā; Anussatiṃ taṃ bhāvetvā, arahattamapāpuṇiṃ. නොබෝ කලකින්ම, බුදුන් දැකීමේ දැඩි ආශාව ඇති මම, ඒ බුද්ධානුස්සතිය වඩා රහත් භාවයට පත් වුණෙමි. 102. 102. ‘‘Dassanatthāya buddhassa, sabbadā ca vajāmahaṃ; Atittāyeva passāmi, rūpaṃ nayananandanaṃ. මම හැමකල්හිම බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීම සඳහා වඩින්නෙමි. නෙතට ප්‍රිය උපදවන උන්වහන්සේගේ රූපය කෙතරම් බැලුවත් මට තෘප්තියක් නැත. 103. 103. ‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, lakkhīnilayanaṃ varaṃ; Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atittā viharāmahaṃ. සියලු පාරමිතාවන්ගෙන් හටගත්, ශ්‍රී කාන්තියට නිවහන වූ, උතුම් වූ, සියලු ශෝභා සම්පන්න ගුණයෙන් පිරි බුදු සිරුර දෙස නොතිත් ආසාවෙන් මම බලා සිටිමි. 104. 104. ‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ; Siṅgālakassa yā mātā, aggā saddhādhimuttikā. ජයග්‍රාහක බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගුණය කෙරෙහි පැහැදී, 'සිංගාලකගේ මෑණියෝ ශ්‍රද්ධාධිමුක්තයන් අතර අග්‍ර වෙති' යි පවසමින් මාව ඒ අග්‍ර තනතුරෙහි පිහිටුවූ සේක. 105. 105. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන්හි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුවෙහි ද, චේතෝපරිය ඥානයෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි. 106. 106. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ (පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානය) දනිමි. දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ. දැන් නැවත උපතක් නැත. 107. 107. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති හා එසේම ප්‍රතිභාන යන (සිව් පිළිසිඹියා) විෂයෙහි මට ඥානය උපන්නේය. 108. 108. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. ...පෙ... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 109. 109. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය. ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. 110. 110. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පිළිසිඹියාවෝද ...පෙ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ siṅgālamātā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙලෙසින් සිංගාලමාතා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Siṅgālamātutheriyāpadānaṃ catutthaṃ. සිංගාලමාතා තේරී අපදානය හතරවැනිය. 5. Sukkātherīapadānaṃ 5. සුක්කා තේරී අපදානය. 111. 111. ‘‘Ekanavutito [Pg.288] kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako. මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, දර්ශනීය වූ, සියලු ධර්මයන් විදර්ශනා කරන්නා වූ, විපස්සී නම් වූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. 112. 112. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, jātā aññatare kule; Dhammaṃ sutvāna munino, pabbajiṃ anagāriyaṃ. එකල මම බන්ධුමතී නුවර එක්තරා කුලයක උපන්නෙමි. මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, ගිහිගෙය හැර මහණ වූයෙමි. 113. 113. ‘‘Bahussutā dhammadharā, paṭibhānavatī tathā; Vicittakathikā cāpi, jinasāsanakārikā. මම බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති බහුශ්‍රැත වූයෙමි, ධර්මධර වූයෙමි, එසේම ප්‍රතිභානවත් වූයෙමි. විචිත්‍ර ලෙස ධර්මය දේශනා කරන්නියක් වූ අතර බුදු සසුනෙහි පිළිවෙත් පුරන්නියක් වූයෙමි. 114. 114. ‘‘Tadā dhammakathaṃ katvā, hitāya janataṃ bahuṃ ; Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī. එකල බොහෝ ජනයාගේ යහපත පිණිස ධර්ම කථා පවත්වා, ඉන් චුතව මම මහා යසස් ඇතිව තුසිත දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 115. 115. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī viya sikhī jino; Tapanto yasasā loke, uppajji vadataṃ varo. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, ගින්නක් මෙන් තේජසින් බබළන්නා වූ, වචන හසුරුවන්නන් අතර උත්තම වූ සිඛී නම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක. 116. 116. ‘‘Tadāpi pabbajitvāna, buddhasāsanakovidā; Jotetvā jinavākyāni, tatopi tidivaṃ gatā. එකලද මහණ වී බුදු සසුනෙහි දක්ෂව, බුද්ධ වචනය බැබළවූයෙමි. ඉන් පසුද දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 117. 117. ‘‘Ekatiṃseva kappamhi, vessabhū nāma nāyako; Uppajjittha mahāñāṇī, tadāpi ca tathevahaṃ. එම තිස් එක්වැනි කල්පයෙහිම මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ වෙස්සභූ නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. එකලද මම එලෙසම (මහණ වී) - 118. 118. ‘‘Pabbajitvā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ; Gantvā marupuraṃ rammaṃ, anubhosiṃ mahāsukhaṃ. මහණ වී ධර්මය දරාගෙන බුදු සසුන බැබළවූයෙමි. රමණීය දෙව්ලොවට ගොස් මහා සැප අනුභව කළෙමි. 119. 119. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, kakusandho jinuttamo; Uppajji narasaraṇo, tadāpi ca tathevahaṃ. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි මිනිසුන්ට සරණ වූ කකුසඳ නම් උත්තම ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උපන් සේක. එකලද මම එලෙසම - 120. 120. ‘‘Pabbajitvā munimataṃ, jotayitvā yathāyukaṃ; Tato cutāhaṃ tidivaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā. මහණ වී බුදුන්ගේ අනුශාසනය ආයුෂ පවතින තාක් බැබළවූයෙමි. ඉන් චුතව මම තමන්ගේ නිවසට යන්නාක් මෙන් දෙව්ලොවට ගියෙමි. 121. 121. ‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, koṇāgamananāyako; Uppajji lokasaraṇo, araṇo amataṅgato. මේ කල්පයෙහිම ලෝක සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, අමා නිවනට වැඩි කෝණාගමන නම් නායකයන් වහන්සේ උපන් සේක. 122. 122. ‘‘Tadāpi pabbajitvāna, sāsane tassa tādino; Bahussutā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ. එකලද ඒ තාදී ගුණ ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුනෙහි මහණ වී, බහුශ්‍රැත වූ ධර්මධර තැනැත්තියක්ව බුදු සසුන බැබළවූයෙමි. 123. 123. ‘‘Imasmiṃyeva [Pg.289] kappamhi, kassapo munimuttamo; Uppajji lokasaraṇo, araṇo maraṇantagū. මේ කල්පයෙහිම ලෝක සරණ වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, මරණය කෙළවරට පත් කාශ්‍යප නම් මුනින්ද්‍රයන් වහන්සේ උපන් සේක. 124. 124. ‘‘Tassāpi naravīrassa, pabbajitvāna sāsane; Pariyāpuṭasaddhammā, paripucchāvisāradā. ඒ නරවීරයන් වහන්සේගේ සසුනෙහිද මහණ වී, සද්ධර්මය හදාරා ප්‍රශ්න විචාරීමෙහි දක්ෂ වූයෙමි. 125. 125. ‘‘Susīlā lajjinī ceva, tīsu sikkhāsu kovidā; Bahuṃ dhammakathaṃ katvā, yāvajīvaṃ mahāmune. මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සුශීලවත් වූද, ලජ්ජා ඇත්තියක වූද, ත්‍රිවිධ ශික්ෂාවන්හි දක්ෂ වූද තැනැත්තියකව දිවි හිමියෙන් බොහෝ ධර්ම කථා පැවැත්වූයෙමි. 126. 126. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ කර්ම විපාකයෙන්ද, චේතනා හා ප්‍රාර්ථනාවන්ගෙන්ද, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 127. 127. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame; Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye. දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි, ගිරිව්‍රජ නම් උත්තම නගරයෙහි (රාජගෘහ නුවර) මහා රත්න සම්පත් ඇති දියුණු සිටු කුලයක උපන්නෙමි. 128. 128. ‘‘Yadā bhikkhusahassena, parivuto lokanāyako; Upāgami rājagahaṃ, sahassakkhena vaṇṇito. යම් කලෙක ලෝකනායකයන් වහන්සේ දහසක් භික්ෂූන් පිරිවරාගෙන, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා විසින් වර්ණනා කරනු ලබමින් රාජගෘහ නුවරට වැඩි සේක්ද, 129. 129. ‘‘‘Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi; Siṅgīnikkhasavaṇṇo, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’. "දමනය වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දමනය වූ පැරණි ජටිලයන් සමඟ, විමුක්තිය ලැබූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විමුක්තිය ලැබූවන් සමඟ, රන්වන් පැහැ ඇතිව රාජගෘහ නුවරට වැඩම කළ සේක." 130. 130. ‘‘Disvā buddhānubhāvaṃ taṃ, sutvāva guṇasañcayaṃ; Buddhe cittaṃ pasādetvā, pūjayiṃ taṃ yathābalaṃ. ඒ බුද්ධානුභාවය දැක, ගුණ සමූහය අසා, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන, මම ශක්ති පමණින් උන්වහන්සේට පූජා කළෙමි. 131. 131. ‘‘Aparena ca kālena, dhammadinnāya santike; Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ. පසු කලෙක මම ධම්මදින්නා මෙහෙණින් වහන්සේ සමීපයට ගොස්, ගිහිගෙය හැර මහණ වූයෙමි. 132. 132. ‘‘Kesesu chijjamānesu, kilese jhāpayiṃ ahaṃ; Uggahiṃ sāsanaṃ sabbaṃ, pabbajitvācirenahaṃ. කෙස් කපන අතරතුරදීම මම කෙලෙස් දවා හැරියෙමි. මහණ වී නොබෝ කලකින්ම මම මුළු බුදු සසුනම උගත්තෙමි. 133. 133. ‘‘Tato dhammamadesesiṃ, mahājanasamāgame; Dhamme desiyamānamhi, dhammābhisamayo ahu. ඉන්පසු මම මහජන සමාගමෙහි (මහත් ජන සමූහයක් මැද) ධර්මය දේශනා කළෙමි. ධර්මය දේශනා කරන කල්හි බොහෝ දහස් සංඛ්‍යාත ප්‍රාණීන්ට ධර්මාවබෝධය (සත්‍යාවබෝධය) ඇති විය. 134. 134. ‘‘Nekapāṇasahassānaṃ, taṃ viditvātivimhito; Abhippasanno me yakkho, bhamitvāna giribbajaṃ. එම ධර්මාවබෝධය වූ බව දැන අතිශයින් මවිතයට පත් වූ ද, මා කෙරෙහි අතිශයින් පැහැදුණා වූ ද එක් යක්ෂයෙක් (දේවතාවෙක්), රජගහ නුවර සැරිසරමින් මෙසේ කීවේය. 135. 135. ‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare; Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ. “අමෘත පදය (නිවන) දේශනා කරන්නා වූ සුක්කා මෙහෙණියට උපස්ථාන නොකරන මේ රජගහ නුවර මනුෂ්‍යයෝ කුමක් කරන්නේද? මොවුහු මී පැණි බී මත්ව සිටින්නාක් මෙන් ප්‍රමාද වී වෙසෙති.” 136. 136. ‘‘Tañca [Pg.290] appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ; Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū. “මඟියන් වලාකුළකින් වැසි දිය බොන්නාක් මෙන්, නුවණැත්තෝ කිසිවක් මිශ්‍ර නොවූ, ප්‍රණීත වූ, නිවනට පමුණුවන ඒ දහම් අමෘතය පානය කරති.” 137. 137. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. “මහා මුණීන්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය (චේතෝපරිය ඥානය) කෙරෙහි ද වශීකෘත වූවෙමි (දක්ෂ වූවෙමි).” 138. 138. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. “මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳ ඥානය (පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානය) දනිමි. මගේ දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.” 139. 139. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. “මහා වීරයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාන යන (සතර) පටිසම්භිදාවන් කෙරෙහි මට ඥානය පහළ විය.” 140. 140. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. “මගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි.” 141. 141. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. “මාගේ පැමිණීම ඒකාන්තයෙන්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය සම්පූර්ණ කරන ලදී.” 142. 142. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. “සතර පටිසම්භිදාවෝ ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරන ලදී.” Itthaṃ sudaṃ sukkā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ සුක්කා මෙහෙණින් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක. Sukkātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ. පස්වන සුක්කා තේරී අපදානය නිමවාය. Pañcamaṃ bhāṇavāraṃ. පස්වන භාණවාරයයි. 6. Abhirūpanandātherīapadānaṃ 6. අභිරූපනන්දා තේරී අපදානය 143. 143. ‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako; Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā. “මෙයින් කල්ප අනූ එකකට පෙර, සියලු ධර්මයන් විෂයෙහි ඇස (ප්‍රඥාව) ඇති, දැකීමට ප්‍රිය වූ විපස්සී නම් ලෝකනායකයන් වහන්සේ ලොව උපන් සේක.” 144. 144. ‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, iddhe phīte mahākule; Jātā surūpā dayitā, pūjanīyā janassa ca. “එකල මම බන්ධුමතී නුවර, සමෘද්ධිමත් වූ මහා කුලයක උපන්නෙමි. මම රූමත් වූ ද, සියල්ලන්ට ප්‍රිය වූ ද, ජනයාගේ පිදුමට ලක් වූ ද තැනැත්තියක් වීමි.” 145. 145. ‘‘Upagantvā mahāvīraṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ; Dhammaṃ suṇitvā saraṇaṃ, upesiṃ naranāyakaṃ. “මහා වීර වූ ලෝකනායක විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත එළඹ, ධර්මය ශ්‍රවණය කොට ඒ නරශ්‍රේෂ්ඨයන් වහන්සේ සරණ ගියෙමි.” 146. 146. ‘‘Sīlesu saṃvutā hutvā, nibbute ca naruttame; Dhātuthūpassa upari, soṇṇacchattamapūjayiṃ. “ශීලයෙහි සංවර වී සිටි මම, ඒ නරෝත්තමයන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ කල්හි උන්වහන්සේගේ ධාතු ස්තූපය මතුයෙහි රන් කුඩයක් පූජා කළෙමි.” 147. 147. ‘‘Muttacāgā sīlavatī, yāvajīvaṃ tato cutā; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ. “මම ජීවිතාන්තය දක්වා ශීලවන්තව, පරිත්‍යාගශීලීව සිට එතැනින් චුත වී, මිනිස් සිරුර අතහැර තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.” 148. 148. ‘‘Tadā [Pg.291] dasahi ṭhānehi, adhibhotvāna sesake ; Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca. “එහිදී රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස හා ස්පර්ශ යන කරුණුවලින් ද සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා සිටියෙමි.” 149. 149. ‘‘Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca; Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ. “එලෙසම ආයුෂයෙන් ද, වර්ණයෙන් ද, සැපයෙන් ද, යසසින් ද, අධිපතිභාවයෙන් ද යන කරුණු දසයකින් සෙසු දෙවිවරුන් අභිබවා මම බැබළුණෙමි.” 150. 150. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātāhaṃ kapilavhaye; Dhītā khemakasakkassa, nandā nāmāti vissutā. “දැන් මගේ අවසාන භවයෙහි මම කපිලවස්තු පුරයෙහි කේමක ශාක්‍ය රජුගේ දියණියව ඉපදී, ‘නන්දා’ යන නමින් ප්‍රසිද්ධ වීමි.” 151. 151. ‘‘Abhirūpasampadampi, ahu me kantisūcakaṃ; Yadāhaṃ yobbanappattā, rūpalāvaññabhūsitā. “මම යොවුන් වියට පත් වූ කල, රූප ලාවණ්‍යයෙන් බැබළෙන්නී, මගේ රූප සම්පත්තිය කාන්තිමත් වූ අතිශය රූමත් බවක් ප්‍රකට කළේය.” 152. 152. ‘‘Tadā matthe sakyānaṃ, vivādo sumahā ahu; Pabbājesi tato tāto, mā sakyā vinassiṃsuti. “එකල මගේ කාරණය නිසා ශාක්‍යයන් අතර මහත් විවාදයක් ඇති විය. එවිට ‘ශාක්‍යයෝ විනාශ නොවෙත්වා’ යි සිතා මගේ පියාණන් මාව පැවිදි කරවූහ.” 153. 153. ‘‘Pabbajitvā tathāgataṃ, rūpadessiṃ naruttamaṃ; Sutvāna nopagacchāmi, mama rūpena gabbitā. “පැවිදි වූ පසුවත් මගේ රූපය ගැන උඩඟු වී සිටි මම, නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ තථාගතයන් වහන්සේ රූපයෙහි දොස් දක්වන බව අසා උන්වහන්සේ වෙත නොගියෙමි.” 154. 154. ‘‘Ovādampi na gacchāmi, buddhadassanabhīrutā; Tadā jino upāyena, upanetvā sasantikaṃ. “බුදුරජාණන් වහන්සේ දැකීමට ඇති බිය නිසා මම අවවාද ලැබීමට පවා නොගියෙමි. එකල ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ උපක්‍රමයකින් මාව තමන් වහන්සේ සමීපයට ගෙන්වා ගත් සේක.” 155. 155. ‘‘Tissitthiyo nidassesi, iddhiyā maggakovido; Accharārūpasadisaṃ, taruṇiṃ jaritaṃ mataṃ. “හික්මවීමේ මගෙහි දක්ෂ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ සෘද්ධියෙන් මට ස්ත්‍රීන් තිදෙනෙකු පෙන්වූ සේක; එනම් දිව්‍යාංගනාවක් බඳු රූමත් තරුණියක් ද, මහලු ස්ත්‍රියක් ද සහ මළ සිරුරක් ද වේ.” 156. 156. ‘‘Tāyo disvā susaṃviggā, virattāse kaḷevare; Aṭṭhāsiṃ bhavanibbindā, tadā maṃ āha nāyako. “එම ස්ත්‍රීන් දැක මම අතිශයින් කම්පාවට පත්ව, මගේ ශරීරය කෙරෙහි නොඇලී, භවය කෙරෙහි කලකිරී සිටියෙමි. එකල ලෝකනායකයන් වහන්සේ මට මෙසේ වදාළ සේක:” 157. 157. ‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ; Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ. “නන්දාවෙනි, රෝගී වූ ද, අශුචියෙන් පිරුණා වූ ද, කුණු වූ ද, ඉහළින් හා පහළින් වැගිරෙන්නා වූ ද, අඥානයන් විසින් අතිශයින් සතුටින් පිළිගන්නා වූ ද මේ ශරීරය දෙස බලන්න.” 158. 158. ‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ; Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ. “අසුභය කෙරෙහි එකඟ වූ, මැනවින් තැන්පත් වූ සිත වඩන්න. මේ (මළ සිරුර) යම් සේ ද, ඔබගේ ශරීරය ද එසේමය. ඔබගේ ශරීරය යම් සේ ද, මේ මළ සිරුර ද එසේමය.” 159. 159. ‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā; Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha vacchasi’. ‘‘මේ අයුරින් රෑ දහවල් නොකෙරී නොපසුබටව මේ කය දෙස බලමින් සිටින විට, ඒ හේතුවෙන් තමන්ගේම ප්‍රඥාවෙන් (සත්‍යය) අවබෝධ කරගෙන වාසය කරන්නෙහිය.’’ 160. 160. ‘‘Tassā [Pg.292] me appamattāya, vicarantiyā yoniso; Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro. ‘‘අප්‍රමාදීව නුවණින් විමසමින් හැසිරුණු ඒ මට, මේ කය ඇතුළතත් පිටතත් යන දෙපසම ඇති සැටියෙන්ම දක්නට ලැබුණි.’’ 161. 161. ‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ; Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā. ‘‘ඉන්පසු මම ශරීරය පිළිබඳව කලකිරුණෙමි. අධ්‍යාත්මය කෙරෙහි ද නොඇලුණෙමි. අප්‍රමාදීව, කෙලෙසුන්ගෙන් වෙන්ව, සංසිඳුණු සිත් ඇතිව, නිවුණු තැනැත්තියක් වීමි.’’ 162. 162. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය සෝත ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දකින ඥානය කෙරෙහි ද පරතෙරට පත් වූවෙමි.’’ 163. 163. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘මම පෙර විසූ ජාති දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.’’ 164. 164. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන මෙහි ද එලෙසම ප්‍රතිභාන ප්‍රතිසම්භිදාවෙහි ද මගේ ඥානය ඔබ වහන්සේ සමීපයේදී උපන්නේය.’’ 165. 165. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. සියලු භව බන්ධන නසන ලදී. ඇතින්නියක මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූ මම, ආශ්‍රව රහිතව වසමි.’’ 166. 166. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ධර්මයට පැමිණියෙමි. බෙදා දක්වන ලද ධර්මයන් අතරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ත්‍රිවිද්‍යාවට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’ 167. 167. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ abhirūpanandā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. අභිරූපනන්දා මෙහෙණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය. Abhirūpanandātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. අභිරූපනන්දා තේරී අපදානය සවැනිය. 7. Aḍḍhakāsitherīapadānaṃ 7. අඩ්ඪකාසී තේරී අපදානය 168. 168. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. ‘‘මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, වාදීන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් කාශ්‍යප නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක.’’ 169. 169. ‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane; Saṃvutā pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu. ‘‘එකල්හි මම ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි පැවිදි වී, ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලයෙහි ද පංච ඉන්ද්‍රියයන්හි ද සංවර වූවෙමි.’’ 170. 170. ‘‘Mattaññunī ca asane, yuttā jāgariyepi ca; Vasantī yuttayogāhaṃ, bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ. ‘‘ආහාරයෙහි පමණ දන්නී, නිදි වැරීමෙහි යෙදුණී, භාවනාවෙහි යෙදී වසන්නා වූ මම, ආශ්‍රව රහිත එක්තරා මෙහෙණියකට—’’ 171. 171. ‘‘Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ, gaṇiketi bhaṇiṃ tadā; Tena pāpena kammena, nirayamhi apaccisaṃ. ‘‘දූෂිත සිතින් යුක්තව 'ගණිකාවකැ'යි පවසා බැණ වැදුණෙමි. ඒ පාප කර්මය හේතුවෙන් මම නිරයෙහි පැසුණෙමි.’’ 172. 172. ‘‘Tena [Pg.293] kammāvasesena, ajāyiṃ gaṇikākule; Bahusova parādhīnā, pacchimāya ca jātiyaṃ. ‘‘ඒ කර්මයේ ඉතිරි කොටස නිසා මම බොහෝ වාරයක් අනුන්ට පරාධීන වූ ගණිකා කුලවල උපන්නෙමි. මාගේ අවසාන ජාතියෙහි ද—’’ 173. 173. ‘‘Kāsīsu seṭṭhikulajā, brahmacārībalenahaṃ; Accharā viya devesu, ahosiṃ rūpasampadā. ‘‘මම කාසි රටෙහි සිටු කුලයක උපන්නෙමි. පෙර බ්‍රහ්මචර්යාවේ බලයෙන් දෙව්ලොව සුරඟනක මෙන් රූප සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූවෙමි.’’ 174. 174. ‘‘Disvāna dassanīyaṃ maṃ, giribbajapuruttame; Gaṇikatte nivesesuṃ, akkosanabalena me. ‘‘දැකීමෙන් ප්‍රිය උපදවන මා දැක, මාගේ පෙර කළ අක්කෝස කර්මයේ බලයෙන් රජගහ නුවර ගණිකා වෘත්තියෙහි යෙදවූහ.’’ 175. 175. ‘‘Sāhaṃ sutvāna saddhammaṃ, buddhaseṭṭhena desitaṃ; Pubbavāsanasampannā, pabbajiṃ anagāriyaṃ. ‘‘එම මම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සද්ධර්මය අසා, පෙර වාසනා ගුණයෙන් යුක්තව ගිහිගෙය හැර දමා පැවිදි වූවෙමි.’’ 176. 176. ‘‘Tadūpasampadatthāya, gacchantī jinasantikaṃ; Magge dhutte ṭhite sutvā, labhiṃ dūtopasampadaṃ. ‘‘එකල්හි උපසම්පදාව සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත යද්දී, මඟ රැක සිටින සල්ලාලයන් ගැන අසා, දූතයෙකු මඟින් උපසම්පදාව ලැබුවෙමි.’’ 177. 177. ‘‘Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ, puññaṃ pāpaṃ tatheva ca; Sabbasaṃsāramuttiṇṇā, gaṇikattañca khepitaṃ. ‘‘කුසල් අකුසල් යන සියලු කර්මයන් ක්ෂය වී ඇත. සියලු සංසාරයෙන් එතෙර වූවෙමි. ගණිකා භාවය ද අවසන් කරන ලදී.’’ 178. 178. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. ‘‘මහා මුනින්ද්‍රයන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහි ද, දිව්‍ය සෝත ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දකින ඥානය කෙරෙහි ද පරතෙරට පත් වූවෙමි.’’ 179. 179. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. ‘‘මම පෙර විසූ ජාති දනිමි. දිව්‍ය චක්ෂුස පිරිසිදු කරන ලදී. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය විය. දැන් නැවත උපතක් නැත.’’ 180. 180. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike. ‘‘මහා වීරයන් වහන්ස, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන මෙහි ද එලෙසම ප්‍රතිභාන ප්‍රතිසම්භිදාවෙහි ද මාගේ ඥානය නිර්මලව හා පිරිසිදුව පහළ විය.’’ 181. 181. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. ‘‘මාගේ කෙලෙස් දවන ලදී. සියලු භව බන්ධන නසන ලදී. ඇතින්නියක මෙන් බැඳුම් සිඳ දැමූ මම, ආශ්‍රව රහිතව වසමි.’’ 182. 182. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. ‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම ඉතා යහපත් විය. මම ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ධර්මයට පැමිණියෙමි. බෙදා දක්වන ලද ධර්මයන් අතරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වූ ත්‍රිවිද්‍යාවට පැමිණියෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කරන ලදී.’’ 183. 183. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. ‘‘සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද, අෂ්ට විමෝක්ෂයෝ ද, ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරන ලදහ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව කරන ලදී.’’ Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. අඩ්ඪකාසී මෙහෙණිය මේ ගාථාවන් මෙසේ වදාළාය. Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṃ sattamaṃ. අඩ්ඪකාසී තේරී අපදානය හත්වැනිය. 8. Puṇṇikātherīapadānaṃ 8. පුණ්ණිකා තේරී අපදානය 184. 184. ‘‘Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca; Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino. විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද, කකුසඳ මුණිවරයාණන්ගේ ද, තාදී ගුණයෙන් යුත් කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද - 185. 185. ‘‘Kassapassa [Pg.294] ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane; Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā. කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ද ශාසනයෙහි පැවිදිව, සිල්වත් වූ, මනා පිරිසිදු ප්‍රඥාවෙන් යුත්, ඉඳුරන් සංවර කරගත් මෙහෙණියක වීමි. 186. 186. ‘‘Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā; Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā. බහුශ්‍රැත වූ, ධර්මය දරන්නා වූ, ධර්මයේ අර්ථ විමසන්නා වූ මම ධර්මය ඉගෙන ගත්තියක්, ශ්‍රවණය කරන්නියක් මෙන්ම (ගුරුවරුන්) ඇසුරු කරන්නියක් ද වීමි. 187. 187. ‘‘Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane; Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā atimaññisaṃ. මම බුදු සසුනෙහි ජනයා මැද ධර්මය දේශනා කරන්නියක වීමි. ඒ බහුශ්‍රැතභාවය නිසා මම සිල්වත් මෙහෙණින් වහන්සේලාට අවමන් කළෙමි. 188. 188. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame; Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā. දැන් මේ මාගේ අවසාන භවයෙහි, ශ්‍රේෂ්ඨ ශ්‍රාවස්තී පුරවරයෙහි අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමාගේ නිවසේ පැන් ගෙනෙන දාසියකගේ (දියණියක) වී උපන්නෙමි. 189. 189. ‘‘Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ; Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ. මම පැන් ගෙන ඒමට ගිය විටෙක, වතුර මැද සීතලෙන් පීඩා විඳිමින් සිටි එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙකු දුටුවෙමි. ඔහු දැක මම මෙසේ කීවෙමි. 190. 190. ‘‘‘Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ; Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā. 'ස්වාමිනි, මම පැන් ඇදීම රැකියාව කරගත්තියක බැවින්, ස්වාමිවරුන්ගේ දඬුවම්වලට බියෙන් ද, ඔවුන්ගේ බැණවැදීම්වලට බියෙන් ද හැම කල්හි සීතලෙහි දියට බසිමි.' 191. 191. ‘‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari; Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’. 'බ්‍රාහ්මණය, ඔබ කාට බිය වී හැම කල්හි මෙසේ දියට බසින්නෙහි ද? වෙව්ලන සිරුරින් යුතුව මෙතරම් දැඩි සීතලක් විඳින්නේ කුමක් නිසා ද?' 192. 192. ‘‘‘Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi; Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ. 'පින්වත් පුණ්ණිකාවනි, අකුසල කර්මයන් වැළැක්වීමට මා කුසල් දහම්හි යෙදෙන බව සැබැවින්ම දැන දැනත් ඔබ මගෙන් මෙසේ විමසන්නෙහිය.' 193. 193. ‘‘‘Yo ce vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati; Dakābhisiñcanā sopi, pāpakammā pamuccati’. 'වැඩිහිටියෙකු වේවා, බාලයෙකු වේවා, යමෙක් පව්කම් කරන්නේ නම් ඔහු ද ජලයෙන් ස්නානය කිරීමෙන් එම පාපකර්මයන්ගෙන් මිදෙන්නේය (යැයි බ්‍රාහ්මණයා කීවේය).' 194. 194. ‘‘Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ; Tañca sutvā sa saṃviggo, pabbajitvārahā ahu. දියෙන් ගොඩට එන ඔහුට මම ධර්මාර්ථයන්ගෙන් යුත් වදන් පැවසුවෙමි. එය අසා සංවේගයට පත් වූ ඔහු පැවිදි වී රහත් බවට පත් විය. 195. 195. ‘‘Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato; Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te. සියයකට එකක් අඩු ප්‍රමාණය සම්පූර්ණ කරමින් දාසි කුලයක උපන් බැවින් මට 'පුණ්ණා' යන නම විය. ඒ ස්වාමිවරු මා දාසී භාවයෙන් නිදහස් කළහ. 196. 196. ‘‘Seṭṭhiṃ tatonujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ; Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ. ඉක්බිති සිටුතුමාගෙන් අවසර ගෙන මම පැවිදි බවට පත් වීමි. නොබෝ කලකින්ම රහත් ඵලයට පැමිණියෙමි. 197. 197. ‘‘Iddhīsu [Pg.295] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. මහා මුණිවරයාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි විධ කෙරෙහි ද, දිව්‍ය ශ්‍රවණ ධාතුව කෙරෙහි ද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහි ද වශීභාවයට පත්ව සිටිමි. 198. 198. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර විසූ කඳ පිළිවෙළ දනිමි, දිවැස පිරිසිදු කරන ලදී, සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය වූහ, දැන් මට නැවත උපතක් නැත. 199. 199. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙන් අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති යන පටිසම්භිදාවන්හි ද එසේම පටිභාන පටිසම්භිදාවෙහි ද මාගේ ඥානය නිර්මලව පිරිසිදු විය. 200. 200. ‘‘Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī; Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati. භාවනාව හේතුවෙන් මම මහා ප්‍රඥාවන්තියක වීමි, ඇසූ පමණින්ම දහම් දන්නියක වීමි. මානය හේතුවෙන් මම නීච කුලයෙහි උපන්නෙමි. සැබැවින්ම කර්මය විනාශ නොවේ. 201. 201. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දැවී ගියහ ... (පෙ) ... ආශ්‍රව රහිතව වෙසෙමි. 202. 202. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබැවින්ම යහපත් විය ... (පෙ) ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. 203. 203. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සිව් පටිසම්භිදාවෝ ද ... (පෙ) ... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනාව ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ puṇṇikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. මෙසේ පුණ්ණිකා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Puṇṇikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. අටවැනි පුණ්ණිකා තේරී අපදානය නිමයි. 9. Ambapālitherīapadānaṃ 9. අම්බපාලී තේරී අපදානය 204. 204. ‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni; Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule. රශ්මි මාලාවන්ගෙන් බබළන සිරුරක් ඇති ඵුස්ස නම් වූ යම් මහා මුණිවරයෙක් වූ සේක් ද, මම උන්වහන්සේගේ සහෝදරිය වීමි. මම ක්ෂත්‍රිය කුලයෙහි උපන්නෙමි. 205. 205. ‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā; Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ. උන්වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කර, පැහැදුණු සිතින් යුතුව මහා දානයක් පිරිනමා, රූප සම්පත්තිය ප්‍රාර්ථනා කළෙමි. 206. 206. ‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako; Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino. මෙයින් කල්ප තිස් එකකට පෙර, ලෝකයට අග්‍ර වූ නායක වූ, ලෝකය ඒකාලෝක කරන පහනක් බඳු වූ, තෙලෝ සරණ වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වූ සේක. 207. 207. ‘‘Tadāruṇapure ramme, brāhmaññakulasambhavā; Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ. එකල්හි රමණීය වූ අරුණ පුරවරයෙහි බ්‍රාහ්මණ කුලයක උපන් මම, විමුක්ත සිත් ඇති එක්තරා මෙහෙණියක කෙරෙහි කෝප වී ඇයට ශාප කළෙමි. 208. 208. ‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā; Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā. 'නුඹ වනාහි වෙසඟනක වැනිය, දුශ්ශීල ය, බුදු සසුන නසන්නියක ය' යි මෙසේ බැණ වැදී කළා වූ ඒ පාප කර්මය හේතුවෙන් - 209. 209. ‘‘Dāruṇaṃ [Pg.296] nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā; Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī. දරුණු වූ නිරයට පැමිණ මහත් වූ දුකින් පීඩිතව, ඉන් චුත වූ පසුව මිනිසුන් අතර අසරණ තැනැත්තියක ලෙස උපත ලැබුවාය. 210. 210. ‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ; Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā. මම ජාති දසදහසක් මුළුල්ලේ වෙසඟනකගේ වෘත්තියෙහි යෙදුණෙමි. විෂ සහිත ආහාරයක් අනුභව කළ අයෙකු මෙන් ඒ අකුසලයෙන් මම නිදහස් නොවූවෙමි. 211. 211. ‘‘Brahmacariyamasevissaṃ, kassape jinasāsane; Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure. මම කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි බ්‍රහ්මචර්යාවෙහි හැසිරුණෙමි. ඒ කුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි. 212. 212. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā; Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ. මාගේ අවසාන භවය පැමිණි කල්හි මම ඕපපාතිකව උපන්නෙමි. අඹ අත්තක් මධ්‍යයෙහි උපන් නිසා මම 'අම්බපාලී' යනුවෙන් ප්‍රකට වීමි. 213. 213. ‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane; Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā. කෝටි සංඛ්‍යාත ප්‍රජාව පිරිවරා මම බුදු සසුනෙහි පැවිදි වීමි. මම අකම්පිත වූ නිවනට පැමිණියෙමි. මම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඖරස දියණියක් වීමි. 214. 214. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහිද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුවෙහි පිරිසිදු බව කෙරෙහිද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහිද වසීභාවයට පත්ව සිටිමි. 215. 215. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳව දනිමි, මාගේ දිව්‍ය චක්ඛු අභිඥානය පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත. 216. 216. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාණ යන සතර පටිසම්භිදාවන් කෙරෙහි මාගේ ඥානය නිර්මල හා පිරිසිදුය. ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙනි. 217. 217. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ... (පෙ)... මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 218. 218. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ. මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 219. 219. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවන්ද... (පෙ)... බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ ambapāli bhikkhunī imā gāthāyo අම්බපාලී මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් (ප්‍රකාශ කළාය). Abhāsitthāti. වදාළ සේක. Ambapālitheriyāpadānaṃ navamaṃ. නවවැනි අම්බපාලී තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ලදී. 10. Pesalātherīapadānaṃ 10. පේසලා තෙරණියගේ අපදානය 220. 220. ‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso; Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo. මේ භද්‍ර කල්පයෙහි, මහා යසස් ඇති, බ්‍රහ්ම බන්දු වූ, ධර්ම දේශකයන් අතර උත්තම වූ, ගෝත්‍රයෙන් 'කාශ්‍යප' නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් සේක. 221. 221. ‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.297] pure vare, upāsakakule ahaṃ; Pasūtā taṃ jinavaraṃ, disvā sutvā ca desanaṃ. මම උතුම් ශ්‍රාවස්ති පුරයෙහි උපාසක කුලයක උපන්නෙමි. ඒ උතුම් ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ දැක ධර්මයද ශ්‍රවණය කළෙමි. 222. 222. ‘‘Taṃ vīraṃ saraṇaṃ gantvā, sīlāni ca samādiyiṃ; Kadāci so mahāvīro, mahājanasamāgame. ඒ වීරයන් වහන්සේ සරණ ගොස් සිල් සමාදන් වීමි. වරක් ඒ මහා වීරයන් වහන්සේ මහා ජන සමූහයක් මැද, 223. 223. ‘‘Attano abhisambodhiṃ, pakāsesi narāsabho; Ananussutadhammesu, pubbe dukkhādikesu ca. නරශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙර නොඇසූ විරූ දුක්ඛාදී සත්‍යයන් පිළිබඳව තමන් වහන්සේ ලැබූ අභිසම්බෝධිය ප්‍රකාශ කළ සේක. 224. 224. ‘‘Cakkhu ñāṇañca paññā ca, vijjāloko ca āsi me; Taṃ sutvā uggahetvāna, paripucchiñca bhikkhavo. මමද ඇස (චක්ඛු), ඥානය, ප්‍රඥාව සහ විද්‍යා ආලෝකය ලැබීමි. එය ශ්‍රවණය කර, උගෙන, භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන් විමසා දැනගත්තෙමි. 225. 225. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca; Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ. ඒ මනාකොට කළ කර්මය හා චේතනා ප්‍රාර්ථනාවන් හේතුවෙන්, මිනිස් සිරුර හැර දමා මම තව්තිසා දෙව්ලොවට ගියෙමි. 226. 226. ‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhimahākule; Upecca buddhaṃ saddhammaṃ, sutvā saccūpasaṃhitaṃ. දැන් මාගේ අවසාන භවයෙහි මම මහා සිටු කුලයක උපන්නෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, චතුරාර්ය සත්‍යය හා සම්බන්ධ වූ සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කළෙමි. 227. 227. ‘‘Pabbajitvācireneva, saccatthāni vicintayaṃ; Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ. මම පැවිදි වී නොබෝ කලකින්ම සත්‍යයේ අර්ථයන් මෙනෙහි කරමින්, සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කර අර්හත් භාවයට පැමිණියෙමි. 228. 228. ‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā; Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune. මහාමුනි වූ බුදුරජාණන් වහන්ස, මම සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් කෙරෙහිද, දිව්‍ය ශ්‍රෝත ධාතුව කෙරෙහිද, පරසිත් දන්නා ඥානය කෙරෙහිද වසීභාවයට පත්ව සිටිමි. 229. 229. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ; Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo. මම පෙර විසූ ජාති පිළිබඳව දනිමි, මාගේ දිව්‍ය චක්ඛු අභිඥානය පිරිසිදු කර ගත්තෙමි. සියලු ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වී ඇත. දැන් නැවත උපතක් නැත. 230. 230. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca; Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā. අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති සහ පටිභාණ යන සතර පටිසම්භිදාවන් කෙරෙහි මාගේ ඥානය නිර්මල හා පිරිසිදුය. ඒ උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආනුභාවයෙනි. 231. 231. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā; Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā. මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ, සියලු භවයන් මුලිනුපුටා දමන ලදහ. බැඳුම් සිඳ දැමූ ඇතින්නියක මෙන් මම ආශ්‍රව රහිතව වාසය කරමි. 232. 232. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සමීපයට මාගේ පැමිණීම සැබවින්ම යහපත් විය. මම ත්‍රිවිද්‍යාවන් අවබෝධ කරගත්තෙමි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. 233. 233. ‘‘Paṭisambhidā [Pg.298] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’. සතර පටිසම්භිදාවන්ද, මේ අෂ්ට විමෝක්ෂයන්ද, ෂඩ් අභිඥාවන්ද සාක්ෂාත් කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනය ඉටු කරන ලදී. Itthaṃ sudaṃ pesalā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti. පේසලා මෙහෙණින් වහන්සේ මේ අයුරින් මේ ගාථාවන් වදාළ සේක. Pesalātheriyāpadānaṃ dasamaṃ. දසවැනි පේසලා තෙරණියගේ අපදානය නිමවා ලදී. Khattiyāvaggo catuttho. සතරවන ඛත්තියා වර්ගය නිමියි. Tassuddānaṃ – එහි උද්දානය මෙසේය – Khattiyā brāhmaṇī ceva, tathā uppaladāyikā; Siṅgālamātā sukkā ca, abhirūpā aḍḍhakāsikā. ඛත්තියා මෙහෙණිය, බ්‍රාහ්මණී මෙහෙණිය, එසේම උප්පලදායිකා මෙහෙණිය, සිංගාලමාතා මෙහෙණිය, සුක්කා මෙහෙණිය, අභිරූපා මෙහෙණිය සහ අඩ්ඪකාසිකා මෙහෙණිය ද, Puṇṇā ca ambapālī ca, pesalāti ca tā dasa; Gāthāyo dvisatānettha, dvicattālīsa cuttari. පුණ්ණා මෙහෙණිය, අම්බපාලී මෙහෙණිය සහ පේසලා මෙහෙණිය යන ඒ මෙහෙණින් වහන්සේලා දස නමකි. මෙහි ගාථාවන් දෙසියයක් ද ඊට අමතරව තවත් ගාථා හතළිස් දෙකක් ද වේ. Atha vagguddānaṃ – ඉක්බිති වර්ගයන්ගේ උද්දානය මෙසේය – Sumedhā ekūposathā, kuṇḍalakesī khattiyā; Sahassaṃ tisatā gāthā, sattatālīsa piṇḍitā. සුමේධා වර්ගය, ඒකුපෝසථා වර්ගය, කුණ්ඩලකේසී වර්ගය සහ ඛත්තියා වර්ගය යන වර්ගයන්හි සියලු ගාථාවන් එකතු කළ විට එක්දහස් තුන්සිය හතළිස් හතකි. Saha uddānagāthāhi, gaṇitāyo vibhāvibhi; Sahassaṃ tisataṃ gāthā, sattapaññāsameva cāti. ප්‍රඥාවන්තයන් විසින් උද්දාන ගාථාවන් ද සමඟ ගණනය කරන ලද මුළු ගාථා සංඛ්‍යාව එක්දහස් තුන්සිය පනස් හතක් වේ. Therikāpadānaṃ samattaṃ. ථේරිකාපදානය නිමයි. Apadānapāḷi samattā. අපදාන පාළිය නිමයි.
Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi