বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母


Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

Khuddakanikāye

小部

Therāpadānapāḷi

长老传

(Dutiyo bhāgo)

第二分

43. Sakiṃsammajjakavaggo

43. 一扫者品

1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ

1. 一扫者长老本行

1.

1.

‘‘Vipassino [Pg.1] bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ;

Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ.

我见到毗婆尸(Vipassī)世尊的殊胜波吒罗(pāṭali)菩提;既见彼殊胜树,我于彼处心生净信。

2.

2.

‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade;

Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.

手执扫帚,即时清扫菩提;既已清扫彼菩提,我礼敬波吒罗树。

3.

3.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ.

于彼处令心生净信,合掌置于顶上;顶礼彼菩提时,我倒退而行。

4.

4.

‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ;

Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo.

我如是而行,忆念无上菩提;巨蟒压迫于我,其形可怖力强大。

5.

5.

‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ;

Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ.

临终之时我造业,其果令我心欢喜;我身虽为彼所吞,我于天界得享乐。

6.

6.

‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā;

Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama.

我心恒常澄澈、纯净、皎洁;我不知忧箭,亦无我心之热恼。

7.

7.

‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā;

Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

麻风、痈疽与白癣,癫痫、疥疮及瘙痒,于我皆无此诸患,此是清扫之果报。

8.

8.

‘‘Soko [Pg.2] ca paridevo ca, hadaye me na vijjati;

Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

忧愁与悲叹,我心中无有;我心正直无动摇,此是清扫之果报。

9.

9.

‘‘Samādhīsu na majjāmi, visadaṃ hoti mānasaṃ;

Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ.

于诸定我不放逸,心意变得甚明净;凡我所欲求之定,彼彼于我皆成就。

10.

10.

‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca;

Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

于可染处我不染,于可瞋处我亦不瞋,于可痴处我不痴,此是清扫之果报。

11.

11.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.

九十一劫昔,我于彼时造此业;自是以来不知恶趣,此是清扫之果报。

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽,一切诸有已根除;如象断除其系缚,我住于此成无漏。

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今来佛前,实为一善来;三明我已得,佛陀教已成。

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六种神通,皆已亲证;佛陀之教导已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo

如是,具寿一扫者长老宣说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

一扫者长老本行第一

2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ

2. 施一衣长老本行

15.

15.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako;

Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake.

于天鹅城(Haṃsavatī)中,我曾为负草者;我以负草维生,并以此抚养妻儿。

16.

16.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako.

胜者莲华最胜(Padumuttaro),已达一切法彼岸,为世间之导师,摧毁无明黑暗后,出现于世。

17.

17.

‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade;

‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati.

于自家中坐,随即作此思惟:“佛陀已出现于世,(我却)无有可施之物。”

18.

18.

‘‘‘Idaṃ [Pg.3] me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako;

Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’.

“此乃我唯一之衣,亦无施予我者;地狱之触为苦,我当播种福田。”

19.

19.

‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;

Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

我如是思惟,令自心清净;取此唯一之衣,供养最胜佛陀。

20.

20.

‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ;

‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’.

布施一衣后,我高声欢呼:“英雄!若您是佛,大牟尼!请度脱我。”

21.

21.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ.

莲华最胜(Padumuttaro)世间解,堪受供养者;称扬我之布施,为我作随喜。

22.

22.

‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.

“以此一衣之布施,以及意乐与誓愿故,于十万劫中,汝将不堕恶趣。

23.

23.

‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;

Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.

“三十六次为天帝,主宰天界;三十三次为转轮王。

24.

24.

‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;

Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave.

“(汝)于天界人间流转时,所获地方王权,广阔无量,不可胜数。

25.

25.

‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ;

Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’.

“(汝将)相貌庄严,具足功德,身不可犯;亦将随心所欲,获得不坏无量之衣。”

26.

26.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

说此语已,彼正等觉者,名为莲华最上之英雄,如天鹅王翔于空,飞升进入天际。

27.

27.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ.

我所生之处,无论天界或人间,资财受用皆无缺,此是一衣之果报。

28.

28.

‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ;

Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama.

每当举足时,皆有衣为我而生;我立于下方衣上,上方有衣为华盖。

29.

29.

‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ;

Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ.

乃至此轮围世界,连同其森林山脉,我今若有意乐,皆能以衣覆之。

30.

30.

‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave;

Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave.

仅因彼一衣之施,我于诸有中流转;身为黄金之色,于诸有中恒流转。

31.

31.

‘‘Vipākaṃ [Pg.4] viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ;

Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me.

一衣之施的果报,于任何生我未见其尽;此为我最后之生,于此生中果亦成熟。

32.

32.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我于彼时施一衣;自是以来,我不知有恶趣,此乃一衣之果报。

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……我已奉行佛陀之教法。

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

“四无碍解……我已奉行佛陀之教法。”如是,具寿一衣施长老诵此诸偈。

Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

一衣施长老本行第二。

3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ

3. 一坐施长老本行

36.

36.

‘‘Himavantassāvidūre, gosito nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

“雪山(Himavanta)之不远处,有名为牛迹(Gosita)之山;我于彼处善建净修林,亦善造叶庵。”

37.

37.

‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū;

Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā.

“我名那罗达(Nārada),人亦知我为迦叶(Kassapa);彼时我为寻清净道,居住于牛迹山。”

38.

38.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā.

“胜者波头摩多罗(Padumuttara),已达诸法之彼岸;彼正等觉者乐于寂静,经由天道而来。”

39.

39.

‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino;

Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ.

“见彼大仙行于林梢,身放光明,我即铺设木床,并敷上羚羊皮。”

40.

40.

‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ.

“敷设座位已,合掌于顶上,表达欢喜心,我作如是言:”

41.

41.

‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako;

Mamaṃ rogaparetassa, tikicchaṃ dehi nāyaka.

“大雄拔箭者,病者之医师;导师,我为病所困,请为我疗治。”

42.

42.

‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune;

Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave.

“至上佛陀、牟尼!凡希求安乐者得见您,必能成就坚固之利益,彼等之生无有衰朽。”

43.

43.

‘‘‘Na [Pg.5] me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ;

Idaṃ me āsanaṃ atthi, nisīda kaṭṭhamañcake’.

“我无可施之物,我仅食自落之果;我有此座位,请坐于此木床上。”

44.

44.

‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;

Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi.

世尊于彼处安坐,如狮子无所畏惧;片刻之后,说此言语:

45.

45.

‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā;

Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate.

“汝当安心,莫要恐惧,汝已得光明味(Jotirasa)宝石;汝所有一切愿求,未来皆将圆满。”

46.

46.

‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare;

Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ.

“于无上福田,汝所作不虚;若心善安立,则能自拔济。”

47.

47.

‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.

“以此座位布施,以及思与愿故,于十万劫中,汝将不堕恶趣。”

48.

48.

‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;

Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.

“五十次为天帝,行天王之职;八十次为转轮王。”

49.

49.

‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’.

“为王于广阔国土,其数不可胜计;于一切处皆安乐,轮回于生死之中。”

50.

50.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

“说此语已,名为莲华顶(Padumuttara)之等正觉者,彼勇者升入空中,犹如鹅王翔于天际。”

51.

51.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

“象乘、马乘、车乘与轿子,我获得此等一切,此乃一座之果报。”

52.

52.

‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

“即便入于林中,当我需要座位时,知我心之所念,宝座即时现前。”

53.

53.

‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

“即便身处水中央,当我需要座位时,知我心之所念,宝座即时现前。”

54.

54.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.

“无论我投生何处,或为天人或为人,恒有十万宝座,常时围绕于我。”

55.

55.

‘‘Duve [Pg.6] bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe.

“我轮回于二有,或在天界或人间;我出生于二姓,或为刹帝利或婆罗门。”

56.

56.

‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare;

Dhammapallaṅkamādāya, viharāmi anāsavo.

“于无上福田,布施一座位,我已得法座,安住于无漏。”

57.

57.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

“于十万劫昔,我行彼布施;不复识恶趣,此一座之果。”

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀之教法,我已圆满行。”

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法,我已圆满行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿一座施者长老,宣此诸偈颂,

Abhāsitthāti.

如是说已。

Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

一座施者长老本行第三竟。

4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ

4. 七咖丹巴花长老本行

61.

61.

‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato;

Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te.

“雪山(Himavanta)不远处,有名为鸡(Kukkuṭa)之山;于彼山之山麓,有七位辟支佛居住。”

62.

62.

‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;

Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ.

“见咖丹巴(kadamba)树花开,我合掌致敬意;采撷七朵花,以净信之心散布。”

63.

63.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业,以及意乐与誓愿;舍弃此人身,我得生忉利天。

64.

64.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我于尔时造此业;我不知有恶趣,此乃供佛之果报。

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我安住无漏。

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来为善来……佛陀之教法,我已成办。

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.7] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法,我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā

如是,具寿七咖丹巴花长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

七咖丹巴花长老本行传,第四。

5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ

5. 拘兰陀花长老本行传

68.

68.

‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;

Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.

往昔父母亡故后,我曾为林中猎人;我以屠兽为生,于我实无善业。

69.

69.

‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;

Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.

于我住处附近,世间顶导者提沙(Tisso)佛,具眼者出于悲悯,示现三处足印。

70.

70.

‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.

得见提沙导师之足印,我心欢喜而踊跃,于彼足印生净信。

71.

71.

‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;

Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.

得见一株拘兰陀(Koraṇḍa)树,于地上生长开花,我连同花簇一并取下,供养于最胜足印。

72.

72.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业,以及意乐与誓愿;舍弃此人身,我得生忉利天。

73.

73.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ.

无论我生于何处,或为天人或为人;我身皆如拘兰陀花色,恒常光明灿烂。

74.

74.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十二劫昔,我于尔时造此业;我不知有恶趣,此乃供养足印之果报。

75.

75.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我安住无漏。

76.

76.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来为善来……佛陀之教法,我已成办。

77.

77.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

四无碍解……佛陀之教法,我已成办。如是,具寿拘兰陀花长老宣说了此等偈颂。

Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

拘兰陀花长老本行传,第五。

6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. 施醍醐者长老本行传

78.

78.

‘‘Sucintitaṃ [Pg.8] bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.

善思(Sucintita)世尊,世间最长者,人中之雄,坐于大林中,为风病所逼迫。

79.

79.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;

Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.

我见而心喜,供养澄清酥油;因我所作与所集,此跋吉罗替(Bhāgīrathī)恒河亦然。

80.

80.

‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;

Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.

四大海洋,皆为我化为酥油;此坚固大地,无量且无数。

81.

81.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā;

Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.

了知我意,大地化为蜜与糖;此等四洲之树,根植大地生长。

82.

82.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;

Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

了知我意,彼等化为如意树;五十次身为天主,我行天王事。

83.

83.

‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

五十一次,我曾为转轮王;为地方王则国土广阔,其数无量。

84.

84.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.

九十四劫前,我于彼时行布施;自彼时以来,我不知有恶趣,此乃供养澄清酥油之果报。

85.

85.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

86.

86.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法已奉行。

87.

87.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施澄清酥油长老说了这些

Abhāsitthāti.

偈颂。

Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

施澄清酥油者长老本行第六。

7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ

7. 一法听闻者长老本行第七

88.

88.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ.

名为莲华上(Padumuttara)的胜者,已达诸法之彼岸;宣说四圣谛,度脱了众多众生。

89.

89.

‘‘Ahaṃ [Pg.9] tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.

我于彼时,为具大威力之苦行者;抖擞树皮衣,于空中而行。

90.

90.

‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ;

Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ.

我无法飞越最胜佛陀之上;如鸟撞山岩,无法前行。

91.

91.

‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare;

Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ.

如涉水而行,我于空中亦然;此行仪之障碍,于我未曾有。

92.

92.

‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ;

Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno.

“我今当寻此事,或能有所获益;自空中降下时,得闻导师之声。”

93.

93.

‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;

Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā;

以可爱、悦耳、美妙之声,宣说无常法,我于彼时领受之。

Aniccasaññamuggayha, agamāsiṃ mamassamaṃ.

领受无常想后,我回到我的净修处。

94.

94.

‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ;

Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ.

我于彼处尽寿而住,于彼地命终;当临终之时,忆起所闻正法。

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以彼善作业,以及思与愿故;舍弃人身后,我往生忉利天。

96.

96.

‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Ekapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

于三万劫中,我乐于天界;亦曾五十一度,作为天界之王。

97.

97.

‘‘Ekavīsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

亦曾二十一次,我为转轮王;为地方之王,其数广大不可计。

98.

98.

‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave;

Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave;

Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ.

于诸有之中,我安乐并享受己福;于诸有轮回时,我忆念彼无常想;然我未通达,无死之境地涅槃。

99.

99.

‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo;

Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari.

于父家中坐,沙门修诸根;彼开示说法,宣说于无常。

100.

100.

‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;

Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’.

诸行实无常,是生灭法;生灭灭已,寂灭为乐。

101.

101.

‘‘Saha [Pg.10] gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ;

Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.

甫闻此偈颂,我忆起往昔之想;于此一坐中,即证阿罗汉果。

102.

102.

‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.

生年仅七岁,我证阿罗汉;佛陀授我戒,此闻法之果。

103.

103.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.

十万劫之前,我曾听闻法;自彼时以来,不复知恶趣,此闻法之果。

104.

104.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

105.

105.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已奉行佛陀教法。

106.

106.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā

如是,具寿一法听闻长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

一法听闻长老传,第七。

8. Sucintitattheraapadānaṃ

8. 善思惟长老传

107.

107.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā;

Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake.

于天鹅城(Haṃsavatī)中,我曾为农夫;以农事为生,并以此养育妻儿。

108.

108.

‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu;

Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā.

彼时田地丰饶,我的谷物结实累累;待到成熟之时,我当时如是思惟。

109.

109.

‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ;

Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā.

我既知功过,若不先供养僧团而自食初熟之物,此实为不当,非所应为。

110.

110.

‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo;

Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro.

此佛无与伦比,具足三十二大人相;僧团由彼而出,是无上之福田。

111.

111.

‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure;

Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso.

“于彼佛僧伽,我将初熟谷,率先作供养。如是思惟已,我心甚欢喜,意悦而满足。”

112.

112.

‘‘Khettato [Pg.11] dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ;

Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.

“我从田间运来谷物,趋诣正自觉者,即世间最上者、人中之雄;顶礼导师双足后,我说了这番话:”

113.

113.

‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune;

Anukampamupādāya, adhivāsehi cakkhuma’.

“‘牟尼!初熟之谷已丰登,而您是堪受供养者。具眼者啊!请您出于慈悯,予以接受。’”

114.

114.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi.

“莲华上(Padumuttara)佛,世间解,堪受供养者,了知我之意图后,说了这番话:”

115.

115.

‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;

Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;

Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ.

“‘有四位向道者,及四位住果者,此僧伽是正直,具足慧与戒。对于献供之人、寻求福德之众生(是无上福田)。’”

116.

116.

‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ;

Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ.

“‘为求善趣而行福德,布施僧伽得大果报。汝之谷物以及其他,皆应布施于彼僧伽。’”

117.

117.

‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;

Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’.

“‘从僧伽中指定比丘,将他们领到你家。把你家中已备之物,布施给比丘僧伽。’”

118.

118.

‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;

Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.

“从僧伽中指定比丘,我将他们领到我家。我把家中已备之物,布施给了比丘僧伽。”

119.

119.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善作业,以及思愿力,我舍弃人身后,得生忉利天。”

120.

120.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

“于彼天界,我有一善造宫殿,黄金所成,光明灿烂;其高达六十由旬,宽三十由旬。”

Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第十九诵分竟。

121.

121.

‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ;

Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ.

“我的住所中,充满诸天女;于彼天界中,我随意食饮,安住三十三天。”

122.

122.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

“我曾三百次,为天界帝王;又曾五百次,成为转轮王。为地方之王,其数广无量,不可得计算。”

123.

123.

‘‘Bhavābhave [Pg.12] saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ.

“流转于诸有轮回中,我获得无量财富;我的受用无匮乏,此乃初熟谷之果报。”

124.

124.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

“象乘与马乘,轿子及舆驾,我获得此等一切,皆初熟谷之果报。”

125.

125.

‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

新衣、新果,以及新出的上等食物;我获得这一切,此乃新谷之果报。

126.

126.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

丝绸衣、毛织衣,亚麻衣与棉织衣;我获得这一切,此乃新谷之果报。

127.

127.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

成群的女仆、男仆,以及盛装的妇女;我获得这一切,此乃新谷之果报。

128.

128.

‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

寒冷或炎热,于我皆不生,亦无有烦热;此外,我心中亦无精神之苦。

129.

129.

‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.

“请嚼此食,请用此餐,请卧此床”;我获得这一切,此乃新谷之果报。

130.

130.

‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā.

如今此身为最后,此乃最终之存在;直至今日我布施,其果恒常令我喜。

131.

131.

‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame;

Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.

向最胜团体之僧伽,布施新谷后;我得享八种功德,皆与我业相称。

132.

132.

‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā.

我相貌端严,从众甚多,财富广大,无有灾厄;常有大批随从,眷属和合不离散。

133.

133.

‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā;

Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ.

一切居于大地者,皆恭敬于我;无论有何供养物,我皆最先获得之。

134.

134.

‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā;

Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā.

或于比丘僧伽中,或于最胜佛陀前;施主越过其他众,唯独供养我一人。

135.

135.

‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame;

Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ.

将初熟新谷,供养最上僧;我得享此诸利益,此乃新谷之果报。

136.

136.

‘‘Satasahassito [Pg.13] kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ.

十万劫前,我于彼时行布施;自彼时起不识恶趣,此乃新谷之果报。

137.

137.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;

我的诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

138.

138.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来为善来哉……佛陀之教法我已成办。

139.

139.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo

确实,具寿善思长老,如是宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

善思长老本行传第八。

9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ

9. 金铃长老本行传

140.

140.

‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito.

我怀着信心而出家,进入无家之生活;我曾身穿树皮衣,依于苦行而修行。

141.

141.

‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ.

见义(Atthadassī)世尊,世间最上者,人中之雄;彼于尔时出现,度脱广大众生。

142.

142.

‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ.

我因剧疾所苦,体力实已耗尽;忆念最胜佛陀,于沙洲造最上塔。

143.

143.

‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ;

Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ.

造塔已,我心怀欢喜,意气高昂,亲手散洒金铃花。

144.

144.

‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ;

Tena cetopasādena, atthadassissa tādino.

我侍奉此塔,犹如面见正自觉者;以此对“如是者”见义世尊之净信,

145.

145.

‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;

Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

去到天界后,我获得无量之乐;我在那里身色金黄,此是供养佛陀的果报。

146.

146.

‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

八亿美女饰庄严,恒常侍奉于我;此是供养佛陀的果报。

147.

147.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo paṇavāni ca;

Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī.

六万种乐器,大鼓、小鼓、海螺、手鼓与战鼓,在那里美妙地奏响。

148.

148.

‘‘Cullāsītisahassāni[Pg.14], hatthino samalaṅkatā;

Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā.

八万四千头大象,饰以庄严;皆为六十岁龄,三处流液。

149.

149.

‘‘Hemajālābhisañchannā, upaṭṭhānaṃ karonti me;

Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati.

身覆金网,侍奉于我;于象于军,我无所缺。

150.

150.

‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;

Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

我享受金铃花之果报,五十八次作天王。

151.

151.

‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ.

我曾七十一次为转轮王,一百零一次于大地上为王。

152.

152.

‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ;

Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.

如今我已证得不死,无为之法极难见;诸结已彻底断尽,如今再无后有。

153.

153.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于一千八百劫昔,我曾供养彼花;自彼时起不识恶趣,此是供佛之果报。

154.

154.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

155.

155.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀教法我已行。

156.

156.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā

如是,具寿金铃长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

确实诵出了此等偈颂。

Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

金铃长老本行第九

10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ

10. 金柄长老本行

157.

157.

‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ;

Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ.

令心修习之佛陀,自调御且善等持,行于梵道,乐于心寂止。

158.

158.

‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;

Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ.

已度瀑流之正自觉者,禅思者,乐于禅定之牟尼,于渡口边入于等至,身光如青莲瓣。

159.

159.

‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ;

Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ.

我以葫芦盛水,趋近最胜佛陀;洗佛陀双足已,我献上葫芦。

160.

160.

‘‘Āṇāpesi [Pg.15] ca sambuddho, padumuttaranāmako;

‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’.

名为莲华上首(Padumuttara)之正自觉者,彼下令言:“汝以此(葫芦)取水,置于我足下。”

161.

161.

‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca;

Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ.

“善哉!”我应诺,亦因敬重导师,以葫芦盛水后,趋近最胜佛陀。

162.

162.

‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama;

‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’.

大雄令我心清凉,随喜赞叹而言:“以此葫芦之布施,愿汝意愿皆圆满。”

163.

163.

‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.

十五劫中,我于天界享乐;三十次为转轮王。

164.

164.

‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato;

Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama.

无论白昼或黑夜,经行或站立时,有(天人)手持金枪,常立于我面前。

165.

165.

‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ;

Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu.

供养佛陀一葫芦,我得此金色之枪;于此等(圣者),所行善业虽微,能获广大果报。

166.

166.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ.

十万劫前,我曾献此葫芦;自彼以来不识恶趣,此乃供养葫芦之果报。

167.

167.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

168.

168.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来为善来哉……我已完成佛陀之教法。

169.

169.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已得证……我已完成佛陀之教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā

如是,具寿金枪长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说此等诸偈颂。

Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

金枪长老譬喻第十。

Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo.

一次扫地者品第四十三。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī;

Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca.

一次扫地者、一衣者、一座者、咖丹巴花者、拘兰荼花者、醍醐团施者、闻一法者。

Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca;

Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.

善思惟者、金铃者、以及金枪者;此品共有一百七十一偈。

44. Ekavihārivaggo

44. 独住者品

1. Ekavihārikattheraapadānaṃ

1. 独住者长老譬喻

1.

1.

‘‘Imamhi [Pg.16] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有梵天之亲,具大名声者,其种姓为迦叶,乃最胜说者,出现于世间。

2.

2.

‘‘Nippapañco nirālambo, ākāsasamamānaso;

Suññatābahulo tādī, animittarato vasī.

无戏论,无所依,心如虚空;多住于空,不动者,乐于无相,得自在。

3.

3.

‘‘Asaṅgacitto nikleso, asaṃsaṭṭho kule gaṇe;

Mahākāruṇiko vīro, vinayopāyakovido.

心无执著,无烦恼,不与家族、团体混杂;具大悲心,是勇者,善巧于调伏之方便。

4.

4.

‘‘Uyyutto parakiccesu, vinayanto sadevake;

Nibbānagamanaṃ maggaṃ, gatiṃ paṅkavisosanaṃ.

致力于他人之事,教导包括天神在内的世间,宣说能令趣向之泥沼干涸、通往涅槃的道路。

5.

5.

‘‘Amataṃ paramassādaṃ, jarāmaccunivāraṇaṃ;

Mahāparisamajjhe so, nisinno lokatārako.

不死、无上慰藉,能阻止老与死;彼世间救度者,安坐于大众中。

6.

6.

‘‘Karavīkaruto nātho, brahmaghoso tathāgato;

Uddharanto mahāduggā, vippanaṭṭhe anāyake.

声如迦陵频伽鸟,是皈依处,具梵音之如来;从大险难中,拔济迷途无依者。

7.

7.

‘‘Desento virajaṃ dhammaṃ, diṭṭho me lokanāyako;

Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

宣说离尘之法,我得见世间导师;听闻彼之法后,我出家入无家。

8.

8.

‘‘Pabbajitvā tadāpāhaṃ, cintento jinasāsanaṃ;

Ekakova vane ramme, vasiṃ saṃsaggapīḷito.

那时我已出家,思惟着胜者之教;为交往所逼恼,我独自住悦意林。

9.

9.

‘‘Sakkāyavūpakāso me, hetubhūto mamābhavī ;

Manaso vūpakāsassa, saṃsaggabhayadassino.

我见交往为怖畏,心得寂静;以此为因,我之身见得以寂灭。

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚烧,一切诸有皆根除;如龙象断其系缚,我住于无漏。

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我哉实善来,得至佛陀跟前;三明已证得,佛陀教已成。

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.17] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、此八解脱,以及六神通,我皆已亲证;佛陀之教法,我皆已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekavihāriko thero imā gāthāyo

如是,具寿独住长老,说此诸偈颂:

Abhāsitthāti.

宣说了。

Ekavihārikattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

独住长老本行传第一竟。

2. Ekasaṅkhiyattheraapadānaṃ

2. 一法螺长老本行传

13.

13.

‘‘Vipassino bhagavato, mahābodhimaho ahu;

Mahājanā samāgamma, pūjenti bodhimuttamaṃ.

毗婆尸世尊有大菩提庆典;大众云集,供养至上菩提树。

14.

14.

‘‘Na hi taṃ orakaṃ maññe, buddhaseṭṭho bhavissati;

Yassāyaṃ īdisā bodhi, pūjanīyā ca satthuno.

我不认为此是凡庸事,彼将成最胜佛陀;此导师之菩提树,如此值得供养。

15.

15.

‘‘Tato saṅkhaṃ gahetvāna, bodhirukkhamupaṭṭhahiṃ;

Dhamanto sabbadivasaṃ, avandiṃ bodhimuttamaṃ.

于是我拿起法螺,侍奉于菩提树;终日吹奏法螺,礼敬至上菩提。

16.

16.

‘‘Āsannake kataṃ kammaṃ, devalokaṃ apāpayī;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.

临终时所造之业,引领我至天界;我身虽已倒下,我仍乐于天界中。

17.

17.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;

Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

六万乐器,欢欣喜悦,恒常侍奉于我;此乃供养佛陀之果报。

18.

18.

‘‘Ekasattatime kappe, rājā āsiṃ sudassano;

Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.

于第七十一劫,我曾为善见(Sudassana)王,乃四方征服者,阎浮提洲(Jambumaṇḍa)之主。

19.

19.

‘‘Tato aṅgasatā turiyā, parivārenti maṃ sadā;

Anubhomi sakaṃ kammaṃ, upaṭṭhānassidaṃ phalaṃ.

彼时百种乐器,恒常将我围绕;我领受己业果,此乃侍奉之果报。

20.

20.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Mātukucchigatassāpi, vajjare bheriyo sadā.

无论我投生何处,或为天人或为人,即使尚在母胎中,大鼓亦恒常鸣响。

21.

21.

‘‘Upaṭṭhitvāna sambuddhaṃ, anubhutvāna sampadā;

Sivaṃ sukhemaṃ amataṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

既侍奉正自觉者,体验种种福报,我已证得吉祥、安稳、不死、不动之境。

22.

22.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

自九十一劫前,我于彼时行此业;自此不识恶趣,此乃供养佛陀之果报。

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。

24.

24.

‘‘Svāgataṃ [Pg.18] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此诚善来……(中略)……我已奉行佛陀教法。

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekasaṅkhiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿一数长老,

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Ekasaṅkhiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

一数长老本行传第二。

3. Pāṭihīrasaññakattheraapadānaṃ

3. 神变想长老本行传

26.

26.

‘‘Padumuttaro nāma jino, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Vasīsatasahassehi, nagaraṃ pāvisī tadā.

莲华上(Padumuttara)佛,应受供养者,彼时与十万自在者,一同进入城中。

27.

27.

‘‘Nagaraṃ pavisantassa, upasantassa tādino;

Ratanāni pajjotiṃsu, nigghoso āsi tāvade.

彼寂静之如是者入城时,珍宝皆放光明,当时巨响生起。

28.

28.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, bherī vajjumaghaṭṭitā;

Sayaṃ vīṇā pavajjanti, buddhassa pavisato puraṃ.

由于佛陀的威力,当佛陀入城时,大鼓不击自鸣,琴瑟亦自奏乐。

29.

29.

‘‘Buddhaseṭṭhaṃ namassāmi, padumuttaramahāmuniṃ;

Pāṭihīrañca passitvā, tattha cittaṃ pasādayiṃ.

我礼敬最胜佛陀,莲华上(Padumuttara)大牟尼;既见此等神变,我于彼处心生净信。

30.

30.

‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;

Acetanāpi turiyā, sayameva pavajjare.

善哉佛陀!善哉正法!善哉我等导师之圆满!纵然无心之乐器,亦能自行鸣响。

31.

31.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我于彼时得佛想;自此不识恶趣,此乃佛想之果报。

32.

32.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。

33.

33.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此诚善来……(中略)……我已奉行佛陀教法。

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pāṭihīrasaññako thero imā gāthāyo

听说,具寿神变想长老说了这些偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说。

Pāṭihīrasaññakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

神变想长老传第三。

4. Ñāṇatthavikattheraapadānaṃ

4. 智赞长老传

35.

35.

‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.19] jalitaṃ, dīparukkhaṃva jotitaṃ;

Kañcanaṃva virocantaṃ, addasaṃ dvipaduttamaṃ.

“我见到最胜二足尊,彼如燃烧之迦尼迦罗(kaṇikāra)树,如点亮之灯树,如黄金般闪耀。

36.

36.

‘‘Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna, vākacīrañca kuṇḍikaṃ;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.

“我放下水瓶、树皮衣和滤水囊,将羚羊皮单肩披上,赞颂最胜之佛。

37.

37.

‘‘‘Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, mohajālasamākulaṃ;

Ñāṇālokaṃ dassetvāna, nittiṇṇosi mahāmuni.

“‘大牟尼,您已渡越!您驱散了愚痴之网所笼罩的黑暗,示现了智慧之光。

38.

38.

‘‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, sabbāvantamanuttaraṃ;

Ñāṇe te upamā natthi, yāvatājagatogati.

“‘您拯救此世间,使其圆满无上;您的智慧无与伦比,遍及世界所及之处。

39.

39.

‘‘‘Tena ñāṇena sabbaññū, iti buddho pavuccati;

Vandāmi taṃ mahāvīraṃ, sabbaññutamanāvaraṃ’.

“‘因此智慧,佛陀被称为“一切知者”;我礼敬那位大雄,具足无碍的一切知智。’”

40.

40.

‘‘Satasahassito kappe, buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ;

“十万劫前,我曾赞颂最胜之佛;我不知有恶趣,此乃赞叹智慧之果。

41.

41.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

42.

42.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我乃善来……佛陀之教法我已行。

43.

43.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇatthaviko thero imā gāthāyo

听说,具寿智赞长老说了这些偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说。

Ñāṇatthavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

智赞长老传第四。

5. Ucchukhaṇḍikattheraapadānaṃ

5. 甘蔗段长老传

44.

44.

‘‘Nagare bandhumatiyā, dvārapālo ahosahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

“在班图马帝(Bandhumatī)城,我曾是守门人;我见到离尘垢之佛陀,一切法之彼岸者。

45.

45.

‘‘Ucchukhaṇḍikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Pasannacitto sumano, vipassissa mahesino.

“我心怀净信,满心喜悦,手持一段甘蔗,供养了最胜之佛、大仙毗婆尸。

46.

46.

‘‘Ekanavutito [Pg.20] kappe, yaṃ ucchumadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchukhaṇḍassidaṃ phalaṃ.

“九十一劫前,那时我曾布施甘蔗;我不曾知晓恶趣,此乃甘蔗段之果报。

47.

47.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

48.

48.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我乃善来……佛陀之教法我已行。

49.

49.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ucchukhaṇḍiko thero imā gāthāyo

听说,具寿甘蔗段长老说了这些偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说。

Ucchukhaṇḍikattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

甘蔗段长老传第五。

6. Kaḷambadāyakattheraapadānaṃ

6. 施迦蓝婆者长老传

50.

50.

‘‘Romaso nāma sambuddho, vasate pabbatantare;

Kaḷambaṃ tassa pādāsiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

“名为楼摩娑(Romasa)的正等觉者,住于山谷间;我心怀净信,亲手供养迦兰婆根。”

51.

51.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kaḷambassa idaṃ phalaṃ.

“于此九十四劫昔,我于尔时行布施;不复知晓于恶趣,此乃迦兰婆根果。”

52.

52.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀之教法已奉行。”

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaḷambadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿迦兰婆施者长老说了这些偈颂,

Abhāsitthāti.

如是说已。

Kaḷambadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

迦兰婆施者长老本行谭第六。

7. Ambāṭakadāyakattheraapadānaṃ

7. 阿巴吒迦果施者长老本行谭

55.

55.

‘‘Vipine buddhaṃ disvāna, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Ambāṭakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ.

“于林中见佛陀,无师自悟不败者;我取阿မ္ဗ吒迦果,供养彼无师自悟者。”

56.

56.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

“于此三十一劫昔,我于尔时施此果;不复知晓于恶趣,此乃施果之果报。”

57.

57.

‘‘Kilesā [Pg.21] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

58.

58.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀之教法已奉行。”

59.

59.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿阿မ္ဗ吒迦果施者长老说了这些偈颂,

Abhāsitthāti.

如是说已。

Ambāṭakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

阿မ္ဗ吒迦果施者长老本行谭第七。

8. Harītakadāyakattheraapadānaṃ

8. 诃梨勒施者长老本行谭

60.

60.

‘‘Harītakaṃ āmalakaṃ, ambajambuvibhītakaṃ;

Kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ, sayameva harāmahaṃ.

“诃梨勒、庵摩罗、芒果、阎浮、毗醯勒,以及拘罗、跋ल्ला得迦、毗罗果,皆由我亲自采集。”

61.

61.

‘‘Disvāna pabbhāragataṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;

Ābādhena āpīḷentaṃ, adutīyaṃ mahāmuniṃ.

“我见山窟中牟尼,彼乃禅者乐于禅;独自无伴大牟尼,正为疾病所逼迫。”

62.

62.

‘‘Harītakaṃ gahetvāna, sayambhussa adāsahaṃ;

Khādamattamhi bhesajje, byādhi passambhi tāvade.

“我取诃梨勒果,献与无师自悟者;药方才被服用,其病当下即平息。”

63.

63.

‘‘Pahīnadaratho buddho, anumodamakāsi me;

‘Bhesajjadāneniminā, byādhivūpasamena ca.

“佛陀已离忧恼,为我作随喜:‘以此医药之布施,以及疾病之平息,

64.

64.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, jāto vā aññajātiyā;

Sabbattha sukhito hotu, mā ca te byādhimāgamā’.

“‘或为天人或为人,或生于其他种类;愿汝于一切处安乐,愿疾病永不临汝身。’”

65.

65.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sayambhū aparājito;

Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.

“正等觉者说此言,无师自悟不败者;彼大智者升入空,犹如天鹅王翔天。”

66.

66.

‘‘Yato harītakaṃ dinnaṃ, sayambhussa mahesino;

Imaṃ jātiṃ upādāya, byādhi me nupapajjatha.

“自从我将诃梨勒果,供养自生者、大仙;以此生为始,疾病未曾生于我。”

67.

67.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“此乃我最后有,最终之生;三明已亲证,佛所教已办。”

68.

68.

‘‘Catunnavutito kappe, bhesajjamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhesajjassa idaṃ phalaṃ.

“于九十四劫昔,我于尔时施药;不复知恶趣,此乃施药之果。”

69.

69.

‘‘Kilesā [Pg.22] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

70.

70.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛所教已办。”

71.

71.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛所教已办。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā harītakadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿诃梨勒施者长老,将此诸偈颂

Abhāsitthāti.

如是宣说。

Harītakadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

诃梨勒施者长老本行第八。

9. Ambapiṇḍiyattheraapadānaṃ

9. 庵婆频提耶长老本行

72.

72.

‘‘Hatthirājā tadā āsiṃ, īsādanto uruḷhavā;

Vicaranto brahāraññe, addasaṃ lokanāyakaṃ.

“尔时我为象王,其牙如犁柄,力能荷重担;游行于大林,得见世间导。”

73.

73.

‘‘Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ;

Paṭiggaṇhi mahāvīro, siddhattho lokanāyako.

“我取一串芒果,供养于导师;大雄悉达多,世间导者受。”

74.

74.

‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.

“当我凝视时,尔时胜者食;于彼心澄净,我得生兜率。”

75.

75.

‘‘Tato ahaṃ cavitvāna, cakkavattī ahosahaṃ;

Eteneva upāyena, anubhutvāna sampadā.

“我从彼处殁,得为转轮王;仅以此方便,享受诸成就,”

76.

76.

‘‘Padhānapahitattohaṃ, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

“我心勤精进,寂静无所依;遍知一切漏,安住于无漏。”

77.

77.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

“于九十四劫昔,我于尔时施果;不复知恶趣,此乃施果之果。”

78.

78.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。”

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛所教已办。”

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛所教已办。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambapiṇḍiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿庵婆频提耶长老,将此诸偈颂

Abhāsitthāti.

如是宣说。

Ambapiṇḍiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

庵婆频提耶长老本行第九。

10. Ambaphaliyattheraapadānaṃ

10. 安巴帕利亚长老本行

81.

81.

‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.23], lokajeṭṭhassa tādino;

Piṇḍāya vicarantassa, dhārato uttamaṃ yasaṃ.

“巴杜穆塔拉佛,世间最上者,如如不动者,为乞食而游行,具最上名誉时,”

82.

82.

‘‘Aggaphalaṃ gahetvāna, vippasannena cetasā;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

我手持初熟芒果,以清净心,供养于应供、勇猛之导师。

83.

83.

‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

两足中尊,世间最上,人中之雄!我以此业,舍离胜败,已证不动位。

84.

84.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我于尔时行此布施;自此之后,我不知有恶趣,此乃最上布施之果。

85.

85.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽,一切有皆已根除;如象断其缚,我无漏而住。

86.

86.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来,诚为善来,我于佛前,已得三明,佛陀之教法我已行。

87.

87.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambaphaliyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

四无碍解、八解脱、六神通,我皆已证,佛陀之教法我已行。如是,具寿庵婆帕利长老说此诸偈。

Ambaphaliyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

庵婆帕利长老本行第十。

Ekavihārivaggo catucattālīsamo.

独住品第四十四。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Thero ekavihārī ca, saṅkhiyo pāṭihīrako;

Thaviko ucchukhaṇḍī ca, kaḷambaambāṭakado.

独住、螺声、神变、囊施、蔗段、迦蓝婆、庵婆罗果施、

Harītakambapiṇḍī ca, ambado dasamo yati;

Chaḷasīti ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

诃梨勒、芒果团,芒果施者为第十。偈颂八十六,智者所计数。

45. Vibhītakavaggo

45. 毗毗多迦品

1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ

1. 毗毗多迦果仁长老本行

1.

1.

‘‘Kakusandho [Pg.24] mahāvīro, sabbadhammāna pāragū;

Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ.

大雄拘留孙,通达诸法彼岸,远离于众,进入森林深处。

2.

2.

‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ;

Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare.

我取毗毗多迦果仁,以蔓草将其串起;彼时世尊,宴坐于山谷间。

3.

3.

‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ.

我得见天中天,以清净心,供养应供、勇者毗毗多迦果仁。

4.

4.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ.

于此贤劫中,我于尔时施果仁;自此之后,我不知有恶趣,此乃果仁布施之果。

5.

5.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽,一切有皆已根除;如象断其缚,我无漏而住。

6.

6.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来,诚为善来,我于佛前,已得三明,佛陀之教法我已行。

7.

7.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱、六神通,我皆已证,佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā

如是,具寿毗毗多迦果仁长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

说此诸偈。

Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

毗毗多迦果仁长老譬喻第一。

2. Koladāyakattheraapadānaṃ

2. 施枣者长老譬喻

8.

8.

‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā;

Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ.

我身着皮革衣,彼时披着树皮衣;用篮子装满枣子,我带到我的净修处。

9.

9.

‘‘Tamhi [Pg.25] kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu;

Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ.

那时,尸弃(Sikhī)佛,独一无二,了知一切时,来到我的净修处。

10.

10.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ;

Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.

令自心清净,礼敬善行者;我双手捧起,将枣子献予佛陀。

11.

11.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.

于此三十一劫前,我于彼时施此果;我不知有恶趣,此为施枣之果报。

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo

诚然,具寿施枣者长老诵出了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是。

Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

施枣者长老譬喻第二。

3. Billiyattheraapadānaṃ

3. 毗罗果长老譬喻

15.

15.

‘‘Candabhāgānadītīre, assamo sukato mama;

Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito.

在月分(Candabhāgā)河岸,我有一所善造的净修处;遍布毗罗树,亦为种种树木所栖。

16.

16.

‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ;

Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso.

见到芬芳的毗罗果,我忆念起最胜佛;我装满一担,心怀喜悦与敬畏。

17.

17.

‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ;

Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā.

我走近拘留孙(Kakusandha)佛,以清净心,将毗罗熟果献予福田与勇者。

18.

18.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

就在此劫中,我于彼时施此果;我不知有恶趣,此为施果之果报。

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.26] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo

诚然,具寿毗罗果长老诵出了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是。

Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

毗罗果长老譬喻第三。

4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ

4. 施跋罗陀迦果者长老譬喻

22.

22.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;

Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ.

金色正觉者,具足三十二殊胜相;行走于林间,犹如盛开的娑罗树王。

23.

23.

‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ;

‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’.

铺设草席后,我祈请最胜佛陀:“愿佛陀慈愍我,我欲布施饮食”。

24.

24.

‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso;

Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame.

慈愍者、悲愍者、大威德者,见义佛了知我意,降临我净修处。

25.

25.

‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare;

Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

正自觉者降临后,安坐于叶席上;我取来跋罗陀迦果,献给最胜佛陀。

26.

26.

‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;

Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ.

当我凝神注视时,胜者彼时受用了它;于彼我心生净信,彼时我礼敬胜者。

27.

27.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于一千八百劫,彼时我所施之果;自彼时起我不识恶趣,此乃施果之果报。

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿跋罗陀迦施者长老

Abhāsitthāti.

说了这些偈颂。

Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

跋罗陀迦施者长老本行第四。

5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ

5. 优多利花长老本行第五

31.

31.

‘‘Nigrodhe [Pg.27] haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape;

Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ.

于青翠繁茂之尼拘陀树,我取优多利花鬘,供养于菩提树。

32.

32.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.

即于此劫中,我曾供养菩提;我不识恶趣,此乃供养菩提之果报。

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿优多利花长老

Abhāsitthāti.

说了这些偈颂。

Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

优多利花长老本行第五。

6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ

6. 安跋咤迦长老本行第六

36.

36.

‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni;

Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī.

毗舍浮牟尼入繁花娑罗林,如高贵之狮子,坐于山险处。

37.

37.

‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ;

Puññakkhettaṃ anuttaraṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

我心清净而欣悦,以安跋咤迦果,亲手供养无上福田。

38.

38.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于此去三十一劫,我曾供养彼果;我不识恶趣,此乃供佛之果报。

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我乃善来者……佛陀之教法我已行。”

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿安婆陀耆耶长老诵此诸偈:

Abhāsitthāti.

如是说。

Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

安婆陀耆耶长老本行传第六竟。

7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ

7. 师子座者长老本行传

42.

42.

‘‘Padumuttarassa [Pg.28] bhagavato, sabbabhūtahitesino;

Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ.

于胜莲华(Padumuttara)世尊,普利一切有情者,我心欣悦澄净,供养师子之座。

43.

43.

‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ;

Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

或于天界或人间,随我所住任何处,皆得广大之宫殿,此乃师子座之果。

44.

44.

‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū;

Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā.

黄金所成、白银所成、赤珠所成及摩尼,众多宝座恒为我,于一切时皆生起。

45.

45.

‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino;

Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā.

为最胜莲华佛陀,我于菩提树设座,得生高贵之种姓,善哉法之善法性!

46.

46.

‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾造师子座,我不知有恶趣,此乃师子座之果。

47.

47.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

48.

48.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我乃善来者……佛陀之教法我已行。”

49.

49.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法我已行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo

如是,具寿师子座者长老诵此诸偈:

Abhāsitthāti.

如是说。

Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

师子座者长老本行传第七竟。

8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ

8. 足座者长老本行传

50.

50.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;

Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso.

善慧(Sumedha)正自觉,最上悲愍之牟尼,度脱众多有情后,彼大名声者已寂。

51.

51.

‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino;

Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ.

于善慧(Sumedha)大仙,师子之座的近旁,我心欣悦澄净,令人造作足座。

52.

52.

‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ;

Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

我造作善业,得安乐果报,生安乐结局;与福业相应,我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

53.

53.

‘‘Tattha [Pg.29] me vasamānassa, puññakammasamaṅgino;

Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me.

我住于彼处,具足福业故,每当我举足,金座为我生。

54.

54.

‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ;

Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ.

凡得听闻者,实为善得利!于寂灭者作恭敬,获得广大之安乐。

55.

55.

‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;

Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ.

我亦善作业,善营此交易,我造作足座,获得黄金座。

56.

56.

‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ;

Soṇṇapīṭhe akkamāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

我因任何事务,无论去往何方,皆踏于黄金足凳上,此乃福业之果。

57.

57.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.

于三万劫前,我于彼时所行业,自此不识于恶趣,此乃布施足凳之果。

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我哉实善来……佛陀之教已完成。

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿足凳长老说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

足凳长老本行第八。

9. Vedikārakattheraapadānaṃ

9. 栏楯造者长老本行

61.

61.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame;

Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.

于巴多穆塔拉(Padumuttara)世尊之最优树菩提树前,我善造栏楯,令自心清净。

62.

62.

‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca;

Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ.

华美的资具,已制成与未制成者,皆从空中降下,此乃布施栏楯之果。

63.

63.

‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake;

Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.

于两军对峙之恐怖战场,我冲入其中,不见怖与畏,此乃布施栏楯之果。

64.

64.

‘‘Mama [Pg.30] saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ;

Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ.

了知我心意,美妙天宫即生起,诸多昂贵卧具亦然,此乃布施栏楯之果。

65.

65.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我曾造栏楯,自此不识于恶趣,此乃栏楯之果。

66.

66.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

67.

67.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我哉实善来……佛陀之教已完成。

68.

68.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo

如是,具寿栏楯造者长老说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

栏楯造者长老本行第九。

10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ

10. 菩提家施者长老本行

69.

69.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino;

Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ.

于悉达多(Siddhattha)世尊,二足中尊、不动者,我心怀净信与欢喜,建造了菩提家。

70.

70.

‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare;

Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse.

我得生兜率天(Tusita),住于珍宝之家。寒暑不侵我身,风亦不触我体。

71.

71.

‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ;

Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ.

于此六十五劫前,我曾为转轮王;有名为迦尸(Kāsika)城,乃毗首羯磨(Vissakamma)所造。

72.

72.

‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ;

Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā.

其城长十由旬,宽八由旬。于彼城中,无有木、藤与土。

73.

73.

‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ;

Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito.

有一宫殿名曼伽罗(Maṅgala),由毗首羯磨(Vissakamma)所造,其高一由旬,宽半由旬。

74.

74.

‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ;

Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu.

有八万四千根金柱,宝珠所造的檐饰,屋顶是白银所造。

75.

75.

‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ [Pg.31] gharaṃ, vissakammena māpitaṃ;

Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ.

此纯金殿堂,由毗首羯磨(Vissakamma)所造。我曾住于此,此乃布施菩提室之果报。

76.

76.

‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave;

Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ.

于天人诸有中,享尽一切后,我已证得无上寂静之涅槃境地。

77.

77.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ.

于三万劫前,我曾造菩提室。自彼时起,我未曾识恶趣,此乃布施菩提室之果报。

78.

78.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已完成佛陀的教法。

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解(Paṭisambhidā)……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿菩提室施者长老诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是。

Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

菩提室施者长老本生第十

Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo.

毗ဘီ达迦品第四十五

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰——

Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado;

Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako.

毗ဘီ达迦(Vibhītaka)、拘罗果(Kolaphala)、毗罗(Billa)、跋罗迦(Bhallātaka)、优多蓝巴迦(Uttalambaṭakī)、阿萨尼(Āsanī)、足座(Pādapīṭhako)。

Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca;

Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.

围栏(Vedika)与菩提室(Bodhigharika),偈颂亦已计数;于此品之中,共宣说七十九首。

46. Jagatidāyakavaggo

46. 台地施者品

1. Jagatidāyakattheraapadānaṃ

1. 台地施者长老本生

1.

1.

‘‘Dhammadassissa [Pg.32] munino, bodhiyā pādaputtame;

Pasannacitto sumano, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ.

于法见(Dhammadassī)牟尼之最胜菩提树,我心怀净信与欢喜,建造了台地。

2.

2.

‘‘Darito pabbatato vā, rukkhato patito ahaṃ;

Cuto patiṭṭhaṃ vindāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

我或从悬崖、山峰或树上坠落,失足时能得立足处,此乃台地之果报。

3.

3.

‘‘Na me corā vihesanti, nātimaññanti khattiyā ;

Sabbāmittetikkamāmi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

盗贼不加害于我,刹帝利(Khattiya)不轻蔑于我;我超越一切敌人,此乃台地之果报。

4.

4.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Sabbattha pūjito homi, jagatiyā idaṃ phalaṃ.

无论我投生何处,或为天身,或为人身,处处皆受人尊敬,此乃台地之果报。

5.

5.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, jagatiṃ kārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, jagatidānassidaṃ phalaṃ.

于一千八百劫前,我曾建造台地。自彼时起,我未曾识恶趣,此乃布施台地之果报。

6.

6.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚烧诸烦恼,一切诸有皆根除;如象挣脱其束缚,我住于无漏。

7.

7.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来,已至佛陀前;我已得三明,已奉行佛陀教。

8.

8.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六神通,我皆已作证,已成佛陀教。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jagatidāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿世施长老将此诸偈颂

Abhāsitthāti.

诵说了。

Jagatidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

世施长老传第一。

2. Morahatthiyattheraapadānaṃ

2. 孔雀扇长老传

9.

9.

‘‘Morahatthaṃ gahetvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;

Pasannacitto sumano, morahatthamadāsahaṃ.

我执孔雀扇,趋近世间导;心悦意澄净,供养孔雀扇。

10.

10.

‘‘Iminā [Pg.33] morahatthena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Nibbāyiṃsu tayo aggī, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

以此孔雀扇,以及思与愿,我三火已灭,获得广大乐。

11.

11.

‘‘Aho buddho aho dhammo, aho no satthusampadā;

Datvānahaṃ morahatthaṃ, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.

善哉佛陀!善哉正法!善哉我师之圆满!我因施予孔雀扇,获得广大之安乐。

12.

12.

‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我三火已熄,一切有根除,诸漏皆已尽,今不再有生。

13.

13.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, morahatthassidaṃ phalaṃ.

于此三十一劫昔,我于尔时行布施,不复更识于恶趣,此孔雀扇之果报。

14.

14.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚烧诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

15.

15.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……已成佛陀教。

16.

16.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……已成佛陀教。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā morahatthiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿孔雀扇长老将此诸偈颂

Abhāsitthāti.

诵说了。

Morahatthiyattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

孔雀扇长老传第二。

3. Sīhāsanabījiyattheraapadānaṃ

3. 师子座拂扇长老传

17.

17.

‘‘Tissassāhaṃ bhagavato, bodhirukkhamavandiyaṃ;

Paggayha bījaniṃ tattha, sīhāsanamabījahaṃ.

我礼敬帝沙(Tissa)世尊之菩提树;手持着拂扇,于彼师子座,我为作拂扇。

18.

18.

‘‘Dvenavute ito kappe, sīhāsanamabījahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.

于此九十二劫昔,我为师子座拂扇;不复更识于恶趣,此乃拂扇之果报。

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚烧诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……已成佛陀教。

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……已成佛陀教。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsanabījiyo thero imā

如是,具寿师子座拂扇长老说此诸偈。

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说诸偈颂。

Sīhāsanabījiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

狮子座种子长老本生第三。

4. Tiṇukkadhāriyattheraapadānaṃ

4. 持草炬长老本生

22.

22.

‘‘Padumuttarabuddhassa[Pg.34], bodhiyā pādaputtame;

Pasannacitto sumano, tayo ukke adhārayiṃ.

“我于莲华上(Padumuttara)佛之殊胜菩提树,心净意悦,持三火炬。

23.

23.

‘‘Satasahassito kappe, sohaṃ ukkamadhārayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadānassidaṃ phalaṃ.

“十万劫之前,我曾持火炬;我不知恶趣,此是炬施果。

24.

24.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

25.

25.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀教已成。”

26.

26.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇukkadhāriyo thero imā gāthāyo

如是,具寿持草炬长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Tiṇukkadhāriyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

持草炬长老本生第四。

5. Akkamanadāyakattheraapadānaṃ

5. 施履长老本生

27.

27.

‘‘Kakusandhassa munino, brāhmaṇassa vusīmato;

Divāvihāraṃ vajato, akkamanamadāsahaṃ.

“于拘留孙(Kakusandha)牟尼,梵行圆满者,前往日住处时,我施予鞋履。

28.

28.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, akkamanassidaṃ phalaṃ.

“即于此劫中,我昔行此施;自是不知恶趣,此乃施履果。

29.

29.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

30.

30.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀教已成。”

31.

31.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā akkamanadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施履长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Akkamanadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

施履长老本生第五。

6. Vanakoraṇḍiyattheraapadānaṃ

6. 林拘兰荼长老本生

32.

32.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Vanakoraṇḍamādāya, buddhassa abhiropayiṃ.

“我采林拘兰荼花,供养悉达多(Siddhattha)世尊,世间最上、不动摇者。

33.

33.

‘‘Catunnavutito [Pg.35] kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“九十四劫昔,我曾供养花;自是不知恶趣,此佛供养果。

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀教已成。”

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanakoraṇḍiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿林拘兰荼长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Vanakoraṇḍiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

林拘兰荼长老本生第六。

Vīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十诵品。

7. Ekachattiyattheraapadānaṃ

7. 一伞长老譬喻

37.

37.

‘‘Aṅgārajātā pathavī, kukkuḷānugatā mahī;

Padumuttaro bhagavā, abbhokāsamhi caṅkami.

“大地已成炭火,土石犹如热灰,莲华上(Padumuttara)世尊,于空旷处经行。”

38.

38.

‘‘Paṇḍaraṃ chattamādāya, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;

Tattha disvāna sambuddhaṃ, vitti me upapajjatha.

“我持一柄白伞,踏上漫漫长途,途中得见正等觉者,我心生起喜悦。”

39.

39.

‘‘Marīciyotthaṭā bhūmi, aṅgārāva mahī ayaṃ;

Upahanti mahāvātā, sarīrassāsukhepanā.

“大地阳焰遍覆,此土犹如火炭;烈风侵袭不止,损耗身命元气。”

40.

40.

‘‘Sītaṃ uṇhaṃ vihanantaṃ, vātātapanivāraṇaṃ;

Paṭiggaṇha imaṃ chattaṃ, phassayissāmi nibbutiṃ.

“此伞能防寒暑,亦可遮蔽风日;请您纳受此伞,我愿得证清凉。”

41.

41.

‘‘Anukampako kāruṇiko, padumuttaro mahāyaso;

Mama saṅkappamaññāya, paṭiggaṇhi tadā jino.

“悲悯者具大悲心,莲华上佛大名声,了知我之意趣后,胜者彼时即纳受。”

42.

42.

‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

“三十劫中为天帝,我曾统治诸天界;亦曾五百次为王,成为世间转轮王。”

43.

43.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe sukatamattano.

“广阔的地方王权,其数不可胜计;我享受着自己往昔所作的善业之果。”

44.

44.

‘‘Ayaṃ [Pg.36] me pacchimā jāti, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi setacchattaṃ me, sabbakālaṃ dharīyati.

“此乃我最后生,此有已是最终;白伞至今仍为我,一切时中擎举。”

45.

45.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ chattamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, chattadānassidaṃ phalaṃ.

“十万劫前,我于彼时施此伞;自此不知堕恶趣,此即布施伞盖果。”

46.

46.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我之诸烦恼已焚尽……我今安住于无漏。”

47.

47.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来此实为善……佛陀之教已奉行。”

48.

48.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekachattiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿一伞长老诵此等偈。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Ekachattiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

一伞长老譬喻第七竟。

8. Jātipupphiyattheraapadānaṃ

8. 素馨花长老譬喻

49.

49.

‘‘Parinibbute bhagavati, padumuttare mahāyase;

Pupphavaṭaṃsake katvā, sarīramabhiropayiṃ.

“大名声之莲华上(Padumuttara)世尊般涅槃时,我制作花饰,供奉其遗体。”

50.

50.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nimmānaṃ agamāsahaṃ;

Devalokagato santo, puññakammaṃ sarāmahaṃ.

“于彼处心生净信,我遂往生化乐天;生于天界中,忆念此善业。”

51.

51.

‘‘Ambarā pupphavasso me, sabbakālaṃ pavassati;

Saṃsarāmi manusse ce, rājā homi mahāyaso.

“天降花雨于我身,一切时中皆如是;若轮回于人世间,则为大名声之王。”

52.

52.

‘‘Tahiṃ kusumavasso me, abhivassati sabbadā;

Tasseva pupphapūjāya, vāhasā sabbadassino.

“于彼处花雨恒常降落于我;此乃源于供养彼一切知者之花的威力。”

53.

53.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi pupphavasso me, abhivassati sabbadā.

此乃我最后生,此有为最终有;至今仍有花雨,恒常为我降落。

54.

54.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供奉花;不复识恶趣,此乃供奉佛身之果。

55.

55.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼,皆已被焚尽……我安住无漏。

56.

56.

‘‘Svāgataṃ [Pg.37] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实善……佛陀教已行。

57.

57.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā jātipupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿素馨花长老,此诸偈颂,

Abhāsitthāti.

已宣说讫。

Jātipupphiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

素馨花长老本行第八。

9. Paṭṭipupphiyattheraapadānaṃ

9. 丝绵花长老本行

58.

58.

‘‘Nīharante sarīramhi, vajjamānāsu bherisu;

Pasannacitto sumano, paṭṭipupphamapūjayiṃ.

当圣身被运出,战鼓正被敲响,我心怀净信,满心欢喜,供养了丝绵花(paṭṭipuppha)。

59.

59.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dehapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供奉花;不复识恶趣,此乃供奉佛身之果。

60.

60.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼,皆已被焚尽……我安住无漏。

61.

61.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实善……佛陀教已行。

62.

62.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṭṭipupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿丝绵花长老,此诸偈颂,

Abhāsitthāti.

已宣说讫。

Paṭṭipupphiyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

ပဋ္ဋိပုပ္ဖိယ长老本行第九。

10. Gandhapūjakattheraapadānaṃ

10. 香供养者长老本行

63.

63.

‘‘Citāsu kurumānāsu, nānāgandhe samāhaṭe;

Pasannacitto sumano, gandhamuṭṭhimapūjayiṃ.

当众人正建火葬堆,运来种种香料时;我心怀净信,满心欢喜,供养了一撮香。

64.

64.

‘‘Satasahassito kappe, citakaṃ yamapūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供养火葬堆;不复识恶趣,此乃供养火葬堆之果。

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼,皆已被焚尽……我安住无漏。

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实善……佛陀教已行。

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.38] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gandhapūjako thero imā gāthāyo

如是,具寿香供养者长老,此诸偈颂,

Abhāsitthāti.

已宣说讫。

Gandhapūjakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

香供养者长老本行第十。

Jagatidāyakavaggo chacattālīsamo.

施基台者品第四十六。

Tassuddānaṃ –

其摄颂如下:

Jagatī morahatthī ca, āsanī ukkadhārako;

Akkami vanakoraṇḍi, chattado jātipūjako.

施基台者、献孔雀扇者、狮座扇者、持火炬者、踏足供养者、献林拘兰花者、施伞者、供茉莉花者。

Paṭṭipupphī ca yo thero, dasamo gandhapūjako;

Sattasaṭṭhi ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

莲花供养者长老,以及第十位香供养者;此等六十七偈,由智者们所算。

47. Sālakusumiyavaggo

47. 娑罗花品

1. Sālakusumiyattheraapadānaṃ

1. 娑罗花长老传

1.

1.

‘‘Parinibbute [Pg.39] bhagavati, jalajuttamanāmake;

Āropitamhi citake, sālapupphamapūjayiṃ.

名为莲华上(Padumuttara)的世尊般涅槃,当其遗体被置于火葬堆上时,我供养了娑罗花。

2.

2.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供养花;我不知有恶趣,此乃供养火葬堆之果报。

3.

3.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽,一切有已根除;如象断除束缚,我住于无漏。

4.

4.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来,得至佛陀前;三明已证得,佛陀教已成。

5.

5.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解,此八解脱,以及六神通,皆已得证实,佛陀教已成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālakusumiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿娑罗花长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

云尔。

Sālakusumiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

娑罗花长老传第一。

2. Citakapūjakattheraapadānaṃ

2. 火葬堆供养者长老传

6.

6.

‘‘Jhāyamānassa bhagavato, sikhino lokabandhuno;

Aṭṭha campakapupphāni, citakaṃ abhiropayiṃ.

世界之友尸弃(Sikhī)世尊,当其遗体火化时,我将八朵瞻波花供养于火葬堆上。

7.

7.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, citapūjāyidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我曾供养花;我不知有恶趣,此乃供养火葬堆之果报。

8.

8.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

9.

9.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……佛陀教已成。

10.

10.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教已成。

Itthaṃ [Pg.40] sudaṃ āyasmā citakapūjako thero imā gāthāyo

如是,具寿火葬堆供养者长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

云尔。

Citakapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

火葬堆供养者长老传第二。

3. Citakanibbāpakattheraapadānaṃ

3. 熄灭火葬堆者长老传

11.

11.

‘‘Dayhamāne sarīramhi, vessabhussa mahesino;

Gandhodakaṃ gahetvāna, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ.

大仙毗舍浮(Vessabhū)之遗体火化时,我取来香水,熄灭了火葬堆。

12.

12.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, citaṃ nibbāpayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, gandhodakassidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我熄灭火葬堆;我不知有恶趣,此乃供养香水之果报。

13.

13.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

14.

14.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……佛陀教已成。

15.

15.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教已成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā citakanibbāpako thero imā

如是,具寿熄灭火葬堆长老诵说此等偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

说诸偈颂。

Citakanibbāpakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

熄灭火葬堆长老本行传第三。

4. Setudāyakattheraapadānaṃ

4. 造桥长老本行传

16.

16.

‘‘Vipassino bhagavato, caṅkamantassa sammukhā;

Pasannacitto sumano, setuṃ kārāpayiṃ ahaṃ.

于毗婆尸世尊经行处前,我心怀净信与欢喜,令人建造了一座桥。

17.

17.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ setuṃ kārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, setudānassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫前,我曾令人造桥;自此我不知恶趣,此乃布施桥梁之果报。

18.

18.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

19.

19.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

20.

20.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā setudāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿造桥长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Setudāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

造桥长老本行传第四。

5. Sumanatālavaṇṭiyattheraapadānaṃ

5. 苏摩那棕榈扇长老本行传

21.

21.

‘‘Siddhatthassa [Pg.41] bhagavato, tālavaṇṭamadāsahaṃ;

Sumanehi paṭicchannaṃ, dhārayāmi mahāyasaṃ.

我曾供养悉达多(Siddhattha)世尊,一柄为素馨花所覆之棕榈扇,并为彼大名声者执持。

22.

22.

‘‘Catunnavutito kappe, tālavaṇṭamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, tālavaṇṭassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫前,我曾供养棕榈扇;自此我不知恶趣,此乃供养棕榈扇之果报。

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

24.

24.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱与六神通,我皆已亲证,我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanatālavaṇṭiyo thero imā

如是,具寿苏摩那棕榈扇长老诵说此等偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

说诸偈颂。

Sumanatālavaṇṭiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

苏摩那棕榈扇长老本行传第五。

6. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ

6. 阿瓦达果长老本行传

26.

26.

‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekakāmo sambuddho, gocarāyābhinikkhami.

萨达朗希(Sataraṃsī)独觉佛,自生无能胜,乐于远离行,为乞食而出。

27.

27.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, adāsiṃ avaṭaṃ phalaṃ.

我手持着果实,见到彼人中牛王,便走上前去;我心怀净信与欢喜,供养了阿瓦达果。

28.

28.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫前,彼时我施此果;自此我不知恶趣,此乃布施果实之果报。

29.

29.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

30.

30.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……我已完成佛陀的教法。

31.

31.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿阿瓦塔帕里亚长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

阿瓦塔帕里亚长老本行传第六。

7. Labujaphaladāyakattheraapadānaṃ

7. 施面包果者长老本行传

32.

32.

‘‘Nagare [Pg.42] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.

那时,在班度玛帝(Bandhumatī)城,我是一名园林守护人。我看见离垢的佛陀,在空中行走。

33.

33.

‘‘Labujaṃ phalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Ākāseva ṭhito santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.

我取了面包果,献给最胜的佛陀。大名称者站立于空中,接受了它。

34.

34.

‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;

Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.

我以清净欢喜心供养佛陀果实,此举为我生起喜悦,带来现法之乐。

35.

35.

‘‘Adhigañchiṃ tadā pītiṃ, vipulaṃ sukhamuttamaṃ;

Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

那时我获得广大无上之喜乐;无论我投生何处,珍宝皆会涌现。

36.

36.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

自九十一劫前,我于彼时施此果;我未曾堕恶趣,此乃布施果实之果报。

37.

37.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。

38.

38.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……佛陀的教法我已奉行。

39.

39.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā labujaphaladāyako thero imā

如是,具寿施面包果者长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Labujaphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

施面包果者长老本行传第七。

8. Pilakkhaphaladāyakattheraapadānaṃ

8. 施毗罗叉果者长老本行传

40.

40.

‘‘Vanantare buddhaṃ disvā, atthadassiṃ mahāyasaṃ;

Pasannacitto sumano, pilakkhassa phalaṃ adā.

在森林中,我见到具大名声的见义(Atthadassī)佛陀;我心清净而欢喜,供养了毗罗叉(Pilakkha)果。

41.

41.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

自一千八百劫前,我于彼时施此果;我未曾堕恶趣,此乃布施果实之果报。

42.

42.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。

43.

43.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……佛陀的教法我已奉行。

44.

44.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.43] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilakkhaphaladāyako thero imā

如是,具寿施毗罗叉果者长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Pilakkhaphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

施毗罗叉果者长老本行传第八。

9. Sayaṃpaṭibhāniyattheraapadānaṃ

9. 捷辩长老本行传

45.

45.

‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, ko disvā na pasīdati.

如迦俱陀(Kakudha)树般庄严,天中天,人中雄;行走于大道上,谁见之不生净信?

46.

46.

‘‘Tamandhakāraṃ nāsetvā, santāretvā bahuṃ janaṃ;

Ñāṇālokena jotantaṃ, ko disvā na pasīdati.

驱散那黑暗,度脱众多众生;以智慧之光照耀,谁见之不生净信?

47.

47.

‘‘Vasīsatasahassehi, nīyantaṃ lokanāyakaṃ;

Uddharantaṃ bahū satte, ko disvā na pasīdati.

与十万自在者同行,救度众多有情之世间导师,谁见之不生净信?

48.

48.

‘‘Āhanantaṃ dhammabheriṃ, maddantaṃ titthiye gaṇe;

Sīhanādaṃ vinadantaṃ, ko disvā na pasīdati.

击响法鼓,摧伏外道众;作狮子吼,谁见之不生净信?

49.

49.

‘‘Yāvatā brahmalokato, āgantvāna sabrahmakā;

Pucchanti nipuṇe pañhe, ko disvā na pasīdati.

乃至从梵天界,诸天与梵天前来,请问深奥难题,见彼世尊谁不净信?

50.

50.

‘‘Yassañjaliṃ karitvāna, āyācanti sadevakā;

Tena puññaṃ anubhonti, ko disvā na pasīdati.

诸天人向彼合掌祈请,由此得受福德果报;见彼世尊,谁不净信?

51.

51.

‘‘Sabbe janā samāgantvā, sampavārenti cakkhumaṃ;

Na vikampati ajjhiṭṭho, ko disvā na pasīdati.

一切人等皆来集,围绕具眼者祈请;彼虽受请不动摇,谁见之不生净信?

52.

52.

‘‘Nagaraṃ pavisato yassa, ravanti bheriyo bahū;

Vinadanti gajā mattā, ko disvā na pasīdati.

当他入城时,众多鼓声鸣响;醉象亦吼叫,谁见之不生净信?

53.

53.

‘‘Vīthiyā gacchato yassa, sabbābhā jotate sadā;

Abbhunnatā samā honti, ko disvā na pasīdati.

当他行走于街道时,一切光芒恒照耀;高地变为平坦,谁见之不生净信?

54.

54.

‘‘Byāharantassa buddhassa, cakkavāḷampi suyyati;

Sabbe satte viññāpeti, ko disvā na pasīdati.

当佛陀说法时,声闻于轮围世界;令一切有情了悟,谁见之不生净信?

55.

55.

‘‘Satasahassito [Pg.44] kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾赞颂佛陀;不复识恶趣,此乃赞颂之果。

56.

56.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

57.

57.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已完成。

58.

58.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱及六神通我已证得……佛陀之教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayaṃpaṭibhāniyo thero imā gāthāyo

如是,具寿自生辩才长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

。

Sayaṃpaṭibhāniyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

自生辩才长老本行,第九。

10. Nimittabyākaraṇiyattheraapadānaṃ

10. 解相长老本行

59.

59.

‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, mante vāce mahaṃ tadā;

Catupaññāsasahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ.

彼时我深入雪山(Himava),诵读明咒;有五万四千弟子,前来侍奉于我。

60.

60.

‘‘Adhitā vedagū sabbe, chaḷaṅge pāramiṃ gatā;

Sakavijjāhupatthaddhā, himavante vasanti te.

彼等皆已善研习,通晓吠陀达究竟,于六支学抵彼岸;然彼等恃己所学,住于雪山之中。

61.

61.

‘‘Cavitvā tusitā kāyā, devaputto mahāyaso;

Uppajji mātukucchismiṃ, sampajāno patissato.

大名声天子,自兜率天(Tusita)殁,具足正知念,再生于母胎。

62.

62.

‘‘Sambuddhe upapajjante, dasasahassi kampatha;

Andhā cakkhuṃ alabhiṃsu, uppajjantamhi nāyake.

正自觉者诞生时,十千世界皆震动;导师诞生时,盲者得眼见。

63.

63.

‘‘Sabbākāraṃ pakampittha, kevalā vasudhā ayaṃ;

Nigghosasaddaṃ sutvāna, ubbijjiṃsu mahājanā.

此大地全然震动,大众闻其巨响而惊恐。

64.

64.

‘‘Sabbe janā samāgamma, āgacchuṃ mama santikaṃ;

Vasudhāyaṃ pakampittha, kiṃ vipāko bhavissati.

一切人等皆聚集,来到我的面前:“此地已震动,将有何果报?”

65.

65.

‘‘Avacāsiṃ tadā tesaṃ, mā bhetha natthi vo bhayaṃ;

Visaṭṭhā hotha sabbepi, uppādoyaṃ suvatthiko.

那时我告诉他们:“莫要恐惧,你们无有怖畏。你们都安心吧,此乃吉祥之兆。”

66.

66.

‘‘Aṭṭhahetūhi [Pg.45] samphussa, vasudhāyaṃ pakampati;

Tathā nimittā dissanti, obhāso vipulo mahā.

此地因八种因而震动,诸相亦如是显现,光明广大。

67.

67.

‘‘Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, uppajjissati cakkhumā;

Saññāpetvāna janataṃ, pañcasīle kathesahaṃ.

无疑,具眼之最胜佛陀将出现;我令大众了知后,宣说了五戒。

68.

68.

‘‘Sutvāna pañca sīlāni, buddhuppādañca dullabhaṃ;

Ubbegajātā sumanā, tuṭṭhahaṭṭhā ahaṃsu te.

听闻五戒与佛陀之难得出现,彼等心生激动,欣喜雀跃。

69.

69.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ nimittaṃ viyākariṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, byākaraṇassidaṃ phalaṃ.

于此九十二劫前,我曾解说彼相;自那时起,我不知有恶趣,此乃解说之果报。

70.

70.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我乃无漏而住。

71.

71.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此诚善哉……佛陀教法我已行。

72.

72.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解我已得……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittabyākaraṇiyo thero imā

如是,具寿说相长老诵说此等偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

如是,具寿说相长老诵说此等偈颂。

Nimittabyākaraṇiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

说相长老本行传第十。

Sālakusumiyavaggo sattacattālīsamo.

娑罗花品第四十七。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Sālakusumiyo thero, pūjā nibbāpakopi ca;

Setudo tālavaṇṭī ca, avaṭalabujappado.

娑罗花长老、柴堆供养者、柴堆熄灭者、施桥者、多罗扇者、施蓖麻果者、施面包果者。

Pilakkhapaṭibhānī ca, veyyākaraṇiyo dijo;

Dvesattati ca gāthāyo, gaṇitāyo vibhāvibhi.

施波罗叉果者、自辩才者、以及说相婆罗门。智者所计,偈颂七十二。

48. Naḷamālivaggo

48. 芦苇花环品

1. Naḷamāliyattheraapadānaṃ

1. 芦苇花环长老本行传

1.

1.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.46] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Vipinaggena gacchantaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

我见到身如金色的正自觉者,堪受供养的世间导师,正行于林边。

2.

2.

‘‘Naḷamālaṃ gahetvāna, nikkhamanto ca tāvade;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

我正手持芦苇花环而出,即于彼处得见正自觉者,已渡瀑流之无漏者。

3.

3.

‘‘Pasannacitto sumano, naḷamālamapūjayiṃ;

Dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ, sabbalokānukampakaṃ.

我心虔净而欢悦,以芦苇花供养了应供、大雄、怜悯一切世间者。

4.

4.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ mālamabhiropayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于此三十一劫前,因我供养彼花,故不知有恶趣,此乃供佛之果报。

5.

5.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽,一切诸有皆根除;如象断除其系缚,我乃安住于无漏。

6.

6.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来,得至佛陀之面前;我已证得于三明,佛陀教法我已成。

7.

7.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六神通,我皆已亲证,佛陀教法我已成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷamāliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿芦苇花环长老诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Naḷamāliyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

芦苇花环长老本行传第一。

2. Maṇipūjakattheraapadānaṃ

2. 宝珠供养长老本行传

8.

8.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vivekakāmo sambuddho, gacchate anilañjase.

莲华上佛、胜利者,一切法之彼岸者,喜爱独处之正觉者,彼于空中而行。

9.

9.

‘‘Avidūre himavantassa, mahājātassaro ahu;

Tattha me bhavanaṃ āsi, puññakammena saṃyutaṃ.

雪山之不远处,有名为大生之湖;于彼处有我宫殿,与我福业相应生。

10.

10.

‘‘Bhavanā [Pg.47] abhinikkhamma, addasaṃ lokanāyakaṃ;

Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.

我从宫殿中走出,得见世间之导师,彼如绽放青莲花,亦如燃烧之烈焰。

11.

11.

‘‘Vicinaṃ naddasaṃ pupphaṃ, pūjayissanti nāyakaṃ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.

我为供养引导者,遍寻花朵未得见;乃净自心使虔信,我即敬礼彼导师。

12.

12.

‘‘Mama sīse maṇiṃ gayha, pūjayiṃ lokanāyakaṃ;

Imāya maṇipūjāya, vipāko hotu bhaddako.

我取头顶之宝珠,供养世间引导者;以此宝珠之供养,愿得善妙之果报。

13.

13.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Antalikkhe ṭhito satthā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

莲华上佛世间解,应受供养之圣者,导师住立于空中,为说如是之偈颂。

14.

14.

‘So te ijjhatu saṅkappo, labhassu vipulaṃ sukhaṃ;

Imāya maṇipūjāya, anubhohi mahāyasaṃ’.

“汝之所愿皆成就,汝当获得广大乐;以此宝珠供养故,汝当受用大名望。”

15.

15.

‘‘Idaṃ vatvāna bhagavā, jalajuttamanāmako;

Agamāsi buddhaseṭṭho, yattha cittaṃ paṇīhitaṃ.

世尊,莲华最上者,如是宣说此言已;最胜佛陀即前往,心之所向彼之处。

16.

16.

‘‘Saṭṭhikappāni devindo, devarajjamakārayiṃ;

Anekasatakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

于六十劫中,我为天中主,行于天王事;复有数百次,我曾为转轮圣王。

17.

17.

‘‘Pubbakammaṃ sarantassa, devabhūtassa me sato;

Maṇi nibbattate mayhaṃ, ālokakaraṇo mamaṃ.

忆念往昔所造业,我为天神之时,宝珠为我自然生,为我而作大光明。

18.

18.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo me pariggahā;

Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.

我所拥有的八万六千女子,身着奇妙衣饰,佩戴宝石耳环。

19.

19.

‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;

Parivārenti maṃ niccaṃ, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

彼等睫毛弯长,含笑善言,具善忆念,腰肢纤细,恒常围绕于我。此乃供养宝珠之果报。

20.

20.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayā tathā;

Bhaṇḍā me sukatā honti, yadicchasi piḷandhanā.

黄金所制、宝石所制,以及红玉所制,诸善巧制成之财货饰品,随我所欲而生起。

21.

21.

‘‘Kūṭāgārā gahārammā, sayanañca mahārahaṃ;

Mama saṅkappamaññāya, nibbattanti yadicchakaṃ.

悦意之重阁楼台与殿堂,以及贵重之卧具,知我心意,随欲而生。

22.

22.

‘‘Lābhā tesaṃ suladdhañca, ye labhanti upassutiṃ;

Puññakkhettaṃ manussānaṃ, osadhaṃ sabbapāṇinaṃ.

彼等实为善得,诚为善获,若得听闻之机缘;(此乃)人类之福田,一切有情之良药。

23.

23.

‘‘Mayhampi [Pg.48] sukataṃ kammaṃ, yohaṃ adakkhi nāyakaṃ;

Vinipātā pamuttomhi, pattomhi acalaṃ padaṃ.

我亦善作业,因我得见导师;我已脱离恶趣,已证不动之境。

24.

24.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Divasañceva rattiñca, āloko hoti me sadā.

无论我投生何处,或为天人或为人,白昼与黑夜,光明恒常为我而现。

25.

25.

‘‘Tāyeva maṇipūjāya, anubhotvāna sampadā;

Ñāṇāloko mayā diṭṭho, pattomhi acalaṃ padaṃ.

正因彼供养宝珠,享受种种福德后,我得见智慧之光,已证不动之境。

26.

26.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供养宝珠;我不知有恶趣,此乃供养宝珠之果报。

27.

27.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

28.

28.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已完成佛陀之教。

29.

29.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀之教。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā maṇipūjako thero imā gāthāyo

诚然,具寿摩尼供养长老诵此诸偈。

Abhāsitthāti.

如是说。

Maṇipūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

摩尼供养长老譬喻第二。

3. Ukkāsatikattheraapadānaṃ

3. 百炬长老譬喻

30.

30.

‘‘Kosiko nāma bhagavā, cittakūṭe vasī tadā;

Jhāyī jhānarato buddho, vivekābhirato muni.

彼时,有名为拘尸迦(Kosika)之世尊,住于丽峰(Cittakūṭa);彼佛陀乃禅修者,乐于禅定,是乐于远离之牟尼。

31.

31.

‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, nārīgaṇapurakkhato;

Addasaṃ kosikaṃ buddhaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ.

我为女众所围绕,深入雪山(Himavanta),得见拘尸迦佛,犹如圆满之月轮。

32.

32.

‘‘Ukkāsate gahetvāna, parivāresahaṃ tadā;

Sattarattindivaṃ ṭhatvā, aṭṭhamena agacchahaṃ.

彼时我手持百炬,围绕于彼。伫立七日七夜,于第八日离去。

33.

33.

‘‘Vuṭṭhitaṃ kosikaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Pasannacitto vanditvā, ekaṃ bhikkhaṃ adāsahaṃ.

拘尸迦佛从定而出,彼乃无师自证、无能胜者。我心怀净信,顶礼之后,供养一分团食。

34.

34.

‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;

Uppajjiṃ tusite kāye, ekabhikkhāyidaṃ phalaṃ.

二足尊,世间最上,人中牛王!以此业故,我得生于兜率天身。此乃一分施食之果报。

35.

35.

‘‘Divasañceva [Pg.49] rattiñca, āloko hoti me sadā;

Samantā yojanasataṃ, obhāsena pharāmahaṃ.

于昼以及夜,我恒有光明;我以自身光,遍照周遭百由旬。

36.

36.

‘‘Pañcapaññāsakappamhi, cakkavattī ahosahaṃ;

Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa issaro.

于五十五劫时,我曾为转轮王,乃四海征服者,阎浮提之主。

37.

37.

‘‘Tadā me nagaraṃ āsi, iddhaṃ phītaṃ sunimmitaṃ;

Tiṃsayojanamāyāmaṃ, vitthārena ca vīsati.

彼时我有一城,繁荣昌盛,善巧构筑;长三十由旬,宽二十由旬。

38.

38.

‘‘Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;

Dasasaddāvivittaṃ taṃ, sammatāḷasamāhitaṃ.

有名善晃城(Sobhaṇa),毗首羯磨(Vissakamma)天所造;彼城恒闻十种声,铙钹之音相和合。

39.

39.

‘‘Na tamhi nagare atthi, vallikaṭṭhañca mattikā;

Sabbasoṇṇamayaṃyeva, jotate niccakālikaṃ.

于彼城中,无有藤蔓、木柴与泥土;其城纯金所构成,恒常闪耀放光明。

40.

40.

‘‘Catupākāraparikkhittaṃ, tayo āsuṃ maṇimayā;

Vemajjhe tālapantī ca, vissakammena māpitā.

其城四重围墙绕,三道围墙摩尼成;中央有行多罗树,亦为毗首羯磨造。

41.

41.

‘‘Dasasahassapokkharañño, padumuppalachāditā;

Puṇḍarīkehi sañchannā, nānāgandhasamīritā.

有一万莲池,为红莲与青莲所覆盖,亦遍布白莲花,散发种种芬芳。

42.

42.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ ukkaṃ dhārayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ukkadhārassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我曾手持火炬;自彼时起无恶趣,此乃持炬之果报。

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我乃安住于无漏。

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法,我已圆满行。

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

我得四无碍解……佛陀之教法,我已圆满行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ukkāsatiko thero imā gāthāyo

如是,具寿优迦萨提迦长老诵此偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Ukkāsatikattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

优迦萨提迦长老本行谭第三竟。

4. Sumanabījaniyattheraapadānaṃ

4. 苏摩那毗舍尼耶长老本行谭

46.

46.

‘‘Vipassino bhagavato, bodhiyā pādaputtame;

Sumano bījaniṃ gayha, abījiṃ bodhimuttamaṃ.

于毗婆尸(Vipassī)世尊之最胜菩提树,我心生欢喜,手持扇,扇拂无上菩提。

47.

47.

‘‘Ekanavutito [Pg.50] kappe, abījiṃ bodhimuttamaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bījanāya idaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我曾扇拂无上菩提;自此不识有恶趣,此乃扇拂之果报。

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我乃安住于无漏。

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法,我已圆满行。

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

我得四无碍解……佛陀之教法,我已圆满行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sumanabījaniyo thero imā gāthāyo

如是,具寿苏摩那毗舍尼耶长老诵此偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Sumanabījaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

苏摩那毗舍尼耶长老本行谭第四竟。

5. Kummāsadāyakattheraapadānaṃ

5. 麦粥施者长老本行

51.

51.

‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;

Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.

为觅食而行,毗婆尸大仙,我见其空钵,以麦粥充满。

52.

52.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时施彼食,不复知晓堕恶趣,此乃麦粥之果报。

53.

53.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

54.

54.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀教法我已行。

55.

55.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kummāsadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿麦粥施者长老说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Kummāsadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

麦粥施者长老本行第五。

6. Kusaṭṭhakadāyakattheraapadānaṃ

6. 八份签食施者长老本行

56.

56.

‘‘Kassapassa bhagavato, brāhmaṇassa vusīmato;

Pasannacitto sumano, kusaṭṭhakamadāsahaṃ.

于迦叶世尊,婆罗门、已住梵行者,我心生净信,欣悦而布施八份签食。

57.

57.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, kusaṭṭhakamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ.

于此贤劫中,我曾布施八份签食,不复知晓堕恶趣,此乃八份签食之果报。

58.

58.

‘‘Kilesā [Pg.51] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀教法我已行。

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kusaṭṭhakadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿八份签食施者长老说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Kusaṭṭhakadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

八份签食施者长老本行第六。

7. Giripunnāgiyattheraapadānaṃ

7. 山龙脑花长老本行

61.

61.

‘‘Sobhito nāma sambuddho, cittakūṭe vasī tadā;

Gahetvā giripunnāgaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

须毗多(Sobhita)等正觉者,彼时住于丽峰山,我手持山龙脑花,供养彼自证者。

62.

62.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我曾供养于佛陀,不复知晓堕恶趣,此乃供佛之果报。

63.

63.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸漏已焚尽……我住于无漏。

64.

64.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀教法我已行。

65.

65.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā giripunnāgiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿山龙脑花长老说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Giripunnāgiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

山龙脑花长老本行第七。

8. Vallikāraphaladāyakattheraapadānaṃ

8. 蔓萝果施者长老本行

66.

66.

‘‘Sumano nāma sambuddho, takkarāyaṃ vasī tadā;

Vallikāraphalaṃ gayha, sayambhussa adāsahaṃ.

“名为苏摩那的正自觉者,彼时住于塔卡拉城;我采摘藤果,供养予自觉者。”

67.

67.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

“自此三十一劫昔,我于彼时施此果;不复忆识于恶趣,此乃布施果实之果。”

68.

68.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。”

69.

69.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我今实乃善来……我已完成佛陀之教。”

70.

70.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.52] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……我已完成佛陀之教。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vallikāraphaladāyako thero imā

如是,具寿藤果施者长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

诵说了此等偈颂。

Vallikāraphaladāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

藤果施者长老本行第八。

9. Pānadhidāyakattheraapadānaṃ

9. 鞋施者长老本行

71.

71.

‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Divāvihārā nikkhamma, pathamāruhi cakkhumā.

“阿诺摩达西世尊,世间最上、人中之雄;彼具眼者出自日住,行登于路。”

72.

72.

‘‘Pānadhiṃ sukataṃ gayha, addhānaṃ paṭipajjahaṃ;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, pattikaṃ cārudassanaṃ.

“我手持善制之鞋,行走于长途;于彼处我得见,步行之等正觉者,其身姿悦人。”

73.

73.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, nīharitvāna pānadhiṃ;

Pādamūle ṭhapetvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.

“我令自心清净,取出鞋履;将其置于佛足下,而说如是之言。”

74.

74.

‘‘‘Abhirūha mahāvīra, sugatinda vināyaka;

Ito phalaṃ labhissāmi, so me attho samijjhatu’.

“‘大雄、善逝主、调御者,请穿上此履;我将因此得善果,愿我此愿得成就。’”

75.

75.

‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Pānadhiṃ abhirūhitvā, idaṃ vacanamabravi.

“阿诺摩达西世尊,世间最上、人中之雄;穿上鞋履之后,而说如是之言。”

76.

76.

‘‘‘Yo pānadhiṃ me adāsi, pasanno sehi pāṇibhi;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato’.

“‘彼以清净心,亲手施我鞋;我今赞颂彼,谛听我所言。’”

77.

77.

‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;

Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī.

“了知佛陀之言后,一切天神皆汇集;心意高昂而欣悦,满怀喜悦皆合掌。”

78.

78.

‘‘Pānadhīnaṃ padānena, sukhitoyaṃ bhavissati;

Pañcapaññāsakkhattuñca, devarajjaṃ karissati.

“因布施此鞋之故,此人将得安乐;亦将五十五次,成为天界之王。”

79.

79.

‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

“千次成为转轮王,亦为大地之君主;所任地方之王位,其数无量不可计。”

80.

80.

‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“自此无量劫之后,生于奥嘎咖王族;其名为乔达摩,导师出现于世间。”

81.

81.

‘‘Tassa [Pg.53] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

“彼于佛法为法嗣,心生之子法所化;遍知一切诸漏后,无漏之人将涅槃。”

82.

82.

‘‘Devaloke manusse vā, nibbattissati puññavā;

Devayānapaṭibhāgaṃ, yānaṃ paṭilabhissati.

无论在天界或人界,有福德者将投生;将获得与天车相似的乘具。

83.

83.

‘‘Pāsādā sivikā vayhaṃ, hatthino samalaṅkatā;

Rathā vājaññasaṃyuttā, sadā pātubhavanti me.

宫殿、轿子、舆盖,以及装饰华美的大象;系着骏马的战车,常在我面前出现。

84.

84.

‘‘Agārā nikkhamantopi, rathena nikkhamiṃ ahaṃ;

Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ.

我离家时,亦乘车出离;当头发被剪断时,我证得阿罗汉果。

85.

85.

‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;

Datvāna pānadhiṃ ekaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

我得利,我善得,此交易善营!施予一只鞋履后,我已证得不动之境。

86.

86.

‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ pānadhimadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pānadhissa idaṃ phalaṃ.

于此无数劫前,我曾布施鞋履;自彼时起我不知恶趣,此乃布施鞋履之果报。

87.

87.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

88.

88.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已行。

89.

89.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pānadhidāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施鞋履者长老说此诸偈。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Pānadhidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

施鞋履者长老本行传第九

10. Pulinacaṅkamiyattheraapadānaṃ

10. 沙经行者长老本行传

90.

90.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;

Vātamigaṃ gavesanto, caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ.

往昔我曾在林野中,是一名猎人;为寻觅快如风的羚羊,我见到一处经行地。

91.

91.

‘‘Ucchaṅgena pulinaṃ gayha, caṅkame okiriṃ ahaṃ;

Pasannacitto sumano, sugatassa sirīmato.

我心怀净信与喜悦,用衣襟兜着沙,为具光辉的善逝铺撒在经行地上。

92.

92.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, pulinaṃ okiriṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.

于此三十一劫前,我曾铺撒沙土;自彼时起我不知恶趣,此乃铺沙之果报。

93.

93.

‘‘Kilesā [Pg.54] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

94.

94.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已行。

95.

95.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinacaṅkamiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿沙经行者长老说此诸偈。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Pulinacaṅkamiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

沙经行者长老本行传第十

Naḷamālivaggo aṭṭhacattālīsamo.

芦苇鬘品第四十八

Tassuddānaṃ –

其摄颂——

Naḷamālī maṇidado, ukkāsatikabījanī;

Kummāso ca kusaṭṭho ca, giripunnāgiyopi ca.

芦苇鬘者、施宝珠者、持炬者与持扇者;施麦饭者与持茅草者,以及山龙华者。

Vallikāro pānadhido, atho pulinacaṅkamo;

Gāthāyo pañcanavuti, gaṇitāyo vibhāvibhi.

藤果布施者、施鞋履者,以及沙经行者;智者所计,偈颂九十五。

49. Paṃsukūlavaggo

49. 粪扫衣品

1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ

1. 粪扫衣想长老本行传

1.

1.

‘‘Tisso [Pg.55] nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo;

Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino.

世尊名为帝沙(Tissa),是自觉者、最上之人;彼胜者放置粪扫衣后,进入了精舍。

2.

2.

‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ;

Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.

我手持弯弓,为觅食而行;我执持利剑,进入了森林。

3.

3.

‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā;

Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ.

其时于彼处,我见粪扫衣,挂于树梢上;遂于彼处放下弓,合掌于顶上。

4.

4.

‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.

心澄意喜悦,充满广大喜;忆念最胜佛,我礼粪扫衣。

5.

5.

‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.

从此九十二劫昔,我曾礼敬粪扫衣;不识何为恶趣,此乃礼敬之果报。

6.

6.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼,一切诸有皆根除;如象挣脱其束缚,我今安住于无漏。

7.

7.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来,得至我佛之面前;三明我已然证得,佛陀教法我已成。

8.

8.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六种神通,我皆已亲证,佛陀的教法已经完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo

具寿粪扫衣想长老,如是诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说。

Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

粪扫衣想长老本行传第一。

2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ

2. 忆佛长老本行传

9.

9.

‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;

Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.

我是诵读者、持咒者,通达三吠陀;精通相术、古史、词汇学与诗律学。

10.

10.

‘‘Nadīsotapaṭibhāgā[Pg.56], sissā āyanti me tadā;

Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito.

其时我弟子,如河流奔涌而至;我为彼等不倦地,日夜诵教明咒。

11.

11.

‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;

Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi.

其时有正自觉者,名为悉达多(Siddhattha),出现于世间;彼破除愚痴黑暗,令智慧之光燃起。

12.

12.

‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me;

Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā.

我有一位弟子,告知我的其他弟子;彼等听闻此事后,当时便来禀告我。

13.

13.

‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako;

Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati.

“佛陀已出现于世,彼是遍知、世间导师;众人皆追随于彼,我等将无有供养。”

14.

14.

‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā;

Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ.

诸佛稀有出世,具足法眼、大名称;愿我得见最胜佛,世间之导师。

15.

15.

‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ;

Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ.

我拿起我的鹿皮衣、树皮衣与水瓶;走出修行处,我召集了弟子们。

16.

16.

‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā;

Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako.

如同优昙婆罗花,如同月亮中的兔子,如同乌鸦的乳汁,世间导师甚难得。

17.

17.

‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ;

Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ.

佛陀已出现于世间,人身也是难得的;当两者都存在时,听闻正法更是极其难得。

18.

18.

‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ;

Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ.

佛陀已出现于世,我等将得增益眼。众人皆来,我等将去正自觉者跟前。

19.

19.

‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino;

Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā.

彼时,彼等皆持军持瓶,身着粗黑鹿皮衣,头顶沉重之发髻,从林中而出。

20.

20.

‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino;

Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī.

彼等视仅一轭,寻求至上之义,远离执着过失,无畏犹如狮子。

21.

21.

‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino;

Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.

少事无贪,贤明寂静,彼等行于拾穗,趋近最上佛陀。

22.

22.

‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.

尚余一又半由旬时,我生病了;忆念最上佛后,我命终于彼处。

23.

23.

‘‘Catunnavutito [Pg.57] kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我于尔时得忆佛;自彼时起不识恶趣,此乃忆佛之果报。

24.

24.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我无漏地安住。

25.

25.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来为善来哉……我已奉行佛陀教法。

26.

26.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo

如是,具寿忆佛长老说此诸偈颂,

Abhāsitthāti.

如是说已。

Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

忆佛长老本行第二竟。

3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ

3. 施莲藕者长老本行

27.

27.

‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;

Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.

我于尔时为食物,进入众象所栖莲池中,于彼池中采莲藕。

28.

28.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;

Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase.

彼时,世尊号莲花上(Padumuttara),佛陀身着赤色衣,经行于虚空之中。

29.

29.

‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā;

Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

抖动着粪扫衣,当时我听到了声音;我向上凝视,见到了世间导师。

30.

30.

‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;

Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi.

我即立于彼处,祈请世间导师:“此莲藕流出蜂蜜,此莲茎流出牛乳与酥油。”

31.

31.

‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;

Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso.

具眼佛陀,愿您慈悯,接受我供养。尔后,慈悲大名声之导师,从空而降。

32.

32.

‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;

Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.

具眼者出于悲悯,接受我的供养;正等觉者接受后,为我作了随喜。

33.

33.

‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;

Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.

“愿大福者安乐,愿汝所愿皆成就;以此施莲藕之功德,获得广大之安乐。”

34.

34.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino.

名为巴都穆塔拉(Padumuttara)的正等觉者,说完此话,取了供养,彼胜者由空中离去。

35.

35.

‘‘Tato [Pg.58] bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ;

Bhisaṃ rukkhe lagetvāna, mama dānamanussariṃ.

于是我取莲藕,回到我的净修处;将莲藕挂在树上,忆念我的布施。

36.

36.

‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;

Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā.

那时大风骤起,摇动森林;天空因雷电闪耀而轰鸣。

37.

37.

‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā;

Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ.

那时一道霹雳落在我头顶;我正坐着,就在那里命终。

38.

38.

‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ.

我与福业相应,往生兜率天;我的身体倒下,我在天界享乐。

39.

39.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

八万六千善装饰女,日夜承侍我;此是施莲藕之果报。

40.

40.

‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā;

Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

来到人胎时,我恒常安乐;我的财富无有缺少,此是施莲藕之果报。

41.

41.

‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我蒙彼天中天、如来者所悲悯;一切漏已尽,如今再无后有。

42.

42.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我当时所施莲藕;我不知恶趣,此是施莲藕之果报。

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……我已奉行佛陀教法。

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施莲藕长老,将此等偈颂

Abhāsitthāti.

宣说了。

Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

施莲藕长老本行第三。

4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ

4. 赞智长老本行第四

46.

46.

‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama;

Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā.

雪山之南面,我善造净修处;为求最上义,我当时住林中。

47.

47.

‘‘Lābhālābhena [Pg.59] santuṭṭho, mūlena ca phalena ca;

Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ.

满足于得失,满足于根果;为寻求导师,我独自居住。

48.

48.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;

Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ.

那时,名为善慧的正自觉者出现于世;他宣说四圣谛,救度大众。

49.

49.

‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ;

Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ.

我未曾听闻正自觉者,也无人告知于我;八年过去后,我听闻了世间导师。

50.

50.

‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ;

Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.

我取出祭火用的柴薪,打扫了修行处;然后我拿起苦行者的担子,从林中出来。

51.

51.

‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca;

Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.

我于村庄、市镇夜宿一晚;那时我次第来到了旃陀伐提(Candavatī)城。

52.

52.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;

Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ.

那时,世尊、世间导师善慧,正宣说不死之境,救度众多有情。

53.

53.

‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.

我越过人群,礼敬如海般的胜者;将羚羊皮衣搭于一肩,赞颂世间导师。

54.

54.

‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;

Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.

您是众生的导师、旗帜、幢幡、祭柱;您是最终的归宿、是依止,是岛屿,是两足中的最上者。

Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十一诵品。

55.

55.

‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ;

Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune.

您于知见上善巧,是勇者,您度脱了大众;牟尼,世间没有其他救度者,能比您更超胜。

56.

56.

‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ;

Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.

用吉祥草尖来计量至上之海的水滴,尚有可能;然一切知者,您的智慧实不可计量。

57.

57.

‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave;

Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma.

将大地置于秤杆上,尚可称量;然具眼者,您的智慧实无有限量。

58.

58.

‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;

Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave.

虚空尚可用绳索或指节来测量;然一切知者,您的戒行实不可测量。

59.

59.

‘‘‘Mahāsamudde [Pg.60] udakaṃ, ākāso ca vasundharā;

Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’.

大海之水、虚空与大地,此等尚可测量;然具眼者,您是不可测量的。

60.

60.

‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ;

Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.

我以六首偈颂赞叹一切知者、大名声者;那时我举起合十的双手,默然而立。

61.

61.

‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

那位被称为善慧(Sumedha)、具足大地般智慧、拥有善妙智慧者,他坐于比丘僧团中,说了这些偈颂。

62.

62.

‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

“彼以清净之心,赞颂我的智慧;我将为他授记,请听我所说。

63.

63.

‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati;

Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.

“他将于七十七劫中,在天界享乐;他将成为一千次的天帝,行使天王之职。

64.

64.

‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

将不止百次成为转轮王,广大的地方王位不可胜数。

65.

65.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito;

Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’.

具足福业者,或为天人或为人,心意圆满,智慧敏锐。

66.

66.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

于三万劫时,将有出身于奥嘎咖(Okkāka)家族、名为乔达摩(Gotama)的导师出现于世。

67.

67.

‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano;

Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati.

他将从家出离,无所牵挂而出家;于七岁之时,将证阿罗汉果。

68.

68.

‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ;

Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ.

自我忆事以来,我得遇教法以来,于此期间,我不知有不悦意之思。

69.

69.

‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane.

我已轮回诸有,遍享一切福乐;我的受用无匮乏,此乃赞叹智慧之果。

70.

70.

‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我之三火已寂灭,诸有皆已根除;所有诸漏皆已尽,今已无有再生。

71.

71.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane.

于三万劫时,我曾赞叹智慧,自此不复识恶趣,此乃赞叹智慧之果。

72.

72.

‘‘Kilesā [Pg.61] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我无漏而住。

73.

73.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来为善来……佛陀之教我已行。

74.

74.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo

如是,具寿智慧赞叹长老宣说此诸偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说。

Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

智慧赞叹长老本行第四。

5. Candanamāliyattheraapadānaṃ

5. 旃檀鬘长老本行

75.

75.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;

Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

舍弃可爱悦意的五欲,舍弃八十俱胝财,我出家而入无家。

76.

76.

‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;

Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ.

出家之后,我以身远离恶业,舍弃语恶行,安住于河岸。

77.

77.

‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami;

Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ.

当我独自安住时,最胜佛陀走近我;我不知其为佛陀,但向他致以问候。

78.

78.

‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ;

‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado.

致以问候后,我问其名与姓:“您是天神,还是乾闼婆(Gandhabba)?抑或是帝释(Sakka),布施之主?”

79.

79.

‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato;

Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā.

“您是谁,又是谁之子?莫非大梵天(Mahābrahmā)降临于此?您照亮所有方向,犹如旭日之东升。”

80.

80.

‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa;

Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ;

Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’.

“尊者,千辐轮相现于您的足下;您是谁,又是谁的儿子?我们如何能认识您?请告知您的名与族姓,消除我的疑惑。”

81.

81.

‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado;

Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ.

“我非天神,亦非乾闼婆;我非曾为布施之主的帝释天;我亦无梵天之位,我实超越于彼等。”

82.

82.

‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ;

Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’.

“我已超越他们的境界,已斩断欲爱之束缚;我已焚尽一切烦恼,证得无上正等觉。”

83.

83.

‘‘Tassa [Pg.62] vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune.

“我听闻彼言后,便说了此话:‘大牟尼,若您是佛陀,是遍知者,请您坐下。’”

84.

84.

‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’;

‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ.

“我将供养您,您是苦的终结者。”我铺开羚羊皮,供养给导师。

85.

85.

‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare;

Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ.

“世尊坐在那里,犹如狮子踞于山洞中;我迅速爬上山,摘取了芒果果实。”

86.

86.

‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ;

Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ.

“我迅速拿起娑罗妙花与珍贵旃檀,走近世间导师。”

87.

87.

‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ;

Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.

“我将果实供养给佛陀,并以娑罗花供养;我涂抹旃檀,并顶礼导师。”

88.

88.

‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;

Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako.

“世间导师善慧佛,心净意悦,充满广大喜悦,坐于羚羊皮上。”

89.

89.

‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā;

‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ.

“彼时,他令我欢喜,赞叹我的善业:‘以此果实布施,以及香花供养,以此二者之功德,”

90.

90.

‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati;

Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati.

“于两千五百劫中,他将于天界享乐;心愿无缺,得大自在。”

91.

91.

‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati;

Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko.

“于两千六百劫中,他将投生为人;成为转轮王,统治四方,具大神通。”

92.

92.

‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;

Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ.

“将有一座名为毗婆罗的城市,由毗首羯磨天所造;通体黄金,以种种珍宝庄严。”

93.

93.

‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ;

Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse.

“以此因缘,他将于诸有中轮回;无论生于天界或人间,皆处处备受尊崇。”

94.

94.

‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati;

Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati;

Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’.

“当他到达最后一生,将生为婆罗门族;从家而出,成为无家者;通达诸神通,成为无漏者,他将证入涅槃。”

95.

95.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako;

Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase.

世间领导者善慧(Sumedha)正等觉者说此言已,于我瞻仰时,在空中离去。

96.

96.

‘‘Tena [Pg.63] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意愿与决意,我舍弃人身,往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

97.

97.

‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ.

从兜率天(Tusita)命终后,我投生于母胎中;于我所住之胎,我的受用无有匮乏。

98.

98.

‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ;

Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ.

当我在母胎中时,因我的意愿,母亲随其所欲,获得饮食与食物。

99.

99.

‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ.

我五岁时,出家而过无家生活;当我的头发被剃除时,我便证得了阿罗汉果(arahatta)。

100.

100.

‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ;

Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ.

我追寻宿业,于三万大劫之内未曾见到;我忆起的是三万大劫之外的业。

101.

101.

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ.

礼敬您,人中良马!礼敬您,人中至上者!依止您的教法,我已证得不动之境。

102.

102.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于三万大劫时,我曾供养彼佛;从彼以来,我不知有恶趣,此乃供养佛陀之果报。

103.

103.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我无漏而住。

104.

104.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……佛陀之教法我已完成。

105.

105.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo

具寿旃檀摩利长老确实说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

旃檀摩利长老本行第五

6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ

6. 供养舍利者长老本行

106.

106.

‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;

Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.

世间依怙、世间领导者悉达多(Siddhattha)般涅槃时,我召集亲族,行舍利供养。

107.

107.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我曾供养舍利;从彼以来,我不知有恶趣,此乃供养舍利之果报。

108.

108.

‘‘Kilesā [Pg.64] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我无漏而住。

109.

109.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……佛陀之教法我已完成。

110.

110.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo

具寿供养舍利者长老确实说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

供养舍利者长老本行第六

7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ

7. 造沙洲者长老本行

111.

111.

‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso;

Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito.

“于雪山(Himavanta)中,我曾是名为提婆(Devala)的苦行者;于彼处,有我之经行处,由非人所造。

112.

112.

‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā;

Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā.

“我负荷沉重发髻,恒常手持水瓶;为求至上之义,彼时我自林中出。

113.

113.

‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ;

Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā.

“八万四千弟子,皆来侍奉于我;彼时于森林中,各勤己业而住。

114.

114.

‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ;

Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ.

“我自净修处出,建造一座沙塔;汇集种种花卉,供养彼座塔庙。

115.

115.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ;

Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ.

“于彼处心生净信,我进入净修处;所有弟子前来集会,向我询问此事。

116.

116.

‘‘‘Pulinena kato thūpo, yaṃ tvaṃ deva massati;

Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’.

“‘尊者(deva),您以沙造塔,并对之敬礼;我等亦欲了知,既已请问,愿您为我等宣说。’

117.

117.

‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā;

Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’.

“‘于吠陀(manta)句中,岂非已指示,具眼大名望者?我实归命礼,彼最胜佛陀,具大名望者。’

118.

118.

‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā;

Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’.

“‘彼等大雄(mahāvīra)、一切知者、世间导师,是何等模样?彼等具大名望者,容色、戒行又如何?’

119.

119.

‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā [Pg.65] buddhā, cattālīsadijāpi ca;

Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā.

“‘诸佛具足三十二相,亦有四十颗牙齿;彼等眼睫如牛犊,双目犹如赤珠果。’

120.

120.

‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare;

Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati.

“‘诸佛行进间,唯视一轭之远;其膝不行作响,关节之声不闻。

121.

121.

‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare;

Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā.

“‘诸善逝行走时,必先举其右足;此是诸佛之法性。

122.

122.

‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī;

Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ.

“‘彼等诸佛无所畏惧,犹如雄狮兽中之王;从不自赞,亦不轻蔑于众生。

123.

123.

‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu;

Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā.

“‘解脱于慢与非慢,于一切有情平等;诸佛不自赞,此是诸佛法性。

124.

124.

‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te;

Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.

“‘诸正自觉者出世时,彼等显示大光明;令此一切大地,起六种震动。

125.

125.

‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā;

Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā.

“‘若彼等观见地狱,彼时地狱即熄灭;大云普降沛然雨,此是诸佛之法性。

126.

126.

‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā;

Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’.

“‘彼等大龙(mahānāga)是如是,无与伦比具大名望;于其德相无人能越,诸如来不可称量。’”

127.

127.

‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā;

Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’.

“‘所有具恭敬心之弟子,皆随喜我语;并依其能力与力量,如是而行。’”

128.

128.

‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino;

Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā.

“‘彼等渴求自身善业者,信受我之言语,心怀对佛陀之恭敬,再再供养沙塔。’”

129.

129.

‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso;

Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha.

“‘尔时,具大名望之天子,从兜率天(Tusita)死殁,投生于母胎中;一万世界随之震动。’”

130.

130.

‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ;

Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike.

“‘我立于净住处(assama)不远之经行处(caṅkama);所有弟子皆聚集前来我之跟前。’”

131.

131.

‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati;

Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati.

“‘大地鸣如公牛,吼如兽王,响如鳄鱼(susumāra);将有何等果报?’”

132.

132.

‘‘Yaṃ [Pg.66] pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike;

So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami.

“‘我于沙塔(sikatāthūpa)之畔所赞叹之等正觉者(sambuddha),彼世尊、导师,如今已入母胎。’”

133.

133.

‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ;

Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ.

“‘我为彼等说示法义,赞叹大牟尼(mahāmuni),遣散自己之弟子后,便结跏趺坐。’”

134.

134.

‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.

“‘我之力气实已耗尽,为剧疾所折磨;忆念最胜佛陀(buddhaseṭṭha)后,我于彼处命终。’”

135.

135.

‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā;

Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ.

“‘所有弟子皆聚集前来,于尔时建火葬坛(citaka);并抬起我之遗体,置于火葬坛之上。’”

136.

136.

‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ;

Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā.

“‘彼等环绕火葬坛,合掌于顶;为忧箭所刺,聚集而悲泣。’”

137.

137.

‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā;

‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā.

“‘于彼等哀泣之时,我尔时走向火葬坛,言:“我乃汝等之师,具慧者(sumedhasā),莫要忧愁。”’”

138.

138.

‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā;

Mā vo pamattā ahuttha, khaṇo vo paṭipādito’.

“‘应为自身之义利,昼夜不懈而精进;汝等切莫放逸,良机已为汝等成。’”

139.

139.

‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ;

Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ.

“‘教诫我之弟子后,我复还归于天界;于十八劫之中,我于天界中受乐。’”

140.

140.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

“‘我曾五百次为转轮王(cakkavattī);亦曾无数百次,行天王之统治。’”

141.

141.

‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ.

“‘于剩余诸劫中,我轮回于人天善趣;我不知有恶趣(duggati),此乃预言之果报。’”

142.

142.

‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā;

Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā.

“‘犹如在俱牟陀月(komudika māsa),众多林木皆绽放;如是,我亦于其时,为大仙(mahesi)所开悟。’”

143.

143.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我之精进能负重担,引至离轭之安稳;犹如大象断其束缚,我住于无漏。

144.

144.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我曾赞颂佛陀;我不知恶趣,此乃赞颂之果。

145.

145.

‘‘Kilesā [Pg.67] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

146.

146.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法已完成。

147.

147.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解(paṭisambhidā)……佛陀之教法已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo

如是,具寿普利努帕达卡长老,此等偈颂

Abhāsitthāti.

已宣说。

Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

普利努帕达卡长老本行传第七。

8. Taraṇiyattheraapadānaṃ

8. 渡越长老本行传

148.

148.

‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako;

Vinatā nadiyā tīraṃ, upāgacchi tathāgato.

见义(Atthadassī)世尊,自觉者、世间导师;如来行至维那达(Vinatā)河岸。

149.

149.

‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro;

Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.

我乃水栖之龟,从水中而出;我欲渡佛陀,遂走近世间导师。

150.

150.

‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni;

Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’.

“请佛陀,见义大牟尼,登上我;我将渡您,您是苦的终结者。”

151.

151.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso;

Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako.

具大名声的见义(佛陀),了知我之意图后;登上我的背,彼世间导师站立其上。

152.

152.

‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;

Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā.

自我有记忆以来,自我有知觉以来;我未曾有过如此快乐,犹如佛陀足底触碰之时。

153.

153.

‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso;

Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha.

正自觉者,具大名声之见义(佛陀),渡河之后,伫立于河岸,宣说此等偈颂。

154.

154.

‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ;

Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā.

“我刚生起欲渡恒河之流的心念,此具慧龟王便渡了我。”

155.

155.

‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca;

Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati.

“以此渡佛之行,以及所具慈心,彼于一千八百劫中,将喜乐于天界。”

156.

156.

‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito;

Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati.

“从天界来到此地,被善根所推动;坐于一处,他将渡过疑流。”

157.

157.

‘‘‘Yathāpi [Pg.68] bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;

Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.

“犹如在良田中,即使播下少量种子;当雨水充足降下,其果实能令农夫满足。”

158.

158.

‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;

Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’.

“同样,此佛陀之田,乃正等觉者所示;当信之沛雨降下,其果实将令我欢喜。”

159.

159.

‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

我已精勤努力,寂静、无依;遍知一切漏法,我住于无漏。

160.

160.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.

于一千八百劫,我于彼时造业;我不知有恶趣,此乃渡越之果。

161.

161.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

162.

162.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教已成办。

163.

163.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿渡越长老说此诸偈颂:

Abhāsitthāti.

如是说已。

Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

渡越长老本行第八。

9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ

9. 法乐长老本行

164.

164.

‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino;

‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.

燃灯佛、胜者,授记善慧(Sumedha)时:“从此无量劫,此人将成佛。”

165.

165.

‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

“其母名摩耶(Māyā),其父名净饭(Suddhodana);此人将是乔达摩。”

166.

166.

‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

“精勤而努力,行于难行事;大名声者于菩提树下,将成正等觉。”

167.

167.

‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāma nāmena, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

“伍巴谛萨与拘利陀(Kolita),将为上首弟子;名为阿难者,将侍奉此胜者。”

168.

168.

‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā.

“谶摩(Khemā)与莲花色,将为上首女弟子;质多(Citto)与阿拉威,将为上首优婆塞。”

169.

169.

‘‘‘Khujjuttarā [Pg.69] nandamātā, aggā hessantupāsikā;

Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’.

“库竹达拉与难陀母(Nandamātā),将为上首优婆夷;此勇者之菩提树,被称为阿说他(Assattha)。”

170.

170.

‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī.

闻此无等大仙之语,人天欢喜,合掌礼敬。

171.

171.

‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito;

Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune.

“彼时我为一青年,名为弥伽(Megha),善于学习;闻大牟尼善慧之最上授记,

172.

172.

‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ;

Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ.

“我于慈悲之所依善慧,生起亲近之心;彼勇者出家,我亦随之出家。”

173.

173.

‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;

Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako.

“我于波罗提木叉,及于五根中防护;活命清净,具念、精进,奉行胜者之教。”

174.

174.

‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci;

Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito.

“我如是安住时,为某恶友所唆使,行于非行,从善道堕落。”

175.

175.

‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ;

Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ.

“我为恶寻思所制,背离教法;后为彼恶友所唆使,犯下弑母之罪。”

176.

176.

‘‘Akariṃ ānantariyaṃ, ghātayiṃ duṭṭhamānaso;

Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ.

我造作无间业,心怀恶意而杀害;从彼处死后,投生于极酷烈的大无间地狱(Mahāvīci)。

177.

177.

‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ;

Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.

堕于恶趣中,我长久轮回受苦;再未得见勇者、人中之雄善慧(Sumedha)。

178.

178.

‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo;

Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ.

于此劫当中,我曾在海中为提弥伽罗鱼(timiṅgala);我于海中见到船,为觅食而靠近。

179.

179.

‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ;

Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ.

商人们见我而恐惧,忆念最胜之佛陀;我听到他们所发出“乔达摩(Gotama)”之大声……

180.

180.

‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ.

忆起往昔之相后,我从彼处命终,生于舍卫城(Sāvatthī)一富裕的婆罗门族中。

181.

181.

‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako;

Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko.

我名为法喜(Dhammaruci),厌恶一切罪恶;生年七岁时,我得见世间之光。

182.

182.

‘‘Mahājetavanaṃ [Pg.70] gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca.

前往大祇陀林(Mahājetavana)后,我出家而入无家生活;于日于夜,我三次拜见佛陀。

183.

183.

‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ;

Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ.

彼时,牟尼见我而言:“法喜,真是久违了。”于是我,因往昔业力所感,对佛陀说道。

184.

184.

‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ;

Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ.

您具足百福之相,宿因次第清净,我已久远未见。今日我终于得见您无与伦比的色身,此见实为善见!

185.

185.

‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā;

Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.

大牟尼!我已久破无明暗,久护净戒令爱河干涸;我已久令无垢智慧眼得以清净。

186.

186.

‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ;

Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama.

我曾与您长时相会,后又长久分离;今日复与您相会。乔达摩!所造之业实不亡失。

187.

187.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

188.

188.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此诚为善来……佛陀之教法我已完成。

189.

189.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo

如是,具寿法喜长老确实诵出了此等偈颂,

Abhāsitthāti.

如是说毕。

Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ.

法喜长老本行第九。

10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ

10. 娑罗曼达皮亚长老本行

190.

190.

‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama;

Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā.

我进入娑罗林(sālavanaṃ),善造我之静室;静室为娑罗花所覆,彼时我住于林中。

191.

191.

‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo;

Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami.

喜见(Piyadassī)世尊,彼乃无师自觉、无上之人、圆满觉者,乐于寂静,亦来至此娑罗林中。

192.

192.

‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ;

Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā.

我从净修处出,进入森林;为寻觅根与果,彼时于林中周行。

193.

193.

‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;

Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane.

于彼大林中,我得见喜见等正觉者,彼具大名称,善坐入等至,光明赫耀。

194.

194.

‘‘Catudaṇḍe [Pg.71] ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ;

Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ.

我立起四根支柱,于佛陀之上方,善造一花棚,并以娑罗花覆盖。

195.

195.

‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.

我维持娑罗花所覆之花棚七日,于彼处令心澄净,礼敬最上之佛陀。

196.

196.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito;

Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo.

彼时,世尊从三摩地出,人中之最上者,垂视一轭之地而坐。

197.

197.

‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno;

Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ.

喜见导师之弟子,名为瓦儒那,与十万自在者,共诣调御者前。

198.

198.

‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino.

喜见世尊,世间最上,人中雄猛,坐于比丘僧团中,胜者展露微笑。

199.

199.

‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno;

Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ.

喜见导师之侍者阿那律,偏袒右肩,请问大牟尼。

200.

200.

‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;

Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’.

“导师微笑之因由何在?唯有因缘存在时,导师方展露微笑。”

201.

201.

‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ, yo me dhāresi māṇavo;

Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.

“彼位少年为我维持娑罗花盖七日,忆念其所行之业,我因而展露微笑。”

202.

202.

‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati;

Devaloke manusse vā, okāsova na sammati.

“我未见福德有不结果之处;其果报之大,纵天界或人间,亦无足够空间容纳。”

203.

203.

‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;

Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati.

“当其具足福业,住于天界时,其所有眷属,皆为娑罗花所覆盖。”

204.

204.

‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;

Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito.

“于彼天界,具足福业者,恒常以天界之舞蹈、歌咏及音乐而自娱悦。”

205.

205.

‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati;

Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade.

“其眷属所在之处,皆为妙香所遍满;彼时,亦将降下娑罗花雨。”

206.

206.

‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati;

Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati.

“此人自彼天界死后,将来到人间;于此人间,亦将恒常有娑罗花盖荫覆。”

207.

207.

‘‘‘Idha [Pg.72] naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ;

Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“于此人间,歌舞音乐,节奏和谐,将恒常围绕此人;此即供养佛陀之果报。”

208.

208.

‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati;

Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ.

旭日升起时,沙罗花雨将降下;与福业相应,将恒常降下。

209.

209.

‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

于一千八百劫时,奥嘎咖(Okkāka)族中将出生;名为乔达摩(Gotama),世间将有导师出现。

210.

210.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

彼法之继承者,如法所生之真子;遍知一切漏,无漏者将证涅槃。

211.

211.

‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati;

Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’.

通达法者,将有沙罗华盖;当于火葬堆上燃烧时,彼处亦将有顶盖。

212.

212.

‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni;

Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā.

宣说果报已,喜见(Piyadassī)大牟尼;为会众宣说佛法,以法雨令其满足。

213.

213.

‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ;

Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

三十劫中,我在诸天中作天王;六十七次,我曾是转轮王。

214.

214.

‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;

Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.

从天界来到此处,我获得广大之乐;此处亦有沙罗华盖,此乃亭阁之果报。

215.

215.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ.

此乃我最后之有,最终之生;此处亦将恒常有沙罗华盖。

216.

216.

‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

令大牟尼、释迦雄牛乔达摩欢喜已,我舍弃胜败,证得不动之处。

217.

217.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于一千八百劫时,我曾供养佛;自彼时起,我不知有恶趣,此乃供佛之果报。

218.

218.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

219.

219.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……佛陀之教法我已行。

220.

220.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ [Pg.73] sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿沙罗亭阁长老,

Abhāsitthāti.

诵此诸偈已。

Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

沙罗亭阁长老本传第十竟。

Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.

粪扫衣品第四十九竟。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako;

Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca.

粪扫衣、佛想、比萨多(Bhisada)、智名者、旃檀尼(Candanī)、供舍利者、以及沙洲生者,

Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā;

Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.

渡者、乐法者、以及沙罗亭阁(Sālamaṇḍapiya);偈颂共二百一十九首。

50. Kiṅkaṇipupphavaggo

50. 紧羯尼花品

1. Tikiṅkaṇipupphiyattheraapadānaṃ

1. 三紧羯尼花长老本传

1.

1.

‘‘Kaṇikāraṃva [Pg.74] jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ.

如迦尼迦罗花般闪耀,坐于山间;我见到离尘垢的佛陀,毗婆尸,世间导师。

2.

2.

‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, paggayha abhiropayiṃ;

Sambuddhamabhipūjetvā, gacchāmi dakkhiṇāmukho.

我手持三朵金迦尼花,向上供养;供养正自觉者后,我面向南方而去。

3.

3.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意愿与誓愿;舍弃人身,我往生忉利天。

4.

4.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

九十一劫前,我曾供养佛陀;我不曾经历恶趣,此乃供佛之果报。

5.

5.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽,一切有已根除;如象断缚,我安住于无漏。

6.

6.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来,得至佛陀之面前;三明我已然证得,佛陀教法已奉行。

7.

7.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解,以及此八解脱;六神通我已证得,佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikiṅkaṇipupphiyo thero imā

如是,具寿帝金迦尼普毗耶长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说此诸偈颂。

Tikiṅkaṇipupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

帝金迦尼普毗耶长老本行传第一。

2. Paṃsukūlapūjakattheraapadānaṃ

2. 粪扫衣供养者长老本行传

8.

8.

‘‘Himavantassāvidūre, udaṅgaṇo nāma pabbato;

Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumaggamhi vilambitaṃ.

雪山不远处,有山名乌丹伽(Udaṅgaṇa);我于彼处见一粪扫衣,悬于树梢之上。

9.

9.

‘‘Tīṇi kiṅkaṇipupphāni, ocinitvānahaṃ tadā;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, paṃsukūlamapūjayiṃ.

其时我采摘三朵金迦尼花,心生欢喜,供养此粪扫衣。

10.

10.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意愿与誓愿;舍弃人身,我往生忉利天。

11.

11.

‘‘Ekanavutito [Pg.75] kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pūjitvā arahaddhajaṃ.

九十一劫前,我曾造彼业;因礼敬阿罗汉圣幢,我不曾经历恶趣。

12.

12.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

13.

13.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……佛陀教法已奉行。

14.

14.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlapūjako thero imā gāthāyo

如是,具寿粪扫衣供养者长老

Abhāsitthāti.

宣说此诸偈颂。

Paṃsukūlapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

粪扫衣供养者长老本行传第二。

3. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ

3. 拘兰陀花长老本行传

15.

15.

‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;

Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.

往昔父母亡故后,我于林中劳作;以屠杀野兽为生,故我毫无善业。

16.

16.

‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;

Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.

世间最上引导者帝沙(Tissa)佛,具眼者出于怜悯,在我住处附近示现三足迹。

17.

17.

‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.

见到名为帝沙(Tissa)导师所踏的足迹,我心生欢喜,以欢喜心于足迹生起净信。

18.

18.

‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;

Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.

见到地上生长的柯兰陀(Koraṇḍa)树正盛开,我连同花簇摘取,供养了最胜足迹。

19.

19.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业,以及思与愿,舍弃人身后,我往生忉利天。

20.

20.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Koraṇḍakachavi homi, suppabhāso bhavāmahaṃ.

无论我投生何处,或为天人或为人,我的肤色都如柯兰陀(Koraṇḍa)花,且身有光辉。

21.

21.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.

于此劫起九十二劫前,我于彼时造作业;我未曾识恶趣,此乃供养足迹之果。

22.

22.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

23.

23.

‘‘Svāgataṃ [Pg.76] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……我已奉行佛陀的教法。

24.

24.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已奉行佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿柯兰陀花长老,

Abhāsitthāti.

诵说此等偈颂。

Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

柯兰陀花长老本行第三。

4. Kiṃsukapupphiyattheraapadānaṃ

4. 第四 金苏迦花长老本行

25.

25.

‘‘Kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, ākāse abhipūjayiṃ.

见到翅子树(Kiṃsuka)花盛开,我举起合掌,忆念最胜佛陀,于空中作供养。

26.

26.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业,以及思与愿,舍弃人身后,我往生忉利天。

27.

27.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于此劫起三十一劫前,我于彼时造作业;我未曾识恶趣,此乃供养佛陀之果。

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……我已奉行佛陀的教法。

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已奉行佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kiṃsukapupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿金苏迦花长老,

Abhāsitthāti.

诵说此等偈颂。

Kiṃsukapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

金苏迦花长老本行第四。

5. Upaḍḍhadussadāyakattheraapadānaṃ

5. 第五 施半衣长老本行

31.

31.

‘‘Padumuttarabhagavato, sujāto nāma sāvako;

Paṃsukūlaṃ gavesanto, saṅkāre carate tadā.

莲华上(Padumuttara)世尊有声闻弟子,名为善生(Sujāta);彼于尔时为寻粪扫衣,于垃圾堆中经行。

32.

32.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, paresaṃ bhatako ahaṃ;

Upaḍḍhadussaṃ datvāna, sirasā abhivādayiṃ.

于天鹅城(Haṃsavatī),我为他人作雇工;布施半块布后,我以头顶礼。

33.

33.

‘‘Tena [Pg.77] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及思愿与誓愿,舍弃人身后,我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

34.

34.

‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;

Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

三十三回我为天帝,行天王之职;七十七回,我为转轮王。

35.

35.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Upaḍḍhadussadānena, modāmi akutobhayo.

广大的地方王权,其数不可胜计;因施半块布之故,我无所畏惧而欢喜。

36.

36.

‘‘Icchamāno cahaṃ ajja, sakānanaṃ sapabbataṃ;

Khomadussehi chādeyyaṃ, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.

如今我若意欲,能以亚麻布疋,覆盖森林山脉;此乃半块布之果。

37.

37.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.

于十万劫之前,我于彼时行布施;自此我未曾识知恶趣,此乃半块布之果。

38.

38.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

39.

39.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来…(中略)…我已完成佛陀之教法。

40.

40.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解…(中略)…我已完成佛陀之教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upaḍḍhadussadāyako thero imā

如是,具寿施半块布长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Upaḍḍhadussadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

施半块布长老本行传第五竟。

6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. 施炼酥长老本行传

41.

41.

‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;

Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.

善思(Sucintita)世尊,世间最上者,人中之雄,彼入大林中,为风疾所苦。

42.

42.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;

Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.

见彼心生净信,我即供养炼酥。缘于所作所集业,此跋吉罗替(Bhāgīrathī)恒河,

43.

43.

‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;

Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.

以及四大海洋,皆为我化成炼酥。此博大之地,无量复无数,

44.

44.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā ;

Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.

能知我心所想,化为蜂蜜与糖。此四洲中诸树木,根植大地而生长,

45.

45.

‘‘Mama [Pg.78] saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;

Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

能知我心所想,皆变成如意树。五十回我为天帝,行天王之职。

46.

46.

‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

五十一回,我为转轮王;广大的地方王权,其数不可胜计。

47.

47.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫之前,我于彼时行布施;自此我未曾识知恶趣,此乃炼酥之果报。

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……我已奉行佛陀的教法。”

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“我已证得四无碍解……我已奉行佛陀的教法。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施醍醐者长老诵说了此等偈颂,

Abhāsitthāti.

他如是说。

Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

施醍醐者长老传第六。

7. Udakadāyakattheraapadānaṃ

7. 施水者长老传

51.

51.

‘‘Padumuttarabuddhassa, bhikkhusaṅghe anuttare;

Pasannacitto sumano, pānīghaṭamapūrayiṃ.

“于胜莲华佛(Padumuttara)之无上比丘僧团,我心怀净信,意悦欣喜,将水瓶注满。”

52.

52.

‘‘Pabbatagge dumagge vā, ākāse vātha bhūmiyaṃ;

Yadā pānīyamicchāmi, khippaṃ nibbattate mama.

“在山顶或树梢,在空中或地面,每当我需要水时,水便迅速为我涌现。”

53.

53.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

“此是十万劫之前,我于彼时行此施;我未曾识得恶趣,此即布施净水之果。”

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……我已奉行佛陀的教法。”

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“我已证得四无碍解……我已奉行佛陀的教法。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā udakadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施水者长老诵说了此等偈颂,

Abhāsitthāti.

他如是说。

Udakadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

施水者长老传第七。

8. Pulinathūpiyattheraapadānaṃ

8. 沙塔长老传

57.

57.

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.79], yamako nāma pabbato;

Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.

“雪山(Himavanta)之不远处,有名为亚玛嘎(Yamaka)之山;我于彼处善建精舍,善造我之叶茅屋。”

58.

58.

‘‘Nārado nāma nāmena, jaṭilo uggatāpano;

Catuddasasahassāni, sissā paricaranti maṃ.

“我名为那罗达(Nārada),是具大威力之结发修行者;有一万四千弟子,于我身旁侍奉。”

59.

59.

‘‘Paṭisallīnako santo, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Sabbo jano maṃ pūjeti, nāhaṃ pūjemi kiñcanaṃ.

“彼时我于静处独住,我作如是思惟:‘一切众人皆供养我,我却未供养任何人。

60.

60.

‘‘‘Na me ovādako atthi, vattā koci na vijjati;

Anācariyupajjhāyo, vane vāsaṃ upemahaṃ.

“‘我无教导者,亦无谏言者;无阿阇梨无戒师,我独自居住于林中。

61.

61.

‘‘‘Upāsamāno yamahaṃ, garucittaṃ upaṭṭhahe;

So me ācariyo natthi, vanavāso niratthako.

“‘我当亲近谁,向谁起恭敬心?我无如是师,林居实无益。

62.

62.

‘‘‘Āyāgaṃ me gavesissaṃ, garuṃ bhāvaniyaṃ tathā;

Sāvassayo vasissāmi, na koci garahissati’.

“‘我应去寻觅,可敬可修者,值得供养处;我将依止而住,则无人能呵责。’”

63.

63.

‘‘Uttānakūlā nadikā, supatitthā manoramā;

Saṃsuddhapulinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ.

“我精舍不远处,有怡人之小河,河岸低浅,渡口良好,遍布洁净之白沙。”

64.

64.

‘‘Nadiṃ amarikaṃ nāma, upagantvānahaṃ tadā;

Saṃvaḍḍhayitvā pulinaṃ, akaṃ pulinacetiyaṃ.

“彼时我走近名为阿玛利咖(Amarikā)之河,我将河沙堆聚起来,建成一座沙制佛塔。”

65.

65.

‘‘Ye te ahesuṃ sambuddhā, bhavantakaraṇā munī;

Tesaṃ etādiso thūpo, taṃ nimittaṃ karomahaṃ.

彼等曾是正等觉者,能尽有之牟尼;彼等佛塔亦复如是,我造彼相以为记。

66.

66.

‘‘Karitvā pulinaṃ thūpaṃ, sovaṇṇaṃ māpayiṃ ahaṃ;

Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, sahasse tīṇi pūjayiṃ.

我造沙塔后,将其化为金色;并供养三千朵金铃花。

67.

67.

‘‘Sāyapātaṃ namassāmi, vedajāto katañjalī;

Sammukhā viya sambuddhaṃ, vandiṃ pulinacetiyaṃ.

我于朝夕间,心生欢喜意,合掌作敬礼;犹如面佛陀,顶礼彼沙塔。

68.

68.

‘‘Yadā kilesā jāyanti, vitakkā gehanissitā;

Sarāmi sukataṃ thūpaṃ, paccavekkhāmi tāvade.

每当烦恼生,居家念纷扰;我即忆念善造塔,于彼时省察。

69.

69.

‘‘Upanissāya viharaṃ, satthavāhaṃ vināyakaṃ;

Kilese saṃvaseyyāsi, na yuttaṃ tava mārisa.

依止商主与导师,汝竟与烦恼共住;尊者,此于汝不宜。

70.

70.

‘‘Saha [Pg.80] āvajjite thūpe, gāravaṃ hoti me tadā;

Kuvitakke vinodesiṃ, nāgo tuttaṭṭito yathā.

才刚忆念于佛塔,我即生起恭敬心;犹如象王被钩刺,我即遣除诸邪念。

71.

71.

‘‘Evaṃ viharamānaṃ maṃ, maccurājābhimaddatha;

Tattha kālaṅkato santo, brahmalokamagacchahaṃ.

我如是安住时,死王将我降;于彼处命终后,我得生梵天。

72.

72.

‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tidive upapajjahaṃ;

Asītikkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.

于彼(梵天)寿尽后,我得生三十三天;八十次为天帝,统理诸天界。

73.

73.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

我亦曾三百次,成为转轮圣王;为地方王之广土,其数不可胜计。

74.

74.

‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;

Dhātīsatasahassāni, parivārenti maṃ bhave.

我享受彼金铃花之果报;于轮回中,恒有十万乳母围绕我。

75.

75.

‘‘Thūpassa pariciṇṇattā, rajojallaṃ na limpati;

Gatte sedā na muccanti, suppabhāso bhavāmahaṃ.

因曾侍奉佛塔故,尘垢不染于我身;身亦不出汗,我身常光明。

76.

76.

‘‘Aho me sukato thūpo, sudiṭṭhāmarikā nadī;

Thūpaṃ katvāna pulinaṃ, pattomhi acalaṃ padaṃ.

善哉我所造之塔,善见阿摩利迦河(Amarikā nadī)!以沙造塔之故,我已证不动位。

77.

77.

‘‘Kusalaṃ kattukāmena, jantunā sāragāhinā;

Natthi khettaṃ akhettaṃ vā, paṭipattīva sādhakā.

欲行善业、把握精要之有情,无所谓福田或非福田,唯有实践方能成就。

78.

78.

‘‘Yathāpi balavā poso, aṇṇavaṃ taritussahe;

Parittaṃ kaṭṭhamādāya, pakkhandeyya mahāsaraṃ.

譬如强壮之人,欲渡于大海,当取小木片,跃入大洋中。

79.

79.

‘‘Imāhaṃ kaṭṭhaṃ nissāya, tarissāmi mahodadhiṃ;

Ussāhena vīriyena, tareyya udadhiṃ naro.

“我依此木片,定能渡大洋”;人以勤与勇,即能渡彼海。

80.

80.

‘‘Tatheva me kataṃ kammaṃ, parittaṃ thokakañca yaṃ;

Taṃ kammaṃ upanissāya, saṃsāraṃ samatikkamiṃ.

如是,我所造之业,虽然微小且甚少;然依此业为助缘,我已超越轮回海。

81.

81.

‘‘Pacchime bhave sampatte, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.

于最后有(pacchime bhave)中,为善根所促;生于舍卫城(Sāvatthī),于大富之大娑罗族。

82.

82.

‘‘Saddhā mātā pitā mayhaṃ, buddhassa saraṇaṃ gatā;

Ubho diṭṭhapadā ete, anuvattanti sāsanaṃ.

我父母具信心,皈依佛陀;彼二人皆已见道,随行于教法。

83.

83.

‘‘Bodhipapaṭikaṃ [Pg.81] gayha, soṇṇathūpamakārayuṃ;

Sāyapātaṃ namassanti, sakyaputtassa sammukhā.

取菩提树肤,彼等造金塔;朝夕作礼敬,于释迦子前。

84.

84.

‘‘Uposathamhi divase, soṇṇathūpaṃ vinīharuṃ;

Buddhassa vaṇṇaṃ kittentā, tiyāmaṃ vītināmayuṃ.

于布萨(uposatha)之日,彼等取出金塔;称颂佛陀功德,度过三时之夜。

85.

85.

‘‘Saha disvānahaṃ thūpaṃ, sariṃ pulinacetiyaṃ;

Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.

我一见到彼塔,便忆起沙塔;于一座而坐,我证得阿罗汉果。

Dvāvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十二诵品。

86.

86.

‘‘Gavesamāno taṃ vīraṃ, dhammasenāpatiddasaṃ;

Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ tassa santike.

为寻觅彼勇者,我得见法将;自家中而出离,于其处出家。

87.

87.

‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā.

生年七岁时,我证阿罗汉果;具眼者(cakkhumā)佛陀,知我德而授具足戒。

88.

88.

‘‘Dārakeneva santena, kiriyaṃ niṭṭhitaṃ mayā;

Kataṃ me karaṇīyajja, sakyaputtassa sāsane.

我虽为童子,所作皆已终;于释迦子教,我今办已办。

89.

89.

‘‘Sabbaverabhayātīto, sabbasaṅgātigo isi;

Sāvako te mahāvīra, soṇṇathūpassidaṃ phalaṃ.

超越一切怨与畏,超越一切执著者,大雄,汝之声闻仙;此即是金塔之果。

90.

90.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

91.

91.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来善哉……佛之教已行。

92.

92.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛之教已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinathūpiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿普利那偷比耶长老,此等诸偈颂

Abhāsitthāti.

说已。

Pulinathūpiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

普利那偷比耶长老本行第八。

9. Naḷakuṭidāyakattheraapadānaṃ

9. 芦孤邸施者长老本行

93.

93.

‘‘Himavantassāvidūre, hārito nāma pabbato;

Sayambhū nārado nāma, rukkhamūle vasī tadā.

雪山(Himavanta)不远处,有名哈利陀(Hārita)山;时有名那罗达(Nārada)之无师自觉者,住于树下。

94.

94.

‘‘Naḷāgāraṃ [Pg.82] karitvāna, tiṇena chādayiṃ ahaṃ;

Caṅkamaṃ sodhayitvāna, sayambhussa adāsahaṃ.

我造芦苇屋,以草作覆盖;清扫经行处,施予无师者。

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

由彼善作业,以及思与愿;舍离于人身,我往忉利天(Tāvatiṃsa)。

96.

96.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, naḷakuṭikanimmitaṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

于彼处我宫殿,善造由芦孤邸(naḷakuṭi);其高六十由旬,其广三十由旬。

97.

97.

‘‘Catuddasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;

Ekasattatikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.

于十四劫中,我于天界享乐;又七十一次,我为天王。

98.

98.

‘‘Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

又三十四次,我为转轮王;而为地方王,国土广袤,其数不可计。

99.

99.

‘‘Dhammapāsādamāruyha, sabbākāravarūpamaṃ;

Yadicchakāhaṃ vihare, sakyaputtassa sāsane.

于释迦子之教法中,我登上具足一切胜相之法殿,随心所欲而住。

100.

100.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷakuṭiyidaṃ phalaṃ.

于此劫起三十一劫昔,我于尔时造此业;自此不知有恶趣,此乃布施芦苇孤邸之果报。

101.

101.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

102.

102.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此为善来……佛陀之教法已成办。

103.

103.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā naḷakuṭidāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿芦苇孤邸施者长老

Abhāsitthāti.

宣说此诸偈颂。

Naḷakuṭidāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

芦苇孤邸施者长老譬喻第九。

10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ

10. 琵雅罗果施者长老譬喻

104.

104.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, vipine vicaraṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

昔我为猎人,于林中游荡;尔时我见离垢佛,通达诸法彼岸者。

105.

105.

‘‘Piyālaphalamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Puññakkhettassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi.

我心怀净信,手持琵雅罗果,亲自供养于最胜佛、大雄、无上功德之田。

106.

106.

‘‘Ekatiṃse [Pg.83] ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于此劫起三十一劫昔,我于尔时施此果;自此不知有恶趣,此乃施果之果报。

107.

107.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

108.

108.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此为善来……佛陀之教法已成办。

109.

109.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā

如是,具寿琵雅罗果施者长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说此诸偈颂。

Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

琵雅罗果施者长老譬喻第十。

Kiṅkaṇipupphavaggo paññāsamo.

金铃花品第五十。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Kiṅkaṇī paṃsukūlañca, koraṇḍamatha kiṃsukaṃ;

Upaḍḍhadussī ghatado, udakaṃ thūpakārako.

金铃花、粪扫衣、拘兰荼、紧叔迦、半价衣、酥油、水、塔建造者。

Naḷakārī ca navamo, piyālaphaladāyako;

Satamekañca gāthānaṃ, navakañca taduttari.

第九芦苇匠,及琵雅罗果施者;偈颂一百又一,此外复有九颂。

Atha vagguddānaṃ –

于是,品摄颂曰:

Metteyyavaggo bhaddāli, sakiṃsammajjakopi ca;

Ekavihārī vibhītakī, jagatī sālapupphiyo.

弥勒品、跋陀利品、一扫者品、独住者品、毗醯多迦品、世间品、娑罗花品。

Naḷāgāraṃ paṃsukūlaṃ, kiṅkaṇipupphiyo tathā;

Asīti dve ca gāthāyo, catuddasasatāni ca.

芦屋(Naḷāgāra)、粪扫衣、金铃花施主(Kiṅkaṇipupphiya)亦如是;八十二偈,以及一千四百。

Metteyyavaggadasakaṃ.

弥勒品第十。

Pañcamasatakaṃ samattaṃ.

第五百颂集圆满。

51. Kaṇikāravaggo

51. 迦尼迦罗品

1. Tikaṇikārapupphiyattheraapadānaṃ

1. 三迦尼迦罗花长老本生谭

1.

1.

‘‘Sumedho [Pg.84] nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgamiṃ.

“名为善慧之正自觉者,具三十二殊胜相;彼佛欲求独处,前往雪山。

2.

2.

‘‘Ajjhogayha himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;

Pallaṅkamābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.

“深入雪山,最胜、具悲之牟尼;结跏趺坐,人中最上者坐下。

3.

3.

‘‘Vijjādharo tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;

Tisūlaṃ sukataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.

“彼时我为持明者,乃于空中行走;手持善制三叉戟,彼时我行于空中。

4.

4.

‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;

Vane obhāsate buddho, sālarājāva phullito.

“如山巅之火,如满月之辉;佛陀于林中照耀,如盛开之娑罗树王。

5.

5.

‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare;

Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ.

“佛光自林梢而出,四处放射,其色犹如芦苇之焰;我见此景,心生净信。

6.

6.

‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;

Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

“我寻觅具天香之迦尼迦罗花时,得见佛陀;遂取三朵花,供养最胜佛。

7.

7.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;

Uddhaṃvaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.

“依佛陀之威力,彼时我三朵花,花梗朝上花瓣朝下,为导师作荫凉。

8.

8.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善业,以及意乐与正愿;舍弃人身后,我往生忉利天。

9.

9.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

“于彼天界,我善业所成之天宫,人称‘迦尼迦罗’;其高六十由旬,宽三十由旬。

10.

10.

‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajāluharitāmayaṃ;

Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.

“其宫殿有千室百球,众旗飘扬,黄金所成;于我天宫中,十万楼阁显现。

11.

11.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅgamayāpi ca;

Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā.

“有黄金、摩尼宝、红宝石所成,亦有水晶所成之宝座,皆随心所欲而化现。

12.

12.

‘‘Mahārahañca [Pg.85] sayanaṃ, tūlikāvikatīyutaṃ;

Uddhalomikaekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ.

“亦有珍贵之卧具,配有棉褥与彩绘床盖;单面与双面长绒毛毯,皆备有枕头。

13.

13.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;

Yadā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.

“当我欲出宫殿,于天界中游行,天众围绕于我前。

14.

14.

‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;

Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.

“我立于花下,上方自有华盖;其方圆一百由旬,皆为迦尼迦罗花所覆盖。

15.

15.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyapātamupaṭṭhahuṃ;

Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.

六万种乐器,于朝于夕前来侍奉;彼等昼夜不倦,恒常将我围绕。

16.

16.

‘‘Tattha naccehi gītehi, tāḷehi vāditehi ca;

Ramāmi khiḍḍāratiyā, modāmi kāmakāmihaṃ.

于彼天界中,我以舞蹈、歌咏、铙钹与乐器,享受嬉戏之乐;我乃欲乐者,尽情欢喜。

17.

17.

‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;

Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.

于彼三十三天,我于尔时食已饮已,尽情欢喜;与众天女共处,于最胜天宫中欢喜。

18.

18.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

五百次我为天界主,三百次我为转轮王;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

为地方之王次数广多,其数量不可计算。

19.

19.

‘‘Bhavābhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于一一有中轮回时,我获得巨大财富;我的财富无亏损,此乃供佛之果报。

20.

20.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我于二有中轮回,或于天界或人间;我不知有他趣,此乃供佛之果报。

21.

21.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我生于二种姓中,或为刹帝利或婆罗门;不生于卑贱种姓,此乃供佛之果报。

22.

22.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

象乘、马乘、轿子与肩舆,我获得这一切;此乃供佛之果报。

23.

23.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

成群的女仆、成群的男仆,以及盛装打扮的女子,我获得这一切;此乃供佛之果报。

24.

24.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

丝绸衣、毛织物,以及麻布与棉布衣,我获得这一切;此乃供佛之果报。

25.

25.

‘‘Navavatthaṃ [Pg.86] navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

崭新衣、初熟果,以及新鲜上味食,我获得这一切;此乃供佛之果报。

26.

26.

‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“请嚼此食,请用此餐,请卧此床”,我获得这一切邀请;此乃供佛之果报。

27.

27.

‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso abbhuggato mama;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;

Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我于一切处受供养,我的声名远播扬;我恒为大众之首,恒有不坏之会众;我于亲族中为最上,此乃供佛之果报。

28.

28.

‘‘Sītaṃ uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

寒冷炎热我不知,亦无酷热之烦恼;复次心所生之苦,于我心中亦无有。

29.

29.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我身为黄金色,于一一有中轮回;肤色不美我不知,此乃供佛之果报。

30.

30.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsāle suaḍḍhake.

从天界殁后,为善根所促;我生于舍卫城,富裕大娑罗族中。

31.

31.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

舍弃五种欲,出家入无家;我生年七岁,即证阿罗汉果。

32.

32.

‘‘Upasampādayī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;

Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

具眼者佛陀,知我功德已,为我授具足;我虽是少年,亦堪受供养,此乃供佛之果报。

33.

33.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我天眼清净,我善于禅定;已达神通彼岸,此乃供佛之果报。

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;

Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我已证无碍解,善巧于神足;已达诸法彼岸,此乃供佛之果报。

35.

35.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于三万劫昔,我曾供养佛;不复知恶趣,此乃供佛之果报。

36.

36.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼,一切诸有皆根除;如象断除其系缚,我住于此成无漏。

37.

37.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来,得至佛陀前;三明我已证,佛陀教已成。

38.

38.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.87] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

四种无碍解,以及八解脱,六种神通等,我皆已亲证,佛陀教已成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tikaṇikārapupphiyo thero imā

如是,具寿底格尼伽罗花长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

诵此等偈颂。

Tikaṇikārapupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

底格尼伽罗花长老本行第一。

2. Ekapattadāyakattheraapadānaṃ

2. 施一钵者长老本行

39.

39.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, kumbhakāro ahosahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

于天鹅城(Haṃsavatī)中,我曾是一名陶工;我得见离尘佛,已渡暴流且无漏。

40.

40.

‘‘Sukataṃ mattikāpattaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Pattaṃ datvā bhagavato, ujubhūtassa tādino.

我供善作之泥钵,予最胜者佛陀尊;供钵予彼世尊,正直不动之圣者。

41.

41.

‘‘Bhave nibbattamānohaṃ, soṇṇathāle labhāmahaṃ;

Rūpimaye ca sovaṇṇe, taṭṭike ca maṇīmaye.

我于诸有中轮转,常能获得黄金盘;以及银盘与金盘,更有摩尼宝珠盘。

42.

42.

‘‘Pātiyo paribhuñjāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ;

Yasānañca dhanānañca, aggabhūto ca homahaṃ.

我享用诸般杯盏,此乃福业之果报;于诸名望财富中,我亦恒为最上者。

43.

43.

‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;

Sammādhāraṃ pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ.

犹如于良田之中,所植之种虽微少;若得时雨普降润,其果亦能悦农夫。

44.

44.

‘‘Tathevidaṃ pattadānaṃ, buddhakhettamhi ropitaṃ;

Pītidhāre pavassante, phalaṃ maṃ tosayissati.

如是此布施钵善种,植于无上佛陀田;待得喜悦法雨降,其果必将令我悦。

45.

45.

‘‘Yāvatā khettā vijjanti, saṅghāpi ca gaṇāpi ca;

Buddhakhettasamo natthi, sukhado sabbapāṇinaṃ.

凡所有田地,无论是僧伽或部众,无有能与佛田相比者,其能施予一切有情安乐。

46.

46.

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;

Ekapattaṃ daditvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.

礼敬您,人中之良马!礼敬您,人中之最上者!因施予一钵,我已证得不动之境。

47.

47.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pattamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pattadānassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时施一钵;自此不知有恶趣,此乃施钵之果报。

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘Svāgataṃ [Pg.88] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapattadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿一钵施者长老诵此等偈。

Abhāsitthāti.

如是。

Ekapattadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

一钵施者长老本行第二。

3. Kāsumāraphaliyattheraapadānaṃ

3. 迦苏摩罗果施者长老本行第三

51.

51.

‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.

如迦尼迦罗花(kaṇikāra)般闪耀,坐于山间;我见到离垢佛陀,世间最长者,人中之雄杰。

52.

52.

‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;

Kāsumārikamādāya, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.

我心怀净信,意生欢喜,合掌于顶;手持迦苏摩罗果(kāsumārika),供养最胜佛陀。

53.

53.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我于彼时施一果;自此不知有恶趣,此乃施果之果报。

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāsumāraphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿迦苏摩罗果施者长老诵此等偈。

Abhāsitthāti.

如是。

Kāsumāraphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

迦苏摩罗果施者长老本行第三。

4. Avaṭaphaliyattheraapadānaṃ

4. 阿婆陀果施者长老本行第四

57.

57.

‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā uṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

具千光之世尊,自然、无能胜者;从独处而起,为行乞而出。

58.

58.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, avaṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

我手持果实,得见人雄杰,即趋前亲近;心净意欢喜,供养阿婆陀果(avaṭa)。

59.

59.

‘‘Catunnavutito [Pg.89] kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我于彼时施一果;自此不知有恶趣,此乃施果之果报。

60.

60.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

61.

61.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此实为善来……佛陀之教法我已成办。

62.

62.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā avaṭaphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿阿瓦塔果长老,

Abhāsitthāti.

诵说此等偈颂。

Avaṭaphaliyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

阿瓦塔果长老本行第四。

5. Pādaphaliyattheraapadānaṃ

5. 足果长老传

63.

63.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, pādaphalaṃ adāsahaṃ.

金色身善逝,应受供养者;正行走于路,我供养足果(pādaphala)。

64.

64.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

九十一劫前,我于彼时所施果,我未曾堕恶趣,此乃施果之果报。

65.

65.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

66.

66.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……我已奉行佛陀教法。

67.

67.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādaphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿足果长老,

Abhāsitthāti.

诵说此等偈颂。

Pādaphaliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

足果长老本行第五。

6. Mātuluṅgaphaladāyakattheraapadānaṃ

6. 施香橼果长老传

68.

68.

‘‘Kaṇikāraṃva jalitaṃ, puṇṇamāyeva candimaṃ;

Jalantaṃ dīparukkhaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.

如燃亮之翅子树(kaṇikāra),亦如中天之满月,又如燃灯之树,我得见世间导师。

69.

69.

‘‘Mātuluṅgaphalaṃ [Pg.90] gayha, adāsiṃ satthuno ahaṃ;

Dakkhiṇeyyassa vīrassa, pasanno sehi pāṇibhi.

我心怀虔敬,手持香橼果(mātuluṅgaphala),亲手供养于导师,彼应供养之勇者。

70.

70.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

三十一劫前,我于彼时所施果,我未曾堕恶趣,此乃施果之果报。

71.

71.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

72.

72.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……我已奉行佛陀教法。

73.

73.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mātuluṅgaphaladāyako thero imā

如是,具寿施香橼果长老,

Gāthāyo abhāsitthāti.

诵说此等偈颂。

Mātuluṅgaphaladāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

施香橼果长老本行第六。

7. Ajeliphaladāyakattheraapadānaṃ

7. 施阿耆利果长老传

74.

74.

‘‘Ajjuno nāma sambuddho, himavante vasī tadā;

Caraṇena ca sampanno, samādhikusalo muni.

名阿朱那(Ajjuna)之善逝,尔时住于雪山;彼乃行履圆满、善巧禅定之牟尼。

75.

75.

‘‘Kumbhamattaṃ gahetvāna, ajeliṃ jīvajīvakaṃ;

Chattapaṇṇaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

我取瓮量阿耆利(ajeli)果,其果延寿,有伞状叶,我将此果供养导师。

76.

76.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

九十四劫前,我于彼时所施果,我未曾堕恶趣,此乃施果之果报。

77.

77.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

78.

78.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法,我已作。

79.

79.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法,我已作。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajeliphaladāyako thero imā

如是,具寿阿阇梨果施者长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Ajeliphaladāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

阿阇梨果施者长老之传,第七。

8. Amodaphaliyattheraapadānaṃ

8. 阿摩达果长老传

80.

80.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ [Pg.91] sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, amodamadadiṃ phalaṃ.

金色之等正觉者,应受供养者;于路上经行时,我施阿摩达果。

81.

81.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于尔时施此果;不复知晓恶趣,此乃施果之果报。

82.

82.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

83.

83.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法,我已作。

84.

84.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法,我已作。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā amodaphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿阿摩达果长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Amodaphaliyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

阿摩达果长老之传,第八。

9. Tālaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. 多罗果施者长老传

85.

85.

‘‘Sataraṃsī nāma bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

名为萨多楞西之世尊,自生无能胜;从独住处起身,为行食而出。

86.

86.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, tālaphalaṃ adāsahaṃ.

我手持果实,得见人中雄,便趋近于彼;心悦意澄净,我施多罗果。

87.

87.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我于尔时施此果;不复知晓恶趣,此乃施果之果报。

88.

88.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

89.

89.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法,我已作。

90.

90.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法,我已作。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tālaphaladāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿多罗果施者长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Tālaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

多罗果施者长老之传,第九。

10. Nāḷikeraphaladāyakattheraapadānaṃ

10. 椰子果施者长老传

91.

91.

‘‘Nagare [Pg.92] bandhumatiyā, ārāmiko ahaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, gacchantaṃ anilañjase.

于班图马帝城,我尔时为园艺人;我得见离尘佛,经行于空中。

92.

92.

‘‘Nāḷikeraphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Ākāse ṭhitako santo, paṭiggaṇhi mahāyaso.

我手持椰子果,施予最胜之佛陀;彼大名称者立于空中,接受了供养。

93.

93.

‘‘Vittisañjanano mayhaṃ, diṭṭhadhammasukhāvaho;

Phalaṃ buddhassa datvāna, vippasannena cetasā.

以极清净之心,供养佛陀果实,为我生起欢喜,带来现法之乐。

94.

94.

‘‘Adhigacchiṃ tadā pītiṃ, vipulañca sukhuttamaṃ;

Uppajjateva ratanaṃ, nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

那时我获得喜,以及广大最上乐;我于彼彼处生,珍宝为我生起。

95.

95.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时施此果;我不知有恶趣,此乃施果之果报。

96.

96.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, phaladānassidaṃ phalaṃ.

我天眼已清净,我于三昧得善巧;已达神通彼岸,此乃施果之果报。

97.

97.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

98.

98.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……佛陀教法我已行。

99.

99.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāḷikeraphaladāyako thero imā

如是,具寿椰子果施者长老说此诸偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

(此偈颂已说毕。)

Nāḷikeraphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

椰子果施者长老本行传第十。

Kaṇikāravaggo ekapaññāsamo.

迦尼迦罗品第五十一。

Tassuddānaṃ –

其摄颂:

Kaṇikārekapattā ca, kāsumārī tathāvaṭā;

Pādañca mātuluṅgañca, ajelīmodameva ca.

迦尼迦罗、一叶、迦苏摩利,以及阿瓦塔;足与香橼果,阿折利与牟陀。

Tālaṃ tathā nāḷikeraṃ, gāthāyo gaṇitā viha;

Ekaṃ gāthāsataṃ hoti, ūnādhikavivajjitaṃ.

多罗与椰子,于此品中,所计偈颂,共有一百首,无增亦无减。

52. Phaladāyakavaggo

52. 施果者品

1. Kurañciyaphaladāyakattheraapadānaṃ

1. 俱兰支果施者长老本行传第一

1.

1.

‘‘Migaluddo [Pg.93] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

往昔我为猎人,于森林中游行;得见离垢之佛陀,已达诸法彼岸者。

2.

2.

‘‘Kurañciyaphalaṃ gayha, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Puññakkhettassa tādino, pasanno sehi pāṇibhi.

我心怀净信,亲手持俱兰支果,供养最胜佛,彼乃如是者,无上之福田。

3.

3.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我于彼时施此果;我不知有恶趣,此乃施果之果报。

4.

4.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼,一切诸有皆拔除;如象断除其束缚,我住于此得无漏。

5.

5.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来,得至最胜佛前;三明皆已达,佛陀教法我已行。

6.

6.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六种神通,我皆已亲证,佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kurañciyaphaladāyako thero imā

如是,具寿俱兰支果施者长老,诚然说此诸偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

诵此等偈。

Kurañciyaphaladāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

库兰吉果施长老传第一。

2. Kapitthaphaladāyakattheraapadānaṃ

2. 迦毗陀果施长老传

7.

7.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ.

“金色善逝正自觉,堪受供养应供者,行走于路我见时,施与迦毗陀树果。

8.

8.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

“从此九十一劫昔,我于彼时施彼果,不识恶趣为何物,此是布施果之果。

9.

9.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

10.

10.

‘‘Svāgataṃ [Pg.94] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

11.

11.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapitthaphaladāyako thero imā

如是,具寿迦毗陀果施长老

Gāthāyo abhāsitthāti.

诵此等偈。

Kapitthaphaladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

迦毗陀果施长老传第二。

3. Kosambaphaliyattheraapadānaṃ

3. 憍赏弥果长老传

12.

12.

‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, devadevaṃ narāsabhaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kosambaṃ adadiṃ tadā.

“如迦俱陀树垂悬,天中天与人中雄,行走于路我见时,彼时施与憍赏弥。

13.

13.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

“从此三十一劫昔,我于彼时施彼果,不识恶趣为何物,此是布施果之果。

14.

14.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

15.

15.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

16.

16.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kosambaphaliyo thero imā gāthāyo

如是,具寿憍赏弥果长老

Abhāsitthāti.

诵此等偈。

Kosambaphaliyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

憍赏弥果长老传第三。

4. Ketakapupphiyattheraapadānaṃ

4. 翅子树花长老传

17.

17.

‘‘Vinatānadiyā tīre, vihāsi purisuttamo;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

“于质多罗(Cittā)河岸,人中最上丈夫住,我见离尘等正觉,一意善入三摩地。

18.

18.

‘‘Madhugandhassa pupphena, ketakassa ahaṃ tadā;

Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

“彼时我以蜜香之翅子树花,心意澄净,满心欢喜,供养最上佛陀。

19.

19.

‘‘Ekanavutito [Pg.95] kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“从此九十一劫昔,我曾供养彼鲜花,不识恶趣为何物,此是供佛之果报。

20.

20.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已烧尽……乃至……我住于无漏。

21.

21.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……乃至……佛陀之教法已成。

22.

22.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……乃至……佛陀之教法已成。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ketakapupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿计陀迦花长老说此等偈颂

Abhāsitthāti.

已说。

Ketakapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

计陀迦花长老本行第四。

5. Nāgapupphiyattheraapadānaṃ

5. 龙华长老本行

23.

23.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, nāgapupphaṃ apūjayiṃ.

我曾供养龙华(nāgapuppha),于彼金色之等正觉,堪受供养,正行于路。

24.

24.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我曾供养花;不复知恶趣,供佛此果报。

25.

25.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……(中略)……我乃住于无漏。

26.

26.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……(中略)……佛陀教法我已行。

27.

27.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nāgapupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿龙华长老说此等偈颂

Abhāsitthāti.

已说。

Nāgapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

龙华长老本行第五。

6. Ajjunapupphiyattheraapadānaṃ

6. 阿朱那花长老本行

28.

28.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

昔于月分(Candabhāgā)河畔,我曾身为紧那罗;得见离垢之佛陀,自然成就无能胜。

29.

29.

‘‘Pasannacitto sumano, vedajāto katañjalī;

Gahetvā ajjunaṃ pupphaṃ, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

我心怀澄净喜悦,欢欣踊跃作合掌,手持阿朱那(ajjuna)花,供养自然成就者。

30.

30.

‘‘Tena [Pg.96] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnaraṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

缘此善业行,以及思与愿,舍紧那罗身后,我生忉利天。

31.

31.

‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ;

Dasakkhattuṃ cakkavattī, mahārajjamakārayiṃ.

三十六度为天主,我行天界之王政;十度身为转轮王,我行广域之王业。

32.

32.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sukhette vappitaṃ bījaṃ, sayambhumhi aho mama.

广袤国土之王业,其数无量不可计。于自然成就者福田,我播善种何其妙!

33.

33.

‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Pūjāraho ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.

我今有善业,出家入无家。于释迦子教,我应受供养。

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……(中略)……我乃住于无漏。

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今实善来……(中略)……佛陀教法我已行。

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ajjunapupphiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿阿朱那花长老说此等偈颂

Abhāsitthāti.

已说。

Ajjunapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

阿朱那花长老本行第六。

7. Kuṭajapupphiyattheraapadānaṃ

7. 拘吒迦花长老本行

37.

37.

‘‘Himavantassāvidūre, vasalo nāma pabbato;

Buddho sudassano nāma, vasate pabbatantare.

雪山(Himavanta)之不远处,有名伐娑罗(Vasala)山。有佛号曰善见(Sudassana),住于彼山峦之间。

38.

38.

‘‘Pupphaṃ hemavantaṃ gayha, vehāsaṃ agamāsahaṃ;

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.

我手持金色的花,飞升至空中;在那里我见到已渡瀑流、无漏的正自觉者。

39.

39.

‘‘Pupphaṃ kuṭajamādāya, sire katvāna añjaliṃ ;

Buddhassa abhiropesiṃ, sayambhussa mahesino.

我手持俱吒阇(kuṭaja)花,合掌于顶;供养于自生、大仙的佛陀。

40.

40.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于此劫起三十一劫昔,我曾供养彼鲜花;我未曾识堕恶趣,此乃供佛之果报。

41.

41.

‘‘Kilesā [Pg.97] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

42.

42.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已成办。

43.

43.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṭajapupphiyo thero imā gāthāyo

诚然,具寿俱吒阇花长老诵说此等偈颂,

Abhāsitthāti.

如是。

Kuṭajapupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

俱吒阇花长老本行传第七。

8. Ghosasaññakattheraapadānaṃ

8. 声想长老本行传

44.

44.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe vipine ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, devasaṅghapurakkhataṃ.

往昔我为猎鹿人,身处于荒野林中;我得见离尘之佛陀,天神会众所围绕。

45.

45.

‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ;

Assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ, sikhino lokabandhuno.

彼宣说四圣谛,开示不死境界;我听闻尸弃(Sikhī)佛,世间亲友之妙法。

46.

46.

‘‘Ghose cittaṃ pasādesiṃ, asamappaṭipuggale;

Tattha cittaṃ pasādetvā, uttariṃ duttaraṃ bhavaṃ.

于无与伦比者之音声,我心生净信;于彼处心净信故,我超越难渡之生存。

47.

47.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ghosasaññāyidaṃ phalaṃ.

于此劫起三十一劫昔,我于尔时得音声想;我未曾识堕恶趣,此乃音声想之果报。

48.

48.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

49.

49.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已成办。

50.

50.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghosasaññako thero imā gāthāyo

诚然,具寿声想长老诵说此等偈颂,

Abhāsitthāti.

如是。

Ghosasaññakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

声想长老本行传第八。

9. Sabbaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. 施一切果长老本行传

51.

51.

‘‘Varuṇo nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;

Chaḍḍetvā dasaputtāni, vanamajjhogahiṃ tadā.

我名瓦儒那(Varuṇa),乃婆罗门,通达真言;尔时舍弃十子后,我即深入于林中。

52.

52.

‘‘Assamaṃ [Pg.98] sukataṃ katvā, suvibhattaṃ manoramaṃ;

Paṇṇasālaṃ karitvāna, vasāmi vipine ahaṃ.

我善造阿兰若,分区巧妙且怡人;复建一叶所成屋,我于林中而安住。

53.

53.

‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama assamaṃ.

莲华上(Padumuttara)佛世间解,应受供养之圣者;彼欲度脱我出离,莅临我之阿兰若。

54.

54.

‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, obhāso vipulo ahu;

Buddhassa ānubhāvena, pajjalī vipinaṃ tadā.

林苑有多广,光明就有多广;以佛陀之威力,彼时森林皆炽盛。

55.

55.

‘‘Disvāna taṃ pāṭihīraṃ, buddhaseṭṭhassa tādino;

Pattapuṭaṃ gahetvāna, phalena pūjayiṃ ahaṃ.

见彼不动者、最胜佛陀之神变,我即取来叶包,以果实作供养。

56.

56.

‘‘Upagantvāna sambuddhaṃ, sahakhārimadāsahaṃ;

Anukampāya me buddho, idaṃ vacanamabravi.

我走近正自觉者,供养了资具担;佛陀出于怜悯,对我说了此番话。

57.

57.

‘Khāribhāraṃ gahetvāna, pacchato ehi me tuvaṃ;

Paribhutte ca saṅghamhi, puññaṃ tava bhavissati’.

“你且拿此资具担,跟在我身后前来;僧团受用之后,你将获得福德。”

58.

58.

‘‘Puṭakantaṃ gahetvāna, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tusitaṃ upapajjahaṃ.

我拿着那个包裹,供养了比丘僧团;于彼处心生净信,我得生于兜率天。

59.

59.

‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;

Puññakammena saṃyuttaṃ, anubhomi sadā sukhaṃ.

在那里,我恒常享受与善业相应的快乐,有天界的歌舞音乐为伴。

60.

60.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

无论我投生何处,或为天人或为人;我的财富无匮乏,此乃施果之报。

61.

61.

‘‘Yāvatā caturo dīpā, sasamuddā sapabbatā;

Phalaṃ buddhassa datvāna, issaraṃ kārayāmahaṃ.

所有四洲,连同海洋与山脉,因我曾供养佛陀果实,皆由我主宰。

62.

62.

‘‘Yāvatā me pakkhigaṇā, ākāse uppatanti ce;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

所有在空中飞翔的鸟群,它们也都顺从于我,此乃施果之报。

63.

63.

‘‘Yāvatā vanasaṇḍamhi, yakkhā bhūtā ca rakkhasā;

Kumbhaṇḍā garuḷā cāpi, pāricariyaṃ upenti me.

林苑中所有的夜叉、部多、罗刹、鸠槃荼(Kumbhaṇḍa)与金翅鸟,它们也都前来侍奉我。

64.

64.

‘‘Kumbhā soṇā madhukārā, ḍaṃsā ca makasā ubho;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

乌龟、狗、蜜蜂,以及虻、蚊二者,它们也都顺从于我,此乃施果之报。

65.

65.

‘‘Supaṇṇā [Pg.99] nāma sakuṇā, pakkhijātā mahabbalā;

Tepi maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.

名为金翅鸟(Supaṇṇa)的鸟类,有大力量的飞禽,它们也都来归依我,此乃施果之报。

66.

66.

‘‘Yepi dīghāyukā nāgā, iddhimanto mahāyasā;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

那些长寿、有神通、大名声的龙(nāga),它们也都顺从于我,此乃施果之报。

67.

67.

‘‘Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchakā;

Tepi maṃ vasamanventi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

狮子、老虎与豹子,熊、狼以及鬣狗,它们也都顺从于我,此乃施果之报。

68.

68.

‘‘Osadhītiṇavāsī ca, ye ca ākāsavāsino;

Sabbe maṃ saraṇaṃ yanti, phaladānassidaṃ phalaṃ.

居于草药林木之神,以及居于空中之神,所有一切皆归依我,此乃施果之报。

69.

69.

‘‘Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, gambhīraṃ suppakāsitaṃ;

Phassayitvā viharāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

我已触证并安住于极难见、极微细、甚深、善宣说之法,此乃施果之报。

70.

70.

‘‘Vimokkhe aṭṭha phusitvā, viharāmi anāsavo;

Ātāpī nipako cāhaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.

我触证八解脱,住于无漏;我具勤与智,此是施果之果。

71.

71.

‘‘Ye phalaṭṭhā buddhaputtā, khīṇadosā mahāyasā;

Ahamaññataro tesaṃ, phaladānassidaṃ phalaṃ.

彼住果位佛之子,诸过已尽具大名;我亦是彼等之一,此是施果之果。

72.

72.

‘‘Abhiññāpāramiṃ gantvā, sukkamūlena codito;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

我达神通波罗蜜,为善根所催促;遍知一切诸漏后,我住于无漏。

73.

73.

‘‘Tevijjā iddhipattā ca, buddhaputtā mahāyasā;

Dibbasotasamāpannā, tesaṃ aññataro ahaṃ.

具三明、达神通、有大名声、得天耳通之佛子,我亦是彼等之一。

74.

74.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我于尔时施果;自彼时不识恶趣,此是施果之果。

75.

75.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

76.

76.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教已成办。

77.

77.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sabbaphaladāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿一切施果长老诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Sabbaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

一切施果长老本行第九。

10. Padumadhārikattheraapadānaṃ

10. 持莲长老本行传

78.

78.

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.100], romaso nāma pabbato;

Buddhopi sambhavo nāma, abbhokāse vasī tadā.

10. 雪山之不远,有名罗马萨山;时有独觉佛,其名为桑跋瓦,住于空旷处。

79.

79.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, padumaṃ dhārayiṃ ahaṃ;

Ekāhaṃ dhārayitvāna, bhavanaṃ punarāgamiṃ.

我从宫殿出,手持一莲花;持花一日后,复还归宫殿。

80.

80.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我供养彼佛;自彼时不识恶趣,此是供佛之果。

81.

81.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

82.

82.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教已成办。

83.

83.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumadhāriko thero imā gāthāyo

如是,具寿莲花持长老诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Padumadhārikattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

莲花持长老本行第十。

Phaladāyakavaggo dvepaññāsamo.

施果者品第五十二。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Kurañciyaṃ kapitthañca, kosambamatha ketakaṃ;

Nāgapupphajjunañceva, kuṭajī ghosasaññako.

枸橼果、木苹果、憍赏弥、露兜树;龙花、阿周那、止泻木、声想者。

Thero ca sabbaphalado, tathā padumadhāriko;

Asīti cettha gāthāyo, tisso gāthā taduttari.

一切施果长老,以及莲花持长老;此中有偈八十,其后复有三。

53. Tiṇadāyakavaggo

53. 施草品

1. Tiṇamuṭṭhidāyakattheraapadānaṃ

1. 施一束草长老本行

1.

1.

‘‘Himavantassāvidūre[Pg.101], lambako nāma pabbato;

Tattheva tisso sambuddho, abbhokāsamhi caṅkami.

“雪山(Himavanta)不远处,有名为蓝婆迦(Lambaka)的山;正等觉者帝沙(Tissa)于彼处,在空旷之地经行。

2.

2.

‘‘Migaluddo pure āsiṃ, araññe kānane ahaṃ;

Disvāna taṃ devadevaṃ, tiṇamuṭṭhimadāsahaṃ.

“往昔我曾是,林野中猎人;得见天中天,我施一把草。

3.

3.

‘‘Nisīdanatthaṃ buddhassa, datvā cittaṃ pasādayiṃ;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ uttarāmukho.

“为令佛陀坐,布施心澄净;顶礼正等觉,我面北而去。

4.

4.

‘‘Aciraṃ gatamattassa, migarājā apothayi ;

Sīhena pothito santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.

“离去后不久,兽王将我击;为狮所扑倒,我命终于彼。

5.

5.

‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, buddhaseṭṭhe anāsave;

Sumutto saravegova, devalokamagacchahaṃ.

“我于临终时,向无漏佛胜;所造善业故,如疾箭离弦,我往生天界。

6.

6.

‘‘Yūpo tattha subho āsi, puññakammābhinimmito;

Sahassakaṇḍo satabheṇḍu, dhajālu haritāmayo.

“彼处有善妙宝柱,由福业所化成;具千节与百球,幡幢林立黄金成。

7.

7.

‘‘Pabhā niddhāvate tassa, sataraṃsīva uggato;

Ākiṇṇo devakaññāhi, āmodiṃ kāmakāmihaṃ.

“其光辉四射,犹如升起之日轮;天女遍围绕,我随欲而欢喜。

8.

8.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Āgantvāna manussattaṃ, pattomhi āsavakkhayaṃ.

“我从天界殁,为善根所促;得来此人身,已证诸漏尽。

9.

9.

‘‘Catunnavutito kappe, nisīdanamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, tiṇamuṭṭhe idaṃ phalaṃ.

“于九十四劫,我施一坐具;不复知恶趣,施草把之果。

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

“我已焚诸漏,一切有根除;如象断其缚,我住于无漏。

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我来实善来,得至佛陀前;我已得三明,奉行佛圣教。

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.102] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解、八解脱,以及六神通,我皆已亲证,奉行佛圣教。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā tiṇamuṭṭhidāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施草把长老诵此诸偈。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Tiṇamuṭṭhidāyakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

施草把长老本行传第一。

2. Mañcadāyakattheraapadānaṃ

2. 施床座长老本行传

13.

13.

‘‘Vipassino bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Ekamañcaṃ mayā dinnaṃ, pasannena sapāṇinā.

“毗婆尸(Vipassī)世尊,世间最上、不动者;我以清净心,亲手施一床座。

14.

14.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbayānaṃ samajjhagaṃ;

Tena mañcakadānena, pattomhi āsavakkhayaṃ.

“象乘与马乘,以及诸天乘,我皆已获得;因施床座故,我已证漏尽。

15.

15.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ mañcamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, mañcadānassidaṃ phalaṃ.

“于九十一劫,我于尔时施床座;不复知恶趣,此施床座果。

16.

16.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

17.

17.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

18.

18.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mañcadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,具寿施床长老诵说此等偈颂。

Mañcadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

施床长老传第二。

3. Saraṇagamaniyattheraapadānaṃ

3. 皈依长老传

19.

19.

‘‘Āruhimha tadā nāvaṃ, bhikkhu cājīviko cahaṃ;

Nāvāya bhijjamānāya, bhikkhu me saraṇaṃ adā.

其时,比丘、邪命外道(ājīvaka)与我,同登一舟;船破之时,比丘授我皈依。

20.

20.

‘‘Ekatiṃse [Pg.103] ito kappe, yaṃ so me saraṇaṃ adā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, saraṇagamane phalaṃ.

三十一劫前,彼授我皈依;我不知恶趣,此是皈依的果报。

21.

21.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

22.

22.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

23.

23.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā saraṇagamaniyo thero imā gāthāyo

如是,具寿皈依长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

诵说已。

Saraṇagamaniyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

皈依长老传第三。

4. Abbhañjanadāyakattheraapadānaṃ

4. 施油长老传

24.

24.

‘‘Nagare bandhumatiyā, rājuyyāne vasāmahaṃ;

Cammavāsī tadā āsiṃ, kamaṇḍaludharo ahaṃ.

于班度玛提(Bandhumatī)城,我住王家园;其时我身为皮衣,手持君持瓶。

25.

25.

‘‘Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ;

Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ.

我见无垢佛,自觉不败者,精勤心策励,禅者乐禅定,已得自在。

26.

26.

‘‘Sabbakāmasamiddhiñca, oghatiṇṇamanāsavaṃ;

Disvā pasanno sumano, abbhañjanamadāsahaṃ.

见彼成就一切欲,已渡瀑流且无漏,我心欣悦而清净,供养于油。

27.

27.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, abbhañjanassidaṃ phalaṃ.

九十一劫昔,我于彼时施;我不知恶趣,此施油之果。

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

29.

29.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善哉斯来真有幸……佛陀教法已奉行。

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abbhañjanadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施油长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

诵说已。

Abbhañjanadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

施油长老传第四。

5. Supaṭadāyakattheraapadānaṃ

5. 施妙衣长老传

31.

31.

‘‘Divāvihārā [Pg.104] nikkhanto, vipassī lokanāyako;

Lahuṃ supaṭakaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.

毗婆尸(Vipassī)世间导师,从日间住处而出;我速供养一件妙衣,一劫之中乐于天界。

32.

32.

‘‘Ekanavutito kappe, supaṭakamadāsahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, supaṭassa idaṃ phalaṃ.

于九十一劫前,我曾布施善衣;我不曾识恶趣,此乃善衣之果报。

33.

33.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

34.

34.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

35.

35.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā supaṭadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿善衣施者长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Supaṭadāyakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

善衣施者长老譬喻第五。

6. Daṇḍadāyakattheraapadānaṃ

6. 施杖长老譬喻

36.

36.

‘‘Kānanaṃ vanamogayha, veḷuṃ chetvānahaṃ tadā;

Ālambaṇaṃ karitvāna, saṅghassa adadiṃ bahuṃ.

那时我进入森林,砍伐竹子,制作了许多手杖,供养给僧伽。

37.

37.

‘‘Tena cittappasādena, subbate abhivādiya;

Ālambadaṇḍaṃ datvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.

以彼清净心,我礼敬善行者;施予手杖后,我面向北而去。

38.

38.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ daṇḍamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, daṇḍadānassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫前,我于彼时施杖;我不曾识恶趣,此乃施杖之果报。

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā daṇḍadāyako thero imā gāthāyo

如是,具寿施杖长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Daṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

施杖长老譬喻第六。

Tevīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十三诵品。

7. Girinelapūjakattheraapadānaṃ

7. 吉利尼罗花供养者长老譬喻

42.

42.

‘‘Migaluddo [Pg.105] pure āsiṃ, vipine vicaraṃ ahaṃ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sabbadhammāna pāraguṃ.

我昔曾为猎鹿人,于林野中游行;忽见离垢佛陀,诸法已达彼岸。

43.

43.

‘‘Tasmiṃ mahākāruṇike, sabbasattahite rate;

Pasannacitto sumano, nelapupphamapūjayiṃ.

于彼大悲者,乐于一切有情利;我心生净信,欣悦供尼罗花。

44.

44.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

从今三十一劫前,我所供养之花;我不曾知恶趣,此乃供佛之果报。

45.

45.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

46.

46.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

47.

47.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā girinelapūjako thero imā gāthāyo

如是,具寿吉利尼罗花供养者长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Girinelapūjakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

吉利尼罗花供养者长老譬喻第七。

8. Bodhisammajjakattheraapadānaṃ

8. 扫菩提者长老譬喻

48.

48.

‘‘Ahaṃ pure bodhipattaṃ, ujjhitaṃ cetiyaṅgaṇe;

Taṃ gahetvāna chaḍḍesiṃ, alabhiṃ vīsatīguṇe.

我于往昔塔院中,取起所弃菩提叶,将其清除之后,获得二十种功德。

49.

49.

‘‘Tassa kammassa tejena, saṃsaranto bhavābhave;

Duve bhave saṃsarāmi, devatte cāpi mānuse.

依彼善业之威力,我于诸有中轮回,仅于天界与人界,此二有之中流转。

50.

50.

‘‘Devalokā cavitvāna, āgantvā mānusaṃ bhavaṃ;

Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe.

从天界死殁已,来到于人界中,我出生二种姓,刹帝利与婆罗门。

51.

51.

‘‘Aṅgapaccaṅgasampanno, ārohapariṇāhavā;

Abhirūpo suci homi, sampuṇṇaṅgo anūnako.

我肢分皆具足,身形高大匀称,容貌甚端严,清净无缺减。

52.

52.

‘‘Devaloke manusse vā, jāto vā yattha katthaci;

Bhave suvaṇṇavaṇṇo ca, uttattakanakūpamo.

或于天界或人间,或生于任何一处,我身皆具黄金色,犹如新熔之纯金。

53.

53.

‘‘Mudukā [Pg.106] maddavā sniddhā, sukhumā sukumārikā;

Chavi me sabbadā hoti, bodhipatte suchaḍḍite.

我皮肤恒柔软,温和且又润泽,细腻复极娇嫩,因善弃菩提叶。

54.

54.

‘‘Yato kutoci gatīsu, sarīre samudāgate;

Na limpati rajojallaṃ, vipāko pattachaḍḍite.

于任何诸趣中,当此身生起时,尘垢皆不染着,是弃叶之果报。

55.

55.

‘‘Uṇhe vātātape tassa, aggitāpena vā pana;

Gatte sedā na muccanti, vipāko pattachaḍḍite.

于我身或因热,或因风吹日晒,或复因于火热,皆无汗水流出,是弃叶之果报。

56.

56.

‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, tilakā piḷakā tathā;

Na honti kāye daddu ca, vipāko pattachaḍḍite.

麻风、痈、白癞,以及痣与疮,于身亦无癣,是弃叶之果报。

57.

57.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Rogā na honti kāyasmiṃ, vipāko pattachaḍḍite.

复有其他功德,于诸有中生起:于我身无诸病,是弃叶之果报。

58.

58.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Na hoti cittajā pīḷā, vipāko pattachaḍḍite.

复有其他功德,于诸有中生起:无心生之苦恼,是弃叶之果报。

59.

59.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Amittā na bhavantassa, vipāko pattachaḍḍite.

复有其他功德,于诸有中生起:于我永无怨敌,是弃叶之果报。

60.

60.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Anūnabhogo bhavati, vipāko pattachaḍḍite.

复有其他功德,于诸有中生起:所有资财受用,皆圆满而无缺,是弃叶之果报。

61.

61.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Aggirājūhi corehi, na hoti udake bhayaṃ.

复有其他功德,于诸有中生起:无火、王、盗贼、水等诸怖畏。

62.

62.

‘‘Aparampi guṇaṃ tassa, nibbattati bhavābhave;

Dāsidāsā anucarā, honti cittānuvattakā.

复有其他功德,于诸有中生起:所有男女仆从,皆随顺我心意。

63.

63.

‘‘Yamhi āyuppamāṇamhi, jāyate mānuse bhave;

Tato na hāyate āyu, tiṭṭhate yāvatāyukaṃ.

生于人界之时,得何等之寿量,寿命则不减损,必得尽其天年。

64.

64.

‘‘Abbhantarā ca bāhirā, negamā ca saraṭṭhakā;

Nuyuttā honti sabbepi, vuddhikāmā sukhicchakā.

内外所有众人,城镇及同国人,一切皆常随顺,愿我增长安乐。

65.

65.

‘‘Bhogavā yasavā homi, sirimā ñātipakkhavā;

Apetabhayasantāso, bhavehaṃ sabbato bhave.

我具财富与名声,具吉祥与亲族眷属;于一切有中,我于一切处皆无怖畏惊恐。

66.

66.

‘‘Devā [Pg.107] manussā asurā, gandhabbā yakkharakkhasā;

Sabbe te parirakkhanti, bhave saṃsarato sadā.

天、人、阿修罗、乾闼婆、夜叉与罗刹,彼等一切,恒常守护于诸有中轮回之我。

67.

67.

‘‘Devaloke manusse ca, anubhotvā ubho yase;

Avasāne ca nibbānaṃ, sivaṃ patto anuttaraṃ.

于天界与人间,享受两种福报后,最终证得无上寂静之涅槃。

68.

68.

‘‘Sambuddhamuddisitvāna, bodhiṃ vā tassa satthuno;

Yo puññaṃ pasave poso, tassa kiṃ nāma dullabhaṃ.

若人忆念正觉者,或彼导师之菩提,而生起功德,于彼何物为难得?

69.

69.

‘‘Magge phale āgame ca, jhānābhiññāguṇesu ca;

Aññesaṃ adhiko hutvā, nibbāyāmi anāsavo.

于道、果、圣典中,以及禅定、神通诸功德中;我超越他人,无漏般涅槃。

70.

70.

‘‘Purehaṃ bodhiyā pattaṃ, chaḍḍetvā haṭṭhamānaso;

Imehi vīsataṅgehi, samaṅgī homi sabbadā.

往昔我心怀欢喜,清扫菩提树叶;我因此恒常具足,此二十种功德。

71.

71.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

72.

72.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……我已奉行佛陀教法。

73.

73.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhisammajjako thero imā gāthāyo

如是,具寿菩提扫尘长老宣说此诸偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Bodhisammajjakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

菩提扫尘长老本行第八。

9. Āmaṇḍaphaladāyakattheraapadānaṃ

9. 施阿曼达果长老本行

74.

74.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Vuṭṭhahitvā samādhimhā, caṅkamī lokanāyako.

胜者莲华上(Padumuttara),已达诸法之彼岸;彼世间导师从定而出,而后开始经行。

75.

75.

‘‘Khāribhāraṃ gahetvāna, āharanto phalaṃ tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, caṅkamantaṃ mahāmuniṃ.

我肩负重担,当时正采果;我见无垢佛,大仙(mahāmuni)正经行。

76.

76.

‘‘Pasannacitto sumano, sire katvāna añjaliṃ;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, āmaṇḍamadadiṃ phalaṃ.

我心清净而欢喜,合掌于顶上;礼敬正觉者后,我献上阿曼达果。

77.

77.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我于彼时施此果;自是之后不识恶趣,此乃布施阿曼达果之果报。

78.

78.

‘‘Kilesā [Pg.108] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

79.

79.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来此实为善来……我已奉行佛陀教法。

80.

80.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā āmaṇḍaphaladāyako thero imā

如是,具寿施阿曼达果长老宣说此诸偈颂。

Gāthāyo abhāsitthāti.

如是说已。

Āmaṇḍaphaladāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

施阿曼达果长老本行第九。

10. Sugandhattheraapadānaṃ

10. 善香长老本行

81.

81.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门种姓、大名称者出兴于世,其名为迦叶,于诸说者中最为殊胜。

82.

82.

‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo.

具足随形好,圆满三十二大人相,周身环绕一寻光,光网遍覆其身。

83.

83.

‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;

Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.

如月能安抚,如日能放光,如云能息灾,如海为德藏。

84.

84.

‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;

Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.

其戒如大地,其定如雪山,其慧如虚空,无著如风行。

85.

85.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, parisāsu visārado;

Saccāni sampakāseti, uddharanto mahājanaṃ.

彼大雄者,于诸众中,泰然无畏,为救拔大众,时而善说诸谛。

86.

86.

‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;

Āsahaṃ dhanadhaññassa, pahūtassa bahū tadā.

其时我于波罗奈城,为一长者之子,名称显赫,拥有无量财富谷物。

87.

87.

‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, migadāyamupeccahaṃ ;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ.

我为漫步而游行,遂至鹿野苑。得见无垢佛,正说不死句。

88.

88.

‘‘Visaṭṭhakantavacanaṃ, karavīkasamassaraṃ;

Haṃsarutehi nigghosaṃ, viññāpentaṃ mahājanaṃ.

言辞清晰悦人意,声如迦陵频伽鸟,音同鸿鹄之鸣声,开示广大众生知。

89.

89.

‘‘Disvā [Pg.109] devātidevaṃ taṃ, sutvāva madhuraṃ giraṃ;

Pahāyanappake bhoge, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

得见彼天中之天,得闻彼甘美之言,我乃舍弃众多财富,出家而入无家境。

90.

90.

‘‘Evaṃ pabbajito cāhaṃ, na cirena bahussuto;

Ahosiṃ dhammakathiko, vicittapaṭibhāṇavā.

我既如是出家已,未久即成多闻者,善说法要,辩才卓异。

91.

91.

‘‘Mahāparisamajjhehaṃ, haṭṭhacitto punappunaṃ;

Vaṇṇayiṃ hemavaṇṇassa, vaṇṇaṃ vaṇṇavisārado.

我于大众之中,心怀欢喜,善于赞颂,再三称扬彼金色者之德。

92.

92.

‘‘Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṃsayo;

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimuttopadhisaṅkhaye.

此佛实为漏尽者,无有苦恼,已断疑惑,已达一切业尽,于诸依灭尽中得解脱。

93.

93.

‘‘Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro;

Sadevakassa lokassa, brahmacakkappavattako.

彼即世尊、佛陀,彼是无上之狮。为天人世间,转动无上梵轮。

94.

94.

‘‘Danto dametā santo ca, sametā nibbuto isi;

Nibbāpetā ca assattho, assāsetā mahājanaṃ.

自调亦调他,自静亦静他,自寂亦寂他,仙人已涅槃;自安亦安他,安慰诸大众。

95.

95.

‘‘Vīro sūro ca vikkanto, pañño kāruṇiko vasī;

Vijitāvī ca sa jino, appagabbo anālayo.

具足精进、勇健、雄力,有慧、有悲、得自在;彼乃胜者、已征服者,无有骄慢、无有执著。

96.

96.

‘‘Aneñjo acalo dhīmā, amoho asamo muni;

Dhorayho usabho nāgo, sīho sakko garūsupi.

不动摇,不倾动,具智慧,无愚痴,无与等,是牟尼;能荷担,如牛王,如龙象,如雄狮,于尊重中如帝释。

97.

97.

‘‘Virāgo vimalo brahmā, vādī sūro raṇañjaho;

Akhilo ca visallo ca, asamo saṃyato suci.

离贪、无垢、清净如梵,论中雄者,舍诸尘染;心无顽碍,已拔毒箭,无与等者,善护清净。

98.

98.

‘‘Brāhmaṇo samaṇo nātho, bhisakko sallakattako;

Yodho buddho sutāsuto, acalo mudito sito.

“驱恶者、寂静者、依怙者,医师、拔箭者;战士、佛陀、名闻中最闻名者,不动摇者、欢喜者、清凉者。”

99.

99.

‘‘Dhātā dhatā ca santi ca, kattā netā pakāsitā;

Sampahaṃsitā bhettā ca, chettā sotā pasaṃsitā.

“持者、乐于法者、寂静者,作者、引导者、开示者;善令欢喜者、破坏者、斩断者,听闻者、称赞者。”

100.

100.

‘‘Akhilo ca visallo ca, anīgho akathaṃkathī;

Anejo virajo kattā, gandhā vattā pasaṃsitā.

“无障碍者、无箭者,无苦恼者、无疑惑者;无动摇者、无尘垢者、作者,具戒香者、善说者、称赞者。”

101.

101.

‘‘Tāretā atthakāretā, kāretā sampadāritā;

Pāpetā sahitā kantā, hantā ātāpī tāpaso.

“度脱者、作利益者,令作者、善破除者;令到达者、有利者、可爱者,杀(烦恼)者、精勤者、苦行者。”

102.

102.

‘‘Samacitto [Pg.110] samasamo, asahāyo dayālayo ;

“心平等者、平等者,无伴侣者、具慈悲者。”

Accherasatto akuho, katāvī isisattamo.

“具能断(烦恼)之武器者、无欺诈者,已作所应作者、第七仙人。”

103.

103.

‘‘Nittiṇṇakaṅkho nimmāno, appameyyo anūpamo;

Sabbavākyapathātīto, sacca neyyantagū jino.

“已度疑惑者、无我慢者,不可量者、无譬喻者;超越一切言语之道,已达谛与所应导之究竟的胜者。”

104.

104.

‘‘Sattasāravare tasmiṃ, pasādo amatāvaho;

Tasmā buddhe ca dhamme ca, saṅghe saddhā mahatthikā.

“于彼众生之精华、殊胜者,净信能带来不死;是故于佛、于法、于僧,信具大威力。”

105.

105.

‘‘Guṇehi evamādīhi, tilokasaraṇuttamaṃ;

Vaṇṇento parisāmajjhe, akaṃ dhammakathaṃ ahaṃ.

“我于大众中,以如是等功德,赞叹彼三界最上皈依处,而作此法谈。”

106.

106.

‘‘Tato cutāhaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;

Tato cuto manussesu, jāto homi sugandhiko.

“我从彼处逝,于兜率天享受大乐后;复从彼处逝,生于人间身具妙香。”

107.

107.

‘‘Nissāso mukhagandho ca, dehagandho tatheva me;

Sedagandho ca satataṃ, sabbagandhova hoti me.

“我之气息与口香,身香亦复如是;汗香亦恒常,于我皆是妙香。”

108.

108.

‘‘Mukhagandho sadā mayhaṃ, padumuppalacampako;

Parisanto sadā vāti, sarīro ca tatheva me.

“我口恒常具莲花、青莲、瞻波迦之香;恒常飘香遍及大众,我身亦复如是。”

109.

109.

‘‘Guṇatthavassa sabbantaṃ, phalaṃ tu paramabbhutaṃ;

Ekaggamanasā sabbe, vaṇṇayissaṃ suṇātha me.

“赞叹功德之全部果报,乃最极稀有。我将宣说之,汝等一切人,且专心谛听我言。”

110.

110.

‘‘Guṇaṃ buddhassa vatvāna, hitāya ca na sadisaṃ ;

Sukhito homi sabbattha, saṅgho vīrasamāyuto.

“因宣说佛陀之功德,其利益无与伦比;我于一切处安乐,具足勇猛。”

111.

111.

‘‘Yasassī sukhito kanto, jutimā piyadassano;

Vattā aparibhūto ca, niddoso paññavā tathā.

“具声誉者、安乐者、可爱者,具光明者、喜见者;善说者、不为他所轻侮者,无过失者、亦具智慧。”

112.

112.

‘‘Khīṇe āyusi nibbānaṃ, sulabhaṃ buddhabhattino;

Tesaṃ hetuṃ pavakkhāmi, taṃ suṇātha yathātathaṃ.

“于敬信佛陀者,寿命终尽时,涅槃则易得;我将如实说其因,汝等且谛听。”

113.

113.

‘‘Santaṃ [Pg.111] yasaṃ bhagavato, vidhinā abhivādayaṃ;

Tattha tatthūpapannopi, yasassī tena homahaṃ.

“我如法礼赞世尊之寂静与声誉,是故我虽生于彼彼之处,亦因此善业而得声誉。”

114.

114.

‘‘Dukkhassantakaraṃ buddhaṃ, dhammaṃ santamasaṅkhataṃ;

Vaṇṇayaṃ sukhado āsiṃ, sattānaṃ sukhito tato.

我赞叹灭苦之佛陀、寂静无为之法,为众生施与安乐,由是自亦安乐。

115.

115.

‘‘Guṇaṃ vadanto buddhassa, buddhapītisamāyuto;

Sakantiṃ parakantiñca, janayiṃ tena kantimā.

我宣说佛陀功德,充满对佛陀的喜悦;我生起自己与他人的喜爱,由是具足可爱之相。

116.

116.

‘‘Jino te titthikākiṇṇe, abhibhuyya kutitthiye;

Guṇaṃ vadanto jotesiṃ, nāyakaṃ jutimā tato.

胜者于遍布外道之处,降伏恶见外道;我宣说其功德,令导师(之德)光耀,由是我亦身具光辉。

117.

117.

‘‘Piyakārī janassāpi, sambuddhassa guṇaṃ vadaṃ;

Saradova sasaṅkohaṃ, tenāsiṃ piyadassano.

我为民众行悦意事,并宣说正自觉者功德;由是我如秋月,悦意可观。

118.

118.

‘‘Yathāsattivasenāhaṃ, sabbavācāhi santhaviṃ;

Sugataṃ tena vāgiso, vicittapaṭibhānavā.

我尽己所能,以一切言辞赞叹善逝;由是我成语自在者,具足种种辩才。

119.

119.

‘‘Ye bālā vimatiṃ pattā, paribhonti mahāmuniṃ;

Niggahiṃ te saddhammena, paribhūto na tenahaṃ.

彼等愚者心存疑,轻蔑伟大牟尼尊;我以正法折服彼,由是我不为他所轻。

120.

120.

‘‘Buddhavaṇṇena sattānaṃ, kilese apanesahaṃ;

Nikkilesamano homi, tassa kammassa vāhasā.

我以赞叹佛陀故,去除众生之烦恼;依此业力之所致,我得无烦恼之心。

121.

121.

‘‘Sotūnaṃ vuddhimajaniṃ, buddhānussatidesako;

Tenāhamāsiṃ sappañño, nipuṇatthavipassako.

我开示佛随念,令听闻者增长;由是我成具慧者,能见微细之义。

122.

122.

‘‘Sabbāsavaparikkhīṇo, tiṇṇasaṃsārasāgaro;

Sikhīva anupādāno, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

我诸漏已尽,渡过轮回之海;如火无所依,我将证得寂灭。

123.

123.

‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yamahaṃ santhaviṃ jinaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhavaṇṇassidaṃ phalaṃ.

即于此劫中,我曾赞胜者;自彼时以来,我不知恶趣,此乃赞佛之果。

124.

124.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。

125.

125.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……(中略)……佛陀之教已成办。

126.

126.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.112] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sugandho thero imā gāthāyo

如是,具寿须犍陀长老,

Abhāsitthāti.

宣说此等偈颂已。

Sugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

须犍陀长老本事第十。

Tiṇadāyakavaggo tepaññāsamo.

施草者品第五十三。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Tiṇado mañcado ceva, saraṇabbhañjanappado;

Supaṭo daṇḍadāyī ca, nelapūjī tatheva ca.

施草者、施床者、皈依者、施涂油者、善衣者、施杖者、以及尼拉花供者。

Bodhisammajjako maṇḍo, sugandho dasamoti ca;

Gāthāsataṃ satevīsaṃ, gaṇitañcettha sabbaso.

菩提清扫者、庵摩罗果施者,以及第十之须犍陀;此品总计一百二十三偈。

54. Kaccāyanavaggo

54. 迦旃延品

1. Mahākaccāyanattheraapadānaṃ

1. 摩诃迦旃延长老本事

1.

1.

‘‘Padumuttaro [Pg.113] nāma jino, anejo ajitaṃ jayo;

Satasahasse kappānaṃ, ito uppajji nāyako.

胜者名莲华上首,无有爱染,能胜难胜;于此十万劫之前,彼引导者出于世。

2.

2.

‘‘Vīro kamalapattakkho, sasaṅkavimalānano;

Kanakācalasaṅkāso, ravidittisamappabho.

勇者眼如莲瓣,面容如月清净无垢;身如金山,光辉等同日耀。

3.

3.

‘‘Sattanettamanohārī, varalakkhaṇabhūsito;

Sabbavākyapathātīto, manujāmarasakkato.

能夺众生眼与心,具足殊胜相好庄严;超越一切言语之道,为人天所恭敬。

4.

4.

‘‘Sambuddho bodhayaṃ satte, vāgīso madhurassaro;

Karuṇānibandhasantāno, parisāsu visārado.

正自觉者令众生觉悟,语自在,音声甜美;悲心相续不断,于大众中无畏。

5.

5.

‘‘Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasaṃhitaṃ;

Nimugge mohapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

宣说与四圣谛相应的甜美之法,将沉没于愚痴泥沼中的众生拔济而出。

6.

6.

‘‘Tadā ekacaro hutvā, tāpaso himavālayo;

Nabhasā mānusaṃ lokaṃ, gacchanto jinamaddasaṃ.

那时我作为独行者,是住在雪山的苦行者;我从空中前往人间,得见胜者。

7.

7.

‘‘Upecca santikaṃ tassa, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Vaṇṇayantassa vīrassa, sāvakassa mahāguṇaṃ.

我走近彼佛跟前,听闻其法教,彼时佛陀正在赞叹一位勇猛弟子的大功德。

8.

8.

‘‘Saṅkhittena mayā vuttaṃ, vitthārena pakāsayaṃ;

Parisaṃ mañca toseti, yathā kaccāyano ayaṃ.

“我所简略说者,此迦旃延(Kaccāyana)能广为开显,令大众与我皆生欢喜。”

9.

9.

‘‘‘Nāhaṃ evamidhekaccaṃ, aññaṃ passāmi sāvakaṃ;

Tasmātadagge esaggo, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.

“我未曾见有其他弟子能如是,是故,于此第一位中,彼为最上。比丘们,汝等当如是受持。”

10.

10.

‘‘Tadāhaṃ vimhito hutvā, sutvā vākyaṃ manoramaṃ;

Himavantaṃ gamitvāna, āhitvā pupphasañcayaṃ.

那时我闻此悦意之语,心生惊叹,于是前往雪山,带来众花。

11.

11.

‘‘Pūjetvā lokasaraṇaṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tadā mamāsayaṃ ñatvā, byākāsi sa raṇañjaho.

我供养世间皈依处,渴仰彼位;彼时离尘者了知我心意,遂为我授记。

12.

12.

‘‘‘Passathetaṃ isivaraṃ, niddhantakanakattacaṃ;

Uddhaggalomaṃ pīṇaṃsaṃ, acalaṃ pañjaliṃ ṭhitaṃ.

“且看此贤圣:其肤色如炼金,身毛皆上竖,肩膊丰满,巍然不动,合掌而立。

13.

13.

‘‘‘Hāsaṃ [Pg.114] supuṇṇanayanaṃ, buddhavaṇṇagatāsayaṃ;

Dhammajaṃ uggahadayaṃ, amatāsittasannibhaṃ’.

“面带微笑,双目圆满,心向佛德,因法而生,心意高昂,犹如甘露所洒。”

14.

14.

‘‘Kaccānassa guṇaṃ sutvā, taṃ ṭhānaṃ patthayaṃ ṭhito;

Anāgatamhi addhāne, gotamassa mahāmune.

“此人听闻迦旃延(Kaccāna)功德,渴仰彼位而立。于未来世,在乔达摩(Gotama)大牟尼……”

15.

15.

‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kaccāno nāma nāmena, hessati satthu sāvako.

“……之教法中,彼将为法之继承人,为法所生之亲子,名为迦旃延(Kaccāna),成为导师之声闻。”

16.

16.

‘‘Bahussuto mahāñāṇī, adhippāyavidū mune;

Pāpuṇissati taṃ ṭhānaṃ, yathāyaṃ byākato mayā.

“彼将博学多闻,具大智慧,善知牟尼之意趣。如我所授记,彼将证得彼位。”

17.

17.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我于彼时造此业;自彼时起,我不知有恶趣。此乃供养佛陀之果报。

18.

18.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我于天界与人间二有中轮回,未曾去往他趣,此乃供佛之果报。

19.

19.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我生于刹帝利与婆罗门二族,未曾生于卑贱之族,此乃供佛之果报。

20.

20.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto ujjeniyaṃ pure ;

Pajjotassa ca caṇḍassa, purohitadijādhino.

于今此最后生,我生于优禅尼城,在暴虐的波逸多(Pajjota)王之国师婆罗门家。

21.

21.

‘‘Putto tiriṭivacchassa, nipuṇo vedapāragū;

Mātā ca candimā nāma, kaccānohaṃ varattaco.

为提利提瓦蹉(Tiriṭivaccha)之子,我聪慧善巧,通达吠陀。母亲名为旃提摩(Candimā),我名迦旃延,肤色胜妙。

22.

22.

‘‘Vīmaṃsanatthaṃ buddhassa, bhūmipālena pesito;

Disvā mokkhapuradvāraṃ, nāyakaṃ guṇasañcayaṃ.

为探究佛陀,我被国王派遣,得见导师,彼乃解脱城门,功德之总集。

23.

23.

‘‘Sutvā ca vimalaṃ vākyaṃ, gatipaṅkavisosanaṃ;

Pāpuṇiṃ amataṃ santaṃ, sesehi saha sattahi.

听闻能令轮回淤泥干涸的清净之语后,我与其余七位同伴,一同证得寂静不死。

24.

24.

‘‘Adhippāyavidū jāto, sugatassa mahāmate;

Ṭhapito etadagge ca, susamiddhamanoratho.

我成为能知善逝、大智者意趣之人,亦被立于第一之位,心愿皆已圆满。

25.

25.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼,一切诸有皆拔除;如象断其束缚,我住于无漏之境。

26.

26.

‘‘Svāgataṃ [Pg.115] vata me āsi, mama buddhassa santike;

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来到佛陀面前,实乃善来!我已证得三明,圆满奉行佛陀教法。

27.

27.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六神通,我皆已亲证,圆满奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāyano thero imā gāthāyo

如是,具寿摩诃迦旃延长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Mahākaccāyanattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

摩诃迦旃延长老本行传第一竟。

2. Vakkalittheraapadānaṃ

2. 瓦咖利长老本行传

28.

28.

‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Anomanāmo amito, nāmena padumuttaro.

十万劫前,有导师出兴于世,其名不凡,功德无量,号为莲华上(Padumuttara)佛。

29.

29.

‘‘Padumākāravadano, padumāmalasucchavī;

Lokenānupalittova toyena padumaṃ yathā.

其面容如莲华,其肤色如莲之无垢清净;犹如莲花不为水所染,彼亦不为世间所染。

30.

30.

‘‘Vīro padumapattakkho, kanto ca padumaṃ yathā;

Padumuttaragandhova, tasmā so padumuttaro.

英雄眼如青莲瓣,可爱犹如妙莲华;身具莲花之胜香,是故号为莲华上。

31.

31.

‘‘Lokajeṭṭho ca nimmāno, andhānaṃ nayanūpamo;

Santaveso guṇanidhi, karuṇāmatisāgaro.

世间最上而无慢,为盲者作眼目。威仪寂静功德藏,悲慧深广犹如海。

32.

32.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, brahmāsurasuraccito;

Sadevamanujākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.

彼大雄者,梵天、阿修罗、诸天所礼敬,彼最上胜者,曾于一时,在天人云集之大众中……

33.

33.

‘‘Vadanena sugandhena, madhurena rutena ca;

Rañjayaṃ parisaṃ sabbaṃ, santhavī sāvakaṃ sakaṃ.

以芬芳之口与甜美之声,令一切会众欢喜,赞叹其弟子。

34.

34.

‘‘Saddhādhimutto sumati, mama dassanalālaso ;

Natthi etādiso añño, yathāyaṃ bhikkhu vakkali.

此瓦咖利(Vakkali)比丘,是信胜解者,具善慧,渴仰见我;无有其他比丘如是者。

35.

35.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, nagare brāhmaṇatrajo;

Hutvā sutvā ca taṃ vākyaṃ, taṃ ṭhānamabhirocayiṃ.

昔于天鹅城(Haṃsavatī),我为婆罗门之子;听闻彼语心欢喜,我欣乐彼位。

36.

36.

‘‘Sasāvakaṃ [Pg.116] taṃ vimalaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;

Sattāhaṃ bhojayitvāna, dussehacchādayiṃ tadā.

我邀请彼无垢之如来及其弟子众,供养七日饮食,彼时以衣覆盖。

37.

37.

‘‘Nipacca sirasā tassa, anantaguṇasāgare;

Nimuggo pītisampuṇṇo, idaṃ vacanamabraviṃ.

我以头顶礼彼,沉浸于无尽功德海,充满喜悦,说如是言:

38.

38.

‘‘‘Yo so tayā santhavito, ito sattamake muni ;

Bhikkhu saddhāvataṃ aggo, tādiso homahaṃ mune’.

“牟尼!于此后第七日,您所赞叹之比丘,为具信者中第一。牟尼啊!愿我亦能如是。”

39.

39.

‘‘Evaṃ vutte mahāvīro, anāvaraṇadassano;

Imaṃ vākyaṃ udīresi, parisāya mahāmuni.

如是说已,大雄者、无碍见者、大牟尼,于会众中说此言:

40.

40.

‘‘‘Passathetaṃ māṇavakaṃ, pītamaṭṭhanivāsanaṃ;

Hemayaññopacitaṅgaṃ, jananettamanoharaṃ.

“汝等看此少年,身着光滑黄金衣,佩戴金色圣线,夺众人之眼目心意。”

41.

41.

‘‘‘Eso anāgataddhāne, gotamassa mahesino;

Aggo saddhādhimuttānaṃ, sāvakoyaṃ bhavissati.

“于未来世,此人将为大仙乔达摩(Gotama)之弟子,于信胜解者中,位列第一。”

42.

42.

‘‘‘Devabhūto manusso vā, sabbasantāpavajjito;

Sabbabhogaparibyūḷho, sukhito saṃsarissati.

“或为天人,或为人,远离一切苦恼;具足一切受用,将安乐轮回。”

43.

43.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“此后十万劫,将有生于奥嘎咖(Okkāka)族者,名为乔达摩(Gotama),成为世间导师。”

44.

44.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Vakkali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“彼于正法得嗣承,如法所生真佛子;其名为瓦咖利,将为导师之声闻。”

45.

45.

‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以彼殊胜之业,及意愿与决意,舍弃人身后,我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

46.

46.

‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, kule aññatare ahaṃ.

于诸有轮回中,我处处安乐;后于舍卫城(Sāvatthī)中,生于某一家族。

47.

47.

‘‘Nonītasukhumālaṃ maṃ, jātapallavakomalaṃ;

Mandaṃ uttānasayanaṃ, pisācabhayatajjitā.

我身娇嫩如鲜酥,柔软如初生叶,尚且微弱,只能仰卧;父母因惧鬼魅之害,

48.

48.

‘‘Pādamūle mahesissa, sāyesuṃ dīnamānasā;

Imaṃ dadāma te nātha, saraṇaṃ hohi nāyaka.

心怀忧戚,将我置于大仙足下,言:“尊主,我等将此子献予您;导师啊,请作我等之皈依!”

49.

49.

‘‘Tadā [Pg.117] paṭiggahi so maṃ, bhītānaṃ saraṇo muni;

Jālinā cakkaṅkitena, mudukomalapāṇinā.

彼时,怖畏者之皈依处,彼位牟尼,以其具网纹、具轮相、柔软细嫩之手,接纳了我。

50.

50.

‘‘Tadā pabhuti tenāhaṃ, arakkheyyena rakkhito;

Sabbaveravinimutto, sukhena parivuddhito.

自彼时起,我为无护者所护,远离一切怨敌,安乐得增长。

51.

51.

‘‘Sugatena vinā bhūto, ukkaṇṭhāmi muhuttakaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

与善逝分离片刻,我即心生厌倦;生年方七岁,出家入无家。

52.

52.

‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, nīlakkhinayanaṃ varaṃ;

Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atitto viharāmahaṃ.

一切波罗蜜所生,具绀青目之胜身,遍满一切妙相好,我住于观无厌足。

53.

53.

‘‘Buddharūparatiṃ ñatvā, tadā ovadi maṃ jino;

‘Alaṃ vakkali kiṃ rūpe, ramase bālanandite.

胜者知我乐佛色,尔时教诫我言:“瓦咖利,止矣!汝何乐于愚者所喜之色身?”

54.

54.

‘‘‘Yo hi passati saddhammaṃ, so maṃ passati paṇḍito;

Apassamāno saddhammaṃ, maṃ passampi na passati.

“若有见正法,彼智者见我;不见正法者,虽见我非见。”

55.

55.

‘‘‘Anantādīnavo kāyo, visarukkhasamūpamo;

Āvāso sabbarogānaṃ, puñjo dukkhassa kevalo.

“此身具无量过患,犹如一株毒树,是诸病之住所,纯然是众苦之聚。”

56.

56.

‘‘‘Nibbindiya tato rūpe, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

Passa upakkilesānaṃ, sukhenantaṃ gamissati’.

“是故当厌离于色,观照诸蕴之生灭,汝将安乐地达至诸随烦恼的终点。”

57.

57.

‘‘Evaṃ tenānusiṭṭhohaṃ, nāyakena hitesinā;

Gijjhakūṭaṃ samāruyha, jhāyāmi girikandare.

如是为彼导师、求益者所教诫,我登上鹫峰山,于山洞中禅修。

58.

58.

‘‘Ṭhito pabbatapādamhi, assāsayi mahāmuni;

Vakkalīti jino vācaṃ, taṃ sutvā mudito ahaṃ.

大牟尼立于山脚,令我心安。胜者言:“瓦咖利!”我闻此言心欢喜。

59.

59.

‘‘Pakkhandiṃ selapabbhāre, anekasataporise;

Tadā buddhānubhāvena, sukheneva mahiṃ gato.

我于数百人高之山崖失足,尔时以佛陀之威力,安然落至地面。

60.

60.

‘‘Punopi dhammaṃ deseti, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

Tamahaṃ dhammamaññāya, arahattamapāpuṇiṃ.

牟尼为我说法,开示诸蕴之生灭。我了知彼法后,即证得阿罗汉果。

61.

61.

‘‘Sumahāparisamajjhe[Pg.118], tadā maṃ caraṇantago;

Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, paññapesi mahāmati.

尔时于盛大集会中,行道究竟之大慧者,宣告我为信解脱者中第一。

62.

62.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我于尔时所造业,不复知恶趣,此乃供佛之果报。

63.

63.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

64.

64.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

65.

65.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vakkalitthero imā gāthāyo

具寿瓦咖利长老,如是说此诸偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说毕。

Vakkalittherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

瓦咖利长老本行传第二竟。

3. Mahākappinattheraapadānaṃ

3. 摩诃劫宾那长老本行传

66.

66.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Udito ajaṭākāse, ravīva saradambare.

胜者名曰莲华上,已达一切法彼岸,升于无碍虚空中,犹如秋空之烈日。

67.

67.

‘‘Vacanābhāya bodheti, veneyyapadumāni so;

Kilesapaṅkaṃ soseti, matiraṃsīhi nāyako.

他以言教之光,令应化之莲绽放;那位导师以智慧之光,令烦恼之泥干涸。

68.

68.

‘‘Titthiyānaṃ yase hanti, khajjotābhā yathā ravi;

如同太阳消除萤火之光,(世尊)消除外道的名声。

Saccatthābhaṃ pakāseti, ratanaṃva divākaro.

他阐明真理之光,如同太阳照亮珍宝。

69.

69.

‘‘Guṇānaṃ āyatibhūto, ratanānaṃva sāgaro;

Pajjunnoriva bhūtāni, dhammameghena vassati.

他是功德的源泉,如同珍宝之海;他以法雨滋润众生,如同雨神(Pajjunna)。

70.

70.

‘‘Akkhadasso tadā āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;

Upecca dhammamassosiṃ, jalajuttamanāmino.

那时,我在名为汉萨(Haṃsa)的城中,是一位法官;我亲近胜莲华佛(Padumuttara),听闻正法。

71.

71.

‘‘Ovādakassa bhikkhūnaṃ, sāvakassa katāvino;

Guṇaṃ pakāsayantassa, tappayantassa me manaṃ.

当世尊称扬那位教诫众比丘、名为迦多毗(Katāvī)的声闻弟子的功德,并令我心生欢喜之时,

72.

72.

‘‘Sutvā patīto sumano, nimantetvā tathāgataṃ;

Sasissaṃ bhojayitvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

听闻后,我心生欢喜,邀请如来;供养他与弟子们食物后,我便祈求那个地位。

73.

73.

‘‘Tadā [Pg.119] haṃsasamabhāgo, haṃsadundubhinissano ;

Passathetaṃ mahāmattaṃ, vinicchayavisāradaṃ.

彼时,步态如天鹅、法音如天鹅鼓鸣的(世尊说):“你们看这位大臣,他善于决断。

74.

74.

‘‘Patitaṃ pādamūle me, samuggatatanūruhaṃ;

Jīmūtavaṇṇaṃ pīṇaṃsaṃ, pasannanayanānanaṃ.

“他匍匐于我足下,因喜悦而身毛竖立;肤色如云,肩膊丰满,眼目与面容清澈。

75.

75.

‘‘Parivārena mahatā, rājayuttaṃ mahāyasaṃ;

Eso katāvino ṭhānaṃ, pattheti muditāsayo.

“这位拥有众多随从、身为王臣、声名显赫之人,他心怀喜悦,祈愿获得迦多毗(Katāvī)的地位。”

76.

76.

‘‘‘Iminā paṇipātena, cāgena paṇidhīhi ca ;

Kappasatasahassāni, nupapajjati duggatiṃ.

“以此虔诚礼,布施与誓愿,历经十万劫,不堕恶趣中。”

77.

77.

‘‘‘Devesu devasobhaggaṃ, manussesu mahantataṃ;

Anubhotvāna sesena, nibbānaṃ pāpuṇissati.

“于天界中,他将享受天神之福;于人世间,他将获得伟大尊荣。受此果报后,以剩余善业之力,他将证得涅槃。”

78.

78.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从今起十万劫后,于奥嘎咖(Okkāka)族中,将有一位导师出世,其族姓为乔达摩(Gotama)。”

79.

79.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kappino nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“他将成为那位导师的法嗣、心生之子、由法所化,名为劫宾那(Kappina)的声闻弟子。”

80.

80.

‘‘Tatohaṃ sukataṃ kāraṃ, katvāna jinasāsane;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.

其后,我在胜者教法中行持善业;舍此人身后,我往生至兜率天(Tusita)。

81.

81.

‘‘Devamānusarajjāni, sataso anusāsiya;

Bārāṇasiyamāsanne, jāto keniyajātiyaṃ.

我曾百次统理天界与人间的王位;后于波罗奈(Bārāṇasī)城附近,生于迦尼耶(Keniya)族中。

82.

82.

‘‘Sahassaparivārena, sapajāpatiko ahaṃ;

Pañca paccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahiṃ.

我与妻子及一千随从,曾侍奉五百位辟支佛。

83.

83.

‘‘Temāsaṃ bhojayitvāna, pacchādamha ticīvaraṃ;

Tato cutā mayaṃ sabbe, ahumha tidasūpagā.

我们供养(他们)饮食三个月,之后又布施三衣。从彼处命终后,我们所有人都往生到了忉利天。

84.

84.

‘‘Puno sabbe manussattaṃ, agamimha tato cutā;

Kukkuṭamhi pure jātā, himavantassa passato.

从彼处命终后,我们皆再次来到人间;生于喜马拉雅山(Himavanta)山麓的库库塔城(Kukkuṭapura)。

85.

85.

‘‘Kappino [Pg.120] nāmahaṃ āsiṃ, rājaputto mahāyaso;

Sesāmaccakule jātā, mameva parivārayuṃ.

我曾是名为劫宾那(Kappina)的王子,声名显赫;其余诸人则生于大臣之家,围绕于我。

86.

86.

‘‘Mahārajjasukhaṃ patto, sabbakāmasamiddhimā;

Vāṇijehi samakkhātaṃ, buddhuppādamahaṃ suṇiṃ.

我已获得大王国之乐,一切欲求皆得满足;我从商人们处听闻,佛陀出世的消息。

87.

87.

‘‘‘Buddho loke samuppanno, asamo ekapuggalo;

So pakāseti saddhammaṃ, amataṃ sukhamuttamaṃ.

“佛陀已出现于世,是无与伦比、独一无二之人;他开示正法,那不死与无上之安乐。”

88.

88.

‘‘‘Suyuttā tassa sissā ca, sumuttā ca anāsavā’;

‘‘Sutvā nesaṃ suvacanaṃ, sakkaritvāna vāṇije.

“其弟子善于行持,善得解脱且无诸漏。”听闻彼等善言后,我供养了那些商人。

89.

89.

‘‘Pahāya rajjaṃ sāmacco, nikkhamiṃ buddhamāmako;

Nadiṃ disvā mahācandaṃ, pūritaṃ samatittikaṃ.

我心向佛陀,与大臣们舍弃王国而出离;见到大月河(Mahācandā),河水满溢,与岸齐平。

90.

90.

‘‘Appatiṭṭhaṃ anālambaṃ, duttaraṃ sīghavāhiniṃ;

Guṇaṃ saritvā buddhassa, sotthinā samatikkamiṃ.

(此河)无立足处,无所攀缘,难以渡越,水流湍急;忆念佛陀之功德,我安稳地渡过。

91.

91.

‘‘‘Bhavasotaṃ sace buddho, tiṇṇo lokantagū vidū ;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.

“若佛陀已渡过有流,抵达世界之尽头,是知者;凭此真实语,愿我此行得以成就。”

92.

92.

‘‘‘Yadi santigamo maggo, mokkho caccantikaṃ sukhaṃ;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu.

“若道能趣向寂静,若解脱是究竟之乐;凭此真实语,愿我此行得以成就。”

93.

93.

‘‘‘Saṅgho ce tiṇṇakantāro, puññakkhetto anuttaro;

Etena saccavajjena, gamanaṃ me samijjhatu’.

“若僧伽已渡过险难,是无上之福田;凭此真实语,愿我此行得以成就。”

94.

94.

‘‘Saha kate saccavare, maggā apagataṃ jalaṃ;

Tato sukhena uttiṇṇo, nadītīre manorame.

真实誓言一出口,河水便从路上退去;于是我安乐地渡过,来到悦意的河岸。

95.

95.

‘‘Nisinnaṃ addasaṃ buddhaṃ, udentaṃva pabhaṅkaraṃ;

Jalantaṃ hemaselaṃva, dīparukkhaṃva jotitaṃ.

我见到佛陀安坐,犹如初升的太阳,如燃烧的金山,如闪耀的灯树。

96.

96.

‘‘Sasiṃva tārāsahitaṃ, sāvakehi purakkhataṃ;

Vāsavaṃ viya vassantaṃ, desanājaladantaraṃ.

犹如众星环绕的明月,为诸弟子所簇拥;亦如天帝(Vāsava)普降甘霖,广说教法。

97.

97.

‘‘Vanditvāna sahāmacco, ekamantamupāvisiṃ;

Tato no āsayaṃ ñatvā, buddho dhammamadesayi.

我与大臣们一同礼敬后,退坐一旁;其时佛陀了知我等意向,便为说法。

98.

98.

‘‘Sutvāna [Pg.121] dhammaṃ vimalaṃ, avocumha mayaṃ jinaṃ;

‘Pabbājehi mahāvīra, nibbindāmha mayaṃ bhave’.

听闻无垢之法后,我们对胜者说:“大雄,请度我等出家,我等已厌离于生存。”

99.

99.

‘‘‘Svakkhāto bhikkhave dhammo, dukkhantakaraṇāya vo;

Caratha brahmacariyaṃ’, iccāha munisattamo.

“诸比丘,法已被善说,为令尔等尽苦,当修梵行。”最上牟尼如是说。

100.

100.

‘‘Saha vācāya sabbepi, bhikkhuvesadharā mayaṃ;

Ahumha upasampannā, sotāpannā ca sāsane.

随彼一言,我等众人皆现比丘相,于此教法中得具足戒,并成为预流者。

101.

101.

‘‘Tato jetavanaṃ gantvā, anusāsi vināyako;

Anusiṭṭho jinenāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

其后前往祇陀林,调御者进行教导;我蒙胜者之教诲,证得阿罗汉果。

102.

102.

‘‘Tato bhikkhusahassāni, anusāsimahaṃ tadā;

Mamānusāsanakarā, tepi āsuṃ anāsavā.

其后,我当时教导了一千名比丘;那些听从我教导的人,也都成了无漏者。

103.

103.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Bhikkhuovādakānaggo, kappinoti mahājane.

胜者对此功德感到欣喜,于大众中将我置于第一位,宣告:“在教诫比丘者中,劫宾那为第一。”

104.

104.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Pamutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

十万劫前所造之业,于此世向我展示其果,犹如离弦之箭;我已烧尽我的诸烦恼。

105.

105.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

106.

106.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我确实是善来……佛陀的教导已完成。

107.

107.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教导已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākappino thero imā gāthāyo

如是,具寿大劫宾那长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Mahākappinattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

大劫宾那长老传第三竟。

4. Dabbamallaputtattheraapadānaṃ

4. 达巴玛拉子长老传

108.

108.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

名为莲华上(Padumuttara)之胜者,乃遍知世间之牟尼;于此十万劫前,具眼者出现于世。

109.

109.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼乃教导者、开示者,一切众生之救度者;佛陀善于说法,救度了无数众生。

110.

110.

‘‘Anukampako [Pg.122] kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

彼具哀悯心、大悲心,为一切众生求利益;所有来到的外道,他都让他们安住于五戒。

111.

111.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

如是,教法祥和无扰,亦无外道;由得自在、如如不动的阿罗汉们所庄严。

112.

112.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

彼大牟尼身量五十八肘,犹如黄金之聚,具足三十二殊胜相。

113.

113.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

当时寿命有十万岁;他住世那么久,救度了无数众生。

114.

114.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahāyaso;

Upetvā lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

那时我在天鹅城,是位大名声的富商之子;我走近世间之光,听闻了法教。

115.

115.

‘‘Senāsanāni bhikkhūnaṃ, paññāpentaṃ sasāvakaṃ;

Kittayantassa vacanaṃ, suṇitvā mudito ahaṃ.

我听闻彼佛称赞一位为比丘们安置床座的弟子,心生欢喜。

116.

116.

‘‘Adhikāraṃ sasaṅghassa, katvā tassa mahesino;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

我向彼大仙及其僧团作了供养,以头面礼其足,并发愿求得彼位。

117.

117.

‘‘Tadāha sa mahāvīro, mama kammaṃ pakittayaṃ;

‘Yo sasaṅghamabhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ.

那时,那位大雄称赞我的善业,说道:“此人连同僧团一起,供养了世间导师七日。”

118.

118.

‘‘‘Soyaṃ kamalapattakkho, sīhaṃso kanakattaco;

Mama pādamūle nipati, patthayaṃ ṭhānamuttamaṃ.

“此人眼如莲瓣,肩如狮王,肤色如金,为希求无上果位,俯伏于我足下。”

119.

119.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有一位生于奥嘎咖王族、名为乔达摩的导师出现于世。”

120.

120.

‘‘‘Sāvako tassa buddhassa, dabbo nāmena vissuto;

Senāsanapaññāpako, aggo hessatiyaṃ tadā’.

“此人届时将成为那位佛陀的弟子,以达婆(Dabba)之名而闻名,是卧具设置者中的第一人。”

121.

121.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼善业及诸愿求,我舍弃人身,往生忉利天。

122.

122.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

我曾三百次为天界之王,亦曾五百次为转轮王。

123.

123.

‘‘Padesarajjaṃ [Pg.123] vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

广大的地方王位,其数不可计量;因彼业力之故,我于一切处皆得安乐。

124.

124.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

从此九十一劫前,有名为毗婆尸的导师出世,其容貌端严,遍观一切法。

125.

125.

‘‘Duṭṭhacitto upavadiṃ, sāvakaṃ tassa tādino;

Sabbāsavaparikkhīṇaṃ, suddhoti ca vijāniya.

我心怀恶意,明知彼如如不动者之弟子,已尽诸漏,是为清净,却仍加以诽谤。

126.

126.

‘‘Tasseva naravīrassa, sāvakānaṃ mahesinaṃ;

Salākañca gahetvāna, khīrodanamadāsahaṃ.

我为彼人中雄者的诸大仙弟子们取筹,并供养了乳饭。

127.

127.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门族裔出世,其名迦叶,具大声望,为诸说者中最胜者。

128.

128.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, abhibhuyya kutitthiye;

Vineyye vinayitvāva, nibbuto so sasāvako.

彼佛燃亮教法,降伏诸外道,调伏应度者,而后与诸弟子同入涅槃。

129.

129.

‘‘Sasisse nibbute nāthe, atthamentamhi sāsane;

Devā kandiṃsu saṃviggā, muttakesā rudammukhā.

导师与弟子们同入涅槃,于教法趋于隐没之时,诸天神心怀伤感,披头散发,泪流满面而哭泣。

130.

130.

‘‘Nibbāyissati dhammakkho, na passissāma subbate;

Na suṇissāma saddhammaṃ, aho no appapuññatā.

“法轴将要熄灭,我等再见不到善行者,再听不到正法。唉!我等何其福薄!”

131.

131.

‘‘Tadāyaṃ pathavī sabbā, acalā sā calācalā ;

Sāgaro ca sasokova, vinadī karuṇaṃ giraṃ.

彼时,此不动之大地,全然剧烈震动;大海亦仿佛怀忧,发出悲悯之声。

132.

132.

‘‘Catuddisā dundubhiyo, nādayiṃsu amānusā;

Samantato asaniyo, phaliṃsu ca bhayāvahā.

四方响起非人之鼓声,四周可怕的霹雳迸裂。

133.

133.

‘‘Ukkā patiṃsu nabhasā, dhūmaketu ca dissati;

Sadhūmā jālavaṭṭā ca, raviṃsu karuṇaṃ migā.

流星自天空陨落,彗星亦得显现;烟焰交织成环,野兽发出悲鸣。

134.

134.

‘‘Uppāde dāruṇe disvā, sāsanatthaṅgasūcake;

Saṃviggā bhikkhavo satta, cintayimha mayaṃ tadā.

见圣教衰亡之可怕征兆,我等七比丘心生悚惧,于尔时思惟:

135.

135.

‘‘Sāsanena vināmhākaṃ, jīvitena alaṃ mayaṃ;

Pavisitvā mahāraññaṃ, yuñjāma jinasāsanaṃ.

“若无圣教,我等生命有何益?我等当入大林,勤修正觉之教。”

136.

136.

‘‘Addasamha [Pg.124] tadāraññe, ubbiddhaṃ selamuttamaṃ;

Nisseṇiyā tamāruyha, nisseṇiṃ pātayimhase.

尔时我等于林中,得见一高耸殊胜之岩;我等以梯登临,复将梯子抛下。

137.

137.

‘‘Tadā ovadi no thero, buddhuppādo sudullabho;

Saddhātidullabhā laddhā, thokaṃ sesañca sāsanaṃ.

尔时长老教诫我等:“佛陀出世甚难得,已得难得之信心,然圣教所剩无几。

138.

138.

‘‘Nipatanti khaṇātītā, anante dukkhasāgare;

Tasmā payogo kattabbo, yāva ṭhāti mune mataṃ.

“错过此机者,将堕入无边苦海;是故,于牟尼之教尚存之时,应当勤行精进。”

139.

139.

‘‘Arahā āsi so thero, anāgāmī tadānugo;

Susīlā itare yuttā, devalokaṃ agamhase.

彼长老是阿罗汉,随其后者是不还者;其余具善戒者,则往生天界。

140.

140.

‘‘Nibbuto tiṇṇasaṃsāro, suddhāvāse ca ekako;

Ahañca pakkusāti ca, sabhiyo bāhiyo tathā.

渡轮回者已涅槃,另一人往生净居天;我与波鸠娑提(Pakkusāti)、萨毗亚、跋希亚亦然。

141.

141.

‘‘Kumārakassapo ceva, tattha tatthūpagā mayaṃ;

Saṃsārabandhanā muttā, gotamenānukampitā.

以及鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa),我等辗转于各处,蒙乔达摩所悲悯,解脱轮回之束缚。

142.

142.

‘‘Mallesu kusinārāyaṃ, jāto gabbheva me sato;

Mātā matā citāruḷhā, tato nippatito ahaṃ.

我生于末罗(Malla)国古西那罗,尚在母胎之时,母亲亡故被置于柴堆,我即从彼处坠落。

143.

143.

‘‘Patito dabbapuñjamhi, tato dabboti vissuto;

Brahmacārībalenāhaṃ, vimutto sattavassiko.

我坠于木堆之上,是故得名达巴(Dabba);我以梵行之力,于七岁时得解脱。

144.

144.

‘‘Khīrodanabalenāhaṃ, pañcahaṅgehupāgato;

Khīṇāsavopavādena, pāpehi bahucodito.

以乳糜之力,我具足五支;因对漏尽者之诽谤,我屡为恶人所斥责。

145.

145.

‘‘Ubho puññañca pāpañca, vītivattomhi dānihaṃ;

Patvāna paramaṃ santiṃ, viharāmi anāsavo.

如今我已超越善与恶,证得最上寂静,无漏而住。

146.

146.

‘‘Senāsanaṃ paññāpayiṃ, hāsayitvāna subbate;

Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.

我布置床座,令善行者欢喜;胜者于此德心悦,立我于第一之位。

147.

147.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……(中略)……我住于无漏。

148.

148.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……(中略)……我已完成佛陀之教。

149.

149.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已完成佛陀之教。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbamallaputto thero imā gāthāyo

如是,具寿达巴末罗子长老

Abhāsitthāti.

宣说此等偈颂已。

Dabbamallaputtattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

达巴末罗子长老本行传第四。

5. Kumārakassapattheraapadānaṃ

5. 鸠摩罗迦叶长老本行传

150.

150.

‘‘Ito [Pg.125] satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Sabbalokahito vīro, padumuttaranāmako.

于此十万劫之前,有导师出世,名为莲上(Padumuttara),乃利益一切世间之勇者。

151.

151.

‘‘Tadāhaṃ brāhmaṇo hutvā, vissuto vedapāragū;

Divāvihāraṃ vicaraṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

那时我是一位婆罗门,通达吠陀而闻名;于日间住处经行时,我见到了世间导师。

152.

152.

‘‘Catusaccaṃ pakāsentaṃ, bodhayantaṃ sadevakaṃ;

Vicittakathikānaggaṃ, vaṇṇayantaṃ mahājane.

(我见到他)宣说四谛,令天人世间觉悟,于大众中称赞善巧说法者中的最上者。

153.

153.

‘‘Tadā muditacittohaṃ, nimantetvā tathāgataṃ;

Nānārattehi vatthehi, alaṅkaritvāna maṇḍapaṃ.

那时我心生欢喜,邀请了如来之后,以种种染色之布,装饰了亭阁。

154.

154.

‘‘Nānāratanapajjotaṃ, sasaṅghaṃ bhojayiṃ tahiṃ;

Bhojayitvāna sattāhaṃ, nānaggarasabhojanaṃ.

那亭阁由种种珍宝照耀,我在那里供养了佛陀与僧团。一连七日,供养了种种上味食物。

155.

155.

‘‘Nānācittehi pupphehi, pūjayitvā sasāvakaṃ ;

Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

我以种种奇妙之花,供养了佛陀及其声闻;我顶礼于其足下,祈愿获得那个地位。

156.

156.

‘‘Tadā munivaro āha, karuṇekarasāsayo ;

‘Passathetaṃ dijavaraṃ, padumānanalocanaṃ.

那时,最胜牟尼,悲悯的唯一依处,说道:“你们看这位殊胜的婆罗门,他有莲花般的面容与眼睛。

157.

157.

‘‘‘Pītipāmojjabahulaṃ, samuggatatanūruhaṃ;

Hāsamhitavisālakkhaṃ, mama sāsanalālasaṃ.

“他充满喜悦与欢欣,身毛为之竖立;他面带微笑,目光宽广,热切渴求我的教法。”

158.

158.

‘‘‘Patitaṃ pādamūle me, ekāvatthasumānasaṃ ;

Esa pattheti taṃ ṭhānaṃ, vicittakathikattanaṃ.

“他匍匐于我足下,身着一衣,心怀善意;他祈愿获得那个地位,即善巧说法者之位。”

159.

159.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有一位奥嘎咖(Okkāka)王族后裔,名为乔达摩的导师,出现于世。”

160.

160.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kumārakassapo nāma, hessati satthu sāvako.

“他将成为那位(乔达摩)导师的法嗣、心生子、由法所化生者,名为鸠摩罗迦叶(Kumārakassapa)的声闻弟子。”

161.

161.

‘‘‘Vicittapupphadussānaṃ, ratanānañca vāhasā;

Vicittakathikānaṃ so, aggataṃ pāpuṇissati’.

“因供养奇妙之花、布以及珍宝之力,他将证得善巧说法者中的最上之位。”

162.

162.

‘‘Tena [Pg.126] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼善作业,以及思与愿,我舍弃人身后,得生忉利天。

163.

163.

‘‘Paribbhamaṃ bhavābhave, raṅgamajjhe yathā naṭo;

Sākhamigatrajo hutvā, migiyā kucchimokkamiṃ.

我于诸有中轮回,如舞者于舞台;曾为萨咖(Sākha)鹿王之子,投生于母鹿胎中。

164.

164.

‘‘Tadā mayi kucchigate, vajjhavāro upaṭṭhito;

Sākhena cattā me mātā, nigrodhaṃ saraṇaṃ gatā.

那时我尚在胎中,轮到我母被杀之日;我母被萨咖(Sākha)鹿王舍弃,前去归依尼拘律(Nigrodha)鹿王。

165.

165.

‘‘Tena sā migarājena, maraṇā parimocitā;

Pariccajitvā sapāṇaṃ, mamevaṃ ovadī tadā.

我母被那鹿王(尼拘律)从死亡中解救,他(尼拘律)舍弃了自己的生命;那时我母如此教导我:

166.

166.

‘‘‘Nigrodhameva seveyya, na sākhamupasaṃvase;

Nigrodhasmiṃ mataṃ seyyo, yañce sākhamhi jīvitaṃ’.

“只应亲近尼拘律(Nigrodha),不应依附萨咖(Sākha);于尼拘律处死,胜过于萨咖处活命。”

167.

167.

‘‘Tenānusiṭṭhā migayūthapena, ahañca mātā ca tathetare ca ;

Āgamma rammaṃ tusitādhivāsaṃ, gatā pavāsaṃ sagharaṃ yatheva.

我与母亲及其他鹿,为彼鹿王所教导,来到可喜的兜率天住处,犹如远行后返回自家。

168.

168.

‘‘Puno kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.

复次,于迦叶(Kassapa)勇者之教法隐没时,我登上山顶,致力于胜者之教法。

169.

169.

‘‘Idānāhaṃ rājagahe, jāto seṭṭhikule ahuṃ;

Āpannasattā me mātā, pabbaji anagāriyaṃ.

如今我生于王舍城(Rājagaha)长者家,我母怀有身孕,出家入无家生活。

170.

170.

‘‘Sagabbhaṃ taṃ viditvāna, devadattamupānayuṃ;

So avoca ‘vināsetha, pāpikaṃ bhikkhuniṃ imaṃ’.

知其有孕,彼等携之至提婆达多(Devadatta)处。彼言:“毁掉此邪恶比丘尼!”

171.

171.

‘‘Idānipi munindena, jinena anukampitā;

Sukhinī ajanī mayhaṃ, mātā bhikkhunupassaye.

于此,亦蒙牟尼主、胜者之悲悯,我母于比丘尼住处,安乐地产下我。

172.

172.

‘‘Taṃ viditvā mahīpālo, kosalo maṃ aposayi;

Kumāraparihārena, nāmenāhañca kassapo.

憍萨罗(Kosala)王知此事后,以王子之仪抚养我,我名为迦叶。

173.

173.

‘‘Mahākassapamāgamma, ahaṃ kumārakassapo;

Vammikasadisaṃ kāyaṃ, sutvā buddhena desitaṃ.

依于大迦叶(Mahākassapa),我名鸠摩罗迦叶。我听闻佛陀所说,此身犹如蚁丘。

174.

174.

‘‘Tato [Pg.127] cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;

Pāyāsiṃ damayitvāhaṃ, etadaggamapāpuṇiṃ.

其后我心无所取,从一切中得解脱。我调伏波耶私王,而得此最上之位。

175.

175.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

176.

176.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实善来……佛陀之教法,我已圆满。

177.

177.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已得证……佛陀之教法,我已圆满。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kumārakassapo thero imā gāthāyo

如是,具寿鸠摩罗迦叶长老,宣说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是宣说已。

Kumārakassapattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

鸠摩罗迦叶长老本行,第五。

Catuvīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十四诵品。

6. Bāhiyattheraapadānaṃ

6. 跋希亚长老本行

178.

178.

‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;

Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro.

于此十万劫昔,有导师出世,名为莲华上(Padumuttara),具大光明,三界之最。

179.

179.

‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune;

Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino.

牟尼赞叹速通达比丘之功德,我闻是语心踊跃,遂于大仙兴供养。

180.

180.

‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ;

Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.

我于七日中,供养牟尼及其弟子众,礼敬正自觉者,尔时我祈求彼位。

181.

181.

‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ;

Patitaṃ pādamūle me, cariyaṃ paccavekkhaṇaṃ.

其后佛陀为我授记:“汝等观此婆罗门,匍匐于我足下,正省思其所行。”

182.

182.

‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ, avadātatanuttacaṃ;

Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ.

“身肢佩戴黄金线,肤色洁白身清净,唇红如频婆果,齿白锋利且平齐。”

183.

183.

‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ;

Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ.

“他功德威力甚多,身毛竖立;他已成为众德之所,面容因喜悦而绽放。”

184.

184.

‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno;

Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati.

“此人祈愿速通比丘的果位;未来将有一位大雄者,名为乔达摩。”

185.

185.

‘‘‘Tassa [Pg.128] dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“他将是那位(佛陀)的法嗣,是(佛陀)的亲子、由法所化生,名为跋希亚,将成为导师的声闻。”

186.

186.

‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune;

Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.

“那时我心生欢喜,起身终生向大牟尼作礼;从彼处命终后,我往生天界,犹如返回自家。”

187.

187.

‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno;

Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ.

“或生为天人,或生为人,因那业力的缘故,我于轮回中流转,享受着福报与安乐。”

188.

188.

‘‘Puna kassapavīrassa, atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.

“再者,当迦叶勇士的教法趋于隐没时,我登上山岩之巅,努力修持胜者之教法。”

189.

189.

‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako;

Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase.

“(我们)戒行清净具智慧,奉行胜者之教法;我们五人从彼处命终,同生天界。”

190.

190.

‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame;

Tato nāvāya pakkhando, sāgaraṃ appasiddhiyaṃ.

“其后我生为跋希亚,在至上的跋入咖恰城;当时为求财利,我乘船航向大海。”

191.

191.

‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ;

Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare.

“航行数日后,船只便遭毁坏;那时我坠入了恐怖、凶险、巨兽栖息的大海。”

192.

192.

‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ;

Suppādapaṭṭanavaraṃ, sampatto mandavedhito.

“那时我奋力游过大洋,抵达了至上的苏帕拉迦(Suppāraka)港。”

193.

193.

‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;

Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato.

“我身穿木皮衣,为乞食而进入村庄;那时人们心生欢喜(说):‘这位阿罗汉来此了。’”

194.

194.

‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca;

Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ.

“(我们)以饮食、衣服、卧具及医药恭敬供养此人,我们将获得安乐。”

195.

195.

‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito;

Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso.

“那时我获得资具,受他们恭敬供养;我不如理地生起‘我是阿罗汉’的念头。”

196.

196.

‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā;

‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’.

“那时,一位曾为旧识的天神了知我心,便告诫我:‘你并非道与方法的知者,怎会是阿罗汉?’”

197.

197.

‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ;

‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā.

“被她告诫后,我心生悚惧,那时我便问她:‘在世间,那些人中至尊的阿罗汉们,他们是谁,又在何处?’”

198.

198.

‘‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.129] kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā.

“在憍萨罗(Kosala)的都城舍卫城(Sāvatthī),有位胜者,他智慧宏大,具足卓越广大的才智;那位释迦子是阿罗汉、无漏者,他宣说能证得阿罗汉果之法。”

199.

199.

‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito, nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito;

Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.

“闻彼之言心欣喜,犹如贫者得宝藏;我心意高昂,欲见能善见无上阿罗汉果、具无边行境之佛陀。”

200.

200.

‘‘‘Tadā tato nikkhamitvāna satthuno, sadā jinaṃ passāmi vimalānanaṃ ;

Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.

“那时我从彼处出发,愿恒见胜者清净面容;我走近悦意的祇陀林(Jetavana),询问阿罗汉们:‘世间之喜者在何处?’”

201.

201.

‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so;

Sasova khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’.

“于是他们说:‘人天所礼敬者,已为乞食入城去;你若热切欲见牟尼,当如兔般速前往,趋前顶礼那位最上之人。’”

202.

202.

‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ;

Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ.

“于是我迅速前往殊胜的舍卫城(Sāvatthī);看见他为乞食而行,毫无贪求。”

203.

203.

‘‘Pattapāṇiṃ alolakkhaṃ, pācayantaṃ pītākaraṃ ;

Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ.

“手持着钵,目光安稳,令(业果)成熟,身色金黄;如吉祥之府,面夺日光辉。”

204.

204.

‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama.

“我走近并俯身,说了这句话:‘乔达摩,我已在邪道中迷失,请您做我的皈依处。’”

205.

205.

‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya, piṇḍāya vicarāmahaṃ;

Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’.

“‘我为维持生命而行乞,非为汝说法之时。’最上牟尼如是说。”

206.

206.

‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso;

Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.

“那时我渴求法,再三恳请佛陀;他便为我宣说了甚深、空寂的涅槃法。”

207.

207.

‘‘Tassa [Pg.130] dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ;

Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako.

“听闻他的法后,我证得了诸漏尽;我虽寿量将尽,啊,导师何其慈悲!”

208.

208.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。”

209.

209.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我此来实乃善来……佛陀的教法我已完成。”

210.

210.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“四无碍解我已得……佛陀的教法我已完成。”

211.

211.

‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo;

Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā.

身穿树皮衣的跋希亚(Bāhiya)长老如是宣说,他被一头鬼所附身的母牛撞倒在垃圾堆上。

212.

212.

‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati;

Parinibbāyi so thero, sāvatthiyaṃ puruttame.

大慧者宣说了自己的往昔行谊,那位长老便在最上之城舍卫城(Sāvatthī)般涅槃了。

213.

213.

‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo;

Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ.

最上仙人出城时,看见了那位穿树皮衣的智者,来自教外的跋希亚。

214.

214.

‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ;

Gatāyuṃ sukkhakilesaṃ, jinasāsanakārakaṃ.

他倒在地上,已得调伏,如同倒下的帝释天之幢;他寿尽,烦恼已枯竭,是奉行胜者教法者。

215.

215.

‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate;

‘Gaṇhatha netvā jhāpetha, tanuṃ sabrahmacārino.

于是导师对乐于教法的弟子们说:“你们当拿起同梵行者的遗体,予以火化。”

216.

216.

‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati;

Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro.

“为他建塔并作供养,彼大智者已般涅槃。于我诸弟子中,此听从我言者,乃速通智者中之第一。”

217.

217.

‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā;

Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.

“纵有千言偈,若词句无义,不如一偈句,闻之得寂静。”

218.

218.

‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati.

“于彼处,水、地、火、风无所立足;于彼处,星辰不闪耀,太阳不发光。

219.

219.

‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati;

Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo.

“于彼处,月亮不照耀,黑暗亦无存。若婆罗门以圣者之智,亲自证知时,

220.

220.

‘‘‘Atha [Pg.131] rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’;

Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.

“彼时,即从色与无色、苦与乐中解脱。”三界依怙、世间归宿之圣者如是说。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo

具寿跋希亚长老如是诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

跋希亚长老本行传第六。

7. Mahākoṭṭhikattheraapadānaṃ

7. 摩诃拘ṭṭhita长老本行传

221.

221.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

名为莲华上(Padumuttara)之胜者,遍知一切世间之圣者,具眼者,于十万劫前出世。

222.

222.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼乃一切有情之教诫者、开示者、救度者;佛陀善于说法,度脱了无量众生。

223.

223.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

彼哀愍、慈悲、为一切有情求利益;令所有来归之外道,皆安住于五戒。

224.

224.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

如是,教法祥和无扰,外道绝迹;并由得自在、如如不动之阿罗汉所庄严。

225.

225.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

彼大圣者身高五十八肘,犹如金山,具足三十二殊胜相。

226.

226.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

尔时寿命为十万岁;彼住世如是之久,度脱了无量众生。

227.

227.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;

Upecca sabbalokaggaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī),乃一通晓吠陀之婆罗门。我趋近世间最上者,听闻其法教。

228.

228.

‘‘Tadā so sāvakaṃ vīro, pabhinnamatigocaraṃ;

Atthe dhamme nirutte ca, paṭibhāne ca kovidaṃ.

尔时,彼勇健者(佛陀)将一位已达无碍解,且善巧于义、法、词、辩之弟子,

229.

229.

‘‘Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā mudito ahaṃ;

Sasāvakaṃ jinavaraṃ, sattāhaṃ bhojayiṃ tadā.

安立于第一之位。我闻此言心生欢喜,于彼时供养胜者及其弟子僧团,为时七日。

230.

230.

‘‘Dussehacchādayitvāna, sasissaṃ buddhisāgaraṃ ;

Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ ahaṃ.

我以诸衣覆盖了连同弟子在内的佛陀智慧海,并俯伏于其足下,祈求了那个地位。

231.

231.

‘‘Tato [Pg.132] avoca lokaggo, ‘passathetaṃ dijuttamaṃ;

Vinataṃ pādamūle me, kamalodarasappabhaṃ.

于是世间最上者说:“你们看这位最上婆罗门,他俯伏于我足下,身如莲蕊般光辉。”

232.

232.

‘‘‘Buddhaseṭṭhassa bhikkhussa, ṭhānaṃ patthayate ayaṃ;

Tāya saddhāya cāgena, saddhammassavanena ca.

“此人祈求佛陀上首比丘之位;以此信心、布施与听闻正法,

233.

233.

‘‘‘Sabbattha sukhito hutvā, saṃsaritvā bhavābhave;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

“于一切处得安乐,轮回于大大小小诸有;于未来时,你将得偿所愿。”

234.

234.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有一位导师出现于世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族,其氏族名为乔达摩(Gotama)。”

235.

235.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Koṭṭhiko nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“他将是彼佛的正法之嗣,是其亲子,由法所化生;他将名为拘絺罗(Koṭṭhika),成为导师的声闻弟子。”

236.

236.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.

听闻此言我心欢喜,从那时起我终生以慈心侍奉胜者,具足念、慧与定。

237.

237.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此业果,以及我的思与誓愿,在舍弃人身后,我得生忉利天。

238.

238.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

我曾三百次为天界之王,亦曾五百次为转轮圣王。

239.

239.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

我曾为一方之主的次数,其广众多,不可胜数;凭借彼业之力,我于一切处皆得安乐。

240.

240.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na gacchāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

我仅轮回于两种生存状态,即天界与人界;我不曾堕于他趣,此乃善行之果报。

241.

241.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

‘‘Nīce kule na jāyāmi, suciṇṇassa idaṃ phalaṃ.

我仅出生于两种种姓,即刹帝利与婆罗门;我不曾生于低贱种姓,此乃善行之果报。

242.

242.

‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;

Sāvatthiyaṃ vippakule, paccājāto mahaddhane.

在我到达最后一生时,我是一位婆罗门;重生于舍卫城(Sāvatthī)一个非常富有的婆罗门家庭。

243.

243.

‘‘Mātā candavatī nāma, pitā me assalāyano;

Yadā me pitaraṃ buddho, vinayī sabbasuddhiyā.

我的母亲名为旃陀罗伐底(Candavatī),父亲名为阿萨拉亚那(Assalāyana);当佛陀为了一切的清净而调伏我父亲时,

244.

244.

‘‘Tadā [Pg.133] pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Moggallāno ācariyo, upajjhā sārisambhavo.

那时,我于善逝生净信心,出家而入无家生活;目犍连是我的阿阇梨,舍利弗是我的亲教师。

245.

245.

‘‘Kesesu chijjamānesu, diṭṭhi chinnā samūlikā;

Nivāsento ca kāsāvaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

就在头发被削落之时,我的邪见被连根拔除;就在穿上袈裟之时,我证得了阿罗汉果。

246.

246.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne ca me mati;

Pabhinnā tena lokaggo, etadagge ṭhapesi maṃ.

于义、法、词与辩,我智慧已通达;是故世间最上者,立我于第一位。

247.

247.

‘‘Asandiṭṭhaṃ viyākāsiṃ, upatissena pucchito;

Paṭisambhidāsu tenāhaṃ, aggo sambuddhasāsane.

我为伍巴谛萨所问,无疑解说四无碍解;是故于佛陀教法中,我于此道为第一。

248.

248.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸惑染……我安住于无漏。

249.

249.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善来哉我之所来……佛陀之教法已完成。

250.

250.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero imā gāthāyo

具寿大拘絺罗长老,如是诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Mahākoṭṭhikattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

大拘絺罗长老传第七。

8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ

8. 优楼频螺迦叶长老传

251.

251.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

名曰胜莲华(Padumuttara)之征服者,乃遍知世间之牟尼;于此十万劫前,具眼者出兴于世。

252.

252.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼乃训诫者、开示者,一切众生之救度者;佛陀善于说法,度脱了众多人民。

253.

253.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

彼乃怜悯者、慈悲者,为一切众生求利益;令所有来归之外道,皆安立于五戒中。

254.

254.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

如是教法无纷乱,外道于此亦空无;由得自在、如如不动之阿罗汉所庄严。

255.

255.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

彼大牟尼身高五十八肘,犹如巍巍金山,具足三十二殊胜相。

256.

256.

‘‘Vassasatasahassāni[Pg.134], āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼时寿命十万岁,佛住世亦同此寿;住世期间度脱了众多人民。

257.

257.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyā, brāhmaṇo sādhusammato;

Upecca lokapajjotaṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī),乃一备受尊敬之婆罗门;我趋近世间之明灯,听闻了正法教说。

258.

258.

‘‘Tadā mahāparisatiṃ, mahāparisasāvakaṃ;

Ṭhapentaṃ etadaggamhi, sutvāna mudito ahaṃ.

彼时于大众中,佛陀安立一具大眷属之声闻为第一;我闻此事心欢喜。

259.

259.

‘‘Mahatā parivārena, nimantetvā mahājinaṃ;

Brāhmaṇānaṃ sahassena, sahadānamadāsahaṃ.

我以盛大之随从,邀请伟大之征服者;并与一千婆罗门,共同行此大布施。

260.

260.

‘‘Mahādānaṃ daditvāna, abhivādiya nāyakaṃ;

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, idaṃ vacanamabraviṃ.

行此大布施之后,我顶礼彼引导者;心怀欢喜立一旁,说出如下之言辞。

261.

261.

‘‘‘Tayi saddhāya me vīra, adhikāraguṇena ca;

Parisā mahatī hotu, nibbattassa tahiṃ tahiṃ’.

“勇士啊!凭我于您之信心,以及此善业功德力;愿我无论生于何处,皆得广大之眷属。”

262.

262.

‘‘Tadā avoca parisaṃ, gajagajjitasussaro;

Karavīkaruto satthā, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ.

彼时导师告大众,其声美妙如象吼,亦如迦陵频伽鸟鸣:“汝等且看此婆罗门。”

263.

263.

‘‘‘Hemavaṇṇaṃ mahābāhuṃ, kamalānanalocanaṃ;

Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, saddhavantaṃ guṇe mama.

“身色金黄,臂膀粗壮,眼如莲花;身心振奋,欣喜愉悦,于我功德具信。

264.

264.

‘‘‘Esa patthayate ṭhānaṃ, sīhaghosassa bhikkhuno;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

“此人渴求狮子吼(Sīhaghosa)比丘之位;于未来世,汝将得偿所愿。

265.

265.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“于十万劫后,将有奥嘎咖(Okkāka)王族后裔,名为乔达摩(Gotama)之导师出现于世。

266.

266.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.

“彼将为彼佛法中之继承者,法所化生之亲子;其名为迦叶(Kassapa),将成彼导师之声闻弟子。”

267.

267.

‘‘Ito dvenavute kappe, ahu satthā anuttaro;

Anūpamo asadiso, phusso lokagganāyako.

“从此去九十二劫,有无上导师出世,无可比拟,无有等伦,其名为弗沙(Phusso),世间之顶导。

268.

268.

‘‘So ca sabbaṃ tamaṃ hantvā, vijaṭetvā mahājaṭaṃ;

Vassate amataṃ vuṭṭhiṃ, tappayanto sadevakaṃ.

“彼摧破一切黑暗,解开巨大之缠结;普降甘露法雨,令天人悉皆满足。

269.

269.

‘‘Tadā [Pg.135] hi bārāṇasiyaṃ, rājā paccā ahumhase;

Bhātaromha tayo sabbe, saṃvisaṭṭhāva rājino.

“其时于波罗奈(Bārāṇasī)城,我等为国王之子;我等三兄弟,皆为国王所亲信。

270.

270.

‘‘Vīraṅgarūpā balino, saṅgāme aparājitā;

Tadā kupitapaccanto, amhe āha mahīpati.

“我等英姿飒爽,膂力过人,于战场上未曾一败;其时边境骚乱,国王对我等言。

271.

271.

‘‘‘Etha gantvāna paccantaṃ, sodhetvā aṭṭavībalaṃ;

Khemaṃ vijiritaṃ katvā, puna dethāti bhāsatha’.

“‘汝等前往边境,扫除林中乱军,使我疆土重归安宁,尔后再归来。’彼如是言。

272.

272.

‘‘Tato mayaṃ avocumha, yadi deyyāsi nāyakaṃ;

Upaṭṭhānāya amhākaṃ, sādhayissāma vo tato.

“于是我等言:‘若汝能将导师赐予我等奉侍,我等便为汝完成此任务。’

273.

273.

‘‘Tato mayaṃ laddhavarā, bhūmipālena pesitā;

Nikkhittasatthaṃ paccantaṃ, katvā punarupacca taṃ.

“于是我等既得恩准,受国王所遣,令边境之地放下武器后,复又返回觐见彼王。

274.

274.

‘‘Yācitvā satthupaṭṭhānaṃ, rājānaṃ lokanāyakaṃ;

Munivīraṃ labhitvāna, yāvajīvaṃ yajimha taṃ.

“我等向国王请求奉侍导师,得蒙应允,获此世间引导者、牟尼雄尊后,便终生供养于彼。

275.

275.

‘‘Mahagghāni ca vatthāni, paṇītāni rasāni ca;

Senāsanāni rammāni, bhesajjāni hitāni ca.

“(我等供养)贵重之衣物、精美之食物、舒适之住处,以及有益之医药。

276.

276.

‘‘Datvā sasaṅghamunino, dhammenuppāditāni no;

Sīlavanto kāruṇikā, bhāvanāyuttamānasā.

“我等将如法所得之物,供养于牟尼及其僧团;彼等具足戒行,富有悲心,意念专注于修行。

277.

277.

‘‘Saddhā paricaritvāna, mettacittena nāyakaṃ;

Nibbute tamhi lokagge, pūjaṃ katvā yathābalaṃ.

“我等以信心与慈心奉侍导师;于彼世间最上者般涅槃后,亦尽己所能而作供养。

278.

278.

‘‘Tato cutā santusitaṃ, gatā tattha mahāsukhaṃ;

Anubhūtā mayaṃ sabbe, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“我等自彼处命终,往生兜率天(Santusitaṃ),于彼处享受大乐;我等皆体验此供养佛陀之果报。”

279.

279.

‘‘Māyākāro yathā raṅge, dassesi vikatiṃ bahuṃ;

Tathā bhave bhamantohaṃ, videhādhipatī ahuṃ.

犹如幻师于舞台上,展现种种变化;我亦如是轮回诸有,曾为威德哈国主。

280.

280.

‘‘Guṇāceḷassa vākyena, micchādiṭṭhigatāsayo;

Narakaṃ maggamārūḷho, rucāya mama dhītuyā.

因古那(Guṇa)苦行者之言,我心为邪见所坏,已登上地狱之道,不听我女鲁佳(Rucā)之劝。

281.

281.

‘‘Ovādaṃ nādiyitvāna, brahmunā nāradenahaṃ;

Bahudhā saṃsito santo, diṭṭhiṃ hitvāna pāpikaṃ.

未采纳教诲,我为梵天那罗达多方教导,由是舍弃邪恶之见。

282.

282.

‘‘Pūrayitvā [Pg.136] visesena, dasa kammapathānihaṃ;

Hitvāna dehamagamiṃ, saggaṃ sabhavanaṃ yathā.

我特别圆满了十业道,舍弃此身之后,如归自家宅般,我往生天界。

283.

283.

‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;

Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, jāto vippamahākule.

于最后一世,我生为婆罗门,在繁荣的波罗奈(Bārāṇasī),出身于尊贵的婆罗门大家族。

284.

284.

‘‘Maccubyādhijarā bhīto, ogāhetvā mahāvanaṃ ;

Nibbānaṃ padamesanto, jaṭilesu paribbajiṃ.

我因畏惧死、病、老,遂进入大森林;为寻求涅槃境界,于结发苦行者中出家。

285.

285.

‘‘Tadā dve bhātaro mayhaṃ, pabbajiṃsu mayā saha;

Uruveḷāyaṃ māpetvā, assamaṃ nivasiṃ ahaṃ.

当时,我的两位兄弟与我一同出家;我在优楼频螺(Uruvelā)建造修行处,并居住于彼。

286.

286.

‘‘Kassapo nāma gottena, uruveḷanivāsiko ;

Tato me āsi paññatti, uruveḷakassapo iti.

我宗姓为迦叶,居住于优楼频螺(Uruvelā);因此我被称为优楼频螺迦叶。

287.

287.

‘‘Nadīsakāse bhātā me, nadīkassapasavhayo;

Āsī sakāsanāmena, gayāyaṃ gayākassapo.

我有一兄弟住于河畔,名为河迦叶(Nadīkassapa);另一位住于伽耶(Gayā),名为伽耶迦叶(Gayākassapa)。

288.

288.

‘‘Dve satāni kaniṭṭhassa, tīṇi majjhassa bhātuno;

Mama pañca satānūnā, sissā sabbe mamānugā.

小弟有二百弟子,中弟有三百弟子;我有足数五百弟子,所有弟子皆追随我。

289.

289.

‘‘Tadā upecca maṃ buddho, katvāna vividhāni me ;

Pāṭihīrāni lokaggo, vinesi narasārathi.

彼时佛陀来至我前,世间最上者、调御丈夫为我示现种种神通,并调伏了我。

290.

290.

‘‘Sahassaparivārena, ahosiṃ ehibhikkhuko;

Teheva saha sabbehi, arahattamapāpuṇiṃ.

我与千名眷属,同成“善来比丘”;与彼等众人,共证阿罗汉果。

291.

291.

‘‘Te cevaññe ca bahavo, sissā maṃ parivārayuṃ;

Sāsituñca samatthohaṃ, tato maṃ isisattamo.

彼等及众多其他弟子围绕于我,我亦有能力教导;是故,第七仙人(佛陀)对我嘉许。

292.

292.

‘‘Mahāparisabhāvasmiṃ, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aho buddhe kataṃ kāraṃ, saphalaṃ me ajāyatha.

在拥有大眷属方面,他将我置于第一位;啊,我于佛陀所作之供养,今已得善果!

293.

293.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

294.

294.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我今真善来……我已奉行佛陀教法。

295.

295.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.137] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uruveḷakassapo thero imā gāthāyo

如是,具寿优楼频螺迦叶长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是宣说已。

Uruveḷakassapattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

优楼频螺迦叶长老本行谭第八。

9. Rādhattheraapadānaṃ

9. 罗陀长老本行谭

296.

296.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

名为胜莲(Padumuttara)的胜者,遍知一切世间的牟尼,具眼者,于此十万劫前出世。

297.

297.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼佛为一切有情的教诫者、令解者、救度者,是善于说法的佛陀,度脱了众多众生。

298.

298.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

彼佛悲悯、具慈悲心,为一切有情求利益,令一切来到的外道者,皆安住于五戒中。

299.

299.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

如是,(教法)无有纷扰,亦无外道;由已得自在、如如不动的阿罗汉们所庄严。

300.

300.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

彼大牟尼身高达五十八肘,犹如黄金之柱,具足三十二殊胜相。

301.

301.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼时人寿十万岁,彼佛住世亦如是,度脱了众多众生。

302.

302.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo mantapāragū;

Upecca taṃ naravaraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

当时,我在天鹅城(Haṃsavatī)中,是一位通达吠陀的婆罗门。我走近那位人中之杰,听闻了正法开示。

303.

303.

‘‘Paññapentaṃ mahāvīraṃ, parisāsu visāradaṃ;

Paṭibhāneyyakaṃ bhikkhuṃ, etadagge vināyakaṃ.

我看见那位大雄、导师,于大众中无所畏惧,正在宣告一位具辩才的比丘,为(辩才)第一。

304.

304.

‘‘Tadāhaṃ kāraṃ katvāna, sasaṅghe lokanāyake;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānaṃ abhipatthayiṃ.

当时我供养了世间导师及其僧团,以头顶礼其足,并发愿求得彼位。

305.

305.

‘‘Tato maṃ bhagavā āha, siṅgīnikkhasamappabho;

Sarena rajanīyena, kilesamalahārinā.

其后,光如纯金的世尊,以悦耳且能除烦恼垢之声,对我说道:

306.

306.

‘‘‘Sukhī [Pg.138] bhavassu dīghāyu, sijjhatu paṇidhī tava;

Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, atīva vipulaṃ tayā.

“你对我及僧团所作的供养,甚为广大。愿你快乐、长寿,你的愿望得以实现。”

307.

307.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有奥嘎咖(Okkāka)族出身者,其姓为乔达摩(Gotama),成导师于世间。”

308.

308.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Rādhoti nāmadheyyena, hessati satthu sāvako.

“彼于佛法为法嗣,是法所化之真子,其名将称为罗陀(Rādha),成为导师之声闻。”

309.

309.

‘‘‘Sa te hetuguṇe tuṭṭho, sakyaputto narāsabho ;

Paṭibhāneyyakānaggaṃ, paññapessati nāyako’.

“彼释迦子、人中之雄,因汝之因德而心喜,彼导师将宣说汝为辩才第一人。”

310.

310.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, sato paññāsamāhito.

闻彼言已,我心欢喜,于彼胜者,尽形寿以慈心侍奉,具足正念与智慧。

311.

311.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼善业,以及意乐与誓愿,我舍弃人身后,得生忉利天。

312.

312.

‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.

我曾三百次,为天界之王;又曾五百次,成为转轮王。

313.

313.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Sabbattha sukhito āsiṃ, tassa kammassa vāhasā.

广大的地方王位,其数不可胜计;因彼业力故,我于一切处皆得安乐。

314.

314.

‘‘Pacchime bhave sampatte, giribbajapuruttame;

Jāto vippakule niddhe, vikalacchādanāsane.

在最后一生中,我出生于最胜的王舍城,在一个贫穷的婆罗门家庭,衣食不足。

315.

315.

‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ pādāsiṃ, sāriputtassa tādino;

Yadā jiṇṇo ca vuddho ca, tadārāmamupāgamiṃ.

我曾布施一勺饭食予如是者舍利弗;当我年老体衰时,我来到寺院。

316.

316.

‘‘Pabbajati na maṃ koci, jiṇṇadubbalathāmakaṃ;

Tena dīno vivaṇṇaṅgo, soko cāsiṃ tadā ahaṃ.

无人肯令我出家,因我年老体衰弱;是故我身陷困苦,面容憔悴心忧愁。

317.

317.

‘‘Disvā mahākāruṇiko, mamamāha mahāmuni;

‘Kimatthaṃ puttasokaṭṭo, brūhi te cittajaṃ rujaṃ’.

大悲者大牟尼见到我,对我说道:“孩子,你为何为愁所苦?说出你心中的病痛。”

318.

318.

‘‘‘Pabbajjaṃ na labhe vīra, svākkhāte tava sāsane;

Tena sokena dīnosmi, saraṇaṃ hohi nāyaka’.

“勇者啊,我无法在您善说的教法中出家;因此我因忧愁而困苦,导师啊,请您作我的皈依处。”

319.

319.

‘‘Tadā [Pg.139] bhikkhū samānetvā, apucchi munisattamo;

‘Imassa adhikāraṃ ye, saranti byāharantu te’.

那时,牟尼中最胜者召集比丘们,问道:“你们当中有谁记得此人所作的功德,请说出来。”

320.

320.

‘‘Sāriputto tadāvoca, ‘kāramassa sarāmahaṃ;

Kaṭacchubhikkhaṃ dāpesi, piṇḍāya carato mama’.

那时舍利弗说道:“我记得他所作的功德;当我托钵乞食时,他曾布施我一勺饭食。”

321.

321.

‘‘‘Sādhu sādhu kataññūsi, sāriputta imaṃ tuvaṃ;

Pabbājehi dijaṃ vuḍḍhaṃ, hessatājāniyo ayaṃ’.

“善哉!善哉!舍利弗,你真是知恩者;你当令此年老婆罗门出家,他将成为一位大丈夫。”

322.

322.

‘‘Tato alatthaṃ pabbajjaṃ, kammavācopasampadaṃ;

Na cireneva kālena, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

于是我得受出家,以及羯磨语具足戒;此后不久,我便证得了诸漏灭尽。

323.

323.

‘‘Sakkaccaṃ munino vākyaṃ, suṇāmi mudito yato;

Paṭibhāneyyakānaggaṃ, tato maṃ ṭhapayī jino.

因我心怀欢喜,恭敬聆听牟尼之言教;是故胜者将我置于辩才者中之第一。

324.

324.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

325.

325.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀的教法我已完成。

326.

326.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā rādho thero imā gāthāyo

如是,具寿罗陀长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Rādhattherassāpadānaṃ navamaṃ.

罗陀长老之本行第九

10. Mogharājattheraapadānaṃ

10. 摩伽罗阇长老之本行

327.

327.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji cakkhumā.

名为莲华上(Padumuttara)之胜者,遍知一切世间之牟尼;于此十万劫之前,具眼者出现于世。

328.

328.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

教诫者、令悟者,一切众生之救度者;善于说法之佛陀,度脱了无量众生。

329.

329.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

恒常守护、具悲心者,为一切有情求利益;令所有来到的外道,皆安住于五戒。

330.

330.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

如是(教法)无纷扰,亦无诸外道;由已得自在、具忍辱功德的阿罗汉们所庄严。

331.

331.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ[Pg.140], uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

彼大牟尼身高五十八肘尺,如同金塔,具足三十二殊胜大丈夫相。

332.

332.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

彼时人寿十万年,彼佛住世那么久,救度了众多人众。

333.

333.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;

Parakammāyane yutto, natthi me kiñci saṃdhanaṃ.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī),生于某个家族中;为他人工作维生,我无任何己财。

334.

334.

‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, vasanto katabhūmiyaṃ;

Aggiṃ ujjālayiṃ tattha, daḷhaṃ kaṇhāsi sā hī.

我住在歇脚棚时,于平整的地上生火;彼处那片土地,变得坚实黝黑。

335.

335.

‘‘Tadā parisatiṃ nātho, catusaccapakāsako;

Sāvakaṃ sampakittesi, lūkhacīvaradhārakaṃ.

彼时,宣说四谛的导师,于会众中赞叹一位穿着粗劣衣的弟子。

336.

336.

‘‘Tassa tamhi guṇe tuṭṭho, paṇipacca tathāgataṃ;

Lūkhacīvaradhāraggaṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

我于彼之功德心生欢喜,顶礼如来,祈愿获得穿着粗劣衣者中,最上第一之位。

337.

337.

‘‘Tadā avoca bhagavā, sāvake padumuttaro;

‘Passathetaṃ purisakaṃ, kucelaṃ tanudehakaṃ.

彼时,巴杜穆塔拉(Padumuttara)世尊对弟子们说:“你们看此人,衣衫鄙陋,身体瘦弱。

338.

338.

‘‘‘Pītippasannavadanaṃ, saddhādhanasamanvitaṃ ;

Udaggatanujaṃ haṭṭhaṃ, acalaṃ sālapiṇḍitaṃ.

“面容因喜悦而清净,具足信心,身毛竖立,心生欢喜,不动摇如娑罗树丛。”

339.

339.

‘‘‘Eso pattheti taṃ ṭhānaṃ, saccasenassa bhikkhuno;

Lūkhacīvaradhārissa, tassa vaṇṇasitāsayo.

“此人心中向往彼功德,祈愿获得那位穿着粗劣衣的萨遮西那(Saccasena)比丘的地位。”

340.

340.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, nipacca sirasā jinaṃ;

Yāvajīvaṃ subhaṃ kammaṃ, karitvā jinasāsane.

听闻彼言后,我心生欢喜,头面顶礼胜者;于胜者教法中,尽形寿行诸善业。

341.

341.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

因彼善作业,以及思与愿,舍弃此人身后,我往生至忉利天。

342.

342.

‘‘Paṭikkamanasālāyaṃ, bhūmidāhakakammunā;

Samasahassaṃ niraye, adayhiṃ vedanāṭṭito.

因在歇脚棚焚烧土地之业,我在地狱中为苦受所迫,被燃烧了整整一千年。

343.

343.

‘‘Tena kammāvasesena, pañca jātisatānihaṃ;

Manusso kulajo hutvā, jātiyā lakkhaṇaṅkito.

因彼业之剩余,于五百生中,我虽生为善家之人,却天生带有烙印。

344.

344.

‘‘Pañca [Pg.141] jātisatāneva, kuṭṭharogasamappito;

Mahādukkhaṃ anubhaviṃ, tassa kammassa vāhasā.

又于整整五百生中,为麻风病所折磨;因彼业力之故,我承受了巨大的痛苦。

345.

345.

‘‘Imasmiṃ bhaddake kappe, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ;

Piṇḍapātena tappesiṃ, pasannamānaso ahaṃ.

于此贤劫中,我心怀净信,以食物供养了具盛名的优波离吒(Upariṭṭha)辟支佛,令其满足。

346.

346.

‘‘Tena kammavisesena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼特殊之业,以及意愿与祈愿,舍弃人身后,我得生忉利天。

347.

347.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ khattiye kule;

Pituno accayenāhaṃ, mahārajjasamappito.

及至最后一世,我生于刹帝利族;父亲去世后,我被授予大王位。

348.

348.

‘‘Kuṭṭharogādhibhūtohaṃ, na ratiṃ na sukhaṃ labhe;

Moghaṃ rajjaṃ sukhaṃ yasmā, mogharājā tato ahaṃ.

我为麻风病所苦,不得喜悦,不得安乐。因王位之乐于我为空虚,故我名为“空虚王”(Mogharāja)。

349.

349.

‘‘Kāyassa dosaṃ disvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Bāvarissa dijaggassa, sissattaṃ ajjhupāgamiṃ.

见此身之过患,我出家而入无家生活;我成为卓越婆罗门跋瓦睿(Bāvarī)的弟子。

350.

350.

‘‘Mahatā parivārena, upecca naranāyakaṃ;

Apucchiṃ nipuṇaṃ pañhaṃ, taṃ vīraṃ vādisūdanaṃ.

我与众多随从,趋近人中之导首,向彼摧破异论之勇者,请问一甚深之问题。

351.

351.

‘‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako;

Diṭṭhiṃ no nābhijānāmi, gotamassa yasassino.

“此世间、他世间,以及有天神之梵天界,我皆不知声名远播之乔达摩的知见。”

352.

352.

‘‘‘Evābhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ;

Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’.

“我为请法而来,趋近此卓越之见者。应如何观察世间,死亡之王才不见彼人?”

353.

353.

‘‘‘Suññato lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato;

Attānudiṭṭhiṃ uhacca, evaṃ maccutaro siyā.

“Mogharāja,常具正念,拔除我见,观世间空,如是得渡死亡。”

354.

354.

‘‘‘Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’;

Iti maṃ abhaṇi buddho, sabbarogatikicchako.

“如是观世间者,死亡之王不见彼。”一切疾病的疗治者——佛陀,如是对我宣说。

355.

355.

‘‘Saha gāthāvasānena, kesamassuvivajjito;

Kāsāvavatthavasano, āsiṃ bhikkhu tathārahā.

偈颂刚一结束,我便须发脱落,身着袈裟,成为一位如是应供的比丘。

356.

356.

‘‘Saṅghikesu vihāresu, na vasiṃ rogapīḷito;

Mā vihāro padussīti, vātarogehi pīḷito.

我为疾病所苦,为风病所恼,心想:“莫让僧伽的住处被毁损”,故不住于僧伽的精舍中。

357.

357.

‘‘Saṅkārakūṭā [Pg.142] āhitvā, susānā rathikāhi ca;

Tato saṅghāṭiṃ karitvā, dhārayiṃ lūkhacīvaraṃ.

我从垃圾堆、坟场与街道拾来碎布,制成僧伽梨,穿上这粗劣的粪扫衣。

358.

358.

‘‘Mahābhisakko tasmiṃ me, guṇe tuṭṭho vināyako;

Lūkhacīvaradhārīnaṃ, etadagge ṭhapesi maṃ.

大医王、调御者,因我此功德而心生欢喜,将我置于穿粗劣衣者中的第一位。

359.

359.

‘‘Puññapāpaparikkhīṇo, sabbarogavivajjito;

Sikhīva anupādāno, nibbāyissamanāsavo.

善业恶业皆已尽,一切疾病皆远离,如无薪之火,无所执取,我将无漏而般涅槃。

360.

360.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

361.

361.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀之教法我已完成。

362.

362.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājā thero imā gāthāyo

如是,具寿Mogharāja长老诵说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Mogharājattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

Mogharāja长老本行第十竟。

Kaccāyanavaggo catupaññāsamo.

第五十四 迦旃延品

Tassuddānaṃ –

其纲要如下:

Kaccāno vakkalī thero, mahākappinasavhayo;

Dabbo kumāranāmo ca, bāhiyo koṭṭhiko vasī.

迦旃延、瓦咖利长老,名为摩诃劫宾那;达婆童子,跋希亚,以及自在者拘絺罗。

Uruveḷakassapo rādho, mogharājā ca paṇḍito;

Tīṇi gāthāsatānettha, bāsaṭṭhi ceva piṇḍitā.

优楼频螺迦叶、罗陀,以及智者目犍罗王;此处偈颂共三百六十二首。

55. Bhaddiyavaggo

55. 跋提品

1. Lakuṇḍabhaddiyattheraapadānaṃ

1. 矮小跋提长老传

1.

1.

‘‘Padumuttaro [Pg.143] nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲华上(Padumuttara)的胜者,于一切法具足眼者;于此十万劫前,导师出现于世。

2.

2.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, seṭṭhiputto mahaddhano;

Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, saṅghārāmaṃ agacchahaṃ.

那时我在天鹅城(Haṃsavatī),是富有的长者之子;我步行游历,前往僧伽蓝。

3.

3.

‘‘Tadā so lokapajjoto, dhammaṃ desesi nāyako;

Mañjussarānaṃ pavaraṃ, sāvakaṃ abhikittayi.

那时,世间之光、导师宣说正法;他赞扬了声音美妙者中最殊胜的弟子。

4.

4.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, kāraṃ katvā mahesino;

Vanditvā satthuno pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

我听闻后心生欢喜,向大仙作了供养;顶礼导师之足后,我祈愿获得那个地位。

5.

5.

‘‘Tadā buddho viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;

‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

那时,佛陀、调御者在僧团中授记:“在未来之时,你将得偿此心愿。

6.

6.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,奥嘎咖(Okkāka)族中将出生一位导师,其族姓为乔达摩(Gotama),他将出现于世。

7.

7.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“他将是那位导师于法中的继承人,是法所生的亲子,由法所化成;他名为跋提(Bhaddiya),将成为导师的弟子。”

8.

8.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善行之业,以及意愿与誓愿,我舍弃人身后,往生到忉利天。

9.

9.

‘‘Dvenavute ito kappe, phusso uppajji nāyako;

Durāsado duppasaho, sabbalokuttamo jino.

于此九十二劫前,导师弗沙(Phussa)出现于世;他难以降伏,难以压制,是胜过一切世间的胜者。

10.

10.

‘‘Caraṇena ca sampanno, brahā uju patāpavā;

Hitesī sabbasattānaṃ, bahuṃ mocesi bandhanā.

他具足德行,伟大、正直、有威力;他利益一切有情,解救众多众生脱离束缚。

11.

11.

‘‘Nandārāmavane tassa, ahosiṃ phussakokilo ;

Gandhakuṭisamāsanne, ambarukkhe vasāmahaṃ.

在他的难陀园林中,我曾是一只名为弗沙的杜鹃鸟;我栖息在香孤邸附近的一棵芒果树上。

12.

12.

‘‘Tadā piṇḍāya gacchantaṃ, dakkhiṇeyyaṃ jinuttamaṃ;

Disvā cittaṃ pasādetvā, mañjunābhinikūjahaṃ.

那时,我见到前去乞食的、应受供养的无上胜者;我心生净信,以悦耳之音啼鸣。

13.

13.

‘‘Rājuyyānaṃ [Pg.144] tadā gantvā, supakkaṃ kanakattacaṃ;

Ambapiṇḍaṃ gahetvāna, sambuddhassopanāmayiṃ.

那时我前往王家园林,取来一串熟透、表皮金黄的芒果,供养给正自觉者。

14.

14.

‘‘Tadā me cittamaññāya, mahākāruṇiko jino;

Upaṭṭhākassa hatthato, pattaṃ paggaṇhi nāyako.

那时,大悲胜者知我心意;导师从侍者手中接过钵。

15.

15.

‘‘Adāsiṃ haṭṭhacittohaṃ, ambapiṇḍaṃ mahāmune;

Patte pakkhippa pakkhehi, pañjaliṃ katvāna mañjunā.

我心欢喜,供养大牟尼芒果串;以翅膀将其放入钵中,并合掌致敬。

16.

16.

‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;

Vassanto buddhapūjatthaṃ, nīḷaṃ gantvā nipajjahaṃ.

以悦耳、动听、美妙之声,为供养佛陀而歌唱;我回到巢中躺下。

17.

17.

‘‘Tadā muditacittaṃ maṃ, buddhapemagatāsayaṃ;

Sakuṇagghi upāgantvā, ghātayī duṭṭhamānaso.

彼时我心欢喜,意向于佛陀之爱;一只心怀恶意的鹰隼前来,将我杀害。

18.

18.

‘‘Tato cutohaṃ tusite, anubhotvā mahāsukhaṃ;

Manussayonimāgacchiṃ, tassa kammassa vāhasā.

因彼善业之力,我从彼处死后,于兜率天(Tusita)享受大乐,后投生为人。

19.

19.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有大名声之婆罗门族裔,言说者中之最胜者,名为迦叶(Kassapa)之佛出世。

20.

20.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvā so, abhibhuyya kutitthiye;

Vinayitvāna veneyye, nibbuto so sasāvako.

彼照耀教法,胜伏诸外道;调伏应调者,他与弟子们般涅槃。

21.

21.

‘‘Nibbute tamhi lokagge, pasannā janatā bahū;

Pūjanatthāya buddhassa, thūpaṃ kubbanti satthuno.

彼世间最胜者般涅槃后,众多信众心生净信;为供养佛陀,他们为导师建造了佛塔。

22.

22.

‘‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, sattaratanabhūsitaṃ;

Karissāma mahesissa’, iccevaṃ mantayanti te.

“我们将为大士建造一座七由旬高、以七宝庄严的佛塔。”他们如此商议。

23.

23.

‘‘Kikino kāsirājassa, tadā senāya nāyako;

Hutvāhaṃ appamāṇassa, pamāṇaṃ cetiye vadiṃ.

那时,我曾是迦尸国(Kāsi)奇奇王(Kiki)的军队统帅;我为那无量功德佛陀的舍利塔规定了尺寸。

24.

24.

‘‘Tadā te mama vākyena, cetiyaṃ yojanuggataṃ;

Akaṃsu naravīrassa, nānāratanabhūsitaṃ.

那时他们遵我言,为彼人雄建造了一座一由旬高、以种种珍宝庄严的佛塔。

25.

25.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业所成就,复以愿心所发愿;舍弃人身后,我往生忉利天。

26.

26.

‘‘Pacchime [Pg.145] ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

于此最后之生,我出生于舍卫城(Sāvatthī)中,一个富裕、繁荣、大财的长者之家。

27.

27.

‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;

Pabbajitvāna na ciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

昔日善逝入城时,我见已心生惊叹;出家不久,即证阿罗汉果。

28.

28.

‘‘Cetiyassa pamāṇaṃ yaṃ, akariṃ tena kammunā;

Lakuṇḍakasarīrohaṃ, jāto paribhavāraho.

我因规定佛塔的尺寸,以此业故;我出生为矮小之身,应受轻蔑。

29.

29.

‘‘Sarena madhurenāhaṃ, pūjitvā isisattamaṃ;

Mañjussarānaṃ bhikkhūnaṃ, aggattamanupāpuṇiṃ.

我以甜美之声供养至上仙人;我于声音美妙的比丘中,获得第一。

30.

30.

‘‘Phaladānena buddhassa, guṇānussaraṇena ca;

Sāmaññaphalasampanno, viharāmi anāsavo.

因对佛陀的果实布施,以及对其功德的忆念;我具足沙门之果,无漏而住。

31.

31.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼,一切有已连根拔除;如象断其束缚,我住于无漏。

32.

32.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来,已至最胜佛前;三明皆已达,佛陀教法成。

33.

33.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六神通皆已现证;佛陀的教导已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lakuṇḍabhaddiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿拉昆达跋提耶长老,

Abhāsitthāti.

诵此诸偈。

Lakuṇḍabhaddiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

拉昆达跋提耶长老本行传第一。

2. Kaṅkhārevatattheraapadānaṃ

2. 勘柯瑞瓦达长老本行传

34.

34.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲华殊胜(Padumuttara)之胜者,于一切法具足眼;于此十万劫之前,彼引导者出于世。

35.

35.

‘‘Sīhahanu brahmagiro, haṃsadundubhinissano ;

Nāgavikkantagamano, candasūrādikappabho.

狮王颔、梵天音,声如天鹅与天鼓;步态如龙象,光辉超日月。

36.

36.

‘‘Mahāmatī [Pg.146] mahāvīro, mahājhāyī mahābalo ;

Mahākāruṇiko nātho, mahātamapanūdano.

大慧、大精进,大禅、大力者;大悲、依怙主,驱除大黑暗。

37.

37.

‘‘Sa kadāci tilokaggo, veneyyaṃ vinayaṃ bahuṃ ;

Dhammaṃ desesi sambuddho, sattāsayavidū muni.

彼,三界之顶首,有时为调伏众多所化众生;彼圆觉者、知众生心意之牟尼宣说正法。

38.

38.

‘‘Jhāyiṃ jhānarataṃ vīraṃ, upasantaṃ anāvilaṃ;

Vaṇṇayanto parisatiṃ, tosesi janataṃ jino.

胜者于会中,赞叹禅修者:乐禅、勇毅、寂静、无浊秽,令众人心生欢喜。

39.

39.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo vedapāragū;

Dhammaṃ sutvāna mudito, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

彼时我于天鹅城(Haṃsavatī),为通达吠陀之婆罗门;闻法心生欢喜,即向往于彼位。

40.

40.

‘‘Tadā jino viyākāsi, saṅghamajjhe vināyako;

‘Mudito hohi tvaṃ brahme, lacchase taṃ manorathaṃ.

彼时,胜者、引导者于僧团中授记:“婆罗门,汝当欢喜,汝将得偿所愿。

41.

41.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,奥嘎咖(Okkāka)族中,将有名为乔达摩(Gotama)之导师出现于世。

42.

42.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Revato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“彼于正法为继承者,法所化生之真子;名为瑞瓦达(Revata),将成导师之声闻。”

43.

43.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意乐与誓愿;我舍弃人身,得生忉利天。

44.

44.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;

Khattiye kulasampanne, iddhe phīte mahaddhane.

如今于最后生,我生于拘利(Koliya)城;生于圆满之刹帝利族,富裕、丰饶、具大财。

45.

45.

‘‘Yadā kapilavatthusmiṃ, buddho dhammamadesayi;

Tadā pasanno sugate, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

当佛陀于迦毗罗卫(Kapilavatthu)宣说正法时,我于善逝生净信,出家而入无家生活。

46.

46.

‘‘Kaṅkhā me bahulā āsi, kappākappe tahiṃ tahiṃ;

Sabbaṃ taṃ vinayī buddho, desetvā dhammamuttamaṃ.

于此事彼事,于应不应作,我曾有众多疑惑;佛陀宣说无上法,断除我一切疑惑。

47.

47.

‘‘Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sadā jhānasukhe rato;

Viharāmi tadā buddho, maṃ disvā etadabravi.

是故我已度疑惑,恒常乐于禅悦住;尔时佛陀见到我,对我宣说如是语。

48.

48.

‘‘‘Yā [Pg.147] kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, sakavediyā vā paravediyā vā;

Ye jhāyino tā pajahanti sabbā, ātāpino brahmacariyaṃ carantā’.

“于此世或他世,或自知或他知,无论有何等疑惑;勤行梵行禅修者,舍断一切彼疑惑。”

49.

49.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.

十万劫前所造业,于此世我见其果;犹如疾矢离弦,我已焚尽诸烦恼。

50.

50.

‘‘Tato jhānarataṃ disvā, buddho lokantagū muni;

Jhāyīnaṃ bhikkhūnaṃ aggo, paññāpeti mahāmati.

尔时,达世间边、牟尼、大慧之佛陀,见我乐于禅定,宣告我为禅修比丘中第一。

51.

51.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

52.

52.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……佛陀教法已成办。

53.

53.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已成办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero imā gāthāyo

如是,具寿辩疑瑞瓦达长老宣说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Kaṅkhārevatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

辩疑瑞瓦达长老本行第二。

3. Sīvalittheraapadānaṃ

3. 西瓦离长老本行

54.

54.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

胜者莲华上(Padumuttara),于诸法具眼;从此十万劫,导师出于世。

55.

55.

‘‘Sīlaṃ tassa asaṅkheyyaṃ, samādhi vajirūpamo;

Asaṅkheyyaṃ ñāṇavaraṃ, vimutti ca anopamā.

彼戒无有量,定如金刚钻;无量最上智,解脱无可比。

56.

56.

‘‘Manujāmaranāgānaṃ, brahmānañca samāgame;

Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, dhammaṃ desesi nāyako.

人天龙与梵天集会中,沙门婆罗门遍满;于此会中导师说正法。

57.

57.

‘‘Sasāvakaṃ mahālābhiṃ, puññavantaṃ jutindharaṃ;

Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu visārado.

于诸众中无所畏者,将具大得、具福、持光之声闻,置于最上第一位。

58.

58.

‘‘Tadāhaṃ khattiyo āsiṃ, nagare haṃsasavhaye;

Sutvā jinassa taṃ vākyaṃ, sāvakassa guṇaṃ bahuṃ.

尔时我生刹帝利,在于鹅城(Haṃsavatī);闻胜者说其声闻,具足无量诸功德。

59.

59.

‘‘Nimantayitvā [Pg.148] sattāhaṃ, bhojayitvā sasāvakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

我邀请佛陀七日,供养佛及声闻众;行此大布施之后,我发愿求彼地位。

60.

60.

‘‘Tadā maṃ vinataṃ pāde, disvāna purisāsabho;

Sarena mahatā vīro, idaṃ vacanamabravi.

尔时人雄见我,顶礼于其足下;英雄以洪亮声,对我宣说如是言。

61.

61.

‘‘‘Tato jinassa vacanaṃ, sotukāmā mahājanā;

Devadānavagandhabbā, brahmāno ca mahiddhikā’.

“尔时大众皆欲闻,胜者所说之言教;天人、檀那婆、乾闼婆,以及大威力梵天。”

62.

62.

‘‘Samaṇabrāhmaṇā ceva, namassiṃsu katañjalī;

‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama.

沙门与婆罗门,亦皆合掌顶礼:“礼敬您,人中良马(purisājañña)!礼敬您,人中至上者(purisuttama)!”

63.

63.

‘‘‘Khattiyena mahādānaṃ, dinnaṃ sattāhikampi vo ;

Sotukāmā phalaṃ tassa, byākarohi mahāmune’.

“刹帝利王已对您们行七日大布施,大牟尼啊,我等欲闻其果报,请为我等开示!”

64.

64.

‘‘Tato avoca bhagavā, ‘suṇātha mama bhāsitaṃ;

Appameyyamhi buddhamhi, sasaṅghamhi patiṭṭhitā.

于是世尊说:“谛听我语!于具无量功德、偕同僧团之佛陀,布施已善安立。”

65.

65.

‘‘‘Dakkhiṇā tāya ko vattā, appameyyaphalā hi sā;

Api ce sa mahābhogo, ṭhānaṃ pattheti uttamaṃ.

“彼布施之果,谁能尽说?因其确有无量之果。实则,彼大富王者,正希求至上之位。”

66.

66.

‘‘‘Lābhī vipulalābhānaṃ, yathā bhikkhu sudassano;

Tathāhampi bhaveyyanti, lacchase taṃ anāgate.

“‘如同善见(Sudassana)比丘,是广大供养的获得者,愿我亦能如是。’——你于未来,必将得此所愿。”

67.

67.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有奥嘎咖(Okkāka)王族出身者,其名为乔达摩(Gotama),为师长出兴于世。”

68.

68.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sīvali nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“彼于法为法嗣,法所化生之真子,其名将为西瓦离(Sīvali),是彼导师之声闻。”

69.

69.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

“由彼善作业,以及思与愿,舍弃此人身后,我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。”

70.

70.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

“从此九十一劫昔,毗婆尸(Vipassī)世间导师,出兴于世,彼具妙见,彻见一切法。”

71.

71.

‘‘Tadāhaṃ [Pg.149] bandhumatiyaṃ, kulassaññatarassa ca;

Dayito passito ceva, āsiṃ kammantavāvaṭo.

“彼时,于班度摩提(Bandhumatī)城,我为某家族服务,深受喜爱与信赖,勤于事务。”

72.

72.

‘‘Tadā aññataro pūgo, vipassissa mahesino;

Parivesaṃ akārayi, mahantamativissutaṃ.

“彼时,有一施主团体,为大仙毗婆尸(Vipassī),举行了盛大而闻名的供养。”

73.

73.

‘‘Niṭṭhite ca mahādāne, daduṃ khajjakasañhitaṃ;

Navaṃ dadhiṃ madhuñceva, vicinaṃ neva addasuṃ.

“大布施终了时,彼等欲供嚼食,然遍寻新酪与新蜜,终不可得。”

74.

74.

‘‘Tadāhaṃ taṃ gahetvāna, navaṃ dadhiṃ madhumpi ca;

Kammassāmigharaṃ gacchiṃ, tamesantā mamaddasuṃ.

“彼时我正携带着新酪与新蜜,前往雇主之家,而寻觅此物者们看见了我。”

75.

75.

‘‘Sahassamapi datvāna, nālabhiṃsu ca taṃ dvayaṃ;

Tatohaṃ evaṃ cintesiṃ, ‘netaṃ hessati orakaṃ.

“彼施主团虽出价千金,亦未能购得此二物。我于是思惟:‘不能让此布施有缺憾。’”

76.

76.

‘‘‘Yathā ime janā sabbe, sakkaronti tathāgataṃ;

Ahampi kāraṃ kassāmi, sasaṅghe lokanāyake’.

“‘如同此众人,皆恭敬如来,我亦当对偕同僧团之世间导师,作此恭敬供养。’”

77.

77.

‘‘Tadāhamevaṃ cintetvā, dadhiṃ madhuñca ekato;

Madditvā lokanāthassa, sasaṅghassa adāsahaṃ.

“彼时我如是思惟后,遂将酪与蜜和合一处,奉施于偕同僧团之世间依怙主。”

78.

78.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以彼善作业,以及意愿与祈愿;舍弃人身后,我得生忉利天。

79.

79.

‘‘Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, rājā hutvā mahāyaso;

Sattukassa tadā duṭṭho, dvārarodhamakārayiṃ.

我复于波罗奈(Bārāṇasī),成为大名声之王;彼时对敌心怀忿怒,下令关闭城门。

80.

80.

‘‘Tadā tapassino ruddhā, ekāhaṃ rakkhitā ahuṃ;

Tato tassa vipākena, pāpatiṃ nirayaṃ bhusaṃ.

彼时苦行者们被围困,受困一日;以彼业报,我堕入极苦地狱。

81.

81.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātohaṃ koliye pure;

Suppavāsā ca me mātā, mahāli licchavī pitā.

如今于此最后生,我生于拘利耶城(Koliya);我母乃善觉(Suppavāsā),父为离车族(Licchavī)之摩诃离(Mahāli)。

82.

82.

‘‘Khattiye puññakammena, dvārarodhassa vāhasā;

Satta vassāni nivasiṃ, mātukucchimhi dukkhito.

以福业故,我生刹帝利族;以闭门业力,于母胎中,住胎七年受诸苦。

83.

83.

‘‘Sattāhaṃ dvāramūḷhohaṃ, mahādukkhasamappito;

Mātā me chandadānena, evaṃ āsi sudukkhitā.

我于产门滞留七日,遭受极大痛苦;我母亦因曾同意闭门,如是备受诸苦。

84.

84.

‘‘Suvatthitohaṃ [Pg.150] nikkhanto, buddhena anukampito;

Nikkhantadivaseyeva, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

蒙佛慈悯,我安然出生;并于出生之日,出家入无家生活。

85.

85.

‘‘Upajjhā sāriputto me, moggallāno mahiddhiko;

Kese oropayanto me, anusāsi mahāmati.

我之和尚为舍利弗;具大神通、大智慧之目犍连,于我剃发时教导我。

86.

86.

‘‘Kesesu chijjamānesu, arahattamapāpuṇiṃ;

Devā nāgā manussā ca, paccaye upanenti me.

正当剃发之时,我证阿罗汉果;天、龙以及人,皆供我以资具。

87.

87.

‘‘Padumuttaranāthañca, vipassiñca vināyakaṃ;

Yaṃ pūjayiṃ pamudito, paccayehi visesato.

我曾以欢喜心,用殊胜资具,供养莲华上佛(Padumuttara)与毗婆尸(Vipassī)导师。

88.

88.

‘‘Tato tesaṃ visesena, kammānaṃ vipuluttamaṃ;

Lābhaṃ labhāmi sabbattha, vane gāme jale thale.

以彼诸业之殊胜果报,我于一切处,林野、村落、水上、陆地,皆得丰厚最上之利养。

89.

89.

‘‘Revataṃ dassanatthāya, yadā yāti vināyako;

Tiṃsabhikkhusahassehi, saha lokagganāyako.

为见瑞瓦达(Revata),世间最上导师、调御者,与三万比丘俱,一同而前往。

90.

90.

‘‘Tadā devopaṇītehi, mamatthāya mahāmati;

Paccayehi mahāvīro, sasaṅgho lokanāyako.

彼时,为我之故,以天神所供之资具,我得供养大智大雄、世间导师及其僧团。

91.

91.

‘‘Upaṭṭhito mayā buddho, gantvā revatamaddasa;

Tato jetavanaṃ gantvā, etadagge ṭhapesi maṃ.

佛陀受我供养后,前去得见瑞瓦达;其后前往祇陀林,立我于第一之位。

92.

92.

‘‘‘Lābhīnaṃ sīvali aggo, mama sissesu bhikkhavo’;

Sabbalokahito satthā, kittayī parisāsu maṃ.

“诸比丘,我弟子中,西瓦离(Sīvali)于得利养者中,最为第一。”利于一切世间之导师,于大众中如是称赞我。

93.

93.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已焚尽诸烦恼……我住于无漏。

94.

94.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……我已完成佛陀之教法。

95.

95.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已完成佛陀之教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīvalithero imā gāthāyo

如是,具寿西瓦离长老,

Abhāsitthāti.

诵说了此等偈颂。

Sīvalittherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

西瓦离长老本生谭第三竟。

4. Vaṅgīsattheraapadānaṃ

4. 婆耆舍长老本生谭

96.

96.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲华上之胜者,于一切法具眼;于此十万劫前,导师出世。

97.

97.

‘‘Yathāpi [Pg.151] sāgare ūmi, gagane viya tārakā;

Evaṃ pāvacanaṃ tassa, arahantehi cittitaṃ.

犹如大海之波涛,犹如天空之繁星;如是,彼之教言,为阿罗汉所庄严。

98.

98.

‘‘Sadevāsuranāgehi, manujehi purakkhato;

Samaṇabrāhmaṇākiṇṇe, janamajjhe jinuttamo.

为天、阿修罗、龙、人所围绕;沙门与婆罗门云集,于人群中,乃最上胜者。

99.

99.

‘‘Pabhāhi anurañjanto, loke lokantagū jino;

Vacanena vibodhento, veneyyapadumāni so.

以光辉照耀世间,达世间边际之胜者;彼以言语令应教化之莲花绽放。

100.

100.

‘‘Vesārajjehi sampanno, catūhi purisuttamo;

Pahīnabhayasārajjo, khemappatto visārado.

具足四无畏,人中最上者;已断除怖畏与羞怯,已达安稳,无所畏惧。

101.

101.

‘‘Āsabhaṃ pavaraṃ ṭhānaṃ, buddhabhūmiñca kevalaṃ;

Paṭijānāti lokaggo, natthi sañcodako kvaci.

最上最胜之位,以及圆满的佛地;世间最上者宣称,无有任何能责难者。

102.

102.

‘‘Sīhanādamasambhītaṃ, nadato tassa tādino;

Devo naro vā brahmā vā, paṭivattā na vijjati.

当彼如是者作无畏狮子吼时;无论是天、人或梵天,皆无有能反驳者。

103.

103.

‘‘Desento pavaraṃ dhammaṃ, santārento sadevakaṃ;

Dhammacakkaṃ pavatteti, parisāsu visārado.

演说殊胜法,度脱诸天人;于会中无畏,转动妙法轮。

104.

104.

‘‘Paṭibhānavataṃ aggaṃ, sāvakaṃ sādhusammataṃ;

Guṇaṃ bahuṃ pakittetvā, etadagge ṭhapesi taṃ.

于具辩才者中第一,为善人所称誉之声闻;称赞其众多功德后,将彼置于首位。

105.

105.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;

Sabbavedavidū jāto, vāgīso vādisūdano.

那时我于天鹅城,乃备受敬重之婆罗门;通晓一切吠陀,言语之主,论议之摧破者。

106.

106.

‘‘Upecca taṃ mahāvīraṃ, sutvāhaṃ dhammadesanaṃ;

Pītivaraṃ paṭilabhiṃ, sāvakassa guṇe rato.

我亲近彼大雄者,听闻其所说法;欣乐于声闻之功德,获得殊胜之喜悦。

107.

107.

‘‘Nimantetvāva sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanandanaṃ;

Sattāhaṃ bhojayitvāhaṃ, dussehacchādayiṃ tadā.

我邀请令世间欢喜的善逝及其僧伽;供养七日后,那时我以众布料供养。

108.

108.

‘‘Nipacca sirasā pāde, katokāso katañjalī;

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, santhaviṃ jinamuttamaṃ.

我以头面礼其足,得许可后合掌;欢喜立于一旁,赞叹无上之胜者。

109.

109.

‘‘‘Namo te vādimaddana, namo te isisattama ;

Namo te sabbalokagga, namo te abhayaṅkara.

礼敬您,论议摧破者,礼敬您,第七仙人;礼敬您,一切世间最上者,礼敬您,施无畏者。

110.

110.

‘‘‘Namo [Pg.152] te māramathana, namo te diṭṭhisūdana;

Namo te santisukhada, namo te saraṇaṅkara.

礼敬您,摧魔者,礼敬您,邪见破除者;礼敬您,寂静安乐赋予者,礼敬您,皈依引导者。

111.

111.

‘‘‘Anāthānaṃ bhavaṃ nātho, bhītānaṃ abhayappado;

Vissāmabhūmi santānaṃ, saraṇaṃ saraṇesinaṃ’.

您是无依者的依怙,怖畏者的无畏施予者;您是疲惫者的安息处,寻求皈依者的皈依处。

112.

112.

‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, santhavitvā mahāguṇaṃ;

Avocaṃ vādisūdassa, gatiṃ pappomi bhikkhuno.

我以此等言语赞叹具大功德的正自觉者后,说道:“愿我证得瓦帝须达(Vādisūda)比丘之境地。”

113.

113.

‘‘Tadā avoca bhagavā, anantapaṭibhānavā;

‘Yo so buddhaṃ abhojesi, sattāhaṃ sahasāvakaṃ.

那时,具无量辩才的世尊说道:“彼人曾于七日中,供养佛陀及其声闻弟子,

114.

114.

‘‘‘Guṇañca me pakittesi, pasanno sehi pāṇibhi;

Eso patthayate ṭhānaṃ, vādisūdassa bhikkhuno.

“又以欢喜心称扬我的功德;此人祈愿获得瓦帝须达(Vādisūda)比丘之位。

115.

115.

‘‘‘Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ;

Devamānusasampattiṃ, anubhotvā anappakaṃ.

“于未来世,在享受了无量天人福报后,你将得偿此心愿。

116.

116.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有一位导师出现于世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族,名为乔达摩(Gotama)。

117.

117.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Vaṅgīso nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“于其法中,他将是法所生的真子、法嗣;他名为梵耆娑(Vaṅgīsa),将成为导师的声闻弟子。”

118.

118.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Paccayehi upaṭṭhāsiṃ, mettacitto tathāgataṃ.

听闻此言,我心生欢喜,从那时起,我怀着慈心,一生以四事资具侍奉那位胜者、如来。

119.

119.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tusitaṃ agamāsahaṃ.

因彼善业以及意愿与决意,我舍弃人身后,得生兜率天。

120.

120.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;

Paccājāto yadā āsiṃ, jātiyā sattavassiko.

如今在此最后一生,我出生于婆罗门族;当我七岁时,

121.

121.

‘‘Sabbavedavidū jāto, vādasatthavisārado;

Vādissaro cittakathī, paravādappamaddano.

我已通晓一切吠陀,精通论议之学;我是言论之主,言辞巧妙,能折服他人之论。

122.

122.

‘‘Vaṅge jātoti vaṅgīso, vacane issaroti vā;

Vaṅgīso iti me nāmaṃ, abhavī lokasammataṃ.

因生于婆伽国(Vaṅga)而名梵耆娑(Vaṅgīsa),或因于言语(vacana)为自在主(issara);如是,我名梵耆娑,为世人所公认。

123.

123.

‘‘Yadāhaṃ [Pg.153] viññutaṃ patto, ṭhito paṭhamayobbane;

Tadā rājagahe ramme, sāriputtamahaddasaṃ.

当我到达聪慧之年,正值初青年华,那时在悦意的王舍城(Rājagaha)中,我见到了舍利弗(Sāriputta)。

Pañcavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ.

第二十五诵品。

124.

124.

‘‘Piṇḍāya vicarantaṃ taṃ, pattapāṇiṃ susaṃvutaṃ;

Alolakkhiṃ mitabhāṇiṃ, yugamattaṃ nidakkhitaṃ.

我见到他为乞食而行,手持着钵,善于防护,眼不乱瞟,言语适度,视线仅及一轭之远。

125.

125.

‘‘Taṃ disvā vimhito hutvā, avocaṃ mamanucchavaṃ ;

Kaṇikāraṃva nicitaṃ, cittaṃ gāthāpadaṃ ahaṃ.

见到他后,我心生惊叹,便说出了一首适合于我、辞藻华美如翅子树花(kaṇikāra)的偈颂。

126.

126.

‘‘Ācikkhi so me satthāraṃ, sambuddhaṃ lokanāyakaṃ;

Tadā so paṇḍito vīro, uttariṃ samavoca me.

他向我开示了导师、正自觉者、世间引导者;那时,那位贤者、勇者进一步对我说法。

127.

127.

‘‘Virāgasaṃhitaṃ vākyaṃ, katvā duddasamuttamaṃ;

Vicittapaṭibhānehi, tosito tena tādinā.

他以离贪相应的言语,阐明了难见之至上(法);我被那位如是者以种种奇巧的辩才所取悦。

128.

128.

‘‘Nipacca sirasā pāde, ‘pabbājehī’ti maṃ bravi;

Tato maṃ sa mahāpañño, buddhaseṭṭhamupānayi.

我俯首顶礼其双足,并说道:“请让我出家!”于是那位大慧者将我引至最胜佛陀处。

129.

129.

‘‘Nipacca sirasā pāde, nisīdiṃ satthu santike;

Mamāha vadataṃ seṭṭho, kacci vaṅgīsa jānāsi.

我以头顶礼导师足,坐于世尊之近侧。言说者中最胜者对我说道:“婆耆舍,你是否知晓任何技艺?”

130.

130.

‘‘Kiñci sippanti tassāhaṃ, ‘jānāmī’ti ca abraviṃ;

Matasīsaṃ vanacchuddhaṃ, api bārasavassikaṃ;

我对他答道:“我能辨识弃于林中,纵然已历十二年的死者头骨。”

Tava vijjāvisesena, sace sakkosi vācaya.

“若汝能以殊胜技艺,试为我诵说。”

131.

131.

‘‘Āmoti me paṭiññāte, tīṇi sīsāni dassayi;

Nirayanaradevesu, upapanne avācayiṃ.

当我应允“诚然”时,他向我展示了三颗头颅;我诵说了投生于地狱、人间和天界者的情况。

132.

132.

‘‘Tadā khīṇāsavasseva, sīsaṃ dassesi nāyako;

Tatohaṃ vihatārabbho, pabbajjaṃ samayācisaṃ.

那时,导师向我展示了漏尽者的头颅;于是我(的技艺)无用武之地,便恳求出家。

133.

133.

‘‘Pabbajitvāna sugataṃ, santhavāmi tahiṃ tahiṃ;

Tato maṃ kabbavittosi, ujjhāyantiha bhikkhavo.

我出家后,处处赞叹善逝;于是比丘们在此对我抱怨说:“此人耽于作诗。”

134.

134.

‘‘Tato [Pg.154] vīmaṃsanatthaṃ me, āha buddho vināyako;

Takkikā panimā gāthā, ṭhānaso paṭibhanti taṃ.

其后,为探察我故,调御者佛陀说道:“这些偈颂是汝思量而成,还是应时对汝显现?”

135.

135.

‘‘Na kabbavittohaṃ vīra, ṭhānaso paṭibhanti maṃ;

Tena hi dāni vaṅgīsa, ṭhānaso santhavāhi maṃ.

“勇者啊!我非耽于作诗者,此等偈颂是应时对我显现。”“婆耆舍,既然如此,现在你就应时地赞叹我吧。”

136.

136.

‘‘Tadāhaṃ santhaviṃ vīraṃ, gāthāhi isisattamaṃ;

Ṭhānaso me tadā tuṭṭho, jino agge ṭhapesi maṃ.

于是我以偈颂,应时地赞叹勇者、最胜仙人。彼时胜者因我而心生欢喜,将我置于第一位。

137.

137.

‘‘Paṭibhānena cittena, aññesamatimaññahaṃ;

Pesale tena saṃviggo, arahattamapāpuṇiṃ.

我曾以奇巧之辩才,轻慢其他具德者;我因此而生悚惧心,证得了阿罗汉果。

138.

138.

‘‘‘Paṭibhānavataṃ aggo, añño koci na vijjati;

Yathāyaṃ bhikkhu vaṅgīso, evaṃ dhāretha bhikkhavo’.

“在具辩才者中,此婆耆舍比丘为第一,无有任何其他(能及)者。比丘们,你们当如是忆持。”

139.

139.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova kilese jhāpayiṃ mama.

十万劫前所造之业,于此生向我示现其果;我已如离弦之箭,焚尽我的烦恼。

140.

140.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已焚尽……我住于无漏。

141.

141.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此实善来……佛陀之教我已行。

142.

142.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已获得……佛陀之教我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vaṅgīso thero imā gāthāyo

如是,具寿婆耆舍长老

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Vaṅgīsattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

婆耆舍长老本行第四。

5. Nandakattheraapadānaṃ

5. 南达咖长老本行

143.

143.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲华上之胜者,于一切法具慧眼;于此十万劫前,彼引导者已出世。

144.

144.

‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;

Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.

为一切有情之利益安乐,最胜言说者、人中之豪杰,为天人世间之福祉而行道。

145.

145.

‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇabhato jino;

Pūjito sabbalokassa, disā sabbāsu vissuto.

声誉卓著,具足吉祥,美誉远扬之胜者;受一切世间供养,名闻十方。

146.

146.

‘‘Uttiṇṇavicikiccho [Pg.155] so, vītivattakathaṃkatho;

Paripuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.

他已度过疑网,超越犹豫;心意圆满,证得无上正等觉。

147.

147.

‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;

Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.

令未生之道生起之人中无上者;宣说未曾宣说者,令未曾生起者生起。

148.

148.

‘‘Maggaññū maggavidū ca, maggakkhāyī narāsabho;

Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo.

知晓道者、通达道者,宣说道者,人中之雄;善于道之导师,调御者中之最上者。

149.

149.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, dhammaṃ desesi nāyako;

Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

那时大悲导师宣说正法;拔济沉溺于欲泥之诸有情。

150.

150.

‘‘Bhikkhunīnaṃ ovadane, sāvakaṃ seṭṭhasammataṃ;

Vaṇṇayaṃ etadaggamhi, paññapesi mahāmuni.

大牟尼赞叹于教诫比丘尼方面被公认为最胜的声闻,并立其于“第一”之位。

151.

151.

‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamudito, nimantetvā tathāgataṃ;

Bhojayitvā sasaṅghaṃ taṃ, patthayiṃ ṭhānamuttamaṃ.

闻此我心欢喜,邀请如来,供养彼及僧伽,我希求此最上之位。

152.

152.

‘‘Tadā pamudito nātho, maṃ avoca mahāisi;

‘Sukhī bhavassu dīghāvu, lacchase taṃ manorathaṃ.

那时欢喜之导师、大仙对我言道:“愿汝安乐长寿,汝将获得此心愿。”

153.

153.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

十万劫后,于奥嘎咖(Okkāka)王族中,将有导师出世,其姓为乔达摩(Gotama)。

154.

154.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Nandako nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

彼于法为继承人,法所化生之亲子,其名为南达咖(Nandaka),将成导师之声闻。

155.

155.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpago ahaṃ.

由彼善作业,以及意与愿,舍弃此人身,我往忉利天。

156.

156.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ pure vare, iddhe phīte mahaddhane.

如今于此最后生,我生于长者之家;于舍卫城(Sāvatthī)胜都,富饶丰裕财富多。

157.

157.

‘‘Purappavese sugataṃ, disvā vimhitamānaso;

Jetārāmapaṭiggāhe, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

于城门处见善逝,我心惊奇而赞叹;于祇陀林中,出家而入无家。

158.

158.

‘‘Nacireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;

Tatohaṃ tiṇṇasaṃsāro, sāsito sabbadassinā.

未过甚久,我即证得阿罗汉果;蒙一切知者教导,我已渡过轮回。

159.

159.

‘‘Bhikkhunīnaṃ [Pg.156] dhammakathaṃ, paṭipucchākariṃ ahaṃ;

Sāsitā tā mayā sabbā, abhaviṃsu anāsavā.

我为诸比丘尼说法,回答其问;彼等皆由我教导,尽成无漏者。

160.

160.

‘‘Satāni pañcanūnāni, tadā tuṭṭho mahāhito;

Bhikkhunīnaṃ ovadataṃ, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.

尔时,大益者心生欢喜,于教诫比丘尼者中,置我于第一位。

161.

161.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

十万劫前所造业,于此向我示其果;我已如离弦之箭,焚尽我的诸烦恼。

162.

162.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之烦恼已焚尽……我住于无漏。

163.

163.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀教法我已行。

164.

164.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nandako thero imā gāthāyo

具寿南达咖长老如是说此诸偈颂。

Abhāsitthāti.

如是宣说。

Nandakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

南达咖长老本行谭第五。

6. Kāḷudāyittheraapadānaṃ

6. 黑优陀夷长老本行谭

165.

165.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

胜者巴多穆塔拉(Padumuttara),于一切法具眼目;十万劫于此劫前,彼引导者出世间。

166.

166.

‘‘Nāyakānaṃ varo satthā, guṇāguṇavidū jino;

Kataññū katavedī ca, titthe yojeti pāṇine.

导师中之最上者,知德与非德之胜者;知恩且报恩,令有情至于彼岸。

167.

167.

‘‘Sabbaññutena ñāṇena, tulayitvā dayāsayo;

Deseti pavaraṃ dhammaṃ, anantaguṇasañcayo.

彼慈悲之所依,无量功德之积聚,以一切知智权衡,宣说最上之正法。

168.

168.

‘‘Sa kadāci mahāvīro, anantajinasaṃsari ;

Deseti madhuraṃ dhammaṃ, catusaccūpasañhitaṃ.

彼大雄者,无边胜利之行者,时而宣说甘美法,与四圣谛相应。

169.

169.

‘‘Sutvāna taṃ dhammavaraṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;

Pāṇasatasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.

闻彼最上法,初中后皆善;十万有情众,得现观正法。

170.

170.

‘‘Ninnāditā tadā bhūmi, gajjiṃsu ca payodharā;

Sādhukāraṃ pavattiṃsu, devabrahmanarāsurā.

尔时大地皆回响,云雨雷鸣亦震响;天、人、梵、阿修罗,皆发善哉之赞叹。

171.

171.

‘‘‘Aho [Pg.157] kāruṇiko satthā, aho saddhammadesanā;

Aho bhavasamuddamhi, nimugge uddharī jino’.

“善哉,导师何其悲悯!善哉,正法之开示!善哉,胜者拔济沉溺于有海者!”

172.

172.

‘‘Evaṃ pavedajātesu, sanarāmarabrahmasu;

Kulappasādakānaggaṃ, sāvakaṃ vaṇṇayī jino.

如是,于人、天、梵众感动之时,胜者赞叹一弟子,为令家族生信者中之第一。

173.

173.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātomaccakule ahuṃ;

Pāsādiko dassaniyo, pahūtadhanadhaññavā.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī),生于人间一族中;容貌端正令人喜,财富谷物皆丰足。

174.

174.

‘‘Haṃsārāmamupeccāhaṃ, vanditvā taṃ tathāgataṃ;

Suṇitvā madhuraṃ dhammaṃ, kāraṃ katvā ca tādino.

我趋天鹅园,顶礼彼如来;听闻甘美法,并供养如是者。

175.

175.

‘‘Nipacca pādamūlehaṃ, imaṃ vacanamabraviṃ;

‘Kulappasādakānaggo, yo tayā santhuto mune.

我稽首彼足下,而说如是之言:“牟尼!您所赞叹,令家族生信者中,彼位最上之人,

176.

176.

‘‘‘Tādiso homahaṃ vīra, buddhaseṭṭhassa sāsane’;

Tadā mahākāruṇiko, siñcanto vā matena maṃ.

“英雄啊,愿我能像他那样,在最胜佛陀的教法中。”那时,大悲者犹如以甘露遍洒于我,

177.

177.

‘‘Āha maṃ ‘putta uttiṭṭha, lacchase taṃ manorathaṃ;

Kathaṃ nāma jine kāraṃ, katvāna viphalo siyā.

对我说道:“孩子,起来!你将实现你的心愿。对胜者作了奉献后,怎么可能会没有结果呢?

178.

178.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将生于奥嘎咖(Okkāka)族,名为乔达摩(Gotama)的一位导师将出现于世。

179.

179.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Udāyi nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

“他将是法的继承人,是法所生的亲子,他将名为优陀夷(Udāyī),成为那位导师的声闻弟子。”

180.

180.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

听了这话,我心生欢喜,在那一生中,我尽形寿以慈心和资具侍奉那位胜者、那位调御者。

181.

181.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以那业的果报,以及我的思与愿,在舍弃人身后,我往生到三十三天。

182.

182.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;

Jāto mahāmaccakule, suddhodanamahīpate.

如今,在我最后的一生,在悦人的迦毗罗卫(Kapilavatthu),我生于净饭王(Suddhodana)的大臣家。

183.

183.

‘‘Tadā ajāyi siddhattho, ramme lumbinikānane;

Hitāya sabbalokassa, sukhāya ca narāsabho.

那时,悉达多(Siddhattha)诞生在悦人的蓝毗尼(Lumbinī)园中;为了所有世间的利益与安乐,那位人中之雄诞生了。

184.

184.

‘‘Tadaheva [Pg.158] ahaṃ jāto, saha teneva vaḍḍhito;

Piyo sahāyo dayito, viyatto nītikovido.

我与他同日出生,与他一同长大;是一位亲爱、挚爱的同伴,多才多艺,善于谋略。

185.

185.

‘‘Ekūnatiṃso vayasā, nikkhamitvā agārato ;

Chabbassaṃ vītināmetvā, āsi buddho vināyako.

二十九岁时,他舍离家庭,经过六年,成为了佛陀,那位调御者。

186.

186.

‘‘Jetvā sasenakaṃ māraṃ, khepayitvāna āsave;

Bhavaṇṇavaṃ taritvāna, buddho āsi sadevake.

战胜了魔罗(Māra)及其军队,灭尽了诸漏,渡过了有海后,他在天人世间中成为了佛陀。

187.

187.

‘‘Isivhayaṃ gamitvāna, vinetvā pañcavaggiye;

Tato vinesi bhagavā, gantvā gantvā tahiṃ tahiṃ.

他去了仙人堕处(Isipatana),调伏了五比丘,然后世尊去到各处,一路调伏〔众生〕。

188.

188.

‘‘Veneyye vinayanto so, saṅgaṇhanto sadevakaṃ;

Upecca magadhe giriṃ, viharittha tadā jino.

他调伏着可被调伏者,摄受着天人世间,胜者来到摩揭陀(Magadha)的山中,并安住于彼。

189.

189.

‘‘Tadā suddhodanenāhaṃ, bhūmipālena pesito;

Gantvā disvā dasabalaṃ, pabbajitvārahā ahuṃ.

那时,我被净饭王(Suddhodana)派遣;见到十力者后,我出家并成为阿罗汉。

190.

190.

‘‘Tadā mahesiṃ yācitvā, pāpayiṃ kapilavhayaṃ;

Tato purāhaṃ gantvāna, pasādesiṃ mahākulaṃ.

那时,我请求大仙,请他来到迦毗罗卫城;我先于他前往,令释迦大族生起净信。

191.

191.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, maṃ mahāparisāya so ;

Kulappasādakānaggaṃ, paññāpesi vināyako.

胜者对我的此项功德感到满意,那位调御者在大众之中,宣称我为“令家族生信者中的最上者”。

192.

192.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

193.

193.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“于我实善来……佛陀之教法,我已善奉行。

194.

194.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教法,我已善奉行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyithero imā gāthāyo

如是,具寿黑优陀夷长老诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Kāḷudāyittherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

黑优陀夷长老本行第六。

7. Abhayattheraapadānaṃ

7. 无畏长老本行

195.

195.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

“胜者号莲上,于诸法有眼,于此十万劫,导师出世间。

196.

196.

‘‘Saraṇagamane [Pg.159] kiñci, nivesesi tathāgato;

Kiñci sīle nivesesi, dasakammapathuttame.

“如来令众生,安住于归依,或令住于戒,最上十业道。

197.

197.

‘‘Deti kassaci so vīro, sāmaññaphalamuttamaṃ;

Samāpattī tathā aṭṭha, tisso vijjā pavacchati.

“彼勇者施与,或人上沙门果,以及八等至,亦授三明。

198.

198.

‘‘Chaḷabhiññāsu yojesi, kiñci sattaṃ naruttamo;

Deti kassaci nātho so, catasso paṭisambhidā.

“人中之最上,令有情获六神通,彼怙主施与,或人四无碍解。

199.

199.

‘‘Bodhaneyyaṃ pajaṃ disvā, asaṅkheyyampi yojanaṃ ;

Khaṇena upagantvāna, vineti narasārathi.

“见可教化众,虽在无量由旬外,人中调御者,刹那即至而调伏。

200.

200.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, ahosiṃ brāhmaṇatrajo;

Pāragū sabbavedānaṃ, veyyākaraṇasammato.

“尔时在天鹅城,我为婆罗门子,通达一切吠陀,被誉为语法家。

201.

201.

‘‘Niruttiyā ca kusalo, nighaṇḍumhi visārado;

Padako keṭubhavidū, chandovicitikovido.

“我亦善于语源学,精通词汇学,通晓词法,知晓修辞学,且善于韵律学。

202.

202.

‘‘Jaṅghāvihāraṃ vicaraṃ, haṃsārāmamupeccahaṃ;

Addasaṃ varadaṃ seṭṭhaṃ, mahājanapurakkhataṃ.

“我徒步游行时,来到天鹅园,见到施予胜恩者,为大众所围绕。

203.

203.

‘‘Desentaṃ virajaṃ dhammaṃ, paccanīkamatī ahaṃ;

Upetvā tassa kalyāṇaṃ, sutvāna vimalaṃ ahaṃ.

“他宣说离尘之法,我却心怀敌意;但我趋前听闻其善妙无垢之语。

204.

204.

‘‘Byāhataṃ punaruttaṃ vā, apatthaṃ vā niratthakaṃ;

Nāddasaṃ tassa munino, tato pabbajito ahaṃ.

“于彼牟尼之言教,我未见矛盾、重复、无义或无益之语,是故我出家。

205.

205.

‘‘Nacireneva kālena, sabbasattavisārado;

Nipuṇo buddhavacane, ahosiṃ guṇisammato.

“为时实不久,我已精通一切论典,于佛语善巧,被誉为具德者。

206.

206.

‘‘Tadā catasso gāthāyo, ganthayitvā subyañjanā;

Santhavitvā tilokaggaṃ, desayissaṃ dine dine.

“那时,我以优美的文句编缀了四首偈颂,赞颂三界之首,日复一日地诵说。

207.

207.

‘‘Virattosi mahāvīro, saṃsāre sabhaye vasaṃ;

Karuṇāya na nibbāyi, tato kāruṇiko muni.

“‘大英雄,汝已离欲,然住于可畏轮回中;因悲悯而不入涅槃,是故牟尼具大悲。’

208.

208.

‘‘Puthujjano vayo santo, na kilesavaso ahu;

Sampajāno satiyutto, tasmā eso acintiyo.

“‘虽曾为凡夫,不为烦恼制,具足正知念,是故不可思议。’

209.

209.

‘‘Dubbalāni [Pg.160] kilesāni, yassāsayagatāni me;

Ñāṇaggiparidaḍḍhāni, na khīyiṃsu tamabbhutaṃ.

“彼(佛陀)意欲所至,微弱诸烦恼,已为智慧火所焚;彼等无穷尽,此乃稀有。”

210.

210.

‘‘Yo sabbalokassa garu, loko yassa tathā garu;

Tathāpi lokācariyo, loko tassānuvattako.

“彼为一切世间师,世间亦如是敬彼;是故亦为世间导,世间乃随彼行。”

211.

211.

‘‘Evamādīhi sambuddhaṃ, kittayaṃ dhammadesanaṃ;

Yāvajīvaṃ karitvāna, gato saggaṃ tato cuto.

如是以此等偈,赞颂等正觉者,尽其一生行此,自彼处死殁后,往生天界。

212.

212.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

十万劫前,我曾赞颂佛;我不知有恶趣,此乃赞颂之果报。

213.

213.

‘‘Devaloke mahārajjaṃ, pādesiṃ kañcanagghiyaṃ ;

Cakkavattī mahārajjaṃ, bahusonubhaviṃ ahaṃ.

我曾于天界,成就如金柱般之大王位;我亦曾多次,体验转轮王之大王位。

214.

214.

‘‘Duve bhave pajāyāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

我仅生于二有,或天界或人间;我不知有他趣,此乃赞颂之果报。

215.

215.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.

我仅生于二种姓,刹帝利与婆罗门;不生于卑贱家,此乃赞颂之果报。

216.

216.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Raññohaṃ bimbisārassa, putto nāmena cābhayo.

而今于最后有,于最上之山城(Giribbaja),我为频婆娑罗王之子,名为无畏(Abhaya)。

217.

217.

‘‘Pāpamittavasaṃ gantvā, nigaṇṭhena vimohito;

Pesito nāṭaputtena, buddhaseṭṭhamupeccahaṃ.

我随恶友之欲,为尼乾陀若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)所惑,受其派遣,我乃前往最胜佛陀处。

218.

218.

‘‘Pucchitvā nipuṇaṃ pañhaṃ, sutvā byākaraṇuttamaṃ;

Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

我问微妙之问,听闻最上之答;出家后为时不久,我即证得阿罗汉果。

219.

219.

‘‘Kittayitvā jinavaraṃ, kittito homi sabbadā;

Sugandhadehavadano, āsiṃ sukhasamappito.

赞颂最胜之胜者,我恒常受赞颂;身与口皆芬芳,我已圆满安乐。

220.

220.

‘‘Tikkhahāsalahupañño, mahāpañño tathevahaṃ;

Vicittapaṭibhāno ca, tassa kammassa vāhasā.

我具敏锐、欢喜、轻快之慧,我亦具大智慧;亦有种种辩才,皆因彼业之力。

221.

221.

‘‘Abhitthavitvā padumuttarāhaṃ, pasannacitto asamaṃ sayambhuṃ;

Na gacchi kappāni apāyabhūmiṃ, sataṃ sahassāni balena tassa.

我以净信心,赞颂无等伦、自觉之莲华上佛(Padumuttara);以彼(业)之力,十万劫中,我未曾至恶趣地。

222.

222.

‘‘Kilesā [Pg.161] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

223.

223.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来诚善来……佛陀之教法我已行。

224.

224.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero imā gāthāyo

如是,具寿无畏长老宣说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Abhayattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

无畏长老本行第七。

8. Lomasakaṅgiyattheraapadānaṃ

8. 路摩舍羌耆耶长老本行

225.

225.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,婆罗门族裔,具大名望,言说者中最胜,名为迦叶(Kassapa)之佛出世。

226.

226.

‘‘Tadāhaṃ candano ceva, pabbajitvāna sāsane;

Āpāṇakoṭikaṃ dhammaṃ, pūrayitvāna sāsane.

那时,我与旃檀(Candana)皆于教法中出家,于教法中尽形寿圆满修行正法。

227.

227.

‘‘Tato cutā santusitaṃ, upapannā ubho mayaṃ;

Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca.

从彼处死殁,我等二人投生于兜率天(Santusita);于彼天界,享受天界之舞蹈、歌咏与音乐。

228.

228.

‘‘Rūpādidasahaṅgehi, abhibhotvāna sesake;

Yāvatāyuṃ vasitvāna, anubhotvā mahāsukhaṃ.

以色等十种天界功德,超越其余天人,住满寿量,体验极大安乐。

229.

229.

‘‘Tato cavitvā tidasaṃ, candano upapajjatha;

Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, ajāyiṃ sākiyatrajo.

从兜率天死殁后,旃檀投生于三十三天(Tāvatiṃsa);我则于迦毗罗卫(Kapilavatthu)出生,成为释迦族王子。

230.

230.

‘‘Yadā udāyittherena, ajjhiṭṭho lokanāyako;

Anukampiya sakyānaṃ, upesi kapilavhayaṃ.

当时,世间导师应优陀夷(Udāyī)长老之请,为怜悯释迦族,前往名为迦毗罗卫之城。

231.

231.

‘‘Tadātimānino sakyā, na buddhassa guṇaññuno;

Paṇamanti na sambuddhaṃ, jātithaddhā anādarā.

那时,释迦族人极为傲慢,不知佛陀功德,因种姓而顽固,毫无敬意,不礼敬正自觉者。

232.

232.

‘‘Tesaṃ saṅkappamaññāya, ākāse caṅkamī jino;

Pajjunno viya vassittha, pajjalittha yathā sikhī.

了知彼等心意,胜者于空中经行;如雨云(Pajjunna)普降法雨,如火焰炽燃光明。

233.

233.

‘‘Dassetvā rūpamatulaṃ, puna antaradhāyatha;

Ekopi hutvā bahudhā, ahosi punarekako.

示现无与伦比之色身,复又隐没不见;由一化为众多,复又由众多化为一。

234.

234.

‘‘Andhakāraṃ [Pg.162] pakāsañca, dassayitvā anekadhā;

Pāṭiheraṃ karitvāna, vinayī ñātake muni.

示现种种黑暗与光明,行此神通变化后,牟尼调伏其亲族。

235.

235.

‘‘Cātuddīpo mahāmegho, tāvadeva pavassatha;

Tadā hi jātakaṃ buddho, vessantaramadesayi.

其时,大云雨遍四洲;佛陀即宣说《韦桑达拉(Vessantara)本生》。

236.

236.

‘‘Tadā te khattiyā sabbe, nihantvā jātijaṃ madaṃ;

Upesuṃ saraṇaṃ buddhaṃ, āha suddhodano tadā.

那时,所有刹帝利皆摧毁其种姓之慢,前来皈依佛陀。其时,净饭王(Suddhodana)说道:

237.

237.

‘‘‘Idaṃ tatiyaṃ tava bhūripañña, pādāni vandāmi samantacakkhu;

Yadābhijāto pathavī pakampayī, yadā ca taṃ najjahi jambuchāyā’.

“具广大慧者,具足遍眼者,我今礼敬您双足,此为第三次。当您诞生大地摇动时,我曾礼敬;当阎浮树影不曾离开您时,我亦曾礼敬。”

238.

238.

‘‘Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā vimhitamānaso;

Pabbajitvāna tattheva, nivasiṃ mātupūjako.

那时,我见到佛陀的威力,内心惊叹,便就在彼处出家,住于奉侍母亲。

239.

239.

‘‘Candano devaputto maṃ, upagantvānupucchatha;

Bhaddekarattassa tadā, saṅkhepavitthāraṃ nayaṃ.

那时,天子旃檀(Candana)前来问我,关于《贤善一夜经》(Bhaddekaratta Sutta)的纲要与广释之法。

240.

240.

‘‘Coditohaṃ tadā tena, upecca naranāyakaṃ;

Bhaddekarattaṃ sutvāna, saṃviggo vanamāmako.

那时,我因他所劝请,便去拜见人中导师;听闻《贤善一夜经》后,我心生紧迫之感,喜爱林间独住。

241.

241.

‘‘Tadā mātaramapucchiṃ, vane vacchāmi ekako;

Sukhumāloti me mātā, vārayī taṃ tadā vacaṃ.

“那时我向母亲请求:‘我愿独自住于林中。’我的母亲因我娇贵而阻止,那时我如是说:

242.

242.

‘‘Kāsaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ ;

Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhayaṃ.

“为培育远离,我将以胸膛,芟除迦娑草、俱萨草、波吒耆罗草、乌私罗草、文叉草与白拔叉草。”

243.

243.

‘‘Tadā vanaṃ paviṭṭhohaṃ, saritvā jinasāsanaṃ;

Bhaddekarattaovādaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

“那时我进入林中,忆念着胜者之教,即一夜贤者之教诫,我证得了阿罗汉果。

244.

244.

‘‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;

Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.

“‘不应追忆过去,不应期盼未来;过去事已断舍,未来者尚未到来。

245.

245.

‘‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;

Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.

“于现在之法,随处善观察,不动摇不坏,智者应培育。

246.

246.

‘‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;

Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.

“今日即应精勤,谁知明日死?我等与彼死神大军,实无任何约定。

247.

247.

‘‘‘Evaṃvihāriṃ [Pg.163] ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;

Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’.

“如是住者勤精进,昼夜不懈怠,寂静牟尼称此人,实为一夜贤。”’

248.

248.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

249.

249.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀之教法,我已圆满行。

250.

250.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解已证得……佛陀之教法,我已圆满行。”

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo

如是,具寿龙马僧耆耶长老,诵说此等偈颂……

Abhāsitthāti.

……如是说已。

Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

龙马僧耆耶长老本行第八竟。

9. Vanavacchattheraapadānaṃ

9. 婆那婆蹉长老本行

251.

251.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

“于此贤劫中,有婆罗门裔,具大名称,名为迦叶,为最胜说者,出兴于世。

252.

252.

‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;

Yāvajīvaṃ caritvāna, brahmacāraṃ tato cuto.

“那时我于彼佛教法中出家,尽形寿修行梵行,自彼处命终。

253.

253.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“因彼善作业,以及思与愿,舍弃此人身,我往生忉利天。

254.

254.

‘‘Tato cuto araññamhi, kapoto āsahaṃ tahiṃ;

Vasate guṇasampanno, bhikkhu jhānarato sadā.

“自彼处命终,我于林野中,成为一只鸽;彼处常住一位具德比丘,恒常乐于禅定。

255.

255.

‘‘Mettacitto kāruṇiko, sadā pamuditānano;

Upekkhako mahāvīro, appamaññāsu kovido.

“彼具慈心与悲悯,常怀喜悦之容颜,具足舍心大精进,善巧通达四无量。

256.

256.

‘‘Vinīvaraṇasaṅkappe, sabbasattahitāsaye;

Visaṭṭho nacirenāsiṃ, tasmiṃ sugatasāvake.

“彼心意念离诸盖,志求一切有情利,于彼善逝之声闻,不久我即生信赖。”

257.

257.

‘‘Upecca pādamūlamhi, nisinnassa tadāssame;

Kadāci sāmisaṃ deti, dhammaṃ desesi cekadā.

那时,我走近坐于其足下,他有时施予我食物,有时为我说法。

258.

258.

‘‘Tadā vipulapemena, upāsitvā jinatrajaṃ;

Tato cuto gato saggaṃ, pavāso sagharaṃ yathā.

那时,我以广大的爱意侍奉佛子,自彼处命终后生于天界,犹如远行之人返回自家。

259.

259.

‘‘Saggā [Pg.164] cuto manussesu, nibbatto puññakammunā;

Agāraṃ chaḍḍayitvāna, pabbajiṃ bahuso ahaṃ.

从天界命终后,因福业故,我重生于人间;我曾多次舍家出家。

260.

260.

‘‘Samaṇo tāpaso vippo, paribbajo tathevahaṃ;

Hutvā vasiṃ araññamhi, anekasataso ahaṃ.

我曾为沙门、苦行者、婆罗门,以及游方者;我曾数百次,居住在森林中。

261.

261.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, ramme kapilavatthave;

Vacchagotto dijo tassa, jāyāya ahamokkamiṃ.

如今在此最后生,于悦人的迦毗罗卫,我投生于瓦差种婆罗门之妻胎中。

262.

262.

‘‘Mātu me dohaḷo āsi, tirokucchigatassa me;

Jāyamānasamīpamhi, vanavāsāya nicchayo.

当我尚在母胎时,我母亲生起一渴望;当生产临近时,她决意要住于森林。

263.

263.

‘‘Tato me ajanī mātā, ramaṇīye vanantare;

Gabbhato nikkhamantaṃ maṃ, kāsāyena paṭiggahuṃ.

于是母亲在悦人的林间将我生下;当我正出离母胎时,他们用袈裟将我接住。

264.

264.

‘‘Tato kumāro siddhattho, jāto sakyakuladdhajo;

Tassa mitto piyo āsiṃ, saṃvisaṭṭho sumāniyo.

那时,释迦族之旗帜——悉达多王子诞生了;我是他亲爱、亲密且备受珍视的朋友。

265.

265.

‘‘Sattasārebhinikkhante, ohāya vipulaṃ yasaṃ;

Ahampi pabbajitvāna, himavantamupāgamiṃ.

当众生之精华者舍弃广大荣耀而出家时,我也同样出了家,前往雪山。

266.

266.

‘‘Vanālayaṃ bhāvanīyaṃ, kassapaṃ dhutavādikaṃ;

Disvā sutvā jinuppādaṃ, upesiṃ narasārathiṃ.

我见到林住者、值得尊敬、宣说头陀行的迦叶,听闻佛陀出世后,便去拜见那位人天导师。

267.

267.

‘‘So me dhammamadesesi, sabbatthaṃ sampakāsayaṃ;

Tatohaṃ pabbajitvāna, vanameva punāgamaṃ.

他为我宣说法,阐明了一切义理;于是我出家之后,再次返回林间。

268.

268.

‘‘Tatthāppamatto viharaṃ, chaḷabhiññā aphassayiṃ ;

Aho suladdhalābhomhi, sumittenānukampito.

我于彼处不放逸地住,证得六神通;啊,我得善利,为善友所悲悯!

269.

269.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已烧尽……我住于无漏。

270.

270.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……佛陀之教法已完成。

271.

271.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已完成。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vanavaccho thero imā gāthāyo

如是,具寿林瓦差长老诵此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说毕。

Vanavacchattherassāpadānaṃ navamaṃ.

林瓦差长老本行第九。

10. Cūḷasugandhattheraapadānaṃ

10. 小香长老本行

272.

272.

‘‘Imamhi [Pg.165] bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门族裔、大名声者出世,其名与姓为迦叶,乃最胜说者。

273.

273.

‘‘Anubyañjanasampanno, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Byāmappabhāparivuto, raṃsijālasamotthaṭo.

具足随形好,拥有三十二胜相;周身一寻光围绕,为光网所遍覆。

274.

274.

‘‘Assāsetā yathā cando, sūriyova pabhaṅkaro;

Nibbāpetā yathā megho, sāgarova guṇākaro.

如月能慰安,如日能放光;如云能息灭,如海功德藏。

275.

275.

‘‘Dharaṇīriva sīlena, himavāva samādhinā;

Ākāso viya paññāya, asaṅgo anilo yathā.

以戒如大地,以定如雪山;以慧如虚空,无著犹如风。

276.

276.

‘‘Tadāhaṃ bārāṇasiyaṃ, upapanno mahākule;

Pahūtadhanadhaññasmiṃ, nānāratanasañcaye.

那时我生于波罗奈城(Bārāṇasī),于一大家族中,财富谷物甚丰饶,积聚种种珍宝。

277.

277.

‘‘Mahatā parivārena, nisinnaṃ lokanāyakaṃ;

Upecca dhammamassosiṃ, amataṃva manoharaṃ.

我走近为大眷属所围绕、安坐着的世界导师,聆听那悦意之法,犹如不死甘露。

278.

278.

‘‘Dvattiṃsalakkhaṇadharo, sanakkhattova candimā;

Anubyañjanasampanno, sālarājāva phullito.

具三十二相,如众星环绕之月;具足随形好,如盛开之娑罗树王。

279.

279.

‘‘Raṃsijālaparikkhitto, dittova kanakācalo;

Byāmappabhāparivuto, sataraṃsī divākaro.

为光网所围绕,犹如闪耀金山;为寻光所环绕,犹如百光之日。

280.

280.

‘‘Soṇṇānano jinavaro, samaṇīva siluccayo;

Karuṇāpuṇṇahadayo, guṇena viya sāgaro.

最胜者具黄金面,犹如翡翠之石山;内心充满大悲悯,功德浩瀚如海洋。

281.

281.

‘‘Lokavissutakitti ca, sinerūva naguttamo;

Yasasā vitthato vīro, ākāsasadiso muni.

声誉闻达世间,如最胜山须弥山(Sineru);英雄威名广布,牟尼如虚空。

282.

282.

‘‘Asaṅgacitto sabbattha, anilo viya nāyako;

Patiṭṭhā sabbabhūtānaṃ, mahīva munisattamo.

领导者如风,于一切处心无执著;最胜牟尼如大地,为一切众生之依止。

283.

283.

‘‘Anupalitto lokena, toyena padumaṃ yathā;

Kuvādagacchadahano, aggikhandhova sobhasi.

不为世间所染著,犹如莲花不著水;焚烧邪见之丛林,犹如火聚般炽盛。

284.

284.

‘‘Agadho viya sabbattha, kilesavisanāsako;

Gandhamādanaselova, guṇagandhavibhūsito.

犹如良药于一切处,能除烦恼之毒;犹如香醉山(Gandhamādana),以功德之香庄严。

285.

285.

‘‘Guṇānaṃ [Pg.166] ākaro vīro, ratanānaṃva sāgaro;

Sindhūva vanarājīnaṃ, kilesamalahārako.

英雄是功德之源,犹如海洋是珍宝之藏;犹如大河涤荡林秽,能去除烦恼之垢。

286.

286.

‘‘Vijayīva mahāyodho, mārasenāvamaddano;

Cakkavattīva so rājā, bojjhaṅgaratanissaro.

犹如胜利大将,能摧破魔罗军;犹如转轮圣王,为七觉支宝主。

287.

287.

‘‘Mahābhisakkasaṅkāso, dosabyādhitikicchako;

Sallakatto yathā vejjo, diṭṭhigaṇḍaviphālako.

犹如大医王,疗治瞋恚之疾;犹如外科医,切开邪见之痈。

288.

288.

‘‘So tadā lokapajjoto, sanarāmarasakkato;

Parisāsu narādicco, dhammaṃ desayate jino.

彼时,世间之光,人天所共尊敬,胜者于诸会众中,如人中日说正法。

289.

289.

‘‘Dānaṃ datvā mahābhogo, sīlena sugatūpago;

Bhāvanāya ca nibbāti, iccevamanusāsatha.

“由布施得大财富,由持戒至善趣,由修行而得寂灭”,彼如是教诫。

290.

290.

‘‘Desanaṃ taṃ mahassādaṃ, ādimajjhantasobhaṇaṃ;

Suṇanti parisā sabbā, amataṃva mahārasaṃ.

彼教示有大味,初中后皆善,一切会众皆聆听,犹如不死之妙味。

291.

291.

‘‘Sutvā sumadhuraṃ dhammaṃ, pasanno jinasāsane;

Sugataṃ saraṇaṃ gantvā, yāvajīvaṃ namassahaṃ.

“听闻甘美法,于胜者教法心生净信;既皈依善逝,尽形寿礼敬。”

292.

292.

‘‘Munino gandhakuṭiyā, opuñjesiṃ tadā mahiṃ;

Catujjātena gandhena, māse aṭṭha dinesvahaṃ.

“我于每月八日,以四种香涂抹牟尼之香孤邸地面。”

293.

293.

‘‘Paṇidhāya sugandhattaṃ, sarīravissagandhino ;

Tadā jino viyākāsi, sugandhatanulābhitaṃ.

“我为己身之腥臭而发愿,愿得芳香;彼时,胜者为我授记,将得芳香之身。”

294.

294.

‘‘‘Yo yaṃ gandhakuṭibhūmiṃ, gandhenopuñjate sakiṃ;

Tena kammavipākena, upapanno tahiṃ tahiṃ.

“‘凡以香涂抹香孤邸地面一次者,以此业果,无论投生何处,”

295.

295.

‘‘‘Sugandhadeho sabbattha, bhavissati ayaṃ naro;

Guṇagandhayutto hutvā, nibbāyissatināsavo’.

“‘此人于一切处身有妙香;具足功德之香,他将无漏而证涅槃’。”

296.

296.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善行之业,以及意愿与决意,舍弃人身后,我往生至忉利天(Tāvatiṃsa)。”

297.

297.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jāto vippakule ahaṃ;

Gabbhaṃ me vasato mātā, dehenāsi sugandhitā.

“如今在此最后生,我生于婆罗门家;当我住于母胎时,母亲身体芬芳。”

298.

298.

‘‘Yadā [Pg.167] ca mātukucchimhā, nikkhamāmi tadā purī ;

Sāvatthisabbagandhehi, vāsitā viya vāyatha.

“当我自母胎中出生时,彼时舍卫城(Sāvatthī)全城弥漫香气,犹如被一切香料熏过一般。”

299.

299.

‘‘Pupphavassañca surabhi, dibbagandhaṃ manoramaṃ;

Dhūpāni ca mahagghāni, upavāyiṃsu tāvade.

“当时,下起了芬芳的花雨,悦意的天香与贵重的熏香亦四处飘散。”

300.

300.

‘‘Devā ca sabbagandhehi, dhūpapupphehi taṃ gharaṃ;

Vāsayiṃsu sugandhena, yasmiṃ jāto ahaṃ ghare.

“诸天亦以一切香、熏香与花,使我所生之屋充满妙香。”

301.

301.

‘‘Yadā ca taruṇo bhaddo, paṭhame yobbane ṭhito;

Tadā selaṃ saparisaṃ, vinetvā narasārathi.

“当我正值青春年少、英姿焕发的第一青年期时,彼时,人之调御者在度化了塞拉(Sela)及其会众后,”

302.

302.

‘‘Tehi sabbehi parivuto, sāvatthipuramāgato;

Tadā buddhānubhāvaṃ taṃ, disvā pabbajito ahaṃ.

“(佛陀)被彼等众人围绕着,来到舍卫城;彼时,我见到佛陀的威力,便出家了。”

303.

303.

‘‘Sīlaṃ samādhipaññañca, vimuttiñca anuttaraṃ;

Bhāvetvā caturo dhamme, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ.

“修习了戒、定、慧与无上解脱此四法,我证得了诸漏灭尽。”

304.

304.

‘‘Yadā pabbajito cāhaṃ, yadā ca arahā ahuṃ;

Nibbāyissaṃ yadā cāhaṃ, gandhavasso tadā ahu.

“当我出家时,当我成为阿罗汉时,以及当我将入涅槃时,彼时皆降下香雨。”

305.

305.

‘‘Sarīragandho ca sadātiseti me, mahārahaṃ candanacampakuppalaṃ;

Tatheva gandhe itare ca sabbaso, pasayha vāyāmi tato tahiṃ tahiṃ.

“我身之香气恒常胜过昂贵的旃檀、瞻波(campā)花与青莲;同样,它压倒一切其他香气,于一切处皆强烈飘散。”

306.

306.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

“我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。”

307.

307.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我来到佛前,真是善来……佛陀的教法我已奉行。”

308.

308.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.Itthaṃ sudaṃ āyasmā cūḷasugandho thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

“四无碍解……我已奉行佛陀之教。”诚然,具寿小香(Cūḷasugandha)长老如是诵出此等偈颂。

Cūḷasugandhattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

小香长老本行传第十。

Bhaddiyavaggo pañcapaññāsamo.

跋提品第五十五。

Tassuddānaṃ [Pg.168] –

其摄颂曰:

Bhaddiyo revato thero, mahālābhī ca sīvalī;

Vaṅgīso nandako ceva, kāḷudāyī tathābhayo.

跋提长老、瑞瓦达长老,大得利西瓦莉,婆耆舍(Vaṅgīsa)、南达咖、黑优陀夷,以及无畏(Abhaya)。

Lomaso vanavaccho ca, sugandho ceva dasamo;

Tīṇi gāthāsatā tattha, soḷasā ca taduttari.

罗马沙(Lomasa)、林犊(Vanavaccha),以及第十位香长老;此处有三百一十六首偈颂。

Atha vagguddānaṃ –

品之摄颂:

Kaṇikāravhayo vaggo, phalado tiṇadāyako;

Kaccāno bhaddiyo vaggo, gāthāyo gaṇitā cimā.

翅头花(Kaṇikāra)品、施果(Phalada)品、施草(Tiṇadāyaka)品、迦旃延品与跋提品,此等偈颂已被计数。

Navagāthāsatānīha, caturāsītiyeva ca;

Sapaññāsaṃ pañcasataṃ, apadānā pakāsitā.

此处有九百八十四首偈颂;已阐明五百五十篇本行传。

Saha udānagāthāhi, chasahassāni hontimā;

Dvesatāni ca gāthānaṃ, aṭṭhārasa taduttari.

连同摄颂,共有六千二百一十八首偈颂。

56. Yasavaggo

56. 耶舍品

1. Yasattheraapadānaṃ

1. 耶舍长老本行传

1.

1.

‘‘Mahāsamuddaṃ [Pg.169] oggayha, bhavanaṃ me sunimmitaṃ;

Sunimmitā pokkharaṇī, cakkavākūpakūjitā.

我潜入大洋,我的殿宇善造;莲池亦善造,有赤颈鸭(cakkavāka)在鸣叫。

2.

2.

‘‘Mandārakehi sañchannā, padumuppalakehi ca;

Nadī ca sandate tattha, supatitthā manoramā.

为曼陀罗花(mandāraka)、红莲(paduma)与青莲(uppalaka)所覆盖;彼处有河川流淌,河岸良好且令人愉悦。

3.

3.

‘‘Macchakacchapasañchannā, nānādijasamotthaṭā ;

Mayūrakoñcābhirudā, kokilādīhi vagguhi.

遍布着鱼和龟,充满各种鸟类;孔雀(mayūra)与苍鹭(koñca)啼鸣,杜鹃(kokila)等鸟儿声音悦耳。

4.

4.

‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;

Tittirā sāḷikā cettha, pāvakā jīvaṃjīvakā.

此处有鸽子(pārevata)、日鹅(ravihaṃsa)、赤颈鸭(cakkavāka)、河行鸟(nadīcara);还有鹧鸪(tittira)、八哥(sāḷikā)、火冠鸟(pāvaka)和命命鸟(jīvaṃjīvaka)。

5.

5.

‘‘Haṃsākoñcābhinaditā, kosiyā piṅgalā bahū;

Sattaratanasampannā, maṇimuttapavāḷikā.

天鹅(haṃsa)与苍鹭(koñca)鸣叫,还有许多猫头鹰(kosiya)与棕鸟(piṅgalā);其处具足七宝,有摩尼宝珠、珍珠和珊瑚。

6.

6.

‘‘Sabbe soṇṇamayā rukkhā, nānākhandhasameritā;

Ujjotenti divārattiṃ, bhavanaṃ sabbakālikaṃ.

所有树木皆为黄金所造,枝干各异;它们日夜照亮殿宇,恒常不断。

7.

7.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, sāyaṃ pāto pavajjare;

Soḷasitthisahassāni, parivārenti maṃ sadā.

六万种乐器,在早晚时分演奏;一万六千名女子,恒常地侍奉着我。

8.

8.

‘‘Abhinikkhamma bhavanā, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;

Pasannacitto sumano, vandayiṃ taṃ mahāyasaṃ.

我从殿宇中出来,见到世界导师善慧佛(Sumedha);我心怀净信,意悦欣喜,礼敬了那位大名声者。

9.

9.

‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, sasaṅghaṃ taṃ nimantayiṃ;

Adhivāsesi so dhīro, sumedho lokanāyako.

礼敬了正自觉者后,我邀请他及其僧团。那位智者,世界导师善慧佛(Sumedha),接受了邀请。

10.

10.

‘‘Mama dhammakathaṃ katvā, uyyojesi mahāmuni;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, bhavanaṃ me upāgamiṃ.

大牟尼为我说法后,便遣我离去;我礼敬了正自觉者,然后回到我的殿宇。

11.

11.

‘‘Āmantayiṃ parijanaṃ, sabbe sannipatuṃ tadā;

‘Pubbaṇhasamayaṃ buddho, bhavanaṃ āgamissati’.

我召集我的侍从,让他们都聚集起来:“佛陀将于清晨时分来到殿宇。”

12.

12.

‘‘‘Lābhā [Pg.170] amhaṃ suladdhā no, ye vasāma tavantike;

Mayampi buddhaseṭṭhassa, pūjayissāma satthuno’.

“我们有幸,我们真是善得此利,能住在您的身边;我们也应供养最胜的佛陀,那位导师。”

13.

13.

‘‘Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā, kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ;

Vasīsatasahassehi, upesi lokanāyako.

我准备好饮食,然后通报了时间;世间导师与十万得自在者(vasī)一同前来。

14.

14.

‘‘Pañcaṅgikehi turiyehi, paccuggamamakāsahaṃ;

Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisīdi purisuttamo.

我以五支乐器前去迎接;至上之人坐于纯金所造的座位上。

15.

15.

‘‘Uparicchadanaṃ āsi, sabbasoṇṇamayaṃ tadā;

Bījanīyo pavāyanti, bhikkhusaṅghaṃ anuttaraṃ.

当时,上方有纯金所造的华盖;扇子为无上的比丘僧团扇风。

16.

16.

‘‘Pahūtenannapānena, bhikkhusaṅghaṃ atappayiṃ;

Paccekadussayugale, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.

我以丰盛的饮食满足了比丘僧团;我为比丘僧团的每一位都供养了一双衣。

17.

17.

‘‘Yaṃ vadeti sumedho so, āhutīnaṃ paṭiggaho;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

那位应受供养者善慧佛(Sumedha),在比丘僧团中坐下后,说了这些偈颂。

18.

18.

‘‘‘Yo maṃ annena pānena, sabbe ime ca tappayi;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

“那位以饮食满足了我和所有这些比丘的人,我将赞颂他。你们且听我说。”

19.

19.

‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;

Sahassakkhattuṃ rājāyaṃ, cakkavattī bhavissati.

“他将于一千八百劫中,在天界中享乐;他将成为一千次的转轮王。”

20.

20.

‘‘‘Upagacchati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;

Sabbasoṇṇamayaṃ tassa, chadanaṃ dhārayissati.

“无论他投生于何处,天界或人间,都将有纯金所造的华盖为他撑持。”

21.

21.

‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“在三万劫后,将有一位导师出现于世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)族,姓乔达摩(Gotama)。”

22.

22.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

“于其法中为继承人,由法所生之亲子;遍知一切漏(āsava),无漏者将证达涅槃。”

23.

23.

‘‘‘Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sīhanādaṃ nadissati’;

Citake chattaṃ dhārenti, heṭṭhā chattamhi ḍayhatha.

“他将坐于比丘僧团中,作狮子吼(sīhanāda)。”(如今)他们在我的火葬堆上撑着伞,而我在伞下被焚烧。

24.

24.

‘‘Sāmaññaṃ me anuppattaṃ, kilesā jhāpitā mayā;

Maṇḍape rukkhamūle vā, santāso me na vijjati.

我已证得沙门果(sāmañña),我的烦恼(kilesa)已被烧尽;无论在亭楼或树下,我都没有恐惧。

25.

25.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, sabbadānassidaṃ phalaṃ.

自三万劫前,因我当时所行之布施(dāna),我不曾识得恶趣(duggati);此乃圆满布施之果报。

26.

26.

‘‘Kilesā [Pg.171] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽,一切诸有皆根除;如象挣脱其束缚,我今安住于无漏。

27.

27.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来实善来,已至佛陀之面前;我已证得三明,佛陀教法皆已办。

28.

28.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱,以及六神通,皆已亲证;佛陀教法我已办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,具寿耶舍长老诵出此等偈颂。

Yasattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

耶舍长老本行第一

2. Nadīkassapattheraapadānaṃ

2. 那提迦叶长老本行

29.

29.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Piṇḍacāraṃ carantassa, vārato uttamaṃ yasaṃ;

Aggaphalaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

世尊莲华上(Padumuttara),世间最上者,不动者行乞时,我取最上果,轮番作供养,奉于彼导师。

30.

30.

‘‘Tena kammena devindo, lokajeṭṭho narāsabho;

Sampattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.

因彼善业我曾为,天帝、世间最上者、人中之雄;今舍胜败诸对待,已证不动之境地。

31.

31.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, aggadānassidaṃ phalaṃ.

十万劫之前,我于彼时施此果;不复知恶趣,此乃初施之果报。

32.

32.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我今安住于无漏。

33.

33.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来实善来……佛陀教法皆已办。

34.

34.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nadīkassapo thero imā gāthāyo

如是,具寿那提迦叶长老

Abhāsitthāti.

诵出此等偈颂。

Nadīkassapattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

那提迦叶长老本行第二。

3. Gayākassapattheraapadānaṃ

3. 伽耶迦叶长老本行

35.

35.

‘‘Ajinacammavatthohaṃ [Pg.172], khāribhāradharo tadā;

Khārikaṃ hārayitvāna, kolaṃ ahāsi assamaṃ.

我着玄鹿皮,肩扛苦行担;为我修行处,携枣而归返。

36.

36.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, eko adutiyo jino;

Mamassamaṃ upāgacchi, jotento sabbakālikaṃ.

世尊于彼时,独一无二之胜者;恒常放光明,来至我净修林。

37.

37.

‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, abhivādetvāna subbataṃ;

Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.

我令自心清净,顶礼善行持者;以双手捧起枣子,我供养于佛陀。

38.

38.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.

从此三十一劫,我于彼时施此果;不复知恶趣,此乃施枣之果报。

39.

39.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已烧尽……我今安住于无漏。

40.

40.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来实善来……佛陀教法皆已办。

41.

41.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已办。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā gayākassapo thero imā gāthāyo

如是,具寿伽耶迦叶长老

Abhāsitthāti.

说此等偈。

Gayākassapattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

伽耶迦叶长老传第三。

4. Kimilattheraapadānaṃ

4. 金毗罗长老传

42.

42.

‘‘Nibbute kakusandhamhi, brāhmaṇamhi vusīmati;

Gahetvā salalaṃ mālaṃ, maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.

于拘留孙(Kakusandha)、已住梵行之婆罗门涅槃时,我取松花,为之建造华盖。

43.

43.

‘‘Tāvatiṃsaṃ gato santo, labhimha byamhamuttamaṃ;

Aññe devetirocāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

我往生忉利天,获得殊妙天宫;光芒胜过其他天神,此乃福业之果报。

44.

44.

‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamanto ṭhito cahaṃ;

Channo salalapupphehi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

无论白昼或黑夜,我或经行或站立,身上覆盖着松花,此乃福业之果报。

45.

45.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

就在此劫中,我曾供养佛陀;我不知有恶趣,此乃供养佛陀之果报。

46.

46.

‘‘Kilesā [Pg.173] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

47.

47.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来,实为善来……佛陀的教法我已成办。

48.

48.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kimilo thero imā gāthāyo

如是,具寿金毗罗长老

Abhāsitthāti.

说此等偈。

Kimilattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

金毗罗长老传第四。

5. Vajjīputtattheraapadānaṃ

5. 跋耆子长老传

49.

49.

‘‘Sahassaraṃsī bhagavā, sayambhū aparājito;

Vivekā vuṭṭhahitvāna, gocarāyābhinikkhami.

千光世尊,自觉、无能胜者,从独住中起来,为乞食而出。

50.

50.

‘‘Phalahattho ahaṃ disvā, upagacchiṃ narāsabhaṃ;

Pasannacitto sumano, savaṇṭaṃ adadiṃ phalaṃ.

我手持果实,见到人中雄;心意澄净、欢喜,献上带蒂的果实。

51.

51.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

九十四劫前,我曾布施此果;我不知有恶趣,此乃布施果实之果报。

52.

52.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……我已奉行佛陀的教法。

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā vajjīputto thero imā gāthāyo

如是,具寿跋耆子长老

Abhāsitthāti.

说此等偈。

Vajjīputtattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

跋耆子长老传第五。

6. Uttarattheraapadānaṃ

6. 优多罗长老传

55.

55.

‘‘Sumedho nāma sambuddho, bāttiṃsavaralakkhaṇo;

Vivekakāmo bhagavā, himavantamupāgami.

有位名叫善慧(Sumedha)的正自觉者,具足三十二殊胜相;那位欲求独住的世尊,去到了雪山。

56.

56.

‘‘Ajjhogāhetvā himavantaṃ, aggo kāruṇiko muni;

Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.

深入雪山,顶首悲心之牟尼,彼人中至上者,结跏趺坐。

57.

57.

‘‘Vijjadharo [Pg.174] tadā āsiṃ, antalikkhacaro ahaṃ;

Tisūlaṃ sugataṃ gayha, gacchāmi ambare tadā.

彼时我为持明者,于空中行走;手持善制三叉戟,彼时我于空中行。

58.

58.

‘‘Pabbatagge yathā aggi, puṇṇamāyeva candimā;

Vanaṃ obhāsate buddho, sālarājāva phullito.

犹如山顶之火焰,亦如圆满之月轮;佛陀照亮此林野,犹如盛开娑罗王。

59.

59.

‘‘Vanaggā nikkhamitvāna, buddharaṃsībhidhāvare ;

Naḷaggivaṇṇasaṅkāsā, disvā cittaṃ pasādayiṃ.

我自林边而出,佛陀光辉奔涌而来;见其色如芦苇火,我心即生清净信。

60.

60.

‘‘Vicinaṃ addasaṃ pupphaṃ, kaṇikāraṃ devagandhikaṃ;

Tīṇi pupphāni ādāya, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

我寻觅时,看见了具天香的迦尼迦罗(Kaṇikāra)花;我取了三朵,供养最胜佛陀。

61.

61.

‘‘Buddhassa ānubhāvena, tīṇi pupphāni me tadā;

Uddhaṃ vaṇṭā adhopattā, chāyaṃ kubbanti satthuno.

以佛陀之威力,彼时我之三朵花,花梗朝上花瓣下,为导师形成华盖。

62.

62.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业,以及意乐与誓愿,我舍弃人身后,得生忉利天。

63.

63.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, kaṇikārīti ñāyati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

于彼天界,我善业所成之宫殿,名为“迦尼迦罗”(Kaṇikārī);其高六十由旬,宽三十由旬。

64.

64.

‘‘Sahassakaṇḍaṃ satabheṇḍu, dhajālu haritāmayaṃ;

Satasahassaniyyūhā, byamhe pātubhaviṃsu me.

我之宫殿中,化现千隔间、百球饰、飘扬金幡,以及十万角楼。

65.

65.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, lohitaṅkamayāpi ca;

Phalikāpi ca pallaṅkā, yenicchakā yadicchakā.

有金、摩尼宝、红宝石所成,以及水晶所成之床座,随心所欲,应念而生。

66.

66.

‘‘Mahārahañca sayanaṃ, tūlikā vikatīyutaṃ;

Uddhalomiñca ekantaṃ, bimbohanasamāyutaṃ.

亦有贵重之卧具,配有棉褥与彩毯;又有双面与单面长绒毛毯,并配有枕头。

67.

67.

‘‘Bhavanā nikkhamitvāna, caranto devacārikaṃ;

Yathā icchāmi gamanaṃ, devasaṅghapurakkhato.

我自宫殿而出,于天界中遨游;天神大众所围绕,随心所欲而前往。

68.

68.

‘‘Pupphassa heṭṭhā tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama;

Samantā yojanasataṃ, kaṇikārehi chāditaṃ.

我立于花下,其为我上方之华盖;周遭百由旬,皆为迦尼迦罗(Kaṇikāra)花所覆盖。

69.

69.

‘‘Saṭṭhituriyasahassāni[Pg.175], sāyapātaṃ upaṭṭhahuṃ;

Parivārenti maṃ niccaṃ, rattindivamatanditā.

六万名乐师,于我朝夕侍奉;恒常围绕我,昼夜不疲倦。

70.

70.

‘‘Tattha naccehi gītehi, tālehi vāditehi ca;

Ramāmi khiḍḍā ratiyā, modāmi kāmakāmahaṃ.

于彼天界,我以舞蹈、歌咏、节拍与音乐嬉戏、玩乐、欢喜,随心所欲地享受欲乐。

71.

71.

‘‘Tattha bhutvā pivitvā ca, modāmi tidase tadā;

Nārīgaṇehi sahito, modāmi byamhamuttame.

于彼天界,我饮食宴乐,于忉利天中欢喜;与众天女共处,于殊胜宫殿中欢喜。

72.

72.

‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;

Satānaṃ tīṇikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;

我曾五百次作天王,三百次作转轮王;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

而为广大地方之王,其数则不可计算。

73.

73.

‘‘Bhave bhave saṃsaranto, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于一一世轮回中,我得大财富;我于财富无匮乏,此乃供佛之果报。

74.

74.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我轮回于二有:天界与人界;我不知有其他趣,此乃供佛之果报。

75.

75.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Nīce kule na jāyāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我生于二种姓:刹帝利与婆罗门;我不知生于下劣姓,此乃供佛之果报。

76.

76.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

象乘与马乘,轿与肩舆等,我悉皆获得,此乃供佛之果报。

77.

77.

‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo samalaṅkatā;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

成群女奴与男奴,以及盛装诸女子,我悉皆获得,此乃供佛之果报。

78.

78.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

丝绸与毛织,麻布与棉布,我悉皆获得,此乃供佛之果报。

79.

79.

‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

新衣与新果,新食上味馔,我悉皆获得,此乃供佛之果报。

80.

80.

‘‘Imaṃ khāda imaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;

Labhāmi sabbamevetaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

“请食此硬食,请用此软食,请卧此床榻”;我得此一切,此乃供佛之果报。

81.

81.

‘‘Sabbattha pūjito homi, yaso accuggato mama;

Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā;

Ñātīnaṃ uttamo homi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我于处处受供养,我之声誉遍远扬;我常拥有大眷属,我之随从不分离;我为亲族最上者,此乃供佛之果报。

82.

82.

‘‘Sītaṃ [Pg.176] uṇhaṃ na jānāmi, pariḷāho na vijjati;

Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.

我不知寒暑,亦无有热恼;于我心中,亦无有心苦。

83.

83.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

身为黄金色,轮回于诸有;我不知色衰,此乃供佛之果报。

84.

84.

‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Sāvatthiyaṃ pure jāto, mahāsālesu aḍḍhake.

我从天界死没后,为净善业根所驱,生于舍卫城(Sāvatthī),富裕大族之家。

85.

85.

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Jātiyā sattavassohaṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

舍弃五种欲乐后,我出家而入无家;我于生年七岁时,即已证得阿罗汉果。

86.

86.

‘‘Upasampadāyī buddho, guṇamaññāya cakkhumā;

Taruṇo pūjanīyohaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

具眼者佛陀,了知我功德,授我具足戒;我虽是少年,亦堪受供养,此乃供佛之果报。

87.

87.

‘‘Dibbacakkhuvisuddhaṃ me, samādhikusalo ahaṃ;

Abhiññāpāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我天眼已净,善于入三昧;已达神通岸,此乃供佛之果报。

88.

88.

‘‘Paṭisambhidā anuppatto, iddhipādesu kovido;

Dhammesu pāramippatto, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我已证得无碍解,于四神足善娴熟;于诸法中达彼岸,此乃供佛之果报。

89.

89.

‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

三万劫之往昔,我曾供养佛陀;我不识有恶趣,此乃供佛之果报。

90.

90.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

91.

91.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我善来哉……佛陀之教法我已奉行。

92.

92.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttaro thero imā gāthāyo

如是,具寿优多罗长老,此等偈颂

Abhāsitthāti.

已宣说。

Uttarattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

优多罗长老本行第六。

7. Aparauttarattheraapadānaṃ

7. 阿婆罗优多罗长老本行

93.

93.

‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;

Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.

世界依怙、世界导师悉达多入灭时,我召集我的亲属,行了舍利供养。

94.

94.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十四劫前,我曾供养舍利;我不识有恶趣,此乃供养舍利之果。

95.

95.

‘‘Kilesā [Pg.177] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

96.

96.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我善来哉……佛陀之教法我已奉行。

97.

97.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā aparauttaratthero imā gāthāyo

如是,具寿阿婆罗优多罗长老,此等偈颂

Abhāsitthāti.

已宣说。

Aparassa uttarattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

阿婆罗优多罗长老本行第七。

8. Bhaddajittheraapadānaṃ

8. 跋陀耆长老本行

98.

98.

‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;

Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.

我潜入多象出没之莲池,当时为食物故,于彼处拔取莲茎。

99.

99.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;

Rattambaradharo buddho, gacchate anilañjase.

当时,名为莲花上之世尊,身着红衣的佛陀,正行于空中。

100.

100.

‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddaṃ assosahaṃ tadā;

Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.

那时我闻抖动粪扫衣之声;抬头仰望,得见世界导师。

101.

101.

‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;

Madhuṃ bhisehi sahitaṃ, khīraṃ sappiṃ muḷālikaṃ.

我即立于彼处,祈请世界导师,纳受伴着莲茎的蜂蜜,以及牛乳、酥油和莲藕。

102.

102.

‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;

Tato kāruṇiko satthā, orohitvā mahāyaso.

“愿具眼佛陀,出于慈悲而纳受。”于是,具大名声之慈悲导师,从空而降,

103.

103.

‘‘Paṭiggaṇhi mama bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;

Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.

具眼者出于慈悲,接受我的供养。正自觉者纳受后,为我作随喜。

104.

104.

‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;

Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.

“大福德者,愿你安乐!愿你趣向圆满!以此莲茎之布施,愿你获得广大利乐。”

105.

105.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;

Bhikkhamādāya sambuddho, ākāsenāgamā jino.

彼名为莲华上之正自觉者,说此语已,受此施食,彼胜利者从空中离去。

106.

106.

‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, agacchiṃ mama assamaṃ;

Bhisaṃ rukkhe laggetvāna, mama dānaṃ anussariṃ.

然后我拿起莲茎,回到我的净修处。将莲茎挂在树上后,我忆念我的布施。

107.

107.

‘‘Mahāvāto [Pg.178] uṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;

Ākāso abhinādittha, asanī ca phalī tadā.

那时,一阵大风刮起,撼动了森林;天空雷鸣,一道霹雳落下。

108.

108.

‘‘Tato me asanīpāto, matthake nipatī tadā;

Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahaṃ.

那时,一道霹雳落在我的头上。当时我正坐在那里,当场就命终了。

109.

109.

‘‘Puññakammena saññutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramāmahaṃ.

与我的福业相应,我投生到兜率天。我的尸体倒下了,我在天界中享受欢乐。

110.

110.

‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

八万六千名装饰美好的女子,日夜服侍于我。这即是布施莲茎的果报。

111.

111.

‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ tadā;

Bhogā me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

投生人胎后,我亦是快乐的。我的财富没有缺少,这即是布施莲茎的果报。

112.

112.

‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我蒙彼天中天、如是者慈悯,所有诸漏已尽,如今再无后有。

113.

113.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.

于十万劫前,我曾布施莲茎;我不识有恶趣,此乃布施莲茎之果。

114.

114.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

115.

115.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

116.

116.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddajitthero imā gāthāyo

具寿跋陀耆长老确实诵说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

云。

Bhaddajittherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

跋陀耆长老本行第八。

9. Sivakattheraapadānaṃ

9. 尸婆迦长老本行

117.

117.

‘‘Esanāya carantassa, vipassissa mahesino;

Rittakaṃ pattaṃ disvāna, kummāsaṃ pūrayiṃ ahaṃ.

当大仙毗婆尸为乞食而行时,我见到他的空钵,便用麦粥将其装满。

118.

118.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ bhikkhamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kummāsassa idaṃ phalaṃ.

于九十一劫前,我曾布施彼食;我不识有恶趣,此乃麦粥布施之果。

119.

119.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

120.

120.

‘‘Svāgataṃ [Pg.179] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

121.

121.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sivakatthero imā gāthāyo

具寿尸婆迦长老确实诵说了此等偈颂。

Abhāsitthāti.

云。

Sivakattherassāpadānaṃ navamaṃ.

第九,尸婆迦长老本行。

10. Upavānattheraapadānaṃ

10. 优波瓦那长老本行

122.

122.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Jalitvā aggikkhandhova, sambuddho parinibbuto.

名为莲华上(Padumuttaro)之胜者,已达一切法之彼岸;犹如炽盛之火蕴,正自觉者已般涅槃。

123.

123.

‘‘Mahājanā samāgamma, pūjayitvā tathāgataṃ;

Citaṃ katvāna sugataṃ, sarīraṃ abhiropayuṃ.

大众云集而来,礼敬如来;为善逝建好火葬堆,将遗体奉安其上。

124.

124.

‘‘Sarīrakiccaṃ katvāna, dhātuṃ tattha samānayuṃ;

Sadevamanussā sabbe, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

遗体仪式已毕,于彼处收集舍利;所有天人,皆为佛陀建造了塔。

125.

125.

‘‘Paṭhamā kañcanamayā, dutiyā ca maṇimayā;

Tatiyā rūpiyamayā, catutthī phalikāmayā.

第一层由黄金所造,第二层由摩尼宝所造;第三层由白银所造,第四层由水晶所造。

126.

126.

‘‘Tattha pañcamikā ceva, lohitaṅkamayā ahu;

Chaṭṭhā masāragallassa, sabbaṃ ratanamayūpari.

彼处第五层,由红宝石造成;第六层为玛瑙石,其上一切皆由众宝构成。

127.

127.

‘‘Jaṅghā maṇimayā āsi, vedikā ratanāmayā;

Sabbasoṇṇamayo thūpo, uddhaṃ yojanamuggato.

基座由摩尼宝所造,栏楯由众宝所成;整座塔由黄金造成,高耸一由旬。

128.

128.

‘‘Devā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino.

诸天于彼处集会,当时一同商议:“我等亦应为世间怙主、如是者,建造佛塔。”

129.

129.

‘‘‘Dhātu āveṇikā natthi, sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;

Imamhi buddhathūpamhi, kassāma kañcukaṃ mayaṃ’.

“舍利并未分离,遗体完整为一;我等当于此佛塔上,再造一层外壳。”

130.

130.

‘‘Devā sattahi ratnehi, aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ;

Thūpo dviyojanubbedho, timiraṃ byapahanti so.

诸天以七宝,又增高一由旬;佛塔高达二由旬,能驱散诸黑暗。

131.

131.

‘‘Nāgā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā ceva devā ca, buddhathūpaṃ akaṃsu te.

龙众于彼处集会,当时一同商议:“人与天神等,已为佛陀建造了塔。”

132.

132.

‘‘‘Mā [Pg.180] no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

“我等切勿放逸,人天皆不放逸;我等亦应为世间怙主、如是者,建造佛塔。”

133.

133.

‘‘Indanīlaṃ mahānīlaṃ, atho jotirasaṃ maṇiṃ;

Ekato sannipātetvā, buddhathūpaṃ achādayuṃ.

蓝宝石、大青宝,以及光净摩尼宝,将此等汇集一起,覆盖于佛塔之上。

134.

134.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi, yāvatā buddhacetiyaṃ;

Tiyojanasamubbedhaṃ, ālokakaraṇaṃ tadā.

佛塔所及之处,皆由摩尼宝所成;高达三由旬,彼时大放光明。

135.

135.

‘‘Garuḷā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā devanāgā ca, buddhapūjaṃ akaṃsu te.

金翅鸟亦来集会,当时一同商议:“人、天、龙神等,已对佛陀作供养。”

136.

136.

‘‘‘Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

“我等切勿放逸,人天龙神皆不放逸;我等亦应为世间怙主、如是者,建造佛塔。”

137.

137.

‘‘Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ, akaruṃ te ca kañcukaṃ;

Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ.

彼等亦为摩尼宝塔,建造一层外壳;亦为彼广大佛塔,增高一由旬。

138.

138.

‘‘Catuyojanamubbedho, buddhathūpo virocati;

Obhāseti disā sabbā, sataraṃsīva uggato.

佛塔高达四由旬,光辉灿烂,普照一切方所,犹如初升之日。

139.

139.

‘‘Kumbhaṇḍā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā ceva devā ca, nāgā ca garuḷā tathā.

鸠槃荼(Kumbhaṇḍa)众亦来集会,尔时共同商议:“人、天、龙,以及金翅鸟,

140.

140.

‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;

Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.

“彼等各自为佛中之尊,建造了无上之塔。我等切莫放逸,人天皆不放逸。”

141.

141.

‘‘‘Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Ratanehi chādessāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

“我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔,以众宝覆盖此广大的佛塔。”

142.

142.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Pañcayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā.

彼等将此广大佛塔增高一由旬;尔时,佛塔高达五由旬,大放光明。

143.

143.

‘‘Yakkhā tattha samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manussā devanāgā ca, garuḷā ca kumbhaṇḍakā.

夜叉众于彼处集会,尔时共同商议:“人、天、龙、金翅鸟与鸠槃荼(Kumbhaṇḍaka),

144.

144.

‘‘‘Paccekaṃ buddhaseṭṭhassa, akaṃsu thūpamuttamaṃ;

Mā no pamattā assumha, appamattā sadevakā.

“彼等各自为佛中之尊,建造了无上之塔。我等切莫放逸,人天皆不放逸。”

145.

145.

‘‘‘Mayampi [Pg.181] thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino;

Phalikā chādayissāma, āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

“我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔,以水晶覆盖此广大的佛塔。”

146.

146.

‘‘Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ, āyataṃ buddhacetiyaṃ;

Chayojanikamubbedho, thūpo obhāsate tadā.

彼等将此广大佛塔增高一由旬;尔时,佛塔高达六由旬,大放光明。

147.

147.

‘‘Gandhabbā ca samāgantvā, ekato mantayuṃ tadā;

‘Manujā devatā nāgā, kumbhaṇḍā garuḷā tathā.

乾闼婆(Gandhabba)众亦来集会,尔时共同商议:“人、天、龙、鸠槃荼以及金翅鸟,

148.

148.

‘‘‘Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ, mayamettha akārakā;

Mayampi thūpaṃ kassāma, lokanāthassa tādino’.

“彼等皆已建佛塔,唯我等于此未作。我等亦当为世间怙主、如是者建造佛塔。”

149.

149.

‘‘Vediyo satta katvāna, dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te;

Sabbasoṇṇamayaṃ thūpaṃ, gandhabbā kārayuṃ tadā.

彼等造七层栏楯,立旗幡与伞盖;尔时,乾闼婆众将佛塔造成纯金。

150.

150.

‘‘Sattayojanamubbedho, thūpo obhāsate tadā;

Rattindivā na ñāyanti, āloko hoti sabbadā.

尔时,佛塔高达七由旬,大放光明;昼夜无法分辨,恒为光明。

151.

151.

‘‘Abhibhonti na tassābhā, candasūrā satārakā;

Samantā yojanasate, padīpopi na pajjali.

日月星辰之光辉,亦不能胜之;方圆百由旬内,灯火亦不明亮。

152.

152.

‘‘Tena kālena ye keci, thūpaṃ pūjenti mānusā;

Na te thūpaṃ āruhanti, ambare ukkhipanti te.

尔时,若有人礼敬佛塔,彼等无需攀登,即被举向空中。

153.

153.

‘‘Devehi ṭhapito yakkho, abhisammatanāmako;

Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā, abhiropeti uttariṃ.

有夜叉为天神所立,名为阿毗三摩(Abhisammata);彼将旗幡或花环,安置于佛塔之上。

154.

154.

‘‘Na te passanti taṃ yakkhaṃ, dāmaṃ passanti gacchato;

Evaṃ passitvā gacchantā, sabbe gacchanti suggatiṃ.

那些人看不见那个夜叉,只看见行进的花环;见到此景,他们都趣向善趣。

155.

155.

‘‘Viruddhā ye pāvacane, pasannā ye ca sāsane;

Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā, thūpaṃ pūjenti mānusā.

那些违逆教法者,以及虔信教法者,他们渴望见到神变,前来礼敬佛塔。

156.

156.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ bhatako tadā;

Āmoditaṃ janaṃ disvā, evaṃ cintesahaṃ tadā.

当时在天鹅城(Haṃsavatī)中,我是一名雇工;见到人们欢欣鼓舞,我当时这样想:

157.

157.

‘‘‘Uḷāro bhagavā neso, yassa dhātughare disaṃ;

Imā ca janatā tuṭṭhā, kāraṃ kubbaṃ na tappare.

“这位世尊真是伟大,其舍利塔处,神变竟如此;这些人们心生欢喜,作供养时不知满足。”

158.

158.

‘‘‘Ahampi [Pg.182] kāraṃ kassāmi, lokanāthassa tādino;

Tassa dhammesu dāyādo, bhavissāmi anāgate’.

“我也要为世间怙主、如是者作一份供养;愿我于未来,成为他法义的继承人。”

159.

159.

‘‘Sudhotaṃ rajakenāhaṃ, uttareyyaṃ paṭaṃ mama;

Veḷagge ālaggetvāna, dhajaṃ ukkhipimambare.

我将我那件由洗衣人洗净的上衣,系于竹竿之顶,作为旗幡举向空中。

160.

160.

‘‘Abhisammatako gayha, ambare hāsi me dhajaṃ;

Vāteritaṃ dhajaṃ disvā, bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.

夜叉阿毗三摩多(Abhisammataka)拿起我的旗幡,在空中持行;见到旗幡为风所动,我生起更大的欢喜。

161.

161.

‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;

Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā, vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.

于此供养,我心澄净,遂趋近一位沙门;礼敬了那位比丘,我问此旗幡之果报。

162.

162.

‘‘So me kathesi ānandī, pītisañjananaṃ mama;

‘Tassa dhajassa vipākaṃ, anubhossasi sabbadā.

他欣悦地为我宣说,令我心生欢喜:“此旗幡之果报,汝将恒时享用。

163.

163.

‘‘‘Hatthiassarathāpattī, senā ca caturaṅginī;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

“象、马、车、步兵,四支军队;将恒常围绕着你,此乃施旗之果报。

164.

164.

‘‘‘Saṭṭhituriyasahassāni, bheriyo samalaṅkatā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

“六万乐器,以及庄严的鼓;将恒常围绕着你,此乃施旗之果报。

165.

165.

‘‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.

“八万六千名女子,皆善庄严,身着杂色衣饰,佩戴珠宝耳环;

166.

166.

‘‘‘Āḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;

Parivāressanti taṃ niccaṃ, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

“她们睫毛弯长,含笑善言,聪慧貌美,腰肢纤细;将恒常围绕着你,此乃施旗之果报。

167.

167.

‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissasi;

Asītikkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi.

“三十千劫中,你将于天界享乐;八十次为天帝,你将行天王统治。

168.

168.

‘‘‘Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati;

Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

“千次为转轮王,又为地方王,其国广袤,其数不可计量。

169.

169.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“于十万劫后,将有生于奥嘎咖(Okkāka)王族者,其族姓为乔达摩(Gotama),他将成为世间之导师。

170.

170.

‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Puññakammena saññutto, brahmabandhu bhavissasi.

“从天界死后,为善根所促;与福业相应,你将成婆罗门。

171.

171.

‘‘‘Asītikoṭiṃ [Pg.183] chaḍḍetvā, dāse kammakare bahū;

Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissasi.

“舍弃八亿财富,以及众多仆役;你将于乔达摩世尊的教法中出家。

172.

172.

‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

Upavānoti nāmena, hessasi satthu sāvako’.

“承事正自觉者,释迦雄主乔达摩;你将名为优婆伐那(Upavāna),成为导师之声闻”。

173.

173.

‘‘Satasahasse kataṃ kammaṃ, phalaṃ dassesi me idha;

Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ mama.

十万劫前所造业,于此向我示其果;如箭离弦疾速,我已焚尽诸烦恼。

174.

174.

‘‘Cakkavattissa santassa, cātuddīpissarassa me;

Tīṇi yojanāni sāmantā, ussīyanti dhajā sadā.

当我为转轮王,为四洲之主时;方圆三由旬内,旗帜恒常竖立。

175.

175.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhajadānassidaṃ phalaṃ.

十万劫昔时,我所造之业;我不知恶趣,此乃施旗之果。

176.

176.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

177.

177.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之善来……佛陀教法已完成。

178.

178.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已完成”。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo

如是,具寿优婆伐那长老,

Abhāsitthāti.

宣说了此等偈颂。

Upavānattherassāpadānaṃ dasamaṃ.

优婆伐那长老传,第十。

11. Raṭṭhapālattheraapadānaṃ

11. 护国长老传

179.

179.

‘‘Padumuttarassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Varanāgo mayā dinno, īsādanto urūḷhavā.

于莲华上(Padumuttara)世尊,世间最上者,如是者;我曾供养一良象,其牙如辕,力强壮。

180.

180.

‘‘Setacchattopasobhito, sakappano sahatthipo;

Agghāpetvāna taṃ sabbaṃ, saṅghārāmaṃ akārayiṃ.

(此象)饰以白伞,备妥鞍具与象师;我令估价此一切,用以建造僧伽蓝。

181.

181.

‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayiṃ ahaṃ;

Mahoghadānaṃ karitvāna, niyyādesiṃ mahesino.

我建殿宇五万四千座;作此洪流般大布施,奉献于彼大仙人。

182.

182.

‘‘Anumodi [Pg.184] mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;

Sabbe jane hāsayanto, desesi amataṃ padaṃ.

大雄、无师自悟、最上之人随喜,令一切众生欢喜,开示不死之境。

183.

183.

‘‘Taṃ me buddho viyākāsi, jalajuttamanāmako;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

彼莲华上(Jalajuttama)佛陀为我授记,坐于比丘僧中,宣说此等偈颂:

184.

184.

‘‘‘Catupaññāsasahassāni, pāsāde kārayī ayaṃ;

Kathayissāmi vipākaṃ, suṇātha mama bhāsato.

“此人建殿宇五万四千座;我今说其果报,请听我所言。

185.

185.

‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, kūṭāgārā bhavissare;

Byamhuttamamhi nibbattā, sabbasoṇṇamayā ca te.

“将有一万八千重阁,生于最上天宫;彼等皆为黄金所造。

186.

186.

‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;

Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.

“五十次为天帝,将统治诸天王国;又五十八次为转轮王。

187.

187.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“于十万劫中,生于奥嘎咖(Okkāka)王族;以乔达摩为姓,将成世间导师。

188.

188.

‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;

Aḍḍhe kule mahābhoge, nibbattissati tāvade.

“从天界死后,为善根所促;彼时,他将生于富裕之家。

189.

189.

‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;

Raṭṭhapāloti nāmena, hessati satthu sāvako.

“其后他将出家,为善根所策励;名为护国(Raṭṭhapāla),将成导师之声闻。

190.

190.

‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.

“彼策励精进,寂静无所依;遍知一切漏,无漏当入涅槃”。

191.

191.

‘‘Uṭṭhāya abhinikkhamma, jahitā bhogasampadā;

Kheḷapiṇḍeva bhogamhi, pemaṃ mayhaṃ na vijjati.

我奋起而出家,舍弃所有财富;于财如唾沫,我心无有爱着。

192.

192.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.

我之精进如负重之牛,运载至安稳之处;于正自觉者教法中,我担此最后之身。

193.

193.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

194.

194.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来实为善来……佛陀之教法已成办。

195.

195.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.185] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法已成办”。

Itthaṃ sudaṃ āyasmā raṭṭhapālo thero imā gāthāyo

具寿护国长老如是诵说此等偈颂。

Abhāsitthāti.

如是说已。

Raṭṭhapālattherassāpadānaṃ ekādasamaṃ.

护国长老之譬喻,第十一。

Yasavaggo chapaññāsamo.

耶舍品,第五十六。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Yaso nadīkassapo ca, gayākimilavajjino;

Duve uttarā bhaddajī, sivako upavāhano;

Raṭṭhapālo ekasataṃ, gāthānaṃ pañcanavuti.

耶舍、河迦叶、伽耶迦叶、金毗罗、跋耆子,两位优多罗、跋陀耆、尸婆迦、优波婆那,以及护国。偈颂共一百九十五首。

Therāpadānaṃ samattaṃ.

《长老譬喻》终。

Ettāvatā buddhāpadānañca paccekāpadānañca therāpadānañca

至此,《佛陀譬喻》、《辟支佛譬喻》及《长老譬喻》

Samattāni.

皆已圆满。

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

Khuddakanikāye

小部

Therīapadānapāḷi

长老尼传

1. Sumedhāvaggo

1. 善慧品

1. Sumedhātherīapadānaṃ

1. 善慧长老尼譬喻

Atha therikāpadānāni suṇātha –

今请听《长老尼譬喻》——

1.

1.

‘‘Bhagavati [Pg.187] koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesanamhi ;

Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha.

“于拘那含牟尼(Koṇāgamana)世尊时,于新立之僧伽蓝中,我等三位女友布施了精舍。

2.

2.

‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satānañca satakkhattuṃ ;

Devesu upapajjimha, ko vādo mānuse bhave.

“十次、百次、千次及万次,我们皆生于天界,更何况于人间。

3.

3.

‘‘Deve mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko vādo;

Sattaratanamahesī, itthiratanaṃ ahaṃ bhaviṃ.

“在天界我们具大神通,更何况于人间;我曾为七宝转轮王之后,即是彼之女宝。

4.

4.

‘‘Idha sañcitakusalā, susamiddhakulappajā;

Dhanañjānī ca khemā ca, ahampi ca tayo janā.

于此世间积善业,陀然阇尼(Dhanañjānī)、翅摩(Khemā)与我,我们三人皆生于极富裕之家。

5.

5.

‘‘Ārāmaṃ sukataṃ katvā, sabbāvayavamaṇḍitaṃ;

Buddhappamukhasaṅghassa, niyyādetvā samoditā.

我等造善园林,一切部件皆严饰,欢喜奉献佛为首之僧团。

6.

6.

‘‘Yattha [Pg.188] yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Devesu aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.

以此业力之故,无论我生于何处,于天界中得尊胜,于人间亦复如是。

7.

7.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门种,具大名声者,名为迦叶(Kassapa),乃最胜说者,出兴于世。

8.

8.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

彼时于最胜之波罗奈(Bārāṇasī)城,有迦尸国(Kāsi)王,名为基基(Kikī),乃彼大仙之侍者。

9.

9.

‘‘Tassāsuṃ satta dhītaro, rājakaññā sukhedhitā ;

Buddhopaṭṭhānaniratā, brahmacariyaṃ cariṃsu tā.

彼王有七位公主,于安乐中长大,彼等乐于奉事佛陀,勤修梵行。

10.

10.

‘‘Tāsaṃ sahāyikā hutvā, sīlesu susamāhitā;

Datvā dānāni sakkaccaṃ, agāreva vataṃ cariṃ.

我为彼等之同伴,善住于诸戒,恭敬行布施,虽身在俗家,亦持守修行。

11.

11.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

因彼善作业,以及思与愿,我舍弃人身,得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

12.

12.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

从彼天死,生夜摩天(Yāma);从彼天殁,生兜率天(Tusita);复至化乐天,后往他化自在天(Vasavattipuraṃ)。

13.

13.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, puññakammasamohitā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

由福业所引,无论我生于何处,就在彼处成为诸天王之王后。

14.

14.

‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

从天界死后,生于人世间,我成为转轮圣王及地方国王之王后。

15.

15.

‘‘Sampattimanubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekajātīsu saṃsariṃ.

于天界与人间享受福报,在一切处皆得安乐,我于多生中轮回。

16.

16.

‘‘So hetu ca so pabhavo, tammūlaṃ sāsane khamaṃ ;

Paṭhamaṃ taṃ samodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ.

彼为因,彼为源,彼为根本,乃于教法中之信乐。彼为初会遇,由乐法而得涅槃。

17.

17.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽,一切诸有皆根除;如母象断其束缚,我今安住于无漏。

18.

18.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来到佛前,实为善来。我已得达三明,佛陀之教法已奉行。

19.

19.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.189] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、此八解脱,以及六神通,皆已作证;佛陀之教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ sumedhā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,善慧(Sumedhā)比丘尼诵说了此等偈颂。

Sumedhātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

善慧长老尼传,第一。

2. Mekhalādāyikātherīapadānaṃ

2. 施腰带者长老尼传

20.

20.

‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpakārāpikā ahuṃ ;

Mekhalikā mayā dinnā, navakammāya satthuno.

我是悉达多世尊的佛塔建造者;为导师的新工程,我布施了一条小腰带。

21.

21.

‘‘Niṭṭhite ca mahāthūpe, mekhalaṃ punadāsahaṃ;

Lokanāthassa munino, pasannā sehi pāṇibhi.

大塔建成后,我心怀净信,亲手再次将腰带供养给世间怙主、牟尼。

22.

22.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ mekhalamadaṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, thūpakārassidaṃ phalaṃ.

于九十四劫昔,我于彼时布施腰带,自此不知有恶趣;此乃建造佛塔之果报。

23.

23.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

24.

24.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实善来……佛陀之教法我已行。

25.

25.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ mekhalādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,施腰带者比丘尼诵说了这些偈颂。

Mekhalādāyikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

施腰带者长老尼传,第二。

3. Maṇḍapadāyikātherīapadānaṃ

3. 施亭者长老尼传

26.

26.

‘‘Koṇāgamanabuddhassa, maṇḍapo kārito mayā;

Dhuvaṃ ticīvaraṃdāsiṃ, buddhassa lokabandhuno.

我为拘那含牟尼佛建造了一座亭楼;亦恒常布施三衣予世间亲友之佛陀。

27.

27.

‘‘Yaṃ yaṃ janapadaṃ yāmi, nigame rājadhāniyo;

Sabbattha pūjito homi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

无论我去往何国土、村镇或王都,在一切处我皆受供养,此乃福业之果报。

28.

28.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

29.

29.

‘‘Svāgataṃ [Pg.190] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实善来……佛陀之教法我已行。

30.

30.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ maṇḍapadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,施亭者比丘尼诵说了这些偈颂。

Maṇḍapadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

施亭者长老尼传,第三。

4. Saṅkamanatthātherīapadānaṃ

4. 作桥者长老尼传

31.

31.

‘‘Vipassissa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Rathiyaṃ paṭipannassa, tārayantassa pāṇino.

毗婆尸世尊,世间最上者,如如不动者,度脱诸有情,正行于路上。

32.

32.

‘‘Gharato nikkhamitvāna, avakujjā nipajjahaṃ;

Anukampako lokanātho, sirasi akkamī mama.

我从家中出,俯身而눕卧;具悲愍世尊,踏于我头上。

33.

33.

‘‘Akkamitvāna sirasi, agamā lokanāyako;

Tena cittappasādena, tusitaṃ agamāsahaṃ.

世间领导者,踏于我头后,便离此而去;我以此净信,得生兜率天。

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实善来……佛陀之教法我已行。

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ saṅkamanatthā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,僧伽摩那陀比丘尼诵说了此等偈颂。

Saṅkamanatthātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

僧伽摩那陀长老尼传,第四。

5. Naḷamālikātherīapadānaṃ

5. 那罗摩利迦长老尼传

37.

37.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

于月分(Candabhāgā)河畔,我当时为紧那罗女(kinnarī);得见离尘之佛陀,无师自觉且无能胜。

38.

38.

‘‘Pasannacittā sumanā, vedajātā katañjalī;

Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

我心怀净信且欣悦,喜乐生起而合掌,手持一串芦苇花,供养彼无师自觉者。

39.

39.

‘‘Tena [Pg.191] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnarīdehaṃ, agacchiṃ tidasaṃ gatiṃ.

以此善作业之力,以及意乐与正愿,舍弃紧那罗女身后,我得生往三十三天。

40.

40.

‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Saṃvejetvāna me cittaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

我曾为三十六天王之后,亦曾为十转轮王之后;我心生起悚惧感,出家而入无家生活。

41.

41.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我已烧尽诸烦恼,一切诸有皆拔除,一切漏皆已灭尽,今已再无后有生。

42.

42.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.

从此九十四劫昔,我曾供养彼花朵;不复识于任何恶趣,此乃供花之果报。

43.

43.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。

44.

44.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来诚无疑……佛陀教法我已行。

45.

45.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已获得……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā therī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,那罗摩利迦长老尼诵说了此等偈颂。

Naḷamālikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

那罗摩利迦长老尼传,第五。

6. Ekapiṇḍapātadāyikātherīapadānaṃ

6. 一抟食施者长老尼传

46.

46.

‘‘Nagare bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.

于槃头摩帝(Bandhumatī)城,有刹帝利名槃头摩(Bandhumā);我为彼王之妻,与王同志同行。

47.

47.

‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Ādāya gamanīyañhi, kusalaṃ natthi me kataṃ.

我往僻静处独坐,当时心中如是思:“可携之以赴来世,如是善业我未作。”

48.

48.

‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;

Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.

“剧烈炽热又苦涩,恐怖残忍之地狱,我必将堕入其中,于此我心无疑虑。”

49.

49.

‘‘Rājānaṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabraviṃ;

‘Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.

我走近国王跟前,对他说了这番话:“哦,刹帝利!请给我一位沙门,我将供养他饮食。”

50.

50.

‘‘Adāsi me mahārājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;

Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.

大王赐我一沙门,彼已善修诸根力;我接过他的钵,以最上食充满之。

51.

51.

‘‘Pūrayitvā [Pg.192] paramannaṃ, gandhālepaṃ akāsahaṃ;

Jālena pidahitvāna, vatthayugena chādayiṃ.

我盛满殊胜之食,涂以香膏;再用网罩盖住,并覆上一对衣。

52.

52.

‘‘Ārammaṇaṃ mamaṃ etaṃ, sarāmi yāvajīvihaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

我一生忆念此所缘,于彼处令心澄净,我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

53.

53.

‘‘Tiṃsānaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ.

我曾为三十位天帝之主后;我心中所有愿求,皆如意而成。

54.

54.

‘‘Vīsānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.

我曾为二十位转轮王之主后;因业已积集,我于诸有中轮回。

55.

55.

‘‘Sabbabandhanamuttāhaṃ, apetā me upādikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我已解脱一切系缚,我之执取已远离;诸漏皆已尽,今后无再有。

56.

56.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时行布施;我不曾识恶趣,此乃施食之果报。

57.

57.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

58.

58.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我善来哉……佛之教法我已行。

59.

59.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛之教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ ekapiṇḍapātadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,一食施者(Ekapiṇḍapātadāyikā)比丘尼,诚然说此偈。

Ekapiṇḍapātadāyikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

一食施者长老尼本行第六。

7. Kaṭacchubhikkhādāyikātherīapadānaṃ

7. 匙食施者长老尼本行

60.

60.

‘‘Piṇḍacāraṃ carantassa, tissanāmassa satthuno;

Kaṭacchubhikkhaṃ paggayha, buddhaseṭṭhassa dāsahaṃ.

导师帝沙(Tissa)行乞时,我捧起一匙之食,供养最胜佛陀。

61.

61.

‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, tisso lokagganāyako;

Vīthiyā saṇṭhito satthā, akā me anumodanaṃ.

正自觉者帝沙(Tissa)佛,世间最上领导者,受已立于街道中,导师为我作随喜。

62.

62.

‘‘‘Kaṭacchubhikkhaṃ [Pg.193] datvāna, tāvatiṃsaṃ gamissasi;

Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittaṃ karissasi.

“因施一匙之食,汝将生忉利天;将为三十六天王之主后。”

63.

63.

‘‘‘Paññāsaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittaṃ karissasi;

Manasā patthitaṃ sabbaṃ, paṭilacchasi sabbadā.

“将为五十转轮王之主后;心中一切所愿求,汝将恒时能获得。”

64.

64.

‘‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, pabbajissasikiñcanā;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissasināsavā’.

“享受福报后,汝将无忧而出家;遍知一切漏,汝将无漏而涅槃。”

65.

65.

‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, tisso lokagganāyako;

Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.

正觉者帝沙(Tissa),世间领导者,说完此言后,勇者升入空,犹如空中之鹅王。

66.

66.

‘‘Sudinnaṃ me dānavaraṃ, suyiṭṭhā yāgasampadā;

Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.

我善施此殊胜施,善行此圆满供;因施一匙之食,我已证不动位。

67.

67.

‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.

于此劫起九十二劫昔,我于彼时行布施;我不知有恶趣,此乃施食之果报。

68.

68.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

69.

69.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我善来哉……我已成办佛陀教。

70.

70.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已成办佛陀教。

Itthaṃ sudaṃ kaṭacchubhikkhādāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

诚然,施一杓食的比丘尼诵此等偈。

Kaṭacchubhikkhādāyikātheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

施一杓食长老尼本行,第七。

8. Sattuppalamālikātherīapadānaṃ

8. 七青莲鬘长老尼本行

71.

71.

‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma ttiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, vāritaṃ vārayāmahaṃ.

于阿卢那婆提(Aruṇavatī)城,有王名阿卢那(Aruṇa);我曾为彼王之妻,防护所应防护。

72.

72.

‘‘Sattamālaṃ gahetvāna, uppalā devagandhikā;

Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesi tāvade.

手持七朵青莲花,具足天香优钵罗(uppala);坐于殊胜宫殿上,彼时我作如是思。

73.

73.

‘‘‘Kiṃ [Pg.194] me imāhi mālāhi, sirasāropitāhi me;

Varaṃ me buddhaseṭṭhassa, ñāṇamhi abhiropitaṃ’.

“此等花鬘于我何用?戴于我头又有何益?宁将其供养于,最胜佛陀之智境。”

74.

74.

‘‘Sambuddhaṃ paṭimānentī, dvārāsanne nisīdahaṃ;

‘Yadā ehiti sambuddho, pūjayissaṃ mahāmuniṃ’.

我翘首盼望正觉者,安坐于门之近旁;“正觉者何时到来,我将供养大牟尼。”

75.

75.

‘‘Kakudho vilasantova, migarājāva kesarī;

Bhikkhusaṅghena sahito, āgacchi vīthiyā jino.

犹如盛开迦俱陀(Kakudha),犹如兽王狮子行;胜者与比丘僧伽,一同走上街道来。

76.

76.

‘‘Buddhassa raṃsiṃ disvāna, haṭṭhā saṃviggamānasā;

Dvāraṃ avāpuritvāna, buddhaseṭṭhamapūjayiṃ.

得见佛陀之光辉,心怀喜悦与敬畏;我立即将门打开,供养最胜世尊佛。

77.

77.

‘‘Satta uppalapupphāni, parikiṇṇāni ambare;

Chadiṃ karonto buddhassa, matthake dhārayanti te.

七朵青莲花,散布于空中;为佛陀作华盖,住于其头顶。

78.

78.

‘‘Udaggacittā sumanā, vedajātā katañjalī;

Tattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

我心欣悦且欢喜,喜悦生起作合掌;于彼处我心清净,得生于忉利天中。

79.

79.

‘‘Mahānelassa chādanaṃ, dhārenti mama muddhani;

Dibbagandhaṃ pavāyāmi, sattuppalassidaṃ phalaṃ.

大青莲花为华盖,常持于我头顶上;我身散发天妙香,此乃七青莲之果。

80.

80.

‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;

Yāvatā parisā mayhaṃ, mahānelaṃ dharīyati.

彼时我为亲族众,所引导而出游时;随我侍从之广袤,大青莲盖覆其上。

81.

81.

‘‘Sattati devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sabbattha issarā hutvā, saṃsarāmi bhavābhave.

我曾为七十天王,行作其大皇后位;处处皆为自在主,轮回于诸有之中。

82.

82.

‘‘Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sabbe mamanuvattanti, ādeyyavacanā ahuṃ.

我曾为六十三转轮王,行作其大皇后位;一切众人皆随我,我语诚信为人听。

83.

83.

‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, gandho ceva pavāyati;

Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我身色如青莲,亦散发其芳香;我未曾识得丑陋,此乃供佛之果报。

84.

84.

‘‘Iddhipādesu kusalā, bojjhaṅgabhāvanā ratā;

Abhiññāpāramippattā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我善巧于神足,乐于修习觉支;我已达神通彼岸,此乃供佛之果报。

85.

85.

‘‘Satipaṭṭhānakusalā, samādhijhānagocarā;

Sammappadhānamanuyuttā, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

我善巧于念处,以定与禅为行境;我致力于正勤,此乃供佛之果报。

86.

86.

‘‘Vīriyaṃ [Pg.195] me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我之精进如负重轭,引我至离轭安稳;诸漏已完全灭尽,今后不再有再生。

87.

87.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于三十一劫昔,我以花作供养;我未曾识恶趣,此乃供佛之果报。

88.

88.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已被烧尽……我住于无漏。

89.

89.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我真是善来……佛陀的教法我已奉行。

90.

90.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解(paṭisambhidā)……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ sattuppalamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,名为七青莲花鬘(Sattuppalamālikā)的比丘尼诵此诸偈。

Sattuppalamālikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

七青莲花鬘长老尼本行,第八。

9. Pañcadīpikātherīapadānaṃ

9. 五灯长老尼本行

91.

91.

‘‘Nagare haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;

Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā.

于天鹅城(Haṃsavatī)中,彼时我乃游行者;为求善业故,我从园林至园林游行。

92.

92.

‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.

于黑分之日,我得见最上菩提树;于彼处心生净信,我坐于菩提树下。

93.

93.

‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.

我生起敬重心,合掌于头顶;感受喜悦之后,我当时如是思惟:

94.

94.

‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;

Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.

“若佛陀功德无量,是无与伦比者,愿此菩提树为我示现神变,大放光明。”

95.

95.

‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;

Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.

就在我思惟之时,菩提树随即大放光明;其变得通体纯金,所有方向皆大光耀。

96.

96.

‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;

Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.

于彼菩提树下,我静坐七日七夜;至第七日之时,我行此燃灯供养。

97.

97.

‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañcadīpāni pajjaluṃ;

Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.

围绕菩提树座,我点燃五盏明灯;我此灯持续燃烧,直至红日东升。

98.

98.

‘‘Tena [Pg.196] kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业及其意愿,舍弃此人身之后,我得生往忉利天(Tāvatiṃsa)。

99.

99.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

在彼处我善造的天宫,被称为“五灯”;其高六十由旬,宽三十由旬。

100.

100.

‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jalanti me;

Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.

无数明灯围绕我燃烧;整个天宫因灯光而照耀。

101.

101.

‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ;

Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.

纵然我背身而坐,若意欲观看,无论是上方、下方或横方,我皆能以眼尽见。

102.

102.

‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;

Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.

只要我希望能看到善趣(sugati)与恶趣(duggati)的众生,在那里便没有任何障碍,无论是树木还是山脉。

103.

103.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

我曾为八十位天王之后,亦曾为一百位转轮王(cakkavattī)之后。

104.

104.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.

无论我投生于何种生命形态,或为天人或为人,皆有十万明灯围绕我燃烧。

105.

105.

‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;

Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati.

从天界命终后,我投生于母胎中;身处母胎之时,我的眼睛也未曾闭上。

106.

106.

‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;

Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

因福业具足,十万明灯于产房中燃烧;此乃五灯供养之果报。

107.

107.

‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;

Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.

在此最后一生,我重返于人道;我已亲证不老、不死、清凉寂静的涅槃。

108.

108.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.

我于七岁之时,即证得阿罗汉果;佛陀乔达摩(Gotama)了知我的功德,便授予我具足戒。

109.

109.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, pāsādesu guhāsu vā;

Suññāgāre vasantiyā, pañcadīpā jalanti me.

无论我住于亭阁或树下,宫殿或洞窟,或住于空寂处,皆有五盏明灯为我燃烧。

110.

110.

‘‘Dibbacakkhu [Pg.197] visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;

Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

我的天眼(dibbacakkhu)已清净,我善于禅定;我已达神通(abhiññā)波罗蜜。此乃五灯供养之果报。

111.

111.

‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;

Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

我已究竟梵行,应作已作,诸漏已尽。大雄、具眼者啊!我,五灯,礼敬您双足。

112.

112.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

于十万劫昔,我曾供养灯;自彼时以来,不复识恶趣。此乃五灯供养之果报。

113.

113.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已烧尽……(中略)……我安住于无漏。

114.

114.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来人……(中略)……我已完成佛陀的教法。

115.

115.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……我已完成佛陀的教法。

Itthaṃ sudaṃ pañcadīpikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

诚然,五灯(Pañcadīpikā)比丘尼诵说了这些偈颂。

Pañcadīpikātheriyāpadānaṃ navamaṃ.

五灯长老尼本行,第九。

10. Udakadāyikātherīapadānaṃ

10. 施水长老尼本行

116.

116.

‘‘Nagare bandhumatiyā, ahosiṃ udahārikā;

Udahārena jīvāmi, tena posemi dārake.

在班度马底(Bandhumatī)城,我曾是运水女;我以运水为生,并以此抚养孩子。

117.

117.

‘‘Deyyadhammo ca me natthi, puññakkhette anuttare;

Koṭṭhakaṃ upasaṅkamma, udakaṃ paṭṭhapesahaṃ.

于无上福田,我无可供养之物;于是我来到浴室(koṭṭhaka),在那里设置了水。

118.

118.

‘‘Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ;

Tattha me sukataṃ byamhaṃ, udahārena nimmitaṃ.

以此善业,我得生三十三天(Tāvatiṃsa);于彼处我善成之天宫,乃由运水功德所化成。

119.

119.

‘‘Accharānaṃ sahassassa, ahañhi pavarā tadā;

Dasaṭṭhānehi tā sabbā, abhibhomi sadā ahaṃ.

于上千天女之中,彼时我最为殊胜;于十个方面,我恒常超越彼女一切。

120.

120.

‘‘Paññāsaṃ devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Vīsaticakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

我曾为五十天王之后,亦曾为二十转轮王之后。

121.

121.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

我轮回于二有,或天界或人间;我未曾知恶趣(duggati),此乃施水之果。

122.

122.

‘‘Pabbatagge [Pg.198] dumagge vā, antalikkhe ca bhūmiyaṃ;

Yadā udakamicchāmi, khippaṃ paṭilabhāmahaṃ.

或于山巅或树顶,或于空中或地面;每当我欲求水时,皆能迅速获得。

123.

123.

‘‘Avuṭṭhikā disā natthi, santattā kuthitāpi ca;

Mama saṅkappamaññāya, mahāmegho pavassati.

于我无干旱之地,亦无焦热酷暑之处;了知我心之所念,大云便降下甘霖。

124.

124.

‘‘Kadāci nīyamānāya, ñātisaṅghena me tadā;

Yadā icchāmahaṃ vassaṃ, mahāmegho ajāyatha.

某时为亲族所携,当我欲求降雨时,彼时大云即生起。

125.

125.

‘‘Uṇhaṃ vā pariḷāho vā, sarīre me na vijjati;

Kāye ca me rajo natthi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

我身无炎热苦恼,我体亦无有尘埃;此乃施水之果报。

126.

126.

‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

如今我心意清净,远离一切恶念想;我之一切漏已尽,今后不再有后有。

127.

127.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ dakaṃ adadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dakadānassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫之前,我于彼时行水施;我未曾知晓恶趣,此乃施水之果报。

128.

128.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我之诸烦恼已焚尽……我安住于无漏。

129.

129.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来实为善来……我已完成佛陀之教法。

130.

130.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

我已得四无碍解(catasso paṭisambhidā)……我已完成佛陀之教法。

Itthaṃ sudaṃ udakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如此,施水(Udakadāyikā)比丘尼诵说此等偈颂。

Udakadāyikātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

施水长老尼本行,第十。

Sumedhāvaggo paṭhamo.

须弥陀品第一。

Tassuddānaṃ –

摄颂(uddāna):

Sumedhā mekhalādāyī, maṇḍapaṃ saṅkamaṃ dadā;

Naḷamālī piṇḍadadā, kaṭacchu uppalappadā.

须弥陀、施腰带者;施亭阁、施桥者;那罗摩利、施食者;迦吒触、施青莲者。

Dīpadā dakadā ceva, gāthāyo gaṇitā iha;

Ekagāthāsatañceva, tiṃsati ca taduttari.

施灯者与施水者。此品共计一百三十余偈。

2. Ekūposathikavaggo

2. 一布萨品

1. Ekūposathikātherīapadānaṃ

1. 一布萨长老尼传

1.

1.

‘‘Nagare [Pg.199] bandhumatiyā, bandhumā nāma khattiyo;

Divase puṇṇamāya so, upavasi uposathaṃ.

在班度玛帝(Bandhumatī)城,有名为班度玛(Bandhumā)的刹帝利;于满月之日,他受持布萨。

2.

2.

‘‘Ahaṃ tena samayena, kumbhadāsī ahaṃ tahiṃ;

Disvā sarājakaṃ senaṃ, evāhaṃ cintayiṃ tadā.

那时,我在彼处为瓮婢;当时看见国王与军队,我如是思惟。

3.

3.

‘Rājāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, upavasi uposathaṃ;

Saphalaṃ nūna taṃ kammaṃ, janakāyo pamodito’.

“国王亦舍弃王位,受持此布萨;此行定有果,众人皆欢喜。”

4.

4.

‘‘Yoniso paccavekkhitvā, duggaccañca daliddataṃ ;

Mānasaṃ sampahaṃsitvā, upavasiṃ uposathaṃ.

如理省察后,思惟己困苦与贫穷;令自心欢喜,我亦受持布萨。

5.

5.

‘‘Ahaṃ uposathaṃ katvā, sammāsambuddhasāsane;

Tena kammena sukatena, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

我于正等觉者教法中,行此布萨;以此善业,我得生忉利天。

6.

6.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, ubbhayojanamuggataṃ ;

Kūṭāgāravarūpetaṃ, mahāsanasubhūsitaṃ.

于彼我善业所成,宫殿高一由旬;具足殊胜尖顶阁,饰以庄严大宝座。

7.

7.

‘‘Accharā satasahassā, upatiṭṭhanti maṃ sadā;

Aññe deve atikkamma, atirocāmi sabbadā.

十万天女恒常侍奉我;我超越其他天神,永远光芒炽盛。

8.

8.

‘‘Catusaṭṭhi devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

我曾为六十四位天王之后;我曾为六十三位转轮王之后。

9.

9.

‘‘Suvaṇṇavaṇṇā hutvāna, bhavesu saṃsarāmahaṃ;

Sabbattha pavarā homi, uposathassidaṃ phalaṃ.

身为黄金色,轮回于诸有;所生处第一,此是布萨果。

10.

10.

‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, rathayānañca sīvikaṃ ;

Labhāmi sabbamevetaṃ, uposathassidaṃ phalaṃ.

象乘与马乘,车乘及轿舆;我悉皆获得,此是布萨果。

11.

11.

‘‘Soṇṇamayaṃ rūpimayaṃ, athopi phalikāmayaṃ;

Lohitaṅgamayañceva, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.

黄金与白银,亦有颇梨成;更有红宝石,一切我皆得。

12.

12.

‘‘Koseyyakambaliyāni, khomakappāsikāni ca;

Mahagghāni ca vatthāni, sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.

丝绸与毛织,亚麻与棉布,及诸昂贵衣,一切我皆得。

13.

13.

‘‘Annaṃ [Pg.200] pānaṃ khādanīyaṃ, vatthasenāsanāni ca;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

饮食与嚼食,衣物与卧具;我悉皆获得,此是布萨果。

14.

14.

‘‘Varagandhañca mālañca, cuṇṇakañca vilepanaṃ;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

殊胜香花鬘,香粉与涂香;我悉皆获得,此是布萨果。

15.

15.

‘‘Kūṭāgārañca pāsādaṃ, maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ;

Sabbametaṃ paṭilabhe, uposathassidaṃ phalaṃ.

尖顶阁、宫殿,楼阁、高台与洞窟;我悉皆获得,此是布萨果。

16.

16.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, arahattamapāpuṇiṃ.

我生年七岁,出家入无家;未满半月时,我证阿罗汉。

17.

17.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我的烦恼已焚尽,一切有已根除;一切漏已尽,现在不再有后有。

18.

18.

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, uposathassidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时所行业;我未曾识恶趣,此乃布萨之果。

19.

19.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已焚尽……我安住于无漏。

20.

20.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来哉……我已奉行佛陀教法。

21.

21.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ ekūposathikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,一布萨(Ekūposathikā)比丘尼诵此等偈。

Ekūposathikātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

一布萨长老尼本行第一。

2. Saḷalapupphikātherīapadānaṃ

2. 萨罗罗花长老尼本行

22.

22.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasāhaṃ devadevaṃ, caṅkamantaṃ narāsabhaṃ.

月分(Candabhāgā)河岸边,我当时是紧那罗女;我看见天中天、人中雄正在经行。

23.

23.

‘‘Ocinitvāna saḷalaṃ, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ;

Upasiṅghi mahāvīro, saḷalaṃ devagandhikaṃ.

我采摘了松花,献给最胜佛陀;大雄嗅闻了那具天香的松花。

24.

24.

‘‘Paṭiggahetvā sambuddho, vipassī lokanāyako;

Upasiṅghi mahāvīro, pekkhamānāya me tadā.

正自觉者、世间导师毗婆尸(Vipassī)接受了它;当我那时看着的时候,大雄嗅闻了它。

25.

25.

‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, vanditvā dvipaduttamaṃ ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tato pabbatamāruhiṃ.

合掌高举,礼敬两足尊;令自心澄净,然后登上山。

26.

26.

‘‘Ekanavutito [Pg.201] kappe, yaṃ pupphamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

于九十一劫昔,我于彼时献此花;我未曾识恶趣,此乃供佛之果报。

27.

27.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已烧尽……我住于无漏。

28.

28.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来哉……我已奉行佛陀教法。

29.

29.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀教法。

Itthaṃ sudaṃ saḷalapupphikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,萨罗罗花(Saḷalapupphikā)比丘尼诵此等偈。

Saḷalapupphikātheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

萨罗罗花长老尼本行第二。

3. Modakadāyikātherīapadānaṃ

3. 施甜糕长老尼本行

30.

30.

‘‘Nagare bandhumatiyā, kumbhadāsī ahosahaṃ;

Mama bhāgaṃ gahetvāna, gacchaṃ udakahārikā.

于班度马提(Bandhumatī)城中,我曾是运水婢女;我拿着我的份,前去运水。

31.

31.

‘‘Panthamhi samaṇaṃ disvā, santacittaṃ samāhataṃ;

Pasannacittā sumanā, modake tīṇidāsahaṃ.

于路上见一沙门,其心寂静而专注;我心怀净信喜悦,供养了三枚甜糕。

32.

32.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Ekanavutikappāni, vinipātaṃ nagacchahaṃ.

以此善行及发心立愿,于九十一劫中,我未曾堕恶趣。

33.

33.

‘‘Sampatti taṃ karitvāna, sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ;

Modake tīṇi datvāna, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.

作成具足之业,我享受一切财富;供养三块甜糕,我证得不动境。

34.

34.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

35.

35.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之善来哉……佛陀之教已行。

36.

36.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已行。

Itthaṃ sudaṃ modakadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,施甜糕(Modakadāyikā)比丘尼诵说此等偈颂。

Modakadāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

施甜糕长老尼传第三

4. Ekāsanadāyikātherīapadānaṃ

4. 施一座者长老尼传

37.

37.

‘‘Nagare [Pg.202] haṃsavatiyā, ahosiṃ bālikā tadā;

Mātā ca me pitā ceva, kammantaṃ agamaṃsu te.

于天鹅城(Haṃsavatī),我当时是一少女;我的父母,他们去了工作之处。

38.

38.

‘‘Majjhanhikamhi sūriye, addasaṃ samaṇaṃ ahaṃ;

Vīthiyā anugacchantaṃ, āsanaṃ paññapesahaṃ.

日正当中时,我看见一位沙门,正沿街道而行;我为他准备了座位。

39.

39.

‘‘Gonakāvikatikāhi, paññapetvā mamāsanaṃ;

Pasannacittā sumanā, idaṃ vacanamabraviṃ.

以长毛绒毯与图案罩单,铺设好我的座位;我心怀净信与喜悦,说了这番话语:

40.

40.

‘‘‘Santattā kuthitā bhūmi, sūro majjhanhike ṭhito;

Mālutā ca na vāyanti, kālo cevettha mehiti.

“大地焦灼沸腾,太阳正值中午;诸风亦皆不吹,请来我此处。”

41.

41.

‘‘‘Paññattamāsanamidaṃ, tavatthāya mahāmuni;

Anukampaṃ upādāya, nisīda mama āsane’.

“此座已为您备好,大牟尼!请出于慈悲,坐于我的座位上。”

42.

42.

‘‘Nisīdi tattha samaṇo, sudanto suddhamānaso;

Tassa pattaṃ gahetvāna, yathārandhaṃ adāsahaṃ.

沙门坐于彼处,善调御,心清净;我取其钵,供养所烹煮之食。

43.

43.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意乐与誓愿,舍离人身后,我往生忉利天。

44.

44.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, āsanena sunimmitaṃ;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

在彼处,我有一座善造宫殿,由施座而善成;其高六十由旬,宽三十由旬。

45.

45.

‘‘Soṇṇamayā maṇimayā, athopi phalikāmayā;

Lohitaṅgamayā ceva, pallaṅkā vividhā mama.

我拥有种种宝座,由黄金、摩尼宝、水晶以及红宝石所成。

46.

46.

‘‘Tūlikā vikatikāhi, kaṭṭissacittakāhi ca;

Uddaekantalomī ca, pallaṅkā me susaṇṭhitā.

我的宝座善安设,铺有棉褥、图案罩单、彩绣丝绸,以及单面起绒的水獭皮毯。

47.

47.

‘‘Yadā icchāmi gamanaṃ, hāsakhiḍḍasamappitā;

Saha pallaṅkaseṭṭhena, gacchāmi mama patthitaṃ.

当我沉浸于欢笑嬉戏,意欲前往何方时,我便与此上等宝座一同去往我所愿之处。

48.

48.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sattati cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

我曾为八十位天王之后,亦曾为七十位转轮王之后。

49.

49.

‘‘Bhavābhave [Pg.203] saṃsarantī, mahābhogaṃ labhāmahaṃ;

Bhoge me ūnatā natthi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

于生死中轮回,我得大财富;于我财富无缺,此乃施一座之果报。

50.

50.

‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;

Aññe bhave na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

我轮回于天、人二有;我不知有其他生处,此乃施一坐之果报。

51.

51.

‘‘Duve kule pajāyāmi, khattiye cāpi brāhmaṇe;

Uccākulīnā sabbattha, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

我生于刹帝利与婆罗门二族;处处皆出身高贵,此乃施一坐之果报。

52.

52.

‘‘Domanassaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama;

Vevaṇṇiyaṃ na jānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

我不知忧恼,亦无心热恼;我不知容色变,此乃施一坐之果报。

53.

53.

‘‘Dhātiyo maṃ upaṭṭhanti, khujjā celāpikā bahū;

Aṅkena aṅkaṃ gacchāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

众多保姆、驼背女仆服侍我;我从一怀到另一怀,此乃施一坐之果报。

54.

54.

‘‘Aññā nhāpenti bhojenti, aññā ramenti maṃ sadā;

Aññā gandhaṃ vilimpanti, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

有人为我沐浴喂食,有人常令我欢喜,有人为我涂抹香料,此乃施一坐之果报。

55.

55.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;

Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.

亭中或树下,或住空屋时;了知我心念,宝座即现起。

56.

56.

‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

Ajjāpi rajjaṃ chaḍḍetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

此乃我最后身,此是最终之有;今亦舍弃王位,出家而入无家。

57.

57.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.

十万劫之前,我于彼时作布施;自是以来不识恶趣,此乃施一坐之果报。

58.

58.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。

59.

59.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……佛陀的教法已奉行。

60.

60.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ ekāsanadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,壹座施者(Ekāsanadāyikā)比丘尼诵说了此等偈颂。

Ekāsanadāyikātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

壹座施者长老尼传,第四。

5. Pañcadīpadāyikātherīapadānaṃ

5. 五灯施长老尼传

61.

61.

‘‘Nagare [Pg.204] haṃsavatiyā, cārikī āsahaṃ tadā;

Ārāmena ca ārāmaṃ, carāmi kusalatthikā.

于天鹅城(Haṃsavatī)中,我当时是游行女;为求善法故,从一园至一园。

62.

62.

‘‘Kāḷapakkhamhi divase, addasaṃ bodhimuttamaṃ;

Tattha cittaṃ pasādetvā, bodhimūle nisīdahaṃ.

于黑月之日,我得见无上菩提;于彼处心生净信,我坐于菩提树下。

63.

63.

‘‘Garucittaṃ upaṭṭhetvā, sire katvāna añjaliṃ;

Somanassaṃ pavedetvā, evaṃ cintesi tāvade.

我生起敬重心,合掌于头顶;表达了我的欣喜,当时我如是思惟:

64.

64.

‘‘‘Yadi buddho amitaguṇo, asamappaṭipuggalo;

Dassetu pāṭihīraṃ me, bodhi obhāsatu ayaṃ’.

“若佛功德无有量,是无可比拟之人,请为我示现神变,愿此菩提树放光。”

65.

65.

‘‘Saha āvajjite mayhaṃ, bodhi pajjali tāvade;

Sabbasoṇṇamayā āsi, disā sabbā virocati.

我心刚一动念,菩提树立即放光;它变得通体金黄,所有方向都大放光明。

66.

66.

‘‘Sattarattindivaṃ tattha, bodhimūle nisīdahaṃ;

Sattame divase patte, dīpapūjaṃ akāsahaṃ.

“我在那菩提树下,安坐了七日七夜;到了第七天,我作了灯之供养。”

67.

67.

‘‘Āsanaṃ parivāretvā, pañca dīpāni pajjaluṃ;

Yāva udeti sūriyo, dīpā me pajjaluṃ tadā.

“围绕着该座,五盏明灯燃起;直至太阳升起,我的明灯持续照耀。”

68.

68.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善作业,以及思与愿故;舍弃此人身后,我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。”

69.

69.

‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, pañcadīpāti vuccati;

Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.

“于彼天界中,我善业所成之天宫,被称为‘五灯’;其高六十由旬(yojana),宽三十由旬。”

70.

70.

‘‘Asaṅkhiyāni dīpāni, parivāre jaliṃsu me;

Yāvatā devabhavanaṃ, dīpālokena jotati.

“无数明灯围绕我而照耀;整个天宫皆因灯光而辉煌。”

71.

71.

‘‘Parammukhā nisīditvā, yadi icchāmi passituṃ;

Uddhaṃ adho ca tiriyaṃ, sabbaṃ passāmi cakkhunā.

“纵然我背向而坐,若意欲观看,无论是上、是下、是横,我以眼能见一切。”

72.

72.

‘‘Yāvatā abhikaṅkhāmi, daṭṭhuṃ sugataduggate ;

Tattha āvaraṇaṃ natthi, rukkhesu pabbatesu vā.

“我所欲见,善趣恶趣,于彼皆无障碍;无论是树木,抑或是山峦,亦无所障蔽。”

73.

73.

‘‘Asīti devarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Satānaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

“我曾为八十位天王的大妃,也曾为一百位转轮王的大妃。”

74.

74.

‘‘Yaṃ [Pg.205] yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Dīpasatasahassāni, parivāre jalanti me.

“无论我投生何处,或为天人或为人;皆有十万盏明灯,围绕着我而燃照。”

75.

75.

‘‘Devalokā cavitvāna, uppajjiṃ mātukucchiyaṃ;

Mātukucchigatā santī, akkhi me na nimīlati.

“自天界命终,我投生母胎;住于母胎中,我眼未曾阖。”

76.

76.

‘‘Dīpasatasahassāni, puññakammasamaṅgitā;

Jalanti sūtikāgehe, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

“由福业具足,十万盏灯在产房中燃烧;此乃五灯之果报。”

77.

77.

‘‘Pacchime bhave sampatte, mānasaṃ vinivattayiṃ;

Ajarāmataṃ sītibhāvaṃ, nibbānaṃ phassayiṃ ahaṃ.

“当此最后有(bhava)现前时,我心已转离;我触证了无老、无死、寂静的涅槃。”

78.

78.

‘‘Jātiyā sattavassāhaṃ, arahattamapāpuṇiṃ;

Upasampādayī buddho, guṇamaññāya gotamo.

“我于七岁时,便已证得阿罗汉果;佛陀乔达摩(Gotama)知我德行,为我授具足戒。”

79.

79.

‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre vasantiyā;

Sadā pajjalate dīpaṃ, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

“或住于亭台,或住于树下,或住于空闲处;明灯恒为我燃照,此乃五灯之果报。”

80.

80.

‘‘Dibbacakkhu visuddhaṃ me, samādhikusalā ahaṃ;

Abhiññāpāramippattā, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

“我天眼(dibbacakkhu)已清净,我善于禅定;我已证得神通(abhiññā)彼岸,此乃五灯之果报。”

81.

81.

‘‘Sabbavositavosānā, katakiccā anāsavā;

Pañcadīpā mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

“大雄、具眼者!我,五灯(Pañcadīpā),梵行已立,所作已办,诸漏已尽,我今敬礼您双足。”

82.

82.

‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dīpamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pañcadīpānidaṃ phalaṃ.

“于十万劫前,因我当时所献之灯,我未曾识得恶趣;此乃五灯之果报。”

83.

83.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

84.

84.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实善来……佛陀之教已奉行。

85.

85.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ pañcadīpadāyikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,五灯施比丘尼诵说了这些偈颂。

Pañcadīpadāyikātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

五灯施长老尼传,第五。

6. Naḷamālikātherīapadānaṃ

6. 芦苇鬘长老尼传

86.

86.

‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnarī tadā;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, sayambhuṃ aparājitaṃ.

“在月分河岸,我当时是紧那罗女(kinnarī);我得见离尘佛陀,自觉者、无能胜者。

87.

87.

‘‘Pasannacittā [Pg.206] sumanā, vedajātā katañjalī;

Naḷamālaṃ gahetvāna, sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

“我心净信,心意喜悦,欢喜踊跃而合掌;手持芦苇鬘,供养自觉者。

88.

88.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā kinnarīdehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以彼善业,以及思与愿;舍紧那罗女身,我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

89.

89.

‘‘Chattiṃsadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Manasā patthitaṃ mayhaṃ, nibbattati yathicchitaṃ.

“我曾为三十六天王之后;我心所愿求,皆如意而成。

90.

90.

‘‘Dasannaṃ cakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Ocitattāva hutvāna, saṃsarāmi bhavesvahaṃ.

“我曾为十位转轮王之后;因有所积集,我于诸有中轮回。

91.

91.

‘‘Kusalaṃ vijjate mayhaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Pūjārahā ahaṃ ajja, sakyaputtassa sāsane.

“我拥有善业,出家入无家;今日于释迦子教法中,我堪受供养。

92.

92.

‘‘Visuddhamanasā ajja, apetamanapāpikā;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“今日我心已清净,远离心中恶;一切漏已尽,今再无后有。

93.

93.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, naḷamālāyidaṃ phalaṃ.

“于九十四劫前,我曾供养佛;不复知恶趣,此芦苇鬘果。

94.

94.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

95.

95.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实善来……佛陀之教已奉行。

96.

96.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ naḷamālikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,芦苇鬘比丘尼诵说了这些偈颂。

Naḷamālikātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

芦苇鬘长老尼传,第六。

7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ

7. 摩诃波阇波提·乔达弥长老尼传

97.

97.

‘‘Ekadā lokapajjoto, vesāliyaṃ mahāvane;

Kūṭāgāre susālāyaṃ, vasate narasārathi.

“一时,世界之光、调御丈夫,住于毗舍离大林中之重阁讲堂。

98.

98.

‘‘Tadā jinassa mātucchā, mahāgotami bhikkhunī;

Tahiṃ kate pure ramme, vasī bhikkhunupassaye.

“彼时,胜者之姨母,摩诃乔达弥比丘尼,住于彼悦意城中之比丘尼精舍。

99.

99.

‘‘Bhikkhunīhi [Pg.207] vimuttāhi, satehi saha pañcahi;

Rahogatāya tassevaṃ, citassāsi vitakkitaṃ.

与五百位已解脱的比丘尼共住。当她独处时,心中生起如是思惟:

100.

100.

‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, sāvakaggayugassa vā;

Rāhulānandanandānaṃ, nāhaṃ lacchāmi passituṃ.

我将无法见到佛陀、上首弟子双,以及罗睺罗、阿难与难陀的般涅槃。

101.

101.

‘‘Buddhassa parinibbānā, sāvakaggayugassa vā;

Mahākassapanandānaṃ, ānandarāhulāna ca.

(也无法见到)佛陀、上首弟子双、大迦叶、难陀、阿难与罗睺罗的般涅槃。

102.

102.

‘‘Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ, osajjitvāna nibbutiṃ;

Gaccheyyaṃ lokanāthena, anuññātā mahesinā.

愿我能提前舍弃寿行,在得到世间怙主、大仙的允许后,趣向涅槃。

103.

103.

‘‘Tathā pañcasatānampi, bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ;

Āsi khemādikānampi, etadeva vitakkitaṃ.

五百位比丘尼也生起了同样的想法;翅摩(Khemā)等比丘尼也生起了这同样的想法。

104.

104.

‘‘Bhūmicālo tadā āsi, nāditā devadundubhī;

Upassayādhivatthāyo, devatā sokapīḷitā.

那时大地发生震动,天鼓也发出声响;居住在寺院的诸天神,都为忧伤所折磨。

105.

105.

‘‘Vilapantā sukaruṇaṃ, tatthassūni pavattayuṃ;

Mittā bhikkhuniyo tāhi, upagantvāna gotamiṃ.

(诸天神)悲惨地哀号,在那里流下眼泪。作为朋友的比丘尼们与那些天神一同走近乔达弥,

106.

106.

‘‘Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabravuṃ;

‘Tattha toyalavāsittā, mayamayye rahogatā.

头面顶礼其足,说了这番话:“尊者,我们在此独处,被水滴所洒。”

107.

107.

‘‘‘Sā calā calitā bhūmi, nāditā devadundubhī;

Paridevā ca suyyante, kimatthaṃ nūna gotamī’.

“那坚固的大地也已动摇,天鼓也已作响,还能听闻悲叹之声。乔达弥,这究竟是为何?”

108.

108.

‘‘Tadā avoca sā sabbaṃ, yathāparivitakkitaṃ;

Tāyopi sabbā āhaṃsu, yathāparivitakkitaṃ.

于是她将自己所思惟的一切都说了出来;她们也全都说出了自己所思惟的。

109.

109.

‘‘‘Yadi te rucitaṃ ayye, nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ;

Nibbāyissāma sabbāpi, buddhānuññāya subbate.

“尊者,如果您乐于趣向至上吉祥的涅槃,那么,善持戒者,在得到佛陀的允许后,我们也全都将趣向涅槃。”

110.

110.

‘‘‘Mayaṃ sahāva nikkhantā, gharāpi ca bhavāpi ca;

Sahāyeva gamissāma, nibbānaṃ padamuttamaṃ’.

“我们曾一同出离,从家庭也从三有中;我们也将一同前往,那无上的涅槃之境。”

111.

111.

‘‘‘Nibbānāya vajantīnaṃ, kiṃ vakkhāmī’ti sā vadaṃ;

Saha sabbāhi niggañchi, bhikkhunīnilayā tadā.

她说道:“对于(你们这些)想要趣向涅槃的人,我该说什么呢?”于是,她与所有人一起,离开了比丘尼的寺院。

112.

112.

‘‘Upassaye [Pg.208] yādhivatthā, devatā tā khamantu me;

Bhikkhunīnilayassedaṃ, pacchimaṃ dassanaṃ mama.

“愿居住在这寺院的诸天神原谅我。这是我最后一次见到这比丘尼的寺院。”

113.

113.

‘‘Na jarā maccu vā yattha, appiyehi samāgamo;

Piyehi na viyogotthi, taṃ vajissaṃ asaṅkhataṃ.

“那里没有衰老与死亡,没有与怨憎者相会,也没有与心爱者别离,我将去往那无为之境。”

114.

114.

‘‘Avītarāgā taṃ sutvā, vacanaṃ sugatorasā;

Sokaṭṭā parideviṃsu, aho no appapuññatā.

未离贪的善逝之女(比丘尼)们,听了这番话,为忧伤所苦而悲叹:“啊,我等何其少福!”

115.

115.

‘‘Bhikkhunīnilayo suñño, bhūto tāhi vinā ayaṃ;

Pabhāte viya tārāyo, na dissanti jinorasā.

“没有了她们,这比丘尼住处变得空寂;犹如黎明时的星辰,再也见不到胜者之女。”

116.

116.

‘‘Nibbānaṃ gotamī yāti, satehi saha pañcahi;

Nadīsatehiva saha, gaṅgā pañcahi sāgaraṃ.

“乔达弥与五百人同趣涅槃,犹如恒河与五百河流同归大海。”

117.

117.

‘‘Rathiyāya vajantiyo, disvā saddhā upāsikā;

Gharā nikkhamma pādesu, nipacca idamabravuṃ.

具信的优婆夷们见她们行于路上,便从家中出来,俯伏于其足下,说此言:

118.

118.

‘‘‘Pasīdassu mahābhoge, anāthāyo vihāya no;

Tayā na yuttā nibbātuṃ, icchaṭṭā vilapiṃsu tā’.

“‘大福者,请垂慈,莫舍弃无依的我们!您不应入于涅槃。’她们因欲求所恼而悲叹。”

119.

119.

‘‘Tāsaṃ sokapahānatthaṃ, avoca madhuraṃ giraṃ;

‘Ruditena alaṃ puttā, hāsakāloyamajja vo.

为断除她们的忧伤,她说了这番甜蜜的话:“女儿们,切莫哭泣,今日是你们欢笑之时。”

120.

120.

‘‘‘Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ, dukkhahetu vivajjito;

Nirodho me sacchikato, maggo cāpi subhāvito.

“‘苦我已遍知,苦因我已断,灭我已作证,道我亦善修。’

Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ.

第一诵分竟。

121.

121.

‘‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

“‘我已承事导师,已行佛陀教诫;重担经已放下,有导亦已根除。’

122.

122.

‘‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

“‘我为之而出家,从家至于无家,我已证得彼义,即一切结已尽。’

123.

123.

‘‘‘Buddho tassa ca saddhammo, anūno yāva tiṭṭhati;

Nibbātuṃ tāva kālo me, mā maṃ socatha puttikā.

“‘佛陀与其正法,住世未有减损,此即我涅槃时。女儿们,莫为我忧伤。’

124.

124.

‘‘‘Koṇḍaññānandanandādī[Pg.209], tiṭṭhanti rāhulo jino;

Sukhito sahito saṅgho, hatadabbā ca titthiyā.

“‘憍陈如、阿难、难陀等,罗睺罗与胜者皆住世;僧团安乐和合,外道傲慢已摧。’

125.

125.

‘‘‘Okkākavaṃsassa yaso, ussito māramaddano;

Nanu sampati kālo me, nibbānatthāya puttikā.

“‘奥嘎咖族之荣光,降魔者已被高扬。女儿们,如今岂非我入涅槃之时?’

126.

126.

‘‘‘Cirappabhuti yaṃ mayhaṃ, patthitaṃ ajja sijjhate;

Ānandabherikāloyaṃ, kiṃ vo assūhi puttikā.

“‘我自久远以来的愿望,于今日得以实现;此乃敲响欢喜之鼓的时刻。女儿们,流泪何益?’

127.

127.

‘‘‘Sace mayi dayā atthi, yadi catthi kataññutā;

Saddhammaṭṭhitiyā sabbā, karotha vīriyaṃ daḷhaṃ.

“‘若对我存慈悲,若有知恩之心,为令正法久住,汝等皆当勤行坚固精进。’

128.

128.

‘‘‘Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ, sambuddho yācito mayā;

Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ, tathā tamanutiṭṭhatha’.

“‘正自觉者因我所请,施予女性出家之份。是故,为令我欢喜,汝等当如是行持。’”

129.

129.

‘‘Tā evamanusāsitvā, bhikkhunīhi purakkhatā;

Upecca buddhaṃ vanditvā, idaṃ vacanamabravi.

她如此教诲后,由比丘尼众随行,趋诣佛陀,礼敬后说此言:

130.

130.

‘‘‘Ahaṃ sugata te mātā, tvañca vīra pitā mama;

Saddhammasukhada nātha, tayā jātāmhi gotama.

“‘善逝,我乃汝之母;英雄,汝实我之父。正法乐施予者,怙主,乔达摩!我乃因汝而生。’

131.

131.

‘‘‘Saṃvaddhitoyaṃ sugata, rūpakāyo mayā tava;

Anindito dhammakāyo, mama saṃvaddhito tayā.

善逝,您的此色身由我养育;我无瑕的法身由您长养。

132.

132.

‘‘‘Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ, khīraṃ tvaṃ pāyito mayā;

Tayāhaṃ santamaccantaṃ, dhammakhīrañhi pāyitā.

我曾以乳汁喂养您,片刻平息了您的饥渴;您却以寂静、究竟的法乳喂养了我。

133.

133.

‘‘‘Bandhanārakkhane mayhaṃ, aṇaṇo tvaṃ mahāmune;

Puttakāmā thiyo yācaṃ, labhanti tādisaṃ sutaṃ.

大牟尼,因您守护我脱离束缚,您已无欠于我;求子的妇女们,祈求便能得到这样的儿子。

134.

134.

‘‘‘Mandhātādinarindānaṃ, yā mātā sā bhavaṇṇave;

Nimuggāhaṃ tayā putta, tāritā bhavasāgarā.

真言王(Mandhātu)等诸人王之母,沉溺于轮回大海;儿子啊,我则由您救度,脱离了生死之海。

135.

135.

‘‘‘Rañño mātā mahesīti, sulabhaṃ nāmamitthinaṃ;

Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ, etaṃ paramadullabhaṃ.

对妇女而言,“王母”、“王妃”之名容易获得;而“佛母”之名,此则至为难得。

136.

136.

‘‘‘Tañca laddhaṃ mahāvīra, paṇidhānaṃ mamaṃ tayā;

Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā, taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā.

大雄,我所立之誓愿,因您而得以实现;无论大小,凡此一切,皆由我圆满。

137.

137.

‘‘‘Parinibbātumicchāmi[Pg.210], vihāyemaṃ kaḷevaraṃ;

Anujānāhi me vīra, dukkhantakara nāyaka.

我欲般涅槃,舍弃此身;大雄、苦之终结者、导师,请允许我。

138.

138.

‘‘‘Cakkaṅkusadhajākiṇṇe, pāde kamalakomale;

Pasārehi paṇāmaṃ te, karissaṃ puttauttame.

请伸出您那如莲花般柔软、遍布轮、钩、幢相的双足;儿子啊,我将顶礼您至上的双足。

139.

139.

‘‘‘Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ, sarīraṃ kuru pākaṭaṃ;

Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te, santiṃ gacchāmi nāyaka’.

请显现您如金聚般的身躯;导师,善见您的身体后,我将趋向寂静。

140.

140.

‘‘Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ, suppabhālaṅkataṃ tanuṃ;

Sañjhāghanāva bālakkaṃ, mātucchaṃ dassayī jino.

胜者向姨母显现了具足三十二相、光辉庄严的身体,犹如从黄昏密云中升起的朝阳。

141.

141.

‘‘Phullāravindasaṃkāse, taruṇādiccasappabhe;

Cakkaṅkite pādatale, tato sā sirasā pati.

其足底犹如绽放的莲花,又如初升的太阳般光辉,并有轮相标记;于是她以头顶礼其足。

142.

142.

‘‘‘Paṇamāmi narādicca, ādiccakulaketukaṃ;

Pacchime maraṇe mayhaṃ, na taṃ ikkhāmahaṃ puno.

我顶礼您,人中之日,日族之幢;此乃我最后之死,此后我将不再见您。

143.

143.

‘‘‘Itthiyo nāma lokagga, sabbadosākarā matā;

Yadi ko catthi doso me, khamassu karuṇākara.

世间第一尊,人们认为女子是诸过之源;慈悲之源啊,我若有任何过失,祈请您宽恕。

144.

144.

‘‘‘Itthikānañca pabbajjaṃ, haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ;

Tattha ce atthi doso me, taṃ khamassu narāsabha.

我曾再三请求女子出家;人中之雄,若此事于我有过,祈请您宽恕。

145.

145.

‘‘‘Mayā bhikkhuniyo vīra, tavānuññāya sāsitā;

Tatra ce atthi dunnītaṃ, taṃ khamassu khamādhipa.

大雄,我曾依您的允许教导比丘尼们;若其中有任何不善引导之处,忍耐之主啊,祈请您宽恕。

146.

146.

‘‘‘Akkhante nāma khantabbaṃ, kiṃ bhave guṇabhūsane;

Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.

德行庄严之人啊,于不能忍耐者尚且应忍耐,何况于您?对于即将趣向涅槃的您,我还有什么可说的呢?

147.

147.

‘‘‘Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe, lokā ito nissarituṃ khamante;

Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ, disvāna niyyātiva candalekhā’.

“我清净无缺的比丘僧团,堪能出离此世间;犹如黎明时分,见星辰隐没,新月亦随之离去。”

148.

148.

‘‘‘Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ, tārāva candānugatā sumeruṃ;

Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde, ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā.

“其余的比丘尼们,犹如众星随月右绕须弥山,右绕最胜者后,顶礼其足,瞻仰佛颜而立。”

149.

149.

‘‘‘Na [Pg.211] tittipubbaṃ tava dassanena, cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena;

Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva, pappuyya taṃ dhammarasena titti.

“眼见于您,从未满足;耳闻您说,亦未满足;我心唯一,已达彼岸,因法味而得满足。”

150.

150.

‘‘‘Nadato parisāyaṃ te, vāditabbapahārino;

Ye te dakkhanti vadanaṃ, dhaññā te narapuṅgava.

“人中之雄!您于会中说法,声如乐音;凡得见您圣容者,彼等实为有福之人。”

151.

151.

‘‘‘Dīghaṅgulī tambanakhe, subhe āyatapaṇhike;

Ye pāde paṇamissanti, tepi dhaññā guṇandhara.

“具德者!凡顶礼您长趾、红甲、长跟、庄严之足者,彼等亦为有福之人。”

152.

152.

‘‘‘Madhurāni pahaṭṭhāni, dosagghāni hitāni ca;

Ye te vākyāni suyyanti, tepi dhaññā naruttama.

“人中至上者!凡得闻您甜美、悦意、除过、利他之言教者,彼等亦为有福之人。”

153.

153.

‘‘‘Dhaññāhaṃ te mahāvīra, pādapūjanatapparā ;

Tiṇṇasaṃsārakantārā, suvākyena sirīmato’.

“大雄!我因您具祥德之善说,已渡轮回之险道,且热心于供养您双足,我实为有福之人。”

154.

154.

‘‘Tato sā anusāvetvā, bhikkhusaṅghampi subbatā;

Rāhulānandanande ca, vanditvā idamabravi.

其后,善持净戒的她,告知比丘僧团以及罗睺罗、阿难与难陀,顶礼后说此言:

155.

155.

‘‘‘Āsīvisālayasame, rogāvāse kaḷevare;

Nibbindā dukkhasaṅghāṭe, jarāmaraṇagocare.

“此身如毒蛇之窟,如疾病之宅,是众苦之聚合,是老死之行境,我已厌离。”

156.

156.

‘‘‘Nānākalimalākiṇṇe, parāyatte nirīhake;

Tena nibbātumicchāmi, anumaññatha puttakā’.

“此身充满种种垢秽,依他而存,无有作为;我已厌离,是故欲入涅槃,诸子,请允许我。”

157.

157.

‘‘Nando rāhulabhaddo ca, vītasokā nirāsavā;

Ṭhitācalaṭṭhiti thirā, dhammatamanucintayuṃ.

难陀与贤善的罗睺罗,已离忧愁,已尽诸漏;他们安住不动,心意坚定,随观思惟法性。

158.

158.

‘‘‘Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ, asāraṃ kadalūpamaṃ;

Māyāmarīcisadisaṃ, itaraṃ anavaṭṭhitaṃ.

“应呵责此有为法!它动摇、无实,犹如芭蕉;它如幻、如阳焰,短暂而不坚固。”

159.

159.

‘‘‘Yattha nāma jinassāyaṃ, mātucchā buddhaposikā;

Gotamī nidhanaṃ yāti, aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ’.

“于此有为法中,连胜者的姨母、佛陀的养育者,这位乔达弥亦趋于寂灭,故知一切有为法皆是无常。”

160.

160.

‘‘Ānando ca tadā sekho, sokaṭṭo jinavacchalo;

Tatthassūni karonto so, karuṇaṃ paridevati.

尔时,阿难尚为有学,他敬爱胜者,为忧伤所苦,于彼处流泪,悲戚地哀叹。

161.

161.

‘‘Hā santiṃ gotamī yāti, nūna buddhopi nibbutiṃ;

Gacchati na cireneva, aggiriva nirindhano.

“唉!乔达弥趋于寂静,佛陀亦必将于不久后,如无薪之火般,趣入涅槃。”

162.

162.

‘‘Evaṃ [Pg.212] vilāpamānaṃ taṃ, ānandaṃ āha gotamī;

Sutasāgaragambhīra, buddhopaṭṭhānatappara.

乔达弥对如是悲叹的阿难道:“听闻如海般深广,恒喜侍奉佛陀者。

163.

163.

‘‘‘Na yuttaṃ socituṃ putta, hāsakāle upaṭṭhite;

Tayā me saraṇaṃ putta, nibbānaṃ tamupāgataṃ.

“爱子,不应忧愁,欢喜之时已到来;爱子,您是我的皈依,我已证得那涅槃。”

164.

164.

‘‘‘Tayā tāta samajjhiṭṭho, pabbajjaṃ anujāni no;

Mā putta vimano hohi, saphalo te parissamo.

“爱子,因您的劝请,世尊允许我们出家;爱子,莫要心意不悦,您的辛劳已得果实。”

165.

165.

‘‘‘Yaṃ na diṭṭhaṃ purāṇehi, titthikācariyehipi;

Taṃ padaṃ sukumārīhi, sattavassāhi veditaṃ.

“往昔诸外道宗师,亦未曾见此境地;而七岁娇柔少女,却已能了知此境。”

166.

166.

‘‘‘Buddhasāsanapāleta, pacchimaṃ dassanaṃ tava;

Tattha gacchāmahaṃ putta, gato yattha na dissate.

“守护佛陀教法者,此乃最后得见您;爱子,我将去往彼处,去者于彼不复见。”

167.

167.

‘‘‘Kadāci dhammaṃ desento, khipī lokagganāyako;

Tadāhaṃ āsīsavācaṃ, avocaṃ anukampikā.

“有一次,世间至上导师正在说法,祂打了个喷嚏;那时,心怀悲悯的我,说出了祝福之语。”

168.

168.

‘‘‘Ciraṃ jīva mahāvīra, kappaṃ tiṭṭha mahāmune;

Sabbalokassa atthāya, bhavassu ajarāmaro.

“大雄,愿您长寿!大牟尼,愿您住世一劫!为了一切世间的利益,愿您不老不死!”

169.

169.

‘‘‘Taṃ tathāvādiniṃ buddho, mamaṃ so etadabravi;

‘Na hevaṃ vandiyā buddhā, yathā vandasi gotamī.

“对如是言说的我,那位佛陀说了这句话:‘乔达弥,诸佛不应如你这般礼敬。’”

170.

170.

‘‘‘Kathaṃ carahi sabbaññū, vanditabbā tathāgatā;

Kathaṃ avandiyā buddhā, taṃ me akkhāhi pucchito.

“一切知者,那么应如何礼敬诸如来?我已请问,请您为我解说。”

171.

171.

‘‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame;

Samagge sāvake passa, etaṃ buddhānavandanaṃ.

“当见诸声闻弟子:发起精进,心向涅槃,恒常坚固勇猛,和合无诤。此即是对诸佛的礼敬。”

172.

172.

‘‘‘Tato upassayaṃ gantvā, ekikāhaṃ vicintayiṃ;

Samaggaparisaṃ nātho, rodhesi tibhavantago.

“其后,我前往尼住处,独自思惟:‘已达三有之尽的导师,喜爱和合的会众。’”

173.

173.

‘‘‘Handāhaṃ parinibbissaṃ, mā vipattitamaddasaṃ;

Evāhaṃ cintayitvāna, disvāna isisattamaṃ.

“‘如今我将般涅槃,愿我无缘见衰败。’如是思惟之后,我得见最上之仙人。”

174.

174.

‘‘‘Parinibbānakālaṃ me, ārocesiṃ vināyakaṃ;

Tato so samanuññāsi, kālaṃ jānāhi gotamī.

“我向调御者禀告我般涅槃之时;其后,祂允许道:‘乔达弥,你当知晓时机。’”

175.

175.

‘‘‘Kilesā [Pg.213] jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。”

176.

176.

‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来此,诚为善来……佛陀的教法,我已奉行。”

177.

177.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“四无碍解……佛陀的教法,我已奉行。”

178.

178.

‘‘‘Thīnaṃ dhammābhisamaye, ye bālā vimatiṃ gatā;

Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ, iddhiṃ dassehi gotamī’.

“乔达弥,于女性之证法,有诸愚夫生疑虑;为断彼等之邪见,请你示现神通力。”

179.

179.

‘‘Tadā nipacca sambuddhaṃ, uppatitvāna ambaraṃ;

Iddhī anekā dassesi, buddhānuññāya gotamī.

彼时,乔达弥顶礼正自觉者后,升入虚空,蒙佛陀允许,展现了种种神通。

180.

180.

‘‘Ekikā bahudhā āsi, bahukā cetikā tathā;

Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tironagaṃ.

由一变多,复由多变一;或显或隐,穿墙越山。

181.

181.

‘‘Asajjamānā agamā, bhūmiyampi nimujjatha;

Abhijjamāne udake, agañchi mahiyā yathā.

无碍而行,于地中出没犹如在水中;于不裂之水上行走,犹如在陆地。

182.

182.

‘‘Sakuṇīva tathākāse, pallaṅkena kamī tadā;

Vasaṃ vattesi kāyena, yāva brahmanivesanaṃ.

彼时,于空中结跏趺坐而行,犹如飞鸟;以身随意自在,远至梵天界。

183.

183.

‘‘Sineruṃ daṇḍaṃ katvāna, chattaṃ katvā mahāmahiṃ;

Samūlaṃ parivattetvā, dhārayaṃ caṅkamī nabhe.

以须弥山为伞柄,将连根的大地翻转作伞盖,持此于空中经行。

184.

184.

‘‘Chassūrodayakāleva, lokañcākāsi dhūmikaṃ;

Yugante viya lokaṃ sā, jālāmālākulaṃ akā.

犹如六日出现时,她使世间烟雾弥漫;犹如劫末之时,她使世间遍布火焰之网。

185.

185.

‘‘Mucalindaṃ mahāselaṃ, merumūlanadantare ;

Sāsapāriva sabbāni, ekenaggahi muṭṭhinā.

目支邻陀(Mucalinda)湖、须弥山脚河流间的诸大山,她皆能以一拳尽数握取,犹如芥子。

186.

186.

‘‘Aṅgulaggena chādesi, bhākaraṃ sanisākaraṃ;

Candasūrasahassāni, āveḷamiva dhārayi.

她以指尖遮蔽日月;她佩戴千日千月,犹如耳边花饰。

187.

187.

‘‘Catusāgaratoyāni, dhārayī ekapāṇinā;

Yugantajaladākāraṃ, mahāvassaṃ pavassatha.

她以一只手掌托起四海之水;她降下倾盆大雨,犹如劫末之云。

188.

188.

‘‘Cakkavattiṃ saparisaṃ, māpayī sā nabhattale;

Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ, vinadantaṃ padassayi.

她在天空中化现出转轮王及其眷属;她展现出咆哮的金翅鸟(Garuḷa)、大象和狮子。

189.

189.

‘‘Ekikā abhinimmitvā, appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ;

Puna antaradhāpetvā, ekikā munimabravi.

她独自一人化现出无量比丘尼(bhikkhunī)众,复又使其隐没,再独自对牟尼说道:

190.

190.

‘‘‘Mātucchā [Pg.214] te mahāvīra, tava sāsanakārikā;

Anuppattā sakaṃ atthaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’.

“大雄啊!您的姨母,是您教法的奉行者,已证得自身之义利。具眼者啊!我顶礼您的双足。”

191.

191.

‘‘Dassetvā vividhā iddhī, orohitvā nabhattalā;

Vanditvā lokapajjotaṃ, ekamantaṃ nisīdi sā.

她示现种种神通,从天空中降下,顶礼世间之光后,坐于一旁。

192.

192.

‘‘Sā vīsavassasatikā, jātiyāhaṃ mahāmune;

Alamettāvatā vīra, nibbāyissāmi nāyaka.

“大牟尼啊!我生来已一百二十岁。大雄啊!这样已经足够。导师啊!我将要般涅槃了。”

193.

193.

‘‘Tadātivimhitā sabbā, parisā sā katañjalī;

Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā.

彼时,所有会众都极为惊异,合掌问道:“尊者!您是如何获得这无与伦比的神通与威力的?”

194.

194.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

“十万劫前,有佛出世,名为莲花上(Padumuttara),乃是胜者、导师,于一切法具足法眼。”

195.

195.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;

Sabbopakārasampanne, iddhe phīte mahaddhane.

“那时,我生于天鹅城(Haṃsavatī)的大臣家中,其家资具圆满,富裕、繁荣且多财富。”

196.

196.

‘‘Kadāci pitunā saddhiṃ, dāsigaṇapurakkhatā;

Mahatā parivārena, taṃ upecca narāsabhaṃ.

“某时与父亲同行,为女仆众所环绕;率广大随从,趋近彼人中之雄。”

197.

197.

‘‘Vāsavaṃ viya vassantaṃ, dhammameghaṃ anāsavaṃ ;

Saradādiccasadisaṃ, raṃsijālasamujjalaṃ.

“(我看见那位胜者,)他如天帝释(Vāsava)降下无漏法云雨,如秋日之阳,为光明之网所照耀。”

198.

198.

‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, sutvā cassa subhāsitaṃ;

Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge, ṭhapentaṃ naranāyakaṃ.

“我见到那位人中领导者,正将身为比丘尼的姨母立为上首;见此我心生净信,亦听闻其善说。”

199.

199.

‘‘Sutvā datvā mahādānaṃ, sattāhaṃ tassa tādino;

Sasaṅghassa naraggassa, paccayāni bahūni ca.

“听闻之后,我向那位如是者、人中之最上者及其僧团,作了七日的大布施,并供养了众多资具。”

200.

200.

‘‘Nipacca pādamūlamhi, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tato mahāparisatiṃ, avoca isisattamo.

“我顶礼其足下,祈愿获得那个地位;其后,仙中至上者对大众宣告:”

201.

201.

‘‘‘Yā sasaṅghaṃ abhojesi, sattāhaṃ lokanāyakaṃ;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

“‘彼女子曾供养世间导师及其僧团七日;我今将赞颂她,请听我言。’”

202.

202.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“‘从此十万劫后,将有一位导师出世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族,其名为乔达摩(Gotama)。’”

203.

203.

‘‘‘Tassa [Pg.215] dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Gotamī nāma nāmena, hessati satthu sāvikā.

“‘她将是那位导师的女弟子,名为乔达弥(Gotamī),是其法中继承人,是心生、法所化生之女。’”

204.

204.

‘‘‘Tassa buddhassa mātucchā, jīvitāpādikā ayaṃ;

Rattaññūnañca aggattaṃ, bhikkhunīnaṃ labhissati’.

“‘此女子将是那位佛陀的姨母与养育者,她将在久住(rattaññū)比丘尼中,获得上首之位。’”

205.

205.

‘‘Taṃ sutvāna pamoditvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Paccayehi upaṭṭhitvā, tato kālaṅkatā ahaṃ.

“听闻此言我心欢喜,于是终生以资具侍奉那位胜者;此后,我便命终。”

206.

206.

‘‘Tāvatiṃsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu;

Nibbattā dasahaṅgehi, aññe abhibhaviṃ ahaṃ.

“我投生于诸欲圆满的忉利天(Tāvatiṃsa)中,以十种特质超越其他天神。”

207.

207.

‘‘Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca;

Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca.

“(我以)色、声、香、味、触,亦以寿命、容色、快乐与名声,”

208.

208.

‘‘Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ;

Ahosiṃ amarindassa, mahesī dayitā tahiṃ.

“以及主权。以此等(特质)超越(其他天神)而大放光彩。在那里,我成为天帝(Amarinda)所钟爱的王后。”

209.

209.

‘‘Saṃsāre saṃsarantīhaṃ, kammavāyusameritā;

Kāsissa rañño visaye, ajāyiṃ dāsagāmake.

“在轮回中流转,为业风所吹,我生于迦尸(Kāsi)王国内的一个奴隶村中。”

210.

210.

‘‘Pañcadāsasatānūnā, nivasanti tahiṃ tadā;

Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho, tassa jāyā ahosahaṃ.

“那时,那里住着五百名奴隶;我成为他们之中首领的妻子。”

211.

211.

‘‘Sayambhuno pañcasatā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ;

Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā, saha sabbāhi itthibhi.

“五百位辟支佛(Sayambhu)为乞食进入村庄;见到他们,我心生欢喜,与所有妇女一起……”

212.

212.

‘‘Pūgā hutvāva sabbāyo, catumāse upaṭṭhahuṃ ;

Ticīvarāni datvāna, saṃsarimha sasāmikā.

我等一切女,结成团体,于四月间承事;布施三衣后,我等与夫婿,一同于轮回中流转。

213.

213.

‘‘Tato cutā sabbāpi tā, tāvatiṃsagatā mayaṃ;

Pacchime ca bhave dāni, jātā devadahe pure.

从彼处命终后,我等一切众,皆往生忉利天;如今在此最后一生,我等诞生于天臂城(Devadaha)中。

214.

214.

‘‘Pitā añjanasakko me, mātā mama sulakkhaṇā;

Tato kapilavatthusmiṃ, suddhodanagharaṃ gatā.

我父是释迦族安阇(Añjana),我母名善相(Sulakkhaṇā);其后我往迦毗罗卫,进入净饭王家。

215.

215.

‘‘Sesā sakyakule jātā, sakyānaṃ gharamāgamuṃ;

Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ, jinassāpādikā ahuṃ.

其余诸女亦生释迦族,来到释迦族人之家;我于一切女中最殊胜,曾为胜者之养母。

216.

216.

‘‘Mama [Pg.216] puttobhinikkhamma, buddho āsi vināyako;

Pacchāhaṃ pabbajitvāna, satehi saha pañcahi.

我子出家后,成为佛陀、调御者;其后我与五百女伴,一同出家。

217.

217.

‘‘Sākiyānīhi dhīrāhi, saha santisukhaṃ phusiṃ;

Ye tadā pubbajātiyaṃ, amhākaṃ āsu sāmino.

我与贤智的释迦女,一同触证寂静乐;彼等于往昔生中,曾为我等之夫婿。

218.

218.

‘‘Sahapuññassa kattāro, mahāsamayakārakā;

Phusiṃsu arahattaṃ te, sugatenānukampitā.

彼等共造福业者,亦是大会之作者;蒙受善逝所悲悯,彼等触证阿罗汉果。

219.

219.

‘‘Tadetarā bhikkhuniyo, āruhiṃsu nabhattalaṃ;

Saṃgatā viya tārāyo, virociṃsu mahiddhikā.

彼时,其余诸比丘尼,上升至虚空;犹如众星之汇集,具大神通者大放光明。

220.

220.

‘‘Iddhī anekā dassesuṃ, piḷandhavikatiṃ yathā;

Kammāro kanakasseva, kammaññassa susikkhito.

彼等示现种种神通,犹如善巧之金匠,于柔软黄金上,展示种种饰物。

221.

221.

‘‘Dassetvā pāṭihīrāni, vicittāni bahūni ca;

Tosetvā vādipavaraṃ, muniṃ saparisaṃ tadā.

示现种种奇妙神变后,于彼时令论中第一、牟尼及其会众欢喜。

222.

222.

‘‘Orohitvāna gaganā, vanditvā isisattamaṃ;

Anuññātā naraggena, yathāṭhāne nisīdisuṃ.

从天空中降下后,顶礼最上之仙人;蒙人中之尊允许,各于其位而坐。

223.

223.

‘‘‘Ahonukampikā amhaṃ, sabbāsaṃ cira gotamī;

Vāsitā tava puññehi, pattā no āsavakkhayaṃ.

“啊,乔达弥!您长久以来,慈悯我等一切众!因您功德所熏染,我等已达诸漏尽。”

224.

224.

‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

“我等诸烦恼,皆已被烧尽,一切有皆拔;如母象断缚,我等住无漏。”

225.

225.

‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, buddhaseṭṭhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我等之来,实为善来,于最上佛陀前;我等已得达三明,佛陀之教法已奉行。”

226.

226.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“四无碍解(paṭisambhidā)、八解脱(vimokkha)及六神通(abhiññā)皆已亲证,佛陀之教法已奉行。”

227.

227.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

“大牟尼!我等于诸神通、天耳界及他心智(cetopariyañāṇa)上,皆已得自在。”

228.

228.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“我等了知宿命,天眼已清净;一切漏已尽,如今无再有。”

229.

229.

‘‘‘Atthe [Pg.217] dhamme ca nerutte, paṭibhāne ca vijjati;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

“大雄啊,我等于义、法、词、辩之智,已于您座前生起。”

230.

230.

‘‘‘Asmābhi pariciṇṇosi, mettacittāhi nāyaka;

Anujānāhi sabbāsaṃ, nibbānāya mahāmune’.

“导师,我等已以慈心侍奉您;大牟尼,请允许我等众人趣向般涅槃。”

231.

231.

‘‘Nibbāyissāma iccevaṃ, kiṃ vakkhāmi vadantiyo;

Yassa dāni ca vo kālaṃ, maññathāti jinobravi.

“‘我等将入般涅槃’,对如是言说之汝等,我复何言?汝等自知其时。’胜者如是说。”

232.

232.

‘‘Gotamīādikā tāyo, tadā bhikkhuniyo jinaṃ;

Vanditvā āsanā tamhā, vuṭṭhāya agamiṃsu tā.

那时,以乔达弥为首的彼等比丘尼,顶礼胜者后,从座而起离去。

233.

233.

‘‘Mahatā janakāyena, saha lokagganāyako;

Anusaṃyāyī so vīro, mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ.

世间最上导师、彼大雄,与众多民众,一同随送其姨母,直至门楼。

234.

234.

‘‘Tadā nipati pādesu, gotamī lokabandhuno;

Saheva tāhi sabbāhi, pacchimaṃ pādavandanaṃ.

其时,乔达弥与所有彼等比丘尼,一同俯伏于世间亲友(Lokabandhu)足下,行最后之顶足礼。

235.

235.

‘‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, lokanāthassa dassanaṃ;

Na puno amatākāraṃ, passissāmi mukhaṃ tava.

“此乃我最后一次瞻仰世间主,我将不再得见您不死之容颜。”

236.

236.

‘‘‘Na ca me vandanaṃ vīra, tava pāde sukomale;

Samphusissati lokagga, ajja gacchāmi nibbutiṃ’.

“大雄啊,我之顶礼将不再触及您柔软的双足。世间最上者啊,今日我将趣向寂灭。”

237.

237.

‘‘Rūpena kiṃ tavānena, diṭṭhe dhamme yathātathe;

Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ, anassāsikamittaraṃ.

“既已如实见到法,于汝此身复何用?此皆是有为法,无可慰藉且卑劣。”

238.

238.

‘‘Sā saha tāhi gantvāna, bhikkhunupassayaṃ sakaṃ;

Aḍḍhapallaṅkamābhujja, nisīdi paramāsane.

她与彼等比丘尼同往自之住处,于最上座结半跏趺坐而坐。

239.

239.

‘‘Tadā upāsikā tattha, buddhasāsanavacchalā;

Tassā pavattiṃ sutvāna, upesuṃ pādavandikā.

其时,于彼处,敬爱佛陀教法之优婆夷众,闻其事后,前来顶礼其足。

240.

240.

‘‘Karehi uraṃ pahantā, chinnamūlā yathā latā;

Rodantā karuṇaṃ ravaṃ, sokaṭṭā bhūmipātitā.

彼等以手捶胸,如断根之藤蔓;为忧伤所迫,悲声哭泣,倒卧于地。

241.

241.

‘‘Mā no saraṇade nāthe, vihāya gami nibbutiṃ;

Nipatitvāna yācāma, sabbāyo sirasā mayaṃ.

“施予皈依之怙主啊,请勿舍我等而入寂灭!我等众人皆俯首恳求。”

242.

242.

‘‘Yā [Pg.218] padhānatamā tāsaṃ, saddhā paññā upāsikā;

Tassā sīsaṃ pamajjantī, idaṃ vacanamabravi.

彼等优婆夷中,有具足信、慧之上首者。乔达弥抚摸其头,说如是言:

243.

243.

‘‘‘Alaṃ puttā visādena, mārapāsānuvattinā;

Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ, viyogantaṃ calācalaṃ’.

“女儿们,当止悲伤,此乃随顺魔罗之罗网。一切有为法,皆是无常,终归别离,动摇不定。”

244.

244.

‘‘Tato sā tā visajjitvā, paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ;

Dutiyañca tatiyañca, samāpajji catutthakaṃ.

其后,她辞别彼等,入于最上之初禅,以及第二、第三与第四禅。

245.

245.

‘‘Ākāsāyatanañceva, viññāṇāyatanaṃ tathā;

Ākiñcaṃ nevasaññañca, samāpajji yathākkamaṃ.

依次证入空无边处、识无边处、无所有处,以及非想非非想处。

246.

246.

‘‘Paṭilomena jhānāni, samāpajjittha gotamī;

Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ, tato yāvacatutthakaṃ.

乔达弥逆次入诸禅至初禅,复顺次入至第四禅。

247.

247.

‘‘Tato vuṭṭhāya nibbāyi, dīpaccīva nirāsavā ;

Bhūmicālo mahā āsi, nabhasā vijjutā pati.

从禅定中起,无漏者般涅槃,如灯火无薪而熄。大地发生大震动,闪电从天而降。

248.

248.

‘‘Panāditā dundubhiyo, parideviṃsu devatā;

Pupphavuṭṭhī ca gaganā, abhivassatha medaniṃ.

天鼓自鸣,诸天悲叹。天降花雨,遍洒大地。

249.

249.

‘‘Kampito merurājāpi, raṅgamajjhe yathā naṭo;

Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro.

须弥山王亦震动,犹如舞者在台心。大海因悲伤而沉寂,仿佛疲惫不堪。

250.

250.

‘‘Devā nāgāsurā brahmā, saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe;

‘Aniccā vata saṅkhārā, yathāyaṃ vilayaṃ gatā’.

天、龙、阿修罗与梵天,于彼瞬间皆感悚然:“诸行实乃无常,她竟已如此逝去。”

251.

251.

‘‘Yā ce maṃ parivāriṃsu, satthu sāsanakārikā;

Tāyopi anupādānā, dīpacci viya nibbutā.

凡随行于她、奉行导师教诲者,彼等亦皆无所取,如灯火般寂灭。

252.

252.

‘‘Hā yogā vippayogantā, hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ;

Hā jīvitaṃ vināsantaṃ, iccāsi paridevanā.

呜呼,结合终将分离!呜呼,一切有为法皆无常!呜呼,生命终将毁灭!如此悲叹。

253.

253.

‘‘Tato devā ca brahmā ca, lokadhammānuvattanaṃ;

Kālānurūpaṃ kubbanti, upetvā isisattamaṃ.

其后,诸天与梵天趋近最胜之仙人,顺应世间之常法,行适时之供养。

254.

254.

‘‘Tadā āmantayī satthā, ānandaṃ sutasāgaraṃ ;

‘Gacchānanda nivedehi, bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ’.

尔时导师唤阿难,闻法如海者:“阿难,你去告知比丘们,母亲已般涅槃。”

255.

255.

‘‘Tadānando [Pg.219] nirānando, assunā puṇṇalocano;

Gaggarena sarenāha, ‘samāgacchantu bhikkhavo.

尔时阿难不再快乐,泪水盈满双眼,以哽咽的声音说:“比丘们,请集合!”

256.

256.

‘‘‘Pubbadakkhiṇapacchāsu, uttarāya ca santike;

Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ, bhikkhavo sugatorasā.

“于东方、南方、西方及北方近处,善逝之子诸比丘,请听我所言。”

257.

257.

‘‘‘Yā vaḍḍhayi payattena, sarīraṃ pacchimaṃ mune;

Sā gotamī gatā santiṃ, tārāva sūriyodaye.

“那位曾以精勤养育牟尼最后身躯的乔达弥,已证寂静,如星辰在日出时消失。”

258.

258.

‘‘‘Buddhamātāti paññattiṃ, ṭhapayitvā gatāsamaṃ;

Na yattha pañcanettopi, gatiṃ dakkhati nāyako.

“留下“佛母”之名号,她已去往寂静界,纵然是五眼导师,亦不见其所归处。”

259.

259.

‘‘‘Yassatthi sugate saddhā, yo ca piyo mahāmune;

Buddhamātussa sakkāraṃ, karotu sugatoraso’.

“若有人对善逝有信心,或是为大牟尼所爱者,善逝之子们,请对佛母作恭敬。”

260.

260.

‘‘Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā, sīghamāgacchu bhikkhavo;

Keci buddhānubhāvena, keci iddhīsu kovidā.

即使是远方的比丘,听闻此言后也迅速前来。有些是凭借佛陀的威神力而来,有些则因精通神通而至。

261.

261.

‘‘Kūṭāgāravare ramme, sabbasoṇṇamaye subhe;

Mañcakaṃ samāropesuṃ, yattha suttāsi gotamī.

于殊胜、悦意、纯金所造之华美重阁中,彼等安置了乔达弥安卧的床榻。

262.

262.

‘‘Cattāro lokapālā te, aṃsehi samadhārayuṃ;

Sesā sakkādikā devā, kūṭāgāre samaggahuṃ.

彼四位护世天王,以肩共同荷担;其余帝释为首之天神,于重阁中齐心扶持。

263.

263.

‘‘Kūṭāgārāni sabbāni, āsuṃ pañcasatānipi;

Saradādiccavaṇṇāni, vissakammakatāni hi.

所有重阁共计五百,色如秋日之阳,实乃毗首羯磨天所造。

264.

264.

‘‘Sabbā tāpi bhikkhuniyo, āsuṃ mañcesu sāyitā;

Devānaṃ khandhamāruḷhā, niyyanti anupubbaso.

所有彼等比丘尼,皆躺卧于床榻之上;登上诸天之肩,被次第抬送而出。

265.

265.

‘‘Sabbaso chāditaṃ āsi, vitānena nabhattalaṃ;

Satārā candasūrā ca, lañchitā kanakāmayā.

天空完全为华盖所覆,其上饰有黄金所造、灿烂夺目之日月星辰。

266.

266.

‘‘Paṭākā ussitānekā, vitatā pupphakañcukā;

Ogatākāsapadumā, mahiyā pupphamuggataṃ.

无数旗幡高高竖起,花饰华盖四处展开;天界莲花从空而降,大地鲜花向上盛开。

267.

267.

‘‘Dassanti candasūriyā, pajjalanti ca tārakā;

Majjhaṃ gatopi cādicco, na tāpesi sasī yathā.

日月显现,星辰闪耀;太阳虽行至中天,却如明月般毫无灼热。

268.

268.

‘‘Devā [Pg.220] dibbehi gandhehi, mālehi surabhīhi ca;

Vāditehi ca naccehi, saṅgītīhi ca pūjayuṃ.

诸天以天界妙香、芬芳花鬘,以及器乐、舞蹈、歌咏作供养。

269.

269.

‘‘Nāgāsurā ca brahmāno, yathāsatti yathābalaṃ;

Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ, nibbutaṃ buddhamātaraṃ.

龙、阿修罗与梵天,亦各尽其能,各竭其力,供养着被抬送而出、已入般涅槃的佛母。

270.

270.

‘‘Sabbāyo purato nītā, nibbutā sugatorasā;

Gotamī niyyate pacchā, sakkatā buddhaposikā.

所有已入般涅槃的善逝之女,皆被引导于前;养育佛陀的乔达弥,则受恭敬供养,在后随行。

271.

271.

‘‘Purato devamanujā, sanāgāsurabrahmakā;

Pacchā sasāvako buddho, pūjatthaṃ yāti mātuyā.

天人与人类,以及龙、阿修罗、梵天,皆行于前列;佛陀与其声闻弟子,为供养母亲故,随行于后。

272.

272.

‘‘Buddhassa parinibbānaṃ, nedisaṃ āsi yādisaṃ;

Gotamīparinibbānaṃ, atevacchariyaṃ ahu.

乔达弥的般涅槃是何等甚为稀有,佛陀的般涅槃亦非如此。

273.

273.

‘‘Buddho buddhassa nibbāne, nopaṭiyādi bhikkhavo;

Buddho gotaminibbāne, sāriputtādikā tathā.

佛陀于自身般涅槃时,未曾为诸比丘安排事宜;于乔达弥般涅槃时,佛陀却亲自操办,更何况舍利弗等人?

274.

274.

‘‘Citakāni karitvāna, sabbagandhamayāni te;

Gandhacuṇṇapakiṇṇāni, jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ.

彼等以众香之材,造就火葬之台,遍撒香末于其上,并于彼处焚化彼等。

275.

275.

‘‘Sesabhāgāni ḍayhiṃsu, aṭṭhī sesāni sabbaso;

Ānando ca tadāvoca, saṃvegajanakaṃ vaco.

其余血肉皆已焚尽,唯有舍利全然存留;尔时阿难说出一番能引生悚动之语。

276.

276.

‘‘‘Gotamī nidhanaṃ yātā, ḍayhañcassā sarīrakaṃ;

Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ, na cirena bhavissati’.

“乔达弥已然入灭,其身亦已焚化;此乃佛陀般涅槃之兆,此事不久即将发生。”

277.

277.

‘‘Tato gotamidhātūni, tassā pattagatāni so;

Upanāmesi nāthassa, ānando buddhacodito.

其后,阿难受佛陀催请,将置于乔达弥自身钵中的舍利,奉呈给世尊。

278.

278.

‘‘Pāṇinā tāni paggayha, avoca isisattamo;

‘Mahato sāravantassa, yathā rukkhassa tiṭṭhato.

最胜仙人以手捧起彼舍利,说道:“犹如一棵大而有心材的树,屹立着。

279.

279.

‘‘‘Yo so mahattaro khandho, palujjeyya aniccatā;

Tathā bhikkhunisaṅghassa, gotamī parinibbutā.

“那巨大的树干,因无常而崩坏。同样地,比丘尼僧团的乔达弥已般涅槃。

280.

280.

‘‘‘Aho acchariyaṃ mayhaṃ, nibbutāyapi mātuyā;

Sarīramattasesāya, natthi sokapariddavo.

“啊,真是稀有!于我而言,母亲虽已般涅槃,仅余舍利,却无愁苦悲叹。

281.

281.

‘‘‘Na [Pg.221] sociyā paresaṃ sā, tiṇṇasaṃsārasāgarā;

Parivajjitasantāpā, sītibhūtā sunibbutā.

“他人不应为她悲伤,她已渡轮回大海,已远离热恼,变得清凉,善入寂灭。

282.

282.

‘‘‘Paṇḍitāsi mahāpaññā, puthupaññā tatheva ca;

Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā, evaṃ dhāretha bhikkhavo.

“她是贤者,具大智慧,亦有广慧。她是比丘尼中资历最长者。比丘们,你们当如此铭记。”

283.

283.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī āsi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī āsi ca gotamī.

“她于神通自在,于天耳界自在,乔达弥于他心智自在。

284.

284.

‘‘‘Pubbenivāsamaññāsi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi tassā punabbhavo.

“她能忆宿命,天眼已清净。一切漏已尽,她已无再生。

285.

285.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ, tasmā socaniyā na sā.

“于义、法、词、辩,其智识亦然清净,是故不应为她悲伤。

286.

286.

‘‘‘Ayoghanahatasseva, jalato jātavedassa;

Anupubbūpasantassa, yathā na ñāyate gati.

“犹如铁锤击打而燃起之火,次第熄灭后,其去向不可知。

287.

287.

‘‘‘Evaṃ sammā vimuttānaṃ, kāmabandhoghatārinaṃ;

Paññāpetuṃ gati natthi, pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ.

“如是,对于已正解脱、已渡欲缚瀑流、已证不动乐者,其去向不可施设。

288.

288.

‘‘‘Attadīpā tato hotha, satipaṭṭhānagocarā;

Bhāvetvā sattabojjhaṅge, dukkhassantaṃ karissatha’’’.

“是故,你们当以自己为岛屿,以念住为行境;修习七觉支,你们将能终结苦。

Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,摩诃波阇波提·乔达弥据说诵出了此等偈颂。

Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

摩诃波阇波提·乔达弥长老尼本行第七。

8. Khemātherīapadānaṃ

8. 翅마长老尼本行

289.

289.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammesu cakkhumā;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

胜者莲华上,于一切法具眼,于此十万劫前,彼导师出世。

290.

290.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

彼时我生于天鹅城,一长者之家,家财万贯,富足安乐。

291.

291.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātappasādāhaṃ, upemi saraṇaṃ jinaṃ.

我前往那位大雄,听闻其说法;于是生起净信,皈依那位胜者。

292.

292.

‘‘Mātaraṃ [Pg.222] pitaraṃ cāhaṃ, āyācitvā vināyakaṃ;

Nimantayitvā sattāhaṃ, bhojayiṃ sahasāvakaṃ.

我请求父母后,邀请调御者及其弟子,供养七日。

293.

293.

‘‘Atikkante ca sattāhe, mahāpaññānamuttamaṃ;

Bhikkhuniṃ etadaggamhi, ṭhapesi narasārathi.

七日过后,人中调御者将那位大慧第一的比丘尼,安立于第一之位。

294.

294.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, puno tassa mahesino;

Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ, paṇipacca paṇīdahiṃ.

听闻此言,我心生欢喜,再次向那位大仙致敬,顶礼之后,我便发愿求得那个地位。

295.

295.

‘‘Tato mama jino āha, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava;

Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ, appameyyaphalaṃ tayā.

于是胜者对我说:“你的誓愿将会实现;你对我及僧伽所作的致敬,有无量的果报。”

296.

296.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此劫起十万劫后,将有一位导师出现于世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族,其名为乔达摩。”

297.

297.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Etadaggamanuppattā, khemā nāma bhavissati’.

“她将是他的法中继承人,是法所化生的亲生女,名为克玛(Khemā),并将证得第一之位。”

298.

298.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

以此善业,以及意愿与誓愿之力,我舍弃人身后,往生忉利天。

299.

299.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

从彼天死后,我往生夜摩天;从彼天死后,我往生兜率天;又从彼天往生化乐天,再从彼天往生他化自在天。

300.

300.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

无论我投生于何处,皆因该业力之故,在彼处成为诸王之王后。

301.

301.

‘‘Tato cutā manussatte, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

从彼天死后,我投生为人,成为转轮王及诸侯王的王后。

302.

302.

‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

在天界与人间享受福报,于多劫之中,我处处安乐,轮回流转。

303.

303.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī lokanāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

九十一劫前,世间导师毗婆尸(Vipassī)出世,他相好庄严,彻见一切法。

304.

304.

‘‘Tamahaṃ lokanāyakaṃ, upetvā narasārathiṃ;

Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

我走近那位世间导师、人中调御者,听闻他所说的法后,便舍家出家。

305.

305.

‘‘Dasavassasahassāni[Pg.223], tassa vīrassa sāsane;

Brahmacariyaṃ caritvāna, yuttayogā bahussutā.

在那位勇者的教法中,我修习梵行一万年,勤修不辍,博学多闻。

306.

306.

‘‘Paccayākārakusalā, catusaccavisāradā;

Nipuṇā cittakathikā, satthusāsanakārikā.

我善巧缘起,通达四谛,聪慧敏锐,善说妙法,遵行导师的教导。

307.

307.

‘‘Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī;

Abhibhomi tahiṃ aññe, brahmacārīphalenahaṃ.

从彼处死后,我投生于兜率天,声名显赫;在那里,我以梵行之果超越其他天众。

308.

308.

‘‘Yattha yatthūpapannāhaṃ, mahābhogā mahaddhanā;

Medhāvinī sīlavatī, vinītaparisāpi ca.

无论我投生于何处,皆财富丰饶,资具圆满,具足智慧与戒德,且眷属皆已调顺。

309.

309.

‘‘Bhavāmi tena kammena, yogena jinasāsane;

Sabbā sampattiyo mayhaṃ, sulabhā manaso piyā.

以此善业,以及在胜者教法中的修行,我的一切福报成就,皆易于获得,且称心如意。

310.

310.

‘‘Yopi me bhavate bhattā, yattha yattha gatāyapi;

Vimāneti na maṃ koci, paṭipattibalena me.

无论去到何处,凡为我夫者,因我修行之力,无人轻视于我。

311.

311.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Nāmena koṇāgamano, uppajji vadataṃ varo.

在此贤劫中,梵天之友、大名声者,名为拘那含牟尼,为诸说法者中最胜者,出现于世。

312.

312.

‘‘Tadā hi bārāṇasiyaṃ, susamiddhakulappajā ;

Dhanañjānī sumedhā ca, ahampi ca tayo janā.

彼时于波罗奈(Bārāṇasī),生于极富裕之家,有达南迦妮(Dhanañjānī)、苏美达(Sumedhā)与我等三人。

313.

313.

‘‘Saṅghārāmamadāsimha, dānasahāyikā pure ;

Saṅghassa ca vihārampi, uddissa kārikā mayaṃ.

往昔我等为布施同伴,曾布施僧伽蓝;我等亦为僧伽而建造精舍。

314.

314.

‘‘Tato cutā mayaṃ sabbā, tāvatiṃsūpagā ahuṃ;

Yasasā aggataṃ pattā, manussesu tatheva ca.

从彼处死后,我等皆往生忉利天(Tāvatiṃsa);无论于天界或人间,皆以眷属而达最上。

315.

315.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

就在此贤劫中,梵天之友、大名声者,以迦叶为姓,为诸说法者中最胜者,出现于世。

316.

316.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

彼时,于最上之城波罗奈(Bārāṇasī),有迦尸国(Kāsi)王,名为吉弃(Kikī),乃人中之主,为大仙之侍者。

317.

317.

‘‘Tassāsiṃ [Pg.224] jeṭṭhikā dhītā, samaṇī iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

我乃彼王长女,以沙门尼(Samaṇī)之名而闻名。听闻最上胜者之法后,我心乐于出家。

318.

318.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

彼时父亲不允我等,我等遂于家中,两万年间,不懈怠地行持童女梵行。

319.

319.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

我等七位公主,安乐长养,修童女梵行,乐于侍奉佛陀,心怀欢喜。

320.

320.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

(此七人为:)沙门尼(Samaṇī)、沙门瞿多(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘陀夷迦(Bhikkhudāyikā)、昙玛(Dhammā)、善昙玛(Sudhammā),以及第七位僧伽陀夷迦(Saṅghadāyikā)。

321.

321.

‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

(如今依次为:)我、莲花色、芭达嘉拉、军达拉(Kuṇḍalā)、瘦乔达弥、法施,以及第七位毘舍佉。

322.

322.

‘‘Kadāci so narādicco, dhammaṃ desesi abbhutaṃ;

Mahānidānasuttantaṃ, sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ.

一时,彼人中之日,宣说未曾有之法,即《大因缘经》(Mahānidānasuttanta);我听闻并学习通达此经。

323.

323.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼等善作业,以及思与誓愿,我舍弃人身后,得生忉利天。

324.

324.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, sākalāya puruttame;

Rañño maddassa dhītāmhi, manāpā dayitā piyā.

如今于此最后生,在最上之城萨伽拉(Sākala),我为马达(Madda)王之女,悦意、可爱、可亲。

325.

325.

‘‘Saha me jātamattamhi, khemaṃ tamhi pure ahu;

Tato khemāti nāmaṃ me, guṇato upapajjatha.

我甫一出生,彼城即得安稳。是故由其功德,我得名为“安稳”(Khemā)。

326.

326.

‘‘Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā, rūpalāvaññabhūsitā ;

Tadā adāsi maṃ tāto, bimbisārassa rājino.

当我到达青春期,为美貌与魅力所庄严时,父亲将我嫁与频婆娑罗王。

327.

327.

‘‘Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ, rūpake lāyane ratā;

Rūpānaṃ dosavādīti, na upesiṃ mahādayaṃ.

我曾是他的爱妃,沉醉于自己的美貌;因听说佛陀宣说容色的过患,我未曾亲近大悲者。

328.

328.

‘‘Bimbisāro tadā rājā, mamānuggahabuddhiyā;

Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ, gāyake gāpayī mamaṃ.

那时,频婆娑罗王,出于想帮助我的心,赞美了竹林(Veḷuvana),并让歌手对我歌唱。

329.

329.

‘‘Rammaṃ veḷuvanaṃ yena, na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ;

Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ, iti maññāmase mayaṃ.

“若人未曾见,善逝之住所,悦意的竹林;彼实未曾见,天界的欢喜园(Nandana),我们如是想。”

330.

330.

‘‘Yena [Pg.225] veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ, naranandananandanaṃ;

Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena, amarindasunandanaṃ.

“若人已见竹林,能令世间之喜悦者(佛陀)欢喜;彼实已善见,能令天帝欢喜的欢喜园。”

331.

331.

‘‘Vihāya nandanaṃ devā, otaritvā mahītalaṃ ;

Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā, na tappanti suvimhitā.

“诸天舍弃欢喜园,降临至此大地上;得见悦意的竹林,惊叹不已看不厌。”

332.

332.

‘‘Rājapuññena nibbattaṃ, buddhapuññena bhūsitaṃ;

Ko vattā tassa nissesaṃ, vanassa guṇasañcayaṃ.

“由国王的福德所造,由佛陀的福德所饰;谁能尽说此林,所积聚的功德?”

333.

333.

‘‘Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ, mama sotamanoharaṃ;

Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ, rañño ārocayiṃ tadā.

听闻那繁盛的园林,令我耳根与心意愉悦;我渴望见到那座园林,于是便告知了国王。

334.

334.

‘‘Mahatā parivārena, tadā ca so mahīpati;

Maṃ pesesi tamuyyānaṃ, dassanāya samussukaṃ.

于是,那位国王,便派遣渴望一见的我,带着大批随从,前往那座园林。

335.

335.

‘‘Gaccha passa mahābhoge, vanaṃ nettarasāyanaṃ;

Yaṃ sadā bhāti siriyā, sugatābhānurañjitaṃ.

“去吧,大福者,去见那悦目之林,它常放光彩,被善逝之光辉所染。”

336.

336.

‘‘Yadā ca piṇḍāya muni, giribbajapuruttamaṃ;

Paviṭṭhohaṃ tadāyeva, vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ.

正当牟尼为乞食,进入最上的山城(Giribbaja)时,我也恰于彼时,前去观赏那座园林。

337.

337.

‘‘Tadā taṃ phullavipinaṃ, nānābhamarakūjitaṃ;

Kokilāgītasahitaṃ, mayūragaṇanaccitaṃ.

那时,那片繁花盛开的森林,回响着各种蜜蜂的鸣声,伴随着杜鹃的歌唱,还有成群的孔雀在舞蹈。

338.

338.

‘‘Appasaddamanākiṇṇaṃ, nānācaṅkamabhūsitaṃ;

Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ, yogīvaravirājitaṃ.

那里安静而不拥挤,点缀着各种经行处;遍布着孤邸与亭阁,因最胜的瑜伽士而辉耀。

339.

339.

‘‘Vicarantī amaññissaṃ, saphalaṃ nayanaṃ mama;

Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ, yuttaṃ disvā vicintayiṃ.

我漫步其中,心想:“我的眼睛真是有福!”此时,见到一位年轻精勤的比丘,我心生一念。

340.

340.

‘‘‘Īdise vipine ramme, ṭhitoyaṃ navayobbane;

Vasantamiva kantena, rūpena ca samanvito.

“在这悦意的森林里,他正值青春年少;他拥有可爱的容貌,宛如春天一般。”

341.

341.

‘‘‘Nisinno rukkhamūlamhi, muṇḍo saṅghāṭipāruto;

Jhāyate vatayaṃ bhikkhu, hitvā visayajaṃ ratiṃ.

“他坐在树下,剃除须发,身披僧伽梨;这位比丘舍弃了感官之乐,正在禅修。”

342.

342.

‘‘‘Nanu nāma gahaṭṭhena, kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ;

Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ, caritabbo subhaddako’.

“作为在家人,随心所欲享受欲乐,之后年老了,再来修行这善妙之法,不是很好吗?”

343.

343.

‘‘Suññakanti [Pg.226] viditvāna, gandhagehaṃ jinālayaṃ;

Upetvā jinamaddakkhaṃ, udayantaṃva bhākaraṃ.

得知其空,我走近胜者之居所——香室,见到胜者,宛如升起的太阳。

344.

344.

‘‘Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ, bījamānaṃ varitthiyā;

Disvānevaṃ vicintesiṃ, nāyaṃ lūkho narāsabho.

他独自安坐,由一位绝妙女子为他扇风;见到此景,我心想:“这位人中之雄,并非粗俗之人。”

345.

345.

‘‘Sā kaññā kanakābhāsā, padumānanalocanā;

Bimboṭṭhī kundadasanā, manonettarasāyanā.

那女子身如黄金,面如莲花眼如莲瓣;唇如频婆果,齿如茉莉花,悦人心意饱人眼福。

346.

346.

‘‘Hemadolābhasavanā, kalikākārasutthanī ;

Vedimajjhāva sussoṇī, rambhoru cārubhūsanā.

耳如金摇篮,乳如花蓓蕾;腰细如祭坛,美臀丰腴;腿如芭蕉树,饰以美严具。

347.

347.

‘‘Rattaṃsakupasaṃbyānā, nīlamaṭṭhanivāsanā;

Atappaneyyarūpena, hāsabhāvasamanvitā.

身穿红色上衣,下着光洁的蓝色衣裳;容貌令人百看不厌,充满欢笑与情态。

348.

348.

‘‘Disvā tamevaṃ cintesiṃ, ahoyamabhirūpinī;

Na mayānena nettena, diṭṭhapubbā kudācanaṃ.

见到她后我心想:“啊,她真是太美了!我这双眼睛,从未曾见过如此之人。”

349.

349.

‘‘Tato jarābhibhūtā sā, vivaṇṇā vikatānanā;

Bhinnadantā setasirā, salālā vadanāsuci.

接着她被衰老所征服,颜色尽失,面容扭曲;牙齿脱落,头发花白,口中流涎不净。

350.

350.

‘‘Saṅkhittakaṇṇā setakkhī, lambāsubhapayodharā;

Valivitatasabbaṅgī, sirāvitatadehinī.

耳朵萎缩,眼睛发白,乳房下垂而丑陋;全身布满皱纹,身体上青筋暴露。

351.

351.

‘‘Nataṅgā daṇḍadutiyā, upphāsulikatā kisā;

Pavedhamānā patitā, nissasantī muhuṃ muhuṃ.

她身体佝偻,以杖为伴,羸弱消瘦,浑身颤抖地倒下,不断地喘息。

352.

352.

‘‘Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano;

Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ, ramante yattha bālisā.

于是我生起前所未有的悚惧感,令人毛骨悚然。“咄!这不净的色身,愚人们却乐在其中。”

353.

353.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, disvā saṃviggamānasaṃ;

Udaggacitto sugato, imā gāthā abhāsatha.

那时,大悲者见我内心悚惧,善逝心意欣悦,说了这些偈颂。

354.

354.

‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kheme samussayaṃ;

Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.

“差摩,观看这病苦、不净、腐朽的身体,它向上涌出,向下流溢,为愚人所喜爱。”

355.

355.

‘‘‘Asubhāya [Pg.227] cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Sati kāyagatā tyatthu, nibbidā bahulā bhava.

“你当培育不净想,令心专一、善等持;你当安住身至念,多修习厌离。”

356.

356.

‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;

Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaya.

“此身亦如彼身,彼身亦如此身;于内于外身,你当除欲贪。”

357.

357.

‘‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;

Tato mānābhisamayā, upasantā carissasi.

“你当修习无相,断除慢随眠;由彻知我慢,你将寂静行。”

358.

358.

‘‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ;

Etampi chetvāna paribbajanti, na pekkhino kāmasukhaṃ pahāya’.

“贪欲染著者,随行于自造之流,如蜘蛛随行于自结之网;斩断此流后,彼等舍弃欲乐,无所顾恋而游方。”

359.

359.

‘‘Tato kallitacittaṃ maṃ, ñatvāna narasārathi;

Mahānidānaṃ desesi, suttantaṃ vinayāya me.

了知我心已堪能,人中调御师为我宣说了《大因缘经》(Mahānidāna Sutta),以调伏我。

360.

360.

‘‘Sutvā suttantaseṭṭhaṃ taṃ, pubbasaññamanussariṃ;

Tattha ṭhitāvahaṃ santī, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ.

听闻彼最胜经,我忆起往昔的记忆;我即立于彼处,内心安寂,清净了法眼。

361.

361.

‘‘Nipatitvā mahesissa, pādamūlamhi tāvade;

Accayaṃ desanatthāya, idaṃ vacanamabraviṃ.

我即刻俯伏于大仙足下,为了忏悔过错,我说了这番话。

362.

362.

‘‘‘Namo te sabbadassāvī, namo te karuṇākara;

Namo te tiṇṇasaṃsāra, namo te amataṃ dada.

“‘礼敬您,遍见者,礼敬您,慈悲者;礼敬您,已度轮回者,礼敬您,施予不死者。

363.

363.

‘‘‘Diṭṭhigahanapakkhandā, kāmarāgavimohitā;

Tayā sammā upāyena, vinītā vinaye ratā.

“‘我曾跃入邪见林,为欲贪痴所迷惑;由您以善巧方便,我今受调伏,乐于律仪。

364.

364.

‘‘‘Adassanena vibhogā, tādisānaṃ mahesinaṃ;

Anubhonti mahādukkhaṃ, sattā saṃsārasāgare.

“‘因不见如是等大仙,与之分离,众生在轮回之海中,遭受巨大的痛苦。

365.

365.

‘‘‘Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ, araṇaṃ araṇantaguṃ ;

Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ, desayāmi tamaccayaṃ.

“‘世间依怙无诤者,已达无诤之彼岸;彼时近在咫尺处,我未见之,今忏悔。

366.

366.

‘‘‘Mahāhitaṃ [Pg.228] varadadaṃ, ahitoti visaṅkitā;

Nopesiṃ rūpaniratā, desayāmi tamaccayaṃ’.

“‘大利最胜施予者,我竟怀疑是不利;耽著色相未趋前,我今忏悔此过失。’

367.

367.

‘‘Tadā madhuranigghoso, mahākāruṇiko jino;

Avoca tiṭṭha khemeti, siñcanto amatena maṃ.

那时,声音甜美的、大悲的胜者,犹如以不死甘露遍洒于我,说道:“站住,差摩(Khemā)!”

368.

368.

‘‘Tadā paṇamya sirasā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;

Gantvā disvā narapatiṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.

那时我以头顶礼,并右绕于他;然后前去见国王,说了这番话。

369.

369.

‘‘‘Aho sammā upāyo te, cintitoyamarindama;

Vanadassanakāmāya, diṭṭho nibbānato muni.

“‘善哉,调伏敌者!此计思虑甚善巧;借口欲往观林野,得见已证涅槃的牟尼。

370.

370.

‘‘‘Yadi te ruccate rāja, sāsane tassa tādino;

Pabbajissāmi rūpehaṃ, nibbinnā munivāṇinā’.

“‘大王,若您心悦可,我愿出家于彼教;因闻牟尼之言教,我已厌离此色身。’

Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ.

第二诵品。

371.

371.

‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, tadāha sa mahīpati;

‘Anujānāmi te bhadde, pabbajjā tava sijjhatu’.

那时,那位君王举起合十的双手说道:“善女人,我允许你,愿你的出家得以圆满。”

372.

372.

‘‘Pabbajitvā tadā cāhaṃ, addhamāse upaṭṭhite;

Dīpodayañca bhedañca, disvā saṃviggamānasā.

那时我已出家,半月之时已至;见到油灯的生起与熄灭,我心为之震动。

373.

373.

‘‘Nibbinnā sabbasaṅkhāre, paccayākārakovidā;

Caturoghe atikkamma, arahattamapāpuṇiṃ.

厌离一切诸行法,善巧通达缘起理;超越四种大暴流,我已证得阿罗汉。

374.

374.

‘‘Iddhīsu ca vasī āsiṃ, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī cāpi bhavāmahaṃ.

于诸神通我得自在,于天耳界亦然;于他心智,我亦成为自在者。

375.

375.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“我知晓过去生,天眼已得清净;一切漏已灭尽,如今再无后有。”

376.

376.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ, uppannaṃ buddhasāsane.

“于义、于法、于辞,以及于辩才,我的清净之智,已在佛陀的教法中生起。”

377.

377.

‘‘Kusalāhaṃ visuddhīsu, kathāvatthuvisāradā;

Abhidhammanayaññū ca, vasippattāmhi sāsane.

“我于诸清净道善巧,于诸论事皆精通;亦知阿毗达摩之法,于此教法得自在。”

378.

378.

‘‘Tato [Pg.229] toraṇavatthusmiṃ, raññā kosalasāminā;

Pucchitā nipuṇe pañhe, byākarontī yathātathaṃ.

“其后,在城门事(Toraṇavatthu)中,当被憍萨罗主君国王问及深奥问题时,我如实地进行了解答。”

379.

379.

‘‘Tadā sa rājā sugataṃ, upasaṅkamma pucchatha;

Tatheva buddho byākāsi, yathā te byākatā mayā.

“那时,那位国王前去请问善逝,佛陀所作的解释,与我所解释的一样。”

380.

380.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Mahāpaññānamaggāti, bhikkhunīnaṃ naruttamo.

“人中最上之胜利者,因我此德心欢喜;于诸大智慧比丘尼中,置我于第一之位。”

381.

381.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

382.

382.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来此,诚为善来……佛陀之教已成办。”

383.

383.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教已成办。”

Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,谶摩(Khemā)比丘尼诵说了这些偈颂。

Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

谶摩长老尼传 第八

9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ

9. 莲花色长老尼传

384.

384.

‘‘Bhikkhunī uppalavaṇṇā, iddhiyā pāramiṃ gatā;

Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabravi.

“莲花色比丘尼,神通已达圆满;顶礼导师之双足,说了此言。”

385.

385.

‘‘‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ, pattāhaṃ acalaṃ padaṃ;

Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ, ārocemi mahāmuni.

“我已度过生死轮回,证得不动摇的境地;我的一切苦已尽,大牟尼,我向您禀告。”

386.

386.

‘‘‘Yāvatā parisā atthi, pasannā jinasāsane;

Yassā ca meparādhotthi, khamantu jinasammukhā.

“所有对胜者之教有净信的会众,若我对之有任何过失,愿你们在胜者面前宽恕我。”

387.

387.

‘‘‘Saṃsāre saṃsarantiyā, khalitaṃ me sace bhave;

Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu taṃ.

“于轮回中流转时,我若有任何过错;大雄,我向您禀告,请宽恕那个过失。”

388.

388.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;

Catasso parisā ajja, kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā.

“我教法的奉行者啊,请展现你的神通,为今日此四众,断尽他们诸疑惑。”

389.

389.

‘‘‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra, paññavanta jutindhara;

Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ, kataṃ me atidukkaraṃ.

“大雄、具慧、持光者啊!我是您的女儿。许多难行之事,乃至极难行之事,皆已由我完成。”

390.

390.

‘‘‘Uppalasseva [Pg.230] me vaṇṇo, nāmenuppalanāmikā;

Sāvikā te mahāvīra, pāde vandāmi cakkhuma.

“我肤色宛如青莲,我名亦为莲花色;大雄,您的女弟子,我顶礼具眼者之足。”

391.

391.

‘‘‘Rāhulo ca ahañceva, nekajātisate bahū;

Ekasmiṃ sambhave jātā, samānachandamānasā.

“‘罗睺罗与我,于诸多百千生中,生于同一胎,意乐心志相同。

392.

392.

‘‘‘Nibbatti ekato hoti, jātiyāpi ca ekato ;

Pacchime bhave sampatte, ubhopi nānāsambhavā.

“‘我俩曾一同出生,种姓也相同;但在到达最后一生时,二人则各别出生。

393.

393.

‘‘‘Putto ca rāhulo nāma, dhītā uppalasavhayā;

Passa vīra mamaṃ iddhiṃ, balaṃ dassemi satthuno.

“‘有子名为罗睺罗,有女名为莲花色;大雄,请看我神通,我将向导师展示神力。

394.

394.

‘‘‘Mahāsamudde caturo, pakkhipi hatthapātiyaṃ;

Telaṃ hatthagatañceva, khiḍḍo komārako yathā.

“‘我将四大海洋,置于我的手掌中,犹如嬉戏的孩童,将油置于手中。

395.

395.

‘‘‘Ubbattayitvā pathaviṃ, pakkhipi hatthapātiyaṃ;

Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma, luñci komārako yuvā.

“‘我将大地翻转,置于我的手掌中,犹如一个少年郎,拔起美丽的门迦草。

396.

396.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ, chādayitvāna matthake;

Vassāpetvāna phusitaṃ, nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ.

“‘我手大如轮围山,覆盖于其头顶上;一再降下各色雨滴,缤纷多彩。

397.

397.

‘‘‘Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā, dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ;

Sineruṃ musalaṃ katvā, maddi komārikā yathā.

“‘我以大地作成臼,砾石化作其中谷;又以须弥山为杵,犹如少女般舂捣。

398.

398.

‘‘‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa, nāmenuppalasavhayā;

Abhiññāsu vasībhūtā, tava sāsanakārikā.

“‘我是最胜佛之女,名为莲花色;于诸神通得自在,是您教法的奉行者。

399.

399.

‘‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, dassetvā lokanāyakaṃ;

Nāmagottañca sāvetvā, pāde vandāmi cakkhuma.

“‘行种种变化,向世间导师示现,宣告我名与氏族,顶礼具眼者之足。

400.

400.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

“‘大牟尼,我于诸神通得自在,亦于天耳界,及于他心智,皆得自在。

401.

401.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“‘我知晓宿住,天眼已清净;一切漏已尽,今再无后有。

402.

402.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, sabhāvena mahesino.

“‘大仙,于义、法、辞及辩才,我智自然清净无垢。

403.

403.

‘‘‘Purimānaṃ [Pg.231] jinaggānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;

Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni.

“‘大牟尼,为得见您故,于往昔诸胜者前,我曾发下众多誓愿。

404.

404.

‘‘‘Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sara me muni;

Tavatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.

“‘牟尼,请忆念我所圆满的善业;大雄啊,我所累积的福德,皆是为了您。

405.

405.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayantī anācaraṃ;

Tavatthāya mahāvīra, cattaṃ me jīvituttamaṃ.

“‘远离不应住之处,防止一切不当行;大雄,为了您之故,我舍最上之生命。

406.

406.

‘‘‘Dasakoṭisahassāni, adāsiṃ mama jīvitaṃ;

Pariccattā ca me homi, tavatthāya mahāmuni.

“‘我曾于万俱胝生中,舍弃我的生命;大牟尼,为了您之故,我已舍弃自身。

407.

407.

‘‘‘Tadātivimhitā sabbā, sirasāva katañjalī;

Avocayye kathaṃ āsi, atuliddhiparakkamā’.

“彼时众人皆惊异,合掌于首而问道:‘尊者,您如何拥有无与伦比的神通与精进?’”

408.

408.

‘‘Satasahassito kappe, nāgakaññā ahaṃ tadā;

Vimalā nāma nāmena, kaññānaṃ sādhusammatā.

“十万劫之前,我曾是一位龙女,名为‘无垢’(Vimalā),在众少女中被誉为贤善者。”

409.

409.

‘‘Mahorago mahānāgo, pasanno jinasāsane;

Padumuttaraṃ mahātejaṃ, nimantesi sasāvakaṃ.

“大龙王摩睺罗伽(Mahoraga),于胜者教法心生净信,他邀请了大威力的莲花上佛(Padumuttara)及其声闻弟子。”

410.

410.

‘‘Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ, pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ;

Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ, upabhogaṃ ratanāmayaṃ.

“亭台由宝所成,宝座亦由宝所造;遍撒珠宝之沙,用具皆为宝制。”

411.

411.

‘‘Maggañca paṭiyādesi, ratanaddhajabhūsitaṃ;

Paccuggantvāna sambuddhaṃ, vajjanto tūriyehi so.

“他备妥以珠宝幢幡装饰的道路,奏响种种乐器,前去迎接正觉者。”

412.

412.

‘‘Parisāhi ca catūhi, parivuto lokanāyako;

Mahoragassa bhavane, nisīdi paramāsane.

“世间导师为四众围绕,于摩睺罗伽(Mahoraga)龙王殿中,坐于最上座。”

413.

413.

‘‘Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, bhojanañca mahārahaṃ;

Varaṃ varañca pādāsi, nāgarājā mahāyasaṃ.

“龙王供养了具大名声者(佛陀)种种上妙饮食、饮料、嚼食,以及价值不菲的食物。”

414.

414.

‘‘Bhuñjitvāna sambuddho, pattaṃ dhovitvā yoniso;

Anumodanīyaṃkāsi, nāgakaññā mahiddhikā.

“正觉者用食已,如理洗钵,作随喜开示。彼诸龙女,有大神通。”

415.

415.

‘‘Sabbaññuṃ [Pg.232] phullitaṃ disvā, nāgakaññā mahāyasaṃ;

Pasannaṃ satthuno cittaṃ, sunibandhañca mānasaṃ.

“诸龙女见到具大名声、智慧圆满如花绽放的遍知者,心生净信,意善专注。”

416.

416.

‘‘Mamañca cittamaññāya, jalajuttamanāmako;

Tasmiṃ khaṇe mahāvīro, bhikkhuniṃ dassayiddhiyā.

“了知我心之后,名为‘水生最上’(Jalajuttama)的大雄,于彼刹那以神通示现一位比丘尼。”

417.

417.

‘‘Iddhī anekā dassesi, bhikkhunī sā visāradā;

Pamoditā vedajātā, satthāraṃ idamabravi.

“那位娴熟无畏的比丘尼示现了种种神通,我心生欢喜与愉悦,对导师说此言:”

418.

418.

‘‘‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ, sumanaṃ itarāyapi;

Kathaṃ ahosi sā vīra, iddhiyā suvisāradā’.

“‘我已见到此比丘尼这令人欣喜的神通。大雄啊,她因何于神通如此娴熟无畏?’”

419.

419.

‘‘‘Orasā mukhato jātā, dhītā mama mahiddhikā;

Mamānusāsanikarā, iddhiyā suvisāradā’.

“‘她是我胸中、口中所生的嫡女,具大神通力;她奉行我的教诫,故于神通娴熟无畏。’”

420.

420.

‘‘Buddhassa vacanaṃ sutvā, evaṃ patthesahaṃ tadā ;

Ahampi tādisā homi, iddhiyā suvisāradā.

“听闻佛陀之言后,我当时如是发愿:‘愿我也能成为像她那样,于神通娴熟无畏之人。’”

421.

421.

‘‘Pamoditāhaṃ sumanā, patthe uttamamānasā ;

Anāgatamhi addhāne, īdisā homi nāyaka.

“我心怀欢喜愉悦,以最上之心发愿:‘导师啊,愿我于未来之时,亦能成为像她那样的人。’”

422.

422.

‘‘Maṇimayamhi pallaṅke, maṇḍapamhi pabhassare;

Annapānena tappetvā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

“于摩尼宝座上,于璀璨亭台间,以种种饮食供养,令世间导师及其僧团满足欢喜。”

423.

423.

‘‘Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ, aruṇaṃ nāma uppalaṃ;

Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu, pūjesiṃ lokanāyakaṃ.

“我以龙族最胜之花,名为‘阿卢那’(Aruṇa)的优钵罗花,供养世间导师,并发愿:‘愿我的肤色亦复如是。’”

424.

424.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善行,以及思与愿,我舍弃人身后,往生忉利天。”

425.

425.

‘‘Tato cutāhaṃ manuje, upapannā sayambhuno;

Uppalehi paṭicchannaṃ, piṇḍapātamadāsahaṃ.

“从彼天界死后,我重生于人间;我将青莲花覆盖的钵食,供养了自生者。”

426.

426.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.

“九十一劫前,有位导师名毗婆尸,他容貌庄严,具足一切法眼,出现于世。”

427.

427.

‘‘Seṭṭhidhītā tadā hutvā, bārāṇasipuruttame;

Nimantetvāna sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

“那时,在最上的波罗奈城中,我身为长者之女,邀请了世间导师、正自觉者及其僧团。”

428.

428.

‘‘Mahādānaṃ [Pg.233] daditvāna, uppalehi vināyakaṃ;

Pūjayitvā cetasāva, vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ.

“作大布施后,我以青莲花供养引导者,并以心发愿获得美丽的肤色。”

429.

429.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

“于此贤劫中,一位梵天亲族、大名声者,姓为迦叶,是言说者中的最上者,出现于世。”

430.

430.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

“那时,在最上的波罗奈城,大仙的护持者是人主,迦尸王,名叫吉弃(Kikī)。”

431.

431.

‘‘Tassāsiṃ dutiyā dhītā, samaṇaguttasavhayā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

“我是他的次女,名为沙门护(Samaṇaguttā);听闻最胜者之法后,我欣然乐于出家。”

432.

432.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

“我们的父亲不允许,于是我们就在家中;两万年里,我们不倦怠地修行。”

433.

433.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.

“身为快乐长大的王女,我们七位姐妹过着童女梵行生活,乐于奉侍佛陀,心中喜悦。”

434.

434.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā ;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

“她们是:沙门尼(Samaṇī)、沙门护(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘施(Bhikkhudāyikā)、法(Dhammā)、善法(Sudhammā),以及第七位僧伽施(Saṅghadāyikā)。”

435.

435.

‘‘Ahaṃ khemā ca sappaññā, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

“我(优钵罗色)、具慧的谶摩(Khemā)、芭达嘉拉、军陀罗(Kuṇḍalā)、瘦乔达弥、法施,以及第七位毘舍佉。”

436.

436.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“由彼等善业,以及思与愿,我舍弃人身后,往生忉利天。”

437.

437.

‘‘Tato cutā manussesu, upapannā mahākule;

Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ, adaṃ arahato ahaṃ.

“从彼处死后,我重生于人间大族之家;我将一件黄色、光滑、上等的衣布供养给一位阿罗汉。”

438.

438.

‘‘Tato cutāriṭṭhapure, jātā vippakule ahaṃ;

Dhītā tiriṭivacchassa, ummādantī manoharā.

“我自彼处死,生于阿里吒城(Ariṭṭhapura),我是婆罗门家提利帝瓦蹉(Tiriṭivaccha)之女,名为优摩檀提(Ummādantī),容貌迷人。”

439.

439.

‘‘Tato cutā janapade, kule aññatare ahaṃ;

Pasūtā nātiphītamhi, sāliṃ gopemahaṃ tadā.

“我自彼处死,生于乡间某人家;家境不甚富裕,当时我守护稻田。”

440.

440.

‘‘Disvā paccekasambuddhaṃ, pañcalājāsatānihaṃ;

Datvā padumacchannāni, pañca puttasatānihaṃ.

“我见到独觉佛,供养了五百份以莲花覆盖的炒米,并发愿求得五百个儿子。”

441.

441.

‘‘Patthayiṃ [Pg.234] tepi patthesuṃ, madhuṃ datvā sayambhuno;

Tato cutā araññehaṃ, ajāyiṃ padumodare.

他们向自觉者供养蜂蜜并发愿,我也同样发愿;我自彼处死后,生于林野莲花胎中。

442.

442.

‘‘Kāsirañño mahesīhaṃ, hutvā sakkatapūjitā;

Ajaniṃ rājaputtānaṃ, anūnaṃ satapañcakaṃ.

我曾是迦尸王(Kāsirāja)的正后,备受尊敬与崇拜;我生下了整整五百位王子。

443.

443.

‘‘Yadā te yobbanappattā, kīḷantā jalakīḷitaṃ;

Disvā opattapadumaṃ, āsuṃ paccekanāyakā.

当他们到达青年之时,正在水中嬉戏,见到一朵凋落的莲花,便成为了独觉佛。

444.

444.

‘‘Sāhaṃ tehi vinābhūtā, sutavīrehi sokinī ;

Cutā isigilipasse, gāmakamhi ajāyihaṃ.

我与那些英雄儿子们分离,满怀忧伤;自彼处死后,我生于吞仙山(Isigili)旁的一个小村庄中。

445.

445.

‘‘Yadā buddhā sutamatī, sutānaṃ bhattunopi ca ;

Yāguṃ ādāya gacchantī, aṭṭha paccekanāyake.

那时我已儿女长大,为了儿女与丈夫,正拿着米粥走去时,(看见)八位独觉佛……

446.

446.

‘‘Bhikkhāya gāmaṃ gacchante, disvā putte anussariṃ;

Khīradhārā viniggacchi, tadā me puttapemasā.

见到他们为乞食进入村庄,我忆起了我的儿子们;那时因对儿子的爱,我的乳汁涌流而出。

447.

447.

‘‘Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ, pasannā sehi pāṇibhi;

Tato cutāhaṃ tidasaṃ, nandanaṃ upapajjahaṃ.

于是我心怀净信,亲手将米粥供养给他们;自彼处死后,我往生于三十三天(Tāvatiṃsa)的欢喜园(Nandana)中。

448.

448.

‘‘Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, saṃsaritvā bhavābhave;

Tavatthāya mahāvīra, pariccattañca jīvitaṃ.

在诸有中轮回,历经了苦与乐;大雄啊,为了您,我也曾舍弃生命。

449.

449.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Pacchime bhave sampatte, jātā sāvatthiyaṃ pure.

(我曾经历)如是种种苦,以及种种成就;在到达最后一生时,我生于舍卫城(Sāvatthī)中。

450.

450.

‘‘Mahādhanaseṭṭhikule, sukhite sajjite tathā;

Nānāratanapajjote, sabbakāmasamiddhine.

(我生于)一个巨富长者之家,此家安乐且庄严,种种珍宝辉耀,一切欲乐皆圆满。

451.

451.

‘‘Sakkatā pūjitā ceva, mānitāpacitā tathā;

Rūpasīrimanuppattā, kulesu atisakkatā.

我备受尊敬、崇拜、敬重与敬仰;我获得了美貌与光彩,在各大家族中备受推崇。

452.

452.

‘‘Atīva patthitā cāsiṃ, rūpabhogasirīhi ca;

Patthitā seṭṭhiputtehi, anekehi satehipi.

因我的美貌、财富与光彩,我备受渴求;被成百上千的长者之子们所追求。

453.

453.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.

舍弃了家庭,我出家而入于无家;在半月未满时,我便证得了四圣谛。

454.

454.

‘‘Iddhiyā [Pg.235] abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;

Buddhassa pāde vandissaṃ, lokanāthassa tādino.

我以神通力,化现一辆四马之车,(心想:)“我将礼敬佛陀之足,彼世间怙主、如是者。”

455.

455.

‘‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;

Na cāpi te dutiyo atthi koci, bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’.

“你走近一棵顶上繁花盛开的娑罗树,独自站立于树下;你没有任何同伴,愚痴女啊,难道你不怕放荡之人吗?”

456.

456.

‘‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;

Lomaṃ na iñje na sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko.

“纵有十万放荡之人聚集于此,他们也都会像你一样(无能为力);我的汗毛不会动摇,我心亦不战栗。魔罗(Māra)啊,你独自一人能奈我何?”

457.

457.

‘‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;

Bhamukantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.

“我将隐没,或入汝腹中;纵然立于汝双眉之间,汝亦不见我。”

458.

458.

‘‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;

Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso.

“我于心已得自在,神足已善修习;我已解脱一切束缚,贤友,我不畏惧于汝。”

459.

459.

‘‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, aratī dāni sā mama.

“诸欲如矛似戟,诸蕴为其砧板;汝所说之欲乐,于我今为非乐。”

460.

460.

‘‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’.

“一切喜乐皆已除,黑暗之蕴已破除;恶者(pāpima),当知如此,终结者(antaka),汝已被击败。”

461.

461.

‘‘Jino tamhi guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aggā iddhimatīnanti, parisāsu vināyako.

胜者于此德喜悦,导师于诸会众中,立我于最高之位:“于诸神通第一者。”

462.

462.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

我已承事导师,已行佛陀教法;重担经已卸,引有之爱已根除。

463.

463.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

为达目的而出家,从家而入无家境;我已证得彼目的,一切诸结皆已尽。

464.

464.

‘‘Cīvaraṃ [Pg.236] piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Khaṇena upanāmenti, sahassāni samantato.

衣、食、药、卧具,由四方而来,于一刹那间,供养数以千计。

465.

465.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā;

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

466.

466.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来为善来……佛陀教法我已行。

467.

467.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已得……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,据说莲花色(Uppalavaṇṇā)比丘尼诵说了此等偈颂。

Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ.

莲花色长老尼本行传,第九。

10. Paṭācārātherīapadānaṃ

10. 芭达嘉拉长老尼本行传

468.

468.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

莲花上(Padumuttara)佛,诸法彼岸者,于此十万劫前,导师出兴于世。

469.

469.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

尔时我于天鹅城(Haṃsavatī),生于长者之家;彼家众宝所庄严,具足广大安乐。

470.

470.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātapasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.

我趋近彼大雄,得闻正法开示;尔后我生净信,皈依于胜者。

471.

471.

‘‘Tato vinayadhārīnaṃ, aggaṃ vaṇṇesi nāyako;

Bhikkhuniṃ lajjiniṃ tādiṃ, kappākappavisāradaṃ.

尔时导师赞叹一比丘尼,于持律者中为第一:具惭愧心、如是、善辨可行不可行。

472.

472.

‘‘Tadā muditacittāhaṃ, taṃ ṭhānamabhikaṅkhinī;

Nimantetvā dasabalaṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

尔时我心生欢喜,渴求获得彼地位;遂邀请十力世间导,并其弟子之僧团。

473.

473.

‘‘Bhojayitvāna sattāhaṃ, daditvāva ticīvaraṃ ;

Nipacca sirasā pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.

一连七日作供养,并布施了三衣;我头面礼足,说了这番话。

474.

474.

‘‘‘Yā tayā vaṇṇitā vīra, ito aṭṭhamake muni;

Tādisāhaṃ bhavissāmi, yadi sijjhati nāyaka’.

“大雄啊,牟尼啊,从今日起第八日,您所赞叹的那位比丘尼——导师啊,若此愿能成,我愿成为像她那样的人。”

475.

475.

‘‘Tadā avoca maṃ satthā, ‘bhadde mā bhāyi assasa;

Anāgatamhi addhāne, lacchase taṃ manorathaṃ.

那时导师对我说:“贤女,莫害怕,安心吧;在未来世中,你将成就此愿。

476.

476.

‘‘‘Satasahassito [Pg.237] kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“十万劫后,奥嘎咖(Okkāka)族出身、名为乔达摩(Gotama)的导师将出现于世。

477.

477.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Paṭācārāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“她将是法嗣,由法所生,名为芭达嘉拉(Paṭācārā),是导师的声闻弟子。”

478.

478.

‘‘Tadāhaṃ muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

那时我心生欢喜,尽其一生,以慈心侍奉那位世间导师、胜者及其僧伽。

479.

479.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业故,以及意愿与决意,舍弃人身后,我得生三十三天。

480.

480.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

在此贤劫中,梵天之亲族,具大名声者,名为迦叶(Kassapa),乃言说者中最胜者,他出现了。

481.

481.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

那时,在至上的波罗奈(Bārāṇasī)城,有位人主,迦尸国王,名为奇奇(Kikī),是大仙的侍者。

482.

482.

‘‘Tassāsiṃ tatiyā dhītā, bhikkhunī iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

我是他的第三个女儿,以“比丘尼”(Bhikkhunī)之名为人所知。听闻最胜者之法后,我请求出家。

483.

483.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

父亲不应允我们,那时我们便在家中,两万年里,我们不懈怠地行持。

484.

484.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā sattadhītaro.

我们七位女儿,身为安乐长养的王女,欢喜地乐于侍奉佛陀,行持童女梵行。

485.

485.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

她们是:沙摩尼(Samaṇī)、沙门护(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘施(Bhikkhudāyikā)、法(Dhammā)、善法(Sudhammā),以及第七位僧伽施(Saṅghadāyikā)。

486.

486.

‘‘Ahaṃ uppalavaṇṇā ca, khemā bhaddā ca bhikkhunī;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

如今我们是:我(芭达嘉拉)、莲花色(Uppalavaṇṇā)、谶摩(Khemā)、跋陀比丘尼(Bhaddā bhikkhunī)、瘦乔达弥(Kisāgotamī)、法施(Dhammadinnā),第七位是毘舍佉(Visākhā)。

487.

487.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此等善业故,以及意愿与决意,舍弃人身后,我得生三十三天。

488.

488.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

如今在此最后生,我出生于舍卫城(Sāvatthī)中,一个富裕、繁荣、资财丰厚的长者家庭。

489.

489.

‘‘Yadā [Pg.238] ca yobbanūpetā, vitakkavasagā ahaṃ;

Naraṃ jārapatiṃ disvā, tena saddhiṃ agacchahaṃ.

当我到达青春期,随欲寻而行,见到一位男子,我的丈夫,我便与他一同离去。

490.

490.

‘‘Ekaputtapasūtāhaṃ, dutiyo kucchiyā mamaṃ;

Tadāhaṃ mātāpitaro, okkhāmīti sunicchitā.

我已生下一个儿子,第二个儿子在我腹中;那时我下定决心,要去探望父母。

491.

491.

‘‘Nārocesiṃ patiṃ mayhaṃ, tadā tamhi pavāsite;

Ekikā niggatā gehā, gantuṃ sāvatthimuttamaṃ.

我没有告知我的丈夫,那时他正远行他方;我独自一人离家,前往至上的舍卫城(Sāvatthī)。

492.

492.

‘‘Tato me sāmi āgantvā, sambhāvesi pathe mamaṃ;

Tadā me kammajā vātā, uppannā atidāruṇā.

其后我的丈夫前来,在路上追上了我;那时,我生起了极为剧烈的产痛之风。

493.

493.

‘‘Uṭṭhito ca mahāmegho, pasūtisamaye mama;

Dabbatthāya tadā gantvā, sāmi sappena mārito.

我分娩之时,大雨倾盆;那时丈夫为寻遮蔽之物而去,却被蛇所杀。

494.

494.

‘‘Tadā vijātadukkhena, anāthā kapaṇā ahaṃ;

Kunnadiṃ pūritaṃ disvā, gacchantī sakulālayaṃ.

那时我因生产之苦,无依无靠,甚为悲惨;在前往自家时,见到一条涨满了水的小河。

495.

495.

‘‘Bālaṃ ādāya atariṃ, pārakūle ca ekakaṃ;

Sāyetvā bālakaṃ puttaṃ, itaraṃ taraṇāyahaṃ.

我抱着幼儿渡河,将他独自留在对岸;放下年幼的儿子后,我回来欲渡另一个。

496.

496.

‘‘Nivattā ukkuso hāsi, taruṇaṃ vilapantakaṃ;

Itarañca vahī soto, sāhaṃ sokasamappitā.

我返回时,一只鹰叼走了正在哭号的幼儿;另一个儿子则被水流冲走,我为忧苦所压倒。

497.

497.

‘‘Sāvatthinagaraṃ gantvā, assosiṃ sajane mate;

Tadā avocaṃ sokaṭṭā, mahāsokasamappitā.

去到舍卫城后,听闻亲人皆已亡故;那时我为忧苦所恼,满怀巨大悲痛而言说:

498.

498.

‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, panthe mayhaṃ patī mato;

Mātā pitā ca bhātā ca, ekacitamhi ḍayhare.

“我的两个儿子都已亡故,我的丈夫死于途中;母亲、父亲和兄弟,在同一个火葬堆上焚烧。”

499.

499.

‘‘Tadā kisā ca paṇḍu ca, anāthā dīnamānasā;

Ito tato bhamantīhaṃ, addasaṃ narasārathiṃ.

那时我瘦弱苍白,无依无靠,心意悲戚;我四处游荡,得见人天调御者。

500.

500.

‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘putte mā soci assasa;

Attānaṃ te gavesassu, kiṃ niratthaṃ vihaññasi.

其后导师对我说:“女儿,莫要忧愁,且得安慰。你当寻求自己,为何无益地苦恼?”

501.

501.

‘‘‘Na santi puttā tāṇāya, na ñātī napi bandhavā;

Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā’.

“儿子不能作依怙,亲戚朋友亦不能;为死神所征服者,亲人中无有依怙。”

502.

502.

‘‘Taṃ [Pg.239] sutvā munino vākyaṃ, paṭhamaṃ phalamajjhagaṃ;

Pabbajitvāna naciraṃ, arahattamapāpuṇiṃ.

听闻牟尼此言后,我证得了初果;出家后为时不久,我便证得阿罗汉果。

503.

503.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

我于诸神通自在,亦于天耳界自在;我了知他人之心,是奉行导师教诫者。

504.

504.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

我了知宿命,天眼已清净;灭尽一切漏,我已清净无垢。

505.

505.

‘‘Tatohaṃ vinayaṃ sabbaṃ, santike sabbadassino;

Uggahiṃ sabbavitthāraṃ, byāhariñca yathātathaṃ.

其后我在一切知者面前,学习了全部广博的律藏,并且如实地诵持。

506.

506.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Aggā vinayadhārīnaṃ, paṭācārāva ekikā.

胜者于此德喜悦,置我于第一之位:“于持律诸比丘尼中,独一芭达嘉拉为最上。”

507.

507.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

我已侍奉导师,佛陀之教已成办。重担经已卸,引有之索已根除。

508.

508.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

我为之而出家,从家来到无家处,我已达彼目的,一切结缚皆已尽。

509.

509.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已焚烧……我住于无漏之中。

510.

510.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来诚为善来……佛陀之教已成办。

511.

511.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解已证得……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ paṭācārā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,芭达嘉拉比丘尼诵此诸偈。

Paṭācārātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

第十 芭达嘉拉长老尼本行

Ekūposathikavaggo dutiyo.

第二 一布萨者品

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Ekūposathikā ceva, saḷalā cātha modakā;

Ekāsanā pañcadīpā, naḷamālī ca gotamī.

独布萨、娑罗、牟陀迦,一坐食、五灯、芦鬘、乔达弥。

Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca bhikkhunī;

Gāthā satāni pañceva, nava cāpi taduttari.

翅摩、莲花色与芭达嘉拉比丘尼;偈颂共计五百又九首。

3. Kuṇḍalakesīvaggo

3. 卷发品

1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ

1. 卷发长老尼本行

1.

1.

‘‘Padumuttaro [Pg.240] nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

胜者莲上(Padumuttara),通达一切法,于此十万劫之前,彼引导者出世间。

2.

2.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

彼时我于天鹅城,生于长者之家,家为众宝所照耀,具足广大安乐。

3.

3.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.

我趋近彼大雄,听闻正法教说,由此生起净信,我即皈依胜者。

4.

4.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako;

Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ.

彼时大悲者,其名莲上佛,置一善妙比丘尼,于速通达中第一。

5.

5.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino;

Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

闻已我心生欢喜,布施供养大仙人;稽首顶礼彼双足,渴求获得彼地位。

6.

6.

‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ;

Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā.

大雄随喜言:“贤善女!汝所愿求,一切皆将成就;愿汝快乐,得证寂静。”

7.

7.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫,奥嘎咖(Okkāka)族生,以乔达摩(Gotama)为姓,将为世间之导师。”

8.

8.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’.

“于彼法为继承人,法所化生之嫡子,名为贤善卷发(Bhaddākuṇḍalakesā),将为导师之声闻。”

9.

9.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业力,以及意乐与愿;我舍此人身,得生忉利天。

10.

10.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

从彼处命终,我往生夜摩天,复从彼处往生兜率天;又从彼处往生化乐天,再往他化自在天。

11.

11.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

由彼业力故,无论我生于何处;于彼在在处,皆为诸王之王后。

12.

12.

‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

从彼天界殁,转生于人间;我为转轮王及地方诸王之王后。

13.

13.

‘‘Sampattiṃ [Pg.241] anubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

于天界人间,享尽诸福报;处处皆安乐,轮回多劫中。

14.

14.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,梵志大名声;名为迦叶者,最上说者出世。

15.

15.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

彼时人中主,为大仙侍者;迦尸王吉奇,住最上之城波罗奈。

16.

16.

‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

我曾是其第四女,以比丘施者之名著称;听闻最胜者之法后,我欣求出家。

17.

17.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

父亲未允我等,彼时我等留于家中;两万年间,我等精勤不懈。

18.

18.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

七位王女安乐长养,守持童女梵行;她们心怀喜悦,乐于奉侍佛陀。

19.

19.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

她们是:沙门尼、沙门护、比丘尼、比丘施、法、善法,以及第七位僧伽施。

20.

20.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā;

Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.

当时我们是:谶摩、莲花色、芭达嘉拉、我、瘦乔达弥、法施,以及第七位毘舍佉。

21.

21.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此等善业,以及意乐与愿;我舍此人身,得生忉利天。

22.

22.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā.

如今于此最后生,在最上之山城王舍城;我生于富裕长者家,正值青春年华。

23.

23.

‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ;

Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato.

见一盗贼被押赴刑场,我对他心生爱恋;我父以千金将他从死刑中赎回。

24.

24.

‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama;

Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā.

父亲知我心意,便将我嫁与他;我对他坦诚相待,极为敬爱且多有助益。

25.

25.

‘‘So me bhūsanalobhena, balimajjhāsayo diso;

Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ.

他因贪爱我的饰品,那恶人意图献祭;将我引至盗贼崖,图谋将我杀害。

26.

26.

‘‘Tadāhaṃ [Pg.242] paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī;

Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.

彼时我向那贼人,恭敬合掌礼拜;为求保全己命,我说了这番话。

27.

27.

‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū;

Sabbaṃ harassu bhaddante, mañca dāsīti sāvaya’.

“此金臂钏,及众多珍珠、琉璃;贤者请尽取,并宣称我为婢。”

28.

28.

‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi;

Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’.

“贤善女,脱下饰物,莫要过度悲叹;我从未有过不杀人而夺取财物之事。”

29.

29.

‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;

Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’.

“自我有记忆,我具识别力以来;我不曾知晓,有谁比你更亲爱。”

30.

30.

‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;

Na ca dāni puno atthi, mama tuyhañca saṅgamo.

“来吧,让我拥抱你,并向你右绕为礼;自此之后,你我再无相会之时。”

31.

31.

‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;

Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.

“并非在所有情况下,男人都是智者;女人亦可是智者,于处处皆能明辨。”

32.

32.

‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;

Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā.

“并非在所有情况下,男人都是智者;女人亦可是智者,能迅速思量义理。”

33.

33.

‘‘‘Lahuñca vata khippañca, nikaṭṭhe samacetayiṃ;

Migaṃ uṇṇā yathā evaṃ, tadāhaṃ sattukaṃ vadhiṃ.

“我确实迅速而敏捷地,在危急关头努力思量;如羊毛反害其羊,那时我杀死了那贼人。”

34.

34.

‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati;

So haññate mandamati, corova girigabbhare.

“若人于已生之事,未能迅速地了知;彼愚钝者即遭毁,如盗贼于山峡中。”

35.

35.

‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati;

Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’.

“若人于已生之事,能够迅速地了知;便能解脱敌之难,如我从贼人处解脱。”

36.

36.

‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ;

Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ.

那时我将那贼人推下山崖,去到白衣外道处,我出家了。

37.

37.

‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā;

Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ.

那时,他们用钳子拔光我的头发,为我授了出家戒,并不断地教我其教义。

38.

38.

‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā;

Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ.

于是我学了那教义,独自静坐,思量着那学说。

39.

39.

‘‘Chinnaṃ [Pg.243] gayha samīpe me, pātayitvā apakkami;

Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ.

一只狗叼着一只断手,在我身边放下后离去。我见到那只爬满蛆虫的手,获得了虫噬之相。

40.

40.

‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike;

Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo.

于是我悚然起身,询问同修行者;他们说:“释迦族的比丘们了知此事义。”

41.

41.

‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake;

Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ.

我欲探寻此意义,于是前往佛陀的声闻弟子处询问;他们带着我前往最胜佛陀的近前。

42.

42.

‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;

Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako.

导师为我宣说蕴、处、界,亦说不净、无常、苦与无我。

43.

43.

‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;

Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ.

听闻彼法后,我清净法眼;了知正法已,请求出家与具足戒。

44.

44.

‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;

Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ.

当时我请求后,导师说:“贤女,来!”那时我已受具足戒,看见少许的水。

45.

45.

‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ, ñatvā saudayabbayaṃ;

Tathā sabbepi saṅkhāre, īdisaṃ cintayiṃ tadā.

我因洗足而了知生灭,当时亦思惟一切行亦复如是。

46.

46.

‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;

Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino.

于是我心解脱,完全无所取;当时,胜者宣布我于速通达者中为第一。

47.

47.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

我于诸神通自在,亦于天耳界;我知他人心,奉行导师教。

48.

48.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

我知宿命,天眼已清净;灭尽一切漏,我已极净无垢。

49.

49.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

我已承事师,佛陀教已行;重担已卸下,有爱已根除。

50.

50.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

我为之从家到无家而出家,我已证得彼义,即一切结的灭尽。

51.

51.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane.

于最胜佛陀的教法中,我于义、法、词与辩才的智慧,清净无垢。

52.

52.

‘‘Kilesā [Pg.244] jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已焚烧,一切诸有已根除;如母象断其系缚,我住于无漏。

53.

53.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来到佛陀近前,诚然是善来!三明已证得,佛陀教已行。

54.

54.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解,此八解脱,六神通已亲证;佛陀教已行。

Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

据说,跋陀·卷发(Bhaddā Kuṇḍalakesā)比丘尼就这样说了这些偈颂。

Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.

卷发长老尼传第一

2. Kisāgotamītherīapadānaṃ

2. 瘦乔达弥长老尼传

55.

55.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲花上(Padumuttara)的胜者,通达一切法;于此十万劫前,导师出现于世。

56.

56.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā aññatare kule;

Upetvā taṃ naravaraṃ, saraṇaṃ samupāgamiṃ.

那时我生于天鹅城(Haṃsavatī)某个家族;我亲近那位人中之最胜者,并皈依了。

57.

57.

‘‘Dhammañca tassa assosiṃ, catusaccūpasañhitaṃ;

Madhuraṃ paramassādaṃ, vaṭṭasantisukhāvahaṃ.

我听闻他的法,与四圣谛相应;甘甜、最上味,带来轮回止息之乐。

58.

58.

‘‘Tadā ca bhikkhuniṃ vīro, lūkhacīvaradhāriniṃ;

Ṭhapento etadaggamhi, vaṇṇayī purisuttamo.

彼时,勇健者、人中之最上者,赞叹一位穿着粗衣的比丘尼,将她置于第一(etadagga)之位。

59.

59.

‘‘Janetvānappakaṃ pītiṃ, sutvā bhikkhuniyā guṇe;

Kāraṃ katvāna buddhassa, yathāsatti yathābalaṃ.

听闻比丘尼的功德后,我生起无量欢喜;尽己所能,竭尽己力,向佛陀致以崇敬。

60.

60.

‘‘Nipacca munivaraṃ taṃ, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Tadānumodi sambuddho, ṭhānalābhāya nāyako.

我顶礼那位最胜牟尼,祈求获得那个地位;那时,导师、正自觉者为我获得此位而随喜。

61.

61.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“从此十万劫后,将有奥嘎咖(Okkāka)王族出身、名为乔达摩(Gotama)的导师出现于世。

62.

62.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Kisāgotamī nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“于彼法中,有一位法嗣,是(佛陀)亲生、法所化生的弟子,名为瘦乔达弥(Kisāgotamī),她将成为导师的女声闻。”

63.

63.

‘‘Taṃ [Pg.245] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

听闻此言后,我心生欢喜,从那时起,我终生以慈心和四事资具侍奉那位胜者、调御者。

64.

64.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业以及意愿和决意,舍弃人身后,我得生忉利天(Tāvatiṃsa)。

65.

65.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

在此贤劫中,有位梵天亲属、大名声者,名为迦叶(Kassapa),是说法者中的最胜者,他出现于世。

66.

66.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

那时,在至上的波罗奈(Bārāṇasī)城,人主迦尸王名为基基(Kikī),是那位大仙的侍者。

67.

67.

‘‘Pañcamī tassa dhītāsiṃ, dhammā nāmena vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

我是他的第五个女儿,以法(Dhammā)之名而闻名;听闻最胜者的法后,我欣然乐于出家。

68.

68.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

父亲不允我们,那时我们只在家中;两万年里,我们不懈怠地修行。

69.

69.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

我们七位公主,安乐中成长,欢喜地乐于侍奉佛陀,行持童女梵行。

70.

70.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

(她们是)沙门尼(Samaṇī)、沙门护(Samaṇaguttā)、比丘尼(Bhikkhunī)、比丘施(Bhikkhudāyikā)、法(Dhammā)和善法(Sudhammā),第七位是僧伽施(Saṅghadāyikā)。

71.

71.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Ahañca dhammadinnā ca, visākhā hoti sattamī.

(她们是)翅摩(Khemā)、莲花色(Uppalavaṇṇā)、芭达嘉拉(Paṭācārā)、军陀罗(Kuṇḍalā)、我法施(Dhammadinnā),而毘舍佉(Visākhā)是第七位。

72.

72.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

因彼等善作业,以及思与愿故,我舍弃人身后,得生忉利天。

73.

73.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Duggate adhane naṭṭhe, gatā ca sadhanaṃ kulaṃ.

于今此最后生,我生于一贫穷、无财、败落之长者家,后归于一富裕之家。

74.

74.

‘‘Patiṃ ṭhapetvā sesā me, dessanti adhanā iti;

Yadā ca pasūtā āsiṃ, sabbesaṃ dayitā tadā.

除我丈夫之外,其余诸人皆因我贫穷而鄙视我;及至我生子时,彼时则为众人所爱。

75.

75.

‘‘Yadā so taruṇo bhaddo, komalako sukhedhito;

Sapāṇamiva kanto me, tadā yamavasaṃ gato.

彼子正值年少,贤善而娇嫩,安乐中长成,我爱之如己命;彼时,其却为死神所夺。

76.

76.

‘‘Sokaṭṭā dīnavadanā[Pg.246], assunettā rudammukhā;

Mataṃ kuṇapamādāya, vilapantī gamāmahaṃ.

为忧苦所折磨,我面容憔悴,双眼含泪,面带哭容;我抱着儿子的尸体,一路悲号而去。

77.

77.

‘‘Tadā ekena sandiṭṭhā, upetvābhisakkuttamaṃ;

Avocaṃ dehi bhesajjaṃ, puttasañjīvananti bho.

彼时,经一人指示,我趋近无上医王,说道:“尊者,请赐予能令我儿复活之药!”

78.

78.

‘‘Na vijjante matā yasmiṃ, gehe siddhatthakaṃ tato;

Āharāti jino āha, vinayopāyakovido.

善于教化方便之胜者说:“从一户从未有过死者之人家,取来一粒芥子(siddhatthaka)。”

79.

79.

‘‘Tadā gamitvā sāvatthiṃ, na labhiṃ tādisaṃ gharaṃ;

Kuto siddhatthakaṃ tasmā, tato laddhā satiṃ ahaṃ.

彼时我走遍舍卫城(Sāvatthī),未能找到这样的人家;既无此家,何处能得芥子?于是我生起了正念。

80.

80.

‘‘Kuṇapaṃ chaḍḍayitvāna, upesiṃ lokanāyakaṃ;

Dūratova mamaṃ disvā, avoca madhurassaro.

我抛下儿子的尸体,走近世间导师。导师具甜美之音,从远处看见我,便对我说道:

81.

81.

‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ;

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ.

“若人寿百岁,不见生灭法,不如生一日,得见生灭法。”

82.

82.

‘‘‘Na gāmadhammo nigamassa dhammo, na cāpiyaṃ ekakulassa dhammo;

Sabbassa lokassa sadevakassa, eseva dhammo yadidaṃ aniccatā’.

“此非一村之法,非一镇之法,亦非一家之法;此乃遍及天人一切世间之法,此法即是无常(aniccatā)。”

83.

83.

‘‘Sāhaṃ sutvānimā gāthā, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;

Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

我听闻此等偈颂,即清净了法眼;其后了悟正法,出家而入无家之境。

84.

84.

‘‘Tathā pabbajitā santī, yuñjantī jinasāsane;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

如是出家已,于胜者教中精勤修习;未久,我即证得阿罗汉果。

85.

85.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

我于诸神通(iddhi)自在,亦通达天耳界(dibba-sotadhātu);我能知晓他人之心,是奉行导师教诫者。

86.

86.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

我了知宿命(pubbenivāsa),天眼(dibbacakkhu)已清净;所有诸漏(āsava)皆已灭尽,我已清净无有尘垢。

87.

87.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

我已承事导师,佛陀教法已圆满;重担经已放下,有之导索已根除。

88.

88.

‘‘Yassatthāya [Pg.247] pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

我为之从家到无家而出家,那一切结缚灭尽的义利,我已证得。

89.

89.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

于义、法、词与辩才,我之智清净无垢,此乃最胜佛陀之力。

90.

90.

‘‘Saṅkārakūṭā āhitvā, susānā rathiyāpi ca;

Tato saṅghāṭikaṃ katvā, lūkhaṃ dhāremi cīvaraṃ.

我从粪堆、冢间或路旁拾取布料,制成僧伽梨,穿着粗劣的衣袍。

91.

91.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, lūkhacīvaradhāraṇe;

Ṭhapesi etadaggamhi, parisāsu vināyako.

胜者、导师因我穿着粗劣衣袍的功德而欢喜,在众会中将我置于第一之位。

92.

92.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的诸烦恼已被焚尽……我住于无漏。

93.

93.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来……佛陀的教法我已完成。

94.

94.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已完成。

Itthaṃ sudaṃ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,瘦乔达弥比丘尼诵说了这些偈颂。

Kisāgotamītheriyāpadānaṃ dutiyaṃ.

瘦乔达弥长老尼本行传第二。

3. Dhammadinnātherīapadānaṃ

3. 法施长老尼本行传

95.

95.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

于此十万劫昔,有名莲华上之胜者,一切法之彼岸者,导师出兴于世。

96.

96.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, kule aññatare ahuṃ;

Parakammakārī āsiṃ, nipakā sīlasaṃvutā.

那时我生于天鹅城某家,为人佣工,聪慧且持戒。

97.

97.

‘‘Padumuttarabuddhassa, sujāto aggasāvako;

Vihārā abhinikkhamma, piṇḍapātāya gacchati.

莲华上佛的上首弟子善生,从寺院中出,为乞食而行。

98.

98.

‘‘Ghaṭaṃ gahetvā gacchantī, tadā udakahārikā;

Taṃ disvā adadaṃ pūpaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.

那时我为汲水人,持罐而行,见到他后心生净信,亲手供养糕饼。

99.

99.

‘‘Paṭiggahetvā tattheva, nisinno paribhuñji so;

Tato netvāna taṃ gehaṃ, adāsiṃ tassa bhojanaṃ.

他接受后,即于彼处坐下受用;其后我将他迎请至家中,供养他食物。

100.

100.

‘‘Tato [Pg.248] me ayyako tuṭṭho, akarī suṇisaṃ sakaṃ;

Sassuyā saha gantvāna, sambuddhaṃ abhivādayiṃ.

那时我的主人心生欢喜,纳我为儿媳;我与婆婆一同前往,礼敬正自觉者。

101.

101.

‘‘Tadā so dhammakathikaṃ, bhikkhuniṃ parikittayaṃ;

Ṭhapesi etadaggamhi, taṃ sutvā muditā ahaṃ.

彼时,他正称扬一位说法比丘尼,将她置于第一之位;我听闻此事,心生欢喜。

102.

102.

‘‘Nimantayitvā sugataṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.

我邀请善逝、世间导师及其僧团,行大布施后,发愿求得彼位。

103.

103.

‘‘Tato maṃ sugato āha, ghananinnādasussaro ;

‘Mamupaṭṭhānanirate, sasaṅghaparivesike.

于是善逝以深沉洪亮之声对我说:“你乐于侍奉我,并供养僧团,

104.

104.

‘‘‘Saddhammassavane yutte, guṇavaddhitamānase;

Bhadde bhavassu muditā, lacchase paṇidhīphalaṃ.

“汝心专注于听闻正法,功德令心意增长;贤善女,汝当欢喜,汝将获得所愿之果。

105.

105.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“自此十万劫后,于奥嘎咖(Okkāka)王族中,将有导师出世于世间,其姓为乔达摩。

106.

106.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Dhammadinnāti nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“于彼法中,为法之继承人,法所化生之亲生女;其名为法施(Dhammadinnā),将成导师之声闻女弟子。”

107.

107.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ mahāmuniṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

闻此言已,我心欢喜,尽形寿以慈心,用诸资具奉事于大牟尼、调御者。

108.

108.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善作业及思愿故,舍此人身后,我得生忉利天。

109.

109.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门种,具大名望,为诸说者中最上者,其姓为迦叶(Kassapa)者出世。

110.

110.

‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;

Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.

彼时,于最上城波罗奈(Bārāṇasī)中,有王名吉基(Kikī),为迦尸国(Kāsi)之主,乃大仙之侍者。

111.

111.

‘‘Chaṭṭhā tassāsahaṃ dhītā, sudhammā iti vissutā;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.

我乃彼王第六女,名为善法(Sudhammā)而闻名;听闻最胜者之法后,我心乐于出家。

112.

112.

‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;

Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.

父亲不允我等,彼时我等只得居家;于两万年间,精勤不懈。

Tatiyaṃ bhāṇavāraṃ.

第三诵分。

113.

113.

‘‘Komāribrahmacariyaṃ[Pg.249], rājakaññā sukhedhitā;

Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.

我等七位王女,安乐中成长,行持童女梵行,心怀欢喜,恒乐于奉事佛陀。

114.

114.

‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;

Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.

其名为:萨玛尼(Samaṇī)、萨玛纳故塔(Samaṇaguttā)、比丘尼、比丘达伊迦(Bhikkhudāyikā)、昙玛(Dhammā)、须昙玛(Sudhammā),以及第七位僧伽达伊迦(Saṅghadāyikā)。

115.

115.

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ca kuṇḍalā;

Gotamī ca ahañceva, visākhā hoti sattamī.

今为谶摩(Khemā)、莲花色、芭达嘉拉、军陀罗计娑(Kuṇḍalakesī)、乔达弥、我,以及第七位毘舍佉。

116.

116.

‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此等善作业及思愿故,舍此人身后,我得生忉利天。

117.

117.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, sabbakāmasamiddhine.

于今此最后生,在最上城王舍城(Giribbaja)中,我生于富裕长者家,一切欲乐皆圆满。

118.

118.

‘‘Yadā rūpaguṇūpetā, paṭhame yobbane ṭhitā;

Tadā parakulaṃ gantvā, vasiṃ sukhasamappitā.

当我具足色与德,安住于初青年期;尔时我归于夫家,安享于幸福之中。

119.

119.

‘‘Upetvā lokasaraṇaṃ, suṇitvā dhammadesanaṃ;

Anāgāmiphalaṃ patto, sāmiko me subuddhimā.

我具善慧之夫,亲近世间归依处,听闻正法教示后,证得阿那含果。

120.

120.

‘‘Tadāhaṃ anujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

那时我蒙允出家,不久便证得了阿罗汉果。

121.

121.

‘‘Tadā upāsako so maṃ, upagantvā apucchatha;

Gambhīre nipuṇe pañhe, te sabbe byākariṃ ahaṃ.

那时那位优婆塞来到我这里,问了深奥微妙的问题;我解答了所有问题。

122.

122.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

‘Bhikkhuniṃ dhammakathikaṃ, nāññaṃ passāmi edisiṃ.

胜者对此功德感到满意,将我置于首位:“我未曾见过像她这样的说法比丘尼。”

123.

123.

‘Dhammadinnā yathā dhīrā, evaṃ dhāretha bhikkhavo’;

‘‘Evāhaṃ paṇḍitā homi, nāyakenānukampitā.

“比丘们,你们应如法施那样贤慧”;我因此而成为智者,蒙受导师的慈悯。

124.

124.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

我已承事导师,奉行佛陀教法;重担已卸下,有爱已根除。

125.

125.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

我为之而出家,从家入于无家,

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

我已证得彼义,一切结缚已尽。

126.

126.

‘‘Iddhīsu [Pg.250] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

我于神变自在,具天耳界;我能知他心,是奉行导师教法者。

127.

127.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

我知宿命,天眼已清净;灭尽一切漏,我已清净无垢。

128.

128.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已烧尽……我安住于无漏。

129.

129.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我实为善来……佛陀教法已奉行。

130.

130.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法已奉行。

Itthaṃ sudaṃ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,法施比丘尼诵说此等偈颂。

Dhammadinnātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

法施长老尼譬喻第三。

4. Sakulātherīapadānaṃ

4. 萨古拉长老尼譬喻

131.

131.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

名为莲华上之胜者,一切法之彼岸者;于此十万劫之前,彼引导者出世。

132.

132.

‘‘Hitāya sabbasattānaṃ, sukhāya vadataṃ varo;

Atthāya purisājañño, paṭipanno sadevake.

为一切有情之利益安乐,彼乃最胜说法者;人中良骏,为天人界之义利而行道。

133.

133.

‘‘Yasaggapatto sirimā, kittivaṇṇagato jino;

Pūjito sabbalokassa, disāsabbāsu vissuto.

胜者已达声誉之顶,具足吉祥,名声远扬;受一切世间供养,于一切方所闻名。

134.

134.

‘‘Uttiṇṇavicikiccho so, vītivattakathaṃkatho;

Sampuṇṇamanasaṅkappo, patto sambodhimuttamaṃ.

彼已度脱疑惑,超越犹豫;心意圆满,证得无上正觉。

135.

135.

‘‘Anuppannassa maggassa, uppādetā naruttamo;

Anakkhātañca akkhāsi, asañjātañca sañjanī.

彼乃人中无上者,令未生之道生起;宣说未曾宣说者,令未生起者生起。

136.

136.

‘‘Maggaññū ca maggavidū, maggakkhāyī narāsabho;

Maggassa kusalo satthā, sārathīnaṃ varuttamo.

知道、解道、说道者,人中之雄;善巧于道之导师,最上之调御者。

137.

137.

‘‘Mahākāruṇiko satthā, dhammaṃ desesi nāyako;

Nimugge kāmapaṅkamhi, samuddharati pāṇine.

大悲导师,人天之导首,宣说正法;救拔沉溺于欲泥中的众生。

138.

138.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā khattiyanandanā;

Surūpā sadhanā cāpi, dayitā ca sirīmatī.

那时我出生于天鹅城(Haṃsavatī),是刹帝利族之女;容貌美丽,富有资财,受人喜爱且具吉祥。

139.

139.

‘‘Ānandassa [Pg.251] mahārañño, dhītā paramasobhaṇā;

Vemātā bhaginī cāpi, padumuttaranāmino.

我是阿难(Ānanda)大王之女,极其美丽;也是莲花上首(Padumuttara)佛的异母姐妹。

140.

140.

‘‘Rājakaññāhi sahitā, sabbābharaṇabhūsitā;

Upāgamma mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ.

我与众公主一同,身着一切饰品,趋近大雄,听闻正法。

141.

141.

‘‘Tadā hi so lokagaru, bhikkhuniṃ dibbacakkhukaṃ;

Kittayaṃ parisāmajjhe, aggaṭṭhāne ṭhapesi taṃ.

那时世尊于大众中,赞叹一位具天眼的比丘尼,并置其于第一之位。

142.

142.

‘‘Suṇitvā tamahaṃ haṭṭhā, dānaṃ datvāna satthuno;

Pūjitvāna ca sambuddhaṃ, dibbacakkhuṃ apatthayiṃ.

我闻此心生欢喜,向导师行布施,并供养正自觉者,祈愿获得天眼。

143.

143.

‘‘Tato avoca maṃ satthā, ‘nande lacchasi patthitaṃ;

Padīpadhammadānānaṃ, phalametaṃ sunicchitaṃ.

于是导师对我说:“难陀(Nanda),你将获得所愿;此乃灯施与法施之确定果报。”

144.

144.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“于十万劫后,将有导师出世,生于奥嘎咖(Okkāka)族,其族姓为乔达摩(Gotama)。”

145.

145.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Sakulā nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“她将是彼之法嗣,法所化生之嫡女,其名号为萨古拉(Sakulā),将成为导师的女弟子。”

146.

146.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意乐与誓愿,舍弃人身后,我往生忉利天。

147.

147.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有婆罗门族,具大名声,最胜说者,其族姓为迦叶(Kassapa)者出世。

148.

148.

‘‘Paribbājakinī āsiṃ, tadāhaṃ ekacārinī;

Bhikkhāya vicaritvāna, alabhiṃ telamattakaṃ.

当时我为独行女遍行者,为乞食而游行,获得少许油。

149.

149.

‘‘Tena dīpaṃ padīpetvā, upaṭṭhiṃ sabbasaṃvariṃ;

Cetiyaṃ dvipadaggassa, vippasannena cetasā.

我以彼油燃灯,心怀澄净喜悦,礼拜两足尊、圆满自制者之塔庙。

150.

150.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业,以及意乐与誓愿,舍弃人身后,我往生忉利天。

151.

151.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Pajjalanti mahādīpā, tattha tattha gatāya me.

因那业力所推动,无论我生于何处,在我所到之处,皆有大灯为我燃烧。

152.

152.

‘‘Tirokuṭṭaṃ [Pg.252] tiroselaṃ, samatiggayha pabbataṃ;

Passāmahaṃ yadicchāmi, dīpadānassidaṃ phalaṃ.

能穿墙透岩,能越过山岳,我能看见任何我希望看见的;此乃施灯之果报。

153.

153.

‘‘Visuddhanayanā homi, yasasā ca jalāmahaṃ;

Saddhāpaññāvatī ceva, dīpadānassidaṃ phalaṃ.

“我具清净之眼,名声显赫;亦具足信与慧,此乃施灯之果报。”

154.

154.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā vippakule ahaṃ;

Pahūtadhanadhaññamhi, mudite rājapūjite.

“如今于此最后生,我生于婆罗门家,财富谷物丰饶,受王敬重而喜悦。”

155.

155.

‘‘Ahaṃ sabbaṅgasampannā, sabbābharaṇabhūsitā;

Purappavese sugataṃ, vātapāne ṭhitā ahaṃ.

“我肢体圆满,佩戴一切饰品;当善逝入城时,我正立于窗边。”

156.

156.

‘‘Disvā jalantaṃ yasasā, devamanussasakkataṃ;

Anubyañjanasampannaṃ, lakkhaṇehi vibhūsitaṃ.

“见他名声赫赫,受天人所敬,具足随形好,以诸相庄严。”

157.

157.

‘‘Udaggacittā sumanā, pabbajjaṃ samarocayiṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

“我心意高昂,满怀喜悦,乐于出家;不久之后,我证得阿罗汉果。”

158.

158.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.

“我于神通得自在,亦于天耳界;我知他人之心,奉行导师之教诫。”

159.

159.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.

“我知宿命,天眼已清净;灭尽一切漏,我已清净无垢。”

160.

160.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

“我已承事导师,佛陀之教已奉行;重担已放下,有之导索已根除。”

161.

161.

‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.

“我为之而出家,从家到无家,我已证得彼义,即一切结之灭尽。”

162.

162.

‘‘Tato mahākāruṇiko, etadagge ṭhapesi maṃ;

Dibbacakkhukānaṃ aggā, sakulāti naruttamo.

“于是大悲者,人中之最上,置我于第一,言:‘于持天眼者中,萨古拉(Sakulā)为第一。’”

163.

163.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。”

164.

164.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来为善来……佛陀之教已奉行。”

165.

165.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀之教已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,萨古拉比丘尼诵此诸偈。

Sakulātheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

萨古拉长老尼本行传第四。

5. Nandātherīapadānaṃ

5. 难陀长老尼本行传

166.

166.

‘‘Padumuttaro [Pg.253] nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

“胜莲华(Padumuttara)佛乃胜者,已达一切法之彼岸;距今十万劫之昔,彼引导者出世。”

167.

167.

‘‘Ovādako viññāpako, tārako sabbapāṇinaṃ;

Desanākusalo buddho, tāresi janataṃ bahuṃ.

“彼乃劝诫者、教导者,一切有情之救度者;佛陀善于说法,度脱了芸芸众生。”

168.

168.

‘‘Anukampako kāruṇiko, hitesī sabbapāṇinaṃ;

Sampatte titthiye sabbe, pañcasīle patiṭṭhapi.

“彼乃怜悯者、慈悲者,为一切有情之利益者;所有来诣之外道(titthiya),皆令安住于五戒。”

169.

169.

‘‘Evaṃ nirākulaṃ āsi, suññataṃ titthiyehi ca;

Vicittaṃ arahantehi, vasībhūtehi tādibhi.

“如是,世间无纷扰,外道亦绝迹;为得自在之阿罗汉、如是者所庄严。”

170.

170.

‘‘Ratanānaṭṭhapaññāsaṃ, uggatova mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso, bāttiṃsavaralakkhaṇo.

“大牟尼巍巍,身高五十八肘,犹如珍宝金柱,具足三十二胜相。”

171.

171.

‘‘Vassasatasahassāni, āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

“彼时寿量十万岁,住世亦有尔许时,彼佛度脱诸多人众。”

172.

172.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.

“当时我于天鹅城(Haṃsavatī),生于长者之家,其家为种种珍宝所照耀,具足大安乐。”

173.

173.

‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;

Amataṃ paramassādaṃ, paramatthanivedakaṃ.

“走近彼大雄后,我听闻了法教,那是不死甘露,具无上味,开显第一义。”

174.

174.

‘‘Tadā nimantayitvāna, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ;

Datvā tassa mahādānaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.

“当时,我邀请了世间导师及其僧团,心怀净信,亲手向他作了大布施。”

175.

175.

‘‘Jhāyinīnaṃ bhikkhunīnaṃ, aggaṭṭhānamapatthayiṃ;

Nipacca sirasā dhīraṃ, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.

“我头面顶礼彼贤者、世间导师及其僧团,发愿于禅修比丘尼中得第一位。”

176.

176.

‘‘Tadā adantadamako, tilokasaraṇo pabhū;

Byākāsi narasārathi, ‘lacchase taṃ supatthitaṃ.

“当时,未调伏者之调伏者,三界皈依处、大能者,人御者授记道:‘你将获得你所善愿的。’”

177.

177.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“‘从此劫起十万劫后,将生于奥嘎咖(Okkāka)王族,名为乔达摩(Gotama),他将成为世间导师。”

178.

178.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Nandāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“‘她将是他的法嗣,是法所生的嫡女;名为难陀(Nandā),她将是导师的女弟子。’”

179.

179.

‘‘Taṃ [Pg.254] sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

“闻此我心欢喜,尽此一生,我以慈心及资具,承事彼胜者、调御者。”

180.

180.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善业与思愿,舍弃人身后,我往生忉利天(Tāvatiṃsa)。”

181.

181.

‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā ;

Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.

“从彼处死后,我生于夜摩天(Yāma),从彼处我生于兜率天(Tusita);又从彼处生于化乐天(Nimmānaratī),再从彼处生于他化自在天(Paranimmitavasavattī)。”

182.

182.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;

Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

“无论我生于何处,皆因彼业力之故;于彼处处,我皆得为诸王之主妃。”

183.

183.

‘‘Tato cutā manussatte, rājānaṃ cakkavattinaṃ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

“从彼处死后,我生于人界,成为转轮王及诸属国国王之主妃。”

184.

184.

‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu manujesu ca;

Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.

“我于天界与人界享受富乐,处处安乐,如是流转多劫。”

185.

185.

‘‘Pacchime bhave sampatte, suramme kapilavhaye;

Rañño suddhodanassāhaṃ, dhītā āsiṃ aninditā.

“当最后有生到来时,我生于美丽的迦毗罗卫城(Kapilavatthu),成为净饭王(Suddhodana)无瑕的女儿。”

186.

186.

‘‘Siriyā rūpiniṃ disvā, nanditaṃ āsi taṃ kulaṃ;

Tena nandāti me nāmaṃ, sundaraṃ pavaraṃ ahu.

“因见我庄严美貌,彼家族心生欢喜;是故我得‘难陀’之名,此名美好而殊胜。”

187.

187.

‘‘Yuvatīnañca sabbāsaṃ, kalyāṇīti ca vissutā;

Tasmimpi nagare ramme, ṭhapetvā taṃ yasodharaṃ.

“于彼悦意之城,除耶输陀罗外,于所有青春女子中,我以‘贤美’而闻名。”

188.

188.

‘‘Jeṭṭho bhātā tilokaggo, pacchimo arahā tathā;

Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ, mātarā paricoditā.

“长兄为三界至尊,幼弟亦是阿罗汉;唯我一人仍为居士,受母亲之敦促。”

189.

189.

‘‘‘Sākiyamhi kule jātā, putte buddhānujā tuvaṃ;

Nandenapi vinā bhūtā, agāre kiṃ nu acchasi.

“‘女儿,汝生于释迦族,为佛陀之妹;既已与难陀分离,为何仍留恋于家?’”

190.

190.

‘‘‘Jarāvasānaṃ yobbaññaṃ, rūpaṃ asucisammataṃ;

Rogantamapicārogyaṃ, jīvitaṃ maraṇantikaṃ.

“‘青春以衰老为终,色身被视为不净;无病以疾病为终,生命以死亡为终。’”

191.

191.

‘‘‘Idampi te subhaṃ rūpaṃ, sasīkantaṃ manoharaṃ;

Bhūsanānaṃ alaṅkāraṃ, sirisaṅghāṭasannibhaṃ.

“‘汝此美好之色身,悦意如月甚迷人;众饰之所庄严,犹如祥瑞之总集。’”

192.

192.

‘‘‘Puñjitaṃ [Pg.255] lokasāraṃva, nayanānaṃ rasāyanaṃ;

Puññānaṃ kittijananaṃ, ukkākakulanandanaṃ.

“‘犹如世间精华之汇聚,是双目之甘露;能为有福者生名望,令甘蔗王族心欢喜。’”

193.

193.

‘‘‘Na cireneva kālena, jarā samadhisessati ;

Vihāya gehaṃ kāruññe, cara dhammamanindite’.

“‘无过而可爱者!无需历时良久,衰老就将征服(汝);舍弃汝家,去行持正法。’”

194.

194.

‘‘Sutvāhaṃ mātu vacanaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Dehena na tu cittena, rūpayobbanalāḷitā.

“我听闻母亲之言,出家而入无家。然我耽于色与青春,身出家而非心。”

195.

195.

‘‘Mahatā ca payattena, jhānajjhena paraṃ mama;

Kātuñca vadate mātā, na cāhaṃ tattha ussukā.

“母亲告诫于我,应以极大努力,致力于禅修;然我于此,了无热忱。”

196.

196.

‘‘Tato mahākāruṇiko, disvā maṃ kāmalālasaṃ ;

Nibbindanatthaṃ rūpasmiṃ, mama cakkhupathe jino.

“尔时,大悲者见我沉溺于欲,为令我于色身生厌离,胜者于我视线中——”

197.

197.

‘‘Sakena ānubhāvena, itthiṃ māpesi sobhiniṃ;

Dassanīyaṃ suruciraṃ, mamatopi surūpiniṃ.

“(胜者)以自身之神力,化现一庄严女子,其姝丽悦目,光彩照人,容色胜我一筹。”

198.

198.

‘‘Tamahaṃ vimhitā disvā, ativimhitadehiniṃ;

Cintayiṃ saphalaṃ meti, nettalābhañca mānusaṃ.

“我见彼身姿绝妙之女,心生惊异,思忖:‘我得此人身与眼目,诚为有果!’”

199.

199.

‘‘Tamahaṃ ehi subhage, yenattho taṃ vadehi me;

Kulaṃ te nāmagottañca, vada me yadi te piyaṃ.

“我(对她说):‘来,美丽者!汝有何所需,请告知于我;若汝乐意,亦请告知汝之家族、名与姓氏。’”

200.

200.

‘Na vañcakālo subhage, ucchaṅge maṃ nivāsaya;

Sīdantīva mamaṅgāni, pasuppaya muhuttakaṃ’.

“‘美丽者,此非欺瞒之时,请安住于我怀中;我肢体仿佛沉没,请小憩片刻。’”

201.

201.

‘‘Tato sīsaṃ mamaṅke sā, katvā sayi sulocanā;

Tassā nalāṭe patitā, luddhā paramadāruṇā.

“于是,彼美目女子,枕首于我膝上而眠;于其额上,一凶恶、极怖之疮忽现。”

202.

202.

‘‘Saha tassā nipātena, piḷakā upapajjatha;

Pagghariṃsu pabhinnā ca, kuṇapā pubbalohitā.

随彼病创之降临,痈疽即生起;既已破裂,腐臭脓血流溢而出。

203.

203.

‘‘Pabhinnaṃ vadanañcāpi, kuṇapaṃ pūtigandhanaṃ;

Uddhumātaṃ vinilañca, pubbañcāpi sarīrakaṃ.

其口亦破裂,腐臭如尸;身体肿胀青瘀,脓液亦流溢。

204.

204.

‘‘Sā paveditasabbaṅgī, nissasantī muhuṃ muhuṃ;

Vedayantī sakaṃ dukkhaṃ, karuṇaṃ paridevayi.

彼全身颤抖,不断地叹息;感受着自身之苦,悲切地哀号。

205.

205.

‘‘‘Dukkhena [Pg.256] dukkhitā homi, phusayanti ca vedanā;

Mahādukkhe nimuggamhi, saraṇaṃ hohi me sakhī’.

“我为痛苦所苦,诸受正触恼我;我已沉没于大苦,朋友,请作我归依处!”

206.

206.

‘‘‘Kuhiṃ vadanasobhaṃ te, kuhiṃ te tuṅganāsikā;

Tambabimbavaroṭṭhaṃ te, vadanaṃ te kuhiṃ gataṃ.

“汝之美貌今何在?汝之高鼻今何在?汝频婆果般之朱唇,汝之容颜何处去?”

207.

207.

‘‘‘Kuhiṃ sasīnibhaṃ vaṇṇaṃ, kambugīvā kuhiṃ gatā;

Doḷālolāva te kaṇṇā, vevaṇṇaṃ samupāgatā.

“汝月般之肤色,今已何处去?汝摇荡如秋千之双耳,亦已变色矣。”

208.

208.

‘‘‘Makuḷakhārakākārā, kalikāva payodharā;

Pabhinnā pūtikuṇapā, duṭṭhagandhittamāgatā.

“汝乳房曾如枣椰花蕾,今已破裂,腐臭如尸,散发着恶臭。”

209.

209.

‘‘‘Vedimajjhāva sussoṇī, sūnāva nītakibbisā;

Jātā amejjhabharitā, aho rūpamasassataṃ.

“汝祭坛般之纤腰、美臀,今粗糙如屠夫之砧板;已变得充满不净,唉,色身实无常!”

210.

210.

‘‘‘Sabbaṃ sarīrasañjātaṃ, pūtigandhaṃ bhayānakaṃ;

Susānamiva bībhacchaṃ, ramante yattha bālisā’.

“一切身所生之物,皆腐臭而可怖;如冢间般可厌恶,愚者于其中耽乐。”

211.

211.

‘‘Tadā mahākāruṇiko, bhātā me lokanāyako;

Disvā saṃviggacittaṃ maṃ, imā gāthā abhāsatha.

尔时,大悲者,我兄长,世间之导师,见我心生悚惧,便说此等偈颂。

212.

212.

‘‘‘Āturaṃ kuṇapaṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

“难陀,当观此身,病苦、腐臭、如尸;当为不净修汝心,令得一境善等持。”

213.

213.

‘‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;

Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ.

“正如是,彼亦然;正如彼,是亦然。散发腐败之恶臭,而为愚者所欣喜。”

214.

214.

‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;

Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhasi’.

“如是昼夜不懈怠,恒常观察于此身;尔时以自之智慧,必将洞察而彻见。”

215.

215.

‘‘Tatohaṃ atisaṃviggā, sutvā gāthā subhāsitā;

Tatraṭṭhitāvahaṃ santī, arahattamapāpuṇiṃ.

尔后我闻善说偈,内心生起大悚惧;我于彼处站立时,即已证得阿罗汉。

216.

216.

‘‘Yattha yattha nisinnāhaṃ, sadā jhānaparāyanā;

Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ.

无论我坐于何处,恒常专住于禅那;胜者于此功德喜,置我于第一之位。

217.

217.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已焚尽……我于无漏中安住。

218.

218.

‘‘Svāgataṃ [Pg.257] vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之善来诚善来……佛陀之教已奉行。

219.

219.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解已证得……佛陀之教已奉行。”

Itthaṃ sudaṃ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo abhāsitthāti.

被称为“ जनपद美女”的难陀(Nandā)比丘尼,确实诵说了这些偈颂。

Nandātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

第五 难陀长老尼本行。

6. Soṇātherīapadānaṃ

6. 索娜长老尼本行

220.

220.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

“名为莲华上(Padumuttara)之胜者,彻知一切法;于此十万劫之前,彼导师出世。

221.

221.

‘‘Tadā seṭṭhikule jātā, sukhitā pūjitā piyā;

Upetvā taṃ munivaraṃ, assosiṃ madhuraṃ vacaṃ.

“彼时我生于长者家,安乐、受敬、得人爱;我趋近彼最胜牟尼,得闻其甘美之言。

222.

222.

‘‘Āraddhavīriyānaggaṃ, vaṇṇesi bhikkhuniṃ jino;

Taṃ sutvā muditā hutvā, kāraṃ katvāna satthuno.

“胜者赞叹一比丘尼,于精进者中为最;我闻此言心欢喜,即向导师行敬事。

223.

223.

‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, ṭhānaṃ taṃ patthayiṃ tadā;

Anumodi mahāvīro, ‘sijjhataṃ paṇidhī tava.

“我礼敬于正自觉者,彼时祈愿得彼位;大雄随喜而言:‘愿汝所愿得成就。’

224.

224.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“‘从此十万劫之后,生于奥嘎咖王族;名为乔达摩者,将为世间之导师。

225.

225.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Soṇāti nāma nāmena, hessati satthu sāvikā’.

“‘于其法中为法嗣,法所化生之亲女;其名将称为索娜(Soṇā),成为导师之声闻女弟子。’

226.

226.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paccayehi vināyakaṃ.

“闻此我心生欢喜,尽其寿以慈爱心,用诸资具作供养,侍奉于彼调御者。

227.

227.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善作业之力,以及意乐与誓愿;舍此凡俗之人身后,我即往生忉利天。

228.

228.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhikule ahaṃ;

Sāvatthiyaṃ puravare, iddhe phīte mahaddhane.

“于此最后之生世,我生于长者之家;在舍卫城(Sāvatthī)此上妙城,富裕、丰饶、且多财。

229.

229.

‘‘Yadā [Pg.258] ca yobbanappattā, gantvā patikulaṃ ahaṃ;

Dasa puttāni ajaniṃ, surūpāni visesato.

“及至我青春年华,我便嫁入夫家;我生下了十个儿子,个个容貌皆俊美。

230.

230.

‘‘Sukhedhitā ca te sabbe, jananettamanoharā;

Amittānampi rucitā, mama pageva te piyā.

“彼等皆安乐成长,悦人眼目与心意;纵然敌手亦喜爱,于我而言何待言。

231.

231.

‘‘Tato mayhaṃ akāmāya, dasaputtapurakkhato;

Pabbajittha sa me bhattā, devadevassa sāsane.

“其后违我之所愿,吾夫率领十子,于天中天之教法中出家。

232.

232.

‘‘Tadekikā vicintesiṃ, jīvitenālamatthu me;

Cattāya patiputtehi, vuḍḍhāya ca varākiyā.

“我独自一人思忖:‘于我生命已无益!夫与诸子皆舍我,年老孤独实可怜。’

233.

233.

‘‘Ahampi tattha gacchissaṃ, sampatto yattha me pati;

Evāhaṃ cintayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

“‘我亦将前往彼处,我夫所到之处。’我如是思惟之后,出家而入无家。

234.

234.

‘‘Tato ca maṃ bhikkhuniyo, ekaṃ bhikkhunupassaye;

Vihāya gacchumovādaṃ, tāpehi udakaṃ iti.

“彼时,诸比丘尼留我独在比丘尼住处,嘱咐道:‘你去烧水’,便去听受教诫。”

235.

235.

‘‘Tadā udakamāhitvā, okiritvāna kumbhiyā;

Culle ṭhapetvā āsīnā, tato cittaṃ samādahiṃ.

“彼时,我取水注入罐中,置于灶上后坐下,然后善安住心。”

236.

236.

‘‘Khandhe aniccato disvā, dukkhato ca anattato;

Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.

“观诸蕴为无常、苦与无我,灭尽一切诸漏后,我证得阿罗汉果。”

237.

237.

‘‘Tadāgantvā bhikkhuniyo, uṇhodakamapucchisuṃ;

Tejodhātumadhiṭṭhāya, khippaṃ santāpayiṃ jalaṃ.

“彼时,诸比丘尼前来问起热水,我便决意火界,迅速令水变热。”

238.

238.

‘‘Vimhitā tā jinavaraṃ, etamatthamasāvayuṃ;

Taṃ sutvā mudito nātho, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

“她们感到惊奇,便将此事禀告最胜者。救主听后心生欢喜,于是宣说此偈:”

239.

239.

‘‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo;

Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ’.

“‘若人懈怠劣精进,纵活百年亦枉然;不如坚固发精进,一日生命实为胜。’”

240.

240.

‘‘Ārādhito mahāvīro, mayā suppaṭipattiyā;

Āraddhavīriyānaggaṃ, mamāha sa mahāmuni.

“因我善妙的修行,已令大雄尊欢喜;彼大牟尼宣称我,于精进者中第一。”

241.

241.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我已烧尽诸烦恼……我住于无漏。”

242.

242.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来为善来哉……佛陀教法我已行。”

243.

243.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.259] catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解已证得……佛陀教法我已行。”

Itthaṃ sudaṃ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

“如是,索娜(Soṇā)比丘尼诵说了以上诸偈。”

Soṇātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

苏那长老尼本行传第六。

7. Bhaddakāpilānītherīapadānaṃ

7. 跋陀·迦毗罗尼长老尼传

244.

244.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū ;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

7. “于此劫前十万劫,有名巴都穆塔拉(Padumuttara)佛,为一切法之彼岸者,彼引导者出兴于世。”

245.

245.

‘‘Tadāhu haṃsavatiyaṃ, videho nāma nāmato ;

Seṭṭhī pahūtaratano, tassa jāyā ahosahaṃ.

“彼时于天鹅城(Haṃsavatī),有名为威德哈(Videha)的长者,财富丰饶,我曾是他的妻子。”

246.

246.

‘‘Kadāci so narādiccaṃ, upecca saparijjano;

Dhammamassosi buddhassa, sabbadukkhabhayappahaṃ.

“一日,他与眷属同去,趋近人中之日,聆听佛陀之法,此法能除一切苦与怖。”

247.

247.

‘‘Sāvakaṃ dhutavādānaṃ, aggaṃ kittesi nāyako;

Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ, datvā buddhassa tādino.

“引导者赞叹一弟子,为头陀行者中第一。闻此,他向如是之佛陀,作七日之布施。”

248.

248.

‘‘Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ;

Sa hāsayanto parisaṃ, tadā hi narapuṅgavo.

“我以头额礼其足,祈愿获得彼地位。彼时人中之雄者,令其会众心欢喜,”

249.

249.

‘‘Seṭṭhino anukampāya, imā gāthā abhāsatha;

‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ, nibbuto hohi puttaka.

“出于对长者的怜悯,宣说了此等偈言:‘你将获得所愿之处,我子,愿你得寂静。’”

250.

250.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“‘从此十万劫之后,将有奥嘎咖(Okkāka)族后裔,其名为乔达摩(Gotama),他将成为世间导师。’”

251.

251.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kassapo nāma gottena, hessati satthu sāvako’.

“‘于其法中为法嗣,法所化生之真子;其名为迦叶(Kassapa),将成导师之声闻。’”

252.

252.

‘‘Taṃ sutvā mudito hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacitto paricari, paccayehi vināyakaṃ.

“我闻此言心欢喜,尽其一生以慈心,用诸资具作供养,侍奉于彼调御师。”

253.

253.

‘‘Sāsanaṃ jotayitvāna, so madditvā kutitthiye;

Veneyyaṃ vinayitvā ca, nibbuto so sasāvako.

“彼令教法得光耀,镇伏可鄙诸外道;教化可教化者后,彼与声闻同涅槃。”

254.

254.

‘‘Nibbute [Pg.260] tamhi lokagge, pūjanatthāya satthuno;

Ñātimitte samānetvā, saha tehi akārayi.

“彼世间最上者入灭后,为供养导师故,我聚集亲戚朋友,与他们一同建造:”

255.

255.

‘‘Sattayojanikaṃ thūpaṃ, ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ;

Jalantaṃ sataraṃsiṃva, sālarājaṃva phullitaṃ.

“一座七由旬高之宝塔,由众宝构成,如星辰般闪耀,如盛开之娑罗树王。”

256.

256.

‘‘Sattasatasahassāni, pātiyo tattha kārayi;

Naḷaggī viya jotantī, rataneheva sattahi.

“于彼处我造灯盏,共计七十万之数,皆由七宝所构成,犹如芦火般闪耀。”

257.

257.

‘‘Gandhatelena pūretvā, dīpānujjalayī tahiṃ;

Pūjanatthāya mahesissa, sabbabhūtānukampino.

“为供养怜悯一切众生之大仙,我于彼处以香油注满灯盏,并将其点燃。”

258.

258.

‘‘Sattasatasahassāni, puṇṇakumbhāni kārayi;

Rataneheva puṇṇāni, pūjanatthāya mahesino.

“为供养大仙,我亦造作七十万满瓶,其中充满种种珍宝。”

259.

259.

‘‘Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṃ, ussitā kañcanagghiyo;

Atirocanti vaṇṇena, saradeva divākaro.

“于每八瓮之中央,竖立有黄金牌楼;其色泽无比辉耀,犹如秋日之太阳。”

260.

260.

‘‘Catudvāresu sobhanti, toraṇā ratanāmayā;

Ussitā phalakā rammā, sobhanti ratanāmayā.

“四门之处有宝造牌楼,光彩夺目;竖立悦意之宝板,亦是庄严辉煌。”

261.

261.

‘‘Virocanti parikkhittā, avaṭaṃsā sunimmitā;

Ussitāni paṭākāni, ratanāni virocare.

“善巧造成之花饰,环绕四周而闪耀;高高竖立之宝幡,亦皆灿烂放光明。”

262.

262.

‘‘Surattaṃ sukataṃ cittaṃ, cetiyaṃ ratanāmayaṃ;

Atirocati vaṇṇena, sasañjhova divākaro.

“善造庄严之宝塔,色泽赤红由宝成;其辉煌远超一切,犹如傍晚之日轮。”

263.

263.

‘‘Thūpassa vediyo tisso, haritālena pūrayi;

Ekaṃ manosilāyekaṃ, añjanena ca ekikaṃ.

“佛塔有三层围栏,我以雌黄填满一层,以雄黄填满一层,复以黑石粉填满一层。”

264.

264.

‘‘Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ, kāretvā varavādino;

Adāsi dānaṃ saṅghassa, yāvajīvaṃ yathābalaṃ.

“作成如是悦意之供养,为彼善说者,我亦尽其一生,随力布施于僧伽。”

265.

265.

‘‘Sahāva seṭṭhinā tena, tāni puññāni sabbaso;

Yāvajīvaṃ karitvāna, sahāva sugatiṃ gatā.

“我与彼长者一起,终生行持此等一切福业,并与他一同趣向善趣。”

266.

266.

‘‘Sampattiyonubhotvāna, devatte atha mānuse;

Chāyā viya sarīrena, saha teneva saṃsariṃ.

“于天界及人间,享受种种福报后,我与彼一同轮回,如影随形不分离。”

267.

267.

‘‘Ekanavutito [Pg.261] kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

“从此上溯九十一劫,有导师出世,名为毗婆尸(Vipassī);彼容颜善妙,彻见一切诸法。”

268.

268.

‘‘Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ, brāhmaṇo sādhusammato;

Aḍḍho santo guṇenāpi, dhanena ca suduggato.

那时,在班度马提(Bandhumatī)城,有一位被誉为善士的婆罗门;他德行具足,但财富却甚为贫乏。

269.

269.

‘‘Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ, brāhmaṇī samacetasā;

Kadāci so dijavaro, saṅgamesi mahāmuniṃ.

那时,我是他心意相投的婆罗门女;有一次,那位优秀的婆罗门去拜见大牟尼。

270.

270.

‘‘Nisinnaṃ janakāyamhi, desentaṃ amataṃ padaṃ;

Sutvā dhammaṃ pamudito, adāsi ekasāṭakaṃ.

(他看见)大牟尼坐在人群中,宣说着不死之道;听闻法后,他心生欢喜,布施了一件衣。

271.

271.

‘‘Gharamekena vatthena, gantvānetaṃ sa mabravi ;

‘Anumoda mahāpuññaṃ, dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’.

他仅着一件衣回到家,对我善言:“请随喜此大功德,我已将衣布施给佛陀。”

272.

272.

‘‘Tadāhaṃ añjaliṃ katvā, anumodiṃ supīṇitā ;

‘Sudinno sāṭako sāmi, buddhaseṭṭhassa tādino’.

那时我合掌,满心欢喜地随喜道:“夫君,此衣已善施予不动摇者、最上之佛陀。”

273.

273.

‘‘Sukhito sajjito hutvā, saṃsaranto bhavābhave;

Bārāṇasipure ramme, rājā āsi mahīpati.

在生生世世的轮回中,我安乐且装饰华美,曾在悦意的波罗奈(Bārāṇasī)城,成为一位统领大地之王。

274.

274.

‘‘Tadā tassa mahesīhaṃ, itthigumbassa uttamā;

Tassāti dayitā āsiṃ, pubbasnehena bhattuno.

那时,我是他的王后,在众妃中最为尊贵;因前世的爱恋,我深受夫君的宠爱。

275.

275.

‘‘Piṇḍāya vicarante te, aṭṭha paccekanāyake;

Disvā pamudito hutvā, datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ.

见到八位为乞食而行的辟支佛首领(paccekanāyaka),他心生欢喜,布施了珍贵的食物。

276.

276.

‘‘Puno nimantayitvāna, katvā ratanamaṇḍapaṃ;

Kammārehi kataṃ pattaṃ, sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ.

再次邀请他们后,他建造了宝亭,并让工匠制作了与他们人数相同(八个)的黄金钵。

277.

277.

‘‘Samānetvāna te sabbe, tesaṃ dānamadāsi so;

Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ, pasanno sehi pāṇibhi.

他将所有那些金钵备齐,对安坐于黄金座上的辟支佛们心生净信,亲手献上布施。

278.

278.

‘‘Tampi dānaṃ sahādāsiṃ, kāsirājenahaṃ tadā;

Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ, jātā kāsikagāmake.

那时,我也与迦尸(Kāsi)王一起作了那次布施。后来,我再生于波罗奈(Bārāṇasī),在一个迦尸(Kāsika)人的村庄里。

279.

279.

‘‘Kuṭumbikakule [Pg.262] phīte, sukhito so sabhātuko;

Jeṭṭhassa bhātuno jāyā, ahosiṃ supatibbatā.

他与兄弟们生于一个富裕的长者之家,生活安乐;而我则成了大哥的妻子,对他非常忠贞。

280.

280.

‘‘Paccekabuddhaṃ disvāna, kaniyassa mama bhattuno ;

Bhāgannaṃ tassa datvāna, āgate tamhi pāvadiṃ.

我见到一位辟支佛,便将我夫君幼弟的那份食物布施给了他;当那幼弟回来时,我竟责骂了他。

281.

281.

‘‘Nābhinandittha so dānaṃ, tato tassa adāsahaṃ;

Ukhā āniya taṃ annaṃ, puno tasseva so adā.

他(幼弟)不喜我所作的布施,于是我从锅中取出食物给他;而他又将那食物再次布施给了那位辟支佛。

282.

282.

‘‘Tadannaṃ chaḍḍayitvāna, duṭṭhā buddhassahaṃ tadā;

Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ, adāsiṃ tassa tādino.

那时,我心怀恶意地对待那位辟支佛,将他钵中的食物倒掉,然后将装满污泥的钵“布施”给那位不动摇者。

283.

283.

‘‘Dāne ca gahaṇe ceva, apace padusepi ca;

Samacittamukhaṃ disvā, tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ.

见到他在接受供养与秽物时,面对恭敬者与伤害者时,其心意与面容都同样平静,那时我感到极为震惊悚惧。

284.

284.

‘‘Puno pattaṃ gahetvāna, sodhayitvā sugandhinā;

Pasannacittā pūretvā, saghataṃ sakkaraṃ adaṃ.

复次,我拿起钵,用香水洗净,心怀净信,装满酥油与糖,然后布施。

285.

285.

‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, surūpā homi dānato;

Buddhassa apakārena, duggandhā vadanena ca.

我无论生于何处,因布施故,形貌美丽;然因冒犯独觉佛,口中有恶臭。

286.

286.

‘‘Puna kassapavīrassa, nidhāyantamhi cetiye;

Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ, adāsiṃ muditā ahaṃ.

复次,于迦叶(Kassapa)勇者之塔建立时,我心怀欢喜,布施了一块殊胜的金砖。

287.

287.

‘‘Catujjātena gandhena, nicayitvā tamiṭṭhakaṃ;

Muttā duggandhadosamhā, sabbaṅgasusamāgatā.

以四种香涂抹此砖,我得以脱离恶臭之过,诸根相好,悉皆圆满。

288.

288.

‘‘Sattapātisahassāni, rataneheva sattahi;

Kāretvā ghatapūrāni, vaṭṭīni ca sahassaso.

(我夫)命人以七宝,造七千盏灯,注满酥油,并置千根灯芯。

289.

289.

‘‘Pakkhipitvā padīpetvā, ṭhapayiṃ sattapantiyo;

Pūjanatthaṃ lokanāthassa, vippasannena cetasā.

为供养世间怙主(Lokanātha),我以至诚净信之心,置入灯芯并点燃,排列成七行灯。

290.

290.

‘‘Tadāpi tamhi puññamhi, bhāginīyi visesato;

Puna kāsīsu sañjāto, sumittā iti vissuto.

彼时,于此福业中,我亦有特殊之份。其后,我夫再生于迦尸(Kāsi)国,名为苏弥多(Sumitta),声名远播。

291.

291.

‘‘Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ, sukhitā sajjitā piyā;

Tadā paccekamunino, adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ.

我曾是彼之妻,安乐、妆饰、受宠爱;彼时,我向独觉牟尼布施了厚实的头巾。

292.

292.

‘‘Tassāpi [Pg.263] bhāginī āsiṃ, moditvā dānamuttamaṃ;

Punāpi kāsiraṭṭhamhi, jāto koliyajātiyā.

我随喜彼之无上布施,亦成为功德分享者。其后,(我夫)再生于迦尸国(Kāsiraṭṭha)的拘利(Koliya)族中。

293.

293.

‘‘Tadā koliyaputtānaṃ, satehi saha pañcahi;

Pañcapaccekabuddhānaṃ, satāni samupaṭṭhahi.

彼时,(我夫)与五百拘利(Koliya)族人,一同承事了五百位独觉佛。

294.

294.

‘‘Temāsaṃ tappayitvāna, adāsi ca ticīvare ;

Jāyā tassa tadā āsiṃ, puññakammapathānugā.

(彼等)令(独觉佛)满足三月,并布施三衣;彼时我为彼之妻,随行于福业之道。

295.

295.

‘‘Tato cuto ahu rājā, nando nāma mahāyaso;

Tassāpi mahesī āsiṃ, sabbakāmasamiddhinī.

从彼处死后,(我夫)成为名为难陀(Nanda)的大名望之王;我亦为彼之王后,一切欲乐悉皆圆满。

296.

296.

‘‘Tadā rājā bhavitvāna, brahmadatto mahīpati;

Padumavatīputtānaṃ, paccekamuninaṃ tadā.

彼时,(我夫)成为大地主梵授(Brahmadatta)王;当时,有莲花王后(Padumavatī)之子众独觉牟尼。

297.

297.

‘‘Satāni pañcanūnāni, yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ;

Rājuyyāne nivāsetvā, nibbutāni ca pūjayiṃ.

我令四百九十五位(独觉牟尼)住于王家园林,终生承事,并供养已入涅槃者。

298.

298.

‘‘Cetiyāni ca kāretvā, pabbajitvā ubho mayaṃ;

Bhāvetvā appamaññāyo, brahmalokaṃ agamhase.

我俩亦命人造塔,双双出家,修习四无量心(appamaññā),得生梵天界(brahmaloka)。

299.

299.

‘‘Tato cuto mahātitthe, sujāto pipphalāyano;

Mātā sumanadevīti, kosigotto dijo pitā.

从彼处死后,(我夫)善生于大渡口(Mahātittha)村,名为毕钵罗耶那(Pipphalāyana);其母名苏摩那提毗(Sumanadevī),其父为憍尸迦(Kosigotta)族的婆罗门。

300.

300.

‘‘Ahaṃ madde janapade, sākalāya puruttame;

Kappilassa dijassāsiṃ, dhītā mātā sucīmati.

我生于摩德(Madda)国最上之城娑伽罗(Sākalā),为婆罗门迦毕罗(Kappila)之女,母亲名为妙慧(Sucīmatī)。

301.

301.

‘‘Ghanakañcanabimbena, nimminitvāna maṃ pitā;

Adā kassapadhīrassa, kāmehi vajjitassamaṃ.

我父造一纯金像,将远离欲乐的我,嫁与智者迦叶。

302.

302.

‘‘Kadāci so kāruṇiko, gantvā kammantapekkhako;

Kākādikehi khajjante, pāṇe disvāna saṃviji.

彼慈悲者有一次,为视察农务而去;见有生物被乌鸦等啄食,遂心生悚惧。

303.

303.

‘‘Gharevāhaṃ tile jāte, disvānātapatāpane;

Kimi kākehi khajjante, saṃvegamalabhiṃ tadā.

当时我亦于家中,见曝晒的芝麻中,所生之虫为鸦所食,而生起悚惧之心。

304.

304.

‘‘Tadā so pabbajī dhīro, ahaṃ tamanupabbajiṃ;

Pañcavassāni nivasiṃ, paribbājavate ahaṃ.

彼时彼智者出家,我亦追随而出家;我于五年之中,安住于游方者之行持。

305.

305.

‘‘Yadā [Pg.264] pabbajitā āsi, gotamī jinaposikā;

Tadāhaṃ tamupagantvā, buddhena anusāsitā.

当佛陀之养母乔达弥出家时,我前去拜见她,并得到佛陀的教导。

306.

306.

‘‘Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ;

Aho kalyāṇamittattaṃ, kassapassa sirīmato.

此后不久,我即证得阿罗汉果。啊,具祥德之迦叶的善友谊,何其稀有!

307.

307.

‘‘Suto buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito;

Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati.

佛陀之子与法嗣,迦叶善住于正定;他了知宿命,亦得见天界与恶趣。

308.

308.

‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;

Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo.

并且已尽诸生,是圆满证知的牟尼;具足此等三明,他成为三明婆罗门。

309.

309.

‘‘Tatheva bhaddakāpilānī, tevijjā maccuhāyinī;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jitvā māraṃ savāhanaṃ.

跋陀迦毗罗尼亦如是,具足三明,舍离死亡;已降伏魔罗及其军,她承受此最后之身。

310.

310.

‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ;

Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtāmha nibbutā.

因见世间之过患,我们二人都已出家;我等诸漏已尽、已调伏,已得清凉、已然寂灭。

311.

311.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……(中略)……我住于无漏。

312.

312.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之此来,诚为善来……(中略)……佛陀之教已奉行。

313.

313.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(中略)……佛陀之教已奉行。

Itthaṃ sudaṃ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,跋陀迦毗罗尼比丘尼诵出了此等偈颂。

Bhaddakāpilānītheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

跋陀迦毗罗尼长老尼本行第七。

8. Yasodharātherīapadānaṃ

8. 耶输陀罗长老尼本行

314.

314.

Ekasmiṃ samaye ramme, iddhe rājagahe pure;

Pabbhāramhi varekamhi, vasante naranāyake.

一时,于悦意、繁荣之王舍城,人中之主正住于一绝佳山坡。

315.

315.

Vasantiyā tamhi nagare, ramme bhikkhunupassaye;

Yasodharābhikkhuniyā, evaṃ āsi vitakkitaṃ.

住于彼城悦意比丘尼僧院之耶输陀罗比丘尼,生起如是之念:

316.

316.

‘‘Suddhodano mahārājā, gotamī ca pajāpatī;

Abhiññātā mahātherā, theriyo ca mahiddhikā.

“净饭大王,以及波阇波提·乔达弥,声名显赫之诸大长老,与具大神通之诸长老尼,

317.

317.

‘‘Santiṃ [Pg.265] gatāva āsuṃ te, dīpaccīva nirāsavā;

Lokanāthe dharanteva, ahampi ca sivaṃ padaṃ.

“彼等无漏,已趣寂静,犹如灯焰之熄灭;世间怙主尚住世,我亦将趋吉祥境。

318.

318.

‘‘Gamissāmīti cintetvā, passantī āyumattano;

Passitvā āyusaṅkhāraṃ, tadaheva khayaṃ gataṃ.

思忖着“我将离去”,她审视自己的寿元;见到自己的命行,于当日即已灭尽。

319.

319.

‘‘Pattacīvaramādāya, nikkhamitvā sakassamā;

Purakkhatā bhikkhunībhi, satehi sahassehi sā.

她手持衣钵,离开自己的住处,为十万比丘尼所围绕。

320.

320.

‘‘Mahiddhikā mahāpaññā, sambuddhaṃ upasaṅkami;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, satthuno cakkalakkhaṇe;

Nisinnā ekamantamhi, idaṃ vacanamabravi.

具大神通大智慧,她趋近于正自觉者;顶礼导师轮相足,坐于一旁如是说:

321.

321.

‘‘‘Aṭṭhasattativassāhaṃ, pacchimo vattate vayo ;

Pabbhāramhi anuppattā, ārocemi mahāmuni.

“我今七十八岁,已至最后之年龄;已达垂暮之年,大牟尼,我告知您。

322.

322.

‘‘‘Paripakko vayo mayhaṃ, parittaṃ mama jīvitaṃ;

Pahāya vo gamissāmi, kataṃ me saraṇamattano.

“我年岁已然熟透,我所剩生命甚少;我将舍离您而去,我已自作皈依处。

323.

323.

‘‘‘Vayamhi pacchime kāle, maraṇaṃ uparuddhati;

Ajjarattiṃ mahāvīra, pāpuṇissāmi nibbutiṃ.

“于此最后时期,死亡正逼迫着我;大雄啊,就在今夜,我即将证入涅槃。

324.

324.

‘‘‘Natthi jāti jarā byādhi, maraṇañca mahāmune;

Ajarāmaraṇaṃ puraṃ, gamissāmi asaṅkhataṃ.

“大牟尼,彼处无生、老、病、死;我将去往那无为、不老、不死的城邦。

325.

325.

‘‘‘Yāvatā parisā nāma, samupāsanti satthuno;

Aparādhamajānantī, khamantaṃ sammukhā mune.

“凡是侍奉导师的会众,若我曾无意中有所冒犯,牟尼啊,愿他们在您面前予以宽恕。

326.

326.

‘‘‘Saṃsaritvā ca saṃsāre, khalitañce mamaṃ tayi;

Ārocemi mahāvīra, aparādhaṃ khamassu me’.

“于轮回中流转时,若我对您有何过错,大雄啊,我今告知,请宽恕我的过失。”

327.

327.

‘‘Sutvāna vacanaṃ tassā, munindo idamabravi;

‘Kimuttaraṃ te vakkhāmi, nibbānāya vajantiyā.

听闻她所说之言,牟尼之主如是说:“对于即将入涅槃的你,我还能再说些什么呢?”

328.

328.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassehi, mama sāsanakārike;

Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindassu yāvatā’.

“我教法的奉行者啊,请展示你的神通,并为所有会众,斩断他们的一切疑惑。”

329.

329.

‘‘Sutvā taṃ munino vācaṃ, bhikkhunī sā yasodharā;

Vanditvā munirājaṃ taṃ, idaṃ vacanamabravi.

耶输陀罗(Yasodharā)比丘尼听闻牟尼之言后,顶礼彼牟尼王,然后说出此番话:

330.

330.

‘‘‘Yasodharā [Pg.266] ahaṃ vīra, agāre te pajāpati;

Sākiyamhi kule jātā, itthiaṅge patiṭṭhitā.

“大雄,我是耶输陀罗,曾是您在家的妻子;我生于释迦族,具足女性之德相。

331.

331.

‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;

Agāre te ahaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.

“大雄,在您的宫中,于九百六十万女众之中,我是为首者,是统理一切的主人。

332.

332.

‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;

Sabbā maṃ apacāyanti, devatā viya mānusā.

“所有侍女皆具足色相、品行与美德,正值青春年华,言语悦耳;她们都敬我,犹如世人敬天神。

333.

333.

‘‘‘Kaññāsatasahassapamukhā, sakyaputtanivesane;

Samānasukhadukkhatā, devatā viya nandane.

“在释迦王子的宫殿里,作为十万少女之首,我们苦乐与共,犹如欢喜园(Nandana)中的天神。

334.

334.

‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā;

Rūpena sadisā natthi, ṭhapetvā lokanāyakaṃ.

超越欲界(Kāmadhātu),安住于色界(Rūpadhātu);除却世间导师,色身无有伦比。

335.

335.

‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassesi satthuno;

Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayī.

礼敬正自觉者后,向导师展现神通;复展现多种多样之大神通。

336.

336.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;

Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.

身如轮围(Cakkavāḷa),头如北俱卢洲(Uttarakuru);双翼如东西二洲,躯干如瞻部洲。

337.

337.

‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;

Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.

尾羽如南海,羽翼如众树枝;双眼如日月,顶髻如须弥山(Meru)。

338.

338.

‘‘‘Cakkavālagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;

Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.

喙如轮围山,手持连根瞻部树;以此为扇近前来,顶礼世间之导师。

339.

339.

‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;

Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayi.

复示现象形、马形,以及山形与海形,月形、日形、须弥形,乃至帝释天之形。

340.

340.

‘‘‘Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma;

Sahassalokadhātūnaṃ, phullapadmena chādayi.

大雄,我乃耶输陀罗,顶礼具眼者之足;我曾以盛开莲花,覆盖千世界。

341.

341.

‘‘‘Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desesi suññataṃ;

Yasodharā ahaṃ vīra, pāde vandāmi cakkhuma.

化现梵天之相,宣说空性之法;大雄,我乃耶输陀罗,顶礼具眼者之足。

342.

342.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.

于诸神通我已自在,于天耳界亦复如是;于他心智我亦自在,大牟尼啊。

343.

343.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ [Pg.267] jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今无再有生。

344.

344.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

于义、法、词、辩才,我亦通达无碍;大雄,此智于您座前,由我自身而生起。

345.

345.

‘‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te nidassitaṃ ;

Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

您已开示往昔世间导师之集会;大牟尼,我所作诸多功德,皆是为了您。

346.

346.

‘‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññaṃ upacitaṃ mayā.

牟尼,我所圆满之善业,祈愿您忆起;大雄,我所积集之福德,皆是为了您。

347.

347.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayitvā anācaraṃ;

Tuyhatthāya mahāvīra, sañcattaṃ jīvitaṃ mayā.

远离不应有之境,制止不当之行为;大雄,我曾为了您,将生命舍弃。

348.

348.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

无数千俱胝劫中,您为他人施我为妻;大牟尼,为此我心无不悦,皆是为了您故。

349.

349.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

无数千俱胝劫中,您为助道业施我;大牟尼,为此我心无不悦,皆是为了您故。

350.

350.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi maṃ;

Na tattha vimanā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

大牟尼啊,于无数千万生世中,您为食物而施予我;于此我心不曾变异,皆是为了您的缘故。

351.

351.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni pariccajiṃ;

Bhayamokkhaṃ karissanti, dadāmi mama jīvitaṃ.

于无数千万生世中,我舍弃了生命;为令众生从怖畏中得解脱,我施予自己的生命。

352.

352.

‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;

Itthimaṇḍe na gūhāmi, tuyhatthāya mahāmuni.

大牟尼啊,为了您的缘故,肢体上的饰品、种种众多的衣物,以及女性的妆饰,我皆不隐藏。

353.

353.

‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca;

Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmuni.

大牟尼啊,我已舍弃财物与谷物,舍弃村庄与城镇,亦舍弃田地、儿子与女儿。

354.

354.

‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;

Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattā asaṅkhiyā.

大雄啊,为了您的缘故,所舍弃的象、马、牛,以及女仆与侍从,皆不可胜数。

355.

355.

‘‘‘Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi, dānaṃ dassāmi yācake;

Vimanaṃ me na passāmi, dadato dānamuttamaṃ.

您与我商议,欲对乞求者行布施;于行此无上布施时,我心不见丝毫忧恼。

356.

356.

‘‘‘Nānāvidhaṃ [Pg.268] bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;

Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.

大雄啊,为了您的缘故,于种种轮回中,我已承受无数、众多、各种各样的痛苦。

357.

357.

‘‘‘Sukhappattānumodāmi, na ca dukkhesu dummanā;

Sabbattha tulitā homi, tuyhatthāya mahāmuni.

大牟尼啊,为了您的缘故,得乐之时我随喜,遇苦之中不忧恼;于一切处我心平等,犹如秤衡。

358.

358.

‘‘‘Anumaggena sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;

Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmuni.

大牟尼啊,正自觉者循此正道,宣说此法;您经历了苦与乐之后,证得了菩提。

359.

359.

‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;

Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ te bahuṃ mayā.

我曾于梵天佛(Brahmadeva)与世间导师乔达摩佛前,亦于其他诸位世间怙主前,与您多次相会。

360.

360.

‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ, tuyhatthāya mahāmuni;

Gavesato buddhadhamme, ahaṃ te paricārikā.

大牟尼啊,为了您的缘故,我已积累众多功德;当您寻求佛法之时,我即是您的侍女。

361.

361.

‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.

于四阿僧祇又十万劫前,大雄、世间导师燃灯佛(Dīpaṅkara)出世。

362.

362.

‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;

Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

于边地国中,人们邀请如来;并以欢喜之心,清扫其所经之道。

363.

363.

‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;

Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.

彼时,您是一位名为善慧(Sumedha)的婆罗门,为彼前来的一切见者整治道路。

364.

364.

‘‘‘Tena kālenahaṃ āsiṃ, kaññā brāhmaṇasambhavā;

Sumittānāma nāmena, upagacchiṃ samāgamaṃ.

彼时,我是一位生于婆罗门族的少女,名为善友(Sumittā),我前往了那场集会。

365.

365.

‘‘‘Aṭṭha uppalahatthāni, pūjanatthāya satthuno;

Ādāya janasaṃmajjhe, addasaṃ isi muggataṃ.

为供养导师,我手持八茎青莲花;于众人之中,我得见彼德行高尚的仙人。

366.

366.

‘‘‘Cirānugataṃ dayitaṃ, atikkantaṃ manoharaṃ;

Disvā tadā amaññissaṃ, saphalaṃ jīvitaṃ mama.

见到长久追随、亲爱且极为摄心的善慧隐士,那时我思惟:“我的生命真有意义!”

367.

367.

‘‘‘Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ, addasaṃ isino tadā;

Pubbakammena sambuddhe, cittañcāpi pasīdi me.

那时我见到隐士为自利而精进,因过去之业,我的心也对佛陀生起净信。

368.

368.

‘‘‘Bhiyyo cittaṃ pasādesiṃ, ise uggatamānase;

Deyyaṃ aññaṃ na passāmi, demi pupphāni te isi.

我对心意高昂的隐士,令心更加净信。“隐士,我未见有其他可供养之物,愿将此花供养您。”

369.

369.

‘‘‘Pañcahatthā [Pg.269] tava hontu, tayo hontu mamaṃ ise;

Tena saddhiṃ samā hontu, bodhatthāya tavaṃ ise’.

“隐士,愿五束莲花属于您,三束莲花属于我。隐士,为您的菩提故,愿我能与您同在。”

Catutthaṃ bhāṇavāraṃ.

第四诵品。

370.

370.

‘‘Isi gahetvā pupphāni, āgacchantaṃ mahāyasaṃ;

Pūjesi janasaṃmajjhe, bodhatthāya mahāisi.

大隐士为菩提故,手持花朵,于众人中供养前来、具大名声者。

371.

371.

‘‘Passitvā janasaṃmajjhe, dīpaṅkaro mahāmuni;

Viyākāsi mahāvīro, isi muggatamānasaṃ.

大雄燃灯大牟尼,于众人中见到心意高昂的隐士后,便为他授记。

372.

372.

‘‘Aparimeyye ito kappe, dīpaṅkaro mahāmuni;

Mama kammaṃ viyākāsi, ujubhāvaṃ mahāmuni.

燃灯大牟尼,那位大牟尼,为我正直的行为授记,言我将于从此无量劫后成佛。

373.

373.

‘‘‘Samacittā samakammā, samakārī bhavissati;

Piyā hessati kammena, tuyhatthāya mahāisi.

“大隐士,为你的利益故,她将与你心意相同、善业相同、所作相同。她将因其行为而为你所爱。”

374.

374.

‘‘‘Sudassanā supiyā ca, manāpā piyavādinī;

Tassa dhammesu dāyādā, viharissati iddhikā.

“她将样貌端严、甚为可爱、悦意怡人、言语和悦。她将成为具大神通者,于其法中作为继承者而安住。”

375.

375.

‘‘‘Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ, anurakkhati sāmino;

Evaṃ kusaladhammānaṃ, anurakkhissate ayaṃ.

“犹如守护主人的宝箱,此女亦将如是守护诸善法。”

376.

376.

‘‘‘Tassa te anukampantī, pūrayissati pāramī;

Sīhova pañjaraṃ bhetvā, pāpuṇissati bodhiyaṃ’.

“她将护念于你,圆满诸波罗蜜;犹如狮子破笼而出,她将证得菩提。”

377.

377.

‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ maṃ buddho viyākarī;

Taṃ vācaṃ anumodentī, evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ.

佛陀为我授记,言我将于从此无量劫后成佛;我随喜彼言,并如是而行。

378.

378.

‘‘Tassa kammassa sukatassa, tattha cittaṃ pasādayiṃ;

Devamanussakaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.

我于彼佛处令心净信,因彼善业之力,经历无数天人道的生命后……

379.

379.

‘‘Sukhadukkhenubhotvāhaṃ, devesu mānusesu ca;

Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule.

我于天界及人界中经历苦乐,当到达最后一生时,出生于释迦族中。

380.

380.

‘‘Rūpavatī bhogavatī, yasasīlavatī tato;

Sabbaṅgasampadā homi, kulesu abhisakkatā.

我容貌端丽、财富具足、具足声望与戒德;我诸根完备,于诸家族中备受尊敬。

381.

381.

‘‘Lābhaṃ [Pg.270] silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;

Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāmi akutobhayā.

我获得利得、名声与恭敬。虽遭遇世间法,我心亦无苦恼,无所畏惧而安住。

382.

382.

‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;

Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi.

那时,世尊于王宫中曾作是言:“勇者,您于刹帝利城中,亦开示了(我的)恩德。

383.

383.

‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;

Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.

彼贤助之女,彼同甘共苦之女,彼善说义利之女,以及彼具悲悯之女。”

384.

384.

‘‘Pañcakoṭisatā buddhā, navakoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

五百俱胝佛,以及九百俱胝佛;我于彼诸天中天,行大布施。

385.

385.

‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Ekādasakoṭisatā, buddhā dvādasa koṭiyo.

我之大誓愿,法王,请听我言;一千一百俱胝佛,以及十二俱胝佛。

386.

386.

‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

我于彼诸天中天,行大布施;我之大誓愿,法王,请听我言。

387.

387.

‘‘‘Vīsakoṭisatā buddhā, tiṃsakoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

二千俱胝佛,以及三千俱胝佛;我于彼诸天中天,行大布施。

388.

388.

‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Cattālīsakoṭisatā, paññāsa koṭisatāni ca.

我之大誓愿,法王,请听我言;四千俱胝佛,以及五千俱胝佛。

389.

389.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

我于彼诸天中天,行大布施;我之大誓愿,法王,请听我言。

390.

390.

‘‘‘Saṭṭhikoṭisatā buddhā, sattatikoṭisatāni ca;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

六千俱胝佛,以及七千俱胝佛;我于彼诸天中天,行大布施。

391.

391.

‘‘‘Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Asītikoṭisatā buddhā, navutikoṭisatāni ca.

我之大誓愿,法王,请听我言;八千俱胝佛,以及九千俱胝佛。

392.

392.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

我于彼诸天中天,行大布施;我之大誓愿,法王,请听我言。

393.

393.

‘‘‘Koṭisatasahassāni, honti lokagganāyakā;

Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ.

十万俱胝世间上首导师出世;我于彼诸天中天,行大布施。

394.

394.

‘‘‘Adhikāraṃ [Pg.271] mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me;

Navakoṭisahassāni, apare lokanāyakā.

我之大誓愿,法王,请听我言;以及其余九千俱胝世间导师。

395.

395.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

我于彼诸天中天,行大布施;我之大誓愿,法王,请听我言。

396.

396.

‘‘‘Koṭisatasahassāni, pañcāsītimahesinaṃ;

Pañcāsītikoṭisatā, sattatiṃsā ca koṭiyo.

十万俱胝佛,八十五位大仙;八千五百俱胝佛,以及三十七俱胝佛。

397.

397.

‘‘‘Etesaṃ devadevānaṃ, mahādānaṃ pavattayiṃ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

我于彼诸天中天,行大布施;我之大誓愿,法王,请听我言。

398.

398.

‘‘‘Paccekabuddhā vītarāgā, aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo ;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

六十四俱胝离贪之独觉佛;我之大誓愿,法王,请听我言。

399.

399.

‘‘‘Khīṇāsavā vītamalā, asaṅkhiyā buddhasāvakā;

Adhikāraṃ mahā mayhaṃ, dhammarāja suṇohi me.

“漏尽离垢、不可计数的佛陀声闻;我之大愿,法王,请听我言。”

400.

400.

‘‘‘Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ, sadā dhammassa cārinaṃ;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

“如是善行于法,恒常遵法而行,法行者安乐住,于此世及他世。”

401.

401.

‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

“应行善行法,勿行于恶行;法行者安乐住,于此世及他世。”

402.

402.

‘‘‘Nibbinditvāna saṃsāre, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Sahassaparivārena, pabbajitvā akiñcanā.

“厌离轮回后,我出家入于无家;与一千眷属,无挂碍地出家。”

403.

403.

‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccamapāpuṇiṃ.

“舍弃居家后,我出家入于无家;未及半月,我即证得四圣谛。”

404.

404.

‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū janā, sāgareyeva ūmiyo.

“僧衣、饮食、医药与住处,众人前来供养,如海中波浪。”

405.

405.

‘‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。”

406.

406.

‘‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我之来实为善来……佛陀之教法已奉行。”

407.

407.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.

“四无碍解……佛陀之教法已奉行。”

408.

408.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Visuddhibhāvaṃ sampattā, labhāmi sabbasampadā.

“如是经历种种苦,以及种种福报后,我已达清净之境,获得一切圆满。”

409.

409.

‘‘Yā [Pg.272] dadāti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;

Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.

“凡为大仙之福德,布施于己身者,得伴侣之圆满,及无为涅槃境。”

410.

410.

‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;

Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ, pāde vandāmi cakkhuma’’.

“过去、现在、未来业已尽,我之一切业已尽,顶礼具眼者双足。”

Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,耶输陀罗(Yasodharā)比丘尼在世尊面前诵此诸偈。

Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

耶输陀罗长老尼传第八竟。

9. Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

9. 以耶输陀罗为首的一万比丘尼传

411.

411.

‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako.

“于四阿僧祇又十万劫,有名燃灯(Dīpaṅkara)之胜者,世间导师出世。”

412.

412.

‘‘Dīpaṅkaro mahāvīro, viyākāsi vināyako;

Sumedhañca sumittañca, samānasukhadukkhataṃ.

“大雄导师燃灯佛,为善慧(Sumedha)与善友(Sumittā)授记,(言其)苦乐与共。”

413.

413.

‘‘Sadevakañca passanto, vicaranto sadevakaṃ;

Tesaṃ pakittane amhe, upagamma samāgamaṃ.

“(佛陀)游行于天人世界,于其为彼等授记时,我等亦趋近集会。”

414.

414.

‘‘Amhaṃ sabbapati hohi, anāgatasamāgame;

Sabbāva tuyhaṃ bhariyā, manāpā piyavādikā.

“于未来集会时,愿汝为我等之主;我等皆为汝妻,悦意且言语可爱。”

415.

415.

‘‘Dānaṃ sīlamayaṃ sabbaṃ, bhāvanā ca subhāvitā;

Dīgharattañca no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmune.

大牟尼,一切施戒善业,以及禅修,皆善修习;我等长夜以来,已舍弃这一切。

416.

416.

‘‘Gandhaṃ vilepanaṃ mālaṃ, dīpañca ratanāmayaṃ;

Yaṃkiñci patthitaṃ sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.

香、涂香、花鬘,以及珍宝之灯;大牟尼,凡所欲求之物,一切皆已舍弃。

417.

417.

‘‘Aññaṃ vāpi kataṃ kammaṃ, paribhogañca mānusaṃ;

Dīgharattañhi no sabbaṃ, pariccattaṃ mahāmuni.

所作其他之业,以及人间受用;大牟尼,我等长夜以来,一切皆已舍弃。

418.

418.

‘‘Anekajātisaṃsāraṃ, bahuṃ puññampi no kataṃ;

Issaramanubhotvāna, saṃsaritvā bhavābhave.

于多生轮回中,我等亦积聚多福;曾享主权后,流转于诸有。

419.

419.

‘‘Pacchime [Pg.273] bhave sampatte, sakyaputtanivesane;

Nānākulūpapannāyo, accharā kāmavaṇṇinī.

及至最后有,生于释迦子王宫;我等出身各异,貌美如天女,具可欲之色。

420.

420.

‘‘Lābhaggena yasaṃ pattā, pūjitā sabbasakkatā;

Lābhiyo annapānānaṃ, sadā sammānitā mayaṃ.

我等利养名望达于顶峰,普受供养与尊敬;常得饮食,恒受敬重。

421.

421.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, sabbā pattāmha nibbutiṃ.

舍离家后,出家入于无家;未及半月,我等皆证得涅槃。

422.

422.

‘‘Lābhiyo annapānānaṃ, vatthasenāsanāni ca;

Upenti paccayā sabbe, sadā sakkatapūjitā.

我等易得饮食、衣物与坐卧具;一切资具皆来集,恒受恭敬与供养。

423.

423.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.

我等诸烦恼已焚尽……(略)……我等住于无漏。

424.

424.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我等之来实善哉……(略)……佛陀之教已成办。

425.

425.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……(略)……佛陀之教已成办。

Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni dasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,听说以耶输陀罗为首的一万名比丘尼在世尊面前诵此等偈。

Yasodharāpamukhadasabhikkhunīsahassāpadānaṃ navamaṃ.

耶输陀罗为首的一万比丘尼传第九。

10. Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

10. 耶输陀罗为首的一万八千比丘尼传

426.

426.

‘‘Aṭṭhārasasahassāni, bhikkhunī sakyasambhavā;

Yasodharāpamukhāni, sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ.

以耶输陀罗为首,一万八千名出身释迦族的比丘尼,前来拜见正自觉者。

427.

427.

‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā honti mahiddhikā;

Vandantī munino pāde, ārocenti yathābalaṃ.

一万八千比丘尼,皆有大神通之力;顶礼牟尼之双足,各随其能而宣说。

428.

428.

‘‘‘Jāti khīṇā jarā byādhi, maraṇañca mahāmuni;

Anāsavaṃ padaṃ santaṃ, amataṃ yāma nāyaka.

大牟尼,生、老、病、死已尽;导师,我等去向无漏、寂静、不死之境。

429.

429.

‘‘‘Khalitañce pure atthi, sabbāsampi mahāmuni;

Aparādhamajānantī, khama amhaṃ vināyaka.

大牟尼,若我等过去曾有过失,于不知晓过犯时,导师,请宽恕我等。

430.

430.

‘‘‘Iddhiñcāpi nidassetha, mama sāsanakārikā;

Parisānañca sabbāsaṃ, kaṅkhaṃ chindatha yāvatā.

“我教法之奉行者,请示现神通,为断尽一切会众之疑惑。”

431.

431.

‘‘‘Yasodharā [Pg.274] mahāvīra, manāpā piyadassanā;

Sabbā tuyhaṃ mahāvīra, agārasmiṃ pajāpati.

“大英雄,以耶输陀罗为首,我等皆悦意喜见;大英雄,在家时,我等皆为汝妻。”

432.

432.

‘‘‘Thīnaṃ satasahassānaṃ, navutīnaṃ chaduttari;

Agāre te mayaṃ vīra, pāmokkhā sabbā issarā.

“英雄,于九百六十万女之中,我等在汝家中,皆为首领与主母。”

433.

433.

‘‘‘Rūpācāraguṇūpetā, yobbanaṭṭhā piyaṃvadā;

Sabbā no apacāyanti, devatā viya mānusā.

“具足色与行之德,正值青春言语可爱;世人皆敬我等,犹如敬奉天女。”

434.

434.

‘‘‘Aṭṭhārasasahassāni, sabbā sākiyasambhavā;

Yasodharāsahassāni, pāmokkhā issarā tadā.

“一万八千人,皆生于释迦族;以耶输陀罗为首之数千人,彼时皆为首领与主母。”

435.

435.

‘‘‘Kāmadhātumatikkamma, saṇṭhitā rūpadhātuyā;

Rūpena sadisā natthi, sahassānaṃ mahāmuni.

“已超越欲界,安住于色界;大牟尼,于数千人中,无有与我等容貌相等者。”

436.

436.

‘‘‘Sambuddhaṃ abhivādetvā, iddhiṃ dassaṃsu satthuno;

Nekā nānāvidhākārā, mahāiddhīpi dassayuṃ.

“顶礼正自觉者后,彼等向导师示现神通;示现多种多样、广大之神通。”

437.

437.

‘‘‘Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ, sīsaṃ uttarato kuru;

Ubho pakkhā duve dīpā, jambudīpaṃ sarīrato.

“身体如同轮围山,头部为北俱卢洲;双翼为另外二洲,身躯为瞻部洲。”

438.

438.

‘‘‘Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ, nānāsākhā tu pattakā;

Candañca sūriyañcakkhi, merupabbatato sikhaṃ.

“日月为双眼,须弥山为顶髻;众树枝为翼羽,南大洋为尾羽。”

439.

439.

‘‘‘Cakkavāḷagiriṃ tuṇḍaṃ, jamburukkhaṃ samūlakaṃ;

Bījamānā upāgantvā, vandantī lokanāyakaṃ.

“轮围山为喙,拔起带根之阎浮树,以此为扇,前来顶礼世间导师。”

440.

440.

‘‘‘Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ, pabbataṃ jaladhiṃ tathā;

Candañca sūriyaṃ meruṃ, sakkavaṇṇañca dassayuṃ.

“彼等示现象形、马形,乃至山形、海形、月形、日形、须弥山形,以及帝释之形。”

441.

441.

‘‘‘Yasodharā mayaṃ vīra, pāde vandāma cakkhuma;

Tava cirapabhāvena, nipphannā naranāyaka.

“英雄,我等以耶输陀罗为首,顶礼具眼者之足;人中之导者啊,因汝长久之威力,我等得以成就。”

442.

442.

‘‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

“大牟尼,我等于神通、天耳界、他心智皆得自在。”

443.

443.

‘‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“我等知宿命,天眼已清净;一切漏已尽,今再无后有。”

444.

444.

‘‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

“大英雄,我等于义、法、词、辩才之智,皆于汝前生起。”

445.

445.

‘‘‘Pubbānaṃ [Pg.275] lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;

Adhikārā bahū amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

“大牟尼,汝已为我等开示与过去诸世间主之会遇;我等曾作众多誓愿,皆是为了汝。”

446.

446.

‘‘‘Yaṃ amhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.

“牟尼,我等所成之善业,请您忆念;大雄,为汝之故,我等已积福德。”

447.

447.

‘‘‘Abhabbaṭṭhāne vajjetvā, vārayimha anācaraṃ;

Tuyhatthāya mahāvīra, cattāni jīvitāni no.

“我等避不当处,遮止非理之行;大雄,为汝之故,我等舍弃生命。”

448.

448.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhariyatthāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

“无数千俱胝劫,为作他人妻故,汝施我等;大牟尼,为汝之故,于此我等心无不悦。”

449.

449.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, upakārāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

“无数千俱胝劫,为作奉事之故,汝施我等;大牟尼,为汝之故,于此我等心无不悦。”

450.

450.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, bhojanatthāyadāsi no;

Na tattha vimanā homa, tuyhatthāya mahāmune.

“无数千俱胝劫,为作食物之故,汝施我等;大牟尼,为汝之故,于此我等心无不悦。”

451.

451.

‘‘‘Nekakoṭisahassāni, jīvitāni cajimhase ;

Bhayamokkhaṃ karissāma, jīvitāni cajimhase.

“无数千俱胝劫,我等舍弃生命;为作怖畏解脱,我等舍弃生命。”

452.

452.

‘‘‘Aṅgagate alaṅkāre, vatthe nānāvidhe bahū;

Itthibhaṇḍe na gūhāma, tuyhatthāya mahāmune.

“肢体之庄严具,种种众多衣物,及女人之饰品,大牟尼,为汝之故,我等皆不隐藏。”

453.

453.

‘‘‘Dhanadhaññapariccāgaṃ, gāmāni nigamāni ca;

Khettaṃ puttā ca dhītā ca, pariccattā mahāmune.

“财富谷物之施舍,村庄城镇亦复然;田地与子女,大牟尼,皆已舍弃。”

454.

454.

‘‘‘Hatthī assā gavā cāpi, dāsiyo paricārikā;

Tuyhatthāya mahāvīra, pariccattaṃ asaṅkhiyaṃ.

“大象、马匹与牛,女仆以及侍从;大雄,为汝之故,所舍弃者不可胜数。”

455.

455.

‘‘‘Yaṃ amhe paṭimantesi, dānaṃ dassāma yācake;

Vimanaṃ no na passāma, dadato dānamuttamaṃ.

“汝与我等相议:‘我等当施乞者’;当汝行此无上施时,我等不见自心不悦。”

456.

456.

‘‘‘Nānāvidhaṃ bahuṃ dukkhaṃ, saṃsāre ca bahubbidhe;

Tuyhatthāya mahāvīra, anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ.

“于种种轮回中,诸多不同痛苦,大雄,为汝之故,我等已无量经受。”

457.

457.

‘‘‘Sukhappattānumodāma, na ca dukkhesu dummanā;

Sabbattha tulitā homa, tuyhatthāya mahāmune.

“得安乐时我等随喜,处痛苦中亦无忧恼;大牟尼,为汝之故,于一切处我等心皆平衡。”

458.

458.

‘‘‘Anumaggena [Pg.276] sambuddho, yaṃ dhammaṃ abhinīhari;

Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ, patto bodhiṃ mahāmune.

“大牟尼,正自觉者循道开显正法,亲历苦乐,证得菩提。”

459.

459.

‘‘‘Brahmadevañca sambuddhaṃ, gotamaṃ lokanāyakaṃ;

Aññesaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ tehi no bahū.

“于正自觉者梵天佛,及世间导师乔达摩(Gotama),并余世间依怙主,我等曾与彼多会遇。”

460.

460.

‘‘‘Adhikāraṃ bahuṃ amhe, tuyhatthāya mahāmune;

Gavesato buddhadhamme, mayaṃ te paricārikā.

“大牟尼,为汝之故,我等作多功德;当汝寻觅佛法时,我等为汝之侍从。”

461.

461.

‘‘‘Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye;

Dīpaṅkaro mahāvīro, uppajji lokanāyako.

“于四阿僧祇又十万劫,大雄燃灯佛(Dīpaṅkara),世间导师出世。”

462.

462.

‘‘‘Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ;

Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā.

“在边鄙地区,人们邀请了如来;他们心怀喜悦,清扫他前来的道路。”

463.

463.

‘‘‘Tena kālena so āsi, sumedho nāma brāhmaṇo;

Maggañca paṭiyādesi, āyato sabbadassino.

“彼时有一位名为善慧(Sumedha)的婆罗门;他为前来的见一切者准备道路。”

464.

464.

‘‘‘Tena kālena ahumha, sabbā brāhmaṇasambhavā;

Thalūdajāni pupphāni, āharimha samāgamaṃ.

“彼时我等皆为婆罗门出身;我等带着陆生花来到集会之处。”

465.

465.

‘‘‘Tasmiṃ so samaye buddho, dīpaṅkaro mahāyaso;

Viyākāsi mahāvīro, isimuggatamānasaṃ.

“彼时,具大名声的燃灯(Dīpaṅkara)佛,那位大雄,为心意高昂的仙人作了授记。”

466.

466.

‘‘‘Calatī ravatī puthavī, saṅkampati sadevake;

Tassa kammaṃ pakittente, isimuggatamānasaṃ.

“当为心意高昂的仙人宣说其业时,大地移动、轰鸣,连同天界一起震动。”

467.

467.

‘‘‘Devakaññā manussā ca, mayañcāpi sadevakā;

Nānāpūjanīyaṃ bhaṇḍaṃ, pūjayitvāna patthayuṃ.

“天女与众人,以及我等与天人,以种种供物作供养后,皆发了愿。”

468.

468.

‘‘‘Tesaṃ buddho viyākāsi, jotidīpa sanāmako;

Ajja ye patthitā atthi, te bhavissanti sammukhā.

“名为‘光之灯’的佛陀为他们授记:‘今日有发愿者,未来将生于佛前。’”

469.

469.

‘‘‘Aparimeyye ito kappe, yaṃ no buddho viyākari;

Taṃ vācamanumodentā, evaṃkārī ahumha no.

“从此无量劫后,佛陀为我等授记,我等随喜其言,并如是奉行。”

470.

470.

‘‘‘Tassa kammassa sukatassa, tassa cittaṃ pasādayuṃ;

Devamānusikaṃ yoniṃ, anubhotvā asaṅkhiyaṃ.

“因彼善作业,我等心生净信,无数次经历天人轮回后,”

471.

471.

‘‘‘Sukhadukkhenubhotvāna, devesu mānusesu ca;

Pacchime bhave sampatte, jātāmha sākiye kule.

“在天界与人间经历了苦乐,当到达最后一生时,我等生于释迦族中。”

472.

472.

‘‘‘Rūpavatī [Pg.277] bhogavatī, yasasīlavatī tato;

Sabbaṅgasampadā homa, kulesu abhisakkatā.

“因此,我等貌美、富有、有名望、具戒行;具足一切肢体,在家族中备受尊敬。”

473.

473.

‘‘‘Lābhaṃ silokaṃ sakkāraṃ, lokadhammasamāgamaṃ;

Cittañca dukkhitaṃ natthi, vasāma akutobhayā.

“我等获得利得、名声、恭敬,与世间法相遇时,内心亦无痛苦,安住于无畏。”

474.

474.

‘‘‘Vuttañhetaṃ bhagavatā, rañño antepure tadā;

Khattiyānaṃ pure vīra, upakārañca niddisi.

“大雄,此言为世尊当时在王宫中,在刹帝利之城所说,并指出了助益。”

475.

475.

‘‘‘Upakārā ca yā nārī, yā ca nārī sukhe dukhe;

Atthakkhāyī ca yā nārī, yā ca nārīnukampikā.

“‘乐于助人的女人,同甘共苦的女人,解说义理的女人,以及富有悲悯的女人。’”

476.

476.

‘‘‘Dhammaṃ care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;

Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.

“‘应行持善行之法,不应行持恶行;行法者此世他世,皆安乐而住。’”

477.

477.

‘‘‘Agāraṃ vijahitvāna, pabbajimhanagāriyaṃ;

Aḍḍhamāse asampatte, catusaccaṃ phusimha no.

“舍离家庭,我等出家过无家生活;未及半月,我等便触证了四圣谛。”

478.

478.

‘‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū amhe, sāgarasseva ūmiyo.

众人为我等带来衣、食、医药与卧具,犹如大海之波浪。

479.

479.

‘‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

我等烦恼已被烧尽,一切有皆已根除;犹如母象挣脱束缚,我等安住于无漏。

480.

480.

‘‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我等来到佛前,真是善来!三明已经证得,佛陀的教法已经奉行。

481.

481.

‘‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’.

四无碍解、八解脱,以及六神通皆已亲证;佛陀的教法已经奉行。

482.

482.

‘‘Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ, sampattī ca bahubbidhā;

Visuddhabhāvaṃ sampattā, labhāma sabbasampadā.

如是,历经种种苦与种种福,我等已达清净,获得一切圆满。

483.

483.

‘‘Yā dadanti sakattānaṃ, puññatthāya mahesino;

Sahāyasampadā honti, nibbānapadamasaṅkhataṃ.

凡为大仙、为福德而布施自身的女人,便能获得贤伴之福,并趣向无为涅槃之境。

484.

484.

‘‘Parikkhīṇaṃ atītañca, paccuppannaṃ anāgataṃ;

Sabbakammampi no khīṇaṃ, pāde vandāma cakkhuma.

我等过去、现在、未来之业已尽,一切诸业亦已尽;我等礼敬具眼者之足。

485.

485.

‘‘Nibbānāya [Pg.278] vadantīnaṃ, kiṃ vo vakkhāma uttari;

Santasaṅkhatadosañhi, pappotha amataṃ padaṃ’’.

“对为涅槃而说的你们,我复何言?有为之过患已息,你们当证不死之境。”

Itthaṃ sudaṃ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,以耶输陀罗(Yasodharā)为首的一万八千比丘尼(bhikkhunī),在世尊(Bhagavā)面前诵说了这些偈颂。

Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ dasamaṃ.

以耶输陀罗为首的一万八千比丘尼本行第十。

Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo.

军荼罗计私品第三。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Kuṇḍalā gotamī ceva, dhammadinnā ca sakulā;

Varanandā ca soṇā ca, kāpilānī yasodharā.

军荼罗(Kuṇḍalā)、乔达弥(Gotamī)、法施(Dhammadinnā)、萨古拉(Sakulā)、瓦拉难陀(Varanandā)、索娜(Soṇā)、迦毗罗尼(Kāpilānī)、耶输陀罗(Yasodharā)。

Dasasahassabhikkhunī, aṭṭhārasasahassakā;

Gāthāsatāni cattāri, cha ca sattatimeva ca.

比丘尼一万,又一万八千;偈颂共四百七十六首。

4. Khattiyāvaggo

4. 刹帝利品

1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

1. 以耶舍婆提为首的千比丘尼本行

1.

1.

‘‘Bhavā [Pg.279] sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā;

Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune.

诸有皆已尽,从有得寂静解脱;我等诸漏已全无,大牟尼,我等敬告您。

2.

2.

‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ, yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ;

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

往昔所作诸善业,所有一切善祈愿,所施种种受用物,大牟尼,皆是为了您。

3.

3.

‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ ;

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

我等曾向诸佛、辟支佛及诸声闻,布施种种受用物并立下祈愿,大牟尼,皆是为了您。

4.

4.

‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ;

Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune.

大牟尼,我等为诸比丘,作高下业,善发正愿。此业已作,乃生高贵家之前行。

5.

5.

‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā;

Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule.

由彼善根所驱动,为业成就所促使,超越人间境界,得生于刹帝利家族。

6.

6.

‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato;

Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā.

于业之生起造作,以及于投生,我等皆共同。于此最后生,同为刹帝利族,亦共同出生。

7.

7.

‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā;

Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane.

貌美且富有,受利养恭敬;大雄,我等于内宫备受尊崇,如天人于欢喜园。

8.

8.

‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ;

Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ.

厌离于家后,出家入无家;仅于数日内,我等皆证寂灭。

9.

9.

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā.

衣袍与钵食,床座与汤药;众人皆供养,恒受敬与奉。

10.

10.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

我等烦恼已焚烧,一切诸有已根除;如象断裂其系缚,我等安住于无漏。

11.

11.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我等之来访,诚然为善来,来到我佛前;三明已证得,佛陀之教诲,我等已奉行。

12.

12.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.280] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解,以及八解脱,六神通已亲证,佛陀之教诲已奉行。

Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,以耶舍婆提(Yasavatī)为首的一万八千位刹帝利族少女比丘尼,在世尊面前诵说了这些偈颂。

Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

以耶舍婆提为首的一万八千比丘尼之本行第一。

2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ

2. 八万四千比丘尼传

13.

13.

‘‘Cullāsītisahassāni, brāhmaññakulasambhavā ;

Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune.

大牟尼,八万四千众,生于婆罗门家,手足皆柔嫩,往昔于汝宫中而欢喜。

14.

14.

‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā;

Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune.

大牟尼,生于吠舍、首陀家,以及天、龙、紧那罗,并有四洲众少女,往昔于汝宫中而欢喜。

15.

15.

‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino hū;

Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate.

有者已出家,于一切法皆得见;天、紧那罗、龙,将于未来触证涅槃。

16.

16.

‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā;

Tumhaṃ pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate.

体验一切声誉,获得一切成就,得到对您的净信,他们将于未来觉悟。

17.

17.

‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā;

Pekkhato no mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma.

我等为婆罗门女,生于婆罗门家。大雄、具眼者,当您垂视我等时,我等敬拜您的双足。

18.

18.

‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā;

Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā.

一切有皆已摧毁,贪爱之根已拔除;诸随眠皆已断尽,福行亦已破除。

19.

19.

‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā;

Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā.

我等皆以定为行境,于诸等至已得自在;我等将恒常以禅那与法乐而安住。

20.

20.

‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā;

Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha nāyaka.

导有之爱与无明,以及诸行皆已尽;我等欲往极难见之境,领导者,请允许我等。

21.

21.

‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino;

Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ.

汝等于我长夜来,多所助益;斩断四众之疑,愿汝等皆趋寂灭。

22.

22.

‘‘Vanditvā [Pg.281] munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ;

Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā.

礼敬牟尼双足后,示现神通变化;有些示现光明,另些则示现黑暗。

23.

23.

‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ;

Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ.

示现日月,以及有鱼的海洋;示现须弥山及周围群山,亦示现波利质多树。

24.

24.

‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā;

Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare.

以神通力示现忉利天、焰摩天、兜率天、化乐天、他化自在天。

25.

25.

‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ;

Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ.

有些示现诸梵天,以及庄严经行处;或化现梵天之相,宣说空性之法。

26.

26.

‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno;

Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno.

示现种种神通变化,于导师前展现实力;彼等皆已显其能,顶礼导师之双足。

27.

27.

‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

大牟尼,我等于诸神通、天耳界及他心智,皆已得自在。

28.

28.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我等知晓宿命,天眼已得清净;一切漏已灭尽,如今再无后有。

29.

29.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

大雄,我等于义、法、词、辩四无碍解之智,皆于您座前生起。

30.

30.

‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;

Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

大牟尼,您已为我等开示,曾会往昔世间怙;我等为您之故,已作诸多功德行。

31.

31.

‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.

牟尼,我等所作诸善业,请您忆念;大雄,我等为您之故,已积集诸多福德。

32.

32.

‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni;

Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ.

十万劫前,有佛出世,号莲花上,乃大牟尼;其正觉者,家族住处,乃天鹅城。

33.

33.

‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā;

Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te.

于天鹅城门边,恒河常年流淌;因河水暴涨,彼等比丘无法通行。

34.

34.

‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato;

Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te.

两日、三日,乃至七日、一月,甚至整整四个月,他们都无法通行。

35.

35.

‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko;

Oruddhe bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi.

当时,菩萨是一位名叫结发(Jaṭila)的国王。他见到比丘们受困,便让人在恒河上建造了一座桥。

36.

36.

‘‘Tadā [Pg.282] satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi;

Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi.

那时,他斥资十万在恒河上建造了一座桥,并为了僧团在此岸建造了一座寺院。

37.

37.

‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca;

Tassa setuṃ vihārañca, samabhāgaṃ akaṃsu te.

男男女女,以及高低种姓的家族,他们都平等地分担建造了那座桥和寺院。

38.

38.

‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā;

Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca.

我们以及其他人们,以清净之心,在城市和乡村中,都成为了他(佛陀)法中的继承人。

39.

39.

‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā;

Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te.

妇女、男人、男童,以及许多女童,他们为桥梁和寺院遍撒沙土。

40.

40.

‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje;

Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno.

清扫道路,摆设香蕉树、满瓶和旗幡,并以熏香、香粉和花环向导师表达崇敬。

41.

41.

‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ.

在让人建好桥梁和寺院后,我邀请了导师,作了大布施,并发愿证得正觉。

42.

42.

‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ;

Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni.

大雄莲花上佛(Padumuttara),一切众生的救度者,那位大牟尼对结发致以随喜的祝福。

43.

43.

‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako;

Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ.

“过十万劫后,将有一个贤劫;(他)将经历一生又一生的轮回,最终证得菩提。

44.

44.

‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo;

Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’.

“所有参与了这劳作的男男女女,在未来之时,都将亲身得见于我。”

45.

45.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā.

以那业报,以及意愿与决意,我们投生于天宫,成为您的侍女。

46.

46.

‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ;

Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave.

我们于生死轮回中流转,侍奉着您,享受了无量的天界之乐与人间之乐。

47.

47.

‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ;

Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare.

由于十万劫前所作的善业成就,我们在人间以及殊胜的天城中都身形娇嫩。

48.

48.

‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ ;

Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ.

由于善业的成就,我们总是能获得美貌、财富、随从,以及名望和尊敬。

49.

49.

‘‘Pacchime [Pg.283] bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule;

Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane.

在此最后一生,我们生于婆罗门家,手足娇嫩,如今安住于释迦子(佛陀)的教法中。

50.

50.

‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ;

Cikkhallabhūmimasuciṃ, na passāma mahāmune.

大牟尼,我等在任何时候,都未曾见过未经庄严的土地,也未曾见过不净的泥泞之地。

51.

51.

‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ;

Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no.

因我等往昔业果,当我等住于家中时,众人恒常为我等带来一切恭敬供养。

52.

52.

‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ;

Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase.

舍弃家庭,出家而入于无家,我等已渡轮回道,成为离贪之人。

53.

53.

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato.

从各处而来,成千上万(的众人),恒常为我等带来袈裟、饮食、医药与卧具。

54.

54.

‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.

我等烦恼已被烧尽……我等安住于无漏。

55.

55.

‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我等真是善来……佛陀的教法已被奉行。

56.

56.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法已被奉行。

Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,据说八万四千位婆罗门少女出身的比丘尼,在世尊面前诵出了此等偈颂。

Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ.

八万四千比丘尼传第二

3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ

3. 优钵罗花施者长老尼传

57.

57.

‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.

在阿卢那婆提城(Aruṇavatī),有刹帝利王名阿卢那(Aruṇa)。我曾是彼王之妻,与他一同生活。

58.

58.

‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama.

当时,我到静处坐下,如是思惟:“我未曾造作任何能随身带走的善业。”

59.

59.

‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;

Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.

“我必将去往那剧烈、苦痛、恐怖、残酷的地狱,于此我毫无疑问。”

60.

60.

‘‘Evāhaṃ [Pg.284] cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ;

Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.

我如是思惟后,令心欣喜,便去到国王面前,说了此番话。

61.

61.

‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu ;

Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.

“陛下,我等名为女人,低于男人;刹帝利啊,请给我一位沙门,我将供养他。”

62.

62.

‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;

Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.

那时,国王给了我一位诸根调伏的沙门。我接过他的钵,以最上等之食将之装满。

63.

63.

‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ;

Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā.

以最上等之食装满(钵),连同芬芳涂香,再以大布覆盖,我心怀喜悦地布施。

64.

64.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善行,以及思与愿,舍弃人身后,我往生忉利天。

65.

65.

‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

我曾为一千天王之后,亦曾为一千转轮王之后。

66.

66.

‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato.

广大的地方王权,其数不可胜计,以及其他种种众多福报,皆是彼业之果。

67.

67.

‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā;

Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā.

我的肤色如青莲,形貌优美善见;具足女性一切相好,出身高贵且光芒四射。

68.

68.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule;

Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ.

于此最后有,我生释迦族;为净饭王之子妇,千女之中居首。

69.

69.

‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Sattamīrattisampattā, catusaccamapāpuṇiṃ.

厌离于在家,出家入无家;于第七夜时,我证得四谛。

70.

70.

‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

衣袍、钵食、医药与卧具,我无法计量其数;此乃布施饮食之果报。

71.

71.

‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni;

Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā.

我所圆满诸善业,牟尼,愿您忆念之;大雄,我为您之故,已作广大之舍离。

72.

72.

‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

三十一劫前,我于彼时行布施;我不知有恶趣,此乃布施饮食之果。

73.

73.

‘‘Dve [Pg.285] gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

我只知两种趣,天界以及人间;我不知有其他趣,此乃布施饮食之果报。

74.

74.

‘‘Ucce kule pajāyāmi, mahāsāle mahaddhane;

Aññe kule na jāyāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

我生于高贵家族,大富大贵之家;我不生于其他家族,此乃布施饮食之果。

75.

75.

‘‘Bhavābhave saṃsaritvā, sukkamūlena coditā;

Amanāpaṃ na passāmi, somanassakataṃ phalaṃ.

于诸有中轮回时,为善业根本所驱;我未曾见不悦意,此乃欣喜行善之果。

76.

76.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

我于诸神通自在,亦于天耳界自在;大牟尼啊,我于他心智也得自在。

77.

77.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我知晓宿命,天眼已清净;所有诸漏已尽,今已无后有。

78.

78.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

于义、于法、于词,以及于辩才;大雄啊,我的智慧,于您座前生起。

79.

79.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我的烦恼已被烧尽……我安住于无漏。

80.

80.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我善来哉……佛陀的教法我已奉行。

81.

81.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀的教法我已奉行。

Itthaṃ sudaṃ uppaladāyikā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

确实如此,名为青莲施者的比丘尼在世尊面前诵说了这些偈颂。

Uppaladāyikātheriyāpadānaṃ tatiyaṃ.

青莲施者长老尼本行第三。

4. Siṅgālamātutherīapadānaṃ

4. 信伽罗母长老尼本行

82.

82.

‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;

Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.

“名为莲华上(Padumuttara)之胜者,已达诸法之彼岸;于此十万劫时,彼引导者出兴于世。

83.

83.

‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātāmaccakule ahuṃ;

Nānāratanapajjote, iddhe phīte mahaddhane.

“彼时我于天鹅城(Haṃsavatī),生于大臣之家;其城众宝辉煌,丰饶繁荣,财富巨大。

84.

84.

‘‘Pitunā saha gantvāna, mahājanapurakkhatā;

Dhammaṃ buddhassa sutvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

“我与父亲同行,为众人所拥戴;听闻佛陀之法后,出家过无家生活。

85.

85.

‘‘Pabbajitvāna [Pg.286] kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;

Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.

“出家之后,我远离身恶业;舍离语恶行,清净我的生计。

86.

86.

‘‘Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā;

Saddhammassavane yuttā, buddhadassanalālasā.

“于佛与法具净信,于僧伽则深敬重;致力于听闻正法,并渴望得见佛陀。

87.

87.

‘‘Aggaṃ saddhādhimuttānaṃ, assosiṃ bhikkhuniṃ tadā;

Taṃ ṭhānaṃ patthayitvāna, tisso sikkhā apūrayiṃ.

“彼时我闻一比丘尼,为诸信解者中第一;我即祈愿获得彼地位,并圆满修习三学。

88.

88.

‘‘Tato maṃ sugato āha, karuṇānugatāsayo;

‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;

Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.

“于是善逝,心怀慈悲,对我说道:“若人于如来有不动摇、善安住的信心,且其戒行美好,为圣者所爱、所赞叹,

89.

89.

‘‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ;

Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.

“于僧伽有净信,且见解正直,人们称他为不贫穷者,其生命并非空过。

90.

90.

‘‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;

Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsanaṃ’.

“是故智者当忆念诸佛之教,致力于信、戒、净信与见法。”

91.

91.

‘‘Taṃ sutvāhaṃ pamuditā, apucchiṃ paṇidhiṃ mama;

Tadā anomo amito, byākarittha vināyako;

‘Buddhe pasannā kalyāṇī, lacchase taṃ supatthitaṃ.

“闻此我心大欢喜,便问起我的誓愿;彼时无劣、无量之引导者为我授记:“善女子,你对佛陀有净信,你将获得你所善愿的。”

92.

92.

‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

“十万劫后,将有一位导师出现于世,他出身于奥嘎咖(Okkāka)王族,族姓为乔达摩(Gotama)。

93.

93.

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;

Siṅgālakassa mātāti, hessati satthu sāvikā’.

“她将是其法之继承人,法所化生之亲子;名为信伽罗迦(Siṅgālaka)之母,将成导师之女弟子。”

94.

94.

‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;

Mettacittā paricariṃ, paṭipattīhi nāyakaṃ.

“闻此授记心欢喜,自彼时至寿尽,我以慈心与行持,奉事胜者引导者。”

95.

95.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

“以此善行之业,以及意愿与誓愿;舍弃此人身后,我往生忉利天。

96.

96.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.

“如今于此最后有,在最上城王舍城(Giribbaja);我生于富裕长者家,其家积聚大珍宝。”

97.

97.

‘‘Putto [Pg.287] siṅgālako nāma, mamāsi vipathe rato;

Diṭṭhigahanapakkhando, disāpūjanatapparo.

“我子名尸迦罗(Siṅgālaka),喜好行于邪道;陷入邪见之林,热衷于礼拜诸方。”

98.

98.

‘‘Nānādisā namassantaṃ, piṇḍāya nagaraṃ vajaṃ;

Taṃ disvā ovadī buddho, magge ṭhatvā vināyako.

“佛陀为乞食入城,见彼礼拜各方;调御者立于道上,对其加以教诫。”

99.

99.

‘‘Tassa desayato dhammaṃ, panādo vimhayo ahu;

Dvekoṭinaranārīnaṃ, dhammābhisamayo ahu.

“彼为说法时,法音甚奇妙;二俱胝男女,皆得法现观。”

100.

100.

‘‘Tadāhaṃ parisaṃ gantvā, sutvā sugatabhāsitaṃ;

Sotāpattiphalaṃ pattā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

“彼时我往诣会众,听闻善逝所说法;证得须陀洹果后,出家而入无家。”

101.

101.

‘‘Na cireneva kālena, buddhadassanalālasā;

Anussatiṃ taṃ bhāvetvā, arahattamapāpuṇiṃ.

“未久,我因渴望得见佛陀,修习彼佛随念,证得阿罗汉果。”

102.

102.

‘‘Dassanatthāya buddhassa, sabbadā ca vajāmahaṃ;

Atittāyeva passāmi, rūpaṃ nayananandanaṃ.

“为得见佛陀,我恒常前往;于悦目色身,观之无厌足。”

103.

103.

‘‘Sabbapāramisambhūtaṃ, lakkhīnilayanaṃ varaṃ;

Rūpaṃ sabbasubhākiṇṇaṃ, atittā viharāmahaṃ.

“一切波罗蜜所生,吉祥之绝佳住处,遍满一切善妙色,我住于观无厌足。”

104.

104.

‘‘Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho, etadagge ṭhapesi maṃ;

Siṅgālakassa yā mātā, aggā saddhādhimuttikā.

“胜者悦此德,置我于第一:尸迦罗之母,信胜解第一。”

105.

105.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmuni.

“我于诸神变自在,亦于天耳界自在;大牟尼啊,我于他心智自在。”

106.

106.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

“我知宿住,天眼已清净;诸漏皆已尽,今后无再生。”

107.

107.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

“大雄,于您座前,我已生起智;通达义、法、词,以及于辩才。”

108.

108.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

“我已焚尽诸烦恼……我安住于无漏。”

109.

109.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

“我实为善来……佛陀教已成。”

110.

110.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

“四无碍解……佛陀教已成。”

Itthaṃ sudaṃ siṅgālamātā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

“如是,尸迦罗母(Siṅgālamātā)比丘尼诵说此等偈颂。”

Siṅgālamātutheriyāpadānaṃ catutthaṃ.

尸迦罗母长老尼《本行》第四

5. Sukkātherīapadānaṃ

5. 须迦长老尼本行

111.

111.

‘‘Ekanavutito [Pg.288] kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammavipassako.

“九十一劫前,有名毗婆尸导师;容姿甚美妙,遍见一切法。”

112.

112.

‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, jātā aññatare kule;

Dhammaṃ sutvāna munino, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

“彼时我于槃头末帝城(Bandhumatī),生于某一家族;听闻牟尼之法后,出家而入无家。”

113.

113.

‘‘Bahussutā dhammadharā, paṭibhānavatī tathā;

Vicittakathikā cāpi, jinasāsanakārikā.

“我曾多闻能持法,亦具辩才善说法,奉行胜者之教诫。”

114.

114.

‘‘Tadā dhammakathaṃ katvā, hitāya janataṃ bahuṃ ;

Tato cutāhaṃ tusitaṃ, upapannā yasassinī.

尔时我为众多人之利益而说法,自彼处死后,具足声誉,生于兜率天。

115.

115.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī viya sikhī jino;

Tapanto yasasā loke, uppajji vadataṃ varo.

从此去三十一劫,有胜者名尸弃(Sikhī),乃说法者中最胜,以声誉照耀世间,犹如火焰般炽盛,出现于世。

116.

116.

‘‘Tadāpi pabbajitvāna, buddhasāsanakovidā;

Jotetvā jinavākyāni, tatopi tidivaṃ gatā.

尔时我亦出家,精通佛陀教法,光显胜者之言后,亦自彼处生天界。

117.

117.

‘‘Ekatiṃseva kappamhi, vessabhū nāma nāyako;

Uppajjittha mahāñāṇī, tadāpi ca tathevahaṃ.

亦于三十一劫,有导师名毗舍浮,乃大智者出世。尔时我亦复如是。

118.

118.

‘‘Pabbajitvā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ;

Gantvā marupuraṃ rammaṃ, anubhosiṃ mahāsukhaṃ.

我出家而持正法,光显胜者之教法,往诣悦意天城后,享受了极大安乐。

119.

119.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, kakusandho jinuttamo;

Uppajji narasaraṇo, tadāpi ca tathevahaṃ.

于此贤劫中,最胜胜者拘留孙,人天之归依处,出现于世间。尔时我亦复如是。

120.

120.

‘‘Pabbajitvā munimataṃ, jotayitvā yathāyukaṃ;

Tato cutāhaṃ tidivaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.

我出家奉行牟尼之教,尽寿光显其法。自彼处死后,我往生天界,犹如返回自家。

121.

121.

‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, koṇāgamananāyako;

Uppajji lokasaraṇo, araṇo amataṅgato.

亦于此贤劫,导师拘那含牟尼,世间之归依,离尘达不死,出现于世间。

122.

122.

‘‘Tadāpi pabbajitvāna, sāsane tassa tādino;

Bahussutā dhammadharā, jotayiṃ jinasāsanaṃ.

尔时我亦出家,于彼如是者教法中,博学多闻而持法,光显胜者之教法。

123.

123.

‘‘Imasmiṃyeva [Pg.289] kappamhi, kassapo munimuttamo;

Uppajji lokasaraṇo, araṇo maraṇantagū.

亦于此贤劫,迦叶牟尼中至尊,世间之归依,离尘尽生死,出现于世间。

124.

124.

‘‘Tassāpi naravīrassa, pabbajitvāna sāsane;

Pariyāpuṭasaddhammā, paripucchāvisāradā.

于彼人中雄者教法中,我亦出家,遍学正法,于诘问中得无畏。

125.

125.

‘‘Susīlā lajjinī ceva, tīsu sikkhāsu kovidā;

Bahuṃ dhammakathaṃ katvā, yāvajīvaṃ mahāmune.

大牟尼!我善持戒,具足惭愧,且精通三学。我尽其一生,广说众多正法。

126.

126.

‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

由彼业异熟,以及思与愿,我舍弃人身,得生忉利天。

127.

127.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;

Jātā seṭṭhikule phīte, mahāratanasañcaye.

如今于最后有,我生于最胜之城王舍城,一个富饶丰裕、积聚众多珍宝的长者之家。

128.

128.

‘‘Yadā bhikkhusahassena, parivuto lokanāyako;

Upāgami rājagahaṃ, sahassakkhena vaṇṇito.

尔时,世间导师为千比丘围绕,往诣王舍城,并为帝释天主所赞叹。

129.

129.

‘‘‘Danto dantehi saha purāṇajaṭilehi, vippamutto vippamuttehi;

Siṅgīnikkhasavaṇṇo, rājagahaṃ pāvisi bhagavā’.

“世尊已调御、已解脱,身色如纯金,与诸已调御、已解脱的古昔结发仙人,一同进入王舍城。”

130.

130.

‘‘Disvā buddhānubhāvaṃ taṃ, sutvāva guṇasañcayaṃ;

Buddhe cittaṃ pasādetvā, pūjayiṃ taṃ yathābalaṃ.

我得见佛陀之威力,听闻其功德总集,于佛生起清净信,尽己所能供养彼。

131.

131.

‘‘Aparena ca kālena, dhammadinnāya santike;

Agārā nikkhamitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

此后,我于法施(Dhammadinnā)比丘尼处,舍家出家。

132.

132.

‘‘Kesesu chijjamānesu, kilese jhāpayiṃ ahaṃ;

Uggahiṃ sāsanaṃ sabbaṃ, pabbajitvācirenahaṃ.

当头发被剃除时,我焚尽诸烦恼。出家后不久,我即掌握了所有教法。

133.

133.

‘‘Tato dhammamadesesiṃ, mahājanasamāgame;

Dhamme desiyamānamhi, dhammābhisamayo ahu.

此后,我于大众集会中说法。当法被宣说时,即有法之现观。

134.

134.

‘‘Nekapāṇasahassānaṃ, taṃ viditvātivimhito;

Abhippasanno me yakkho, bhamitvāna giribbajaṃ.

有夜叉知悉数千众生证法,大为惊奇,于我心生净信,周行于王舍城(Giribbaja)。

135.

135.

‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare;

Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ.

王舍城(Rājagaha)中人何为?彼等如饮蜜而住,竟不亲近宣说不死句的须迦(Sukkā)!

136.

136.

‘‘Tañca [Pg.290] appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;

Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū.

我思有智者,饮彼无退转、无杂、具精华之法,犹如旅人饮云雨。

137.

137.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼啊,我于诸神通自在,于天耳界自在,于他心智亦得自在。

138.

138.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我知宿命,天眼已清净。诸漏已尽,今更无后有。

139.

139.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

大雄啊,我于义、法、词、辩之智,已于您面前生起。

140.

140.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

141.

141.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我乃善来哉……我已奉行佛陀之教法。

142.

142.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……我已奉行佛陀之教法。

Itthaṃ sudaṃ sukkā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,须迦(Sukkā)比丘尼诵此等偈。

Sukkātheriyāpadānaṃ pañcamaṃ.

须迦长老尼传第五

Pañcamaṃ bhāṇavāraṃ.

第五诵品

6. Abhirūpanandātherīapadānaṃ

6. 美难达长老尼传

143.

143.

‘‘Ekanavutito kappe, vipassī nāma nāyako;

Uppajji cārudassano, sabbadhammesu cakkhumā.

于九十一劫前,有名为毗婆尸(Vipassī)之导师出世,其容貌俊美,于一切法具足眼。

144.

144.

‘‘Tadāhaṃ bandhumatiyaṃ, iddhe phīte mahākule;

Jātā surūpā dayitā, pūjanīyā janassa ca.

当时在槃头摩帝(Bandhumatī)城,我生于富裕、丰饶、高贵之家;容貌美丽,为众人所爱戴、所尊敬。

145.

145.

‘‘Upagantvā mahāvīraṃ, vipassiṃ lokanāyakaṃ;

Dhammaṃ suṇitvā saraṇaṃ, upesiṃ naranāyakaṃ.

我走近大雄、世间导师毗婆尸(Vipassī),听闻正法后,即皈依人中之导。

146.

146.

‘‘Sīlesu saṃvutā hutvā, nibbute ca naruttame;

Dhātuthūpassa upari, soṇṇacchattamapūjayiṃ.

我于诸戒善守护,于人中尊入灭后,在其舍利塔之上,供养了一把金伞。

147.

147.

‘‘Muttacāgā sīlavatī, yāvajīvaṃ tato cutā;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsūpagā ahaṃ.

我终生乐施具戒,自彼处死,舍离人身后,即往生忉利天(Tāvatiṃsa)。

148.

148.

‘‘Tadā [Pg.291] dasahi ṭhānehi, adhibhotvāna sesake ;

Rūpasaddehi gandhehi, rasehi phusanehi ca.

那时我以十事,超越其余诸天;于色、声、香、味、触,

149.

149.

‘‘Āyunāpi ca vaṇṇena, sukhena yasasāpi ca;

Tathevādhipateyyena, adhigayha virocahaṃ.

亦于寿命、美貌、快乐、声誉,以及主权,我超越他们而闪耀。

150.

150.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātāhaṃ kapilavhaye;

Dhītā khemakasakkassa, nandā nāmāti vissutā.

如今于此最后生,我生于迦毗罗卫,为安稳释迦王之女,以难陀之名而闻名。

151.

151.

‘‘Abhirūpasampadampi, ahu me kantisūcakaṃ;

Yadāhaṃ yobbanappattā, rūpalāvaññabhūsitā.

我具足圆满美貌,风采可爱动人;当我到达青春期,为美貌魅力庄严。

152.

152.

‘‘Tadā matthe sakyānaṃ, vivādo sumahā ahu;

Pabbājesi tato tāto, mā sakyā vinassiṃsuti.

那时因我之故,释迦族间起了极大的争执;于是父亲为免释迦族毁灭,便让我出家。

153.

153.

‘‘Pabbajitvā tathāgataṃ, rūpadessiṃ naruttamaṃ;

Sutvāna nopagacchāmi, mama rūpena gabbitā.

我虽已出家,但听闻人中至尊呵责色身,因我慢于自身美貌,故不愿去亲近他。

154.

154.

‘‘Ovādampi na gacchāmi, buddhadassanabhīrutā;

Tadā jino upāyena, upanetvā sasantikaṃ.

我亦不往受教诲,因害怕得见佛陀。那时胜者用善巧,将我引至其面前。

155.

155.

‘‘Tissitthiyo nidassesi, iddhiyā maggakovido;

Accharārūpasadisaṃ, taruṇiṃ jaritaṃ mataṃ.

精通圣道者以神通,示现三位女子:一位貌如天女的少女,一位老妇,以及一具死尸。

156.

156.

‘‘Tāyo disvā susaṃviggā, virattāse kaḷevare;

Aṭṭhāsiṃ bhavanibbindā, tadā maṃ āha nāyako.

见此景象我心惊,于自身躯生厌离;我厌离于有而住,那时导师对我说:

157.

157.

‘‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.

“难陀,观此身,病苦、不净、腐朽,涌出流漏,为愚人所喜爱。

158.

158.

‘‘‘Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ.

“当修不净想,令心专注且安定;此身亦如彼,彼身亦如此。

159.

159.

‘‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;

Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha vacchasi’.

“如是日夜不懈地审视此身,你将以自己的智慧,彻底洞察而安住。”

160.

160.

‘‘Tassā [Pg.292] me appamattāya, vicarantiyā yoniso;

Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro.

我精勤不放逸,如理作意而住;此身之内与外,皆被如实照见。

161.

161.

‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ;

Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā.

于是我对身生厌离,内心亦已离贪着;我勤勉不懈,解脱束缚,寂静而得涅槃。

162.

162.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼啊,我于诸神通自在,于天耳界自在,于他心智亦得自在。

163.

163.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我彻知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今已无后有。

164.

164.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

大雄啊,于义、法、词、辩才,我的智慧已在您座前生起。

165.

165.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

166.

166.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善哉我此来……佛陀之教已奉行。

167.

167.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已奉行。

Itthaṃ sudaṃ abhirūpanandā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,美难达比丘尼诵此诸偈颂。

Abhirūpanandātheriyāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

美难达长老尼本行传第六。

7. Aḍḍhakāsitherīapadānaṃ

7. 半迦尸长老尼本行传

168.

168.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,梵天之亲族,具大有名声,名为迦叶者,言说者中胜,出现于世间。

169.

169.

‘‘Tadāhaṃ pabbajitvāna, tassa buddhassa sāsane;

Saṃvutā pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu.

彼时我出家,于彼佛教法,守护波罗提木叉,及于五根中。

170.

170.

‘‘Mattaññunī ca asane, yuttā jāgariyepi ca;

Vasantī yuttayogāhaṃ, bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ.

有一位比丘尼,饮食知量,勤于警寤,安住于修行,已断尽诸漏。

171.

171.

‘‘Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ, gaṇiketi bhaṇiṃ tadā;

Tena pāpena kammena, nirayamhi apaccisaṃ.

我心怀恶意辱骂她,当时称她为“妓女”。因那恶业,我在地狱中被烧煮。

172.

172.

‘‘Tena [Pg.293] kammāvasesena, ajāyiṃ gaṇikākule;

Bahusova parādhīnā, pacchimāya ca jātiyaṃ.

因那业的余报,我多次生于妓女之家,身不由己,乃至此最后一生。

173.

173.

‘‘Kāsīsu seṭṭhikulajā, brahmacārībalenahaṃ;

Accharā viya devesu, ahosiṃ rūpasampadā.

我因梵行之威力,生于迦尸长者家,容貌具足,犹如天界之天女。

174.

174.

‘‘Disvāna dassanīyaṃ maṃ, giribbajapuruttame;

Gaṇikatte nivesesuṃ, akkosanabalena me.

众人见我容貌美丽,于最胜之王舍城中,因我往昔辱骂之业力,他们置我为妓女。

175.

175.

‘‘Sāhaṃ sutvāna saddhammaṃ, buddhaseṭṭhena desitaṃ;

Pubbavāsanasampannā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

我聆听最胜佛陀所宣说的正法,因宿世善愿具足,出家而入无家生活。

176.

176.

‘‘Tadūpasampadatthāya, gacchantī jinasantikaṃ;

Magge dhutte ṭhite sutvā, labhiṃ dūtopasampadaṃ.

为求具足戒,我前往胜者之处;途中听闻有恶人,遂获得使者所传的具足戒。

177.

177.

‘‘Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ, puññaṃ pāpaṃ tatheva ca;

Sabbasaṃsāramuttiṇṇā, gaṇikattañca khepitaṃ.

一切善业与恶业,皆已灭尽;我已渡过一切轮回,妓女之身份亦已断除。

178.

178.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼,我于诸神通、天耳界、以及他心智,皆得自在。

179.

179.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我彻知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今已无后有。

180.

180.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

大雄,于义、法、词、辩才,我的智慧已在您座前生起。

181.

181.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已烧尽……我住于无漏。

182.

182.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我此来善哉……佛之教已行。

183.

183.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛之教已行。

Itthaṃ sudaṃ aḍḍhakāsi bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,半迦尸比丘尼诵说此等偈颂。

Aḍḍhakāsitheriyāpadānaṃ sattamaṃ.

半迦尸长老尼传第七。

8. Puṇṇikātherīapadānaṃ

8. 奔尼迦长老尼传

184.

184.

‘‘Vipassino bhagavato, sikhino vessabhussa ca;

Kakusandhassa munino, koṇāgamanatādino.

毗婆尸世尊,尸弃与毗舍浮,拘留孙牟尼,如是者拘那含牟尼。

185.

185.

‘‘Kassapassa [Pg.294] ca buddhassa, pabbajitvāna sāsane;

Bhikkhunī sīlasampannā, nipakā saṃvutindriyā.

于迦叶佛之教法中出家,我曾为具戒、审慎、守护根门之比丘尼。

186.

186.

‘‘Bahussutā dhammadharā, dhammatthapaṭipucchikā;

Uggahetā ca dhammānaṃ, sotā payirupāsitā.

我曾多闻持法,请教法与义,习法、闻法、亲近师长。

187.

187.

‘‘Desentī janamajjhehaṃ, ahosiṃ jinasāsane;

Bāhusaccena tenāhaṃ, pesalā atimaññisaṃ.

我于胜者教法中,在众人间而说法;因我博学多闻,遂轻慢贤善比丘尼。

188.

188.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, sāvatthiyaṃ puruttame;

Anāthapiṇḍino gehe, jātāhaṃ kumbhadāsiyā.

如今在此最后生,于最胜城舍卫城,我生于给孤独长者家,为一汲水婢女。

189.

189.

‘‘Gatā udakahāriyaṃ, sotthiyaṃ dijamaddasaṃ;

Sītaṭṭaṃ toyamajjhamhi, taṃ disvā idamabraviṃ.

我为取水而去,见一诵吠陀之婆罗门,为寒所苦,立于水中。见彼已,我作是言:

190.

190.

‘‘‘Udahārī ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ;

Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā.

“我为汲水婢,寒时常入水;因畏主人杖罚,亦惧斥责之言。”

191.

191.

‘‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;

Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’.

“婆罗门,汝畏惧何人,恒常入水中?肢体颤抖,感受剧烈寒冷。”

192.

192.

‘‘‘Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi;

Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ.

“贤女奔尼迦,汝实知而问,我正行善业,以阻已作之恶。”

193.

193.

‘‘‘Yo ce vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati;

Dakābhisiñcanā sopi, pāpakammā pamuccati’.

“无论是年老或年轻,任何人若造作恶业,经由水沐浴,亦能从恶业中解脱。”

194.

194.

‘‘Uttarantassa akkhāsiṃ, dhammatthasaṃhitaṃ padaṃ;

Tañca sutvā sa saṃviggo, pabbajitvārahā ahu.

待其出水时,我为说法语,彼闻心警悟,出家成罗汉。

195.

195.

‘‘Pūrentī ūnakasataṃ, jātā dāsikule yato;

Tato puṇṇāti nāmaṃ me, bhujissaṃ maṃ akaṃsu te.

因我补足百数而生于奴仆之家,故我得名“奔尼迦”,主人们亦使我成为自由人。

196.

196.

‘‘Seṭṭhiṃ tatonujānetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Na cireneva kālena, arahattamapāpuṇiṃ.

其后得长者应允,我出家而过无家生活;不久之后,我即证得阿罗汉果。

197.

197.

‘‘Iddhīsu [Pg.295] ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼,我于诸神通、清净天耳界及他心智,皆得自在。

198.

198.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我彻知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今已无后有。

199.

199.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

因最胜佛陀之力,我于义、法、辞,以及辩才之智,无垢而清净。

200.

200.

‘‘Bhāvanāya mahāpaññā, suteneva sutāvinī;

Mānena nīcakulajā, na hi kammaṃ vinassati.

由修习而有大智慧,由听闻而为多闻者;由我慢而生于下贱之家,业实不消失。

201.

201.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我之诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

202.

202.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

善哉我此来……佛陀之教已奉行。

203.

203.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀之教已奉行。

Itthaṃ sudaṃ puṇṇikā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,据说普尼迦(Puṇṇikā)比丘尼诵此诸偈。

Puṇṇikātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

普尼迦长老尼本行第八。

9. Ambapālitherīapadānaṃ

9. 庵婆波利长老尼本行

204.

204.

‘‘Yo raṃsiphusitāveḷo, phusso nāma mahāmuni;

Tassāhaṃ bhaginī āsiṃ, ajāyiṃ khattiye kule.

有名为弗沙(Phussa)之大牟尼,其身光芒所触;我曾为其妹,生于刹帝利族。

205.

205.

‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, vippasannena cetasā;

Mahādānaṃ daditvāna, patthayiṃ rūpasampadaṃ.

我听闻其法后,以净信之心,行大布施,并发愿得美貌。

206.

206.

‘‘Ekatiṃse ito kappe, sikhī lokagganāyako;

Uppanno lokapajjoto, tilokasaraṇo jino.

从此三十一劫前,尸弃(Sikhī)佛出世,乃世间最上导师、世间之明灯、三界之归依处、胜者。

207.

207.

‘‘Tadāruṇapure ramme, brāhmaññakulasambhavā;

Vimuttacittaṃ kupitā, bhikkhuniṃ abhisāpayiṃ.

当时在悦意的阿卢那城(Aruṇapura),我生于婆罗门家;我对一心解脱比丘尼生瞋,并诅咒于她。

208.

208.

‘‘Vesikāva anācārā, jinasāsanadūsikā;

Evaṃ akkosayitvāna, tena pāpena kammunā.

“如妓女般无行者,胜者教法破坏者!”如是辱骂后,因彼恶业,

209.

209.

‘‘Dāruṇaṃ [Pg.296] nirayaṃ gantvā, mahādukkhasamappitā;

Tato cutā manussesu, upapannā tapassinī.

堕入酷烈地狱,遭受巨大痛苦;从彼处死后,生于人间成贫女。

210.

210.

‘‘Dasajātisahassāni, gaṇikattamakārayiṃ;

Tamhā pāpā na muccissaṃ, bhutvā duṭṭhavisaṃ yathā.

于一万生中,我身为妓女;未能脱彼罪,犹如服恶毒。

211.

211.

‘‘Brahmacariyamasevissaṃ, kassape jinasāsane;

Tena kammavipākena, ajāyiṃ tidase pure.

于迦叶(Kassapa)胜者教中,我曾修习梵行;以此业异熟,得生三十三天城。

212.

212.

‘‘Pacchime bhave sampatte, ahosiṃ opapātikā;

Ambasākhantare jātā, ambapālīti tenahaṃ.

逮及最后有,我成化生者;生于芒果枝桠间,是故我名庵婆波利(Ambapālī)。

213.

213.

‘‘Parivutā pāṇakoṭīhi, pabbajiṃ jinasāsane;

Pattāhaṃ acalaṃ ṭhānaṃ, dhītā buddhassa orasā.

为千万众生所围绕,我于胜者教出家;我已证得不动境,实为佛陀亲生女。

214.

214.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, sotadhātuvisuddhiyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼,我于诸神变、于天耳界清净、于他心智,皆得自在。

215.

215.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今已无后有。

216.

216.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

于义、法、词及辩,我智清净无垢染,皆由最胜佛威力。

217.

217.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavā.

我诸烦恼已焚尽……我住于无漏。

218.

218.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我之来此实为善来……佛陀教法我已行。

219.

219.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解……佛陀教法我已行。

Itthaṃ sudaṃ ambapāli bhikkhunī imā gāthāyo

如是,庵婆波利比丘尼

Abhāsitthāti.

诵出此等偈颂。

Ambapālitheriyāpadānaṃ navamaṃ.

庵婆波利长老尼传第九品。

10. Pesalātherīapadānaṃ

10. 佩萨拉长老尼传

220.

220.

‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.

于此贤劫中,有佛出世,名为迦叶,婆罗门种,具大名声,为诸说者中最上。

221.

221.

‘‘Sāvatthiyaṃ [Pg.297] pure vare, upāsakakule ahaṃ;

Pasūtā taṃ jinavaraṃ, disvā sutvā ca desanaṃ.

于舍卫胜城中,我生于优婆塞家;得见彼最胜者,并听闻其教法。

222.

222.

‘‘Taṃ vīraṃ saraṇaṃ gantvā, sīlāni ca samādiyiṃ;

Kadāci so mahāvīro, mahājanasamāgame.

我皈依彼勇士,亦受持诸戒;一时,彼大雄于大众集会中,

223.

223.

‘‘Attano abhisambodhiṃ, pakāsesi narāsabho;

Ananussutadhammesu, pubbe dukkhādikesu ca.

人中雄佛开示其正觉,乃是前所未闻之法,关于苦等诸谛。

224.

224.

‘‘Cakkhu ñāṇañca paññā ca, vijjāloko ca āsi me;

Taṃ sutvā uggahetvāna, paripucchiñca bhikkhavo.

我听闻佛说“眼、智、慧、明、光生起”之法,学习之后,便去请教诸比丘。

225.

225.

‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

以此善业及意愿,舍离人身后,我往生忉利天。

226.

226.

‘‘Pacchime ca bhave dāni, jātā seṭṭhimahākule;

Upecca buddhaṃ saddhammaṃ, sutvā saccūpasaṃhitaṃ.

于今此最后有,我生于大长者家;得近佛陀闻正法,乃是与真谛相应。

227.

227.

‘‘Pabbajitvācireneva, saccatthāni vicintayaṃ;

Khepetvā āsave sabbe, arahattamapāpuṇiṃ.

出家后不久,思惟诸谛义;断尽一切漏,我证阿罗汉果。

228.

228.

‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homi mahāmune.

大牟尼啊,我于诸神通自在,于天耳界自在,亦于他心智得自在。

229.

229.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

我知宿命,天眼已清净;诸漏皆已尽,今已无后有。

230.

230.

‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa vāhasā.

于义、法、词及辩,我智清净无垢染,皆由最胜佛威力。

231.

231.

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.

我已焚尽诸烦恼,一切诸有皆根除;如母象断其系缚,我住于无漏。

232.

232.

‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

我来佛陀之座前,实为一趟善来!我已证得三明,佛陀之教已完成。

233.

233.

‘‘Paṭisambhidā [Pg.298] catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

四无碍解、八解脱、六神通皆已亲证,佛陀之教已完成。

Itthaṃ sudaṃ pesalā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

如是,据说佩萨拉(Pesalā)比丘尼诵出了这些偈颂。

Pesalātheriyāpadānaṃ dasamaṃ.

长老尼佩萨拉譬喻第十。

Khattiyāvaggo catuttho.

刹帝利品第四。

Tassuddānaṃ –

其摄颂曰:

Khattiyā brāhmaṇī ceva, tathā uppaladāyikā;

Siṅgālamātā sukkā ca, abhirūpā aḍḍhakāsikā.

刹帝利女、婆罗门女,以及献青莲者;尸迦罗母、苏迦、艳丽与半迦尸。

Puṇṇā ca ambapālī ca, pesalāti ca tā dasa;

Gāthāyo dvisatānettha, dvicattālīsa cuttari.

满愿、庵婆波利与佩萨拉,此为十位。于此有二百四十二首偈颂。

Atha vagguddānaṃ –

品摄颂曰:

Sumedhā ekūposathā, kuṇḍalakesī khattiyā;

Sahassaṃ tisatā gāthā, sattatālīsa piṇḍitā.

须弥陀、一布萨、卷发、刹帝利;共计一千三百四十七首偈颂。

Saha uddānagāthāhi, gaṇitāyo vibhāvibhi;

Sahassaṃ tisataṃ gāthā, sattapaññāsameva cāti.

由智者所计,连同摄颂,共有一千三百五十七首偈颂。

Therikāpadānaṃ samattaṃ.

长老尼譬喻究竟。

Apadānapāḷi samattā.

《本行》究竟。


English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi