Tipiṭaka Translation

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

Homenaje a aquel Bendito, el Honorable, el plenamente Despierto por sí mismo.

ขุทฺทกนิกาเย

Khuddaka Nikaya

เถรีคาถาปาฬิ

Therigatha

๑. เอกกนิปาโต

1. Libro de los Versos Únicos (Ekakanipata).

๑. อญฺญตราเถรีคาถา

1. Versos de una Monja Anciana Desconocida.

๑.

‘‘สุขํ [Pg.377] สุปาหิ เถริเก, กตฺวา โจเฬน ปารุตา;

อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สุกฺขฑากํ ว กุมฺภิย’’นฺติ.

¡Duerme tranquila, anciana monja, envuelta en el manto que hiciste de un trapo de harapos! Pues tu pasión se ha calmado, como los vegetales que se secan en una olla caliente.

อิตฺถํ สุทํ อญฺญตรา เถรี อปญฺญาตา ภิกฺขุนี คาถํ อภาสิตฺถาติ.

Así fue como una monja anciana desconocida recitó este verso.

๒. มุตฺตาเถรีคาถา

2. Versos de la Monja Anciana Mutta.

๒.

‘‘มุตฺเต มุจฺจสฺสุ โยเคหิ, จนฺโท ราหุคฺคหา อิว;

วิปฺปมุตฺเตน จิตฺเตน, อนณา ภุญฺช ปิณฺฑก’’นฺติ.

¡Mutta, libérate de los vínculos, como la luna se libera de las garras de Rahu! Con la mente completamente liberada y libre de deudas, consume la limosna de la gente.

อิตฺถํ สุทํ ภควา มุตฺตํ สิกฺขมานํ อิมาย คาถาย อภิณฺหํ โอวทตีติ.

De esta manera, el Bendito instruía frecuentemente a la aprendiz Mutta con este verso.

๓. ปุณฺณาเถรีคาถา

3. Versos de la Monja Anciana Punna.

๓.

‘‘ปุณฺเณ ปูรสฺสุ ธมฺเมหิ, จนฺโท ปนฺนรเสริว;

ปริปุณฺณาย ปญฺญาย, ตโมขนฺธํ ปทาลยา’’ติ.

¡Punna, llénate de las nobles cualidades del Dhamma, como la luna llena en su decimoquinto día! Con la sabiduría perfeccionada, desgarra la masa de la oscuridad de la ignorancia.

อิตฺถํ สุทํ ปุณฺณา เถรี คาถํ อภาสิตฺถาติ.

Así fue como la monja anciana Punna recitó este verso.

๔. ติสฺสาเถรีคาถา

4. Versos de la Monja Anciana Tissa.

๔.

‘‘ติสฺเส สิกฺขสฺสุ สิกฺขาย, มา ตํ โยคา อุปจฺจคุํ;

สพฺพโยควิสํยุตฺตา, จร โลเก อนาสวา’’ติ.

¡Tissa, entrénate en el triple adiestramiento! Que los vínculos no te dominen. Vive en este mundo libre de todos los vínculos y de las impurezas mentales.

… ติสฺสา เถรี….

...La monja anciana Tissa...

๕. อญฺญตราติสฺสาเถรีคาถา

5. Versos de otra Monja Anciana llamada Tissa.

๕.

‘‘ติสฺเส [Pg.378] ยุญฺชสฺสุ ธมฺเมหิ, ขโณ ตํ มา อุปจฺจคา;

ขณาตีตา หิ โสจนฺติ, นิรยมฺหิ สมปฺปิตา’’ติ.

¡Tissa, esfuérzate en las prácticas de Samatha y Vipassana! Que no se te escape el momento oportuno. Pues quienes dejan pasar el momento se lamentan cuando se encuentran en el infierno.

… อญฺญตรา ติสฺสา เถรี….

...Otra monja anciana llamada Tissa...

๖. ธีราเถรีคาถา

6. Versos de la Monja Anciana Dhira.

๖.

‘‘ธีเร นิโรธํ ผุเสหิ, สญฺญาวูปสมํ สุขํ;

อาราธยาหิ นิพฺพานํ, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ.

¡Dhira, alcanza la cesación, la felicidad del apaciguamiento de las percepciones! Logra el Nirvana, la suprema liberación de los vínculos.

… ธีรา เถรี….

...La monja anciana Dhira...

๗. วีราเถรีคาถา

7. Versos de la Monja Anciana Vira.

๗.

‘‘วีรา วีเรหิ ธมฺเมหิ, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา;

ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินิ’’นฺติ.

Vira es la monja de facultades espirituales desarrolladas a través de las nobles cualidades del Sendero; habiendo vencido a Mara y sus huestes, lleva ahora su último cuerpo.

… วีรา เถรี….

...La monja anciana Vira...

๘. มิตฺตาเถรีคาถา

8. Versos de la Monja Anciana Mitta.

๘.

‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, มิตฺเต มิตฺตรตา ภว;

ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา’’ติ.

¡Mitta, habiendo renunciado por fe, deléitate en la compañía de buenos amigos! Desarrolla las nobles cualidades del Dhamma para alcanzar la liberación de los vínculos.

… มิตฺตา เถรี….

...La monja anciana Mitta...

๙. ภทฺราเถรีคาถา

9. Versos de la Monja Anciana Bhadra.

๙.

‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, ภทฺเร ภทฺรรตา ภว;

ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ.

¡Bhadra, habiendo renunciado por fe, deléitate en las nobles virtudes! Desarrolla las cualidades sanas del Dhamma para alcanzar la suprema liberación de los vínculos.

… ภทฺรา เถรี….

… la anciana Bhadrā [recitó este verso] …

๑๐. อุปสมาเถรีคาถา

10. Versos de la anciana Upasamā

๑๐.

10.

‘‘อุปสเม ตเร โอฆํ, มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ;

ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหน’’นฺติ.

«¡Oh Upasamā! Cruza el torrente, el dominio de la muerte tan difícil de superar. Habiendo vencido a Māra junto con su ejército, porta este que es tu último cuerpo».

… อุปสมา เถรี….

… la anciana Upasamā [recitó este verso] …

๑๑. มุตฺตาเถรีคาถา

11. Versos de la anciana Muttā

๑๑.

11.

‘‘สุมุตฺตา [Pg.379] สาธุมุตฺตามฺหิ, ตีหิ ขุชฺเชหิ มุตฺติยา;

อุทุกฺขเลน มุสเลน, ปตินา ขุชฺชเกน จ;

มุตฺตามฺหิ ชาติมรณา, ภวเนตฺติ สมูหตา’’ติ.

«¡Bien liberada! Estoy verdaderamente liberada de tres cosas encorvadas: del mortero, del mazo y de mi esposo jorobado. Estoy liberada del nacimiento y de la muerte; la sed que conduce a la existencia ha sido erradicada por completo».

… มุตฺตา เถรี….

… la anciana Muttā [recitó este verso] …

๑๒. ธมฺมทินฺนาเถรีคาถา

12. Versos de la anciana Dhammadinnā

๑๒.

12.

‘‘ฉนฺทชาตา อวสายี, มนสา จ ผุฏา สิยา;

กาเมสุ อปฺปฏิพทฺธจิตฺตา, อุทฺธํโสตาติ วุจฺจตี’’ติ.

«Aquella que ha concebido el deseo por la meta, que es resuelta y cuya mente ha alcanzado el Nibbāna, cuyo corazón no está atado a los placeres sensoriales, es llamada ‘una que fluye hacia arriba’».

… ธมฺมทินฺนา เถรี….

… la anciana Dhammadinnā [recitó este verso] …

๑๓.วิสาขาเถรีคาถา

13. Versos de la anciana Visākhā

๑๓.

13.

‘‘กโรถ พุทฺธสาสนํ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ;

ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺเต นิสีทถา’’ติ.

«Cumplan con la enseñanza del Buda, pues al hacerlo no habrá remordimiento. Lávense los pies rápidamente y siéntense a un lado [a meditar]».

… วิสาขา เถรี….

… la anciana Visākhā [recitó este verso] …

๑๔.สุมนาเถรีคาถา

14. Versos de la anciana Sumanā

๑๔.

14.

‘‘ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา, มา ชาตึ ปุนราคมิ;

ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ.

«Habiendo visto los elementos como sufrimiento, no regreses de nuevo al nacimiento. Tras haber erradicado el deseo por la existencia, vivirás en paz».

… สุมนา เถรี….

… la anciana Sumanā [recitó este verso] …

๑๕. อุตฺตราเถรีคาถา

15. Versos de la anciana Uttarā

๑๕.

15.

‘‘กาเยน สํวุตา อาสึ, วาจาย อุท เจตสา;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

«Estuve restringida en cuerpo, en palabra y también en mente. Habiendo arrancado la sed de raíz, me he vuelto fresca y estoy liberada».

… อุตฺตรา เถรี….

… la anciana Uttarā [recitó este verso] …

๑๖. วุฑฺฒปพฺพชิตสุมนาเถรีคาถา

16. Versos de la anciana Sumanā, ordenada en la vejez

๑๖.

16.

‘‘สุขํ ตฺวํ วุฑฺฒิเก เสหิ, กตฺวา โจเฬน ปารูตา;

อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สีติภูตาสิ นิพฺพุตา’’ติ.

«¡Oh anciana! Descansa en paz, envuelta en tu túnica hecha de retazos. Pues tu pasión se ha calmado, te has vuelto fresca y estás liberada».

… สุมนา วุฑฺฒปพฺพชิตา เถรี….

… la anciana Sumanā, ordenada en la vejez [recitó este verso] …

๑๗. ธมฺมาเถรีคาถา

17. Versos de la anciana Dhammā

๑๗.

17.

‘‘ปิณฺฑปาตํ [Pg.380] จริตฺวาน, ทณฺฑโมลุพฺภ ทุพฺพลา;

เวธมาเนหิ คตฺเตหิ, ตตฺเถว นิปตึ ฉมา;

ทิสฺวา อาทีนวํ กาเย, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม’’ติ.

«Habiendo salido a pedir limosna, apoyada en un bastón por la debilidad, con mis miembros temblorosos, caí allí mismo al suelo. Al ver el peligro en el cuerpo, mi mente fue entonces liberada».

… ธมฺมา เถรี….

… la anciana Dhammā [recitó este verso] …

๑๘. สงฺฆาเถรีคาถา

18. Versos de la anciana Saṅghā

๑๘.

18.

‘‘หิตฺวา ฆเร ปพฺพชิตฺวา, หิตฺวา ปุตฺตํ ปสุํ ปิยํ;

หิตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ, อวิชฺชญฺจ วิราชิย;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, อุปสนฺตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

«Abandonando el hogar y habiéndome ordenado, dejando atrás a mis amados hijos y ganado; habiendo abandonado el apego y el odio, y disipado la ignorancia; habiendo arrancado la sed de raíz, estoy en paz y liberada».

… สงฺฆา เถรี….

… la anciana Saṅghā [recitó este verso] …

เอกกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Termina el Libro de los Versos Únicos.

๒. ทุกนิปาโต

2. Libro de los Pares

๑. อภิรูปนนฺทาเถรีคาถา

1. Versos de la Theri Abhirūpanandā

๑๙.

19.

‘‘อาตุรํ [Pg.381] อสุจึ ปูตึ, ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ;

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ.

“¡Mira, Nandā! Observa este cuerpo afligido, impuro, pútrido y este cúmulo [de elementos]. Cultiva la mente en la contemplación de lo impuro (asubha), enfocada y bien concentrada.”

๒๐.

20.

‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ.

“Cultiva también la meditación en lo incondicionado (animitta) y abandona la tendencia latente del orgullo. Entonces, por la plena comprensión del orgullo, habiendo calmado las impurezas, vivirás en paz.”

อิตฺถํ สุทํ ภควา อภิรูปนนฺทํ สิกฺขมานํ อิมาหิ คาถาหิ อภิณฺหํ โอวทตีติ.

De esta manera, el Bienaventurado instruía constantemente a la sikkhamāna Abhirūpanandā con estos versos.

๒. เชนฺตาเถรีคาถา

2. Versos de la Theri Jentā

๒๑.

21.

‘‘เย อิเม สตฺต โพชฺฌงฺคา, มคฺคา นิพฺพานปตฺติยา;

ภาวิตา เต มยา สพฺเพ, ยถา พุทฺเธน เทสิตา.

“Estos siete factores de iluminación, que son el camino para alcanzar el Nibbāna; todos ellos han sido cultivados por mí, tal como fueron enseñados por el Buda.”

๒๒.

22.

‘‘ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย;

วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ.

“Ciertamente he visto al Bienaventurado; este es mi último cuerpo. El ciclo de nacimientos se ha extinguido; ahora no habrá más existencia futura.”

อิตฺถํ สุทํ เชนฺตา เถรี คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

Así, la Theri Jentā recitó estos versos.

๓. สุมงฺคลมาตาเถรีคาถา

3. Versos de la Theri Sumaṅgalamātā

๒๓.

23.

‘‘สุมุตฺติกา สุมุตฺติกา, สาธุมุตฺติกามฺหิ มุสลสฺส;

อหิริโก เม ฉตฺตกํ วาปิ, อุกฺขลิกา เม เทฑฺฑุภํ วาติ.

“¡Bien liberada! ¡Bien liberada! Estoy bien liberada del mazo. No me agradaban ni mi desvergonzado esposo ni su sombrilla [de venta]; mi olla de arroz, por mi pobreza, olía a culebra de agua, pero de todo ello estoy bien liberada.”

๒๔.

24.

‘‘ราคญฺจ อหํ โทสญฺจ, จิจฺจิฏิ จิจฺจิฏีติ วิหนามิ;

สา รุกฺขมูลมุปคมฺม, อโห สุขนฺติ สุขโต ฌายามี’’ติ.

“He destruido tanto el deseo como el odio con un sonido como 'cicciṭi cicciṭi'. Habiéndome acercado a la raíz de un árbol en un lugar solitario, medito felizmente pensando: '¡Oh, qué felicidad!'.”

… สุมงฺคลมาตา เถรี.

Así, la Theri Sumaṅgalamātā recitó estos versos.

๔. อฑฺฒกาสิเถรีคาถา

4. Versos de la Theri Aḍḍhakāsi

๒๕.

25.

‘‘ยาว กาสิชนปโท, สุงฺโก เม ตตฺถโก อหุ;

ตํ กตฺวา เนคโม อคฺฆํ, อฑฺเฒนคฺฆํ ฐเปสิ มํ.

“Tanto como era el tributo de la región de Kāsi, ese mismo era mi precio. Por esa razón, la gente del pueblo fijó mi valor en la mitad de ese precio y me llamó Aḍḍhakāsi.”

๒๖.

26.

‘‘อถ [Pg.382] นิพฺพินฺทหํ รูเป, นิพฺพินฺทญฺจ วิรชฺชหํ;

มา ปุน ชาติสํสารํ, สนฺธาเวยฺยํ ปุนปฺปุนํ;

ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

“Después me desencanté de la forma corporal, viéndola como impermanente y sufriente; al desencantarme, me desapegué. Que no transcurra más el ciclo de nacimientos una y otra vez. He realizado los tres conocimientos claros; se ha cumplido la enseñanza del Buda.”

… อฑฺฒกาสิ เถรี….

Así la Theri Aḍḍhakāsi recitó estos versos.

๕. จิตฺตาเถรีคาถา

5. Versos de la Theri Cittā

๒๗.

27.

‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ กิสิกา, คิลานา พาฬฺหทุพฺพลา;

ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย.

“Aunque ciertamente estoy delgada, enferma y muy débil, camino apoyándome en un bastón, habiendo ascendido a la cima del monte Gijjhakūṭa.”

๒๘.

28.

‘‘สงฺฆาฏึ นิกฺขิปิตฺวาน, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย;

เสเล ขมฺเภสิมตฺตานํ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ.

“Habiendo dejado mi manto exterior (saṅghāṭi) y volcado mi cuenco, sentada en la montaña, he destruido la masa de oscuridad con el conocimiento del camino del Arhat, apartando a mi propio ser de futuros renacimientos.”

… จิตฺตา เถรี….

Así la Theri Cittā recitó estos versos.

๖. เมตฺติกาเถรีคาถา

6. Versos de la Theri Mettikā

๒๙.

29.

‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ ทุกฺขิตา, ทุพฺพลา คตโยพฺพนา;

ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย.

“Aunque ciertamente estoy sufriendo, débil y mi juventud se ha ido, camino apoyándome en un bastón, habiendo ascendido a la montaña.”

๓๐.

30.

‘‘นิกฺขิปิตฺวาน สงฺฆาฏึ, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย;

นิสินฺนา จมฺหิ เสลมฺหิ, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

“Habiendo dejado mi manto exterior y volcado mi cuenco, sentada sobre la roca cultivando la meditación, mi mente se liberó de las impurezas. He alcanzado los tres conocimientos claros; se ha cumplido la enseñanza del Buda.”

… เมตฺติกา เถรี….

Así la Theri Mettikā recitó estos versos.

๗. มิตฺตาเถรีคาถา

7. Versos de la Theri Mittā

๓๑.

31.

‘‘จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ, ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี;

ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ, อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ.

“En el decimocuarto y decimoquinto día, y en el octavo día de la quincena, y también en los días de observancia especial (pāṭihāriyapakkha), deseando el reino de los devas, observé el Uposatha dotado de los ocho factores.”

๓๒.

32.

‘‘อุโปสถํ อุปาคจฺฉึ, เทวกายาภินนฺทินี;

สาชฺช เอเกน ภตฺเตน, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา;

เทวกายํ น ปตฺเถหํ, วิเนยฺย หทเย ทร’’นฺติ.

“Pero hoy, con una sola comida al día, con la cabeza rapada y vestida con el manto exterior, no deseo ningún reino de devas; he eliminado la angustia de las impurezas de mi corazón.”

… มิตฺตา เถรี….

Así la Theri Mittā recitó estos versos.

๘. อภยมาตุเถรีคาถา

8. Versos de la Theri Abhayamātā

๓๓.

33.

‘‘อุทฺธํ ปาทตลา อมฺม, อโธ เว เกสมตฺถกา;

ปจฺจเวกฺขสฺสุมํ กายํ, อสุจึ ปูติคนฺธิกํ.

“Desde las plantas de los pies hacia arriba, madre Padumavatī, y desde la coronilla hacia abajo, contempla con el ojo de la sabiduría este cuerpo impuro y de olor pútrido.”

๓๔.

34.

‘‘เอวํ [Pg.383] วิหรมานาย, สพฺโพ ราโค สมูหโต;

ปริฬาโห สมุจฺฉินฺโน, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

Viviendo de esta manera, toda la pasión ha sido erradicada; la angustia ardiente ha sido cortada; me he vuelto fresca y estoy en paz.

… อภยมาตุ เถรี….

...La élder Abhayāmātā...

๙. อภยาเถรีคาถา

9. Versos de la élder Abhayā

๓๕.

35.

‘‘อภเย ภิทุโร กาโย, ยตฺถ สตา ปุถุชฺชนา;

นิกฺขิปิสฺสามิมํ เทหํ, สมฺปชานา สตีมตี.

Abhayā, el cuerpo es perecedero, allí donde los ignorantes se aferran; dejaré este cuerpo, con plena comprensión y atención plena.

๓๖.

36.

‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม;

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada.

… อภยา เถรี….

...La élder Abhayā...

๑๐. สามาเถรีคาถา

10. Versos de la élder Sāmā

๓๗.

37.

‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ;

อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี;

ตสฺสา เม อฏฺฐมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา สมูหตา.

Cuatro o cinco veces salí del monasterio, sin haber hallado la paz del corazón, con la mente fuera de control; en mi octava noche, la sed fue erradicada.

๓๘.

38.

‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม;

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada.

… สามา เถรี….

...La élder Sāmā...

ทุกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

El Libro de los Dos ha terminado.

๓. ติกนิปาโต

3. Libro de los Tres

๑. อปราสามาเถรีคาถา

1. Otros versos de la élder Sāmā

๓๙.

39.

‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ[Pg.384], ยโต ปพฺพชิตาย เม;

นาภิชานามิ จิตฺตสฺส, สมํ ลทฺธํ กุทาจนํ.

Desde que me ordené hace veinticinco años, no recuerdo haber alcanzado nunca la paz mental.

๔๐.

40.

‘‘อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี;

ตโต สํเวคมาปาทึ, สริตฺวา ชินสาสนํ.

Sin hallar la paz del corazón, con la mente fuera de control, sentí una profunda urgencia recordando la enseñanza del Victorioso.

๔๑.

41.

‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม;

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ;

อชฺช เม สตฺตมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา วิโสสิตา’’ติ.

Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada. Hoy es mi séptima noche desde que la sed fue desecada.

… อปรา สามา เถรี….

...La otra élder Sāmā...

๒. อุตฺตมาเถรีคาถา

2. Versos de la élder Uttamā

๔๒.

42.

‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ;

อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี.

Cuatro o cinco veces salí del monasterio, sin haber hallado la paz del corazón, con la mente fuera de control.

๔๓.

43.

‘‘สา ภิกฺขุนึ อุปคจฺฉึ, ยา เม สทฺธายิกา อหุ;

สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย.

Me acerqué a una monja en quien confiaba; ella me enseñó el Dhamma: los agregados, las bases de los sentidos y los elementos.

๔๔.

44.

‘‘ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ยถา มํ อนุสาสิ สา;

สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน, นิสีทึ ปีติสุขสมปฺปิตา ;

อฏฺฐมิยา ปาเท ปสาเรสึ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ.

Habiendo escuchado su enseñanza, tal como ella me instruyó, me senté durante siete días en una sola postura, llena de gozo y felicidad; al octavo día extendí mis piernas, habiendo roto la masa de oscuridad.

… อุตฺตมา เถรี….

...La élder Uttamā...

๓. อปราอุตฺตมาเถรีคาถา

3. Otros versos de la élder Uttamā

๔๕.

45.

‘‘เย อิเม สตฺต โพชฺฌงฺคา, มคฺคา นิพฺพานปตฺติยา;

ภาวิตา เต มยา สพฺเพ, ยถา พุทฺเธน เทสิตา.

Estos siete factores de la iluminación, el camino para alcanzar el Nibbāna, todos ellos han sido desarrollados por mí tal como fueron enseñados por el Buddha.

๔๖.

46.

‘‘สุญฺญตสฺสานิมิตฺตสฺส, ลาภินีหํ ยทิจฺฉกํ;

โอรสา ธีตา พุทฺธสฺส, นิพฺพานาภิรตา สทา.

Obtengo a voluntad las realizaciones de lo vacío y de lo sin signo; soy una verdadera hija del Buddha, deleitándome siempre en el Nibbāna.

๔๗.

47.

‘‘สพฺเพ [Pg.385] กามา สมุจฺฉินฺนา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา;

วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ.

Todos los deseos han sido cortados, tanto los celestiales como los humanos; el ciclo de nacimientos se ha agotado; ya no hay más renacimiento.

… อปรา อุตฺตมา เถรี….

...La otra élder Uttamā...

๔. ทนฺติกาเถรีคาถา

4. Versos de la élder Dantikā

๔๘.

48.

‘‘ทิวาวิหารา นิกฺขมฺม, คิชฺฌกูฏมฺหิ ปพฺพเต;

นาคํ โอคาหมุตฺติณฺณํ, นทีตีรมฺหิ อทฺทสํ.

Saliendo de mi descanso diurno en el monte Gijjhakūṭa, vi a un elefante que, tras haber descendido al río, emergía en la orilla.

๔๙.

49.

‘‘ปุริโส องฺกุสมาทาย, ‘เทหิ ปาท’นฺติ ยาจติ;

นาโค ปสารยี ปาทํ, ปุริโส นาคมารุหิ.

Un hombre, tomando un gancho, le pidió: 'dame la pata'; el elefante extendió su pata y el hombre montó sobre él.

๕๐.

50.

‘‘ทิสฺวา อทนฺตํ ทมิตํ, มนุสฺสานํ วสํ คตํ;

ตโต จิตฺตํ สมาเธสึ, ขลุ ตาย วนํ คตา’’ติ.

Habiendo visto a un elefante, antes indómito, ahora domado y siguiendo la voluntad de los hombres, fui al bosque y, motivada por el comportamiento de aquel animal, concentré mi mente.

… ทนฺติกา เถรี….

Así habló la anciana monja Dantikā.

๕. อุพฺพิริเถรีคาถา

5. Versos de la anciana monja Ubbirī

๕๑.

51.

‘‘อมฺม ชีวาติ วนมฺหิ กนฺทสิ, อตฺตานํ อธิคจฺฉ อุพฺพิริ;

จุลฺลาสีติสหสฺสานิ, สพฺพา ชีวสนามิกา;

เอตมฺหาฬาหเน ทฑฺฒา, ตาสํ กมนุโสจสิ.

«¡Oh, madre! ¡Oh, Jīvā!», así clamas en medio del bosque. ¡Recupérate, Ubbirī! Ochenta y cuatro mil hijas, todas de nombre Jīvā, han sido incineradas en este mismo cementerio. ¿Por cuál de ellas te afliges?», así dijo el Bienaventurado.

๕๒.

52.

‘‘อพฺพหี วต เม สลฺลํ, ทุทฺทสํ หทยสฺสิตํ ;

ยํ เม โสกปเรตาย, ธีตุโสกํ พฺยปานุทิ.

Ciertamente, me ha extraído la flecha, tan difícil de ver, que estaba alojada en mi corazón; él ha disipado el pesar por mi hija que me abrumaba cuando estaba consumida por el dolor.

๕๓.

53.

‘‘สาชฺช อพฺพูฬฺหสลฺลาหํ, นิจฺฉาตา ปรินิพฺพุตา;

พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, อุเปมิ สรณํ มุนิ’’นฺติ.

Hoy, con la flecha extraída, libre de deseos y habiendo alcanzado la paz, tomo refugio en el Sabio, en el Buddha, en el Dhamma y en el Saṅgha.

… อุพฺพิรี เถรี….

Así habló la anciana monja Ubbirī.

๖. สุกฺกาเถรีคาถา

6. Versos de la anciana monja Sukkā

๕๔.

54.

‘‘กึเม กตา ราชคเห มนุสฺสา, มธุํ ปีตาว อจฺฉเร;

เย สุกฺกํ น อุปาสนฺติ, เทเสนฺตึ พุทฺธสาสนํ.

¿Qué les sucede a estos hombres de Rājagaha? Se quedan quietos como si hubieran bebido miel, ya que no se acercan a Sukkā mientras ella enseña las instrucciones del Buddha.

๕๕.

55.

‘‘ตญฺจ อปฺปฏิวานียํ, อเสจนกโมชวํ;

ปิวนฺติ มญฺเญ สปฺปญฺญา, วลาหกมิวทฺธคู.

Aquella enseñanza, que es irresistible, pura y nutritiva; creo que los sabios la beben, tal como los viajeros beben el agua que cae de las nubes —así dijo la deidad que habita en el árbol al final del camino.

๕๖.

56.

‘‘สุกฺกา [Pg.386] สุกฺเกหิ ธมฺเมหิ, วีตราคา สมาหิตา;

ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหน’’นฺติ.

Sukkā, dotada de cualidades puras, libre de pasión y concentrada, porta su último cuerpo tras haber vencido a Māra y a sus huestes —así se describió la anciana monja Sukkā.

… สุกฺกา เถรี….

Así habló la anciana monja Sukkā.

๗. เสลาเถรีคาถา

7. Versos de la anciana monja Selā

๕๗.

57.

‘‘นตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ;

ภุญฺชาหิ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’.

«No existe la liberación en el mundo, ¿qué lograrás con la reclusión? Disfruta de los placeres de los sentidos, no sea que después te arrepientas», así dijo Māra el Malvado.

๕๘.

58.

‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ ‘กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม.

«Los placeres de los sentidos son como lanzas y estacas; los agregados son el tajo donde se los corta. Lo que tú llamas 'deleite sensual', para mí ahora es solo desafección.

๕๙.

59.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

He destruido el deleite en todas partes y he desgarrado la masa de la oscuridad de la ignorancia. ¡Sábete esto, Malvado! ¡Has sido derrotado, oh Destructor!»

… เสลา เถรี….

Así habló la anciana monja Selā.

๘. โสมาเถรีคาถา

8. Versos de la anciana monja Somā

๖๐.

60.

‘‘ยํ ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ;

น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา’’.

«Aquel estado que debe ser alcanzado por los sabios y que es tan difícil de lograr, no puede ser alcanzado por una mujer con su limitada sabiduría de dos dedos», así dijo Māra.

๖๑.

61.

‘‘อิตฺถิภาโว โน กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต;

ญาณมฺหิ วตฺตมานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต.

«¿Qué puede importar la condición de mujer cuando la mente está bien concentrada, cuando el conocimiento está presente y cuando se ve correctamente el Dhamma?

๖๒.

62.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

He destruido el deleite en todas partes y he desgarrado la masa de la oscuridad. ¡Sábete esto, Malvado! ¡Has sido derrotado, oh Destructor!»

… โสมา เถรี….

Así habló la anciana monja Somā.

ติกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Libro de los Tres (Tikanipāta).

๔. จตุกฺกนิปาโต

4. El Libro de los Cuatro (Catukkanipāta)

๑. ภทฺทากาปิลานีเถรีคาถา

1. Versos de la anciana monja Bhaddā Kāpilānī

๖๓.

63.

‘‘ปุตฺโต [Pg.387] พุทฺธสฺส ทายาโท, กสฺสโป สุสมาหิโต;

ปุพฺเพนิวาสํ โยเวทิ, สคฺคาปายญฺจ ปสฺสติ.

Hijo del Buddha y su heredero, Kassapa, con la mente bien concentrada, conoce sus vidas pasadas y ve tanto los estados celestiales como los de privación.

๖๔.

64.

‘‘อโถ ชาติกฺขยํ ปตฺโต, อภิญฺญาโวสิโต มุนิ;

เอตาหิ ตีหิ วิชฺชาหิ, เตวิชฺโช โหติ พฺราหฺมโณ.

Además, ha alcanzado la destrucción del renacimiento; es un sabio consumado en el conocimiento superior. Mediante estos tres conocimientos, es un verdadero brahmán de triple conocimiento.

๖๕.

65.

‘‘ตเถว ภทฺทา กาปิลานี, เตวิชฺชา มจฺจุหายินี;

ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหนํ.

Del mismo modo, Bhaddā Kāpilānī posee el triple conocimiento y ha vencido a la muerte. Porta su último cuerpo tras haber derrotado a Māra y a sus huestes.

๖๖.

66.

‘‘ทิสฺวา อาทีนวํ โลเก, อุโภ ปพฺพชิตา มยํ;

ตฺยมฺห ขีณาสวา ทนฺตา, สีติภูตมฺห นิพฺพุตา’’ติ.

Habiendo visto el peligro en el mundo, ambos renunciamos a la vida mundana. Ahora somos aquellos cuyas impurezas han sido destruidas, somos domados y hemos alcanzado la paz fresca.

… ภทฺทา กาปิลานี เถรี….

Así habló la anciana monja Bhaddā Kāpilānī. Aquí concluye el Libro de los Cuatro.

จตุกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

El Libro de los Cuatros ha concluido.

๕. ปญฺจกนิปาโต

5. El Libro de los Cincos.

๑. อญฺญตราเถรีคาถา

1. Versos de una Therī desconocida.

๖๗.

67.

‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ[Pg.388], ยโต ปพฺพชิตา อหํ;

นาจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ, จิตฺตสฺสูปสมชฺฌคํ.

Durante veinticinco años, desde que me ordené, no he alcanzado la calma mental ni siquiera por la duración de un chasquido de dedos.

๖๘.

68.

‘‘อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, กามราเคนวสฺสุตา;

พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺตี, วิหารํ ปาวิสึ อหํ.

Sin encontrar la paz del corazón, abrumada por el deseo sensual, entré en el monasterio llorando con los brazos alzados.

๖๙.

69.

‘‘สา ภิกฺขุนึ อุปาคจฺฉึ, ยา เม สทฺธายิกา อหุ;

สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย.

Me acerqué a una bhikkhuni en quien confiaba; ella me enseñó el Dhamma: los agregados, las bases sensoriales y los elementos.

๗๐.

70.

‘‘ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, เอกมนฺเต อุปาวิสึ;

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ.

Habiendo escuchado su Dhamma, me senté a un lado. Conozco mis vidas pasadas y el ojo divino ha sido purificado.

๗๑.

71.

‘‘เจโตปริจฺจญาณญฺจ, โสตธาตุ วิโสธิตา;

อิทฺธีปิ เม สจฺฉิกตา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

El conocimiento del corazón de los demás y el oído divino han sido purificados. He realizado los poderes psíquicos y alcanzado la destrucción de las impurezas. Las seis facultades superiores han sido realizadas; se ha cumplido la enseñanza del Buddha.

… อญฺญตรา เถรี ….

... Una Therī desconocida ...

๒. วิมลาเถรีคาถา

2. Versos de la Therī Vimalā.

๗๒.

72.

‘‘มตฺตา วณฺเณน รูเปน, โสภคฺเคน ยเสน จ;

โยพฺพเนน จุปตฺถทฺธา, อญฺญาสมติมญฺญิหํ.

Embriagada por mi complexión y mi forma, por mi belleza y mi fama, y arrogante debido a mi juventud, despreciaba a las otras mujeres.

๗๓.

73.

‘‘วิภูเสตฺวา อิมํ กายํ, สุจิตฺตํ พาลลาปนํ;

อฏฺฐาสึ เวสิทฺวารมฺหิ, ลุทฺโท ปาสมิโวฑฺฑิย.

Habiendo adornado este cuerpo, tan atractivo para los necios, me paraba a la puerta de un prostíbulo, como un cazador que coloca una trampa.

๗๔.

74.

‘‘ปิลนฺธนํ วิทํเสนฺตี, คุยฺหํ ปกาสิกํ พหุํ;

อกาสึ วิวิธํ มายํ, อุชฺชคฺฆนฺตี พหุํ ชนํ.

Exhibiendo mis joyas y revelando mucho de lo que debería estar oculto, empleaba diversos engaños, riendo a carcajadas para seducir a mucha gente.

๗๕.

75.

‘‘สาชฺช ปิณฺฑํ จริตฺวาน, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา;

นิสินฺนา รุกฺขมูลมฺหิ, อวิตกฺกสฺส ลาภินี.

Hoy, habiendo salido a pedir limosna, con la cabeza rapada y vistiendo el manto exterior, me siento al pie de un árbol, habiendo alcanzado el fruto del arhat basado en el segundo jhana, que está libre de pensamiento inicial.

๗๖.

76.

‘‘สพฺเพ โยคา สมุจฺฉินฺนา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา;

เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

Todos los vínculos, tanto divinos como humanos, han sido cortados por completo. Habiendo destruido todas las impurezas, me he refrescado y estoy liberada.

… วิมลา ปุราณคณิกา เถรี….

... La Therī Vimalā, anteriormente una cortesana ...

๓. สีหาเถรีคาถา

3. Versos de la Therī Sīhā.

๗๗.

77.

‘‘อโยนิโส [Pg.389] มนสิการา, กามราเคน อฏฺฏิตา;

อโหสึ อุทฺธตา ปุพฺเพ, จิตฺเต อวสวตฺตินี.

Debido a la atención inapropiada, oprimida por el deseo sensual, antes estaba inquieta, sin tener mi mente bajo control.

๗๘.

78.

‘‘ปริยุฏฺฐิตา กฺเลเสหิ, สุภสญฺญานุวตฺตินี;

สมํ จิตฺตสฺส น ลภึ, ราคจิตฺตวสานุคา.

Abrumada por las impurezas, siguiendo la percepción de lo bello, no encontraba la paz mental, dejándome llevar por un corazón lujurioso.

๗๙.

79.

‘‘กิสา ปณฺฑุ วิวณฺณา จ, สตฺต วสฺสานิ จาริหํ;

นาหํ ทิวา วา รตฺตึ วา, สุขํ วินฺทึ สุทุกฺขิตา.

Flaca, pálida y descolorida, durante siete años deambulé. No encontraba la felicidad ni de día ni de noche, estando sumida en el sufrimiento.

๘๐.

80.

‘‘ตโต รชฺชุํ คเหตฺวาน, ปาวิสึ วนมนฺตรํ;

วรํ เม อิธ อุพฺพนฺธํ, ยญฺจ หีนํ ปุนาจเร.

Entonces, tomando una soga, entré en el bosque. Pensé: 'Ahorcarme aquí es mejor para mí que volver a una vida inferior'.

๘๑.

81.

‘‘ทฬฺหปาสํ กริตฺวาน, รุกฺขสาขาย พนฺธิย;

ปกฺขิปึ ปาสํ คีวายํ, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม’’ติ.

Habiendo hecho un lazo firme y atándolo a la rama de un árbol, me puse la soga al cuello; entonces, mediante la secuencia del camino de la visión profunda, mi mente se liberó de las impurezas.

… สีหา เถรี….

... La Therī Sīhā ...

๔. สุนฺทรีนนฺทาเถรีคาถา

4. Versos de la Therī Sundarīnandā.

๘๒.

82.

‘‘อาตุรํ อสุจึ ปูตึ, ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ;

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ.

Contempla, Nandā, este cuerpo enfermo, impuro y putrefacto. Desarrolla la mente a través de la meditación en lo desagradable, unificada y bien concentrada.

๘๓.

83.

‘‘ยถา อิทํ ตถา เอตํ, ยถา เอตํ ตถา อิทํ;

ทุคฺคนฺธํ ปูติกํ วาติ, พาลานํ อภินนฺทิตํ.

Tal como es este cuerpo, así es aquel cadáver putrefacto; tal como es aquel, así es este. Desprende un olor fétido y pútrido, aunque es deleitado por los necios.

๘๔.

84.

‘‘เอวเมตํ อเวกฺขนฺตี, รตฺตินฺทิวมตนฺทิตา;

ตโต สกาย ปญฺญาย, อภินิพฺพิชฺฌ ทกฺขิสํ.

Contemplándolo de esta manera, día y noche sin pereza, por tu propia sabiduría lo verás con claridad tras haberlo analizado con discernimiento.

๘๕.

85.

‘‘ตสฺสา เม อปฺปมตฺตาย, วิจินนฺติยา โยนิโส;

ยถาภูตํ อยํ กาโย, ทิฏฺโฐ สนฺตรพาหิโร.

Para mí, siendo diligente e investigando sabiamente, este cuerpo fue visto tal como es en realidad, tanto por dentro como por fuera.

๘๖.

86.

‘‘อถ นิพฺพินฺทหํ กาเย, อชฺฌตฺตญฺจ วิรชฺชหํ;

อปฺปมตฺตา วิสํยุตฺตา, อุปสนฺตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

Entonces me desencanté del cuerpo y me desapegué internamente. Diligente y libre de ataduras, me he refrescado y estoy liberada.

… สุนฺทรีนนฺทา เถรี….

... La Therī Sundarīnandā ...

๕. นนฺทุตฺตราเถรีคาถา

5. Versos de la anciana Nanduttarā

๘๗.

87.

‘‘อคฺคึ จนฺทญฺจ สูริยญฺจ, เทวตา จ นมสฺสิหํ;

นทีติตฺถานิ คนฺตฺวาน, อุทกํ โอรุหามิหํ.

Adoraba al fuego, a la luna y al sol, y a las divinidades; yendo a los vados de los ríos, descendía al agua.

๘๘.

88.

‘‘พหูวตสมาทานา[Pg.390], อฑฺฒํ สีสสฺส โอลิขึ;

ฉมาย เสยฺยํ กปฺเปมิ, รตฺตึ ภตฺตํ น ภุญฺชหํ.

Habiendo asumido muchos votos y prácticas, me afeité la mitad de la cabeza; dormía en el suelo y no comía comida por la noche.

๘๙.

89.

‘‘วิภูสามณฺฑนรตา, นฺหาปนุจฺฉาทเนหิ จ;

อุปกาสึ อิมํ กายํ, กามราเคน อฏฺฏิตา.

Deleitándome en adornos y decoraciones, y mediante baños y masajes, cuidaba este cuerpo, afligida por el deseo sensual.

๙๐.

90.

‘‘ตโต สทฺธํ ลภิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

ทิสฺวา กายํ ยถาภูตํ, กามราโค สมูหโต.

Luego, habiendo obtenido fe, renuncié a la vida de hogar; viendo el cuerpo tal como es, el deseo sensual fue erradicado.

๙๑.

91.

‘‘สพฺเพ ภวา สมุจฺฉินฺนา, อิจฺฉา จ ปตฺถนาปิ จ;

สพฺพโยควิสํยุตฺตา, สนฺตึ ปาปุณิ เจตโส’’ติ.

Todas las existencias han sido cortadas de raíz, tanto el anhelo como la aspiración; desapegada de todos los vínculos, he alcanzado la paz de la mente.

… นนฺทุตฺตรา เถรี….

… La anciana Nanduttarā …

๖. มิตฺตากาฬีเถรีคาถา

6. Versos de la anciana Mittākāḷī

๙๒.

92.

‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, อคารสฺมานคาริยํ;

วิจรึหํ เตน เตน, ลาภสกฺการอุสฺสุกา.

Habiendo renunciado con fe de la vida de hogar a la vida sin hogar, vagaba de aquí para allá, ansiosa por ganancias y honores.

๙๓.

93.

‘‘ริญฺจิตฺวา ปรมํ อตฺถํ, หีนมตฺถํ อเสวิหํ;

กิเลสานํ วสํ คนฺตฺวา, สามญฺญตฺถํ น พุชฺฌิหํ.

Habiendo abandonado el beneficio supremo, busqué el beneficio inferior; bajo el poder de las impurezas, no comprendí el propósito de la vida monástica.

๙๔.

94.

‘‘ตสฺสา เม อหุ สํเวโค, นิสินฺนาย วิหารเก;

อุมฺมคฺคปฏิปนฺนามฺหิ, ตณฺหาย วสมาคตา.

Entonces surgió en mí la urgencia espiritual mientras estaba sentada en mi celda; había tomado el camino equivocado, habiendo caído bajo el dominio del deseo.

๙๕.

95.

‘‘อปฺปกํ ชีวิตํ มยฺหํ, ชรา พฺยาธิ จ มทฺทติ;

ปุรายํ ภิชฺชติ กาโย, น เม กาโล ปมชฺชิตุํ.

Mi vida es breve, la vejez y la enfermedad me oprimen; este cuerpo pronto se desintegrará, no es momento para que yo sea negligente.

๙๖.

96.

‘‘ยถาภูตมเวกฺขนฺตี, ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ;

วิมุตฺตจิตฺตา อุฏฺฐาสึ, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

Observando tal como es el surgimiento y la desaparición de los agregados, con la mente liberada me levanté; se ha cumplido la enseñanza del Buda.

… มิตฺตา กาฬี เถรี….

… La anciana Mittā Kāḷī …

๗. สกุลาเถรีคาถา

7. Versos de la anciana Sakulā

๙๗.

97.

‘‘อคารสฺมึ วสนฺตีหํ, ธมฺมํ สุตฺวาน ภิกฺขุโน;

อทฺทสํ วิรชํ ธมฺมํ, นิพฺพานํ ปทมจฺจุตํ.

Viviendo en el hogar, escuché el Dhamma de un monje; vi el Dhamma sin mancha, el estado de Nirvana, el lugar inmutable.

๙๘.

98.

‘‘สาหํ ปุตฺตํ ธีตรญฺจ, ธนธญฺญญฺจ ฉฑฺฑิย;

เกเส เฉทาปยิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ.

Yo, habiendo renunciado a hijo e hija, a la riqueza y al grano, y habiendo hecho cortar mi cabello, renuncié a la vida de hogar.

๙๙.

99.

‘‘สิกฺขมานา [Pg.391] อหํ สนฺตี, ภาเวนฺตี มคฺคมญฺชสํ;

ปหาสึ ราคโทสญฺจ, ตเทกฏฺเฐ จ อาสเว.

Siendo aún una aprendiz, cultivando el camino recto, abandoné el deseo y el odio, y los influjos mentales que residen en ellos.

๑๐๐.

100.

‘‘ภิกฺขุนี อุปสมฺปชฺช, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ;

ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ, วิมลํ สาธุภาวิตํ.

Al recibir la ordenación completa como monja, recordé mis vidas pasadas; el ojo divino fue purificado, inmaculado y bien desarrollado.

๑๐๑.

101.

‘‘สงฺขาเร ปรโต ทิสฺวา, เหตุชาเต ปโลกิเต ;

ปหาสึ อาสเว สพฺเพ, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

Viendo las formaciones como algo ajeno, nacidas de causas y perecederas, abandoné todos los influjos; estoy refrescada y en paz.

… สกุลา เถรี….

… La anciana Sakulā …

๘. โสณาเถรีคาถา

8. Versos de la anciana Soṇā

๑๐๒.

102.

‘‘ทส ปุตฺเต วิชายิตฺวา, อสฺมึ รูปสมุสฺสเย;

ตโตหํ ทุพฺพลา ชิณฺณา, ภิกฺขุนึ อุปสงฺกมึ.

Habiendo dado a luz a diez hijos en este cuerpo físico, debilitada y envejecida por ello, me acerqué a una monja.

๑๐๓.

103.

‘‘สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย;

ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, เกเส เฉตฺวาน ปพฺพชึ.

Ella me enseñó el Dhamma sobre los agregados, las bases sensoriales y los elementos; habiendo escuchado su enseñanza y cortado mi cabello, renuncié al hogar.

๑๐๔.

104.

‘‘ตสฺสา เม สิกฺขมานาย, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ;

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร.

Mientras practicaba como aprendiz, el ojo divino fue purificado; conozco mis existencias pasadas, donde residí anteriormente.

๑๐๕.

105.

‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวมิ, เอกคฺคา สุสมาหิตา;

อนนฺตราวิโมกฺขาสึ, อนุปาทาย นิพฺพุตา.

Cultivo también la meditación en lo sin signo, con la mente unificada y bien concentrada; alcancé la liberación del fruto del camino, extinguida sin asirse a nada.

๑๐๖.

106.

‘‘ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา, ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา;

ธิ ตวตฺถุ ชเร ชมฺเม, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ.

Los cinco agregados han sido plenamente comprendidos, permanecen con la raíz cortada; ¡ay de ti, miserable vejez! Ya no habrá más renacimiento para mí.

… โสณา เถรี….

… La anciana Soṇā …

๙. ภทฺทากุณฺฑลเกสาเถรีคาถา

9. Versos de la anciana Bhaddā Kuṇḍalakesā

๑๐๗.

107.

‘‘ลูนเกสี ปงฺกธรี, เอกสาฏี ปุเร จรึ;

อวชฺเช วชฺชมตินี, วชฺเช จาวชฺชทสฺสินี.

Con el cabello arrancado, cubierta de polvo y vistiendo un solo manto, vagaba antes; pensando que había falta en lo que no era falta, y en lo que era falta, no veía falta.

๑๐๘.

108.

‘‘ทิวาวิหารา นิกฺขมฺม, คิชฺฌกูฏมฺหิ ปพฺพเต;

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ.

Habiendo salido de mi descanso diurno, en la montaña del Pico del Buitre, vi al Buddha, libre de la mácula de las impurezas, rodeado por la asamblea de monjes.

๑๐๙.

109.

‘‘นิหจฺจ ชาณุํ วนฺทิตฺวา, สมฺมุขา อญฺชลึ อกํ;

‘เอหิ ภทฺเท’ติ มํ อวจ, สา เม อาสูปสมฺปทา.

Postrándome de hinojos y habiéndole rendido homenaje, hice el gesto de reverencia ante Su presencia. 'Ven, Bhaddā', me dijo, y eso constituyó mi ordenación completa.

๑๑๐.

110.

‘‘จิณฺณา [Pg.392] องฺคา จ มคธา, วชฺชี กาสี จ โกสลา;

อนณา ปณฺณาสวสฺสานิ, รฏฺฐปิณฺฑํ อภุญฺชหํ.

Recorrí anteriormente las tierras de Anga y Magadha, de Vajji, Kāsī y Kosala. Durante cincuenta años, libre de la deuda de las impurezas, he consumido el alimento de limosna del reino.

๑๑๑.

111.

‘‘ปุญฺญํ วต ปสวิ พหุํ, สปฺปญฺโญ วตายํ อุปาสโก;

โย ภทฺทาย จีวรํ อทาสิ, วิปฺปมุตฺตาย สพฺพคนฺเถหี’’ติ.

¡Ciertamente ha generado mucho mérito! ¡Qué sabio es este seguidor laico que ofreció una túnica a Bhaddā, quien está liberada de todas las ataduras!

… ภทฺทา กุณฺฑลเกสา เถรี….

Así habló la Élder Bhaddā Kuṇḍalakesā.

๑๐. ปฏาจาราเถรีคาถา

10. Versos de la Élder Paṭācārā

๑๑๒.

112.

‘‘นงฺคเลหิ กสํ เขตฺตํ, พีชานิ ปวปํ ฉมา;

ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา.

Arando los campos con arados y sembrando las semillas en la tierra, los hombres que mantienen a sus esposas e hijos obtienen riqueza.

๑๑๓.

113.

‘‘กิมหํ สีลสมฺปนฺนา, สตฺถุสาสนการิกา;

นิพฺพานํ นาธิคจฺฉามิ, อกุสีตา อนุทฺธตา.

¿Por qué yo, dotada de virtud, cumplidora de las enseñanzas del Maestro, diligente y sin agitación, no habría de alcanzar el Nibbāna? (Ciertamente lo alcanzaré).

๑๑๔.

114.

‘‘ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, อุทเกสุ กโรมหํ;

ปาโททกญฺจ ทิสฺวาน, ถลโต นินฺนมาคตํ.

Habiéndome lavado los pies, fijé mi atención en las aguas. Al observar el agua del lavado de los pies fluyendo desde un lugar elevado hacia lo profundo,

๑๑๕.

115.

‘‘ตโต จิตฺตํ สมาเธสึ, อสฺสํ ภทฺรํวชานิยํ;

ตโต ทีปํ คเหตฺวาน, วิหารํ ปาวิสึ อหํ;

เสยฺยํ โอโลกยิตฺวาน, มญฺจกมฺหิ อุปาวิสึ.

entonces concentré mi mente, como un hábil jinete entrena a un noble corcel. Luego, tomando una lámpara, entré en el aposento; tras observar el lecho, me acerqué para sentarme en el camastro.

๑๑๖.

116.

‘‘ตโต สูจึ คเหตฺวาน, วฏฺฏึ โอกสฺสยามหํ;

ปทีปสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข อหุ เจตโส’’ติ.

Entonces, tomando una aguja, bajé la mecha; tal como la extinción de la lámpara, ocurrió la liberación de mi mente.

… ปฏาจารา เถรี….

Así habló la Élder Paṭācārā.

๑๑. ตึสมตฺตาเถรีคาถา

11. Versos de las Treinta Élderes

๑๑๗.

117.

‘‘‘มุสลานิ คเหตฺวาน, ธญฺญํ โกฏฺเฏนฺติ มาณวา ;

ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา.

Tomando los morteros, los hombres muelen el grano; manteniendo a sus esposas e hijos, los hombres obtienen riqueza.

๑๑๘.

118.

‘‘‘กโรถ พุทฺธสาสนํ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ;

ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺเต นิสีทถ;

เจโตสมถมนุยุตฺตา, กโรถ พุทฺธสาสนํ’.

Practicad la enseñanza del Buddha, pues al hacerlo no habrá remordimiento. Habiéndoos lavado los pies con prontitud, sentaos a un lado. Dedicaos a la tranquilidad mental y cumplid con la enseñanza del Buddha.

๑๑๙.

119.

‘‘ตสฺสา ตา วจนํ สุตฺวา, ปฏาจาราย สาสนํ;

ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, เอกมนฺตํ อุปาวิสุํ;

เจโตสมถมนุยุตฺตา, อกํสุ พุทฺธสาสนํ.

Habiendo escuchado las palabras de Paṭācārā y su instrucción, ellas se lavaron los pies y se sentaron a un lado. Dedicadas a la tranquilidad mental, cumplieron con la enseñanza del Buddha.

๑๒๐.

120.

‘‘รตฺติยา [Pg.393] ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรุํ;

รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยุํ;

รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมขนฺธํ ปทาลยุํ.

En la primera vigilia de la noche, recordaron sus vidas pasadas; en la vigilia media de la noche, purificaron el ojo divino; en la última vigilia de la noche, destruyeron la masa de oscuridad de la ignorancia.

๑๒๑.

121.

‘‘อุฏฺฐาย ปาเท วนฺทึสุ, ‘กตา เต อนุสาสนี;

อินฺทํว เทวา ติทสา, สงฺคาเม อปราชิตํ;

ปุรกฺขตฺวา วิหสฺสาม, เตวิชฺชามฺห อนาสวา’’’ติ.

Levantándose, rindieron homenaje a sus pies, diciendo: 'Hemos seguido tu instrucción. Como los dioses de los treinta y tres rodean a Indra, invicto en la batalla, así viviremos rodeándote a ti. Poseemos las tres ciencias y estamos libres de impurezas'.

อิตฺถํ สุทํ ตึสมตฺตา เถรี ภิกฺขุนิโย ปฏาจาราย สนฺติเก อญฺญํ พฺยากรึสูติ.

De esta manera, las aproximadamente treinta monjas élderes declararon su realización del conocimiento supremo ante Paṭācārā.

๑๒. จนฺทาเถรีคาถา

12. Versos de la Élder Candā

๑๒๒.

122.

‘‘ทุคฺคตาหํ ปุเร อาสึ, วิธวา จ อปุตฺติกา;

วินา มิตฺเตหิ ญาตีหิ, ภตฺตโจฬสฺส นาธิคํ.

Antiguamente yo era pobre, viuda y sin hijos; carente de amigos y parientes, no podía obtener suficiente comida ni ropa.

๑๒๓.

123.

‘‘ปตฺตํ ทณฺฑญฺจ คณฺหิตฺวา, ภิกฺขมานา กุลา กุลํ;

สีตุณฺเหน จ ฑยฺหนฺตี, สตฺต วสฺสานิ จาริหํ.

Tomando un cuenco y un bastón, mendigando de casa en casa, atormentada por el frío y el calor, vagué durante siete años.

๑๒๔.

124.

‘‘ภิกฺขุนึ ปุน ทิสฺวาน, อนฺนปานสฺส ลาภินึ;

อุปสงฺกมฺม อโวจํ, ‘ปพฺพชฺชํ อนคาริยํ’.

Después, al ver a una monja que poseía alimento y bebida, me acerqué a ella y le solicité la ordenación en la vida sin hogar.

๑๒๕.

125.

‘‘สา จ มํ อนุกมฺปาย, ปพฺพาเชสิ ปฏาจารา;

ตโต มํ โอวทิตฺวาน, ปรมตฺเถ นิโยชยิ.

Ella, Paṭācārā, por compasión, me otorgó la ordenación. Luego, tras aconsejarme, me instó a esforzarme por el beneficio supremo.

๑๒๖.

126.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, อกาสึ อนุสาสนึ;

อโมโฆ อยฺยาโยวาโท, เตวิชฺชามฺหิ อนาสวา’’ติ.

Habiendo escuchado sus palabras, seguí su instrucción. El consejo de la noble señora no fue en vano; ahora poseo las tres ciencias y estoy libre de impurezas.

… จนฺทา เถรี….

Así habló la Élder Candā.

ปญฺจกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Concluye el Libro de los Cincos (Pañcakanipāto).

๖. ฉกฺกนิปาโต

6. Libro de los Seis (Chakkanipāto)

๑. ปญฺจสตมตฺตาเถรีคาถา

1. Versos de las Quinientas Élderes

๑๒๗.

127.

‘‘ยสฺส [Pg.394] มคฺคํ น ชานาสิ, อาคตสฺส คตสฺส วา;

ตํ กุโต จาคตํ สตฺตํ, ‘มม ปุตฺโต’ติ โรทสิ.

No conoces el camino de aquel que ha venido ni de aquel que se ha ido. ¿Por qué lloras por ese ser que vino de algún lugar, diciendo: 'Es mi hijo'?

๑๒๘.

128.

‘‘มคฺคญฺจ โขสฺส ชานาสิ, อาคตสฺส คตสฺส วา;

น นํ สมนุโสเจสิ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน.

Si conocieras el camino de aquel que vino a esta vida o del que se ha ido de ella, no lo llorarías tanto; pues tal es la naturaleza de los seres vivos.

๑๒๙.

129.

‘‘อยาจิโต ตตาคจฺฉิ, นานุญฺญาโต อิโต คโต;

กุโตจิ นูน อาคนฺตฺวา, วสิตฺวา กติปาหกํ;

อิโตปิ อญฺเญน คโต, ตโตปญฺเญน คจฺฉติ.

Vino de aquel mundo sin ser invitado y se fue de este sin pedir permiso. Habiendo venido de alguna parte y permanecido aquí unos pocos días, se ha ido de este mundo a otro, y de ese otro irá a otro más.

๑๓๐.

130.

‘‘เปโต มนุสฺสรูเปน, สํสรนฺโต คมิสฺสติ;

ยถาคโต ตถา คโต, กา ตตฺถ ปริเทวนา’’.

Habiendo partido con forma humana, continuará vagando en el ciclo de renacimientos. Tal como vino, así se fue; ¿qué sentido tiene lamentarse por él?

๑๓๑.

131.

‘‘อพฺพหี วต เม สลฺลํ, ทุทฺทสํ หทยสฺสิตํ;

ยา เม โสกปเรตาย, ปุตฺตโสกํ พฺยปานุทิ.

¡Ciertamente, me ha sido arrancada la flecha, tan difícil de ver, que estaba clavada en mi corazón! Él ha disipado el pesar por mi hijo que me consumía.

๑๓๒.

132.

‘‘สาชฺช อพฺพูฬฺหสลฺลาหํ, นิจฺฉาตา ปรินิพฺพุตา;

พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, อุเปมิ สรณํ มุนึ’’.

Hoy, con la flecha arrancada, sin anhelos y en paz total, busco refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, y en el Sabio.

อิตฺถํ สุทํ ปญฺจสตมตฺตา เถรี ภิกฺขุนิโย…เป….

Así hablaron las quinientas monjas ancianas...

๒. วาเสฏฺฐีเถรีคาถา

2. Versos de la anciana Vasetthi

๑๓๓.

133.

‘‘ปุตฺตโสเกนหํ อฏฺฏา, ขิตฺตจิตฺตา วิสญฺญินี;

นคฺคา ปกิณฺณเกสี จ, เตน เตน วิจาริหํ.

Atormentada por el dolor de perder a mi hijo, con la mente perturbada y fuera de mí, anduve de un lugar a otro, desnuda y con el cabello despeinado.

๑๓๔.

134.

‘‘วีถิ สงฺการกูเฏสุ, สุสาเน รถิยาสุ จ;

อจรึ ตีณิ วสฺสานิ, ขุปฺปิปาสาสมปฺปิตา.

Viví en basureros, en cementerios y en las calles; durante tres años vagué consumida por el hambre y la sed.

๑๓๕.

135.

‘‘อถทฺทสาสึ สุคตํ, นครํ มิถิลํ ปติ ;

อทนฺตานํ ทเมตารํ, สมฺพุทฺธมกุโตภยํ.

Entonces vi al Sugata, el que amansa a los indómitos, el Buda plenamente iluminado que nada teme, mientras entraba en la ciudad de Mithila.

๑๓๖.

136.

‘‘สจิตฺตํ ปฏิลทฺธาน, วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ;

โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย โคตโม.

Habiendo recuperado el juicio, le rendí homenaje y me acerqué a él. Aquel Gotama, por compasión, me enseñó el Dhamma.

๑๓๗.

137.

‘‘ตสฺส [Pg.395] ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

ยุญฺชนฺตี สตฺถุวจเน, สจฺฉากาสึ ปทํ สิวํ.

Tras escuchar su enseñanza, renuncié a la vida de hogar; esforzándome en las palabras del Maestro, realicé el estado de paz suprema.

๑๓๘.

138.

‘‘สพฺเพ โสกา สมุจฺฉินฺนา, ปหีนา เอตทนฺติกา;

ปริญฺญาตา หิ เม วตฺถู, ยโต โสกาน สมฺภโว’’ติ.

Todos mis pesares han sido cortados de raíz y abandonados. He comprendido los fundamentos de donde surge el dolor; por lo tanto, mis penas terminan aquí.

… วาเสฏฺฐี เถรี….

...así habló la anciana Vasetthi.

๓. เขมาเถรีคาถา

3. Versos de la anciana Khema

๑๓๙.

139.

‘‘ทหรา ตฺวํ รูปวตี, อหมฺปิ ทหโร ยุวา;

ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน, เอหิ เขเม รมามเส’’.

Eres joven y hermosa, y yo también soy un joven en su plenitud; ven, Khema, disfrutemos de los placeres al son de la música de cinco instrumentos.

๑๔๐.

140.

‘‘อิมินา ปูติกาเยน, อาตุเรน ปภงฺคุนา;

อฏฺฏิยามิ หรายามิ, กามตณฺหา สมูหตา.

Siento disgusto y vergüenza por este cuerpo pútrido, afligido y quebradizo; el anhelo por los placeres sensoriales ha sido erradicado.

๑๔๑.

141.

‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ‘ตฺวํ กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม.

Los placeres de los sentidos son como espadas y estacas; los agregados de la existencia son como el tajo de un carnicero. Lo que tú llamas 'deleite sensual', para mí es ahora 'desagrado'.

๑๔๒.

142.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก.

He destruido el deleite en todas las cosas y he disipado la masa de la ignorancia. ¡Sabe esto, Maligno! ¡Tú, el que trae el fin, has sido derrotado!

๑๔๓.

143.

‘‘นกฺขตฺตานิ นมสฺสนฺตา, อคฺคึ ปริจรํ วเน;

ยถาภุจฺจมชานนฺตา, พาลา สุทฺธิมมญฺญถ.

Los necios, sin conocer la realidad, adoran las estrellas y sirven al fuego en el bosque, creyendo que así alcanzan la purificación.

๑๔๔.

144.

‘‘อหญฺจ โข นมสฺสนฺตี, สมฺพุทฺธํ ปุริสุตฺตมํ;

ปมุตฺตา สพฺพทุกฺเขหิ, สตฺถุสาสนการิกา’’ติ.

Yo, en cambio, rindiendo homenaje al Buda, el ser supremo entre los hombres, me he liberado de todos los sufrimientos siguiendo las enseñanzas del Maestro.

… เขมา เถรี….

...así habló la anciana Khema.

๔. สุชาตาเถรีคาถา

4. Versos de la anciana Sujata

๑๔๕.

145.

‘‘อลงฺกตา สุวสนา, มาลินี จนฺทโนกฺขิตา;

สพฺพาภรณสญฺฉนฺนา, ทาสีคณปุรกฺขตา.

Estando adornada, bien vestida, con guirnaldas y ungida con sándalo, cubierta de joyas y rodeada por un grupo de sirvientas,

๑๔๖.

146.

‘‘อนฺนํ ปานญฺจ อาทาย, ขชฺชํ โภชฺชํ อนปฺปกํ;

เคหโต นิกฺขมิตฺวาน, อุยฺยานมภิหารยึ.

“Habiendo tomado abundante comida y bebida, tanto alimentos sólidos como blandos, salí de casa y me dirigí hacia el parque.”

๑๔๗.

147.

‘‘ตตฺถ รมิตฺวา กีฬิตฺวา, อาคจฺฉนฺตี สกํ ฆรํ;

วิหารํ ทฏฺฐุํ ปาวิสึ, สาเกเต อญฺชนํ วนํ.

Después de haberme divertido y jugado allí, al regresar a mi hogar, entré en el bosque Anjanavana, en Saketa, para ver el monasterio.

๑๔๘.

148.

‘‘ทิสฺวาน [Pg.396] โลกปชฺโชตํ, วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ;

โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย จกฺขุมา.

Al ver al Buda, la lámpara del mundo, le rendí homenaje y me acerqué a él. Aquel que posee la visión suprema, por compasión, me enseñó el Dhamma.

๑๔๙.

149.

‘‘สุตฺวา จ โข มเหสิสฺส, สจฺจํ สมฺปฏิวิชฺฌหํ;

ตตฺเถว วิรชํ ธมฺมํ, ผุสยึ อมตํ ปทํ.

Tras escuchar al Gran Sabio, comprendí las Cuatro Nobles Verdades; allí mismo alcancé el estado de pureza, el camino hacia lo inmortal.

๑๕๐.

150.

‘‘ตโต วิญฺญาตสทฺธมฺมา, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, อโมฆํ พุทฺธสาสน’’นฺติ.

Habiendo comprendido el Verdadero Dhamma, renuncié a la vida de hogar. He alcanzado los tres conocimientos superiores; la enseñanza del Buda no ha sido en vano.

… สุชาตา เถรี….

...así habló la anciana Sujata.

๕. อโนปมาเถรีคาถา

5. Versos de la monja Anopamā

๑๕๑.

151.

‘‘อุจฺเจ กุเล อหํ ชาตา, พหุวิตฺเต มหทฺธเน;

วณฺณรูเปน สมฺปนฺนา, ธีตา มชฺฌสฺส อตฺรชา.

Nací en una familia de clase alta, de gran riqueza y abundantes bienes; dotada de una belleza radiante, soy la hija biológica del acaudalado Majjha.

๑๕๒.

152.

‘‘ปตฺถิตา ราชปุตฺเตหิ, เสฏฺฐิปุตฺเตหิ คิชฺฌิตา ;

ปิตุ เม เปสยี ทูตํ, เทถ มยฺหํ อโนปมํ.

Fui pretendida por príncipes y deseada por hijos de banqueros; enviaban mensajeros a mi padre diciendo: «Entrégame a Anopamā».

๑๕๓.

153.

‘‘ยตฺตกํ ตุลิตา เอสา, ตุยฺหํ ธีตา อโนปมา;

ตโต อฏฺฐคุณํ ทสฺสํ, หิรญฺญํ รตนานิ จ.

«Cualquiera que sea el valor en que se estime a tu hija Anopamā, daré ocho veces ese peso en oro, plata y piedras preciosas», decían los mensajeros a mi padre.

๑๕๔.

154.

‘‘สาหํ ทิสฺวาน สมฺพุทฺธํ, โลกเชฏฺฐํ อนุตฺตรํ;

ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา, เอกมนฺตํ อุปาวิสึ.

Yo, tras ver al Buddha, el supremo del mundo, el inigualable, y después de postrarme ante sus pies, me senté a un lado.

๑๕๕.

155.

‘‘โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย โคตโม;

นิสินฺนา อาสเน ตสฺมึ, ผุสยึ ตติยํ ผลํ.

El Gotama, por compasión, me enseñó el Dhamma; mientras permanecía sentada allí mismo, alcancé el tercer fruto (el estado de quien no regresa).

๑๕๖.

156.

‘‘ตโต เกสานิ เฉตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

อชฺช เม สตฺตมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา วิโสสิตา’’ติ.

Después, cortando mis cabellos, me inicié en la vida sin hogar; hoy es mi séptima noche desde que la sed del deseo se ha extinguido por completo.

… อโนปมา เถรี….

... la monja Anopamā.

๖. มหาปชาปติโคตมีเถรีคาถา

6. Versos de la monja Mahāpajāpatī Gotamī

๑๕๗.

157.

‘‘พุทฺธ วีร นโม ตฺยตฺถุ, สพฺพสตฺตานมุตฺตม;

โย มํ ทุกฺขา ปโมเจสิ, อญฺญญฺจ พหุกํ ชนํ.

¡Homenaje a ti, Buddha heroico, el más excelso de todos los seres! Tú me has liberado del sufrimiento, así como a muchas otras personas.

๑๕๘.

158.

‘‘สพฺพทุกฺขํ ปริญฺญาตํ, เหตุตณฺหา วิโสสิตา;

ภาวิโต อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, นิโรโธ ผุสิโต มยา.

He comprendido plenamente todo sufrimiento; la sed del deseo, que es su causa, ha sido extinguida. He cultivado el noble camino óctuple y he alcanzado la cesación.

๑๕๙.

159.

‘‘มาตา [Pg.397] ปุตฺโต ปิตา ภาตา, อยฺยกา จ ปุเร อหุํ;

ยถาภุจฺจมชานนฺตี, สํสรึหํ อนิพฺพิสํ.

En el pasado fui madre, hijo, padre, hermano y abuela; por no conocer la realidad tal como es, vagué por el samsara sin encontrar refugio.

๑๖๐.

160.

‘‘ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย;

วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว.

He visto al Bienaventurado; este es mi último cuerpo. El ciclo de nacimientos se ha agotado y ya no habrá más renacer.

๑๖๑.

161.

‘‘อารทฺธวีริเย ปหิตตฺเต, นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม;

สมคฺเค สาวเก ปสฺเส, เอสา พุทฺธาน วนฺทนา.

Ver a los discípulos de esfuerzo firme, dedicados, siempre constantes y unidos en la práctica; esto es, en verdad, rendir homenaje a los Buddhas.

๑๖๒.

162.

‘‘พหูนํ วต อตฺถาย, มายา ชนยิ โคตมํ;

พฺยาธิมรณตุนฺนานํ, ทุกฺขกฺขนฺธํ พฺยปานุที’’ติ.

¡Ciertamente para el beneficio de muchos, Māyā dio a luz a Gotama! Él ha eliminado la masa de sufrimiento de aquellos que son afligidos por la enfermedad y la muerte.

… มหาปชาปติโคตมี เถรี….

... la monja Mahāpajāpatī Gotamī.

๗. คุตฺตาเถรีคาถา

7. Versos de la monja Guttā

๑๖๓.

163.

‘‘คุตฺเต ยทตฺถํ ปพฺพชฺชา, หิตฺวา ปุตฺตํ วสุํ ปิยํ;

ตเมว อนุพฺรูเหหิ, มา จิตฺตสฺส วสํ คมิ.

Oh Guttā, cultiva aquel propósito por el cual te iniciaste en la vida monástica, dejando atrás a tu hijo y tus queridas posesiones; no te dejes dominar por la mente.

๑๖๔.

164.

‘‘จิตฺเตน วญฺจิตา สตฺตา, มารสฺส วิสเย รตา;

อเนกชาติสํสารํ, สนฺธาวนฺติ อวิทฺทสู.

Los seres, engañados por su propia mente y deleitándose en los dominios de Māra, vagan por el samsara a través de incontables vidas por falta de sabiduría.

๑๖๕.

165.

‘‘กามจฺฉนฺทญฺจ พฺยาปาทํ, สกฺกายทิฏฺฐิเมว จ;

สีลพฺพตปรามาสํ, วิจิกิจฺฉญฺจ ปญฺจมํ.

El deseo sensual, la mala voluntad, la creencia en un yo, el apego a ritos y ceremonias, y como quinto, la duda;

๑๖๖.

166.

‘‘สํโยชนานิ เอตานิ, ปชหิตฺวาน ภิกฺขุนี;

โอรมฺภาคมนียานิ, นยิทํ ปุนเรหิสิ.

“Habiendo abandonado estos grilletes que conducen al renacimiento en los reinos inferiores, oh bhikkhuni, no volverás de nuevo a este mundo.”

๑๖๗.

167.

‘‘ราคํ มานํ อวิชฺชญฺจ, อุทฺธจฺจญฺจ วิวชฺชิย;

สํโยชนานิ เฉตฺวาน, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสสิ.

Renunciando al apego, al orgullo, a la ignorancia y a la agitación; cortando estos grilletes, pondrás fin al sufrimiento.

๑๖๘.

168.

‘‘เขเปตฺวา ชาติสํสารํ, ปริญฺญาย ปุนพฺภวํ;

ทิฏฺเฐว ธมฺเม นิจฺฉาตา, อุปสนฺตา จริสฺสตี’’ติ.

Habiendo agotado el ciclo de nacimientos y comprendido el renacer, vivirás en esta misma vida libre de anhelos, en paz y serenidad.

… คุตฺตา เถรี….

... la monja Guttā.

๘. วิชยาเถรีคาถา

8. Versos de la monja Vijayā

๑๖๙.

169.

‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ;

อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี.

Cuatro y cinco veces salí de mi celda sin haber hallado la paz mental, pues mi mente no estaba bajo mi control.

๑๗๐.

170.

‘‘ภิกฺขุนึ [Pg.398] อุปสงฺกมฺม, สกฺกจฺจํ ปริปุจฺฉหํ;

สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ธาตุอายตนานิ จ.

Me acerqué a una monja y le pregunté con respeto; ella me enseñó el Dhamma: los elementos y las bases de los sentidos;

๑๗๑.

171.

‘‘จตฺตาริ อริยสจฺจานิ, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ;

โพชฺฌงฺคฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา.

“Las cuatro nobles verdades, las facultades, los poderes, los factores de iluminación y el noble camino óctuple, para el logro de la meta suprema.”

๑๗๒.

172.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, กโรนฺตี อนุสาสนึ;

รตฺติยา ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ.

Al escuchar sus palabras y seguir sus instrucciones, en la primera vigilia de la noche recordé mis vidas pasadas.

๑๗๓.

173.

‘‘รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ;

รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมขนฺธํ ปทาลยึ.

En la vigilia media purifiqué el ojo divino, y en la última vigilia de la noche disipé la densa oscuridad de la ignorancia.

๑๗๔.

174.

‘‘ปีติสุเขน จ กายํ, ผริตฺวา วิหรึ ตทา;

สตฺตมิยา ปาเท ปสาเรสึ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ.

Con el gozo y la felicidad de la realización impregné mi cuerpo; permanecí entonces en ese estado. En el séptimo día, habiendo destrozado la masa de oscuridad, extendí mis pies.

… วิชยา เถรี….

... La anciana Vijayā ...

ฉกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Concluye el Libro de los Seis.

๗. สตฺตกนิปาโต

7. Libro de los Siete

๑. อุตฺตราเถรีคาถา

1. Versos de la anciana Uttarā

๑๗๕.

175.

‘‘‘มุสลานิ [Pg.399] คเหตฺวาน, ธญฺญํ โกฏฺเฏนฺติ มาณวา;

ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา.

Tomando los mazos de mortero, los hombres muelen el grano; manteniendo a sus esposas e hijos, los hombres obtienen riqueza.

๑๗๖.

176.

‘‘‘ฆเฏถ พุทฺธสาสเน, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ;

ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺตํ นิสีทถ.

Esforzaos en la enseñanza del Buda, aquello por lo que habiendo actuado no hay arrepentimiento. Habiendo lavado rápidamente los pies, sentaos a un lado.

๑๗๗.

177.

‘‘‘จิตฺตํ อุปฏฺฐเปตฺวาน, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ;

ปจฺจเวกฺขถ สงฺขาเร, ปรโต โน จ อตฺตโต’.

Estableciendo la mente, unificada y bien concentrada, observad las formaciones condicionadas como algo ajeno y no como un yo.

๑๗๘.

178.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ปฏาจารานุสาสนึ;

ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, เอกมนฺเต อุปาวิสึ.

Habiendo escuchado sus palabras, la instrucción de Paṭācārā, y habiendo lavado mis pies, me senté a un lado.

๑๗๙.

179.

‘‘รตฺติยา ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ;

รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ.

En la primera vigilia de la noche, recordé mis vidas pasadas; en la vigilia media de la noche, purifiqué el ojo divino.

๑๘๐.

180.

‘‘รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมกฺขนฺธํ ปทาลยึ;

เตวิชฺชา อถ วุฏฺฐาสึ, กตา เต อนุสาสนี.

En la última vigilia de la noche, destrocé la masa de oscuridad; poseedora de los tres conocimientos, entonces me levanté de mi asiento. Tu instrucción ha sido cumplida.

๑๘๑.

181.

‘‘สกฺกํว เทวา ติทสา, สงฺคาเม อปราชิตํ;

ปุรกฺขตฺวา วิหสฺสามิ, เตวิชฺชามฺหิ อนาสวา’’.

Como los dioses de los Treinta y Tres rodean a Sakka, invicto en la batalla, así viviré honrándote; poseo los tres conocimientos y estoy libre de impurezas.

… อุตฺตรา เถรี….

... La anciana Uttarā ...

๒. จาลาเถรีคาถา

2. Versos de la anciana Cālā

๑๘๒.

182.

‘‘สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาน, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา;

ปฏิวิชฺฌิ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํ’’.

Habiendo establecido la atención, la monja con facultades desarrolladas penetró el estado de paz, la felicidad del cese de las formaciones condicionadas.

๑๘๓.

183.

‘‘กํ นุ อุทฺทิสฺส มุณฺฑาสิ, สมณี วิย ทิสฺสสิ;

น จ โรเจสิ ปาสณฺเฑ, กิมิทํ จรสิ โมมุหา’’.

¿Por quién te has rapado la cabeza? Pareces una monja mendicante. No te complaces en las sectas externas, ¿por qué andas entonces tan confundida?

๑๘๔.

184.

‘‘อิโต พหิทฺธา ปาสณฺฑา, ทิฏฺฐิโย อุปนิสฺสิตา;

น เต ธมฺมํ วิชานนฺติ, น เต ธมฺมสฺส โกวิทา.

Fuera de aquí, las sectas se apoyan en puntos de vista; ellas no conocen la Verdad, no son expertas en la Verdad.

๑๘๕.

185.

‘‘อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต, พุทฺโธ อปฺปฏิปุคฺคโล;

โส เม ธมฺมมเทเสสิ, ทิฏฺฐีนํ สมติกฺกมํ.

Hay un Buda nacido en el clan Sakya, un ser sin igual; Él me enseñó la Verdad, la trascendencia de todos los puntos de vista.

๑๘๖.

186.

‘‘ทุกฺขํ [Pg.400] ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ;

อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ.

El sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del sufrimiento.

๑๘๗.

187.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

Habiendo escuchado Sus palabras, permanecí deleitándome en la Enseñanza; los tres conocimientos han sido alcanzados, se ha cumplido la instrucción del Buda.

๑๘๘.

188.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’.

En todo lugar el deleite ha sido destruido, la masa de oscuridad ha sido desgarrada; ¡sábelo, Malvado! ¡Oh, Destructor!, has sido vencido.

… จาลา เถรี….

... La anciana Cālā ...

๓. อุปจาลาเถรีคาถา

3. Versos de la anciana Upacālā

๑๘๙.

189.

‘‘สติมตี จกฺขุมตี, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา;

ปฏิวิชฺฌึ ปทํ สนฺตํ, อกาปุริสเสวิตํ’’.

Atenta y con visión clara, la monja con facultades desarrolladas penetró el estado de paz, aquel que es frecuentado por los seres nobles.

๑๙๐.

190.

‘‘กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ;

ภุญฺชาหิ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’.

¿Por qué no te agrada el nacimiento? Quien nace disfruta de los placeres sensuales. Disfruta de los deleites de los sentidos, para que no tengas que arrepentirte después.

๑๙๑.

191.

‘‘ชาตสฺส มรณํ โหติ, หตฺถปาทาน เฉทนํ;

วธพนฺธปริกฺเลสํ, ชาโต ทุกฺขํ นิคจฺฉติ.

Para el que nace existe la muerte, la mutilación de manos y pies, el tormento de ser ejecutado o encarcelado; el que nace se encuentra con el sufrimiento.

๑๙๒.

192.

‘‘อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต, สมฺพุทฺโธ อปราชิโต;

โส เม ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ.

Hay un Despierto nacido en el clan Sakya, el Invicto; Él me enseñó la Verdad, la superación del nacimiento.

๑๙๓.

193.

‘‘ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ;

อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ.

El sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del sufrimiento.

๑๙๔.

194.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

Habiendo escuchado Sus palabras, permanecí deleitándome en la Enseñanza; los tres conocimientos han sido alcanzados, se ha cumplido la instrucción del Buda.

๑๙๕.

195.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’.

En todo lugar el deleite ha sido destruido, la masa de oscuridad ha sido desgarrada; ¡sábelo, Malvado! ¡Oh, Destructor!, has sido vencido.

… อุปจาลา เถรี….

Así, la tera Upacālā recitó estas estrofas.

สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Libro de los Sietes (Sattakanipāta).

๘. อฏฺฐกนิปาโต

8. Libro de los Ochos

๑. สีสูปจาลาเถรีคาถา

1. Versos de la tera Sīsūpacālā

๑๙๖.

196.

‘‘ภิกฺขุนี [Pg.401] สีลสมฺปนฺนา, อินฺทฺริเยสุ สุสํวุตา;

อธิคจฺเฉ ปทํ สนฺตํ, อเสจนกโมชวํ’’.

«Como monja dotada de virtud, con los sentidos bien controlados, he alcanzado el estado de paz, que es puro y rebosante de esencia (el Nibbāna)». Así habló Sīsūpacālā.

๑๙๗.

197.

‘‘ตาวตึสา จ ยามา จ, ตุสิตา จาปิ เทวตา;

นิมฺมานรติโน เทวา, เย เทวา วสวตฺติโน;

ตตฺถ จิตฺตํ ปณีเธหิ, ยตฺถ เต วุสิตํ ปุเร’’.

Entonces, Mara se acercó y dijo: «Existen los dioses de Tāvatiṃsa, los de Yāma y también los de Tusita; los dioses Nimmānarati y aquellos que son Vasavatti. Dirige tu mente hacia esos cinco reinos celestiales donde has vivido antes».

๑๙๘.

198.

‘‘ตาวตึสา จ ยามา จ, ตุสิตา จาปิ เทวตา;

นิมฺมานรติโน เทวา, เย เทวา วสวตฺติโน.

«Oh Malvado, existen ciertamente los dioses de Tāvatiṃsa, los de Yāma y también los de Tusita; los dioses Nimmānarati y aquellos que son Vasavatti».

๑๙๙.

199.

‘‘กาลํ กาลํ ภวาภวํ, สกฺกายสฺมึ ปุรกฺขตา;

อวีติวตฺตา สกฺกายํ, ชาติมรณสาริโน.

«Esos dioses mencionados por ti, yendo de una existencia a otra, están sujetos al tiempo y atados a la identidad propia (sakkāya); al no poder superar la identidad propia, siguen el ciclo del nacimiento y la muerte».

๒๐๐.

200.

‘‘สพฺโพ อาทีปิโต โลโก, สพฺโพ โลโก ปทีปิโต;

สพฺโพ ปชฺชลิโต โลโก, สพฺโพ โลโก ปกมฺปิโต.

«Todo el mundo está ardiendo con los once fuegos; todo el mundo está envuelto en llamas; todo el mundo está incendiado; todo el mundo está temblando por las impurezas».

๒๐๑.

201.

‘‘อกมฺปิยํ อตุลิยํ, อปุถุชฺชนเสวิตํ;

พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ตตฺถ เม นิรโต มโน.

«El Buddha enseñó el Dhamma supramundano, que es inamovible, incomparable y no frecuentado por la gente común; en ese Dhamma se deleita mi mente».

๒๐๒.

202.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

«Habiendo escuchado su palabra, viví deleitándome en la Enseñanza; alcancé los tres conocimientos superiores y cumplí la instrucción del Buddha».

๒๐๓.

203.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’.

«El deleite ha sido destruido en todos los sentidos, la masa de ignorancia ha sido desgarrada; sabe esto, oh Malvado: ¡has sido derrotado, oh Destructor!»

… สีสูปจาลา เถรี….

Así, la tera Sīsūpacālā recitó estas estrofas.

อฏฺฐกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Libro de los Ochos (Aṭṭhakanipāta).

๙. นวกนิปาโต

9. Libro de los Nueves

๑. วฑฺฒมาตุเถรีคาถา

1. Versos de la tera Vaḍḍhamātā (Madre de Vaḍḍha)

๒๐๔.

204.

‘‘มา [Pg.402] สุ เต วฑฺฒ โลกมฺหิ, วนโถ อาหุ กุทาจนํ;

มา ปุตฺตก ปุนปฺปุนํ, อหุ ทุกฺขสฺส ภาคิมา.

«Querido Vaḍḍha, que nunca surja en ti en este mundo el bosque de los deseos; hijo mío, no seas partícipe del sufrimiento del renacimiento una y otra vez».

๒๐๕.

205.

‘‘สุขญฺหิ วฑฺฒ มุนโย, อเนชา ฉินฺนสํสยา;

สีติภูตา ทมปฺปตฺตา, วิหรนฺติ อนาสวา.

«Ciertamente, Vaḍḍha, los sabios viven felices, libres de anhelos, con las dudas cortadas, refrescados, habiendo alcanzado el dominio de sí mismos y libres de contaminaciones».

๒๐๖.

206.

‘‘เตหานุจิณฺณํ อิสีภิ, มคฺคํ ทสฺสนปตฺติยา;

ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย, ตฺวํ วฑฺฒ อนุพฺรูหย’’.

«Para alcanzar la visión de los senderos y poner fin al sufrimiento, cultiva el camino de la tranquilidad y la visión profunda practicado por aquellos sabios». Así le dijo la madre al venerable Vaḍḍha, su propio hijo, cuando este llegó solo al monasterio de las monjas.

๒๐๗.

207.

‘‘วิสารทาว ภณสิ, เอตมตฺถํ ชเนตฺติ เม;

มญฺญามิ นูน มามิเก, วนโถ เต น วิชฺชติ’’.

«Madre, me hablas de este asunto con total confianza; me parece, querida mía, que para ti ya no existe el bosque de los deseos». Así habló el venerable Vaḍḍha.

๒๐๘.

208.

‘‘เย เกจิ วฑฺฒ สงฺขารา, หีนา อุกฺกฏฺฐมชฺฌิมา;

อณูปิ อณุมตฺโตปิ, วนโถ เม น วิชฺชติ.

«Querido Vaḍḍha, cualesquiera que sean las formaciones (sankhāras), ya sean inferiores, superiores o medias; para mí no existe ya ni el más mínimo rastro del bosque de los deseos».

๒๐๙.

209.

‘‘สพฺเพ เม อาสวา ขีณา, อปฺปมตฺตสฺส ฌายโต;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

«Todas mis contaminaciones se han agotado mientras meditaba con diligencia; alcancé los tres conocimientos superiores y cumplí la instrucción del Buddha». Así habló la madre.

๒๑๐.

210.

‘‘อุฬารํ วต เม มาตา, ปโตทํ สมวสฺสริ;

ปรมตฺถสญฺหิตา คาถา, ยถาปิ อนุกมฺปิกา.

«Mi madre ciertamente ha aplicado un gran aguijón de instrucción; motivada por la compasión, ha pronunciado estrofas conectadas con el beneficio supremo del Nibbāna».

๒๑๑.

211.

‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, อนุสิฏฺฐึ ชเนตฺติยา;

ธมฺมสํเวคมาปาทึ, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา.

«Habiendo escuchado sus palabras, la instrucción de mi progenitora, sentí una profunda urgencia espiritual para alcanzar la liberación de los yugos (Nibbāna)».

๒๑๒.

212.

‘‘โสหํ ปธานปหิตตฺโต, รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต;

มาตรา โจทิโต สนฺโต, อผุสึ สนฺติมุตฺตมํ’’.

«Con el corazón dedicado al esfuerzo, incansable día y noche, e impulsado por mi madre, alcancé la paz suprema de la extinción de las impurezas».

… วฑฺฒมาตา เถรี….

Así, la tera Vaḍḍhamātā recitó estas estrofas.

นวกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Libro de los Nueves (Navakanipāta).

๑๐. เอกาทสนิปาโต

10. Libro de los Onces

๑. กิสาโคตมีเถรีคาถา

1. Versos de la tera Kisāgotamī

๒๑๓.

213.

‘‘กลฺยาณมิตฺตตา [Pg.403] มุนินา, โลกํ อาทิสฺส วณฺณิตา;

กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน, อปิ พาโล ปณฺฑิโต อสฺส.

«La buena amistad fue elogiada por el Sabio (el Buddha) con respecto al mundo; al frecuentar a buenos amigos, incluso aquel que antes era un necio puede convertirse en sabio».

๒๑๔.

214.

‘‘ภชิตพฺพา สปฺปุริสา, ปญฺญา ตถา วฑฺฒติ ภชนฺตานํ;

ภชมาโน สปฺปุริเส, สพฺเพหิปิ ทุกฺเขหิ ปมุจฺเจยฺย.

Se debe asociar con personas virtuosas (sabias), pues la sabiduría crece en quienes se asocian con ellas; al asociarse con los virtuosos, uno puede liberarse de todos los sufrimientos.

๒๑๕.

215.

‘‘ทุกฺขญฺจ วิชาเนยฺย, ทุกฺขสฺส จ สมุทยํ นิโรธํ;

อฏฺฐงฺคิกญฺจ มคฺคํ, จตฺตาริปิ อริยสจฺจานิ.

Uno debe comprender el sufrimiento, el origen del sufrimiento, su cesación y el noble camino óctuple; estas son las cuatro nobles verdades.

๒๑๖.

216.

‘‘ทุกฺโข อิตฺถิภาโว, อกฺขาโต ปุริสทมฺมสารถินา;

สปตฺติกมฺปิ หิ ทุกฺขํ, อปฺเปกจฺจา สกึ วิชาตาโย.

La condición de ser mujer es dolorosa, así lo ha declarado el Guía de los hombres que deben ser domados; vivir como co-esposa es ciertamente un sufrimiento; y algunas mujeres, tras dar a luz una sola vez...

๒๑๗.

217.

‘‘คลเก อปิ กนฺตนฺติ, สุขุมาลินิโย วิสานิ ขาทนฺติ;

ชนมารกมชฺฌคตา, อุโภปิ พฺยสนานิ อนุโภนฺติ.

...incluso se cortan la garganta, o siendo delicadas, ingieren veneno; atrapadas en medio del proceso del nacimiento, tanto la madre como el hijo experimentan la muerte y la ruina.

๒๑๘.

218.

‘‘อุปวิชญฺญา คจฺฉนฺตี, อทฺทสาหํ ปตึ มตํ;

ปนฺถมฺหิ วิชายิตฺวาน, อปฺปตฺตาว สกํ ฆรํ.

Cerca del momento de dar a luz, mientras iba de camino, vi a mi esposo muerto; habiendo dado a luz en el sendero, antes de llegar a mi propio hogar.

๒๑๙.

219.

‘‘ทฺเว ปุตฺตา กาลกตา, ปตี จ ปนฺเถ มโต กปณิกาย;

มาตา ปิตา จ ภาตา, ฑยฺหนฺติ จ เอกจิตกายํ.

Mis dos hijos han fallecido y mi esposo murió en el camino, dejándome desamparada; mi madre, mi padre y mi hermano son consumidos por el fuego en una misma pira funeraria.

๒๒๐.

220.

‘‘ขีณกุลีเน กปเณ, อนุภูตํ เต ทุขํ อปริมาณํ;

อสฺสู จ เต ปวตฺตํ, พหูนิ จ ชาติสหสฺสานิ.

¡Oh, desdichada Kisa Gotami, cuya familia se ha extinguido!, has experimentado un sufrimiento inconmensurable; tus lágrimas han fluido a lo largo de muchos miles de existencias.

๒๒๑.

221.

‘‘วสิตา สุสานมชฺเฌ, อโถปิ ขาทิตานิ ปุตฺตมํสานิ;

หตกุลิกา สพฺพครหิตา, มตปติกา อมตมธิคจฺฉึ.

Habiendo morado en medio de los cementerios e incluso habiendo devorado la carne de mis propios hijos (en vidas pasadas como animal); con mi linaje destruido, despreciada por todos y viuda, he alcanzado el estado de lo Inmortal.

๒๒๒.

222.

‘‘ภาวิโต เม มคฺโค, อริโย อฏฺฐงฺคิโก อมตคามี;

นิพฺพานํ สจฺฉิกตํ, ธมฺมาทาสํ อเวกฺขึหํ.

He desarrollado el noble camino óctuple que conduce a la liberación de la muerte; he realizado el Nibbana y he contemplado el espejo de la Verdad (Dhamma).

๒๒๓.

223.

‘‘อหมมฺหิ กนฺตสลฺลา, โอหิตภารา กตญฺหิ กรณียํ;

กิสา โคตมี เถรี, วิมุตฺตจิตฺตา อิมํ ภณี’’ติ.

Se me ha extraído la flecha de las pasiones y he dejado caer la pesada carga; ciertamente, lo que debía hacerse se ha cumplido. La anciana Kisa Gotami, con la mente plenamente liberada, pronunció estas palabras.

… กิสา โคตมี เถรี….

...Así habló la anciana Kisa Gotami...

เอกาทสนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí termina el Libro de los Once (Ekadasakanipato).

๑๑. ทฺวาทสกนิปาโต

11. Libro de los Doce (Dvadasakanipato)

๑. อุปฺปลวณฺณาเถรีคาถา

1. Versos de la Anciana Uppalavanna

๒๒๔.

224.

‘‘อุโภ [Pg.404] มาตา จ ธีตา จ, มยํ อาสุํ สปตฺติโย;

ตสฺสา เม อหุ สํเวโค, อพฺภุโต โลมหํสโน.

Tanto mi madre como yo, su hija, fuimos co-esposas de un mismo hombre; de este hecho surgió en mí un profundo sentido de urgencia espiritual, asombroso y estremecedor.

๒๒๕.

225.

‘‘ธิรตฺถุ กามา อสุจี, ทุคฺคนฺธา พหุกณฺฏกา;

ยตฺถ มาตา จ ธีตา จ, สภริยา มยํ อหุํ.

¡Malditos sean los placeres sensuales! Son impuros, de fétido olor y están llenos de espinas; pues en ellos, madre e hija llegamos a ser esposas del mismo hombre.

๒๒๖.

226.

‘‘กาเมสฺวาทีนวํ ทิสฺวา, เนกฺขมฺมํ ทฏฺฐุ เขมโต;

สา ปพฺพชฺชึ ราชคเห, อคารสฺมานคาริยํ.

Habiendo visto el peligro en los placeres sensuales y comprendiendo la renuncia como el estado de seguridad, abandoné la vida de hogar y me ordené en la vida sin hogar en la ciudad de Rajagaha.

๒๒๗.

227.

‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ;

เจโตปริจฺจญาณญฺจ, โสตธาตุ วิโสธิตา.

Conozco mis existencias pasadas y he purificado el ojo divino; asimismo, he perfeccionado el conocimiento para leer las mentes ajenas y el sentido del oído divino.

๒๒๘.

228.

‘‘อิทฺธีปิ เม สจฺฉิกตา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

He realizado los poderes sobrenaturales y he alcanzado la extinción de todas las impurezas mentales; he realizado los seis conocimientos superiores y he cumplido con las enseñanzas del Buda.

๒๒๙.

229.

‘‘อิทฺธิยา อภินิมฺมิตฺวา, จตุรสฺสํ รถํ อหํ;

พุทฺธสฺส ปาเท วนฺทิตฺวา, โลกนาถสฺส ตาทิโน’’.

Habiendo creado por mi poder sobrenatural un carruaje tirado por cuatro caballos, rendí homenaje a los pies del Buda, el Refugio del Mundo, el Poseedor de tales virtudes.

๒๓๐.

230.

‘‘สุปุปฺผิตคฺคํ อุปคมฺม ปาทปํ, เอกา ตุวํ ติฏฺฐสิ สาลมูเล ;

น จาปิ เต ทุติโย อตฺถิ โกจิ, น ตฺวํ พาเล ภายสิ ธุตฺตกานํ’’.

Habiéndote acercado a este árbol en plena floración, te encuentras sola al pie de un árbol sala; no tienes a nadie que te acompañe. ¿Acaso no temes, joven, a los hombres libertinos?

๒๓๑.

231.

‘‘สตํ สหสฺสานิปิ ธุตฺตกานํ, สมาคตา เอทิสกา ภเวยฺยุํ;

โลมํ น อิญฺเช นปิ สมฺปเวเธ, กึ เม ตุวํ มาร กริสฺสเสโก.

Aunque vinieran cien mil libertinos como tú, no se me erizaría ni un solo vello ni temblaría de miedo; siendo tú uno solo, ¿qué podrías hacerme, oh Mara?

๒๓๒.

232.

‘‘เอสา อนฺตรธายามิ, กุจฺฉึ วา ปวิสามิ เต;

ภมุกนฺตเร ติฏฺฐามิ, ติฏฺฐนฺตึ มํ น ทกฺขสิ.

Puedo desaparecer de tu vista o incluso entrar en tu vientre; puedo situarme entre tus cejas, y aun estando allí, no serás capaz de verme.

๒๓๓.

233.

‘‘จิตฺตมฺหิ [Pg.405] วสีภูตาหํ, อิทฺธิปาทา สุภาวิตา;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

He alcanzado el pleno dominio sobre mi mente y he desarrollado perfectamente las cuatro bases del poder sobrenatural; he realizado los seis conocimientos superiores y he cumplido con las enseñanzas del Buda.

๒๓๔.

234.

‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา;

ยํ ตฺวํ ‘กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม.

Los placeres sensuales son como lanzas y estacas, y los agregados de la existencia son como un tajo de carnicero; aquello que tú llamas 'deleite sensual' es ahora para mí motivo de total desapego.

๒๓๕.

235.

‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต;

เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ.

He destruido el deleite por la existencia en todo lugar y he disipado la densa masa de la ignorancia; sábete esto, ¡oh Malvado!, has sido derrotado, ¡oh Señor de la muerte!

… อุปฺปลวณฺณา เถรี….

...Así habló la anciana Uppalavanna...

ทฺวาทสนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí termina el Libro de los Doce (Dvadasakanipato).

๑๒. โสฬสนิปาโต

12. Libro de los Dieciséis (Solasanipato)

๑. ปุณฺณาเถรีคาถา

1. Versos de la Anciana Punna

๒๓๖.

236.

‘‘อุทหารี [Pg.406] อหํ สีเต, สทา อุทกโมตรึ;

อยฺยานํ ทณฺฑภยภีตา, วาจาโทสภยฏฺฏิตา.

Siendo una aguadora, bajaba siempre al agua incluso en el frío, por temor al castigo físico de mis amos y afligida por el miedo a sus palabras hirientes y su enojo.

๒๓๗.

237.

‘‘กสฺส พฺราหฺมณ ตฺวํ ภีโต, สทา อุทกโมตริ;

เวธมาเนหิ คตฺเตหิ, สีตํ เวทยเส ภุสํ’’.

¿De qué temes, oh brahmán, para bajar siempre al agua? Con tus miembros temblando por el frío, sufres una aflicción intensa.

๒๓๘.

238.

ชานนฺตี วต มํ โภติ, ปุณฺณิเก ปริปุจฺฉสิ;

กโรนฺตํ กุสลํ กมฺมํ, รุนฺธนฺตํ กตปาปกํ.

Ciertamente me conoces, respetable dama Punna, y aun así me preguntas; realizo acciones meritorias para contrarrestar el mal cometido.

๒๓๙.

239.

‘‘โย จ วุฑฺโฒ ทหโร วา, ปาปกมฺมํ ปกุพฺพติ;

ทกาภิเสจนา โสปิ, ปาปกมฺมา ปมุจฺจติ’’.

Ya sea viejo o joven, cualquiera que cometa una mala acción, se libera ciertamente de ella mediante la ablución en el agua.

๒๔๐.

240.

‘‘โก นุ เต อิทมกฺขาสิ, อชานนฺตสฺส อชานโก;

ทกาภิเสจนา นาม, ปาปกมฺมา ปมุจฺจติ.

¿Quién te dijo esto, oh ignorante, a ti que tampoco conoces la ley del karma? ¿Que por la ablución en el agua uno se libera de las malas acciones?

๒๔๑.

241.

‘‘สคฺคํ นูน คมิสฺสนฺติ, สพฺเพ มณฺฑูกกจฺฉปา;

นาคา จ สุสุมารา จ, เย จญฺเญ อุทเก จรา.

Entonces todas las ranas, tortugas, serpientes, cocodrilos y otros seres que habitan en el agua irían ciertamente al cielo.

๒๔๒.

242.

‘‘โอรพฺภิกา สูกริกา, มจฺฉิกา มิคพนฺธกา;

โจรา จ วชฺฌฆาตา จ, เย จญฺเญ ปาปกมฺมิโน;

ทกาภิเสจนา เตปิ, ปาปกมฺมา ปมุจฺจเร.

Los carniceros de ovejas, de cerdos, los pescadores, los cazadores, los ladrones, los verdugos y otros malhechores también se liberarían de sus malas acciones por la ablución en el agua.

๒๔๓.

243.

‘‘สเจ อิมา นทิโย เต, ปาปํ ปุพฺเพ กตํ วหุํ;

ปุญฺญมฺปิมา วเหยฺยุํ เต, เตน ตฺวํ ปริพาหิโร.

Si estos ríos pudieran arrastrar el mal que hiciste antes, también arrastrarían tu mérito, y quedarías despojado de tus buenas acciones.

๒๔๔.

244.

‘‘ยสฺส พฺราหฺมณ ตฺวํ ภีโต, สทา อุทกโมตริ;

ตเมว พฺรหฺเม มา กาสิ, มา เต สีตํ ฉวึ หเน’’.

Aquello a lo que temes, oh brahmán, y por lo cual siempre bajas al agua; eso mismo, oh brahmán, no lo hagas más. Que el frío del agua no dañe tu piel.

๒๔๕.

245.

‘‘กุมฺมคฺคปฏิปนฺนํ มํ, อริยมคฺคํ สมานยิ;

ทกาภิเสจนา โภติ, อิมํ สาฏํ ททามิ เต’’.

A mí, que seguía un camino erróneo, me has conducido al Noble Camino. Respetable dama, te entrego este manto como muestra de gratitud por esta enseñanza.

๒๔๖.

246.

‘‘ตุยฺเหว สาฏโก โหตุ, นาหมิจฺฉามิ สาฏกํ;

สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ.

Que el manto sea para ti, no lo deseo. Si temes al sufrimiento, si el sufrimiento te es desagradable:

๒๔๗.

247.

‘‘มากาสิ [Pg.407] ปาปกํ กมฺมํ, อาวิ วา ยทิ วา รโห;

สเจ จ ปาปกํ กมฺมํ, กริสฺสสิ กโรสิ วา.

No realices malas acciones, ya sea en público o en secreto. Pues si has hecho o harás una mala acción,

๒๔๘.

248.

‘‘น เต ทุกฺขา ปมุตฺยตฺถิ, อุเปจฺจาปิ ปลายโต;

สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ.

no habrá liberación del sufrimiento para ti, aunque intentes escapar volando. Si temes al sufrimiento, si el sufrimiento te es desagradable:

๒๔๙.

249.

‘‘อุเปหิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ;

สมาทิยาหิ สีลานิ, ตํ เต อตฺถาย เหหิติ’’.

Busca refugio en el Buddha, en el Dhamma y en el Sangha del Sublime. Asume los preceptos; eso será para tu beneficio.

๒๕๐.

250.

‘‘อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ;

สมาทิยามิ สีลานิ, ตํ เม อตฺถาย เหหิติ.

Busco refugio en el Buddha, en el Dhamma y en el Sangha del Sublime. Asumo los preceptos; eso será para mi beneficio.

๒๕๑.

251.

‘‘พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อาสึ, อชฺชมฺหิ สจฺจพฺราหฺมโณ;

เตวิชฺโช เวทสมฺปนฺโน, โสตฺติโย จมฺหิ นฺหาตโก’’ติ.

Antes era un brahmán solo por nacimiento; hoy soy un verdadero brahmán: poseedor del triple conocimiento, dotado de sabiduría, puro y purificado de todo mal.

… ปุณฺณา เถรี….

... La anciana monja Punna ...

โสฬสนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí termina la Sección de los Dieciséis (Soḷasanipāto).

๑๓. วีสตินิปาโต

13. Sección de los Veinte (Vīsatinipāto).

๑. อมฺพปาลีเถรีคาถา

1. Versos de la Therī Ambapālī.

๒๕๒.

252.

‘‘กาฬกา [Pg.408] ภมรวณฺณสาทิสา, เวลฺลิตคฺคา มม มุทฺธชา อหุํ;

เต ชราย สาณวากสาทิสา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Negros y del color de las abejas, con las puntas rizadas, así eran mis cabellos; ahora, por la vejez, son como fibras de cáñamo. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๓.

253.

‘‘วาสิโตว สุรภี กรณฺฑโก, ปุปฺผปูร มม อุตฺตมงฺคโช.

Fragante como un cofre de perfumes, mi cabeza estaba llena de flores y adornos.

ตํ ชรายถ สโลมคนฺธิกํ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Ahora, debido a la vejez, huele a pelo viejo y desgastado. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๔.

254.

‘‘กานนํว สหิตํ สุโรปิตํ, โกจฺฉสูจิวิจิตคฺคโสภิตํ;

ตํ ชราย วิรลํ ตหึ ตหึ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Como un bosque bien cuidado, embellecido con peines y agujas de oro, así era mi cabellera; ahora, por la vejez, está rala aquí y allá. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๕.

255.

‘‘กณฺหขนฺธกสุวณฺณมณฺฑิตํ, โสภเต สุเวณีหิลงฺกตํ;

ตํ ชราย ขลิตํ สิรํ กตํ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Adornada con pasadores de oro y joyas, con hermosas trenzas, así lucía mi cabeza; ahora, por la vejez, se ha quedado calva. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๖.

256.

‘‘จิตฺตการสุกตาว เลขิกา, โสภเร สุ ภมุกา ปุเร มม;

ตา ชราย วลิภิปฺปลมฺพิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Como líneas bien trazadas por un pintor, así eran mis hermosas cejas; ahora, por la vejez, cuelgan arrugadas sobre la frente. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๗.

257.

‘‘ภสฺสรา สุรุจิรา ยถา มณี, เนตฺตเหสุมภินีลมายตา;

เต ชรายภิหตา น โสภเร, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Brillantes y hermosos como joyas, mis ojos eran de un azul profundo y alargados; ahora, golpeados por la vejez, ya no tienen brillo. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๘.

258.

‘‘สณฺหตุงฺคสทิสี [Pg.409] จ นาสิกา, โสภเต สุ อภิโยพฺพนํ ปติ;

สา ชราย อุปกูลิตา วิย, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Mi nariz era delicada y armoniosa, realzando mi belleza en la juventud; ahora, por la vejez, parece marchita. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๕๙.

259.

‘‘กงฺกณํ ว สุกตํ สุนิฏฺฐิตํ, โสภเร สุ มม กณฺณปาฬิโย;

ตา ชราย วลิภิปฺปลมฺพิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Como brazaletes de oro bien forjados, así eran mis orejas; ahora, por la vejez, cuelgan largas y arrugadas. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๖๐.

260.

‘‘ปตฺตลีมกุลวณฺณสาทิสา, โสภเร สุ ทนฺตา ปุเร มม;

เต ชราย ขณฺฑิตา จาสิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Como el color de los brotes del banano, así de blancos y alineados eran mis dientes; ahora, por la vejez, están rotos y oscurecidos. La palabra de quien dice la verdad es infalible.

๒๖๑.

261.

‘‘กานนมฺหิ วนสณฺฑจารินี, โกกิลาว มธุรํ นิกูชิหํ;

ตํ ชราย ขลิตํ ตหึ ตหึ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño solía hablar dulcemente como un cuco que habita en la espesura del bosque; ahora, debido a la vejez, esa voz titubea aquí y allá. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๒.

262.

‘‘สณฺหกมฺพุริว สุปฺปมชฺชิตา, โสภเต สุ คีวา ปุเร มม;

สา ชราย ภคฺคา วินามิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mi cuello lucía hermoso, como una fina caracola de oro bien pulida; ahora, debido a la vejez, está quebrado y encorvado por la debilidad. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๓.

263.

‘‘วฏฺฏปลิฆสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ พาหา ปุเร มม;

ตา ชราย ยถ ปาฏลิพฺพลิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis dos brazos lucían hermosos, comparables a postes redondos de una puerta; ahora, debido a la vejez, son como ramas blancas y secas de un árbol Pāṭali. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๔.

264.

‘‘สณฺหมุทฺทิกสุวณฺณมณฺฑิตา, โสภเร สุ หตฺถา ปุเร มม;

เต ชราย ยถา มูลมูลิกา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis manos lucían hermosas, adornadas con finos anillos de oro; ahora, debido a la vejez, son como raíces de tubérculos. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๕.

265.

‘‘ปีนวฏฺฏสหิตุคฺคตา [Pg.410] อุโภ, โสภเร สุ ถนกา ปุเร มม;

เถวิกีว ลมฺพนฺติ โนทกา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis dos pechos lucían hermosos, llenos, redondos y firmes; ahora, debido a la vejez, cuelgan como bolsas de agua vacías. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๖.

266.

‘‘กญฺจนสฺสผลกํว สมฺมฏฺฐํ, โสภเต สุ กาโย ปุเร มม;

โส วลีหิ สุขุมาหิ โอตโต, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mi cuerpo lucía hermoso, como una plancha de oro bien pulida; ahora, está cubierto de finas arrugas. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๗.

267.

‘‘นาคโภคสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ อูรู ปุเร มม;

เต ชราย ยถา เวฬุนาฬิโย, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis dos muslos lucían hermosos, semejantes a la trompa de un elefante; ahora, debido a la vejez, son como cañas de bambú delgadas. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๘.

268.

‘‘สณฺหนูปุรสุวณฺณมณฺฑิตา, โสภเร สุ ชงฺฆา ปุเร มม;

ตา ชราย ติลทณฺฑการิว, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis pantorrillas lucían hermosas, adornadas con finas tobilleras de oro; ahora, debido a la vejez, son como tallos secos de sésamo. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๖๙.

269.

‘‘ตูลปุณฺณสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ ปาทา ปุเร มม;

เต ชราย ผุฏิตา วลีมตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา.

Antaño, mis dos pies lucían hermosos, suaves como si estuvieran llenos de algodón; ahora, debido a la vejez, están agrietados y arrugados. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

๒๗๐.

270.

‘‘เอทิโส อหุ อยํ สมุสฺสโย, ชชฺชโร พหุทุกฺขานมาลโย;

โสปเลปปติโต ชราฆโร, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา’’.

Tal era este cuerpo, ahora decrépito, morada de muchos sufrimientos; como una casa vieja que se derrumba al perder su carne y sangre. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera.

… อมฺพปาลี เถรี….

...La monja Ambapālī [recitó estos versos]...

๒. โรหินีเถรีคาถา

2. Versos de la monja Rohinī

๒๗๑.

271.

‘‘‘สมณา’ติ โภติ สุปิ, ‘สมณา’ติ ปพุชฺฌสิ ;

สมณาเนว กิตฺเตสิ, สมณี นูน ภวิสฺสสิ.

"Dices 'ascetas' cuando duermes, 'ascetas' al despertar; solo alabas las virtudes de los ascetas. Sin duda, eres una monja de corazón aunque vistas como laica".

๒๗๒.

272.

‘‘วิปุลํ [Pg.411] อนฺนญฺจ ปานญฺจ, สมณานํ ปเวจฺจสิ ;

โรหินี ทานิ ปุจฺฉามิ, เกน เต สมณา ปิยา.

"Das abundante comida y bebida a los ascetas. Rohinī, ahora te pregunto: ¿por qué te son tan queridos los ascetas?"

๒๗๓.

273.

‘‘อกมฺมกามา อลสา, ปรทตฺตูปชีวิโน;

อาสํสุกา สาทุกามา, เกน เต สมณา ปิยา’’.

"No desean trabajar, son perezosos y viven de lo que otros les dan; esperan recibir cosas y solo desean comida sabrosa. ¿Por qué te son tan queridos los ascetas?"

๒๗๔.

274.

‘‘จิรสฺสํ วต มํ ตาต, สมณานํ ปริปุจฺฉสิ;

เตสํ เต กิตฺตยิสฺสามิ, ปญฺญาสีลปรกฺกมํ.

"Padre, ciertamente después de mucho tiempo me preguntas por qué amo a los ascetas; te hablaré de su sabiduría, su virtud y su esfuerzo".

๒๗๕.

275.

‘‘กมฺมกามา อนลสา, กมฺมเสฏฺฐสฺส การกา;

ราคํ โทสํ ปชหนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Desean realizar sus deberes espirituales y no son perezosos; realizan la obra más noble que conduce al Nibbāna. Abandonan la pasión y el odio; por eso, me son queridos los ascetas".

๒๗๖.

276.

‘‘ตีณิ ปาปสฺส มูลานิ, ธุนนฺติ สุจิการิโน;

สพฺพํ ปาปํ ปหีเนสํ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Han erradicado las tres raíces del mal y actúan con pureza; han abandonado todo mal. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๗๗.

277.

‘‘กายกมฺมํ สุจิ เนสํ, วจีกมฺมญฺจ ตาทิสํ;

มโนกมฺมํ สุจิ เนสํ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Sus acciones físicas son puras, así como sus palabras; sus acciones mentales son puras. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๗๘.

278.

‘‘วิมลา สงฺขมุตฺตาว, สุทฺธา สนฺตรพาหิรา;

ปุณฺณา สุกฺกาน ธมฺมานํ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Están libres de impurezas como perlas o caracolas bien pulidas; son puros por dentro y por fuera. Están llenos de cualidades blancas y puras; por eso, me son queridos los ascetas".

๒๗๙.

279.

‘‘พหุสฺสุตา ธมฺมธรา, อริยา ธมฺมชีวิโน;

อตฺถํ ธมฺมญฺจ เทเสนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Son muy instruidos, conocedores del Dhamma, nobles y viven rectamente. Enseñan tanto el significado como el texto; por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๐.

280.

‘‘พหุสฺสุตา ธมฺมธรา, อริยา ธมฺมชีวิโน;

เอกคฺคจิตฺตา สติมนฺโต, เตน เม สมณา ปิยา.

"Son muy instruidos, conocedores del Dhamma, nobles y viven rectamente; tienen mentes concentradas y son atentos. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๑.

281.

‘‘ทูรงฺคมา สติมนฺโต, มนฺตภาณี อนุทฺธตา;

ทุกฺขสฺสนฺตํ ปชานนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Se retiran a los bosques, son atentos, hablan con sabiduría y no son agitados. Comprenden el fin del sufrimiento; por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๒.

282.

‘‘ยสฺมา คามา ปกฺกมนฺติ, น วิโลเกนฺติ กิญฺจนํ;

อนเปกฺขาว คจฺฉนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา.

"Cuando parten de una aldea, no miran nada con anhelo; se marchan sin apego alguno. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๓.

283.

‘‘น เตสํ โกฏฺเฐ โอเปนฺติ, น กุมฺภึ น ขโฬปิยํ;

ปรินิฏฺฐิตเมสานา, เตน เม สมณา ปิยา.

"No almacenan nada en graneros, ni en ollas, ni en cestas; solo buscan comida ya preparada por otros para beneficio de los demás. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๔.

284.

‘‘น เต หิรญฺญํ คณฺหนฺติ, น สุวณฺณํ น รูปิยํ;

ปจฺจุปฺปนฺเนน ยาเปนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา.

"No aceptan monedas, ni oro, ni plata; subsisten con lo que obtienen en el presente. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๕.

285.

‘‘นานากุลา [Pg.412] ปพฺพชิตา, นานาชนปเทหิ จ;

อญฺญมญฺญํ ปิยายนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา’’.

"Habiéndose ordenado desde diversas familias y regiones, se profesan afecto mutuo a pesar de sus orígenes. Por eso, me son queridos los ascetas".

๒๘๖.

286.

‘‘อตฺถาย วต โน โภติ, กุเล ชาตาสิ โรหินี;

สทฺธา พุทฺเธ จ ธมฺเม จ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารวา.

"Ciertamente, Rohinī, has nacido en nuestra familia para nuestro beneficio; posees fe en el Buda, el Dhamma y el Saṅgha, y un profundo respeto por ellos".

๒๘๗.

287.

‘‘ตุวํ เหตํ ปชานาสิ, ปุญฺญกฺเขตฺตํ อนุตฺตรํ;

อมฺหมฺปิ เอเต สมณา, ปฏิคณฺหนฺติ ทกฺขิณํ’’.

"Tú reconoces que ellos son el campo de mérito supremo; que estos ascetas acepten también nuestras ofrendas".

๒๘๘.

288.

‘‘ปติฏฺฐิโต เหตฺถ ยญฺโญ, วิปุโล โน ภวิสฺสติ;

สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ.

"La ofrenda depositada en estos ascetas será de gran fruto para nosotros. Padre, si temes al sufrimiento y si el sufrimiento te resulta desagradable..."

๒๘๙.

289.

‘‘อุเปหิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ;

สมาทิยาหิ สีลานิ, ตํ เต อตฺถาย เหหิติ’’.

¡Busca refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, quienes poseen la cualidad de la ecuanimidad! Emprende los preceptos; eso será para tu beneficio.

๒๙๐.

290.

‘‘อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ;

สมาทิยามิ สีลานิ, ตํ เม อตฺถาย เหหิติ.

Busco refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, quienes poseen la cualidad de la ecuanimidad. Emprendo los preceptos; eso será para mi beneficio.

๒๙๑.

291.

‘‘พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อาสึ, โส อิทานิมฺหิ พฺราหฺมโณ;

เตวิชฺโช โสตฺติโย จมฺหิ, เวทคู จมฺหิ นฺหาตโก’’.

Antaño fui un pariente de Brahma, pero ahora soy un verdadero brahmán; poseo las tres ciencias, soy puro, un conocedor de los Vedas y estoy limpio de impurezas.

… โรหินี เถรี….

... La monja Rohinī ...

๓. จาปาเถรีคาถา

3. Versos de la monja Cāpā

๒๙๒.

292.

‘‘ลฏฺฐิหตฺโถ ปุเร อาสิ, โส ทานิ มิคลุทฺทโก;

อาสาย ปลิปา โฆรา, นาสกฺขิ ปารเมตเว.

Antaño caminaba con un bastón en la mano; ahora soy un cazador de ciervos. Atrapado en el terrible lodo del deseo, no he podido alcanzar la otra orilla.

๒๙๓.

293.

‘‘สุมตฺตํ มํ มญฺญมานา, จาปา ปุตฺตมโตสยิ;

จาปาย พนฺธนํ เฉตฺวา, ปพฺพชิสฺสํ ปุโนปหํ.

Creyendo que yo estaba ebrio de pasión, Cāpā me provocaba usando a nuestro hijo. Rompiendo el vínculo con Cāpā, me ordenaré de nuevo.

๒๙๔.

294.

‘‘มา เม กุชฺฌิ มหาวีร, มา เม กุชฺฌิ มหามุนิ;

น หิ โกธปเรตสฺส, สุทฺธิ อตฺถิ กุโต ตโป.

No te enojes conmigo, gran héroe; no te enojes conmigo, gran sabio. Pues para quien está dominado por la ira, no existe la pureza; ¿cómo podría haber ascesis?

๒๙๕.

295.

‘‘ปกฺกมิสฺสญฺจ นาฬาโต, โกธ นาฬาย วจฺฉติ;

พนฺธนฺตี อิตฺถิรูเปน, สมเณ ธมฺมชีวิโน’’.

Me marcharé de Nāḷā; ¿quién querría quedarse en Nāḷā? Tú intentas atar con tu forma de mujer a los ascetas que viven según el Dhamma.

๒๙๖.

296.

‘‘เอหิ กาฬ นิวตฺตสฺสุ, ภุญฺช กาเม ยถา ปุเร;

อหญฺจ เต วสีกตา, เย จ เม สนฺติ ญาตกา’’.

Ven, Kāḷa, regresa; disfruta de los placeres como antes. Tanto yo como mis parientes estaremos a tu disposición.

๒๙๗.

297.

‘‘เอตฺโต [Pg.413] จาเป จตุพฺภาคํ, ยถา ภาสสิ ตฺวญฺจ เม;

ตยิ รตฺตสฺส โปสสฺส, อุฬารํ วต ตํ สิยา’’.

Cāpā, aunque hablaras cuatro veces más dulcemente de lo que lo haces ahora, eso solo conmovería a un hombre apasionado; pero yo ya no siento apego por ti.

๒๙๘.

298.

‘‘กาฬงฺคินึว ตกฺการึ, ปุปฺผิตํ คิริมุทฺธนิ;

ผุลฺลํ ทาลิมลฏฺฐึว, อนฺโตทีเปว ปาฏลึ.

Como un árbol takkāri florecido en la cima de una montaña, como una rama de granado en flor, o como un árbol pāṭalī en la isla central...

๒๙๙.

299.

‘‘หริจนฺทนลิตฺตงฺคึ, กาสิกุตฺตมธารินึ;

ตํ มํ รูปวตึ สนฺตึ, กสฺส โอหาย คจฺฉสิ’’.

Con el cuerpo ungido con sándalo rojo y vistiendo las mejores sedas de Kāsī; siendo yo tan bella, ¿por qué me abandonas y te marchas?

๓๐๐.

300.

‘‘สากุนฺติโกว สกุณึ, ยถา พนฺธิตุมิจฺฉติ;

อาหริเมน รูเปน, น มํ ตฺวํ พาธยิสฺสสิ’’.

Como un cazador desea atrapar a un pájaro, tú deseas atarme con tu belleza artificial; pero ahora ya no podrás perturbarme.

๓๐๑.

301.

‘‘อิมญฺจ เม ปุตฺตผลํ, กาฬ อุปฺปาทิตํ ตยา;

ตํ มํ ปุตฺตวตึ สนฺตึ, กสฺส โอหาย คจฺฉสิ’’.

Kāḷa, este hijo es el fruto que tú engendraste en mí; siendo yo la madre de tu hijo, ¿por qué me abandonas y te marchas?

๓๐๒.

302.

‘‘ชหนฺติ ปุตฺเต สปฺปญฺญา, ตโต ญาตี ตโต ธนํ;

ปพฺพชนฺติ มหาวีรา, นาโค เฉตฺวาว พนฺธนํ’’.

Los sabios abandonan a los hijos, luego a los parientes y a la riqueza; los grandes héroes se ordenan, como un elefante que rompe sus ataduras.

๓๐๓.

303.

‘‘อิทานิ เต อิมํ ปุตฺตํ, ทณฺเฑน ฉุริกาย วา;

ภูมิยํ วา นิสุมฺภิสฺสํ, ปุตฺตโสกา น คจฺฉสิ’’.

Ahora mismo heriré a este niño tuyo con un palo o con un cuchillo, o lo arrojaré al suelo; no te irás por el dolor de perder a tu hijo.

๓๐๔.

304.

‘‘สเจ ปุตฺตํ สิงฺคาลานํ, กุกฺกุรานํ ปทาหิสิ;

น มํ ปุตฺตกตฺเต ชมฺมิ, ปุนราวตฺตยิสฺสสิ’’.

Incluso si entregaras a mi hijo a los chacales o a los perros, ¡oh miserable!, no lograrás que regrese a la vida mundana por causa del niño.

๓๐๕.

305.

‘‘หนฺท โข ทานิ ภทฺทนฺเต, กุหึ กาฬ คมิสฺสสิ;

กตมํ คามนิคมํ, นครํ ราชธานิโย’’.

Bien, ahora dime, honorable Kāḷa, ¿a dónde irás? ¿A qué aldea, poblado o ciudad real te dirigirás?

๓๐๖.

306.

‘‘อหุมฺห ปุพฺเพ คณิโน, อสฺสมณา สมณมานิโน;

คาเมน คามํ วิจริมฺห, นคเร ราชธานิโย.

Antaño fuimos líderes de grupos, falsos ascetas que se creían monjes; vagábamos de aldea en aldea, por ciudades y capitales reales.

๓๐๗.

307.

‘‘เอโส หิ ภควา พุทฺโธ, นทึ เนรญฺชรํ ปติ;

สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, ธมฺมํ เทเสติ ปาณินํ;

ตสฺสาหํ สนฺติกํ คจฺฉํ, โส เม สตฺถา ภวิสฺสติ’’.

Aquel es el Bienaventurado Buda, quien cerca del río Nerañjarā enseña el Dhamma a los seres para la cesación de todo sufrimiento. Iré a su presencia; Él será mi maestro.

๓๐๘.

308.

‘‘วนฺทนํ ทานิ วชฺชาสิ, โลกนาถํ อนุตฺตรํ;

ปทกฺขิณญฺจ กตฺวาน, อาทิเสยฺยาสิ ทกฺขิณํ’’.

Transmítele mis saludos al incomparable Refugio del Mundo; tras rodearlo respetuosamente, dedícame los méritos de ese saludo.

๓๐๙.

309.

‘‘เอตํ โข ลพฺภมมฺเหหิ, ยถา ภาสสิ ตฺวญฺจ เม;

วนฺทนํ ทานิ เต วชฺชํ, โลกนาถํ อนุตฺตรํ;

ปทกฺขิณญฺจ กตฺวาน, อาทิสิสฺสามิ ทกฺขิณํ’’.

Haré lo que me pides; le transmitiré tus saludos al incomparable Refugio del Mundo y, tras rodearlo respetuosamente, te dedicaré los méritos.

๓๑๐.

310.

ตโต [Pg.414] จ กาโฬ ปกฺกามิ, นทึ เนรญฺชรํ ปติ;

โส อทฺทสาสิ สมฺพุทฺธํ, เทเสนฺตํ อมตํ ปทํ.

Entonces Kāḷa partió hacia la orilla del río Nerañjarā; allí vio al Buda Supremo enseñando el estado de lo Inmortal.

๓๑๑.

311.

ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ;

อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ.

Vio a quien enseñaba el sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del dolor.

๓๑๒.

312.

ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา, กตฺวาน นํ ปทกฺขิณํ;

จาปาย อาทิสิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

Tras venerar sus pies y rodearlo respetuosamente, dedicó los méritos a Cāpā y se ordenó en la vida sin hogar. Alcanzó las tres ciencias y cumplió con la enseñanza del Buda.

… จาปา เถรี….

... La monja Cāpā ...

๔. สุนฺทรีเถรีคาถา

4. Versos de la monja Sundarī

๓๑๓.

313.

‘‘เปตานิ โภติ ปุตฺตานิ, ขาทมานา ตุวํ ปุเร;

ตุวํ ทิวา จ รตฺโต จ, อตีว ปริตปฺปสิ.

Señora, antaño solías devorar por el dolor a tus hijos muertos; sufrías intensamente tanto de día como de noche.

๓๑๔.

314.

‘‘สาชฺช สพฺพานิ ขาทิตฺวา, สตปุตฺตานิ พฺราหฺมณี;

วาเสฏฺฐิ เกน วณฺเณน, น พาฬฺหํ ปริตปฺปสิ’’.

Hoy, habiendo devorado a todos tus cien hijos, ¿por qué, brahmán Vāseṭṭhī, ya no sufres tan intensamente?

๓๑๕.

315.

‘‘พหูนิ ปุตฺตสตานิ, ญาติสงฺฆสตานิ จ;

ขาทิตานิ อตีตํเส, มม ตุยฺหญฺจ พฺราหฺมณ.

Oh brāhmaṇa, en el pasado, tanto tú como yo hemos consumido a muchos cientos de hijos y a cientos de grupos de parientes.

๓๑๖.

316.

‘‘สาหํ นิสฺสรณํ ญตฺวา, ชาติยา มรณสฺส จ;

น โสจามิ น โรทามิ, น จาปิ ปริตปฺปยึ’’.

Conociendo la liberación del nacimiento y de la muerte, ya no me lamento ni lloro, ni me aflijo más.

๓๑๗.

317.

‘‘อพฺภุตํ วต วาเสฏฺฐิ, วาจํ ภาสสิ เอทิสึ;

กสฺส ตฺวํ ธมฺมมญฺญาย, คิรํ ภาสสิ เอทิสึ’’.

¡Oh Vāseṭṭhī, qué asombroso! Verdaderamente hablas tales palabras. ¿Habiendo comprendido la enseñanza de qué maestro hablas de tal manera?

๓๑๘.

318.

‘‘เอส พฺราหฺมณ สมฺพุทฺโธ, นครํ มิถิลํ ปติ;

สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, ธมฺมํ เทเสสิ ปาณินํ.

Ese es el Buda, oh brāhmaṇa, que reside cerca de la ciudad de Mithilā. Él enseña el Dhamma a los seres para el abandono de todo sufrimiento.

๓๑๙.

319.

‘‘ตสฺส พฺรหฺเม อรหโต, ธมฺมํ สุตฺวา นิรูปธึ;

ตตฺถ วิญฺญาตสทฺธมฺมา, ปุตฺตโสกํ พฺยปานุทึ’’.

Oh brāhmaṇa, habiendo escuchado el Dhamma libre de aflicciones de aquel Arahant, y habiendo comprendido allí la Verdadera Doctrina, abandoné el dolor por mi hijo.

๓๒๐.

320.

‘‘โส อหมฺปิ คมิสฺสามิ, นครํ มิถิลํ ปติ;

อปฺเปว มํ โส ภควา, สพฺพทุกฺขา ปโมจเย’’.

Yo también iré hacia la ciudad de Mithilā. Tal vez ese Bienaventurado me libere de todo sufrimiento.

๓๒๑.

321.

อทฺทส [Pg.415] พฺราหฺมโณ พุทฺธํ, วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ;

สฺวสฺส ธมฺมมเทเสสิ, มุนิ ทุกฺขสฺส ปารคู.

El brāhmaṇa vio al Buda, liberado y sin aflicciones. El Sabio, que ha cruzado a la otra orilla del sufrimiento, le enseñó el Dhamma.

๓๒๒.

322.

ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ;

อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ.

Le enseñó sobre el sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Sendero Óctuple que conduce al cese del sufrimiento.

๓๒๓.

323.

ตตฺถ วิญฺญาตสทฺธมฺโม, ปพฺพชฺชํ สมโรจยิ;

สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ.

Habiendo comprendido allí la Verdadera Doctrina, solicitó la ordenación. En tres noches, Sujāta alcanzó los tres conocimientos superiores.

๓๒๔.

324.

‘‘เอหิ สารถิ คจฺฉาหิ, รถํ นิยฺยาทยาหิมํ;

อาโรคฺยํ พฺราหฺมณึ วชฺช, ‘ปพฺพชิ ทานิ พฺราหฺมโณ;

สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ’’’.

Ven, cochero, ve y entrega este carro. Dile a la brāhmaṇī que estoy bien: 'El brāhmaṇa Sujāta se ha ordenado ahora; en tres noches, ha alcanzado los tres conocimientos superiores'.

๓๒๕.

325.

ตโต จ รถมาทาย, สหสฺสญฺจาปิ สารถิ;

อาโรคฺยํ พฺราหฺมณิโวจ, ‘‘ปพฺพชิ ทานิ พฺราหฺมโณ;

สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ’’.

Entonces el cochero, tomando el carro y las mil piezas de oro, informó a la brāhmaṇī sobre su bienestar: 'El brāhmaṇa Sujāta se ha ordenado ahora; en tres noches, ha alcanzado los tres conocimientos superiores'.

๓๒๖.

326.

‘‘เอตญฺจาหํ อสฺสรถํ, สหสฺสญฺจาปิ สารถิ;

เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ สุตฺวา, ปุณฺณปตฺตํ ททามิ เต’’.

Al escuchar que el brāhmaṇa ha alcanzado los tres conocimientos, te entrego este carro tirado por caballos, las mil piezas de oro y este regalo de gratitud.

๓๒๗.

327.

‘‘ตุยฺเหว โหตฺวสฺสรโถ, สหสฺสญฺจาปิ พฺราหฺมณิ;

อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามิ, วรปญฺญสฺส สนฺติเก’’.

Que el carro y las mil piezas de oro sean solo suyos, oh brāhmaṇī. Yo también me ordenaré ante Aquel de Sabiduría Suprema.

๓๒๘.

328.

‘‘หตฺถี ควสฺสํ มณิกุณฺฑลญฺจ, ผีตญฺจิมํ คหวิภวํ ปหาย;

ปิตา ปพฺพชิโต ตุยฺหํ, ภุญฺช โภคานิ สุนฺทริ;

ตุวํ ทายาทิกา กุเล’’.

Habiendo abandonado elefantes, vacas, caballos, joyas, pendientes y esta próspera riqueza doméstica, tu padre se ha ordenado. Disfruta de los bienes, Sundarī; tú eres la heredera en la familia.

๓๒๙.

329.

‘‘หตฺถี ควสฺสํ มณิกุณฺฑลญฺจ, รมฺมํ จิมํ คหวิภวํ ปหาย;

ปิตา ปพฺพชิโต มยฺหํ, ปุตฺตโสเกน อฏฺฏิโต;

Afligido por el dolor por su hijo, mi padre se ha ordenado, abandonando elefantes, vacas, caballos, joyas, pendientes y esta encantadora riqueza doméstica.

อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามิ, ภาตุโสเกน อฏฺฏิตา’’.

Yo también me ordenaré, afligida por el dolor por mi hermano.

๓๓๐.

330.

‘‘โส เต อิชฺฌตุ สงฺกปฺโป, ยํ ตฺวํ ปตฺเถสิ สุนฺทรี;

อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อุญฺโฉ จ, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ;

เอตานิ อภิสมฺโภนฺตี, ปรโลเก อนาสวา’’.

Que se cumpla tu propósito, aquello que deseas, Sundarī. Viviendo de limosnas y recolección, vistiendo mantos de trapos polvorientos, esfuérzate por lograrlos, libre de impurezas para el otro mundo.

๓๓๑.

331.

‘‘สิกฺขมานาย [Pg.416] เม อยฺเย, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ;

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร.

Siendo todavía una aprendiz, oh noble dama, he purificado el ojo divino. Conozco mis vidas pasadas y dónde residí anteriormente.

๓๓๒.

332.

‘‘ตุวํ นิสฺสาย กลฺยาณี, เถรี สงฺฆสฺส โสภเน;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

Gracias a ti, oh noble Therī, ornamento de la Sangha, he alcanzado los tres conocimientos y he cumplido la instrucción del Buda.

๓๓๓.

333.

‘‘อนุชานาหิ เม อยฺเย, อิจฺเฉ สาวตฺถิ คนฺตเว;

สีหนาทํ นทิสฺสามิ, พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก’’.

Permítame, oh noble dama, deseo ir a Sāvatthi. Lanzaré un rugido de león en presencia del más excelente Buda.

๓๓๔.

334.

‘‘ปสฺส สุนฺทริ สตฺถารํ, เหมวณฺณํ หริตฺตจํ;

อทนฺตานํ ทเมตารํ, สมฺพุทฺธมกุโตภยํ’’.

Mira, Sundarī, al Maestro de tez dorada y piel brillante, el domador de los indomables, el Plenamente Despierto que no teme a nada.

๓๓๕.

335.

‘‘ปสฺส สุนฺทริมายนฺตึ, วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ;

วีตราคํ วิสํยุตฺตํ, กตกิจฺจมนาสวํ.

Vea a Sundarī que se acerca, liberada, sin aflicciones, sin deseo, desapegada, habiendo cumplido su deber y libre de impurezas.

๓๓๖.

336.

‘‘พาราณสีโต นิกฺขมฺม, ตว สนฺติกมาคตา;

สาวิกา เต มหาวีร, ปาเท วนฺทติ สุนฺทรี’’.

Habiendo salido de Benarés, he llegado ante Usted. Su discípula, Sundarī, oh Gran Héroe, rinde homenaje a Sus pies.

๓๓๗.

337.

‘‘ตุวํ พุทฺโธ ตุวํ สตฺถา, ตุยฺหํ ธีตามฺหิ พฺราหฺมณ;

โอรสา มุขโต ชาตา, กตกิจฺจา อนาสวา’’.

Usted es el Buda, Usted es el Maestro; yo soy Su hija, oh Brāhmaṇa. Nacida de Su corazón y de Su palabra, habiendo cumplido mi deber y libre de impurezas.

๓๓๘.

338.

‘‘ตสฺสา เต สฺวาคตํ ภทฺเท, ตโต เต อทุราคตํ;

เอวญฺหิ ทนฺตา อายนฺติ, สตฺถุ ปาทานิ วนฺทิกา;

วีตราคา วิสํยุตฺตา, กตกิจฺจา อนาสวา’’.

Bienvenida seas, bendita Sundarī; tu llegada no es en vano. Pues así es como vienen los domados a rendir homenaje a los pies del Maestro: sin deseos, desapegados, con el deber cumplido y libres de impurezas.

… สุนฺทรี เถรี….

... La anciana monja Sundari ...

๕. สุภากมฺมารธีตุเถรีคาถา

5. Versos de la Therī Subhā, hija del herrero

๓๓๙.

339.

‘‘ทหราหํ สุทฺธวสนา, ยํ ปุเร ธมฺมมสฺสุณึ;

ตสฺสา เม อปฺปมตฺตาย, สจฺจาภิสมโย อหุ.

Siendo joven y vistiendo ropas blancas, escuché el Dhamma anteriormente. Para mí, que me esforcé con diligencia, ocurrió la penetración de las verdades.

๓๔๐.

340.

‘‘ตโตหํ สพฺพกาเมสุ, ภุสํ อรติมชฺฌคํ;

สกฺกายสฺมึ ภยํ ทิสฺวา, เนกฺขมฺมเมว ปีหเย.

Desde entonces, sentí un profundo descontento por todos los placeres de los sentidos. Al ver el peligro en la identidad personal, anhelé únicamente la renuncia.

๓๔๑.

341.

‘‘หิตฺวานหํ ญาติคณํ, ทาสกมฺมกรานิ จ;

คามเขตฺตานิ ผีตานิ, รมณีเย ปโมทิเต.

Habiendo abandonado a mi grupo de parientes, a los sirvientes y trabajadores, las prósperas aldeas y campos, y las placenteras y alegres riquezas.

๓๔๒.

342.

‘‘ปหายหํ [Pg.417] ปพฺพชิตา, สาปเตยฺยมนปฺปกํ;

เอวํ สทฺธาย นิกฺขมฺม, สทฺธมฺเม สุปฺปเวทิเต.

Habiendo abandonado abundantes riquezas, me ordené; habiendo salido así del hogar con fe, me establecí en el verdadero Dhamma bien proclamado por el Bienaventurado.

๓๔๓.

343.

‘‘เนตํ อสฺส ปติรูปํ, อากิญฺจญฺญญฺหิ ปตฺถเย;

โย ชาตรูปํ รชตํ, ฉฑฺเฑตฺวา ปุนราคเม.

No sería apropiado para mí regresar a ellos, pues anhelo el estado de quien no posee nada. Aquel que, habiendo abandonado el oro y la plata, regresara a ellos de nuevo, ¿cómo podría levantar la cabeza entre los sabios?

๓๔๔.

344.

‘‘รชตํ ชาตรูปํ วา, น โพธาย น สนฺติยา;

เนตํ สมณสารุปฺปํ, น เอตํ อริยทฺธนํ.

Ni la plata ni el oro conducen al despertar ni a la paz; esto no es digno de un asceta, ni constituye la riqueza de los nobles.

๓๔๕.

345.

‘‘โลภนํ มทนญฺเจตํ, โมหนํ รชวฑฺฒนํ;

สาสงฺกํ พหุอายาสํ, นตฺถิ เจตฺถ ธุวํ ฐิติ.

Esto es causa de codicia e intoxicación, de engaño y del aumento de las pasiones; está lleno de peligros y de grandes fatigas; en ello no hay permanencia ni estabilidad.

๓๔๖.

346.

‘‘เอตฺถ รตฺตา ปมตฺตา จ, สงฺกิลิฏฺฐมนา นรา;

อญฺญมญฺเญน พฺยารุทฺธา, ปุถุ กุพฺพนฺติ เมธคํ.

Los hombres apegados y negligentes en esto tienen la mente corrompida; enfrentados unos con otros, muchos se entregan a las disputas.

๓๔๗.

347.

‘‘วโธ พนฺโธ ปริกฺเลโส, ชานิ โสกปริทฺทโว;

กาเมสุ อธิปนฺนานํ, ทิสฺสเต พฺยสนํ พหุํ.

Muerte, cautiverio, aflicción, pérdida, pesar y lamento: se observa mucha ruina para aquellos que están dominados por los placeres de los sentidos.

๓๔๘.

348.

‘‘ตํ มํ ญาตี อมิตฺตาว, กึ โว กาเมสุ ยุญฺชถ;

ชานาถ มํ ปพฺพชิตํ, กาเมสุ ภยทสฺสินึ.

¿Por qué vosotros, parientes míos, como si fuerais enemigos, me incitáis hacia los placeres de los sentidos? Sabed que soy una mujer ordenada que ve el peligro en tales placeres.

๓๔๙.

349.

‘‘น หิรญฺญสุวณฺเณน, ปริกฺขียนฺติ อาสวา;

อมิตฺตา วธกา กามา, สปตฺตา สลฺลพนฺธนา.

Las impurezas no se agotan mediante el oro y las riquezas; los placeres de los sentidos son enemigos, asesinos, rivales y cadenas de dardos.

๓๕๐.

350.

‘‘ตํ มํ ญาตี อมิตฺตาว, กึ โว กาเมสุ ยุญฺชถ;

ชานาถ มํ ปพฺพชิตํ, มุณฺฑํ สงฺฆาฏิปารุตํ.

¿Por qué vosotros, parientes míos, como si fuerais enemigos, me incitáis hacia los placeres de los sentidos? Sabed que soy una mujer ordenada, con la cabeza rapada y vestida con el manto de parches.

๓๕๑.

351.

‘‘อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อุญฺโฉ จ, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ;

เอตํ โข มม สารุปฺปํ, อนคารูปนิสฺสโย.

La comida de limosna recolectada y los mantos hechos de harapos desechados: esto es lo que es adecuado para mí, el sustento de la vida sin hogar.

๓๕๒.

352.

‘‘วนฺตา มเหสีหิ กามา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา;

เขมฏฺฐาเน วิมุตฺตา เต, ปตฺตา เต อจลํ สุขํ.

Los placeres, tanto divinos como humanos, han sido abandonados por los grandes sabios; ellos, liberados en el lugar de seguridad, han alcanzado la felicidad inamovible.

๓๕๓.

353.

‘‘มาหํ กาเมหิ สงฺคจฺฉึ, เยสุ ตาณํ น วิชฺชติ;

อมิตฺตา วธกา กามา, อคฺคิกฺขนฺธูปมา ทุขา.

Que no me asocie con los placeres de los sentidos, en los cuales no se encuentra protección; los placeres son enemigos, asesinos, similares a una gran hoguera y fuente de sufrimiento.

๓๕๔.

354.

‘‘ปริปนฺโถ [Pg.418] เอส ภโย, สวิฆาโต สกณฺฏโก;

เคโธ สุวิสโม เจโส, มหนฺโต โมหนามุโข.

Esto es un obstáculo, un peligro, lleno de angustia y de espinas; es una codicia sumamente escabrosa y una gran puerta hacia el engaño.

๓๕๕.

355.

‘‘อุปสคฺโค ภีมรูโป, กามา สปฺปสิรูปมา;

เย พาลา อภินนฺทนฺติ, อนฺธภูตา ปุถุชฺชนา.

Es una desgracia de apariencia aterradora, los placeres de los sentidos son como la cabeza de una serpiente; en ellos se regocijan los necios, los mundanos que se han vuelto ciegos.

๓๕๖.

356.

‘‘กามปงฺเกน สตฺตา หิ, พหู โลเก อวิทฺทสู;

ปริยนฺตํ น ชานนฺติ, ชาติยา มรณสฺส จ.

Atrapados en el fango de los placeres, muchos ignorantes en el mundo no conocen el fin del nacimiento y de la muerte.

๓๕๗.

357.

‘‘ทุคฺคติคมนํ มคฺคํ, มนุสฺสา กามเหตุกํ;

พหุํ เว ปฏิปชฺชนฺติ, อตฺตโน โรคมาวหํ.

Los hombres siguen el camino que conduce a los estados de privación, motivados por los placeres de los sentidos; ciertamente, practican muchas acciones que les acarrean su propio sufrimiento.

๓๕๘.

358.

‘‘เอวํ อมิตฺตชนนา, ตาปนา สํกิเลสิกา;

โลกามิสา พนฺธนียา, กามา มรณพนฺธนา.

De este modo, los placeres de los sentidos engendran enemistad, son ardientes y corruptores; son el cebo del mundo, ataduras que conducen a la muerte.

๓๕๙.

359.

‘‘อุมฺมาทนา อุลฺลปนา, กามา จิตฺตปฺปมทฺทิโน;

สตฺตานํ สงฺกิเลสาย, ขิปฺปํ มาเรน โอฑฺฑิตํ.

Los placeres de los sentidos causan locura y engaño, oprimiendo la mente; son como una trampa tendida por Mara para corromper rápidamente a los seres.

๓๖๐.

360.

‘‘อนนฺตาทีนวา กามา, พหุทุกฺขา มหาวิสา;

อปฺปสฺสาทา รณกรา, สุกฺกปกฺขวิโสสนา.

Los placeres de los sentidos tienen infinitos peligros, causan mucho sufrimiento y son como un gran veneno; ofrecen poco deleite, provocan conflictos y secan la parte pura de la virtud.

๓๖๑.

361.

‘‘สาหํ เอตาทิสํ กตฺวา, พฺยสนํ กามเหตุกํ;

น ตํ ปจฺจาคมิสฺสามิ, นิพฺพานาภิรตา สทา.

Yo, habiendo comprendido tal ruina causada por los placeres, no regresaré a ellos, deleitándome siempre en el Nirvana.

๓๖๒.

362.

‘‘รณํ กริตฺวา กามานํ, สีติภาวาภิกงฺขินี;

อปฺปมตฺตา วิหสฺสามิ, สพฺพสํโยชนกฺขเย.

Habiendo combatido contra los placeres y anhelando el estado de paz, viviré con diligencia en la destrucción de todos los grilletes.

๓๖๓.

363.

‘‘อโสกํ วิรชํ เขมํ, อริยฏฺฐงฺคิกํ อุชุํ;

ตํ มคฺคํ อนุคจฺฉามิ, เยน ติณฺณา มเหสิโน’’.

Sigo el camino recto, el Noble Óctuple Sendero, que es libre de pesar, sin mancha y seguro, por el cual cruzaron los grandes sabios.

๓๖๔.

364.

อิมํ ปสฺสถ ธมฺมฏฺฐํ, สุภํ กมฺมารธีตรํ;

อเนชํ อุปสมฺปชฺช, รุกฺขมูลมฺหิ ฌายติ.

Mirad a esta Subha, la hija del orfebre, establecida en el Dhamma; habiendo alcanzado el estado libre de deseos, medita al pie de un árbol.

๓๖๕.

365.

อชฺชฏฺฐมี ปพฺพชิตา, สทฺธา สทฺธมฺมโสภนา;

วินีตุปฺปลวณฺณาย, เตวิชฺชา มจฺจุหายินี.

Hoy es el octavo día desde su ordenación; llena de fe, resplandece por el verdadero Dhamma. Instruida por Uppalavanna, posee los tres conocimientos y ha vencido a la muerte.

๓๖๖.

366.

สายํ [Pg.419] ภุชิสฺสา อนณา, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา;

สพฺพโยควิสํยุตฺตา, กตกิจฺจา อนาสวา.

Esta monja es libre, no tiene deudas y ha cultivado sus facultades; está desvinculada de todos los yugos, ha cumplido con su deber y está libre de impurezas.

๓๖๗.

367.

ตํ สกฺโก เทวสงฺเฆน, อุปสงฺกมฺม อิทฺธิยา;

นมสฺสติ ภูตปติ, สุภํ กมฺมารธีตรนฺติ.

Sakka, el señor de los seres, junto con la asamblea de los dioses, se acerca a ella mediante su poder sobrenatural y rinde homenaje a Subha, la hija del orfebre.

… สุภา กมฺมารธีตา เถรี….

... La anciana monja Subha, hija del orfebre ...

วีสตินิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Libro de los Veinte Versos (Vīsatinipāto).

๑๔. ตึสนิปาโต

14. El Libro de los Treinta Versos (Tiṃsanipāto).

๑. สุภาชีวกมฺพวนิกาเถรีคาถา

1. Versos de la Therī Subha del Bosque de Mangos de Jīvaka.

๓๖๘.

368.

ชีวกมฺพวนํ [Pg.420] รมฺมํ, คจฺฉนฺตึ ภิกฺขุนึ สุภํ;

ธุตฺตโก สนฺนิวาเรสิ, ตเมนํ อพฺรวี สุภา.

Un libertino bloqueó el camino de la monja llamada Subhā, que se dirigía al encantador bosque de mangos de Jīvaka. Entonces Subhā le habló a aquel libertino.

๓๖๙.

369.

‘‘กึ เต อปราธิตํ มยา, ยํ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ;

น หิ ปพฺพชิตาย อาวุโส, ปุริโส สมฺผุสนาย กปฺปติ.

«¿Qué ofensa te he cometido para que te detengas bloqueando mi camino? Joven, no es apropiado que un hombre toque a una monja.»

๓๗๐.

370.

‘‘ครุเก มม สตฺถุสาสเน, ยา สิกฺขา สุคเตน เทสิตา;

ปริสุทฺธปทํ อนงฺคณํ, กึ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ.

«En la enseñanza de mi Maestro, que es digna de respeto, el Sugata ha declarado las reglas de entrenamiento. ¿Por qué te interpones en el camino de alguien como yo, que posee un estado de mérito puro y está libre de pasiones?»

๓๗๑.

371.

‘‘อาวิลจิตฺโต อนาวิลํ, สรโช วีตรชํ อนงฺคณํ;

สพฺพตฺถ วิมุตฺตมานสํ, กึ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ’’.

«Tú, con la mente turbada y llena del polvo de las pasiones, ¿por qué bloqueas el camino de alguien como yo, que no tiene la mente turbada, que está libre de impurezas y cuya mente está totalmente liberada de los cinco agregados?»

๓๗๒.

372.

‘‘ทหรา จ อปาปิกา จสิ, กึ เต ปพฺพชฺชา กริสฺสติ;

นิกฺขิป กาสายจีวรํ, เอหิ รมาม สุปุปฺผิเต วเน.

«Eres joven y hermosa. ¿De qué te servirá la vida errante? Quítate el hábito de color ocre. Ven, disfrutemos en este bosque en plena floración.»

๓๗๓.

373.

‘‘มธุรญฺจ ปวนฺติ สพฺพโส, กุสุมรเชน สมุฏฺฐิตา ทุมา;

ปฐมวสนฺโต สุโข อุตุ, เอหิ รมาม สุปุปฺผิเต วเน.

«Los árboles esparcen su dulce fragancia por todas partes, cubiertos con nubes de polen. El comienzo de la primavera es una estación placentera. Ven, disfrutemos en este bosque en plena floración.»

๓๗๔.

374.

‘‘กุสุมิตสิขรา จ ปาทปา, อภิคชฺชนฺติว มาลุเตริตา;

กา ตุยฺหํ รติ ภวิสฺสติ, ยทิ เอกา วนโมคหิสฺสสิ.

«Los árboles, con sus copas totalmente florecidas, parecen rugir cuando son agitados por el viento. ¿Qué placer hallarás si te adentras sola en el bosque?»

๓๗๕.

375.

‘‘วาฬมิคสงฺฆเสวิตํ[Pg.421], กุญฺชรมตฺตกเรณุโลฬิตํ;

อสหายิกา คนฺตุมิจฺฉสิ, รหิตํ ภึสนกํ มหาวนํ.

«Deseas ir sola, sin compañía, al gran bosque, un lugar solitario y aterrador, frecuentado por manadas de bestias salvajes y perturbado por el estruendo de elefantes en celo.»

๓๗๖.

376.

‘‘ตปนียกตาว ธีติกา, วิจรสิ จิตฺตลเตว อจฺฉรา;

กาสิกสุขุเมหิ วคฺคุภิ, โสภสี สุวสเนหิ นูปเม.

«Caminas con gran esplendor, como una estatua labrada en oro fino o como una ninfa celestial en el jardín de Cittalatā. Incomparable hermana, lucirías magnífica con finas y suaves telas de Kāsī.»

๓๗๗.

377.

‘‘อหํ ตว วสานุโค สิยํ, ยทิ วิหเรมเส กานนนฺตเร;

น หิ มตฺถิ ตยา ปิยตฺตโร, ปาโณ กินฺนริมนฺทโลจเน.

«Yo sería obediente a tu voluntad si viviéramos juntos en medio del bosque. En verdad, no hay para mí ser más querido que tú, oh joven de ojos como los de una kinnarī.»

๓๗๘.

378.

‘‘ยทิ เม วจนํ กริสฺสสิ, สุขิตา เอหิ อคารมาวส;

ปาสาทนิวาตวาสินี, ปริกมฺมํ เต กโรนฺตุ นาริโย.

«Si sigues mis palabras, ven y vive felizmente en el hogar. Reside en palacios protegidos del viento y deja que las sirvientas atiendan todas tus necesidades.»

๓๗๙.

379.

‘‘กาสิกสุขุมานิ ธารย, อภิโรเปหิ จ มาลวณฺณกํ;

กญฺจนมณิมุตฺตกํ พหุํ, วิวิธํ อาภรณํ กโรมิ เต.

«Viste finas telas de Kāsī, adórnate con guirnaldas y perfumes. Te haré diversas y abundantes joyas de oro, piedras preciosas y perlas.»

๓๘๐.

380.

‘‘สุโธตรชปจฺฉทํ สุภํ, โคณกตูลิกสนฺถตํ นวํ;

อภิรุห สยนํ มหารหํ, จนฺทนมณฺฑิตสารคนฺธิกํ;

«Sube y descansa en una cama costosa, nueva y hermosa, con un dosel limpio de polvo, cubierta con alfombras de lana de pelo largo y edredones de plumón, y perfumada con la fragancia del sándalo.»

๓๘๑.

381.

‘‘อุปฺปลํ จุทกา สมุคฺคตํ, ยถา ตํ อมนุสฺสเสวิตํ;

เอวํ ตฺวํ พฺรหฺมจารินี, สเกสงฺเคสุ ชรํ คมิสฺสสิ’’.

«Al igual que un loto que surge del agua, custodiado por seres no humanos y que se marchita sin haber sido disfrutado por nadie, así tú, practicando la vida santa, llegarás a la vejez con tus propios miembros sin haber sido disfrutados.»

๓๘๒.

382.

‘‘กึ [Pg.422] เต อิธ สารสมฺมตํ, กุณปปูรมฺหิ สุสานวฑฺฒเน;

เภทนธมฺเม กเฬวเร, ยํ ทิสฺวา วิมโน อุทิกฺขสิ’’.

«¿Qué es lo que consideras esencial en este cuerpo lleno de impurezas, de naturaleza perecedera y que solo sirve para aumentar el cementerio? Dime, ¿qué parte de este cuerpo ves que te hace mirarme con la mente trastornada?»

๓๘๓.

383.

‘‘อกฺขีนิ จ ตุริยาริว, กินฺนริยาริว ปพฺพตนฺตเร;

ตว เม นยนานิ ทกฺขิย, ภิยฺโย กามรตี ปวฑฺฒติ.

«Hermana, al ver tus ojos, que son hermosos como los de una joven gacela o como los de una kinnarī en un valle de montaña, mi deseo por los placeres sensuales aumenta cada vez más.»

๓๘๔.

384.

‘‘อุปฺปลสิขโรปมานิ เต, วิมเล หาฏกสนฺนิเภ มุเข;

ตว เม นยนานิ ทกฺขิย, ภิยฺโย กามคุโณ ปวฑฺฒติ.

«Al ver tus ojos, semejantes a las puntas de los pétalos del loto rojo en tu rostro inmaculado que brilla como el oro, mis deseos sensuales aumentan cada vez más.»

๓๘๕.

385.

‘‘อปิ ทูรคตา สรมฺหเส, อายตปมฺเห วิสุทฺธทสฺสเน;

น หิ มตฺถิ ตยา ปิยตฺตรา, นยนา กินฺนริมนฺทโลจเน’’.

«Aunque te vayas lejos, recordaré tus ojos de mirada pura y largas pestañas. En verdad, hermana de ojos como los de una kinnarī, no hay nada más querido para mí que tus ojos.»

๓๘๖.

386.

‘‘อปเถน ปยาตุมิจฺฉสิ, จนฺทํ กีฬนกํ คเวสสิ;

เมรุํ ลงฺเฆตุมิจฺฉสิ, โย ตฺวํ พุทฺธสุตํ มคฺคยสิ.

«Deseas viajar por un camino equivocado lleno de peligros; buscas la luna como un juguete; quieres saltar sobre el monte Meru, tú que pretendes a una hija del Buda.»

๓๘๗.

387.

‘‘นตฺถิ หิ โลเก สเทวเก, ราโค ยตฺถปิ ทานิ เม สิยา;

นปิ นํ ชานามิ กีริโส, อถ มคฺเคน หโต สมูลโก.

«En este mundo, incluyendo el de los devas, ya no existe objeto alguno que despierte pasión en mí. Ni siquiera sé qué clase de cosa es esa pasión, pues la he destruido junto con su raíz mediante el Sendero.»

๓๘๘.

388.

‘‘อิงฺคาลกุยาว อุชฺฌิโต, วิสปตฺโตริว อคฺคิโต กโต ;

นปิ นํ ปสฺสามิ กีริโส, อถ มคฺเคน หโต สมูลโก.

«Como combustible arrojado a un foso de brasas, o como un recipiente de veneno totalmente destruido, así es esa pasión que ya ni siquiera percibo, pues la he destruido junto con su raíz mediante el Sendero.»

๓๘๙.

389.

‘‘ยสฺสา [Pg.423] สิยา อปจฺจเวกฺขิตํ, สตฺถา วา อนุปาสิโต สิยา;

ตฺวํ ตาทิสิกํ ปโลภย, ชานนฺตึ โส อิมํ วิหญฺญสิ.

«Seduce a una mujer que no haya reflexionado sobre la realidad de este cuerpo o que no haya sido instruida por el Maestro. Pero al intentar esto con Subhā, que conoce la verdad, solo consigues fatigarte.»

๓๙๐.

390.

‘‘มยฺหญฺหิ อกฺกุฏฺฐวนฺทิเต, สุขทุกฺเข จ สตี อุปฏฺฐิตา;

สงฺขตมสุภนฺติ ชานิย, สพฺพตฺเถว มโน น ลิมฺปติ.

«Para mí, la atención plena está presente tanto ante el insulto como ante la reverencia, en la felicidad y en el sufrimiento. Sabiendo que lo condicionado es impuro, mi mente no se apega a nada en los tres mundos.»

๓๙๑.

391.

‘‘สาหํ สุคตสฺส สาวิกา, มคฺคฏฺฐงฺคิกยานยายินี;

อุทฺธฏสลฺลา อนาสวา, สุญฺญาคารคตา รมามหํ.

«Soy una discípula del Sugata, viajo en el vehículo del Noble Sendero Óctuple. He extraído las flechas de las pasiones, estoy libre de impurezas y me deleito yendo sola a lugares solitarios.»

๓๙๒.

392.

‘‘ทิฏฺฐา หิ มยา สุจิตฺติตา, โสมฺภา ทารุกปิลฺลกานิ วา;

ตนฺตีหิ จ ขีลเกหิ จ, วินิพทฺธา วิวิธํ ปนจฺจกา.

«He visto marionetas de madera bien pintadas, movidas por cuerdas y clavijas, atadas de diversas maneras para actuar.»

๓๙๓.

393.

‘‘ตมฺหุทฺธเฏ ตนฺติขีลเก, วิสฺสฏฺเฐ วิกเล ปริกฺริเต ;

น วินฺเทยฺย ขณฺฑโส กเต, กิมฺหิ ตตฺถ มนํ นิเวสเย.

«Si se quitan esas cuerdas y clavijas, y se desparraman y se rompen en pedazos, ya no se puede encontrar la figura de la marioneta. Siendo así, ¿en cuál de esas partes dispersas podría uno fijar su mente pensando que es la marioneta?»

๓๙๔.

394.

‘‘ตถูปมา เทหกานิ มํ, เตหิ ธมฺเมหิ วินา น วตฺตนฺติ;

ธมฺเมหิ วินา น วตฺตติ, กิมฺหิ ตตฺถ มนํ นิเวสเย.

«De igual manera se me presentan estos miembros del cuerpo; no funcionan sin los elementos básicos que los constituyen. Así como el cuerpo no existe sin sus partes, ¿en qué parte de esos elementos podría fijar mi mente considerándolo un hombre o una mujer?»

๓๙๕.

395.

‘‘ยถา หริตาเลน มกฺขิตํ, อทฺทส จิตฺติกํ ภิตฺติยา กตํ;

ตมฺหิ เต วิปรีตทสฺสนํ, สญฺญา มานุสิกา นิรตฺถิกา.

«Como si alguien viera la imagen de una mujer pintada en una pared con diversos colores; la percepción de que es una mujer real no tiene sentido. Esa visión es una percepción errónea, del mismo modo que considerar como hombre o mujer a este montón de fenómenos es un error.»

๓๙๖.

396.

‘‘มายํ [Pg.424] วิย อคฺคโต กตํ, สุปินนฺเตว สุวณฺณปาทปํ;

อุปคจฺฉสิ อนฺธ ริตฺตกํ, ชนมชฺเฌริว รุปฺปรูปกํ.

«Como un truco de magia realizado ante uno, o como un árbol de oro visto en un sueño, así tú, ciego, te acercas a este cuerpo vacío como si tuviera esencia, igual que a una figura ilusoria mostrada por un mago entre la multitud.»

๓๙๗.

397.

‘‘วฏฺฏนิริว โกฏโรหิตา, มชฺเฌ ปุพฺพุฬกา สอสฺสุกา;

ปีฬโกฬิกา เจตฺถ ชายติ, วิวิธา จกฺขุวิธา จ ปิณฺฑิตา’’.

«Semejantes a bolas de laca puestas en las cuencas, con burbujas en el centro y bañados en lágrimas, así son estos ojos donde se generan secreciones y que consisten en diversos componentes visuales agrupados.»

๓๙๘.

398.

อุปฺปาฏิย จารุทสฺสนา, น จ ปชฺชิตฺถ อสงฺคมานสา;

‘‘หนฺท เต จกฺขุํ หรสฺสุ ตํ’’, ตสฺส นรสฺส อทาสิ ตาวเท.

Arrancándose el ojo, ella, de hermosa apariencia, no sintió apego alguno en su mente desprendida; diciendo: «Toma, aquí tienes el ojo que deseabas», se lo entregó a aquel hombre en ese mismo instante.

๓๙๙.

399.

ตสฺส จ วิรมาสิ ตาวเท, ราโค ตตฺถ ขมาปยี จ นํ;

‘‘โสตฺถิ สิยา พฺรหฺมจารินี, น ปุโน เอทิสกํ ภวิสฺสติ’’.

Y en aquel mismo momento, el deseo de aquel hombre por el ojo se desvaneció, y le pidió perdón a ella diciendo: «Que estés bien, oh practicante de la vida santa; nunca más volverá a ocurrir tal conducta perversa».

๔๐๐.

400.

‘‘อาสาทิย เอทิสํ ชนํ, อคฺคึ ปชฺชลิตํ ว ลิงฺคิย;

คณฺหิย อาสีวิสํ วิย, อปิ นุ โสตฺถิ สิยา ขเมหิ โน’’.

«He ofendido a una persona como esta, que está libre de todo apego; es como si hubiera abrazado una hoguera resplandeciente o como si hubiera agarrado una serpiente venenosa. Que la paz sea contigo; perdona nuestra falta».

๔๐๑.

401.

มุตฺตา จ ตโต สา ภิกฺขุนี, อคมี พุทฺธวรสฺส สนฺติกํ;

ปสฺสิย วรปุญฺญลกฺขณํ, จกฺขุ อาสิ ยถา ปุราณกนฺติ.

Liberada de aquel hombre, la monja se dirigió a la presencia del Buda excelso; al contemplar las excelentes marcas de sus méritos, su ojo volvió a ser tal como era antes.

… สุภา ชีวกมฺพวนิกา เถรี….

Así habló la anciana Subhā, la que moraba en el bosque de mangos de Jīvaka.

ตึสนิปาโต นิฏฺฐิโต.

Aquí concluye el Grupo de los Treinta (Tiṃsanipāto).

๑๕. จตฺตาลีสนิปาโต

15. Grupo de los Cuarenta (Cattālīsanipāto).

๑. อิสิทาสีเถรีคาถา

1. Versos de la anciana Isidāsī.

๔๐๒.

402.

นครมฺหิ [Pg.425] กุสุมนาเม, ปาฏลิปุตฺตมฺหิ ปถวิยา มณฺเฑ;

สกฺยกุลกุลีนาโย, ทฺเว ภิกฺขุนิโย หิ คุณวติโย.

En la ciudad llamada Kusuma, conocida como Pāṭaliputta, el ornamento de la tierra, vivían dos monjas virtuosas de noble linaje en la orden del Sakya.

๔๐๓.

403.

อิสิทาสี ตตฺถ เอกา, ทุติยา โพธีติ สีลสมฺปนฺนา จ;

ฌานชฺฌายนรตาโย, พหุสฺสุตาโย ธุตกิเลสาโย.

Una de ellas era Isidāsī y la segunda era Bodhi; ambas eran perfectas en virtud, deleitadas en la meditación, muy instruidas y habían eliminado sus impurezas.

๔๐๔.

404.

ตา ปิณฺฑาย จริตฺวา, ภตฺตตฺถํ กริย โธตปตฺตาโย;

รหิตมฺหิ สุขนิสินฺนา, อิมา คิรา อพฺภุทีเรสุํ.

Tras haber caminado por limosna, terminado de comer y lavado sus cuencos, se sentaron cómodamente en un lugar solitario a orillas del Ganges y pronunciaron estas palabras.

๔๐๕.

405.

‘‘ปาสาทิกาสิ อยฺเย, อิสิทาสิ วโยปิ เต อปริหีโน;

กึ ทิสฺวาน พฺยาลิกํ, อถาสิ เนกฺขมฺมมนุยุตฺตา’’.

«Eres agradable de ver, noble Isidāsī, y tu juventud aún no ha declinado; ¿qué falta viste en la vida doméstica para dedicarte a la renuncia?».

๔๐๖.

406.

เอวมนุยุญฺชิยมานา สา, รหิเต ธมฺมเทสนากุสลา;

อิสิทาสี วจนมพฺรวิ, ‘‘สุณ โพธิ ยถามฺหิ ปพฺพชิตา.

Siendo así interrogada por la anciana Bodhi en aquel lugar solitario, Isidāsī, experta en la enseñanza del Dhamma, dijo estas palabras: «Escucha, Bodhi, cómo llegué a ordenarme».

๔๐๗.

407.

‘‘อุชฺเชนิยา ปุรวเร, มยฺหํ ปิตา สีลสํวุโต เสฏฺฐิ;

ตสฺสมฺหิ เอกธีตา, ปิยา มนาปา จ ทยิตา จ.

«En la excelente ciudad de Ujjenī, mi padre era un banquero bien establecido en la virtud; yo era su única hija, amada, complaciente y querida».

๔๐๘.

408.

‘‘อถ เม สาเกตโต วรกา, อาคจฺฉุมุตฺตมกุลีนา;

เสฏฺฐี ปหูตรตโน, ตสฺส มมํ สุณฺหมทาสิ ตาโต.

«Entonces, desde Sāketa, vinieron a pedir mi mano unos pretendientes de noble linaje y gran riqueza; mi padre me entregó como nuera a aquel banquero».

๔๐๙.

409.

‘‘สสฺสุยา สสฺสุรสฺส จ, สายํ ปาตํ ปณามมุปคมฺม;

สิรสา กโรมิ ปาเท, วนฺทามิ ยถามฺหิ อนุสิฏฺฐา.

«Acercándome a mi suegra y a mi suegro cada tarde y mañana, les rendía homenaje con mi cabeza a sus pies, tal como se me había instruido».

๔๑๐.

410.

‘‘ยา มยฺหํ สามิกสฺส, ภคินิโย ภาตุโน ปริชโน วา;

ตเมกวรกมฺปิ ทิสฺวา, อุพฺพิคฺคา อาสนํ เทมิ.

«A las hermanas de mi esposo, a sus hermanos o a sus servidores, con solo verlos una vez, me levantaba con respeto y les ofrecía un asiento».

๔๑๑.

411.

‘‘อนฺเนน จ ปาเนน จ, ขชฺเชน จ ยญฺจ ตตฺถ สนฺนิหิตํ;

ฉาเทมิ อุปนยามิ จ, เทมิ จ ยํ ยสฺส ปติรูปํ.

«Con comida, bebida y alimentos sólidos, con todo lo que allí había preparado, los servía, guardaba lo necesario y entregaba a cada uno lo que era apropiado».

๔๑๒.

412.

‘‘กาเลน อุปฏฺฐหิตฺวา, ฆรํ สมุปคมามิ อุมฺมาเร;

โธวนฺตี หตฺถปาเท, ปญฺชลิกา สามิกมุเปมิ.

«Atendiendo a mis deberes en el momento oportuno, tras terminar las tareas de la casa, me lavaba las manos y los pies en el umbral y, con las manos juntas, me acercaba a mi esposo».

๔๑๓.

413.

‘‘โกจฺฉํ ปสาทํ อญฺชนิญฺจ, อาทาสกญฺจ คณฺหิตฺวา;

ปริกมฺมการิกา วิย, สยเมว ปตึ วิภูเสมิ.

«Tomando el peine, ungüentos, colirio y un espejo, yo misma adornaba a mi esposo como si fuera una servidumbre».

๔๑๔.

414.

‘‘สยเมว [Pg.426] โอทนํ สาธยามิ, สยเมว ภาชนํ โธวนฺตี;

มาตาว เอกปุตฺตกํ, ตถา ภตฺตารํ ปริจรามิ.

«Yo misma cocinaba el arroz y yo misma lavaba los platos; como una madre cuida a su único hijo, así servía yo a mi marido».

๔๑๕.

415.

‘‘เอวํ มํ ภตฺติกตํ, อนุรตฺตํ การิกํ นิหตมานํ;

อุฏฺฐายิกํ อนลสํ, สีลวตึ ทุสฺสเต ภตฺตา.

«A pesar de ser tan devota, afectuosa, diligente, humilde, energética, activa y virtuosa, mi esposo me aborrecía».

๔๑๖.

416.

‘‘โส มาตรญฺจ ปิตรญฺจ, ภณติ ‘อาปุจฺฉหํ คมิสฺสามิ;

อิสิทาสิยา น สห วจฺฉํ, เอกาคาเรหํ สห วตฺถุํ’.

«Él les dijo a su madre y a su padre: "Me despido de ustedes y me iré; no viviré más con Isidāsī bajo el mismo techo"».

๔๑๗.

417.

‘‘‘มา เอวํ ปุตฺต อวจ, อิสิทาสี ปณฺฑิตา ปริพฺยตฺตา;

อุฏฺฐายิกา อนลสา, กึ ตุยฺหํ น โรจเต ปุตฺต’.

«"Hijo, no hables así; Isidāsī es sabia, experta, diligente y activa. ¿Por qué, hijo, no es de tu agrado?"».

๔๑๘.

418.

‘‘‘น จ เม หึสติ กิญฺจิ, น จหํ อิสิทาสิยา สห วจฺฉํ;

เทสฺสาว เม อลํ เม, อปุจฺฉาหํ คมิสฺสามิ’.

«"Ella no me ha hecho ningún daño, pero no viviré con Isidāsī; me es detestable, ya he tenido suficiente. Me despido de ustedes y me iré"».

๔๑๙.

419.

‘‘ตสฺส วจนํ สุณิตฺวา, สสฺสุ สสุโร จ มํ อปุจฺฉึสุ;

‘กิสฺส ตยา อปรทฺธํ, ภณ วิสฺสฏฺฐา ยถาภูตํ’.

«Al oír sus palabras, mi suegra y mi suegro me preguntaron: "Isidāsī, ¿qué falta has cometido? Dinos la verdad tal como es, abiertamente"».

๔๒๐.

420.

‘‘‘นปิหํ อปรชฺฌํ กิญฺจิ, นปิ หึเสมิ น ภณามิ ทุพฺพจนํ;

กึ สกฺกา กาตุยฺเย, ยํ มํ วิทฺเทสฺสเต ภตฺตา’.

«"No he cometido ninguna falta, ni le he hecho daño, ni he dicho palabras hirientes. ¿Qué puedo hacer, nobles señores, si mi esposo me odia sin motivo?"».

๔๒๑.

421.

‘‘เต มํ ปิตุฆรํ ปฏินยึสุ, วิมนา ทุเขน อธิภูตา;

‘ปุตฺตมนุรกฺขมานา, ชิตามฺหเส รูปินึ ลกฺขึ’.

«Ellos me llevaron de vuelta a casa de mi padre, afligidos y abrumados por el dolor; deseando proteger a su hijo, decían: "Hemos perdido a una nuera que era como la diosa de la fortuna"».

๔๒๒.

422.

‘‘อถ มํ อทาสิ ตาโต, อฑฺฒสฺส ฆรมฺหิ ทุติยกุลิกสฺส;

ตโต อุปฑฺฒสุงฺเกน, เยน มํ วินฺทถ เสฏฺฐิ.

«Después, mi padre me entregó al hogar de una segunda familia noble y rica; mi padre me dio con una dote reducida a la mitad de la que recibió el primer banquero».

๔๒๓.

423.

‘‘ตสฺสปิ ฆรมฺหิ มาสํ, อวสึ อถ โสปิ มํ ปฏิจฺฉรยิ ;

ทาสีว อุปฏฺฐหนฺตึ, อทูสิกํ สีลสมฺปนฺนํ.

«En la casa de aquel segundo esposo también viví un mes, pero él también me echó de casa, a pesar de que le servía como una esclava, no tenía faltas y era perfecta en virtud».}]```Of course! Here's the translation of the provided Pali text into Modern Spanish, presented as a JSON array: [ {

๔๒๔.

424.

‘‘ภิกฺขาย จ วิจรนฺตํ, ทมกํ ทนฺตํ เม ปิตา ภณติ;

‘โหหิสิ เม ชามาตา, นิกฺขิป โปฏฺฐิญฺจ ฆฏิกญฺจ’.

A un monje que andaba pidiendo limosna, sereno y disciplinado, mi padre le dijo: ‘Sé mi yerno, deja de lado tus harapos y tu cuenco’.

๔๒๕.

425.

‘‘โสปิ วสิตฺวา ปกฺขํ, อถ ตาตํ ภณติ ‘เทหิ เม โปฏฺฐึ;

ฆฏิกญฺจ มลฺลกญฺจ, ปุนปิ ภิกฺขํ จริสฺสามิ’.

Él se quedó una quincena, y luego le dijo a mi padre: ‘Devuélveme mis harapos, mi cuenco y mi plato; volveré a andar pidiendo limosna’.

๔๒๖.

426.

‘‘อถ [Pg.427] นํ ภณตี ตาโต, อมฺมา สพฺโพ จ เม ญาติคณวคฺโค;

‘กึ เต น กีรติ อิธ, ภณ ขิปฺปํ ตํ เต กริหิ’ติ.

Entonces mi padre, mi madre y todo mi grupo de parientes le dijeron: ‘¿Qué es lo que te falta aquí? Dilo pronto y se te concederá’.

๔๒๗.

427.

‘‘เอวํ ภณิโต ภณติ, ‘ยทิ เม อตฺตา สกฺโกติ อลํ มยฺหํ;

อิสิทาสิยา น สห วจฺฉํ, เอกฆเรหํ สห วตฺถุํ’.

Así interpelado, él respondió: ‘Si tengo control sobre mí mismo, eso es suficiente para mí. No tengo necesidad de Isidāsī, no viviré con ella bajo el mismo techo’.

๔๒๘.

428.

‘‘วิสฺสชฺชิโต คโต โส, อหมฺปิ เอกากินี วิจินฺเตมิ;

‘อาปุจฺฉิตูน คจฺฉํ, มริตุเย วา ปพฺพชิสฺสํ วา’.

Una vez que él se marchó, yo, quedándome sola, pensé: ‘Pediré permiso para irme; o bien moriré o me ordenaré’.

๔๒๙.

429.

‘‘อถ อยฺยา ชินทตฺตา, อาคจฺฉี โคจราย จรมานา;

ตาตกุลํ วินยธรี, พหุสฺสุตา สีลสมฺปนฺนา.

Entonces la noble Jinadattā, experta en el Vinaya, muy instruida y dotada de virtud, llegó pidiendo limosna a la casa de mi padre.

๔๓๐.

430.

‘‘ตํ ทิสฺวาน อมฺหากํ, อุฏฺฐายาสนํ ตสฺสา ปญฺญาปยึ;

นิสินฺนาย จ ปาเท, วนฺทิตฺวา โภชนมทาสึ.

Al verla llegar a nuestra casa, me levanté y le preparé un asiento. Cuando se sentó, le lavé los pies y le ofrecí comida.

๔๓๑.

431.

‘‘อนฺเนน จ ปาเนน จ, ขชฺเชน จ ยญฺจ ตตฺถ สนฺนิหิตํ;

สนฺตปฺปยิตฺวา อวจํ, ‘อยฺเย อิจฺฉามิ ปพฺพชิตุํ’.

Con comida, bebida y manjares, con todo lo que allí había preparado, la complací y le dije: ‘Noble señora, deseo ordenarme’.

๔๓๒.

432.

‘‘อถ มํ ภณตี ตาโต, ‘อิเธว ปุตฺตก จราหิ ตฺวํ ธมฺมํ;

อนฺเนน จ ปาเนน จ, ตปฺปย สมเณ ทฺวิชาตี จ’.

Entonces mi padre me dijo: ‘Hija mía, practica el Dhamma aquí mismo; satisface con comida y bebida a los ascetas y a los brahmanes’.

๔๓๓.

433.

‘‘อถหํ ภณามิ ตาตํ, โรทนฺตี อญฺชลึ ปณาเมตฺวา;

‘ปาปญฺหิ มยา ปกตํ, กมฺมํ ตํ นิชฺชเรสฺสามิ’.

Entonces, llorando y con las manos juntas, le dije a mi padre: ‘He cometido malas acciones en el pasado; quiero extinguir ese kamma’.

๔๓๔.

434.

‘‘อถ มํ ภณตี ตาโต, ‘ปาปุณ โพธิญฺจ อคฺคธมฺมญฺจ;

นิพฺพานญฺจ ลภสฺสุ, ยํ สจฺฉิกรี ทฺวิปทเสฏฺโฐ’.

Entonces mi padre me dijo: ‘Alcanza la iluminación y el Dhamma supremo; obtén el Nibbāna, aquello que el más excelso de los seres realizó’.

๔๓๕.

435.

‘‘มาตาปิตู อภิวาทยิตฺวา, สพฺพญฺจ ญาติคณวคฺคํ;

สตฺตาหํ ปพฺพชิตา, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยึ.

Habiendo saludado a mi madre, a mi padre y a todo el grupo de parientes, me ordené y en siete días alcancé los tres conocimientos superiores.

๔๓๖.

436.

‘‘ชานามิ อตฺตโน สตฺต, ชาติโย ยสฺสยํ ผลวิปาโก;

ตํ ตว อาจิกฺขิสฺสํ, ตํ เอกมนา นิสาเมหิ.

Conozco mis propias siete vidas pasadas, de las cuales este es el fruto. Te lo contaré; escúchalo con la mente atenta.

๔๓๗.

437.

‘‘นครมฺหิ เอรกจฺเฉ, สุวณฺณกาโร อหํ ปหูตธโน;

โยพฺพนมเทน มตฺโต โส, ปรทารํ อเสวิหํ.

En la ciudad de Erakaccha, fui un platero de gran riqueza. Embriagado por el orgullo de la juventud, cometí adulterio con las esposas de otros.

๔๓๘.

438.

‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, นิรยมฺหิ อปจฺจิสํ จิรํ;

ปกฺโก ตโต จ อุฏฺฐหิตฺวา, มกฺกฏิยา กุจฺฉิโมกฺกมึ.

Habiendo fallecido de allí, sufrí en el infierno Avīci por mucho tiempo. Tras salir de allí, entré en el vientre de una mona.

๔๓๙.

439.

‘‘สตฺตาหชาตกํ [Pg.428] มํ, มหากปิ ยูถโป นิลฺลจฺเฉสิ;

ตสฺเสตํ กมฺมผลํ, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ.

Cuando apenas tenía siete días de nacida, el líder de la manada, un gran mono, me castró. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio.

๔๔๐.

440.

‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, กาลํ กริตฺวา สินฺธวารญฺเญ;

กาณาย จ ขญฺชาย จ, เอฬกิยา กุจฺฉิโมกฺกมึ.

Falleciendo de allí y tras morir, entré en el vientre de una cabra ciega y coja en los bosques de Sindhu.

๔๔๑.

441.

‘‘ทฺวาทส วสฺสานิ อหํ, นิลฺลจฺฉิโต ทารเก ปริวหิตฺวา;

กิมินาวฏฺโฏ อกลฺโล, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ.

Fui castrado y durante doce años cargué a niños sobre mi lomo; atormentado por parásitos y enfermo. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio.

๔๔๒.

442.

‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, โควาณิชกสฺส คาวิยา ชาโต;

วจฺโฉ ลาขาตมฺโพ, นิลฺลจฺฉิโต ทฺวาทเส มาเส.

Falleciendo de allí, nací de una vaca de un comerciante de ganado. Fui un ternero de color rojo intenso y fui castrado a los doce meses.

๔๔๓.

443.

‘‘โวฒูน นงฺคลมหํ, สกฏญฺจ ธารยามิ;

อนฺโธวฏฺโฏ อกลฺโล, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ.

Cargué el arado y tiré del carro. Quedé ciego, atormentado y enfermo. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio.

๔๔๔.

444.

‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, วีถิยา ทาสิยา ฆเร ชาโต;

เนว มหิลา น ปุริโส, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ.

Falleciendo de allí, nací en la casa de una sirvienta. No fui ni mujer ni hombre, por haber cometido adulterio.

๔๔๕.

445.

‘‘ตึสติวสฺสมฺหิ มโต, สากฏิกกุลมฺหิ ทาริกา ชาตา;

กปณมฺหิ อปฺปโภเค, ธนิก ปุริสปาตพหุลมฺหิ.

Muerto a los treinta años, nací como una niña en una familia de carreteros, en la miseria, con pocos bienes y asediada por acreedores.

๔๔๖.

446.

‘‘ตํ มํ ตโต สตฺถวาโห, อุสฺสนฺนาย วิปุลาย วฑฺฒิยา;

โอกฑฺฒติ วิลปนฺตึ, อจฺฉินฺทิตฺวา กุลฆรสฺมา.

Debido a una gran deuda, un comerciante me arrancó de mi hogar familiar mientras yo lloraba y me llevó para servirle.

๔๔๗.

447.

‘‘อถ โสฬสเม วสฺเส, ทิสฺวา มํ ปตฺตโยพฺพนํ กญฺญํ;

โอรุนฺธตสฺส ปุตฺโต, คิริทาโส นาม นาเมน.

Luego, en mi decimosexto año, al verme como una joven madura, el hijo de aquel comerciante, llamado Giridāsa, me tomó por esposa.

๔๔๘.

448.

‘‘ตสฺสปิ อญฺญา ภริยา, สีลวตี คุณวตี ยสวตี จ;

อนุรตฺตา ภตฺตารํ, ตสฺสาหํ วิทฺเทสนมกาสึ.

Él tenía otra esposa, virtuosa y de renombre, que amaba a su esposo. Yo sembré la discordia contra ella.

๔๔๙.

449.

‘‘ตสฺเสตํ กมฺมผลํ, ยํ มํ อปกีริตูน คจฺฉนฺติ;

ทาสีว อุปฏฺฐหนฺตึ, ตสฺสปิ อนฺโต กโต มยา’’ติ.

Este es el fruto de aquel kamma: que mis esposos me abandonen a pesar de servirlos como una esclava. Pero ahora he puesto fin a todo eso.

… อิสิทาสี เถรี….

…La theri Isidāsī…

จตฺตาลีสนิปาโต นิฏฺฐิโต.

El Cattālīsanipāto ha terminado.

๑๖. มหานิปาโต

16. Mahānipāto

๑. สุเมธาเถรีคาถา

1. Versos de la theri Sumedhā

๔๕๐.

450.

มนฺตาวติยา [Pg.429] นคเร, รญฺโญ โกญฺจสฺส อคฺคมเหสิยา;

ธีตา อาสึ สุเมธา, ปสาทิตา สาสนกเรหิ.

En la ciudad de Mantāvatī, fui la hija de la reina principal del rey Koñca; mi nombre era Sumedhā, y fui inspirada en la fe por aquellos que practican la enseñanza del Buda.

๔๕๑.

451.

สีลวตี จิตฺตกถา, พหุสฺสุตา พุทฺธสาสเน วินีตา;

มาตาปิตโร อุปคมฺม, ภณติ ‘‘อุภโย นิสาเมถ.

Dotada de virtud, de habla elocuente, muy instruida y disciplinada en la enseñanza del Buda, se acercó a sus padres y les dijo: «Escúchenme ambos».

๔๕๒.

452.

‘‘นิพฺพานาภิรตาหํ, อสสฺสตํ ภวคตํ ยทิปิ ทิพฺพํ;

กิมงฺคํ ปน ตุจฺฉา กามา, อปฺปสฺสาทา พหุวิฆาตา.

«Me deleito en el Nibbana; la existencia en los mundos es impermanente, incluso la celestial. ¡Cuánto más vacíos son los placeres sensoriales!, traen poco deleite y mucha aflicción».

๔๕๓.

453.

‘‘กามา กฏุกา อาสีวิสูปมา, เยสุ มุจฺฉิตา พาลา;

เต ทีฆรตฺตํ นิรเย, สมปฺปิตา หญฺญนฺเต ทุกฺขิตา.

«Los placeres sensoriales son amargos, como víboras venenosas, en los cuales los necios se obnubilan; por ello, son arrojados al infierno por largo tiempo, donde son atormentados y sufren dolor».

๔๕๔.

454.

‘‘โสจนฺติ ปาปกมฺมา, วินิปาเต ปาปวทฺธิโน สทา;

กาเยน จ วาจาย จ, มนสา จ อสํวุตา พาลา.

«Los necios, sin control en sus acciones de cuerpo, palabra y mente, aumentan su maldad y sufren siempre en los estados de perdición, lamentándose por sus malas acciones».

๔๕๕.

455.

‘‘พาลา เต ทุปฺปญฺญา, อเจตนา ทุกฺขสมุทโยรุทฺธา;

เทสนฺเต อชานนฺตา, น พุชฺฌเร อริยสจฺจานิ.

«Esos necios, carentes de sabiduría y discernimiento, están atrapados por el origen del sufrimiento; aunque se les enseñen las Nobles Verdades, no las comprenden por su ignorancia».

๔๕๖.

456.

‘‘สจฺจานิ อมฺม พุทฺธวรเทสิตานิ, เต พหุตรา อชานนฺตา เย;

อภินนฺทนฺติ ภวคตํ, ปิเหนฺติ เทเวสุ อุปปตฺตึ.

«Madre, son muchísimos quienes no conocen las verdades enseñadas por el mejor de los Budas; ellos se regocijan en la existencia y anhelan renacer entre los dioses».

๔๕๗.

457.

‘‘เทเวสุปิ อุปปตฺติ, อสสฺสตา ภวคเต อนิจฺจมฺหิ;

น จ สนฺตสนฺติ พาลา, ปุนปฺปุนํ ชายิตพฺพสฺส.

«Incluso el renacimiento entre los dioses es impermanente en este ciclo de existencia inestable; sin embargo, los necios no se aterran ante la idea de nacer una y otra vez».

๔๕๘.

458.

‘‘จตฺตาโร วินิปาตา, ทุเว จ คติโย กถญฺจิ ลพฺภนฺติ;

น จ วินิปาตคตานํ, ปพฺพชฺชา อตฺถิ นิรเยสุ.

«Existen cuatro estados de perdición y solo dos destinos favorables que se obtienen con gran dificultad; para quienes han caído en los estados de perdición o en los infiernos, no existe la posibilidad de la vida renunciante».

๔๕๙.

459.

‘‘อนุชานาถ มํ อุภโย, ปพฺพชิตุํ ทสพลสฺส ปาวจเน;

อปฺโปสฺสุกฺกา ฆฏิสฺสํ, ชาติมรณปฺปหานาย.

«Permítanme ambos renunciar al hogar en la enseñanza del Poseedor de las Diez Fuerzas; libre de otras preocupaciones, me esforzaré por abandonar el ciclo de nacimiento y muerte».

๔๖๐.

460.

‘‘กึ ภวคเต อภินนฺทิเตน, กายกลินา อสาเรน;

ภวตณฺหาย นิโรธา, อนุชานาถ ปพฺพชิสฺสามิ.

«¿Qué provecho hay en deleitarse en la existencia, que es dolorosa y carece de esencia? Para el cese de la sed de existir, denme su permiso; renunciaré a la vida mundana».

๔๖๑.

461.

‘‘พุทฺธานํ [Pg.430] อุปฺปาโท วิวชฺชิโต, อกฺขโณ ขโณ ลทฺโธ;

สีลานิ พฺรหฺมจริยํ, ยาวชีวํ น ทูเสยฺยํ’’.

«He alcanzado el tiempo de la aparición de los Budas; he evitado los momentos inoportunos y he obtenido la oportunidad propicia. No corromperé la virtud ni la vida santa mientras viva».

๔๖๒.

462.

เอวํ ภณติ สุเมธา, มาตาปิตโร ‘‘น ตาว อาหารํ;

อาหริสฺสํ คหฏฺฐา, มรณวสํ คตาว เหสฺสามิ’’.

Así le dijo Sumedhā a sus padres: «Mientras permanezca en la vida de hogar, no tomaré alimento alguno; antes bien, me entregaré al poder de la muerte».

๔๖๓.

463.

มาตา ทุกฺขิตา โรทติ ปิตา จ, อสฺสา สพฺพโส สมภิหโต;

ฆเฏนฺติ สญฺญาเปตุํ, ปาสาทตเล ฉมาปติตํ.

Su madre lloraba afligida y su padre estaba completamente abatido; ambos se esforzaban por persuadirla mientras ella yacía en el suelo del palacio.

๔๖๔.

464.

‘‘อุฏฺเฐหิ ปุตฺตก กึ โสจิเตน, ทินฺนาสิ วารณวติมฺหิ;

ราชา อนีกรตฺโต, อภิรูโป ตสฺส ตฺวํ ทินฺนา.

«Levántate, hija mía, ¿de qué sirve tu lamento? Has sido prometida en la ciudad de Vāraṇavatī; el rey Anīkaratta es muy apuesto, y a él te hemos entregado».

๔๖๕.

465.

‘‘อคฺคมเหสี ภวิสฺสสิ, อนิกรตฺตสฺส ราชิโน ภริยา;

สีลานิ พฺรหฺมจริยํ, ปพฺพชฺชา ทุกฺกรา ปุตฺตก.

«Serás la reina principal, la esposa del rey Anīkaratta. Hija mía, los preceptos, la vida santa y la vida renunciante son muy difíciles de cumplir».

๔๖๖.

466.

‘‘รชฺเช อาณาธนมิสฺสริยํ, โภคา สุขา ทหริกาสิ;

ภุญฺชาหิ กามโภเค, วาเรยฺยํ โหตุ เต ปุตฺต’’.

«En el reino tendrás autoridad, riqueza y soberanía; los goces son placenteros y aún eres joven. Disfruta de los placeres sensoriales, deja que se celebre tu matrimonio, hija».

๔๖๗.

467.

อถ เน ภณติ สุเมธา, ‘‘มา เอทิสิกานิ ภวคตมสารํ;

ปพฺพชฺชา วา โหหิติ, มรณํ วา เม น เจว วาเรยฺยํ.

Entonces Sumedhā les dijo: «No me hablen de tales cosas; la existencia en los mundos carece de esencia. Para mí será o la vida renunciante o la muerte, pero ciertamente no habrá matrimonio».

๔๖๘.

468.

‘‘กิมิว ปูติกายมสุจึ, สวนคนฺธํ ภยานกํ กุณปํ;

อภิสํวิเสยฺยํ ภสฺตํ, อสกึ ปคฺฆริตํ อสุจิปุณฺณํ.

«¿Por qué habría de apegarme a este cuerpo impuro y pútrido, que huele mal y es espantoso como un cadáver? Es como un odre lleno de inmundicias que fluyen constantemente».

๔๖๙.

469.

‘‘กิมิว ตาหํ ชานนฺตี, วิกุลกํ มํสโสณิตุปลิตฺตํ;

กิมิกุลาลยํ สกุณภตฺตํ, กเฬวรํ กิสฺส ทิยฺยติ.

«¿Por qué, sabiendo que este cuerpo es repulsivo, untado de carne y sangre, morada de gusanos y alimento para las aves, se me entrega en matrimonio basándose en este cadáver?»

๔๗๐.

470.

‘‘นิพฺพุยฺหติ สุสานํ, อจิรํ กาโย อเปตวิญฺญาโณ;

ฉุทฺโธ กฬิงฺครํ วิย, ชิคุจฺฉมาเนหิ ญาตีหิ.

«Pronto este cuerpo, desprovisto de conciencia, será llevado al cementerio; será desechado como un tronco sin valor por parientes que lo verán con asco».

๔๗๑.

471.

‘‘ฉุทฺธูน นํ สุสาเน, ปรภตฺตํ นฺหายนฺติ ชิคุจฺฉนฺตา;

นิยกา มาตาปิตโร, กึ ปน สาธารณา ชนตา.

«Tras arrojarlo al cementerio para que sea alimento de otros, incluso los propios padres se bañan por el asco que sienten; ¿qué se puede esperar entonces de la gente en general?»

๔๗๒.

472.

‘‘อชฺโฌสิตา อสาเร, กเฬวเร อฏฺฐินฺหารุสงฺฆาเต;

เขฬสฺสุจฺจารสฺสว, ปริปุณฺเณ ปูติกายมฺหิ.

«Los necios están apegados a este cadáver sin esencia, que no es más que un conjunto de huesos y tendones, una masa pútrida llena de saliva, orina y excrementos».

๔๗๓.

473.

‘‘โย [Pg.431] นํ วินิพฺภุชิตฺวา, อพฺภนฺตรมสฺส พาหิรํ กยิรา;

คนฺธสฺส อสหมานา, สกาปิ มาตา ชิคุจฺเฉยฺย.

«Si alguien abriera este cuerpo y pusiera su interior hacia afuera, incluso la propia madre, incapaz de soportar el hedor, lo vería con repugnancia».

๔๗๔.

474.

‘‘ขนฺธธาตุอายตนํ, สงฺขตํ ชาติมูลกํ ทุกฺขํ;

โยนิโส อนุวิจินนฺตี, วาเรยฺยํ กิสฺส อิจฺเฉยฺยํ.

«Comprendiendo que los agregados, elementos y facultades son construcciones condicionadas y que el sufrimiento tiene su raíz en el nacimiento, ¿por qué habría de desear el matrimonio si reflexiono con sabiduría?»

๔๗๕.

475.

‘‘ทิวเส ทิวเส ติสตฺติ, สตานิ นวนวา ปเตยฺยุํ กายมฺหิ;

วสฺสสตมฺปิ จ ฆาโต, เสยฺโย ทุกฺขสฺส เจวํ ขโย.

«Aunque trescientas lanzas nuevas me atravesaran el cuerpo día tras día, e incluso si tal tormento durara cien años, sería preferible si con ello se lograra el fin del sufrimiento».

๔๗๖.

476.

‘‘อชฺฌุปคจฺเฉ ฆาตํ, โย วิญฺญาเยวํ สตฺถุโน วจนํ;

‘ทีโฆ เตสํ สํสาโร, ปุนปฺปุนํ หญฺญมานานํ’.

«Aquel que comprende las palabras del Maestro aceptaría tal tormento; pues largo es el ciclo de renacimientos para quienes son golpeados una y otra vez por el sufrimiento».

๔๗๗.

477.

‘‘เทเวสุ มนุสฺเสสุ จ, ติรจฺฉานโยนิยา อสุรกาเย;

เปเตสุ จ นิรเยสุ จ, อปริมิตา ทิสฺสเร ฆาตา.

«Entre los dioses y los seres humanos, en el reino animal, en el mundo de los asuras, entre los espíritus hambrientos y en los infiernos, se observan sufrimientos y tormentos ilimitados».

๔๗๘.

478.

‘‘ฆาตา นิรเยสุ พหู, วินิปาตคตสฺส ปีฬิยมานสฺส ;

เทเวสุปิ อตฺตาณํ, นิพฺพานสุขา ปรํ นตฺถิ.

«Muchos son los tormentos en los infiernos para quienes caen allí y son oprimidos; incluso entre los dioses no hay refugio verdadero. No existe felicidad superior a la paz del Nibbana».

๔๗๙.

479.

‘‘ปตฺตา เต นิพฺพานํ, เย ยุตฺตา ทสพลสฺส ปาวจเน;

อปฺโปสฺสุกฺกา ฆเฏนฺติ, ชาติมรณปฺปหานาย.

«Alcanzan el Nibbana aquellos que se dedican a la enseñanza del Poseedor de las Diez Fuerzas; quienes, libres de otras preocupaciones, se esfuerzan por poner fin al nacimiento y a la muerte».

๔๘๐.

480.

‘‘อชฺเชว ตาตภินิกฺขมิสฺสํ, โภเคหิ กึ อสาเรหิ;

นิพฺพินฺนา เม กามา, วนฺตสมา ตาลวตฺถุกตา’’.

«Padre, madre, hoy mismo partiré al bosque para ordenarme; ¿de qué sirven las riquezas sin esencia? Estoy hastiada de los placeres sensuales; para mí son como el vómito, como troncos de palmera arrancados de raíz que no vuelven a brotar».

๔๘๑.

481.

สา เจวํ ภณติ ปิตรมนีกรตฺโต จ ยสฺส สา ทินฺนา;

อุปยาสิ วารณวเต, วาเรยฺยมุปฏฺฐิเต กาเล.

Así hablaba ella a sus padres. Pero para Anīkaratta, a quien ella había sido prometida, se acercaba el momento del matrimonio, habiendo llegado el tiempo señalado para la unión.

๔๘๒.

482.

อถ อสิตนิจิตมุทุเก, เกเส ขคฺเคน ฉินฺทิย สุเมธา;

ปาสาทํ ปิทหิตฺวา, ปฐมชฺฌานํ สมาปชฺชิ.

Entonces Sumedhā, tras cortar con una espada sus cabellos negros, espesos y suaves como el algodón, cerró su aposento en el palacio y entró en el primer jhāna.

๔๘๓.

483.

สา จ ตหึ สมาปนฺนา, อนีกรตฺโต จ อาคโต นครํ;

ปาสาเท จ สุเมธา, อนิจฺจสญฺญํ สุภาเวติ.

Mientras ella estaba absorta en meditación, Anīkaratta llegó a la ciudad. En el palacio, Sumedhā cultivaba profundamente la percepción de la impermanencia.

๔๘๔.

484.

สา จ มนสิ กโรติ, อนีกรตฺโต จ อารุหี ตุริตํ;

มณิกนกภูสิตงฺโค, กตญฺชลี ยาจติ สุเมธํ.

Mientras ella meditaba, Anīkaratta subió apresuradamente; con el cuerpo adornado de oro y gemas, y con las manos suplicantes en gesto de respeto, le rogaba a Sumedhā.

๔๘๕.

485.

‘‘รชฺเช อาณาธนมิสฺสริยํ, โภคา สุขา ทหริกาสิ;

ภุญฺชาหิ กามโภเค, กามสุขา ทุลฺลภา โลเก.

«El mando sobre el reino, la riqueza, el poder y todos los goces placenteros están en tus manos. Eres joven; disfruta de los placeres de los sentidos. La felicidad sensual es difícil de encontrar en el mundo».

๔๘๖.

486.

‘‘นิสฺสฏฺฐํ [Pg.432] เต รชฺชํ, โภเค ภุญฺชสฺสุ เทหิ ทานานิ;

มา ทุมฺมนา อโหสิ, มาตาปิตโร เต ทุกฺขิตา’’.

«Te entrego mi reino; disfruta de las riquezas y realiza generosas ofrendas. No estés triste, pues tus padres están sufriendo por tu decisión».

๔๘๗.

487.

ตํ ตํ ภณติ สุเมธา, กาเมหิ อนตฺถิกา วิคตโมหา;

‘‘มา กาเม อภินนฺทิ, กาเมสฺวาทีนวํ ปสฺส.

Sumedhā le respondió a aquel hombre, pues ella no deseaba placeres y estaba libre de engaño: «No te deleites en los placeres sensuales; mira el peligro y la desventaja que hay en ellos».

๔๘๘.

488.

‘‘จาตุทฺทีโป ราชา มนฺธาตา, อาสิ กามโภคิน มคฺโค;

อติตฺโต กาลงฺกโต, น จสฺส ปริปูริตา อิจฺฉา.

«El rey Mandhātā, soberano de los cuatro continentes y el más grande entre quienes disfrutan de placeres, murió sin estar satisfecho; sus deseos nunca se cumplieron por completo».

๔๘๙.

489.

‘‘สตฺต รตนานิ วสฺเสยฺย, วุฏฺฐิมา ทสทิสา สมนฺเตน;

น จตฺถิ ติตฺติ กามานํ, อติตฺตาว มรนฺติ นรา.

«Aunque llovieran las siete joyas desde las diez direcciones por todas partes, no habría saciedad en los deseos. Los necios mueren insatisfechos por no poder saciar sus ansias».

๔๙๐.

490.

‘‘อสิสูนูปมา กามา, กามา สปฺปสิโรปมา;

อุกฺโกปมา อนุทหนฺติ, อฏฺฐิกงฺกล สนฺนิภา.

«Los deseos son como espadas y estacas, como cabezas de serpiente venenosa. Queman como antorchas de hierba y son como un montón de huesos secos sin sabor».

๔๙๑.

491.

‘‘อนิจฺจา อทฺธุวา กามา, พหุทุกฺขา มหาวิสา;

อโยคุโฬว สนฺตตฺโต, อฆมูลา ทุขปฺผลา.

«Los placeres sensuales son impermanentes, inestables, llenos de sufrimiento y de gran veneno. Arden como una bola de hierro al rojo vivo; son la raíz de la calamidad y tienen el sufrimiento como fruto».

๔๙๒.

492.

‘‘รุกฺขปฺผลูปมา กามา, มํสเปสูปมา ทุขา;

สุปิโนปมา วญฺจนิยา, กามา ยาจิตกูปมา.

«Los deseos son como frutos en un árbol difíciles de alcanzar, como trozos de carne que causan dolor por la disputa de otros; son engañosos como un sueño y temporales como bienes prestados».

๔๙๓.

493.

‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, โรโค คณฺโฑ อฆํ นิฆํ;

องฺคารกาสุสทิสา, อฆมูลํ ภยํ วโธ.

«Los deseos son como lanzas y picas, como una enfermedad, un tumor, una desgracia y una causa de muerte. Son como un foso de brasas ardientes, la raíz del mal, el peligro y el asesinato».

๔๙๔.

494.

‘‘เอวํ พหุทุกฺขา กามา, อกฺขาตา อนฺตรายิกา;

คจฺฉถ น เม ภควเต, วิสฺสาโส อตฺถิ อตฺตโน.

«Así, los Budas y los nobles han declarado que los placeres sensuales están llenos de sufrimiento y son obstáculos para el camino. Váyanse; no tengo confianza ni apego a ningún estado de existencia en los tres mundos».

๔๙๕.

495.

‘‘กึ มม ปโร กริสฺสติ, อตฺตโน สีสมฺหิ ฑยฺหมานมฺหิ;

อนุพนฺเธ ชรามรเณ, ตสฺส ฆาตาย ฆฏิตพฺพํ’’.

«¿Qué podrá hacer otro por mí cuando mi propia cabeza está ardiendo por el fuego de las pasiones? Cuando la vejez y la muerte me persiguen, debo esforzarme por mi cuenta para destruirlas».

๔๙๖.

496.

ทฺวารํ อปาปุริตฺวานหํ, มาตาปิตโร อนีกรตฺตญฺจ;

ทิสฺวาน ฉมํ นิสินฺเน, โรทนฺเต อิทมโวจํ.

Al abrir la puerta, vi a mi padre, a mi madre y a Anīkaratta sentados en el suelo llorando, y les dije estas palabras».

๔๙๗.

497.

‘‘ทีโฆ พาลานํ สํสาโร, ปุนปฺปุนญฺจ โรทตํ;

อนมตคฺเค ปิตุ มรเณ, ภาตุ วเธ อตฺตโน จ วเธ.

«Largo es el saṃsāra para los necios que lloran una y otra vez en este ciclo sin comienzo, ya sea por la muerte de un padre, el asesinato de un hermano o su propia muerte».

๔๙๘.

498.

‘‘อสฺสุ ถญฺญํ รุธิรํ, สํสารํ อนมตคฺคโต สรถ;

สตฺตานํ สํสรตํ, สราหิ อฏฺฐีนญฺจ สนฺนิจยํ.

«Recuerden las lágrimas, la leche materna y la sangre derramada en este saṃsāra sin fin de los seres que vagan; recuerden también el inmenso montón de huesos acumulados».

๔๙๙.

499.

‘‘สร [Pg.433] จตุโรทธี, อุปนีเต อสฺสุถญฺญรุธิรมฺหิ;

สร เอกกปฺปมฏฺฐีนํ, สญฺจยํ วิปุเลน สมํ.

«Recuerden que el agua de los cuatro océanos es menor que las lágrimas, la leche y la sangre derramada; recuerden que el montón de huesos de un solo ser en un solo eón es igual en magnitud al monte Vipula».

๕๐๐.

500.

‘‘อนมตคฺเค สํสรโต, มหึ ชมฺพุทีปมุปนีตํ;

โกลฏฺฐิมตฺตคุฬิกา, มาตา มาตุสฺเวว นปฺปโหนฺติ.

«Si la tierra de este continente de Jambudīpa fuera convertida en pequeñas bolas del tamaño de semillas de azofaifa para contar a las madres en este saṃsāra sin comienzo, la tierra no bastaría para representar a todas las madres y abuelas que hemos tenido».

๕๐๑.

501.

‘‘ติณกฏฺฐสาขาปลาสํ, อุปนีตํ อนมตคฺคโต สร;

จตุรงฺคุลิกา ฆฏิกา, ปิตุปิตุสฺเวว นปฺปโหนฺติ.

«Recuerden la enseñanza: si todas las hierbas y maderas se cortaran en trozos de cuatro pulgadas para contar a los padres, no bastarían para representar a todos los padres y abuelos en este saṃsāra de inicio desconocido».

๕๐๒.

502.

‘‘สร กาณกจฺฉปํ ปุพฺพสมุทฺเท, อปรโต จ ยุคฉิทฺทํ;

สิรํ ตสฺส จ ปฏิมุกฺกํ, มนุสฺสลาภมฺหิ โอปมฺมํ.

«Recuerden la parábola de la tortuga ciega en el océano y el yugo con el agujero flotando; piensen en lo difícil que es que su cabeza calce en él, comparado con la extrema rareza de obtener un nacimiento humano».

๕๐๓.

503.

‘‘สร รูปํ เผณปิณฺโฑปมสฺส, กายกลิโน อสารสฺส;

ขนฺเธ ปสฺส อนิจฺเจ, สราหิ นิรเย พหุวิฆาเต.

«Recuerden que este cuerpo es como una masa de espuma, sin esencia y lleno de impurezas. Miren los agregados como impermanentes y recuerden el gran tormento que se sufre en los infiernos».

๕๐๔.

504.

‘‘สร กฏสึ วฑฺเฒนฺเต, ปุนปฺปุนํ ตาสุ ตาสุ ชาตีสุ;

สร กุมฺภีลภยานิ จ, สราหิ จตฺตาริ สจฺจานิ.

«Recuerden a los seres que llenan los cementerios una y otra vez en sus diversos nacimientos. Recuerden el peligro de la lucha por la existencia y recuerden las Cuatro Nobles Verdades».

๕๐๕.

505.

‘‘อมตมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว ปญฺจกฏุเกน ปีเตน;

สพฺพา หิ กามรติโย, กฏุกตรา ปญฺจกฏุเกน.

«Existiendo el néctar de lo Inmortal, ¿de qué te sirve beber el amargor de los placeres sensuales? Pues todos los deleites de los sentidos son más amargos que la hiel debido a las dificultades de su búsqueda y protección».

๕๐๖.

506.

‘‘อมตมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เย ปริฬาหา ;

สพฺพา หิ กามรติโย, ชลิตา กุถิตา กมฺปิตา สนฺตาปิตา.

«Existiendo el néctar de lo Inmortal, ¿de qué te sirven los deseos que causan angustia presente y futura? Pues todos los deleites de los sentidos están ardiendo, hirviendo y atormentando a los seres».

๕๐๗.

507.

‘‘อสปตฺตมฺหิ สมาเน, กึ ตว กาเมหิ เย พหุสปตฺตา;

ราชคฺคิโจรอุทกปฺปิเยหิ, สาธารณา กามา พหุสปตฺตา.

«Existiendo el estado de renuncia libre de enemigos, ¿de qué te sirven los placeres que tienen tantos oponentes? Pues las riquezas son compartidas con reyes, fuego, ladrones, el agua y personas que no nos desean el bien».

๕๐๘.

508.

‘‘โมกฺขมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เยสุ วธพนฺโธ;

กาเมสุ หิ อสกามา, วธพนฺธทุขานิ อนุโภนฺติ.

«Existiendo la liberación, ¿de qué te sirven los placeres donde hay asesinato y cautiverio? Pues en los deseos, los seres experimentan el dolor de ser matados y atados; los placeres sensuales carecen de verdadera nobleza».

๕๐๙.

509.

‘‘อาทีปิตา ติณุกฺกา, คณฺหนฺตํ ทหนฺติ เนว มุญฺจนฺตํ;

อุกฺโกปมา หิ กามา, ทหนฺติ เย เต น มุญฺจนฺติ.

«Las antorchas de hierba encendidas queman a quien las sostiene y no las suelta. Así son los deseos: queman en esta vida y en la siguiente a aquellos que no tienen el valor de abandonarlos».

๕๑๐.

510.

‘‘มา อปฺปกสฺส เหตุ, กามสุขสฺส วิปุลํ ชหี สุขํ;

มา ปุถุโลโมว พฬิสํ, คิลิตฺวา ปจฺฉา วิหญฺญสิ.

No abandones la vasta felicidad supramundana por causa de un pequeño placer sensual. No seas como el pez que, habiendo tragado el anzuelo por su avidez de comida, sufre después la ruina.

๕๑๑.

511.

‘‘กามํ [Pg.434] กาเมสุ ทมสฺสุ, ตาว สุนโขว สงฺขลาพทฺโธ;

กาหินฺติ ขุ ตํ กามา, ฉาตา สุนขํว จณฺฑาลา.

Domina tus facultades respecto a los placeres sensuales; ahora estás atado por el deseo sensual como un perro encadenado. Ciertamente, los placeres sensuales te llevarán a la ruina, tal como los marginados hambrientos llevan al perro a su destrucción.

๕๑๒.

512.

‘‘อปริมิตญฺจ ทุกฺขํ, พหูนิ จ จิตฺตโทมนสฺสานิ;

อนุโภหิสิ กามยุตฺโต, ปฏินิสฺสช อทฺธุเว กาเม.

Experimentarás un sufrimiento ilimitado y muchas aflicciones mentales si permaneces apegado a los placeres sensuales. Renuncia a los placeres sensuales que son impermanentes.

๕๑๓.

513.

‘‘อชรมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เยสุ ชรา;

มรณพฺยาธิคหิตา, สพฺพา สพฺพตฺถ ชาติโย.

Existiendo el Nibbāna, donde no hay vejez, ¿qué provecho tienen para ti los placeres sensuales en los que el nacimiento, en todo lugar y en toda existencia, está atrapado por la vejez, la muerte y la enfermedad?

๕๑๔.

514.

‘‘อิทมชรมิทมมรํ, อิทมชรามรํ ปทมโสกํ;

อสปตฺตมสมฺพาธํ, อขลิตมภยํ นิรุปตาปํ.

Este Nibbāna es el estado sin vejez, sin muerte; es el estado libre de vejez y muerte, el sendero que deben practicar quienes buscan liberarse del sufrimiento de la existencia. Es un estado sin penas, sin enemigos, sin la estrechez de las impurezas, sin el error de la mala conducta, sin temor y sin aflicción.

๕๑๕.

515.

‘‘อธิคตมิทํ พหูหิ, อมตํ อชฺชาปิ จ ลภนียมิทํ;

โย โยนิโส ปยุญฺชติ, น จ สกฺกา อฆฏมาเนน’’.

Este estado de inmortalidad ha sido alcanzado por muchos seres nobles y todavía hoy es posible obtenerlo. Aquel que se esfuerza con sabiduría puede alcanzarlo; pero para quien no se esfuerza en la meditación, no es posible lograrlo.

๕๑๖.

516.

เอวํ ภณติ สุเมธา, สงฺขารคเต รตึ อลภมานา;

อนุเนนฺตี อนิกรตฺตํ, เกเส จ ฉมํ ขิปิ สุเมธา.

De esta manera habló Sumedhā, no encontrando deleite en todo lo condicionado. Queriendo hacer comprender al rey Anikaratta, ella arrojó sus propios cabellos, cortados con una espada, desde el palacio al suelo.

๕๑๗.

517.

อุฏฺฐาย อนิกรตฺโต, ปญฺชลิโก ยาจิตสฺสา ปิตรํ โส;

‘‘วิสฺสชฺเชถ สุเมธํ, ปพฺพชิตุํ วิโมกฺขสจฺจทสฺสา’’.

El rey Anikaratta se levantó de su asiento y, con las manos juntas en gesto de respeto, rogó al padre de ella, el rey Koñca: «Permitan que Sumedhā se ordene como monja, para que pueda ver la verdad de la liberación».

๕๑๘.

518.

วิสฺสชฺชิตา มาตาปิตูหิ, ปพฺพชิ โสกภยภีตา;

ฉ อภิญฺญา สจฺฉิกตา, อคฺคผลํ สิกฺขมานาย.

Habiendo recibido el permiso de sus padres, Sumedhā se ordenó, motivada por el temor a los peligros del ciclo de renacimientos. Siendo todavía una monja en entrenamiento, realizó los seis conocimientos superiores y alcanzó el fruto supremo del Arhat.

๕๑๙.

519.

อจฺฉริยมพฺภุตํ ตํ, นิพฺพานํ อาสิ ราชกญฺญาย;

ปุพฺเพนิวาสจริตํ, ยถา พฺยากริ ปจฺฉิเม กาเล.

Esa extinción de las pasiones de la princesa fue maravillosa y extraordinaria. Se debe conocer su práctica en vidas pasadas tal como ella la relató antes de su fallecimiento final.

๕๒๐.

520.

‘‘ภควติ โกณาคมเน, สงฺฆารามมฺหิ นวนิเวสมฺหิ;

สขิโย ติสฺโส ชนิโย, วิหารทานํ อทาสิมฺห.

Cuando el Buda Koṇāgamana apareció en el mundo, en un nuevo monasterio construido para la Sangha, tres amigas —Dhanañjānī, Khemā y yo— hicimos la donación de un vihara.

๕๒๑.

521.

‘‘ทสกฺขตฺตุํ สตกฺขตฺตุํ, ทสสตกฺขตฺตุํ สตานิ จ สตกฺขตฺตุํ;

เทเวสุ อุปฺปชฺชิมฺห, โก ปน วาโท มนุสฺเสสุ.

Debido al poder de esa donación, renacimos entre los dioses diez veces, cien veces, mil veces, diez mil veces; ni qué decir de las veces que renacimos entre los seres humanos.

๕๒๒.

522.

‘‘เทเวสุ มหิทฺธิกา อหุมฺห, มานุสกมฺหิ โก ปน วาโท;

สตฺตรตนสฺส มเหสี, อิตฺถิรตนํ อหํ อาสึ.

Cuando nacimos entre los dioses, fuimos de gran poder; ni qué decir de cuando nacimos como humanos. Yo fui la reina principal de un monarca universal, poseedora de las siete joyas, una joya entre las mujeres.

๕๒๓.

523.

‘‘โส [Pg.435] เหตุ โส ปภโว, ตํ มูลํ สาว สาสเน ขนฺตี;

ตํ ปฐมสโมธานํ, ตํ ธมฺมรตาย นิพฺพานํ’’.

Esa donación fue la causa, el origen y la raíz de tal prosperidad celestial. Esa misma intención se convirtió en la sabiduría de la visión cabal en las enseñanzas del Buda Gotama. Esa acción alcanzó primero la culminación y, por el deleite en la práctica del Dhamma, se denomina Nibbāna.

๕๒๔.

524.

เอวํ กโรนฺติ เย สทฺทหนฺติ, วจนํ อโนมปญฺญสฺส;

นิพฺพินฺทนฺติ ภวคเต, นิพฺพินฺทิตฺวา วิรชฺชนฺตีติ.

Así actúan quienes confían en las palabras del Buda de sabiduría suprema. Al practicar así, se cansan del ciclo de renacimientos en los tres mundos, se desapegan de la existencia y, al desapegarse, se liberan.

อิตฺถํ สุทํ สุเมธา เถรี คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

De esta manera, la tera Sumedhā recitó estos versos.

มหานิปาโต นิฏฺฐิโต.

El Gran Capítulo ha concluido.

สมตฺตา เถรีคาถาโย.

Los versos de las teras han terminado.

คาถาสตานิ จตฺตาริ, อสีติ ปุน จุทฺทส ;

เถริเยกุตฺตรสตา, สพฺพา ตา อาสวกฺขยาติ.

Hay ciento una teras que han extinguido las impurezas. Ellas recitaron en total cuatrocientos noventa y cuatro versos.

เถรีคาถาปาฬิ นิฏฺฐิตา.

Aquí concluye el Therigatha.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
1 นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส Homenaje a aquel Bendito, el Honorable, el plenamente Despierto por sí mismo. ขุทฺทกนิกาเย Khuddaka Nikaya เถรีคาถาปาฬิ Therigatha ๑. เอกกนิปาโต 1. Libro de los Versos Únicos (Ekakanipata). ๑. อญฺญตราเถรีคาถา 1. Versos de una Monja Anciana Desconocida. ๑. 1. ‘‘สุขํ [Pg.377] สุปาหิ เถริเก, กตฺวา โจเฬน ปารุตา; อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สุกฺขฑากํ ว กุมฺภิย’’นฺติ. ¡Duerme tranquila, anciana monja, envuelta en el manto que hiciste de un trapo de harapos! Pues tu pasión se ha calmado, como los vegetales que se secan en una olla caliente. อิตฺถํ สุทํ อญฺญตรา เถรี อปญฺญาตา ภิกฺขุนี คาถํ อภาสิตฺถาติ. Así fue como una monja anciana desconocida recitó este verso. ๒. มุตฺตาเถรีคาถา 2. Versos de la Monja Anciana Mutta. ๒. 2. ‘‘มุตฺเต มุจฺจสฺสุ โยเคหิ, จนฺโท ราหุคฺคหา อิว; วิปฺปมุตฺเตน จิตฺเตน, อนณา ภุญฺช ปิณฺฑก’’นฺติ. ¡Mutta, libérate de los vínculos, como la luna se libera de las garras de Rahu! Con la mente completamente liberada y libre de deudas, consume la limosna de la gente. อิตฺถํ สุทํ ภควา มุตฺตํ สิกฺขมานํ อิมาย คาถาย อภิณฺหํ โอวทตีติ. De esta manera, el Bendito instruía frecuentemente a la aprendiz Mutta con este verso. ๓. ปุณฺณาเถรีคาถา 3. Versos de la Monja Anciana Punna. ๓. 3. ‘‘ปุณฺเณ ปูรสฺสุ ธมฺเมหิ, จนฺโท ปนฺนรเสริว; ปริปุณฺณาย ปญฺญาย, ตโมขนฺธํ ปทาลยา’’ติ. ¡Punna, llénate de las nobles cualidades del Dhamma, como la luna llena en su decimoquinto día! Con la sabiduría perfeccionada, desgarra la masa de la oscuridad de la ignorancia. อิตฺถํ สุทํ ปุณฺณา เถรี คาถํ อภาสิตฺถาติ. Así fue como la monja anciana Punna recitó este verso. ๔. ติสฺสาเถรีคาถา 4. Versos de la Monja Anciana Tissa. ๔. 4. ‘‘ติสฺเส สิกฺขสฺสุ สิกฺขาย, มา ตํ โยคา อุปจฺจคุํ; สพฺพโยควิสํยุตฺตา, จร โลเก อนาสวา’’ติ. ¡Tissa, entrénate en el triple adiestramiento! Que los vínculos no te dominen. Vive en este mundo libre de todos los vínculos y de las impurezas mentales. … ติสฺสา เถรี…. ...La monja anciana Tissa... ๕. อญฺญตราติสฺสาเถรีคาถา 5. Versos de otra Monja Anciana llamada Tissa. ๕. 5. ‘‘ติสฺเส [Pg.378] ยุญฺชสฺสุ ธมฺเมหิ, ขโณ ตํ มา อุปจฺจคา; ขณาตีตา หิ โสจนฺติ, นิรยมฺหิ สมปฺปิตา’’ติ. ¡Tissa, esfuérzate en las prácticas de Samatha y Vipassana! Que no se te escape el momento oportuno. Pues quienes dejan pasar el momento se lamentan cuando se encuentran en el infierno. … อญฺญตรา ติสฺสา เถรี…. ...Otra monja anciana llamada Tissa... ๖. ธีราเถรีคาถา 6. Versos de la Monja Anciana Dhira. ๖. 6. ‘‘ธีเร นิโรธํ ผุเสหิ, สญฺญาวูปสมํ สุขํ; อาราธยาหิ นิพฺพานํ, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ. ¡Dhira, alcanza la cesación, la felicidad del apaciguamiento de las percepciones! Logra el Nirvana, la suprema liberación de los vínculos. … ธีรา เถรี…. ...La monja anciana Dhira... ๗. วีราเถรีคาถา 7. Versos de la Monja Anciana Vira. ๗. 7. ‘‘วีรา วีเรหิ ธมฺเมหิ, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา; ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินิ’’นฺติ. Vira es la monja de facultades espirituales desarrolladas a través de las nobles cualidades del Sendero; habiendo vencido a Mara y sus huestes, lleva ahora su último cuerpo. … วีรา เถรี…. ...La monja anciana Vira... ๘. มิตฺตาเถรีคาถา 8. Versos de la Monja Anciana Mitta. ๘. 8. ‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, มิตฺเต มิตฺตรตา ภว; ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา’’ติ. ¡Mitta, habiendo renunciado por fe, deléitate en la compañía de buenos amigos! Desarrolla las nobles cualidades del Dhamma para alcanzar la liberación de los vínculos. … มิตฺตา เถรี…. ...La monja anciana Mitta... ๙. ภทฺราเถรีคาถา 9. Versos de la Monja Anciana Bhadra. ๙. 9. ‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, ภทฺเร ภทฺรรตา ภว; ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ. ¡Bhadra, habiendo renunciado por fe, deléitate en las nobles virtudes! Desarrolla las cualidades sanas del Dhamma para alcanzar la suprema liberación de los vínculos. … ภทฺรา เถรี…. … la anciana Bhadrā [recitó este verso] … ๑๐. อุปสมาเถรีคาถา 10. Versos de la anciana Upasamā ๑๐. 10. ‘‘อุปสเม ตเร โอฆํ, มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ; ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหน’’นฺติ. «¡Oh Upasamā! Cruza el torrente, el dominio de la muerte tan difícil de superar. Habiendo vencido a Māra junto con su ejército, porta este que es tu último cuerpo». … อุปสมา เถรี…. … la anciana Upasamā [recitó este verso] … ๑๑. มุตฺตาเถรีคาถา 11. Versos de la anciana Muttā ๑๑. 11. ‘‘สุมุตฺตา [Pg.379] สาธุมุตฺตามฺหิ, ตีหิ ขุชฺเชหิ มุตฺติยา; อุทุกฺขเลน มุสเลน, ปตินา ขุชฺชเกน จ; มุตฺตามฺหิ ชาติมรณา, ภวเนตฺติ สมูหตา’’ติ. «¡Bien liberada! Estoy verdaderamente liberada de tres cosas encorvadas: del mortero, del mazo y de mi esposo jorobado. Estoy liberada del nacimiento y de la muerte; la sed que conduce a la existencia ha sido erradicada por completo». … มุตฺตา เถรี…. … la anciana Muttā [recitó este verso] … ๑๒. ธมฺมทินฺนาเถรีคาถา 12. Versos de la anciana Dhammadinnā ๑๒. 12. ‘‘ฉนฺทชาตา อวสายี, มนสา จ ผุฏา สิยา; กาเมสุ อปฺปฏิพทฺธจิตฺตา, อุทฺธํโสตาติ วุจฺจตี’’ติ. «Aquella que ha concebido el deseo por la meta, que es resuelta y cuya mente ha alcanzado el Nibbāna, cuyo corazón no está atado a los placeres sensoriales, es llamada ‘una que fluye hacia arriba’». … ธมฺมทินฺนา เถรี…. … la anciana Dhammadinnā [recitó este verso] … ๑๓.วิสาขาเถรีคาถา 13. Versos de la anciana Visākhā ๑๓. 13. ‘‘กโรถ พุทฺธสาสนํ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ; ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺเต นิสีทถา’’ติ. «Cumplan con la enseñanza del Buda, pues al hacerlo no habrá remordimiento. Lávense los pies rápidamente y siéntense a un lado [a meditar]». … วิสาขา เถรี…. … la anciana Visākhā [recitó este verso] … ๑๔.สุมนาเถรีคาถา 14. Versos de la anciana Sumanā ๑๔. 14. ‘‘ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา, มา ชาตึ ปุนราคมิ; ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ. «Habiendo visto los elementos como sufrimiento, no regreses de nuevo al nacimiento. Tras haber erradicado el deseo por la existencia, vivirás en paz». … สุมนา เถรี…. … la anciana Sumanā [recitó este verso] … ๑๕. อุตฺตราเถรีคาถา 15. Versos de la anciana Uttarā ๑๕. 15. ‘‘กาเยน สํวุตา อาสึ, วาจาย อุท เจตสา; สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. «Estuve restringida en cuerpo, en palabra y también en mente. Habiendo arrancado la sed de raíz, me he vuelto fresca y estoy liberada». … อุตฺตรา เถรี…. … la anciana Uttarā [recitó este verso] … ๑๖. วุฑฺฒปพฺพชิตสุมนาเถรีคาถา 16. Versos de la anciana Sumanā, ordenada en la vejez ๑๖. 16. ‘‘สุขํ ตฺวํ วุฑฺฒิเก เสหิ, กตฺวา โจเฬน ปารูตา; อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สีติภูตาสิ นิพฺพุตา’’ติ. «¡Oh anciana! Descansa en paz, envuelta en tu túnica hecha de retazos. Pues tu pasión se ha calmado, te has vuelto fresca y estás liberada». … สุมนา วุฑฺฒปพฺพชิตา เถรี…. … la anciana Sumanā, ordenada en la vejez [recitó este verso] … ๑๗. ธมฺมาเถรีคาถา 17. Versos de la anciana Dhammā ๑๗. 17. ‘‘ปิณฺฑปาตํ [Pg.380] จริตฺวาน, ทณฺฑโมลุพฺภ ทุพฺพลา; เวธมาเนหิ คตฺเตหิ, ตตฺเถว นิปตึ ฉมา; ทิสฺวา อาทีนวํ กาเย, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม’’ติ. «Habiendo salido a pedir limosna, apoyada en un bastón por la debilidad, con mis miembros temblorosos, caí allí mismo al suelo. Al ver el peligro en el cuerpo, mi mente fue entonces liberada». … ธมฺมา เถรี…. … la anciana Dhammā [recitó este verso] … ๑๘. สงฺฆาเถรีคาถา 18. Versos de la anciana Saṅghā ๑๘. 18. ‘‘หิตฺวา ฆเร ปพฺพชิตฺวา, หิตฺวา ปุตฺตํ ปสุํ ปิยํ; หิตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ, อวิชฺชญฺจ วิราชิย; สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, อุปสนฺตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. «Abandonando el hogar y habiéndome ordenado, dejando atrás a mis amados hijos y ganado; habiendo abandonado el apego y el odio, y disipado la ignorancia; habiendo arrancado la sed de raíz, estoy en paz y liberada». … สงฺฆา เถรี…. … la anciana Saṅghā [recitó este verso] … เอกกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Termina el Libro de los Versos Únicos. ๒. ทุกนิปาโต 2. Libro de los Pares ๑. อภิรูปนนฺทาเถรีคาถา 1. Versos de la Theri Abhirūpanandā ๑๙. 19. ‘‘อาตุรํ [Pg.381] อสุจึ ปูตึ, ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ; อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ. “¡Mira, Nandā! Observa este cuerpo afligido, impuro, pútrido y este cúmulo [de elementos]. Cultiva la mente en la contemplación de lo impuro (asubha), enfocada y bien concentrada.” ๒๐. 20. ‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห; ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ. “Cultiva también la meditación en lo incondicionado (animitta) y abandona la tendencia latente del orgullo. Entonces, por la plena comprensión del orgullo, habiendo calmado las impurezas, vivirás en paz.” อิตฺถํ สุทํ ภควา อภิรูปนนฺทํ สิกฺขมานํ อิมาหิ คาถาหิ อภิณฺหํ โอวทตีติ. De esta manera, el Bienaventurado instruía constantemente a la sikkhamāna Abhirūpanandā con estos versos. ๒. เชนฺตาเถรีคาถา 2. Versos de la Theri Jentā ๒๑. 21. ‘‘เย อิเม สตฺต โพชฺฌงฺคา, มคฺคา นิพฺพานปตฺติยา; ภาวิตา เต มยา สพฺเพ, ยถา พุทฺเธน เทสิตา. “Estos siete factores de iluminación, que son el camino para alcanzar el Nibbāna; todos ellos han sido cultivados por mí, tal como fueron enseñados por el Buda.” ๒๒. 22. ‘‘ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. “Ciertamente he visto al Bienaventurado; este es mi último cuerpo. El ciclo de nacimientos se ha extinguido; ahora no habrá más existencia futura.” อิตฺถํ สุทํ เชนฺตา เถรี คาถาโย อภาสิตฺถาติ. Así, la Theri Jentā recitó estos versos. ๓. สุมงฺคลมาตาเถรีคาถา 3. Versos de la Theri Sumaṅgalamātā ๒๓. 23. ‘‘สุมุตฺติกา สุมุตฺติกา, สาธุมุตฺติกามฺหิ มุสลสฺส; อหิริโก เม ฉตฺตกํ วาปิ, อุกฺขลิกา เม เทฑฺฑุภํ วาติ. “¡Bien liberada! ¡Bien liberada! Estoy bien liberada del mazo. No me agradaban ni mi desvergonzado esposo ni su sombrilla [de venta]; mi olla de arroz, por mi pobreza, olía a culebra de agua, pero de todo ello estoy bien liberada.” ๒๔. 24. ‘‘ราคญฺจ อหํ โทสญฺจ, จิจฺจิฏิ จิจฺจิฏีติ วิหนามิ; สา รุกฺขมูลมุปคมฺม, อโห สุขนฺติ สุขโต ฌายามี’’ติ. “He destruido tanto el deseo como el odio con un sonido como 'cicciṭi cicciṭi'. Habiéndome acercado a la raíz de un árbol en un lugar solitario, medito felizmente pensando: '¡Oh, qué felicidad!'.” … สุมงฺคลมาตา เถรี. Así, la Theri Sumaṅgalamātā recitó estos versos. ๔. อฑฺฒกาสิเถรีคาถา 4. Versos de la Theri Aḍḍhakāsi ๒๕. 25. ‘‘ยาว กาสิชนปโท, สุงฺโก เม ตตฺถโก อหุ; ตํ กตฺวา เนคโม อคฺฆํ, อฑฺเฒนคฺฆํ ฐเปสิ มํ. “Tanto como era el tributo de la región de Kāsi, ese mismo era mi precio. Por esa razón, la gente del pueblo fijó mi valor en la mitad de ese precio y me llamó Aḍḍhakāsi.” ๒๖. 26. ‘‘อถ [Pg.382] นิพฺพินฺทหํ รูเป, นิพฺพินฺทญฺจ วิรชฺชหํ; มา ปุน ชาติสํสารํ, สนฺธาเวยฺยํ ปุนปฺปุนํ; ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. “Después me desencanté de la forma corporal, viéndola como impermanente y sufriente; al desencantarme, me desapegué. Que no transcurra más el ciclo de nacimientos una y otra vez. He realizado los tres conocimientos claros; se ha cumplido la enseñanza del Buda.” … อฑฺฒกาสิ เถรี…. Así la Theri Aḍḍhakāsi recitó estos versos. ๕. จิตฺตาเถรีคาถา 5. Versos de la Theri Cittā ๒๗. 27. ‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ กิสิกา, คิลานา พาฬฺหทุพฺพลา; ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย. “Aunque ciertamente estoy delgada, enferma y muy débil, camino apoyándome en un bastón, habiendo ascendido a la cima del monte Gijjhakūṭa.” ๒๘. 28. ‘‘สงฺฆาฏึ นิกฺขิปิตฺวาน, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย; เสเล ขมฺเภสิมตฺตานํ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ. “Habiendo dejado mi manto exterior (saṅghāṭi) y volcado mi cuenco, sentada en la montaña, he destruido la masa de oscuridad con el conocimiento del camino del Arhat, apartando a mi propio ser de futuros renacimientos.” … จิตฺตา เถรี…. Así la Theri Cittā recitó estos versos. ๖. เมตฺติกาเถรีคาถา 6. Versos de la Theri Mettikā ๒๙. 29. ‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ ทุกฺขิตา, ทุพฺพลา คตโยพฺพนา; ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย. “Aunque ciertamente estoy sufriendo, débil y mi juventud se ha ido, camino apoyándome en un bastón, habiendo ascendido a la montaña.” ๓๐. 30. ‘‘นิกฺขิปิตฺวาน สงฺฆาฏึ, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย; นิสินฺนา จมฺหิ เสลมฺหิ, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. “Habiendo dejado mi manto exterior y volcado mi cuenco, sentada sobre la roca cultivando la meditación, mi mente se liberó de las impurezas. He alcanzado los tres conocimientos claros; se ha cumplido la enseñanza del Buda.” … เมตฺติกา เถรี…. Así la Theri Mettikā recitó estos versos. ๗. มิตฺตาเถรีคาถา 7. Versos de la Theri Mittā ๓๑. 31. ‘‘จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ, ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี; ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ, อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ. “En el decimocuarto y decimoquinto día, y en el octavo día de la quincena, y también en los días de observancia especial (pāṭihāriyapakkha), deseando el reino de los devas, observé el Uposatha dotado de los ocho factores.” ๓๒. 32. ‘‘อุโปสถํ อุปาคจฺฉึ, เทวกายาภินนฺทินี; สาชฺช เอเกน ภตฺเตน, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา; เทวกายํ น ปตฺเถหํ, วิเนยฺย หทเย ทร’’นฺติ. “Pero hoy, con una sola comida al día, con la cabeza rapada y vestida con el manto exterior, no deseo ningún reino de devas; he eliminado la angustia de las impurezas de mi corazón.” … มิตฺตา เถรี…. Así la Theri Mittā recitó estos versos. ๘. อภยมาตุเถรีคาถา 8. Versos de la Theri Abhayamātā ๓๓. 33. ‘‘อุทฺธํ ปาทตลา อมฺม, อโธ เว เกสมตฺถกา; ปจฺจเวกฺขสฺสุมํ กายํ, อสุจึ ปูติคนฺธิกํ. “Desde las plantas de los pies hacia arriba, madre Padumavatī, y desde la coronilla hacia abajo, contempla con el ojo de la sabiduría este cuerpo impuro y de olor pútrido.” ๓๔. 34. ‘‘เอวํ [Pg.383] วิหรมานาย, สพฺโพ ราโค สมูหโต; ปริฬาโห สมุจฺฉินฺโน, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. Viviendo de esta manera, toda la pasión ha sido erradicada; la angustia ardiente ha sido cortada; me he vuelto fresca y estoy en paz. … อภยมาตุ เถรี…. ...La élder Abhayāmātā... ๙. อภยาเถรีคาถา 9. Versos de la élder Abhayā ๓๕. 35. ‘‘อภเย ภิทุโร กาโย, ยตฺถ สตา ปุถุชฺชนา; นิกฺขิปิสฺสามิมํ เทหํ, สมฺปชานา สตีมตี. Abhayā, el cuerpo es perecedero, allí donde los ignorantes se aferran; dejaré este cuerpo, con plena comprensión y atención plena. ๓๖. 36. ‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม; ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada. … อภยา เถรี…. ...La élder Abhayā... ๑๐. สามาเถรีคาถา 10. Versos de la élder Sāmā ๓๗. 37. ‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ; อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี; ตสฺสา เม อฏฺฐมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา สมูหตา. Cuatro o cinco veces salí del monasterio, sin haber hallado la paz del corazón, con la mente fuera de control; en mi octava noche, la sed fue erradicada. ๓๘. 38. ‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม; ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada. … สามา เถรี…. ...La élder Sāmā... ทุกนิปาโต นิฏฺฐิโต. El Libro de los Dos ha terminado. ๓. ติกนิปาโต 3. Libro de los Tres ๑. อปราสามาเถรีคาถา 1. Otros versos de la élder Sāmā ๓๙. 39. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ[Pg.384], ยโต ปพฺพชิตาย เม; นาภิชานามิ จิตฺตสฺส, สมํ ลทฺธํ กุทาจนํ. Desde que me ordené hace veinticinco años, no recuerdo haber alcanzado nunca la paz mental. ๔๐. 40. ‘‘อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี; ตโต สํเวคมาปาทึ, สริตฺวา ชินสาสนํ. Sin hallar la paz del corazón, con la mente fuera de control, sentí una profunda urgencia recordando la enseñanza del Victorioso. ๔๑. 41. ‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม; ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; อชฺช เม สตฺตมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา วิโสสิตา’’ติ. Afectada por muchos estados de sufrimiento, deleitándome en la diligencia, he alcanzado la destrucción de la sed; la enseñanza del Buddha ha sido realizada. Hoy es mi séptima noche desde que la sed fue desecada. … อปรา สามา เถรี…. ...La otra élder Sāmā... ๒. อุตฺตมาเถรีคาถา 2. Versos de la élder Uttamā ๔๒. 42. ‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ; อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี. Cuatro o cinco veces salí del monasterio, sin haber hallado la paz del corazón, con la mente fuera de control. ๔๓. 43. ‘‘สา ภิกฺขุนึ อุปคจฺฉึ, ยา เม สทฺธายิกา อหุ; สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย. Me acerqué a una monja en quien confiaba; ella me enseñó el Dhamma: los agregados, las bases de los sentidos y los elementos. ๔๔. 44. ‘‘ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ยถา มํ อนุสาสิ สา; สตฺตาหํ เอกปลฺลงฺเกน, นิสีทึ ปีติสุขสมปฺปิตา ; อฏฺฐมิยา ปาเท ปสาเรสึ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ. Habiendo escuchado su enseñanza, tal como ella me instruyó, me senté durante siete días en una sola postura, llena de gozo y felicidad; al octavo día extendí mis piernas, habiendo roto la masa de oscuridad. … อุตฺตมา เถรี…. ...La élder Uttamā... ๓. อปราอุตฺตมาเถรีคาถา 3. Otros versos de la élder Uttamā ๔๕. 45. ‘‘เย อิเม สตฺต โพชฺฌงฺคา, มคฺคา นิพฺพานปตฺติยา; ภาวิตา เต มยา สพฺเพ, ยถา พุทฺเธน เทสิตา. Estos siete factores de la iluminación, el camino para alcanzar el Nibbāna, todos ellos han sido desarrollados por mí tal como fueron enseñados por el Buddha. ๔๖. 46. ‘‘สุญฺญตสฺสานิมิตฺตสฺส, ลาภินีหํ ยทิจฺฉกํ; โอรสา ธีตา พุทฺธสฺส, นิพฺพานาภิรตา สทา. Obtengo a voluntad las realizaciones de lo vacío y de lo sin signo; soy una verdadera hija del Buddha, deleitándome siempre en el Nibbāna. ๔๗. 47. ‘‘สพฺเพ [Pg.385] กามา สมุจฺฉินฺนา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Todos los deseos han sido cortados, tanto los celestiales como los humanos; el ciclo de nacimientos se ha agotado; ya no hay más renacimiento. … อปรา อุตฺตมา เถรี…. ...La otra élder Uttamā... ๔. ทนฺติกาเถรีคาถา 4. Versos de la élder Dantikā ๔๘. 48. ‘‘ทิวาวิหารา นิกฺขมฺม, คิชฺฌกูฏมฺหิ ปพฺพเต; นาคํ โอคาหมุตฺติณฺณํ, นทีตีรมฺหิ อทฺทสํ. Saliendo de mi descanso diurno en el monte Gijjhakūṭa, vi a un elefante que, tras haber descendido al río, emergía en la orilla. ๔๙. 49. ‘‘ปุริโส องฺกุสมาทาย, ‘เทหิ ปาท’นฺติ ยาจติ; นาโค ปสารยี ปาทํ, ปุริโส นาคมารุหิ. Un hombre, tomando un gancho, le pidió: 'dame la pata'; el elefante extendió su pata y el hombre montó sobre él. ๕๐. 50. ‘‘ทิสฺวา อทนฺตํ ทมิตํ, มนุสฺสานํ วสํ คตํ; ตโต จิตฺตํ สมาเธสึ, ขลุ ตาย วนํ คตา’’ติ. Habiendo visto a un elefante, antes indómito, ahora domado y siguiendo la voluntad de los hombres, fui al bosque y, motivada por el comportamiento de aquel animal, concentré mi mente. … ทนฺติกา เถรี…. Así habló la anciana monja Dantikā. ๕. อุพฺพิริเถรีคาถา 5. Versos de la anciana monja Ubbirī ๕๑. 51. ‘‘อมฺม ชีวาติ วนมฺหิ กนฺทสิ, อตฺตานํ อธิคจฺฉ อุพฺพิริ; จุลฺลาสีติสหสฺสานิ, สพฺพา ชีวสนามิกา; เอตมฺหาฬาหเน ทฑฺฒา, ตาสํ กมนุโสจสิ. «¡Oh, madre! ¡Oh, Jīvā!», así clamas en medio del bosque. ¡Recupérate, Ubbirī! Ochenta y cuatro mil hijas, todas de nombre Jīvā, han sido incineradas en este mismo cementerio. ¿Por cuál de ellas te afliges?», así dijo el Bienaventurado. ๕๒. 52. ‘‘อพฺพหี วต เม สลฺลํ, ทุทฺทสํ หทยสฺสิตํ ; ยํ เม โสกปเรตาย, ธีตุโสกํ พฺยปานุทิ. Ciertamente, me ha extraído la flecha, tan difícil de ver, que estaba alojada en mi corazón; él ha disipado el pesar por mi hija que me abrumaba cuando estaba consumida por el dolor. ๕๓. 53. ‘‘สาชฺช อพฺพูฬฺหสลฺลาหํ, นิจฺฉาตา ปรินิพฺพุตา; พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, อุเปมิ สรณํ มุนิ’’นฺติ. Hoy, con la flecha extraída, libre de deseos y habiendo alcanzado la paz, tomo refugio en el Sabio, en el Buddha, en el Dhamma y en el Saṅgha. … อุพฺพิรี เถรี…. Así habló la anciana monja Ubbirī. ๖. สุกฺกาเถรีคาถา 6. Versos de la anciana monja Sukkā ๕๔. 54. ‘‘กึเม กตา ราชคเห มนุสฺสา, มธุํ ปีตาว อจฺฉเร; เย สุกฺกํ น อุปาสนฺติ, เทเสนฺตึ พุทฺธสาสนํ. ¿Qué les sucede a estos hombres de Rājagaha? Se quedan quietos como si hubieran bebido miel, ya que no se acercan a Sukkā mientras ella enseña las instrucciones del Buddha. ๕๕. 55. ‘‘ตญฺจ อปฺปฏิวานียํ, อเสจนกโมชวํ; ปิวนฺติ มญฺเญ สปฺปญฺญา, วลาหกมิวทฺธคู. Aquella enseñanza, que es irresistible, pura y nutritiva; creo que los sabios la beben, tal como los viajeros beben el agua que cae de las nubes —así dijo la deidad que habita en el árbol al final del camino. ๕๖. 56. ‘‘สุกฺกา [Pg.386] สุกฺเกหิ ธมฺเมหิ, วีตราคา สมาหิตา; ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหน’’นฺติ. Sukkā, dotada de cualidades puras, libre de pasión y concentrada, porta su último cuerpo tras haber vencido a Māra y a sus huestes —así se describió la anciana monja Sukkā. … สุกฺกา เถรี…. Así habló la anciana monja Sukkā. ๗. เสลาเถรีคาถา 7. Versos de la anciana monja Selā ๕๗. 57. ‘‘นตฺถิ นิสฺสรณํ โลเก, กึ วิเวเกน กาหสิ; ภุญฺชาหิ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’. «No existe la liberación en el mundo, ¿qué lograrás con la reclusión? Disfruta de los placeres de los sentidos, no sea que después te arrepientas», así dijo Māra el Malvado. ๕๘. 58. ‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา; ยํ ตฺวํ ‘กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม. «Los placeres de los sentidos son como lanzas y estacas; los agregados son el tajo donde se los corta. Lo que tú llamas 'deleite sensual', para mí ahora es solo desafección. ๕๙. 59. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ. He destruido el deleite en todas partes y he desgarrado la masa de la oscuridad de la ignorancia. ¡Sábete esto, Malvado! ¡Has sido derrotado, oh Destructor!» … เสลา เถรี…. Así habló la anciana monja Selā. ๘. โสมาเถรีคาถา 8. Versos de la anciana monja Somā ๖๐. 60. ‘‘ยํ ตํ อิสีหิ ปตฺตพฺพํ, ฐานํ ทุรภิสมฺภวํ; น ตํ ทฺวงฺคุลปญฺญาย, สกฺกา ปปฺโปตุมิตฺถิยา’’. «Aquel estado que debe ser alcanzado por los sabios y que es tan difícil de lograr, no puede ser alcanzado por una mujer con su limitada sabiduría de dos dedos», así dijo Māra. ๖๑. 61. ‘‘อิตฺถิภาโว โน กึ กยิรา, จิตฺตมฺหิ สุสมาหิเต; ญาณมฺหิ วตฺตมานมฺหิ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต. «¿Qué puede importar la condición de mujer cuando la mente está bien concentrada, cuando el conocimiento está presente y cuando se ve correctamente el Dhamma? ๖๒. 62. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ. He destruido el deleite en todas partes y he desgarrado la masa de la oscuridad. ¡Sábete esto, Malvado! ¡Has sido derrotado, oh Destructor!» … โสมา เถรี…. Así habló la anciana monja Somā. ติกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Libro de los Tres (Tikanipāta). ๔. จตุกฺกนิปาโต 4. El Libro de los Cuatro (Catukkanipāta) ๑. ภทฺทากาปิลานีเถรีคาถา 1. Versos de la anciana monja Bhaddā Kāpilānī ๖๓. 63. ‘‘ปุตฺโต [Pg.387] พุทฺธสฺส ทายาโท, กสฺสโป สุสมาหิโต; ปุพฺเพนิวาสํ โยเวทิ, สคฺคาปายญฺจ ปสฺสติ. Hijo del Buddha y su heredero, Kassapa, con la mente bien concentrada, conoce sus vidas pasadas y ve tanto los estados celestiales como los de privación. ๖๔. 64. ‘‘อโถ ชาติกฺขยํ ปตฺโต, อภิญฺญาโวสิโต มุนิ; เอตาหิ ตีหิ วิชฺชาหิ, เตวิชฺโช โหติ พฺราหฺมโณ. Además, ha alcanzado la destrucción del renacimiento; es un sabio consumado en el conocimiento superior. Mediante estos tres conocimientos, es un verdadero brahmán de triple conocimiento. ๖๕. 65. ‘‘ตเถว ภทฺทา กาปิลานี, เตวิชฺชา มจฺจุหายินี; ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหนํ. Del mismo modo, Bhaddā Kāpilānī posee el triple conocimiento y ha vencido a la muerte. Porta su último cuerpo tras haber derrotado a Māra y a sus huestes. ๖๖. 66. ‘‘ทิสฺวา อาทีนวํ โลเก, อุโภ ปพฺพชิตา มยํ; ตฺยมฺห ขีณาสวา ทนฺตา, สีติภูตมฺห นิพฺพุตา’’ติ. Habiendo visto el peligro en el mundo, ambos renunciamos a la vida mundana. Ahora somos aquellos cuyas impurezas han sido destruidas, somos domados y hemos alcanzado la paz fresca. … ภทฺทา กาปิลานี เถรี…. Así habló la anciana monja Bhaddā Kāpilānī. Aquí concluye el Libro de los Cuatro. จตุกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต. El Libro de los Cuatros ha concluido. ๕. ปญฺจกนิปาโต 5. El Libro de los Cincos. ๑. อญฺญตราเถรีคาถา 1. Versos de una Therī desconocida. ๖๗. 67. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ[Pg.388], ยโต ปพฺพชิตา อหํ; นาจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ, จิตฺตสฺสูปสมชฺฌคํ. Durante veinticinco años, desde que me ordené, no he alcanzado la calma mental ni siquiera por la duración de un chasquido de dedos. ๖๘. 68. ‘‘อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, กามราเคนวสฺสุตา; พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺตี, วิหารํ ปาวิสึ อหํ. Sin encontrar la paz del corazón, abrumada por el deseo sensual, entré en el monasterio llorando con los brazos alzados. ๖๙. 69. ‘‘สา ภิกฺขุนึ อุปาคจฺฉึ, ยา เม สทฺธายิกา อหุ; สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย. Me acerqué a una bhikkhuni en quien confiaba; ella me enseñó el Dhamma: los agregados, las bases sensoriales y los elementos. ๗๐. 70. ‘‘ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, เอกมนฺเต อุปาวิสึ; ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ. Habiendo escuchado su Dhamma, me senté a un lado. Conozco mis vidas pasadas y el ojo divino ha sido purificado. ๗๑. 71. ‘‘เจโตปริจฺจญาณญฺจ, โสตธาตุ วิโสธิตา; อิทฺธีปิ เม สจฺฉิกตา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย; ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. El conocimiento del corazón de los demás y el oído divino han sido purificados. He realizado los poderes psíquicos y alcanzado la destrucción de las impurezas. Las seis facultades superiores han sido realizadas; se ha cumplido la enseñanza del Buddha. … อญฺญตรา เถรี …. ... Una Therī desconocida ... ๒. วิมลาเถรีคาถา 2. Versos de la Therī Vimalā. ๗๒. 72. ‘‘มตฺตา วณฺเณน รูเปน, โสภคฺเคน ยเสน จ; โยพฺพเนน จุปตฺถทฺธา, อญฺญาสมติมญฺญิหํ. Embriagada por mi complexión y mi forma, por mi belleza y mi fama, y arrogante debido a mi juventud, despreciaba a las otras mujeres. ๗๓. 73. ‘‘วิภูเสตฺวา อิมํ กายํ, สุจิตฺตํ พาลลาปนํ; อฏฺฐาสึ เวสิทฺวารมฺหิ, ลุทฺโท ปาสมิโวฑฺฑิย. Habiendo adornado este cuerpo, tan atractivo para los necios, me paraba a la puerta de un prostíbulo, como un cazador que coloca una trampa. ๗๔. 74. ‘‘ปิลนฺธนํ วิทํเสนฺตี, คุยฺหํ ปกาสิกํ พหุํ; อกาสึ วิวิธํ มายํ, อุชฺชคฺฆนฺตี พหุํ ชนํ. Exhibiendo mis joyas y revelando mucho de lo que debería estar oculto, empleaba diversos engaños, riendo a carcajadas para seducir a mucha gente. ๗๕. 75. ‘‘สาชฺช ปิณฺฑํ จริตฺวาน, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา; นิสินฺนา รุกฺขมูลมฺหิ, อวิตกฺกสฺส ลาภินี. Hoy, habiendo salido a pedir limosna, con la cabeza rapada y vistiendo el manto exterior, me siento al pie de un árbol, habiendo alcanzado el fruto del arhat basado en el segundo jhana, que está libre de pensamiento inicial. ๗๖. 76. ‘‘สพฺเพ โยคา สมุจฺฉินฺนา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา; เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. Todos los vínculos, tanto divinos como humanos, han sido cortados por completo. Habiendo destruido todas las impurezas, me he refrescado y estoy liberada. … วิมลา ปุราณคณิกา เถรี…. ... La Therī Vimalā, anteriormente una cortesana ... ๓. สีหาเถรีคาถา 3. Versos de la Therī Sīhā. ๗๗. 77. ‘‘อโยนิโส [Pg.389] มนสิการา, กามราเคน อฏฺฏิตา; อโหสึ อุทฺธตา ปุพฺเพ, จิตฺเต อวสวตฺตินี. Debido a la atención inapropiada, oprimida por el deseo sensual, antes estaba inquieta, sin tener mi mente bajo control. ๗๘. 78. ‘‘ปริยุฏฺฐิตา กฺเลเสหิ, สุภสญฺญานุวตฺตินี; สมํ จิตฺตสฺส น ลภึ, ราคจิตฺตวสานุคา. Abrumada por las impurezas, siguiendo la percepción de lo bello, no encontraba la paz mental, dejándome llevar por un corazón lujurioso. ๗๙. 79. ‘‘กิสา ปณฺฑุ วิวณฺณา จ, สตฺต วสฺสานิ จาริหํ; นาหํ ทิวา วา รตฺตึ วา, สุขํ วินฺทึ สุทุกฺขิตา. Flaca, pálida y descolorida, durante siete años deambulé. No encontraba la felicidad ni de día ni de noche, estando sumida en el sufrimiento. ๘๐. 80. ‘‘ตโต รชฺชุํ คเหตฺวาน, ปาวิสึ วนมนฺตรํ; วรํ เม อิธ อุพฺพนฺธํ, ยญฺจ หีนํ ปุนาจเร. Entonces, tomando una soga, entré en el bosque. Pensé: 'Ahorcarme aquí es mejor para mí que volver a una vida inferior'. ๘๑. 81. ‘‘ทฬฺหปาสํ กริตฺวาน, รุกฺขสาขาย พนฺธิย; ปกฺขิปึ ปาสํ คีวายํ, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม’’ติ. Habiendo hecho un lazo firme y atándolo a la rama de un árbol, me puse la soga al cuello; entonces, mediante la secuencia del camino de la visión profunda, mi mente se liberó de las impurezas. … สีหา เถรี…. ... La Therī Sīhā ... ๔. สุนฺทรีนนฺทาเถรีคาถา 4. Versos de la Therī Sundarīnandā. ๘๒. 82. ‘‘อาตุรํ อสุจึ ปูตึ, ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ; อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ. Contempla, Nandā, este cuerpo enfermo, impuro y putrefacto. Desarrolla la mente a través de la meditación en lo desagradable, unificada y bien concentrada. ๘๓. 83. ‘‘ยถา อิทํ ตถา เอตํ, ยถา เอตํ ตถา อิทํ; ทุคฺคนฺธํ ปูติกํ วาติ, พาลานํ อภินนฺทิตํ. Tal como es este cuerpo, así es aquel cadáver putrefacto; tal como es aquel, así es este. Desprende un olor fétido y pútrido, aunque es deleitado por los necios. ๘๔. 84. ‘‘เอวเมตํ อเวกฺขนฺตี, รตฺตินฺทิวมตนฺทิตา; ตโต สกาย ปญฺญาย, อภินิพฺพิชฺฌ ทกฺขิสํ. Contemplándolo de esta manera, día y noche sin pereza, por tu propia sabiduría lo verás con claridad tras haberlo analizado con discernimiento. ๘๕. 85. ‘‘ตสฺสา เม อปฺปมตฺตาย, วิจินนฺติยา โยนิโส; ยถาภูตํ อยํ กาโย, ทิฏฺโฐ สนฺตรพาหิโร. Para mí, siendo diligente e investigando sabiamente, este cuerpo fue visto tal como es en realidad, tanto por dentro como por fuera. ๘๖. 86. ‘‘อถ นิพฺพินฺทหํ กาเย, อชฺฌตฺตญฺจ วิรชฺชหํ; อปฺปมตฺตา วิสํยุตฺตา, อุปสนฺตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. Entonces me desencanté del cuerpo y me desapegué internamente. Diligente y libre de ataduras, me he refrescado y estoy liberada. … สุนฺทรีนนฺทา เถรี…. ... La Therī Sundarīnandā ... ๕. นนฺทุตฺตราเถรีคาถา 5. Versos de la anciana Nanduttarā ๘๗. 87. ‘‘อคฺคึ จนฺทญฺจ สูริยญฺจ, เทวตา จ นมสฺสิหํ; นทีติตฺถานิ คนฺตฺวาน, อุทกํ โอรุหามิหํ. Adoraba al fuego, a la luna y al sol, y a las divinidades; yendo a los vados de los ríos, descendía al agua. ๘๘. 88. ‘‘พหูวตสมาทานา[Pg.390], อฑฺฒํ สีสสฺส โอลิขึ; ฉมาย เสยฺยํ กปฺเปมิ, รตฺตึ ภตฺตํ น ภุญฺชหํ. Habiendo asumido muchos votos y prácticas, me afeité la mitad de la cabeza; dormía en el suelo y no comía comida por la noche. ๘๙. 89. ‘‘วิภูสามณฺฑนรตา, นฺหาปนุจฺฉาทเนหิ จ; อุปกาสึ อิมํ กายํ, กามราเคน อฏฺฏิตา. Deleitándome en adornos y decoraciones, y mediante baños y masajes, cuidaba este cuerpo, afligida por el deseo sensual. ๙๐. 90. ‘‘ตโต สทฺธํ ลภิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ; ทิสฺวา กายํ ยถาภูตํ, กามราโค สมูหโต. Luego, habiendo obtenido fe, renuncié a la vida de hogar; viendo el cuerpo tal como es, el deseo sensual fue erradicado. ๙๑. 91. ‘‘สพฺเพ ภวา สมุจฺฉินฺนา, อิจฺฉา จ ปตฺถนาปิ จ; สพฺพโยควิสํยุตฺตา, สนฺตึ ปาปุณิ เจตโส’’ติ. Todas las existencias han sido cortadas de raíz, tanto el anhelo como la aspiración; desapegada de todos los vínculos, he alcanzado la paz de la mente. … นนฺทุตฺตรา เถรี…. … La anciana Nanduttarā … ๖. มิตฺตากาฬีเถรีคาถา 6. Versos de la anciana Mittākāḷī ๙๒. 92. ‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, อคารสฺมานคาริยํ; วิจรึหํ เตน เตน, ลาภสกฺการอุสฺสุกา. Habiendo renunciado con fe de la vida de hogar a la vida sin hogar, vagaba de aquí para allá, ansiosa por ganancias y honores. ๙๓. 93. ‘‘ริญฺจิตฺวา ปรมํ อตฺถํ, หีนมตฺถํ อเสวิหํ; กิเลสานํ วสํ คนฺตฺวา, สามญฺญตฺถํ น พุชฺฌิหํ. Habiendo abandonado el beneficio supremo, busqué el beneficio inferior; bajo el poder de las impurezas, no comprendí el propósito de la vida monástica. ๙๔. 94. ‘‘ตสฺสา เม อหุ สํเวโค, นิสินฺนาย วิหารเก; อุมฺมคฺคปฏิปนฺนามฺหิ, ตณฺหาย วสมาคตา. Entonces surgió en mí la urgencia espiritual mientras estaba sentada en mi celda; había tomado el camino equivocado, habiendo caído bajo el dominio del deseo. ๙๕. 95. ‘‘อปฺปกํ ชีวิตํ มยฺหํ, ชรา พฺยาธิ จ มทฺทติ; ปุรายํ ภิชฺชติ กาโย, น เม กาโล ปมชฺชิตุํ. Mi vida es breve, la vejez y la enfermedad me oprimen; este cuerpo pronto se desintegrará, no es momento para que yo sea negligente. ๙๖. 96. ‘‘ยถาภูตมเวกฺขนฺตี, ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ; วิมุตฺตจิตฺตา อุฏฺฐาสึ, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Observando tal como es el surgimiento y la desaparición de los agregados, con la mente liberada me levanté; se ha cumplido la enseñanza del Buda. … มิตฺตา กาฬี เถรี…. … La anciana Mittā Kāḷī … ๗. สกุลาเถรีคาถา 7. Versos de la anciana Sakulā ๙๗. 97. ‘‘อคารสฺมึ วสนฺตีหํ, ธมฺมํ สุตฺวาน ภิกฺขุโน; อทฺทสํ วิรชํ ธมฺมํ, นิพฺพานํ ปทมจฺจุตํ. Viviendo en el hogar, escuché el Dhamma de un monje; vi el Dhamma sin mancha, el estado de Nirvana, el lugar inmutable. ๙๘. 98. ‘‘สาหํ ปุตฺตํ ธีตรญฺจ, ธนธญฺญญฺจ ฉฑฺฑิย; เกเส เฉทาปยิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ. Yo, habiendo renunciado a hijo e hija, a la riqueza y al grano, y habiendo hecho cortar mi cabello, renuncié a la vida de hogar. ๙๙. 99. ‘‘สิกฺขมานา [Pg.391] อหํ สนฺตี, ภาเวนฺตี มคฺคมญฺชสํ; ปหาสึ ราคโทสญฺจ, ตเทกฏฺเฐ จ อาสเว. Siendo aún una aprendiz, cultivando el camino recto, abandoné el deseo y el odio, y los influjos mentales que residen en ellos. ๑๐๐. 100. ‘‘ภิกฺขุนี อุปสมฺปชฺช, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ; ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ, วิมลํ สาธุภาวิตํ. Al recibir la ordenación completa como monja, recordé mis vidas pasadas; el ojo divino fue purificado, inmaculado y bien desarrollado. ๑๐๑. 101. ‘‘สงฺขาเร ปรโต ทิสฺวา, เหตุชาเต ปโลกิเต ; ปหาสึ อาสเว สพฺเพ, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ. Viendo las formaciones como algo ajeno, nacidas de causas y perecederas, abandoné todos los influjos; estoy refrescada y en paz. … สกุลา เถรี…. … La anciana Sakulā … ๘. โสณาเถรีคาถา 8. Versos de la anciana Soṇā ๑๐๒. 102. ‘‘ทส ปุตฺเต วิชายิตฺวา, อสฺมึ รูปสมุสฺสเย; ตโตหํ ทุพฺพลา ชิณฺณา, ภิกฺขุนึ อุปสงฺกมึ. Habiendo dado a luz a diez hijos en este cuerpo físico, debilitada y envejecida por ello, me acerqué a una monja. ๑๐๓. 103. ‘‘สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย; ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, เกเส เฉตฺวาน ปพฺพชึ. Ella me enseñó el Dhamma sobre los agregados, las bases sensoriales y los elementos; habiendo escuchado su enseñanza y cortado mi cabello, renuncié al hogar. ๑๐๔. 104. ‘‘ตสฺสา เม สิกฺขมานาย, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร. Mientras practicaba como aprendiz, el ojo divino fue purificado; conozco mis existencias pasadas, donde residí anteriormente. ๑๐๕. 105. ‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวมิ, เอกคฺคา สุสมาหิตา; อนนฺตราวิโมกฺขาสึ, อนุปาทาย นิพฺพุตา. Cultivo también la meditación en lo sin signo, con la mente unificada y bien concentrada; alcancé la liberación del fruto del camino, extinguida sin asirse a nada. ๑๐๖. 106. ‘‘ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา, ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา; ธิ ตวตฺถุ ชเร ชมฺเม, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Los cinco agregados han sido plenamente comprendidos, permanecen con la raíz cortada; ¡ay de ti, miserable vejez! Ya no habrá más renacimiento para mí. … โสณา เถรี…. … La anciana Soṇā … ๙. ภทฺทากุณฺฑลเกสาเถรีคาถา 9. Versos de la anciana Bhaddā Kuṇḍalakesā ๑๐๗. 107. ‘‘ลูนเกสี ปงฺกธรี, เอกสาฏี ปุเร จรึ; อวชฺเช วชฺชมตินี, วชฺเช จาวชฺชทสฺสินี. Con el cabello arrancado, cubierta de polvo y vistiendo un solo manto, vagaba antes; pensando que había falta en lo que no era falta, y en lo que era falta, no veía falta. ๑๐๘. 108. ‘‘ทิวาวิหารา นิกฺขมฺม, คิชฺฌกูฏมฺหิ ปพฺพเต; อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ. Habiendo salido de mi descanso diurno, en la montaña del Pico del Buitre, vi al Buddha, libre de la mácula de las impurezas, rodeado por la asamblea de monjes. ๑๐๙. 109. ‘‘นิหจฺจ ชาณุํ วนฺทิตฺวา, สมฺมุขา อญฺชลึ อกํ; ‘เอหิ ภทฺเท’ติ มํ อวจ, สา เม อาสูปสมฺปทา. Postrándome de hinojos y habiéndole rendido homenaje, hice el gesto de reverencia ante Su presencia. 'Ven, Bhaddā', me dijo, y eso constituyó mi ordenación completa. ๑๑๐. 110. ‘‘จิณฺณา [Pg.392] องฺคา จ มคธา, วชฺชี กาสี จ โกสลา; อนณา ปณฺณาสวสฺสานิ, รฏฺฐปิณฺฑํ อภุญฺชหํ. Recorrí anteriormente las tierras de Anga y Magadha, de Vajji, Kāsī y Kosala. Durante cincuenta años, libre de la deuda de las impurezas, he consumido el alimento de limosna del reino. ๑๑๑. 111. ‘‘ปุญฺญํ วต ปสวิ พหุํ, สปฺปญฺโญ วตายํ อุปาสโก; โย ภทฺทาย จีวรํ อทาสิ, วิปฺปมุตฺตาย สพฺพคนฺเถหี’’ติ. ¡Ciertamente ha generado mucho mérito! ¡Qué sabio es este seguidor laico que ofreció una túnica a Bhaddā, quien está liberada de todas las ataduras! … ภทฺทา กุณฺฑลเกสา เถรี…. Así habló la Élder Bhaddā Kuṇḍalakesā. ๑๐. ปฏาจาราเถรีคาถา 10. Versos de la Élder Paṭācārā ๑๑๒. 112. ‘‘นงฺคเลหิ กสํ เขตฺตํ, พีชานิ ปวปํ ฉมา; ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา. Arando los campos con arados y sembrando las semillas en la tierra, los hombres que mantienen a sus esposas e hijos obtienen riqueza. ๑๑๓. 113. ‘‘กิมหํ สีลสมฺปนฺนา, สตฺถุสาสนการิกา; นิพฺพานํ นาธิคจฺฉามิ, อกุสีตา อนุทฺธตา. ¿Por qué yo, dotada de virtud, cumplidora de las enseñanzas del Maestro, diligente y sin agitación, no habría de alcanzar el Nibbāna? (Ciertamente lo alcanzaré). ๑๑๔. 114. ‘‘ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, อุทเกสุ กโรมหํ; ปาโททกญฺจ ทิสฺวาน, ถลโต นินฺนมาคตํ. Habiéndome lavado los pies, fijé mi atención en las aguas. Al observar el agua del lavado de los pies fluyendo desde un lugar elevado hacia lo profundo, ๑๑๕. 115. ‘‘ตโต จิตฺตํ สมาเธสึ, อสฺสํ ภทฺรํวชานิยํ; ตโต ทีปํ คเหตฺวาน, วิหารํ ปาวิสึ อหํ; เสยฺยํ โอโลกยิตฺวาน, มญฺจกมฺหิ อุปาวิสึ. entonces concentré mi mente, como un hábil jinete entrena a un noble corcel. Luego, tomando una lámpara, entré en el aposento; tras observar el lecho, me acerqué para sentarme en el camastro. ๑๑๖. 116. ‘‘ตโต สูจึ คเหตฺวาน, วฏฺฏึ โอกสฺสยามหํ; ปทีปสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข อหุ เจตโส’’ติ. Entonces, tomando una aguja, bajé la mecha; tal como la extinción de la lámpara, ocurrió la liberación de mi mente. … ปฏาจารา เถรี…. Así habló la Élder Paṭācārā. ๑๑. ตึสมตฺตาเถรีคาถา 11. Versos de las Treinta Élderes ๑๑๗. 117. ‘‘‘มุสลานิ คเหตฺวาน, ธญฺญํ โกฏฺเฏนฺติ มาณวา ; ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา. Tomando los morteros, los hombres muelen el grano; manteniendo a sus esposas e hijos, los hombres obtienen riqueza. ๑๑๘. 118. ‘‘‘กโรถ พุทฺธสาสนํ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ; ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺเต นิสีทถ; เจโตสมถมนุยุตฺตา, กโรถ พุทฺธสาสนํ’. Practicad la enseñanza del Buddha, pues al hacerlo no habrá remordimiento. Habiéndoos lavado los pies con prontitud, sentaos a un lado. Dedicaos a la tranquilidad mental y cumplid con la enseñanza del Buddha. ๑๑๙. 119. ‘‘ตสฺสา ตา วจนํ สุตฺวา, ปฏาจาราย สาสนํ; ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, เอกมนฺตํ อุปาวิสุํ; เจโตสมถมนุยุตฺตา, อกํสุ พุทฺธสาสนํ. Habiendo escuchado las palabras de Paṭācārā y su instrucción, ellas se lavaron los pies y se sentaron a un lado. Dedicadas a la tranquilidad mental, cumplieron con la enseñanza del Buddha. ๑๒๐. 120. ‘‘รตฺติยา [Pg.393] ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรุํ; รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยุํ; รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมขนฺธํ ปทาลยุํ. En la primera vigilia de la noche, recordaron sus vidas pasadas; en la vigilia media de la noche, purificaron el ojo divino; en la última vigilia de la noche, destruyeron la masa de oscuridad de la ignorancia. ๑๒๑. 121. ‘‘อุฏฺฐาย ปาเท วนฺทึสุ, ‘กตา เต อนุสาสนี; อินฺทํว เทวา ติทสา, สงฺคาเม อปราชิตํ; ปุรกฺขตฺวา วิหสฺสาม, เตวิชฺชามฺห อนาสวา’’’ติ. Levantándose, rindieron homenaje a sus pies, diciendo: 'Hemos seguido tu instrucción. Como los dioses de los treinta y tres rodean a Indra, invicto en la batalla, así viviremos rodeándote a ti. Poseemos las tres ciencias y estamos libres de impurezas'. อิตฺถํ สุทํ ตึสมตฺตา เถรี ภิกฺขุนิโย ปฏาจาราย สนฺติเก อญฺญํ พฺยากรึสูติ. De esta manera, las aproximadamente treinta monjas élderes declararon su realización del conocimiento supremo ante Paṭācārā. ๑๒. จนฺทาเถรีคาถา 12. Versos de la Élder Candā ๑๒๒. 122. ‘‘ทุคฺคตาหํ ปุเร อาสึ, วิธวา จ อปุตฺติกา; วินา มิตฺเตหิ ญาตีหิ, ภตฺตโจฬสฺส นาธิคํ. Antiguamente yo era pobre, viuda y sin hijos; carente de amigos y parientes, no podía obtener suficiente comida ni ropa. ๑๒๓. 123. ‘‘ปตฺตํ ทณฺฑญฺจ คณฺหิตฺวา, ภิกฺขมานา กุลา กุลํ; สีตุณฺเหน จ ฑยฺหนฺตี, สตฺต วสฺสานิ จาริหํ. Tomando un cuenco y un bastón, mendigando de casa en casa, atormentada por el frío y el calor, vagué durante siete años. ๑๒๔. 124. ‘‘ภิกฺขุนึ ปุน ทิสฺวาน, อนฺนปานสฺส ลาภินึ; อุปสงฺกมฺม อโวจํ, ‘ปพฺพชฺชํ อนคาริยํ’. Después, al ver a una monja que poseía alimento y bebida, me acerqué a ella y le solicité la ordenación en la vida sin hogar. ๑๒๕. 125. ‘‘สา จ มํ อนุกมฺปาย, ปพฺพาเชสิ ปฏาจารา; ตโต มํ โอวทิตฺวาน, ปรมตฺเถ นิโยชยิ. Ella, Paṭācārā, por compasión, me otorgó la ordenación. Luego, tras aconsejarme, me instó a esforzarme por el beneficio supremo. ๑๒๖. 126. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, อกาสึ อนุสาสนึ; อโมโฆ อยฺยาโยวาโท, เตวิชฺชามฺหิ อนาสวา’’ติ. Habiendo escuchado sus palabras, seguí su instrucción. El consejo de la noble señora no fue en vano; ahora poseo las tres ciencias y estoy libre de impurezas. … จนฺทา เถรี…. Así habló la Élder Candā. ปญฺจกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Concluye el Libro de los Cincos (Pañcakanipāto). ๖. ฉกฺกนิปาโต 6. Libro de los Seis (Chakkanipāto) ๑. ปญฺจสตมตฺตาเถรีคาถา 1. Versos de las Quinientas Élderes ๑๒๗. 127. ‘‘ยสฺส [Pg.394] มคฺคํ น ชานาสิ, อาคตสฺส คตสฺส วา; ตํ กุโต จาคตํ สตฺตํ, ‘มม ปุตฺโต’ติ โรทสิ. No conoces el camino de aquel que ha venido ni de aquel que se ha ido. ¿Por qué lloras por ese ser que vino de algún lugar, diciendo: 'Es mi hijo'? ๑๒๘. 128. ‘‘มคฺคญฺจ โขสฺส ชานาสิ, อาคตสฺส คตสฺส วา; น นํ สมนุโสเจสิ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน. Si conocieras el camino de aquel que vino a esta vida o del que se ha ido de ella, no lo llorarías tanto; pues tal es la naturaleza de los seres vivos. ๑๒๙. 129. ‘‘อยาจิโต ตตาคจฺฉิ, นานุญฺญาโต อิโต คโต; กุโตจิ นูน อาคนฺตฺวา, วสิตฺวา กติปาหกํ; อิโตปิ อญฺเญน คโต, ตโตปญฺเญน คจฺฉติ. Vino de aquel mundo sin ser invitado y se fue de este sin pedir permiso. Habiendo venido de alguna parte y permanecido aquí unos pocos días, se ha ido de este mundo a otro, y de ese otro irá a otro más. ๑๓๐. 130. ‘‘เปโต มนุสฺสรูเปน, สํสรนฺโต คมิสฺสติ; ยถาคโต ตถา คโต, กา ตตฺถ ปริเทวนา’’. Habiendo partido con forma humana, continuará vagando en el ciclo de renacimientos. Tal como vino, así se fue; ¿qué sentido tiene lamentarse por él? ๑๓๑. 131. ‘‘อพฺพหี วต เม สลฺลํ, ทุทฺทสํ หทยสฺสิตํ; ยา เม โสกปเรตาย, ปุตฺตโสกํ พฺยปานุทิ. ¡Ciertamente, me ha sido arrancada la flecha, tan difícil de ver, que estaba clavada en mi corazón! Él ha disipado el pesar por mi hijo que me consumía. ๑๓๒. 132. ‘‘สาชฺช อพฺพูฬฺหสลฺลาหํ, นิจฺฉาตา ปรินิพฺพุตา; พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, อุเปมิ สรณํ มุนึ’’. Hoy, con la flecha arrancada, sin anhelos y en paz total, busco refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, y en el Sabio. อิตฺถํ สุทํ ปญฺจสตมตฺตา เถรี ภิกฺขุนิโย…เป…. Así hablaron las quinientas monjas ancianas... ๒. วาเสฏฺฐีเถรีคาถา 2. Versos de la anciana Vasetthi ๑๓๓. 133. ‘‘ปุตฺตโสเกนหํ อฏฺฏา, ขิตฺตจิตฺตา วิสญฺญินี; นคฺคา ปกิณฺณเกสี จ, เตน เตน วิจาริหํ. Atormentada por el dolor de perder a mi hijo, con la mente perturbada y fuera de mí, anduve de un lugar a otro, desnuda y con el cabello despeinado. ๑๓๔. 134. ‘‘วีถิ สงฺการกูเฏสุ, สุสาเน รถิยาสุ จ; อจรึ ตีณิ วสฺสานิ, ขุปฺปิปาสาสมปฺปิตา. Viví en basureros, en cementerios y en las calles; durante tres años vagué consumida por el hambre y la sed. ๑๓๕. 135. ‘‘อถทฺทสาสึ สุคตํ, นครํ มิถิลํ ปติ ; อทนฺตานํ ทเมตารํ, สมฺพุทฺธมกุโตภยํ. Entonces vi al Sugata, el que amansa a los indómitos, el Buda plenamente iluminado que nada teme, mientras entraba en la ciudad de Mithila. ๑๓๖. 136. ‘‘สจิตฺตํ ปฏิลทฺธาน, วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ; โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย โคตโม. Habiendo recuperado el juicio, le rendí homenaje y me acerqué a él. Aquel Gotama, por compasión, me enseñó el Dhamma. ๑๓๗. 137. ‘‘ตสฺส [Pg.395] ธมฺมํ สุณิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ; ยุญฺชนฺตี สตฺถุวจเน, สจฺฉากาสึ ปทํ สิวํ. Tras escuchar su enseñanza, renuncié a la vida de hogar; esforzándome en las palabras del Maestro, realicé el estado de paz suprema. ๑๓๘. 138. ‘‘สพฺเพ โสกา สมุจฺฉินฺนา, ปหีนา เอตทนฺติกา; ปริญฺญาตา หิ เม วตฺถู, ยโต โสกาน สมฺภโว’’ติ. Todos mis pesares han sido cortados de raíz y abandonados. He comprendido los fundamentos de donde surge el dolor; por lo tanto, mis penas terminan aquí. … วาเสฏฺฐี เถรี…. ...así habló la anciana Vasetthi. ๓. เขมาเถรีคาถา 3. Versos de la anciana Khema ๑๓๙. 139. ‘‘ทหรา ตฺวํ รูปวตี, อหมฺปิ ทหโร ยุวา; ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน, เอหิ เขเม รมามเส’’. Eres joven y hermosa, y yo también soy un joven en su plenitud; ven, Khema, disfrutemos de los placeres al son de la música de cinco instrumentos. ๑๔๐. 140. ‘‘อิมินา ปูติกาเยน, อาตุเรน ปภงฺคุนา; อฏฺฏิยามิ หรายามิ, กามตณฺหา สมูหตา. Siento disgusto y vergüenza por este cuerpo pútrido, afligido y quebradizo; el anhelo por los placeres sensoriales ha sido erradicado. ๑๔๑. 141. ‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา; ยํ ‘ตฺวํ กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม. Los placeres de los sentidos son como espadas y estacas; los agregados de la existencia son como el tajo de un carnicero. Lo que tú llamas 'deleite sensual', para mí es ahora 'desagrado'. ๑๔๒. 142. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก. He destruido el deleite en todas las cosas y he disipado la masa de la ignorancia. ¡Sabe esto, Maligno! ¡Tú, el que trae el fin, has sido derrotado! ๑๔๓. 143. ‘‘นกฺขตฺตานิ นมสฺสนฺตา, อคฺคึ ปริจรํ วเน; ยถาภุจฺจมชานนฺตา, พาลา สุทฺธิมมญฺญถ. Los necios, sin conocer la realidad, adoran las estrellas y sirven al fuego en el bosque, creyendo que así alcanzan la purificación. ๑๔๔. 144. ‘‘อหญฺจ โข นมสฺสนฺตี, สมฺพุทฺธํ ปุริสุตฺตมํ; ปมุตฺตา สพฺพทุกฺเขหิ, สตฺถุสาสนการิกา’’ติ. Yo, en cambio, rindiendo homenaje al Buda, el ser supremo entre los hombres, me he liberado de todos los sufrimientos siguiendo las enseñanzas del Maestro. … เขมา เถรี…. ...así habló la anciana Khema. ๔. สุชาตาเถรีคาถา 4. Versos de la anciana Sujata ๑๔๕. 145. ‘‘อลงฺกตา สุวสนา, มาลินี จนฺทโนกฺขิตา; สพฺพาภรณสญฺฉนฺนา, ทาสีคณปุรกฺขตา. Estando adornada, bien vestida, con guirnaldas y ungida con sándalo, cubierta de joyas y rodeada por un grupo de sirvientas, ๑๔๖. 146. ‘‘อนฺนํ ปานญฺจ อาทาย, ขชฺชํ โภชฺชํ อนปฺปกํ; เคหโต นิกฺขมิตฺวาน, อุยฺยานมภิหารยึ. “Habiendo tomado abundante comida y bebida, tanto alimentos sólidos como blandos, salí de casa y me dirigí hacia el parque.” ๑๔๗. 147. ‘‘ตตฺถ รมิตฺวา กีฬิตฺวา, อาคจฺฉนฺตี สกํ ฆรํ; วิหารํ ทฏฺฐุํ ปาวิสึ, สาเกเต อญฺชนํ วนํ. Después de haberme divertido y jugado allí, al regresar a mi hogar, entré en el bosque Anjanavana, en Saketa, para ver el monasterio. ๑๔๘. 148. ‘‘ทิสฺวาน [Pg.396] โลกปชฺโชตํ, วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ; โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย จกฺขุมา. Al ver al Buda, la lámpara del mundo, le rendí homenaje y me acerqué a él. Aquel que posee la visión suprema, por compasión, me enseñó el Dhamma. ๑๔๙. 149. ‘‘สุตฺวา จ โข มเหสิสฺส, สจฺจํ สมฺปฏิวิชฺฌหํ; ตตฺเถว วิรชํ ธมฺมํ, ผุสยึ อมตํ ปทํ. Tras escuchar al Gran Sabio, comprendí las Cuatro Nobles Verdades; allí mismo alcancé el estado de pureza, el camino hacia lo inmortal. ๑๕๐. 150. ‘‘ตโต วิญฺญาตสทฺธมฺมา, ปพฺพชึ อนคาริยํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, อโมฆํ พุทฺธสาสน’’นฺติ. Habiendo comprendido el Verdadero Dhamma, renuncié a la vida de hogar. He alcanzado los tres conocimientos superiores; la enseñanza del Buda no ha sido en vano. … สุชาตา เถรี…. ...así habló la anciana Sujata. ๕. อโนปมาเถรีคาถา 5. Versos de la monja Anopamā ๑๕๑. 151. ‘‘อุจฺเจ กุเล อหํ ชาตา, พหุวิตฺเต มหทฺธเน; วณฺณรูเปน สมฺปนฺนา, ธีตา มชฺฌสฺส อตฺรชา. Nací en una familia de clase alta, de gran riqueza y abundantes bienes; dotada de una belleza radiante, soy la hija biológica del acaudalado Majjha. ๑๕๒. 152. ‘‘ปตฺถิตา ราชปุตฺเตหิ, เสฏฺฐิปุตฺเตหิ คิชฺฌิตา ; ปิตุ เม เปสยี ทูตํ, เทถ มยฺหํ อโนปมํ. Fui pretendida por príncipes y deseada por hijos de banqueros; enviaban mensajeros a mi padre diciendo: «Entrégame a Anopamā». ๑๕๓. 153. ‘‘ยตฺตกํ ตุลิตา เอสา, ตุยฺหํ ธีตา อโนปมา; ตโต อฏฺฐคุณํ ทสฺสํ, หิรญฺญํ รตนานิ จ. «Cualquiera que sea el valor en que se estime a tu hija Anopamā, daré ocho veces ese peso en oro, plata y piedras preciosas», decían los mensajeros a mi padre. ๑๕๔. 154. ‘‘สาหํ ทิสฺวาน สมฺพุทฺธํ, โลกเชฏฺฐํ อนุตฺตรํ; ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา, เอกมนฺตํ อุปาวิสึ. Yo, tras ver al Buddha, el supremo del mundo, el inigualable, y después de postrarme ante sus pies, me senté a un lado. ๑๕๕. 155. ‘‘โส เม ธมฺมมเทเสสิ, อนุกมฺปาย โคตโม; นิสินฺนา อาสเน ตสฺมึ, ผุสยึ ตติยํ ผลํ. El Gotama, por compasión, me enseñó el Dhamma; mientras permanecía sentada allí mismo, alcancé el tercer fruto (el estado de quien no regresa). ๑๕๖. 156. ‘‘ตโต เกสานิ เฉตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ; อชฺช เม สตฺตมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา วิโสสิตา’’ติ. Después, cortando mis cabellos, me inicié en la vida sin hogar; hoy es mi séptima noche desde que la sed del deseo se ha extinguido por completo. … อโนปมา เถรี…. ... la monja Anopamā. ๖. มหาปชาปติโคตมีเถรีคาถา 6. Versos de la monja Mahāpajāpatī Gotamī ๑๕๗. 157. ‘‘พุทฺธ วีร นโม ตฺยตฺถุ, สพฺพสตฺตานมุตฺตม; โย มํ ทุกฺขา ปโมเจสิ, อญฺญญฺจ พหุกํ ชนํ. ¡Homenaje a ti, Buddha heroico, el más excelso de todos los seres! Tú me has liberado del sufrimiento, así como a muchas otras personas. ๑๕๘. 158. ‘‘สพฺพทุกฺขํ ปริญฺญาตํ, เหตุตณฺหา วิโสสิตา; ภาวิโต อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, นิโรโธ ผุสิโต มยา. He comprendido plenamente todo sufrimiento; la sed del deseo, que es su causa, ha sido extinguida. He cultivado el noble camino óctuple y he alcanzado la cesación. ๑๕๙. 159. ‘‘มาตา [Pg.397] ปุตฺโต ปิตา ภาตา, อยฺยกา จ ปุเร อหุํ; ยถาภุจฺจมชานนฺตี, สํสรึหํ อนิพฺพิสํ. En el pasado fui madre, hijo, padre, hermano y abuela; por no conocer la realidad tal como es, vagué por el samsara sin encontrar refugio. ๑๖๐. 160. ‘‘ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว. He visto al Bienaventurado; este es mi último cuerpo. El ciclo de nacimientos se ha agotado y ya no habrá más renacer. ๑๖๑. 161. ‘‘อารทฺธวีริเย ปหิตตฺเต, นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม; สมคฺเค สาวเก ปสฺเส, เอสา พุทฺธาน วนฺทนา. Ver a los discípulos de esfuerzo firme, dedicados, siempre constantes y unidos en la práctica; esto es, en verdad, rendir homenaje a los Buddhas. ๑๖๒. 162. ‘‘พหูนํ วต อตฺถาย, มายา ชนยิ โคตมํ; พฺยาธิมรณตุนฺนานํ, ทุกฺขกฺขนฺธํ พฺยปานุที’’ติ. ¡Ciertamente para el beneficio de muchos, Māyā dio a luz a Gotama! Él ha eliminado la masa de sufrimiento de aquellos que son afligidos por la enfermedad y la muerte. … มหาปชาปติโคตมี เถรี…. ... la monja Mahāpajāpatī Gotamī. ๗. คุตฺตาเถรีคาถา 7. Versos de la monja Guttā ๑๖๓. 163. ‘‘คุตฺเต ยทตฺถํ ปพฺพชฺชา, หิตฺวา ปุตฺตํ วสุํ ปิยํ; ตเมว อนุพฺรูเหหิ, มา จิตฺตสฺส วสํ คมิ. Oh Guttā, cultiva aquel propósito por el cual te iniciaste en la vida monástica, dejando atrás a tu hijo y tus queridas posesiones; no te dejes dominar por la mente. ๑๖๔. 164. ‘‘จิตฺเตน วญฺจิตา สตฺตา, มารสฺส วิสเย รตา; อเนกชาติสํสารํ, สนฺธาวนฺติ อวิทฺทสู. Los seres, engañados por su propia mente y deleitándose en los dominios de Māra, vagan por el samsara a través de incontables vidas por falta de sabiduría. ๑๖๕. 165. ‘‘กามจฺฉนฺทญฺจ พฺยาปาทํ, สกฺกายทิฏฺฐิเมว จ; สีลพฺพตปรามาสํ, วิจิกิจฺฉญฺจ ปญฺจมํ. El deseo sensual, la mala voluntad, la creencia en un yo, el apego a ritos y ceremonias, y como quinto, la duda; ๑๖๖. 166. ‘‘สํโยชนานิ เอตานิ, ปชหิตฺวาน ภิกฺขุนี; โอรมฺภาคมนียานิ, นยิทํ ปุนเรหิสิ. “Habiendo abandonado estos grilletes que conducen al renacimiento en los reinos inferiores, oh bhikkhuni, no volverás de nuevo a este mundo.” ๑๖๗. 167. ‘‘ราคํ มานํ อวิชฺชญฺจ, อุทฺธจฺจญฺจ วิวชฺชิย; สํโยชนานิ เฉตฺวาน, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสสิ. Renunciando al apego, al orgullo, a la ignorancia y a la agitación; cortando estos grilletes, pondrás fin al sufrimiento. ๑๖๘. 168. ‘‘เขเปตฺวา ชาติสํสารํ, ปริญฺญาย ปุนพฺภวํ; ทิฏฺเฐว ธมฺเม นิจฺฉาตา, อุปสนฺตา จริสฺสตี’’ติ. Habiendo agotado el ciclo de nacimientos y comprendido el renacer, vivirás en esta misma vida libre de anhelos, en paz y serenidad. … คุตฺตา เถรี…. ... la monja Guttā. ๘. วิชยาเถรีคาถา 8. Versos de la monja Vijayā ๑๖๙. 169. ‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ; อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี. Cuatro y cinco veces salí de mi celda sin haber hallado la paz mental, pues mi mente no estaba bajo mi control. ๑๗๐. 170. ‘‘ภิกฺขุนึ [Pg.398] อุปสงฺกมฺม, สกฺกจฺจํ ปริปุจฺฉหํ; สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ธาตุอายตนานิ จ. Me acerqué a una monja y le pregunté con respeto; ella me enseñó el Dhamma: los elementos y las bases de los sentidos; ๑๗๑. 171. ‘‘จตฺตาริ อริยสจฺจานิ, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ; โพชฺฌงฺคฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา. “Las cuatro nobles verdades, las facultades, los poderes, los factores de iluminación y el noble camino óctuple, para el logro de la meta suprema.” ๑๗๒. 172. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, กโรนฺตี อนุสาสนึ; รตฺติยา ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ. Al escuchar sus palabras y seguir sus instrucciones, en la primera vigilia de la noche recordé mis vidas pasadas. ๑๗๓. 173. ‘‘รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ; รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมขนฺธํ ปทาลยึ. En la vigilia media purifiqué el ojo divino, y en la última vigilia de la noche disipé la densa oscuridad de la ignorancia. ๑๗๔. 174. ‘‘ปีติสุเขน จ กายํ, ผริตฺวา วิหรึ ตทา; สตฺตมิยา ปาเท ปสาเรสึ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ. Con el gozo y la felicidad de la realización impregné mi cuerpo; permanecí entonces en ese estado. En el séptimo día, habiendo destrozado la masa de oscuridad, extendí mis pies. … วิชยา เถรี…. ... La anciana Vijayā ... ฉกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Concluye el Libro de los Seis. ๗. สตฺตกนิปาโต 7. Libro de los Siete ๑. อุตฺตราเถรีคาถา 1. Versos de la anciana Uttarā ๑๗๕. 175. ‘‘‘มุสลานิ [Pg.399] คเหตฺวาน, ธญฺญํ โกฏฺเฏนฺติ มาณวา; ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา, ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา. Tomando los mazos de mortero, los hombres muelen el grano; manteniendo a sus esposas e hijos, los hombres obtienen riqueza. ๑๗๖. 176. ‘‘‘ฆเฏถ พุทฺธสาสเน, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ; ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺตํ นิสีทถ. Esforzaos en la enseñanza del Buda, aquello por lo que habiendo actuado no hay arrepentimiento. Habiendo lavado rápidamente los pies, sentaos a un lado. ๑๗๗. 177. ‘‘‘จิตฺตํ อุปฏฺฐเปตฺวาน, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ; ปจฺจเวกฺขถ สงฺขาเร, ปรโต โน จ อตฺตโต’. Estableciendo la mente, unificada y bien concentrada, observad las formaciones condicionadas como algo ajeno y no como un yo. ๑๗๘. 178. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ปฏาจารานุสาสนึ; ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน, เอกมนฺเต อุปาวิสึ. Habiendo escuchado sus palabras, la instrucción de Paṭācārā, y habiendo lavado mis pies, me senté a un lado. ๑๗๙. 179. ‘‘รตฺติยา ปุริเม ยาเม, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ; รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ. En la primera vigilia de la noche, recordé mis vidas pasadas; en la vigilia media de la noche, purifiqué el ojo divino. ๑๘๐. 180. ‘‘รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมกฺขนฺธํ ปทาลยึ; เตวิชฺชา อถ วุฏฺฐาสึ, กตา เต อนุสาสนี. En la última vigilia de la noche, destrocé la masa de oscuridad; poseedora de los tres conocimientos, entonces me levanté de mi asiento. Tu instrucción ha sido cumplida. ๑๘๑. 181. ‘‘สกฺกํว เทวา ติทสา, สงฺคาเม อปราชิตํ; ปุรกฺขตฺวา วิหสฺสามิ, เตวิชฺชามฺหิ อนาสวา’’. Como los dioses de los Treinta y Tres rodean a Sakka, invicto en la batalla, así viviré honrándote; poseo los tres conocimientos y estoy libre de impurezas. … อุตฺตรา เถรี…. ... La anciana Uttarā ... ๒. จาลาเถรีคาถา 2. Versos de la anciana Cālā ๑๘๒. 182. ‘‘สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาน, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา; ปฏิวิชฺฌิ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํ’’. Habiendo establecido la atención, la monja con facultades desarrolladas penetró el estado de paz, la felicidad del cese de las formaciones condicionadas. ๑๘๓. 183. ‘‘กํ นุ อุทฺทิสฺส มุณฺฑาสิ, สมณี วิย ทิสฺสสิ; น จ โรเจสิ ปาสณฺเฑ, กิมิทํ จรสิ โมมุหา’’. ¿Por quién te has rapado la cabeza? Pareces una monja mendicante. No te complaces en las sectas externas, ¿por qué andas entonces tan confundida? ๑๘๔. 184. ‘‘อิโต พหิทฺธา ปาสณฺฑา, ทิฏฺฐิโย อุปนิสฺสิตา; น เต ธมฺมํ วิชานนฺติ, น เต ธมฺมสฺส โกวิทา. Fuera de aquí, las sectas se apoyan en puntos de vista; ellas no conocen la Verdad, no son expertas en la Verdad. ๑๘๕. 185. ‘‘อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต, พุทฺโธ อปฺปฏิปุคฺคโล; โส เม ธมฺมมเทเสสิ, ทิฏฺฐีนํ สมติกฺกมํ. Hay un Buda nacido en el clan Sakya, un ser sin igual; Él me enseñó la Verdad, la trascendencia de todos los puntos de vista. ๑๘๖. 186. ‘‘ทุกฺขํ [Pg.400] ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ; อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ. El sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del sufrimiento. ๑๘๗. 187. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Habiendo escuchado Sus palabras, permanecí deleitándome en la Enseñanza; los tres conocimientos han sido alcanzados, se ha cumplido la instrucción del Buda. ๑๘๘. 188. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’. En todo lugar el deleite ha sido destruido, la masa de oscuridad ha sido desgarrada; ¡sábelo, Malvado! ¡Oh, Destructor!, has sido vencido. … จาลา เถรี…. ... La anciana Cālā ... ๓. อุปจาลาเถรีคาถา 3. Versos de la anciana Upacālā ๑๘๙. 189. ‘‘สติมตี จกฺขุมตี, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา; ปฏิวิชฺฌึ ปทํ สนฺตํ, อกาปุริสเสวิตํ’’. Atenta y con visión clara, la monja con facultades desarrolladas penetró el estado de paz, aquel que es frecuentado por los seres nobles. ๑๙๐. 190. ‘‘กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ, ชาโต กามานิ ภุญฺชติ; ภุญฺชาหิ กามรติโย, มาหุ ปจฺฉานุตาปินี’’. ¿Por qué no te agrada el nacimiento? Quien nace disfruta de los placeres sensuales. Disfruta de los deleites de los sentidos, para que no tengas que arrepentirte después. ๑๙๑. 191. ‘‘ชาตสฺส มรณํ โหติ, หตฺถปาทาน เฉทนํ; วธพนฺธปริกฺเลสํ, ชาโต ทุกฺขํ นิคจฺฉติ. Para el que nace existe la muerte, la mutilación de manos y pies, el tormento de ser ejecutado o encarcelado; el que nace se encuentra con el sufrimiento. ๑๙๒. 192. ‘‘อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต, สมฺพุทฺโธ อปราชิโต; โส เม ธมฺมมเทเสสิ, ชาติยา สมติกฺกมํ. Hay un Despierto nacido en el clan Sakya, el Invicto; Él me enseñó la Verdad, la superación del nacimiento. ๑๙๓. 193. ‘‘ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ; อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ. El sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del sufrimiento. ๑๙๔. 194. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Habiendo escuchado Sus palabras, permanecí deleitándome en la Enseñanza; los tres conocimientos han sido alcanzados, se ha cumplido la instrucción del Buda. ๑๙๕. 195. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’. En todo lugar el deleite ha sido destruido, la masa de oscuridad ha sido desgarrada; ¡sábelo, Malvado! ¡Oh, Destructor!, has sido vencido. … อุปจาลา เถรี…. Así, la tera Upacālā recitó estas estrofas. สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Libro de los Sietes (Sattakanipāta). ๘. อฏฺฐกนิปาโต 8. Libro de los Ochos ๑. สีสูปจาลาเถรีคาถา 1. Versos de la tera Sīsūpacālā ๑๙๖. 196. ‘‘ภิกฺขุนี [Pg.401] สีลสมฺปนฺนา, อินฺทฺริเยสุ สุสํวุตา; อธิคจฺเฉ ปทํ สนฺตํ, อเสจนกโมชวํ’’. «Como monja dotada de virtud, con los sentidos bien controlados, he alcanzado el estado de paz, que es puro y rebosante de esencia (el Nibbāna)». Así habló Sīsūpacālā. ๑๙๗. 197. ‘‘ตาวตึสา จ ยามา จ, ตุสิตา จาปิ เทวตา; นิมฺมานรติโน เทวา, เย เทวา วสวตฺติโน; ตตฺถ จิตฺตํ ปณีเธหิ, ยตฺถ เต วุสิตํ ปุเร’’. Entonces, Mara se acercó y dijo: «Existen los dioses de Tāvatiṃsa, los de Yāma y también los de Tusita; los dioses Nimmānarati y aquellos que son Vasavatti. Dirige tu mente hacia esos cinco reinos celestiales donde has vivido antes». ๑๙๘. 198. ‘‘ตาวตึสา จ ยามา จ, ตุสิตา จาปิ เทวตา; นิมฺมานรติโน เทวา, เย เทวา วสวตฺติโน. «Oh Malvado, existen ciertamente los dioses de Tāvatiṃsa, los de Yāma y también los de Tusita; los dioses Nimmānarati y aquellos que son Vasavatti». ๑๙๙. 199. ‘‘กาลํ กาลํ ภวาภวํ, สกฺกายสฺมึ ปุรกฺขตา; อวีติวตฺตา สกฺกายํ, ชาติมรณสาริโน. «Esos dioses mencionados por ti, yendo de una existencia a otra, están sujetos al tiempo y atados a la identidad propia (sakkāya); al no poder superar la identidad propia, siguen el ciclo del nacimiento y la muerte». ๒๐๐. 200. ‘‘สพฺโพ อาทีปิโต โลโก, สพฺโพ โลโก ปทีปิโต; สพฺโพ ปชฺชลิโต โลโก, สพฺโพ โลโก ปกมฺปิโต. «Todo el mundo está ardiendo con los once fuegos; todo el mundo está envuelto en llamas; todo el mundo está incendiado; todo el mundo está temblando por las impurezas». ๒๐๑. 201. ‘‘อกมฺปิยํ อตุลิยํ, อปุถุชฺชนเสวิตํ; พุทฺโธ ธมฺมมเทเสสิ, ตตฺถ เม นิรโต มโน. «El Buddha enseñó el Dhamma supramundano, que es inamovible, incomparable y no frecuentado por la gente común; en ese Dhamma se deleita mi mente». ๒๐๒. 202. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหรึ สาสเน รตา; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. «Habiendo escuchado su palabra, viví deleitándome en la Enseñanza; alcancé los tres conocimientos superiores y cumplí la instrucción del Buddha». ๒๐๓. 203. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก’’. «El deleite ha sido destruido en todos los sentidos, la masa de ignorancia ha sido desgarrada; sabe esto, oh Malvado: ¡has sido derrotado, oh Destructor!» … สีสูปจาลา เถรี…. Así, la tera Sīsūpacālā recitó estas estrofas. อฏฺฐกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Libro de los Ochos (Aṭṭhakanipāta). ๙. นวกนิปาโต 9. Libro de los Nueves ๑. วฑฺฒมาตุเถรีคาถา 1. Versos de la tera Vaḍḍhamātā (Madre de Vaḍḍha) ๒๐๔. 204. ‘‘มา [Pg.402] สุ เต วฑฺฒ โลกมฺหิ, วนโถ อาหุ กุทาจนํ; มา ปุตฺตก ปุนปฺปุนํ, อหุ ทุกฺขสฺส ภาคิมา. «Querido Vaḍḍha, que nunca surja en ti en este mundo el bosque de los deseos; hijo mío, no seas partícipe del sufrimiento del renacimiento una y otra vez». ๒๐๕. 205. ‘‘สุขญฺหิ วฑฺฒ มุนโย, อเนชา ฉินฺนสํสยา; สีติภูตา ทมปฺปตฺตา, วิหรนฺติ อนาสวา. «Ciertamente, Vaḍḍha, los sabios viven felices, libres de anhelos, con las dudas cortadas, refrescados, habiendo alcanzado el dominio de sí mismos y libres de contaminaciones». ๒๐๖. 206. ‘‘เตหานุจิณฺณํ อิสีภิ, มคฺคํ ทสฺสนปตฺติยา; ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย, ตฺวํ วฑฺฒ อนุพฺรูหย’’. «Para alcanzar la visión de los senderos y poner fin al sufrimiento, cultiva el camino de la tranquilidad y la visión profunda practicado por aquellos sabios». Así le dijo la madre al venerable Vaḍḍha, su propio hijo, cuando este llegó solo al monasterio de las monjas. ๒๐๗. 207. ‘‘วิสารทาว ภณสิ, เอตมตฺถํ ชเนตฺติ เม; มญฺญามิ นูน มามิเก, วนโถ เต น วิชฺชติ’’. «Madre, me hablas de este asunto con total confianza; me parece, querida mía, que para ti ya no existe el bosque de los deseos». Así habló el venerable Vaḍḍha. ๒๐๘. 208. ‘‘เย เกจิ วฑฺฒ สงฺขารา, หีนา อุกฺกฏฺฐมชฺฌิมา; อณูปิ อณุมตฺโตปิ, วนโถ เม น วิชฺชติ. «Querido Vaḍḍha, cualesquiera que sean las formaciones (sankhāras), ya sean inferiores, superiores o medias; para mí no existe ya ni el más mínimo rastro del bosque de los deseos». ๒๐๙. 209. ‘‘สพฺเพ เม อาสวา ขีณา, อปฺปมตฺตสฺส ฌายโต; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’. «Todas mis contaminaciones se han agotado mientras meditaba con diligencia; alcancé los tres conocimientos superiores y cumplí la instrucción del Buddha». Así habló la madre. ๒๑๐. 210. ‘‘อุฬารํ วต เม มาตา, ปโตทํ สมวสฺสริ; ปรมตฺถสญฺหิตา คาถา, ยถาปิ อนุกมฺปิกา. «Mi madre ciertamente ha aplicado un gran aguijón de instrucción; motivada por la compasión, ha pronunciado estrofas conectadas con el beneficio supremo del Nibbāna». ๒๑๑. 211. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, อนุสิฏฺฐึ ชเนตฺติยา; ธมฺมสํเวคมาปาทึ, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา. «Habiendo escuchado sus palabras, la instrucción de mi progenitora, sentí una profunda urgencia espiritual para alcanzar la liberación de los yugos (Nibbāna)». ๒๑๒. 212. ‘‘โสหํ ปธานปหิตตฺโต, รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต; มาตรา โจทิโต สนฺโต, อผุสึ สนฺติมุตฺตมํ’’. «Con el corazón dedicado al esfuerzo, incansable día y noche, e impulsado por mi madre, alcancé la paz suprema de la extinción de las impurezas». … วฑฺฒมาตา เถรี…. Así, la tera Vaḍḍhamātā recitó estas estrofas. นวกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Libro de los Nueves (Navakanipāta). ๑๐. เอกาทสนิปาโต 10. Libro de los Onces ๑. กิสาโคตมีเถรีคาถา 1. Versos de la tera Kisāgotamī ๒๑๓. 213. ‘‘กลฺยาณมิตฺตตา [Pg.403] มุนินา, โลกํ อาทิสฺส วณฺณิตา; กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน, อปิ พาโล ปณฺฑิโต อสฺส. «La buena amistad fue elogiada por el Sabio (el Buddha) con respecto al mundo; al frecuentar a buenos amigos, incluso aquel que antes era un necio puede convertirse en sabio». ๒๑๔. 214. ‘‘ภชิตพฺพา สปฺปุริสา, ปญฺญา ตถา วฑฺฒติ ภชนฺตานํ; ภชมาโน สปฺปุริเส, สพฺเพหิปิ ทุกฺเขหิ ปมุจฺเจยฺย. Se debe asociar con personas virtuosas (sabias), pues la sabiduría crece en quienes se asocian con ellas; al asociarse con los virtuosos, uno puede liberarse de todos los sufrimientos. ๒๑๕. 215. ‘‘ทุกฺขญฺจ วิชาเนยฺย, ทุกฺขสฺส จ สมุทยํ นิโรธํ; อฏฺฐงฺคิกญฺจ มคฺคํ, จตฺตาริปิ อริยสจฺจานิ. Uno debe comprender el sufrimiento, el origen del sufrimiento, su cesación y el noble camino óctuple; estas son las cuatro nobles verdades. ๒๑๖. 216. ‘‘ทุกฺโข อิตฺถิภาโว, อกฺขาโต ปุริสทมฺมสารถินา; สปตฺติกมฺปิ หิ ทุกฺขํ, อปฺเปกจฺจา สกึ วิชาตาโย. La condición de ser mujer es dolorosa, así lo ha declarado el Guía de los hombres que deben ser domados; vivir como co-esposa es ciertamente un sufrimiento; y algunas mujeres, tras dar a luz una sola vez... ๒๑๗. 217. ‘‘คลเก อปิ กนฺตนฺติ, สุขุมาลินิโย วิสานิ ขาทนฺติ; ชนมารกมชฺฌคตา, อุโภปิ พฺยสนานิ อนุโภนฺติ. ...incluso se cortan la garganta, o siendo delicadas, ingieren veneno; atrapadas en medio del proceso del nacimiento, tanto la madre como el hijo experimentan la muerte y la ruina. ๒๑๘. 218. ‘‘อุปวิชญฺญา คจฺฉนฺตี, อทฺทสาหํ ปตึ มตํ; ปนฺถมฺหิ วิชายิตฺวาน, อปฺปตฺตาว สกํ ฆรํ. Cerca del momento de dar a luz, mientras iba de camino, vi a mi esposo muerto; habiendo dado a luz en el sendero, antes de llegar a mi propio hogar. ๒๑๙. 219. ‘‘ทฺเว ปุตฺตา กาลกตา, ปตี จ ปนฺเถ มโต กปณิกาย; มาตา ปิตา จ ภาตา, ฑยฺหนฺติ จ เอกจิตกายํ. Mis dos hijos han fallecido y mi esposo murió en el camino, dejándome desamparada; mi madre, mi padre y mi hermano son consumidos por el fuego en una misma pira funeraria. ๒๒๐. 220. ‘‘ขีณกุลีเน กปเณ, อนุภูตํ เต ทุขํ อปริมาณํ; อสฺสู จ เต ปวตฺตํ, พหูนิ จ ชาติสหสฺสานิ. ¡Oh, desdichada Kisa Gotami, cuya familia se ha extinguido!, has experimentado un sufrimiento inconmensurable; tus lágrimas han fluido a lo largo de muchos miles de existencias. ๒๒๑. 221. ‘‘วสิตา สุสานมชฺเฌ, อโถปิ ขาทิตานิ ปุตฺตมํสานิ; หตกุลิกา สพฺพครหิตา, มตปติกา อมตมธิคจฺฉึ. Habiendo morado en medio de los cementerios e incluso habiendo devorado la carne de mis propios hijos (en vidas pasadas como animal); con mi linaje destruido, despreciada por todos y viuda, he alcanzado el estado de lo Inmortal. ๒๒๒. 222. ‘‘ภาวิโต เม มคฺโค, อริโย อฏฺฐงฺคิโก อมตคามี; นิพฺพานํ สจฺฉิกตํ, ธมฺมาทาสํ อเวกฺขึหํ. He desarrollado el noble camino óctuple que conduce a la liberación de la muerte; he realizado el Nibbana y he contemplado el espejo de la Verdad (Dhamma). ๒๒๓. 223. ‘‘อหมมฺหิ กนฺตสลฺลา, โอหิตภารา กตญฺหิ กรณียํ; กิสา โคตมี เถรี, วิมุตฺตจิตฺตา อิมํ ภณี’’ติ. Se me ha extraído la flecha de las pasiones y he dejado caer la pesada carga; ciertamente, lo que debía hacerse se ha cumplido. La anciana Kisa Gotami, con la mente plenamente liberada, pronunció estas palabras. … กิสา โคตมี เถรี…. ...Así habló la anciana Kisa Gotami... เอกาทสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí termina el Libro de los Once (Ekadasakanipato). ๑๑. ทฺวาทสกนิปาโต 11. Libro de los Doce (Dvadasakanipato) ๑. อุปฺปลวณฺณาเถรีคาถา 1. Versos de la Anciana Uppalavanna ๒๒๔. 224. ‘‘อุโภ [Pg.404] มาตา จ ธีตา จ, มยํ อาสุํ สปตฺติโย; ตสฺสา เม อหุ สํเวโค, อพฺภุโต โลมหํสโน. Tanto mi madre como yo, su hija, fuimos co-esposas de un mismo hombre; de este hecho surgió en mí un profundo sentido de urgencia espiritual, asombroso y estremecedor. ๒๒๕. 225. ‘‘ธิรตฺถุ กามา อสุจี, ทุคฺคนฺธา พหุกณฺฏกา; ยตฺถ มาตา จ ธีตา จ, สภริยา มยํ อหุํ. ¡Malditos sean los placeres sensuales! Son impuros, de fétido olor y están llenos de espinas; pues en ellos, madre e hija llegamos a ser esposas del mismo hombre. ๒๒๖. 226. ‘‘กาเมสฺวาทีนวํ ทิสฺวา, เนกฺขมฺมํ ทฏฺฐุ เขมโต; สา ปพฺพชฺชึ ราชคเห, อคารสฺมานคาริยํ. Habiendo visto el peligro en los placeres sensuales y comprendiendo la renuncia como el estado de seguridad, abandoné la vida de hogar y me ordené en la vida sin hogar en la ciudad de Rajagaha. ๒๒๗. 227. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ; เจโตปริจฺจญาณญฺจ, โสตธาตุ วิโสธิตา. Conozco mis existencias pasadas y he purificado el ojo divino; asimismo, he perfeccionado el conocimiento para leer las mentes ajenas y el sentido del oído divino. ๒๒๘. 228. ‘‘อิทฺธีปิ เม สจฺฉิกตา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย; ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. He realizado los poderes sobrenaturales y he alcanzado la extinción de todas las impurezas mentales; he realizado los seis conocimientos superiores y he cumplido con las enseñanzas del Buda. ๒๒๙. 229. ‘‘อิทฺธิยา อภินิมฺมิตฺวา, จตุรสฺสํ รถํ อหํ; พุทฺธสฺส ปาเท วนฺทิตฺวา, โลกนาถสฺส ตาทิโน’’. Habiendo creado por mi poder sobrenatural un carruaje tirado por cuatro caballos, rendí homenaje a los pies del Buda, el Refugio del Mundo, el Poseedor de tales virtudes. ๒๓๐. 230. ‘‘สุปุปฺผิตคฺคํ อุปคมฺม ปาทปํ, เอกา ตุวํ ติฏฺฐสิ สาลมูเล ; น จาปิ เต ทุติโย อตฺถิ โกจิ, น ตฺวํ พาเล ภายสิ ธุตฺตกานํ’’. Habiéndote acercado a este árbol en plena floración, te encuentras sola al pie de un árbol sala; no tienes a nadie que te acompañe. ¿Acaso no temes, joven, a los hombres libertinos? ๒๓๑. 231. ‘‘สตํ สหสฺสานิปิ ธุตฺตกานํ, สมาคตา เอทิสกา ภเวยฺยุํ; โลมํ น อิญฺเช นปิ สมฺปเวเธ, กึ เม ตุวํ มาร กริสฺสเสโก. Aunque vinieran cien mil libertinos como tú, no se me erizaría ni un solo vello ni temblaría de miedo; siendo tú uno solo, ¿qué podrías hacerme, oh Mara? ๒๓๒. 232. ‘‘เอสา อนฺตรธายามิ, กุจฺฉึ วา ปวิสามิ เต; ภมุกนฺตเร ติฏฺฐามิ, ติฏฺฐนฺตึ มํ น ทกฺขสิ. Puedo desaparecer de tu vista o incluso entrar en tu vientre; puedo situarme entre tus cejas, y aun estando allí, no serás capaz de verme. ๒๓๓. 233. ‘‘จิตฺตมฺหิ [Pg.405] วสีภูตาหํ, อิทฺธิปาทา สุภาวิตา; ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. He alcanzado el pleno dominio sobre mi mente y he desarrollado perfectamente las cuatro bases del poder sobrenatural; he realizado los seis conocimientos superiores y he cumplido con las enseñanzas del Buda. ๒๓๔. 234. ‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา; ยํ ตฺวํ ‘กามรตึ’ พฺรูสิ, ‘อรตี’ ทานิ สา มม. Los placeres sensuales son como lanzas y estacas, y los agregados de la existencia son como un tajo de carnicero; aquello que tú llamas 'deleite sensual' es ahora para mí motivo de total desapego. ๒๓๕. 235. ‘‘สพฺพตฺถ วิหตา นนฺที, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต; เอวํ ชานาหิ ปาปิม, นิหโต ตฺวมสิ อนฺตกา’’ติ. He destruido el deleite por la existencia en todo lugar y he disipado la densa masa de la ignorancia; sábete esto, ¡oh Malvado!, has sido derrotado, ¡oh Señor de la muerte! … อุปฺปลวณฺณา เถรี…. ...Así habló la anciana Uppalavanna... ทฺวาทสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí termina el Libro de los Doce (Dvadasakanipato). ๑๒. โสฬสนิปาโต 12. Libro de los Dieciséis (Solasanipato) ๑. ปุณฺณาเถรีคาถา 1. Versos de la Anciana Punna ๒๓๖. 236. ‘‘อุทหารี [Pg.406] อหํ สีเต, สทา อุทกโมตรึ; อยฺยานํ ทณฺฑภยภีตา, วาจาโทสภยฏฺฏิตา. Siendo una aguadora, bajaba siempre al agua incluso en el frío, por temor al castigo físico de mis amos y afligida por el miedo a sus palabras hirientes y su enojo. ๒๓๗. 237. ‘‘กสฺส พฺราหฺมณ ตฺวํ ภีโต, สทา อุทกโมตริ; เวธมาเนหิ คตฺเตหิ, สีตํ เวทยเส ภุสํ’’. ¿De qué temes, oh brahmán, para bajar siempre al agua? Con tus miembros temblando por el frío, sufres una aflicción intensa. ๒๓๘. 238. ชานนฺตี วต มํ โภติ, ปุณฺณิเก ปริปุจฺฉสิ; กโรนฺตํ กุสลํ กมฺมํ, รุนฺธนฺตํ กตปาปกํ. Ciertamente me conoces, respetable dama Punna, y aun así me preguntas; realizo acciones meritorias para contrarrestar el mal cometido. ๒๓๙. 239. ‘‘โย จ วุฑฺโฒ ทหโร วา, ปาปกมฺมํ ปกุพฺพติ; ทกาภิเสจนา โสปิ, ปาปกมฺมา ปมุจฺจติ’’. Ya sea viejo o joven, cualquiera que cometa una mala acción, se libera ciertamente de ella mediante la ablución en el agua. ๒๔๐. 240. ‘‘โก นุ เต อิทมกฺขาสิ, อชานนฺตสฺส อชานโก; ทกาภิเสจนา นาม, ปาปกมฺมา ปมุจฺจติ. ¿Quién te dijo esto, oh ignorante, a ti que tampoco conoces la ley del karma? ¿Que por la ablución en el agua uno se libera de las malas acciones? ๒๔๑. 241. ‘‘สคฺคํ นูน คมิสฺสนฺติ, สพฺเพ มณฺฑูกกจฺฉปา; นาคา จ สุสุมารา จ, เย จญฺเญ อุทเก จรา. Entonces todas las ranas, tortugas, serpientes, cocodrilos y otros seres que habitan en el agua irían ciertamente al cielo. ๒๔๒. 242. ‘‘โอรพฺภิกา สูกริกา, มจฺฉิกา มิคพนฺธกา; โจรา จ วชฺฌฆาตา จ, เย จญฺเญ ปาปกมฺมิโน; ทกาภิเสจนา เตปิ, ปาปกมฺมา ปมุจฺจเร. Los carniceros de ovejas, de cerdos, los pescadores, los cazadores, los ladrones, los verdugos y otros malhechores también se liberarían de sus malas acciones por la ablución en el agua. ๒๔๓. 243. ‘‘สเจ อิมา นทิโย เต, ปาปํ ปุพฺเพ กตํ วหุํ; ปุญฺญมฺปิมา วเหยฺยุํ เต, เตน ตฺวํ ปริพาหิโร. Si estos ríos pudieran arrastrar el mal que hiciste antes, también arrastrarían tu mérito, y quedarías despojado de tus buenas acciones. ๒๔๔. 244. ‘‘ยสฺส พฺราหฺมณ ตฺวํ ภีโต, สทา อุทกโมตริ; ตเมว พฺรหฺเม มา กาสิ, มา เต สีตํ ฉวึ หเน’’. Aquello a lo que temes, oh brahmán, y por lo cual siempre bajas al agua; eso mismo, oh brahmán, no lo hagas más. Que el frío del agua no dañe tu piel. ๒๔๕. 245. ‘‘กุมฺมคฺคปฏิปนฺนํ มํ, อริยมคฺคํ สมานยิ; ทกาภิเสจนา โภติ, อิมํ สาฏํ ททามิ เต’’. A mí, que seguía un camino erróneo, me has conducido al Noble Camino. Respetable dama, te entrego este manto como muestra de gratitud por esta enseñanza. ๒๔๖. 246. ‘‘ตุยฺเหว สาฏโก โหตุ, นาหมิจฺฉามิ สาฏกํ; สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ. Que el manto sea para ti, no lo deseo. Si temes al sufrimiento, si el sufrimiento te es desagradable: ๒๔๗. 247. ‘‘มากาสิ [Pg.407] ปาปกํ กมฺมํ, อาวิ วา ยทิ วา รโห; สเจ จ ปาปกํ กมฺมํ, กริสฺสสิ กโรสิ วา. No realices malas acciones, ya sea en público o en secreto. Pues si has hecho o harás una mala acción, ๒๔๘. 248. ‘‘น เต ทุกฺขา ปมุตฺยตฺถิ, อุเปจฺจาปิ ปลายโต; สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ. no habrá liberación del sufrimiento para ti, aunque intentes escapar volando. Si temes al sufrimiento, si el sufrimiento te es desagradable: ๒๔๙. 249. ‘‘อุเปหิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ; สมาทิยาหิ สีลานิ, ตํ เต อตฺถาย เหหิติ’’. Busca refugio en el Buddha, en el Dhamma y en el Sangha del Sublime. Asume los preceptos; eso será para tu beneficio. ๒๕๐. 250. ‘‘อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ; สมาทิยามิ สีลานิ, ตํ เม อตฺถาย เหหิติ. Busco refugio en el Buddha, en el Dhamma y en el Sangha del Sublime. Asumo los preceptos; eso será para mi beneficio. ๒๕๑. 251. ‘‘พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อาสึ, อชฺชมฺหิ สจฺจพฺราหฺมโณ; เตวิชฺโช เวทสมฺปนฺโน, โสตฺติโย จมฺหิ นฺหาตโก’’ติ. Antes era un brahmán solo por nacimiento; hoy soy un verdadero brahmán: poseedor del triple conocimiento, dotado de sabiduría, puro y purificado de todo mal. … ปุณฺณา เถรี…. ... La anciana monja Punna ... โสฬสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí termina la Sección de los Dieciséis (Soḷasanipāto). ๑๓. วีสตินิปาโต 13. Sección de los Veinte (Vīsatinipāto). ๑. อมฺพปาลีเถรีคาถา 1. Versos de la Therī Ambapālī. ๒๕๒. 252. ‘‘กาฬกา [Pg.408] ภมรวณฺณสาทิสา, เวลฺลิตคฺคา มม มุทฺธชา อหุํ; เต ชราย สาณวากสาทิสา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Negros y del color de las abejas, con las puntas rizadas, así eran mis cabellos; ahora, por la vejez, son como fibras de cáñamo. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๓. 253. ‘‘วาสิโตว สุรภี กรณฺฑโก, ปุปฺผปูร มม อุตฺตมงฺคโช. Fragante como un cofre de perfumes, mi cabeza estaba llena de flores y adornos. ตํ ชรายถ สโลมคนฺธิกํ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Ahora, debido a la vejez, huele a pelo viejo y desgastado. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๔. 254. ‘‘กานนํว สหิตํ สุโรปิตํ, โกจฺฉสูจิวิจิตคฺคโสภิตํ; ตํ ชราย วิรลํ ตหึ ตหึ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Como un bosque bien cuidado, embellecido con peines y agujas de oro, así era mi cabellera; ahora, por la vejez, está rala aquí y allá. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๕. 255. ‘‘กณฺหขนฺธกสุวณฺณมณฺฑิตํ, โสภเต สุเวณีหิลงฺกตํ; ตํ ชราย ขลิตํ สิรํ กตํ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Adornada con pasadores de oro y joyas, con hermosas trenzas, así lucía mi cabeza; ahora, por la vejez, se ha quedado calva. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๖. 256. ‘‘จิตฺตการสุกตาว เลขิกา, โสภเร สุ ภมุกา ปุเร มม; ตา ชราย วลิภิปฺปลมฺพิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Como líneas bien trazadas por un pintor, así eran mis hermosas cejas; ahora, por la vejez, cuelgan arrugadas sobre la frente. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๗. 257. ‘‘ภสฺสรา สุรุจิรา ยถา มณี, เนตฺตเหสุมภินีลมายตา; เต ชรายภิหตา น โสภเร, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Brillantes y hermosos como joyas, mis ojos eran de un azul profundo y alargados; ahora, golpeados por la vejez, ya no tienen brillo. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๘. 258. ‘‘สณฺหตุงฺคสทิสี [Pg.409] จ นาสิกา, โสภเต สุ อภิโยพฺพนํ ปติ; สา ชราย อุปกูลิตา วิย, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Mi nariz era delicada y armoniosa, realzando mi belleza en la juventud; ahora, por la vejez, parece marchita. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๕๙. 259. ‘‘กงฺกณํ ว สุกตํ สุนิฏฺฐิตํ, โสภเร สุ มม กณฺณปาฬิโย; ตา ชราย วลิภิปฺปลมฺพิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Como brazaletes de oro bien forjados, así eran mis orejas; ahora, por la vejez, cuelgan largas y arrugadas. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๖๐. 260. ‘‘ปตฺตลีมกุลวณฺณสาทิสา, โสภเร สุ ทนฺตา ปุเร มม; เต ชราย ขณฺฑิตา จาสิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Como el color de los brotes del banano, así de blancos y alineados eran mis dientes; ahora, por la vejez, están rotos y oscurecidos. La palabra de quien dice la verdad es infalible. ๒๖๑. 261. ‘‘กานนมฺหิ วนสณฺฑจารินี, โกกิลาว มธุรํ นิกูชิหํ; ตํ ชราย ขลิตํ ตหึ ตหึ, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño solía hablar dulcemente como un cuco que habita en la espesura del bosque; ahora, debido a la vejez, esa voz titubea aquí y allá. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๒. 262. ‘‘สณฺหกมฺพุริว สุปฺปมชฺชิตา, โสภเต สุ คีวา ปุเร มม; สา ชราย ภคฺคา วินามิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mi cuello lucía hermoso, como una fina caracola de oro bien pulida; ahora, debido a la vejez, está quebrado y encorvado por la debilidad. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๓. 263. ‘‘วฏฺฏปลิฆสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ พาหา ปุเร มม; ตา ชราย ยถ ปาฏลิพฺพลิตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis dos brazos lucían hermosos, comparables a postes redondos de una puerta; ahora, debido a la vejez, son como ramas blancas y secas de un árbol Pāṭali. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๔. 264. ‘‘สณฺหมุทฺทิกสุวณฺณมณฺฑิตา, โสภเร สุ หตฺถา ปุเร มม; เต ชราย ยถา มูลมูลิกา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis manos lucían hermosas, adornadas con finos anillos de oro; ahora, debido a la vejez, son como raíces de tubérculos. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๕. 265. ‘‘ปีนวฏฺฏสหิตุคฺคตา [Pg.410] อุโภ, โสภเร สุ ถนกา ปุเร มม; เถวิกีว ลมฺพนฺติ โนทกา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis dos pechos lucían hermosos, llenos, redondos y firmes; ahora, debido a la vejez, cuelgan como bolsas de agua vacías. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๖. 266. ‘‘กญฺจนสฺสผลกํว สมฺมฏฺฐํ, โสภเต สุ กาโย ปุเร มม; โส วลีหิ สุขุมาหิ โอตโต, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mi cuerpo lucía hermoso, como una plancha de oro bien pulida; ahora, está cubierto de finas arrugas. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๗. 267. ‘‘นาคโภคสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ อูรู ปุเร มม; เต ชราย ยถา เวฬุนาฬิโย, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis dos muslos lucían hermosos, semejantes a la trompa de un elefante; ahora, debido a la vejez, son como cañas de bambú delgadas. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๘. 268. ‘‘สณฺหนูปุรสุวณฺณมณฺฑิตา, โสภเร สุ ชงฺฆา ปุเร มม; ตา ชราย ติลทณฺฑการิว, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis pantorrillas lucían hermosas, adornadas con finas tobilleras de oro; ahora, debido a la vejez, son como tallos secos de sésamo. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๖๙. 269. ‘‘ตูลปุณฺณสทิโสปมา อุโภ, โสภเร สุ ปาทา ปุเร มม; เต ชราย ผุฏิตา วลีมตา, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา. Antaño, mis dos pies lucían hermosos, suaves como si estuvieran llenos de algodón; ahora, debido a la vejez, están agrietados y arrugados. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. ๒๗๐. 270. ‘‘เอทิโส อหุ อยํ สมุสฺสโย, ชชฺชโร พหุทุกฺขานมาลโย; โสปเลปปติโต ชราฆโร, สจฺจวาทิวจนํ อนญฺญถา’’. Tal era este cuerpo, ahora decrépito, morada de muchos sufrimientos; como una casa vieja que se derrumba al perder su carne y sangre. Las palabras del que dice la verdad no son de otra manera. … อมฺพปาลี เถรี…. ...La monja Ambapālī [recitó estos versos]... ๒. โรหินีเถรีคาถา 2. Versos de la monja Rohinī ๒๗๑. 271. ‘‘‘สมณา’ติ โภติ สุปิ, ‘สมณา’ติ ปพุชฺฌสิ ; สมณาเนว กิตฺเตสิ, สมณี นูน ภวิสฺสสิ. "Dices 'ascetas' cuando duermes, 'ascetas' al despertar; solo alabas las virtudes de los ascetas. Sin duda, eres una monja de corazón aunque vistas como laica". ๒๗๒. 272. ‘‘วิปุลํ [Pg.411] อนฺนญฺจ ปานญฺจ, สมณานํ ปเวจฺจสิ ; โรหินี ทานิ ปุจฺฉามิ, เกน เต สมณา ปิยา. "Das abundante comida y bebida a los ascetas. Rohinī, ahora te pregunto: ¿por qué te son tan queridos los ascetas?" ๒๗๓. 273. ‘‘อกมฺมกามา อลสา, ปรทตฺตูปชีวิโน; อาสํสุกา สาทุกามา, เกน เต สมณา ปิยา’’. "No desean trabajar, son perezosos y viven de lo que otros les dan; esperan recibir cosas y solo desean comida sabrosa. ¿Por qué te son tan queridos los ascetas?" ๒๗๔. 274. ‘‘จิรสฺสํ วต มํ ตาต, สมณานํ ปริปุจฺฉสิ; เตสํ เต กิตฺตยิสฺสามิ, ปญฺญาสีลปรกฺกมํ. "Padre, ciertamente después de mucho tiempo me preguntas por qué amo a los ascetas; te hablaré de su sabiduría, su virtud y su esfuerzo". ๒๗๕. 275. ‘‘กมฺมกามา อนลสา, กมฺมเสฏฺฐสฺส การกา; ราคํ โทสํ ปชหนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา. "Desean realizar sus deberes espirituales y no son perezosos; realizan la obra más noble que conduce al Nibbāna. Abandonan la pasión y el odio; por eso, me son queridos los ascetas". ๒๗๖. 276. ‘‘ตีณิ ปาปสฺส มูลานิ, ธุนนฺติ สุจิการิโน; สพฺพํ ปาปํ ปหีเนสํ, เตน เม สมณา ปิยา. "Han erradicado las tres raíces del mal y actúan con pureza; han abandonado todo mal. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๗๗. 277. ‘‘กายกมฺมํ สุจิ เนสํ, วจีกมฺมญฺจ ตาทิสํ; มโนกมฺมํ สุจิ เนสํ, เตน เม สมณา ปิยา. "Sus acciones físicas son puras, así como sus palabras; sus acciones mentales son puras. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๗๘. 278. ‘‘วิมลา สงฺขมุตฺตาว, สุทฺธา สนฺตรพาหิรา; ปุณฺณา สุกฺกาน ธมฺมานํ, เตน เม สมณา ปิยา. "Están libres de impurezas como perlas o caracolas bien pulidas; son puros por dentro y por fuera. Están llenos de cualidades blancas y puras; por eso, me son queridos los ascetas". ๒๗๙. 279. ‘‘พหุสฺสุตา ธมฺมธรา, อริยา ธมฺมชีวิโน; อตฺถํ ธมฺมญฺจ เทเสนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา. "Son muy instruidos, conocedores del Dhamma, nobles y viven rectamente. Enseñan tanto el significado como el texto; por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๐. 280. ‘‘พหุสฺสุตา ธมฺมธรา, อริยา ธมฺมชีวิโน; เอกคฺคจิตฺตา สติมนฺโต, เตน เม สมณา ปิยา. "Son muy instruidos, conocedores del Dhamma, nobles y viven rectamente; tienen mentes concentradas y son atentos. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๑. 281. ‘‘ทูรงฺคมา สติมนฺโต, มนฺตภาณี อนุทฺธตา; ทุกฺขสฺสนฺตํ ปชานนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา. "Se retiran a los bosques, son atentos, hablan con sabiduría y no son agitados. Comprenden el fin del sufrimiento; por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๒. 282. ‘‘ยสฺมา คามา ปกฺกมนฺติ, น วิโลเกนฺติ กิญฺจนํ; อนเปกฺขาว คจฺฉนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา. "Cuando parten de una aldea, no miran nada con anhelo; se marchan sin apego alguno. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๓. 283. ‘‘น เตสํ โกฏฺเฐ โอเปนฺติ, น กุมฺภึ น ขโฬปิยํ; ปรินิฏฺฐิตเมสานา, เตน เม สมณา ปิยา. "No almacenan nada en graneros, ni en ollas, ni en cestas; solo buscan comida ya preparada por otros para beneficio de los demás. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๔. 284. ‘‘น เต หิรญฺญํ คณฺหนฺติ, น สุวณฺณํ น รูปิยํ; ปจฺจุปฺปนฺเนน ยาเปนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา. "No aceptan monedas, ni oro, ni plata; subsisten con lo que obtienen en el presente. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๕. 285. ‘‘นานากุลา [Pg.412] ปพฺพชิตา, นานาชนปเทหิ จ; อญฺญมญฺญํ ปิยายนฺติ, เตน เม สมณา ปิยา’’. "Habiéndose ordenado desde diversas familias y regiones, se profesan afecto mutuo a pesar de sus orígenes. Por eso, me son queridos los ascetas". ๒๘๖. 286. ‘‘อตฺถาย วต โน โภติ, กุเล ชาตาสิ โรหินี; สทฺธา พุทฺเธ จ ธมฺเม จ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารวา. "Ciertamente, Rohinī, has nacido en nuestra familia para nuestro beneficio; posees fe en el Buda, el Dhamma y el Saṅgha, y un profundo respeto por ellos". ๒๘๗. 287. ‘‘ตุวํ เหตํ ปชานาสิ, ปุญฺญกฺเขตฺตํ อนุตฺตรํ; อมฺหมฺปิ เอเต สมณา, ปฏิคณฺหนฺติ ทกฺขิณํ’’. "Tú reconoces que ellos son el campo de mérito supremo; que estos ascetas acepten también nuestras ofrendas". ๒๘๘. 288. ‘‘ปติฏฺฐิโต เหตฺถ ยญฺโญ, วิปุโล โน ภวิสฺสติ; สเจ ภายสิ ทุกฺขสฺส, สเจ เต ทุกฺขมปฺปิยํ. "La ofrenda depositada en estos ascetas será de gran fruto para nosotros. Padre, si temes al sufrimiento y si el sufrimiento te resulta desagradable..." ๒๘๙. 289. ‘‘อุเปหิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ; สมาทิยาหิ สีลานิ, ตํ เต อตฺถาย เหหิติ’’. ¡Busca refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, quienes poseen la cualidad de la ecuanimidad! Emprende los preceptos; eso será para tu beneficio. ๒๙๐. 290. ‘‘อุเปมิ สรณํ พุทฺธํ, ธมฺมํ สงฺฆญฺจ ตาทินํ; สมาทิยามิ สีลานิ, ตํ เม อตฺถาย เหหิติ. Busco refugio en el Buda, el Dhamma y el Sangha, quienes poseen la cualidad de la ecuanimidad. Emprendo los preceptos; eso será para mi beneficio. ๒๙๑. 291. ‘‘พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อาสึ, โส อิทานิมฺหิ พฺราหฺมโณ; เตวิชฺโช โสตฺติโย จมฺหิ, เวทคู จมฺหิ นฺหาตโก’’. Antaño fui un pariente de Brahma, pero ahora soy un verdadero brahmán; poseo las tres ciencias, soy puro, un conocedor de los Vedas y estoy limpio de impurezas. … โรหินี เถรี…. ... La monja Rohinī ... ๓. จาปาเถรีคาถา 3. Versos de la monja Cāpā ๒๙๒. 292. ‘‘ลฏฺฐิหตฺโถ ปุเร อาสิ, โส ทานิ มิคลุทฺทโก; อาสาย ปลิปา โฆรา, นาสกฺขิ ปารเมตเว. Antaño caminaba con un bastón en la mano; ahora soy un cazador de ciervos. Atrapado en el terrible lodo del deseo, no he podido alcanzar la otra orilla. ๒๙๓. 293. ‘‘สุมตฺตํ มํ มญฺญมานา, จาปา ปุตฺตมโตสยิ; จาปาย พนฺธนํ เฉตฺวา, ปพฺพชิสฺสํ ปุโนปหํ. Creyendo que yo estaba ebrio de pasión, Cāpā me provocaba usando a nuestro hijo. Rompiendo el vínculo con Cāpā, me ordenaré de nuevo. ๒๙๔. 294. ‘‘มา เม กุชฺฌิ มหาวีร, มา เม กุชฺฌิ มหามุนิ; น หิ โกธปเรตสฺส, สุทฺธิ อตฺถิ กุโต ตโป. No te enojes conmigo, gran héroe; no te enojes conmigo, gran sabio. Pues para quien está dominado por la ira, no existe la pureza; ¿cómo podría haber ascesis? ๒๙๕. 295. ‘‘ปกฺกมิสฺสญฺจ นาฬาโต, โกธ นาฬาย วจฺฉติ; พนฺธนฺตี อิตฺถิรูเปน, สมเณ ธมฺมชีวิโน’’. Me marcharé de Nāḷā; ¿quién querría quedarse en Nāḷā? Tú intentas atar con tu forma de mujer a los ascetas que viven según el Dhamma. ๒๙๖. 296. ‘‘เอหิ กาฬ นิวตฺตสฺสุ, ภุญฺช กาเม ยถา ปุเร; อหญฺจ เต วสีกตา, เย จ เม สนฺติ ญาตกา’’. Ven, Kāḷa, regresa; disfruta de los placeres como antes. Tanto yo como mis parientes estaremos a tu disposición. ๒๙๗. 297. ‘‘เอตฺโต [Pg.413] จาเป จตุพฺภาคํ, ยถา ภาสสิ ตฺวญฺจ เม; ตยิ รตฺตสฺส โปสสฺส, อุฬารํ วต ตํ สิยา’’. Cāpā, aunque hablaras cuatro veces más dulcemente de lo que lo haces ahora, eso solo conmovería a un hombre apasionado; pero yo ya no siento apego por ti. ๒๙๘. 298. ‘‘กาฬงฺคินึว ตกฺการึ, ปุปฺผิตํ คิริมุทฺธนิ; ผุลฺลํ ทาลิมลฏฺฐึว, อนฺโตทีเปว ปาฏลึ. Como un árbol takkāri florecido en la cima de una montaña, como una rama de granado en flor, o como un árbol pāṭalī en la isla central... ๒๙๙. 299. ‘‘หริจนฺทนลิตฺตงฺคึ, กาสิกุตฺตมธารินึ; ตํ มํ รูปวตึ สนฺตึ, กสฺส โอหาย คจฺฉสิ’’. Con el cuerpo ungido con sándalo rojo y vistiendo las mejores sedas de Kāsī; siendo yo tan bella, ¿por qué me abandonas y te marchas? ๓๐๐. 300. ‘‘สากุนฺติโกว สกุณึ, ยถา พนฺธิตุมิจฺฉติ; อาหริเมน รูเปน, น มํ ตฺวํ พาธยิสฺสสิ’’. Como un cazador desea atrapar a un pájaro, tú deseas atarme con tu belleza artificial; pero ahora ya no podrás perturbarme. ๓๐๑. 301. ‘‘อิมญฺจ เม ปุตฺตผลํ, กาฬ อุปฺปาทิตํ ตยา; ตํ มํ ปุตฺตวตึ สนฺตึ, กสฺส โอหาย คจฺฉสิ’’. Kāḷa, este hijo es el fruto que tú engendraste en mí; siendo yo la madre de tu hijo, ¿por qué me abandonas y te marchas? ๓๐๒. 302. ‘‘ชหนฺติ ปุตฺเต สปฺปญฺญา, ตโต ญาตี ตโต ธนํ; ปพฺพชนฺติ มหาวีรา, นาโค เฉตฺวาว พนฺธนํ’’. Los sabios abandonan a los hijos, luego a los parientes y a la riqueza; los grandes héroes se ordenan, como un elefante que rompe sus ataduras. ๓๐๓. 303. ‘‘อิทานิ เต อิมํ ปุตฺตํ, ทณฺเฑน ฉุริกาย วา; ภูมิยํ วา นิสุมฺภิสฺสํ, ปุตฺตโสกา น คจฺฉสิ’’. Ahora mismo heriré a este niño tuyo con un palo o con un cuchillo, o lo arrojaré al suelo; no te irás por el dolor de perder a tu hijo. ๓๐๔. 304. ‘‘สเจ ปุตฺตํ สิงฺคาลานํ, กุกฺกุรานํ ปทาหิสิ; น มํ ปุตฺตกตฺเต ชมฺมิ, ปุนราวตฺตยิสฺสสิ’’. Incluso si entregaras a mi hijo a los chacales o a los perros, ¡oh miserable!, no lograrás que regrese a la vida mundana por causa del niño. ๓๐๕. 305. ‘‘หนฺท โข ทานิ ภทฺทนฺเต, กุหึ กาฬ คมิสฺสสิ; กตมํ คามนิคมํ, นครํ ราชธานิโย’’. Bien, ahora dime, honorable Kāḷa, ¿a dónde irás? ¿A qué aldea, poblado o ciudad real te dirigirás? ๓๐๖. 306. ‘‘อหุมฺห ปุพฺเพ คณิโน, อสฺสมณา สมณมานิโน; คาเมน คามํ วิจริมฺห, นคเร ราชธานิโย. Antaño fuimos líderes de grupos, falsos ascetas que se creían monjes; vagábamos de aldea en aldea, por ciudades y capitales reales. ๓๐๗. 307. ‘‘เอโส หิ ภควา พุทฺโธ, นทึ เนรญฺชรํ ปติ; สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, ธมฺมํ เทเสติ ปาณินํ; ตสฺสาหํ สนฺติกํ คจฺฉํ, โส เม สตฺถา ภวิสฺสติ’’. Aquel es el Bienaventurado Buda, quien cerca del río Nerañjarā enseña el Dhamma a los seres para la cesación de todo sufrimiento. Iré a su presencia; Él será mi maestro. ๓๐๘. 308. ‘‘วนฺทนํ ทานิ วชฺชาสิ, โลกนาถํ อนุตฺตรํ; ปทกฺขิณญฺจ กตฺวาน, อาทิเสยฺยาสิ ทกฺขิณํ’’. Transmítele mis saludos al incomparable Refugio del Mundo; tras rodearlo respetuosamente, dedícame los méritos de ese saludo. ๓๐๙. 309. ‘‘เอตํ โข ลพฺภมมฺเหหิ, ยถา ภาสสิ ตฺวญฺจ เม; วนฺทนํ ทานิ เต วชฺชํ, โลกนาถํ อนุตฺตรํ; ปทกฺขิณญฺจ กตฺวาน, อาทิสิสฺสามิ ทกฺขิณํ’’. Haré lo que me pides; le transmitiré tus saludos al incomparable Refugio del Mundo y, tras rodearlo respetuosamente, te dedicaré los méritos. ๓๑๐. 310. ตโต [Pg.414] จ กาโฬ ปกฺกามิ, นทึ เนรญฺชรํ ปติ; โส อทฺทสาสิ สมฺพุทฺธํ, เทเสนฺตํ อมตํ ปทํ. Entonces Kāḷa partió hacia la orilla del río Nerañjarā; allí vio al Buda Supremo enseñando el estado de lo Inmortal. ๓๑๑. 311. ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ; อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ. Vio a quien enseñaba el sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Camino Óctuple que conduce al cese del dolor. ๓๑๒. 312. ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา, กตฺวาน นํ ปทกฺขิณํ; จาปาย อาทิสิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Tras venerar sus pies y rodearlo respetuosamente, dedicó los méritos a Cāpā y se ordenó en la vida sin hogar. Alcanzó las tres ciencias y cumplió con la enseñanza del Buda. … จาปา เถรี…. ... La monja Cāpā ... ๔. สุนฺทรีเถรีคาถา 4. Versos de la monja Sundarī ๓๑๓. 313. ‘‘เปตานิ โภติ ปุตฺตานิ, ขาทมานา ตุวํ ปุเร; ตุวํ ทิวา จ รตฺโต จ, อตีว ปริตปฺปสิ. Señora, antaño solías devorar por el dolor a tus hijos muertos; sufrías intensamente tanto de día como de noche. ๓๑๔. 314. ‘‘สาชฺช สพฺพานิ ขาทิตฺวา, สตปุตฺตานิ พฺราหฺมณี; วาเสฏฺฐิ เกน วณฺเณน, น พาฬฺหํ ปริตปฺปสิ’’. Hoy, habiendo devorado a todos tus cien hijos, ¿por qué, brahmán Vāseṭṭhī, ya no sufres tan intensamente? ๓๑๕. 315. ‘‘พหูนิ ปุตฺตสตานิ, ญาติสงฺฆสตานิ จ; ขาทิตานิ อตีตํเส, มม ตุยฺหญฺจ พฺราหฺมณ. Oh brāhmaṇa, en el pasado, tanto tú como yo hemos consumido a muchos cientos de hijos y a cientos de grupos de parientes. ๓๑๖. 316. ‘‘สาหํ นิสฺสรณํ ญตฺวา, ชาติยา มรณสฺส จ; น โสจามิ น โรทามิ, น จาปิ ปริตปฺปยึ’’. Conociendo la liberación del nacimiento y de la muerte, ya no me lamento ni lloro, ni me aflijo más. ๓๑๗. 317. ‘‘อพฺภุตํ วต วาเสฏฺฐิ, วาจํ ภาสสิ เอทิสึ; กสฺส ตฺวํ ธมฺมมญฺญาย, คิรํ ภาสสิ เอทิสึ’’. ¡Oh Vāseṭṭhī, qué asombroso! Verdaderamente hablas tales palabras. ¿Habiendo comprendido la enseñanza de qué maestro hablas de tal manera? ๓๑๘. 318. ‘‘เอส พฺราหฺมณ สมฺพุทฺโธ, นครํ มิถิลํ ปติ; สพฺพทุกฺขปฺปหานาย, ธมฺมํ เทเสสิ ปาณินํ. Ese es el Buda, oh brāhmaṇa, que reside cerca de la ciudad de Mithilā. Él enseña el Dhamma a los seres para el abandono de todo sufrimiento. ๓๑๙. 319. ‘‘ตสฺส พฺรหฺเม อรหโต, ธมฺมํ สุตฺวา นิรูปธึ; ตตฺถ วิญฺญาตสทฺธมฺมา, ปุตฺตโสกํ พฺยปานุทึ’’. Oh brāhmaṇa, habiendo escuchado el Dhamma libre de aflicciones de aquel Arahant, y habiendo comprendido allí la Verdadera Doctrina, abandoné el dolor por mi hijo. ๓๒๐. 320. ‘‘โส อหมฺปิ คมิสฺสามิ, นครํ มิถิลํ ปติ; อปฺเปว มํ โส ภควา, สพฺพทุกฺขา ปโมจเย’’. Yo también iré hacia la ciudad de Mithilā. Tal vez ese Bienaventurado me libere de todo sufrimiento. ๓๒๑. 321. อทฺทส [Pg.415] พฺราหฺมโณ พุทฺธํ, วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ; สฺวสฺส ธมฺมมเทเสสิ, มุนิ ทุกฺขสฺส ปารคู. El brāhmaṇa vio al Buda, liberado y sin aflicciones. El Sabio, que ha cruzado a la otra orilla del sufrimiento, le enseñó el Dhamma. ๓๒๒. 322. ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ; อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ. Le enseñó sobre el sufrimiento, el origen del sufrimiento, la superación del sufrimiento y el Noble Sendero Óctuple que conduce al cese del sufrimiento. ๓๒๓. 323. ตตฺถ วิญฺญาตสทฺธมฺโม, ปพฺพชฺชํ สมโรจยิ; สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ. Habiendo comprendido allí la Verdadera Doctrina, solicitó la ordenación. En tres noches, Sujāta alcanzó los tres conocimientos superiores. ๓๒๔. 324. ‘‘เอหิ สารถิ คจฺฉาหิ, รถํ นิยฺยาทยาหิมํ; อาโรคฺยํ พฺราหฺมณึ วชฺช, ‘ปพฺพชิ ทานิ พฺราหฺมโณ; สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ’’’. Ven, cochero, ve y entrega este carro. Dile a la brāhmaṇī que estoy bien: 'El brāhmaṇa Sujāta se ha ordenado ahora; en tres noches, ha alcanzado los tres conocimientos superiores'. ๓๒๕. 325. ตโต จ รถมาทาย, สหสฺสญฺจาปิ สารถิ; อาโรคฺยํ พฺราหฺมณิโวจ, ‘‘ปพฺพชิ ทานิ พฺราหฺมโณ; สุชาโต ตีหิ รตฺตีหิ, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยิ’’. Entonces el cochero, tomando el carro y las mil piezas de oro, informó a la brāhmaṇī sobre su bienestar: 'El brāhmaṇa Sujāta se ha ordenado ahora; en tres noches, ha alcanzado los tres conocimientos superiores'. ๓๒๖. 326. ‘‘เอตญฺจาหํ อสฺสรถํ, สหสฺสญฺจาปิ สารถิ; เตวิชฺชํ พฺราหฺมณํ สุตฺวา, ปุณฺณปตฺตํ ททามิ เต’’. Al escuchar que el brāhmaṇa ha alcanzado los tres conocimientos, te entrego este carro tirado por caballos, las mil piezas de oro y este regalo de gratitud. ๓๒๗. 327. ‘‘ตุยฺเหว โหตฺวสฺสรโถ, สหสฺสญฺจาปิ พฺราหฺมณิ; อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามิ, วรปญฺญสฺส สนฺติเก’’. Que el carro y las mil piezas de oro sean solo suyos, oh brāhmaṇī. Yo también me ordenaré ante Aquel de Sabiduría Suprema. ๓๒๘. 328. ‘‘หตฺถี ควสฺสํ มณิกุณฺฑลญฺจ, ผีตญฺจิมํ คหวิภวํ ปหาย; ปิตา ปพฺพชิโต ตุยฺหํ, ภุญฺช โภคานิ สุนฺทริ; ตุวํ ทายาทิกา กุเล’’. Habiendo abandonado elefantes, vacas, caballos, joyas, pendientes y esta próspera riqueza doméstica, tu padre se ha ordenado. Disfruta de los bienes, Sundarī; tú eres la heredera en la familia. ๓๒๙. 329. ‘‘หตฺถี ควสฺสํ มณิกุณฺฑลญฺจ, รมฺมํ จิมํ คหวิภวํ ปหาย; ปิตา ปพฺพชิโต มยฺหํ, ปุตฺตโสเกน อฏฺฏิโต; Afligido por el dolor por su hijo, mi padre se ha ordenado, abandonando elefantes, vacas, caballos, joyas, pendientes y esta encantadora riqueza doméstica. อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามิ, ภาตุโสเกน อฏฺฏิตา’’. Yo también me ordenaré, afligida por el dolor por mi hermano. ๓๓๐. 330. ‘‘โส เต อิชฺฌตุ สงฺกปฺโป, ยํ ตฺวํ ปตฺเถสิ สุนฺทรี; อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อุญฺโฉ จ, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ; เอตานิ อภิสมฺโภนฺตี, ปรโลเก อนาสวา’’. Que se cumpla tu propósito, aquello que deseas, Sundarī. Viviendo de limosnas y recolección, vistiendo mantos de trapos polvorientos, esfuérzate por lograrlos, libre de impurezas para el otro mundo. ๓๓๑. 331. ‘‘สิกฺขมานาย [Pg.416] เม อยฺเย, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร. Siendo todavía una aprendiz, oh noble dama, he purificado el ojo divino. Conozco mis vidas pasadas y dónde residí anteriormente. ๓๓๒. 332. ‘‘ตุวํ นิสฺสาย กลฺยาณี, เถรี สงฺฆสฺส โสภเน; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Gracias a ti, oh noble Therī, ornamento de la Sangha, he alcanzado los tres conocimientos y he cumplido la instrucción del Buda. ๓๓๓. 333. ‘‘อนุชานาหิ เม อยฺเย, อิจฺเฉ สาวตฺถิ คนฺตเว; สีหนาทํ นทิสฺสามิ, พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก’’. Permítame, oh noble dama, deseo ir a Sāvatthi. Lanzaré un rugido de león en presencia del más excelente Buda. ๓๓๔. 334. ‘‘ปสฺส สุนฺทริ สตฺถารํ, เหมวณฺณํ หริตฺตจํ; อทนฺตานํ ทเมตารํ, สมฺพุทฺธมกุโตภยํ’’. Mira, Sundarī, al Maestro de tez dorada y piel brillante, el domador de los indomables, el Plenamente Despierto que no teme a nada. ๓๓๕. 335. ‘‘ปสฺส สุนฺทริมายนฺตึ, วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ; วีตราคํ วิสํยุตฺตํ, กตกิจฺจมนาสวํ. Vea a Sundarī que se acerca, liberada, sin aflicciones, sin deseo, desapegada, habiendo cumplido su deber y libre de impurezas. ๓๓๖. 336. ‘‘พาราณสีโต นิกฺขมฺม, ตว สนฺติกมาคตา; สาวิกา เต มหาวีร, ปาเท วนฺทติ สุนฺทรี’’. Habiendo salido de Benarés, he llegado ante Usted. Su discípula, Sundarī, oh Gran Héroe, rinde homenaje a Sus pies. ๓๓๗. 337. ‘‘ตุวํ พุทฺโธ ตุวํ สตฺถา, ตุยฺหํ ธีตามฺหิ พฺราหฺมณ; โอรสา มุขโต ชาตา, กตกิจฺจา อนาสวา’’. Usted es el Buda, Usted es el Maestro; yo soy Su hija, oh Brāhmaṇa. Nacida de Su corazón y de Su palabra, habiendo cumplido mi deber y libre de impurezas. ๓๓๘. 338. ‘‘ตสฺสา เต สฺวาคตํ ภทฺเท, ตโต เต อทุราคตํ; เอวญฺหิ ทนฺตา อายนฺติ, สตฺถุ ปาทานิ วนฺทิกา; วีตราคา วิสํยุตฺตา, กตกิจฺจา อนาสวา’’. Bienvenida seas, bendita Sundarī; tu llegada no es en vano. Pues así es como vienen los domados a rendir homenaje a los pies del Maestro: sin deseos, desapegados, con el deber cumplido y libres de impurezas. … สุนฺทรี เถรี…. ... La anciana monja Sundari ... ๕. สุภากมฺมารธีตุเถรีคาถา 5. Versos de la Therī Subhā, hija del herrero ๓๓๙. 339. ‘‘ทหราหํ สุทฺธวสนา, ยํ ปุเร ธมฺมมสฺสุณึ; ตสฺสา เม อปฺปมตฺตาย, สจฺจาภิสมโย อหุ. Siendo joven y vistiendo ropas blancas, escuché el Dhamma anteriormente. Para mí, que me esforcé con diligencia, ocurrió la penetración de las verdades. ๓๔๐. 340. ‘‘ตโตหํ สพฺพกาเมสุ, ภุสํ อรติมชฺฌคํ; สกฺกายสฺมึ ภยํ ทิสฺวา, เนกฺขมฺมเมว ปีหเย. Desde entonces, sentí un profundo descontento por todos los placeres de los sentidos. Al ver el peligro en la identidad personal, anhelé únicamente la renuncia. ๓๔๑. 341. ‘‘หิตฺวานหํ ญาติคณํ, ทาสกมฺมกรานิ จ; คามเขตฺตานิ ผีตานิ, รมณีเย ปโมทิเต. Habiendo abandonado a mi grupo de parientes, a los sirvientes y trabajadores, las prósperas aldeas y campos, y las placenteras y alegres riquezas. ๓๔๒. 342. ‘‘ปหายหํ [Pg.417] ปพฺพชิตา, สาปเตยฺยมนปฺปกํ; เอวํ สทฺธาย นิกฺขมฺม, สทฺธมฺเม สุปฺปเวทิเต. Habiendo abandonado abundantes riquezas, me ordené; habiendo salido así del hogar con fe, me establecí en el verdadero Dhamma bien proclamado por el Bienaventurado. ๓๔๓. 343. ‘‘เนตํ อสฺส ปติรูปํ, อากิญฺจญฺญญฺหิ ปตฺถเย; โย ชาตรูปํ รชตํ, ฉฑฺเฑตฺวา ปุนราคเม. No sería apropiado para mí regresar a ellos, pues anhelo el estado de quien no posee nada. Aquel que, habiendo abandonado el oro y la plata, regresara a ellos de nuevo, ¿cómo podría levantar la cabeza entre los sabios? ๓๔๔. 344. ‘‘รชตํ ชาตรูปํ วา, น โพธาย น สนฺติยา; เนตํ สมณสารุปฺปํ, น เอตํ อริยทฺธนํ. Ni la plata ni el oro conducen al despertar ni a la paz; esto no es digno de un asceta, ni constituye la riqueza de los nobles. ๓๔๕. 345. ‘‘โลภนํ มทนญฺเจตํ, โมหนํ รชวฑฺฒนํ; สาสงฺกํ พหุอายาสํ, นตฺถิ เจตฺถ ธุวํ ฐิติ. Esto es causa de codicia e intoxicación, de engaño y del aumento de las pasiones; está lleno de peligros y de grandes fatigas; en ello no hay permanencia ni estabilidad. ๓๔๖. 346. ‘‘เอตฺถ รตฺตา ปมตฺตา จ, สงฺกิลิฏฺฐมนา นรา; อญฺญมญฺเญน พฺยารุทฺธา, ปุถุ กุพฺพนฺติ เมธคํ. Los hombres apegados y negligentes en esto tienen la mente corrompida; enfrentados unos con otros, muchos se entregan a las disputas. ๓๔๗. 347. ‘‘วโธ พนฺโธ ปริกฺเลโส, ชานิ โสกปริทฺทโว; กาเมสุ อธิปนฺนานํ, ทิสฺสเต พฺยสนํ พหุํ. Muerte, cautiverio, aflicción, pérdida, pesar y lamento: se observa mucha ruina para aquellos que están dominados por los placeres de los sentidos. ๓๔๘. 348. ‘‘ตํ มํ ญาตี อมิตฺตาว, กึ โว กาเมสุ ยุญฺชถ; ชานาถ มํ ปพฺพชิตํ, กาเมสุ ภยทสฺสินึ. ¿Por qué vosotros, parientes míos, como si fuerais enemigos, me incitáis hacia los placeres de los sentidos? Sabed que soy una mujer ordenada que ve el peligro en tales placeres. ๓๔๙. 349. ‘‘น หิรญฺญสุวณฺเณน, ปริกฺขียนฺติ อาสวา; อมิตฺตา วธกา กามา, สปตฺตา สลฺลพนฺธนา. Las impurezas no se agotan mediante el oro y las riquezas; los placeres de los sentidos son enemigos, asesinos, rivales y cadenas de dardos. ๓๕๐. 350. ‘‘ตํ มํ ญาตี อมิตฺตาว, กึ โว กาเมสุ ยุญฺชถ; ชานาถ มํ ปพฺพชิตํ, มุณฺฑํ สงฺฆาฏิปารุตํ. ¿Por qué vosotros, parientes míos, como si fuerais enemigos, me incitáis hacia los placeres de los sentidos? Sabed que soy una mujer ordenada, con la cabeza rapada y vestida con el manto de parches. ๓๕๑. 351. ‘‘อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อุญฺโฉ จ, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ; เอตํ โข มม สารุปฺปํ, อนคารูปนิสฺสโย. La comida de limosna recolectada y los mantos hechos de harapos desechados: esto es lo que es adecuado para mí, el sustento de la vida sin hogar. ๓๕๒. 352. ‘‘วนฺตา มเหสีหิ กามา, เย ทิพฺพา เย จ มานุสา; เขมฏฺฐาเน วิมุตฺตา เต, ปตฺตา เต อจลํ สุขํ. Los placeres, tanto divinos como humanos, han sido abandonados por los grandes sabios; ellos, liberados en el lugar de seguridad, han alcanzado la felicidad inamovible. ๓๕๓. 353. ‘‘มาหํ กาเมหิ สงฺคจฺฉึ, เยสุ ตาณํ น วิชฺชติ; อมิตฺตา วธกา กามา, อคฺคิกฺขนฺธูปมา ทุขา. Que no me asocie con los placeres de los sentidos, en los cuales no se encuentra protección; los placeres son enemigos, asesinos, similares a una gran hoguera y fuente de sufrimiento. ๓๕๔. 354. ‘‘ปริปนฺโถ [Pg.418] เอส ภโย, สวิฆาโต สกณฺฏโก; เคโธ สุวิสโม เจโส, มหนฺโต โมหนามุโข. Esto es un obstáculo, un peligro, lleno de angustia y de espinas; es una codicia sumamente escabrosa y una gran puerta hacia el engaño. ๓๕๕. 355. ‘‘อุปสคฺโค ภีมรูโป, กามา สปฺปสิรูปมา; เย พาลา อภินนฺทนฺติ, อนฺธภูตา ปุถุชฺชนา. Es una desgracia de apariencia aterradora, los placeres de los sentidos son como la cabeza de una serpiente; en ellos se regocijan los necios, los mundanos que se han vuelto ciegos. ๓๕๖. 356. ‘‘กามปงฺเกน สตฺตา หิ, พหู โลเก อวิทฺทสู; ปริยนฺตํ น ชานนฺติ, ชาติยา มรณสฺส จ. Atrapados en el fango de los placeres, muchos ignorantes en el mundo no conocen el fin del nacimiento y de la muerte. ๓๕๗. 357. ‘‘ทุคฺคติคมนํ มคฺคํ, มนุสฺสา กามเหตุกํ; พหุํ เว ปฏิปชฺชนฺติ, อตฺตโน โรคมาวหํ. Los hombres siguen el camino que conduce a los estados de privación, motivados por los placeres de los sentidos; ciertamente, practican muchas acciones que les acarrean su propio sufrimiento. ๓๕๘. 358. ‘‘เอวํ อมิตฺตชนนา, ตาปนา สํกิเลสิกา; โลกามิสา พนฺธนียา, กามา มรณพนฺธนา. De este modo, los placeres de los sentidos engendran enemistad, son ardientes y corruptores; son el cebo del mundo, ataduras que conducen a la muerte. ๓๕๙. 359. ‘‘อุมฺมาทนา อุลฺลปนา, กามา จิตฺตปฺปมทฺทิโน; สตฺตานํ สงฺกิเลสาย, ขิปฺปํ มาเรน โอฑฺฑิตํ. Los placeres de los sentidos causan locura y engaño, oprimiendo la mente; son como una trampa tendida por Mara para corromper rápidamente a los seres. ๓๖๐. 360. ‘‘อนนฺตาทีนวา กามา, พหุทุกฺขา มหาวิสา; อปฺปสฺสาทา รณกรา, สุกฺกปกฺขวิโสสนา. Los placeres de los sentidos tienen infinitos peligros, causan mucho sufrimiento y son como un gran veneno; ofrecen poco deleite, provocan conflictos y secan la parte pura de la virtud. ๓๖๑. 361. ‘‘สาหํ เอตาทิสํ กตฺวา, พฺยสนํ กามเหตุกํ; น ตํ ปจฺจาคมิสฺสามิ, นิพฺพานาภิรตา สทา. Yo, habiendo comprendido tal ruina causada por los placeres, no regresaré a ellos, deleitándome siempre en el Nirvana. ๓๖๒. 362. ‘‘รณํ กริตฺวา กามานํ, สีติภาวาภิกงฺขินี; อปฺปมตฺตา วิหสฺสามิ, สพฺพสํโยชนกฺขเย. Habiendo combatido contra los placeres y anhelando el estado de paz, viviré con diligencia en la destrucción de todos los grilletes. ๓๖๓. 363. ‘‘อโสกํ วิรชํ เขมํ, อริยฏฺฐงฺคิกํ อุชุํ; ตํ มคฺคํ อนุคจฺฉามิ, เยน ติณฺณา มเหสิโน’’. Sigo el camino recto, el Noble Óctuple Sendero, que es libre de pesar, sin mancha y seguro, por el cual cruzaron los grandes sabios. ๓๖๔. 364. อิมํ ปสฺสถ ธมฺมฏฺฐํ, สุภํ กมฺมารธีตรํ; อเนชํ อุปสมฺปชฺช, รุกฺขมูลมฺหิ ฌายติ. Mirad a esta Subha, la hija del orfebre, establecida en el Dhamma; habiendo alcanzado el estado libre de deseos, medita al pie de un árbol. ๓๖๕. 365. อชฺชฏฺฐมี ปพฺพชิตา, สทฺธา สทฺธมฺมโสภนา; วินีตุปฺปลวณฺณาย, เตวิชฺชา มจฺจุหายินี. Hoy es el octavo día desde su ordenación; llena de fe, resplandece por el verdadero Dhamma. Instruida por Uppalavanna, posee los tres conocimientos y ha vencido a la muerte. ๓๖๖. 366. สายํ [Pg.419] ภุชิสฺสา อนณา, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา; สพฺพโยควิสํยุตฺตา, กตกิจฺจา อนาสวา. Esta monja es libre, no tiene deudas y ha cultivado sus facultades; está desvinculada de todos los yugos, ha cumplido con su deber y está libre de impurezas. ๓๖๗. 367. ตํ สกฺโก เทวสงฺเฆน, อุปสงฺกมฺม อิทฺธิยา; นมสฺสติ ภูตปติ, สุภํ กมฺมารธีตรนฺติ. Sakka, el señor de los seres, junto con la asamblea de los dioses, se acerca a ella mediante su poder sobrenatural y rinde homenaje a Subha, la hija del orfebre. … สุภา กมฺมารธีตา เถรี…. ... La anciana monja Subha, hija del orfebre ... วีสตินิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Libro de los Veinte Versos (Vīsatinipāto). ๑๔. ตึสนิปาโต 14. El Libro de los Treinta Versos (Tiṃsanipāto). ๑. สุภาชีวกมฺพวนิกาเถรีคาถา 1. Versos de la Therī Subha del Bosque de Mangos de Jīvaka. ๓๖๘. 368. ชีวกมฺพวนํ [Pg.420] รมฺมํ, คจฺฉนฺตึ ภิกฺขุนึ สุภํ; ธุตฺตโก สนฺนิวาเรสิ, ตเมนํ อพฺรวี สุภา. Un libertino bloqueó el camino de la monja llamada Subhā, que se dirigía al encantador bosque de mangos de Jīvaka. Entonces Subhā le habló a aquel libertino. ๓๖๙. 369. ‘‘กึ เต อปราธิตํ มยา, ยํ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ; น หิ ปพฺพชิตาย อาวุโส, ปุริโส สมฺผุสนาย กปฺปติ. «¿Qué ofensa te he cometido para que te detengas bloqueando mi camino? Joven, no es apropiado que un hombre toque a una monja.» ๓๗๐. 370. ‘‘ครุเก มม สตฺถุสาสเน, ยา สิกฺขา สุคเตน เทสิตา; ปริสุทฺธปทํ อนงฺคณํ, กึ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ. «En la enseñanza de mi Maestro, que es digna de respeto, el Sugata ha declarado las reglas de entrenamiento. ¿Por qué te interpones en el camino de alguien como yo, que posee un estado de mérito puro y está libre de pasiones?» ๓๗๑. 371. ‘‘อาวิลจิตฺโต อนาวิลํ, สรโช วีตรชํ อนงฺคณํ; สพฺพตฺถ วิมุตฺตมานสํ, กึ มํ โอวริยาน ติฏฺฐสิ’’. «Tú, con la mente turbada y llena del polvo de las pasiones, ¿por qué bloqueas el camino de alguien como yo, que no tiene la mente turbada, que está libre de impurezas y cuya mente está totalmente liberada de los cinco agregados?» ๓๗๒. 372. ‘‘ทหรา จ อปาปิกา จสิ, กึ เต ปพฺพชฺชา กริสฺสติ; นิกฺขิป กาสายจีวรํ, เอหิ รมาม สุปุปฺผิเต วเน. «Eres joven y hermosa. ¿De qué te servirá la vida errante? Quítate el hábito de color ocre. Ven, disfrutemos en este bosque en plena floración.» ๓๗๓. 373. ‘‘มธุรญฺจ ปวนฺติ สพฺพโส, กุสุมรเชน สมุฏฺฐิตา ทุมา; ปฐมวสนฺโต สุโข อุตุ, เอหิ รมาม สุปุปฺผิเต วเน. «Los árboles esparcen su dulce fragancia por todas partes, cubiertos con nubes de polen. El comienzo de la primavera es una estación placentera. Ven, disfrutemos en este bosque en plena floración.» ๓๗๔. 374. ‘‘กุสุมิตสิขรา จ ปาทปา, อภิคชฺชนฺติว มาลุเตริตา; กา ตุยฺหํ รติ ภวิสฺสติ, ยทิ เอกา วนโมคหิสฺสสิ. «Los árboles, con sus copas totalmente florecidas, parecen rugir cuando son agitados por el viento. ¿Qué placer hallarás si te adentras sola en el bosque?» ๓๗๕. 375. ‘‘วาฬมิคสงฺฆเสวิตํ[Pg.421], กุญฺชรมตฺตกเรณุโลฬิตํ; อสหายิกา คนฺตุมิจฺฉสิ, รหิตํ ภึสนกํ มหาวนํ. «Deseas ir sola, sin compañía, al gran bosque, un lugar solitario y aterrador, frecuentado por manadas de bestias salvajes y perturbado por el estruendo de elefantes en celo.» ๓๗๖. 376. ‘‘ตปนียกตาว ธีติกา, วิจรสิ จิตฺตลเตว อจฺฉรา; กาสิกสุขุเมหิ วคฺคุภิ, โสภสี สุวสเนหิ นูปเม. «Caminas con gran esplendor, como una estatua labrada en oro fino o como una ninfa celestial en el jardín de Cittalatā. Incomparable hermana, lucirías magnífica con finas y suaves telas de Kāsī.» ๓๗๗. 377. ‘‘อหํ ตว วสานุโค สิยํ, ยทิ วิหเรมเส กานนนฺตเร; น หิ มตฺถิ ตยา ปิยตฺตโร, ปาโณ กินฺนริมนฺทโลจเน. «Yo sería obediente a tu voluntad si viviéramos juntos en medio del bosque. En verdad, no hay para mí ser más querido que tú, oh joven de ojos como los de una kinnarī.» ๓๗๘. 378. ‘‘ยทิ เม วจนํ กริสฺสสิ, สุขิตา เอหิ อคารมาวส; ปาสาทนิวาตวาสินี, ปริกมฺมํ เต กโรนฺตุ นาริโย. «Si sigues mis palabras, ven y vive felizmente en el hogar. Reside en palacios protegidos del viento y deja que las sirvientas atiendan todas tus necesidades.» ๓๗๙. 379. ‘‘กาสิกสุขุมานิ ธารย, อภิโรเปหิ จ มาลวณฺณกํ; กญฺจนมณิมุตฺตกํ พหุํ, วิวิธํ อาภรณํ กโรมิ เต. «Viste finas telas de Kāsī, adórnate con guirnaldas y perfumes. Te haré diversas y abundantes joyas de oro, piedras preciosas y perlas.» ๓๘๐. 380. ‘‘สุโธตรชปจฺฉทํ สุภํ, โคณกตูลิกสนฺถตํ นวํ; อภิรุห สยนํ มหารหํ, จนฺทนมณฺฑิตสารคนฺธิกํ; «Sube y descansa en una cama costosa, nueva y hermosa, con un dosel limpio de polvo, cubierta con alfombras de lana de pelo largo y edredones de plumón, y perfumada con la fragancia del sándalo.» ๓๘๑. 381. ‘‘อุปฺปลํ จุทกา สมุคฺคตํ, ยถา ตํ อมนุสฺสเสวิตํ; เอวํ ตฺวํ พฺรหฺมจารินี, สเกสงฺเคสุ ชรํ คมิสฺสสิ’’. «Al igual que un loto que surge del agua, custodiado por seres no humanos y que se marchita sin haber sido disfrutado por nadie, así tú, practicando la vida santa, llegarás a la vejez con tus propios miembros sin haber sido disfrutados.» ๓๘๒. 382. ‘‘กึ [Pg.422] เต อิธ สารสมฺมตํ, กุณปปูรมฺหิ สุสานวฑฺฒเน; เภทนธมฺเม กเฬวเร, ยํ ทิสฺวา วิมโน อุทิกฺขสิ’’. «¿Qué es lo que consideras esencial en este cuerpo lleno de impurezas, de naturaleza perecedera y que solo sirve para aumentar el cementerio? Dime, ¿qué parte de este cuerpo ves que te hace mirarme con la mente trastornada?» ๓๘๓. 383. ‘‘อกฺขีนิ จ ตุริยาริว, กินฺนริยาริว ปพฺพตนฺตเร; ตว เม นยนานิ ทกฺขิย, ภิยฺโย กามรตี ปวฑฺฒติ. «Hermana, al ver tus ojos, que son hermosos como los de una joven gacela o como los de una kinnarī en un valle de montaña, mi deseo por los placeres sensuales aumenta cada vez más.» ๓๘๔. 384. ‘‘อุปฺปลสิขโรปมานิ เต, วิมเล หาฏกสนฺนิเภ มุเข; ตว เม นยนานิ ทกฺขิย, ภิยฺโย กามคุโณ ปวฑฺฒติ. «Al ver tus ojos, semejantes a las puntas de los pétalos del loto rojo en tu rostro inmaculado que brilla como el oro, mis deseos sensuales aumentan cada vez más.» ๓๘๕. 385. ‘‘อปิ ทูรคตา สรมฺหเส, อายตปมฺเห วิสุทฺธทสฺสเน; น หิ มตฺถิ ตยา ปิยตฺตรา, นยนา กินฺนริมนฺทโลจเน’’. «Aunque te vayas lejos, recordaré tus ojos de mirada pura y largas pestañas. En verdad, hermana de ojos como los de una kinnarī, no hay nada más querido para mí que tus ojos.» ๓๘๖. 386. ‘‘อปเถน ปยาตุมิจฺฉสิ, จนฺทํ กีฬนกํ คเวสสิ; เมรุํ ลงฺเฆตุมิจฺฉสิ, โย ตฺวํ พุทฺธสุตํ มคฺคยสิ. «Deseas viajar por un camino equivocado lleno de peligros; buscas la luna como un juguete; quieres saltar sobre el monte Meru, tú que pretendes a una hija del Buda.» ๓๘๗. 387. ‘‘นตฺถิ หิ โลเก สเทวเก, ราโค ยตฺถปิ ทานิ เม สิยา; นปิ นํ ชานามิ กีริโส, อถ มคฺเคน หโต สมูลโก. «En este mundo, incluyendo el de los devas, ya no existe objeto alguno que despierte pasión en mí. Ni siquiera sé qué clase de cosa es esa pasión, pues la he destruido junto con su raíz mediante el Sendero.» ๓๘๘. 388. ‘‘อิงฺคาลกุยาว อุชฺฌิโต, วิสปตฺโตริว อคฺคิโต กโต ; นปิ นํ ปสฺสามิ กีริโส, อถ มคฺเคน หโต สมูลโก. «Como combustible arrojado a un foso de brasas, o como un recipiente de veneno totalmente destruido, así es esa pasión que ya ni siquiera percibo, pues la he destruido junto con su raíz mediante el Sendero.» ๓๘๙. 389. ‘‘ยสฺสา [Pg.423] สิยา อปจฺจเวกฺขิตํ, สตฺถา วา อนุปาสิโต สิยา; ตฺวํ ตาทิสิกํ ปโลภย, ชานนฺตึ โส อิมํ วิหญฺญสิ. «Seduce a una mujer que no haya reflexionado sobre la realidad de este cuerpo o que no haya sido instruida por el Maestro. Pero al intentar esto con Subhā, que conoce la verdad, solo consigues fatigarte.» ๓๙๐. 390. ‘‘มยฺหญฺหิ อกฺกุฏฺฐวนฺทิเต, สุขทุกฺเข จ สตี อุปฏฺฐิตา; สงฺขตมสุภนฺติ ชานิย, สพฺพตฺเถว มโน น ลิมฺปติ. «Para mí, la atención plena está presente tanto ante el insulto como ante la reverencia, en la felicidad y en el sufrimiento. Sabiendo que lo condicionado es impuro, mi mente no se apega a nada en los tres mundos.» ๓๙๑. 391. ‘‘สาหํ สุคตสฺส สาวิกา, มคฺคฏฺฐงฺคิกยานยายินี; อุทฺธฏสลฺลา อนาสวา, สุญฺญาคารคตา รมามหํ. «Soy una discípula del Sugata, viajo en el vehículo del Noble Sendero Óctuple. He extraído las flechas de las pasiones, estoy libre de impurezas y me deleito yendo sola a lugares solitarios.» ๓๙๒. 392. ‘‘ทิฏฺฐา หิ มยา สุจิตฺติตา, โสมฺภา ทารุกปิลฺลกานิ วา; ตนฺตีหิ จ ขีลเกหิ จ, วินิพทฺธา วิวิธํ ปนจฺจกา. «He visto marionetas de madera bien pintadas, movidas por cuerdas y clavijas, atadas de diversas maneras para actuar.» ๓๙๓. 393. ‘‘ตมฺหุทฺธเฏ ตนฺติขีลเก, วิสฺสฏฺเฐ วิกเล ปริกฺริเต ; น วินฺเทยฺย ขณฺฑโส กเต, กิมฺหิ ตตฺถ มนํ นิเวสเย. «Si se quitan esas cuerdas y clavijas, y se desparraman y se rompen en pedazos, ya no se puede encontrar la figura de la marioneta. Siendo así, ¿en cuál de esas partes dispersas podría uno fijar su mente pensando que es la marioneta?» ๓๙๔. 394. ‘‘ตถูปมา เทหกานิ มํ, เตหิ ธมฺเมหิ วินา น วตฺตนฺติ; ธมฺเมหิ วินา น วตฺตติ, กิมฺหิ ตตฺถ มนํ นิเวสเย. «De igual manera se me presentan estos miembros del cuerpo; no funcionan sin los elementos básicos que los constituyen. Así como el cuerpo no existe sin sus partes, ¿en qué parte de esos elementos podría fijar mi mente considerándolo un hombre o una mujer?» ๓๙๕. 395. ‘‘ยถา หริตาเลน มกฺขิตํ, อทฺทส จิตฺติกํ ภิตฺติยา กตํ; ตมฺหิ เต วิปรีตทสฺสนํ, สญฺญา มานุสิกา นิรตฺถิกา. «Como si alguien viera la imagen de una mujer pintada en una pared con diversos colores; la percepción de que es una mujer real no tiene sentido. Esa visión es una percepción errónea, del mismo modo que considerar como hombre o mujer a este montón de fenómenos es un error.» ๓๙๖. 396. ‘‘มายํ [Pg.424] วิย อคฺคโต กตํ, สุปินนฺเตว สุวณฺณปาทปํ; อุปคจฺฉสิ อนฺธ ริตฺตกํ, ชนมชฺเฌริว รุปฺปรูปกํ. «Como un truco de magia realizado ante uno, o como un árbol de oro visto en un sueño, así tú, ciego, te acercas a este cuerpo vacío como si tuviera esencia, igual que a una figura ilusoria mostrada por un mago entre la multitud.» ๓๙๗. 397. ‘‘วฏฺฏนิริว โกฏโรหิตา, มชฺเฌ ปุพฺพุฬกา สอสฺสุกา; ปีฬโกฬิกา เจตฺถ ชายติ, วิวิธา จกฺขุวิธา จ ปิณฺฑิตา’’. «Semejantes a bolas de laca puestas en las cuencas, con burbujas en el centro y bañados en lágrimas, así son estos ojos donde se generan secreciones y que consisten en diversos componentes visuales agrupados.» ๓๙๘. 398. อุปฺปาฏิย จารุทสฺสนา, น จ ปชฺชิตฺถ อสงฺคมานสา; ‘‘หนฺท เต จกฺขุํ หรสฺสุ ตํ’’, ตสฺส นรสฺส อทาสิ ตาวเท. Arrancándose el ojo, ella, de hermosa apariencia, no sintió apego alguno en su mente desprendida; diciendo: «Toma, aquí tienes el ojo que deseabas», se lo entregó a aquel hombre en ese mismo instante. ๓๙๙. 399. ตสฺส จ วิรมาสิ ตาวเท, ราโค ตตฺถ ขมาปยี จ นํ; ‘‘โสตฺถิ สิยา พฺรหฺมจารินี, น ปุโน เอทิสกํ ภวิสฺสติ’’. Y en aquel mismo momento, el deseo de aquel hombre por el ojo se desvaneció, y le pidió perdón a ella diciendo: «Que estés bien, oh practicante de la vida santa; nunca más volverá a ocurrir tal conducta perversa». ๔๐๐. 400. ‘‘อาสาทิย เอทิสํ ชนํ, อคฺคึ ปชฺชลิตํ ว ลิงฺคิย; คณฺหิย อาสีวิสํ วิย, อปิ นุ โสตฺถิ สิยา ขเมหิ โน’’. «He ofendido a una persona como esta, que está libre de todo apego; es como si hubiera abrazado una hoguera resplandeciente o como si hubiera agarrado una serpiente venenosa. Que la paz sea contigo; perdona nuestra falta». ๔๐๑. 401. มุตฺตา จ ตโต สา ภิกฺขุนี, อคมี พุทฺธวรสฺส สนฺติกํ; ปสฺสิย วรปุญฺญลกฺขณํ, จกฺขุ อาสิ ยถา ปุราณกนฺติ. Liberada de aquel hombre, la monja se dirigió a la presencia del Buda excelso; al contemplar las excelentes marcas de sus méritos, su ojo volvió a ser tal como era antes. … สุภา ชีวกมฺพวนิกา เถรี…. Así habló la anciana Subhā, la que moraba en el bosque de mangos de Jīvaka. ตึสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Aquí concluye el Grupo de los Treinta (Tiṃsanipāto). ๑๕. จตฺตาลีสนิปาโต 15. Grupo de los Cuarenta (Cattālīsanipāto). ๑. อิสิทาสีเถรีคาถา 1. Versos de la anciana Isidāsī. ๔๐๒. 402. นครมฺหิ [Pg.425] กุสุมนาเม, ปาฏลิปุตฺตมฺหิ ปถวิยา มณฺเฑ; สกฺยกุลกุลีนาโย, ทฺเว ภิกฺขุนิโย หิ คุณวติโย. En la ciudad llamada Kusuma, conocida como Pāṭaliputta, el ornamento de la tierra, vivían dos monjas virtuosas de noble linaje en la orden del Sakya. ๔๐๓. 403. อิสิทาสี ตตฺถ เอกา, ทุติยา โพธีติ สีลสมฺปนฺนา จ; ฌานชฺฌายนรตาโย, พหุสฺสุตาโย ธุตกิเลสาโย. Una de ellas era Isidāsī y la segunda era Bodhi; ambas eran perfectas en virtud, deleitadas en la meditación, muy instruidas y habían eliminado sus impurezas. ๔๐๔. 404. ตา ปิณฺฑาย จริตฺวา, ภตฺตตฺถํ กริย โธตปตฺตาโย; รหิตมฺหิ สุขนิสินฺนา, อิมา คิรา อพฺภุทีเรสุํ. Tras haber caminado por limosna, terminado de comer y lavado sus cuencos, se sentaron cómodamente en un lugar solitario a orillas del Ganges y pronunciaron estas palabras. ๔๐๕. 405. ‘‘ปาสาทิกาสิ อยฺเย, อิสิทาสิ วโยปิ เต อปริหีโน; กึ ทิสฺวาน พฺยาลิกํ, อถาสิ เนกฺขมฺมมนุยุตฺตา’’. «Eres agradable de ver, noble Isidāsī, y tu juventud aún no ha declinado; ¿qué falta viste en la vida doméstica para dedicarte a la renuncia?». ๔๐๖. 406. เอวมนุยุญฺชิยมานา สา, รหิเต ธมฺมเทสนากุสลา; อิสิทาสี วจนมพฺรวิ, ‘‘สุณ โพธิ ยถามฺหิ ปพฺพชิตา. Siendo así interrogada por la anciana Bodhi en aquel lugar solitario, Isidāsī, experta en la enseñanza del Dhamma, dijo estas palabras: «Escucha, Bodhi, cómo llegué a ordenarme». ๔๐๗. 407. ‘‘อุชฺเชนิยา ปุรวเร, มยฺหํ ปิตา สีลสํวุโต เสฏฺฐิ; ตสฺสมฺหิ เอกธีตา, ปิยา มนาปา จ ทยิตา จ. «En la excelente ciudad de Ujjenī, mi padre era un banquero bien establecido en la virtud; yo era su única hija, amada, complaciente y querida». ๔๐๘. 408. ‘‘อถ เม สาเกตโต วรกา, อาคจฺฉุมุตฺตมกุลีนา; เสฏฺฐี ปหูตรตโน, ตสฺส มมํ สุณฺหมทาสิ ตาโต. «Entonces, desde Sāketa, vinieron a pedir mi mano unos pretendientes de noble linaje y gran riqueza; mi padre me entregó como nuera a aquel banquero». ๔๐๙. 409. ‘‘สสฺสุยา สสฺสุรสฺส จ, สายํ ปาตํ ปณามมุปคมฺม; สิรสา กโรมิ ปาเท, วนฺทามิ ยถามฺหิ อนุสิฏฺฐา. «Acercándome a mi suegra y a mi suegro cada tarde y mañana, les rendía homenaje con mi cabeza a sus pies, tal como se me había instruido». ๔๑๐. 410. ‘‘ยา มยฺหํ สามิกสฺส, ภคินิโย ภาตุโน ปริชโน วา; ตเมกวรกมฺปิ ทิสฺวา, อุพฺพิคฺคา อาสนํ เทมิ. «A las hermanas de mi esposo, a sus hermanos o a sus servidores, con solo verlos una vez, me levantaba con respeto y les ofrecía un asiento». ๔๑๑. 411. ‘‘อนฺเนน จ ปาเนน จ, ขชฺเชน จ ยญฺจ ตตฺถ สนฺนิหิตํ; ฉาเทมิ อุปนยามิ จ, เทมิ จ ยํ ยสฺส ปติรูปํ. «Con comida, bebida y alimentos sólidos, con todo lo que allí había preparado, los servía, guardaba lo necesario y entregaba a cada uno lo que era apropiado». ๔๑๒. 412. ‘‘กาเลน อุปฏฺฐหิตฺวา, ฆรํ สมุปคมามิ อุมฺมาเร; โธวนฺตี หตฺถปาเท, ปญฺชลิกา สามิกมุเปมิ. «Atendiendo a mis deberes en el momento oportuno, tras terminar las tareas de la casa, me lavaba las manos y los pies en el umbral y, con las manos juntas, me acercaba a mi esposo». ๔๑๓. 413. ‘‘โกจฺฉํ ปสาทํ อญฺชนิญฺจ, อาทาสกญฺจ คณฺหิตฺวา; ปริกมฺมการิกา วิย, สยเมว ปตึ วิภูเสมิ. «Tomando el peine, ungüentos, colirio y un espejo, yo misma adornaba a mi esposo como si fuera una servidumbre». ๔๑๔. 414. ‘‘สยเมว [Pg.426] โอทนํ สาธยามิ, สยเมว ภาชนํ โธวนฺตี; มาตาว เอกปุตฺตกํ, ตถา ภตฺตารํ ปริจรามิ. «Yo misma cocinaba el arroz y yo misma lavaba los platos; como una madre cuida a su único hijo, así servía yo a mi marido». ๔๑๕. 415. ‘‘เอวํ มํ ภตฺติกตํ, อนุรตฺตํ การิกํ นิหตมานํ; อุฏฺฐายิกํ อนลสํ, สีลวตึ ทุสฺสเต ภตฺตา. «A pesar de ser tan devota, afectuosa, diligente, humilde, energética, activa y virtuosa, mi esposo me aborrecía». ๔๑๖. 416. ‘‘โส มาตรญฺจ ปิตรญฺจ, ภณติ ‘อาปุจฺฉหํ คมิสฺสามิ; อิสิทาสิยา น สห วจฺฉํ, เอกาคาเรหํ สห วตฺถุํ’. «Él les dijo a su madre y a su padre: "Me despido de ustedes y me iré; no viviré más con Isidāsī bajo el mismo techo"». ๔๑๗. 417. ‘‘‘มา เอวํ ปุตฺต อวจ, อิสิทาสี ปณฺฑิตา ปริพฺยตฺตา; อุฏฺฐายิกา อนลสา, กึ ตุยฺหํ น โรจเต ปุตฺต’. «"Hijo, no hables así; Isidāsī es sabia, experta, diligente y activa. ¿Por qué, hijo, no es de tu agrado?"». ๔๑๘. 418. ‘‘‘น จ เม หึสติ กิญฺจิ, น จหํ อิสิทาสิยา สห วจฺฉํ; เทสฺสาว เม อลํ เม, อปุจฺฉาหํ คมิสฺสามิ’. «"Ella no me ha hecho ningún daño, pero no viviré con Isidāsī; me es detestable, ya he tenido suficiente. Me despido de ustedes y me iré"». ๔๑๙. 419. ‘‘ตสฺส วจนํ สุณิตฺวา, สสฺสุ สสุโร จ มํ อปุจฺฉึสุ; ‘กิสฺส ตยา อปรทฺธํ, ภณ วิสฺสฏฺฐา ยถาภูตํ’. «Al oír sus palabras, mi suegra y mi suegro me preguntaron: "Isidāsī, ¿qué falta has cometido? Dinos la verdad tal como es, abiertamente"». ๔๒๐. 420. ‘‘‘นปิหํ อปรชฺฌํ กิญฺจิ, นปิ หึเสมิ น ภณามิ ทุพฺพจนํ; กึ สกฺกา กาตุยฺเย, ยํ มํ วิทฺเทสฺสเต ภตฺตา’. «"No he cometido ninguna falta, ni le he hecho daño, ni he dicho palabras hirientes. ¿Qué puedo hacer, nobles señores, si mi esposo me odia sin motivo?"». ๔๒๑. 421. ‘‘เต มํ ปิตุฆรํ ปฏินยึสุ, วิมนา ทุเขน อธิภูตา; ‘ปุตฺตมนุรกฺขมานา, ชิตามฺหเส รูปินึ ลกฺขึ’. «Ellos me llevaron de vuelta a casa de mi padre, afligidos y abrumados por el dolor; deseando proteger a su hijo, decían: "Hemos perdido a una nuera que era como la diosa de la fortuna"». ๔๒๒. 422. ‘‘อถ มํ อทาสิ ตาโต, อฑฺฒสฺส ฆรมฺหิ ทุติยกุลิกสฺส; ตโต อุปฑฺฒสุงฺเกน, เยน มํ วินฺทถ เสฏฺฐิ. «Después, mi padre me entregó al hogar de una segunda familia noble y rica; mi padre me dio con una dote reducida a la mitad de la que recibió el primer banquero». ๔๒๓. 423. ‘‘ตสฺสปิ ฆรมฺหิ มาสํ, อวสึ อถ โสปิ มํ ปฏิจฺฉรยิ ; ทาสีว อุปฏฺฐหนฺตึ, อทูสิกํ สีลสมฺปนฺนํ. «En la casa de aquel segundo esposo también viví un mes, pero él también me echó de casa, a pesar de que le servía como una esclava, no tenía faltas y era perfecta en virtud».}]```Of course! Here's the translation of the provided Pali text into Modern Spanish, presented as a JSON array: [ { ๔๒๔. 424. ‘‘ภิกฺขาย จ วิจรนฺตํ, ทมกํ ทนฺตํ เม ปิตา ภณติ; ‘โหหิสิ เม ชามาตา, นิกฺขิป โปฏฺฐิญฺจ ฆฏิกญฺจ’. A un monje que andaba pidiendo limosna, sereno y disciplinado, mi padre le dijo: ‘Sé mi yerno, deja de lado tus harapos y tu cuenco’. ๔๒๕. 425. ‘‘โสปิ วสิตฺวา ปกฺขํ, อถ ตาตํ ภณติ ‘เทหิ เม โปฏฺฐึ; ฆฏิกญฺจ มลฺลกญฺจ, ปุนปิ ภิกฺขํ จริสฺสามิ’. Él se quedó una quincena, y luego le dijo a mi padre: ‘Devuélveme mis harapos, mi cuenco y mi plato; volveré a andar pidiendo limosna’. ๔๒๖. 426. ‘‘อถ [Pg.427] นํ ภณตี ตาโต, อมฺมา สพฺโพ จ เม ญาติคณวคฺโค; ‘กึ เต น กีรติ อิธ, ภณ ขิปฺปํ ตํ เต กริหิ’ติ. Entonces mi padre, mi madre y todo mi grupo de parientes le dijeron: ‘¿Qué es lo que te falta aquí? Dilo pronto y se te concederá’. ๔๒๗. 427. ‘‘เอวํ ภณิโต ภณติ, ‘ยทิ เม อตฺตา สกฺโกติ อลํ มยฺหํ; อิสิทาสิยา น สห วจฺฉํ, เอกฆเรหํ สห วตฺถุํ’. Así interpelado, él respondió: ‘Si tengo control sobre mí mismo, eso es suficiente para mí. No tengo necesidad de Isidāsī, no viviré con ella bajo el mismo techo’. ๔๒๘. 428. ‘‘วิสฺสชฺชิโต คโต โส, อหมฺปิ เอกากินี วิจินฺเตมิ; ‘อาปุจฺฉิตูน คจฺฉํ, มริตุเย วา ปพฺพชิสฺสํ วา’. Una vez que él se marchó, yo, quedándome sola, pensé: ‘Pediré permiso para irme; o bien moriré o me ordenaré’. ๔๒๙. 429. ‘‘อถ อยฺยา ชินทตฺตา, อาคจฺฉี โคจราย จรมานา; ตาตกุลํ วินยธรี, พหุสฺสุตา สีลสมฺปนฺนา. Entonces la noble Jinadattā, experta en el Vinaya, muy instruida y dotada de virtud, llegó pidiendo limosna a la casa de mi padre. ๔๓๐. 430. ‘‘ตํ ทิสฺวาน อมฺหากํ, อุฏฺฐายาสนํ ตสฺสา ปญฺญาปยึ; นิสินฺนาย จ ปาเท, วนฺทิตฺวา โภชนมทาสึ. Al verla llegar a nuestra casa, me levanté y le preparé un asiento. Cuando se sentó, le lavé los pies y le ofrecí comida. ๔๓๑. 431. ‘‘อนฺเนน จ ปาเนน จ, ขชฺเชน จ ยญฺจ ตตฺถ สนฺนิหิตํ; สนฺตปฺปยิตฺวา อวจํ, ‘อยฺเย อิจฺฉามิ ปพฺพชิตุํ’. Con comida, bebida y manjares, con todo lo que allí había preparado, la complací y le dije: ‘Noble señora, deseo ordenarme’. ๔๓๒. 432. ‘‘อถ มํ ภณตี ตาโต, ‘อิเธว ปุตฺตก จราหิ ตฺวํ ธมฺมํ; อนฺเนน จ ปาเนน จ, ตปฺปย สมเณ ทฺวิชาตี จ’. Entonces mi padre me dijo: ‘Hija mía, practica el Dhamma aquí mismo; satisface con comida y bebida a los ascetas y a los brahmanes’. ๔๓๓. 433. ‘‘อถหํ ภณามิ ตาตํ, โรทนฺตี อญฺชลึ ปณาเมตฺวา; ‘ปาปญฺหิ มยา ปกตํ, กมฺมํ ตํ นิชฺชเรสฺสามิ’. Entonces, llorando y con las manos juntas, le dije a mi padre: ‘He cometido malas acciones en el pasado; quiero extinguir ese kamma’. ๔๓๔. 434. ‘‘อถ มํ ภณตี ตาโต, ‘ปาปุณ โพธิญฺจ อคฺคธมฺมญฺจ; นิพฺพานญฺจ ลภสฺสุ, ยํ สจฺฉิกรี ทฺวิปทเสฏฺโฐ’. Entonces mi padre me dijo: ‘Alcanza la iluminación y el Dhamma supremo; obtén el Nibbāna, aquello que el más excelso de los seres realizó’. ๔๓๕. 435. ‘‘มาตาปิตู อภิวาทยิตฺวา, สพฺพญฺจ ญาติคณวคฺคํ; สตฺตาหํ ปพฺพชิตา, ติสฺโส วิชฺชา อผสฺสยึ. Habiendo saludado a mi madre, a mi padre y a todo el grupo de parientes, me ordené y en siete días alcancé los tres conocimientos superiores. ๔๓๖. 436. ‘‘ชานามิ อตฺตโน สตฺต, ชาติโย ยสฺสยํ ผลวิปาโก; ตํ ตว อาจิกฺขิสฺสํ, ตํ เอกมนา นิสาเมหิ. Conozco mis propias siete vidas pasadas, de las cuales este es el fruto. Te lo contaré; escúchalo con la mente atenta. ๔๓๗. 437. ‘‘นครมฺหิ เอรกจฺเฉ, สุวณฺณกาโร อหํ ปหูตธโน; โยพฺพนมเทน มตฺโต โส, ปรทารํ อเสวิหํ. En la ciudad de Erakaccha, fui un platero de gran riqueza. Embriagado por el orgullo de la juventud, cometí adulterio con las esposas de otros. ๔๓๘. 438. ‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, นิรยมฺหิ อปจฺจิสํ จิรํ; ปกฺโก ตโต จ อุฏฺฐหิตฺวา, มกฺกฏิยา กุจฺฉิโมกฺกมึ. Habiendo fallecido de allí, sufrí en el infierno Avīci por mucho tiempo. Tras salir de allí, entré en el vientre de una mona. ๔๓๙. 439. ‘‘สตฺตาหชาตกํ [Pg.428] มํ, มหากปิ ยูถโป นิลฺลจฺเฉสิ; ตสฺเสตํ กมฺมผลํ, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ. Cuando apenas tenía siete días de nacida, el líder de la manada, un gran mono, me castró. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio. ๔๔๐. 440. ‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, กาลํ กริตฺวา สินฺธวารญฺเญ; กาณาย จ ขญฺชาย จ, เอฬกิยา กุจฺฉิโมกฺกมึ. Falleciendo de allí y tras morir, entré en el vientre de una cabra ciega y coja en los bosques de Sindhu. ๔๔๑. 441. ‘‘ทฺวาทส วสฺสานิ อหํ, นิลฺลจฺฉิโต ทารเก ปริวหิตฺวา; กิมินาวฏฺโฏ อกลฺโล, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ. Fui castrado y durante doce años cargué a niños sobre mi lomo; atormentado por parásitos y enfermo. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio. ๔๔๒. 442. ‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, โควาณิชกสฺส คาวิยา ชาโต; วจฺโฉ ลาขาตมฺโพ, นิลฺลจฺฉิโต ทฺวาทเส มาเส. Falleciendo de allí, nací de una vaca de un comerciante de ganado. Fui un ternero de color rojo intenso y fui castrado a los doce meses. ๔๔๓. 443. ‘‘โวฒูน นงฺคลมหํ, สกฏญฺจ ธารยามิ; อนฺโธวฏฺโฏ อกลฺโล, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ. Cargué el arado y tiré del carro. Quedé ciego, atormentado y enfermo. Ese fue el fruto de mi kamma por haber cometido adulterio. ๔๔๔. 444. ‘‘โสหํ ตโต จวิตฺวา, วีถิยา ทาสิยา ฆเร ชาโต; เนว มหิลา น ปุริโส, ยถาปิ คนฺตฺวาน ปรทารํ. Falleciendo de allí, nací en la casa de una sirvienta. No fui ni mujer ni hombre, por haber cometido adulterio. ๔๔๕. 445. ‘‘ตึสติวสฺสมฺหิ มโต, สากฏิกกุลมฺหิ ทาริกา ชาตา; กปณมฺหิ อปฺปโภเค, ธนิก ปุริสปาตพหุลมฺหิ. Muerto a los treinta años, nací como una niña en una familia de carreteros, en la miseria, con pocos bienes y asediada por acreedores. ๔๔๖. 446. ‘‘ตํ มํ ตโต สตฺถวาโห, อุสฺสนฺนาย วิปุลาย วฑฺฒิยา; โอกฑฺฒติ วิลปนฺตึ, อจฺฉินฺทิตฺวา กุลฆรสฺมา. Debido a una gran deuda, un comerciante me arrancó de mi hogar familiar mientras yo lloraba y me llevó para servirle. ๔๔๗. 447. ‘‘อถ โสฬสเม วสฺเส, ทิสฺวา มํ ปตฺตโยพฺพนํ กญฺญํ; โอรุนฺธตสฺส ปุตฺโต, คิริทาโส นาม นาเมน. Luego, en mi decimosexto año, al verme como una joven madura, el hijo de aquel comerciante, llamado Giridāsa, me tomó por esposa. ๔๔๘. 448. ‘‘ตสฺสปิ อญฺญา ภริยา, สีลวตี คุณวตี ยสวตี จ; อนุรตฺตา ภตฺตารํ, ตสฺสาหํ วิทฺเทสนมกาสึ. Él tenía otra esposa, virtuosa y de renombre, que amaba a su esposo. Yo sembré la discordia contra ella. ๔๔๙. 449. ‘‘ตสฺเสตํ กมฺมผลํ, ยํ มํ อปกีริตูน คจฺฉนฺติ; ทาสีว อุปฏฺฐหนฺตึ, ตสฺสปิ อนฺโต กโต มยา’’ติ. Este es el fruto de aquel kamma: que mis esposos me abandonen a pesar de servirlos como una esclava. Pero ahora he puesto fin a todo eso. … อิสิทาสี เถรี…. …La theri Isidāsī… จตฺตาลีสนิปาโต นิฏฺฐิโต. El Cattālīsanipāto ha terminado. ๑๖. มหานิปาโต 16. Mahānipāto ๑. สุเมธาเถรีคาถา 1. Versos de la theri Sumedhā ๔๕๐. 450. มนฺตาวติยา [Pg.429] นคเร, รญฺโญ โกญฺจสฺส อคฺคมเหสิยา; ธีตา อาสึ สุเมธา, ปสาทิตา สาสนกเรหิ. En la ciudad de Mantāvatī, fui la hija de la reina principal del rey Koñca; mi nombre era Sumedhā, y fui inspirada en la fe por aquellos que practican la enseñanza del Buda. ๔๕๑. 451. สีลวตี จิตฺตกถา, พหุสฺสุตา พุทฺธสาสเน วินีตา; มาตาปิตโร อุปคมฺม, ภณติ ‘‘อุภโย นิสาเมถ. Dotada de virtud, de habla elocuente, muy instruida y disciplinada en la enseñanza del Buda, se acercó a sus padres y les dijo: «Escúchenme ambos». ๔๕๒. 452. ‘‘นิพฺพานาภิรตาหํ, อสสฺสตํ ภวคตํ ยทิปิ ทิพฺพํ; กิมงฺคํ ปน ตุจฺฉา กามา, อปฺปสฺสาทา พหุวิฆาตา. «Me deleito en el Nibbana; la existencia en los mundos es impermanente, incluso la celestial. ¡Cuánto más vacíos son los placeres sensoriales!, traen poco deleite y mucha aflicción». ๔๕๓. 453. ‘‘กามา กฏุกา อาสีวิสูปมา, เยสุ มุจฺฉิตา พาลา; เต ทีฆรตฺตํ นิรเย, สมปฺปิตา หญฺญนฺเต ทุกฺขิตา. «Los placeres sensoriales son amargos, como víboras venenosas, en los cuales los necios se obnubilan; por ello, son arrojados al infierno por largo tiempo, donde son atormentados y sufren dolor». ๔๕๔. 454. ‘‘โสจนฺติ ปาปกมฺมา, วินิปาเต ปาปวทฺธิโน สทา; กาเยน จ วาจาย จ, มนสา จ อสํวุตา พาลา. «Los necios, sin control en sus acciones de cuerpo, palabra y mente, aumentan su maldad y sufren siempre en los estados de perdición, lamentándose por sus malas acciones». ๔๕๕. 455. ‘‘พาลา เต ทุปฺปญฺญา, อเจตนา ทุกฺขสมุทโยรุทฺธา; เทสนฺเต อชานนฺตา, น พุชฺฌเร อริยสจฺจานิ. «Esos necios, carentes de sabiduría y discernimiento, están atrapados por el origen del sufrimiento; aunque se les enseñen las Nobles Verdades, no las comprenden por su ignorancia». ๔๕๖. 456. ‘‘สจฺจานิ อมฺม พุทฺธวรเทสิตานิ, เต พหุตรา อชานนฺตา เย; อภินนฺทนฺติ ภวคตํ, ปิเหนฺติ เทเวสุ อุปปตฺตึ. «Madre, son muchísimos quienes no conocen las verdades enseñadas por el mejor de los Budas; ellos se regocijan en la existencia y anhelan renacer entre los dioses». ๔๕๗. 457. ‘‘เทเวสุปิ อุปปตฺติ, อสสฺสตา ภวคเต อนิจฺจมฺหิ; น จ สนฺตสนฺติ พาลา, ปุนปฺปุนํ ชายิตพฺพสฺส. «Incluso el renacimiento entre los dioses es impermanente en este ciclo de existencia inestable; sin embargo, los necios no se aterran ante la idea de nacer una y otra vez». ๔๕๘. 458. ‘‘จตฺตาโร วินิปาตา, ทุเว จ คติโย กถญฺจิ ลพฺภนฺติ; น จ วินิปาตคตานํ, ปพฺพชฺชา อตฺถิ นิรเยสุ. «Existen cuatro estados de perdición y solo dos destinos favorables que se obtienen con gran dificultad; para quienes han caído en los estados de perdición o en los infiernos, no existe la posibilidad de la vida renunciante». ๔๕๙. 459. ‘‘อนุชานาถ มํ อุภโย, ปพฺพชิตุํ ทสพลสฺส ปาวจเน; อปฺโปสฺสุกฺกา ฆฏิสฺสํ, ชาติมรณปฺปหานาย. «Permítanme ambos renunciar al hogar en la enseñanza del Poseedor de las Diez Fuerzas; libre de otras preocupaciones, me esforzaré por abandonar el ciclo de nacimiento y muerte». ๔๖๐. 460. ‘‘กึ ภวคเต อภินนฺทิเตน, กายกลินา อสาเรน; ภวตณฺหาย นิโรธา, อนุชานาถ ปพฺพชิสฺสามิ. «¿Qué provecho hay en deleitarse en la existencia, que es dolorosa y carece de esencia? Para el cese de la sed de existir, denme su permiso; renunciaré a la vida mundana». ๔๖๑. 461. ‘‘พุทฺธานํ [Pg.430] อุปฺปาโท วิวชฺชิโต, อกฺขโณ ขโณ ลทฺโธ; สีลานิ พฺรหฺมจริยํ, ยาวชีวํ น ทูเสยฺยํ’’. «He alcanzado el tiempo de la aparición de los Budas; he evitado los momentos inoportunos y he obtenido la oportunidad propicia. No corromperé la virtud ni la vida santa mientras viva». ๔๖๒. 462. เอวํ ภณติ สุเมธา, มาตาปิตโร ‘‘น ตาว อาหารํ; อาหริสฺสํ คหฏฺฐา, มรณวสํ คตาว เหสฺสามิ’’. Así le dijo Sumedhā a sus padres: «Mientras permanezca en la vida de hogar, no tomaré alimento alguno; antes bien, me entregaré al poder de la muerte». ๔๖๓. 463. มาตา ทุกฺขิตา โรทติ ปิตา จ, อสฺสา สพฺพโส สมภิหโต; ฆเฏนฺติ สญฺญาเปตุํ, ปาสาทตเล ฉมาปติตํ. Su madre lloraba afligida y su padre estaba completamente abatido; ambos se esforzaban por persuadirla mientras ella yacía en el suelo del palacio. ๔๖๔. 464. ‘‘อุฏฺเฐหิ ปุตฺตก กึ โสจิเตน, ทินฺนาสิ วารณวติมฺหิ; ราชา อนีกรตฺโต, อภิรูโป ตสฺส ตฺวํ ทินฺนา. «Levántate, hija mía, ¿de qué sirve tu lamento? Has sido prometida en la ciudad de Vāraṇavatī; el rey Anīkaratta es muy apuesto, y a él te hemos entregado». ๔๖๕. 465. ‘‘อคฺคมเหสี ภวิสฺสสิ, อนิกรตฺตสฺส ราชิโน ภริยา; สีลานิ พฺรหฺมจริยํ, ปพฺพชฺชา ทุกฺกรา ปุตฺตก. «Serás la reina principal, la esposa del rey Anīkaratta. Hija mía, los preceptos, la vida santa y la vida renunciante son muy difíciles de cumplir». ๔๖๖. 466. ‘‘รชฺเช อาณาธนมิสฺสริยํ, โภคา สุขา ทหริกาสิ; ภุญฺชาหิ กามโภเค, วาเรยฺยํ โหตุ เต ปุตฺต’’. «En el reino tendrás autoridad, riqueza y soberanía; los goces son placenteros y aún eres joven. Disfruta de los placeres sensoriales, deja que se celebre tu matrimonio, hija». ๔๖๗. 467. อถ เน ภณติ สุเมธา, ‘‘มา เอทิสิกานิ ภวคตมสารํ; ปพฺพชฺชา วา โหหิติ, มรณํ วา เม น เจว วาเรยฺยํ. Entonces Sumedhā les dijo: «No me hablen de tales cosas; la existencia en los mundos carece de esencia. Para mí será o la vida renunciante o la muerte, pero ciertamente no habrá matrimonio». ๔๖๘. 468. ‘‘กิมิว ปูติกายมสุจึ, สวนคนฺธํ ภยานกํ กุณปํ; อภิสํวิเสยฺยํ ภสฺตํ, อสกึ ปคฺฆริตํ อสุจิปุณฺณํ. «¿Por qué habría de apegarme a este cuerpo impuro y pútrido, que huele mal y es espantoso como un cadáver? Es como un odre lleno de inmundicias que fluyen constantemente». ๔๖๙. 469. ‘‘กิมิว ตาหํ ชานนฺตี, วิกุลกํ มํสโสณิตุปลิตฺตํ; กิมิกุลาลยํ สกุณภตฺตํ, กเฬวรํ กิสฺส ทิยฺยติ. «¿Por qué, sabiendo que este cuerpo es repulsivo, untado de carne y sangre, morada de gusanos y alimento para las aves, se me entrega en matrimonio basándose en este cadáver?» ๔๗๐. 470. ‘‘นิพฺพุยฺหติ สุสานํ, อจิรํ กาโย อเปตวิญฺญาโณ; ฉุทฺโธ กฬิงฺครํ วิย, ชิคุจฺฉมาเนหิ ญาตีหิ. «Pronto este cuerpo, desprovisto de conciencia, será llevado al cementerio; será desechado como un tronco sin valor por parientes que lo verán con asco». ๔๗๑. 471. ‘‘ฉุทฺธูน นํ สุสาเน, ปรภตฺตํ นฺหายนฺติ ชิคุจฺฉนฺตา; นิยกา มาตาปิตโร, กึ ปน สาธารณา ชนตา. «Tras arrojarlo al cementerio para que sea alimento de otros, incluso los propios padres se bañan por el asco que sienten; ¿qué se puede esperar entonces de la gente en general?» ๔๗๒. 472. ‘‘อชฺโฌสิตา อสาเร, กเฬวเร อฏฺฐินฺหารุสงฺฆาเต; เขฬสฺสุจฺจารสฺสว, ปริปุณฺเณ ปูติกายมฺหิ. «Los necios están apegados a este cadáver sin esencia, que no es más que un conjunto de huesos y tendones, una masa pútrida llena de saliva, orina y excrementos». ๔๗๓. 473. ‘‘โย [Pg.431] นํ วินิพฺภุชิตฺวา, อพฺภนฺตรมสฺส พาหิรํ กยิรา; คนฺธสฺส อสหมานา, สกาปิ มาตา ชิคุจฺเฉยฺย. «Si alguien abriera este cuerpo y pusiera su interior hacia afuera, incluso la propia madre, incapaz de soportar el hedor, lo vería con repugnancia». ๔๗๔. 474. ‘‘ขนฺธธาตุอายตนํ, สงฺขตํ ชาติมูลกํ ทุกฺขํ; โยนิโส อนุวิจินนฺตี, วาเรยฺยํ กิสฺส อิจฺเฉยฺยํ. «Comprendiendo que los agregados, elementos y facultades son construcciones condicionadas y que el sufrimiento tiene su raíz en el nacimiento, ¿por qué habría de desear el matrimonio si reflexiono con sabiduría?» ๔๗๕. 475. ‘‘ทิวเส ทิวเส ติสตฺติ, สตานิ นวนวา ปเตยฺยุํ กายมฺหิ; วสฺสสตมฺปิ จ ฆาโต, เสยฺโย ทุกฺขสฺส เจวํ ขโย. «Aunque trescientas lanzas nuevas me atravesaran el cuerpo día tras día, e incluso si tal tormento durara cien años, sería preferible si con ello se lograra el fin del sufrimiento». ๔๗๖. 476. ‘‘อชฺฌุปคจฺเฉ ฆาตํ, โย วิญฺญาเยวํ สตฺถุโน วจนํ; ‘ทีโฆ เตสํ สํสาโร, ปุนปฺปุนํ หญฺญมานานํ’. «Aquel que comprende las palabras del Maestro aceptaría tal tormento; pues largo es el ciclo de renacimientos para quienes son golpeados una y otra vez por el sufrimiento». ๔๗๗. 477. ‘‘เทเวสุ มนุสฺเสสุ จ, ติรจฺฉานโยนิยา อสุรกาเย; เปเตสุ จ นิรเยสุ จ, อปริมิตา ทิสฺสเร ฆาตา. «Entre los dioses y los seres humanos, en el reino animal, en el mundo de los asuras, entre los espíritus hambrientos y en los infiernos, se observan sufrimientos y tormentos ilimitados». ๔๗๘. 478. ‘‘ฆาตา นิรเยสุ พหู, วินิปาตคตสฺส ปีฬิยมานสฺส ; เทเวสุปิ อตฺตาณํ, นิพฺพานสุขา ปรํ นตฺถิ. «Muchos son los tormentos en los infiernos para quienes caen allí y son oprimidos; incluso entre los dioses no hay refugio verdadero. No existe felicidad superior a la paz del Nibbana». ๔๗๙. 479. ‘‘ปตฺตา เต นิพฺพานํ, เย ยุตฺตา ทสพลสฺส ปาวจเน; อปฺโปสฺสุกฺกา ฆเฏนฺติ, ชาติมรณปฺปหานาย. «Alcanzan el Nibbana aquellos que se dedican a la enseñanza del Poseedor de las Diez Fuerzas; quienes, libres de otras preocupaciones, se esfuerzan por poner fin al nacimiento y a la muerte». ๔๘๐. 480. ‘‘อชฺเชว ตาตภินิกฺขมิสฺสํ, โภเคหิ กึ อสาเรหิ; นิพฺพินฺนา เม กามา, วนฺตสมา ตาลวตฺถุกตา’’. «Padre, madre, hoy mismo partiré al bosque para ordenarme; ¿de qué sirven las riquezas sin esencia? Estoy hastiada de los placeres sensuales; para mí son como el vómito, como troncos de palmera arrancados de raíz que no vuelven a brotar». ๔๘๑. 481. สา เจวํ ภณติ ปิตรมนีกรตฺโต จ ยสฺส สา ทินฺนา; อุปยาสิ วารณวเต, วาเรยฺยมุปฏฺฐิเต กาเล. Así hablaba ella a sus padres. Pero para Anīkaratta, a quien ella había sido prometida, se acercaba el momento del matrimonio, habiendo llegado el tiempo señalado para la unión. ๔๘๒. 482. อถ อสิตนิจิตมุทุเก, เกเส ขคฺเคน ฉินฺทิย สุเมธา; ปาสาทํ ปิทหิตฺวา, ปฐมชฺฌานํ สมาปชฺชิ. Entonces Sumedhā, tras cortar con una espada sus cabellos negros, espesos y suaves como el algodón, cerró su aposento en el palacio y entró en el primer jhāna. ๔๘๓. 483. สา จ ตหึ สมาปนฺนา, อนีกรตฺโต จ อาคโต นครํ; ปาสาเท จ สุเมธา, อนิจฺจสญฺญํ สุภาเวติ. Mientras ella estaba absorta en meditación, Anīkaratta llegó a la ciudad. En el palacio, Sumedhā cultivaba profundamente la percepción de la impermanencia. ๔๘๔. 484. สา จ มนสิ กโรติ, อนีกรตฺโต จ อารุหี ตุริตํ; มณิกนกภูสิตงฺโค, กตญฺชลี ยาจติ สุเมธํ. Mientras ella meditaba, Anīkaratta subió apresuradamente; con el cuerpo adornado de oro y gemas, y con las manos suplicantes en gesto de respeto, le rogaba a Sumedhā. ๔๘๕. 485. ‘‘รชฺเช อาณาธนมิสฺสริยํ, โภคา สุขา ทหริกาสิ; ภุญฺชาหิ กามโภเค, กามสุขา ทุลฺลภา โลเก. «El mando sobre el reino, la riqueza, el poder y todos los goces placenteros están en tus manos. Eres joven; disfruta de los placeres de los sentidos. La felicidad sensual es difícil de encontrar en el mundo». ๔๘๖. 486. ‘‘นิสฺสฏฺฐํ [Pg.432] เต รชฺชํ, โภเค ภุญฺชสฺสุ เทหิ ทานานิ; มา ทุมฺมนา อโหสิ, มาตาปิตโร เต ทุกฺขิตา’’. «Te entrego mi reino; disfruta de las riquezas y realiza generosas ofrendas. No estés triste, pues tus padres están sufriendo por tu decisión». ๔๘๗. 487. ตํ ตํ ภณติ สุเมธา, กาเมหิ อนตฺถิกา วิคตโมหา; ‘‘มา กาเม อภินนฺทิ, กาเมสฺวาทีนวํ ปสฺส. Sumedhā le respondió a aquel hombre, pues ella no deseaba placeres y estaba libre de engaño: «No te deleites en los placeres sensuales; mira el peligro y la desventaja que hay en ellos». ๔๘๘. 488. ‘‘จาตุทฺทีโป ราชา มนฺธาตา, อาสิ กามโภคิน มคฺโค; อติตฺโต กาลงฺกโต, น จสฺส ปริปูริตา อิจฺฉา. «El rey Mandhātā, soberano de los cuatro continentes y el más grande entre quienes disfrutan de placeres, murió sin estar satisfecho; sus deseos nunca se cumplieron por completo». ๔๘๙. 489. ‘‘สตฺต รตนานิ วสฺเสยฺย, วุฏฺฐิมา ทสทิสา สมนฺเตน; น จตฺถิ ติตฺติ กามานํ, อติตฺตาว มรนฺติ นรา. «Aunque llovieran las siete joyas desde las diez direcciones por todas partes, no habría saciedad en los deseos. Los necios mueren insatisfechos por no poder saciar sus ansias». ๔๙๐. 490. ‘‘อสิสูนูปมา กามา, กามา สปฺปสิโรปมา; อุกฺโกปมา อนุทหนฺติ, อฏฺฐิกงฺกล สนฺนิภา. «Los deseos son como espadas y estacas, como cabezas de serpiente venenosa. Queman como antorchas de hierba y son como un montón de huesos secos sin sabor». ๔๙๑. 491. ‘‘อนิจฺจา อทฺธุวา กามา, พหุทุกฺขา มหาวิสา; อโยคุโฬว สนฺตตฺโต, อฆมูลา ทุขปฺผลา. «Los placeres sensuales son impermanentes, inestables, llenos de sufrimiento y de gran veneno. Arden como una bola de hierro al rojo vivo; son la raíz de la calamidad y tienen el sufrimiento como fruto». ๔๙๒. 492. ‘‘รุกฺขปฺผลูปมา กามา, มํสเปสูปมา ทุขา; สุปิโนปมา วญฺจนิยา, กามา ยาจิตกูปมา. «Los deseos son como frutos en un árbol difíciles de alcanzar, como trozos de carne que causan dolor por la disputa de otros; son engañosos como un sueño y temporales como bienes prestados». ๔๙๓. 493. ‘‘สตฺติสูลูปมา กามา, โรโค คณฺโฑ อฆํ นิฆํ; องฺคารกาสุสทิสา, อฆมูลํ ภยํ วโธ. «Los deseos son como lanzas y picas, como una enfermedad, un tumor, una desgracia y una causa de muerte. Son como un foso de brasas ardientes, la raíz del mal, el peligro y el asesinato». ๔๙๔. 494. ‘‘เอวํ พหุทุกฺขา กามา, อกฺขาตา อนฺตรายิกา; คจฺฉถ น เม ภควเต, วิสฺสาโส อตฺถิ อตฺตโน. «Así, los Budas y los nobles han declarado que los placeres sensuales están llenos de sufrimiento y son obstáculos para el camino. Váyanse; no tengo confianza ni apego a ningún estado de existencia en los tres mundos». ๔๙๕. 495. ‘‘กึ มม ปโร กริสฺสติ, อตฺตโน สีสมฺหิ ฑยฺหมานมฺหิ; อนุพนฺเธ ชรามรเณ, ตสฺส ฆาตาย ฆฏิตพฺพํ’’. «¿Qué podrá hacer otro por mí cuando mi propia cabeza está ardiendo por el fuego de las pasiones? Cuando la vejez y la muerte me persiguen, debo esforzarme por mi cuenta para destruirlas». ๔๙๖. 496. ทฺวารํ อปาปุริตฺวานหํ, มาตาปิตโร อนีกรตฺตญฺจ; ทิสฺวาน ฉมํ นิสินฺเน, โรทนฺเต อิทมโวจํ. Al abrir la puerta, vi a mi padre, a mi madre y a Anīkaratta sentados en el suelo llorando, y les dije estas palabras». ๔๙๗. 497. ‘‘ทีโฆ พาลานํ สํสาโร, ปุนปฺปุนญฺจ โรทตํ; อนมตคฺเค ปิตุ มรเณ, ภาตุ วเธ อตฺตโน จ วเธ. «Largo es el saṃsāra para los necios que lloran una y otra vez en este ciclo sin comienzo, ya sea por la muerte de un padre, el asesinato de un hermano o su propia muerte». ๔๙๘. 498. ‘‘อสฺสุ ถญฺญํ รุธิรํ, สํสารํ อนมตคฺคโต สรถ; สตฺตานํ สํสรตํ, สราหิ อฏฺฐีนญฺจ สนฺนิจยํ. «Recuerden las lágrimas, la leche materna y la sangre derramada en este saṃsāra sin fin de los seres que vagan; recuerden también el inmenso montón de huesos acumulados». ๔๙๙. 499. ‘‘สร [Pg.433] จตุโรทธี, อุปนีเต อสฺสุถญฺญรุธิรมฺหิ; สร เอกกปฺปมฏฺฐีนํ, สญฺจยํ วิปุเลน สมํ. «Recuerden que el agua de los cuatro océanos es menor que las lágrimas, la leche y la sangre derramada; recuerden que el montón de huesos de un solo ser en un solo eón es igual en magnitud al monte Vipula». ๕๐๐. 500. ‘‘อนมตคฺเค สํสรโต, มหึ ชมฺพุทีปมุปนีตํ; โกลฏฺฐิมตฺตคุฬิกา, มาตา มาตุสฺเวว นปฺปโหนฺติ. «Si la tierra de este continente de Jambudīpa fuera convertida en pequeñas bolas del tamaño de semillas de azofaifa para contar a las madres en este saṃsāra sin comienzo, la tierra no bastaría para representar a todas las madres y abuelas que hemos tenido». ๕๐๑. 501. ‘‘ติณกฏฺฐสาขาปลาสํ, อุปนีตํ อนมตคฺคโต สร; จตุรงฺคุลิกา ฆฏิกา, ปิตุปิตุสฺเวว นปฺปโหนฺติ. «Recuerden la enseñanza: si todas las hierbas y maderas se cortaran en trozos de cuatro pulgadas para contar a los padres, no bastarían para representar a todos los padres y abuelos en este saṃsāra de inicio desconocido». ๕๐๒. 502. ‘‘สร กาณกจฺฉปํ ปุพฺพสมุทฺเท, อปรโต จ ยุคฉิทฺทํ; สิรํ ตสฺส จ ปฏิมุกฺกํ, มนุสฺสลาภมฺหิ โอปมฺมํ. «Recuerden la parábola de la tortuga ciega en el océano y el yugo con el agujero flotando; piensen en lo difícil que es que su cabeza calce en él, comparado con la extrema rareza de obtener un nacimiento humano». ๕๐๓. 503. ‘‘สร รูปํ เผณปิณฺโฑปมสฺส, กายกลิโน อสารสฺส; ขนฺเธ ปสฺส อนิจฺเจ, สราหิ นิรเย พหุวิฆาเต. «Recuerden que este cuerpo es como una masa de espuma, sin esencia y lleno de impurezas. Miren los agregados como impermanentes y recuerden el gran tormento que se sufre en los infiernos». ๕๐๔. 504. ‘‘สร กฏสึ วฑฺเฒนฺเต, ปุนปฺปุนํ ตาสุ ตาสุ ชาตีสุ; สร กุมฺภีลภยานิ จ, สราหิ จตฺตาริ สจฺจานิ. «Recuerden a los seres que llenan los cementerios una y otra vez en sus diversos nacimientos. Recuerden el peligro de la lucha por la existencia y recuerden las Cuatro Nobles Verdades». ๕๐๕. 505. ‘‘อมตมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว ปญฺจกฏุเกน ปีเตน; สพฺพา หิ กามรติโย, กฏุกตรา ปญฺจกฏุเกน. «Existiendo el néctar de lo Inmortal, ¿de qué te sirve beber el amargor de los placeres sensuales? Pues todos los deleites de los sentidos son más amargos que la hiel debido a las dificultades de su búsqueda y protección». ๕๐๖. 506. ‘‘อมตมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เย ปริฬาหา ; สพฺพา หิ กามรติโย, ชลิตา กุถิตา กมฺปิตา สนฺตาปิตา. «Existiendo el néctar de lo Inmortal, ¿de qué te sirven los deseos que causan angustia presente y futura? Pues todos los deleites de los sentidos están ardiendo, hirviendo y atormentando a los seres». ๕๐๗. 507. ‘‘อสปตฺตมฺหิ สมาเน, กึ ตว กาเมหิ เย พหุสปตฺตา; ราชคฺคิโจรอุทกปฺปิเยหิ, สาธารณา กามา พหุสปตฺตา. «Existiendo el estado de renuncia libre de enemigos, ¿de qué te sirven los placeres que tienen tantos oponentes? Pues las riquezas son compartidas con reyes, fuego, ladrones, el agua y personas que no nos desean el bien». ๕๐๘. 508. ‘‘โมกฺขมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เยสุ วธพนฺโธ; กาเมสุ หิ อสกามา, วธพนฺธทุขานิ อนุโภนฺติ. «Existiendo la liberación, ¿de qué te sirven los placeres donde hay asesinato y cautiverio? Pues en los deseos, los seres experimentan el dolor de ser matados y atados; los placeres sensuales carecen de verdadera nobleza». ๕๐๙. 509. ‘‘อาทีปิตา ติณุกฺกา, คณฺหนฺตํ ทหนฺติ เนว มุญฺจนฺตํ; อุกฺโกปมา หิ กามา, ทหนฺติ เย เต น มุญฺจนฺติ. «Las antorchas de hierba encendidas queman a quien las sostiene y no las suelta. Así son los deseos: queman en esta vida y en la siguiente a aquellos que no tienen el valor de abandonarlos». ๕๑๐. 510. ‘‘มา อปฺปกสฺส เหตุ, กามสุขสฺส วิปุลํ ชหี สุขํ; มา ปุถุโลโมว พฬิสํ, คิลิตฺวา ปจฺฉา วิหญฺญสิ. No abandones la vasta felicidad supramundana por causa de un pequeño placer sensual. No seas como el pez que, habiendo tragado el anzuelo por su avidez de comida, sufre después la ruina. ๕๑๑. 511. ‘‘กามํ [Pg.434] กาเมสุ ทมสฺสุ, ตาว สุนโขว สงฺขลาพทฺโธ; กาหินฺติ ขุ ตํ กามา, ฉาตา สุนขํว จณฺฑาลา. Domina tus facultades respecto a los placeres sensuales; ahora estás atado por el deseo sensual como un perro encadenado. Ciertamente, los placeres sensuales te llevarán a la ruina, tal como los marginados hambrientos llevan al perro a su destrucción. ๕๑๒. 512. ‘‘อปริมิตญฺจ ทุกฺขํ, พหูนิ จ จิตฺตโทมนสฺสานิ; อนุโภหิสิ กามยุตฺโต, ปฏินิสฺสช อทฺธุเว กาเม. Experimentarás un sufrimiento ilimitado y muchas aflicciones mentales si permaneces apegado a los placeres sensuales. Renuncia a los placeres sensuales que son impermanentes. ๕๑๓. 513. ‘‘อชรมฺหิ วิชฺชมาเน, กึ ตว กาเมหิ เยสุ ชรา; มรณพฺยาธิคหิตา, สพฺพา สพฺพตฺถ ชาติโย. Existiendo el Nibbāna, donde no hay vejez, ¿qué provecho tienen para ti los placeres sensuales en los que el nacimiento, en todo lugar y en toda existencia, está atrapado por la vejez, la muerte y la enfermedad? ๕๑๔. 514. ‘‘อิทมชรมิทมมรํ, อิทมชรามรํ ปทมโสกํ; อสปตฺตมสมฺพาธํ, อขลิตมภยํ นิรุปตาปํ. Este Nibbāna es el estado sin vejez, sin muerte; es el estado libre de vejez y muerte, el sendero que deben practicar quienes buscan liberarse del sufrimiento de la existencia. Es un estado sin penas, sin enemigos, sin la estrechez de las impurezas, sin el error de la mala conducta, sin temor y sin aflicción. ๕๑๕. 515. ‘‘อธิคตมิทํ พหูหิ, อมตํ อชฺชาปิ จ ลภนียมิทํ; โย โยนิโส ปยุญฺชติ, น จ สกฺกา อฆฏมาเนน’’. Este estado de inmortalidad ha sido alcanzado por muchos seres nobles y todavía hoy es posible obtenerlo. Aquel que se esfuerza con sabiduría puede alcanzarlo; pero para quien no se esfuerza en la meditación, no es posible lograrlo. ๕๑๖. 516. เอวํ ภณติ สุเมธา, สงฺขารคเต รตึ อลภมานา; อนุเนนฺตี อนิกรตฺตํ, เกเส จ ฉมํ ขิปิ สุเมธา. De esta manera habló Sumedhā, no encontrando deleite en todo lo condicionado. Queriendo hacer comprender al rey Anikaratta, ella arrojó sus propios cabellos, cortados con una espada, desde el palacio al suelo. ๕๑๗. 517. อุฏฺฐาย อนิกรตฺโต, ปญฺชลิโก ยาจิตสฺสา ปิตรํ โส; ‘‘วิสฺสชฺเชถ สุเมธํ, ปพฺพชิตุํ วิโมกฺขสจฺจทสฺสา’’. El rey Anikaratta se levantó de su asiento y, con las manos juntas en gesto de respeto, rogó al padre de ella, el rey Koñca: «Permitan que Sumedhā se ordene como monja, para que pueda ver la verdad de la liberación». ๕๑๘. 518. วิสฺสชฺชิตา มาตาปิตูหิ, ปพฺพชิ โสกภยภีตา; ฉ อภิญฺญา สจฺฉิกตา, อคฺคผลํ สิกฺขมานาย. Habiendo recibido el permiso de sus padres, Sumedhā se ordenó, motivada por el temor a los peligros del ciclo de renacimientos. Siendo todavía una monja en entrenamiento, realizó los seis conocimientos superiores y alcanzó el fruto supremo del Arhat. ๕๑๙. 519. อจฺฉริยมพฺภุตํ ตํ, นิพฺพานํ อาสิ ราชกญฺญาย; ปุพฺเพนิวาสจริตํ, ยถา พฺยากริ ปจฺฉิเม กาเล. Esa extinción de las pasiones de la princesa fue maravillosa y extraordinaria. Se debe conocer su práctica en vidas pasadas tal como ella la relató antes de su fallecimiento final. ๕๒๐. 520. ‘‘ภควติ โกณาคมเน, สงฺฆารามมฺหิ นวนิเวสมฺหิ; สขิโย ติสฺโส ชนิโย, วิหารทานํ อทาสิมฺห. Cuando el Buda Koṇāgamana apareció en el mundo, en un nuevo monasterio construido para la Sangha, tres amigas —Dhanañjānī, Khemā y yo— hicimos la donación de un vihara. ๕๒๑. 521. ‘‘ทสกฺขตฺตุํ สตกฺขตฺตุํ, ทสสตกฺขตฺตุํ สตานิ จ สตกฺขตฺตุํ; เทเวสุ อุปฺปชฺชิมฺห, โก ปน วาโท มนุสฺเสสุ. Debido al poder de esa donación, renacimos entre los dioses diez veces, cien veces, mil veces, diez mil veces; ni qué decir de las veces que renacimos entre los seres humanos. ๕๒๒. 522. ‘‘เทเวสุ มหิทฺธิกา อหุมฺห, มานุสกมฺหิ โก ปน วาโท; สตฺตรตนสฺส มเหสี, อิตฺถิรตนํ อหํ อาสึ. Cuando nacimos entre los dioses, fuimos de gran poder; ni qué decir de cuando nacimos como humanos. Yo fui la reina principal de un monarca universal, poseedora de las siete joyas, una joya entre las mujeres. ๕๒๓. 523. ‘‘โส [Pg.435] เหตุ โส ปภโว, ตํ มูลํ สาว สาสเน ขนฺตี; ตํ ปฐมสโมธานํ, ตํ ธมฺมรตาย นิพฺพานํ’’. Esa donación fue la causa, el origen y la raíz de tal prosperidad celestial. Esa misma intención se convirtió en la sabiduría de la visión cabal en las enseñanzas del Buda Gotama. Esa acción alcanzó primero la culminación y, por el deleite en la práctica del Dhamma, se denomina Nibbāna. ๕๒๔. 524. เอวํ กโรนฺติ เย สทฺทหนฺติ, วจนํ อโนมปญฺญสฺส; นิพฺพินฺทนฺติ ภวคเต, นิพฺพินฺทิตฺวา วิรชฺชนฺตีติ. Así actúan quienes confían en las palabras del Buda de sabiduría suprema. Al practicar así, se cansan del ciclo de renacimientos en los tres mundos, se desapegan de la existencia y, al desapegarse, se liberan. อิตฺถํ สุทํ สุเมธา เถรี คาถาโย อภาสิตฺถาติ. De esta manera, la tera Sumedhā recitó estos versos. มหานิปาโต นิฏฺฐิโต. El Gran Capítulo ha concluido. สมตฺตา เถรีคาถาโย. Los versos de las teras han terminado. คาถาสตานิ จตฺตาริ, อสีติ ปุน จุทฺทส ; เถริเยกุตฺตรสตา, สพฺพา ตา อาสวกฺขยาติ. Hay ciento una teras que han extinguido las impurezas. Ellas recitaron en total cuatrocientos noventa y cuatro versos. เถรีคาถาปาฬิ นิฏฺฐิตา. Aquí concluye el Therigatha.
แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi