නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස
ඛුද්දකනිකායෙ
ථෙරීගාථාපාළි
1. එකකනිපාතො
1. අඤ්ඤතරාථෙරීගාථා
1.
‘‘සුඛං [Pg.377] සුපාහි ථෙරිකෙ, කත්වා චොළෙන පාරුතා;
උපසන්තො හි තෙ රාගො, සුක්ඛඩාකං ව කුම්භිය’’න්ති.
ඉත්ථං සුදං අඤ්ඤතරා ථෙරී අපඤ්ඤාතා භික්ඛුනී ගාථං අභාසිත්ථාති.
2. මුත්තාථෙරීගාථා
2.
‘‘මුත්තෙ මුච්චස්සු යොගෙහි, චන්දො රාහුග්ගහා ඉව;
විප්පමුත්තෙන චිත්තෙන, අනණා භුඤ්ජ පිණ්ඩක’’න්ති.
ඉත්ථං සුදං භගවා මුත්තං සික්ඛමානං ඉමාය ගාථාය අභිණ්හං ඔවදතීති.
3. පුණ්ණාථෙරීගාථා
3.
‘‘පුණ්ණෙ පූරස්සු ධම්මෙහි, චන්දො පන්නරසෙරිව;
පරිපුණ්ණාය පඤ්ඤාය, තමොඛන්ධං පදාලයා’’ති.
ඉත්ථං සුදං පුණ්ණා ථෙරී ගාථං අභාසිත්ථාති.
4. තිස්සාථෙරීගාථා
4.
‘‘තිස්සෙ සික්ඛස්සු සික්ඛාය, මා තං යොගා උපච්චගුං;
සබ්බයොගවිසංයුත්තා, චර ලොකෙ අනාසවා’’ති.
… තිස්සා ථෙරී….
5. අඤ්ඤතරාතිස්සාථෙරීගාථා
5.
‘‘තිස්සෙ [Pg.378] යුඤ්ජස්සු ධම්මෙහි, ඛණො තං මා උපච්චගා;
ඛණාතීතා හි සොචන්ති, නිරයම්හි සමප්පිතා’’ති.
… අඤ්ඤතරා තිස්සා ථෙරී….
6. ධීරාථෙරීගාථා
6.
‘‘ධීරෙ නිරොධං ඵුසෙහි, සඤ්ඤාවූපසමං සුඛං;
ආරාධයාහි නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමමනුත්තර’’න්ති.
… ධීරා ථෙරී….
7. වීරාථෙරීගාථා
7.
‘‘වීරා වීරෙහි ධම්මෙහි, භික්ඛුනී භාවිතින්ද්රියා;
ධාරෙහි අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනි’’න්ති.
… වීරා ථෙරී….
8. මිත්තාථෙරීගාථා
8.
‘‘සද්ධාය පබ්බජිත්වාන, මිත්තෙ මිත්තරතා භව;
භාවෙහි කුසලෙ ධම්මෙ, යොගක්ඛෙමස්ස පත්තියා’’ති.
… මිත්තා ථෙරී….
9. භද්රාථෙරීගාථා
9.
‘‘සද්ධාය පබ්බජිත්වාන, භද්රෙ භද්රරතා භව;
භාවෙහි කුසලෙ ධම්මෙ, යොගක්ඛෙමමනුත්තර’’න්ති.
… භද්රා ථෙරී….
10. උපසමාථෙරීගාථා
10.
‘‘උපසමෙ තරෙ ඔඝං, මච්චුධෙය්යං සුදුත්තරං;
ධාරෙහි අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහන’’න්ති.
… උපසමා ථෙරී….
11. මුත්තාථෙරීගාථා
11.
‘‘සුමුත්තා [Pg.379] සාධුමුත්තාම්හි, තීහි ඛුජ්ජෙහි මුත්තියා;
උදුක්ඛලෙන මුසලෙන, පතිනා ඛුජ්ජකෙන ච;
මුත්තාම්හි ජාතිමරණා, භවනෙත්ති සමූහතා’’ති.
… මුත්තා ථෙරී….
12. ධම්මදින්නාථෙරීගාථා
12.
‘‘ඡන්දජාතා අවසායී, මනසා ච ඵුටා සියා;
කාමෙසු අප්පටිබද්ධචිත්තා, උද්ධංසොතාති වුච්චතී’’ති.
… ධම්මදින්නා ථෙරී….
13.විසාඛාථෙරීගාථා
13.
‘‘කරොථ බුද්ධසාසනං, යං කත්වා නානුතප්පති;
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තෙ නිසීදථා’’ති.
… විසාඛා ථෙරී….
14.සුමනාථෙරීගාථා
14.
‘‘ධාතුයො දුක්ඛතො දිස්වා, මා ජාතිං පුනරාගමි;
භවෙ ඡන්දං විරාජෙත්වා, උපසන්තා චරිස්සසී’’ති.
… සුමනා ථෙරී….
15. උත්තරාථෙරීගාථා
15.
‘‘කායෙන සංවුතා ආසිං, වාචාය උද චෙතසා;
සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… උත්තරා ථෙරී….
16. වුඩ්ඪපබ්බජිතසුමනාථෙරීගාථා
16.
‘‘සුඛං ත්වං වුඩ්ඪිකෙ සෙහි, කත්වා චොළෙන පාරූතා;
උපසන්තො හි තෙ රාගො, සීතිභූතාසි නිබ්බුතා’’ති.
… සුමනා වුඩ්ඪපබ්බජිතා ථෙරී….
17. ධම්මාථෙරීගාථා
17.
‘‘පිණ්ඩපාතං [Pg.380] චරිත්වාන, දණ්ඩමොලුබ්භ දුබ්බලා;
වෙධමානෙහි ගත්තෙහි, තත්ථෙව නිපතිං ඡමා;
දිස්වා ආදීනවං කායෙ, අථ චිත්තං විමුච්චි මෙ’’ති.
… ධම්මා ථෙරී….
18. සඞ්ඝාථෙරීගාථා
18.
‘‘හිත්වා ඝරෙ පබ්බජිත්වා, හිත්වා පුත්තං පසුං පියං;
හිත්වා රාගඤ්ච දොසඤ්ච, අවිජ්ජඤ්ච විරාජිය;
සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… සඞ්ඝා ථෙරී….
එකකනිපාතො නිට්ඨිතො.
2. දුකනිපාතො
1. අභිරූපනන්දාථෙරීගාථා
19.
‘‘ආතුරං [Pg.381] අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;
අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.
20.
‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;
තතො මානාභිසමයා, උපසන්තා චරිස්සසී’’ති.
ඉත්ථං සුදං භගවා අභිරූපනන්දං සික්ඛමානං ඉමාහි ගාථාහි අභිණ්හං ඔවදතීති.
2. ජෙන්තාථෙරීගාථා
21.
‘‘යෙ ඉමෙ සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, මග්ගා නිබ්බානපත්තියා;
භාවිතා තෙ මයා සබ්බෙ, යථා බුද්ධෙන දෙසිතා.
22.
‘‘දිට්ඨො හි මෙ සො භගවා, අන්තිමොයං සමුස්සයො;
වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.
ඉත්ථං සුදං ජෙන්තා ථෙරී ගාථායො අභාසිත්ථාති.
3. සුමඞ්ගලමාතාථෙරීගාථා
23.
‘‘සුමුත්තිකා සුමුත්තිකා, සාධුමුත්තිකාම්හි මුසලස්ස;
අහිරිකො මෙ ඡත්තකං වාපි, උක්ඛලිකා මෙ දෙඩ්ඩුභං වාති.
24.
‘‘රාගඤ්ච අහං දොසඤ්ච, චිච්චිටි චිච්චිටීති විහනාමි;
සා රුක්ඛමූලමුපගම්ම, අහො සුඛන්ති සුඛතො ඣායාමී’’ති.
… සුමඞ්ගලමාතා ථෙරී.
4. අඩ්ඪකාසිථෙරීගාථා
25.
‘‘යාව කාසිජනපදො, සුඞ්කො මෙ තත්ථකො අහු;
තං කත්වා නෙගමො අග්ඝං, අඩ්ඪෙනග්ඝං ඨපෙසි මං.
26.
‘‘අථ [Pg.382] නිබ්බින්දහං රූපෙ, නිබ්බින්දඤ්ච විරජ්ජහං;
මා පුන ජාතිසංසාරං, සන්ධාවෙය්යං පුනප්පුනං;
තිස්සො විජ්ජා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… අඩ්ඪකාසි ථෙරී….
5. චිත්තාථෙරීගාථා
27.
‘‘කිඤ්චාපි ඛොම්හි කිසිකා, ගිලානා බාළ්හදුබ්බලා;
දණ්ඩමොලුබ්භ ගච්ඡාමි, පබ්බතං අභිරූහිය.
28.
‘‘සඞ්ඝාටිං නික්ඛිපිත්වාන, පත්තකඤ්ච නිකුජ්ජිය;
සෙලෙ ඛම්භෙසිමත්තානං, තමොඛන්ධං පදාලියා’’ති.
… චිත්තා ථෙරී….
6. මෙත්තිකාථෙරීගාථා
29.
‘‘කිඤ්චාපි ඛොම්හි දුක්ඛිතා, දුබ්බලා ගතයොබ්බනා;
දණ්ඩමොලුබ්භ ගච්ඡාමි, පබ්බතං අභිරූහිය.
30.
‘‘නික්ඛිපිත්වාන සඞ්ඝාටිං, පත්තකඤ්ච නිකුජ්ජිය;
නිසින්නා චම්හි සෙලම්හි, අථ චිත්තං විමුච්චි මෙ;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… මෙත්තිකා ථෙරී….
7. මිත්තාථෙරීගාථා
31.
‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;
පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං.
32.
‘‘උපොසථං උපාගච්ඡිං, දෙවකායාභිනන්දිනී;
සාජ්ජ එකෙන භත්තෙන, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;
දෙවකායං න පත්ථෙහං, විනෙය්ය හදයෙ දර’’න්ති.
… මිත්තා ථෙරී….
8. අභයමාතුථෙරීගාථා
33.
‘‘උද්ධං පාදතලා අම්ම, අධො වෙ කෙසමත්ථකා;
පච්චවෙක්ඛස්සුමං කායං, අසුචිං පූතිගන්ධිකං.
34.
‘‘එවං [Pg.383] විහරමානාය, සබ්බො රාගො සමූහතො;
පරිළාහො සමුච්ඡින්නො, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… අභයමාතු ථෙරී….
9. අභයාථෙරීගාථා
35.
‘‘අභයෙ භිදුරො කායො, යත්ථ සතා පුථුජ්ජනා;
නික්ඛිපිස්සාමිමං දෙහං, සම්පජානා සතීමතී.
36.
‘‘බහූහි දුක්ඛධම්මෙහි, අප්පමාදරතාය මෙ;
තණ්හක්ඛයො අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… අභයා ථෙරී….
10. සාමාථෙරීගාථා
37.
‘‘චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමිං;
අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී;
තස්සා මෙ අට්ඨමී රත්ති, යතො තණ්හා සමූහතා.
38.
‘‘බහූහි දුක්ඛධම්මෙහි, අප්පමාදරතාය මෙ;
තණ්හක්ඛයො අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… සාමා ථෙරී….
දුකනිපාතො නිට්ඨිතො.
3. තිකනිපාතො
1. අපරාසාමාථෙරීගාථා
39.
‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි[Pg.384], යතො පබ්බජිතාය මෙ;
නාභිජානාමි චිත්තස්ස, සමං ලද්ධං කුදාචනං.
40.
‘‘අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී;
තතො සංවෙගමාපාදිං, සරිත්වා ජිනසාසනං.
41.
‘‘බහූහි දුක්ඛධම්මෙහි, අප්පමාදරතාය මෙ;
තණ්හක්ඛයො අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;
අජ්ජ මෙ සත්තමී රත්ති, යතො තණ්හා විසොසිතා’’ති.
… අපරා සාමා ථෙරී….
2. උත්තමාථෙරීගාථා
42.
‘‘චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමිං;
අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
43.
‘‘සා භික්ඛුනිං උපගච්ඡිං, යා මෙ සද්ධායිකා අහු;
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො.
44.
‘‘තස්සා ධම්මං සුණිත්වාන, යථා මං අනුසාසි සා;
සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන, නිසීදිං පීතිසුඛසමප්පිතා ;
අට්ඨමියා පාදෙ පසාරෙසිං, තමොඛන්ධං පදාලියා’’ති.
… උත්තමා ථෙරී….
3. අපරාඋත්තමාථෙරීගාථා
45.
‘‘යෙ ඉමෙ සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, මග්ගා නිබ්බානපත්තියා;
භාවිතා තෙ මයා සබ්බෙ, යථා බුද්ධෙන දෙසිතා.
46.
‘‘සුඤ්ඤතස්සානිමිත්තස්ස, ලාභිනීහං යදිච්ඡකං;
ඔරසා ධීතා බුද්ධස්ස, නිබ්බානාභිරතා සදා.
47.
‘‘සබ්බෙ [Pg.385] කාමා සමුච්ඡින්නා, යෙ දිබ්බා යෙ ච මානුසා;
වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.
… අපරා උත්තමා ථෙරී….
4. දන්තිකාථෙරීගාථා
48.
‘‘දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, ගිජ්ඣකූටම්හි පබ්බතෙ;
නාගං ඔගාහමුත්තිණ්ණං, නදීතීරම්හි අද්දසං.
49.
‘‘පුරිසො අඞ්කුසමාදාය, ‘දෙහි පාද’න්ති යාචති;
නාගො පසාරයී පාදං, පුරිසො නාගමාරුහි.
50.
‘‘දිස්වා අදන්තං දමිතං, මනුස්සානං වසං ගතං;
තතො චිත්තං සමාධෙසිං, ඛලු තාය වනං ගතා’’ති.
… දන්තිකා ථෙරී….
5. උබ්බිරිථෙරීගාථා
51.
‘‘අම්ම ජීවාති වනම්හි කන්දසි, අත්තානං අධිගච්ඡ උබ්බිරි;
චුල්ලාසීතිසහස්සානි, සබ්බා ජීවසනාමිකා;
එතම්හාළාහනෙ දඩ්ඪා, තාසං කමනුසොචසි.
52.
‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, දුද්දසං හදයස්සිතං ;
යං මෙ සොකපරෙතාය, ධීතුසොකං බ්යපානුදි.
53.
‘‘සාජ්ජ අබ්බූළ්හසල්ලාහං, නිච්ඡාතා පරිනිබ්බුතා;
බුද්ධං ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච, උපෙමි සරණං මුනි’’න්ති.
… උබ්බිරී ථෙරී….
6. සුක්කාථෙරීගාථා
54.
‘‘කිංමෙ කතා රාජගහෙ මනුස්සා, මධුං පීතාව අච්ඡරෙ;
යෙ සුක්කං න උපාසන්ති, දෙසෙන්තිං බුද්ධසාසනං.
55.
‘‘තඤ්ච අප්පටිවානීයං, අසෙචනකමොජවං;
පිවන්ති මඤ්ඤෙ සප්පඤ්ඤා, වලාහකමිවද්ධගූ.
56.
‘‘සුක්කා [Pg.386] සුක්කෙහි ධම්මෙහි, වීතරාගා සමාහිතා;
ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහන’’න්ති.
… සුක්කා ථෙරී….
7. සෙලාථෙරීගාථා
57.
‘‘නත්ථි නිස්සරණං ලොකෙ, කිං විවෙකෙන කාහසි;
භුඤ්ජාහි කාමරතියො, මාහු පච්ඡානුතාපිනී’’.
58.
‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;
යං ත්වං ‘කාමරතිං’ බ්රූසි, ‘අරතී’ දානි සා මම.
59.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තකා’’ති.
… සෙලා ථෙරී….
8. සොමාථෙරීගාථා
60.
‘‘යං තං ඉසීහි පත්තබ්බං, ඨානං දුරභිසම්භවං;
න තං ද්වඞ්ගුලපඤ්ඤාය, සක්කා පප්පොතුමිත්ථියා’’.
61.
‘‘ඉත්ථිභාවො නො කිං කයිරා, චිත්තම්හි සුසමාහිතෙ;
ඤාණම්හි වත්තමානම්හි, සම්මා ධම්මං විපස්සතො.
62.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තකා’’ති.
… සොමා ථෙරී….
තිකනිපාතො නිට්ඨිතො.
4. චතුක්කනිපාතො
1. භද්දාකාපිලානීථෙරීගාථා
63.
‘‘පුත්තො [Pg.387] බුද්ධස්ස දායාදො, කස්සපො සුසමාහිතො;
පුබ්බෙනිවාසං යොවෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති.
64.
‘‘අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි;
එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්රාහ්මණො.
65.
‘‘තථෙව භද්දා කාපිලානී, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනී;
ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහනං.
66.
‘‘දිස්වා ආදීනවං ලොකෙ, උභො පබ්බජිතා මයං;
ත්යම්හ ඛීණාසවා දන්තා, සීතිභූතම්හ නිබ්බුතා’’ති.
… භද්දා කාපිලානී ථෙරී….
චතුක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.
5. පඤ්චකනිපාතො
1. අඤ්ඤතරාථෙරීගාථා
67.
‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි[Pg.388], යතො පබ්බජිතා අහං;
නාච්ඡරාසඞ්ඝාතමත්තම්පි, චිත්තස්සූපසමජ්ඣගං.
68.
‘‘අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, කාමරාගෙනවස්සුතා;
බාහා පග්ගය්හ කන්දන්තී, විහාරං පාවිසිං අහං.
69.
‘‘සා භික්ඛුනිං උපාගච්ඡිං, යා මෙ සද්ධායිකා අහු;
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො.
70.
‘‘තස්සා ධම්මං සුණිත්වාන, එකමන්තෙ උපාවිසිං;
පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං.
71.
‘‘චෙතොපරිච්චඤාණඤ්ච, සොතධාතු විසොධිතා;
ඉද්ධීපි මෙ සච්ඡිකතා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො;
ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… අඤ්ඤතරා ථෙරී ….
2. විමලාථෙරීගාථා
72.
‘‘මත්තා වණ්ණෙන රූපෙන, සොභග්ගෙන යසෙන ච;
යොබ්බනෙන චුපත්ථද්ධා, අඤ්ඤාසමතිමඤ්ඤිහං.
73.
‘‘විභූසෙත්වා ඉමං කායං, සුචිත්තං බාලලාපනං;
අට්ඨාසිං වෙසිද්වාරම්හි, ලුද්දො පාසමිවොඩ්ඩිය.
74.
‘‘පිලන්ධනං විදංසෙන්තී, ගුය්හං පකාසිකං බහුං;
අකාසිං විවිධං මායං, උජ්ජග්ඝන්තී බහුං ජනං.
75.
‘‘සාජ්ජ පිණ්ඩං චරිත්වාන, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;
නිසින්නා රුක්ඛමූලම්හි, අවිතක්කස්ස ලාභිනී.
76.
‘‘සබ්බෙ යොගා සමුච්ඡින්නා, යෙ දිබ්බා යෙ ච මානුසා;
ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… විමලා පුරාණගණිකා ථෙරී….
3. සීහාථෙරීගාථා
77.
‘‘අයොනිසො [Pg.389] මනසිකාරා, කාමරාගෙන අට්ටිතා;
අහොසිං උද්ධතා පුබ්බෙ, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
78.
‘‘පරියුට්ඨිතා ක්ලෙසෙහි, සුභසඤ්ඤානුවත්තිනී;
සමං චිත්තස්ස න ලභිං, රාගචිත්තවසානුගා.
79.
‘‘කිසා පණ්ඩු විවණ්ණා ච, සත්ත වස්සානි චාරිහං;
නාහං දිවා වා රත්තිං වා, සුඛං වින්දිං සුදුක්ඛිතා.
80.
‘‘තතො රජ්ජුං ගහෙත්වාන, පාවිසිං වනමන්තරං;
වරං මෙ ඉධ උබ්බන්ධං, යඤ්ච හීනං පුනාචරෙ.
81.
‘‘දළ්හපාසං කරිත්වාන, රුක්ඛසාඛාය බන්ධිය;
පක්ඛිපිං පාසං ගීවායං, අථ චිත්තං විමුච්චි මෙ’’ති.
… සීහා ථෙරී….
4. සුන්දරීනන්දාථෙරීගාථා
82.
‘‘ආතුරං අසුචිං පූතිං, පස්ස නන්දෙ සමුස්සයං;
අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.
83.
‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;
දුග්ගන්ධං පූතිකං වාති, බාලානං අභිනන්දිතං.
84.
‘‘එවමෙතං අවෙක්ඛන්තී, රත්තින්දිවමතන්දිතා;
තතො සකාය පඤ්ඤාය, අභිනිබ්බිජ්ඣ දක්ඛිසං.
85.
‘‘තස්සා මෙ අප්පමත්තාය, විචිනන්තියා යොනිසො;
යථාභූතං අයං කායො, දිට්ඨො සන්තරබාහිරො.
86.
‘‘අථ නිබ්බින්දහං කායෙ, අජ්ඣත්තඤ්ච විරජ්ජහං;
අප්පමත්තා විසංයුත්තා, උපසන්තාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… සුන්දරීනන්දා ථෙරී….
5. නන්දුත්තරාථෙරීගාථා
87.
‘‘අග්ගිං චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච, දෙවතා ච නමස්සිහං;
නදීතිත්ථානි ගන්ත්වාන, උදකං ඔරුහාමිහං.
88.
‘‘බහූවතසමාදානා[Pg.390], අඩ්ඪං සීසස්ස ඔලිඛිං;
ඡමාය සෙය්යං කප්පෙමි, රත්තිං භත්තං න භුඤ්ජහං.
89.
‘‘විභූසාමණ්ඩනරතා, න්හාපනුච්ඡාදනෙහි ච;
උපකාසිං ඉමං කායං, කාමරාගෙන අට්ටිතා.
90.
‘‘තතො සද්ධං ලභිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;
දිස්වා කායං යථාභූතං, කාමරාගො සමූහතො.
91.
‘‘සබ්බෙ භවා සමුච්ඡින්නා, ඉච්ඡා ච පත්ථනාපි ච;
සබ්බයොගවිසංයුත්තා, සන්තිං පාපුණි චෙතසො’’ති.
… නන්දුත්තරා ථෙරී….
6. මිත්තාකාළීථෙරීගාථා
92.
‘‘සද්ධාය පබ්බජිත්වාන, අගාරස්මානගාරියං;
විචරිංහං තෙන තෙන, ලාභසක්කාරඋස්සුකා.
93.
‘‘රිඤ්චිත්වා පරමං අත්ථං, හීනමත්ථං අසෙවිහං;
කිලෙසානං වසං ගන්ත්වා, සාමඤ්ඤත්ථං න බුජ්ඣිහං.
94.
‘‘තස්සා මෙ අහු සංවෙගො, නිසින්නාය විහාරකෙ;
උම්මග්ගපටිපන්නාම්හි, තණ්හාය වසමාගතා.
95.
‘‘අප්පකං ජීවිතං මය්හං, ජරා බ්යාධි ච මද්දති;
පුරායං භිජ්ජති කායො, න මෙ කාලො පමජ්ජිතුං.
96.
‘‘යථාභූතමවෙක්ඛන්තී, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;
විමුත්තචිත්තා උට්ඨාසිං, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.
… මිත්තා කාළී ථෙරී….
7. සකුලාථෙරීගාථා
97.
‘‘අගාරස්මිං වසන්තීහං, ධම්මං සුත්වාන භික්ඛුනො;
අද්දසං විරජං ධම්මං, නිබ්බානං පදමච්චුතං.
98.
‘‘සාහං පුත්තං ධීතරඤ්ච, ධනධඤ්ඤඤ්ච ඡඩ්ඩිය;
කෙසෙ ඡෙදාපයිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.
99.
‘‘සික්ඛමානා [Pg.391] අහං සන්තී, භාවෙන්තී මග්ගමඤ්ජසං;
පහාසිං රාගදොසඤ්ච, තදෙකට්ඨෙ ච ආසවෙ.
100.
‘‘භික්ඛුනී උපසම්පජ්ජ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං;
දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං, විමලං සාධුභාවිතං.
101.
‘‘සඞ්ඛාරෙ පරතො දිස්වා, හෙතුජාතෙ පලොකිතෙ ;
පහාසිං ආසවෙ සබ්බෙ, සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතා’’ති.
… සකුලා ථෙරී….
8. සොණාථෙරීගාථා
102.
‘‘දස පුත්තෙ විජායිත්වා, අස්මිං රූපසමුස්සයෙ;
තතොහං දුබ්බලා ජිණ්ණා, භික්ඛුනිං උපසඞ්කමිං.
103.
‘‘සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ඛන්ධායතනධාතුයො;
තස්සා ධම්මං සුණිත්වාන, කෙසෙ ඡෙත්වාන පබ්බජිං.
104.
‘‘තස්සා මෙ සික්ඛමානාය, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;
පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, යත්ථ මෙ වුසිතං පුරෙ.
105.
‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙමි, එකග්ගා සුසමාහිතා;
අනන්තරාවිමොක්ඛාසිං, අනුපාදාය නිබ්බුතා.
106.
‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා පරිඤ්ඤාතා, තිට්ඨන්ති ඡින්නමූලකා;
ධි තවත්ථු ජරෙ ජම්මෙ, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.
… සොණා ථෙරී….
9. භද්දාකුණ්ඩලකෙසාථෙරීගාථා
107.
‘‘ලූනකෙසී පඞ්කධරී, එකසාටී පුරෙ චරිං;
අවජ්ජෙ වජ්ජමතිනී, වජ්ජෙ චාවජ්ජදස්සිනී.
108.
‘‘දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම, ගිජ්ඣකූටම්හි පබ්බතෙ;
අද්දසං විරජං බුද්ධං, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං.
109.
‘‘නිහච්ච ජාණුං වන්දිත්වා, සම්මුඛා අඤ්ජලිං අකං;
‘එහි භද්දෙ’ති මං අවච, සා මෙ ආසූපසම්පදා.
110.
‘‘චිණ්ණා [Pg.392] අඞ්ගා ච මගධා, වජ්ජී කාසී ච කොසලා;
අනණා පණ්ණාසවස්සානි, රට්ඨපිණ්ඩං අභුඤ්ජහං.
111.
‘‘පුඤ්ඤං වත පසවි බහුං, සප්පඤ්ඤො වතායං උපාසකො;
යො භද්දාය චීවරං අදාසි, විප්පමුත්තාය සබ්බගන්ථෙහී’’ති.
… භද්දා කුණ්ඩලකෙසා ථෙරී….
10. පටාචාරාථෙරීගාථා
112.
‘‘නඞ්ගලෙහි කසං ඛෙත්තං, බීජානි පවපං ඡමා;
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
113.
‘‘කිමහං සීලසම්පන්නා, සත්ථුසාසනකාරිකා;
නිබ්බානං නාධිගච්ඡාමි, අකුසීතා අනුද්ධතා.
114.
‘‘පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, උදකෙසු කරොමහං;
පාදොදකඤ්ච දිස්වාන, ථලතො නින්නමාගතං.
115.
‘‘තතො චිත්තං සමාධෙසිං, අස්සං භද්රංවජානියං;
තතො දීපං ගහෙත්වාන, විහාරං පාවිසිං අහං;
සෙය්යං ඔලොකයිත්වාන, මඤ්චකම්හි උපාවිසිං.
116.
‘‘තතො සූචිං ගහෙත්වාන, වට්ටිං ඔකස්සයාමහං;
පදීපස්සෙව නිබ්බානං, විමොක්ඛො අහු චෙතසො’’ති.
… පටාචාරා ථෙරී….
11. තිංසමත්තාථෙරීගාථා
117.
‘‘‘මුසලානි ගහෙත්වාන, ධඤ්ඤං කොට්ටෙන්ති මාණවා ;
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
118.
‘‘‘කරොථ බුද්ධසාසනං, යං කත්වා නානුතප්පති;
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තෙ නිසීදථ;
චෙතොසමථමනුයුත්තා, කරොථ බුද්ධසාසනං’.
119.
‘‘තස්සා තා වචනං සුත්වා, පටාචාරාය සාසනං;
පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, එකමන්තං උපාවිසුං;
චෙතොසමථමනුයුත්තා, අකංසු බුද්ධසාසනං.
120.
‘‘රත්තියා [Pg.393] පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරුං;
රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයුං;
රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයුං.
121.
‘‘උට්ඨාය පාදෙ වන්දිංසු, ‘කතා තෙ අනුසාසනී;
ඉන්දංව දෙවා තිදසා, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතං;
පුරක්ඛත්වා විහස්සාම, තෙවිජ්ජාම්හ අනාසවා’’’ති.
ඉත්ථං සුදං තිංසමත්තා ථෙරී භික්ඛුනියො පටාචාරාය සන්තිකෙ අඤ්ඤං බ්යාකරිංසූති.
12. චන්දාථෙරීගාථා
122.
‘‘දුග්ගතාහං පුරෙ ආසිං, විධවා ච අපුත්තිකා;
විනා මිත්තෙහි ඤාතීහි, භත්තචොළස්ස නාධිගං.
123.
‘‘පත්තං දණ්ඩඤ්ච ගණ්හිත්වා, භික්ඛමානා කුලා කුලං;
සීතුණ්හෙන ච ඩය්හන්තී, සත්ත වස්සානි චාරිහං.
124.
‘‘භික්ඛුනිං පුන දිස්වාන, අන්නපානස්ස ලාභිනිං;
උපසඞ්කම්ම අවොචං, ‘පබ්බජ්ජං අනගාරියං’.
125.
‘‘සා ච මං අනුකම්පාය, පබ්බාජෙසි පටාචාරා;
තතො මං ඔවදිත්වාන, පරමත්ථෙ නියොජයි.
126.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, අකාසිං අනුසාසනිං;
අමොඝො අය්යායොවාදො, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා’’ති.
… චන්දා ථෙරී….
පඤ්චකනිපාතො නිට්ඨිතො.
6. ඡක්කනිපාතො
1. පඤ්චසතමත්තාථෙරීගාථා
127.
‘‘යස්ස [Pg.394] මග්ගං න ජානාසි, ආගතස්ස ගතස්ස වා;
තං කුතො චාගතං සත්තං, ‘මම පුත්තො’ති රොදසි.
128.
‘‘මග්ගඤ්ච ඛොස්ස ජානාසි, ආගතස්ස ගතස්ස වා;
න නං සමනුසොචෙසි, එවංධම්මා හි පාණිනො.
129.
‘‘අයාචිතො තතාගච්ඡි, නානුඤ්ඤාතො ඉතො ගතො;
කුතොචි නූන ආගන්ත්වා, වසිත්වා කතිපාහකං;
ඉතොපි අඤ්ඤෙන ගතො, තතොපඤ්ඤෙන ගච්ඡති.
130.
‘‘පෙතො මනුස්සරූපෙන, සංසරන්තො ගමිස්සති;
යථාගතො තථා ගතො, කා තත්ථ පරිදෙවනා’’.
131.
‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, දුද්දසං හදයස්සිතං;
යා මෙ සොකපරෙතාය, පුත්තසොකං බ්යපානුදි.
132.
‘‘සාජ්ජ අබ්බූළ්හසල්ලාහං, නිච්ඡාතා පරිනිබ්බුතා;
බුද්ධං ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච, උපෙමි සරණං මුනිං’’.
ඉත්ථං සුදං පඤ්චසතමත්තා ථෙරී භික්ඛුනියො…පෙ….
2. වාසෙට්ඨීථෙරීගාථා
133.
‘‘පුත්තසොකෙනහං අට්ටා, ඛිත්තචිත්තා විසඤ්ඤිනී;
නග්ගා පකිණ්ණකෙසී ච, තෙන තෙන විචාරිහං.
134.
‘‘වීථි සඞ්කාරකූටෙසු, සුසානෙ රථියාසු ච;
අචරිං තීණි වස්සානි, ඛුප්පිපාසාසමප්පිතා.
135.
‘‘අථද්දසාසිං සුගතං, නගරං මිථිලං පති ;
අදන්තානං දමෙතාරං, සම්බුද්ධමකුතොභයං.
136.
‘‘සචිත්තං පටිලද්ධාන, වන්දිත්වාන උපාවිසිං;
සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, අනුකම්පාය ගොතමො.
137.
‘‘තස්ස [Pg.395] ධම්මං සුණිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;
යුඤ්ජන්තී සත්ථුවචනෙ, සච්ඡාකාසිං පදං සිවං.
138.
‘‘සබ්බෙ සොකා සමුච්ඡින්නා, පහීනා එතදන්තිකා;
පරිඤ්ඤාතා හි මෙ වත්ථූ, යතො සොකාන සම්භවො’’ති.
… වාසෙට්ඨී ථෙරී….
3. ඛෙමාථෙරීගාථා
139.
‘‘දහරා ත්වං රූපවතී, අහම්පි දහරො යුවා;
පඤ්චඞ්ගිකෙන තුරියෙන, එහි ඛෙමෙ රමාමසෙ’’.
140.
‘‘ඉමිනා පූතිකායෙන, ආතුරෙන පභඞ්ගුනා;
අට්ටියාමි හරායාමි, කාමතණ්හා සමූහතා.
141.
‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;
යං ‘ත්වං කාමරතිං’ බ්රූසි, ‘අරතී’ දානි සා මම.
142.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක.
143.
‘‘නක්ඛත්තානි නමස්සන්තා, අග්ගිං පරිචරං වනෙ;
යථාභුච්චමජානන්තා, බාලා සුද්ධිමමඤ්ඤථ.
144.
‘‘අහඤ්ච ඛො නමස්සන්තී, සම්බුද්ධං පුරිසුත්තමං;
පමුත්තා සබ්බදුක්ඛෙහි, සත්ථුසාසනකාරිකා’’ති.
… ඛෙමා ථෙරී….
4. සුජාතාථෙරීගාථා
145.
‘‘අලඞ්කතා සුවසනා, මාලිනී චන්දනොක්ඛිතා;
සබ්බාභරණසඤ්ඡන්නා, දාසීගණපුරක්ඛතා.
146.
‘‘අන්නං පානඤ්ච ආදාය, ඛජ්ජං භොජ්ජං අනප්පකං;
ගෙහතො නික්ඛමිත්වාන, උය්යානමභිහාරයිං.
147.
‘‘තත්ථ රමිත්වා කීළිත්වා, ආගච්ඡන්තී සකං ඝරං;
විහාරං දට්ඨුං පාවිසිං, සාකෙතෙ අඤ්ජනං වනං.
148.
‘‘දිස්වාන [Pg.396] ලොකපජ්ජොතං, වන්දිත්වාන උපාවිසිං;
සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, අනුකම්පාය චක්ඛුමා.
149.
‘‘සුත්වා ච ඛො මහෙසිස්ස, සච්චං සම්පටිවිජ්ඣහං;
තත්ථෙව විරජං ධම්මං, ඵුසයිං අමතං පදං.
150.
‘‘තතො විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පබ්බජිං අනගාරියං;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, අමොඝං බුද්ධසාසන’’න්ති.
… සුජාතා ථෙරී….
5. අනොපමාථෙරීගාථා
151.
‘‘උච්චෙ කුලෙ අහං ජාතා, බහුවිත්තෙ මහද්ධනෙ;
වණ්ණරූපෙන සම්පන්නා, ධීතා මජ්ඣස්ස අත්රජා.
152.
‘‘පත්ථිතා රාජපුත්තෙහි, සෙට්ඨිපුත්තෙහි ගිජ්ඣිතා ;
පිතු මෙ පෙසයී දූතං, දෙථ මය්හං අනොපමං.
153.
‘‘යත්තකං තුලිතා එසා, තුය්හං ධීතා අනොපමා;
තතො අට්ඨගුණං දස්සං, හිරඤ්ඤං රතනානි ච.
154.
‘‘සාහං දිස්වාන සම්බුද්ධං, ලොකජෙට්ඨං අනුත්තරං;
තස්ස පාදානි වන්දිත්වා, එකමන්තං උපාවිසිං.
155.
‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, අනුකම්පාය ගොතමො;
නිසින්නා ආසනෙ තස්මිං, ඵුසයිං තතියං ඵලං.
156.
‘‘තතො කෙසානි ඡෙත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;
අජ්ජ මෙ සත්තමී රත්ති, යතො තණ්හා විසොසිතා’’ති.
… අනොපමා ථෙරී….
6. මහාපජාපතිගොතමීථෙරීගාථා
157.
‘‘බුද්ධ වීර නමො ත්යත්ථු, සබ්බසත්තානමුත්තම;
යො මං දුක්ඛා පමොචෙසි, අඤ්ඤඤ්ච බහුකං ජනං.
158.
‘‘සබ්බදුක්ඛං පරිඤ්ඤාතං, හෙතුතණ්හා විසොසිතා;
භාවිතො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, නිරොධො ඵුසිතො මයා.
159.
‘‘මාතා [Pg.397] පුත්තො පිතා භාතා, අය්යකා ච පුරෙ අහුං;
යථාභුච්චමජානන්තී, සංසරිංහං අනිබ්බිසං.
160.
‘‘දිට්ඨො හි මෙ සො භගවා, අන්තිමොයං සමුස්සයො;
වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.
161.
‘‘ආරද්ධවීරියෙ පහිතත්තෙ, නිච්චං දළ්හපරක්කමෙ;
සමග්ගෙ සාවකෙ පස්සෙ, එසා බුද්ධාන වන්දනා.
162.
‘‘බහූනං වත අත්ථාය, මායා ජනයි ගොතමං;
බ්යාධිමරණතුන්නානං, දුක්ඛක්ඛන්ධං බ්යපානුදී’’ති.
… මහාපජාපතිගොතමී ථෙරී….
7. ගුත්තාථෙරීගාථා
163.
‘‘ගුත්තෙ යදත්ථං පබ්බජ්ජා, හිත්වා පුත්තං වසුං පියං;
තමෙව අනුබ්රූහෙහි, මා චිත්තස්ස වසං ගමි.
164.
‘‘චිත්තෙන වඤ්චිතා සත්තා, මාරස්ස විසයෙ රතා;
අනෙකජාතිසංසාරං, සන්ධාවන්ති අවිද්දසූ.
165.
‘‘කාමච්ඡන්දඤ්ච බ්යාපාදං, සක්කායදිට්ඨිමෙව ච;
සීලබ්බතපරාමාසං, විචිකිච්ඡඤ්ච පඤ්චමං.
166.
‘‘සංයොජනානි එතානි, පජහිත්වාන භික්ඛුනී;
ඔරම්භාගමනීයානි, නයිදං පුනරෙහිසි.
167.
‘‘රාගං මානං අවිජ්ජඤ්ච, උද්ධච්චඤ්ච විවජ්ජිය;
සංයොජනානි ඡෙත්වාන, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සසි.
168.
‘‘ඛෙපෙත්වා ජාතිසංසාරං, පරිඤ්ඤාය පුනබ්භවං;
දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතා, උපසන්තා චරිස්සතී’’ති.
… ගුත්තා ථෙරී….
8. විජයාථෙරීගාථා
169.
‘‘චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමිං;
අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
170.
‘‘භික්ඛුනිං [Pg.398] උපසඞ්කම්ම, සක්කච්චං පරිපුච්ඡහං;
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ධාතුආයතනානි ච.
171.
‘‘චත්තාරි අරියසච්චානි, ඉන්ද්රියානි බලානි ච;
බොජ්ඣඞ්ගට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, උත්තමත්ථස්ස පත්තියා.
172.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, කරොන්තී අනුසාසනිං;
රත්තියා පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං.
173.
‘‘රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං;
රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයිං.
174.
‘‘පීතිසුඛෙන ච කායං, ඵරිත්වා විහරිං තදා;
සත්තමියා පාදෙ පසාරෙසිං, තමොඛන්ධං පදාලියා’’ති.
… විජයා ථෙරී….
ඡක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.
7. සත්තකනිපාතො
1. උත්තරාථෙරීගාථා
175.
‘‘‘මුසලානි [Pg.399] ගහෙත්වාන, ධඤ්ඤං කොට්ටෙන්ති මාණවා;
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
176.
‘‘‘ඝටෙථ බුද්ධසාසනෙ, යං කත්වා නානුතප්පති;
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තං නිසීදථ.
177.
‘‘‘චිත්තං උපට්ඨපෙත්වාන, එකග්ගං සුසමාහිතං;
පච්චවෙක්ඛථ සඞ්ඛාරෙ, පරතො නො ච අත්තතො’.
178.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, පටාචාරානුසාසනිං;
පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, එකමන්තෙ උපාවිසිං.
179.
‘‘රත්තියා පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං;
රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං.
180.
‘‘රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොක්ඛන්ධං පදාලයිං;
තෙවිජ්ජා අථ වුට්ඨාසිං, කතා තෙ අනුසාසනී.
181.
‘‘සක්කංව දෙවා තිදසා, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතං;
පුරක්ඛත්වා විහස්සාමි, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා’’.
… උත්තරා ථෙරී….
2. චාලාථෙරීගාථා
182.
‘‘සතිං උපට්ඨපෙත්වාන, භික්ඛුනී භාවිතින්ද්රියා;
පටිවිජ්ඣි පදං සන්තං, සඞ්ඛාරූපසමං සුඛං’’.
183.
‘‘කං නු උද්දිස්ස මුණ්ඩාසි, සමණී විය දිස්සසි;
න ච රොචෙසි පාසණ්ඩෙ, කිමිදං චරසි මොමුහා’’.
184.
‘‘ඉතො බහිද්ධා පාසණ්ඩා, දිට්ඨියො උපනිස්සිතා;
න තෙ ධම්මං විජානන්ති, න තෙ ධම්මස්ස කොවිදා.
185.
‘‘අත්ථි සක්යකුලෙ ජාතො, බුද්ධො අප්පටිපුග්ගලො;
සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, දිට්ඨීනං සමතික්කමං.
186.
‘‘දුක්ඛං [Pg.400] දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;
අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.
187.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, විහරිං සාසනෙ රතා;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
188.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’’.
… චාලා ථෙරී….
3. උපචාලාථෙරීගාථා
189.
‘‘සතිමතී චක්ඛුමතී, භික්ඛුනී භාවිතින්ද්රියා;
පටිවිජ්ඣිං පදං සන්තං, අකාපුරිසසෙවිතං’’.
190.
‘‘කිං නු ජාතිං න රොචෙසි, ජාතො කාමානි භුඤ්ජති;
භුඤ්ජාහි කාමරතියො, මාහු පච්ඡානුතාපිනී’’.
191.
‘‘ජාතස්ස මරණං හොති, හත්ථපාදාන ඡෙදනං;
වධබන්ධපරික්ලෙසං, ජාතො දුක්ඛං නිගච්ඡති.
192.
‘‘අත්ථි සක්යකුලෙ ජාතො, සම්බුද්ධො අපරාජිතො;
සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ජාතියා සමතික්කමං.
193.
‘‘දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;
අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.
194.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, විහරිං සාසනෙ රතා;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
195.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’’.
… උපචාලා ථෙරී….
සත්තකනිපාතො නිට්ඨිතො.
8. අට්ඨකනිපාතො
1. සීසූපචාලාථෙරීගාථා
196.
‘‘භික්ඛුනී [Pg.401] සීලසම්පන්නා, ඉන්ද්රියෙසු සුසංවුතා;
අධිගච්ඡෙ පදං සන්තං, අසෙචනකමොජවං’’.
197.
‘‘තාවතිංසා ච යාමා ච, තුසිතා චාපි දෙවතා;
නිම්මානරතිනො දෙවා, යෙ දෙවා වසවත්තිනො;
තත්ථ චිත්තං පණීධෙහි, යත්ථ තෙ වුසිතං පුරෙ’’.
198.
‘‘තාවතිංසා ච යාමා ච, තුසිතා චාපි දෙවතා;
නිම්මානරතිනො දෙවා, යෙ දෙවා වසවත්තිනො.
199.
‘‘කාලං කාලං භවාභවං, සක්කායස්මිං පුරක්ඛතා;
අවීතිවත්තා සක්කායං, ජාතිමරණසාරිනො.
200.
‘‘සබ්බො ආදීපිතො ලොකො, සබ්බො ලොකො පදීපිතො;
සබ්බො පජ්ජලිතො ලොකො, සබ්බො ලොකො පකම්පිතො.
201.
‘‘අකම්පියං අතුලියං, අපුථුජ්ජනසෙවිතං;
බුද්ධො ධම්මමදෙසෙසි, තත්ථ මෙ නිරතො මනො.
202.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, විහරිං සාසනෙ රතා;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
203.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තක’’.
… සීසූපචාලා ථෙරී….
අට්ඨකනිපාතො නිට්ඨිතො.
9. නවකනිපාතො
1. වඩ්ඪමාතුථෙරීගාථා
204.
‘‘මා [Pg.402] සු තෙ වඩ්ඪ ලොකම්හි, වනථො ආහු කුදාචනං;
මා පුත්තක පුනප්පුනං, අහු දුක්ඛස්ස භාගිමා.
205.
‘‘සුඛඤ්හි වඩ්ඪ මුනයො, අනෙජා ඡින්නසංසයා;
සීතිභූතා දමප්පත්තා, විහරන්ති අනාසවා.
206.
‘‘තෙහානුචිණ්ණං ඉසීභි, මග්ගං දස්සනපත්තියා;
දුක්ඛස්සන්තකිරියාය, ත්වං වඩ්ඪ අනුබ්රූහය’’.
207.
‘‘විසාරදාව භණසි, එතමත්ථං ජනෙත්ති මෙ;
මඤ්ඤාමි නූන මාමිකෙ, වනථො තෙ න විජ්ජති’’.
208.
‘‘යෙ කෙචි වඩ්ඪ සඞ්ඛාරා, හීනා උක්කට්ඨමජ්ඣිමා;
අණූපි අණුමත්තොපි, වනථො මෙ න විජ්ජති.
209.
‘‘සබ්බෙ මෙ ආසවා ඛීණා, අප්පමත්තස්ස ඣායතො;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං’’.
210.
‘‘උළාරං වත මෙ මාතා, පතොදං සමවස්සරි;
පරමත්ථසඤ්හිතා ගාථා, යථාපි අනුකම්පිකා.
211.
‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, අනුසිට්ඨිං ජනෙත්තියා;
ධම්මසංවෙගමාපාදිං, යොගක්ඛෙමස්ස පත්තියා.
212.
‘‘සොහං පධානපහිතත්තො, රත්තින්දිවමතන්දිතො;
මාතරා චොදිතො සන්තො, අඵුසිං සන්තිමුත්තමං’’.
… වඩ්ඪමාතා ථෙරී….
නවකනිපාතො නිට්ඨිතො.
10. එකාදසනිපාතො
1. කිසාගොතමීථෙරීගාථා
213.
‘‘කල්යාණමිත්තතා [Pg.403] මුනිනා, ලොකං ආදිස්ස වණ්ණිතා;
කල්යාණමිත්තෙ භජමානො, අපි බාලො පණ්ඩිතො අස්ස.
214.
‘‘භජිතබ්බා සප්පුරිසා, පඤ්ඤා තථා වඩ්ඪති භජන්තානං;
භජමානො සප්පුරිසෙ, සබ්බෙහිපි දුක්ඛෙහි පමුච්චෙය්ය.
215.
‘‘දුක්ඛඤ්ච විජානෙය්ය, දුක්ඛස්ස ච සමුදයං නිරොධං;
අට්ඨඞ්ගිකඤ්ච මග්ගං, චත්තාරිපි අරියසච්චානි.
216.
‘‘දුක්ඛො ඉත්ථිභාවො, අක්ඛාතො පුරිසදම්මසාරථිනා;
සපත්තිකම්පි හි දුක්ඛං, අප්පෙකච්චා සකිං විජාතායො.
217.
‘‘ගලකෙ අපි කන්තන්ති, සුඛුමාලිනියො විසානි ඛාදන්ති;
ජනමාරකමජ්ඣගතා, උභොපි බ්යසනානි අනුභොන්ති.
218.
‘‘උපවිජඤ්ඤා ගච්ඡන්තී, අද්දසාහං පතිං මතං;
පන්ථම්හි විජායිත්වාන, අප්පත්තාව සකං ඝරං.
219.
‘‘ද්වෙ පුත්තා කාලකතා, පතී ච පන්ථෙ මතො කපණිකාය;
මාතා පිතා ච භාතා, ඩය්හන්ති ච එකචිතකායං.
220.
‘‘ඛීණකුලීනෙ කපණෙ, අනුභූතං තෙ දුඛං අපරිමාණං;
අස්සූ ච තෙ පවත්තං, බහූනි ච ජාතිසහස්සානි.
221.
‘‘වසිතා සුසානමජ්ඣෙ, අථොපි ඛාදිතානි පුත්තමංසානි;
හතකුලිකා සබ්බගරහිතා, මතපතිකා අමතමධිගච්ඡිං.
222.
‘‘භාවිතො මෙ මග්ගො, අරියො අට්ඨඞ්ගිකො අමතගාමී;
නිබ්බානං සච්ඡිකතං, ධම්මාදාසං අවෙක්ඛිංහං.
223.
‘‘අහමම්හි කන්තසල්ලා, ඔහිතභාරා කතඤ්හි කරණීයං;
කිසා ගොතමී ථෙරී, විමුත්තචිත්තා ඉමං භණී’’ති.
… කිසා ගොතමී ථෙරී….
එකාදසනිපාතො නිට්ඨිතො.
11. ද්වාදසකනිපාතො
1. උප්පලවණ්ණාථෙරීගාථා
224.
‘‘උභො [Pg.404] මාතා ච ධීතා ච, මයං ආසුං සපත්තියො;
තස්සා මෙ අහු සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො.
225.
‘‘ධිරත්ථු කාමා අසුචී, දුග්ගන්ධා බහුකණ්ටකා;
යත්ථ මාතා ච ධීතා ච, සභරියා මයං අහුං.
226.
‘‘කාමෙස්වාදීනවං දිස්වා, නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො;
සා පබ්බජ්ජිං රාජගහෙ, අගාරස්මානගාරියං.
227.
‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛුං විසොධිතං;
චෙතොපරිච්චඤාණඤ්ච, සොතධාතු විසොධිතා.
228.
‘‘ඉද්ධීපි මෙ සච්ඡිකතා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො;
ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
229.
‘‘ඉද්ධියා අභිනිම්මිත්වා, චතුරස්සං රථං අහං;
බුද්ධස්ස පාදෙ වන්දිත්වා, ලොකනාථස්ස තාදිනො’’.
230.
‘‘සුපුප්ඵිතග්ගං උපගම්ම පාදපං, එකා තුවං තිට්ඨසි සාලමූලෙ ;
න චාපි තෙ දුතියො අත්ථි කොචි, න ත්වං බාලෙ භායසි ධුත්තකානං’’.
231.
‘‘සතං සහස්සානිපි ධුත්තකානං, සමාගතා එදිසකා භවෙය්යුං;
ලොමං න ඉඤ්ජෙ නපි සම්පවෙධෙ, කිං මෙ තුවං මාර කරිස්සසෙකො.
232.
‘‘එසා අන්තරධායාමි, කුච්ඡිං වා පවිසාමි තෙ;
භමුකන්තරෙ තිට්ඨාමි, තිට්ඨන්තිං මං න දක්ඛසි.
233.
‘‘චිත්තම්හි [Pg.405] වසීභූතාහං, ඉද්ධිපාදා සුභාවිතා;
ඡළභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
234.
‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, ඛන්ධාසං අධිකුට්ටනා;
යං ත්වං ‘කාමරතිං’ බ්රූසි, ‘අරතී’ දානි සා මම.
235.
‘‘සබ්බත්ථ විහතා නන්දී, තමොඛන්ධො පදාලිතො;
එවං ජානාහි පාපිම, නිහතො ත්වමසි අන්තකා’’ති.
… උප්පලවණ්ණා ථෙරී….
ද්වාදසනිපාතො නිට්ඨිතො.
12. සොළසනිපාතො
1. පුණ්ණාථෙරීගාථා
236.
‘‘උදහාරී [Pg.406] අහං සීතෙ, සදා උදකමොතරිං;
අය්යානං දණ්ඩභයභීතා, වාචාදොසභයට්ටිතා.
237.
‘‘කස්ස බ්රාහ්මණ ත්වං භීතො, සදා උදකමොතරි;
වෙධමානෙහි ගත්තෙහි, සීතං වෙදයසෙ භුසං’’.
238.
ජානන්තී වත මං භොති, පුණ්ණිකෙ පරිපුච්ඡසි;
කරොන්තං කුසලං කම්මං, රුන්ධන්තං කතපාපකං.
239.
‘‘යො ච වුඩ්ඪො දහරො වා, පාපකම්මං පකුබ්බති;
දකාභිසෙචනා සොපි, පාපකම්මා පමුච්චති’’.
240.
‘‘කො නු තෙ ඉදමක්ඛාසි, අජානන්තස්ස අජානකො;
දකාභිසෙචනා නාම, පාපකම්මා පමුච්චති.
241.
‘‘සග්ගං නූන ගමිස්සන්ති, සබ්බෙ මණ්ඩූකකච්ඡපා;
නාගා ච සුසුමාරා ච, යෙ චඤ්ඤෙ උදකෙ චරා.
242.
‘‘ඔරබ්භිකා සූකරිකා, මච්ඡිකා මිගබන්ධකා;
චොරා ච වජ්ඣඝාතා ච, යෙ චඤ්ඤෙ පාපකම්මිනො;
දකාභිසෙචනා තෙපි, පාපකම්මා පමුච්චරෙ.
243.
‘‘සචෙ ඉමා නදියො තෙ, පාපං පුබ්බෙ කතං වහුං;
පුඤ්ඤම්පිමා වහෙය්යුං තෙ, තෙන ත්වං පරිබාහිරො.
244.
‘‘යස්ස බ්රාහ්මණ ත්වං භීතො, සදා උදකමොතරි;
තමෙව බ්රහ්මෙ මා කාසි, මා තෙ සීතං ඡවිං හනෙ’’.
245.
‘‘කුම්මග්ගපටිපන්නං මං, අරියමග්ගං සමානයි;
දකාභිසෙචනා භොති, ඉමං සාටං දදාමි තෙ’’.
246.
‘‘තුය්හෙව සාටකො හොතු, නාහමිච්ඡාමි සාටකං;
සචෙ භායසි දුක්ඛස්ස, සචෙ තෙ දුක්ඛමප්පියං.
247.
‘‘මාකාසි [Pg.407] පාපකං කම්මං, ආවි වා යදි වා රහො;
සචෙ ච පාපකං කම්මං, කරිස්සසි කරොසි වා.
248.
‘‘න තෙ දුක්ඛා පමුත්යත්ථි, උපෙච්චාපි පලායතො;
සචෙ භායසි දුක්ඛස්ස, සචෙ තෙ දුක්ඛමප්පියං.
249.
‘‘උපෙහි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;
සමාදියාහි සීලානි, තං තෙ අත්ථාය හෙහිති’’.
250.
‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;
සමාදියාමි සීලානි, තං මෙ අත්ථාය හෙහිති.
251.
‘‘බ්රහ්මබන්ධු පුරෙ ආසිං, අජ්ජම්හි සච්චබ්රාහ්මණො;
තෙවිජ්ජො වෙදසම්පන්නො, සොත්තියො චම්හි න්හාතකො’’ති.
… පුණ්ණා ථෙරී….
සොළසනිපාතො නිට්ඨිතො.
13. වීසතිනිපාතො
1. අම්බපාලීථෙරීගාථා
252.
‘‘කාළකා [Pg.408] භමරවණ්ණසාදිසා, වෙල්ලිතග්ගා මම මුද්ධජා අහුං;
තෙ ජරාය සාණවාකසාදිසා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
253.
‘‘වාසිතොව සුරභී කරණ්ඩකො, පුප්ඵපූර මම උත්තමඞ්ගජො.
තං ජරායථ සලොමගන්ධිකං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
254.
‘‘කානනංව සහිතං සුරොපිතං, කොච්ඡසූචිවිචිතග්ගසොභිතං;
තං ජරාය විරලං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
255.
‘‘කණ්හඛන්ධකසුවණ්ණමණ්ඩිතං, සොභතෙ සුවෙණීහිලඞ්කතං;
තං ජරාය ඛලිතං සිරං කතං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
256.
‘‘චිත්තකාරසුකතාව ලෙඛිකා, සොභරෙ සු භමුකා පුරෙ මම;
තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
257.
‘‘භස්සරා සුරුචිරා යථා මණී, නෙත්තහෙසුමභිනීලමායතා;
තෙ ජරායභිහතා න සොභරෙ, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
258.
‘‘සණ්හතුඞ්ගසදිසී [Pg.409] ච නාසිකා, සොභතෙ සු අභියොබ්බනං පති;
සා ජරාය උපකූලිතා විය, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
259.
‘‘කඞ්කණං ව සුකතං සුනිට්ඨිතං, සොභරෙ සු මම කණ්ණපාළියො;
තා ජරාය වලිභිප්පලම්බිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
260.
‘‘පත්තලීමකුලවණ්ණසාදිසා, සොභරෙ සු දන්තා පුරෙ මම;
තෙ ජරාය ඛණ්ඩිතා චාසිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
261.
‘‘කානනම්හි වනසණ්ඩචාරිනී, කොකිලාව මධුරං නිකූජිහං;
තං ජරාය ඛලිතං තහිං තහිං, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
262.
‘‘සණ්හකම්බුරිව සුප්පමජ්ජිතා, සොභතෙ සු ගීවා පුරෙ මම;
සා ජරාය භග්ගා විනාමිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
263.
‘‘වට්ටපලිඝසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු බාහා පුරෙ මම;
තා ජරාය යථ පාටලිබ්බලිතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
264.
‘‘සණ්හමුද්දිකසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු හත්ථා පුරෙ මම;
තෙ ජරාය යථා මූලමූලිකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
265.
‘‘පීනවට්ටසහිතුග්ගතා [Pg.410] උභො, සොභරෙ සු ථනකා පුරෙ මම;
ථෙවිකීව ලම්බන්ති නොදකා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
266.
‘‘කඤ්චනස්සඵලකංව සම්මට්ඨං, සොභතෙ සු කායො පුරෙ මම;
සො වලීහි සුඛුමාහි ඔතතො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
267.
‘‘නාගභොගසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු ඌරූ පුරෙ මම;
තෙ ජරාය යථා වෙළුනාළියො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
268.
‘‘සණ්හනූපුරසුවණ්ණමණ්ඩිතා, සොභරෙ සු ජඞ්ඝා පුරෙ මම;
තා ජරාය තිලදණ්ඩකාරිව, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
269.
‘‘තූලපුණ්ණසදිසොපමා උභො, සොභරෙ සු පාදා පුරෙ මම;
තෙ ජරාය ඵුටිතා වලීමතා, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා.
270.
‘‘එදිසො අහු අයං සමුස්සයො, ජජ්ජරො බහුදුක්ඛානමාලයො;
සොපලෙපපතිතො ජරාඝරො, සච්චවාදිවචනං අනඤ්ඤථා’’.
… අම්බපාලී ථෙරී….
2. රොහිනීථෙරීගාථා
271.
‘‘‘සමණා’ති භොති සුපි, ‘සමණා’ති පබුජ්ඣසි ;
සමණානෙව කිත්තෙසි, සමණී නූන භවිස්සසි.
272.
‘‘විපුලං [Pg.411] අන්නඤ්ච පානඤ්ච, සමණානං පවෙච්චසි ;
රොහිනී දානි පුච්ඡාමි, කෙන තෙ සමණා පියා.
273.
‘‘අකම්මකාමා අලසා, පරදත්තූපජීවිනො;
ආසංසුකා සාදුකාමා, කෙන තෙ සමණා පියා’’.
274.
‘‘චිරස්සං වත මං තාත, සමණානං පරිපුච්ඡසි;
තෙසං තෙ කිත්තයිස්සාමි, පඤ්ඤාසීලපරක්කමං.
275.
‘‘කම්මකාමා අනලසා, කම්මසෙට්ඨස්ස කාරකා;
රාගං දොසං පජහන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.
276.
‘‘තීණි පාපස්ස මූලානි, ධුනන්ති සුචිකාරිනො;
සබ්බං පාපං පහීනෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.
277.
‘‘කායකම්මං සුචි නෙසං, වචීකම්මඤ්ච තාදිසං;
මනොකම්මං සුචි නෙසං, තෙන මෙ සමණා පියා.
278.
‘‘විමලා සඞ්ඛමුත්තාව, සුද්ධා සන්තරබාහිරා;
පුණ්ණා සුක්කාන ධම්මානං, තෙන මෙ සමණා පියා.
279.
‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;
අත්ථං ධම්මඤ්ච දෙසෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.
280.
‘‘බහුස්සුතා ධම්මධරා, අරියා ධම්මජීවිනො;
එකග්ගචිත්තා සතිමන්තො, තෙන මෙ සමණා පියා.
281.
‘‘දූරඞ්ගමා සතිමන්තො, මන්තභාණී අනුද්ධතා;
දුක්ඛස්සන්තං පජානන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.
282.
‘‘යස්මා ගාමා පක්කමන්ති, න විලොකෙන්ති කිඤ්චනං;
අනපෙක්ඛාව ගච්ඡන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.
283.
‘‘න තෙසං කොට්ඨෙ ඔපෙන්ති, න කුම්භිං න ඛළොපියං;
පරිනිට්ඨිතමෙසානා, තෙන මෙ සමණා පියා.
284.
‘‘න තෙ හිරඤ්ඤං ගණ්හන්ති, න සුවණ්ණං න රූපියං;
පච්චුප්පන්නෙන යාපෙන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා.
285.
‘‘නානාකුලා [Pg.412] පබ්බජිතා, නානාජනපදෙහි ච;
අඤ්ඤමඤ්ඤං පියායන්ති, තෙන මෙ සමණා පියා’’.
286.
‘‘අත්ථාය වත නො භොති, කුලෙ ජාතාසි රොහිනී;
සද්ධා බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච, සඞ්ඝෙ ච තිබ්බගාරවා.
287.
‘‘තුවං හෙතං පජානාසි, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං;
අම්හම්පි එතෙ සමණා, පටිගණ්හන්ති දක්ඛිණං’’.
288.
‘‘පතිට්ඨිතො හෙත්ථ යඤ්ඤො, විපුලො නො භවිස්සති;
සචෙ භායසි දුක්ඛස්ස, සචෙ තෙ දුක්ඛමප්පියං.
289.
‘‘උපෙහි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;
සමාදියාහි සීලානි, තං තෙ අත්ථාය හෙහිති’’.
290.
‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මං සඞ්ඝඤ්ච තාදිනං;
සමාදියාමි සීලානි, තං මෙ අත්ථාය හෙහිති.
291.
‘‘බ්රහ්මබන්ධු පුරෙ ආසිං, සො ඉදානිම්හි බ්රාහ්මණො;
තෙවිජ්ජො සොත්තියො චම්හි, වෙදගූ චම්හි න්හාතකො’’.
… රොහිනී ථෙරී….
3. චාපාථෙරීගාථා
292.
‘‘ලට්ඨිහත්ථො පුරෙ ආසි, සො දානි මිගලුද්දකො;
ආසාය පලිපා ඝොරා, නාසක්ඛි පාරමෙතවෙ.
293.
‘‘සුමත්තං මං මඤ්ඤමානා, චාපා පුත්තමතොසයි;
චාපාය බන්ධනං ඡෙත්වා, පබ්බජිස්සං පුනොපහං.
294.
‘‘මා මෙ කුජ්ඣි මහාවීර, මා මෙ කුජ්ඣි මහාමුනි;
න හි කොධපරෙතස්ස, සුද්ධි අත්ථි කුතො තපො.
295.
‘‘පක්කමිස්සඤ්ච නාළාතො, කොධ නාළාය වච්ඡති;
බන්ධන්තී ඉත්ථිරූපෙන, සමණෙ ධම්මජීවිනො’’.
296.
‘‘එහි කාළ නිවත්තස්සු, භුඤ්ජ කාමෙ යථා පුරෙ;
අහඤ්ච තෙ වසීකතා, යෙ ච මෙ සන්ති ඤාතකා’’.
297.
‘‘එත්තො [Pg.413] චාපෙ චතුබ්භාගං, යථා භාසසි ත්වඤ්ච මෙ;
තයි රත්තස්ස පොසස්ස, උළාරං වත තං සියා’’.
298.
‘‘කාළඞ්ගිනිංව තක්කාරිං, පුප්ඵිතං ගිරිමුද්ධනි;
ඵුල්ලං දාලිමලට්ඨිංව, අන්තොදීපෙව පාටලිං.
299.
‘‘හරිචන්දනලිත්තඞ්ගිං, කාසිකුත්තමධාරිනිං;
තං මං රූපවතිං සන්තිං, කස්ස ඔහාය ගච්ඡසි’’.
300.
‘‘සාකුන්තිකොව සකුණිං, යථා බන්ධිතුමිච්ඡති;
ආහරිමෙන රූපෙන, න මං ත්වං බාධයිස්සසි’’.
301.
‘‘ඉමඤ්ච මෙ පුත්තඵලං, කාළ උප්පාදිතං තයා;
තං මං පුත්තවතිං සන්තිං, කස්ස ඔහාය ගච්ඡසි’’.
302.
‘‘ජහන්ති පුත්තෙ සප්පඤ්ඤා, තතො ඤාතී තතො ධනං;
පබ්බජන්ති මහාවීරා, නාගො ඡෙත්වාව බන්ධනං’’.
303.
‘‘ඉදානි තෙ ඉමං පුත්තං, දණ්ඩෙන ඡුරිකාය වා;
භූමියං වා නිසුම්භිස්සං, පුත්තසොකා න ගච්ඡසි’’.
304.
‘‘සචෙ පුත්තං සිඞ්ගාලානං, කුක්කුරානං පදාහිසි;
න මං පුත්තකත්තෙ ජම්මි, පුනරාවත්තයිස්සසි’’.
305.
‘‘හන්ද ඛො දානි භද්දන්තෙ, කුහිං කාළ ගමිස්සසි;
කතමං ගාමනිගමං, නගරං රාජධානියො’’.
306.
‘‘අහුම්හ පුබ්බෙ ගණිනො, අස්සමණා සමණමානිනො;
ගාමෙන ගාමං විචරිම්හ, නගරෙ රාජධානියො.
307.
‘‘එසො හි භගවා බුද්ධො, නදිං නෙරඤ්ජරං පති;
සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, ධම්මං දෙසෙති පාණිනං;
තස්සාහං සන්තිකං ගච්ඡං, සො මෙ සත්ථා භවිස්සති’’.
308.
‘‘වන්දනං දානි වජ්ජාසි, ලොකනාථං අනුත්තරං;
පදක්ඛිණඤ්ච කත්වාන, ආදිසෙය්යාසි දක්ඛිණං’’.
309.
‘‘එතං ඛො ලබ්භමම්හෙහි, යථා භාසසි ත්වඤ්ච මෙ;
වන්දනං දානි තෙ වජ්ජං, ලොකනාථං අනුත්තරං;
පදක්ඛිණඤ්ච කත්වාන, ආදිසිස්සාමි දක්ඛිණං’’.
310.
තතො [Pg.414] ච කාළො පක්කාමි, නදිං නෙරඤ්ජරං පති;
සො අද්දසාසි සම්බුද්ධං, දෙසෙන්තං අමතං පදං.
311.
දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;
අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.
312.
තස්ස පාදානි වන්දිත්වා, කත්වාන නං පදක්ඛිණං;
චාපාය ආදිසිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
… චාපා ථෙරී….
4. සුන්දරීථෙරීගාථා
313.
‘‘පෙතානි භොති පුත්තානි, ඛාදමානා තුවං පුරෙ;
තුවං දිවා ච රත්තො ච, අතීව පරිතප්පසි.
314.
‘‘සාජ්ජ සබ්බානි ඛාදිත්වා, සතපුත්තානි බ්රාහ්මණී;
වාසෙට්ඨි කෙන වණ්ණෙන, න බාළ්හං පරිතප්පසි’’.
315.
‘‘බහූනි පුත්තසතානි, ඤාතිසඞ්ඝසතානි ච;
ඛාදිතානි අතීතංසෙ, මම තුය්හඤ්ච බ්රාහ්මණ.
316.
‘‘සාහං නිස්සරණං ඤත්වා, ජාතියා මරණස්ස ච;
න සොචාමි න රොදාමි, න චාපි පරිතප්පයිං’’.
317.
‘‘අබ්භුතං වත වාසෙට්ඨි, වාචං භාසසි එදිසිං;
කස්ස ත්වං ධම්මමඤ්ඤාය, ගිරං භාසසි එදිසිං’’.
318.
‘‘එස බ්රාහ්මණ සම්බුද්ධො, නගරං මිථිලං පති;
සබ්බදුක්ඛප්පහානාය, ධම්මං දෙසෙසි පාණිනං.
319.
‘‘තස්ස බ්රහ්මෙ අරහතො, ධම්මං සුත්වා නිරූපධිං;
තත්ථ විඤ්ඤාතසද්ධම්මා, පුත්තසොකං බ්යපානුදිං’’.
320.
‘‘සො අහම්පි ගමිස්සාමි, නගරං මිථිලං පති;
අප්පෙව මං සො භගවා, සබ්බදුක්ඛා පමොචයෙ’’.
321.
අද්දස [Pg.415] බ්රාහ්මණො බුද්ධං, විප්පමුත්තං නිරූපධිං;
ස්වස්ස ධම්මමදෙසෙසි, මුනි දුක්ඛස්ස පාරගූ.
322.
දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;
අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.
323.
තත්ථ විඤ්ඤාතසද්ධම්මො, පබ්බජ්ජං සමරොචයි;
සුජාතො තීහි රත්තීහි, තිස්සො විජ්ජා අඵස්සයි.
324.
‘‘එහි සාරථි ගච්ඡාහි, රථං නිය්යාදයාහිමං;
ආරොග්යං බ්රාහ්මණිං වජ්ජ, ‘පබ්බජි දානි බ්රාහ්මණො;
සුජාතො තීහි රත්තීහි, තිස්සො විජ්ජා අඵස්සයි’’’.
325.
තතො ච රථමාදාය, සහස්සඤ්චාපි සාරථි;
ආරොග්යං බ්රාහ්මණිවොච, ‘‘පබ්බජි දානි බ්රාහ්මණො;
සුජාතො තීහි රත්තීහි, තිස්සො විජ්ජා අඵස්සයි’’.
326.
‘‘එතඤ්චාහං අස්සරථං, සහස්සඤ්චාපි සාරථි;
තෙවිජ්ජං බ්රාහ්මණං සුත්වා, පුණ්ණපත්තං දදාමි තෙ’’.
327.
‘‘තුය්හෙව හොත්වස්සරථො, සහස්සඤ්චාපි බ්රාහ්මණි;
අහම්පි පබ්බජිස්සාමි, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ’’.
328.
‘‘හත්ථී ගවස්සං මණිකුණ්ඩලඤ්ච, ඵීතඤ්චිමං ගහවිභවං පහාය;
පිතා පබ්බජිතො තුය්හං, භුඤ්ජ භොගානි සුන්දරි;
තුවං දායාදිකා කුලෙ’’.
329.
‘‘හත්ථී ගවස්සං මණිකුණ්ඩලඤ්ච, රම්මං චිමං ගහවිභවං පහාය;
පිතා පබ්බජිතො මය්හං, පුත්තසොකෙන අට්ටිතො;
අහම්පි පබ්බජිස්සාමි, භාතුසොකෙන අට්ටිතා’’.
330.
‘‘සො තෙ ඉජ්ඣතු සඞ්කප්පො, යං ත්වං පත්ථෙසි සුන්දරී;
උත්තිට්ඨපිණ්ඩො උඤ්ඡො ච, පංසුකූලඤ්ච චීවරං;
එතානි අභිසම්භොන්තී, පරලොකෙ අනාසවා’’.
331.
‘‘සික්ඛමානාය [Pg.416] මෙ අය්යෙ, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;
පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, යත්ථ මෙ වුසිතං පුරෙ.
332.
‘‘තුවං නිස්සාය කල්යාණී, ථෙරී සඞ්ඝස්ස සොභනෙ;
තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
333.
‘‘අනුජානාහි මෙ අය්යෙ, ඉච්ඡෙ සාවත්ථි ගන්තවෙ;
සීහනාදං නදිස්සාමි, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සන්තිකෙ’’.
334.
‘‘පස්ස සුන්දරි සත්ථාරං, හෙමවණ්ණං හරිත්තචං;
අදන්තානං දමෙතාරං, සම්බුද්ධමකුතොභයං’’.
335.
‘‘පස්ස සුන්දරිමායන්තිං, විප්පමුත්තං නිරූපධිං;
වීතරාගං විසංයුත්තං, කතකිච්චමනාසවං.
336.
‘‘බාරාණසීතො නික්ඛම්ම, තව සන්තිකමාගතා;
සාවිකා තෙ මහාවීර, පාදෙ වන්දති සුන්දරී’’.
337.
‘‘තුවං බුද්ධො තුවං සත්ථා, තුය්හං ධීතාම්හි බ්රාහ්මණ;
ඔරසා මුඛතො ජාතා, කතකිච්චා අනාසවා’’.
338.
‘‘තස්සා තෙ ස්වාගතං භද්දෙ, තතො තෙ අදුරාගතං;
එවඤ්හි දන්තා ආයන්ති, සත්ථු පාදානි වන්දිකා;
වීතරාගා විසංයුත්තා, කතකිච්චා අනාසවා’’.
… සුන්දරී ථෙරී….
5. සුභාකම්මාරධීතුථෙරීගාථා
339.
‘‘දහරාහං සුද්ධවසනා, යං පුරෙ ධම්මමස්සුණිං;
තස්සා මෙ අප්පමත්තාය, සච්චාභිසමයො අහු.
340.
‘‘තතොහං සබ්බකාමෙසු, භුසං අරතිමජ්ඣගං;
සක්කායස්මිං භයං දිස්වා, නෙක්ඛම්මමෙව පීහයෙ.
341.
‘‘හිත්වානහං ඤාතිගණං, දාසකම්මකරානි ච;
ගාමඛෙත්තානි ඵීතානි, රමණීයෙ පමොදිතෙ.
342.
‘‘පහායහං [Pg.417] පබ්බජිතා, සාපතෙය්යමනප්පකං;
එවං සද්ධාය නික්ඛම්ම, සද්ධම්මෙ සුප්පවෙදිතෙ.
343.
‘‘නෙතං අස්ස පතිරූපං, ආකිඤ්චඤ්ඤඤ්හි පත්ථයෙ;
යො ජාතරූපං රජතං, ඡඩ්ඩෙත්වා පුනරාගමෙ.
344.
‘‘රජතං ජාතරූපං වා, න බොධාය න සන්තියා;
නෙතං සමණසාරුප්පං, න එතං අරියද්ධනං.
345.
‘‘ලොභනං මදනඤ්චෙතං, මොහනං රජවඩ්ඪනං;
සාසඞ්කං බහුආයාසං, නත්ථි චෙත්ථ ධුවං ඨිති.
346.
‘‘එත්ථ රත්තා පමත්තා ච, සඞ්කිලිට්ඨමනා නරා;
අඤ්ඤමඤ්ඤෙන බ්යාරුද්ධා, පුථු කුබ්බන්ති මෙධගං.
347.
‘‘වධො බන්ධො පරික්ලෙසො, ජානි සොකපරිද්දවො;
කාමෙසු අධිපන්නානං, දිස්සතෙ බ්යසනං බහුං.
348.
‘‘තං මං ඤාතී අමිත්තාව, කිං වො කාමෙසු යුඤ්ජථ;
ජානාථ මං පබ්බජිතං, කාමෙසු භයදස්සිනිං.
349.
‘‘න හිරඤ්ඤසුවණ්ණෙන, පරික්ඛීයන්ති ආසවා;
අමිත්තා වධකා කාමා, සපත්තා සල්ලබන්ධනා.
350.
‘‘තං මං ඤාතී අමිත්තාව, කිං වො කාමෙසු යුඤ්ජථ;
ජානාථ මං පබ්බජිතං, මුණ්ඩං සඞ්ඝාටිපාරුතං.
351.
‘‘උත්තිට්ඨපිණ්ඩො උඤ්ඡො ච, පංසුකූලඤ්ච චීවරං;
එතං ඛො මම සාරුප්පං, අනගාරූපනිස්සයො.
352.
‘‘වන්තා මහෙසීහි කාමා, යෙ දිබ්බා යෙ ච මානුසා;
ඛෙමට්ඨානෙ විමුත්තා තෙ, පත්තා තෙ අචලං සුඛං.
353.
‘‘මාහං කාමෙහි සඞ්ගච්ඡිං, යෙසු තාණං න විජ්ජති;
අමිත්තා වධකා කාමා, අග්ගික්ඛන්ධූපමා දුඛා.
354.
‘‘පරිපන්ථො [Pg.418] එස භයො, සවිඝාතො සකණ්ටකො;
ගෙධො සුවිසමො චෙසො, මහන්තො මොහනාමුඛො.
355.
‘‘උපසග්ගො භීමරූපො, කාමා සප්පසිරූපමා;
යෙ බාලා අභිනන්දන්ති, අන්ධභූතා පුථුජ්ජනා.
356.
‘‘කාමපඞ්කෙන සත්තා හි, බහූ ලොකෙ අවිද්දසූ;
පරියන්තං න ජානන්ති, ජාතියා මරණස්ස ච.
357.
‘‘දුග්ගතිගමනං මග්ගං, මනුස්සා කාමහෙතුකං;
බහුං වෙ පටිපජ්ජන්ති, අත්තනො රොගමාවහං.
358.
‘‘එවං අමිත්තජනනා, තාපනා සංකිලෙසිකා;
ලොකාමිසා බන්ධනීයා, කාමා මරණබන්ධනා.
359.
‘‘උම්මාදනා උල්ලපනා, කාමා චිත්තප්පමද්දිනො;
සත්තානං සඞ්කිලෙසාය, ඛිප්පං මාරෙන ඔඩ්ඩිතං.
360.
‘‘අනන්තාදීනවා කාමා, බහුදුක්ඛා මහාවිසා;
අප්පස්සාදා රණකරා, සුක්කපක්ඛවිසොසනා.
361.
‘‘සාහං එතාදිසං කත්වා, බ්යසනං කාමහෙතුකං;
න තං පච්චාගමිස්සාමි, නිබ්බානාභිරතා සදා.
362.
‘‘රණං කරිත්වා කාමානං, සීතිභාවාභිකඞ්ඛිනී;
අප්පමත්තා විහස්සාමි, සබ්බසංයොජනක්ඛයෙ.
363.
‘‘අසොකං විරජං ඛෙමං, අරියට්ඨඞ්ගිකං උජුං;
තං මග්ගං අනුගච්ඡාමි, යෙන තිණ්ණා මහෙසිනො’’.
364.
ඉමං පස්සථ ධම්මට්ඨං, සුභං කම්මාරධීතරං;
අනෙජං උපසම්පජ්ජ, රුක්ඛමූලම්හි ඣායති.
365.
අජ්ජට්ඨමී පබ්බජිතා, සද්ධා සද්ධම්මසොභනා;
විනීතුප්පලවණ්ණාය, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනී.
366.
සායං [Pg.419] භුජිස්සා අනණා, භික්ඛුනී භාවිතින්ද්රියා;
සබ්බයොගවිසංයුත්තා, කතකිච්චා අනාසවා.
367.
තං සක්කො දෙවසඞ්ඝෙන, උපසඞ්කම්ම ඉද්ධියා;
නමස්සති භූතපති, සුභං කම්මාරධීතරන්ති.
… සුභා කම්මාරධීතා ථෙරී….
වීසතිනිපාතො නිට්ඨිතො.
14. තිංසනිපාතො
1. සුභාජීවකම්බවනිකාථෙරීගාථා
368.
ජීවකම්බවනං [Pg.420] රම්මං, ගච්ඡන්තිං භික්ඛුනිං සුභං;
ධුත්තකො සන්නිවාරෙසි, තමෙනං අබ්රවී සුභා.
369.
‘‘කිං තෙ අපරාධිතං මයා, යං මං ඔවරියාන තිට්ඨසි;
න හි පබ්බජිතාය ආවුසො, පුරිසො සම්ඵුසනාය කප්පති.
370.
‘‘ගරුකෙ මම සත්ථුසාසනෙ, යා සික්ඛා සුගතෙන දෙසිතා;
පරිසුද්ධපදං අනඞ්ගණං, කිං මං ඔවරියාන තිට්ඨසි.
371.
‘‘ආවිලචිත්තො අනාවිලං, සරජො වීතරජං අනඞ්ගණං;
සබ්බත්ථ විමුත්තමානසං, කිං මං ඔවරියාන තිට්ඨසි’’.
372.
‘‘දහරා ච අපාපිකා චසි, කිං තෙ පබ්බජ්ජා කරිස්සති;
නික්ඛිප කාසායචීවරං, එහි රමාම සුපුප්ඵිතෙ වනෙ.
373.
‘‘මධුරඤ්ච පවන්ති සබ්බසො, කුසුමරජෙන සමුට්ඨිතා දුමා;
පඨමවසන්තො සුඛො උතු, එහි රමාම සුපුප්ඵිතෙ වනෙ.
374.
‘‘කුසුමිතසිඛරා ච පාදපා, අභිගජ්ජන්තිව මාලුතෙරිතා;
කා තුය්හං රති භවිස්සති, යදි එකා වනමොගහිස්සසි.
375.
‘‘වාළමිගසඞ්ඝසෙවිතං[Pg.421], කුඤ්ජරමත්තකරෙණුලොළිතං;
අසහායිකා ගන්තුමිච්ඡසි, රහිතං භිංසනකං මහාවනං.
376.
‘‘තපනීයකතාව ධීතිකා, විචරසි චිත්තලතෙව අච්ඡරා;
කාසිකසුඛුමෙහි වග්ගුභි, සොභසී සුවසනෙහි නූපමෙ.
377.
‘‘අහං තව වසානුගො සියං, යදි විහරෙමසෙ කානනන්තරෙ;
න හි මත්ථි තයා පියත්තරො, පාණො කින්නරිමන්දලොචනෙ.
378.
‘‘යදි මෙ වචනං කරිස්සසි, සුඛිතා එහි අගාරමාවස;
පාසාදනිවාතවාසිනී, පරිකම්මං තෙ කරොන්තු නාරියො.
379.
‘‘කාසිකසුඛුමානි ධාරය, අභිරොපෙහි ච මාලවණ්ණකං;
කඤ්චනමණිමුත්තකං බහුං, විවිධං ආභරණං කරොමි තෙ.
380.
‘‘සුධොතරජපච්ඡදං සුභං, ගොණකතූලිකසන්ථතං නවං;
අභිරුහ සයනං මහාරහං, චන්දනමණ්ඩිතසාරගන්ධිකං;
381.
‘‘උප්පලං චුදකා සමුග්ගතං, යථා තං අමනුස්සසෙවිතං;
එවං ත්වං බ්රහ්මචාරිනී, සකෙසඞ්ගෙසු ජරං ගමිස්සසි’’.
382.
‘‘කිං [Pg.422] තෙ ඉධ සාරසම්මතං, කුණපපූරම්හි සුසානවඩ්ඪනෙ;
භෙදනධම්මෙ කළෙවරෙ, යං දිස්වා විමනො උදික්ඛසි’’.
383.
‘‘අක්ඛීනි ච තුරියාරිව, කින්නරියාරිව පබ්බතන්තරෙ;
තව මෙ නයනානි දක්ඛිය, භිය්යො කාමරතී පවඩ්ඪති.
384.
‘‘උප්පලසිඛරොපමානි තෙ, විමලෙ හාටකසන්නිභෙ මුඛෙ;
තව මෙ නයනානි දක්ඛිය, භිය්යො කාමගුණො පවඩ්ඪති.
385.
‘‘අපි දූරගතා සරම්හසෙ, ආයතපම්හෙ විසුද්ධදස්සනෙ;
න හි මත්ථි තයා පියත්තරා, නයනා කින්නරිමන්දලොචනෙ’’.
386.
‘‘අපථෙන පයාතුමිච්ඡසි, චන්දං කීළනකං ගවෙසසි;
මෙරුං ලඞ්ඝෙතුමිච්ඡසි, යො ත්වං බුද්ධසුතං මග්ගයසි.
387.
‘‘නත්ථි හි ලොකෙ සදෙවකෙ, රාගො යත්ථපි දානි මෙ සියා;
නපි නං ජානාමි කීරිසො, අථ මග්ගෙන හතො සමූලකො.
388.
‘‘ඉඞ්ගාලකුයාව උජ්ඣිතො, විසපත්තොරිව අග්ගිතො කතො ;
නපි නං පස්සාමි කීරිසො, අථ මග්ගෙන හතො සමූලකො.
389.
‘‘යස්සා [Pg.423] සියා අපච්චවෙක්ඛිතං, සත්ථා වා අනුපාසිතො සියා;
ත්වං තාදිසිකං පලොභය, ජානන්තිං සො ඉමං විහඤ්ඤසි.
390.
‘‘මය්හඤ්හි අක්කුට්ඨවන්දිතෙ, සුඛදුක්ඛෙ ච සතී උපට්ඨිතා;
සඞ්ඛතමසුභන්ති ජානිය, සබ්බත්ථෙව මනො න ලිම්පති.
391.
‘‘සාහං සුගතස්ස සාවිකා, මග්ගට්ඨඞ්ගිකයානයායිනී;
උද්ධටසල්ලා අනාසවා, සුඤ්ඤාගාරගතා රමාමහං.
392.
‘‘දිට්ඨා හි මයා සුචිත්තිතා, සොම්භා දාරුකපිල්ලකානි වා;
තන්තීහි ච ඛීලකෙහි ච, විනිබද්ධා විවිධං පනච්චකා.
393.
‘‘තම්හුද්ධටෙ තන්තිඛීලකෙ, විස්සට්ඨෙ විකලෙ පරික්රිතෙ ;
න වින්දෙය්ය ඛණ්ඩසො කතෙ, කිම්හි තත්ථ මනං නිවෙසයෙ.
394.
‘‘තථූපමා දෙහකානි මං, තෙහි ධම්මෙහි විනා න වත්තන්ති;
ධම්මෙහි විනා න වත්තති, කිම්හි තත්ථ මනං නිවෙසයෙ.
395.
‘‘යථා හරිතාලෙන මක්ඛිතං, අද්දස චිත්තිකං භිත්තියා කතං;
තම්හි තෙ විපරීතදස්සනං, සඤ්ඤා මානුසිකා නිරත්ථිකා.
396.
‘‘මායං [Pg.424] විය අග්ගතො කතං, සුපිනන්තෙව සුවණ්ණපාදපං;
උපගච්ඡසි අන්ධ රිත්තකං, ජනමජ්ඣෙරිව රුප්පරූපකං.
397.
‘‘වට්ටනිරිව කොටරොහිතා, මජ්ඣෙ පුබ්බුළකා සඅස්සුකා;
පීළකොළිකා චෙත්ථ ජායති, විවිධා චක්ඛුවිධා ච පිණ්ඩිතා’’.
398.
උප්පාටිය චාරුදස්සනා, න ච පජ්ජිත්ථ අසඞ්ගමානසා;
‘‘හන්ද තෙ චක්ඛුං හරස්සු තං’’, තස්ස නරස්ස අදාසි තාවදෙ.
399.
තස්ස ච විරමාසි තාවදෙ, රාගො තත්ථ ඛමාපයී ච නං;
‘‘සොත්ථි සියා බ්රහ්මචාරිනී, න පුනො එදිසකං භවිස්සති’’.
400.
‘‘ආසාදිය එදිසං ජනං, අග්ගිං පජ්ජලිතං ව ලිඞ්ගිය;
ගණ්හිය ආසීවිසං විය, අපි නු සොත්ථි සියා ඛමෙහි නො’’.
401.
මුත්තා ච තතො සා භික්ඛුනී, අගමී බුද්ධවරස්ස සන්තිකං;
පස්සිය වරපුඤ්ඤලක්ඛණං, චක්ඛු ආසි යථා පුරාණකන්ති.
… සුභා ජීවකම්බවනිකා ථෙරී….
තිංසනිපාතො නිට්ඨිතො.
15. චත්තාලීසනිපාතො
1. ඉසිදාසීථෙරීගාථා
402.
නගරම්හි [Pg.425] කුසුමනාමෙ, පාටලිපුත්තම්හි පථවියා මණ්ඩෙ;
සක්යකුලකුලීනායො, ද්වෙ භික්ඛුනියො හි ගුණවතියො.
403.
ඉසිදාසී තත්ථ එකා, දුතියා බොධීති සීලසම්පන්නා ච;
ඣානජ්ඣායනරතායො, බහුස්සුතායො ධුතකිලෙසායො.
404.
තා පිණ්ඩාය චරිත්වා, භත්තත්ථං කරිය ධොතපත්තායො;
රහිතම්හි සුඛනිසින්නා, ඉමා ගිරා අබ්භුදීරෙසුං.
405.
‘‘පාසාදිකාසි අය්යෙ, ඉසිදාසි වයොපි තෙ අපරිහීනො;
කිං දිස්වාන බ්යාලිකං, අථාසි නෙක්ඛම්මමනුයුත්තා’’.
406.
එවමනුයුඤ්ජියමානා සා, රහිතෙ ධම්මදෙසනාකුසලා;
ඉසිදාසී වචනමබ්රවි, ‘‘සුණ බොධි යථාම්හි පබ්බජිතා.
407.
‘‘උජ්ජෙනියා පුරවරෙ, මය්හං පිතා සීලසංවුතො සෙට්ඨි;
තස්සම්හි එකධීතා, පියා මනාපා ච දයිතා ච.
408.
‘‘අථ මෙ සාකෙතතො වරකා, ආගච්ඡුමුත්තමකුලීනා;
සෙට්ඨී පහූතරතනො, තස්ස මමං සුණ්හමදාසි තාතො.
409.
‘‘සස්සුයා සස්සුරස්ස ච, සායං පාතං පණාමමුපගම්ම;
සිරසා කරොමි පාදෙ, වන්දාමි යථාම්හි අනුසිට්ඨා.
410.
‘‘යා මය්හං සාමිකස්ස, භගිනියො භාතුනො පරිජනො වා;
තමෙකවරකම්පි දිස්වා, උබ්බිග්ගා ආසනං දෙමි.
411.
‘‘අන්නෙන ච පානෙන ච, ඛජ්ජෙන ච යඤ්ච තත්ථ සන්නිහිතං;
ඡාදෙමි උපනයාමි ච, දෙමි ච යං යස්ස පතිරූපං.
412.
‘‘කාලෙන උපට්ඨහිත්වා, ඝරං සමුපගමාමි උම්මාරෙ;
ධොවන්තී හත්ථපාදෙ, පඤ්ජලිකා සාමිකමුපෙමි.
413.
‘‘කොච්ඡං පසාදං අඤ්ජනිඤ්ච, ආදාසකඤ්ච ගණ්හිත්වා;
පරිකම්මකාරිකා විය, සයමෙව පතිං විභූසෙමි.
414.
‘‘සයමෙව [Pg.426] ඔදනං සාධයාමි, සයමෙව භාජනං ධොවන්තී;
මාතාව එකපුත්තකං, තථා භත්තාරං පරිචරාමි.
415.
‘‘එවං මං භත්තිකතං, අනුරත්තං කාරිකං නිහතමානං;
උට්ඨායිකං අනලසං, සීලවතිං දුස්සතෙ භත්තා.
416.
‘‘සො මාතරඤ්ච පිතරඤ්ච, භණති ‘ආපුච්ඡහං ගමිස්සාමි;
ඉසිදාසියා න සහ වච්ඡං, එකාගාරෙහං සහ වත්ථුං’.
417.
‘‘‘මා එවං පුත්ත අවච, ඉසිදාසී පණ්ඩිතා පරිබ්යත්තා;
උට්ඨායිකා අනලසා, කිං තුය්හං න රොචතෙ පුත්ත’.
418.
‘‘‘න ච මෙ හිංසති කිඤ්චි, න චහං ඉසිදාසියා සහ වච්ඡං;
දෙස්සාව මෙ අලං මෙ, අපුච්ඡාහං ගමිස්සාමි’.
419.
‘‘තස්ස වචනං සුණිත්වා, සස්සු සසුරො ච මං අපුච්ඡිංසු;
‘කිස්ස තයා අපරද්ධං, භණ විස්සට්ඨා යථාභූතං’.
420.
‘‘‘නපිහං අපරජ්ඣං කිඤ්චි, නපි හිංසෙමි න භණාමි දුබ්බචනං;
කිං සක්කා කාතුය්යෙ, යං මං විද්දෙස්සතෙ භත්තා’.
421.
‘‘තෙ මං පිතුඝරං පටිනයිංසු, විමනා දුඛෙන අධිභූතා;
‘පුත්තමනුරක්ඛමානා, ජිතාම්හසෙ රූපිනිං ලක්ඛිං’.
422.
‘‘අථ මං අදාසි තාතො, අඩ්ඪස්ස ඝරම්හි දුතියකුලිකස්ස;
තතො උපඩ්ඪසුඞ්කෙන, යෙන මං වින්දථ සෙට්ඨි.
423.
‘‘තස්සපි ඝරම්හි මාසං, අවසිං අථ සොපි මං පටිච්ඡරයි ;
දාසීව උපට්ඨහන්තිං, අදූසිකං සීලසම්පන්නං.
424.
‘‘භික්ඛාය ච විචරන්තං, දමකං දන්තං මෙ පිතා භණති;
‘හොහිසි මෙ ජාමාතා, නික්ඛිප පොට්ඨිඤ්ච ඝටිකඤ්ච’.
425.
‘‘සොපි වසිත්වා පක්ඛං, අථ තාතං භණති ‘දෙහි මෙ පොට්ඨිං;
ඝටිකඤ්ච මල්ලකඤ්ච, පුනපි භික්ඛං චරිස්සාමි’.
426.
‘‘අථ [Pg.427] නං භණතී තාතො, අම්මා සබ්බො ච මෙ ඤාතිගණවග්ගො;
‘කිං තෙ න කීරති ඉධ, භණ ඛිප්පං තං තෙ කරිහි’ති.
427.
‘‘එවං භණිතො භණති, ‘යදි මෙ අත්තා සක්කොති අලං මය්හං;
ඉසිදාසියා න සහ වච්ඡං, එකඝරෙහං සහ වත්ථුං’.
428.
‘‘විස්සජ්ජිතො ගතො සො, අහම්පි එකාකිනී විචින්තෙමි;
‘ආපුච්ඡිතූන ගච්ඡං, මරිතුයෙ වා පබ්බජිස්සං වා’.
429.
‘‘අථ අය්යා ජිනදත්තා, ආගච්ඡී ගොචරාය චරමානා;
තාතකුලං විනයධරී, බහුස්සුතා සීලසම්පන්නා.
430.
‘‘තං දිස්වාන අම්හාකං, උට්ඨායාසනං තස්සා පඤ්ඤාපයිං;
නිසින්නාය ච පාදෙ, වන්දිත්වා භොජනමදාසිං.
431.
‘‘අන්නෙන ච පානෙන ච, ඛජ්ජෙන ච යඤ්ච තත්ථ සන්නිහිතං;
සන්තප්පයිත්වා අවචං, ‘අය්යෙ ඉච්ඡාමි පබ්බජිතුං’.
432.
‘‘අථ මං භණතී තාතො, ‘ඉධෙව පුත්තක චරාහි ත්වං ධම්මං;
අන්නෙන ච පානෙන ච, තප්පය සමණෙ ද්විජාතී ච’.
433.
‘‘අථහං භණාමි තාතං, රොදන්තී අඤ්ජලිං පණාමෙත්වා;
‘පාපඤ්හි මයා පකතං, කම්මං තං නිජ්ජරෙස්සාමි’.
434.
‘‘අථ මං භණතී තාතො, ‘පාපුණ බොධිඤ්ච අග්ගධම්මඤ්ච;
නිබ්බානඤ්ච ලභස්සු, යං සච්ඡිකරී ද්විපදසෙට්ඨො’.
435.
‘‘මාතාපිතූ අභිවාදයිත්වා, සබ්බඤ්ච ඤාතිගණවග්ගං;
සත්තාහං පබ්බජිතා, තිස්සො විජ්ජා අඵස්සයිං.
436.
‘‘ජානාමි අත්තනො සත්ත, ජාතියො යස්සයං ඵලවිපාකො;
තං තව ආචික්ඛිස්සං, තං එකමනා නිසාමෙහි.
437.
‘‘නගරම්හි එරකච්ඡෙ, සුවණ්ණකාරො අහං පහූතධනො;
යොබ්බනමදෙන මත්තො සො, පරදාරං අසෙවිහං.
438.
‘‘සොහං තතො චවිත්වා, නිරයම්හි අපච්චිසං චිරං;
පක්කො තතො ච උට්ඨහිත්වා, මක්කටියා කුච්ඡිමොක්කමිං.
439.
‘‘සත්තාහජාතකං [Pg.428] මං, මහාකපි යූථපො නිල්ලච්ඡෙසි;
තස්සෙතං කම්මඵලං, යථාපි ගන්ත්වාන පරදාරං.
440.
‘‘සොහං තතො චවිත්වා, කාලං කරිත්වා සින්ධවාරඤ්ඤෙ;
කාණාය ච ඛඤ්ජාය ච, එළකියා කුච්ඡිමොක්කමිං.
441.
‘‘ද්වාදස වස්සානි අහං, නිල්ලච්ඡිතො දාරකෙ පරිවහිත්වා;
කිමිනාවට්ටො අකල්ලො, යථාපි ගන්ත්වාන පරදාරං.
442.
‘‘සොහං තතො චවිත්වා, ගොවාණිජකස්ස ගාවියා ජාතො;
වච්ඡො ලාඛාතම්බො, නිල්ලච්ඡිතො ද්වාදසෙ මාසෙ.
443.
‘‘වොඪූන නඞ්ගලමහං, සකටඤ්ච ධාරයාමි;
අන්ධොවට්ටො අකල්ලො, යථාපි ගන්ත්වාන පරදාරං.
444.
‘‘සොහං තතො චවිත්වා, වීථියා දාසියා ඝරෙ ජාතො;
නෙව මහිලා න පුරිසො, යථාපි ගන්ත්වාන පරදාරං.
445.
‘‘තිංසතිවස්සම්හි මතො, සාකටිකකුලම්හි දාරිකා ජාතා;
කපණම්හි අප්පභොගෙ, ධනික පුරිසපාතබහුලම්හි.
446.
‘‘තං මං තතො සත්ථවාහො, උස්සන්නාය විපුලාය වඩ්ඪියා;
ඔකඩ්ඪති විලපන්තිං, අච්ඡින්දිත්වා කුලඝරස්මා.
447.
‘‘අථ සොළසමෙ වස්සෙ, දිස්වා මං පත්තයොබ්බනං කඤ්ඤං;
ඔරුන්ධතස්ස පුත්තො, ගිරිදාසො නාම නාමෙන.
448.
‘‘තස්සපි අඤ්ඤා භරියා, සීලවතී ගුණවතී යසවතී ච;
අනුරත්තා භත්තාරං, තස්සාහං විද්දෙසනමකාසිං.
449.
‘‘තස්සෙතං කම්මඵලං, යං මං අපකීරිතූන ගච්ඡන්ති;
දාසීව උපට්ඨහන්තිං, තස්සපි අන්තො කතො මයා’’ති.
… ඉසිදාසී ථෙරී….
චත්තාලීසනිපාතො නිට්ඨිතො.
16. මහානිපාතො
1. සුමෙධාථෙරීගාථා
450.
මන්තාවතියා [Pg.429] නගරෙ, රඤ්ඤො කොඤ්චස්ස අග්ගමහෙසියා;
ධීතා ආසිං සුමෙධා, පසාදිතා සාසනකරෙහි.
451.
සීලවතී චිත්තකථා, බහුස්සුතා බුද්ධසාසනෙ විනීතා;
මාතාපිතරො උපගම්ම, භණති ‘‘උභයො නිසාමෙථ.
452.
‘‘නිබ්බානාභිරතාහං, අසස්සතං භවගතං යදිපි දිබ්බං;
කිමඞ්ගං පන තුච්ඡා කාමා, අප්පස්සාදා බහුවිඝාතා.
453.
‘‘කාමා කටුකා ආසීවිසූපමා, යෙසු මුච්ඡිතා බාලා;
තෙ දීඝරත්තං නිරයෙ, සමප්පිතා හඤ්ඤන්තෙ දුක්ඛිතා.
454.
‘‘සොචන්ති පාපකම්මා, විනිපාතෙ පාපවද්ධිනො සදා;
කායෙන ච වාචාය ච, මනසා ච අසංවුතා බාලා.
455.
‘‘බාලා තෙ දුප්පඤ්ඤා, අචෙතනා දුක්ඛසමුදයොරුද්ධා;
දෙසන්තෙ අජානන්තා, න බුජ්ඣරෙ අරියසච්චානි.
456.
‘‘සච්චානි අම්ම බුද්ධවරදෙසිතානි, තෙ බහුතරා අජානන්තා යෙ;
අභිනන්දන්ති භවගතං, පිහෙන්ති දෙවෙසු උපපත්තිං.
457.
‘‘දෙවෙසුපි උපපත්ති, අසස්සතා භවගතෙ අනිච්චම්හි;
න ච සන්තසන්ති බාලා, පුනප්පුනං ජායිතබ්බස්ස.
458.
‘‘චත්තාරො විනිපාතා, දුවෙ ච ගතියො කථඤ්චි ලබ්භන්ති;
න ච විනිපාතගතානං, පබ්බජ්ජා අත්ථි නිරයෙසු.
459.
‘‘අනුජානාථ මං උභයො, පබ්බජිතුං දසබලස්ස පාවචනෙ;
අප්පොස්සුක්කා ඝටිස්සං, ජාතිමරණප්පහානාය.
460.
‘‘කිං භවගතෙ අභිනන්දිතෙන, කායකලිනා අසාරෙන;
භවතණ්හාය නිරොධා, අනුජානාථ පබ්බජිස්සාමි.
461.
‘‘බුද්ධානං [Pg.430] උප්පාදො විවජ්ජිතො, අක්ඛණො ඛණො ලද්ධො;
සීලානි බ්රහ්මචරියං, යාවජීවං න දූසෙය්යං’’.
462.
එවං භණති සුමෙධා, මාතාපිතරො ‘‘න තාව ආහාරං;
ආහරිස්සං ගහට්ඨා, මරණවසං ගතාව හෙස්සාමි’’.
463.
මාතා දුක්ඛිතා රොදති පිතා ච, අස්සා සබ්බසො සමභිහතො;
ඝටෙන්ති සඤ්ඤාපෙතුං, පාසාදතලෙ ඡමාපතිතං.
464.
‘‘උට්ඨෙහි පුත්තක කිං සොචිතෙන, දින්නාසි වාරණවතිම්හි;
රාජා අනීකරත්තො, අභිරූපො තස්ස ත්වං දින්නා.
465.
‘‘අග්ගමහෙසී භවිස්සසි, අනිකරත්තස්ස රාජිනො භරියා;
සීලානි බ්රහ්මචරියං, පබ්බජ්ජා දුක්කරා පුත්තක.
466.
‘‘රජ්ජෙ ආණාධනමිස්සරියං, භොගා සුඛා දහරිකාසි;
භුඤ්ජාහි කාමභොගෙ, වාරෙය්යං හොතු තෙ පුත්ත’’.
467.
අථ නෙ භණති සුමෙධා, ‘‘මා එදිසිකානි භවගතමසාරං;
පබ්බජ්ජා වා හොහිති, මරණං වා මෙ න චෙව වාරෙය්යං.
468.
‘‘කිමිව පූතිකායමසුචිං, සවනගන්ධං භයානකං කුණපං;
අභිසංවිසෙය්යං භස්තං, අසකිං පග්ඝරිතං අසුචිපුණ්ණං.
469.
‘‘කිමිව තාහං ජානන්තී, විකුලකං මංසසොණිතුපලිත්තං;
කිමිකුලාලයං සකුණභත්තං, කළෙවරං කිස්ස දිය්යති.
470.
‘‘නිබ්බුය්හති සුසානං, අචිරං කායො අපෙතවිඤ්ඤාණො;
ඡුද්ධො කළිඞ්ගරං විය, ජිගුච්ඡමානෙහි ඤාතීහි.
471.
‘‘ඡුද්ධූන නං සුසානෙ, පරභත්තං න්හායන්ති ජිගුච්ඡන්තා;
නියකා මාතාපිතරො, කිං පන සාධාරණා ජනතා.
472.
‘‘අජ්ඣොසිතා අසාරෙ, කළෙවරෙ අට්ඨින්හාරුසඞ්ඝාතෙ;
ඛෙළස්සුච්චාරස්සව, පරිපුණ්ණෙ පූතිකායම්හි.
473.
‘‘යො [Pg.431] නං විනිබ්භුජිත්වා, අබ්භන්තරමස්ස බාහිරං කයිරා;
ගන්ධස්ස අසහමානා, සකාපි මාතා ජිගුච්ඡෙය්ය.
474.
‘‘ඛන්ධධාතුආයතනං, සඞ්ඛතං ජාතිමූලකං දුක්ඛං;
යොනිසො අනුවිචිනන්තී, වාරෙය්යං කිස්ස ඉච්ඡෙය්යං.
475.
‘‘දිවසෙ දිවසෙ තිසත්ති, සතානි නවනවා පතෙය්යුං කායම්හි;
වස්සසතම්පි ච ඝාතො, සෙය්යො දුක්ඛස්ස චෙවං ඛයො.
476.
‘‘අජ්ඣුපගච්ඡෙ ඝාතං, යො විඤ්ඤායෙවං සත්ථුනො වචනං;
‘දීඝො තෙසං සංසාරො, පුනප්පුනං හඤ්ඤමානානං’.
477.
‘‘දෙවෙසු මනුස්සෙසු ච, තිරච්ඡානයොනියා අසුරකායෙ;
පෙතෙසු ච නිරයෙසු ච, අපරිමිතා දිස්සරෙ ඝාතා.
478.
‘‘ඝාතා නිරයෙසු බහූ, විනිපාතගතස්ස පීළියමානස්ස ;
දෙවෙසුපි අත්තාණං, නිබ්බානසුඛා පරං නත්ථි.
479.
‘‘පත්තා තෙ නිබ්බානං, යෙ යුත්තා දසබලස්ස පාවචනෙ;
අප්පොස්සුක්කා ඝටෙන්ති, ජාතිමරණප්පහානාය.
480.
‘‘අජ්ජෙව තාතභිනික්ඛමිස්සං, භොගෙහි කිං අසාරෙහි;
නිබ්බින්නා මෙ කාමා, වන්තසමා තාලවත්ථුකතා’’.
481.
සා චෙවං භණති පිතරමනීකරත්තො ච යස්ස සා දින්නා;
උපයාසි වාරණවතෙ, වාරෙය්යමුපට්ඨිතෙ කාලෙ.
482.
අථ අසිතනිචිතමුදුකෙ, කෙසෙ ඛග්ගෙන ඡින්දිය සුමෙධා;
පාසාදං පිදහිත්වා, පඨමජ්ඣානං සමාපජ්ජි.
483.
සා ච තහිං සමාපන්නා, අනීකරත්තො ච ආගතො නගරං;
පාසාදෙ ච සුමෙධා, අනිච්චසඤ්ඤං සුභාවෙති.
484.
සා ච මනසි කරොති, අනීකරත්තො ච ආරුහී තුරිතං;
මණිකනකභූසිතඞ්ගො, කතඤ්ජලී යාචති සුමෙධං.
485.
‘‘රජ්ජෙ ආණාධනමිස්සරියං, භොගා සුඛා දහරිකාසි;
භුඤ්ජාහි කාමභොගෙ, කාමසුඛා දුල්ලභා ලොකෙ.
486.
‘‘නිස්සට්ඨං [Pg.432] තෙ රජ්ජං, භොගෙ භුඤ්ජස්සු දෙහි දානානි;
මා දුම්මනා අහොසි, මාතාපිතරො තෙ දුක්ඛිතා’’.
487.
තං තං භණති සුමෙධා, කාමෙහි අනත්ථිකා විගතමොහා;
‘‘මා කාමෙ අභිනන්දි, කාමෙස්වාදීනවං පස්ස.
488.
‘‘චාතුද්දීපො රාජා මන්ධාතා, ආසි කාමභොගින මග්ගො;
අතිත්තො කාලඞ්කතො, න චස්ස පරිපූරිතා ඉච්ඡා.
489.
‘‘සත්ත රතනානි වස්සෙය්ය, වුට්ඨිමා දසදිසා සමන්තෙන;
න චත්ථි තිත්ති කාමානං, අතිත්තාව මරන්ති නරා.
490.
‘‘අසිසූනූපමා කාමා, කාමා සප්පසිරොපමා;
උක්කොපමා අනුදහන්ති, අට්ඨිකඞ්කල සන්නිභා.
491.
‘‘අනිච්චා අද්ධුවා කාමා, බහුදුක්ඛා මහාවිසා;
අයොගුළොව සන්තත්තො, අඝමූලා දුඛප්ඵලා.
492.
‘‘රුක්ඛප්ඵලූපමා කාමා, මංසපෙසූපමා දුඛා;
සුපිනොපමා වඤ්චනියා, කාමා යාචිතකූපමා.
493.
‘‘සත්තිසූලූපමා කාමා, රොගො ගණ්ඩො අඝං නිඝං;
අඞ්ගාරකාසුසදිසා, අඝමූලං භයං වධො.
494.
‘‘එවං බහුදුක්ඛා කාමා, අක්ඛාතා අන්තරායිකා;
ගච්ඡථ න මෙ භගවතෙ, විස්සාසො අත්ථි අත්තනො.
495.
‘‘කිං මම පරො කරිස්සති, අත්තනො සීසම්හි ඩය්හමානම්හි;
අනුබන්ධෙ ජරාමරණෙ, තස්ස ඝාතාය ඝටිතබ්බං’’.
496.
ද්වාරං අපාපුරිත්වානහං, මාතාපිතරො අනීකරත්තඤ්ච;
දිස්වාන ඡමං නිසින්නෙ, රොදන්තෙ ඉදමවොචං.
497.
‘‘දීඝො බාලානං සංසාරො, පුනප්පුනඤ්ච රොදතං;
අනමතග්ගෙ පිතු මරණෙ, භාතු වධෙ අත්තනො ච වධෙ.
498.
‘‘අස්සු ථඤ්ඤං රුධිරං, සංසාරං අනමතග්ගතො සරථ;
සත්තානං සංසරතං, සරාහි අට්ඨීනඤ්ච සන්නිචයං.
499.
‘‘සර [Pg.433] චතුරොදධී, උපනීතෙ අස්සුථඤ්ඤරුධිරම්හි;
සර එකකප්පමට්ඨීනං, සඤ්චයං විපුලෙන සමං.
500.
‘‘අනමතග්ගෙ සංසරතො, මහිං ජම්බුදීපමුපනීතං;
කොලට්ඨිමත්තගුළිකා, මාතා මාතුස්වෙව නප්පහොන්ති.
501.
‘‘තිණකට්ඨසාඛාපලාසං, උපනීතං අනමතග්ගතො සර;
චතුරඞ්ගුලිකා ඝටිකා, පිතුපිතුස්වෙව නප්පහොන්ති.
502.
‘‘සර කාණකච්ඡපං පුබ්බසමුද්දෙ, අපරතො ච යුගඡිද්දං;
සිරං තස්ස ච පටිමුක්කං, මනුස්සලාභම්හි ඔපම්මං.
503.
‘‘සර රූපං ඵෙණපිණ්ඩොපමස්ස, කායකලිනො අසාරස්ස;
ඛන්ධෙ පස්ස අනිච්චෙ, සරාහි නිරයෙ බහුවිඝාතෙ.
504.
‘‘සර කටසිං වඩ්ඪෙන්තෙ, පුනප්පුනං තාසු තාසු ජාතීසු;
සර කුම්භීලභයානි ච, සරාහි චත්තාරි සච්චානි.
505.
‘‘අමතම්හි විජ්ජමානෙ, කිං තව පඤ්චකටුකෙන පීතෙන;
සබ්බා හි කාමරතියො, කටුකතරා පඤ්චකටුකෙන.
506.
‘‘අමතම්හි විජ්ජමානෙ, කිං තව කාමෙහි යෙ පරිළාහා ;
සබ්බා හි කාමරතියො, ජලිතා කුථිතා කම්පිතා සන්තාපිතා.
507.
‘‘අසපත්තම්හි සමානෙ, කිං තව කාමෙහි යෙ බහුසපත්තා;
රාජග්ගිචොරඋදකප්පියෙහි, සාධාරණා කාමා බහුසපත්තා.
508.
‘‘මොක්ඛම්හි විජ්ජමානෙ, කිං තව කාමෙහි යෙසු වධබන්ධො;
කාමෙසු හි අසකාමා, වධබන්ධදුඛානි අනුභොන්ති.
509.
‘‘ආදීපිතා තිණුක්කා, ගණ්හන්තං දහන්ති නෙව මුඤ්චන්තං;
උක්කොපමා හි කාමා, දහන්ති යෙ තෙ න මුඤ්චන්ති.
510.
‘‘මා අප්පකස්ස හෙතු, කාමසුඛස්ස විපුලං ජහී සුඛං;
මා පුථුලොමොව බළිසං, ගිලිත්වා පච්ඡා විහඤ්ඤසි.
511.
‘‘කාමං [Pg.434] කාමෙසු දමස්සු, තාව සුනඛොව සඞ්ඛලාබද්ධො;
කාහින්ති ඛු තං කාමා, ඡාතා සුනඛංව චණ්ඩාලා.
512.
‘‘අපරිමිතඤ්ච දුක්ඛං, බහූනි ච චිත්තදොමනස්සානි;
අනුභොහිසි කාමයුත්තො, පටිනිස්සජ අද්ධුවෙ කාමෙ.
513.
‘‘අජරම්හි විජ්ජමානෙ, කිං තව කාමෙහි යෙසු ජරා;
මරණබ්යාධිගහිතා, සබ්බා සබ්බත්ථ ජාතියො.
514.
‘‘ඉදමජරමිදමමරං, ඉදමජරාමරං පදමසොකං;
අසපත්තමසම්බාධං, අඛලිතමභයං නිරුපතාපං.
515.
‘‘අධිගතමිදං බහූහි, අමතං අජ්ජාපි ච ලභනීයමිදං;
යො යොනිසො පයුඤ්ජති, න ච සක්කා අඝටමානෙන’’.
516.
එවං භණති සුමෙධා, සඞ්ඛාරගතෙ රතිං අලභමානා;
අනුනෙන්තී අනිකරත්තං, කෙසෙ ච ඡමං ඛිපි සුමෙධා.
517.
උට්ඨාය අනිකරත්තො, පඤ්ජලිකො යාචිතස්සා පිතරං සො;
‘‘විස්සජ්ජෙථ සුමෙධං, පබ්බජිතුං විමොක්ඛසච්චදස්සා’’.
518.
විස්සජ්ජිතා මාතාපිතූහි, පබ්බජි සොකභයභීතා;
ඡ අභිඤ්ඤා සච්ඡිකතා, අග්ගඵලං සික්ඛමානාය.
519.
අච්ඡරියමබ්භුතං තං, නිබ්බානං ආසි රාජකඤ්ඤාය;
පුබ්බෙනිවාසචරිතං, යථා බ්යාකරි පච්ඡිමෙ කාලෙ.
520.
‘‘භගවති කොණාගමනෙ, සඞ්ඝාරාමම්හි නවනිවෙසම්හි;
සඛියො තිස්සො ජනියො, විහාරදානං අදාසිම්හ.
521.
‘‘දසක්ඛත්තුං සතක්ඛත්තුං, දසසතක්ඛත්තුං සතානි ච සතක්ඛත්තුං;
දෙවෙසු උප්පජ්ජිම්හ, කො පන වාදො මනුස්සෙසු.
522.
‘‘දෙවෙසු මහිද්ධිකා අහුම්හ, මානුසකම්හි කො පන වාදො;
සත්තරතනස්ස මහෙසී, ඉත්ථිරතනං අහං ආසිං.
523.
‘‘සො [Pg.435] හෙතු සො පභවො, තං මූලං සාව සාසනෙ ඛන්තී;
තං පඨමසමොධානං, තං ධම්මරතාය නිබ්බානං’’.
524.
එවං කරොන්ති යෙ සද්දහන්ති, වචනං අනොමපඤ්ඤස්ස;
නිබ්බින්දන්ති භවගතෙ, නිබ්බින්දිත්වා විරජ්ජන්තීති.
ඉත්ථං සුදං සුමෙධා ථෙරී ගාථායො අභාසිත්ථාති.
මහානිපාතො නිට්ඨිතො.
සමත්තා ථෙරීගාථායො.
ගාථාසතානි චත්තාරි, අසීති පුන චුද්දස ;
ථෙරියෙකුත්තරසතා, සබ්බා තා ආසවක්ඛයාති.
ථෙරීගාථාපාළි නිට්ඨිතා.