Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

နမော တဿ ဘဂ၀တော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

Khuddakanikāye

ခုဒ္ဒကနိကာယ်

Therīgāthāpāḷi

ထေရီဂါထာပါဠိတော် မြန်မာပြန်

1. Ekakanipāto

၁-ဧကကနိပါတ်

1. Aññatarātherīgāthā

၁-အညတရာထေရီဂါထာ

1.

၁။

‘‘Sukhaṃ [Pg.377] supāhi therike, katvā coḷena pārutā;

Upasanto hi te rāgo, sukkhaḍākaṃ va kumbhiya’’nti.

ထေရီမ ( သင်သည်) ချစ်ချစ်ပူနေသော အိုးခွက်ထဲ၌ ခြောက်သွေ့သွားသော ဟင်းရွက်ကဲ့သို့ သင်၏ (သန္တာန်၌) တပ်စွန်းမှု ‘ရာဂ’ ကင်းပြီးဖြစ်သောကြောင့် ပံ့သုကူအဝတ်ဖြင့် သင်္ကန်းချုပ်၍ ဝတ်ရုံကာ (သာသနာ တော်၌) ချမ်းသာစွာ နေပါလေလော့။

Itthaṃ sudaṃ aññatarā therī apaññātā bhikkhunī gāthaṃ abhāsitthāti.

ဤသို့လျှင် မထင်ရှားသော ထေရီဘိက္ခုနီမတပါးသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

2. Muttātherīgāthā

၂-မုတ္တာထေရီဂါထာ

2.

၂။

‘‘Mutte muccassu yogehi, cando rāhuggahā iva;

Vippamuttena cittena, anaṇā bhuñja piṇḍaka’’nti.

မုတ္တာ(သင်သည်) ရာဟုဖမ်းခြင်းမှလွတ်သော လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ယောဂလေးပါးတို့မှ လွတ်မြောက် အောင် ကြိုးစားလေလော့၊ သင်သည် လွတ်မြောက်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကိလေသာကြွေးမြီကင်းလျက် (ပြည် သူတို့၏) ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေး(သုံးဆောင်)လော့။

Itthaṃ sudaṃ bhagavā muttaṃ sikkhamānaṃ imāya gāthāya abhiṇhaṃ ovadatīti.

ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဤမုတ္တာထေရီအလောင်းသိက္ခမာန်မကို ဤဂါထာဖြင့် မပြတ်ဆုံးမ တော်မူ၏။

3. Puṇṇātherīgāthā

၃-ပုဏ္ဏာထေရီဂါထာ

3.

၃။

‘‘Puṇṇe pūrassu dhammehi, cando pannaraseriva;

Paripuṇṇāya paññāya, tamokhandhaṃ padālayā’’ti.

ပုဏ္ဏာ (သင်သည်) တဆယ့်ငါးရက် လပြည့်နေ့ဝယ် ထွက်ပေါ်လာသောလပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ဗောဓိ ပက္ခိယတရား (သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါး)တို့နှင့် ပြည့်စုံပါစေလော့၊ ပြည့်စုံသော (အရဟတ္တမဂ်)ပညာဖြင့် မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလိုက်ပါလော့။

Itthaṃ sudaṃ puṇṇā therī gāthaṃ abhāsitthāti.

ဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

4. Tissātherīgāthā

၄-တိဿာထေရီဂါထာ

4.

၄။

‘‘Tisse sikkhassu sikkhāya, mā taṃ yogā upaccaguṃ;

Sabbayogavisaṃyuttā, cara loke anāsavā’’ti.

တိဿာ (သင်သည်) (အဓိသီလစသော) သိက္ခာသုံးပါး၌ ကျင့်လေလော့၊ ယောဂလေးပါးတို့သည် သင့်ကို မနှိပ်စက် မလွှမ်းမိုးစေကုန်လင့်၊ ယောဂအားလုံးတို့နှင့် မစပ်ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ ပစ္စုပ္ပန်လောက၌ အာသဝေါ ကင်းကာ နေလိုက်ပါလော့။

… Tissā therī….

ဤသို့လျှင် တိဿာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

5. Aññatarātissātherīgāthā

၅-အညတရာတိဿာထေရီဂါထာ

5.

၅။

‘‘Tisse [Pg.378] yuñjassu dhammehi, khaṇo taṃ mā upaccagā;

Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā’’ti.

တိဿာ (သင်သည်) သမထဝိပဿနာတရား ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့ဖြင့် အားထုတ်ပါလော့၊ (ဗုဒ္ဓုပ္ပါ ဒနဝမ)ခဏကောင်းသည် သင့်ကို ကျော်လွန်မသွားပါစေလင့်၊ ခဏကောင်းကို ကျော်လွန်သူတို့သည် ငရဲ၌ ဖြစ်ကြရကုန်၍ ပူဆွေးကြရကုန်၏။

… Aññatarā tissā therī….

ဤသို့လျှင် တပါးသောတိဿာမည်သော ထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

6. Dhīrātherīgāthā

၆-ဓီရာထေရီဂါထာ

6.

၆။

‘‘Dhīre nirodhaṃ phusehi, saññāvūpasamaṃ sukhaṃ;

Ārādhayāhi nibbānaṃ, yogakkhemamanuttara’’nti.

ဓီရာ (သင်သည်) (ကာမသညာစသော အကုသိုလ်)သညာတို့၏ ငြိမ်းရာဖြစ်၍ စင်စစ်ချမ်းသာရာ ဖြစ်သော နိရောဓဓာတ် နိဗ္ဗာန်မြတ်ကိုရအောင် အားထုတ်ပါလော့၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်သော မိမိ ထက်လွန်မြတ်သော တရားမရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို လိုလားနှစ်သိမ့်ပါစေလော့။

… Dhīrā therī….

ဤသို့လျှင် ဓီရာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

7. Vīrātherīgāthā

၇-ဝီရာထေရီဂါထာ

7.

၇။

‘‘Vīrā vīrehi dhammehi, bhikkhunī bhāvitindriyā;

Dhārehi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti.

ရဲရင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သည့် အရိယမဂ်တရားတို့ဖြင့် ပွါးများပြီးသော ဣန္ဒြေရှိသော ဝီရာမည်သော ဘိက္ခုနီမသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွသော ကိလေသမာရ်ကို အောင်မြင်၍ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်၏။

… Vīrā therī….

ဤသို့လျှင် ဝီရာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

8. Mittātherīgāthā

၈-မိတ္တာထေရီဂါထာ

8.

၈။

‘‘Saddhāya pabbajitvāna, mitte mittaratā bhava;

Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemassa pattiyā’’ti.

မိတ္တာ (သင်သည် ) ယုံကြည်မှု“ သဒ္ဓါ ”တရားဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး၍ မိတ်ဆွေကောင်းတို့၌ မွေ့လျော်နိုင် သူဖြစ်ပါလေလော့၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းငှါ ကုသိုလ်ဖြစ်သော အရိယမဂ် တရားတို့ကို ပွါးများလေလော့။

… Mittā therī….

ဤသို့လျှင် မိတ္တာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

9. Bhadrātherīgāthā

၉-ဘဒြာထေရီဂါထာ

9.

၉။

‘‘Saddhāya pabbajitvāna, bhadre bhadraratā bhava;

Bhāvehi kusale dhamme, yogakkhemamanuttara’’nti.

ဘဒြာ (သင်သည် ) ယုံကြည်မှု“ သဒ္ဓါ”တရားဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး၍ ကောင်းသော သီလစသော တရား တို့၌ မွေ့လျော်နိုင်သူ ဖြစ်ပါလော့၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းငှါ ကုသိုလ်ဖြစ်သော အရိယမဂ်တရားတို့ကို ပွါးများလေလော့။

… Bhadrā therī….

ဤသို့လျှင် ဘဒြာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

10. Upasamātherīgāthā

၁၀-ဥပသမာထေရီဂါထာ

10.

၁၀။

‘‘Upasame tare oghaṃ, maccudheyyaṃ suduttaraṃ;

Dhārehi antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhana’’nti.

ဥပသမာ (သင်သည်) သေမင်း၏နယ်ပယ်ဖြစ်သော အလွန်ကူးမြောက်နိုင်ခဲသော သံသရာတည်း ဟူသော ကြီးစွာသော ရေအယဉ်ကို (အရိယမဂ်တည်းဟူသော လှေဖြင့်) ကူးခတ်ပါလေလော့၊ စစ်သည်ဗိုလ်ပါ နှင့်တကွသော ကိလေသမာရ်ကို အောင်မြင်၍ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်ပါလေလော့။

… Upasamā therī….

ဤသို့လျှင် ဥပသမာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

11. Muttātherīgāthā

၁၁-မုတ္တာထေရီဂါထာ

11.

၁၁။

‘‘Sumuttā [Pg.379] sādhumuttāmhi, tīhi khujjehi muttiyā;

Udukkhalena musalena, patinā khujjakena ca;

Muttāmhi jātimaraṇā, bhavanetti samūhatā’’ti.

ငါသည် ကုန်း၍ ထောင်းထုလုပ်ကိုင်ရသော ဆုံမှ၎င်း ကျည်ပွေ့မှ၎င်း ကုန်းသော လင်မှ၎င်း ဤ အကုန်းသုံးမျိုးတို့မှ လွတ်မြောက်သဖြင့် ကောင်းစွာလွတ်မြောက်သူ လွတ်မြောက်ကြီး လွတ်မြောက်သူဖြစ်ပါ တော့၏။ ဘဝသို့ ဆောင်တတ်သော တဏှာကို အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ သတ်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေ နေခြင်း သေခြင်းမှလည်း လွတ်မြောက်သူ ဖြစ်ရပေ၏။

… Muttā therī….

ဤသို့လျှင် မုတ္တာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

12. Dhammadinnātherīgāthā

၁၂-ဓမ္မဒိန္နာထေရီဂါထာ

12.

၁၂။

‘‘Chandajātā avasāyī, manasā ca phuṭā siyā;

Kāmesu appaṭibaddhacittā, uddhaṃsotāti vuccatī’’ti.

အကြင်ထေရီမသည် (အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးငှါ) အလိုဆန္ဒဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိနေ၏၊ ရဟန်းကိစ္စ ပြီးဆုံးမှုကို လိုလားတောင့်တ၏၊ (သုံးခုသော အရိယမဂ်)စိတ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်သူဖြစ်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ တပ်မက်သောစိတ်မရှိ၊ ထိုထေရီမကို ဥဒ္ဓံသောတ အနာဂါမ်ဟု ဆိုအပ်၏။

… Dhammadinnā therī….

ဤသို့လျှင် ဓမ္မဒိန္နာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

13.Visākhātherīgāthā

၁၃-ဝိသာခါထေရီဂါထာ

13.

၁၃။

‘‘Karotha buddhasāsanaṃ, yaṃ katvā nānutappati;

Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamante nisīdathā’’ti.

အကြင်မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုလုပ်သောကြောင့် နောင်တတစ်ဖန် မပူပန်ရ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုလုပ်ကြကုန်လော့၊ လျင်လျင်မြန်မြန် ခြေတို့ကို ဆေးပြီးလျှင် တခု သောနေရာ၌(နိဗ္ဗာန်ရမှု လုံ့လပြုကာ)ထိုင်နေကြကုန်လော့။

… Visākhā therī….

ဤသို့လျှင် ဝိသာခါထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

14.Sumanātherīgāthā

၁၄-သုမနာထေရီဂါထာ

14.

၁၄။

‘‘Dhātuyo dukkhato disvā, mā jātiṃ punarāgami;

Bhave chandaṃ virājetvā, upasantā carissasī’’ti.

( စက္ခုစသော )ဓာတ်တို့ကို ဆင်းရဲကုန်၏ဟူ၍ ( ပညာမျက်စိဖြင့် ) ရှုပြီး၍တဖန် ပဋိသန္ဓေနေရခြင်း သို့ မကပ်ရောက်စေလင့်၊ ဘဝ၌ တပ်မက်မှုဆန္ဒကို ကင်းအောင် ဖြတ်တောက်ပြီးသော် ကိလေသာငြိမ်းအေး သည် ဖြစ်၍ (ချမ်းသာစွာ) နေရလတ္တံ့ ။

… Sumanā therī….

ဤသို့လျှင် သုမနာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

15. Uttarātherīgāthā

၁၅-ဥတ္တရာထေရီဂါထာ

15.

၁၅။

‘‘Kāyena saṃvutā āsiṃ, vācāya uda cetasā;

Samūlaṃ taṇhamabbuyha, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.

(ငါသည်) ကိုယ်ဖြင့်၎င်း နှုတ်ဖြင့်၎င်း ထိုမှတပါး စိတ်ဖြင့်၎င်း စောင့်စည်းခဲ့ပါပြီ၊ အရင်းမူလ အနုသ ယနှင့်တကွသော တပ်မက်မှု ‘တဏှာ’ကို နုတ်ပယ်လျက် ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ရသူဖြစ်ပါ၏။

… Uttarā therī….

ဤသို့လျှင် ဥတ္တရာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

16. Vuḍḍhapabbajitasumanātherīgāthā

၁၆-ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုမနာထေရီဂါထာ

16.

၁၆။

‘‘Sukhaṃ tvaṃ vuḍḍhike sehi, katvā coḷena pārūtā;

Upasanto hi te rāgo, sītibhūtāsi nibbutā’’ti.

အရွယ်ကြီးသော သုမနာ သင်၏( သန္တာန်၌ ) တပ်မက်မှု“ရာဂ”ကင်းပြီးသူ ( ကိလေသာမီး ) ချုပ် ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်သူဖြစ်သောကြောင့် (ပံ့သုကူ) အဝတ်ဖြင့် သင်္ကန်းချုပ်၍ ဝတ်ရုံကာ ချမ်း သာစွာ နေပါလေလော့။

… Sumanā vuḍḍhapabbajitā therī….

ဤသို့လျှင် ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုမနာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

17. Dhammātherīgāthā

၁၇-ဓမ္မာထေရီဂါထာ

17.

၁၇။

‘‘Piṇḍapātaṃ [Pg.380] caritvāna, daṇḍamolubbha dubbalā;

Vedhamānehi gattehi, tattheva nipatiṃ chamā;

Disvā ādīnavaṃ kāye, atha cittaṃ vimucci me’’ti.

(ငါသည်) အားနည်းသည်ဖြစ်သောကြောင့် တောင်ဝှေးကိုထောက်ကာ တုန်တုန်လှုပ်လှုပ်ဖြစ်သော ကိုယ်အင်္ဂါတို့ဖြင့် ဆွမ်းခံလှည့်လည်သည်ရှိသော် ထိုလှည့်လည်ရာ ခရီးမြေကြီးပေါ်၌သာလျှင် လဲကျခဲ့၏၊ ငါ၏ စိတ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အသုဘအနိစ္စစသော အပြစ်ကို မြင်ပြီးသည့်နောက်၌ ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီ။

… Dhammā therī….

ဤသို့လျှင် ဓမ္မာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

18. Saṅghātherīgāthā

၁၈-သံဃာထေရီဂါထာ

18.

၁၈။

‘‘Hitvā ghare pabbajitvā, hitvā puttaṃ pasuṃ piyaṃ;

Hitvā rāgañca dosañca, avijjañca virājiya;

Samūlaṃ taṇhamabbuyha, upasantāmhi nibbutā’’ti.

ငါသည် အိမ်ကိုစွန့်၍ ချစ်နှစ်သက်ဖွယ်သော သားသမီးကို၎င်း နွားကျွဲစသော တိရစ္ဆာန်ကို၎င်း စွန့်၍ တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကို၎င်း အမျက်ထွက်မှု “ဒေါသ”ကို၎င်း အရိယမဂ်ဖြင့် ပယ်ဖြတ်ကာ အဝိဇ္ဇာကိုလည်း မဂ်ဖြင့် ဖြတ်တောက်၍ အရင်းမူလအနုသယနှင့်တကွသော တပ်မက်မှု“တဏှာ”ကို ပယ်နုတ်လျက် ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ရသူဖြစ်၏။

… Saṅghā therī….

ဤသို့လျှင် သံဃာထေရီသည် ဤဂါထာကို ရွတ်ဆို၏။

Ekakanipāto niṭṭhito.

ဧကကနိပါတ် ပြီး၏။

2. Dukanipāto

၂-ဒုကနိပါတ်

1. Abhirūpanandātherīgāthā

၁-အဘိရူပနန္ဒာထေရီဂါထာ

19.

၁၉။

‘‘Āturaṃ [Pg.381] asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

နန္ဒာ ကျင်နာနှိပ်စက်သော မစင်ကြယ်သည်ဖြစ်၍ ပုပ်သော ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို (ပညာမျက်စိဖြင့်) ရှုစမ်းပါလော့၊ အသုဘဟု အဖန်တလဲလဲရှုခြင်းဖြင့် စိတ်ကို တခုတည်းအာရုံရှိအောင် ကောင်းစွာ တည်ကြည်သည် ကိုပြု၍ ပွါးများလေလော့။

20.

၂၀။

‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;

Tato mānābhisamayā, upasantā carissasī’’ti.

( အကြောင်းနိမိတ်ကင်းမှု ) အနိမိတ္တာနုပဿနာကိုလည်း ပွါးများလေလော့၊ (ငါတကားဟု ထောင် လွှားသော)မာနာနုသယကို ပယ်စွန့်လေလော့၊ ယင်းသို့ မာနကို ပယ်ခြင်းကြောင့် (ရာဂစသည်တို့) ငြိမ်းသည် ဖြစ်၍ နေရလတ္တံ့။

Itthaṃ sudaṃ bhagavā abhirūpanandaṃ sikkhamānaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti.

ဤသို့ မြတ်စွာဘုရားသည် အဘိရူပနန္ဒာသိက္ခမာန်ကို ဤဂါထာတို့ဖြင့် မပြတ်ဆုံးမတော်မူ၏။

2. Jentātherīgāthā

၂-ဇေန္တာထေရီဂါထာ

21.

၂၁။

‘‘Ye ime satta bojjhaṅgā, maggā nibbānapattiyā;

Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitā.

အကြင် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတရားတို့သည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါး တရားအားလုံးတို့ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ငါ ပွါးများအပ်ကုန်ပြီ။

22.

၂၂။

‘‘Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.

ငါသည် (ဓမ္မကာယဖြစ်သော) ထိုမြတ်စွာဘုရားကို (အရိယာအမြင်ဖြင့်) မြင်အပ်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် ဤငါ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် အဆုံးဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်တည်း၊ ပဋိသန္ဓေနေမှု ဇာတိသံသရာကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ တဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်းမရှိတော့ပြီ။

Itthaṃ sudaṃ jentā therī gāthāyo abhāsitthāti.

ဤသို့လျှင် ဇေန္တာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Sumaṅgalamātātherīgāthā

၃-သုမင်္ဂလမာတာထေရီဂါထာ

23.

၂၃။

‘‘Sumuttikā sumuttikā, sādhumuttikāmhi musalassa;

Ahiriko me chattakaṃ vāpi, ukkhalikā me deḍḍubhaṃ vāti.

ငါသည် (ဘဝသစ်မှ) လွတ်ခြင်းရှိသူဖြစ်၏၊ ငါသည် (ဘဝသစ်မှ) ကောင်းစွာ လွတ်ခြင်းရှိသူဖြစ်၏၊ ငါသည် ကျည်ပွေ့မှ ကောင်းစွာသာလျှင် လွတ်ခဲ့၏၊ ငါ၏ အရှက်ကင်းသော လင်ကို၎င်း ရောင်း၍ အသက်မွေး ခြင်းငှါ ပြုလုပ်ရသော ထီးကို၎င်း ငါမနှစ်သက်ခဲ့၊ ငါ၏ (လူဖြစ်စဉ်က) ထမင်းအိုးသည် ရေမြွေနံ့ လှိုင်၏၊ ငါမနှစ်သက်သော လင်မှ၎င်း ထီးအလုပ်မှ၎င်း ထမင်းအိုးမှ၎င်း ကောင်းစွာ လွတ်မြောက်ခဲ့ရသူ ဖြစ်ပေ၏။

24.

၂၄။

‘‘Rāgañca ahaṃ dosañca, cicciṭi cicciṭīti vihanāmi;

Sā rukkhamūlamupagamma, aho sukhanti sukhato jhāyāmī’’ti.

ငါသည် တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကို၎င်း အမျက်ထွက်မှု“ဒေါသ”ကို၎င်း ဖြတ်တောက် ဖျက်ဆီးရပြီ၊ (နှီးတို့ကို ရက်သော) ဖျစ်ဖျစ် ဖျစ်ဖျစ်ဟူသော အသံကိုလည်း ပယ်စွန့်ရပြီ၊ ထိုငါသည် (ဆိတ်ငြိမ်ရာ) သစ်ပင်ရင်း သို့ ကပ်ရောက်၍ ဩော်ချမ်းသာစွဟု နှလုံးသွင်းလျက် ချမ်းသာသောအားဖြင့် ဈာန်ဝင်စား၏။

… Sumaṅgalamātā therī.

ဤသို့လျှင် သုမင်္ဂလမာတာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

4. Aḍḍhakāsitherīgāthā

၄-အဍ္ဎကာသိထေရီဂါထာ

25.

၂၅။

‘‘Yāva kāsijanapado, suṅko me tatthako ahu;

Taṃ katvā negamo agghaṃ, aḍḍhenagghaṃ ṭhapesi maṃ.

ကာသိတိုင်း၌ဖြစ်သော အခွန်အတုတ်သည် အကြင် (တထောင်)မျှလောက် အတိုင်းအရှည် ရှိ၏၊ ငါအဍ္ဎကာသိ၏ (ပြည့်တန်ဆာမအလုပ်ဖြင့် ရသည့်) အခကြေးငွေသည်လည်း ထိုတထောင်မျှလောက်ပင် ရှိ၏၊ (နောက်ကာလ၌) နိဂုံးနေ လူအပေါင်းသည် ထိုတထောင်သော အခကြေးငွေကို ထက်ဝက်ပြု၍ ငါ့ကို ပြည့် တန်ဆာမအရာ၌ ထားပြီ။

26.

၂၆။

‘‘Atha [Pg.382] nibbindahaṃ rūpe, nibbindañca virajjahaṃ;

Mā puna jātisaṃsāraṃ, sandhāveyyaṃ punappunaṃ;

Tisso vijjā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ထိုနောင် (သာသနာတော်ကို မှီ၍) ငါသည် အဆင်းရူပါရုံ၌ (အနိစ္စ ဒုက္ခ အသုဘဟု ရှုလျက်) ငြီးငွေ့ပြီ၊ ငြီးငွေ့သည်ဖြစ်၍လည်း ငါသည် တပ်မက်မှုကင်းပြီ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်းရှိသော သံသရာ၌ နောက်ထပ် တဖန် မကျင်လည်ရအံ့သတည်း၊ ငါသည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို . မျက်မှောက်ပြုပြီးပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော် မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

… Aḍḍhakāsi therī….

ဤဆိုလျှင် အဍ္ဎကာသိထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

5. Cittātherīgāthā

၅-စိတ္တာထေရီဂါထာ

27.

၂၇။

‘‘Kiñcāpi khomhi kisikā, gilānā bāḷhadubbalā;

Daṇḍamolubbha gacchāmi, pabbataṃ abhirūhiya.

၂၇-၂၈။ (ငါသည်) ကြုံ့လှီသော ကိုယ်ရှိကာ မကျန်းမမာသည်ဖြစ်၍ အလွန်အားနည်းသော်ငြားလည်း ထောင်ဝှေးကို ထောက်လျက် သွားလာနေရပါ၏၊ (ငါသည်) (ဂိဇ္ဈကုဋ်) တောင်ထက်သို့ တက်ပြီးလျှင်

28.

၂၈။

‘‘Saṅghāṭiṃ nikkhipitvāna, pattakañca nikujjiya;

Sele khambhesimattānaṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.

ဒုကုဋ် သင်္ကန်းကို ချထား၍ သပိတ်ကို မှောက်ထားလျက် (ဂိဇ္ဈကုဋ်) တောင်ထက်၌ပင် ထိုင်နေကာ မောဟအစု အမိုက် ထုကို ဖောက်ခွဲ၍ မိမိကိုယ်ကို (နောင်တဖန် မဖြစ်စေသောအားဖြင့်) ခွဲခွါလိုက်ပြီ။

… Cittā therī….

ဤသို့လျှင် စိတ္တာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

6. Mettikātherīgāthā

၆-မေတ္တိကာထေရီဂါထာ

29.

၂၉။

‘‘Kiñcāpi khomhi dukkhitā, dubbalā gatayobbanā;

Daṇḍamolubbha gacchāmi, pabbataṃ abhirūhiya.

၂၉-၃၀။ (ငါသည်) အသက်ကြီးသည်ဖြစ်၍ အားနည်းလျက် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေငြားသော်လည်း တောင်ဝှေးကို ထောက်လျက် သွားလာနေရပါ၏၊ ငါသည်(ဂိဇ္ဈကုဋ်) တောင်ထက်သို့ တက်ပြီးလျှင်

30.

၃၀။

‘‘Nikkhipitvāna saṅghāṭiṃ, pattakañca nikujjiya;

Nisinnā camhi selamhi, atha cittaṃ vimucci me;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ဒုကုဋ်သင်္ကန်း ကို ချထား၍ သပိတ်ကို မှောက်ထားလျက် ကျောက်တောင်ထက်၌ပင် (ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွါးစေလျက်) ထိုင်နေကာ နောင်မှ ငါ၏စိတ်သည် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်၏၊ ငါသည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမ တော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြီးပြီ။

… Mettikā therī….

ဤဆိုလျှင် မေတ္တိကာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

7. Mittātherīgāthā

၇-မိတ္ထာထေရီဂါထာ

31.

၃၁။

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

၃၁-၃၂။ (ငါသည်) (လဆန်း)ပက္ခ (လဆုတ်)ပက္ခ၏ အကြင် တဆယ့်လေးရက်မြောက်သောနေ့၌၎င်း တဆယ့်ငါးရက်မြောက်သောနေ့၌၎င်း ရှစ်ရက်မြောက်သော နေ့၌၎င်း ဥပုသ်နေ့တို့၏ အကြိုနေ့ အပိုနေ့ (ပါဋိဟာ ရိယပက္ခ)၌၎င်း (စာတုမဟာရာဇ်) နတ်ဘုံကို နှစ်သက်တောင့်တသည်ဖြစ်၍ အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ဥပုသ်ကို ကျင့်သုံး ဆောက်တည်ခဲ့ပါ၏၊

32.

၃၂။

‘‘Uposathaṃ upāgacchiṃ, devakāyābhinandinī;

Sājja ekena bhattena, muṇḍā saṅghāṭipārutā;

Devakāyaṃ na patthehaṃ, vineyya hadaye dara’’nti.

ထိုငါသည် ယခုအခါ တစ်ထပ်သာ စားခြင်းဖြင့် ဦးပြည်းဖြစ်၍ (ခေါင်းတုံးရိတ်ကာ) ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံလျက် (ရှင်ရဟန်းပြုပြီးသော်) စိတ်နှလုံး၌ ကိလေသာပူပန်မှုကို ဖျောက်ပယ်ပြီး ဖြစ်ရကာ (တစုံတခုသော) နတ်ဘုံကိုမျှ မတောင့်တတော့ပြီ။

… Mittā therī….

ဤသို့လျှင် မိတ္တာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

8. Abhayamātutherīgāthā

၈-အဘယမာတုထေရီဂါထာ

33.

၃၃။

‘‘Uddhaṃ pādatalā amma, adho ve kesamatthakā;

Paccavekkhassumaṃ kāyaṃ, asuciṃ pūtigandhikaṃ.

မယ်တော်ကြီး ပဒုမဝတီ (သင်သည်) ခြေဖဝါးအပြင်မှ အထက်ဆံဖျားတိုင်အောင် ဆံဖျားမှ အောက် ခြေဖဝါးတိုင်အောင် မစင်မကြယ်သည်ဖြစ်၍ အပုပ်နံ့လှိုင်သော ဤခန္ဓာကိုယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ရှုပါလော့။

34.

၃၄။

‘‘Evaṃ [Pg.383] viharamānāya, sabbo rāgo samūhato;

Pariḷāho samucchinno, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.

ဤသို့ (ငါ့သား အဘယထေရ်) ဆုံးမသောအတိုင်းနေသော ငါ(ပဒုမဝတီ)သည် တပ်မက်မှု “ရာဂ”အားလုံးကို ကောင်းစွာ နုတ်ပယ်လျက် ကိလေသာ ပူပန်မှုအားလုံးကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ကာ ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်လေပြီ။

… Abhayamātu therī….

ဤသို့လျှင် အဘယမာတာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

9. Abhayātherīgāthā

၉-အဘယာထေရီဂါထာ

35.

၃၅။

‘‘Abhaye bhiduro kāyo, yattha satā puthujjanā;

Nikkhipissāmimaṃ dehaṃ, sampajānā satīmatī.

အဘယာမည်သောထေရီမ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပျက်စီးခြင်းသဘောရှိ၏၊ (ခဏခြင်းအားဖြင့် ပျက်စီး ခြင်းသဘောရှိသော) အကြင် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ပုထုဇဉ် မိုက်တို့သည် ကပ်ငြိတွယ်တာကုန်၏၊ (ငါသည်ကား) ဤ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆင်ခြင်ဉာဏ်သမ္ပဇဉ် အောက်မေ့မှု“သတိနှင့်” ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ (တဖန်မယူသောအားဖြင့်) စွန့် ပစ်တော့အံ့။

36.

၃၆။

‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;

Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

များစွာသော ဆင်းရဲခြင်းသဘောတို့နှင့် တွေ့ထိရ၍ မမေ့မလျော့မှု၌ မွေ့လျော်သော ငါသည် တဏှာကုန်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

… Abhayā therī….

ဤသို့လျှင် အဘယာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

10. Sāmātherīgāthā

၁၀-သာမာထေရီဂါထာ

37.

၃၇။

‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;

Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;

Tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā.

(ငါသည်) စိတ်ငြိမ်သက်တည်ကြည်မှုကို မရသည်ဖြစ်၍ ငါ၏စိတ်သည် ငါ့အလိုသို့ မလိုက်နိုင် သည် ဖြစ်ရကား လေးကြိမ် ငါးကြိမ်တိုင်အောင် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့၏။ ထိုငါသည် (ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်နေစဉ်) ညဉ့်သည် ရှစ်ရက်မြောက်ဖြစ်ခဲ့လေပြီ၊ ယင်းရှစ်ရက်မြောက်နေ့၌ပင် တဏှာကို ကောင်းစွာ ပယ်နုတ်နိုင်ခဲ့ လေပြီ။

38.

၃၈။

‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;

Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

များစွာသော ဆင်းရဲခြင်းသဘောတို့နှင့် တွေ့ထိရ၍ မမေ့မလျော့ခြင်း၌ မွေ့လျော်သောငါသည် တဏှာကုန်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

… Sāmā therī….

ဤသို့လျှင် သာမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Dukanipāto niṭṭhito.

ဒုကနိပါတ် ပြီး၏။

3. Tikanipāto

၃-တိကနိပါတ်

1. Aparāsāmātherīgāthā

၁-အပရသာမာထေရီဂါထာ

39.

၃၉။

‘‘Paṇṇavīsativassāni[Pg.384], yato pabbajitāya me;

Nābhijānāmi cittassa, samaṃ laddhaṃ kudācanaṃ.

ရဟန်းဖြစ်သည်မှစ၍ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်တို့ပတ်လုံး ငါ၏ စိတ်ငြိမ်သက်ခြင်းရသည်ကို တရံတဆစ်မျှ ငါမသိစဘူး။

40.

၄၀။

‘‘Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī;

Tato saṃvegamāpādiṃ, saritvā jinasāsanaṃ.

ငါသည် စိတ်၏ ငြိမ်သက်တည်ကြည်မှုကို မရသည်ဖြစ်၍ ငါ၏စိတ်သည် ငါ့အလိုသို့ မလိုက်နိုင် သည်ဖြစ်ရကား မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို သတိရလျက် ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်ပြီ။

41.

၄၁။

‘‘Bahūhi dukkhadhammehi, appamādaratāya me;

Taṇhakkhayo anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ajja me sattamī ratti, yato taṇhā visositā’’ti.

များစွာသော ဆင်းရဲခြင်းသဘောတို့နှင့် တွေ့ထိရ၍ မမေ့မလျော့မှု၌ မွေ့လျော်သော ငါသည် တဏှာ ကုန်ခြင်းသို့ရောက်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရားဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ၊ ငါသည် (ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်နေစဉ်) ယနေ့ညဉ့်သည် ခုနစ်ရက်မြောက်ခဲ့လေပြီ၊ ယင်းခုနစ်ရက်မြောက်နေ့၌ပင် အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် တဏှာကို ခန်းခြောက်စေခဲ့ပြီ။

… Aparā sāmā therī….

ဤသို့လျှင် တပါးသော သာမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

2. Uttamātherīgāthā

၂-ဥတ္တမာထေရီဂါထာ

42.

၄၂။

‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;

Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī.

(ငါသည်) စိတ်ငြိမ်သက်တည်ကြည်မှုကို မရသည်ဖြစ်၍ ငါ၏စိတ်သည် ငါ့အလိုသို့ မလိုက်နိုင်သည် ဖြစ်ရကား လေးကြိမ် ငါးကြိမ်တိုင်အောင် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့၏။

43.

၄၃။

‘‘Sā bhikkhuniṃ upagacchiṃ, yā me saddhāyikā ahu;

Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo.

အကြင် (ပဋာစာရီ) ဘိက္ခုနီမသည် ငါယုံကြည်အပ်သော စကားရှိသူဖြစ်၏၊ ထိုဘိက္ခုနီမ (ပဋာစာရီ)ကို ထိုငါသည် ဆည်းကပ်ပြီ၊ ထိုပဋာစာရီသည် ခန္ဓာ အာယတနဓာတ်တို့ကို(ပြလျက်) ငါ့အား တရားဟော၏။

44.

၄၄။

‘‘Tassā dhammaṃ suṇitvāna, yathā maṃ anusāsi sā;

Sattāhaṃ ekapallaṅkena, nisīdiṃ pītisukhasamappitā ;

Aṭṭhamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.

ထိုပဋာစာရီဘိက္ခုနီမ၏ တရားကို ကြားနာရ၍ ငါသည် ထိုပဋာစာရီ ဆုံးမသည့်အတိုင်း(ကျင့်ကာ) ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး နှစ်သက်မှု 'ပီတိ’ဈာန်ချမ်းသာနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ တခုသောထက်ဝယ် ပလ္လင်ဖြင့် ထိုင်နေပြီ၊ ရှစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ မောဟအစု အမိုက်ထုကို(အရဟတ္တမဂ်ဖြင့်) ဖောက်ခွဲနိုင်၍ ခြေတို့ကို ဆန့်ခဲ့ပြီ။

… Uttamā therī….

ဤသို့လျှင် ဥတ္တမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Aparāuttamātherīgāthā

၃-အပရာဥတ္တမာထေရီဂါထာ

45.

၄၅။

‘‘Ye ime satta bojjhaṅgā, maggā nibbānapattiyā;

Bhāvitā te mayā sabbe, yathā buddhena desitā.

အကြင်ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး တရားတို့သည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်၏၊ ငါသည် ထိုဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး တရားအားလုံးတို့ကို မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ပွါးစေအပ်ကုန်ပြီ။

46.

၄၆။

‘‘Suññatassānimittassa, lābhinīhaṃ yadicchakaṃ;

Orasā dhītā buddhassa, nibbānābhiratā sadā.

ငါသည် သုညတသမာပတ်ကို၎င်း အနိမိတ္တသမာပတ်ကို၎င်း အလိုရှိတိုင်း ဝင်စားရရှိခဲ့ပါ၏၊ ငါသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ရွှေရင်တော်နှစ် သမီးစစ်ဖြစ်၍ အခါခပ်သိမ်း နိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်၏။

47.

၄၇။

‘‘Sabbe [Pg.385] kāmā samucchinnā, ye dibbā ye ca mānusā;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.

နတ်၌ဖြစ်သော အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည်၎င်း လူ၌ဖြစ်သော အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည်၎င်း ရှိကြကုန်၏၊ ထိုကာမဂုဏ်အားလုံးတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ငါ့အား ပဋိသန္ဓေနေခြင်းဟူသော ဇာတိ သံသရာကုန်ပြီ၊ နောင်တဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ။

… Aparā uttamā therī….

ဤသို့လျှင် တပါးသော ဥတ္တမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

4. Dantikātherīgāthā

၄-ဒန္တိကာထေရီဂါထာ

48.

၄၈။

‘‘Divāvihārā nikkhamma, gijjhakūṭamhi pabbate;

Nāgaṃ ogāhamuttiṇṇaṃ, nadītīramhi addasaṃ.

ငါသည် နေ့သန့်စင်ခြင်းငှါ ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့၍ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်၌(ထိုင်နေစဉ်) (စန္ဒဘာဂါ) မြစ်သို့ သက်ဆင်းပြီး၍ တက်လာသောဆင်ကို (စန္ဒဘာဂါ) မြစ်ကမ်းနား၌ တွေ့မြင်ရပြီ။

49.

၄၉။

‘‘Puriso aṅkusamādāya, ‘dehi pāda’nti yācati;

Nāgo pasārayī pādaṃ, puriso nāgamāruhi.

(ဆင်ထိန်း) ယောက်ျားသည် ချွန်းကို ကိုင်ယူလျက် ခြေကို ဆန့်ပေးလော့ဟု တောင်းဆို၏၊ ဆင် သည် ခြေကို ဆန့်ပေး၏၊ (ဆင်ထိန်း) ယောက်ျားသည် ဆင်ပေါ်သို့ တက်၏။

50.

၅၀။

‘‘Disvā adantaṃ damitaṃ, manussānaṃ vasaṃ gataṃ;

Tato cittaṃ samādhesiṃ, khalu tāya vanaṃ gatā’’ti.

ငါသည် ရှေး၌ မယဉ်ကျေးပဲလျက် ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမထား၍ လူတို့၏ အလိုကျလိုက်လျောသော ဆင်ကို မြင်ရသော် ထိုမြင်ပြီးသည့်နောက်၌ ထိုဆင်လိမ္မာပုံ အမူအရာကြောင့် တောသို့သွားကာ စိတ်ကို တည် ကြည်စေသည်သာတည်း။

… Dantikā therī….

ဤသို့လျှင် ဒန္တိကာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

5. Ubbiritherīgāthā

၅-ဥဗ္ဗိရိထေရီဂါထာ

51.

၅၁။

‘‘Amma jīvāti vanamhi kandasi, attānaṃ adhigaccha ubbiri;

Cullāsītisahassāni, sabbā jīvasanāmikā;

Etamhāḷāhane daḍḍhā, tāsaṃ kamanusocasi.

ဥဗ္ဗိရိ သင်သည် ချစ်သမီးဇီဝါဟု (မြည်တမ်းလျက်) တော၏ အလယ်၌ ငိုကြွေးဘိ၏၊ ဥဗ္ဗိရိ သင် သည် မိမိကိုယ်ကို သိအောင်ပြုပါဦးလော့၊ ရှစ်သောင်းလေးထောင်ကုန်သော ဇီဝါအမည်ရှိသော သင်၏သမီး အားလုံးတို့ကို ဤသင်္ချိုင်းတခုတည်း၌ပင် ဖုတ်ကြည်းသင်္ဂြိုဟ်ဘူးကုန်ပြီ၊ ထိုရှစ်သောင်းလေးထောင်သော ဇီဝါ အမည်ရှိသော သမီးတို့တွင် အဘယ်မည်သော သမီးကို သင်စိုးရိမ်ပူဆွေးဘိသနည်း(ဟု မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူ၏)။

52.

၅၂။

‘‘Abbahī vata me sallaṃ, duddasaṃ hadayassitaṃ ;

Yaṃ me sokaparetāya, dhītusokaṃ byapānudi.

မြင်နိုင်ခဲသော နှလုံး၌မှီသော ငါ၏သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ကို ပယ်နုတ်နိုင်လေပြီတကား၊ စိုးရိမ်မှု “သောက”ဖြင့် နှိပ်စက်ခံနေရသော ငါ၏သမီးကို စွဲ၍ဖြစ်သော စိုးရိမ်မှု “သောက”ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်နုတ် နိုင်ပေ၏တကား။

53.

၅၃။

‘‘Sājja abbūḷhasallāhaṃ, nicchātā parinibbutā;

Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, upemi saraṇaṃ muni’’nti.

ထိုငါသည် ယခုအခါ သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ကို ပယ်နုတ်ပြီးသည့်ပြင် တဏှာတည်းဟူသော မွတ်သိပ်ခြင်းကင်းကာ ကိလေသာငြိမ်းအေးသည်ဖြစ်၍ တရားအားလုံးတို့ကို သိတော်မူတတ်သော မြတ်စွာ ဘုရားကို၎င်း တရားတော်ကို၎င်း အရိယာသံဃာတော်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်နေရပါတော့သ တည်း။

… Ubbirī therī….

ဤသို့လျှင် ဥဗ္ဗိရိထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

6. Sukkātherīgāthā

၆-သုက္ကာထေရီဂါထာ

54.

၅၄။

‘‘Kiṃme katā rājagahe manussā, madhuṃ pītāva acchare;

Ye sukkaṃ na upāsanti, desentiṃ buddhasāsanaṃ.

ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌(နေကုန်သော) ဤလူတို့သည် အဘယ်အမှုကို ပြုလုပ်နေကြကုန်ဘိသနည်း၊ အကြင်ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သားတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတော်ကို ဟောကြားတတ်သော (သုက္ကာထေရီ ဘိက္ခုနီမကို မဆည်းကပ်ကြကုန်)၊ (ထိုရာဇဂြိုဟ်ပြည်သားတို့သည်) ပျားရေအရက်ကို သောက်၍ မူးယစ်ကြသူ တို့ကဲ့သို့ နေကြလေယောင်တကား။

55.

၅၅။

‘‘Tañca appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;

Pivanti maññe sappaññā, valāhakamivaddhagū.

(အပိုမပါသဖြင့်) ပယ်နုတ်တားမြစ်ရန် မထိုက်သော (အလိုမပါသဖြင့်)ထည့်သွင်းလောင်းစွက် ခြင်းငှါ မထိုက်သော ဩဇာရှိသော ထို(သုက္ကာထေရီမ) ဟောသောတရားကိုလည်း တိမ်တိုက်ကြားမှ ထွက်ကျ သောရေကို ခရီးသွားတို့ သောက်သုံးကုန်သကဲ့သို့ ပညာရှိတို့သည်သာ သောက်သုံးကုန်၏ဟု ထင်မိပေ၏(ဟု စင်္ကြံဦး သစ်ပင် စောင့်နတ်က ဆို၏)။

56.

၅၆။

‘‘Sukkā [Pg.386] sukkehi dhammehi, vītarāgā samāhitā;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhana’’nti.

သုက္ကာထေရီမသည် ဖြူစဉ်သော လောကုတ္တရာတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကင်း၏၊ တည်ကြည်၏၊ သုက္ကာထေရီမသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွသော ကိလေသမာရ်ကို အောင်ပြီး၍ အဆုံးစွန်ဖြစ် သော ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆောင်၏။

… Sukkā therī….

ဤသို့လျှင် သုက္ကာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

7. Selātherīgāthā

၇-သေလာထေရီဂါထာ

57.

၅၇။

‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;

Bhuñjāhi kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’.

လောက၌ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်မည်သည် မရှိ၊ ထို့ကြောင့် သင့်အား ကိုယ်၏ ဆိတ်ငြိမ်မှုʻကာယဝိဝေက'ဖြင့် အဘယ်သို့ ပြုလတ္တံ့နည်း၊ ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်မြူးထူးခြင်းတို့ကို ခံစားဦးလော့၊ နောင်တတဖန် ပူပန်မှု မဖြစ်ပါစေလင့်(ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏)။

58.

၅၈။

‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ ‘kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.

မာရ်နတ် ကာမဂုဏ်တို့သည် ဓား လှံ သံ တံကျင်နှင့် တူကုန်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့သည် ထိုကာမဂုဏ်တို၏ ခုတ်စဉ်းဖြတ်ပိုင်းရာ စဉ်းတီတုံးနှင့် တူကုန်၏၊ အကြင် ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်ခြင်းကို သင် ပြောဆို၏၊ ထိုကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်မှုမျိုးသည် ယခုအခါ ငါ့အား မွေ့လျော်နှစ်ခြိုက်ဖွယ် မဟုတ်တော့ပြီ။

59.

၅၉။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.

ငါသည် ခပ်သိမ်းသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှု တဏှာကို ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထု ကို ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာ အဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူဖြစ်ခဲ့ပြီ။

… Selā therī….

ဤသို့လျှင် သေလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

8. Somātherīgāthā

၈-သောမာထေရီဂါထာ

60.

၆၀။

‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;

Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’.

သောမာ အကြင် အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော အရပ်သို့ ဘုရားအစရှိသော ပညာရှိ ဣသိတို့သည် ရောက်အပ်၏၊ သူတပါးတို့သည် ဖြစ်စေနိုင်ခဲ၏၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အရပ်ကို လက်နှစ်လုံးမျှ ပညာရှိသော သင်ကဲ့သို့သော မိန်းမသည် ရောက်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း(ဟု မာရ်နတ်ကဆို၏)။

61.

၆၁။

‘‘Itthibhāvo no kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;

Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.

မာရ်ယုတ် သစ္စာလေးပါးတရားကို ကောင်းစွာ ရှုမြင်နိုင်သူအား စိတ်သည် ကောင်းစွာ တည်ကြည်၍ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ရှိသော် မိန်းမအဖြစ်သည် ငါတို့အား အဘယ်သို့သော တားမြစ်ခြင်းကို ပြုနိုင် ရာသနည်း။

62.

၆၂။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.

ငါသည် ခပ်သိမ်းသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှု တဏှာကို ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာ အဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။

… Somā therī….

ဤသို့လျှင် သောမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Tikanipāto niṭṭhito.

တိကနိပါတ် ပြီး၏။

4. Catukkanipāto

၄-စတုက္ကနိပါတ်

1. Bhaddākāpilānītherīgāthā

၁-ဘဒ္ဒါကာပိလာနီထေရီဂါထာ

63.

၆၃။

‘‘Putto [Pg.387] buddhassa dāyādo, kassapo susamāhito;

Pubbenivāsaṃ yovedi, saggāpāyañca passati.

မြတ်စွာဘုရား၏သားတော်ဖြစ်၍ တရားအမွေကို ခံထိုက်သော ကောင်းစွာတည်ကြည်သော စိတ်ရှိသော မဟာကဿပထေရ်သည် ရှေး၌နေခဲ့ဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို သိတော်မူပြီ၊ နတ်ပြည် ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ဖြစ်ခြင်း အပါယ်ဘုံ၌ဖြစ်ခြင်းကိုလည်း (ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့်) မြင်တော်မူပြီ။

64.

၆၄။

‘‘Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;

Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo.

ထိုမှတပါး ဇာတိ၏ကုန်ကြောင်းဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ပြီ၊ ထူးသော ဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ ရဟန်းကိစ္စပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ပြီး အာသဝက္ခယဉာဏ်ဟူသော အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ပြီ၊ ဤသို့ သုံးပါးသော ဝိဇ္ဇာတို့ဖြင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့်ပြည့်စုံ၍ မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ရဟန္တာ ဗြာဟ္မဏအစစ် ဖြစ်တော်မူပေ၏။

65.

၆၅။

‘‘Tatheva bhaddā kāpilānī, tevijjā maccuhāyinī;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhanaṃ.

ထိုမဟာကဿပထေရ်အတူသာလျှင် ဘဒ္ဒါကာပိလာနီသည်လည်း ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သေ ခြင်း၏ အကြောင်းကို စွန့်ပယ်ပြီး ဖြစ်၏၊ စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွသော ကိလေသမာရ်ကို အောင်ပြီး၍ အဆုံးစွန် ဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်ဝန်ကို ဆောင်၏။

66.

၆၆။

‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ubho pabbajitā mayaṃ;

Tyamha khīṇāsavā dantā, sītibhūtamha nibbutā’’ti.

လောက၌ (အိမ်ထောင်သားမွေးခြင်း၏) အပြစ်ကိုမြင်၍ ငါတို့နှစ်ယောက်လုံး အာသဝေါကုန် ပြီးသူတို့ ဖြစ်ကြကုန်၏၊ (ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို) ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမထားပြီးဖြစ်ကုန်၏၊ ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်း ပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ကြရလေကုန်ပြီ။

… Bhaddā kāpilānī therī….

ဤသို့လျှင် ဘဒ္ဒါကာပိလာနီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Catukkanipāto niṭṭhito.

စတုက္ကနိပါတ် ပြီး၏။

5. Pañcakanipāto

၅-ပဉ္စကနိပါတ်

1. Aññatarātherīgāthā

၁-အညတရထေရီဂါထာ

67.

၆၇။

‘‘Paṇṇavīsativassāni[Pg.388], yato pabbajitā ahaṃ;

Nāccharāsaṅghātamattampi, cittassūpasamajjhagaṃ.

ငါသည် ရဟန်းဖြစ်သည်မှစ၍ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်တို့ပတ်လုံး လက်ဖျစ်တတွက်လောက် ကာလမျှလည်း စိတ်၏ ငြိမ်သက် တည်ကြည်မှုကို မရခဲ့စဘူး။

68.

၆၈။

‘‘Aladdhā cetaso santiṃ, kāmarāgenavassutā;

Bāhā paggayha kandantī, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ.

ငါသည် စိတ်၏ ငြိမ်သက်ခြင်းကိုမရပဲ ကာမရာဂတည်းဟူသော မိုးရေဖြင့် စိုစွတ်သည်ဖြစ်၍ လက် မောင်းနှစ်ဖက်တို့ကို မြှောက်ချီကာ ငိုကြွေးလျက်သာ ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်ခဲ့ပါ၏။

69.

၆၉။

‘‘Sā bhikkhuniṃ upāgacchiṃ, yā me saddhāyikā ahu;

Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo.

အကြင်(ဓမ္မဒိန္နာ)ဘိက္ခုနီမသည် ငါယုံကြည်အပ်သော စကားရှိ၏၊ ထိုဓမ္မဒိန္နာဘိက္ခုနီမကို ထို ငါသည် ဆည်းကပ်ပြီ၊ ထိုဓမ္မဒိန္နာသည် ခန္ဓာအာယတန ဓာတ်တို့ကို (ပြလျက်) ငါ့အား တရားဟောခဲ့ပြီ။

70.

၇၀။

‘‘Tassā dhammaṃ suṇitvāna, ekamante upāvisiṃ;

Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ.

ထိုဓမ္မဒိန္နာဘိက္ခုနီမ၏ တရားကို ကြားနာရ၍ ငါသည် သင့်လျော်လျောက်ပတ်သော အရပ်သို့ ကပ်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီ၊ ငါသည် ရှေး၌နေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို သိခဲ့ပြီ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို သုတ်သင်အပ် ပြီ။

71.

၇၁။

‘‘Cetopariccañāṇañca, sotadhātu visodhitā;

Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ငါသည် သူတပါးတို့၏စိတ်ကို ပိုင်းခြား၍သိသော စေတောပရိယဉာဏ်ကို၎င်း ဒိဗ္ဗသောတအဘိ ဉာဏ်ကို၎င်း သုတ်သင်အပ်ပြီ၊ ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်ကိုလည်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ၊ အာသဝေါတရားတို့၏ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ပြီ၊ အဘိညာဉ် ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော် မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

… Aññatarā therī ….

ဤသို့လျှင် အညတရထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

2. Vimalātherīgāthā

၂-ဝိမလာထေရီဂါထာ

72.

၇၂။

‘‘Mattā vaṇṇena rūpena, sobhaggena yasena ca;

Yobbanena cupatthaddhā, aññāsamatimaññihaṃ.

ငါသည် ဂုဏ်ဖြင့်၎င်း အဆင်းရူပါရုံဖြင့်၎င်း တင့်တယ်ခြင်းဖြင့်၎င်း အခြံအရံဖြင့်၎င်း မာန်ယစ်ကာ ပျိုမျစ်နုနယ်သောအဖြစ်ဖြင့်လည်း အဆင့်ဆင့် ပင့်မြှောက်သည် ဖြစ်၍ အခြားတပါးသော မိန်းမတို့အား မထီမဲ့မြင် ပြုခဲ့ပြီ။

73.

၇၃။

‘‘Vibhūsetvā imaṃ kāyaṃ, sucittaṃ bālalāpanaṃ;

Aṭṭhāsiṃ vesidvāramhi, luddo pāsamivoḍḍiya.

ငါသည် လူမိုက်တို့သာ ချီးမွမ်းစကား ပလွှားပြောဆိုတတ်သော မစင်အတိပြီးသော ဤခန္ဓာကိုယ် ကို အလွန်ဆန်းကြယ်စွာ တန်ဆာဆင်ပြီး၍ မုဆိုးသည် ကျော့ကွင်းထောင်ကာ ကျော့ကွင်းအနီး၌ ရပ်တည်သကဲ့ သို့ ပြည့်တန်ဆာမတို့၏ အိမ်တံခါးဝ၌ ငါ့ကိုယ်တည်းဟူသော ကျော့ကွင်းကိုထောင်၍ ရပ်တည်ခဲ့ပါ၏။

74.

၇၄။

‘‘Pilandhanaṃ vidaṃsentī, guyhaṃ pakāsikaṃ bahuṃ;

Akāsiṃ vividhaṃ māyaṃ, ujjagghantī bahuṃ janaṃ.

လျှို့ဝှက်အပ်သော အင်္ဂါကို၎င်း ထင်ရှားပြအပ်သော များစွာသော အဆင်တန်ဆာကို၎င်း ပြလျက် များစွာသော လူအပေါင်းကို (ဖြားယောင်းခြင်းငှါ) ရယ်သွမ်းသွေးလျက် အထူးထူးအပြားပြား များစွာသော မာယာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါ၏။

75.

၇၅။

‘‘Sājja piṇḍaṃ caritvāna, muṇḍā saṅghāṭipārutā;

Nisinnā rukkhamūlamhi, avitakkassa lābhinī.

ထိုငါ(ဝိမလာ)သည် ယခုအခါ၌မူ (အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်၏ အဆုံးအမ၌ တည်လျက် သာသနာ တော်၌ ရှင်ရဟန်းပြု၍) ခေါင်းတုံးရိတ်ကာ ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံလျက် ဆွမ်းခံလှည့်လည်ပြီးလျှင် သစ်ပင်ရင်း၌ ထိုင်နေကာ ဝိတက်ကင်းသော ဒုတိယဈာန်လျှင် အခြေရှိသောအရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခဲ့ပြီ။

76.

၇၆။

‘‘Sabbe yogā samucchinnā, ye dibbā ye ca mānusā;

Khepetvā āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.

ငါသည် လူ့ပြည် နတ်ပြည်၌ အကျုံးဝင်သော ယောဂအားလုံးတို့ကို မဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ် ကုန်ပြီ၊ အာသဝေါတရား အားလုံးတို့ကို ကုန်စေကာ ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ အေးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်ရ လေပြီ။

… Vimalā purāṇagaṇikā therī….

ဤသို့လျှင် ပြည့်တန်ဆာမဖြစ်ဘူးသော ဝိမလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Sīhātherīgāthā

၃-သီဟာထေရီဂါထာ

77.

၇၇။

‘‘Ayoniso [Pg.389] manasikārā, kāmarāgena aṭṭitā;

Ahosiṃ uddhatā pubbe, citte avasavattinī.

(ငါသည်) မသင့်မတင့် နှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့၌ တပ်မက်မှု (ဆန္ဒ-ရာဂ) နှိပ်စက်အပ် သည်ဖြစ်၍ ငါ၏စိတ်သည် ငါ့အလိုသို့ မလိုက်သောကြောင့် ရှေးအခါက ပျံလွင့်ခဲ့ပါ၏။

78.

၇၈။

‘‘Pariyuṭṭhitā klesehi, subhasaññānuvattinī;

Samaṃ cittassa na labhiṃ, rāgacittavasānugā.

ငါသည် (ကာမရာဂစသော)ကိလေသာတို့ နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်၏ ဟူသောအမှတ် သုဘသညာသို့ အစဉ်လိုက်ကာ ကာမရာဂနှင့်ယှဉ်သော စိတ်၏အလိုသို့ အစဉ်လိုက်လျက် စိတ်၏ငြိမ်သက် တည်ကြည်မှုကို မရနိုင်တော့ပါ။

79.

၇၉။

‘‘Kisā paṇḍu vivaṇṇā ca, satta vassāni cārihaṃ;

Nāhaṃ divā vā rattiṃ vā, sukhaṃ vindiṃ sudukkhitā.

ငါသည် ကြုံ့လှီ၍ ဖျော့တော့သော အဆင်းရှိလျက် အဆင်းမလှသည်ဖြစ်၍ ခုနစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့ရ၏၊ ငါသည် အလွန်ဆင်းရဲသည်ဖြစ်၍ နေ့၌၎င်း ညဥ််း၌၎င်း ရဟန်းချမ်းသာကို မရစဘူးပေ။

80.

၈၀။

‘‘Tato rajjuṃ gahetvāna, pāvisiṃ vanamantaraṃ;

Varaṃ me idha ubbandhaṃ, yañca hīnaṃ punācare.

ထိုသို့ ရဟန်းချမ်းသာကို မရခြင်းကြောင့် ကြိုးကိုယူပြီးလျှင် တဖန်လူထွက်ခြင်းထက် ဤတော အုပ်အတွင်း၌ ကြိုးဆွဲချ၍ သေရခြင်းကပင် ငါ့အား မြတ်သေး၏ဟု(နှလုံးသွင်းကာ) တောတွင်းသို့ ဝင်ခဲ့ပြီ။

81.

၈၁။

‘‘Daḷhapāsaṃ karitvāna, rukkhasākhāya bandhiya;

Pakkhipiṃ pāsaṃ gīvāyaṃ, atha cittaṃ vimucci me’’ti.

ငါသည် ခိုင်မြဲသောကြိုးကွင်းကို ပြုလုပ်၍ သစ်ကိုင်း၌ ဖွဲ့ချည်ပြီးလျှင် လည်ပင်း၌ ကြိုးကွင်းကို ထည့်သွင်းလိုက်ပါ၏၊ ထိုသို့ ကြိုးကွင်းထည့်သွင်းသည့် အခြားမဲ့၌ မဂ်အစဉ်ဖြင့် ငါ၏စိတ်သည် ကိလေသာ အားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီ။

… Sīhā therī….

ဤသို့လျှင် သီဟာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

4. Sundarīnandātherīgāthā

၄-သုန္ဒရီနန္ဒာထေရီဂါထာ

82.

၈၂။

‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa nande samussayaṃ;

Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

နန္ဒာ ကျင်နာနှိပ်စက်သော မစင်ကြယ်သည်ဖြစ်၍ ပုပ်သောခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို(ပညာမျက်စိဖြင့်) ရှုစမ်း ပါလော့၊ အသုဘဟု အဖန်တလဲလဲရှုခြင်းဖြင့် စိတ်ကို တခုတည်းသော အာရုံရှိအောင် ကောင်းစွာ တည်ကြည် သည်ကိုပြု၍ ပွါးများလေလော့။

83.

၈၃။

‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;

Duggandhaṃ pūtikaṃ vāti, bālānaṃ abhinanditaṃ.

ဤအသက်ရှိသော ကိုယ်ကောင်ကဲ့သို့ ထို့အတူ ထိုသင်မြင်ရသော အကောင်ပုပ်သည် မကောင်း သော အနံ့ရှိ၍ ပုပ်သောအနံ့လှိုင်၏။ ထိုအကောင်ပုပ်ကဲ့သို့ ထို့အတူ ဤ ကိုယ်ကောင်သည်လည်း မကောင်းသော အနံ့ရှိ၍ ပုပ်သောအနံ့ လှိုင်သည်သာတည်း၊ ဤသို့ သဘောရှိသော ကိုယ်ကောင်ကြီးကို သူမိုက်တို့သာ အလွန် နှစ်သက်အပ်၏။

84.

၈၄။

‘‘Evametaṃ avekkhantī, rattindivamatanditā;

Tato sakāya paññāya, abhinibbijjha dakkhisaṃ.

ထိုခန္ဓာကိုယ်ကို ဤသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် နေ့နေ့ ညည မပျင်းမရှိသည်ဖြစ်၍ ကြည့်ရှုဆင်ခြင်သည်ရှိသော် ထိုသုတမယဉာဏ်ဖြစ်ပြီးသည့်နောက် မိမိပညာဖြင့် ဖောက်ခွဲ၍ မြင်ရလတ္တံ့(ဟု မြတ်စွာဘုရားဟောတော်မူ၏) ။

85.

၈၅။

‘‘Tassā me appamattāya, vicinantiyā yoniso;

Yathābhūtaṃ ayaṃ kāyo, diṭṭho santarabāhiro.

မမေ့မလျော့သည်ဖြစ်၍ အသင့်အားဖြင့် စူးစမ်းဆင်ခြင်သော ထိုငါသည် အတွင်းအပနှင့်တကွဖြစ် သော ဤခန္ဓာကိုယ်ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မြင်အပ်ပြီ။

86.

၈၆။

‘‘Atha nibbindahaṃ kāye, ajjhattañca virajjahaṃ;

Appamattā visaṃyuttā, upasantāmhi nibbutā’’ti.

ထိုသို့ မြင်အပ်ပြီးသည့်နောက် ငါသည် ခန္ဓာကိုယ်၌ ငြီးငွေ့ခဲ့ပြီ၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌လည်း တပ်မက်မှု ကင်းခဲ့ပြီ၊ ငါသည် မမေ့မလျော့ သံယောဇဉ်ကင်းကာ ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီးဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးခြင်းသို့ ရောက် လေပြီ။

… Sundarīnandā therī….

ဤသို့လျှင် သုန္ဒရီနန္ဒာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

5. Nanduttarātherīgāthā

၅-နန္ဒုတ္တရာထေရီဂါထာ

87.

၈၇။

‘‘Aggiṃ candañca sūriyañca, devatā ca namassihaṃ;

Nadītitthāni gantvāna, udakaṃ oruhāmihaṃ.

ငါသည် မီးကို၎င်း လကို၎င်း နေကို၎င်း နတ်တို့ကို၎င်း ရှိခိုးခဲ့ပါ၏၊ မြစ်ဆိပ်တို့သို့ သွား၍ ရေသို့လည်း သက်ဆင်းခဲ့ပါ၏။

88.

၈၈။

‘‘Bahūvatasamādānā[Pg.390], aḍḍhaṃ sīsassa olikhiṃ;

Chamāya seyyaṃ kappemi, rattiṃ bhattaṃ na bhuñjahaṃ.

ငါသည် (ပဉ္စာတပအကျင့်စသော) များစွာသော ဝတ်အကျင့်ကို ဆောက်တည်၍ ဦးခေါင်း၏ ထက်ဝက်သော ဆံပင်ကို ရိတ်ခဲ့ပါ၏၊ မြေ၌ အိပ်ခြင်းကို ပြုခဲ့ပါ၏၊ ငါသည် ညစာထမင်းကို မစားခဲ့ပါ။

89.

၈၉။

‘‘Vibhūsāmaṇḍanaratā, nhāpanucchādanehi ca;

Upakāsiṃ imaṃ kāyaṃ, kāmarāgena aṭṭitā.

(အဝတ်တန်ဆာ ပန်းနံ့သာစသည်တို့ဖြင့်) တန်ဆာဆင်မှု၌ မွေ့လျော်သည်ဖြစ်၍ ရေချိုးခြင်း ချေးပိတ်ခြင်းတို့ဖြင့်လည်း ဤခန္ဓာကိုယ်ကို ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခဲ့ပါ၏၊ ဤသို့ ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့မှု ပြုသည် ရှိသော် ကာမရာဂဖြင့် နှိပ်စက်ခံရပါ၏။

90.

၉၀။

‘‘Tato saddhaṃ labhitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Disvā kāyaṃ yathābhūtaṃ, kāmarāgo samūhato.

ထိုနောက် (အသျှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်မထေရ်ထံ၌ အဆုံးအမခံသဖြင့် သာသနာတော်၌) ယုံကြည်မှု `သဒ္ဓါတရားကိုရ၍ `အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပါ၏။

91.

၉၁။

‘‘Sabbe bhavā samucchinnā, icchā ca patthanāpi ca;

Sabbayogavisaṃyuttā, santiṃ pāpuṇi cetaso’’ti.

(ငါသည်) ဘဝအားလုံးတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အလိုရမ္မက်ကို၎င်း (ဘဝ၌) တောင့်တမှု “ပတ္ထနာ”ကို၎င်း အကြွင်းမဲ့ဖြတ်အပ်ပြီ၊ ယောဂအားလုံးတိုမှ ကင်းသည်ဖြစ်၍ စိတ်၏ငြိမ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ ရပေပြီ။

… Nanduttarā therī….

ဤသို့လျှင် နန္ဒုတ္တရာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

6. Mittākāḷītherīgāthā

၆-မိတ္တာကာဋီထေရီဂါထာ

92.

၉၂။

‘‘Saddhāya pabbajitvāna, agārasmānagāriyaṃ;

Vicariṃhaṃ tena tena, lābhasakkāraussukā.

ငါသည် ယုံကြည်မှု “သဒ္ဓါ”တရားဖြင့် အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်မှ ထွက်ပြီးလျှင် ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြုခဲ့၍ လာဘ်ပူဇော်သကာ၌ လုံ့လပြုလျက် ထိုထို တရားဟောခြင်းစသော လာဘ်ရကြောင်းဖြင့် လှည့် လည်ခဲ့ပါ၏။

93.

၉၃။

‘‘Riñcitvā paramaṃ atthaṃ, hīnamatthaṃ asevihaṃ;

Kilesānaṃ vasaṃ gantvā, sāmaññatthaṃ na bujjhihaṃ.

ငါသည် မြတ်သော (ဈာန် ဝိပဿနာ မဂ်ဖိုလ်စသော) အကျိုးကို စွန့်ပစ်၍ ယုတ်သော (ပစ္စည်း လေးပါးတည်းဟူသော) (အာမိသ) အကျိုးကို မှီဝဲခဲ့ပြီ၊ ကိလေသာတို့၏ အလိုနိုင်ငံသို့ လိုက်သည်ဖြစ်၍ ရဟန်း ကိစ္စကို ငါမသိခဲ့။

94.

၉၄။

‘‘Tassā me ahu saṃvego, nisinnāya vihārake;

Ummaggapaṭipannāmhi, taṇhāya vasamāgatā.

ထိုငါသည် နေရာတိုက်ခန်း၌ ထိုင်နေစဉ် ထိတ်လန့်မှု“သံဝေဂ”တရားဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏၊ ငါသည် (ပစ္စည်း၌ တပ်မက်မှု) တဏှာ၏ အလိုနိုင်ငံသို့ လိုက်၍ သူတော်ကောင်းတို့ သွားမြဲ မဟုတ်သော ခရီးမှားသို့ သွားခဲ့၏။

95.

၉၅။

‘‘Appakaṃ jīvitaṃ mayhaṃ, jarā byādhi ca maddati;

Purāyaṃ bhijjati kāyo, na me kālo pamajjituṃ.

ငါ၏ အသက်သည် နည်း၏၊ အိုခြင်း နာခြင်းသည်လည်း ငါ့ကို နှိပ်စက်နေ၏၊ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် မချွတ် ပျက်စီးလတ္တံ့ ၊ ငါ့အား မေ့လျော့ခြင်းငှါ အခါကာလမဟုတ်တော့ချေ (ဟု ထိတ်လန့်မှု“သံဝေဂ” တရား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့၏)။

96.

၉၆။

‘‘Yathābhūtamavekkhantī, khandhānaṃ udayabbayaṃ;

Vimuttacittā uṭṭhāsiṃ, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ငါသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ရှုဆင်ခြင်သည်ရှိသော် ကိလေ သာတို့မှ လွတ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဘဝမှ ထမြောက်ခဲ့ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရားဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြု ကျင့်ပြီးပြီ။

… Mittā kāḷī therī….

ဤသို့လျှင် မိတ္တာကာဋီထေရီသည် ဤဂါထာတိုကို ရွတ်ဆို၏။

7. Sakulātherīgāthā

၇-သကုလာထေရီဂါထာ

97.

၉၇။

‘‘Agārasmiṃ vasantīhaṃ, dhammaṃ sutvāna bhikkhuno;

Addasaṃ virajaṃ dhammaṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ.

ငါသည် အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်၌ နေထိုင်စဉ် ရဟန်း(တပါး)၏ တရားစကားကို ကြားနာရ၍ ကိလေသာမြူကင်းသော (မသေခြင်း၏) အကြောင်းဖြစ်သော စုတေရွေ့လျှောမှုမရှိသော နိဗ္ဗာန်ကို မြင်တွေ့ရပြီ။

98.

၉၈။

‘‘Sāhaṃ puttaṃ dhītarañca, dhanadhaññañca chaḍḍiya;

Kese chedāpayitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

ထိုငါသည် သားကို၎င်း သမီးကို၎င်း ဥစ္စာစပါးကို၎င်း စွန့်ပစ်၍ ဆံပင်တို့ကို ရိတ်ဖြတ်စေပြီးလျှင် အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပါ၏။

99.

၉၉။

‘‘Sikkhamānā [Pg.391] ahaṃ santī, bhāventī maggamañjasaṃ;

Pahāsiṃ rāgadosañca, tadekaṭṭhe ca āsave.

ငါသည် သိက္ခမာန်သာဖြစ်သေးလျက် မဇ္ဈိမပဋိပဒါခရီးဖြစ်သော အထက်မဂ်ကို ဖြစ်စေသည်ရှိ သော် ရာဂဒေါသကို၎င်း ထိုရာဂဒေါသနှင့်တူသော တည်ရာရှိသော အာသဝေါတရားတို့ကို၎င်း ပယ်စွန့်နိုင်ခဲ့ပြီ။

100.

၁၀၀။

‘‘Bhikkhunī upasampajja, pubbajātimanussariṃ;

Dibbacakkhu visodhitaṃ, vimalaṃ sādhubhāvitaṃ.

ငါသည် အသက်ပြည့်သောအခါ ပဉ္စင်းခံ၍ ဘိက္ခုနီမဖြစ်လတ်သော် ရှေးဘဝကို အောက်မေ့နိုင် ခဲ့ပြီ၊ ကောင်းစွာပွါးများအပ်သော ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို အညစ်အကြေးကင်းစင်အောင် သုတ်သင်အပ်ပြီ။

101.

၁၀၁။

‘‘Saṅkhāre parato disvā, hetujāte palokite ;

Pahāsiṃ āsave sabbe, sītibhūtāmhi nibbutā’’ti.

အကြောင်းပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော ပျက်စီးတတ်သည့် သဘောရှိကုန် တေဘူမကသင်္ခါရ တရားတို့ကို သူစိမ်းပြင်ပအားဖြင့် ရှုမြင်၍ အာသဝေါတရားအားလုံးတို့ကို ပယ်ခဲ့ပြီ၊ ကိလေသာမီး ချုပ်ငြိမ်းပြီး ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ပြီ။

… Sakulā therī….

ဤသို့လျှင် သကုလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

8. Soṇātherīgāthā

၈-သောဏာထေရီဂါထာ

102.

၁၀၂။

‘‘Dasa putte vijāyitvā, asmiṃ rūpasamussaye;

Tatohaṃ dubbalā jiṇṇā, bhikkhuniṃ upasaṅkamiṃ.

ငါသည် ဤရူပကာယဟု ဆိုအပ်သော ခန္ဓာကိုယ်၌ တည်၍ ထကျိပ်သော သားသမီးတို့ကို ဖွားမြင် ခဲ့ပြီးသော် ထိုသို့ဖွားမြင်ရသောကြောင့် ခွန်အားနည်းပါး အိုမင်းသည်ဖြစ်၍ ဘိက္ခုနီမ(တဦး)ထံသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ ပါ၏။

103.

၁၀၃။

‘‘Sā me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;

Tassā dhammaṃ suṇitvāna, kese chetvāna pabbajiṃ.

ထိုဘိက္ခုနီမသည် ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ်တိုကို ပြလျက် ငါ့အား တရားဟော၏။ ငါသည် ထို ဘိက္ခုနီမ၏ တရားကို ကြားနာရ၍ ဆံပင်တို့ကို ရိတ်ဖြတ်ကာ ရဟန်း ပြုခဲ့ပါ၏။

104.

၁၀၄။

‘‘Tassā me sikkhamānāya, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure.

ထိုငါသည် သိက္ခမာန်သာ ဖြစ်သေးလျက် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို သုတ်သင်အပ်ပြီ၊ ငါသည် အကြင်ဘုံဘဝ၌ ရှေးကနေခဲ့ဘူးပြီ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော ရှေးကနေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို သိပြီ။

105.

၁၀၅။

‘‘Animittañca bhāvemi, ekaggā susamāhitā;

Anantarāvimokkhāsiṃ, anupādāya nibbutā.

တခုတည်းသော အာရုံရှိသည် ကောင်းစွာ တည်ကြည်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အကြောင်းနိမိတ် ကင်းမှု အနိမိတ္တာနုပဿနာကိုလည်း ပွါးများ၏၊ ငါသည် အရဟတ္တမဂ်၏ အခြားမဲ့၌ဖြစ်သော (အရဟတ္တဖိုလ်) ဝိမောက္ခရှိသူ ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ တစုံတခုသော အာရုံကို စွဲလမ်း၍ မယူပဲ ကိလေသာငြိမ်းအေးပြီ။

106.

၁၀၆။

‘‘Pañcakkhandhā pariññātā, tiṭṭhanti chinnamūlakā;

Dhi tavatthu jare jamme, natthi dāni punabbhavo’’ti.

ခန္ဓာငါးပါးတိုကို ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ကုန်ပြီ၊ ထိုခန္ဓာငါးပါးတိုသည် အဝိဇ္ဇာ တဏှာတည်းဟူသော အမြစ်ပြတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ တည်ကုန်၏၊ ဟယ် ယုတ်မာလှစွာသော ဇရာ သင်၏ဖြစ်ပုံကား စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်း လေစွာ့တကား၊ ငါ့အား ယခုအခါ နောက်တဖန် ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ။

… Soṇā therī….

ဤသို့လျှင် သောဏာထေရီသည် ဤဂါထာတိုကို ရွတ်ဆို၏။

9. Bhaddākuṇḍalakesātherīgāthā

၉-ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီဂါထာ

107.

၁၀၇။

‘‘Lūnakesī paṅkadharī, ekasāṭī pure cariṃ;

Avajje vajjamatinī, vajje cāvajjadassinī.

ငါသည် ရှေးအခါက (ထန်းစေ့မှုတ်ခွံဖြင့်) ဆံပင်တို့ကို နုတ်ပယ်လျက် (တံပူ မသုံးသဖြင့်) သွားချေး ကပ်သော သွားရှိသည်ဖြစ်၍ အဝတ်တထည်တည်းသာ ဝတ်ရုံပြီးလျှင် (တက္ကတွန်းပြုကာ ရေချိုးခြင်းစသော) အပြစ်မရှိသောအမှု၌ အပြစ်ရှိ၏ဟု (မာန ထောင်လွှားခြင်းစသော) အပြစ်ရှိသောအမှု၌ကား အပြစ်မရှိဟု အယူရှိလျက် လှည့်လည်ခဲ့ပါ၏။

108.

၁၀၈။

‘‘Divāvihārā nikkhamma, gijjhakūṭamhi pabbate;

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.

ထိုအခါ၌ ငါသည် နေ့သန့်စင်ခြင်းငှါ ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့သော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်၌ ရဟန်း အပေါင်းခြံရံအပ်သော ကိလေသာမြူကင်းသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရပါ၏။

109.

၁၀၉။

‘‘Nihacca jāṇuṃ vanditvā, sammukhā añjaliṃ akaṃ;

‘Ehi bhadde’ti maṃ avaca, sā me āsūpasampadā.

ငါသည် ဒူးနှစ်ဖက်ကို ထောက်၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် မျက်မှောက်တော်၌ လက်အုပ်ချီခြင်းကို ပြုပြီ၊ (မြတ်စွာဘုရားသည်) ဘဒ္ဒါ လာလှည့်ဟု ငါ့ကို မိန့်တော်မူ၏၊ ထိုသို့ မိန့်တော်မူခြင်းသည် ငါ့အား ပဉ္စင်းဖြစ် ကြောင်း ဖြစ်ခဲ့ရပါ၏။

110.

၁၁၀။

‘‘Ciṇṇā [Pg.392] aṅgā ca magadhā, vajjī kāsī ca kosalā;

Anaṇā paṇṇāsavassāni, raṭṭhapiṇḍaṃ abhuñjahaṃ.

ရှေးအခါ ကိလေသာ ကြွေးမြီနှင့်တကွ ပြည်သူတို့၏ ဆွမ်းကို စားခဲ့သော ငါသည် အကြင် အင်္ဂတိုင်း မဂဓတိုင်း ဝဇ္ဇီတိုင်း ကာသိတိုင်း ကောသလတိုင်းကြီးတို့ကို လှည့်လည်သွားလာခဲ့ဘူးလေပြီ၊ (ထိုတိုင်းတို့၌ပင် ယခုအခါ) ကိလေသာ ကြွေးမြီကင်းသည်ဖြစ်၍ အနှစ်ငါးဆယ်တို့ပတ်လုံး ပြည်သူတို့၏ ဆွမ်းကိုငါစားခဲ့၏။

111.

၁၁၁။

‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;

Yo bhaddāya cīvaraṃ adāsi, vippamuttāya sabbaganthehī’’ti.

အကြင် ဥပါသကာသည် အလုံးစုံသော ဂန္ထလေးပါးတို့မှ လွတ်သော ဘဒ္ဒါထေရီမအား သင်္ကန်းကို ပေးလှူဘူး၏၊ ဤဥပါသကာသည် ပညာရှိပေစွာ့တကား၊ များစွာသော ကောင်းမှုကိုလည်း ပွါးများစေဘိ၏ တကား။

… Bhaddā kuṇḍalakesā therī….

ဤသို့လျှင် ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

10. Paṭācārātherīgāthā

၁၀-ပဋာစာရီထေရီဂါထာ

112.

၁၁၂။

‘‘Naṅgalehi kasaṃ khettaṃ, bījāni pavapaṃ chamā;

Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.

လူတို့သည် ထွန်တုံးတို့ဖြင့် လယ်ထွန်ကြကုန်သည်ဖြစ်၍ မျိုးစေ့တို့ကို မြေ၌ စိုက်ပျိုးကြကာ သားမယားတို့ကို မွေးမြူကြကုန်လျက် ဥစ္စာစပါးကို ရကြကုန်ဘိသေး၏။

113.

၁၁၃။

‘‘Kimahaṃ sīlasampannā, satthusāsanakārikā;

Nibbānaṃ nādhigacchāmi, akusītā anuddhatā.

ငါသည်ကား သီလနှင့် ပြည့်စုံသူ မပျင်းမရိသူ မပျံ့လွင့်သူဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမကို လိုက်နာပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် နိဗ္ဗာန်ကိုမရပဲ ရှိအံ့နည်း (ရရမည်သာတည်း)။

114.

၁၁၄။

‘‘Pāde pakkhālayitvāna, udakesu karomahaṃ;

Pādodakañca disvāna, thalato ninnamāgataṃ.

ငါသည် (ဤသို့ကြံစည်၍) ခြေတို့ကို ဆေးသော် မြင့်ရာအရပ်မှ နိမ့်ရာအရပ်သို့ စီးဆင်းသော ခြေဆေးရေကိုလည်း မြင်ရ၍ ခြေဆေးရေတို့၌ (ဝိပဿနာပွါးခြင်း အမှတ်နိမိတ်ကို) ပြု၏။

115.

၁၁၅။

‘‘Tato cittaṃ samādhesiṃ, assaṃ bhadraṃvajāniyaṃ;

Tato dīpaṃ gahetvāna, vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ;

Seyyaṃ olokayitvāna, mañcakamhi upāvisiṃ.

ထို့နောက် လိမ်မာသော ရထားထိန်းသည် အာဇာနည်မြင်းကောင်းကို ဆုံးမသကဲ့သို့ ငါသည် စိတ်ကို ဝိပဿနာသမာဓိဖြင့် ကောင်းစွာ တည်စေပြီးနောက် ငါသည် ဆီမီးကိုယူ၍ ကျောင်းတွင်းသို့ ဝင်ပြီးလျှင် အိပ်ရာနေရာကို (ဆီမီးရောင်ဖြင့်) ကြည့်၍ ညောင်စောင်းငယ်၌ (ထိုင်နေအံ့သောငှါ) အနီးသို့ ကပ်၏။

116.

၁၁၆။

‘‘Tato sūciṃ gahetvāna, vaṭṭiṃ okassayāmahaṃ;

Padīpasseva nibbānaṃ, vimokkho ahu cetaso’’ti.

ထို့နောက် ငါသည် အပ်သံချွန်ကို ယူ၍ ဆီမီးစာကို ဆွဲချ၏၊ ဆီမီး၏ ငြိမ်းခြင်းကဲ့သို့ စိတ်၏ ကိလေ သာတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည်ဖြစ်၏။

… Paṭācārā therī….

ဤသို့လျှင် ပဋာစာရီထေရီသည် ဤဂါထာတိုကို ရွတ်ဆို၏။

11. Tiṃsamattātherīgāthā

၁၁-တိံသမတ္တာထေရီဂါထာ

117.

၁၁၇။

‘‘‘Musalāni gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā ;

Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.

လူတို့သည် ( အသက်မွေးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်) ကျည်ပွေ့တို့ကို စွဲကိုင်လျက် စပါးကို ထောင်းကြကုန်၏၊ လူတို့သည် သားမယားတို့ကို မွေးမြူကုန်လျက် ဥစ္စာစပါးကို ရကြဘိသေး၏။

118.

၁၁၈။

‘‘‘Karotha buddhasāsanaṃ, yaṃ katvā nānutappati;

Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamante nisīdatha;

Cetosamathamanuyuttā, karotha buddhasāsanaṃ’.

အကြင် မြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်သောကြောင့် နောင်တတစ်ဖန် မပူပန်ရ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတော်ကို သင်တို့ လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်လော့၊ လျင်မြန်စွာ ခြေတို့ကိုဆေး၍ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောနေရာ၌ ထိုင်နေကြကုန်လော့၊ စိတ်၏ ငြိမ်သက်တည်ကြည်ခြင်းကို အားထုတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်လော့(ဟု ပဋာစာရာထေရီသည် သုံးကျိပ်သော ဘိက္ခုနီမတို့အား ဆုံးမ၏) ။

119.

၁၁၉။

‘‘Tassā tā vacanaṃ sutvā, paṭācārāya sāsanaṃ;

Pāde pakkhālayitvāna, ekamantaṃ upāvisuṃ;

Cetosamathamanuyuttā, akaṃsu buddhasāsanaṃ.

ထိုသုံးကျိပ်သော ဘိက္ခုနီမတို့သည် ထိုပဋာစာရာထေရီ၏စကားကို ကြားနာကြရကုန်၍ ခြေတို့ကို ဆေးကြပြီးလျှင် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာ၌ နေကြကုန်လျက် စိတ်၏ ငြိမ်သက်တည်ကြည်ခြင်းကို အားထုတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်၏။

120.

၁၂၀။

‘‘Rattiyā [Pg.393] purime yāme, pubbajātimanussaruṃ;

Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayuṃ;

Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayuṃ.

(မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်ကြကုန်သောကြောင့်) ညဉ့်ဦးယံ၌ ရှေးဘဝ ကို အောက်မေ့နိုင်ကုန်၏၊ ညဉ့်သန်ခေါင်ယံ၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို သုတ်သင်နိုင်ကြကုန်၏၊ ညဉ့်မိုးသောက်ယံ ၌ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲနိုင်ကြ ကုန်၏။

121.

၁၂၁။

‘‘Uṭṭhāya pāde vandiṃsu, ‘katā te anusāsanī;

Indaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ;

Purakkhatvā vihassāma, tevijjāmha anāsavā’’’ti.

( ထိုသုံးကျိပ်သော ဘိက္ခုနီမတို့သည် ) နေရာမှ ထကြကုန်၍ (မြတ်သော ထေရီမ) သင်၏ အဆုံး အမကို လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပါကုန်ပြီ (ဟု ဆိုကုန်၍) ပဋာစာရာ ထေရီမ၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးကြကုန်၏၊ စစ်မြေပြင်၌ အသုရာတို့ မအောင်နိုင်သော သိကြားမင်းကို ခြံရံ၍ နေကြကုန်သော ဘာဝတိံသာနတ်တို့ကဲ့သို့ အကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်ကို ခြံရံ၍ နေကြပါကုန်အံ့၊ အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်မပဋာစာရာကြောင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံကြရကုန် သည်ဖြစ်၍ အာသဝေါကင်းကြရပါကုန်၏။

Itthaṃ sudaṃ tiṃsamattā therī bhikkhuniyo paṭācārāya santike aññaṃ byākariṃsūti.

ဤသို့လျှင် သုံးကျိပ်ကုန်သော ဘိက္ခုနီထေရီမတို့သည် ပဋာစာရာ၏ အထံ၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ပြောကြား ကြကုန်၏။

12. Candātherīgāthā

၁၂-စန္ဒာထေရီဂါထာ

122.

၁၂၂။

‘‘Duggatāhaṃ pure āsiṃ, vidhavā ca aputtikā;

Vinā mittehi ñātīhi, bhattacoḷassa nādhigaṃ.

ငါသည် ရဟန်းမပြုမီ ရှေးလူဖြစ်စဉ်အခါက သူဆင်းရဲမ ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ မုဆိုးမလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ သား သမီးလည်း မရှိပါ၊ အဆွေခင်ပွန်း ဆွေမျိုးဉာတိ ကင်းသည်ဖြစ်၍ အစားအဝတ်ကို (ပြည့်စုံလုံလောက်အောင်) မရ ခဲ့ပါ။

123.

၁၂၃။

‘‘Pattaṃ daṇḍañca gaṇhitvā, bhikkhamānā kulā kulaṃ;

Sītuṇhena ca ḍayhantī, satta vassāni cārihaṃ.

ငါသည် ခွက်ကို၎င်း တောင်ဝှေးကို၎င်း လက်စွဲ၍ တအိမ်မှ တအိမ်သို့ (လှည့်လည်) တောင်းစား ရသည့်ပြင် အချမ်းအပူဖြင့်လည်း နှိပ်စက်ခံကာ ခုနစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး လှည့်လည်ခဲ့ရပါ၏။

124.

၁၂၄။

‘‘Bhikkhuniṃ puna disvāna, annapānassa lābhiniṃ;

Upasaṅkamma avocaṃ, ‘pabbajjaṃ anagāriyaṃ’.

ခုနစ်နှစ်လွန်ပြီးနောက် ထမင်းအဖျော်ကိုရသော (ပဋာစာရာ) ဘိက္ခုနီမကိုမြင်ရ၍ ချဉ်းကပ်ပြီး လျှင် အိမ်ရာမထောင် ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းအဖြစ်ကို ပန်ကြားလျှောက်ထား၏။

125.

၁၂၅။

‘‘Sā ca maṃ anukampāya, pabbājesi paṭācārā;

Tato maṃ ovaditvāna, paramatthe niyojayi.

ပဋာစာရာမည်သော ထိုဘိက္ခုနီမသည် ငါ့ကိုအစဉ်သနားသဖြင့် ရဟန်းပြုပေး၏၊ ထို့နောက် ငါ့ကို ဆိုဆုံးမ၍ မြတ်သော အကျိုးဖြစ်သော ပဋိပတ်၌ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်၏။

126.

၁၂၆။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, akāsiṃ anusāsaniṃ;

Amogho ayyāyovādo, tevijjāmhi anāsavā’’ti.

ငါသည် ထိုပဋာစာရာဘိက္ခုနီမ၏ ဆုံးမစကားကို ကြားနာရ၍ ဆုံးမသောအတိုင်း လိုက်နာပြု ကျင့်ပြီ၊ အရှင်မပဋာစာရာ၏ အဆုံးအမသည် အချည်းနှီးမဟုတ်ပါ၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့်ပြည့်စုံ၍ အာသဝေါကင်းသူ ဖြစ်ရပါ၏။

… Candā therī….

ဤသို့လျှင် စန္ဒာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Pañcakanipāto niṭṭhito.

ပဉ္စကနိပါတ် ပြီး၏။

6. Chakkanipāto

၆-ဆက္ကနိပါတ်

1. Pañcasatamattātherīgāthā

၁-ပဉ္စသတမတ္တာထေရီဂါထာ

127.

၁၂၇။

‘‘Yassa [Pg.394] maggaṃ na jānāsi, āgatassa gatassa vā;

Taṃ kuto cāgataṃ sattaṃ, ‘mama putto’ti rodasi.

ဤဘဝသို့လာသော အကြင်သတ္တဝါ၏ လာရာခရီးကို၎င်း ဤဘဝမှသွားသော အကြင်သတ္တဝါ၏ သွားရာခရီးကို၎င်း သင်မသိနိုင်ချေ။ (ယင်းသို့ဖြစ်ပါလျက်) တစုံတခုသော အရပ်မှလာသော ထိုသတ္တဝါကို ငါ့သား ဟူ၍ အဘယ့်ကြောင့် ငိုကြွေးရဘိသနည်း။

128.

၁၂၈။

‘‘Maggañca khossa jānāsi, āgatassa gatassa vā;

Na naṃ samanusocesi, evaṃdhammā hi pāṇino.

ဤဘဝသို့လာသော ထိုသတ္တဝါ၏ လာရာခရီးကို၎င်း ဤဘဝမှသွားသော ထိုသတ္တဝါ၏ သွားရာ ခရီးကို၎င်း သင်သည် အကယ်၍ သိသည်ဖြစ်စေဦးတော့၊ ဤသို့ပင် သိသော်လည်း သတ္တဝါတို့သည် ဤသို့ သေခြင်းပျက်ခြင်းသဘောရှိကုန်သည်သာ ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသေပြီးသောသားကို သင်မစိုးရိမ်ပါလေလင့်။

129.

၁၂၉။

‘‘Ayācito tatāgacchi, nānuññāto ito gato;

Kutoci nūna āgantvā, vasitvā katipāhakaṃ;

Itopi aññena gato, tatopaññena gacchati.

ထိုသေပြီးသော သင့်သားသည် ထိုတမလွန်ဘဝမှ လာပါလှည့်ဟု သင်မတောင်းပန်ရပဲ ဤဘဝသို့ ရောက်လာ၏၊ သွားပါလေတော့ဟု သင်ခွင့်မပြုပဲ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှ တမလွန်ဘဝသို့ သွားရ၏၊ တစုံတခုသော ဘဝမှ (ပဋိသန္ဓေနေသောအားဖြင့်)လာ၍ တရက်နှစ်ရက်နေပြီးလျှင် ဤဘဝမှလည်း တပါးသောဘဝသို့ သွား သည်မဟုတ်လော၊ ထိုတပါးသောဘဝမှလည်း တပါးသောဘဝသို့ သွားရဦးမည်မဟုတ်လော။

130.

၁၃၀။

‘‘Peto manussarūpena, saṃsaranto gamissati;

Yathāgato tathā gato, kā tattha paridevanā’’.

(ထိုထိုဘဝ၌ ဖြစ်ပြီး၍ ယင်းဘဝမှ) ကင်းသော သင်၏သားသည် (လူ၏ အသွင်အပြင်စသည်ဖြင့် ထိုထိုဘဝ၌ ဖြစ်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်) ကျင်လည်ရသည်ဖြစ်၍ (ထိုထိုဘဝသို့) သွားရလတ္တံ့၊ (သင်၏သားသည်) မသိရသောဘဝမှ မခေါ်ရပဲ ဤဘဝသို့ လာသကဲ့သို့ ထို့အတူ (ခွင့်မပြုပဲ) မသိရသောဘဝသို့ သွား၏၊ ထိုသို့ လာလိုကလာ၍ သွားလိုကသွားသော သင့်သားအပေါ်၌ ငိုကြွေးခြင်းသည် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။

131.

၁၃၁။

‘‘Abbahī vata me sallaṃ, duddasaṃ hadayassitaṃ;

Yā me sokaparetāya, puttasokaṃ byapānudi.

မြင်နိုင်ခဲသော နှလုံး၌မှီသော ငါ၏သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ကို ပယ်နုတ်နိုင်လေပြီတကား၊ စိုးရိမ်မှု “သောက’ဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရသော ငါ၏သားကို စွဲ၍ ဖြစ်သော စိုးရိမ်မှု “သောက”ကို ပယ်နုတ်နိုင်ပေ စွာ့တကား။

132.

၁၃၂။

‘‘Sājja abbūḷhasallāhaṃ, nicchātā parinibbutā;

Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, upemi saraṇaṃ muniṃ’’.

ထိုငါသည် ယခုအခါ သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ကို ပယ်နုတ်ပြီးသည့်ပြင် တဏှာတည်း ဟူသော မွတ်သိပ်ခြင်းကင်းကာ ကိလေသာငြိမ်းအေးသည်ဖြစ်၍ တရားအားလုံးတို့ကို သိတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း တရားတော်ကို၎င်း အရိယာသံဃာတော်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်နေရပါ သတည်း။

Itthaṃ sudaṃ pañcasatamattā therī bhikkhuniyo…pe….

ဤသို့လျှင် ငါးရာသောထေရီတို့သည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

2. Vāseṭṭhītherīgāthā

၂-ဝါသေဋ္ဌီထေရီဂါထာ

133.

၁၃၃။

‘‘Puttasokenahaṃ aṭṭā, khittacittā visaññinī;

Naggā pakiṇṇakesī ca, tena tena vicārihaṃ.

ငါသည် သား၌ဖြစ်သော စိုးရိမ်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ပျံ့လွင့်သော စိတ်ရှိသူ မိန်းမော တွေဝေသူ အရူးမဖြစ်ခဲ့ပါ၍ အဝတ်မပါ ဗလာကိုယ်တည်း ဖရိုဖရဲဖြန့်ကြဲသော ဆံပင်ရှိလျက် ထိုထိုရွာနိဂုံးသို့ လှည့်လည်ခဲ့ပါ၏။

134.

၁၃၄။

‘‘Vīthi saṅkārakūṭesu, susāne rathiyāsu ca;

Acariṃ tīṇi vassāni, khuppipāsāsamappitā.

တံမြက်ချေးစု အမှိုက်ပုံတို့၌၎င်း သုသာန်သင်းချိုင်း၌၎င်း ခရီးမတို့၌၎င်း ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ သုံးနှစ်တို့တိုင်တိုင် လှည့်လည်နေခဲ့ရပါ၏။

135.

၁၃၅။

‘‘Athaddasāsiṃ sugataṃ, nagaraṃ mithilaṃ pati ;

Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ.

ထို့နောက် ကောင်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ကြွသွားတော်မူတတ်သော မယဉ်ကျေးသောသူတို့ကို ယဉ်ကျေး အောင် ဆုံးမတော်မူတတ်သော မည်သည့်အရပ်ကမှ ဘေးရှိတော်မမူသော မြတ်စွာဘုရားကို မိတ္ထိလာပြည်သို့ ရှေးရှူကြွသွားတော်မူသည်ကို ဖူးမြင်ရပါ၏။

136.

၁၃၆။

‘‘Sacittaṃ paṭiladdhāna, vanditvāna upāvisiṃ;

So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo.

ထို့အခါ ငါသည် (ဘုရား၏အာနုဘော်ဖြင့် ရူးသွပ်ခြင်းပျောက်ကာ) ပကတိ မိမိစိတ်ကိုရ၍ ရှိခိုးပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ပါ၏၊ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့အား အစဉ်သနားသဖြင့် တရားဟောတော်မူပါ၏။

137.

၁၃၇။

‘‘Tassa [Pg.395] dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Yuñjantī satthuvacane, sacchākāsiṃ padaṃ sivaṃ.

ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာမှတ်သား၍ အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်း ဘောင်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ အားထုတ်သည်ဖြစ်၍ ဘေးဥပဒ်မရှိ၊ အေးငြိမ်းသော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုရပြီ။

138.

၁၃၈။

‘‘Sabbe sokā samucchinnā, pahīnā etadantikā;

Pariññātā hi me vatthū, yato sokāna sambhavo’’ti.

ငါသည် စိုးရိမ်မှု အားလုံးတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ အကြင် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် စိုးရိမ်မှု “သောက”တို့ ဖြစ်ပေါ်လာရ၏၊ ထိုစိုးရိမ်မှုသောကတို့၏ တည်ရာအကြောင်းတရား ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတို့ကို (ပရိညာသုံးပါးတို့ဖြင့်) ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ကုန်ပြီးဖြစ်ရကား စိုးရိမ်မှုသောကအားလုံးတို့သည် ယခုငါရအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်လျှင် အဆုံးအပိုင်းအခြားရှိကုန်၏။

… Vāseṭṭhī therī….

ဤသို့လျှင် ဝါသေဋ္ဌီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Khemātherīgāthā

၃- ခေမာထေရီဂါထာ

139.

၁၃၉။

‘‘Daharā tvaṃ rūpavatī, ahampi daharo yuvā;

Pañcaṅgikena turiyena, ehi kheme ramāmase’’.

ခေမာထေရီမ သင်သည် ငယ်ရွယ်နုနယ်၍ အဆင်းလှပပေ၏၊ ငါသည်လည်း ငယ်ရွယ်နုနယ်၍ လုလင်ပျို ဖြစ်ပါ၏၊ လာပါလှည့်၊ (ငါတို့သည်) အင်္ဂါငါးပါးရှိသော တူရိယာမျိုးဖြင့် (တီးမှုတ်ကာ) မွေ့လျော်ပျော်ပါး နေကြပါကုန်စို့(ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏)။

140.

၁၄၀။

‘‘Iminā pūtikāyena, āturena pabhaṅgunā;

Aṭṭiyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.

မာရ်ယုတ် (ငါသည်) ကာမတဏှာကို (မဂ်ဖြင့်) ပယ်နုတ်ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ကျင်နာ နှိပ်စက်၍ ပျက်စီးတတ်သော သဘောရှိသော ဤအပုပ်ကောင်ဖြင့် ငြီးငွေ့လှပါ၏ စက်ဆုပ်လှပါ၏။

141.

၁၄၁။

‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ ‘tvaṃ kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.

ကာမဂုဏ်တို့သည် ဓားလှံ သံတံကျင်နှင့်တူကုန်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့သည် ထိုကာမဂုဏ်တို့၏ ခုတ်စဉ်းဖြတ်ပိုင်းရာ စဉ်းတီတုံးနှင့်တူကုန်၏၊ အကြင်ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်ခြင်းကို သင်ပြောဆို၏၊ ထိုကာမဂုဏ် ၌ မွေ့လျော်မှုမျိုးသည် ယခုအခါ ငါ့အား မေ့လျော်နှစ်ခြိုက်ဖွယ် မဟုတ်တော့ပြီ။

142.

၁၄၂။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka.

ငါသည် ခပ်သိမ်းသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထု ကို ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာအဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။

143.

၁၄၃။

‘‘Nakkhattāni namassantā, aggiṃ paricaraṃ vane;

Yathābhuccamajānantā, bālā suddhimamaññatha.

လူမိုက်တို့သည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိကြကုန်သောကြောင့် ဂြိုဟ်နက္ခတ်တို့ကို ရှိခိုးကြကုန်လျက် တော၌ မီးကိုလုပ်ကျွေးကြကုန်သည်ရှိသော် ကိလေသာမှ စင်ကြယ်၏ဟု အောက်မေ့မှတ်ထင်ကြကုန်၏။

144.

၁၄၄။

‘‘Ahañca kho namassantī, sambuddhaṃ purisuttamaṃ;

Pamuttā sabbadukkhehi, satthusāsanakārikā’’ti.

ငါသည်ကား ယောက်ျားမြတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမ တော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်သည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေပြီ။

… Khemā therī….

ဤသို့လျှင် ခေမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

4. Sujātātherīgāthā

၄-သုဇာတာထေရီဂါထာ

145.

၁၄၅။

‘‘Alaṅkatā suvasanā, mālinī candanokkhitā;

Sabbābharaṇasañchannā, dāsīgaṇapurakkhatā.

၁၄၅-၁၄၆။ အဝတ်တန်ဆာ ကောင်းစွာ ဝတ်ဆင်ကာ ပန်းတို့ကိုပန်ဆင်လျက် စန္ဒကူးနံ့သာဖြင့် လိမ်းကျံ ပြီးလျှင် အလုံးစုံသော အဆင်တန်ဆာတို့ဖြင့် (တန်ဆာဆင်သည်၏ အစွမ်းဖြင့်) ဖုံးလွှမ်းအပ်သော ကိုယ်ရှိသည် ဖြစ်၍ အတင့်အတယ်ပြုထားသော ငါသည် ကျွန်မအပေါင်းခြံရံလျက်

146.

၁၄၆။

‘‘Annaṃ pānañca ādāya, khajjaṃ bhojjaṃ anappakaṃ;

Gehato nikkhamitvāna, uyyānamabhihārayiṃ.

များသော ထမင်းအဖျော်ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို ယူ၍ နေအိမ်မှထွက်ကာ ဥယျာဉ်သို့ရှေ့ရှူဆောင်ခဲ့၏။

147.

၁၄၇။

‘‘Tattha ramitvā kīḷitvā, āgacchantī sakaṃ gharaṃ;

Vihāraṃ daṭṭhuṃ pāvisiṃ, sākete añjanaṃ vanaṃ.

ထိုဥယျာဉ်၌ မွေ့လျော်ပျော်ပါး ကစားမြူးတူးပြီး၍ မိမိနေအိမ်သို့ ပြန်လာသည်ရှိသော် သာကေတ မြို့အနီး မျက်စဉ်းတော၌ (တည်ရှိသော) ကျောင်းတော်ကို ကြည့်ရှုခြင်းငှါ ဝင်ခဲ့ပါ၏။

148.

၁၄၈။

‘‘Disvāna [Pg.396] lokapajjotaṃ, vanditvāna upāvisiṃ;

So me dhammamadesesi, anukampāya cakkhumā.

(ထိုကျောင်းတော်၌) လောက၏ ဆီမီးတန်ဆောင်သဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသော် ရှိခိုး၍ ချဉ်းကပ်ခဲ့ပါ၏၊ စက္ခုငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့အား သနား တော်မူသဖြင့် တရားဟောတော်မူ၏။

149.

၁၄၉။

‘‘Sutvā ca kho mahesissa, saccaṃ sampaṭivijjhahaṃ;

Tattheva virajaṃ dhammaṃ, phusayiṃ amataṃ padaṃ.

ငါသည် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိပြီ၊ ထိုကျောင်း ၌ပင်လျှင် ကိလေသာမြူကင်း၍ သေခြင်းကင်းသော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို ရပြီ။

150.

၁၅၀။

‘‘Tato viññātasaddhammā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Tisso vijjā anuppattā, amoghaṃ buddhasāsana’’nti.

ထို့နောက် (ငါသည်) သူတော်ကောင်းတရားကို သိအပ်ပြီးဖြစ်၍ အိမ်ရာမထောင် ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြုပြီ၊ (ငါသည်) ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရောက်အပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတော်သည် အချည်းနှီး မဖြစ်ပါ။

… Sujātā therī….

ဤသို့လျှင် သုဇာတာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

5. Anopamātherīgāthā

၅-အနောပမာထေရီဂါထာ

151.

၁၅၁။

‘‘Ucce kule ahaṃ jātā, bahuvitte mahaddhane;

Vaṇṇarūpena sampannā, dhītā majjhassa atrajā.

ငါသည် များသောအသုံးအဆောင်ရှိသော များသောဥစ္စာရှိသော မြင့်မြတ်သော အမျိုး၌ဖြစ်ရ၍ ကိုယ်ရေအဆင်း လှပတင့်တယ်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံကာ မဇ္ဈမည်သော သူဌေး၏ ရင်၌ဖြစ်သော သမီးပါတည်း။

152.

၁၅၂။

‘‘Patthitā rājaputtehi, seṭṭhiputtehi gijjhitā ;

Pitu me pesayī dūtaṃ, detha mayhaṃ anopamaṃ.

ငါသည် မင်းသားတို့ လိုချင်တောင့်တအပ်သူ သူဌေးသားတို့ကလည်းတပ် မက်မောအပ်သူဖြစ် သောကြောင့် (ထိုမင်းသား သူဌေးသားတို့သည်) အကျွန်ုပ်အား အနောပမာမည်သောသမီးကို ပေးပါလော့ဟု ငါ၏ သခင်ထံသို့ တမန်စေလွှတ်ကြကုန်၏။

153.

၁၅၃။

‘‘Yattakaṃ tulitā esā, tuyhaṃ dhītā anopamā;

Tato aṭṭhaguṇaṃ dassaṃ, hiraññaṃ ratanāni ca.

အရှင်သူဌေး အရှင်သူဌေး၏ အနောပမာမည်သော သမီးကို အကြင်မျှလောက် အဘိုးထိုက်တန် ၏ဟု (ရုပ်လက္ခဏာသိသူတို့က) ပိုင်းခြားအပ်၏၊ ထိုထိုက်တန်သောအဘိုးထက် ရှစ်ဆတက်၍ ရွှေ၊ငွေကို၎င်း ရတနာတို့ကို၎င်း ပေးပါအံ့(ဟု ငါ၏သခင်ထံ တမန်စေလွှတ်ကြကုန်၏)

154.

၁၅၄။

‘‘Sāhaṃ disvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ anuttaraṃ;

Tassa pādāni vanditvā, ekamantaṃ upāvisiṃ.

ထိုငါသည် လူသုံးပါးတို့၏ အကြီးအမှူးဖြစ်တော်မူသော အတုမရှိသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသော် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုးပြီးလျှင် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောနေရာ၌နေ၏။

155.

၁၅၅။

‘‘So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo;

Nisinnā āsane tasmiṃ, phusayiṃ tatiyaṃ phalaṃ.

ဂေါတမနွယ်ဖြစ်တော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် အစဉ်သနားတော်မူပါသဖြင့် ငါ့အား တရား ဟောတော်မူပါ၏၊ (ငါသည်) ထိုနေရာ၌ ထိုင်နေလျက်ပင် တတိယမြောက် (အနာဂါမိ)ဖိုလ်ကို ရရှိပါ၏။

156.

၁၅၆။

‘‘Tato kesāni chetvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Ajja me sattamī ratti, yato taṇhā visositā’’ti.

ထို့နောက် ဆံပင်တို့ကို ရိတ်ဖြတ်၍ အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြု၏၊ ငါသည် (ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်နေစဉ်) ယနေ့ညဉ့်သည် ခုနစ်ရက်မြောက်ခဲ့လေပြီ၊ ယင်းခုနစ်ရက်မြောက်နေ့၌ပင် အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် တဏှာကို ခန်းခြောက်စေခဲ့ပြီ။

… Anopamā therī….

ဤသို့လျှင် အနောပမာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

6. Mahāpajāpatigotamītherīgāthā

၆-မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီဂါထာ

157.

၁၅၇။

‘‘Buddha vīra namo tyatthu, sabbasattānamuttama;

Yo maṃ dukkhā pamocesi, aññañca bahukaṃ janaṃ.

ကြီးမြတ်သော လုံ့လရှိတော်မူသော (သီလစသောဂုဏ်တို့ကြောင့်) အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ထက် မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား အကြင်အရှင်ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်ကို၎င်း အကျွန်ုပ်မှတပါးသော များစွာသော လူအပေါင်းကို၎င်း ဆင်းရဲမှ လွတ်စေတော်မူပါ၏၊ ထိုအရှင်ဘုရားအား ရှိခိုးခြင်းဖြစ်ပါစေသတည်း။

158.

၁၅၈။

‘‘Sabbadukkhaṃ pariññātaṃ, hetutaṇhā visositā;

Bhāvito aṭṭhaṅgiko maggo, nirodho phusito mayā.

၁၅၀။ အကျွန်ုပ်သည် အလုံးစုသော ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ပါပြီ၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော တဏှာဟုဆိုအပ်သော သမုဒယသစ္စာကို ခြောက်ကပ်စေအပ်ပါပြီ၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ္ဂသစ္စာကိုလည်း ပွါးစေ အပ်ပါပြီ၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကိုလည်း မျက်မှောက် ပြုအပ်ပါပြီ။

159.

၁၅၉။

‘‘Mātā [Pg.397] putto pitā bhātā, ayyakā ca pure ahuṃ;

Yathābhuccamajānantī, saṃsariṃhaṃ anibbisaṃ.

အကျွန်ုပ်သည် (ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းစသည်ကို)ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာမသိသောကြောင့် (သံသရာ ဟူသော သမုဒ္ဒရာ၌) ထောက်ရာတည်ရာကို မရသည်ဖြစ်၍ အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်သည်၏အစွမ်းဖြင့် ကျင်လည်ခဲ့ ရလေပြီ၊ (ယခုဘဝ၌) အမိဖြစ်၍ (တပါးသော ဘဝ၌ ထိုအမိ၏) သားဖြစ်ခဲ့ရ၏။ (ထိုဘဝမှ အခြားသောဘဝ၌) အဖဖြစ်ခဲ့ရ၏၊ အစ်ကို မောင် ဖြစ်ခဲ့ရ၏၊ အဖွားဖြစ်ခဲ့ရ၏။

160.

၁၆၀။

‘‘Diṭṭho hi me so bhagavā, antimoyaṃ samussayo;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo.

ငါသည် (ဓမ္မကာယဖြစ်သော) ထိုမြတ်စွာဘုရားကို အရိယာအမြင်ဖြင့် မြင်အပ်ပြီးသည်သာလျင် တည်း၊ (ထို့ကြောင့်) ဤငါ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် အဆုံးဖြစ်သော ခန္ဓာကိုယ်တည်း၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း ဇာတိသံသရာ ကုန်ပြီ၊ ယခုအခါ ငါ့အား တဖန်ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ ။

161.

၁၆၁။

‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame;

Samagge sāvake passe, esā buddhāna vandanā.

(အကြင်သူသည်) ထက်သန်သောလုံ့လရှိကုန်သော နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်ထားသော စိတ်ရှိကုန်သော မပြတ် မြဲမြံခိုင်ခံ့သော လုံ့လရှိကုန်သော အညီအညွတ်ဖြစ်ကုန်သော မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝကတို့ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မြင်စွမ်းနိုင်၏၊ ထိုသူ၏ ဤသို့ သာဝကတို့ကို မြင်ခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရားနှင့် မြတ်စွာဘုရား တပည့်သာဝကတို့အား ရှိခိုးခြင်းမည်၏။

162.

၁၆၂။

‘‘Bahūnaṃ vata atthāya, māyā janayi gotamaṃ;

Byādhimaraṇatunnānaṃ, dukkhakkhandhaṃ byapānudī’’ti.

ငါ၏ (အစ်မ) မာယာဒေဝီသည် များစွာသောသတ္တဝါတို့၏ အကျိုးငှါ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်သော သားတော်ဘုရားလောင်းကို ဖွားမြင်ခဲ့ပေစွာ့တကား၊ ထိုသားတော်မြတ်စွာဘုရားသည် နာခြင်းသေခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့၏ ဆင်းရဲအစုကို နုတ်ပယ်တော်မူပြီ။

… Mahāpajāpatigotamī therī….

ဤသို့လျှင် မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

7. Guttātherīgāthā

၇-ဂုတ္တာထေရီဂါထာ

163.

၁၆၃။

‘‘Gutte yadatthaṃ pabbajjā, hitvā puttaṃ vasuṃ piyaṃ;

Tameva anubrūhehi, mā cittassa vasaṃ gami.

ဂုတ္တာ အကြင်ကိလေသာပရိနိဗ္ဗာန် ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ ချစ်မြတ်နိုးအပ်သော သားကို၎င်း စည်းစိမ်ဥစ္စာ အစုကို၎င်း စွန့်၍ ရဟန်းပြုခဲ့၏၊ ထိုကိလေသပရိနိဗ္ဗာန် ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်အကျိုးကိုသာလျှင် သင်ပွါးများ လော့၊ စိတ်၏အလိုသို့ မလိုက်လင့်။

164.

၁၆၄။

‘‘Cittena vañcitā sattā, mārassa visaye ratā;

Anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvanti aviddasū.

( ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော ) စိတ်သည် လှည့်ပတ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ပညာမရှိကုန်သော ပုထုဇဉ် သတ္တဝါတို့သည် ကိလေသာမာရ်၏ အာရုံဖြစ်သော ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်ကုန်သည်ဖြစ်ရကား ဘဝများစွာ သံသ ရာပတ်လုံး ကျင်လည်ကြရကုန်၏။

165.

၁၆၅။

‘‘Kāmacchandañca byāpādaṃ, sakkāyadiṭṭhimeva ca;

Sīlabbataparāmāsaṃ, vicikicchañca pañcamaṃ.

၁၆၅-၁၆၆။ ဂုတ္တာမည်သောဘိက္ခုနီမ ကာမဂုဏ်၌လိုလားမှု “ကာမစ္ဆန္ဒ”ကို၎င်း သူတပါးစည်းစိမ်ကို ပျက်စီး စေလိုမှု‘ဗျာပါဒ’ကို၎င်း ငါ၏ကိုယ် ငါ၏ဥစ္စာဟု အယူမှားသော “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ”ကို၎င်း နွား၏အလေ့အကျင့် စသည်ဖြင့် သံသရာမှထွက်မြောက်၏ဟု မှားသောအားဖြင့် စွဲလမ်းတတ်သော “ သီလဗ္ဗတ ပရာမာသ ” ဒိဋ္ဌိကို၎င်း ငါးခုမြောက်သော (ဘုရား၌ ယုံမှားခြင်းစသော တဆယ့်ခြောက်ပါးသော) ယုံမှားမှု ‘ဝိစိကိစ္ဆာ’ကို၎င်း

166.

၁၆၆။

‘‘Saṃyojanāni etāni, pajahitvāna bhikkhunī;

Orambhāgamanīyāni, nayidaṃ punarehisi.

သင်သည် ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော အောက်ကာမဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော သံယောဇဉ်တို့ကို (အနာဂါမိမဂ်ဖြင့်)ပယ်စွန့်၍ (သင်သည်) ဤကာမဘုံသို့ တဖန်မလာရလတ္တံ့။

167.

၁၆၇။

‘‘Rāgaṃ mānaṃ avijjañca, uddhaccañca vivajjiya;

Saṃyojanāni chetvāna, dukkhassantaṃ karissasi.

ရူပဘဝ အရူပဘဝ၌ တပ်စွန်းမှုʻရူပရာဂ အရူပရာဂ’ကို၎င်း ထောင်လွှားမှု “မာန”ကို၎င်း မသိမှု “မောဟ”ကို၎င်း ပျံလွင့်မှု ‘ဥဒ္ဓစ္စ”ကို၎င်း ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော (အထက်ရူပဘုံ အရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော) ဥဒ္ဓံဘာဂိယ သံယောဇဉ်တို့ကို (ဝိပဿနာဖြင့်) ပယ်ခွါ၍ (အရဟတ္တမဂ်ဖြင့်) ဖြတ်ပြီး လျှင် (သင်သည်) ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုရလတ္တံ့ ။

168.

၁၆၈။

‘‘Khepetvā jātisaṃsāraṃ, pariññāya punabbhavaṃ;

Diṭṭheva dhamme nicchātā, upasantā carissatī’’ti.

ပဋိသန္ဓေနေခြင်းအရင်းရှိသော သံသရာကိုဖြစ်ခြင်းကို ကို ပိုင်းခြားသိလျက် မျက်မှောက် သော ကိုယ်၏အဖြစ်၌သာလျှင် တဏှာ တည်းဟူသော မွတ်သိပ်မှုကင်းသည်ဖြစ်၍ ကိလေသာမီးငြိမ်းကာ (ချမ်းသာစွာ) သင်နေရလတ္တံ့။

… Guttā therī….

ဤသို့လျှင် ဂုတ္တာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

8. Vijayātherīgāthā

၈-ဝိဇယာထေရီဂါထာ

169.

၁၆၉။

‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;

Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī.

ငါသည် စိတ်၏ငြိမ်သက်တည်ကြည်မှုကို မရသည်ဖြစ်၍ ငါ၏စိတ်သည် ငါ့အလိုသို့ မလိုက်သည် ဖြစ်ရကား လေးကြိမ် ငါးကြိမ်တိုင်အောင် ကျောင်းမှထွက်ခဲ့ဘူးပါ၏။

170.

၁၇၀။

‘‘Bhikkhuniṃ [Pg.398] upasaṅkamma, sakkaccaṃ paripucchahaṃ;

Sā me dhammamadesesi, dhātuāyatanāni ca.

၁၇၀-၁၇၁။ ငါသည် ခေမာထေရီဘိက္ခုနီမကို ချဉ်းကပ်၍ ရိုသေစွာ မေးလျှောက်ခဲ့ပါ၏၊ ထိုခေမာထေရီ ဘိက္ခုနီမသည် မြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော အကျိုးကို ရရောက်ခြင်းငှါ ခန္ဓာအာယတနဓာတ်တို့ကို ၎င်း

171.

၁၇၁။

‘‘Cattāri ariyasaccāni, indriyāni balāni ca;

Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, uttamatthassa pattiyā.

အရိယသစ္စာလေးပါးတို့ကို၎င်း ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ကို၎င်း ဗိုလ်ငါးပါးတို့ကို၎င်း ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို၎င်း အင်္ဂါရှစ် ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော မဂ်ကို၎င်း (ပြလျက်) ငါ့အား တရားဟော၏။

172.

၁၇၂။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, karontī anusāsaniṃ;

Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ.

ငါသည် ထိုခေမာထေရီဘိက္ခုနီမ၏ တရားစကားကို ကြားနာရ၍ (ခေမာထေရီဘိက္ခုနီမ၏) အဆုံးအမကို လိုက်နာပြုကျင့်သောကြောင့် ညဉ့်ဦးယံ၌ ရှေး၌ဖြစ်ဘူးသော ဘဝကို အောက်မေ့နိုင်ပြီ။

173.

၁၇၃။

‘‘Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ;

Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayiṃ.

ညဉ့်သန်ခေါင်ယံ၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို သုတ်သင်ခဲ့ပြီ၊ ညဥ့်မိုးသောက်ယံ၌ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲနိုင်ပြီ။

174.

၁၇၄။

‘‘Pītisukhena ca kāyaṃ, pharitvā vihariṃ tadā;

Sattamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti.

(ဖလသမာပတ်)ပီတိသုခဖြင့်လည်း ငါ၏ကိုယ်ကို ပျံ့နှံစေ၍ နေပြီ၊ ထိုအခါ ဝိပဿနာစီးဖြန်း သည်မှ ခုနစ်ရက်မြောက်သောနေ့၌ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲနိုင်၍ (ထက်ဝယ်ဖွဲ့သော)ခြေတို့ကို ဆန့် တန်းပြီ။

… Vijayā therī….

ဤသို့လျှင် ဝိဇယာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Chakkanipāto niṭṭhito.

ဆက္ကနိပါတ် ပြီး၏။

7. Sattakanipāto

၇-သတ္တကနိပါတ်

1. Uttarātherīgāthā

၁-ဥတ္တရာထေရီဂါထာ

175.

၁၇၅။

‘‘‘Musalāni [Pg.399] gahetvāna, dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā;

Puttadārāni posentā, dhanaṃ vindanti māṇavā.

လူတို့သည် (အသက်မွေးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်) ကျည်ပွေ့တို့ကို စွဲကိုင်လျက် စပါးကို ထောင်းကြကုန်၏၊ လူတို့သည် သားမယားတို့ကို မွေးမြူကုန်လျက် ဥစ္စာစပါးကို ရကြကုန်ဘိသေး၏။

176.

၁၇၆။

‘‘‘Ghaṭetha buddhasāsane, yaṃ katvā nānutappati;

Khippaṃ pādāni dhovitvā, ekamantaṃ nisīdatha.

အကြင် မြက်စွာဘုရားအဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်သောကြောင့် နောင်တတစ်ဖန် မပူပန်ရ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမသာသနာတော်၌ (ကမ္မဋ္ဌာန်း)အားထုတ်ကုန်လော့၊ လျင်မြန်စွာ ခြေတို့ကို ဆေးပြီး လျှင် သင့်တင့်သောနေရာ၌ ထိုင်နေ ကြကုန်လော့။

177.

၁၇၇။

‘‘‘Cittaṃ upaṭṭhapetvāna, ekaggaṃ susamāhitaṃ;

Paccavekkhatha saṅkhāre, parato no ca attato’.

(ဘာဝနာ) စိတ်ကို (ကမ္မဋ္ဌာန်း၌)ထင်စေ၍ (စိတ်၏) တခုတည်းသော အာရုံရှိသည်ကို ကောင်းစွာ တည်ကြည်ခြင်းကိုပြု၍ တေဘူမကသင်္ခါရတို့ကို သူစိမ်းပြင်ပအားလူဖြင့် ဆင်ခြင်ကြကုန်လော့၊ အတ္တအားဖြင့် မဆင်ခြင်ကုန်လင့်(ဟု ပဋာစာရာထေရီမသည် ဆုံးမ၏) ။

178.

၁၇၈။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, paṭācārānusāsaniṃ;

Pāde pakkhālayitvāna, ekamante upāvisiṃ.

ငါသည် ထိုပဋာစာရာမည်သော ထေရီမ၏ အဆုံးအမတရားစကားကို ကြားနာရ၍ ခြေတို့ကို ဆေးပြီးလျှင် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော နေရာ၌ နေခဲ့၏။

179.

၁၇၉။

‘‘Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ;

Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ.

ညဉ့်ဦးယံ၌ ရှေး၌ဖြစ်ဘူးသော ဘဝကို အောက်မေ့နိုင်၏၊ ညဉ့်သန်ခေါင်ယံ၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ် ကို သုတ်သင်ခဲ့၏။

180.

၁၈၀။

‘‘Rattiyā pacchime yāme, tamokkhandhaṃ padālayiṃ;

Tevijjā atha vuṭṭhāsiṃ, katā te anusāsanī.

ညဉ့်မိုးသောက်ယံ၌ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲနိုင်ခဲ့ပြီ၊ ထိုနောက် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံ သည်ဖြစ်၍ (နေရာမှ) ထပြီ၊ မြတ်သောထေရီမ သင်၏အဆုံးအမကို လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

181.

၁၈၁။

‘‘Sakkaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitaṃ;

Purakkhatvā vihassāmi, tevijjāmhi anāsavā’’.

စစ်မြေပြင်၌ အသုရာတ္တိမအောင်နိုင်သော သိကြားမင်းကို ခြံရံ၍ နေကုန်သော တာဝတိံသာ နတ် တို့ကဲ့သို့ ငါသည် သင်ပဋာစာရာထေရီမကို ခြံရံ၍ နေပါအံ့၊ အရှင်မပဋာစာရာကြောင့် ငါသည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ အာသဝေါကင်းရပါ၏။

… Uttarā therī….

ဤသို့လျှင် ဥတ္တရာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

2. Cālātherīgāthā

၂-စာလာထေရီဂါထာ

182.

၁၈၂။

‘‘Satiṃ upaṭṭhapetvāna, bhikkhunī bhāvitindriyā;

Paṭivijjhi padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ’’.

( စာလာမည်သော ) ဘိက္ခုနီမသည် သတိကိုရှေးရှူဖြစ်စေ၍ (အရိယမဂ္ဂဘာဝနာဖြင့်) ပွါးစေ အပ်ပြီးသော ဣန္ဒြေရှိသည်ဖြစ်၍ ငြိမ်းအေးသော ခပ်သိမ်းသော သင်္ခါရတို့၏ ငြိမ်းရာဖြစ်သော စင်စစ်ချမ်းသာ လှစွာသော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုသော အားဖြင့် သိပြီ။

183.

၁၈၃။

‘‘Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi;

Na ca rocesi pāsaṇḍe, kimidaṃ carasi momuhā’’.

စာလာ သင်သည် အဘယ်ဆရာကို ရည်မှန်း၍ ခေါင်းတုံးရိတ်သနည်း၊ (သင်္ကန်းကို ဆောင်သဖြင့်) ရဟန်းမိန်းမကဲ့သို့ တွေမြင်ရ၏၊ ရသေ့ပရိဗိုင်တို့၏ ပါသဏ္ဍ အယူတို့ကို သင်မနှစ်သက်ခဲ့၊ အဘယ့်ကြောင့် ဤ (ရသေ့ပရိုဗိုဇ်တို့၏ ပါသဏ္ဍအယူဖြင့် စီရင်အပ်သော ဖြောင့်မတ်သောနိဗ္ဗာန်)ခရီးကို (ပယ်စွန့်လျက်) တွေဝေကာ လှည့်လည်ဘိသနည်း(ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏) ။

184.

၁၈၄။

‘‘Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhiyo upanissitā;

Na te dhammaṃ vijānanti, na te dhammassa kovidā.

၁၈၄။ မာရ်ယုတ် ဤမြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်မှ အပဖြစ်သော ပါသဏ္ဍအယူရှိသူတို့သည် (သဿတစသော)ဒိဋ္ဌိတို့ကို ကပ်မှီသောအားဖြင့် ယူကုန်၏၊ ထိုပါသဏ္ဍအယူရှိသူတို့သည် ဖြစ်ခြင်းသ ဘောရှိသော တရားကို လည်း မသိကုန်၊ မဖြစ်ခြင်းတရားသဘော၌လည်း မလိမ်မာကြကုန်။

185.

၁၈၅။

‘‘Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo;

So me dhammamadesesi, diṭṭhīnaṃ samatikkamaṃ.

သာကီဝင်မင်းမျိုး၌ ဖြစ်တော်မူသော ပြိုင်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတော်မမူသော မြတ်စွာဘုရားသည် (လောက၌ ထင်ရှား) ရှိတော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့အား မိစ္ဆာအယူအားလုံးတို့ကို လွန်ကြောင်းဖြစ်သော သစ္စာတရားကို ဟောတော်မူ၏။

186.

၁၈၆။

‘‘Dukkhaṃ [Pg.400] dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်သော တဏှာဟုဆိုအပ်သော သမှုဒယသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခကို လွန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခ၏ ငြိမ်းရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေ တတ်သော မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း (ဟောတော်မူ၏)။

187.

၁၈၇။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်ကာ နေ၏၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်၏၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

188.

၁၈၈။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.

(ငါသည်) အလုံးစုံသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့တဏှာအဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူ ဖြစ်ခဲ့၏။

… Cālā therī….

ဤသို့လျှင် စာလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Upacālātherīgāthā

၃-ဥပစာလာထေရီဂါထာ

189.

၁၈၉။

‘‘Satimatī cakkhumatī, bhikkhunī bhāvitindriyā;

Paṭivijjhiṃ padaṃ santaṃ, akāpurisasevitaṃ’’.

အောက်မေ့မှု ‘သတိ’နှင့်ပြည့်စုံသော ပညာမျက်စိနှင့် ပြည့်စုံသော ဥပစာလာမည်သော ဘိက္ခုနီမ သည် ပွါးစေအပ်ပြီးသော ဣန္ဒြေရှိသည်ဖြစ်၍ မယုတ်မာသည့် ဘုရားစသော ယောက်ျားမြတ်တို့ မှီဝဲအပ်သော ငြိမ်သက်စွာသော နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုသောအားဖြင့် သိပြီ။

190.

၁၉၀။

‘‘Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;

Bhuñjāhi kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’.

ဒုပစလာ သင်သည် အဘယ့်ကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေမှုကို မနှစ်သက်သနည်း၊ ပဋိသန္ဓေနေသော သူသည် ကာမဂုဏ်ချမ်းသာတို့ကို ခံစားရ၏။ (ထို့ကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေပြီးသော သင်သည်) ကာမဂုဏ်ချမ်းသာ ဖြင့် မြူးထူးမွေ့လျော်ခြင်းတို့ကို ခံစားဦးလော့၊ (ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို မခံစားလိုက်ရဟု) နောင်တတစ်ဖန် ပူပန်ခြင်း မဖြစ်လင့် (ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏) ။

191.

၁၉၁။

‘‘Jātassa maraṇaṃ hoti, hatthapādāna chedanaṃ;

Vadhabandhapariklesaṃ, jāto dukkhaṃ nigacchati.

မာရ်ယုတ် ပဋိသန္ဓေနေရပြီးသော သတ္တဝါအား သေခြင်းသည် ဖြစ်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေရပြီးသော သတ္တဝါအား လက်ခြေတို့ကို ဖြတ်ခြင်းဖြစ်၏၊ ပဋိသန္ဓေနေရသော သတ္တဝါသည် သတ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်းစ သည်ဖြင့် ပူပန်နှိပ်စက်ခြင်းသို့၎င်း (တပါးသော) ဆင်းရဲခြင်းသို့၎င်း ရောက်ရ၏၊ (ထိုကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းကို ငါမနှစ် သက်) ။

192.

၁၉၂။

‘‘Atthi sakyakule jāto, sambuddho aparājito;

So me dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ.

သာကီဝင်မင်းမျိုး၌ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် (လောက၌ ထင်ရှား)ရှိတော်မူ၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့အား ပဋိသန္ဓေနေခြင်းကို လွန်ကြောင်းဖြစ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို ဟောတော် မူ၏။

193.

၁၉၃။

‘‘Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတတ်သော တဏှာဟူသော သမုဒယသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခကို လွန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခ၏ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း (ဟောတော်မူ၏) ။

194.

၁၉၄။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်ကာ နေ၏၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပြီ။

195.

၁၉၅။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.

အလုံးစုံသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲ အပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာအဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူဖြစ်ခဲ့၏။

… Upacālā therī….

ဤသို့လျှင် ဥပစာလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Sattakanipāto niṭṭhito.

သတ္တကနိပါတ် ပြီး၏။

8. Aṭṭhakanipāto

၈-အဋ္ဌကနိပါတ်

1. Sīsūpacālātherīgāthā

၁-သီသူပစာလာထေရီဂါထာ

196.

၁၉၆။

‘‘Bhikkhunī [Pg.401] sīlasampannā, indriyesu susaṃvutā;

Adhigacche padaṃ santaṃ, asecanakamojavaṃ’’.

သီသူပစာလာမည်သော ရဟန်းမိန်းမသည် စင်ကြယ်သော သီလနှင့်ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍ ဣန္ဒြေ ခြောက်ပါးတို့၌ ကောင်းစွာ စောင့်စည်းသည်ဖြစ်၍ မဂ်ဉာဏ်၊ဖိုလ်ဉာဏ်၏ အကြောင်းဖြစ်သော ငြိမ်သက်စွာ သော ဖြည့်စွက်သွန်းလောင်းဖွယ်မရှိသော ဩဇာရှိသော အရိယမဂ်နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုက်ရောက်ရရှိ၏(ဟု ဥဒါန်းစကား ကို ဆို၏)။

197.

၁၉၇။

‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;

Tattha cittaṃ paṇīdhehi, yattha te vusitaṃ pure’’.

တာဝတိံသာနတ်တို့သည်၎င်း ယာမာနတ်တို့သည်၎င်း တုသိတာနတ်တို့သည်၎င်း နိမ္မာနရတိနတ် တို့သည်၎င်း ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်တို့သည်၎င်း ရှိကြကုန်၏၊ အကြင် နတ်ဘုံငါးရပ်တို့၌ သင်သည် ရှေးကနေခဲ့ ဘူး၏၊ ထိုသင်နေခဲ့ဘူးသော နတ်ဘုံတို့၌ သင်၏စိတ်ကို ထားလော့ (ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏)။

198.

၁၉၈။

‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino.

မာရ်ယုတ် တာဝတိံသာနတ်တို့သည်၎င်း ယာမာနတ်တို့သည်၎င်း တုသိတာနတ်တို့သည်၎င်း နိမ္မာနရတိနတ်တို့သည်၎င်း ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနတ်တို့သည်၎င်း ရှိကြကုန်၏။

199.

၁၉၉။

‘‘Kālaṃ kālaṃ bhavābhavaṃ, sakkāyasmiṃ purakkhatā;

Avītivattā sakkāyaṃ, jātimaraṇasārino.

ထိုနတ်တို့သည် တဘဝမှ တဘဝသို့ (ကပ်ရကုန်သည်ဖြစ်၍) ထိုထိုကာလဝယ် ခန္ဓာငါးပါးတည်း ဟူသော သက္ကာယ၌ ရှေးရှူပြုကုန်သည်ဖြစ်၍ ငါးပါးတည်းဟူသော သက္ကာယကို မလွန်နိုင်ကုန်သည်ဖြစ်သော ကြောင့် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း သေခြင်းသို့် အစဉ်လိုက်ကြရကုန်၏။

200.

၂၀၀။

‘‘Sabbo ādīpito loko, sabbo loko padīpito;

Sabbo pajjalito loko, sabbo loko pakampito.

(မာရ်ယုတ် သင်ဆိုသော ကာမလောကသာမဟုတ်)၊ လောကအားလုံးသည် ရာဂမီးစသော တဆယ့်တပါးသော မီးတို့ဖြင့် တောက်လောင်နေ၏၊ လောကအားလုံးသည် ထပ်တလဲလဲ တောက်လောင်နေ၏၊ လောကအားလုံးသည် အလျှံတပြောင်ပြောင်မပြတ် တောက်လောင်နေ၏၊ လောကအားလုံးသည် ကိလေသာတို့ ဖြင့် တုန်လှုပ်ချောက်ချား၏။

201.

၂၀၁။

‘‘Akampiyaṃ atuliyaṃ, aputhujjanasevitaṃ;

Buddho dhammamadesesi, tattha me nirato mano.

တစုံတယောက်ကမျှ တုန်လှုပ်ချောက်ချားစေခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော (ဂုဏ်အားဖြင့် ဤမျှသာဟု) နှိုင်းချိန်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ မမှီဝဲအပ်သော လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးကို မြတ်စွာဘုရား သည် ဟောကြားတော်မူ၏၊ ထိုလောကုတ္တရာတရားကိုးပါး၌ ငါ၏စိတ်သည် မွေ့လျော်၏။

202.

၂၀၂။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vihariṃ sāsane ratā;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ကြားနာရ၍ သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်ကာ ဝိဇ္ဇာသုံး ပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပြီ။

203.

၂၀၃။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antaka’’.

အလုံးစုံသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက်ထုကို ဖောက်ခွဲ အပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာအဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်သည် ရှုံးသူဖြစ်ခဲ့၏။

… Sīsūpacālā therī….

ဤသို့လျှင် သီသူပစာလာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Aṭṭhakanipāto niṭṭhito.

အဋ္ဌကနိပါတ် ပြီး၏။

9. Navakanipāto

၉-နဝနိပါတ်

1. Vaḍḍhamātutherīgāthā

၁-ဝဍ္ဎမာတုထေရီဂါထာ

204.

၂၀၄။

‘‘Mā [Pg.402] su te vaḍḍha lokamhi, vanatho āhu kudācanaṃ;

Mā puttaka punappunaṃ, ahu dukkhassa bhāgimā.

၂၀၄။ ချစ်သားဝဍ္ဎ လောက၌ ကိလေသာဟူသော တောချုံသည် သင့်အား တရံတဆစ်မျှ မဖြစ်စေလင့်၊ သားချစ်ဝဍ္ဎ သင်သည် အဖန်ဖန် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းစသော ဆင်းရဲ၏အဘို့ဖြစ်သော ကိလေသာရှိသူ မဖြစ်ပါ စေလင့်။

205.

၂၀၅။

‘‘Sukhañhi vaḍḍha munayo, anejā chinnasaṃsayā;

Sītibhūtā damappattā, viharanti anāsavā.

ထိုစကားမှန်၏၊ ချစ်သားဝဍ္ဎ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားစေတတ်သည့် တဏှာမရှိကုန်သည်ဖြစ်၍ ယုံမှားသံသယကို ဖြတ်တောက်ကြကာ ကိလေသာငြိမ်းအေးကုန်သည်ဖြစ်၍ ယဉ် ကျေးခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်ပြီးလျှင် အာသံ ဝေါကင်းကုန်လျက် ချမ်းသာစွာ နေကုန်၏၊

206.

၂၀၆။

‘‘Tehānuciṇṇaṃ isībhi, maggaṃ dassanapattiyā;

Dukkhassantakiriyāya, tvaṃ vaḍḍha anubrūhaya’’.

ချစ်သားဝဍ္ဎ ထိုရဟန္တာ(ဣသိ)တို့သည် ကျင့်အပ် လေ့ကျက်အပ်သော သမထ ဝိပဿနာတည်း ဟူသော အကြောင်းကို မဂ်ဉာဏ်အမြင်ကိုရသဖြင့် ဝဋ်ဆင်းရဲ၏အဆုံးကို ပြုခြင်းငှါ ပွါးများလော့(ဟု ဘိက္ခုနီမ ကျောင်းလာသော မိမိသားဝဍ္ဎမထေရ်ကို မယ်တော်ထေရီမက လျှောက်၏) ။

207.

၂၀၇။

‘‘Visāradāva bhaṇasi, etamatthaṃ janetti me;

Maññāmi nūna māmike, vanatho te na vijjati’’.

မယ်တော် ဤသို့ အကျိုးစီးပွါးနှင့်စပ်သော အဆုံးအမကို ရဲဝံ့စွာသာလျှင် ငါ့အား ပြောဆို၏၊ မြတ်နိုးအပ်သော မယ်တော် (သား၌ ချစ်မြတ်နိုးတတ်သော) ကိလေသာဟူသော တောချုံသည်လည်း သင် မယ်တော်အား မရှိတော့လေယောင်တကား(ဟု ဝဍ္ဎမထေရ်က ဆို၏)။

208.

၂၀၈။

‘‘Ye keci vaḍḍha saṅkhārā, hīnā ukkaṭṭhamajjhimā;

Aṇūpi aṇumattopi, vanatho me na vijjati.

ချစ်သားဝဍ္ဎ အယုတ် အမြတ် အလတ် ဖြစ်ကုန်သော အကြောင်းတရား လေးပါးတို့သည် ပြုပြင် အပ်ကုန်သော အလုံးစုံသော သင်္ခါရှတရားတို့သည် ရှိကုန်၏၊ ထိုသင်္ခါရတရားတို့၌လည်း အနည်းငယ်မျှလောက် ပင်သော်လည်း အဏုမြူမျှလောက်ပင်လည်း ကိလေသာတောချုံသည် ငါ့အား မရှိတော့ပြီ။

209.

၂၀၉။

‘‘Sabbe me āsavā khīṇā, appamattassa jhāyato;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

ကမ္မဋ္ဌာန်း၌ မမေ့မလျော့သည်ဖြစ်၍ မကောင်းမှုကို ရှို့မြိုက်ပြီးသော ငါ့အား အလုံးစုံသော အာသ ဝေါတရားတို့ ကင်းကုန်ပြီ၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရားဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာ ပြုကျင့်အပ်ပြီ(ဟု မယ်တော်ထေရီမက ဆို၏)။

210.

၂၁၀။

‘‘Uḷāraṃ vata me mātā, patodaṃ samavassari;

Paramatthasañhitā gāthā, yathāpi anukampikā.

ငါ၏ မယ်တော်သည် မြတ်သောအဆုံးအမပေးခြင်းတည်းဟူသော နှင်တံကို ကောင်းစွာ ဖြစ်စေဘိ ၏တကား၊ သားအပေါ်၌ သနားညှာတာသည့်အတိုင်း မြတ်သော နိဗ္ဗာန်အကျိုးနှင့် စပ်ယှဉ်ကုန်သော ဂါထာတို့ကို ဖြစ်စေဘိ၏။

211.

၂၁၁။

‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, anusiṭṭhiṃ janettiyā;

Dhammasaṃvegamāpādiṃ, yogakkhemassa pattiyā.

၂၁၁-၂၂၁။ ငါသည် ထိုမယ်တော်၏ အဆုံးအမစကားကို ကြားနာရ၍ ငါ့အား တရားနှင့်စပ်သော ပြင်းစွာသော ထိတ်လန့်ခြင်းသို့ ရောက်ရပြီ၊

212.

၂၁၂။

‘‘Sohaṃ padhānapahitatto, rattindivamatandito;

Mātarā codito santo, aphusiṃ santimuttamaṃ’’.

ထိုငါသည် မယ်တော်တိုက်တွန်း အပ်သည်ဖြစ်၍ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး မပျင်းမရှိ ယောဂလေးပါးတို့ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ခြင်းငှါ သမ္မပ္ပဓာန်လုံ့လဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ စေလွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အားထုတ်အပ်သည်ရှိသော် ကိလေသာတို့၏ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ရပြီ။

… Vaḍḍhamātā therī….

ဤသို့လျှင် ဝဍ္ဎမာတာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Navakanipāto niṭṭhito.

နဝနိပါတ် ပြီး၏။

10. Ekādasanipāto

၁၀-ဧကာဒသနိပါတ်

1. Kisāgotamītherīgāthā

၁-ကိသာဂေါတမီထေရီဂါထာ

213.

၂၁၃။

‘‘Kalyāṇamittatā [Pg.403] muninā, lokaṃ ādissa vaṇṇitā;

Kalyāṇamitte bhajamāno, api bālo paṇḍito assa.

မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တလောကကို ရည်ရွယ်တော်မူ၍ အဆွေခင်ပွန်းကောင်း ရှိသူ၏ အဖြစ်ကို ချီးမွမ်းတော်မူအပ်၏၊ အဆွေခင်ပွန်းကောင်းတို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ရသူသည် ရှေးကမိုက်ခဲ့သော်လည်း ပညာရှိဖြစ် နိုင်ပြန်ရာ၏။

214.

၂၁၄။

‘‘Bhajitabbā sappurisā, paññā tathā vaḍḍhati bhajantānaṃ;

Bhajamāno sappurise, sabbehipi dukkhehi pamucceyya.

ထို့ကြောင့် ဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့ကို (အခါခပ်သိမ်း) မှီဝဲဆည်းကပ် ထိုက်ကုန်၏၊ သူတော်ကောင်းတို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်သူတို့အား ပညာတိုးပွါးနိုင်၏၊ ဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့ကို မှီဝဲ ဆည်းကပ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းစသော ဆင်းရဲအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ရာ၏။

215.

၂၁၅။

‘‘Dukkhañca vijāneyya, dukkhassa ca samudayaṃ nirodhaṃ;

Aṭṭhaṅgikañca maggaṃ, cattāripi ariyasaccāni.

ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခ၏ဖြစ်ကြောင်း တဏှာဟုဆိုအပ်သော သမုဒယသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကို၎င်း အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း ဤအရိယသစ္စာ လေးပါးတို့ကို သိရာ၏။

216.

၂၁၆။

‘‘Dukkho itthibhāvo, akkhāto purisadammasārathinā;

Sapattikampi hi dukkhaṃ, appekaccā sakiṃ vijātāyo.

၂၁၆-၂၁၇။ မိန်းမအဖြစ်ကို(လျှပ်ပေါ်ခြင်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းစသော အပြစ်တို့ဖြင့်) ဆင်းရဲ၏ဟူ၍ မယဉ် ကျေးသူတို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောကြားတော်မူအပ်၏၊ လင်တူ မယားအဖြစ်ဖြင့် နေရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲ၏၊ အချို့သော မိန်းမတို့သည် တကြိမ်သားဖွားရကုန်သည်ရှိသော် ဆင်းရဲကို သည်းမခံနိုင်ကုန်သည်ဖြစ်၍

217.

၂၁၇။

‘‘Galake api kantanti, sukhumāliniyo visāni khādanti;

Janamārakamajjhagatā, ubhopi byasanāni anubhonti.

မိမိလည်ပင်း၌သော်လည်း ဓားဖြင့်လှီးဖြတ်ကြကုန်၏၊ သိမ်မွေ့သော ကိုယ်ရှိသော မိန်းမတို့သည် အဆိပ်တို့ကို စားကြကုန်၏၊ မတွေဝေသဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေသော သားသူငယ်ကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရကုန်သည်ဖြစ်၍ သားအမိနှစ်ယောက်တို့သည်လည်း သေခြင်းအဆုံးရှိသော ပျက်စီးခြင်းတို့သို့ ရောက်ကြရကုန်၏။ [၁]

218.

၂၁၈။

‘‘Upavijaññā gacchantī, addasāhaṃ patiṃ mataṃ;

Panthamhi vijāyitvāna, appattāva sakaṃ gharaṃ.

သားဖွားခါနီးကာလ၌ ခရီးထွက်ခဲ့သောငါ (ပဋာစာရာ)သည် မိမိအိမ်သို့ မရောက်မီလမ်းခရီး၌ သားဖွားပြီးလျှင် မြွေကိုက်၍ သေသောလင်ကို မြင်ရပြီ။

219.

၂၁၉။

‘‘Dve puttā kālakatā, patī ca panthe mato kapaṇikāya;

Mātā pitā ca bhātā, ḍayhanti ca ekacitakāyaṃ.

၂၁၉။ ငါ၏ သားငယ်နှစ်ယောက်တို့သည် သေခဲ့ကုန်၏၊ လင်သည်လည်း လမ်းခရီး၌ သေခဲ့၏၊ (လင်သား သေသည်ဖြစ်၍) ငြိုငြင်ဆင်းရဲနေရသော ငါ၏ အမိအဖတို့သည်၎င်း မောင်သည်၎င်း ထင်းပုံတပုံတည်း၌ မီးရှို့ခံ ကြရကုန်၏(ဟု ပဋာစာရာသည် ရွှတ်ဆို၏)။ [၂]

220.

၂၂၀။

‘‘Khīṇakulīne kapaṇe, anubhūtaṃ te dukhaṃ aparimāṇaṃ;

Assū ca te pavattaṃ, bahūni ca jātisahassāni.

စည်းစိမ်ဥစ္စာစသည်တို ပျက်စီးကုန်ခန်းသော အမျိုးသို့ရောက်ရ၍ သူတပါးတို မထီမဲ့မြင် အပြုခံရ သော ကိသာဂေါတမီ သင့်ကိုယ်တိုင် အတိုင်းမသိသော ဆင်းရဲကို ခံစားခဲ့ရဘူးလေပြီ၊ များသော ဘဝအထောင် တို့ပတ်လုံး သင်၏ မျက်ရည်တို့သည်လည်း ယိုစီးခဲ့ရဘူးလေပြီ။ ၁။ ဤနှစ်ဂါထာကား ရှေးဘဝက မိမိခံစားခဲ့ဘူးသည်ကို ဆင်ခြင်၍ ရွတ်ဆိုသော ဂါထာတို့တည်း။ ၂။ ဤနှစ်ဂါထာကား ပဋာစာရာ ရွတ်ဆိုသည်ကို အာရုံပြု၍ ရွတ်ဆို၏၊ မိန်းမဘင၏ ဆင်းရဲတို့ကို ထင်ရှားစေရန် ရွတ်ဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်ဟူ၏။

221.

၂၂၁။

‘‘Vasitā susānamajjhe, athopi khāditāni puttamaṃsāni;

Hatakulikā sabbagarahitā, matapatikā amatamadhigacchiṃ.

ထိုမှ တပါးလည်း မြေခွေးမဖြစ်စဉ် သုသာန်အလယ်၌ နေခဲ့ရ၏၊ (ကျား ကျားသစ်စသည် ဖြစ်စဉ် ကလည်း) သားသမီးတို့၏ အသားတို့ကို စားခဲ့ရကုန်၏၊ အမျိုးအနွယ် ပျက်စီးသူ သူခပ်သိမ်းတို့ အကဲ့ရဲ့ခံရသူ လင်သေမုဆိုးမဖြစ်လျက်လည်း (အဆွေ ခင်ပွန်းကောင်းကို မှီဝဲရသဖြင့်) သေခြင်းကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ရပြီ။

222.

၂၂၂။

‘‘Bhāvito me maggo, ariyo aṭṭhaṅgiko amatagāmī;

Nibbānaṃ sacchikataṃ, dhammādāsaṃ avekkhiṃhaṃ.

ငါသည် မြတ်သောအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော သေခြင်းကင်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတဘ်သော မဂ်ကို ပွါးစေအပ်ပြီ၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ၊ တရားဖြင့်ပြီးသော ကြေးမုံ(မှန်)ကို ငါရှုမြင်ရပြီ။

223.

၂၂၃။

‘‘Ahamamhi kantasallā, ohitabhārā katañhi karaṇīyaṃ;

Kisā gotamī therī, vimuttacittā imaṃ bhaṇī’’ti.

ငါသည် ရာဂစသော ငြောင့်တံသင်းကို အရိယမဂ်ဖြင့် ဖြတ်ပြီးသူ ကိလေသာ အဘိသင်္ခါရတည်း ဟူသော ဝန်ကို ချပြီးသူ ဖြစ်ပါ၏၊ ငါသည်(ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းစသော တဆယ့်ခြောက်ပါးသော) မဂ်ကိစ္စကို ပြုအပ်ပြီ၊ ကိသာဂေါတမီမည်သော ထေရီမသည် (ကိလေသာမှ) ကောင်းစွာ လွှတ်သော စိတ်ရှိသည် ဖြစ်၍ ဤသို့သော အနက်ကိုဆိုပြီ။

… Kisā gotamī therī….

ဤသို့လျှင် ကိသာဂေါတမီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Ekādasanipāto niṭṭhito.

ဧကာဒသနိပါတ် ပြီး၏။

11. Dvādasakanipāto

၁၁-ဒွါဒသနိပါတ်

1. Uppalavaṇṇātherīgāthā

၁-ဥပ္ပလဝဏ္ဏာထေရီဂါထာ

224.

၂၂၄။

‘‘Ubho [Pg.404] mātā ca dhītā ca, mayaṃ āsuṃ sapattiyo;

Tassā me ahu saṃvego, abbhuto lomahaṃsano.

အမိနှင့်သမီးဖြစ်ကြသူ နှစ်ယောက်ကုန်သော ငါတို့သည် လင်တူမယားတို့ ဖြစ်ကြရကုန်၏၊ ထို ငါတို့အား မဖြစ်စဘူး ထူးထူးကဲကဲ ကြက်သီးမွေးညှင်းထခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ထိတ်လန့်မှု သံဝေဂဖြစ်ခဲ့၏။

225.

၂၂၅။

‘‘Dhiratthu kāmā asucī, duggandhā bahukaṇṭakā;

Yattha mātā ca dhītā ca, sabhariyā mayaṃ ahuṃ.

ကာမဂုဏ်တို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ်ရှိကုန်၏၊ မစင်မကြယ် ရွံရှာဖွယ်ဖြစ်၍ မကောင်းသော အနံ့ရှိကုန်၏၊ များစွာသော ကိလေသာတည်းဟူသော ဆူးငြောင့်ရှိကုန်၏၊ ယင်းသို့ သဘောရှိသော ကာမဂုဏ်၌ အမိနှင့်သမီးဖြစ်ကြသူ ငါတို့သည် လင်တူမယား ဖြစ်ခဲ့ကြရကုန်၏။

226.

၂၂၆။

‘‘Kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;

Sā pabbajjiṃ rājagahe, agārasmānagāriyaṃ.

ထိုငါသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်ကိုမြင်၍ ကာမဂုဏ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ဘေးကင်းသောအား ဖြင့် ရှုမြင်ပြီးလျှင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ပင် အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်မှထွက်၍ အိမ်ရာမထောင် ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီ (ဟု ဘိက္ခုနီမတစ်ဦး ရွတ်ဆိုသော သံဝေဂသုံးဂါထာကို ရွတ်ဆို၏)။ [၁]

227.

၂၂၇။

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhuṃ visodhitaṃ;

Cetopariccañāṇañca, sotadhātu visodhitā.

ငါသည် ရှေး၌နေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို သိ၏၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို သုတ်သင်အပ်ပြီ၊ သူတပါး စိတ်ကို ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်သော စေတောပရိယအဘိညာဉ်ကို၎င်း ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဉ်ကို၎င်း သုတ်သင်အပ်ပြီ။

228.

၂၂၈။

‘‘Iddhīpi me sacchikatā, patto me āsavakkhayo;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

ငါသည် ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်ကိုလည်း မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ၊ ငါသည် အာသ- ဝက္ခယဉာဏ်ကို ရအပ်ပြီ၊ ငါသည် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်ပြီ၊ ငါသည် မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူ သောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပြီ။

229.

၂၂၉။

‘‘Iddhiyā abhinimmitvā, caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;

Buddhassa pāde vanditvā, lokanāthassa tādino’’.

ငါသည် မြင်းလေးကောင် ကသောရထားကို တန်ခိုးဖြင့်ဖန်ဆင်း၍ လူသုံးပါးတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုး၍ (ရပ်တည်၏)။

230.

၂၃၀။

‘‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ, ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle ;

Na cāpi te dutiyo atthi koci, na tvaṃ bāle bhāyasi dhuttakānaṃ’’.

သူငယ်မ သင်သည် ပင်လုံးကျွတ် အဖျားမှစ၍ ပွင့်သော ပန်းပွင့်ရှိသော အင်ကြင်းပင်ရင်းသို့ ချဉ်း ကပ်၍ အင်ကြင်းပင်ရင်း၌ တယောက်ထီးတည်း တည်နေဘိ၏၊ သင့်အား အဖော်တစုံတယောက်မျှလည်း မရှိ၊ သူငယ်မ သင်သည် မိန်းမကျူး လူရမ်းကားတို့မှ အဘယ်ကြောင့် မကြောက်ဘိသနည်း(ဟု မာရ်နတ်က ဆို၏)။

231.

၂၃၁။

‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ, samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;

Lomaṃ na iñje napi sampavedhe, kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko.

မာရ်နတ် ဤသင်ကဲ့သို့ သဘောရှိကုန်သော အသိန်းမကသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော မိန်းမကျူး လူရမ်းကားတို့သည် ငါ့ကို ဖျက်ဆီးရန် လာကြစေဦးတော့၊ ငါ၏ မွေးညှင်းတပင်မျှသော်လည်း မထကြွ မလှုပ်ရှား ရာ၊ မာရ်နတ် သင်သည် တယောက်ထီး တည်းသာဖြစ်လျက် ငါ့အား အဘယ်သို့သော ဖျက်ဆီးမှုကို ပြုနိုင်လတ္တံ့ နည်း။ ၁။ ဂင်္ဂါတီရိယမထေရ်၏အမိနှင့်နှစ်မတို့သည် သားနှင့်မောင်ကိုလင်ပြု၍ လင်တူမယားအဖြစ် အတူနေခဲ့ကြ ရကြောင်းကိုရည်ရွှယ်၍ သံဝေဂဖြစ်ရန် ရွတ်ဆိုသော ဂါထာများတည်း။

232.

၂၃၂။

‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;

Bhamukantare tiṭṭhāmi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.

မာရ်နတ် ထိုငါသည်(သင့်ရှေ့၌ တည်လျက်ပင် ကိုယ်ကို) ကွယ်ပျောက်စေအံ့၊ သင်မသိစဉ် သင့်ဝမ်း သို့မူလည်း ဝင်အံ့၊ သင်၏ မျက်မှောင်ကြား၌မူလည်း ရပ်တည်နေအံ့၊ ဤသို့ ရပ်တည်နေသော ငါ့ကို သင်မမြင် ရလတ္တံ့။

233.

၂၃၃။

‘‘Cittamhi [Pg.405] vasībhūtāhaṃ, iddhipādā subhāvitā;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

မာရ်နတ် ငါသည် ဈာန်သမာပတ်နှင့်ယှဉ်သော စိတ်၌ လေ့လာပြီးသူဖြစ်၏၊ ငါသည် ဣဒ္ဓိပါဒ် လေးပါးတို့ကိုလည်း ပွါးစေအပ်ကုန်ပြီ၊ အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာ ပြုကျင့်ပြီးပြီ။

234.

၂၃၄။

‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;

Yaṃ tvaṃ ‘kāmaratiṃ’ brūsi, ‘aratī’ dāni sā mama.

ကာမဂုဏ်တို့သည် ဓား လှံ သံတံကျင်နှင့် တူကုန်၏၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတို သည် ထိုကာမဂုဏ် တို့ကို ခုတ်စဉ်းပိုင်းဖြတ်ရာ စဉ်းတီတုံးနှင့် တူကုန်၏၊ အကြင် ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်ခြင်းကို သင်ပြောဆို၏၊ ထို ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်မှုမျိုးသည် ယခုအခါ ငါ့အား မွေ့လျော်နှစ်ခြိုက်ဖွယ် မဟုတ်တော့ပြီ။

235.

၂၃၅။

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokhandho padālito;

Evaṃ jānāhi pāpima, nihato tvamasi antakā’’ti.

ငါသည် ခပ်သိမ်းသော အာရုံတို့၌ နှစ်သက်မှု“တဏှာ”ကို ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီ၊ မောဟအစု အမိုက် ထုကို ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ၊ မာရ်ယုတ် ဤသို့ တဏှာအဝိဇ္ဇာကို ပယ်သောသူဟု ငါ့ကို သိလော့၊ မာရ်ယုတ် သင်ကား ရှုံးသူဖြစ်ခဲ့ပြီ။

… Uppalavaṇṇā therī….

ဤသို့လျှင် ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Dvādasanipāto niṭṭhito.

ဒွါဒသနိပါတ် ပြီး၏။

12. Soḷasanipāto

၁၂-သောဠသနိပါတ်

1. Puṇṇātherīgāthā

၁-ပုဏ္ဏာထေရီဂါထာ

236.

၂၃၆။

‘‘Udahārī [Pg.406] ahaṃ sīte, sadā udakamotariṃ;

Ayyānaṃ daṇḍabhayabhītā, vācādosabhayaṭṭitā.

ရေခပ်ရသော ငါသည် အရှင်သခင်တို့၏ လှင်ကန်တံပြာဘေးမှ ကြောက်သည်ဖြစ်၍၎င်း ဆိုမြည် ဆဲရေးခြင်း အမျက်ထွက်ခြင်းတည်းဟူသော ဘေးဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍၎င်း ချမ်းအေးသော အခါ၌သော် လည်း အခါခပ်သိမ်း ရေသို့ သက်ဆင်းရပါ၏။

237.

၂၃၇။

‘‘Kassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;

Vedhamānehi gattehi, sītaṃ vedayase bhusaṃ’’.

အိုပုဏ္ဏား သင်သည် အဘယ်ဘေးမှ ကြောက်သည်ဖြစ်၍ အခါခပ်သိမ်း ရေသို့ သက်ဆင်းရပါ သနည်း၊ (သက်ဆင်းပြီး၍လည်း) (ချမ်း၍) တုန်လှုပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါတို့ဖြင့် ခိုက်ခိုက်တုန်အောင် ချမ်းလှသော ဆင်းရဲကို ခံစားရလေဘိ၏ (ဟု ပုဏ္ဏာဆို၏)။

238.

၂၃၈။

Jānantī vata maṃ bhoti, puṇṇike paripucchasi;

Karontaṃ kusalaṃ kammaṃ, rundhantaṃ katapāpakaṃ.

ပုဏ္ဏာမည်သော အိုရှင်မ ပြုခဲ့ဘူးသော မကောင်းမှုကံကို တားမြစ်နိုင်သော ကုသိုလ်ကံကို ပြုလုပ် အားထုတ်နေသော ငါ့ကို သင်သည် သိလျက်လည်း မေးဘိ၏။

239.

၂၃၉။

‘‘Yo ca vuḍḍho daharo vā, pāpakammaṃ pakubbati;

Dakābhisecanā sopi, pāpakammā pamuccati’’.

အသက်ကြီးသူလည်းဖြစ်စေ အသက်ငယ်သူပင်ဖြစ်စေ အကြင် သူသည် မကောင်းမှုကို အလွန် အကျွံ ပြုမိ၏၊ ထိုသူသည်လည်း ရေချိုးခြင်းဖြင့် မကောင်းမှုမှ လွတ်မြောက်နိုင်၏(ဟု ပုဏ္ဏားက ဖြေ၏)။

240.

၂၄၀။

‘‘Ko nu te idamakkhāsi, ajānantassa ajānako;

Dakābhisecanā nāma, pāpakammā pamuccati.

ပုဏ္ဏား ကံ၏အကျိုးကိုမသိသော သင်ပုဏ္ဏားအား ကံ၏အကျိုးကို အလျှင်းမသိသော အဘယ် သူက ရေချိုးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် မကောင်းမှုမှ လွတ်မြောက်နိုင်၏ဟု ဤသို့သော အနက်အဓိပ္ပါယ် ကို ပြောဘူးသနည်း။

241.

၂၄၁။

‘‘Saggaṃ nūna gamissanti, sabbe maṇḍūkakacchapā;

Nāgā ca susumārā ca, ye caññe udake carā.

အလုံးစုံသော ဖားနှင့်လိပ်တို့သည်၎င်း နဂါးတို့သည်၎င်း မိကျောင်းတို့သည်၎င်း ရေ၌ကျက်စားကြ သော အခြား ငါးမကာရ်းစသော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း နတ်ပြည်သို့ ရောက်ကြကုန်လိမ့်မည်ထင်၏။

242.

၂၄၂။

‘‘Orabbhikā sūkarikā, macchikā migabandhakā;

Corā ca vajjhaghātā ca, ye caññe pāpakammino;

Dakābhisecanā tepi, pāpakammā pamuccare.

ဆိတ်သတ်သမားတို့သည်၎င်း ဝက်သတ်သမားတိုသည်၎င်း တံငါသည်တို့သည်၎င်း မူဆိုးတို့ သည်၎င်း သူခိုးတို့သည်၎င်း သူသတ်ယောကျ်ားတို့သည်၎င်း အခြားသော မကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိကုန်သော သူတို့သည်၎င်း ရေချိုးခြင်းကြောင့် မကောင်းမှုမှ လွတ်ကြကုန်လိမ့်ယောင်တကား။

243.

၂၄၃။

‘‘Sace imā nadiyo te, pāpaṃ pubbe kataṃ vahuṃ;

Puññampimā vaheyyuṃ te, tena tvaṃ paribāhiro.

ဤ အစိရဝတီ မြစ်တိုသည် ရှေးက ပြုအပ်ပြီးသော သင်၏ မကောင်းမှုကို အကယ်၍ မျှောနိုင်ကုန် ငြားအံ့၊ ထိုသို့ မျှောနိုင်ကုန်သော် ဤ အစိရဝတီစသော မြစ်တို့သည် သင်၏ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုလည်း မျှောလေကုန်ရာ၏၊ ယင်းသို့ဖြစ်ခဲ့သော် သင်သည် ထိုကောင်းမှုကံမှ အပဖြစ်ရာ၏။

244.

၂၄၄။

‘‘Yassa brāhmaṇa tvaṃ bhīto, sadā udakamotari;

Tameva brahme mā kāsi, mā te sītaṃ chaviṃ hane’’.

ပုဏ္ဏား သင်သည် အကြင် မကောင်းမှုမှ ကြောက်သည်ဖြစ်၍ အခါခပ်သိမ်း ရေသို့ သက်ဆင်း၏၊ ပုဏ္ဏား သင်သည် ထိုကြောက်သော မကောင်းမှုကိုသာလျှင် မပြုပါလင့်၊ (ရေချိုးခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော) အချမ်း သည် သင်ပုဏ္ဏား၏အရေကို မညှဉ်းဆဲ မနှိပ်စက်စေလင့်(ဟု ပုဏ္ဏာက ဆို၏) ။

245.

၂၄၅။

‘‘Kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi;

Dakābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te’’.

အိုရှင်မပုဏ္ဏာ သင်သည် (မကောင်းမှုကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ) ရေချိုးခြင်းဖြင့် မကောင်းမှုမှ စင်ကြယ်၏ဟူသော လမ်းမှားသို့သွားနေသော ငါ့ကို ဘုရားစသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို သွားမြဲဖြစ်သော လမ်းမှန်သို့ ကောင်းစွာ ဆောင်ပေ၏၊ ထိုကြောင့် ဤပုဆိုးကို သင့်အား (ဆရာစားပြု၍) ပေးလှူပါ၏(ဟု ပုဏ္ဏားက ဆို၏)။

246.

၂၄၆။

‘‘Tuyheva sāṭako hotu, nāhamicchāmi sāṭakaṃ;

Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.

ပုဏ္ဏား ပုဆိုးသည် သင့်အားသာလျှင် ဖြစ်ပါစေလော့၊ ငါသည် ပုဆိုးကို အလိုမရှိပါ၊ သင်သည် ဆင်းရဲမှ အကယ်၍ ကြောက်ခဲ့ပါမူ သင်သည် ဆင်းရဲကို မချစ်ခင်ခဲ့ပါမူ-

247.

၂၄၇။

‘‘Mākāsi [Pg.407] pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho;

Sace ca pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā.

။ မျက်မှောက်၌သော်၎င်း မျက်ကွယ်၌သော်၎င်း မကောင်းမှုကို မပြုလင့်၊ သင်သည် မကောင်းမှု ကံကို အကယ်၍ နောင်အခါ၌မူလည်း ပြုခဲ့ပါမူ ယခုလည်းပြုခဲ့ပါမူ-

248.

၂၄၈။

‘‘Na te dukkhā pamutyatthi, upeccāpi palāyato;

Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.

ဤသို့ ပြုသည်ရှိသော်(မကောင်းမှု၏အကျိုး ငါသို မလိုက်နိုင်လတ္တံ့ ဟု) ပျံတက်၍ ပြေးသော် လည်း သင့်အား ဆင်းရဲမှ လွတ်ခြင်းမရှိ၊ သင်သည် ဆင်းရဲမှ ကြောက်ခဲ့မူ ဆင်းရဲကို မချစ်ခဲ့မှု -

249.

၂၄၉။

‘‘Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;

Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti’’.

တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးကို၎င်း အရိယာသံဃာရှစ်ယောက်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်လေလော့၊ သီလတ္တိကို ဆောက်တည်လေလော့၊ ထို (ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ခြင်း သီလဆောက်တည်ခြင်း)သည် သင့်အား အကျိုးများခြင်းငှါ ဖြစ်လတ္တံ့(ဟု ပုဏ္ဏာက ဆို၏)။

250.

၂၅၀။

‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;

Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti.

အိုရှင်မပုဏ္ဏာ ငါသည် တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း ဆယ်ပါးသော တရားတော်ကို၎င်း အရိယာသံဃာရှစ်ယောက်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါအံ့၊ သီလတို့ကိုလည်း ဆောက်တည်ပါအံ့၊ ထို(ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ခြင်း သီလဆောက်တည်ခြင်း)သည် ငါ့အား အကျိုးများခြင်းငှါ ဖြစ်ပါလတ္တံ့။

251.

၂၅၁။

‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, ajjamhi saccabrāhmaṇo;

Tevijjo vedasampanno, sottiyo camhi nhātako’’ti.

ငါသည် ရှေးအခါက (ပုဏ္ဏားတိုသမုတ်သဖြင့်) ဗြဟ္မာမင်း၏အဆွေဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏဇာတ်ရှိသူ ဖြစ်ခဲ့၏၊ ယခုအခါသော်ကား မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ဗြာဟ္မဏအစစ်ဖြစ်ခဲ့၏၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူ ဝေဒဟုဆိုအပ်သော မဂ်ဉာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသူ ပရမတ္ထအားဖြင့် ချမ်းသာခြင်းရှိသူ ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့ကို ဆေးကြောပြီးသူ ဖြစ်၏။

… Puṇṇā therī….

ဤသို့လျှင် ပုဏ္ဏာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Soḷasanipāto niṭṭhito.

သောဠသနိပါတ် ပြီး၏။

13. Vīsatinipāto

၁၃-ဝီသတိနိပါတ်

1. Ambapālītherīgāthā

၁-အမ္ဗပါလီထေရီဂါထာ

252.

၂၅၂။

‘‘Kāḷakā [Pg.408] bhamaravaṇṇasādisā, vellitaggā mama muddhajā ahuṃ;

Te jarāya sāṇavākasādisā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)ငါ၏ ဦးခေါင်း၌ပေါက်သော ဆံပင်တို့သည် မည်းနက်သော အဆင်းရှိကုန် ၏၊ ပိတုန်းရောင်နှင့်တူသော အဆင်းရှိကုန်၏၊ ကော့တက်သော အဖျားရှိကုန်၏၊ (ယခုမူကား) အိုခြင်းကြောင့် ထိုဦးခေါင်း၌ ပေါက်သောဆံပင်တိုသည် ပိုက်ဆံလျှော်မျှင်နှင့် တူခဲ့ကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

253.

၂၅၃။

‘‘Vāsitova surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttamaṅgajo.

၂၅၃။ ငါ၏ မြတ်သော အင်္ဂါဟူသောခေါင်း၌ ပေါက်သောဆံထုံးသည် (ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) (ပန်းနံ့သာ မှုန့်စသည်တို့ဖြင့်) ထုံအပ်သော နံ့သာကြုတ်ကဲ့သို့ နံ့သာကြုတ်ကဲ့သို့ ကောင်းစွာ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိ၏။ (စကားပန်း မုလေးပန်းစသော ပန်းတို့ဖြင့်) ပြည့်သည်ဖြစ်၍ (အညစ်အကြေးကင်း၏)၊

Taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ယခုမူကား) အိုခြင်း ကြောင့် ထိုဦးခေါင်း၌ပေါက်သော ဆံပင်သည် ပြကတေ့ ညိုစို့စို့ဆံပင်နံ့သာလျှင် နံပေ၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် “(တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

254.

၂၅၄။

‘‘Kānanaṃva sahitaṃ suropitaṃ, kocchasūcivicitaggasobhitaṃ;

Taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

ငါ၏ ဆံပင်တို့သည် (ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ညီညီညွတ်ညွတ် ကောင်းစွာ စိုက်ပျိုးအပ်သော တခဲ နက်ထူထပ်စွာသော အခက်အလက်ရှိသော ပန်းတောကဲ့သို့ ဘီးဖြင့်၎င်း ရွှေဆံကျင်တို့ဖြင့်၎င်း သင်အပ်ပြီးသော အဖျားရှိသည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်လှပ၏၊ (ယခုမူကား) အိုခြင်းကြောင့် ခေါင်း၌ ပေါက်သောဆံပင်တို့သည် ထိုထို အရပ်၌ ကျဲတောက်တောက်သာလျှင် ကျန်ရှိတော့၏ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

255.

၂၅၅။

‘‘Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṃ, sobhate suveṇīhilaṅkataṃ;

Taṃ jarāya khalitaṃ siraṃ kataṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

ထိုဦးခေါင်းသည်(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ရွှေဆံကျင် စိန်ဆံထိုးအစရှိသည်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ် သော မည်းနက်သောဆံပင်ရှိလျက် ငုရွှေပန်းသဏ္ဌာန် ကောင်းသော ဆံမြိတ်ဆံထုံးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သည် ဖြစ်၍ တင့်တယ်ခဲ့ပါ၏၊ (ယခုမူကား) ထိုဦးခေါင်းသည် အိုခြင်းတရားနှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဆံပင်ကျွတ်ကာ ခေါင်းပြောင်ခဲ့ပါ၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

256.

၂၅၆။

‘‘Cittakārasukatāva lekhikā, sobhare su bhamukā pure mama;

Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)ငါ၏ ကောင်းစွာ လှပတင့်တယ်သော မျက်ခုန်းအရေးတို့သည် ညိုသော အဆင်းဖြင့် ပန်းချီဆရာ ကောင်းစွာရေးခြယ်အပ်သော အရေးတို့ကဲ့သို့ ကောင်းစွာ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုအခါ အိုခြင်းကြောင့် ထိုမျက်ခုန်းအရေးတို့သည် နဖူးစွန်း၌ဖြစ်သော အရေတွန့်တို့ဖြင့် တွန့်ရွှန့် တွဲရရွဲကျလျက် တည် ကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟော တော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

257.

၂၅၇။

‘‘Bhassarā surucirā yathā maṇī, nettahesumabhinīlamāyatā;

Te jarāyabhihatā na sobhare, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏မျက်လုံးတို့သည် မြလက်စွပ်ကဲ့သို့ ပြိုးပြိုးပြက်သော အရောင်ရှိ သည် ဖြစ်၍ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရှိကုန်၏၊ အလွန်ညိုသည်ဖြစ်၍ ကျယ်ဝန်းကုန်၏၊ ယခုမူကား ထိုငါ၏မျက်လုံးတို့သည် အိုခြင်းတရားနှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ မတင့်တယ်ကြလေတော့ကုန်၊ ဟုတ်မှန်သည်ကို သာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

258.

၂၅၈။

‘‘Saṇhatuṅgasadisī [Pg.409] ca nāsikā, sobhate su abhiyobbanaṃ pati;

Sā jarāya upakūlitā viya, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)ငါ၏နှာခေါင်းနှာတံသည် အလွန်ပျိုနုသောအရွယ်ကိုစွဲကာ သိမ်မွေ့စွာ ထင် ပေါ်လျက် (ကြွင်းသော မျက်နှာအစိတ်အပိုင်းတို့နှင့် လျောက်ပတ်သည်ဖြစ်၍) တင့်တယ်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်း ကြောင့် ထိုနှာခေါင်းနှာတံသည် သားရေကြိုးထုံးကဲ့သို့ဖြစ်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား ၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

259.

၂၅၉။

‘‘Kaṅkaṇaṃ va sukataṃ suniṭṭhitaṃ, sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo;

Tā jarāya valibhippalambitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏နားရွက်တို့သည် ကောင်းစွာပြုအပ် ကောင်းစွာပြီးစေအပ်သော ရွှေလက်ကောက်ကဲ့သို့ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုငါ၏ နားရွက်တို့သည် အရေတွန့်တို့ဖြင့် တွန့်ရရွန့် တွဲရရွန့် ရှည်တွဲကျကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

260.

၂၆၀။

‘‘Pattalīmakulavaṇṇasādisā, sobhare su dantā pure mama;

Te jarāya khaṇḍitā cāsitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏ သွားတို့သည် ငှက်ပျောငုံအကင်းနှင့်တူသော သဏ္ဌာန်ရှိကုန် သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကြကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုငါ၏ သွား တို့သည် ကျိုးပျက်မည်းနက်ကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

261.

၂၆၁။

‘‘Kānanamhi vanasaṇḍacārinī, kokilāva madhuraṃ nikūjihaṃ;

Taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)တောအုပ်၌ ကျက်စားလေ့ရှိသော တော၌ နေလေ့ရှိသော ဥဩမကဲ့သို့ သာယာစွာသောအသံကို ငါပြောဆိုခဲ့ပါ၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုသာယာစွာသောအသံသည် ထိုထိုသို့ သောစကား၌ ချွတ်ယွင်းခဲ့၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုး တခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

262.

၂၆၂။

‘‘Saṇhakamburiva suppamajjitā, sobhate su gīvā pure mama;

Sā jarāya bhaggā vināmitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏လည်တိုင်သည် သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော ရွှေခရုသင်းကဲ့သို့ (လည်ရေး တို့ဖြင့်) တင့်တယ်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ခရုသင်းကဲ့သို့ အရစ်အရစ်ထသော လည်တိုင်သည် (အကြော ပြိုင်းပြိုင်းထသဖြင့်) ပျက်စီးသည်ဖြစ်၍ ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ ရောက်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်)ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

263.

၂၆၃။

‘‘Vaṭṭapalighasadisopamā ubho, sobhare su bāhā pure mama;

Tā jarāya yatha pāṭalibbalitā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက်တို့သည် လုံးသောတံခါးတိုင်နှင့် တူကုန်သည် ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုလက်မောင်းနှစ်ဖက်တို့သည် ဆွေးမြေ့ဖြူဖွေးသော သခွတ် ကိုင်းနှင့် တူနေကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြား မဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

264.

၂၆၄။

‘‘Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā, sobhare su hatthā pure mama;

Te jarāya yathā mūlamūlikā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)ငါ၏ လက်ချောင်းတို့သည် ရွှေဖြင့်ပြီးသော သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော လက်စွပ် တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုလက်ချောင်းတို့သည် မုံလာဥအမြစ်ကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

265.

၂၆၅။

‘‘Pīnavaṭṭasahituggatā [Pg.410] ubho, sobhare su thanakā pure mama;

Thevikīva lambanti nodakā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏ သားမြတ်နှစ်ခုတို့သည် ဖြိုးပြည့်လုံးလျောင်း တပေါင်းတည်းစပ် လျက် အထက်သို့ မောက်တက်သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုသားမြတ် နှစ်ခုတို့ သည် ရေမရှိသော ရေစစ်အိပ်ကဲ့သို့ တွဲရ၍ တွဲကျကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

266.

၂၆၆။

‘‘Kañcanassaphalakaṃva sammaṭṭhaṃ, sobhate su kāyo pure mama;

So valīhi sukhumāhi otato, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက)ငါ၏ ကိုယ်သည် (ဟင်္သပြတားဖြင့်) ရှည်ကြာမြင့်စွာ ပွတ်နယ်အပ်သော ရွှေပျဉ်ပြားကဲ့သို့ တင့်တယ်ခဲ့၏၊ ထိုကိုယ်သည် ယခုအခါ သေးငယ်သော အတွန့်တို့ဖြင့် အရေတွန့်သောအဖြစ်သို့ ရောက်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟော တော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

267.

၂၆၇။

‘‘Nāgabhogasadisopamā ubho, sobhare su ūrū pure mama;

Te jarāya yathā veḷunāḷiyo, saccavādivacanaṃ anaññathā.

( ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက ) ငါ၏ ပေါင်နှစ်ဖက်တို့သည် ဆင်နှာမောင်းနှင့် တူကုန်သည်ဖြစ်၍သာ လျှင် တင့်တယ်ကုန်၏။ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုပေါင်နှစ်ဖက်တို့သည် ဝါးနုပိန်အဆစ်နှင့် တူကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

268.

၂၆၈။

‘‘Saṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitā, sobhare su jaṅghā pure mama;

Tā jarāya tiladaṇḍakāriva, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ၏ ခြေသလုံးတို့သည် သိမ်မွေ့ပြေပြစ်သော ရွှေခြေကျင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုခြေသလုံးတို့သည် (ရိတ်၍ ကြွင်းသော) နှမ်းရိုးခြောက်ငုတ်တိုကဲ့သို့ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြား မဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

269.

၂၆၉။

‘‘Tūlapuṇṇasadisopamā ubho, sobhare su pādā pure mama;

Te jarāya phuṭitā valīmatā, saccavādivacanaṃ anaññathā.

(ရှေးပျိုရွယ်စဉ်အခါက) ငါ့၏ ခြေနှစ်ဖက်တို့သည် လက်ပံလဲသွတ်သည့်ဖနှောင့်ဖုံး ဖမိုးဖုံးတတ် သော ဘိနပ်နှင့်အတူ နူးညံ့ကုန်သည်ဖြစ်၍ တင့်တယ်ကုန်၏၊ ယခုမူကား အိုခြင်းကြောင့် ထိုခြေဖမိုးနှစ်ဖက်တို့ သည် ကွဲကုန်၏၊ တွန့်သောအရေရှိကုန်၏။ ဟုတ်မှန်သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော် သည် ့(တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည်သာတည်း။

270.

၂၇၀။

‘‘Ediso ahu ayaṃ samussayo, jajjaro bahudukkhānamālayo;

Sopalepapatito jarāgharo, saccavādivacanaṃ anaññathā’’.

ဤငါ၏ကိုယ်သည် ဤသို့သဘောရှိ၏၊ အိုမင်းရင့်ရော်၍ များစွာသော ဆင်းရဲတို့၏ တည်ရာဖြစ်၏၊ ထိုငါ၏ ကိုယ်သည် အိမ်အိုကြီးကဲ့သို့ အသားအသွေးကုန်သဖြင့် လဲပြိုခြင်းသို့ ရှေးရှူ၏၊ (ထို့ကြောင့်)ဟုတ်မှန် သည်ကိုသာ ဆိုလေ့ရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်သည် (တမျိုးတခြားမဖြစ်) ဟောတော်မူတိုင်း မှန်သည် သာတည်း။

… Ambapālī therī….

ဤသို့လျှင် အမ္ဗပါလီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

2. Rohinītherīgāthā

၂-ရောဟိနီထေရီဂါထာ

271.

၂၇၁။

‘‘‘Samaṇā’ti bhoti supi, ‘samaṇā’ti pabujjhasi ;

Samaṇāneva kittesi, samaṇī nūna bhavissasi.

ချစ်သမီးရောဟိနီ (သင်သည်) အိပ်သောအခါ၌လည်း ရဟန်း ရဟန်းဟူသော စကားကိုသာလျှင် ဆိုလျက် အိပ်ဘိ၏၊ အိပ်ရာမှ နိုးသောအခါ၌လည်း ရဟန်း ရဟန်းဟူသော စကားကိုသာလျှင်ဆိုလျက် နိုးဘိ၏၊ (သင်သည်) ရဟန်းတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကိုသာလျှင် ချီးမွမ်းဘိ၏၊ (သင်သည် လူ့အသွင်ဖြင့် နေသော်လည်း) စိတ် အားဖြင့် ရဟန်းမ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ထင်ဘိ၏။

272.

၂၇၂။

‘‘Vipulaṃ [Pg.411] annañca pānañca, samaṇānaṃ paveccasi ;

Rohinī dāni pucchāmi, kena te samaṇā piyā.

ရဟန်းတို့အား များစွာသော ထမင်းအဖျော်ကို ပေးလှူ၏၊ ချစ်သမီးရောဟိနီ ယခုအခါ သင့်အား ငါ မေးပါ၏၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့် သင်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်သနည်း။

273.

၂၇၃။

‘‘Akammakāmā alasā, paradattūpajīvino;

Āsaṃsukā sādukāmā, kena te samaṇā piyā’’.

ရဟန်းတို့သည် အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ခြင်းငှါ အလိုမရှိကြကုန်၊ ပျင်းရိကြကုန်၏၊ သူတပါးတို့ ပေးအပ် သည်ကိုသာမှီ၍ အသက်မွေးလေ့ရှိကြကုန်၏၊ သူတပါးတို့ထံမှ အရိုအသေပြုခြင်းစသည်ကိုသာ တောင့်တတတ် ကြကုန်၏၊ ချိုမြိန်ကောင်းမွန်သော အစာကိုသာ အလိုရှိကြကုန်၏၊ သင်သည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ရဟန်း တို့ကို ချစ်အပ်ပါသနည်း(ဟု ဖခင်ပုဏ္ဏားက မေး၏) ။

274.

၂၇၄။

‘‘Cirassaṃ vata maṃ tāta, samaṇānaṃ paripucchasi;

Tesaṃ te kittayissāmi, paññāsīlaparakkamaṃ.

ဖခင်ပုဏ္ဏား ကြာမြင့်မှလျှင် ရဟန်းတို့အား ချစ်အပ်သည်ကို အကျွန်ုပ်အား မေးလေဘိ၏၊ ထိုရဟန်း တို့၏ ပညာ၊သီလ၊လုံ့လကို သင်ဖခင်အား ပြောကြားပါအံ့။

275.

၂၇၅။

‘‘Kammakāmā analasā, kammaseṭṭhassa kārakā;

Rāgaṃ dosaṃ pajahanti, tena me samaṇā piyā.

ရဟန်းတို့သည် (ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ်စသော) ရဟန်းအမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ခြင်းငှါ အလိုရှိကုန်၏၊ ပျင်းရိ မှုမရှိကုန်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ဆောင်တတ်သော မြတ်သောအမှုကို ပြုတတ်ကုန်၏၊ တပ်မက်မှုရာဂကို၎င်း အမျက်ထွက်မှု ဒေါသကို၎င်း စွန့်ကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

276.

၂၇၆။

‘‘Tīṇi pāpassa mūlāni, dhunanti sucikārino;

Sabbaṃ pāpaṃ pahīnesaṃ, tena me samaṇā piyā.

မကောင်းမှု၏ အမြစ်အရင်းသုံးပါးတို့ကို ပယ်စွန့် ခါတွက်နိုင်ကြပေကုန်၏၊ အပြစ်မရှိ စင်ကြယ် သောအမှုကို ပြုတတ်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် အလုံးစုံမကောင်းမှု အားလုံးကို ပယ်အပ်ပြီ၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ် သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

277.

၂၇၇။

‘‘Kāyakammaṃ suci nesaṃ, vacīkammañca tādisaṃ;

Manokammaṃ suci nesaṃ, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့၏ ကိုယ်ဖြင့်ပြုအပ်သော (ကာယကံ)မှုသည်လည်း စင်ကြယ်၏၊ ထိုကာယကံအတူ နှုတ်ဖြင့်ပြုအပ်သော (ဝစီကံ)မှုသည်လည်း စင်ကြယ်၏၊ ထိုရဟန်းတို့၏ စိတ်ဖြင့်ပြုအပ်သော (မနောကံ)မှုသည် လည်း စင်ကြယ်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

278.

၂၇၈။

‘‘Vimalā saṅkhamuttāva, suddhā santarabāhirā;

Puṇṇā sukkāna dhammānaṃ, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် (ပွတ်သစ်စဖြစ်သော) ခရုသင်း ပုလဲရတနာတို့ကဲ့သို့ ရာဂစသော အညစ်အကြေး ကင်းကုန်၏၊ ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပမှ စင်ကြယ်သော အလိုဆန္ဒ လုံ့လရှိကုန်၏၊ (စင်စစ်)ဖြူစင်ကုန်သော အပြစ်မရှိ သော သီလစသော ကျေးဇူးတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

279.

၂၇၉။

‘‘Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino;

Atthaṃ dhammañca desenti, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် များသောအကြားအမြင်ရှိကုန်၏၊ ပရိယတ္တိ ပဋိဝေဓတရားကို ဆောင်ကုန်၏၊ အရိယာဖြစ်ကုန်၏၊ တရားသဖြင့် အသက်မွေးတတ်ကုန်၏၊ အနက်ကို၎င်း ပါဠိကို၎င်း ပြောဟောတတ်ကုန်၏၊ ထို့ ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

280.

၂၈၀။

‘‘Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino;

Ekaggacittā satimanto, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် များသောအကြားအမြင်ရှိကုန်၏၊ ပရိယတ္တိ ပဋိဝေဓ တရားကို ဆောင်ကုန်၏၊ အရိယာဖြစ်ကြကုန်၏၊ တရားသဖြင့် အသက်မွေးကုန်၏၊ တည်ကြည်သော စိတ်ရှိကုန်၏၊ ထင်သော သတိရှိကုန် ၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

281.

၂၈၁။

‘‘Dūraṅgamā satimanto, mantabhāṇī anuddhatā;

Dukkhassantaṃ pajānanti, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် လူနှင့်ဝေးသော တောအရပ်သို့ သွားတတ်ကုန်၏၊ ထင်သောသတိရှိကုန်၏၊ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ စကားကို ဆိုလေ့ရှိကုန်၏၊ ပျံ့လွင့်ခြင်း မရှိကုန်၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို ပိုင်း ခြား၍ သိကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

282.

၂၈၂။

‘‘Yasmā gāmā pakkamanti, na vilokenti kiñcanaṃ;

Anapekkhāva gacchanti, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် အကြင်ရွာမှ ဖဲသွားကြကုန်၏၊ ထိုရွာ၌ တစုံတခုသော သတ္တဝါသင်္ခါရကို (တပ်မက်ငဲ့ကွက်သောအားဖြင့်) ပြန်လှည့်၍ပင် မကြည့်ကြကုန်၊ ငဲ့ကွက်ခြင်း ကင်းကုန်သည်ဖြစ်၍သာလျှင် ရွာမှ ဖဲသွားကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

283.

၂၈၃။

‘‘Na tesaṃ koṭṭhe openti, na kumbhiṃ na khaḷopiyaṃ;

Pariniṭṭhitamesānā, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းပျိုသည် မိမိဥစ္စာကို ဘဏ္ဍာတိုက်ကျီကြ၌ မသိုမှီးကြ၊ မသိမ်းဆည်းကြကုန်၊ အိုး၌မသိုမှီး မသိမ်းဆည်းကြကုန်၊ ခြင်းတောင်း၌ မသိုမှီးမသိမ်းဆည်းကြကုန်၊ ချက်ပြီးသောအစာကိုသာ ရှာမှီးလေ့ ရှိကြကုန် ၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်း တို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏။

284.

၂၈၄။

‘‘Na te hiraññaṃ gaṇhanti, na suvaṇṇaṃ na rūpiyaṃ;

Paccuppannena yāpenti, tena me samaṇā piyā.

ထိုရဟန်းတို့သည် အသပြာကို အလှူမခံကုန်၊ ရွှေကို အလှူမခံကုန်၊ ငွေကို အလှူမခံကုန်၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပစ္စည်းဖြင့်သာ မျှတတော်မူကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန် ၏။

285.

၂၈၅။

‘‘Nānākulā [Pg.412] pabbajitā, nānājanapadehi ca;

Aññamaññaṃ piyāyanti, tena me samaṇā piyā’’.

ထိုရဟန်းတို့သည် အထူးထူးသော အမျိုးမှ၎င်း အထူးထူးသော ဇနပုဒ်တို့မှ၎င်း ရဟန်းပြုကုန် သည်ဖြစ်၍ (အမျိုးအမည် မတူပါပဲလျက်) အချင်းချင်း ချစ်မြတ်နိုးကြပေကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းတို့ကို ချစ်အပ်ပါကုန်၏(ဟု ရောဟိနီက ဖြေ၏) ။

286.

၂၈၆။

‘‘Atthāya vata no bhoti, kule jātāsi rohinī;

Saddhā buddhe ca dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā.

ချစ်သမီးရောဟိနီ သင်ချစ်သမီးသည် ငါတို့၏ အကျိုးစီးပွါးအလို့ငှါ ငါတို့ အမျိုး၌ ဖြစ်လာပေစွာ့ တကား၊ သင်ချစ်သမီးသည် ဘုရား၌၎င်း တရား၌၎င်း သံဃာ၌၎င်း ယုံကြည်မှုသဒ္ဓါတရားရှိပါပေစွာ့တကား၊ ထက် သန်သောရိုသေမှု ရှိပါပေစွာ့တကား။

287.

၂၈၇။

‘‘Tuvaṃ hetaṃ pajānāsi, puññakkhettaṃ anuttaraṃ;

Amhampi ete samaṇā, paṭigaṇhanti dakkhiṇaṃ’’.

သင်ချစ်သမီးသည် အလွန်အကဲမရှိသော ကောင်းမှုတည်းဟူသော မျိုးစေ့တို့၏ စိုက်ပျိုးရာ လယ် မြေကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ထိုရတနာသုံးပါးကို သိပေ၏၊ ထိုရဟန်းတို့သည် ငါတို့၏လည်း လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို ခံပေ ကုန်၏(ဟု ဖခင်ပုဏ္ဏားက ဆို၏) ။

288.

၂၈၈။

‘‘Patiṭṭhito hettha yañño, vipulo no bhavissati;

Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṃ.

ဤရဟန်းတို့၌ တည်ထားအပ်သော လှူဖွယ်ဝတ္ထုသည် ငါတို့အား ပြန့်ပြောများမြတ်သော အကျိုးရှိလတ္တံ့၊ ဖခင်ပုဏ္ဏား သင်သည် ဆင်းရဲမှ ကြောက်ခဲ့မူ ဆင်းရဲကို မချစ်ခဲ့မူ -

289.

၂၈၉။

‘‘Upehi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;

Samādiyāhi sīlāni, taṃ te atthāya hehiti’’.

တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း တရားတော်ကို၎င်း သံဃာတော်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်လေလော့၊ သီလတို့ကို ဆောက်တည်လေလော့၊ ထိုရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ခြင်း သီလဆောက်တည်ခြင်းသည် သင်ဖခင်အား အကျိုးများခြင်းငှါ ဖြစ်ပါလတ္တံ့ (ဟု ရောဟိနီက ဆို၏) ။

290.

၂၉၀။

‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ;

Samādiyāmi sīlāni, taṃ me atthāya hehiti.

ချစ်သမီးရောဟိနီ ငါသည် တာဒိဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို၎င်း တရားတော်ကို၎င်း သံဃာတော်ကို၎င်း ကိုးကွယ်ရာဟူ၍ ဆည်းကပ်ပါ၏၊ သီလတို့ကိုလည်း ဆောက်တည်ပါအံ့၊ ထိုရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ခြင်း သီလဆောက်တည်ခြင်းသည် ငါ့အား အကျိုးများခြင်းငှါ ဖြစ်ပါလတ္တံ့။

291.

၂၉၁။

‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, so idānimhi brāhmaṇo;

Tevijjo sottiyo camhi, vedagū camhi nhātako’’.

ထိုငါသည် ရှေးအခါက (ပုဏ္ဏားတို့၌ သမုတ်သဖြင့်) ဗြဟ္မာမင်း၏ အဆွေဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏ ဇာတ်ရှိသူ ဖြစ်ခဲ့၏၊ ယခုအခါသော်ကား မကောင်းမှုကို အပပြုပြီးသော ဗြာဟ္မဏဖြစ်ခဲ့၏၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံ သူ ပရမတ္ထအားဖြင့် ချမ်းသာခြင်းရှိသူ ဖြစ်ခဲ့၏၊ ဝေဒဟုဆိုအပ်သော မဂ်ဉာဏ်နှင့်ပြည့်စုံသူ ကိလေသာအညစ် အကြေးတို့ကို ဆေးကြောပြီးသူ ဖြစ်ခဲ့၏(ဟု ဖခင်ပုဏ္ဏားက ဖြေ၏) ။

… Rohinī therī….

ဤသို့လျှင် ရောဟိနီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

3. Cāpātherīgāthā

၃-စာပါထေရီဂါထာ

292.

၂၉၂။

‘‘Laṭṭhihattho pure āsi, so dāni migaluddako;

Āsāya palipā ghorā, nāsakkhi pārametave.

စာပါဥပကသည် ရှေးပရိုဗိုဇ်ရဟန်းဖြစ်စဉ်အခါ၌ တောင်ဝှေးလက်စွဲ၍သွားသော တက္ကတွန်းဖြစ်ခဲ့ ဘူးပြီ၊ ထိုဥပကသည် ယခုအခါ သားမုဆိုးဖြစ်၏၊ တပ်မက်မောမှုကြောင့် ကြမ်းထမ်းစွာသော ကာမဂုဏ်ဒိဋ္ဌိ တည်းဟူသော ညွန်စေးမှ ကမ်းတဖက်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ခြင်းငှါ မစွမ်းနိုင်။

293.

၂၉၃။

‘‘Sumattaṃ maṃ maññamānā, cāpā puttamatosayi;

Cāpāya bandhanaṃ chetvā, pabbajissaṃ punopahaṃ.

မိမိ၌ ကာမဂုဏ်၏ အစွမ်းဖြင့် အလွန်တပ်မက်နေပြီဟု မှတ်ထင်ကာ မုဆိုးသမီးဖြစ်သော စာပါသည် ငါ့ကို (ချုတ်ချယ်စောင်းမြောင်းလိုသည်ဖြစ်၍ တက္ကတွန်းသား စသည်ဖြင့်) သားကို ချော့၏၊ စာပါ ငါသည် သင်၌ ချစ်ခြင်းကိလေသာဟူသော အနှောင်အဖွဲ့ကိုဖြတ်၍ နှစ်ကြိမ်မြောက် နောက်ထပ်တဖန်လည်း ရဟန်းပြုတော့အံ့(ဟု ဥပကက ပြော၏) ။

294.

၂၉၄။

‘‘Mā me kujjhi mahāvīra, mā me kujjhi mahāmuni;

Na hi kodhaparetassa, suddhi atthi kuto tapo.

ကြီးသော လုံ့လရှိသော ဥပက(ပြက်ရယ်မှု ပြုကာမျှဖြင့်)အကျွန်ုပ်အား အမျက်မထွက်ပါလင့်၊ ရဟန်းမြတ်ဖြစ်သော အသျှင်ဥပက (ပြက်ရယ်ပြုကာမျှဖြင့်) အကျွန်ုပ်အား အမျက်မထွက်ပါလင့်၊ မှန်လှပါ၏၊ အမျက်ထွက်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သော အသျှင်ဥပကအား သီလ၏စင်ကြယ်ခြင်းသည် မရှိနိုင်ရာ၊ ခြိုးခြံသော အကျင့်သည် အဘယ်မှာ ရှိနိုင်အံ့နည်း(ဟု စာပါက ပြော၏)။

295.

၂၉၅။

‘‘Pakkamissañca nāḷāto, kodha nāḷāya vacchati;

Bandhantī itthirūpena, samaṇe dhammajīvino’’.

စာပါ အဘယ်သူသည် ဤနာဠရွာ၌ နေလတ္တံ့နည်း၊ ငါသည် နာဠရွာမှ မချွတ်သွားအံ့သည် သာတည်း၊စာပါ သင်သည် တရားသဖြင့် အသက်မွေးကုန်သော ငါကဲ့သို့သော ရဟန်းကောင်းတို့ကို မိန်းမတို့၏ အမူအရာ အသွင်အပြင်ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့လျက် တည်ဘိ၏(ဟု ဥပကက ပြော၏)။

296.

၂၉၆။

‘‘Ehi kāḷa nivattassu, bhuñja kāme yathā pure;

Ahañca te vasīkatā, ye ca me santi ñātakā’’.

မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပက လာပါဦး၊ ရှေးကကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့ကို ခံစားပါဦး လော့၊ အကျွန်ုပ်သည်၎င်း အကျွန်ုပ်၏ အကြင်ဆွေမျိုးတို့သည်၎င်း ရှိကြပါကုန်၏၊ ထိုအကျွန်ုပ်နှင့်တကွ ဆွေမျိုး အားလုံးတို့သည် သင်၏ အလိုသို့ လိုက်သည်တို့ကို ပြုကြပါကုန်အံ့(ဟု စာပါက ပြော၏) ။

297.

၂၉၇။

‘‘Etto [Pg.413] cāpe catubbhāgaṃ, yathā bhāsasi tvañca me;

Tayi rattassa posassa, uḷāraṃ vata taṃ siyā’’.

စာပါ ယခုအခါ သင်သည် အကြင်သို့သဘောရှိသော စကားကို ပြောဆို၏၊ သင် ယခုပြောဆိုသော ဤစကားထက် လေးဆတက်ဖြစ်သော ချစ်နှစ်သက်ဖွယ်စကား ပြောဆိုခြင်းကို အကယ်၍ ပြောဆိုစေဦးတော့၊ ထိုချစ်ဖွယ်သောစကား ပြောဆိုခြင်းသည် သင်၌ တပ်မက်မောသော ယောက်ျားအားသာ မွန်မြတ်သည်သာ ဖြစ်ပေရာ၏၊ ငါသည်မူကား သင်၌ တပ်မက်မှု ကင်းခဲ့ပြီ(ဟု ဥပကက ပြော၏) ။

298.

၂၉၈။

‘‘Kāḷaṅginiṃva takkāriṃ, pupphitaṃ girimuddhani;

Phullaṃ dālimalaṭṭhiṃva, antodīpeva pāṭaliṃ.

၂၉၈-၂၉၉။ မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပက တောင်ထိပ်၌ လှိုင်စွာပွင့်သော ရေသကျည်းပင် ကဲ့သို့၎င်း လှိုင်စွာပွင့်သော သလဲနွယ်ကဲ့သို့၎င်း လေးကျွန်းအချာ အသုရာပြည်၌ လှိုင်စွာပွင့်သော သခွတ်ပင် ကဲ့သို့၎င်း

299.

၂၉၉။

‘‘Haricandanalittaṅgiṃ, kāsikuttamadhāriniṃ;

Taṃ maṃ rūpavatiṃ santiṃ, kassa ohāya gacchasi’’.

ထွတ်ထွတ်နုနယ် တင့်တယ်သော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသော စန္ဒကူးနီဖြင့် လိမ်းကျံအပ်သော ကိုယ်အင်္ဂါရှိသော မြတ်သော ကာသိတိုင်း၌ဖြစ်သော အဝတ်အရုံကိုသာ ဝတ်ရုံသော ထိုသို့သဘောရှိသော အကျွန်ုပ်ကို အဆင်းလှ ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသည်ဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် စွန့်၍ သင်သွားအံ့နည်း(ဟု စာပါကပြော၏)။

300.

၃၀၀။

‘‘Sākuntikova sakuṇiṃ, yathā bandhitumicchati;

Āharimena rūpena, na maṃ tvaṃ bādhayissasi’’.

စာပါ ငှက်မုဆိုးသည် ငှက်အပေါင်းကို ထောင်ခြင်းငှါ အလိုရှိသကဲ့သို့ ထို့အတူ သင်သည် ပြုပြင် ဖန်တီးသော ရုပ်အဆင်းဖြင့် ငါ့ကို ကာမဂုဏ်ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခြင်းငှါ အလိုရှိခဲ့၏၊ ယခုအခါ သင်သည် ငါ့ကို မညှဉ်းဆဲ နိုင်လတ္တံ့ (ဟု ဥပကက ပြော၏) ။

301.

၃၀၁။

‘‘Imañca me puttaphalaṃ, kāḷa uppāditaṃ tayā;

Taṃ maṃ puttavatiṃ santiṃ, kassa ohāya gacchasi’’.

မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပက ထိုအကျွန်ုပ်၏ သားတည်းဟူသော အသီးကို အသင်သည် ဖြစ်စေအပ်ပါ၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော အကျွန်ုပ်ကို သားရှိသူ ဖြစ်ပါလျက် အဘယ်ကြောင့် စွန့်၍ သင်သွားအံ့နည်း(ဟု စာပါက ပြော၏) ။

302.

၃၀၂။

‘‘Jahanti putte sappaññā, tato ñātī tato dhanaṃ;

Pabbajanti mahāvīrā, nāgo chetvāva bandhanaṃ’’.

စာပါ ပညာရှိတို့သည် သားသမီးတို့ကို စွန့်ကြကုန်၏၊ ထို့နောက် ဆွေမျိုးတို့ကို စွန့်ကြကုန်၏၊ ထို့နောက် ပစ္စည်းဥစ္စာကို စွန့်ကြကုန်၏၊ ဆင်ပြောင်ကြီးသည် အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ သွားသကဲ့သို့ ကြီးသော လုံ့လရှိသော သူတော်ကောင်းတို့သည် လူ၏ အနှောင်အဖွဲ့ကို ဖြတ်၍ ရဟန်းပြုကြကုန်၏(ဟု ဥပကက ပြော၏) ။

303.

၃၀၃။

‘‘Idāni te imaṃ puttaṃ, daṇḍena churikāya vā;

Bhūmiyaṃ vā nisumbhissaṃ, puttasokā na gacchasi’’.

မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပက ယခု သင်၏ သားကို တုတ်လှံတံဖြင့်၎င်း ဓားငယ် ဖြင့်၎င်း ရိုက်ပုတ်ထိုးခုတ်ပေအံ့၊ မြေ၌သော်လည်း ချ၍ ညှဉ်းဆဲပေအံ့၊ သား၌ စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် သင်မသွားရ လတ္တံ့ (ဟု စာပါက ပြော၏) ။

304.

၃၀၄။

‘‘Sace puttaṃ siṅgālānaṃ, kukkurānaṃ padāhisi;

Na maṃ puttakatte jammi, punarāvattayissasi’’.

ဟယ် အယုတ်မ သင်သည် သားကို မြေခွေး အိမ်ခွေးတို့အား ကိုက်စေရန် အကယ်၍ ပေးလိုက်စေ ဦးတော့၊ သားတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သင်သည် ငါ့ကို လူ့ဘောင်သို့ တဖန် မလည်စေနိုင်လတ္တံ့ (ဟု ဥပကက ပြော၏)။

305.

၃၀၅။

‘‘Handa kho dāni bhaddante, kuhiṃ kāḷa gamissasi;

Katamaṃ gāmanigamaṃ, nagaraṃ rājadhāniyo’’.

မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော ကောင်းသော ကျေးဇူးနှင့်ပြည့်စုံသော အသျှင်ဥပက ယခုအခါ အဘယ်အရပ်သို့ သွားပါမည်နည်း၊ အဘယ်မည်သော ရွာနိဂုံး မြို့မင်းနေပြည်တို့သို့ သင်သွားပါမည်နည်း(ဟု စာပါက မေး၏) ။

306.

၃၀၆။

‘‘Ahumha pubbe gaṇino, assamaṇā samaṇamānino;

Gāmena gāmaṃ vicarimha, nagare rājadhāniyo.

စာပါ ငါတို့သည် ရှေးအခါက ဂိုဏ်းကိုဆောင်သော တက္ကတွန်းတို့ဖြစ်ခဲ့ကြကုန်၏၊ ရဟန်းမဟုတ် ကုန်ပဲလျက် ရဟန်းဟု အမှတ်ရှိခဲ့ကြကုန်လျက် တရွာမှတရွာ မြို့မင်းနေပြည်တို့သို့ လှည့်လည်ခဲ့ကြကုန်၏။

307.

၃၀၇။

‘‘Eso hi bhagavā buddho, nadiṃ nerañjaraṃ pati;

Sabbadukkhappahānāya, dhammaṃ deseti pāṇinaṃ;

Tassāhaṃ santikaṃ gacchaṃ, so me satthā bhavissati’’.

ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော ဤမြတ်စွာဘုရားသည် နေရဉ္ဇရာမြစ်၏ အနီး၌ သတ္တဝါတို့၏ အလုံးစုံသော ဆင်းရဲကိုပယ်ခြင်းငှါ တရားဟော၍ နေတော်မူ၏၊ ငါသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ အထံတော်သို့ သွားတော့အံ့၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ငါ၏ ဆရာဖြစ်လတ္တံ့သတည်း (ဟု ဥပကက ဖြေ၏) ။

308.

၃၀၈။

‘‘Vandanaṃ dāni vajjāsi, lokanāthaṃ anuttaraṃ;

Padakkhiṇañca katvāna, ādiseyyāsi dakkhiṇaṃ’’.

မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပက ယခု အကျွန်ုပ်၏ ရှိခိုးခြင်းကို အတုမရှိမူ၍ လူသုံးပါးတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား လျောက်ထားပါလေလော့၊ သင်သည် မြတ်စွာဘုရားကို လက်ျာရစ် လှည့်လည် ရှိခိုးခြင်းကို ပြုပြီးနောက် အကျွန်ုပ်အား ကောင်းမှုအဘို့ကိုလည်း ရည်ညွှန်းပေးဝေပါလော့(ဟု စာပါက ပြော၏)။

309.

၃၀၉။

‘‘Etaṃ kho labbhamamhehi, yathā bhāsasi tvañca me;

Vandanaṃ dāni te vajjaṃ, lokanāthaṃ anuttaraṃ;

Padakkhiṇañca katvāna, ādisissāmi dakkhiṇaṃ’’.

စာပါ သင်သည် အကြင်စကားကို ငါ့အား ပြောဆို၏၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးခြင်း ကောင်းမှု၏အဘို့ကို သင့်အား ပေးဝေမှုမျိုးကို ငါတို့သည် သင့်အား ပေးဝေခြင်းငှါ ရကောင်းပါ၏၊ ယခုအခါ သင်၏ ရှိခိုးခြင်းကို အတုမရှိမူ၍ လူသုံးပါးတို့၏ ကိုးကွယ်ရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ငါလျှောက်ကြား လိုက်ပါအံ့၊ မြတ်စွာဘုရားကို လက်ျာရစ်လှည့်လည်ရှိခိုးပြီးနောက် ကောင်းမှု၏အဘို့ကို သင့်အား အမျှပေးဝေ လိုက်ပါအံ့(ဟု ဆိုပြီးလျှင်) -

310.

၃၁၀။

Tato [Pg.414] ca kāḷo pakkāmi, nadiṃ nerañjaraṃ pati;

So addasāsi sambuddhaṃ, desentaṃ amataṃ padaṃ.

မည်းနက်သောအဆင်းရှိသော အသျှင်ဥပကသည် ထိုရွာမှ ဖဲသွားလေ၏၊ ထို မည်းနက်သော အဆင်းရှိသော ဥပကသည် နေရဉ္စရာမြစ်ကမ်းနား၌ သေခြင်းကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ဟောတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား ကို မြင်ရလေ၏။

311.

၃၁၁။

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း ဒုက္ခ၏အကြောင်းဖြစ်သော တဏှာဟုဆိုအပ်သော သမုဒယသစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ လွန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကို၎င်း မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ဒုက္ခ၏ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း (ဟောတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ပြီးနောက်) -

312.

၃၁၂။

Tassa pādāni vanditvā, katvāna naṃ padakkhiṇaṃ;

Cāpāya ādisitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုး၍ လက်ျာရစ် လှည့်လည် ရှိခိုးခြင်းတည်းဟူသော မြတ်သော ကောင်းမှုကိုပြုပြီးနောက် စာပါအား ကောင်းမှု၏အဘို့ကို အမျှပေးဝေ၍ ထိုဥပကသည် အိမ်ရာမ ထောင်သော ရဟန်းဘောင်၌ ရဟန်းပြု၏၊ ထိုဥပကသည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာ ပြုကျင့်အပ်ပြီ။

… Cāpā therī….

ဤသို့လျှင် စာပါထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

4. Sundarītherīgāthā

၄-သုန္ဒရီထေရီဂါထာ

313.

၃၁၃။

‘‘Petāni bhoti puttāni, khādamānā tuvaṃ pure;

Tuvaṃ divā ca ratto ca, atīva paritappasi.

ထေရီမ သင်သည် ရှေးအခါက သေသောသားသမီးတို့ကို စားသည်ဖြစ်၍[၁] နေ့၌၎င်း ညဉ့်၌၎င်း ပြင်းစွာလျှင် ပူပန်ဘိ၏။။ [၁]

314.

၃၁၄။

‘‘Sājja sabbāni khāditvā, sataputtāni brāhmaṇī;

Vāseṭṭhi kena vaṇṇena, na bāḷhaṃ paritappasi’’.

ပုဏ္ဏားမျိုးဖြစ်သော ဝါသေဋ္ဌိထေရီမ ထိုသင်သည် အလုံးစုံ အရာမကသော သားတို့ကိုစား၍ ယခု အဘယ်ကြောင့် ပြင်းစွာမပူပန်ဘိလေသနည်း(ဟု သုဇာတပုဏ္ဏား က မေး၏)။

315.

၃၁၅။

‘‘Bahūni puttasatāni, ñātisaṅghasatāni ca;

Khāditāni atītaṃse, mama tuyhañca brāhmaṇa.

သုဇာတပုဏ္ဏား ငါသည်၎င်း သင်သည်၎င်း ရှေးလွန်လေပြီးသော ဘဝ၌ အရာမကများလှစွာသော သားတို့ကို၎င်း အရာမကသော ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့ကို၎င်း စားအပ်ကုန်ပြီ။

316.

၃၁၆။

‘‘Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā, jātiyā maraṇassa ca;

Na socāmi na rodāmi, na cāpi paritappayiṃ’’.

ထိုငါသည် ပဋိသန္ဓေနေခြင်း (အိုခြင်း) သေခြင်း၏ ထွက်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်ကို (မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်) သိ၍ မစိုးရိမ်တော့ပြီ၊ ငိုလည်း မငိုကြွေးတော့ပြီ၊ ပင်ပန်းလည်း မပင်ပန်းတော့ပြီ(ဟု ထေရီမက ဖြေ၏)။

317.

၃၁၇။

‘‘Abbhutaṃ vata vāseṭṭhi, vācaṃ bhāsasi edisiṃ;

Kassa tvaṃ dhammamaññāya, giraṃ bhāsasi edisiṃ’’.

ဝါသေဋ္ဌိမည်သောထေရီမ သင်သည် မဖြစ်ဘူးမြဲဖြစ်သော ဤသို့ သဘောရှိသော စကားကို ပြောဆိုပေစွာ့တကား၊ သင်သည် အဘယ်မည်သောဆရာ၏ တရား စကားကို သိရ၍ ဤသို့ သဘောရှိသော စကားကို ပြောဆိုနိုင်ဘိသနည်း(ဟု သုဇာတ ပုဏ္ဏားက ထပ်၍ မေး၏)။

318.

၃၁၈။

‘‘Esa brāhmaṇa sambuddho, nagaraṃ mithilaṃ pati;

Sabbadukkhappahānāya, dhammaṃ desesi pāṇinaṃ.

သုဇာတပုဏ္ဏား အလုံးစုံသော တရားတို့ကို အလိုလို ကိုယ်တော်တိုင် မှန်စွာ သိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် မိထိလာပြည်ကြီးအနီး၌ ဆင်းရဲအားလုံးကို ပယ်ခြင်းငှါ သတ္တဝါတို့အား တရားဟောတော် မူ၏။

319.

၃၁၉။

‘‘Tassa brahme arahato, dhammaṃ sutvā nirūpadhiṃ;

Tattha viññātasaddhammā, puttasokaṃ byapānudiṃ’’.

သုဇာတပုဏ္ဏား ငါသည် ပူဇော်အထူးကို ခံတော်မူထိုက်သော ထိုမြတ်စွာဘုရား၏ ဆင်းရဲခြင်း မရှိသော တရားတော်ကို ကြားနာရသည်ရှိသော် ထိုမြတ်စွာဘုရား အထံတော်၌ သစ္စာလေးပါး တရားကို သိပြီးသည်ဖြစ်၍ သား၌ စိုးရိမ်ခြင်းကို ပယ်နိုင်ခဲ့၏(ဟု ထေရီမက ဖြေ၏) ။

320.

၃၂၀။

‘‘So ahampi gamissāmi, nagaraṃ mithilaṃ pati;

Appeva maṃ so bhagavā, sabbadukkhā pamocaye’’.

(ဝါသေဋ္ဌိထေရီမ) ထိုငါသည်လည်း မိထိလာပြည်၏ အနီးသို့ သွားပေအံ့၊ ထို မြတ်စွာဘုရားသည် ငါ့ကို ဆင်းရဲအားလုံးမှ လွတ်စေနိုင်မည်လည်း မသိပါ(ဟု ဆို၏)။

321.

၃၂၁။

Addasa [Pg.415] brāhmaṇo buddhaṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ;

Svassa dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū.

သုဇာတပုဏ္ဏားသည် (မိထိလာပြည်သို့ သွားပြီးလျှင်)ကိလေသာအားလုံးတို့မှ လွတ်တော်မူသော ဆင်းရဲခြင်းရှိတော်မမူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရလေ၏၊ ဝဋ်ဆင်းရဲဟူသော ရေအယဉ်၏ ကမ်းတဖက် ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူပြီးသော ထိုမြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသုဇာတပုဏ္ဏားအား သစ္စာလေးပါးတရားကို ဟောတော်မူ၏။

322.

၃၂၂။

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း ဒုက္ခ၏အကြောင်းဖြစ်သော တဏှာဟုဆိုအပ်သောသမုဒယ သစ္စာကို၎င်း ဝဋ်ဆင်းရဲ၏လွန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နိရောဓသစ္စာကို၎င်း လောကဝေါဟာရအားဖြင့် ဆဲရေးသော စကားဖြစ်၏၊ မွေးတိုင်းမွေးတိုင်းသော သားသမီးတို့ သေဆုံးသည်ကို ဆိုလို၏။ မြတ်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ဒုက္ခ၏ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း (ဟောတော်မူ၏)။

323.

၃၂၃။

Tattha viññātasaddhammo, pabbajjaṃ samarocayi;

Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi.

သုဇာတပုဏ္ဏားသည် ထိုမြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ သစ္စာလေးပါး တရားတည်းဟူသော သူတော်ကောင်းတရားကို သိအပ်ပြီးသည်ဖြစ်၍ ရဟန်းအဖြစ်ကို လျှောက်ကြားတောင်းပန်ခဲ့ပြီ၊ (ရဟန်းဖြစ်ပြီး၍) သုံးညဉ့်တို့ဖြင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို တွေ့ထိရရှိခဲ့လေပြီ။

324.

၃၂၄။

‘‘Ehi sārathi gacchāhi, rathaṃ niyyādayāhimaṃ;

Ārogyaṃ brāhmaṇiṃ vajja, ‘pabbaji dāni brāhmaṇo;

Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi’’’.

ရထားထိန်းလာဦး၊ သင်သွားပါချေလော့၊ ဤရထားကို ပုဏ္ဏေးမအား အပ်နှင်းပါချေလော့၊ ငါ၏ အနာရောဂါ ကင်းသောအဖြစ်ကိုလည်း ပုဏ္ဏေးမအား ပြောပါချေလော့၊ သုဇာတပုဏ္ဏားသည် ယခုအခါ ရဟန်းပြုပြီ၊ သုံးညဉ့်တို့ဖြင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရပြီဟု ပြောပါချေလော့။

325.

၃၂၅။

Tato ca rathamādāya, sahassañcāpi sārathi;

Ārogyaṃ brāhmaṇivoca, ‘‘pabbaji dāni brāhmaṇo;

Sujāto tīhi rattīhi, tisso vijjā aphassayi’’.

ရထားထိန်းသည် ထိုမိထိလာပြည်မှ ရထားကို၎င်း အသပြာတထောင်ကို၎င်း ကောင်းစွာ ယူခဲ့၍ (ပုဏ္ဏေးမအား ဆောင်နှင်းပေ၏)၊ သုဇာတပုဏ္ဏား၏ အနာရောဂါ ကင်းသောအဖြစ်ကိုလည်း ပုဏ္ဏေးမအား ပြော ဆို၏၊ အရှင်ပုဏ္ဏေးမ သုဇာတပုဏ္ဏားသည် ရဟန်းပြုပြီ၊ သုံးညဉ့်တို့ဖြင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရပြီ(ဟု ပုဏ္ဏေးမအား ပြောဆို၏)။

326.

၃၂၆။

‘‘Etañcāhaṃ assarathaṃ, sahassañcāpi sārathi;

Tevijjaṃ brāhmaṇaṃ sutvā, puṇṇapattaṃ dadāmi te’’.

ရထားထိန်း ငါသည် ဤမြင်းကသော ရထားကို၎င်း အသပြာတထောင်ကို၎င်း သုဇာတပုဏ္ဏား ဝိဇ္ဇာသုံးပါးရကြောင်းကို (သင့်ထံမှ) ကြားရသဖြင့် သင့်အား နှစ်သက်သောပေးခြင်းကို (ပြု၍) ပေးပါ၏ဟု ပုဏ္ဏေးမက ဆို၏။

327.

၃၂၇။

‘‘Tuyheva hotvassaratho, sahassañcāpi brāhmaṇi;

Ahampi pabbajissāmi, varapaññassa santike’’.

ပုဏ္ဏေးမ မြင်းကသော ရထားသည်၎င်း အသပြာတထောင်သည်၎င်း အရှင်မအားသာ ဖြစ်ပါစေ လော့၊ အကျွန်ုပ်သည်လည်း မြတ်သောပညာရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏အထံတော်၌ ရဟန်းပြုပါအံ့(ဟု ရထားထိန်းက ဆို၏)။

328.

၃၂၈။

‘‘Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, phītañcimaṃ gahavibhavaṃ pahāya;

Pitā pabbajito tuyhaṃ, bhuñja bhogāni sundari;

Tuvaṃ dāyādikā kule’’.

ချစ်သမီးသုန္ဒရီ သင်ချစ်သမီး၏ဖခင် သုဇာတပုဏ္ဏားသည် ဆင်ကို၎င်း နွားနှင့်မြင်းကို၎င်း ပတ္တမြားနားဋောင်းကို၎င်း လယ်ယာရွှေငွေစသော များပြားသောအိမ် စည်းစိမ်အားလုံးကို၎င်း ပယ်စွန့်၍ ရဟန်းပြုလေပြီ၊ ချစ်သမီးသုန္ဒရီ သင်သည် စည်းစိမ် တို့ကို ခံစားလော့၊ သင်သည် ငါတိုအမျိုး၌ အမွေခံခြင်းငှါ ထိုက်၏(ဟု မိခင်ပုဏ္ဏေးမက ဆို၏)။

329.

၃၂၉။

‘‘Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca, rammaṃ cimaṃ gahavibhavaṃ pahāya;

Pitā pabbajito mayhaṃ, puttasokena aṭṭito;

မိခင် အကျွန်ုပ်၏ ဖခင်သည် သား၌ စိုးရိမ်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဆင်ကို၎င်း နွားနှင့်မြင်းကို၎င်း ပတ္တမြားနားဋောင်းကို၎င်း လယ်ယာ ရွှေငွေစသော များပြားသောအိမ် စည်းစိမ်အားလုံးကို၎င်း စွန့်၍ ရဟန်းပြုခဲ့ပါ၏၊

Ahampi pabbajissāmi, bhātusokena aṭṭitā’’.

အကျွန်ုပ်သည်လည်း မောင်၌ စိုးရိမ်ခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ရဟန်းပြုပါအံ့ (ဟု သုန္ဒရီက ပြော၏)။

330.

၃၃၀။

‘‘So te ijjhatu saṅkappo, yaṃ tvaṃ patthesi sundarī;

Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ;

Etāni abhisambhontī, paraloke anāsavā’’.

ချစ်သမီးသုန္ဒရီ သင်သည် အကြင်ရဟန်းပြုခြင်းကို တောင့်တ၏၊ သင်၏ ထိုတောင့်တသော အကြံအစည်သည် ပြည့်စုံပါစေ၊ အိမ်တိုင်းရပ်၍ ရသောဆွမ်းကို၎င်း(ဆွမ်း အလို့ငှါ အိမ်စဉ်မပြတ်လှည့်လည်ခြင်း ရပ်တည်ခြင်း ရပ်တည်ခြင်းဟူသော) ဆွမ်းရှာမှီးခြင်းကို၎င်း မြေမှုန့်ကဲ့သို့ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရှိသော တံမြက်ချေးစု စသည်တို့၌ရသော သင်္ကန်းကို၎င်း ဤသည် တို့ကို ပြီးစေနိုင်သည်ဖြစ်၍ တမလွန်လောက၌ အာသဝကင်းလျက် (သင်တောင့်တသော အကြံအစည်သည် ပြည့်စုံပါစေ) (ဟု မိခင်က ခွင့်လွှတ်ပြောဆို၏) ။

331.

၃၃၁။

‘‘Sikkhamānāya [Pg.416] me ayye, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure.

ဥပဇ္ဈာယ်ဖြစ်သော အရှင်မ အကျွန်ုပ်သည် သိက္ခမာန်သာဖြစ်သေးလျက် ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို သုတ်သင်အပ်ပြီ၊ အကျွန်ုပ်သည် အကြင်ဘုံ၌ ရှေးဘဝက နေခဲ့ဘူး၏၊ ထိုဘုံဝယ် ရှေး၌နေဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို သိပါ၏။

332.

၃၃၂။

‘‘Tuvaṃ nissāya kalyāṇī, therī saṅghassa sobhane;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

သံဃာ၏ ထေရီမဖြစ်သော တင့်တယ်သော သီလစသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော အဆွေခင်ပွန်း ကောင်းဖြစ်သော ဥပဇ္ဈာယ်အရှင် အရှင်မကို အမှီပြု၍ အကျွန်ုပ်သည် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို ရအပ်ပါကုန်ပြီ၊ မြတ်စွာဘုရား ဆုံးမတော်မူသောအတိုင်း လိုက်နာပြုကျင့်ပြီးပါပြီ။

333.

၃၃၃။

‘‘Anujānāhi me ayye, icche sāvatthi gantave;

Sīhanādaṃ nadissāmi, buddhaseṭṭhassa santike’’.

ဥပဇ္ဈာယ်အရှင်မ အကျွန်ုပ်သည်(ဗာရာဏသီပြည်မှ)သာဝတ္ထိပြည်သို့ သွားခြင်းငှါ အလိုရှိပါ၏။ အကျွန်ုပ်အား ခွင့်ပြုပါလော့၊ ဘုရားမြတ်ထံတော်၌ (အရဟတ္တဖိုလ်ကို ကြားခြင်းတည်းဟူသော) ရဲရင့်သော အသံ(ဖြင့် လျှောက်ထားခြင်း) ကို လျှောက်ထား ပါချေအံ့ (ဟု သုန္ဒရီဘိက္ခုနီမက ဆို၏)။

334.

၃၃၄။

‘‘Passa sundari satthāraṃ, hemavaṇṇaṃ harittacaṃ;

Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ’’.

ချစ်သမီးသုန္ဒရီ ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိတော်မူသော ရွှေနှင့်တူသော တောက်ပသော အရေတော်လည်း ရှိတော်မူသော မယဉ်ကျေးသောသူတို့ကို ယဉ်ကျေးအောင် ဆုံးမတော်မူတတ်သော ခပ်သိမ်း သော တရားတို့ကို မိမိအလိုလို ကိုယ်တော်တိုင် သာလျှင် သိတော်မူသော မည်သည့်အရပ်ကမျှ ဘေးမရှိသော မြတ်စွာဘုရားကို သင်ဖူး မြင်လေလော့(ဟု ဥပဇ္ဈာယ်ထေရီက ခွင့်ပြု၏) ။

335.

၃၃၅။

‘‘Passa sundarimāyantiṃ, vippamuttaṃ nirūpadhiṃ;

Vītarāgaṃ visaṃyuttaṃ, katakiccamanāsavaṃ.

ကိလေသာတို့မှ လွတ်ပြီးသော ဆင်းရဲခြင်းမရှိသော ရာဂကင်းပြီးသော သံယောဇဉ်တို့မှလည်း ကင်းပြီးသော ပြုအပ်ပြီးသော တဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဂ်ကိစ္စရှိသော အာသဝကင်းပြီးသော သုန္ဒရီမည်သော အကျွန်ုပ် မြတ်စွာဘုရားအထံသို့ လာသည်ကို (မြတ်စွာဘုရားသည်) ရှုတော်မူပါလော့။

336.

၃၃၆။

‘‘Bārāṇasīto nikkhamma, tava santikamāgatā;

Sāvikā te mahāvīra, pāde vandati sundarī’’.

ကြီးမြတ်သော လုံ့လရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား အရှင်ဘုရား၏ တပည့်မဖြစ်သော သုန္ဒရီသည် ဗာရာဏသီပြည်မှ ထွက်ခဲ့၍ အရှင်ဘုရားထံတော်သို့ လာပြီးလျှင် အရှင်ဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုးပါ၏။

337.

၃၃၇။

‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuyhaṃ dhītāmhi brāhmaṇa;

Orasā mukhato jātā, katakiccā anāsavā’’.

မကောင်းမှုမှ အပပြုပြီးတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား အရှင်ဘုရားသည် နတ်နှင့်တကွသော လောက၌ တဆူတည်းသော သဗ္ဗညုဘုရားပါပေတည်း၊ အရှင်ဘုရားသည် အကျွန်ုပ်၏ဆရာပါပေတည်း၊ အကျွန်ုပ်သည် အရှင်ဘုရား၏ ရင်၌ဖြစ်သော သမီးတော်, အရှင်ဘုရား၏ ခံတွင်းတော်မှဖြစ်သော သမီးတော်, တဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဂ်ကိစ္စကို ပြုပြီးဖြစ်၍ အာသဝေါကင်းပြီးသော သမီးတော်ဖြစ်ပါ၏။

338.

၃၃၈။

‘‘Tassā te svāgataṃ bhadde, tato te adurāgataṃ;

Evañhi dantā āyanti, satthu pādāni vandikā;

Vītarāgā visaṃyuttā, katakiccā anāsavā’’.

ကောင်းသောကျေးဇူးနှင့် ပြည့်စုံသောသုန္ဒရီ ထိုဗာရာဏသီပြည်မှ ထိုသင်၏ ငါ့ထံသို့ လာခြင်းသည် ကောင်းသောလာခြင်းတည်း၊ထိုကြောင့်သာလျှင် ငါဘုရားထံတော်သို့ လာခြင်းသည် အပြစ်မရှိသော လာခြင်း တည်း၊သုန္ဒရီ ဤယခု သင်လာသကဲ့သို့ပင် အရိယမဂ်တည်းဟူသော ယဉ်ကျေးခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးကုန်ပြီးသော ရာဂကင်းကုန်ပြီးသော သံယောဇဉ်တို့မှ ကင်းကုန်ပြီးသော တဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဂ်ကိစ္စကို ပြုပြီးကုန်သော အာသဝေါကင်းပြီးသော ရဟန္တာတို့သည် ငါဘုရား၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုးကုန်သည်ဖြစ်၍ လာကြကုန်စမြဲတည်း၊ ထိုကြောင့် သင်၏ ငါဘုရားထံတော်သို့ လာခြင်းသည် ကောင်းသော လာခြင်းတည်း၊ အပြစ်မရှိသော လာခြင်း တည်း။

… Sundarī therī….

ဤသို့လျှင် သုန္ဒရီထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

5. Subhākammāradhītutherīgāthā

၅-သုဘာကမ္မာရဓီတုထေရီဂါထာ

339.

၃၃၉။

‘‘Daharāhaṃ suddhavasanā, yaṃ pure dhammamassuṇiṃ;

Tassā me appamattāya, saccābhisamayo ahu.

ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့ ငါသည် ရှေးလူဖြစ်စဉ်အခါက ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြစ်လျက် စင်ကြယ်သော အဝတ်ကိုဝတ်သည်ဖြစ်၍(မြတ်စွာဘုရားထံတော်၌)တရားတော်ကို အကြင်ကြောင့် ကြားနာရပြီ၊ ထို့ကြောင့် မမေ့မလျော့သော သတိဖြင့် အားထုတ်သော ထို ငါ့အား သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းဖြစ်ခဲ့ပြီ။

340.

၃၄၀။

‘‘Tatohaṃ sabbakāmesu, bhusaṃ aratimajjhagaṃ;

Sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā, nekkhammameva pīhaye.

ထိုကြောင့် ငါသည် အလုံးစုံသော ကာမဂုဏ်တို့၌ အလွန့်အလွန်မမွေ့လျော်မှုကို ရပြီ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတည်းဟူသော သက္ကာယ၌ ဘေးကို မြင်ရ၍ ကာမဂုဏ်မှ ထွက်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်ကိုသာလျှင် တောင့်တ၏။

341.

၃၄၁။

‘‘Hitvānahaṃ ñātigaṇaṃ, dāsakammakarāni ca;

Gāmakhettāni phītāni, ramaṇīye pamodite.

၃၄၁-၃၄၂။ ငါသည် ဆွေမျိုးအပေါင်းကို၎င်း ကျွန်အမှုလုပ်တို့ကို၎င်း စည်ပင်ဝပြောကုန်သော ရွာ၊လယ်ယာ တို့ကို၎င်း နှစ်သက်ဖွယ် ဝမ်းမြောက်ဖွယ်ဖြစ်ကုန်သော စည်းစိမ်အစုတို့ကို၎င်း စွန့်လွှတ်၍

342.

၃၄၂။

‘‘Pahāyahaṃ [Pg.417] pabbajitā, sāpateyyamanappakaṃ;

Evaṃ saddhāya nikkhamma, saddhamme suppavedite.

များစွာသော ဥစ္စာနှစ် ကို ပယ်စွန့်၍ ဤသို့ ဆိုခဲ့ပြီးသောအပြားဖြင့် ယုံကြည်မှု သဒ္ဓါတရားဖြင့် အိမ်မှထွက်ပြီးလျှင် မြတ်စွာဘုရား ကောင်းစွာဟောကြားတော်မူအပ်သော သူတော်ကောင်းတရားတည်းဟူသော အရိယဝိနည်း၌ ငါရဟန်းပြုခဲ့၏။

343.

၃၄၃။

‘‘Netaṃ assa patirūpaṃ, ākiñcaññañhi patthaye;

Yo jātarūpaṃ rajataṃ, chaḍḍetvā punarāgame.

ဤသို့ ရဟန်းပြုပြီးသော ငါ့အား ထိုစွန့်အပ်ပြီးသော ကာမဂုဏ်တို့သို့ တဖန် ပြန်လည်ခြင်းသည် မသင့်တင့် မလျောက်ပတ်၊ ဥစ္စာသိမ်းဆည်းခြင်း မရှိသော ရဟန်းအဖြစ်ကိုသာလျှင် ငါတောင့်တ၏။ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရွှေငွေစသော ဥစ္စာကို စွန့်ပယ်ခဲ့ပြီးမှ တဖန် ပြန်လည်ယူငြားအံ့၊ (ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ပညာရှိတို့အလယ်၌ အသိလျှင် ဦးခေါင်း ထောင်ဝံ့ပါအံ့နည်း) ။

344.

၃၄၄။

‘‘Rajataṃ jātarūpaṃ vā, na bodhāya na santiyā;

Netaṃ samaṇasāruppaṃ, na etaṃ ariyaddhanaṃ.

ငွေသည်၎င်း ရွှေသည်၎င်း သစ္စာလေးပါးကို သိတတ်သော မဂ်ဉာဏ်အကျိုးငှါ မဖြစ်၊ ကိလေသာ တို့မှ ငြိမ်းရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ မဖြစ်၊ ဤရွှေငွေစသော ဝတ္ထုကို ခံယူခြင်းသည် ရဟန်းတို့အား မလျောက် ပတ်၊ ဤရွှေငွေစသော သိမ်းဆည်းအပ်သော ဝတ္ထုသည် အရိယာတို့ဥစ္စာမဟုတ်။

345.

၃၄၅။

‘‘Lobhanaṃ madanañcetaṃ, mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ;

Sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ, natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti.

ဤသိမ်းဆည်းအပ်သော ရွှေငွေစသော ဝတ္ထုသည် တပ်မက်မောမှု လောဘကို ဖြစ်စေတတ်၏၊ မာန်ယစ်ခြင်းကို ဆောင်တတ်၏၊ ပြင်းစွာတွေဝေခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်၏ ရာဂစသော ကိလေသာမြူကို ပွါးစေ ဘတ်၏၊ ရွံရှာတွေးတောဖွယ် ဘေးဘျမ်းနှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ (စီမံမှု စောင့်ရှောက်မှုစသည်ဖြင့်) များသော ပင်ပန်း ခြင်းရှိ၏၊ ဤသိမ်းဆည်းအပ်သော ရွှေငွေစသောဝတ္ထု၌ မြဲမြံခိုင်ခံ့မှုသည်၎င်း တည်တံ့မှုသည်၎င်း မရှိ။

346.

၃၄၆။

‘‘Ettha rattā pamattā ca, saṅkiliṭṭhamanā narā;

Aññamaññena byāruddhā, puthu kubbanti medhagaṃ.

ဤရွှေငွေစသော ဝတ္ထု၌ တပ်မက်ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း ကုသိုလ်တရားတို့၌ သတိကင်း သဖြင့် မေ့လျော့ကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း ညစ်ညူးသော စိတ်ရှိကြကုန်၏၊ (ထို့ကြောင့်) များစွာသော သတ္တဝါတို့သည် တယောက်သည်တယောက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ရန်သူဖြစ်ကြကုန်လျက် ငြင်းခုံမှုကို ပြုကြကုန်၏။

347.

၃၄၇။

‘‘Vadho bandho parikleso, jāni sokapariddavo;

Kāmesu adhipannānaṃ, dissate byasanaṃ bahuṃ.

ကာမဂုဏ်လိုက်စားကုန်သော သူတို့အား သတ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်း သတ်ဖြတ်ခြင်းစသော ပူပန်နှိပ် စက်ခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း ဥစ္စာအခြွေအရံမှ ရှုံးခြင်း စိုးရိမ်ခြင်း ငိုကြွေးခြင်းဟူသော များစွာသော အကျိုးမဲ့ ပျက်စီး ခြင်းသည် ထင်လာ၏။

348.

၃၄၈။

‘‘Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ, kāmesu bhayadassiniṃ.

ထိုသို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ တပ်မက်ခြင်းကင်းသော သဘောရှိသော ငါ့ကို သင်တို့သည် ဆွေမျိုးဖြစ် ပါကုန်လျက် ရန်သူတို့ကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ အဘယ်ကြောင့် တိုက်တွန်းကြကုန်ဘိသနည်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ဘေးဘယာကို မြင်သည်ဖြစ်၍ ရဟန်းပြုသူဟူ၍ ငါ့ကို သိကြကုန်လော့။

349.

၃၄၉။

‘‘Na hiraññasuvaṇṇena, parikkhīyanti āsavā;

Amittā vadhakā kāmā, sapattā sallabandhanā.

ရွှေငွေဖြင့် အာသဝလေးပါးတို့ မကုန်ခန်းနိုင်ကုန်၊ ကာမဂုဏ်တို့သည် အဆွေခင်ပွန်းမဟုတ်ကုန်၊ သူသတ်ယောက်ျားနှင့် တူကုန်၏၊ ရန်သူနှင့် တူကုန်၏၊ ရာဂစသော ငြောင့်တံသင်းငါးစင်းကို ဖွဲ့တတ်ကုန်၏။

350.

၃၅၀။

‘‘Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjatha;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ, muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ.

ထိုသို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ တပ်မက်ခြင်းကင်းသော သဘောရှိသော ငါ့ကိုသင်တို့သည် ဆွေမျိုးဖြစ် ပါကုန်လျက် ရန်သူတို့ကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်တို့၌ အဘယ်ကြောင့် တိုက်တွန်းကြကုန်ဘိသနည်း၊ ရိတ်ပြီးသော ဆံရှိသော ထိုထိုအရပ်၌ အဝတ်ဟောင်း အဝတ်စုတ်ကို ယူ၍ ချုပ်စပ်သော သင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံကာ ရဟန်းပြုသူဟူ ၍ ငါ့ကို သိကြကုန်လော့။

351.

၃၅၁။

‘‘Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca, paṃsukūlañca cīvaraṃ;

Etaṃ kho mama sāruppaṃ, anagārūpanissayo.

အိမ်တိုင်းအိမ်တိုင်း ရပ်၍ ရအပ်သောဆွမ်းကို၎င်း ဆွမ်းအလို့ငှါ အိမ်စဉ်မပြတ် လှည့်လည်ခြင်း ရပ်တည်ခြင်းဟူသော ဆွမ်းကို ရှာမှီးခြင်းကို၎င်း မြေမှုန့်ကဲ့သို့ စက်ဆုပ်ဖွယ်ရှိသော တံမြက်ချေးစုစသည်တို့၌ ရသော သင်္ကန်းကို၎င်း ဤသုံးပါးသာ ငါ့အား လျောက်ပတ်၏၊ အိမ်ရာထောင်ခြင်းမရှိသော ရဟန်းတို့၏ မှီရာဖြစ်၍ အသက်၏ အရံအတားဖြစ်၏။

352.

၃၅၂။

‘‘Vantā mahesīhi kāmā, ye dibbā ye ca mānusā;

Khemaṭṭhāne vimuttā te, pattā te acalaṃ sukhaṃ.

နတ်ပြည်၌ဖြစ်သော အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည်၎င်း လူ့ပြည်၌ဖြစ်သော အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည် ၎င်း ရှိကြပေကုန်၏၊ ထိုကာမဂုဏ်တို့ကို မြတ်သော သီလစသော ကျေးဇူးကို ရှာတော်မူတတ်သော ဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့သည် စွန့်အပ်ကုန်၏၊ ထိုဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့သည် (ယောဂလေးပါးတို့ဖြင့်) ဘေးဥပါဒ် မရှိရာ နိဗ္ဗာန်ဟူသောအရပ်၌ ကိလေသာတို့မှ လွတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ တုန်လှုပ်ခြင်း မရှိသော နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာကို ရကုန်၏။

353.

၃၅၃။

‘‘Māhaṃ kāmehi saṅgacchiṃ, yesu tāṇaṃ na vijjati;

Amittā vadhakā kāmā, aggikkhandhūpamā dukhā.

အကြင်ကာမဂုဏ်တို့၌ အကျိုးစီးပွါးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တတ်သော တရားမည်သည် တခုမျှမရှိ၊ ထိုကာမဂုဏ်တို့သည် အဆွေခင်ပွန်း မဟုတ်ကုန်၊ သူသတ် ယောက်ျားနှင့် တူကုန်၏၊ မီးပုံကြီးနှင့် တူကုန်၊ ဆင်းရဲကုန်၏။ (ထို့ကြောင့် ငါသည် ထိုကာမဂုဏ်တို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းသို့ မရောက်နိုင် တော့ပြီ)။

354.

၃၅၄။

‘‘Paripantho [Pg.418] esa bhayo, savighāto sakaṇṭako;

Gedho suvisamo ceso, mahanto mohanāmukho.

ဤကာမဂုဏ်သည် နှိပ်စက်တတ်သော ဘေးရန်မည်၏။ စိတ်ပင်ပန်းခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်၏၊ စူးဝင်တတ်သော ဆူးငြောင့်နှင့်တကွဖြစ်၏၊ တပ်မက်မောခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်၏၊ ဤကာမဂုဏ်သည် လွန်ကဲသော ကြောင့်ကြမှုကြီးဖြစ်၏၊ ကျယ်ဝန်းများပြား၏၊ တွေဝေခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၏။

355.

၃၅၅။

‘‘Upasaggo bhīmarūpo, kāmā sappasirūpamā;

Ye bālā abhinandanti, andhabhūtā puthujjanā.

ဤကာမဂုဏ်သည် စွဲကပ်တတ်သော ဘေးရန်ကဲ့သို့လည်းဖြစ်၏၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သ ဘောလည်း ရှိ၏၊ ကာမဂုဏ်တို့သည် မြွေဦးခေါင်းနှင့် တူကုန်၏၊ ယင်းမြွေဦးခေါင်းနှင့်တူသော ကာမဂုဏ်တို့ကို မိုက်ကုန်သော ပညာမရှိသည်ဖြစ်၍ သူကန်းသဖွယ်ဖြစ်ကုန်သော ပုထုဇဉ်တို့သည် အလွန်နှစ်သက်ကြကုန်၏။

356.

၃၅၆။

‘‘Kāmapaṅkena sattā hi, bahū loke aviddasū;

Pariyantaṃ na jānanti, jātiyā maraṇassa ca.

လောက၌ ပညာမရှိကုန်သော များစွာသောသူတို့သည် ကာမဂုဏ်ညွန်ပျောင်းဖြင့် ကပ်ငြိတွယ်တာ ကုန်သည်ဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အိုခြင်း သေခြင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို မသိနိုင်ကြကုန်။

357.

၃၅၇။

‘‘Duggatigamanaṃ maggaṃ, manussā kāmahetukaṃ;

Bahuṃ ve paṭipajjanti, attano rogamāvahaṃ.

လူတို့သည် မိမိ၏ ကျင်နာနှိပ်စက်တတ်သော အနာရောဂါနှင့်တူသော ဆင်းရဲကို ဆောင်တတ် သော ကာမဂုဏ်တို့ကို သုံးဆောင်ခံစားခြင်းလျှင် အကြောင်းရှိသော များစွာသော စင်စစ်ငရဲစသော အပါယ်လေးဘုံသို့ လားစေတတ်သော အကြောင်းဖြစ်သော အကုသိုလ်ဒုစရိုက်ကို ပြုကျင့်ကုန်၏။

358.

၃၅၈။

‘‘Evaṃ amittajananā, tāpanā saṃkilesikā;

Lokāmisā bandhanīyā, kāmā maraṇabandhanā.

ဤဆိုအပ်ပြီးသော အပြားဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့သည် အဆွေခင်ပွန်းမဟုတ်သော အဖြစ်ကိုသာ ဖြစ်စေတတ်ကုန်၏၊ ပူပန်စေတတ်သော သဘောရှိကုန်၏၊ ပူပန်စေတတ် နှိပ်စက်တတ်သော ကိလေသာကို ရခြင်းငှါ ထိုက်ကုန်၏၊ လောက၌ အသုံးအဆောင် အာမိသသဖွယ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်၏၊ အနှောင်အဖွဲ့ သံယောဇဉ်တို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်သော တရားဖြစ်ကုန်၏၊ (ဘဝ၌ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍) သေခြင်းနှင့် စပ်ကုန်၏။

359.

၃၅၉။

‘‘Ummādanā ullapanā, kāmā cittappamaddino;

Sattānaṃ saṅkilesāya, khippaṃ mārena oḍḍitaṃ.

ကာမဂုဏ်တို့သည် စိုးရိမ်ခြင်း ရူးသွပ်ခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်၏၊ တိုး၍တိုး၍ ပလွှားပြောဆိုတတ် ကုန်၏၊ စိတ်ကို နှိပ်စက်တတ်သော အလေ့ရှိကုန်၏၊ သတ္တဝါတို့ကို နှိပ်စက်ပူပန်စေခြင်းဖြင့် မာရ်နတ်သည် ထောင်အပ်သော မြှုံးသဖွယ်ဖြစ်၏။

360.

၃၆၀။

‘‘Anantādīnavā kāmā, bahudukkhā mahāvisā;

Appassādā raṇakarā, sukkapakkhavisosanā.

ကာမဂုဏ်တို့သည် မဆုံးနိုင်လောက်အောင် များသောအပြစ်ရှိကုန်၏၊ များသော ဆင်းရဲရှိကုန်၏၊ ပြင်းသောအဆိပ်နှင့် တူကုန်၏၊ (ဓားသွားဖျား၌ တည်သော ပျားရည်ကဲ့သို့) သာယာမှု နည်းပါးကုန်၏၊ ပြင်းစွာ တပ်စွန်းမှု ‘ရာဂ’စသော ကိလေသာကို ပွါးစေတတ်ကုန်၏၊ ဖြူစင်သော ကုသိုလ်အဘို့ကို ခြောက်တပ်စေတတ် ကုန်၏။

361.

၃၆၁။

‘‘Sāhaṃ etādisaṃ katvā, byasanaṃ kāmahetukaṃ;

Na taṃ paccāgamissāmi, nibbānābhiratā sadā.

ဤဆိုခဲ့ပြီးသော အကြောင်းကြောင့် ထိုငါသည် အခါခပ်သိမ်း နိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သည်ဖြစ်၍ ထိုဆိုခဲ့ပြီးသော သဘောရှိသော ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ခံစားခြင်းလျင် အကြောင်းရှိသော ပျက်စီးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ထိုကာမဂုဏ်သို့ တဖန် ပြန်မသွားတော့အံ့။

362.

၃၆၂။

‘‘Raṇaṃ karitvā kāmānaṃ, sītibhāvābhikaṅkhinī;

Appamattā vihassāmi, sabbasaṃyojanakkhaye.

(ငါသည် ကိလေသာဟူသော ပူပန်ခြင်း၏) ငြိမ်းကြောင်းဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို အလိုရှိသည် ဖြစ်၍ ကာမဂုဏ်တို့ကို စစ်ထိုးမှုပြုကာ သံယောဇဉ်အားလုံးတို့၏ ကုန်ရာနိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သည်ဖြစ်၍ မမေ့မလျော့နေပေတော့အံ့။

363.

၃၆၃။

‘‘Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ;

Taṃ maggaṃ anugacchāmi, yena tiṇṇā mahesino’’.

ဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့သည် အကြင်မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဖြင့် သံသရာတည်းဟူသော ကြီးစွာ သော ရေအယဉ်ကို ကူးကုန်၏၊ ငါသည်လည်း ထိုဘုရားစသော သူတော်ကောင်းတို့ သွားရာဖြစ်သော စိုးရိမ်မှု မရှိသော ကိလေသာမြူလည်း မရှိသော ကြောင့်ကြမှု ဘေးမရှိသော ဖြူစင်သော အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံ သော ဖြောင့်မတ်စွာသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတည်းဟူသော ထိုခရီးသို့ လိုက်ပေတော့အံ့။

364.

၃၆၄။

Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ, subhaṃ kammāradhītaraṃ;

Anejaṃ upasampajja, rukkhamūlamhi jhāyati.

(ရဟန်းတို့)သင်တို့သည် အရိယဖိုလ်တရား၌ တည်သော ရွှေပန်းထိမ်သည်၏ သမီးဖြစ်သော သုဘာမည်သော ဤရဟန္တာမိန်းမကို ရှုကြကုန်လော့၊ (ဤသုဘာမည်သော ရဟန်းမိန်းမသည်) တဏှာကင်း သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို ပြည့်စုံစေ၍ သစ်ပင်ရင်း၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဈာန်ကို ဝင်စားနေ၏။

365.

၃၆၅။

Ajjaṭṭhamī pabbajitā, saddhā saddhammasobhanā;

Vinītuppalavaṇṇāya, tevijjā maccuhāyinī.

သုဘာမည်သော ရဟန်းမိန်းမသည် ယနေ့ရဟန်းပြု၍ ရှစ်ရက်မြောက်သော နေ့တည်း၊ သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်တည်းဟူသေ သူတော်ကောင်းတရားကို ရသဖြင့် တင့်တယ်၏။ ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီမက ဆိုဆုံးမအပ်သည်ဖြစ်၍ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံ၏၊ သေခြင်းတရားကို ပယ်စွန့်နိုင်ခဲ့၏ ။

366.

၃၆၆။

Sāyaṃ [Pg.419] bhujissā anaṇā, bhikkhunī bhāvitindriyā;

Sabbayogavisaṃyuttā, katakiccā anāsavā.

ထိုသုဘာထေရီဘိက္ခုနီမသည် ကိလေသာဟူသော အရှင်မှ တော်လှန်ပြီးဖြစ်၍ (ကာမစ္ဆန္ဒစသော) ကြွေးမြီလည်း မရှိပြီ၊ ပွါးစေအပ်ပြီးသော ဣန္ဒြေရှိ၏၊ ယောဂအားလုံးတို့မှ လွတ်ကင်းပြီ၊ တဆယ့်ခြောက်ပါး သော မဂ်ကိစ္စကိုလည်း ပြုအပ်ပြီးပြီ၊ အာသဝေါကင်းသော ရဟန္တာမိန်းမဖြစ်ပေ၏(ဟု မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော် မူ၏) ။

367.

၃၆၇။

Taṃ sakko devasaṅghena, upasaṅkamma iddhiyā;

Namassati bhūtapati, subhaṃ kammāradhītaranti.

(လူ့ဘုံ စာတုမဟာရာဇ်ဘုံ တာဝတိံသာဘုံတည်းဟူသော ကာမသုဂတိဘုံ၌ ဖြစ်သည့်) သတ္တဝါတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သိကြားနတ်မင်းသည် နတ်အပေါင်းနှင့်တကွ ရွှေပန်းထိမ်သည်၏ သမီးဖြစ်သော သုဘာမည်သော ထိုရဟန္တာထေရီမသို့ မိမိတန်ခိုးဖြင့် ချဉ်းကပ်၍ ရှိခိုး၏။

… Subhā kammāradhītā therī….

ဤသို့လျှင် ရွှေပန်းထိမ်သည်၏သမီးဖြစ်သော သုဘာထေရီသည် ဤဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Vīsatinipāto niṭṭhito.

ဝီသတိနိပါတ် ပြီး၏။

14. Tiṃsanipāto

၁၄-တိ°သနိပါတ်

1. Subhājīvakambavanikātherīgāthā

၁-သုဘာဇီဝကမ္ဗဝနိကာထေရီဂါထာ

368.

၃၆၈။

Jīvakambavanaṃ [Pg.420] rammaṃ, gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ;

Dhuttako sannivāresi, tamenaṃ abravī subhā.

နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ဖြစ်သော ဇီဝက၏ သရက်ဥယျာဉ်သို့ သွားသော သုဘာမည်သော ဘိက္ခုနီမကို (ရာဇဂြိုဟ်ပြည်နေ) မိန်းမလိုက်စား လူရမ်းကားသည် လမ်းကို ပိတ်ဆို့တားမြစ်၏။ ထိုမိန်းမလိုက်စား လူရမ်း ကားကို သုဘာထေရီက ပြောဆို၏။

369.

၃၆၉။

‘‘Kiṃ te aparādhitaṃ mayā, yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi;

Na hi pabbajitāya āvuso, puriso samphusanāya kappati.

အမောင် သင့်အား ငါအဘယ်သို့ ပြစ်မှားဘူးသနည်း၊ အကြင်အပြစ်ကြောင့် ဥယျာဉ်သို့သွားသော ငါ့အား လမ်းခရီးကို ပိတ်၍ သင် ရပ်တည်ဘိ၏၊ (ထိုအပြစ်သည်) ငါ၌ မရှိသည်သာတည်း၊ အမောင် ရဟန်းမိန်းမ အား ယောက်ျားသည် ထိပါးသုံးသပ်ခြင်းငှါ မအပ်သည်သာတည်း။

370.

၃၇၀။

‘‘Garuke mama satthusāsane, yā sikkhā sugatena desitā;

Parisuddhapadaṃ anaṅgaṇaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.

အမောင် ကျောက်ထီးကဲ့သို့ အလေးပြုအပ်သော ငါ၏ဆရာ မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၌ အကြင်ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားပညတ်တော်မူအပ်၏၊ စင်ကြယ်သော ကုသိုလ်အစု ရှိသော ရာဂစသော ကိလေသာလည်းမရှိသော ငါကဲ့သို့သော ရဟန်းမိန်းမကို အဘယ်အကြောင်းကြောင့် လမ်းခရီးပိတ်ဆို့၍ သင်ရပ်တည်ဘိသနည်း။

371.

၃၇၁။

‘‘Āvilacitto anāvilaṃ, sarajo vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ;

Sabbattha vimuttamānasaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi’’.

(ကာမဝိတက်စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်) နောက်ကျုသော စိတ်ရှိ၍ ရာဂစသော ကိလေသာမြူရှိသူ (သင်သည်) နောက်ကျုသော စိတ်မရှိမူ၍ ရာဂစသော ကိလေသာ မြူကင်းပြီးသော ရာဂစသော ကိလေသာ မရှိသော အလုံးစုံသော ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်း၌ ကိလေသာတို့မှ လွတ်သော စိတ်ရှိသော ငါကဲ့သို့သော ရဟန်းမိန်းမ ကို အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ခရီးပိတ်ဆို၍ သင်ရပ်တည်ဘိသနည်း(ဟု သုဘာထေရီမက မေး၏) ။

372.

၃၇၂။

‘‘Daharā ca apāpikā casi, kiṃ te pabbajjā karissati;

Nikkhipa kāsāyacīvaraṃ, ehi ramāma supupphite vane.

နှစ်မသင်သည် အသက်အရွယ် ငယ်လှပါသေး၏၊ အဆင်းအားဖြင့်လည်း လှပ၏၊ သို့ဖြစ်လျက် သင့်အား ရဟန်းအဖြစ်သည် အဘယ်ပြုအံ့နည်း၊ ဖန်ရည်ဆိုးသင်္ကန်းကို ချွတ်ပါလော့၊ လာပါလှည့်၊ လှိုင်စွာ ပွင့်သောပန်းပင်ရှိသော ဥယျာဉ်အတွင်း၌ ငါတို့ မွေ့လျော်ပျော်ပါးကြပါကုန်အံ့။

373.

၃၇၃။

‘‘Madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuṭṭhitā dumā;

Paṭhamavasanto sukho utu, ehi ramāma supupphite vane.

သစ်ပင်တို့သည် (မိမိတို့၏) ပန်းဝတ်မုံစုဖြင့် တညီတညွတ် တည်ကုန်လျက် ထက်ဝန်းကျင်မှ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ကိုလည်း လှိုင်စေကုန်၏၊ ဤလ ဥတု အချိန်အခါသည် ရှေးဦးစွာသော မိုးလ, ရှေးဦးစွာသော မိုးဥတုဖြစ်၍ အေးမြချမ်းသာသော အတွေးရှိသောကြောင့် အလွန်သာယာ၏၊ (နှမ)လာပါလှည့်၊ လှိုင်စွာပွင့်သော ပန်းပင်ရှိသော ဥယျာဉ်အတွင်း၌ ငါတို့မွေ့လျော် ပျော်ပါးကြပါကုန်အံ့။

374.

၃၇၄။

‘‘Kusumitasikharā ca pādapā, abhigajjantiva māluteritā;

Kā tuyhaṃ rati bhavissati, yadi ekā vanamogahissasi.

အဖျားတိုင်အောင် ကောင်းစွာပွင့်သော ပန်းပွင့်ရှိကုန်သော သစ်ပင်တို့သည့် လေတိုက်အပ်ကုန် သည်ဖြစ်၍ ယိမ်းနွဲ့လှုပ်ရှားကုန်လျက် ထစ်ချုန်းကြွေးကြော်သကဲ့သို့ တည်ကုန်၏၊ သင်နှမသည် တယောက်ထီး တည်းသာ တောသို့ သက်ဝင်ခဲ့မူ(ထိုတော၌) သင်နှစ်မအား အဘယ်မည်သော မွေ့လျော်ခြင်း ဖြစ်ပါလတ္တံ့နည်း။

375.

၃၇၅။

‘‘Vāḷamigasaṅghasevitaṃ[Pg.421], kuñjaramattakareṇuloḷitaṃ;

Asahāyikā gantumicchasi, rahitaṃ bhiṃsanakaṃ mahāvanaṃ.

ခြင်္သေ့ သစ်ကျားစသော သားရဲအပေါင်းတို မှီဝဲအပ်သော အမုန်ယစ်သော ဆင်ပေါက် ဆင်မတို ချိုးဖဲ့အပ်သော သစ်ရွက် သစ်ခက်သံတို့ဖြင့် ချောက်ချားနှောက်ရှက်အပ်သည့် အရပ်ဖြစ်သော လူသူကင်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ရှိသော တောအုပ်ကြီးသို့ အဖော်မပါ တယောက်တည်းသာလျှင် သွားခြင်းငှါ သင်အလိုရှိဘိ၏။

376.

၃၇၆။

‘‘Tapanīyakatāva dhītikā, vicarasi cittalateva accharā;

Kāsikasukhumehi vaggubhi, sobhasī suvasanehi nūpame.

နီဖလံရွှေဖြင့် ထုလုပ်စီရင်အပ်သော ယဉ်မင်းရုပ်ကဲ့သို့၎င်း စိတ္တလတာမည်သော နတ်ဥယျာဉ်၌ နတ်သမီးကဲ့သို့၎င်း အလွန်တင့်တယ်လျက် သွားလာလှည့်လည်ဘိ၏၊ နှိုင်းယှဉ်ရာ မရနိုင်သော နှမ သင်နှမသည် အလွန်ပြေပြစ်ချောမွေ့သော ကာသိတိုင်းဖြစ် သိမ်မွေ့နူးညံ့သော အဝတ်တို့ဖြင့် နှိုင်းယှဉ်စရာမရှိအောင် တင့်တယ်ဘိ၏။

377.

၃၇၇။

‘‘Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ, yadi viharemase kānanantare;

Na hi matthi tayā piyattaro, pāṇo kinnarimandalocane.

ကိန္နရီမကဲ့သို့ ညင်ညင်သာသာကြည့်သော ကြည်လင်စွာသော မျက်လုံးရှိသော နှမ နှစ်ယောက် သော ငါတို့သည် တော၏အလယ်၌ အတူတကွ မွေ့လျော်နေကြရကုန်မူ ငါသည် သင့်အလိုသို့ လိုက်ပါအံ့၊ သင့်ထက်သာလွန်၍ ချစ်အပ်သောသူ တစုံတယောက်မျှ ငါ့အား မရှိပါ။

378.

၃၇၈။

‘‘Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi agāramāvasa;

Pāsādanivātavāsinī, parikammaṃ te karontu nāriyo.

(သင်သည်) ငါ၏ စကားကို အကယ်၍ လိုက်နာမည်ဖြစ်အံ့၊ ဤကာမဂုဏ် စည်းစိမ်တို့ဖြင့် ချမ်းချမ်းသာသာ အိမ်ကို စိုးအုပ်၍ နေလှည့်ပါလော့၊ ပြာသာဒ်ဆောင်ဝယ် လေတိုက်မခံ စံနေပါလော့၊ ကျွန်မိန်းမ တို့သည် သင်၏ အမှုကြီးငယ်တို့ကို ပြုလုပ်ပါစေကုန်။

379.

၃၇၉။

‘‘Kāsikasukhumāni dhāraya, abhiropehi ca mālavaṇṇakaṃ;

Kañcanamaṇimuttakaṃ bahuṃ, vividhaṃ ābharaṇaṃ karomi te.

သင်နှမသည် ကာသိတိုင်းဖြစ် သိမ်မွေ့သော အထည်အဝတ်တို့ကို ဝတ်ဆင်ပါလော့၊ ပန်းနံ့သာပျောင်းတို့ကိုလည်း ပန်ဆင်လိမ်းခြယ်ပါလော့၊ ရွှေ ပတ္တမြား ပုလဲတို့ဖြင့် ခြယ်လှယ်အပ်သော အထူးထူး အပြားပြား များစွာသော ထန်ဆာကို သင့်အတွက် ပြုလုပ်အံ့။

380.

၃၈၀။

‘‘Sudhotarajapacchadaṃ subhaṃ, goṇakatūlikasanthataṃ navaṃ;

Abhiruha sayanaṃ mahārahaṃ, candanamaṇḍitasāragandhikaṃ;

နှမ ကောင်းစွာ ဆေးလျော်သုတ်သင်ပြီးဖြစ်၍ မြူမှုံကင်းစင်သော အထက်၌ ကြက်အပ်သော နီသော ဗိဗ္ဗာန်ရှိသော တင့်တယ်စွာသော ရှည်သောအမွေးရှိသော ကော်ဇောနက်ဖြင့်၎င်း ဟင်္သာမွေးစသည်ဖြင့် ပြည့်သော လဲသွတ်သော မွေ့ရာအခင်းတို့ဖြင့်၎င်း ခင်းအပ်သော အသစ်စက်စက်ဖြစ်၍ အဘိုးများစွာ ထိုက်တန် သော ဂေါသီသစသော စန္ဒကူးနှစ်ဖြင့် ထုံအပ်သည့် အလွန်မွှေးကြိုင်သော အနံ့လည်း ရှိသော အိပ်ရာထက်သို့ တက်၍ အိပ်စက်နေထိုင်ပါလော့။

381.

၃၈၁။

‘‘Uppalaṃ cudakā samuggataṃ, yathā taṃ amanussasevitaṃ;

Evaṃ tvaṃ brahmacārinī, sakesaṅgesu jaraṃ gamissasi’’.

ရက္ခိုသ်တို့ စောင့်ရှောက်အပ်သော ရေကန်၌ဖြစ်သောကြောင့် လူတို့မသုံးဆောင်ရသော ရေမှစွင့်စွင့်တက်၍ ပွင့်သော ကြာပန်းသည် တစုံတယောက်မျှ မသုံးဆောင်ရပဲ ပျက်စီးသကဲ့သို့ ထို့အတူ သင်နှစ်မသည် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သည် ဖြစ်၍ မိမိဥစ္စာဖြစ်ကုန်သော ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်တို့ကို တစုံတယောက်သောသူမျှ မသုံးဆောင်ရကုန်ပဲ အိုခြင်းသို့ ရောက်ရလတ္တံ့သတည်း(ဟု မိန်းမလိုက်စား လူရမ်း ကားက ပြောဆို၏) ။

382.

၃၈၂။

‘‘Kiṃ [Pg.422] te idha sārasammataṃ, kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane;

Bhedanadhamme kaḷevare, yaṃ disvā vimano udikkhasi’’.

အမောင် ဆံစသော သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော အပုပ်တို့ဖြင့် ပြည့်သော စင်စစ် မုချပျက်တတ်သော သဘောရှိသော သုသာန်မြေကို တိုးပွါးစေတတ်သော ဤကိုယ် ကောင်၌ အဘယ်မည်သော ဝတ္ထုကို အမောင်သည် မြတ်၏ဟု ချီးမွမ်းအပ်သနည်း၊ အကြင်ကိုယ်အင်္ဂါကို မြင်၍ ဖောက်ပြန်သော စိတ်အကြံရှိလျက် သင်ကြည့်ရှုဘိ၏၊ ထို (သင်နှစ်သက်သော) ကိုယ်အင်္ဂါကို ငါ့အားပြောစမ်းပါလော့(ဟု သုဘာထေရီဘိက္ခုနီမက မေး၏) ။

383.

၃၈၃။

‘‘Akkhīni ca turiyāriva, kinnariyāriva pabbatantare;

Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati.

နှမ သမင်မငယ်၏ မျက်လုံးတို့ကဲ့သို့၎င်း တောင်ဝှမ်း၌(နေသော) ကိန္နရီမ၏ မျက်လုံးတို့ကဲ့သို့၎င်း တင့်တယ်ကုန်သော သင်၏ မျက်လုံးတို့ကို မြင်ရ၍ အတိုင်းထက်အလွန် ငါ၏ ကာမဂုဏ်၌ မွေ့လျော်လိုမှု တိုးပွါးပါ၏။

384.

၃၈၄။

‘‘Uppalasikharopamāni te, vimale hāṭakasannibhe mukhe;

Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati.

နှမ အညစ်အကြေးမရှိသော ရွှေရုပ်၏မျက်နှာနှင့်တူသော သင်နှမ၏ မျက်နှာပြင်၌ ကြာနီပွင့်ချပ်ဖျားနှင့် တူကုန်သော မျက်ဘောင်ရှိကုန်သော သင့်မျက်လုံးတို့ကို မြင်၍ ငါ့အား အတိုင်းထက်အလွန် ကာမဂုဏ် မွေ့လျော်လိုမှု တိုးပွါးလာ၏။

385.

၃၈၅။

‘‘Api dūragatā saramhase, āyatapamhe visuddhadassane;

Na hi matthi tayā piyattarā, nayanā kinnarimandalocane’’.

နှမ သင်သည် ဝေးသောအရပ်သို့ သွားသော်လည်း ရှည်သွယ်သော မျက်တောင်ရှိကုန်သော အညစ်အကြေးကင်းသည်ဖြစ်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော မျက်လုံးတို့ကို ငါတို့အောက်မေ့ အမှတ်ရကြပါကုန်၏၊ ကိန္နရီမကဲ့သို့ ညှင်းညှင်းသာသာကြည့်သော ကြည်လင်သော မျက်လုံးရှိသော နှမ သင်၏မျက်လုံးထက် သာလွန် ၍ ချစ်အပ်သောအရာ (ငါ့အား) မရှိတော့ပါ (ဟု မိန်းမလိုက်စား လူရမ်းကားက ပြော၏) ။

386.

၃၈၆။

‘‘Apathena payātumicchasi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi;

Meruṃ laṅghetumicchasi, yo tvaṃ buddhasutaṃ maggayasi.

အမောင် အကြင်သင်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ရွှေရင်တော်နှစ် သမီးစစ်ဖြစ်သော ငါ့ကို တောင့်တ ဘိ၏၊ ထိုသင်သည် ဆူးငြောင့်ဘေးရန်ရှိသော မှားသောလမ်းခရီးဖြင့် သွားခြင်းငှါ အလိုရှိ၏၊ လဗိမာန်ကို ကစားဖွယ်ရာဟူ၍ ရှာသည်မည်၏၊ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းကို ခုန်ကျော်ခြင်းငှါ အလိုရှိသည်မည်၏။

387.

၃၈၇။

‘‘Natthi hi loke sadevake, rāgo yatthapi dāni me siyā;

Napi naṃ jānāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.

အမောင် ယခုအခါ အကြင်အာရုံ၌ ငါ့အား တပ်စွန်းမှု“ရာဂ’ဖြစ်ရာ၏၊ ငါ၏ သန္တာန်၌ ထိုတပ်စွန်း မှု“ရာဂ”ဖြစ်ရာ အာရုံမျိုးသည် နတ်နှင့်တကွသော သောက၌ မရှိတော့ သည်သာတည်း၊ ထိုတပ်စွန်းမှု“ရာဂ”ကို အဘယ်သို့သဘောရှိ၏ဟူ၍သော်လည်း ငါမသိတော့ချေ၊ (မသင့်မတင့်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းဟူသော) အမြစ်အရင်းနှင့်တကွသော တပ်စွန်းမှု“ရာဂ”ကို အရိယမဂ်ဖြင့် ငါသတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးအပ်လေပြီ။

388.

၃၈၈။

‘‘Iṅgālakuyāva ujjhito, visapattoriva aggito kato ;

Napi naṃ passāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.

၃၈၈။ မီးကျီးတွင်း၌ ပစ်ချအပ်သော လောင်စာကဲ့သို့၎င်း အဆိပ်စေးကိုမျှ မကြွင်းရအောင် မီးကျီးတွင်း၌ ပစ်ချဖျက်ဆီးခြင်းကို ပြုအပ်ပြီးသော အဆိပ်ခွက်ကဲ့သို့၎င်း ထိုတပ်စွန်းမှု“ရာဂ”ကို အဘယ်သို့ သဘောရှိ၏ ဟူ၍သော်လည်း ငါမသိတော့ချေ၊ (မသင့်မတင့်သောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်းဟူသော) အမြစ်အရင်းနှင့် တကွသော တပ်စွန်းမှု “ရာဂ”ကို အရိယမဂ်ဖြင့် ငါသတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးအပ်လေပြီ။

389.

၃၈၉။

‘‘Yassā [Pg.423] siyā apaccavekkhitaṃ, satthā vā anupāsito siyā;

Tvaṃ tādisikaṃ palobhaya, jānantiṃ so imaṃ vihaññasi.

အကြင်မိန်းမသည် (ဤခန္ဓာအပေါင်းကို) မဆင်ခြင်အပ်သေးသည်ဖြစ်ရာ၏ ၊မြတ်စွာဘုရားကိုမူ လည်း မဆည်းကပ်အပ်သေးသည် ဖြစ်ရာ၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသောလောကုတ္တရာတရားကို မျက်မှောက်မပြုရသေး သော မိန်းမကို (ကာမဂုဏ်ဖြင့်) သင်ဖြားယောင်းလေလော့၊ ထိုသင်သည် ဖြစ်ခြင်းပျက်ခြင်းကို မဖောက်မပြန် သိသော ဤသုဘာထေရီဘိက္ခုနီမကို (အကြောင်းပြု၍) ပင်ပန်းဘိ၏။

390.

၃၉၀။

‘‘Mayhañhi akkuṭṭhavandite, sukhadukkhe ca satī upaṭṭhitā;

Saṅkhatamasubhanti jāniya, sabbattheva mano na limpati.

အမောင် ဆဲရေးခြင်း ရှိခိုးခြင်း၌၎င်း ချမ်းသာခြင်း ဆင်းရဲခြင်း၌၎င်း ဆင်ခြင်မှု ပစ္စဝေက္ခဏာနှင့် ယှဉ်သောသတိသည် ငါ့အား အခါခပ်သိမ်း ထင်နေ၏၊ ထို့ကြောင့် တေဘူမကသင်္ခါရကို မတင့်တယ်ဟုသိ၍ ဘဝ သုံးပါးလုံး၌ပင်လျှင် ငါ၏စိတ်သည် (တဏှာတည်းဟူသော လိမ်းကျံခြင်းစသည်ဖြင့်) မလိမ်းကျံတော့ပေ။

391.

၃၉၁။

‘‘Sāhaṃ sugatassa sāvikā, maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī;

Uddhaṭasallā anāsavā, suññāgāragatā ramāmahaṃ.

မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်မဖြစ်သော ထိုငါသည် အင်္ဂါရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည့် မဂ်တည်းဟူသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ယာဉ်ဖြင့်(နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့) သွားလေ့ရှိသူ ကိလေသာတည်းဟူသော ငြောင့်တံကျင်ကို ပယ်နုတ်ပြီးသူ အာသဝေါကင်းပြီးသူဖြစ်၍ ဆိတ်ငြိမ်ရာသို့ သွားလျက် တယောက်ထီးတည်း မွေ့လျော်၏။

392.

၃၉၂။

‘‘Diṭṭhā hi mayā sucittitā, sombhā dārukapillakāni vā;

Tantīhi ca khīlakehi ca, vinibaddhā vividhaṃ panaccakā.

အမောင် လက် ခြေ မျက်နှာစသော အခြင်းအရာဖြင့် ဆန်းကြယ်စွာ စီရင်ဖန်ဆင်းပြုလုပ်အပ် ကုန်သော ကောင်းမွန်တင့်တယ်သော အဆင်းသဏ္ဌာန်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကြိုးသွယ်တို့ဖြင့်၎င်း (လက် ခြေ ကျောက် ကုန်း နားရွက်စသည်တို့ကို သွယ်ခြင်းငှါ တပ်အပ်သော) သစ်သားစိုတို့ဖြင့်၎င်း (အသွယ်အသွယ်) ဖွဲ့အပ်သော သစ်သားတို့ဖြင့် ဆန်းကြယ် စွာစီရင်အပ်သော စက်ယန္တရားရုပ်တို့ကို ယန္တရားစက်ကြိုးစသည်တို့ဖြင့် ဆွဲငင်လျော့ ချလျက် ကစေသည်တို့ကို ငါမြင်ဘူးကုန်ပြီ။

393.

၃၉၃။

‘‘Tamhuddhaṭe tantikhīlake, vissaṭṭhe vikale parikrite ;

Na vindeyya khaṇḍaso kate, kimhi tattha manaṃ nivesaye.

အမောင် ထိုသစ်သားယန္တရားရုပ်၌ ဖဲ့ချည်ထားသောကြိုး လက်ဆစ် ခြေဆစ်စသည်တို့၌ ဖဲ့ချည်သောကြိုးနှင့် ရိုက်နှက်ထားသော သစ်သားတို့ကို ဖွဲ့ချည်ထားတိုင်း သောအရပ်မှ နုတ်ပစ်အပ်သော်၎င်း ထိုထိုသို့သောအရပ်တို့၌ ပစ်ချသဖြင့် ဖရိုဖရဲဖြန့်ကြဲ အပ်သော်၎င်း ထိုသစ်သားယန္တရားရုပ်အစိတ်၌ အထုံးအထုံး အပိုင်းအပိုင်းရှိသောအား ဖြင့်(ကိုယ်တခြား လက်တခြား တခုစီတခုစီ) ပြုအပ်သော်၎င်း ဤကြိုးကားယန္တရားရုပ် ဤ သစ်သားစူကား ယန္တရားရုပ်ဟုမှတ်၍ မရနိုင်ရာ၊ ထိုအစိတ်အစိတ်သော ကြိုးသစ်သားစို တို့တွင် အဘယ်အစိတ်အစိတ်၌ သစ်သား စက်ယန္တရားရုပ်ဟူ၍ စိတ်ကို သက်ဝင်စေနိုင်ပါ တော့အံ့နည်း။

394.

၃၉၄။

‘‘Tathūpamā dehakāni maṃ, tehi dhammehi vinā na vattanti;

Dhammehi vinā na vattati, kimhi tattha manaṃ nivesaye.

အမောင် ထိုအပိုင်းအပိုင်းခွဲခြားပြီးသော သစ်သား စက်ယန္တရားရုပ်အတူပင် လက် ခြေ မျက်နှာ စသော ကိုယ်အင်္ဂါတို့သည် (ပထဝီဓာတ်စသော ပရမတ္ထ) တရားတို့နှင့် ကင်း၍ မဖြစ်ကုန်၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတ္တ ဘောသည် လက်ခြေမျက်နှာစသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်တို့နှင့်ကင်း၍ မဖြစ်ဟု ငါ၏ဉာဏ်၌ ထင်လာ၏၊ ယင်းသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် ထိုပထဝီဓာတ်စသော အစိတ်အစိတ်သော တရားတို့တွင် အဘယ်မည်သော တရားအစိတ်၌ မိန်းမ ယောက်ျားဟု စိတ်ကို သက်ဝင်စေနိုင်ပါတော့အံ့နည်း။

395.

၃၉၅။

‘‘Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā kataṃ;

Tamhi te viparītadassanaṃ, saññā mānusikā niratthikā.

အမောင် တိုက်နံရံ၌ ဆေးဒါန်း ဟင်္သပြဒါး အင်တွဲစသည်ဖြင့် လိမ်းကျံပွတ်နယ်၍ ပြုလုပ်အပ်သော မိန်းမရုပ်ကို မြင်ရာ၏၊ ထိုမိန်းမရုပ်၌ လူမိန်းမပင် ဖြစ်လေသလောဟူသော အမှတ်သည် အချည်းနှီး အကျိုး မရှိသည်သာတည်း၊ ထိုမိန်းမရုပ်၌ လူမိန်းမဟု ရှုခြင်းသည် ဖောက်ပြန်မှားယွင်းသောအားဖြင့် ရှုခြင်းမည်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ပရမတ္ထတရား၏ အပုံအစု၌ မိန်းမယောက်ျားဟု မှတ်ယူ၍ သိခြင်းသည်လည်း ဖောက်ပြန်မှားယွင်းသော အယူပင်ဖြစ်၏။

396.

၃၉၆။

‘‘Māyaṃ [Pg.424] viya aggato kataṃ, supinanteva suvaṇṇapādapaṃ;

Upagacchasi andha rittakaṃ, janamajjheriva rupparūpakaṃ.

ပညာမျက်စိအမြင်မရှိသော အမောင်လုလင် မျက်လှည့်သည်သည် လူတကာတို့၏ ရွှေမှောက်အနီး ၌ ပြအပ်သော မျက်လှည့်ကဲ့သို့၎င်း အိပ်မက်၌မြင်မက်သော ရွှေသစ်ပင်ကဲ့သို့၎င်း ထို့အတူ သင်သည် အချည်းနှီး သက်သက် အနှစ်မှကင်းသော ဤခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘောကို အနှစ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ဘိ၏၊ မျက်လှည့်သည်သည် လူတို့အလယ်၌ ပြအပ်သော ငွေရုပ် ရွှေရုပ်စသည်တို့ကဲ့သို့ ဤခန္ဓာကိုယ် အတ္တဘောသည် အနှစ်မရှိ အချည်းနှီး သက်သက်သာဖြစ်ဘိသည်တကား။

397.

၃၉၇။

‘‘Vaṭṭaniriva koṭarohitā, majjhe pubbuḷakā saassukā;

Pīḷakoḷikā cettha jāyati, vividhā cakkhuvidhā ca piṇḍitā’’.

အမောင် သစ်ခေါင်း၌ ထားအပ်ကုန်သော ချိပ်လုံးတို့ကဲ့သို့ (မျက်လွှာ) အလယ်၌တည်သော ရေပွက်နှင့်တူကုန်သော မျက်လုံးတို့သည် မျက်ရည်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏၊ ဤမျက်လုံးအိမ်အဝန်း၌ အစွန်းနှစ်ဖက် တို့ဝယ် မျက်ချေးသည်(ညှီစို့စို့) အဆိပ်နံ့ကို လှိုင်စေလျက်ဖြစ်၏။ အထူးထူးအပြားပြား များကုန်သော စက္ခု ပသာဒအဘို့အစုတို့သည် တပေါင်းတည်းကဲ့သို့ တည်ကုန်၏ (ဟု ပြောဆို၍)

398.

၃၉၈။

Uppāṭiya cārudassanā, na ca pajjittha asaṅgamānasā;

‘‘Handa te cakkhuṃ harassu taṃ’’, tassa narassa adāsi tāvade.

ထိုခဏ၌ပင်လျှင် ရှုချင်စဖွယ် တင့်တယ်သော အမြင်ရှိသော သုဘာထေရီဘိက္ခုနီမသည် (တစုံ တခုသောအာရုံ၌မျှ) ငြိတွယ်သော စိတ်မရှိမူ၍ “အမောင် သင်အလိုရှိသော ဤငါ့မျက်လုံးကို ယူလော့၊ယူပြီး၍ လိုရာအရပ်သို့ ဆောင်သွားလော့”ဟုပြောဆိုကာ မျက်လုံးကို မျက်ကွင်းမှ ဆွဲထုတ်ပြီးလျှင် ထိုမိန်းမလိုက်စား လူရမ်းကားအား ပေးလေ၏၊ (ထိုသုဘာထေရီဘိက္ခုနီမသည် ထုတ်ပေးအပ်သော မျက်လုံး၌) ကပ်ငြိခြင်းသို့ မ ရောက်။

399.

၃၉၉။

Tassa ca viramāsi tāvade, rāgo tattha khamāpayī ca naṃ;

‘‘Sotthi siyā brahmacārinī, na puno edisakaṃ bhavissati’’.

ထိုလူရမ်းကားအားလည်း, (ထေရီမက မျက်လုံးကိုဖောက်ထုတ်ပေးလိုက်သော) ထိုခဏ၌ ထိုမျက်လုံး၌ တပ်မက်မှုရာဂသည် ကင်းလေ၏၊ ထိုမိန်းမလိုက်စား လူရမ်းကားသည် ထိုသုဘာထေရီမကို ကန် တော့လည်း ကန်တော့၏၊ မြတ်သောအကျင့်ရှိသောထေရီမ အသင့်အား အနာကင်းသဖြင့် ချမ်းသာခြင်းဖြစ်ပါ စေသတည်း၊ နောက်ထပ် ဤသို့သော မကောင်းမှုဒုစရိုက်မျိုးကို ကျင့်ခြင်းမဖြစ်ပါလတ္တံ့ ။

400.

၄၀၀။

‘‘Āsādiya edisaṃ janaṃ, aggiṃ pajjalitaṃ va liṅgiya;

Gaṇhiya āsīvisaṃ viya, api nu sotthi siyā khamehi no’’.

အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့သဘောရှိသော ခပ်သိမ်းသောအာရုံ၌ တပ်မက်ခြင်းကင်းပြီးသော အရှင်မ သုဘာကို နှောက်ရှက်ညှဉ်းဆဲမိသောကြောင့် ပြောင်ပြောင်တောက်သော မီးပုံကြီးကိုတက်၍ နေရသည်နှင့်တူပါ ၏၊ လျင်သော အဆိပ်ရှိသော မြွေပွေး မြွေဟောက်ကို ဖမ်းကိုင်၍ နေမှားမိသည်နှင့်တူပါ၏၊ (အရှင်မအား) စင်စစ် ချမ်းသာခြင်း ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ အကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်ကို သည်းခံတော်မူပါလော့(ဟု ကန်တော့လည်း ကန်တော့ ၏)။

401.

၄၀၁။

Muttā ca tato sā bhikkhunī, agamī buddhavarassa santikaṃ;

Passiya varapuññalakkhaṇaṃ, cakkhu āsi yathā purāṇakanti.

ထိုသုဘာမည်သော ရဟန်းမိန်းမသည်လည်း ထိုမိန်းမလိုက်စား လူရမ်းကားလက်မှ လွတ်ပြီးသော် ဘုရားမြတ်၏ မြတ်စွာဘုရား၏ထံတော်သို့ သွားလေ၏၊ ဘုန်းသမ္ဘာတော်တို ကြောင့်ဖြစ်သော သုံးဆယ့်နှစ်ပါး သော ယောက်ျားမြတ်တို့ လက္ခဏာတော်ကြီး ရှစ်ဆယ်သော လက္ခဏာတော်ငယ်တို့ကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် ရှေးမျက်စိအမြင်ကဲ့သို့ မျက်လုံးသည် အသစ်တဖန်ဖြစ်ပြန်၍ ပြကတေ့ရှိ၏။

… Subhā jīvakambavanikā therī….

ဤသို့လျှင် ဇီဝကသရက်ဥယျာဉ်၌နေသော သုဘာထေရီသည် ဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Tiṃsanipāto niṭṭhito.

တိံသနိပါတ် ပြီး၏။

15. Cattālīsanipāto

၁၅-စတ္တာလီသနိပါတ်

1. Isidāsītherīgāthā

၁-ဣသိဒါသီထေရီဂါထာ

402.

၄၀၂။

Nagaramhi [Pg.425] kusumanāme, pāṭaliputtamhi pathaviyā maṇḍe;

Sakyakulakulīnāyo, dve bhikkhuniyo hi guṇavatiyo.

အလုံးစုံသော ဇမ္ဗုဒိပ်မြေအပြင်၏ တန်ဆာသဖွယ်ဖြစ်သော ယခုအခါ ပါဋလိပုတ်မည်၍ ရှေးက ကုသုမပြည်အမည်ရှိသောမြို့ဝယ် သာကီဝင်မင်းသားဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တည်းဟူသော အမျိုး၌ အမျိုးကောင်းသမီးဖြစ်ကုန်သော သီလစသော ကျေးဇူးနှင့်ပြည့်စုံကုန်သော ရဟန်းမိန်းမနှစ်ယောက်တို့ ရှိကြကုန်၏။

403.

၄၀၃။

Isidāsī tattha ekā, dutiyā bodhīti sīlasampannā ca;

Jhānajjhāyanaratāyo, bahussutāyo dhutakilesāyo.

ထိုနှစ်ယောက်တို့တွင် တယောက်သော ရဟန်းမိန်းမသည် ဣသိဒါသီမည်၍ ဒုတိယရဟန်းမိန်းမ သည် ဗောဓိထေရီမည်၏။ ထိုရဟန်းမိန်းမနှစ်ယောက်တို့သည် စတုပါရိသုဒ္ဓိနှင့်လည်း ပြည့်စုံကုန်၏၊ လောကီ လောကုတ္တရာဈာန်ကို ဝင်စားခြင်း၌ မွေ့လျော်ကုန်၏၊ များသောပရိယတ္တိအကြားအမြင်လည်း ရှိကုန်၏၊ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ကိလေသာတို့ကို ပယ်နုတ်ခါတွက်ပြီးသူတို့ ဖြစ်ကြကုန်၏။

404.

၄၀၄။

Tā piṇḍāya caritvā, bhattatthaṃ kariya dhotapattāyo;

Rahitamhi sukhanisinnā, imā girā abbhudīresuṃ.

ထိုရဟန်းမိန်းမနှစ်ယောက်တို့သည် ပါဋလိပုတ်မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံလှည့်လည်၍ ဆွမ်းစားခြင်း ကိစ္စပြီးဆုံးပြီးလျှင် သပိတ်တို့ကို ဆေးကြောပြီးလတ်သော် လူသူကင်းဆိတ်ရာ ဂင်္ဂါမြစ် သဲသောင်ပြင်၌ (ဝိဝေက ချမ်းသာဖြင့် ) ချမ်းသာစွာ နေကုန်လျက် ဤဆိုလတ္တံ့သော ဂါထာတို့ကို ဆိုကြကုန်၏။

405.

၄၀၅။

‘‘Pāsādikāsi ayye, isidāsi vayopi te aparihīno;

Kiṃ disvāna byālikaṃ, athāsi nekkhammamanuyuttā’’.

အရှင်မဣသိဒါသီ သင်သည် မြင်ရသူတို့၏ စိတ်ကြည်လင်ဖွယ်ကို ဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်ခဲ့၏၊ သင်၏ အရွယ်သည်လည်း (ပဌမအရွယ်၌ တည်သည်ဖြစ်၍) မဆုတ်ယုတ်သေး၊ အဘယ်သို့သော အပြစ်ကိုမြင်၍ ကာမ ဂုဏ်မှ ထွက်မြောက်မှု ရဟန်းပြုခဲ့သနည်း။

406.

၄၀၆။

Evamanuyuñjiyamānā sā, rahite dhammadesanākusalā;

Isidāsī vacanamabravi, ‘‘suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā.

ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်ဝယ် ဤသို ဗောဓိမည်သော ထေရီမက မေးအပ်သော် တရားဟောခြင်း၌ လိမ် မာသော ဣသိဒါသီမည်သော ထိုရဟန်းမိန်းမသည် အရှင်မဗောဓိ ငါသည် အကြင်အခြင်းအရာဖြင့် ရဟန်းပြု၏၊ ထိုအခြင်းအရာကို နားထောင်လော့ဟု ဤစကားကို ပြောဆို၏။

407.

၄၀၇။

‘‘Ujjeniyā puravare, mayhaṃ pitā sīlasaṃvuto seṭṭhi;

Tassamhi ekadhītā, piyā manāpā ca dayitā ca.

အရှင်မဗောဓိ အကျွန်ုပ်၏ အဖသည် အဝန္တိတိုင်း ဥဇ္ဇေနီမည်သော ပြည်မြတ်၌ သီလကို စောင့်သုံး သော သူဌေးဖြစ်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ထိုသူဌေး၏ ချစ်မြတ်နိုးအပ်သူ နှလုံးကိုပွါးစေတတ်သူ သနားအပ်သူ တဦး တည်းသောသမီး ဖြစ်ခဲ့ပါ၏။

408.

၄၀၈။

‘‘Atha me sāketato varakā, āgacchumuttamakulīnā;

Seṭṭhī pahūtaratano, tassa mamaṃ suṇhamadāsi tāto.

ထို့နောက် (အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ) သာကေတမြို့မှ ငါ့အား(သားနှင့်) ထိမ်းမြားလိုသော မြတ်သော အမျိုး၌ဖြစ်သော များသောဥစ္စာရတနာရှိသော သူဌေးသည် ရောက်လာခဲ့ပြီ၊ ငါ၏ ဖခင်သူဌေးသည် ငါ့ ကို ချွေးမပြုရန် ထိုသာကေတပြည်သား သူဌေးအား ဆောင်နှင်းလိုက်ပါ၏။

409.

၄၀၉။

‘‘Sassuyā sassurassa ca, sāyaṃ pātaṃ paṇāmamupagamma;

Sirasā karomi pāde, vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā.

အကျွန်ုပ်သည် ယောက္ခမမိန်းမသူသို့၎င်း ယောက္ခမယောကျ်ားသူသို့၎င်း ည နံနက်တိုင်း ချဉ်းကပ် ၍ ဦးဖြင့် ရှိခိုးခြင်းကို ပြုပါ၏၊ ထိုယောက္ခမနှစ်ဦးတို့၏ ခြေတို့ကို ရှိခိုးပါ၏၊ ယောက္ခမတို့ ဆုံးမသည့်အတိုင်း လိုက် နာပြုကျင့်ပါ၏။

410.

၄၁၀။

‘‘Yā mayhaṃ sāmikassa, bhaginiyo bhātuno parijano vā;

Tamekavarakampi disvā, ubbiggā āsanaṃ demi.

အကျွန်ုပ်လင်၏ အစ်မနှစ်မတို့သည်၎င်း အစ်ကိုညီ၏အခြွေအရံတို့သည်၎င်း ရှိကြပါကုန်၏၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော တယောက်သော အကျွမ်းဝင်သူကိုမျှလည်းမြင်ရသော် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သည်ဖြစ်၍ သင့်လျော် သောနေရာကို ပေးခဲ့ပါ၏။

411.

၄၁၁။

‘‘Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;

Chādemi upanayāmi ca, demi ca yaṃ yassa patirūpaṃ.

၄၁၁။ ထမင်းဖြင့်၎င်း အဖျော်ဖြင့်၎င်း ခဲဖွယ်ဖြင့်၎င်း လုပ်ကျွေးပါ၏၊ ထိုထမင်းကျွေးရာအရပ်၌ စီရင် ထားသော ထင်ရှားရှိသောဝတ္ထုကိုလည်း ဖုံးလွှမ်းသိုမှီးသင့်သည်ကို ဖုံးလွှမ်းသိုမှီးပါ၏၊ (ဖုံးလွှမ်းသိုမှီးထားသော ဝတ္ထုမှ) ပေးကမ်းဆောင်နှင်းသင့်သည်ကို ပေးကမ်းဆောင်နှင်းပါ၏၊ အကြင်ဝတ္ထုသည် အကြင်သူအား လျောက် ပတ်၏၊ ထိုလျောက်ပတ်သော ဝတ္ထုကို ထိုသူအား ပေးလည်းပေးပါ၏။

412.

၄၁၂။

‘‘Kālena upaṭṭhahitvā, gharaṃ samupagamāmi ummāre;

Dhovantī hatthapāde, pañjalikā sāmikamupemi.

အကျွန်ုပ်သည် လုပ်ကျွေးသင့်သော အချိန်အခါကို မလွန်စေသဖြင့် အိမ်ထောင်မှုကိစ္စကို ပြီးစေပြီး နောက် တံခါးခုံ၌ရပ်လျက် လက်ခြေတို့ကိုဆေးပြီးသော် အိမ်သို့ ချဉ်းကပ်ပါ၏၊ လက်အုပ်ချီလျက် လင့်ထံသို့ ချဉ်းကပ်ပါ၏။

413.

၄၁၃။

‘‘Kocchaṃ pasādaṃ añjaniñca, ādāsakañca gaṇhitvā;

Parikammakārikā viya, sayameva patiṃ vibhūsemi.

အကျွန်ုပ်သည် (ခေါင်းဖြီးစရာ) ဘီးကို၎င်း မျက်နှာချေမှုန့်ကို၎င်း မျက်စဉ်းကျည်ကို၎င်း မှန်ကို၎င်း ကိုင်ယူ၍ အလုပ်အကျွေးကျွန်မကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် လင်ကို တန်ဆာဆင်ပေးပါ၏။

414.

၄၁၄။

‘‘Sayameva [Pg.426] odanaṃ sādhayāmi, sayameva bhājanaṃ dhovantī;

Mātāva ekaputtakaṃ, tathā bhattāraṃ paricarāmi.

ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ထမင်းချက်ပါ၏၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် စားအိုးစားခွက်ကို ဆေးကြောသည်ဖြစ်၍ အမိသည် တစ်ဦးတည်းသောသားကို ပြုစုလုပ်ကျွေးသကဲ့သို့ ထို့အတူ အကျွန်ုပ်သည် လင်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးပါ၏။

415.

၄၁၅။

‘‘Evaṃ maṃ bhattikataṃ, anurattaṃ kārikaṃ nihatamānaṃ;

Uṭṭhāyikaṃ analasaṃ, sīlavatiṃ dussate bhattā.

ဤသို့ လင်၌ ခစားခြင်းရှိသော လင့်အလိုအလိုက် တပ်မက်သော ထိုထိုပြုဖွယ်ကိစ္စကို ပြုတတ် သော မာန်မာနကို နှိမ်ချသော ထကြွလုံ့လနှင့်ပြည့်စုံ၍ ပျင်းရိခြင်းမရှိသော သီလအကျင့်ရှိသော ထိုအကျွန်ုပ်ကို လင်ယောကျ်ားသည် အမျက်ထွက်ပါ၏။

416.

၄၁၆။

‘‘So mātarañca pitarañca, bhaṇati ‘āpucchahaṃ gamissāmi;

Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekāgārehaṃ saha vatthuṃ’.

ထိုအကျွန်ုပ်လင်သည် အမိကို၎င်း အဖကို၎င်း ပြောဆို၏။ အကျွန်ုပ်သည် မိခင်ဖခင်တို့ကို ပန်ကြား ၍ (တစုံတခုသောအရပ်ဘို) သွားပါတော့အံ့၊ ဇနီးဖြစ်သူ ဣသိဒါသီနှင့် တအိမ်တည်း၌ အတူတကွနေရန် အလိုမရှိ တော့ပါဟု ပြောဆို၏။

417.

၄၁၇။

‘‘‘Mā evaṃ putta avaca, isidāsī paṇḍitā paribyattā;

Uṭṭhāyikā analasā, kiṃ tuyhaṃ na rocate putta’.

ချစ်သား ဤသို့ မပြောဆိုလင့်၊ (သင့်ဇနီး)ဣသိဒါသီသည် ပညာရှိ၏၊ လိမ်မာ၏။ ထကြွလုံးလနှင့် ပြည့်စုံ၍ ပျင်းရိခြင်း မရှိ၊ ချစ်သား သင်ချစ်သားသည် အဘယ့်ကြောင့် သင့်ဇနီး ဣသိဒါသီကို မနှစ်သက်လေဘိသ နည်း။

418.

၄၁၈။

‘‘‘Na ca me hiṃsati kiñci, na cahaṃ isidāsiyā saha vacchaṃ;

Dessāva me alaṃ me, apucchāhaṃ gamissāmi’.

အမိအဖတို့ ဣသိဒါသီသည် အနည်းငယ်မျှ ညှဉ်းဆဲလည်း မညှဉ်းဆဲပါ၊ အကျွန်ုပ်သည် ဣသိ ဒါသီနှင့်တကွ မနေလိုတော့ပါ၊ အကျွန်ုပ်သည် ဣသိဒါသီကို မုန်းလှသည်သာတည်း၊ အကျွန်ုပ်အား ထိုဣသိဒါသီ ဖြင့် အလိုမရှိတော့ပါ၊ အကျွန်ုပ်သည် သင်မိခင်ဖခင်တို့ကို ပန်ကြား၍ သွားပါတော့အံ့(ဟု ပြောပါ၏)။

419.

၄၁၉။

‘‘Tassa vacanaṃ suṇitvā, sassu sasuro ca maṃ apucchiṃsu;

‘Kissa tayā aparaddhaṃ, bhaṇa vissaṭṭhā yathābhūtaṃ’.

ယောက္ခတို့သည် ထိုအကျွန်ုပ်လင်၏စကားကို ကြားရကုန်၍ အကျွန်ုပ်ကိုမေးကြပါကုန်၏၊ ဣသိ ဒါသီ ထိုသင့်လင်အား သင်သည် အဘယ်သို့သော ပြစ်မှားမှုကို ပြစ်မှားပြုလုပ်မိသနည်း၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုပါလော့။

420.

၄၂၀။

‘‘‘Napihaṃ aparajjhaṃ kiñci, napi hiṃsemi na bhaṇāmi dubbacanaṃ;

Kiṃ sakkā kātuyye, yaṃ maṃ viddessate bhattā’.

ယောက္ခမမိဖတို့ အကျွန်ုပ်သည် ထိုအကျွန်ုပ်လင်အား အနည်းငယ်မျှ ပြစ်မှားလည်း မပြစ်မှားမိပါ၊ ညှဉ်းဆဲလည်း မညှဉ်းဆဲမိပါ၊ မကောင်းသောစကားကို ဆိုလည်းမဆိုပါ၊ ယောက္ခမမိဖတို့ အကျွန်ုပ်လင်သည် အကျွန်ုပ်ကို အကြောင်းမရှိပဲပင် မုန်းခဲ့ပါ၏၊ ယင်းသို့ မုန်းခြင်းကို အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့ပြုခြင်းငှါ တတ်နိုင်ပါ တော့အံ့နည်း။

421.

၄၂၁။

‘‘Te maṃ pitugharaṃ paṭinayiṃsu, vimanā dukhena adhibhūtā;

‘Puttamanurakkhamānā, jitāmhase rūpiniṃ lakkhiṃ’.

(ဤသို့ပြောဆိုသော်) ထိုယောက္ခမတို့သည် နှလုံးမသာကုန်သည် ဆင်းရဲခြင်းဖြင့် နှိပ်စက်အပ်ကုန် သည်ဖြစ်၍ မိမိတို့သား၏စိတ်ကို စောင့်ရှောက်လိုကုန်သောကြောင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ကြက်သရေရှိ သောချွေးမကို ဆုံးရှုံးရကုန်၏တကား ဟုပြောဆိုပြီးလျှင် အကျွန်ုပ်ကို မိဖအိမ်သို့ ပြန်ပို့ကြကုန်၏။

422.

၄၂၂။

‘‘Atha maṃ adāsi tāto, aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa;

Tato upaḍḍhasuṅkena, yena maṃ vindatha seṭṭhi.

ထိုသို့ မိဖအိမ်သို့ ပြန်ပို့ပြီးနောက်မှ အကျွန်ုပ်၏ဖခင်သည် ကြွယ်ဝသော ဒုတိယအမျိုးသား လင်၏ အိမ်သို့ အကျွန်ုပ်ကို ပေးလိုက်ပြန်ပါ၏၊ ပဌမသူဌေးထံမှ အကျွန်ုပ်ရသော လက်ဖွဲ့ပစ္စည်းအောက် ထက်ဝက်ယုတ် လျော့သော လက်ဖွဲ့ပစ္စည်းဖြင့် ဒုတိယသူဌေးအား ဆောင်နှင်းထိမ်းမြား ပေးစားလိုက်ပြန်ပါ၏။

423.

၄၂၃။

‘‘Tassapi gharamhi māsaṃ, avasiṃ atha sopi maṃ paṭiccharayi ;

Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, adūsikaṃ sīlasampannaṃ.

ထိုဒုတိယလင်၏ အိမ်၌လည်း တစ်လမျှ အကျွန်ုပ်နေရပါ၏၊ ထို့နောက် ထိုဒုတိယလင်သည်လည်း အိမ်ကျွန်မကဲ့သို့ လုပ်ကျွေးခစား၍ မဖျက်ဆီးထိုက်သော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော အကျွန်ုပ်ကို အိမ်မှ နှင်ထုတ်ပြန် ပါ၏။

424.

၄၂၄။

‘‘Bhikkhāya ca vicarantaṃ, damakaṃ dantaṃ me pitā bhaṇati;

‘Hohisi me jāmātā, nikkhipa poṭṭhiñca ghaṭikañca’.

ထို့နောက် (သနားခြင်း၏ တည်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့် သူတပါးတို့၏စိတ်ကို) ယဉ်ကျေးစေတတ်သော သူတပါးတို့ ပေးကမ်းချင်လောက်အောင် (ကိုယ် နှုတ် စိတ်) ငြိမ်သက်သည်ကိုပြု၍ သူဘပါးတို့ ပေးကမ်းသော ထမင်းအလို့ငှါ လှည့်လည်သော သူတောင်းစားကို ငါ၏အဖသည် ပြောဆိုပါ၏၊ သူတောင်းစား သင်သည် ငါ၏ သားမက်ဖြစ်ပါလော့၊ သင်ဝတ်ထားသော လျှော်ချင်ပုဆိုးပိုင်းကို၎င်း ထမင်းခွက်ကို၎င်း မြေအိုးငယ်ကို၎င်း စွန့်ပစ် လိုက်ပါလော့(ဟု ပြောဆိုပါ၏)။

425.

၄၂၅။

‘‘Sopi vasitvā pakkhaṃ, atha tātaṃ bhaṇati ‘dehi me poṭṭhiṃ;

Ghaṭikañca mallakañca, punapi bhikkhaṃ carissāmi’.

ထိုသူတောင်းစားသည်လည်း တဆဲ့ငါးရက်မျှ အကျွန်ုပ်နှင့်နေပြီး၍ ထိုတစ်ဆဲ့ငါးရက်လွန်သော အခါ၌ အကျွန်ုပ်အဖကို ပြောဆိုပါ၏၊ ငါ၏လျှော်မျှင်ပုဆိုးပိုင်းကို၎င်း ထမင်းတောင်းသော ခွက်ကို၎င်း မြေအိုး ငယ်ကို၎င်း ပေးပါလော့၊ ငါသည် တဖန် ထမင်းတောင်းရန် လှည့်လည်ရပါဦးအံ့ဟု ပြောဆိုပါ၏။

426.

၄၂၆။

‘‘Atha [Pg.427] naṃ bhaṇatī tāto, ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo;

‘Kiṃ te na kīrati idha, bhaṇa khippaṃ taṃ te karihi’ti.

ထို့နောက် ငါ၏ အဖသည်၎င်း အမိသည်၎င်း ဆွေမျိုးအားလုံး အပေါင်းသည်၎င်း ပေါင်းစည်း စုဝေး၍ ထိုသူတောင်းစားကို ပြောဆိုပါ၏၊ ဤပြည့်စုံကြွယ်ဝသောအိမ်၌ သင်၏ အဘယ်မည်သောအမှုကို မပြီးစေသနည်း၊ လျင်မြန်စွာ ပြောဆိုပါလော့၊ ထိုအမှုကို သင်ပြုရလတ္တံ့ (ဟု ပြောဆို၏)။

427.

၄၂၇။

‘‘Evaṃ bhaṇito bhaṇati, ‘yadi me attā sakkoti alaṃ mayhaṃ;

Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekagharehaṃ saha vatthuṃ’.

ဤသို့ ပြောဆိုသော် သူတောင်းစားသည် ဖြေကြားပြောဆိုပါ၏၊ ငါ၏ကိုယ်သည် မိမိအလိုအတိုင်း ကိုယ်စိုးကိုယ်ပိုင် နေစွမ်းနိုင်ခြင်း အကယ်၍ ရှိသည်ဖြစ်အံ့၊ ငါ့အား ဣသိဒါသိကို အလိုမရှိပါ၊ ငါသည် ဣသိဒါသီနှင့် တအိမ်တည်း၌ အတူတကွမနေလိုပါဟု ပြောဆို၏။

428.

၄၂၈။

‘‘Vissajjito gato so, ahampi ekākinī vicintemi;

‘Āpucchitūna gacchaṃ, marituye vā pabbajissaṃ vā’.

ထိုသူတောင်းစားသည် ငါ့အဖကလွှတ်လိုက်သည်ရှိသော် အလိုရှိရာသွားလေ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် လည်း တယောက်ထီးတည်းသာလျှင် ကြံစည်မိပါ၏၊ ငါသည် ငါ့အဖကိုပန်ကြား၍ သေခြင်းငှါမူလည်း သွားတော့ အံ့၊ ရဟန်းမူလည်း ပြုတော့အံ့(ဟု ကြံစည်မိပါ၏) ။

429.

၄၂၉။

‘‘Atha ayyā jinadattā, āgacchī gocarāya caramānā;

Tātakulaṃ vinayadharī, bahussutā sīlasampannā.

ထိုအခါ ဝိနည်းကိုဆောင်သော အကြားအမြင်ရှိသော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော အရှင်မ ဗိနဒတ္တာသည် ဆွမ်းခံ လှည့်လည်လျက် အကျွန်ုပ်၏ အဖအိမ်သို့ ရောက်လာပါ၏။

430.

၄၃၀။

‘‘Taṃ disvāna amhākaṃ, uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayiṃ;

Nisinnāya ca pāde, vanditvā bhojanamadāsiṃ.

အကျွန်ုပ်တို့၏ အဖအိမ်သို့ ရောက်လာသော ထိုဇိနဒတ္တာထေရီမကို ဖူးမြင်ရ၍ အကျွန်ုပ်သည် နေရာမှထကာ ထိုထေရီမ၏အလိုငှါ နေရာခင်းခဲ့ပါ၏၊ ထိုင်နေပြီးသောထေရီမ၏ ခြေတို့ကိုလည်း ရိုသေစွာ ရှိခိုး ပြီးလျှင် ဆွမ်းဘောဇဉ်ကို ပေးလှူခဲ့ပါ၏။

431.

၄၃၁။

‘‘Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;

Santappayitvā avacaṃ, ‘ayye icchāmi pabbajituṃ’.

ထမင်းဖြင့်၎င်း အဖျော်ဖြင့်၎င်း ခဲဖွယ်ဖြင့်၎င်း ထိုဆွမ်းကျွေးရာအရပ်၌ စီရင်ထားသော ထင်ရှားရှိ သော ဝတ္ထုဖြင့်၎င်း ထိုဇိနာတ္တာထေရီမကို ကောင်းစွာ ရောင့်ရဲစေပြီး၍ အရှင်မ အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းပြုအံ့သောငှါ အလိုရှိပါ၏ (ဟု ပြောဆိုပါ၏)။

432.

၄၃၂။

‘‘Atha maṃ bhaṇatī tāto, ‘idheva puttaka carāhi tvaṃ dhammaṃ;

Annena ca pānena ca, tappaya samaṇe dvijātī ca’.

ထိုအခါ အကျွန်ုပ်၏အဖသည် အကျွန်ုပ်ကို ချစ်သမီး ဤအိမ်၌ပင်လျှင် သင်သည် ရဟန်းအကျင့် စသော တရားကို ကျင့်ဦးလော့၊ ရဟန်းတို့ကို၎င်း ပုဏ္ဏားမျိုးတို့ကို၎င်း ထမင်းအဖျော်တို့ဖြင့် ရောင့်ရဲစေဦးလော့ဟု ပြောဆိုပါ၏။

433.

၄၃၃။

‘‘Athahaṃ bhaṇāmi tātaṃ, rodantī añjaliṃ paṇāmetvā;

‘Pāpañhi mayā pakataṃ, kammaṃ taṃ nijjaressāmi’.

ထိုအခါ အကျွန်ုပ်သည် ငိုကြွေးလျက် လက်အုပ်ချီကာ ဖခင်ကို ဖခင် အကျွန်ုပ်သည် မကောင်းမှု ကိုသာ ပြုအပ်ပါ၏၊ ထိုမကောင်းမှုကို ပျက်စီးစေအံ့(ဟု ပြော ဆိုပါ၏။)

434.

၄၃၄။

‘‘Atha maṃ bhaṇatī tāto, ‘pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca;

Nibbānañca labhassu, yaṃ sacchikarī dvipadaseṭṭho’.

ထိုအခါ အကျွန်ုပ် ဖခင်သည် ချစ်သမီး အကြင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးကို အခြေနှစ်ချောင်းရှိသော လူနတ် ဗြဟ္မာတို့ထက် မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် မျက်မှောက် ပြုတော်မူ၏၊ ထိုသို့သဘောရှိသော မဂ်ဉာဏ်သို့၎င်း မြတ်သောအရဟတ္တဖိုလ်တရားသို့၎င်း သင်ရောက်ပါစေသ တည်း၊ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်း ရယူပါစေသတည်း(ဟု အကျွန်ုပ်ကို ပြောဆိုပါ၏) ။

435.

၄၃၅။

‘‘Mātāpitū abhivādayitvā, sabbañca ñātigaṇavaggaṃ;

Sattāhaṃ pabbajitā, tisso vijjā aphassayiṃ.

အကျွန်ုပ်သည် အမိအဖတို့ကို၎င်း ပေါင်းစည်းစုဝေးသော ဆွေမျိုးအားလုံး အပေါင်းကို၎င်း ရှိခိုးပြီး လျှင် ရဟန်းဖြစ်၍ ခုနစ်ရက်မျှဖြင့် ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုရပြီ။

436.

၄၃၆။

‘‘Jānāmi attano satta, jātiyo yassayaṃ phalavipāko;

Taṃ tava ācikkhissaṃ, taṃ ekamanā nisāmehi.

အရှင်မဗောဓိ အကျွန်ုပ်သည် မိမိ၏ ရှေးခုနစ်ဘဝတို့ကို သိရှိပါ၏၊ အကြင် မကောင်းမှုကံ၏ ဤ လင်မနှစ်သက်သောအဖြစ်ဟုဆိုအပ်သော အကျိုးဝိပါက်သည်ဖြစ်၏၊ ထိုမကောင်းမူကံကို သင်ဗောဓိထေရီမအား ပြောကြားပါအံ့၊ ထိုပြောကြားမည့်မကောင်းမှုကံကို တည်ကြည်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ နားထောင်ပါလော့။

437.

၄၃၇။

‘‘Nagaramhi erakacche, suvaṇṇakāro ahaṃ pahūtadhano;

Yobbanamadena matto so, paradāraṃ asevihaṃ.

အကျွန်ုပ်သည် ရှေးခုနစ်ဘဝ၌ ဧရကစ္ဆအမည်ရှိသောမြိုဝယ် ဥစ္စာများစွာ ကြွယ်ဝသော ရွှေပန်းထိမ် သည် ဖြစ်ခဲ့ပါ၏၊ ထိုရွှေပန်းထိမ်သည်ဖြစ်သော အကျွန်ုပ်သည် အရွယ်မာန်ယစ်ခြင်းဖြင့် ယစ်သည်ဖြစ်၍ သူတပါး မယားကို မှီဝဲခဲ့ဘူးပါ၏။

438.

၄၃၈။

‘‘Sohaṃ tato cavitvā, nirayamhi apaccisaṃ ciraṃ;

Pakko tato ca uṭṭhahitvā, makkaṭiyā kucchimokkamiṃ.

ထိုအကျွန်ုပ်သည် ထိုရွှေပန်းထိမ်သည်ဘဝမှ စုတေခဲ့၍ အဝီစိငရဲကြီး၌ ကြာမြင့်စွာသော ကာလ ပတ်လုံး ငရဲမီးလောင်ခဲ့ရ၏၊ ထိုအဝီစိငရဲမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး၍လည်း တိရစ္ဆာန်မျောက်မဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေနေရ ပါ၏။

439.

၄၃၉။

‘‘Sattāhajātakaṃ [Pg.428] maṃ, mahākapi yūthapo nillacchesi;

Tassetaṃ kammaphalaṃ, yathāpi gantvāna paradāraṃ.

မွေးဖွား၍ ခုနစ်ရက်မြောက်ပြီးသော အကျွန်ုပ်ကို မျောက်အပေါင်း၏ အရှင်ဖြစ်သော မျောက်မင်း သည် ဝှေးစေ့ကို ကိုက်ထုတ်လိုက်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် အကြင် အကြောင်းဖြင့်လည်း သူတပါးမယားကို လွန်ကျူး၍ ကျင့်ခဲ့ဘူးပါ၏၊ ထိုအကျွန်ုပ်အား ဤဝှေးစေ့ကို မျောက်မင်း ကိုက်ထုတ်ခံရခြင်းဟူသော အကျိုးသည် ရှေးဘဝ၌ ပြုအပ်သော ထိုပရဒါရကံ၏ အကျိုးပါတည်း။

440.

၄၄၀။

‘‘Sohaṃ tato cavitvā, kālaṃ karitvā sindhavāraññe;

Kāṇāya ca khañjāya ca, eḷakiyā kucchimokkamiṃ.

ထိုအကျွန်ုပ်သည် ထိုမျောက်ဘဝမှ စုတေခဲ့၍ သိန္နဝတိုင်း တောအရပ်၌ ကန်းလည်းကန်း ခြေ လည်းခွင်သော ဆိတ်မ၏ဝမ်း၌ ပဋိသန္ဓေနေရပါ၏။

441.

၄၄၁။

‘‘Dvādasa vassāni ahaṃ, nillacchito dārake parivahitvā;

Kimināvaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.

အကျွန်ုပ်သည် ဝှေးစေ့ထုတ်ခံရသည်ဖြစ်၍ တဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျောက်ကုန်း၌ တက်စီးကုန်သောသူငယ်တို့ကို ချီပိုးရွက်ဆောင်လျက် ပိုးလောက်အထိတက်ကာ နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ မကျန်းမာခဲ့ပါ၊ ဤဝှေးစေ့ထုတ်သော ဆိတ်အဖြစ်၌ ဆင်းရဲခံရခြင်းဟူသော အကျိုးသည် ရှေးဘဝ၌ပြုအပ်သော ထိုပရဒါရကံ၏ အကျိုးပါတည်း။

442.

၄၄၂။

‘‘Sohaṃ tato cavitvā, govāṇijakassa gāviyā jāto;

Vaccho lākhātambo, nillacchito dvādase māse.

ထိုအကျွန်ုပ်သည် ထိုဆိတ်ဘဝမှ စုတေခဲ့၍ နွားကုန်သည်တယောက်၏ နွားမဝမ်း၌ ဖြစ်ခဲ့ရပါ၏။ ထိုအကျွန်ုပ်သည် ချိပ်ရည်ဖြင့်ဆိုးသကဲ့သို့ နီသောအမွေးရှိသော နွားပေါက်ငယ်ဖြစ်၍ တဆယ့်နှစ်လသို့ ရောက် သောအခါ၌ ဝှေးစေ့ထုတ်ခံရပါတော့၏။

443.

၄၄၃။

‘‘Voḍhūna naṅgalamahaṃ, sakaṭañca dhārayāmi;

Andhovaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.

အကျွန်ုပ်သည် ထွန်ဘုံးကိုလည်းဆောင်ရ၍ လှည်းကိုလည်း ရုန်းရပါ၏၊ ရုန်းပြီးနောက် အကန်း ဖြစ်ကာ နှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ မကျန်းမာခဲ့ပါ၊ ဤဝှေးစေ့ထုတ်သော နွားအဖြစ်၌ ဆင်းရဲခံရခြင်းဟူသော အကျိုးသည် ရှေးဘဝ၌ပြုအပ်သော ထိုပရဒါရကံ၏ အကျိုးပင်တည်း။

444.

၄၄၄။

‘‘Sohaṃ tato cavitvā, vīthiyā dāsiyā ghare jāto;

Neva mahilā na puriso, yathāpi gantvāna paradāraṃ.

ထိုအကျွန်ုပ်သည် နွားဘဝမှ စုတေခဲ့၍ မြိုလမ်းခရီး၌ အိမ်ပေါက်ကျွန်မ၏ဝမ်း၌ ဖြစ်ရပါ၏။ မိန်းမမဟုတ် ယောက်ျားမဟုတ် နပုံးဖြစ်ရပါ၏၊ ဤသို့ နပုံးဖြစ်ရခြင်းဟူသောအကျိုးသည် ရှေးဘဝ၌ ထိုပရဒါရ ကံ၏ အကျိုးပင်တည်း။

445.

၄၄၅။

‘‘Tiṃsativassamhi mato, sākaṭikakulamhi dārikā jātā;

Kapaṇamhi appabhoge, dhanika purisapātabahulamhi.

(နပုံးဖြစ်၍) အနှစ်သုံးဆယ်ရှိသောအခါ သေခဲ့ရပါ၏။ (သေပြီးနောက်) ဆင်းရဲစွာသော စည်းစိမ် ဥစ္စာနည်းပါးသော ကြွေးမြီရှင်ယောကျ်ားတို့၏ နှိပ်စက်ခံရခြင်းများသော လှည်းသမားအမျိုးအိမ်၌ သူငယ်မ ကလေးဖြစ်ရပါ၏။

446.

၄၄၆။

‘‘Taṃ maṃ tato satthavāho, ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā;

Okaḍḍhati vilapantiṃ, acchinditvā kulagharasmā.

လှည်းကုန်သည်သူကြွယ်တဦးသည် တိုးပွါးများပြားသော ကြွေးမြီ၏ အတိုးပွါးခြင်းအားဖြင့် အကျွန်ုပ်မွေးဖွားရာအိမ်မှ လုယက်၍ ငိုကြွေးမြည်တမ်းစဉ် ထိုအကျွန်ုပ်ကို ဆွဲချယူဆောင်သွားပါ၏။

447.

၄၄၇။

‘‘Atha soḷasame vasse, disvā maṃ pattayobbanaṃ kaññaṃ;

Orundhatassa putto, giridāso nāma nāmena.

ထို့နောက် တဆယ့်ခြောက်နှစ်မြောက် (အရွယ်ရောက်)သောအခါ၌ ဂိရိဒါသမည်သော ထိုလှည်း ကုန်သည်၏သားသည် အရွယ်ရောက်သော သတို့သမီးငယ်ဖြစ်သော အကျွန်ုပ်ကိုမြင်၍ အိမ်သူမယားအဖြစ်ဖြင့် သိမ်းပိုက်ပါ၏။

448.

၄၄၈။

‘‘Tassapi aññā bhariyā, sīlavatī guṇavatī yasavatī ca;

Anurattā bhattāraṃ, tassāhaṃ viddesanamakāsiṃ.

(အကျွန်ုပ်၏လင်ဖြစ်သော) ထိုဂိရိဒါသအားလည်း အကျွန်ုပ်မှတပါး သီလနှင့်ပြည့်စုံသော ကျေးဇူးနှင့်ပြည့်စုံသော အခြွေအရံနှင့်လည်းပြည့်စုံသော လင်ကိုချစ်ခင်သူ မယားကြီးသည် ရှိပါသေး၏၊ အကျွပ် သည် ထိုလင်အား ထိုမယားကို မုန်းအောင်ပြုခဲ့မိပါ၏။

449.

၄၄၉။

‘‘Tassetaṃ kammaphalaṃ, yaṃ maṃ apakīritūna gacchanti;

Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, tassapi anto kato mayā’’ti.

အိမ်ကျွန်မကဲ့သို့ လင်ကိုလုပ်ကျွေးသူ အကျွန်ုပ်ကို လင်သုံးယောက်တို့သည် စွန့်ပြစ်၍ သွားကုန်၏၊ ဤသို့ လင်တို့ စွန်ပြစ်ထွက်သွားခြင်းသည် ထိုအကျွန်ုပ်၏ သူတပါးမယားကို လွန်ကျူးသောမကောင်းမူ လင်မုန်းအောင်ပြုသော မကားကင်မူ၏ အကျိုးဆက်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ယခုအခါ အရဟတ္တမဂ်ရသဖြင့် ဤသို့ အစဉ်လိုက်နေသော ကြမ်းထမ်းသော မကောင်းမူကံ၏ အဆုံးကိုပြုအပ်ပြီးပါပြီ။

… Isidāsī therī….

Cattālīsanipāto niṭṭhito.

စတ္တာလီသနိပါတ် ပြီး၏။

16. Mahānipāto

၁၆-မဟာနိပါတ်

1. Sumedhātherīgāthā

၁-သုမေဓာထေရီဂါထာ

450.

၄၅၀။

Mantāvatiyā [Pg.429] nagare, rañño koñcassa aggamahesiyā;

Dhītā āsiṃ sumedhā, pasāditā sāsanakarehi.

ငါသည် မန္တာဝတီမြို့ဝယ် ကောဉ္စမည်သောဘုရင်၏ မိဖုရားကြီး၏ သမီးတော် သုမေဓာမင်းသမီး ဖြစ်ခဲ့၏၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာပြုကျင့်ကုန်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ တရားဟောသဖြင့် သာသနာတော်၌ ကြည်ညိုသူ ဖြစ်ပါ၏။

451.

၄၅၁။

Sīlavatī cittakathā, bahussutā buddhasāsane vinītā;

Mātāpitaro upagamma, bhaṇati ‘‘ubhayo nisāmetha.

ထိုသမီးတော်သုမေဓာသည် အကျင့်သီလနှင့်ပြည့်စုံ၏၊ ဆန်းကြယ်သော တရားစကားကို ပြောဆိုတတ်၏၊ များသောပရိယတ် အကြားအမြင်ရှိ၏၊ မြတ်စွာဘုရားသာသနာ၌ ဆုံးမအပ်ပြီးဖြစ်၍ စောင့်စည်း သော ကိုယ်နှုတ်စိတ်ရှိ၏၊ ထိုသမီးတော်သုမေဓာသည် ခမည်းတော် မယ်တော်ထံ ချဉ်းကပ်ခစား၍ ခမည်းတော် မယ်တော်နှစ်ပါးတို့သည် အကျွန်ုပ်၏စကားကို နားထောင်ကြပါကုန်လော့ဟု ပြောဆို၏။

452.

၄၅၂။

‘‘Nibbānābhiratāhaṃ, asassataṃ bhavagataṃ yadipi dibbaṃ;

Kimaṅgaṃ pana tucchā kāmā, appassādā bahuvighātā.

ခမည်းတော် မယ်တော်တို့ အကျွန်ုပ်သည် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ၌ လျော်ပါ၏၊ ဘုံသုံးပါး၌ အကျုံးဝင်သော အလုံးစုံသော တေဘူမကသင်္ခါရမည်သည်ကား နတ်ပြည်၌ အကျုံးဝင်သည်ဖြစ်စေကာမူ အမြဲမတည်နိုင်ပါ၊ လူ့ပြည်၌ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်တို့သည်ကား အဘယ်ဆို ဖွယ်ရာရှိပါကုန်အံ့နည်း၊ အနှစ်မရှိသည်သာဖြစ်၍ အချည်းနှီးသာတည်း၊ လှံသွားထက်၌ ပျားရည်စက်ကဲ့သို့ တပ်မက်သာယာဖွယ် မရှိကုန်၊ ပစ္စုပ္ပန်တမလွန်၌ များစွာ ပင်ပန်ခြင်း ရှိပါကုန်၏။

453.

၄၅၃။

‘‘Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā, yesu mucchitā bālā;

Te dīgharattaṃ niraye, samappitā haññante dukkhitā.

ကာမဂုဏ်တို့သည် အလိုမရှိအပ် ခါးစပ်ကုန်၏၊ ဘေးဘျမ်းနှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် လျင်သော အဆိပ်ရှိသော မြွေဟောက်နှင့်တူကုန်၏၊ ယင်းကာမဂုဏ်တို့၌ လူမိုက်တို့သည် အလွန်တွေဝေမိန်းမောကုန်၏။ ထိုလူမိုက်တို့သည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ငရဲ၌ မိမိတို့မကောင်းမှုကံက ပစ်ချအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ဆင်းရဲသော ကိုယ်စိတ်ရှိကုန်လျက် အနှိပ်စက်ခံကြရကုန်၏။

454.

၄၅၄။

‘‘Socanti pāpakammā, vinipāte pāpavaddhino sadā;

Kāyena ca vācāya ca, manasā ca asaṃvutā bālā.

ကိုယ်ဖြင့်၎င်း နှုတ်ဖြင့်၎င်း စိတ်ဖြင့်၎င်း မစောင့်စည်းကုန်သော လူမိုက်တို့သည် အခါခပ်သိမ်း မကောင်းမှုတိုးပွါးကုန်သည်ဖြစ်၍ မိမိတို့မကောင်းမှုကံကြောင့် ဖရိုဖရဲပျက်စီးကျရောက်ရာ အပါယ်လေးဘုံ၌ ကျရောက်ကုန်လျက် စိုးရိမ်ကြရကုန်၏။

455.

၄၅၅။

‘‘Bālā te duppaññā, acetanā dukkhasamudayoruddhā;

Desante ajānantā, na bujjhare ariyasaccāni.

ပညာမရှိကုန်၍ မိမိအစီးအပွါးကို ဆောင်တတ်သော စိတ်စေတနာမရှိကုန်သော ဒုက္ခသမုဒယ အမည်ရသော တပ်မက်မောမှုတဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းရှိသော သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ နစ်မွမ်းရကုန်သော ထိုလူမိုက်တို့သည် သစ္စာလေးပါးတရားကို ဟောတော်မူအပ်သည်ရှိသော် အနက်ကို မသိကုန်သည်ဖြစ်၍ အရိယ သစ္စာတို့ကို ထိုးထွင်း၍ မသိနိုင်ကြကုန်။

456.

၄၅၆။

‘‘Saccāni amma buddhavaradesitāni, te bahutarā ajānantā ye;

Abhinandanti bhavagataṃ, pihenti devesu upapattiṃ.

မယ်တော် အကြင်လူမိုက်တို့သည် ဘုံသုံးပါး၌တည်သော ဝဋ်ဆင်းရဲကို အလွန်နှစ်သက်ကုန်၏၊ နတ်ပြည်တို့၌ ဖြစ်ခြင်းကို တောင့်တကြကုန်၏၊ ထိုလူမိုက်တို့သည် ဘုရား မြတ်တို့ ဟောတော်မူအပ်သော သစ္စာ လေးပါးတို့ကို မသိနိုင်ကြကုန်၊ ထိုသစ္စာလေးပါးကိုမသိသော လူမိုက်တို့သည်သာလျှင် ဤလောက၌ များပြား ကုန်၏။

457.

၄၅၇။

‘‘Devesupi upapatti, asassatā bhavagate aniccamhi;

Na ca santasanti bālā, punappunaṃ jāyitabbassa.

အလုံးစုံသော ဘုံဘဝသည် မမြဲသည်ရှိသော် နတ်ပြည်ဘုံ၌ ဖြစ်ခြင်းသည်လည်း မမြဲသည်သာ ဘည်း၊ (ဤသို့ မမြဲသော်လည်း) လူမိုက်တို့သည် အဖန်တလဲလဲ ဖြစ်လတ္တံ့သည်မှ မထိတ်လန့်ကုန်သည်သာ ဘည်း။

458.

၄၅၈။

‘‘Cattāro vinipātā, duve ca gatiyo kathañci labbhanti;

Na ca vinipātagatānaṃ, pabbajjā atthi nirayesu.

(ငရဲ တိရစ္ဆာန် ပြိတ္တာ အသုရကာယ်ဟူသော) အပါယ်လေးဘုံတို့သည် ချမ်းသာအစုမှ ဖရိုဖရဲ ပျက်စီးကျရာ ဂတိတို့ပေတည်း၊ လူ့ဘုံ နတ်ဘုံဟူသော ဂတိနှစ်ပါးတို့ကိုလည်း (ကောင်းမှုကံ၏ ပြုနိုင်ခဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်) ငြိုငြင်ပင်ပန်းသဖြင့် ရအပ်ကုန်၏၊ ချမ်းသာမှကင်းသော အပါယ်လေးဘုံတို့၌ ပျက်စီးကျရောက် ရကုန်သော သတ္တဝါတို့အား ရှင်ရဟန်းအဖြစ်သည် မရှိနိုင်သည်သာတည်း။

459.

၄၅၉။

‘‘Anujānātha maṃ ubhayo, pabbajituṃ dasabalassa pāvacane;

Appossukkā ghaṭissaṃ, jātimaraṇappahānāya.

ခမည်းတော် မယ်တော်နှစ်ပါးတို့ သင်တို့သည် အားတော်ဆယ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ အကျွန်ုပ်ကို ရဟန်းပြုရန် ခွင့်ပြုကြပါကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်သည် တပါးသော အမူတို့၌ အားထုတ်ခြင်းကင်းသည်ဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု သေမှုကို ပယ်အံ့သောငှါ ဘာဝနာကို အားထုတ်ပါ တော့အံ့။

460.

၄၆၀။

‘‘Kiṃ bhavagate abhinanditena, kāyakalinā asārena;

Bhavataṇhāya nirodhā, anujānātha pabbajissāmi.

ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆင်းရဲစေတတ်သော အနှစ်သာရမရှိသော ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော ဝဋ်ဆင်းရဲကို အလွန် နှစ်သက်သဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ တဏှာ၏ချုပ်ခြင်းအကျိုးငှါ (အသင်မိဖနှစ်ပါးတို့သည်) အခွင့်ပြုကြပါ ကုန်လော၊ အကျွန်ုပ်သည် ရဟန်းပြုပါတောအံ့။

461.

၄၆၁။

‘‘Buddhānaṃ [Pg.430] uppādo vivajjito, akkhaṇo khaṇo laddho;

Sīlāni brahmacariyaṃ, yāvajīvaṃ na dūseyyaṃ’’.

အကျွန်ုပ်သည် ဘုရားရှင်တို့ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ရအပ်ပါပြီ၊ ငရဲ၌ဖြစ်ခြင်းစသော ရှစ်ပါး သောအက္ခဏကို ကြဉ်အပ်ပါပြီ၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒနဝမခဏကို ရအပ်ပါပြီ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလတ္တိကို၎င်း သာသနာတော် တည်းဟူသော အကျင့်မြတ်ကို၎င်း အသက်ထက်ဆုံး မဖျက်ဆီးပါအံ့။

462.

၄၆၂။

Evaṃ bhaṇati sumedhā, mātāpitaro ‘‘na tāva āhāraṃ;

Āharissaṃ gahaṭṭhā, maraṇavasaṃ gatāva hessāmi’’.

အကျွန်ုပ်သည် လူအဖြစ်၌ တည်နေရသမျှ ကာလပတ်လုံး အစာအာဟာရကို မသုံးဆောင်တော့အံ့၊ အစာမစားပဲ သေမင်းနိုင်ငံသာ လိုက်ပါတော့အံ့၊ ဤသို့သုမေဓာသတို့သမီးသည် ခမည်းတော် မယ်တော်တို့ကို ပြောဆို၏။

463.

၄၆၃။

Mātā dukkhitā rodati pitā ca, assā sabbaso samabhihato;

Ghaṭenti saññāpetuṃ, pāsādatale chamāpatitaṃ.

ထိုသုမေဓာမင်းသမီး၏ မယ်တော်သည် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်သည်ဖြစ်၍ငိုကြွေး၏၊ ခမည်းတော် သည်လည်း မျက်ရေတို့ဖြင့် အချင်းခပ်သိမ်း စိုစွတ်သောမျက်နှာရှိသည်ဖြစ်၍ ငိုကြွေး၏၊ ထိုမယ်တော် ခမည်းတော်နှစ်ပါးတို့သည် ပြာသာဒ်ကြမ်းပြင်၌လဲကျသော သုမေဓာမင်းသမီးအား လူဝတ်ကြောင် ဘဝ၌ စည်း စိမ်ခံစားမှုကို သိမှတ်စေခြင်းငှါ အားထုတ်ကြကုန်၏။

464.

၄၆၄။

‘‘Uṭṭhehi puttaka kiṃ socitena, dinnāsi vāraṇavatimhi;

Rājā anīkaratto, abhirūpo tassa tvaṃ dinnā.

ချစ်သမီးသုမေဓာ ထပါလော့၊ (ရဟန်းမပြုရဟု) စိုးရိမ်သဖြင့် အဘယ်အကျိုး ရှိအံ့နည်း၊ သင်ချစ်သမီးသည် ဝါရဏာတိမည်သောမြို့၌ ပေးအပ်ပြီးသူဖြစ်၏၊ အနီကရတ္တ မည်သောမင်းသည် အဆင်းလှ၏၊ ထိုအနီကရတ္တမင်းအား သင်ချစ်သမီးကို ပေးအပ် ကြောင်းလမ်းပြီး ဖြစ်ပါ၏။

465.

၄၆၅။

‘‘Aggamahesī bhavissasi, anikarattassa rājino bhariyā;

Sīlāni brahmacariyaṃ, pabbajjā dukkarā puttaka.

သင်ချစ်သမီးသည် အနီကရတ္တမည်သောမင်း၏ မိဖုရားကြီးဖြစ်လတ္တံ့၊ ချစ်သမီးသုမေဓာ ပါတိမောက္ခသံဝရစသော သီလလေးပါးတို့သည်၎င်း ဗြဟ္မစရိယအကျင့် မြတ်ဟူသော သာသနာတော်သည်၎င်း ရဟန်းအဖြစ်သည်၎င်း ပြုလုပ်နိုင်ခဲ ကျင့်ကြံနိုင် ခဲ၏။

466.

၄၆၆။

‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi;

Bhuñjāhi kāmabhoge, vāreyyaṃ hotu te putta’’.

အနီကရတ္တမင်း၏ တိုင်းပြည်၌ သင်ချစ်သမီး၏ အာဏာနှံ ့ခြင်း ဤငါတို့၏ နန်းတော်လင်ဖြစ် သော အနီကရတ္တမင်း၏နန်းတော်၌ဖြစ်သောဥစ္စာ အစိုးရခြင်း အလွန်နှစ်သက်အပ်သောစည်းစိမ် ဤဆိုခဲ့ပြီး အလုံးစုံ သည် (သင်ချစ်သမီး၏လက်သို့ရောက် လာ၏)၊ သင်ချစ်သမီးသည် အရွယ်လည်း ငယ်ရွယ်ပျို နုလှသေး၏၊ ထို့ကြောင့် ကာမဂုဏ် စည်းစိမ်တို့ကို ခံစားပါဦးလော့၊ ချစ်သမီးသုမေဓာ ထို့ကြောင့် သင့်အား ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်းသည်လည်း ဖြစ်ပါစေလော့(ဟု ခမည်းတော် မယ်တော်တို့က ပြော၏)။

467.

၄၆၇။

Atha ne bhaṇati sumedhā, ‘‘mā edisikāni bhavagatamasāraṃ;

Pabbajjā vā hohiti, maraṇaṃ vā me na ceva vāreyyaṃ.

၄၆၇။ ထိုအခါ ယိုမယ်တော် ခမည်းတော်တို့ကို သုမေဓာမင်းသမီးသည် ပြောဆို၏၊ အကျွန်ုပ်အား ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော အနီကရတ္တမင်း၏ တိုင်းပြည်၌ အာဏာနှံ့ခြင်းစသည်ကို မဖြစ်ပါစေက မဖြစ်ပါစေကုန်လင့်၊ ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော ဝဋ်ဆင်းရဲသည် အနှစ်မရှိပါ၊ အကျွန်ုပ်အား ရဟန်းအဖြစ်သော်၎င်း သေခြင်းသော်၎င်း မချွတ်ဖြစ်ပါလတ္တံ့၊ ထိုအနီကရတ္တမင်းနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်း မဖြစ်လတ္တံ့သည် သာတည်း။

468.

၄၆၈။

‘‘Kimiva pūtikāyamasuciṃ, savanagandhaṃ bhayānakaṃ kuṇapaṃ;

Abhisaṃviseyyaṃ bhastaṃ, asakiṃ paggharitaṃ asucipuṇṇaṃ.

ပိုးလောက်ကဲ့သို့ အနံ့ထွက်သော(ရာဂမကင်းသေးသော) သူတို့အား ကြောက်ခြင်းကို ဆောင်တတ်သော မြွေကောင်ပုပ် ခွေးကောင်ပုပ်တို့ဖြင့် ပြည့်သည့်သားရေအိပ် ကဲ့သို့ အထူးထူး အပြားပြားသော ပစင်ကြယ်သောအရာတို့ဖြင့် ပြည့်သည်ဖြစ်၍ တကြိမ် မဟုတ် အခါခပ်သိမ်း ယိုစီးသော ဤအကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ကောင်ပုပ်ကို မစင်ကြယ်သော ကိုယ်ဟူ၍ နှလုံးသွင်းပေအံ့။

469.

၄၆၉။

‘‘Kimiva tāhaṃ jānantī, vikulakaṃ maṃsasoṇitupalittaṃ;

Kimikulālayaṃ sakuṇabhattaṃ, kaḷevaraṃ kissa diyyati.

အလွန်စက်ဆုပ်ဖွယ်ရှိသော မစင်ကြယ်သော အသားအသွေးတို့ဖြင့် လိမ်းကျံအပ်သော များစွာ သော ပိုးမျိုးရှစ်ဆယ်တို့၏တည်ရာ အိမ်သဖွယ်ဖြစ်သော ကျီး လင်းတစသည်ကို၏ အစာလည်းဖြစ်သော ထိုအကောင်ပုပ်ကို သိသည်ဖြစ်၍ တည်သော အကျွန်ုပ်ကို အဘယ့်ကြောင့် အိမ်ရာထောင်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ပေးလေဘိသနည်း။

470.

၄၇၀။

‘‘Nibbuyhati susānaṃ, aciraṃ kāyo apetaviññāṇo;

Chuddho kaḷiṅgaraṃ viya, jigucchamānehi ñātīhi.

ဤခန္ဓာကိုယ်သည် မကြာမြင့်မီ သေသည်ဖြစ်၍ ဝိညာဉ်ကင်းသည်ရှိသော် ဤခန္ဒာကိုယ်ကို အဆွေ့အမျိုးတို့ စက်ဆုပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အကျိုးမရှိသော ထင်းတုံးကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့ သုသာန်သို့ ထုတ်ဆောင်စွန့်ပစ်အပ်ပါ၏။

471.

၄၇၁။

‘‘Chuddhūna naṃ susāne, parabhattaṃ nhāyanti jigucchantā;

Niyakā mātāpitaro, kiṃ pana sādhāraṇā janatā.

မိမိ၏ အမိအဖတို့သော်မှလည်း အခြားတပါးသောခွေး မြေခွေးစသည်တို့၏ အစာဖြစ်သော ထိုအကောင်ပုပ်ကို စွန့်ပစ်ခဲ့ပြီး၍ ဤမျှဖြင့်ပင် စက်ဆုပ်ကြကုန်လျက် (ဦးခေါင်းနှင့်တကွ ပုပ်၍) ရေချိုးကြကုန် ဘိသေး၏၊ မိမိနှင့် ဆက်ဆံကာမျှသာဖြစ်သော မိဖမှအခြား တပါးသောလူအပေါင်းသည်ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိတော့အံ့နည်း။

472.

၄၇၂။

‘‘Ajjhositā asāre, kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte;

Kheḷassuccārassava, paripuṇṇe pūtikāyamhi.

လူမိုက်တို့သည် အနှစ်သာရမရှိသော အရိုးစု အကြောစုမျှသာ ဖြစ်သောတံထွေး မျက်ရည် ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်တို့ဖြင့် ယိုစီးကာပြည့်ငနသော အပုပ်အစုဖြစ်သောဤခန္ဓာကိုယ်အကောင်ပုပ်၌ တဏှာ၏ အစွမ်းဖြင့် လွှမ်းမိုးဖိစိး၍ တည်ကုန်၏။

473.

၄၇၃။

‘‘Yo [Pg.431] naṃ vinibbhujitvā, abbhantaramassa bāhiraṃ kayirā;

Gandhassa asahamānā, sakāpi mātā jiguccheyya.

အကြင်သူသည် ထိုခန္ဓာကိုယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြမ်းဝေဘန်ခြင်းကိုပြု၍ ထိုခန္ဓာကိုယ်၏ အတွင်းအင်္ဂါကို အပ၌ အကယ်၍ပြုခဲ့မူ ထိုခန္ဓာကိုယ်ကောင်၏ ပုပ်သိုးသောအနံ့ကိုလည်း မခံနိုင်သည်ဖြစ်၍ မိမိ၏ အမိပင်ဖြစ်သော်လည်း စက်ဆုပ်လေရာ၏။

474.

၄၇၄။

‘‘Khandhadhātuāyatanaṃ, saṅkhataṃ jātimūlakaṃ dukkhaṃ;

Yoniso anuvicinantī, vāreyyaṃ kissa iccheyyaṃ.

ခန္ဓာအာယတနဓာတ်ဟုဆိုအပ်သော ရုပ်နာမ်တရားအပေါင်းသည် ကံ စိတ် ဥတု အာဟာရတည်း ဟူသော အကြောင်းတရားတို့ ကပ်၍ပြုပြင်အပ်သော သင်္ခတတရားတည်း၊ ထိုသင်္ခတဟုဆိုအပ်သော ဘဝ၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲသည် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းလျှင် အကြောင်းရှိ၏၊ ဤသို့ အသင့်အားဖြင့် ကြံဆင်ခြင်လေ့ရှိသော အကျွန်ုပ်သည် ထိမ်းမြား လက်ထပ်ခြင်းကို အဘယ့်ကြောင့် အလိုရှိပါအံ့နည်း။

475.

၄၇၅။

‘‘Divase divase tisatti, satāni navanavā pateyyuṃ kāyamhi;

Vassasatampi ca ghāto, seyyo dukkhassa cevaṃ khayo.

နေ့တိုင် နေ့တိုင်း (ထိုခဏ၌ သွေးအပ်သော အဖြစ်ဖြင့်) အသစ်အသစ်ဖြစ် ကုန်လျက် သုံးရာသော လှံတို့သည် အကျွန်ုပ်ကိုယ်၌ ကျကုန်ရာ၏၊ ဤသို့ ကျခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ကုန်ခြင်းသည် အကယ်၍ ဖြစ်ခဲ့ပါမူ အနှစ်တရာပတ်လုံးလည်းကျသော ဆိုခဲ့ပြီးသော လှံထိုးခံရခြင်းသည် မြတ်ပါသေး၏။

476.

၄၇၆။

‘‘Ajjhupagacche ghātaṃ, yo viññāyevaṃ satthuno vacanaṃ;

‘Dīgho tesaṃ saṃsāro, punappunaṃ haññamānānaṃ’.

အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤသို့ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် အစမထင်သော သံသရာ အတိုင်းမသိသော ဝဋ်ဆင်းရဲကို ပြတတ်သောမြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကို သိသည်ရှိသော် ထိုလှံထိုးမိခြင်းဖြင့် ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ ကုန်ခြင်းသည် အကယ်၍ ဖြစ်ခဲ့ပါမူ လှံထိုးမိသော ဆင်းရဲကို ခံရာ၏၊ အဖန်တလဲလဲ ပဋိသန္ဓေနေမှု အိုမှု နာမှု သေမှုစသော ဆင်းရဲတို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သော ထိုလူမိုက်တို့အားသာလျှင် သံသရာသည် ရှည်လျား၏။

477.

၄၇၇။

‘‘Devesu manussesu ca, tiracchānayoniyā asurakāye;

Petesu ca nirayesu ca, aparimitā dissare ghātā.

၄၇၇။ မနှိုင်းယှဉ်အပ်ကုန်သော ကိုယ်စိတ်ကို ညှဉ်းဆဲတတ်ကုန်သော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့သည် နတ်ပြည်တို့၌၎င်း လူ့ပြည်တို့၌၎င်း တိရစ္ဆာန်မျိုး၌၎င်း ကာလကဉ္စိကစသောပြိတ္တာ အသုရကာယ်ဘုံ၌၎င်း နိဇ္ဈာမတဏှိကစသော ပြိတ္တာဘုံတို့၌၎င်း ငရဲဘုံတို့၌၎င်း ထင်ကုန်၏။

478.

၄၇၈။

‘‘Ghātā nirayesu bahū, vinipātagatassa pīḷiyamānassa ;

Devesupi attāṇaṃ, nibbānasukhā paraṃ natthi.

ပျက်စီးကျရောက်ရာ အပါယ်သို့လားသည်ဖြစ်၍ ထိုးခြင်း ခုတ်ခြင်းစသည်တို့ဖြင့် နှိပ်စက်အပ်သော သတ္တဝါအား အပါယ်ဘုံတို့၌ များစွာကုန်သော သတ်ခြင်း ညှဉ်းဆဲခြင်းတို့သည် ထင်ကုန်၏၊ နတ်ပြည်တို့၌လည်း (ရာဂပူပန်မှုစသည်ဖြင့် ဆင်းရဲခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍) ကိုးကွယ်ရာ မရှိ၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာထက် လွန်မြတ်သော တပါးသော ချမ်းသာသည် မရှိ။

479.

၄၇၉။

‘‘Pattā te nibbānaṃ, ye yuttā dasabalassa pāvacane;

Appossukkā ghaṭenti, jātimaraṇappahānāya.

အကြင်သူတော်ကောင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ လုံ့လကြိုးကုတ် အားထုတ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေနေမှု(အိုမှု) သေမှုကို ပယ်အံ့သောငှါ အခြားတပါးသော ကိစ္စတို့၌ ကြောင့်ကြမဲ့ ဖြစ်ကုန်လျက် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းမှု၌သာ လုံ့လပြုကုန်၏၊ ထိုသူတော်ကောင်းတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်ကြ ကုန်၏။

480.

၄၈၀။

‘‘Ajjeva tātabhinikkhamissaṃ, bhogehi kiṃ asārehi;

Nibbinnā me kāmā, vantasamā tālavatthukatā’’.

မယ်တော် ခမည်းတော်တို့ အကျွန်ုပ်သည် ယနေ့ပင်လျှင် တောထွက်၍ ရဟန်းပြုပါတော့အံ့၊ အနှစ်မရှိကုန်သော ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်တို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်း၊ အကျွန်ုပ်သည် ကာမဂုဏ်တို့ကို ခွေးအန်ဖတ်ကဲ့သို့ တပ်မက်မှု ကင်းပါကုန်ပြီ၊ ထန်းပင်ရာကဲ့သို့ ပြုအပ်ပါကုန်ပြီ။

481.

၄၈၁။

Sā cevaṃ bhaṇati pitaramanīkaratto ca yassa sā dinnā;

Upayāsi vāraṇavate, vāreyyamupaṭṭhite kāle.

ထိုသုမေဓာမင်းသမီးကလည်း မယ်တော် ခမည်းတော်ကို ဤသို့ အိမ်ရာထောင်မှု၌ အလိုမရှိ ရဟန်းအဖြစ်ကိုသာ အလိုရှိသော အခြင်းအရာဖြင့် ပြောဆို၏၊ အနီကရတ္တမည်သော အကြင်မင်းအား ထိုသမီးတော်ကို ပေးအပ်ပြီ၊ ထိုအနီကရတ္တမင်းကလည်း ထိမ်းမြားအံ့သောကာလနီးလတ်သော် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ရန် လာ၏။

482.

၄၈၂။

Atha asitanicitamuduke, kese khaggena chindiya sumedhā;

Pāsādaṃ pidahitvā, paṭhamajjhānaṃ samāpajji.

ထိုအခါ သုမေဓာမင်းသမီးသည် ပတ္တမြားညိုပိတုန်းတောင်အတူ မည်းနက်၍ တခဲနက်စုပုံသော လဲဝါဂွမ်းအတွေ့ကဲ့သို့ နူးညံ့ကုန်သော မိမိဆံပင်တို့ကို သန်လျက်ဖြင့် ဖြတ်လျက် နေရာပြာသာဒ်ကြက်သရေ တိုက်ခန်းကို ပိတ်ပြီးလျှင် ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားနေ၏။

483.

၄၈၃။

Sā ca tahiṃ samāpannā, anīkaratto ca āgato nagaraṃ;

Pāsāde ca sumedhā, aniccasaññaṃ subhāveti.

ထိုသုမေဓာမင်းသမီးကလည်း ထိုပြာသာဒ်၌ ဈာန်ဝင်စား၏၊ အနီကရတ္တ မင်းကလည်း မန္တာဝတီမြို့သို့ ရောက်လာ၏၊ သုမေဓာမင်းသမီးသည် ပြာသာဒ်၌သာ အနိစ္စာနုပဿနာကို ကောင်းစွာ ပွါးများနေ၏။

484.

၄၈၄။

Sā ca manasi karoti, anīkaratto ca āruhī turitaṃ;

Maṇikanakabhūsitaṅgo, katañjalī yācati sumedhaṃ.

ထိုသုမေဓာမင်းသမီးကလည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှလုံးသွင်း၏၊ အနီကရတ္တမင်းကလည်း ပတ္တမြားဖြင့် ဆန်းကြယ်ကုန်သော ရွှေပန်းအဆင်တန်ဆာတို့ဖြင့် ဆင်အပ်သော ကိုယ်ရှိသည်ဖြစ်၍ အဆောတလျင် ပြာသာဒ် ထက်သို့ တက်ပြီးလျှင် လက်အုပ်ချီလျက် သုမေဓာမင်းသမီးကို တောင်းပန်၏။

485.

၄၈၅။

‘‘Rajje āṇādhanamissariyaṃ, bhogā sukhā daharikāsi;

Bhuñjāhi kāmabhoge, kāmasukhā dullabhā loke.

၄၀၅။ ငါ၏တိုင်းပြည်၌ အစိုးရခြင်း အလွန်နှစ်သက်အပ်သော စည်းစိမ် ဤအလုံးစုံသည် သင့်လက်သို့ ရောက်လာ၏၊ သင်မင်းသမီးသည် ငယ်ရွယ်ပျိုနုလှပါသေး၏၊ ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်တို့ကို ခံစားပါဦးလော့၊ လောက၌ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာတို့သည် ရခဲပါကုန်၏။

486.

၄၈၆။

‘‘Nissaṭṭhaṃ [Pg.432] te rajjaṃ, bhoge bhuñjassu dehi dānāni;

Mā dummanā ahosi, mātāpitaro te dukkhitā’’.

သင်မင်းသမီးအား သုံးယူဇနာရှိသော ငါ၏တိုင်းပြည်ကို စွန့်အပ်ပါ၏၊ ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်တို့ကို ခံစားပါဦးလော့၊ များစွာသော အလှူဒါနတို့ကို ပေးလှူပါဦးလော့၊ စိတ်မချမ်းမသာ မဖြစ်ပါလင့်၊ သင်၏ မယ်တော် ခမည်းတော်တို့သည် စိတ်မချမ်းမသာ ခြင်းသို့ ရောက်ကြရကုန်၏(ဟု တောင်းပန်၏) ။

487.

၄၈၇။

Taṃ taṃ bhaṇati sumedhā, kāmehi anatthikā vigatamohā;

‘‘Mā kāme abhinandi, kāmesvādīnavaṃ passa.

ထိုအနီကရတ္တမင်းအား သုမေဓာမင်းသမီးသည် ထိုစကားကို ပြောဆို၏၊ အနီကရတ္တမင်း အကျွန်ုပ် သည် ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် အလိုမရှိပါ၊ တွေဝေမှု မောဟကင်းပါ၏၊ အသင်အနီကရတ္တမင်းသည် ကာမဂုဏ်တို့ကို မနှစ်သက်ပါလင့်၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်ကို ကြည့်ရှုပါလော့။

488.

၄၈၈။

‘‘Cātuddīpo rājā mandhātā, āsi kāmabhogina maggo;

Atitto kālaṅkato, na cassa paripūritā icchā.

လေးကျွန်းလုံးကို အစိုးရသော ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်ခံစားသော သူတို့ထက်မြတ်သော မန္ဓာတ်စကြဝတေးမင်းသည် ရှေးကဖြစ်ခဲ့ဘူး၏၊ ထိုမန္ဓာတ်စကြဝတေးမင်းသော်မှလည်း ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မရောင့်ရဲနိုင်သည်ဖြစ်၍ သေလွန်ရပါသေး၏၊ ထိုမန္ဓာတ်စကြဝတေးမင်းအား ကာမဂုဏ်၌ အလိုအာသာသည် ပြည့်လည်းမပြည့်သေး (အလိုမပြည့်မီ သေရပါ၏) ။

489.

၄၈၉။

‘‘Satta ratanāni vasseyya, vuṭṭhimā dasadisā samantena;

Na catthi titti kāmānaṃ, atittāva maranti narā.

ရတနာခုနစ်ပါးမိုးကြီးသည် အရပ်ဆယ်မျက်နှာတို့ကို နှံ့စေ၍ ထက်ဝန်းကျင်မှ ရွာရာ၏၊ ဤသို့ ရွာသော်လည်း ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် ရောင့်ရဲခြင်းမရှိ၊ လူမိုက်တို့သည် ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် မရောင့်ရဲနိုင်သည်ဖြစ်၍ သာလျှင် သေကြရကုန်၏။

490.

၄၉၀။

‘‘Asisūnūpamā kāmā, kāmā sappasiropamā;

Ukkopamā anudahanti, aṭṭhikaṅkala sannibhā.

ကာမဂုဏ်တို့သည် ဆင်းရဲ၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် သန်လျက်သွားနှင့် တူကုန်၏၊ ဘေးနှင့် တကွဖြစ်သောကြောင့် မြွေဦးခေါင်းနှင့် တူကုန်၏၊ မြက်မီးရှူးနှင့် တူသည်ဖြစ်၍ လောင်မြိုက်တတ်ကုန်၏၊ သာယာဖွယ်မရှိသောကြောင့် အရိုးဆက် အရိုးစုနှင့် တူကုန်၏။

491.

၄၉၁။

‘‘Aniccā addhuvā kāmā, bahudukkhā mahāvisā;

Ayoguḷova santatto, aghamūlā dukhapphalā.

ကာမဂုဏ်တို့သည် အမြဲမရှိကုန်၊ မတည်တံ့နိုင်ကုန်၊ များစွာသော ဆင်းရဲခြင်း ရှိကုန်၏၊ လတ်တလော သေစေတတ်သော အဆိပ်နှင့် တူကုန်၏၊ ပြောင်ပြောင်တောက်သော သံတွေခဲကဲ့သို့ ပူလောင်၏၊ ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲခြင်းတည်းဟူသော အကျိုးရှိကုန်၏။

492.

၄၉၂။

‘‘Rukkhapphalūpamā kāmā, maṃsapesūpamā dukhā;

Supinopamā vañcaniyā, kāmā yācitakūpamā.

ကာမဂုဏ်တို့သည် ( အင်္ဂါကြီးငယ်တို့၏ သုံးဆောင်ရာဖြစ်သော အနက်ကြောင့်) သစ်သီးနှင့် တူ ကုန်၏၊ (အများတို့၏ ဆက်ဆံရာဖြစ်သော အနက်ကြောင့်) သားတစ်နှင့် တူကုန်၏၊ ဆင်းရဲကုန်၏၊ အိပ်မက်နှင့် တူကုန်၏၊ မျက်လှည့်နှင့် တူကုန်၏၊ အခိုက်အတန့် တခဏမျှငှါး၍ သုံးဆောင်အပ်သောဥစ္စာနှင့် တူကုန်၏။

493.

၄၉၃။

‘‘Sattisūlūpamā kāmā, rogo gaṇḍo aghaṃ nighaṃ;

Aṅgārakāsusadisā, aghamūlaṃ bhayaṃ vadho.

ကာမဂုဏ်တို့သည် (စူးဝင်တတ်သော အနက်ကြောင့်) လှံသွားနှင့် တူကုန်၏၊ အနာရောဂါနှင့် တူကုန်၏၊ အိုင်းအမာနှင့် တူကုန်၏၊ ဆင်းရဲမည်ကုန်၏၊ သေမင်းနှင့် တူကုန်၏၊ မီးကျီးတွင်းနှင့် တူကုန်၏၊ ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်၏၊ ဘေးဘျမ်းမည်ကုန်၏၊ လူသတ်သမားနှင့် တူကုန်၏။

494.

၄၉၄။

‘‘Evaṃ bahudukkhā kāmā, akkhātā antarāyikā;

Gacchatha na me bhagavate, vissāso atthi attano.

ဤသို့ဆိုခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့သည် များသောဆင်းရဲခြင်းရှိကုန်၏၊ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်ကုန်၏ဟူ၍ ဘုရားအစရှိသော သူတော်ကောင်းတို့ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏၊ သင်တို့သွားကြကုန်လော့၊ အကျွန်ုပ်အား ဘုံသုံးပါး၌ အကျွန်ုပ်နှင့် အကျွမ်းဝင်သောသူ မရှိပါ။

495.

၄၉၅။

‘‘Kiṃ mama paro karissati, attano sīsamhi ḍayhamānamhi;

Anubandhe jarāmaraṇe, tassa ghātāya ghaṭitabbaṃ’’.

မိမိဦးခေါင်းကို ရာဂစသော တဆယ့်တပါးသော မီးလောင်သည်ရှိသော် အိုခြင်း သေခြင်းသည် အစဉ်လိုက်သည်ရှိသော် အကျွန်ုပ်မှတပါး အခြားသူသည် အကျွန်ုပ်အား အဘယ်မည်သော အစီးအပွါးကို ပြုလတ္တံ ့နည်း၊ ထိုအိုခြင်း သေခြင်း ဦးခေါင်းမီးလောင်ခြင်းကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းငှါ အကျွန်ုပ် အားထုတ်ရပါ၏။

496.

၄၉၆။

Dvāraṃ apāpuritvānahaṃ, mātāpitaro anīkarattañca;

Disvāna chamaṃ nisinne, rodante idamavocaṃ.

အကျွန်ုပ်သည် တံခါးကို ဖွင့်လိုက်သည်ရှိသော် မယ်တော် ခမည်းတော်တို့ကို၎င်း အနီကရတ္တမင်း ကို၎င်း မြေကြီး၌ ထိုင်နေကြကုန်သည်ဖြစ်၍ ငိုနေကြသည်တို့ကို မြင်ရသဖြင့် ဤစကားကို ပြောဆိုပါ၏။

497.

၄၉၇။

‘‘Dīgho bālānaṃ saṃsāro, punappunañca rodataṃ;

Anamatagge pitu maraṇe, bhātu vadhe attano ca vadhe.

အစမထင်သော သံသရာ၌ အဖ၏ သေခြင်းကြောင့်၎င်း မောင်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း မိမိ ကိုယ်ကို သတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း အဖန်ဖန် စိုးရိမ်သည်၏အစွမ်းဖြင့် ငိုကြွေးကုန်သော လူမိုက်တို့အား သံသရာသည် ရှည်လျားလှ၏။

498.

၄၉၈။

‘‘Assu thaññaṃ rudhiraṃ, saṃsāraṃ anamataggato saratha;

Sattānaṃ saṃsarataṃ, sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṃ.

သံသရာ၏အစကို မသိအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် (ရှည်စွာသော ကာလဖြင့်) ကျင်လည်ရကုန် သော သတ္တဝါတို့၏(ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်းစသည်တို့ဖြင့် တွေ့ကုန်၍ ငိုကြွေးသော) မျက်ရည်ကို၎င်း (ငယ်ရွယ်စဉ်အခါ အမိနို့မှ စို့အပ်သော) နို့ရည်ကို၎င်း (ရန်သူတို့ သဘ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ထွက်သော)သွေးကို၎င်း သင်တို့သည် (အဘယ်မျှ များသည်ကို) အောက်မေ့ကြကုန်လော့၊ အရိုးတို့၏ အပုံအစုကိုလည်း အောက်မေ့ကြကုန်လော့။

499.

၄၉၉။

‘‘Sara [Pg.433] caturodadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi;

Sara ekakappamaṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.

အစမထင်သော သံသရာ၌ ကျင်လည်ရသော တယောက်တယောက်သော သတ္တဝါ၏ ထွက်သော မျက်ရည် စို့သောနို့ရည် ထွက်သောသွေး၌ နှိုင်းယှဉ်အပ်သော မဟာသမုဒ္ဒရာလေးစင်းတို့ကို ဥပမာ၏ အစွမ်း အားဖြင့် မြတ်စွာဘုရားတို့သည် ဆောင်၍ ဟောတော်မူအပ်သည်တို့ကို အောက်မေ့ပါလော့၊ တဦးသောပုဂ္ဂိုလ်၏ တခုသောကမ္ဘာ၌ အရိုးစုအရိုးပုံကို ဝိပုလတောင်နှင့်အတူအမျှ (ဥပမာဆောင်၍ ဟောတော်မူအပ်သည်ကို) အောက်မေ့ပါလော့။

500.

၅၀၀။

‘‘Anamatagge saṃsarato, mahiṃ jambudīpamupanītaṃ;

Kolaṭṭhimattaguḷikā, mātā mātusveva nappahonti.

ဇမ္ဗုဒိပ်ကျွန်းဟုဆိုအပ်သော မြေကြီးကို ဇီးစေ့ခန့်မျှ အလုံးလုံး၍ (ဤအလုံးသည် ငါ၏အမိ ဤ အလုံးသည် ငါ၏အဖွားစသည်ဖြင့်) ခွဲဝေသည်ရှိသော် အစမထင်သော သံသရာ၌ ကျင်လည်ရသော သတ္တဝါ၏အမိ အဖွားတို့၌ပင်လျှင် မလောက်နိုင်ကုန်၊(ဤသို့ ဇမ္ဗုဒီပါမြေကို ဥပမာဆောင်၍ ဟောတော်မူအပ်သော စကားတော် ကို နှလုံးသွင်းပါလော့) ။

501.

၅၀၁။

‘‘Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ, upanītaṃ anamataggato sara;

Caturaṅgulikā ghaṭikā, pitupitusveva nappahonti.

(ဤလောက၌ ရှိသမျှသော) မြက် သစ်သား သစ်ခက် သစ်ရွက်ကို လက် လေးသစ် အတိုင်း အရှည်ရှိသော အတုံးအပိုင်းတို့ပြုလုပ်၍ (ဤအတုံးအပိုင်းသည် ငါ့အဖ ဤအတုံးအပိုင်းသည် ငါ့အဘိုး စသည်ဖြင့်) ခွဲဝေအပ်ကုန်သည်ရှိသော် ထိုအတုံးအပိုင်းတို့သည် (သံသရာ၏) အစမထင်သောကြောင့် အဖအဘိုးတို့၌ပင်လျှင် မလောက်နိုင်ကုန်၊ (ဤသို့ မြက် သစ်သား သစ်ခက် သစ်ရွက်ကို ဥပမာဆောင်၍ ဟောတော်မူသည်ကို အောက်မေ့ ပါလော့) ။

502.

၅၀၂။

‘‘Sara kāṇakacchapaṃ pubbasamudde, aparato ca yugachiddaṃ;

Siraṃ tassa ca paṭimukkaṃ, manussalābhamhi opammaṃ.

အရှေ့သမုဒ္ဒရာ၌၎င်း အနောက်သမုဒ္ဒရာ မြောက်သမုဒ္ဒရာ တောင်သမုဒ္ဒရာ၌၎င်း လေ၏အစွမ်းဖြင့် မျောပါးနေသော ထမ်းပိုး၏အပေါက်သည် ထိုအနှစ်တရာလွန်မှ တကြိမ်သာ လည်ကိုဖော်သော လိပ်ကန်း၏ ဦးခေါင်းကို စွပ်မိခြင်းဟူသော မျက်စိ နှစ်ဖက်ကန်းလိပ်ကို လူ့အဖြစ်ရခြင်း၌ ဥပမာပြု၍ အောက်မေ့ပါလော့။

503.

၅၀၃။

‘‘Sara rūpaṃ pheṇapiṇḍopamassa, kāyakalino asārassa;

Khandhe passa anicce, sarāhi niraye bahuvighāte.

ရေမြှုပ်စိုင်နှင့်တူသော အနှစ်မရှိသော ကိုယ်ဟုဆိုအပ်သော အစု၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်သဘောကို အောက်မေ့ပါလော့၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို အမြဲမရှိသည်တို့ကို ဉာဏ် မျက်စိဖြင့် ရှုပါလော့၊ ငရဲကြီးရှစ်ထပ် ဥဿဒရက်ငရဲ တဆယ့်ခြောက်ထပ်၌ များစွာ ဆင်းရဲခြင်းရှိသည်တို့ကို အောက်မေ့ပါလော့။

504.

၅၀၄။

‘‘Sara kaṭasiṃ vaḍḍhente, punappunaṃ tāsu tāsu jātīsu;

Sara kumbhīlabhayāni ca, sarāhi cattāri saccāni.

ထိုထိုသို့သော ဘဝတို့၌ အဖန်တလဲလဲ သင်းချိုင်းရာမြေကို ထပ်ကာ ထပ်ကာဖြစ်သဖြင့် ပွါးစေ ကုန်သော သတ္တဝါတို့ကို အောက်မေ့ပါလော့၊ မိကျောင်းဘေးဟု ဟောတော်မူအပ်သော ဝမ်းစာကို ရှာမှီးရသော အဖြစ်တို့ကိုလည်း အောက်မေ့ပါလော့[၁] အရိယသစ္စာလေးပါးတို့ကိုလည်း အောက်မေ့ပါလော့။ ၁။ “မိကျောင်းဘေးဟူသော ဤအမည်သည် ဝမ်းစာရှာမှီးခြင်း၏ အမည်တည်း”ဟု အင်္ဂုတ္တိုရ်၌ ဟောထား သည်ကို ရည်ရွှယ်သည်၊ အင် မြန် ၁-၄၅၂-တွင်ကြည့်။

505.

၅၀၅။

‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava pañcakaṭukena pītena;

Sabbā hi kāmaratiyo, kaṭukatarā pañcakaṭukena.

(မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာကရုဏာတော်ဖြင့် ဆောင်အပ်သော သူတော်ကောင်းတရားတည်း ဟူသော ) အမြိုက်အရသာရှိပါလျက် အခါး အစပ် ငါးမျိုး[၁]ရှိသော သင်၏ကာမဂုဏ်ငါးပါး အရသာကို သောက် သဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း၊ ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့၌ မွေ့လျော်မှုအားလုံးတို့သည် အခါး အစပ် ငါးမျိုးဖြင့် အလွန် ခါးစပ်ကုန်၏။

506.

၅၀၆။

‘‘Amatamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi ye pariḷāhā ;

Sabbā hi kāmaratiyo, jalitā kuthitā kampitā santāpitā.

မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာဂရုဏာတော်ဖြင့် ဆောင်အပ်သော သူတော်ကောင်းတရားတည်း ဟူသော အမြိုက်အရသာသည် ရှိပါလျက် အကြင်ကာမဂုဏ်တို့သည် ပစ္စုပ္ပန်တမလွန်၌ ပူပန်ရကုန်၏၊ သင်၏ ထိုကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ မွေ့လျော်မှုအားလုံးတို့သည် (ရာဂစသော တဆယ့်တပါးသော မီးတို့ဖြင့်) ပြောင်ပြောင် တောက်ကုန်သည် ကျိုက်ကျိုက်ဆူကုန်သည်ဖြစ်၍ သတ္တဝါတို့ကို တုန်လှုပ်စေတတ် ပူပန်စေတတ်ကုန်၏။

507.

၅၀၇။

‘‘Asapattamhi samāne, kiṃ tava kāmehi ye bahusapattā;

Rājaggicoraudakappiyehi, sādhāraṇā kāmā bahusapattā.

ရန်သူမျိုးငါးပါးမှ ကင်းသော ရဟန်းအဖြစ်သည် ရှိနေပါလျက် အကြင် ကာမဂုဏ်တို့သည် များ သော ရန်သူရှိကုန်၏၊ ထိုများသော ရန်သူရှိသော သင်၏ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်း၊ ကာမဂုဏ် တို့သည် မင်း မီး ခိုးသူ ရေ မချစ်မနှစ်သက်သော ရန်သူတို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်သည်ဖြစ်၍ များသော ရန်သူရှိကုန်၏။

508.

၅၀၈။

‘‘Mokkhamhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu vadhabandho;

Kāmesu hi asakāmā, vadhabandhadukhāni anubhonti.

ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သည် ရှိပါလျက် အကြင် ကာမဂုဏ်တို့၌ သတ်ဖြတ်ပုတ်ခတ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်းသည် ရှိ၏၊ သင်၏ ထိုကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့ဖြင့် အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ သတ်ခြင်း နှောင်ဖွဲ့ခြင်း ဆင်းရဲတို့ကို ခံစားရကုန်၏၊ ထိုကြောင့် ကာမဂုဏ်တို့သည် ယုတ်မာ ကုန်၏။

509.

၅၀၉။

‘‘Ādīpitā tiṇukkā, gaṇhantaṃ dahanti neva muñcantaṃ;

Ukkopamā hi kāmā, dahanti ye te na muñcanti.

ပြောင်ပြောင်တောက်ကုန်သော မြက်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော မီးရှူးတို့သည် မလွှတ်ပဲ ကိုင်သော သူကို လောင်ကုန်၏၊ ကာမဂုဏ်တို့သည် မီးရှူးနှင့် တူကုန်၏၊ အကြင် သူတို့သည် ထိုကာမဂုဏ်တို့ကို မလွှတ် ကုန်၊ ထိုသူတို့ကို ပစ္စုပ္ပန် တမလွန်၌ လောင်တတ်ကုန်၏။

510.

၅၁၀။

‘‘Mā appakassa hetu, kāmasukhassa vipulaṃ jahī sukhaṃ;

Mā puthulomova baḷisaṃ, gilitvā pacchā vihaññasi.

သင်သည် အနည်းငယ်သော ကာမဂုဏ်ချမ်းသာ၏အကြောင်းကြောင့် ပြန့်ပြောများမြတ်သော လောကုတ္တရာချမ်းသာကို မစွန့်ပါလင့်၊ (အစာ၌ တပ်မက်မောသဖြင့်) ငါးမြှားချိတ်ကိုမျို၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သော ငါးကဲ့သို့ (ကာမဂုဏ် ချမ်းသာတို့ကို မစွန့်မူ၍) နောင်အခါ၌ ပင်ပန်းခြင်းသို့ မရောက်ပါစေလင့်။ [၁။ အခါးအစပ် ငါးမျိုးဟူသည် - ၁။ ပရိယေသန= ရှာမှီးရမှု၊ ၂။ ပရိဂ္ဂဟ= သိမ်းဆည်းရမှု၊ ၃။ အာရုက္ခ= စောင့်ရှောက်ရမှု၊ ၄။ ပရိဘောဂ= သုံးဆောင်ရမှု၊ ၅။ ဝိပါက= အကျိုးခံစားမှု၊ ၎င်းငါးမျိုး၌ ခါးခါးစပ်စပ် ဆိုးဝါးသည်ဟူ၏။]

511.

၅၁၁။

‘‘Kāmaṃ [Pg.434] kāmesu damassu, tāva sunakhova saṅkhalābaddho;

Kāhinti khu taṃ kāmā, chātā sunakhaṃva caṇḍālā.

လည်တောက်ကြိုးဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်သော ခွေးသည် (တပါးသောအရပ်သို့ သွားခြင်းငှါ မတတ်နိုင် သည်ဖြစ်၍ ထိုချည်တိုင်၌သာ ပတ်ပတ်လည် လှည့်နေသကဲ့သို့) သင်သည် ကာမတဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံနေရ၏၊ စင်စစ်ကာမဂုဏ်တို့၌ ဣန္ဒြေတို့ကို ဆုံးမပါလော့၊ ဒွန်းစဏ္ဍားတို့သည် မွတ်သိပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ ခွေးကို အကျိုးမဲ့ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်စေကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကာမဂုဏ်တို့သည် သင့်ကို အကျိုးမဲ့ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်ကို ပြုကုန်လတ္တံ့ ။

512.

၅၁၂။

‘‘Aparimitañca dukkhaṃ, bahūni ca cittadomanassāni;

Anubhohisi kāmayutto, paṭinissaja addhuve kāme.

သင်သည် ကာမဂုဏ်တို့နှင့် ယှဉ်သည်ဖြစ်၍ နှိုင်းယှဉ်ခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသော ငရဲစသည်တို့၌ ဖြစ်သော ကိုယ်၏ဆင်းရဲခြင်းကို၎င်း များစွာကုန်သော စိတ်၌ ရအပ်သော နှလုံးမသာခြင်းတည်းဟူသော စိတ်၏ ဆင်းရဲခြင်းတို့ကို၎င်း ခံစားရလတ္တံ့၊ ကာမဂုဏ်တို့ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပါလော့။

513.

၅၁၃။

‘‘Ajaramhi vijjamāne, kiṃ tava kāmehi yesu jarā;

Maraṇabyādhigahitā, sabbā sabbattha jātiyo.

အလုံးစုံသောဘဝစသည်တို့၌ ပဋိသန္ဓေနေမှုအားလုံးတို့ကို အိုခြင်းသေခြင်း နာခြင်းသည် ဆွဲယူအပ် ကုန်သည်ဖြစ်၍ ထိုအိုခြင်းသေခြင်းနာခြင်းစသည်တို့မှ မလွတ်နိုင်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် မအိုရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည် ထင်ရှားရှိပါလျက် အိုခြင်းစသည်မှ မလွတ်သော ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် သင့်အား အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ ၅၁၃။ အလုံးစုံသောဘဝစသည်တို့၌ ပဋိသန္ဓေနေမှုအားလုံးတို့ကို အိုခြင်းသေခြင်း နာခြင်းသည် ဆွဲယူအပ် ကုန်သည်ဖြစ်၍ ထိုအိုခြင်းသေခြင်းနာခြင်းစသည်တို့မှ မလွတ်နိုင်ကုန်၊ ထို့ကြောင့် မအိုရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သည် ထင်ရှားရှိပါလျက် အိုခြင်းစသည်မှ မလွတ်သော ကာမဂုဏ်တို့ဖြင့် သင့်အား အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။

514.

၅၁၄။

‘‘Idamajaramidamamaraṃ, idamajarāmaraṃ padamasokaṃ;

Asapattamasambādhaṃ, akhalitamabhayaṃ nirupatāpaṃ.

ဤနိဗ္ဗာန်တခုတည်းသာလျှင် အိုခြင်းမရှိ၊ ဤနိဗ္ဗာန်တခုတည်းသာလျင် သေခြင်းမရှိ၊ ဤနိဗ္ဗာန် တခုတည်းသာလျှင် အိုခြင်း သေခြင်း နှစ်ပါးစုံမရှိ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်လိုသောသူတို့၏ ထွက်မြောက် ကြောင်းဖြစ်၏၊ စိုးရိမ်ခြင်းလည်းမရှိ၊ ရန်သူလည်းမရှိ၊ ကိလေသာတည်းဟူသော ကျဉ်းမြောင်းခြင်းလည်းမရှိ၊ ဒုစရိုက်တည်းဟူသော ချွတ်ယွင်းခြင်းလည်း မရှိ၊ ဘေးဘျမ်းလည်းမရှိ၊ ဆင်းရဲပူပန်ခြင်းလည်းမရှိ။

515.

၅၁၅။

‘‘Adhigatamidaṃ bahūhi, amataṃ ajjāpi ca labhanīyamidaṃ;

Yo yoniso payuñjati, na ca sakkā aghaṭamānena’’.

ဤသေခြင်းကင်းရာနိဗ္ဗာန်ကို များစွာကုန်သော ဘုရားစသော အရိယာတို့သည် သိအပ် မျက် မှောက်ပြုအပ်၏။ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် အသင့်အားဖြင့် အားထုတ်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ယခုလည်း ဤသေခြင်း ကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းငှါ တတ်ကောင်း၏၊ အားမထုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်ကား ရခြင်းငှါ မတတ်ကောင်းသည် သာတည်း။

516.

၅၁၆။

Evaṃ bhaṇati sumedhā, saṅkhāragate ratiṃ alabhamānā;

Anunentī anikarattaṃ, kese ca chamaṃ khipi sumedhā.

ဤသို့ ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော အပြားအားဖြင့် သုမေဓာမင်းသမီးသည် တရားစကားကို ပြောဟော၏၊ သုမေဓာမင်းသမီးသည် သင်္ခါရတရားအပေါင်း၌ မွေ့လျော်ခြင်းကို မရသည်ဖြစ်၍ အနီကရတ္တမင်းကို သိစေလို သည်ဖြစ်ရကား (သန်လျက်ဖြင့် ဖြတ်ပြီးသော မိမိ၏) ဆံပင်တို့ကိုသာလျှင် ပြာသာဒ်ထက်မှ မြေပေါ်သို့ ပစ်ချ လိုက်၏။

517.

၅၁၇။

Uṭṭhāya anikaratto, pañjaliko yācitassā pitaraṃ so;

‘‘Vissajjetha sumedhaṃ, pabbajituṃ vimokkhasaccadassā’’.

ထိုအနီကရတ္တမင်းသည် နေရာမှထကာ လက်အုပ်ချီလျက် ထိုမင်းသမီး၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သော ကောဉ္စမင်းကြီးအား သုမေဓာမင်းသမီးကို ရဟန်းပြုရန် ခွင့်ပြုလိုက်ပါကုန်လော့၊ ထိုသုမေဓာမင်းသမီးသည် (ရဟန်းပြုပြီးနောက်)မဖောက်မပြန်သော နိဗ္ဗာန်ကို မြင်ပါစေသတည်းဟု တောင်းပန်၏။

518.

၅၁၈။

Vissajjitā mātāpitūhi, pabbaji sokabhayabhītā;

Cha abhiññā sacchikatā, aggaphalaṃ sikkhamānāya.

သုမေဓာမင်းသမီးသည် ခမည်းတော်မယ်တော်တို့က ခွင့်လွှတ်အပ်သည်ဖြစ်၍ ဆွေမျိုးတို့နှင့် ကွေကွင်းရခြင်းစသည် အကြောင်းရှိသော စိုးရိမ်မှုထက် သံသရာဘေးမှ ကြောက်သည်ဖြစ်၍ ရှင်ရဟန်းပြု၏၊ ထိုသုမေဓာမင်းသမီးသည် သိက္ခမာန်ဖြစ်စဉ်ပင် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်ပြီ၊ (ထို ကြောင့်ပင်လျှင်) အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီ ။

519.

၅၁၉။

Acchariyamabbhutaṃ taṃ, nibbānaṃ āsi rājakaññāya;

Pubbenivāsacaritaṃ, yathā byākari pacchime kāle.

သုမေဓာမင်းသမီး၏ ထိုကိလေသာတို့မှ ငြိမ်းခြင်းသည် အံ့ဖွယ်သရဲရှိ၏၊ မဖြစ်ဘူးမြဲဖြစ်၏၊ နောက်ဆုံးဖြစ်သော ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခါနီးကာလ၌ ရှေးနေခဲ့ဘူးသော ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်သောအကျင့်ကို ထိုသုမေ ဓာမင်းသမီး ပြောကြားသော အခြင်းအရာအားဖြင့် သိအပ်၏။

520.

၅၂၀။

‘‘Bhagavati koṇāgamane, saṅghārāmamhi navanivesamhi;

Sakhiyo tisso janiyo, vihāradānaṃ adāsimha.

ကောဏာဂုံအမည်ရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် လောက၌ ပွင့်တော်မူသည်ရှိသော် သံဃာကို ရည်၍ အသစ်ဆောက်အပ်သောအရံ၌ အဆွေခင်ပွန်း မဖြစ်ကုန်သော ဓနဉ္စာနီခေမာနှင့်တကွ အကျွန်ုပ်တို့ သုံးယောက်တို့သည် ကျောင်းအလှူကို ပေးလှူခဲ့ဘူးပါကုန်၏။

521.

၅၂၁။

‘‘Dasakkhattuṃ satakkhattuṃ, dasasatakkhattuṃ satāni ca satakkhattuṃ;

Devesu uppajjimha, ko pana vādo manussesu.

ထိုကျောင်းအလှူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဆယ်ကြိမ်၎င်း အကြိမ်တရာ၎င်း အကြိမ်တထောင်၎င်း အကြိမ်တသောင်း၎င်း နတ်ပြည်တို့၌ ငါတို့သုံးယောက်ဖြစ်ဘူးကြကုန်၏၊ လူ့ပြည်တို့ဝယ်ဖြစ်သော အကြိမ်တို ့၌ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိပါအံ့နည်း။

522.

၅၂၂။

‘‘Devesu mahiddhikā ahumha, mānusakamhi ko pana vādo;

Sattaratanassa mahesī, itthiratanaṃ ahaṃ āsiṃ.

နတ်ပြည်တို့၌ ဖြစ်ကြသောအခါ ကြီးသောတန်ခိုးရှိကြသူတို့ ဖြစ်ကြရပါကုန်၏၊ လူ့အဖြစ်ကိုရ၍ တန်ခိုးကြီးသည်အဖြစ်၌ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိပါအံ့နည်း၊ အကျွန်ုပ်သည် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော စကြဝတေးမင်း၏ မိဖုရားကြီးဖြစ်သော မိန်းမ ရတနာဖြစ်ခဲ့ဘူးပါ၏။

523.

၅၂၃။

‘‘So [Pg.435] hetu so pabhavo, taṃ mūlaṃ sāva sāsane khantī;

Taṃ paṭhamasamodhānaṃ, taṃ dhammaratāya nibbānaṃ’’.

ထိုကျောင်း လှူခြင်းတည်းဟူသောအကြောင်းသည် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နတ်စည်းစိမ်၏ အကြောင်း တည်း၊ ထိုကျောင်းလှူခြင်းတည်းဟူသော အမွန်အစသည် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နတ်စည်းစိမ်၏ အမွန်အစတည်း၊ ထိုကျောင်းလှူခြင်းတည်းဟူသော အရင်းမူလသည် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော နတ်စည်းစိမ်၏ အရင်းမူလတည်း၊ ထို ကျောင်းလှူခြင်းတည်းဟူသော စေတနာသည်သာလျှင် ဤမြတ်စွာဘုရား အဆုံးအမတရား၌ (ရှုမြင်နိုင်ခဲသော) ဝိပဿနာပညာဖြစ်၏၊ ထိုကျောင်းလှူခြင်းတည်းဟူသော စေတနာသည် မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတရားနှင့် ရှေးဦးစွာ ပေါင်းဆုံခြင်းဖြစ်၏၊ ထိုကျောင်းလှူခြင်းစေတနာသည် မြတ်စွာဘုရားအဆုံးအမတရား၌ မွေ့လျော် ခြင်းကြောင့် နိဗ္ဗာန်မည်၏။

524.

၅၂၄။

Evaṃ karonti ye saddahanti, vacanaṃ anomapaññassa;

Nibbindanti bhavagate, nibbinditvā virajjantīti.

အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပြည့်စုံသော ပညာရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏ စကားတော်ကို ယုံ ကြည်ကုန်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဤသို့ ဟောတော်မူတိုင်း ကျင့်ကြကုန်၏၊ ကျင့်ကုန်သောသူတို့သည် ဘုံသုံးပါး ၌ဖြစ်သော သံသရာဝဋ်၌(ဝိပဿနာပညာဖြင့်) ငြီးငွေ့ကြကုန်၏၊ ငြီးငွေ့ကြကုန်ပြီးလျှင် အရိယမဂ်ဖြင့် ဘဝ၌ တပ်ခြင်းကင်းကြကုန်၏။

Itthaṃ sudaṃ sumedhā therī gāthāyo abhāsitthāti.

ဤသို့လျှင် သုမေဓာထေရီသည် ဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆို၏။

Mahānipāto niṭṭhito.

မဟာနိပါတ် ပြီး၏။

Samattā therīgāthāyo.

Gāthāsatāni cattāri, asīti puna cuddasa ;

Theriyekuttarasatā, sabbā tā āsavakkhayāti.

Therīgāthāpāḷi niṭṭhitā.

ထေရီဂါထာပါဠိတော်မြန်မာပြန် ပြီး၏။