နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ခုဒ္ဒကနိကာယေ

ထေရီဂါထာပါဠိ

၁. ဧကကနိပါတော

၁. အညတရာထေရီဂါထာ

၁.

‘‘သုခံ [Pg.377] သုပါဟိ ထေရိကေ, ကတွာ စောဠေန ပါရုတာ;

ဥပသန္တော ဟိ တေ ရာဂေါ, သုက္ခဍာကံ ဝ ကုမ္ဘိယ’’န္တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ အညတရာ ထေရီ အပညာတာ ဘိက္ခုနီ ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

၂. မုတ္တာထေရီဂါထာ

၂.

‘‘မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟိ, စန္ဒော ရာဟုဂ္ဂဟာ ဣဝ;

ဝိပ္ပမုတ္တေန စိတ္တေန, အနဏာ ဘုဉ္ဇ ပိဏ္ဍက’’န္တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ ဘဂဝါ မုတ္တံ သိက္ခမာနံ ဣမာယ ဂါထာယ အဘိဏှံ ဩဝဒတီတိ.

၃. ပုဏ္ဏာထေရီဂါထာ

၃.

‘‘ပုဏ္ဏေ ပူရဿု ဓမ္မေဟိ, စန္ဒော ပန္နရသေရိဝ;

ပရိပုဏ္ဏာယ ပညာယ, တမောခန္ဓံ ပဒါလယာ’’တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ ပုဏ္ဏာ ထေရီ ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

၄. တိဿာထေရီဂါထာ

၄.

‘‘တိဿေ သိက္ခဿု သိက္ခာယ, မာ တံ ယောဂါ ဥပစ္စဂုံ;

သဗ္ဗယောဂဝိသံယုတ္တာ, စရ လောကေ အနာသဝါ’’တိ.

… တိဿာ ထေရီ….

၅. အညတရာတိဿာထေရီဂါထာ

၅.

‘‘တိဿေ [Pg.378] ယုဉ္ဇဿု ဓမ္မေဟိ, ခဏော တံ မာ ဥပစ္စဂါ;

ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ, နိရယမှိ သမပ္ပိတာ’’တိ.

… အညတရာ တိဿာ ထေရီ….

၆. ဓီရာထေရီဂါထာ

၆.

‘‘ဓီရေ နိရောဓံ ဖုသေဟိ, သညာဝူပသမံ သုခံ;

အာရာဓယာဟိ နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမမနုတ္တရ’’န္တိ.

… ဓီရာ ထေရီ….

၇. ဝီရာထေရီဂါထာ

၇.

‘‘ဝီရာ ဝီရေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ;

ဓာရေဟိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟိနိ’’န္တိ.

… ဝီရာ ထေရီ….

၈. မိတ္တာထေရီဂါထာ

၈.

‘‘သဒ္ဓါယ ပဗ္ဗဇိတွာန, မိတ္တေ မိတ္တရတာ ဘဝ;

ဘာဝေဟိ ကုသလေ ဓမ္မေ, ယောဂက္ခေမဿ ပတ္တိယာ’’တိ.

… မိတ္တာ ထေရီ….

၉. ဘဒြာထေရီဂါထာ

၉.

‘‘သဒ္ဓါယ ပဗ္ဗဇိတွာန, ဘဒြေ ဘဒြရတာ ဘဝ;

ဘာဝေဟိ ကုသလေ ဓမ္မေ, ယောဂက္ခေမမနုတ္တရ’’န္တိ.

… ဘဒြာ ထေရီ….

၁၀. ဥပသမာထေရီဂါထာ

၁၀.

‘‘ဥပသမေ တရေ ဩဃံ, မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ;

ဓာရေဟိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟန’’န္တိ.

… ဥပသမာ ထေရီ….

၁၁. မုတ္တာထေရီဂါထာ

၁၁.

‘‘သုမုတ္တာ [Pg.379] သာဓုမုတ္တာမှိ, တီဟိ ခုဇ္ဇေဟိ မုတ္တိယာ;

ဥဒုက္ခလေန မုသလေန, ပတိနာ ခုဇ္ဇကေန စ;

မုတ္တာမှိ ဇာတိမရဏာ, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ’’တိ.

… မုတ္တာ ထေရီ….

၁၂. ဓမ္မဒိန္နာထေရီဂါထာ

၁၂.

‘‘ဆန္ဒဇာတာ အဝသာယီ, မနသာ စ ဖုဋာ သိယာ;

ကာမေသု အပ္ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ, ဥဒ္ဓံသောတာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

… ဓမ္မဒိန္နာ ထေရီ….

၁၃.ဝိသာခါထေရီဂါထာ

၁၃.

‘‘ကရောထ ဗုဒ္ဓသာသနံ, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ;

ခိပ္ပံ ပါဒါနိ ဓောဝိတွာ, ဧကမန္တေ နိသီဒထာ’’တိ.

… ဝိသာခါ ထေရီ….

၁၄.သုမနာထေရီဂါထာ

၁၄.

‘‘ဓာတုယော ဒုက္ခတော ဒိသွာ, မာ ဇာတိံ ပုနရာဂမိ;

ဘဝေ ဆန္ဒံ ဝိရာဇေတွာ, ဥပသန္တာ စရိဿသီ’’တိ.

… သုမနာ ထေရီ….

၁၅. ဥတ္တရာထေရီဂါထာ

၁၅.

‘‘ကာယေန သံဝုတာ အာသိံ, ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, သီတိဘူတာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… ဥတ္တရာ ထေရီ….

၁၆. ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုမနာထေရီဂါထာ

၁၆.

‘‘သုခံ တွံ ဝုဍ္ဎိကေ သေဟိ, ကတွာ စောဠေန ပါရူတာ;

ဥပသန္တော ဟိ တေ ရာဂေါ, သီတိဘူတာသိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… သုမနာ ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတာ ထေရီ….

၁၇. ဓမ္မာထေရီဂါထာ

၁၇.

‘‘ပိဏ္ဍပါတံ [Pg.380] စရိတွာန, ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ဒုဗ္ဗလာ;

ဝေဓမာနေဟိ ဂတ္တေဟိ, တတ္ထေဝ နိပတိံ ဆမာ;

ဒိသွာ အာဒီနဝံ ကာယေ, အထ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ’’တိ.

… ဓမ္မာ ထေရီ….

၁၈. သံဃာထေရီဂါထာ

၁၈.

‘‘ဟိတွာ ဃရေ ပဗ္ဗဇိတွာ, ဟိတွာ ပုတ္တံ ပသုံ ပိယံ;

ဟိတွာ ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ, အဝိဇ္ဇဉ္စ ဝိရာဇိယ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဥပသန္တာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… သံဃာ ထေရီ….

ဧကကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၂. ဒုကနိပါတော

၁. အဘိရူပနန္ဒာထေရီဂါထာ

၁၉.

‘‘အာတုရံ [Pg.381] အသုစိံ ပူတိံ, ပဿ နန္ဒေ သမုဿယံ;

အသုဘာယ စိတ္တံ ဘာဝေဟိ, ဧကဂ္ဂံ သုသမာဟိတံ.

၂၀.

‘‘အနိမိတ္တဉ္စ ဘာဝေဟိ, မာနာနုသယမုဇ္ဇဟ;

တတော မာနာဘိသမယာ, ဥပသန္တာ စရိဿသီ’’တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ ဘဂဝါ အဘိရူပနန္ဒံ သိက္ခမာနံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အဘိဏှံ ဩဝဒတီတိ.

၂. ဇေန္တာထေရီဂါထာ

၂၁.

‘‘ယေ ဣမေ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, မဂ္ဂါ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

ဘာဝိတာ တေ မယာ သဗ္ဗေ, ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတာ.

၂၂.

‘‘ဒိဋ္ဌော ဟိ မေ သော ဘဂဝါ, အန္တိမောယံ သမုဿယော;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ ဇေန္တာ ထေရီ ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ.

၃. သုမင်္ဂလမာတာထေရီဂါထာ

၂၃.

‘‘သုမုတ္တိကာ သုမုတ္တိကာ, သာဓုမုတ္တိကာမှိ မုသလဿ;

အဟိရိကော မေ ဆတ္တကံ ဝါပိ, ဥက္ခလိကာ မေ ဒေဍ္ဍုဘံ ဝါတိ.

၂၄.

‘‘ရာဂဉ္စ အဟံ ဒေါသဉ္စ, စိစ္စိဋိ စိစ္စိဋီတိ ဝိဟနာမိ;

သာ ရုက္ခမူလမုပဂမ္မ, အဟော သုခန္တိ သုခတော ဈာယာမီ’’တိ.

… သုမင်္ဂလမာတာ ထေရီ.

၄. အဍ္ဎကာသိထေရီဂါထာ

၂၅.

‘‘ယာဝ ကာသိဇနပဒေါ, သုင်္ကော မေ တတ္ထကော အဟု;

တံ ကတွာ နေဂမော အဂ္ဃံ, အဍ္ဎေနဂ္ဃံ ဌပေသိ မံ.

၂၆.

‘‘အထ [Pg.382] နိဗ္ဗိန္ဒဟံ ရူပေ, နိဗ္ဗိန္ဒဉ္စ ဝိရဇ္ဇဟံ;

မာ ပုန ဇာတိသံသာရံ, သန္ဓာဝေယျံ ပုနပ္ပုနံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… အဍ္ဎကာသိ ထေရီ….

၅. စိတ္တာထေရီဂါထာ

၂၇.

‘‘ကိဉ္စာပိ ခေါမှိ ကိသိကာ, ဂိလာနာ ဗာဠှဒုဗ္ဗလာ;

ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ဂစ္ဆာမိ, ပဗ္ဗတံ အဘိရူဟိယ.

၂၈.

‘‘သံဃာဋိံ နိက္ခိပိတွာန, ပတ္တကဉ္စ နိကုဇ္ဇိယ;

သေလေ ခမ္ဘေသိမတ္တာနံ, တမောခန္ဓံ ပဒါလိယာ’’တိ.

… စိတ္တာ ထေရီ….

၆. မေတ္တိကာထေရီဂါထာ

၂၉.

‘‘ကိဉ္စာပိ ခေါမှိ ဒုက္ခိတာ, ဒုဗ္ဗလာ ဂတယောဗ္ဗနာ;

ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ဂစ္ဆာမိ, ပဗ္ဗတံ အဘိရူဟိယ.

၃၀.

‘‘နိက္ခိပိတွာန သံဃာဋိံ, ပတ္တကဉ္စ နိကုဇ္ဇိယ;

နိသိန္နာ စမှိ သေလမှိ, အထ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… မေတ္တိကာ ထေရီ….

၇. မိတ္တာထေရီဂါထာ

၃၁.

‘‘စာတုဒ္ဒသိံ ပဉ္စဒသိံ, ယာ စ ပက္ခဿ အဋ္ဌမီ;

ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတံ.

၃၂.

‘‘ဥပေါသထံ ဥပါဂစ္ဆိံ, ဒေဝကာယာဘိနန္ဒိနီ;

သာဇ္ဇ ဧကေန ဘတ္တေန, မုဏ္ဍာ သံဃာဋိပါရုတာ;

ဒေဝကာယံ န ပတ္ထေဟံ, ဝိနေယျ ဟဒယေ ဒရ’’န္တိ.

… မိတ္တာ ထေရီ….

၈. အဘယမာတုထေရီဂါထာ

၃၃.

‘‘ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အမ္မ, အဓော ဝေ ကေသမတ္ထကာ;

ပစ္စဝေက္ခဿုမံ ကာယံ, အသုစိံ ပူတိဂန္ဓိကံ.

၃၄.

‘‘ဧဝံ [Pg.383] ဝိဟရမာနာယ, သဗ္ဗော ရာဂေါ သမူဟတော;

ပရိဠာဟော သမုစ္ဆိန္နော, သီတိဘူတာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… အဘယမာတု ထေရီ….

၉. အဘယာထေရီဂါထာ

၃၅.

‘‘အဘယေ ဘိဒုရော ကာယော, ယတ္ထ သတာ ပုထုဇ္ဇနာ;

နိက္ခိပိဿာမိမံ ဒေဟံ, သမ္ပဇာနာ သတီမတီ.

၃၆.

‘‘ဗဟူဟိ ဒုက္ခဓမ္မေဟိ, အပ္ပမာဒရတာယ မေ;

တဏှက္ခယော အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… အဘယာ ထေရီ….

၁၀. သာမာထေရီဂါထာ

၃၇.

‘‘စတုက္ခတ္တုံ ပဉ္စက္ခတ္တုံ, ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ;

အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ, စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ;

တဿာ မေ အဋ္ဌမီ ရတ္တိ, ယတော တဏှာ သမူဟတာ.

၃၈.

‘‘ဗဟူဟိ ဒုက္ခဓမ္မေဟိ, အပ္ပမာဒရတာယ မေ;

တဏှက္ခယော အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… သာမာ ထေရီ….

ဒုကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၃. တိကနိပါတော

၁. အပရာသာမာထေရီဂါထာ

၃၉.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ[Pg.384], ယတော ပဗ္ဗဇိတာယ မေ;

နာဘိဇာနာမိ စိတ္တဿ, သမံ လဒ္ဓံ ကုဒါစနံ.

၄၀.

‘‘အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ, စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ;

တတော သံဝေဂမာပါဒိံ, သရိတွာ ဇိနသာသနံ.

၄၁.

‘‘ဗဟူဟိ ဒုက္ခဓမ္မေဟိ, အပ္ပမာဒရတာယ မေ;

တဏှက္ခယော အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

အဇ္ဇ မေ သတ္တမီ ရတ္တိ, ယတော တဏှာ ဝိသောသိတာ’’တိ.

… အပရာ သာမာ ထေရီ….

၂. ဥတ္တမာထေရီဂါထာ

၄၂.

‘‘စတုက္ခတ္တုံ ပဉ္စက္ခတ္တုံ, ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ;

အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ, စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ.

၄၃.

‘‘သာ ဘိက္ခုနိံ ဥပဂစ္ဆိံ, ယာ မေ သဒ္ဓါယိကာ အဟု;

သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ခန္ဓာယတနဓာတုယော.

၄၄.

‘‘တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာန, ယထာ မံ အနုသာသိ သာ;

သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန, နိသီဒိံ ပီတိသုခသမပ္ပိတာ ;

အဋ္ဌမိယာ ပါဒေ ပသာရေသိံ, တမောခန္ဓံ ပဒါလိယာ’’တိ.

… ဥတ္တမာ ထေရီ….

၃. အပရာဥတ္တမာထေရီဂါထာ

၄၅.

‘‘ယေ ဣမေ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, မဂ္ဂါ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

ဘာဝိတာ တေ မယာ သဗ္ဗေ, ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတာ.

၄၆.

‘‘သုညတဿာနိမိတ္တဿ, လာဘိနီဟံ ယဒိစ္ဆကံ;

ဩရသာ ဓီတာ ဗုဒ္ဓဿ, နိဗ္ဗာနာဘိရတာ သဒါ.

၄၇.

‘‘သဗ္ဗေ [Pg.385] ကာမာ သမုစ္ဆိန္နာ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

… အပရာ ဥတ္တမာ ထေရီ….

၄. ဒန္တိကာထေရီဂါထာ

၄၈.

‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ, ဂိဇ္ဈကူဋမှိ ပဗ္ဗတေ;

နာဂံ ဩဂါဟမုတ္တိဏ္ဏံ, နဒီတီရမှိ အဒ္ဒသံ.

၄၉.

‘‘ပုရိသော အင်္ကုသမာဒါယ, ‘ဒေဟိ ပါဒ’န္တိ ယာစတိ;

နာဂေါ ပသာရယီ ပါဒံ, ပုရိသော နာဂမာရုဟိ.

၅၀.

‘‘ဒိသွာ အဒန္တံ ဒမိတံ, မနုဿာနံ ဝသံ ဂတံ;

တတော စိတ္တံ သမာဓေသိံ, ခလု တာယ ဝနံ ဂတာ’’တိ.

… ဒန္တိကာ ထေရီ….

၅. ဥဗ္ဗိရိထေရီဂါထာ

၅၁.

‘‘အမ္မ ဇီဝါတိ ဝနမှိ ကန္ဒသိ, အတ္တာနံ အဓိဂစ္ဆ ဥဗ္ဗိရိ;

စုလ္လာသီတိသဟဿာနိ, သဗ္ဗာ ဇီဝသနာမိကာ;

ဧတမှာဠာဟနေ ဒဍ္ဎာ, တာသံ ကမနုသောစသိ.

၅၂.

‘‘အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ, ဒုဒ္ဒသံ ဟဒယဿိတံ ;

ယံ မေ သောကပရေတာယ, ဓီတုသောကံ ဗျပါနုဒိ.

၅၃.

‘‘သာဇ္ဇ အဗ္ဗူဠှသလ္လာဟံ, နိစ္ဆာတာ ပရိနိဗ္ဗုတာ;

ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ, ဥပေမိ သရဏံ မုနိ’’န္တိ.

… ဥဗ္ဗိရီ ထေရီ….

၆. သုက္ကာထေရီဂါထာ

၅၄.

‘‘ကိံမေ ကတာ ရာဇဂဟေ မနုဿာ, မဓုံ ပီတာဝ အစ္ဆရေ;

ယေ သုက္ကံ န ဥပါသန္တိ, ဒေသေန္တိံ ဗုဒ္ဓသာသနံ.

၅၅.

‘‘တဉ္စ အပ္ပဋိဝါနီယံ, အသေစနကမောဇဝံ;

ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာ, ဝလာဟကမိဝဒ္ဓဂူ.

၅၆.

‘‘သုက္ကာ [Pg.386] သုက္ကေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဝီတရာဂါ သမာဟိတာ;

ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟန’’န္တိ.

… သုက္ကာ ထေရီ….

၇. သေလာထေရီဂါထာ

၅၇.

‘‘နတ္ထိ နိဿရဏံ လောကေ, ကိံ ဝိဝေကေန ကာဟသိ;

ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမရတိယော, မာဟု ပစ္ဆာနုတာပိနီ’’.

၅၈.

‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ, ခန္ဓာသံ အဓိကုဋ္ဋနာ;

ယံ တွံ ‘ကာမရတိံ’ ဗြူသိ, ‘အရတီ’ ဒါနိ သာ မမ.

၅၉.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

… သေလာ ထေရီ….

၈. သောမာထေရီဂါထာ

၆၀.

‘‘ယံ တံ ဣသီဟိ ပတ္တဗ္ဗံ, ဌာနံ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ;

န တံ ဒွင်္ဂုလပညာယ, သက္ကာ ပပ္ပောတုမိတ္ထိယာ’’.

၆၁.

‘‘ဣတ္ထိဘာဝေါ နော ကိံ ကယိရာ, စိတ္တမှိ သုသမာဟိတေ;

ဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှိ, သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော.

၆၂.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

… သောမာ ထေရီ….

တိကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၄. စတုက္ကနိပါတော

၁. ဘဒ္ဒါကာပိလာနီထေရီဂါထာ

၆၃.

‘‘ပုတ္တော [Pg.387] ဗုဒ္ဓဿ ဒါယာဒေါ, ကဿပေါ သုသမာဟိတော;

ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ယောဝေဒိ, သဂ္ဂါပါယဉ္စ ပဿတိ.

၆၄.

‘‘အထော ဇာတိက္ခယံ ပတ္တော, အဘိညာဝေါသိတော မုနိ;

ဧတာဟိ တီဟိ ဝိဇ္ဇာဟိ, တေဝိဇ္ဇော ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော.

၆၅.

‘‘တထေဝ ဘဒ္ဒါ ကာပိလာနီ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနီ;

ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟနံ.

၆၆.

‘‘ဒိသွာ အာဒီနဝံ လောကေ, ဥဘော ပဗ္ဗဇိတာ မယံ;

တျမှ ခီဏာသဝါ ဒန္တာ, သီတိဘူတမှ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… ဘဒ္ဒါ ကာပိလာနီ ထေရီ….

စတုက္ကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၅. ပဉ္စကနိပါတော

၁. အညတရာထေရီဂါထာ

၆၇.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ[Pg.388], ယတော ပဗ္ဗဇိတာ အဟံ;

နာစ္ဆရာသံဃာတမတ္တမ္ပိ, စိတ္တဿူပသမဇ္ဈဂံ.

၆၈.

‘‘အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ, ကာမရာဂေနဝဿုတာ;

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တီ, ဝိဟာရံ ပါဝိသိံ အဟံ.

၆၉.

‘‘သာ ဘိက္ခုနိံ ဥပါဂစ္ဆိံ, ယာ မေ သဒ္ဓါယိကာ အဟု;

သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ခန္ဓာယတနဓာတုယော.

၇၀.

‘‘တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာန, ဧကမန္တေ ဥပါဝိသိံ;

ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ.

၇၁.

‘‘စေတောပရိစ္စဉာဏဉ္စ, သောတဓာတု ဝိသောဓိတာ;

ဣဒ္ဓီပိ မေ သစ္ဆိကတာ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော;

ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… အညတရာ ထေရီ ….

၂. ဝိမလာထေရီဂါထာ

၇၂.

‘‘မတ္တာ ဝဏ္ဏေန ရူပေန, သောဘဂ္ဂေန ယသေန စ;

ယောဗ္ဗနေန စုပတ္ထဒ္ဓါ, အညာသမတိမညိဟံ.

၇၃.

‘‘ဝိဘူသေတွာ ဣမံ ကာယံ, သုစိတ္တံ ဗာလလာပနံ;

အဋ္ဌာသိံ ဝေသိဒွါရမှိ, လုဒ္ဒေါ ပါသမိဝေါဍ္ဍိယ.

၇၄.

‘‘ပိလန္ဓနံ ဝိဒံသေန္တီ, ဂုယှံ ပကာသိကံ ဗဟုံ;

အကာသိံ ဝိဝိဓံ မာယံ, ဥဇ္ဇဂ္ဃန္တီ ဗဟုံ ဇနံ.

၇၅.

‘‘သာဇ္ဇ ပိဏ္ဍံ စရိတွာန, မုဏ္ဍာ သံဃာဋိပါရုတာ;

နိသိန္နာ ရုက္ခမူလမှိ, အဝိတက္ကဿ လာဘိနီ.

၇၆.

‘‘သဗ္ဗေ ယောဂါ သမုစ္ဆိန္နာ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

ခေပေတွာ အာသဝေ သဗ္ဗေ, သီတိဘူတာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… ဝိမလာ ပုရာဏဂဏိကာ ထေရီ….

၃. သီဟာထေရီဂါထာ

၇၇.

‘‘အယောနိသော [Pg.389] မနသိကာရာ, ကာမရာဂေန အဋ္ဋိတာ;

အဟောသိံ ဥဒ္ဓတာ ပုဗ္ဗေ, စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ.

၇၈.

‘‘ပရိယုဋ္ဌိတာ က္လေသေဟိ, သုဘသညာနုဝတ္တိနီ;

သမံ စိတ္တဿ န လဘိံ, ရာဂစိတ္တဝသာနုဂါ.

၇၉.

‘‘ကိသာ ပဏ္ဍု ဝိဝဏ္ဏာ စ, သတ္တ ဝဿာနိ စာရိဟံ;

နာဟံ ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ, သုခံ ဝိန္ဒိံ သုဒုက္ခိတာ.

၈၀.

‘‘တတော ရဇ္ဇုံ ဂဟေတွာန, ပါဝိသိံ ဝနမန္တရံ;

ဝရံ မေ ဣဓ ဥဗ္ဗန္ဓံ, ယဉ္စ ဟီနံ ပုနာစရေ.

၈၁.

‘‘ဒဠှပါသံ ကရိတွာန, ရုက္ခသာခါယ ဗန္ဓိယ;

ပက္ခိပိံ ပါသံ ဂီဝါယံ, အထ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ’’တိ.

… သီဟာ ထေရီ….

၄. သုန္ဒရီနန္ဒာထေရီဂါထာ

၈၂.

‘‘အာတုရံ အသုစိံ ပူတိံ, ပဿ နန္ဒေ သမုဿယံ;

အသုဘာယ စိတ္တံ ဘာဝေဟိ, ဧကဂ္ဂံ သုသမာဟိတံ.

၈၃.

‘‘ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတံ, ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒံ;

ဒုဂ္ဂန္ဓံ ပူတိကံ ဝါတိ, ဗာလာနံ အဘိနန္ဒိတံ.

၈၄.

‘‘ဧဝမေတံ အဝေက္ခန္တီ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတာ;

တတော သကာယ ပညာယ, အဘိနိဗ္ဗိဇ္ဈ ဒက္ခိသံ.

၈၅.

‘‘တဿာ မေ အပ္ပမတ္တာယ, ဝိစိနန္တိယာ ယောနိသော;

ယထာဘူတံ အယံ ကာယော, ဒိဋ္ဌော သန္တရဗာဟိရော.

၈၆.

‘‘အထ နိဗ္ဗိန္ဒဟံ ကာယေ, အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဝိရဇ္ဇဟံ;

အပ္ပမတ္တာ ဝိသံယုတ္တာ, ဥပသန္တာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… သုန္ဒရီနန္ဒာ ထေရီ….

၅. နန္ဒုတ္တရာထေရီဂါထာ

၈၇.

‘‘အဂ္ဂိံ စန္ဒဉ္စ သူရိယဉ္စ, ဒေဝတာ စ နမဿိဟံ;

နဒီတိတ္ထာနိ ဂန္တွာန, ဥဒကံ ဩရုဟာမိဟံ.

၈၈.

‘‘ဗဟူဝတသမာဒါနာ[Pg.390], အဍ္ဎံ သီသဿ ဩလိခိံ;

ဆမာယ သေယျံ ကပ္ပေမိ, ရတ္တိံ ဘတ္တံ န ဘုဉ္ဇဟံ.

၈၉.

‘‘ဝိဘူသာမဏ္ဍနရတာ, နှာပနုစ္ဆာဒနေဟိ စ;

ဥပကာသိံ ဣမံ ကာယံ, ကာမရာဂေန အဋ္ဋိတာ.

၉၀.

‘‘တတော သဒ္ဓံ လဘိတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

ဒိသွာ ကာယံ ယထာဘူတံ, ကာမရာဂေါ သမူဟတော.

၉၁.

‘‘သဗ္ဗေ ဘဝါ သမုစ္ဆိန္နာ, ဣစ္ဆာ စ ပတ္ထနာပိ စ;

သဗ္ဗယောဂဝိသံယုတ္တာ, သန္တိံ ပါပုဏိ စေတသော’’တိ.

… နန္ဒုတ္တရာ ထေရီ….

၆. မိတ္တာကာဠီထေရီဂါထာ

၉၂.

‘‘သဒ္ဓါယ ပဗ္ဗဇိတွာန, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

ဝိစရိံဟံ တေန တေန, လာဘသက္ကာရဥဿုကာ.

၉၃.

‘‘ရိဉ္စိတွာ ပရမံ အတ္ထံ, ဟီနမတ္ထံ အသေဝိဟံ;

ကိလေသာနံ ဝသံ ဂန္တွာ, သာမညတ္ထံ န ဗုဇ္ဈိဟံ.

၉၄.

‘‘တဿာ မေ အဟု သံဝေဂေါ, နိသိန္နာယ ဝိဟာရကေ;

ဥမ္မဂ္ဂပဋိပန္နာမှိ, တဏှာယ ဝသမာဂတာ.

၉၅.

‘‘အပ္ပကံ ဇီဝိတံ မယှံ, ဇရာ ဗျာဓိ စ မဒ္ဒတိ;

ပုရာယံ ဘိဇ္ဇတိ ကာယော, န မေ ကာလော ပမဇ္ဇိတုံ.

၉၆.

‘‘ယထာဘူတမဝေက္ခန္တီ, ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ;

ဝိမုတ္တစိတ္တာ ဥဋ္ဌာသိံ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

… မိတ္တာ ကာဠီ ထေရီ….

၇. သကုလာထေရီဂါထာ

၉၇.

‘‘အဂါရသ္မိံ ဝသန္တီဟံ, ဓမ္မံ သုတွာန ဘိက္ခုနော;

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဓမ္မံ, နိဗ္ဗာနံ ပဒမစ္စုတံ.

၉၈.

‘‘သာဟံ ပုတ္တံ ဓီတရဉ္စ, ဓနဓညဉ္စ ဆဍ္ဍိယ;

ကေသေ ဆေဒါပယိတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

၉၉.

‘‘သိက္ခမာနာ [Pg.391] အဟံ သန္တီ, ဘာဝေန္တီ မဂ္ဂမဉ္ဇသံ;

ပဟာသိံ ရာဂဒေါသဉ္စ, တဒေကဋ္ဌေ စ အာသဝေ.

၁၀၀.

‘‘ဘိက္ခုနီ ဥပသမ္ပဇ္ဇ, ပုဗ္ဗဇာတိမနုဿရိံ;

ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ, ဝိမလံ သာဓုဘာဝိတံ.

၁၀၁.

‘‘သင်္ခါရေ ပရတော ဒိသွာ, ဟေတုဇာတေ ပလောကိတေ ;

ပဟာသိံ အာသဝေ သဗ္ဗေ, သီတိဘူတာမှိ နိဗ္ဗုတာ’’တိ.

… သကုလာ ထေရီ….

၈. သောဏာထေရီဂါထာ

၁၀၂.

‘‘ဒသ ပုတ္တေ ဝိဇာယိတွာ, အသ္မိံ ရူပသမုဿယေ;

တတောဟံ ဒုဗ္ဗလာ ဇိဏ္ဏာ, ဘိက္ခုနိံ ဥပသင်္ကမိံ.

၁၀၃.

‘‘သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ခန္ဓာယတနဓာတုယော;

တဿာ ဓမ္မံ သုဏိတွာန, ကေသေ ဆေတွာန ပဗ္ဗဇိံ.

၁၀၄.

‘‘တဿာ မေ သိက္ခမာနာယ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ယတ္ထ မေ ဝုသိတံ ပုရေ.

၁၀၅.

‘‘အနိမိတ္တဉ္စ ဘာဝေမိ, ဧကဂ္ဂါ သုသမာဟိတာ;

အနန္တရာဝိမောက္ခာသိံ, အနုပါဒါယ နိဗ္ဗုတာ.

၁၀၆.

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ, တိဋ္ဌန္တိ ဆိန္နမူလကာ;

ဓိ တဝတ္ထု ဇရေ ဇမ္မေ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

… သောဏာ ထေရီ….

၉. ဘဒ္ဒါကုဏ္ဍလကေသာထေရီဂါထာ

၁၀၇.

‘‘လူနကေသီ ပင်္ကဓရီ, ဧကသာဋီ ပုရေ စရိံ;

အဝဇ္ဇေ ဝဇ္ဇမတိနီ, ဝဇ္ဇေ စာဝဇ္ဇဒဿိနီ.

၁၀၈.

‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ, ဂိဇ္ဈကူဋမှိ ပဗ္ဗတေ;

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ, ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ.

၁၀၉.

‘‘နိဟစ္စ ဇာဏုံ ဝန္ဒိတွာ, သမ္မုခါ အဉ္ဇလိံ အကံ;

‘ဧဟိ ဘဒ္ဒေ’တိ မံ အဝစ, သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါ.

၁၁၀.

‘‘စိဏ္ဏာ [Pg.392] အင်္ဂါ စ မဂဓာ, ဝဇ္ဇီ ကာသီ စ ကောသလာ;

အနဏာ ပဏ္ဏာသဝဿာနိ, ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ အဘုဉ္ဇဟံ.

၁၁၁.

‘‘ပုညံ ဝတ ပသဝိ ဗဟုံ, သပ္ပညော ဝတာယံ ဥပါသကော;

ယော ဘဒ္ဒါယ စီဝရံ အဒါသိ, ဝိပ္ပမုတ္တာယ သဗ္ဗဂန္ထေဟီ’’တိ.

… ဘဒ္ဒါ ကုဏ္ဍလကေသာ ထေရီ….

၁၀. ပဋာစာရာထေရီဂါထာ

၁၁၂.

‘‘နင်္ဂလေဟိ ကသံ ခေတ္တံ, ဗီဇာနိ ပဝပံ ဆမာ;

ပုတ္တဒါရာနိ ပေါသေန္တာ, ဓနံ ဝိန္ဒန္တိ မာဏဝါ.

၁၁၃.

‘‘ကိမဟံ သီလသမ္ပန္နာ, သတ္ထုသာသနကာရိကာ;

နိဗ္ဗာနံ နာဓိဂစ္ဆာမိ, အကုသီတာ အနုဒ္ဓတာ.

၁၁၄.

‘‘ပါဒေ ပက္ခာလယိတွာန, ဥဒကေသု ကရောမဟံ;

ပါဒေါဒကဉ္စ ဒိသွာန, ထလတော နိန္နမာဂတံ.

၁၁၅.

‘‘တတော စိတ္တံ သမာဓေသိံ, အဿံ ဘဒြံဝဇာနိယံ;

တတော ဒီပံ ဂဟေတွာန, ဝိဟာရံ ပါဝိသိံ အဟံ;

သေယျံ ဩလောကယိတွာန, မဉ္စကမှိ ဥပါဝိသိံ.

၁၁၆.

‘‘တတော သူစိံ ဂဟေတွာန, ဝဋ္ဋိံ ဩကဿယာမဟံ;

ပဒီပဿေဝ နိဗ္ဗာနံ, ဝိမောက္ခော အဟု စေတသော’’တိ.

… ပဋာစာရာ ထေရီ….

၁၁. တိံသမတ္တာထေရီဂါထာ

၁၁၇.

‘‘‘မုသလာနိ ဂဟေတွာန, ဓညံ ကောဋ္ဋေန္တိ မာဏဝါ ;

ပုတ္တဒါရာနိ ပေါသေန္တာ, ဓနံ ဝိန္ဒန္တိ မာဏဝါ.

၁၁၈.

‘‘‘ကရောထ ဗုဒ္ဓသာသနံ, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ;

ခိပ္ပံ ပါဒါနိ ဓောဝိတွာ, ဧကမန္တေ နိသီဒထ;

စေတောသမထမနုယုတ္တာ, ကရောထ ဗုဒ္ဓသာသနံ’.

၁၁၉.

‘‘တဿာ တာ ဝစနံ သုတွာ, ပဋာစာရာယ သာသနံ;

ပါဒေ ပက္ခာလယိတွာန, ဧကမန္တံ ဥပါဝိသုံ;

စေတောသမထမနုယုတ္တာ, အကံသု ဗုဒ္ဓသာသနံ.

၁၂၀.

‘‘ရတ္တိယာ [Pg.393] ပုရိမေ ယာမေ, ပုဗ္ဗဇာတိမနုဿရုံ;

ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယုံ;

ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, တမောခန္ဓံ ပဒါလယုံ.

၁၂၁.

‘‘ဥဋ္ဌာယ ပါဒေ ဝန္ဒိံသု, ‘ကတာ တေ အနုသာသနီ;

ဣန္ဒံဝ ဒေဝါ တိဒသာ, သင်္ဂါမေ အပရာဇိတံ;

ပုရက္ခတွာ ဝိဟဿာမ, တေဝိဇ္ဇာမှ အနာသဝါ’’’တိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ တိံသမတ္တာ ထေရီ ဘိက္ခုနိယော ပဋာစာရာယ သန္တိကေ အညံ ဗျာကရိံသူတိ.

၁၂. စန္ဒာထေရီဂါထာ

၁၂၂.

‘‘ဒုဂ္ဂတာဟံ ပုရေ အာသိံ, ဝိဓဝါ စ အပုတ္တိကာ;

ဝိနာ မိတ္တေဟိ ဉာတီဟိ, ဘတ္တစောဠဿ နာဓိဂံ.

၁၂၃.

‘‘ပတ္တံ ဒဏ္ဍဉ္စ ဂဏှိတွာ, ဘိက္ခမာနာ ကုလာ ကုလံ;

သီတုဏှေန စ ဍယှန္တီ, သတ္တ ဝဿာနိ စာရိဟံ.

၁၂၄.

‘‘ဘိက္ခုနိံ ပုန ဒိသွာန, အန္နပါနဿ လာဘိနိံ;

ဥပသင်္ကမ္မ အဝေါစံ, ‘ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနဂါရိယံ’.

၁၂၅.

‘‘သာ စ မံ အနုကမ္ပာယ, ပဗ္ဗာဇေသိ ပဋာစာရာ;

တတော မံ ဩဝဒိတွာန, ပရမတ္ထေ နိယောဇယိ.

၁၂၆.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, အကာသိံ အနုသာသနိံ;

အမောဃော အယျာယောဝါဒေါ, တေဝိဇ္ဇာမှိ အနာသဝါ’’တိ.

… စန္ဒာ ထေရီ….

ပဉ္စကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၆. ဆက္ကနိပါတော

၁. ပဉ္စသတမတ္တာထေရီဂါထာ

၁၂၇.

‘‘ယဿ [Pg.394] မဂ္ဂံ န ဇာနာသိ, အာဂတဿ ဂတဿ ဝါ;

တံ ကုတော စာဂတံ သတ္တံ, ‘မမ ပုတ္တော’တိ ရောဒသိ.

၁၂၈.

‘‘မဂ္ဂဉ္စ ခေါဿ ဇာနာသိ, အာဂတဿ ဂတဿ ဝါ;

န နံ သမနုသောစေသိ, ဧဝံဓမ္မာ ဟိ ပါဏိနော.

၁၂၉.

‘‘အယာစိတော တတာဂစ္ဆိ, နာနုညာတော ဣတော ဂတော;

ကုတောစိ နူန အာဂန္တွာ, ဝသိတွာ ကတိပါဟကံ;

ဣတောပိ အညေန ဂတော, တတောပညေန ဂစ္ဆတိ.

၁၃၀.

‘‘ပေတော မနုဿရူပေန, သံသရန္တော ဂမိဿတိ;

ယထာဂတော တထာ ဂတော, ကာ တတ္ထ ပရိဒေဝနာ’’.

၁၃၁.

‘‘အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ, ဒုဒ္ဒသံ ဟဒယဿိတံ;

ယာ မေ သောကပရေတာယ, ပုတ္တသောကံ ဗျပါနုဒိ.

၁၃၂.

‘‘သာဇ္ဇ အဗ္ဗူဠှသလ္လာဟံ, နိစ္ဆာတာ ပရိနိဗ္ဗုတာ;

ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ, ဥပေမိ သရဏံ မုနိံ’’.

ဣတ္ထံ သုဒံ ပဉ္စသတမတ္တာ ထေရီ ဘိက္ခုနိယော…ပေ….

၂. ဝါသေဋ္ဌီထေရီဂါထာ

၁၃၃.

‘‘ပုတ္တသောကေနဟံ အဋ္ဋာ, ခိတ္တစိတ္တာ ဝိသညိနီ;

နဂ္ဂါ ပကိဏ္ဏကေသီ စ, တေန တေန ဝိစာရိဟံ.

၁၃၄.

‘‘ဝီထိ သင်္ကာရကူဋေသု, သုသာနေ ရထိယာသု စ;

အစရိံ တီဏိ ဝဿာနိ, ခုပ္ပိပါသာသမပ္ပိတာ.

၁၃၅.

‘‘အထဒ္ဒသာသိံ သုဂတံ, နဂရံ မိထိလံ ပတိ ;

အဒန္တာနံ ဒမေတာရံ, သမ္ဗုဒ္ဓမကုတောဘယံ.

၁၃၆.

‘‘သစိတ္တံ ပဋိလဒ္ဓါန, ဝန္ဒိတွာန ဥပါဝိသိံ;

သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, အနုကမ္ပာယ ဂေါတမော.

၁၃၇.

‘‘တဿ [Pg.395] ဓမ္မံ သုဏိတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

ယုဉ္ဇန္တီ သတ္ထုဝစနေ, သစ္ဆာကာသိံ ပဒံ သိဝံ.

၁၃၈.

‘‘သဗ္ဗေ သောကာ သမုစ္ဆိန္နာ, ပဟီနာ ဧတဒန္တိကာ;

ပရိညာတာ ဟိ မေ ဝတ္ထူ, ယတော သောကာန သမ္ဘဝေါ’’တိ.

… ဝါသေဋ္ဌီ ထေရီ….

၃. ခေမာထေရီဂါထာ

၁၃၉.

‘‘ဒဟရာ တွံ ရူပဝတီ, အဟမ္ပိ ဒဟရော ယုဝါ;

ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေန, ဧဟိ ခေမေ ရမာမသေ’’.

၁၄၀.

‘‘ဣမိနာ ပူတိကာယေန, အာတုရေန ပဘင်္ဂုနာ;

အဋ္ဋိယာမိ ဟရာယာမိ, ကာမတဏှာ သမူဟတာ.

၁၄၁.

‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ, ခန္ဓာသံ အဓိကုဋ္ဋနာ;

ယံ ‘တွံ ကာမရတိံ’ ဗြူသိ, ‘အရတီ’ ဒါနိ သာ မမ.

၁၄၂.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တက.

၁၄၃.

‘‘နက္ခတ္တာနိ နမဿန္တာ, အဂ္ဂိံ ပရိစရံ ဝနေ;

ယထာဘုစ္စမဇာနန္တာ, ဗာလာ သုဒ္ဓိမမညထ.

၁၄၄.

‘‘အဟဉ္စ ခေါ နမဿန္တီ, သမ္ဗုဒ္ဓံ ပုရိသုတ္တမံ;

ပမုတ္တာ သဗ္ဗဒုက္ခေဟိ, သတ္ထုသာသနကာရိကာ’’တိ.

… ခေမာ ထေရီ….

၄. သုဇာတာထေရီဂါထာ

၁၄၅.

‘‘အလင်္ကတာ သုဝသနာ, မာလိနီ စန္ဒနောက္ခိတာ;

သဗ္ဗာဘရဏသဉ္ဆန္နာ, ဒါသီဂဏပုရက္ခတာ.

၁၄၆.

‘‘အန္နံ ပါနဉ္စ အာဒါယ, ခဇ္ဇံ ဘောဇ္ဇံ အနပ္ပကံ;

ဂေဟတော နိက္ခမိတွာန, ဥယျာနမဘိဟာရယိံ.

၁၄၇.

‘‘တတ္ထ ရမိတွာ ကီဠိတွာ, အာဂစ္ဆန္တီ သကံ ဃရံ;

ဝိဟာရံ ဒဋ္ဌုံ ပါဝိသိံ, သာကေတေ အဉ္ဇနံ ဝနံ.

၁၄၈.

‘‘ဒိသွာန [Pg.396] လောကပဇ္ဇောတံ, ဝန္ဒိတွာန ဥပါဝိသိံ;

သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, အနုကမ္ပာယ စက္ခုမာ.

၁၄၉.

‘‘သုတွာ စ ခေါ မဟေသိဿ, သစ္စံ သမ္ပဋိဝိဇ္ဈဟံ;

တတ္ထေဝ ဝိရဇံ ဓမ္မံ, ဖုသယိံ အမတံ ပဒံ.

၁၅၀.

‘‘တတော ဝိညာတသဒ္ဓမ္မာ, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, အမောဃံ ဗုဒ္ဓသာသန’’န္တိ.

… သုဇာတာ ထေရီ….

၅. အနောပမာထေရီဂါထာ

၁၅၁.

‘‘ဥစ္စေ ကုလေ အဟံ ဇာတာ, ဗဟုဝိတ္တေ မဟဒ္ဓနေ;

ဝဏ္ဏရူပေန သမ္ပန္နာ, ဓီတာ မဇ္ဈဿ အတြဇာ.

၁၅၂.

‘‘ပတ္ထိတာ ရာဇပုတ္တေဟိ, သေဋ္ဌိပုတ္တေဟိ ဂိဇ္ဈိတာ ;

ပိတု မေ ပေသယီ ဒူတံ, ဒေထ မယှံ အနောပမံ.

၁၅၃.

‘‘ယတ္တကံ တုလိတာ ဧသာ, တုယှံ ဓီတာ အနောပမာ;

တတော အဋ္ဌဂုဏံ ဒဿံ, ဟိရညံ ရတနာနိ စ.

၁၅၄.

‘‘သာဟံ ဒိသွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ, လောကဇေဋ္ဌံ အနုတ္တရံ;

တဿ ပါဒါနိ ဝန္ဒိတွာ, ဧကမန္တံ ဥပါဝိသိံ.

၁၅၅.

‘‘သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, အနုကမ္ပာယ ဂေါတမော;

နိသိန္နာ အာသနေ တသ္မိံ, ဖုသယိံ တတိယံ ဖလံ.

၁၅၆.

‘‘တတော ကေသာနိ ဆေတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

အဇ္ဇ မေ သတ္တမီ ရတ္တိ, ယတော တဏှာ ဝိသောသိတာ’’တိ.

… အနောပမာ ထေရီ….

၆. မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီဂါထာ

၁၅၇.

‘‘ဗုဒ္ဓ ဝီရ နမော တျတ္ထု, သဗ္ဗသတ္တာနမုတ္တမ;

ယော မံ ဒုက္ခာ ပမောစေသိ, အညဉ္စ ဗဟုကံ ဇနံ.

၁၅၈.

‘‘သဗ္ဗဒုက္ခံ ပရိညာတံ, ဟေတုတဏှာ ဝိသောသိတာ;

ဘာဝိတော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ, နိရောဓော ဖုသိတော မယာ.

၁၅၉.

‘‘မာတာ [Pg.397] ပုတ္တော ပိတာ ဘာတာ, အယျကာ စ ပုရေ အဟုံ;

ယထာဘုစ္စမဇာနန္တီ, သံသရိံဟံ အနိဗ္ဗိသံ.

၁၆၀.

‘‘ဒိဋ္ဌော ဟိ မေ သော ဘဂဝါ, အန္တိမောယံ သမုဿယော;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

၁၆၁.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယေ ပဟိတတ္တေ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမေ;

သမဂ္ဂေ သာဝကေ ပဿေ, ဧသာ ဗုဒ္ဓါန ဝန္ဒနာ.

၁၆၂.

‘‘ဗဟူနံ ဝတ အတ္ထာယ, မာယာ ဇနယိ ဂေါတမံ;

ဗျာဓိမရဏတုန္နာနံ, ဒုက္ခက္ခန္ဓံ ဗျပါနုဒီ’’တိ.

… မဟာပဇာပတိဂေါတမီ ထေရီ….

၇. ဂုတ္တာထေရီဂါထာ

၁၆၃.

‘‘ဂုတ္တေ ယဒတ္ထံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, ဟိတွာ ပုတ္တံ ဝသုံ ပိယံ;

တမေဝ အနုဗြူဟေဟိ, မာ စိတ္တဿ ဝသံ ဂမိ.

၁၆၄.

‘‘စိတ္တေန ဝဉ္စိတာ သတ္တာ, မာရဿ ဝိသယေ ရတာ;

အနေကဇာတိသံသာရံ, သန္ဓာဝန္တိ အဝိဒ္ဒသူ.

၁၆၅.

‘‘ကာမစ္ဆန္ဒဉ္စ ဗျာပါဒံ, သက္ကာယဒိဋ္ဌိမေဝ စ;

သီလဗ္ဗတပရာမာသံ, ဝိစိကိစ္ဆဉ္စ ပဉ္စမံ.

၁၆၆.

‘‘သံယောဇနာနိ ဧတာနိ, ပဇဟိတွာန ဘိက္ခုနီ;

ဩရမ္ဘာဂမနီယာနိ, နယိဒံ ပုနရေဟိသိ.

၁၆၇.

‘‘ရာဂံ မာနံ အဝိဇ္ဇဉ္စ, ဥဒ္ဓစ္စဉ္စ ဝိဝဇ္ဇိယ;

သံယောဇနာနိ ဆေတွာန, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿသိ.

၁၆၈.

‘‘ခေပေတွာ ဇာတိသံသာရံ, ပရိညာယ ပုနဗ္ဘဝံ;

ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ နိစ္ဆာတာ, ဥပသန္တာ စရိဿတီ’’တိ.

… ဂုတ္တာ ထေရီ….

၈. ဝိဇယာထေရီဂါထာ

၁၆၉.

‘‘စတုက္ခတ္တုံ ပဉ္စက္ခတ္တုံ, ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ;

အလဒ္ဓါ စေတသော သန္တိံ, စိတ္တေ အဝသဝတ္တိနီ.

၁၇၀.

‘‘ဘိက္ခုနိံ [Pg.398] ဥပသင်္ကမ္မ, သက္ကစ္စံ ပရိပုစ္ဆဟံ;

သာ မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ဓာတုအာယတနာနိ စ.

၁၇၁.

‘‘စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ, ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ စ;

ဗောဇ္ဈင်္ဂဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဥတ္တမတ္ထဿ ပတ္တိယာ.

၁၇၂.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ကရောန္တီ အနုသာသနိံ;

ရတ္တိယာ ပုရိမေ ယာမေ, ပုဗ္ဗဇာတိမနုဿရိံ.

၁၇၃.

‘‘ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယိံ;

ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, တမောခန္ဓံ ပဒါလယိံ.

၁၇၄.

‘‘ပီတိသုခေန စ ကာယံ, ဖရိတွာ ဝိဟရိံ တဒါ;

သတ္တမိယာ ပါဒေ ပသာရေသိံ, တမောခန္ဓံ ပဒါလိယာ’’တိ.

… ဝိဇယာ ထေရီ….

ဆက္ကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၇. သတ္တကနိပါတော

၁. ဥတ္တရာထေရီဂါထာ

၁၇၅.

‘‘‘မုသလာနိ [Pg.399] ဂဟေတွာန, ဓညံ ကောဋ္ဋေန္တိ မာဏဝါ;

ပုတ္တဒါရာနိ ပေါသေန္တာ, ဓနံ ဝိန္ဒန္တိ မာဏဝါ.

၁၇၆.

‘‘‘ဃဋေထ ဗုဒ္ဓသာသနေ, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ;

ခိပ္ပံ ပါဒါနိ ဓောဝိတွာ, ဧကမန္တံ နိသီဒထ.

၁၇၇.

‘‘‘စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတွာန, ဧကဂ္ဂံ သုသမာဟိတံ;

ပစ္စဝေက္ခထ သင်္ခါရေ, ပရတော နော စ အတ္တတော’.

၁၇၈.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ပဋာစာရာနုသာသနိံ;

ပါဒေ ပက္ခာလယိတွာန, ဧကမန္တေ ဥပါဝိသိံ.

၁၇၉.

‘‘ရတ္တိယာ ပုရိမေ ယာမေ, ပုဗ္ဗဇာတိမနုဿရိံ;

ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယိံ.

၁၈၀.

‘‘ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, တမောက္ခန္ဓံ ပဒါလယိံ;

တေဝိဇ္ဇာ အထ ဝုဋ္ဌာသိံ, ကတာ တေ အနုသာသနီ.

၁၈၁.

‘‘သက္ကံဝ ဒေဝါ တိဒသာ, သင်္ဂါမေ အပရာဇိတံ;

ပုရက္ခတွာ ဝိဟဿာမိ, တေဝိဇ္ဇာမှိ အနာသဝါ’’.

… ဥတ္တရာ ထေရီ….

၂. စာလာထေရီဂါထာ

၁၈၂.

‘‘သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာန, ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ;

ပဋိဝိဇ္ဈိ ပဒံ သန္တံ, သင်္ခါရူပသမံ သုခံ’’.

၁၈၃.

‘‘ကံ နု ဥဒ္ဒိဿ မုဏ္ဍာသိ, သမဏီ ဝိယ ဒိဿသိ;

န စ ရောစေသိ ပါသဏ္ဍေ, ကိမိဒံ စရသိ မောမုဟာ’’.

၁၈၄.

‘‘ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ပါသဏ္ဍာ, ဒိဋ္ဌိယော ဥပနိဿိတာ;

န တေ ဓမ္မံ ဝိဇာနန္တိ, န တေ ဓမ္မဿ ကောဝိဒါ.

၁၈၅.

‘‘အတ္ထိ သကျကုလေ ဇာတော, ဗုဒ္ဓေါ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော;

သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ဒိဋ္ဌီနံ သမတိက္ကမံ.

၁၈၆.

‘‘ဒုက္ခံ [Pg.400] ဒုက္ခသမုပ္ပာဒံ, ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ;

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

၁၈၇.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ဝိဟရိံ သာသနေ ရတာ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၁၈၈.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တက’’.

… စာလာ ထေရီ….

၃. ဥပစာလာထေရီဂါထာ

၁၈၉.

‘‘သတိမတီ စက္ခုမတီ, ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ;

ပဋိဝိဇ္ဈိံ ပဒံ သန္တံ, အကာပုရိသသေဝိတံ’’.

၁၉၀.

‘‘ကိံ နု ဇာတိံ န ရောစေသိ, ဇာတော ကာမာနိ ဘုဉ္ဇတိ;

ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမရတိယော, မာဟု ပစ္ဆာနုတာပိနီ’’.

၁၉၁.

‘‘ဇာတဿ မရဏံ ဟောတိ, ဟတ္ထပါဒါန ဆေဒနံ;

ဝဓဗန္ဓပရိက္လေသံ, ဇာတော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ.

၁၉၂.

‘‘အတ္ထိ သကျကုလေ ဇာတော, သမ္ဗုဒ္ဓေါ အပရာဇိတော;

သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ဇာတိယာ သမတိက္ကမံ.

၁၉၃.

‘‘ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုပ္ပာဒံ, ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ;

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

၁၉၄.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ဝိဟရိံ သာသနေ ရတာ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၁၉၅.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တက’’.

… ဥပစာလာ ထေရီ….

သတ္တကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၈. အဋ္ဌကနိပါတော

၁. သီသူပစာလာထေရီဂါထာ

၁၉၆.

‘‘ဘိက္ခုနီ [Pg.401] သီလသမ္ပန္နာ, ဣန္ဒြိယေသု သုသံဝုတာ;

အဓိဂစ္ဆေ ပဒံ သန္တံ, အသေစနကမောဇဝံ’’.

၁၉၇.

‘‘တာဝတိံသာ စ ယာမာ စ, တုသိတာ စာပိ ဒေဝတာ;

နိမ္မာနရတိနော ဒေဝါ, ယေ ဒေဝါ ဝသဝတ္တိနော;

တတ္ထ စိတ္တံ ပဏီဓေဟိ, ယတ္ထ တေ ဝုသိတံ ပုရေ’’.

၁၉၈.

‘‘တာဝတိံသာ စ ယာမာ စ, တုသိတာ စာပိ ဒေဝတာ;

နိမ္မာနရတိနော ဒေဝါ, ယေ ဒေဝါ ဝသဝတ္တိနော.

၁၉၉.

‘‘ကာလံ ကာလံ ဘဝါဘဝံ, သက္ကာယသ္မိံ ပုရက္ခတာ;

အဝီတိဝတ္တာ သက္ကာယံ, ဇာတိမရဏသာရိနော.

၂၀၀.

‘‘သဗ္ဗော အာဒီပိတော လောကော, သဗ္ဗော လောကော ပဒီပိတော;

သဗ္ဗော ပဇ္ဇလိတော လောကော, သဗ္ဗော လောကော ပကမ္ပိတော.

၂၀၁.

‘‘အကမ္ပိယံ အတုလိယံ, အပုထုဇ္ဇနသေဝိတံ;

ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မမဒေသေသိ, တတ္ထ မေ နိရတော မနော.

၂၀၂.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ဝိဟရိံ သာသနေ ရတာ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၂၀၃.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တက’’.

… သီသူပစာလာ ထေရီ….

အဋ္ဌကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၉. နဝကနိပါတော

၁. ဝဍ္ဎမာတုထေရီဂါထာ

၂၀၄.

‘‘မာ [Pg.402] သု တေ ဝဍ္ဎ လောကမှိ, ဝနထော အာဟု ကုဒါစနံ;

မာ ပုတ္တက ပုနပ္ပုနံ, အဟု ဒုက္ခဿ ဘာဂိမာ.

၂၀၅.

‘‘သုခဉှိ ဝဍ္ဎ မုနယော, အနေဇာ ဆိန္နသံသယာ;

သီတိဘူတာ ဒမပ္ပတ္တာ, ဝိဟရန္တိ အနာသဝါ.

၂၀၆.

‘‘တေဟာနုစိဏ္ဏံ ဣသီဘိ, မဂ္ဂံ ဒဿနပတ္တိယာ;

ဒုက္ခဿန္တကိရိယာယ, တွံ ဝဍ္ဎ အနုဗြူဟယ’’.

၂၀၇.

‘‘ဝိသာရဒါဝ ဘဏသိ, ဧတမတ္ထံ ဇနေတ္တိ မေ;

မညာမိ နူန မာမိကေ, ဝနထော တေ န ဝိဇ္ဇတိ’’.

၂၀၈.

‘‘ယေ ကေစိ ဝဍ္ဎ သင်္ခါရာ, ဟီနာ ဥက္ကဋ္ဌမဇ္ဈိမာ;

အဏူပိ အဏုမတ္တောပိ, ဝနထော မေ န ဝိဇ္ဇတိ.

၂၀၉.

‘‘သဗ္ဗေ မေ အာသဝါ ခီဏာ, အပ္ပမတ္တဿ ဈာယတော;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ’’.

၂၁၀.

‘‘ဥဠာရံ ဝတ မေ မာတာ, ပတောဒံ သမဝဿရိ;

ပရမတ္ထသဉှိတာ ဂါထာ, ယထာပိ အနုကမ္ပိကာ.

၂၁၁.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, အနုသိဋ္ဌိံ ဇနေတ္တိယာ;

ဓမ္မသံဝေဂမာပါဒိံ, ယောဂက္ခေမဿ ပတ္တိယာ.

၂၁၂.

‘‘သောဟံ ပဓာနပဟိတတ္တော, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော;

မာတရာ စောဒိတော သန္တော, အဖုသိံ သန္တိမုတ္တမံ’’.

… ဝဍ္ဎမာတာ ထေရီ….

နဝကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၀. ဧကာဒသနိပါတော

၁. ကိသာဂေါတမီထေရီဂါထာ

၂၁၃.

‘‘ကလျာဏမိတ္တတာ [Pg.403] မုနိနာ, လောကံ အာဒိဿ ဝဏ္ဏိတာ;

ကလျာဏမိတ္တေ ဘဇမာနော, အပိ ဗာလော ပဏ္ဍိတော အဿ.

၂၁၄.

‘‘ဘဇိတဗ္ဗာ သပ္ပုရိသာ, ပညာ တထာ ဝဍ္ဎတိ ဘဇန္တာနံ;

ဘဇမာနော သပ္ပုရိသေ, သဗ္ဗေဟိပိ ဒုက္ခေဟိ ပမုစ္စေယျ.

၂၁၅.

‘‘ဒုက္ခဉ္စ ဝိဇာနေယျ, ဒုက္ခဿ စ သမုဒယံ နိရောဓံ;

အဋ္ဌင်္ဂိကဉ္စ မဂ္ဂံ, စတ္တာရိပိ အရိယသစ္စာနိ.

၂၁၆.

‘‘ဒုက္ခော ဣတ္ထိဘာဝေါ, အက္ခာတော ပုရိသဒမ္မသာရထိနာ;

သပတ္တိကမ္ပိ ဟိ ဒုက္ခံ, အပ္ပေကစ္စာ သကိံ ဝိဇာတာယော.

၂၁၇.

‘‘ဂလကေ အပိ ကန္တန္တိ, သုခုမာလိနိယော ဝိသာနိ ခါဒန္တိ;

ဇနမာရကမဇ္ဈဂတာ, ဥဘောပိ ဗျသနာနိ အနုဘောန္တိ.

၂၁၈.

‘‘ဥပဝိဇညာ ဂစ္ဆန္တီ, အဒ္ဒသာဟံ ပတိံ မတံ;

ပန္ထမှိ ဝိဇာယိတွာန, အပ္ပတ္တာဝ သကံ ဃရံ.

၂၁၉.

‘‘ဒွေ ပုတ္တာ ကာလကတာ, ပတီ စ ပန္ထေ မတော ကပဏိကာယ;

မာတာ ပိတာ စ ဘာတာ, ဍယှန္တိ စ ဧကစိတကာယံ.

၂၂၀.

‘‘ခီဏကုလီနေ ကပဏေ, အနုဘူတံ တေ ဒုခံ အပရိမာဏံ;

အဿူ စ တေ ပဝတ္တံ, ဗဟူနိ စ ဇာတိသဟဿာနိ.

၂၂၁.

‘‘ဝသိတာ သုသာနမဇ္ဈေ, အထောပိ ခါဒိတာနိ ပုတ္တမံသာနိ;

ဟတကုလိကာ သဗ္ဗဂရဟိတာ, မတပတိကာ အမတမဓိဂစ္ဆိံ.

၂၂၂.

‘‘ဘာဝိတော မေ မဂ္ဂေါ, အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော အမတဂါမီ;

နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကတံ, ဓမ္မာဒါသံ အဝေက္ခိံဟံ.

၂၂၃.

‘‘အဟမမှိ ကန္တသလ္လာ, ဩဟိတဘာရာ ကတဉှိ ကရဏီယံ;

ကိသာ ဂေါတမီ ထေရီ, ဝိမုတ္တစိတ္တာ ဣမံ ဘဏီ’’တိ.

… ကိသာ ဂေါတမီ ထေရီ….

ဧကာဒသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၁. ဒွါဒသကနိပါတော

၁. ဥပ္ပလဝဏ္ဏာထေရီဂါထာ

၂၂၄.

‘‘ဥဘော [Pg.404] မာတာ စ ဓီတာ စ, မယံ အာသုံ သပတ္တိယော;

တဿာ မေ အဟု သံဝေဂေါ, အဗ္ဘုတော လောမဟံသနော.

၂၂၅.

‘‘ဓိရတ္ထု ကာမာ အသုစီ, ဒုဂ္ဂန္ဓာ ဗဟုကဏ္ဋကာ;

ယတ္ထ မာတာ စ ဓီတာ စ, သဘရိယာ မယံ အဟုံ.

၂၂၆.

‘‘ကာမေသွာဒီနဝံ ဒိသွာ, နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတော;

သာ ပဗ္ဗဇ္ဇိံ ရာဇဂဟေ, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ.

၂၂၇.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓိတံ;

စေတောပရိစ္စဉာဏဉ္စ, သောတဓာတု ဝိသောဓိတာ.

၂၂၈.

‘‘ဣဒ္ဓီပိ မေ သစ္ဆိကတာ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော;

ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၂၂၉.

‘‘ဣဒ္ဓိယာ အဘိနိမ္မိတွာ, စတုရဿံ ရထံ အဟံ;

ဗုဒ္ဓဿ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ, လောကနာထဿ တာဒိနော’’.

၂၃၀.

‘‘သုပုပ္ဖိတဂ္ဂံ ဥပဂမ္မ ပါဒပံ, ဧကာ တုဝံ တိဋ္ဌသိ သာလမူလေ ;

န စာပိ တေ ဒုတိယော အတ္ထိ ကောစိ, န တွံ ဗာလေ ဘာယသိ ဓုတ္တကာနံ’’.

၂၃၁.

‘‘သတံ သဟဿာနိပိ ဓုတ္တကာနံ, သမာဂတာ ဧဒိသကာ ဘဝေယျုံ;

လောမံ န ဣဉ္ဇေ နပိ သမ္ပဝေဓေ, ကိံ မေ တုဝံ မာရ ကရိဿသေကော.

၂၃၂.

‘‘ဧသာ အန္တရဓာယာမိ, ကုစ္ဆိံ ဝါ ပဝိသာမိ တေ;

ဘမုကန္တရေ တိဋ္ဌာမိ, တိဋ္ဌန္တိံ မံ န ဒက္ခသိ.

၂၃၃.

‘‘စိတ္တမှိ [Pg.405] ဝသီဘူတာဟံ, ဣဒ္ဓိပါဒါ သုဘာဝိတာ;

ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၂၃၄.

‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ, ခန္ဓာသံ အဓိကုဋ္ဋနာ;

ယံ တွံ ‘ကာမရတိံ’ ဗြူသိ, ‘အရတီ’ ဒါနိ သာ မမ.

၂၃၅.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

… ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ထေရီ….

ဒွါဒသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၂. သောဠသနိပါတော

၁. ပုဏ္ဏာထေရီဂါထာ

၂၃၆.

‘‘ဥဒဟာရီ [Pg.406] အဟံ သီတေ, သဒါ ဥဒကမောတရိံ;

အယျာနံ ဒဏ္ဍဘယဘီတာ, ဝါစာဒေါသဘယဋ္ဋိတာ.

၂၃၇.

‘‘ကဿ ဗြာဟ္မဏ တွံ ဘီတော, သဒါ ဥဒကမောတရိ;

ဝေဓမာနေဟိ ဂတ္တေဟိ, သီတံ ဝေဒယသေ ဘုသံ’’.

၂၃၈.

ဇာနန္တီ ဝတ မံ ဘောတိ, ပုဏ္ဏိကေ ပရိပုစ္ဆသိ;

ကရောန္တံ ကုသလံ ကမ္မံ, ရုန္ဓန္တံ ကတပါပကံ.

၂၃၉.

‘‘ယော စ ဝုဍ္ဎော ဒဟရော ဝါ, ပါပကမ္မံ ပကုဗ္ဗတိ;

ဒကာဘိသေစနာ သောပိ, ပါပကမ္မာ ပမုစ္စတိ’’.

၂၄၀.

‘‘ကော နု တေ ဣဒမက္ခာသိ, အဇာနန္တဿ အဇာနကော;

ဒကာဘိသေစနာ နာမ, ပါပကမ္မာ ပမုစ္စတိ.

၂၄၁.

‘‘သဂ္ဂံ နူန ဂမိဿန္တိ, သဗ္ဗေ မဏ္ဍူကကစ္ဆပါ;

နာဂါ စ သုသုမာရာ စ, ယေ စညေ ဥဒကေ စရာ.

၂၄၂.

‘‘ဩရဗ္ဘိကာ သူကရိကာ, မစ္ဆိကာ မိဂဗန္ဓကာ;

စောရာ စ ဝဇ္ဈဃာတာ စ, ယေ စညေ ပါပကမ္မိနော;

ဒကာဘိသေစနာ တေပိ, ပါပကမ္မာ ပမုစ္စရေ.

၂၄၃.

‘‘သစေ ဣမာ နဒိယော တေ, ပါပံ ပုဗ္ဗေ ကတံ ဝဟုံ;

ပုညမ္ပိမာ ဝဟေယျုံ တေ, တေန တွံ ပရိဗာဟိရော.

၂၄၄.

‘‘ယဿ ဗြာဟ္မဏ တွံ ဘီတော, သဒါ ဥဒကမောတရိ;

တမေဝ ဗြဟ္မေ မာ ကာသိ, မာ တေ သီတံ ဆဝိံ ဟနေ’’.

၂၄၅.

‘‘ကုမ္မဂ္ဂပဋိပန္နံ မံ, အရိယမဂ္ဂံ သမာနယိ;

ဒကာဘိသေစနာ ဘောတိ, ဣမံ သာဋံ ဒဒါမိ တေ’’.

၂၄၆.

‘‘တုယှေဝ သာဋကော ဟောတု, နာဟမိစ္ဆာမိ သာဋကံ;

သစေ ဘာယသိ ဒုက္ခဿ, သစေ တေ ဒုက္ခမပ္ပိယံ.

၂၄၇.

‘‘မာကာသိ [Pg.407] ပါပကံ ကမ္မံ, အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရဟော;

သစေ စ ပါပကံ ကမ္မံ, ကရိဿသိ ကရောသိ ဝါ.

၂၄၈.

‘‘န တေ ဒုက္ခာ ပမုတျတ္ထိ, ဥပေစ္စာပိ ပလာယတော;

သစေ ဘာယသိ ဒုက္ခဿ, သစေ တေ ဒုက္ခမပ္ပိယံ.

၂၄၉.

‘‘ဥပေဟိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ;

သမာဒိယာဟိ သီလာနိ, တံ တေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ’’.

၂၅၀.

‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ;

သမာဒိယာမိ သီလာနိ, တံ မေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ.

၂၅၁.

‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓု ပုရေ အာသိံ, အဇ္ဇမှိ သစ္စဗြာဟ္မဏော;

တေဝိဇ္ဇော ဝေဒသမ္ပန္နော, သောတ္တိယော စမှိ နှာတကော’’တိ.

… ပုဏ္ဏာ ထေရီ….

သောဠသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၃. ဝီသတိနိပါတော

၁. အမ္ဗပါလီထေရီဂါထာ

၂၅၂.

‘‘ကာဠကာ [Pg.408] ဘမရဝဏ္ဏသာဒိသာ, ဝေလ္လိတဂ္ဂါ မမ မုဒ္ဓဇာ အဟုံ;

တေ ဇရာယ သာဏဝါကသာဒိသာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၃.

‘‘ဝါသိတောဝ သုရဘီ ကရဏ္ဍကော, ပုပ္ဖပူရ မမ ဥတ္တမင်္ဂဇော.

တံ ဇရာယထ သလောမဂန္ဓိကံ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၄.

‘‘ကာနနံဝ သဟိတံ သုရောပိတံ, ကောစ္ဆသူစိဝိစိတဂ္ဂသောဘိတံ;

တံ ဇရာယ ဝိရလံ တဟိံ တဟိံ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၅.

‘‘ကဏှခန္ဓကသုဝဏ္ဏမဏ္ဍိတံ, သောဘတေ သုဝေဏီဟိလင်္ကတံ;

တံ ဇရာယ ခလိတံ သိရံ ကတံ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၆.

‘‘စိတ္တကာရသုကတာဝ လေခိကာ, သောဘရေ သု ဘမုကာ ပုရေ မမ;

တာ ဇရာယ ဝလိဘိပ္ပလမ္ဗိတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၇.

‘‘ဘဿရာ သုရုစိရာ ယထာ မဏီ, နေတ္တဟေသုမဘိနီလမာယတာ;

တေ ဇရာယဘိဟတာ န သောဘရေ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၈.

‘‘သဏှတုင်္ဂသဒိသီ [Pg.409] စ နာသိကာ, သောဘတေ သု အဘိယောဗ္ဗနံ ပတိ;

သာ ဇရာယ ဥပကူလိတာ ဝိယ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၅၉.

‘‘ကင်္ကဏံ ဝ သုကတံ သုနိဋ္ဌိတံ, သောဘရေ သု မမ ကဏ္ဏပါဠိယော;

တာ ဇရာယ ဝလိဘိပ္ပလမ္ဗိတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၀.

‘‘ပတ္တလီမကုလဝဏ္ဏသာဒိသာ, သောဘရေ သု ဒန္တာ ပုရေ မမ;

တေ ဇရာယ ခဏ္ဍိတာ စာသိတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၁.

‘‘ကာနနမှိ ဝနသဏ္ဍစာရိနီ, ကောကိလာဝ မဓုရံ နိကူဇိဟံ;

တံ ဇရာယ ခလိတံ တဟိံ တဟိံ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၂.

‘‘သဏှကမ္ဗုရိဝ သုပ္ပမဇ္ဇိတာ, သောဘတေ သု ဂီဝါ ပုရေ မမ;

သာ ဇရာယ ဘဂ္ဂါ ဝိနာမိတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၃.

‘‘ဝဋ္ဋပလိဃသဒိသောပမာ ဥဘော, သောဘရေ သု ဗာဟာ ပုရေ မမ;

တာ ဇရာယ ယထ ပါဋလိဗ္ဗလိတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၄.

‘‘သဏှမုဒ္ဒိကသုဝဏ္ဏမဏ္ဍိတာ, သောဘရေ သု ဟတ္ထာ ပုရေ မမ;

တေ ဇရာယ ယထာ မူလမူလိကာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၅.

‘‘ပီနဝဋ္ဋသဟိတုဂ္ဂတာ [Pg.410] ဥဘော, သောဘရေ သု ထနကာ ပုရေ မမ;

ထေဝိကီဝ လမ္ဗန္တိ နောဒကာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၆.

‘‘ကဉ္စနဿဖလကံဝ သမ္မဋ္ဌံ, သောဘတေ သု ကာယော ပုရေ မမ;

သော ဝလီဟိ သုခုမာဟိ ဩတတော, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၇.

‘‘နာဂဘောဂသဒိသောပမာ ဥဘော, သောဘရေ သု ဦရူ ပုရေ မမ;

တေ ဇရာယ ယထာ ဝေဠုနာဠိယော, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၈.

‘‘သဏှနူပုရသုဝဏ္ဏမဏ္ဍိတာ, သောဘရေ သု ဇင်္ဃာ ပုရေ မမ;

တာ ဇရာယ တိလဒဏ္ဍကာရိဝ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၆၉.

‘‘တူလပုဏ္ဏသဒိသောပမာ ဥဘော, သောဘရေ သု ပါဒါ ပုရေ မမ;

တေ ဇရာယ ဖုဋိတာ ဝလီမတာ, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ.

၂၇၀.

‘‘ဧဒိသော အဟု အယံ သမုဿယော, ဇဇ္ဇရော ဗဟုဒုက္ခာနမာလယော;

သောပလေပပတိတော ဇရာဃရော, သစ္စဝါဒိဝစနံ အနညထာ’’.

… အမ္ဗပါလီ ထေရီ….

၂. ရောဟိနီထေရီဂါထာ

၂၇၁.

‘‘‘သမဏာ’တိ ဘောတိ သုပိ, ‘သမဏာ’တိ ပဗုဇ္ဈသိ ;

သမဏာနေဝ ကိတ္တေသိ, သမဏီ နူန ဘဝိဿသိ.

၂၇၂.

‘‘ဝိပုလံ [Pg.411] အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ, သမဏာနံ ပဝေစ္စသိ ;

ရောဟိနီ ဒါနိ ပုစ္ဆာမိ, ကေန တေ သမဏာ ပိယာ.

၂၇၃.

‘‘အကမ္မကာမာ အလသာ, ပရဒတ္တူပဇီဝိနော;

အာသံသုကာ သာဒုကာမာ, ကေန တေ သမဏာ ပိယာ’’.

၂၇၄.

‘‘စိရဿံ ဝတ မံ တာတ, သမဏာနံ ပရိပုစ္ဆသိ;

တေသံ တေ ကိတ္တယိဿာမိ, ပညာသီလပရက္ကမံ.

၂၇၅.

‘‘ကမ္မကာမာ အနလသာ, ကမ္မသေဋ္ဌဿ ကာရကာ;

ရာဂံ ဒေါသံ ပဇဟန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၇၆.

‘‘တီဏိ ပါပဿ မူလာနိ, ဓုနန္တိ သုစိကာရိနော;

သဗ္ဗံ ပါပံ ပဟီနေသံ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၇၇.

‘‘ကာယကမ္မံ သုစိ နေသံ, ဝစီကမ္မဉ္စ တာဒိသံ;

မနောကမ္မံ သုစိ နေသံ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၇၈.

‘‘ဝိမလာ သင်္ခမုတ္တာဝ, သုဒ္ဓါ သန္တရဗာဟိရာ;

ပုဏ္ဏာ သုက္ကာန ဓမ္မာနံ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၇၉.

‘‘ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ, အရိယာ ဓမ္မဇီဝိနော;

အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ဒေသေန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၀.

‘‘ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ, အရိယာ ဓမ္မဇီဝိနော;

ဧကဂ္ဂစိတ္တာ သတိမန္တော, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၁.

‘‘ဒူရင်္ဂမာ သတိမန္တော, မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတာ;

ဒုက္ခဿန္တံ ပဇာနန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၂.

‘‘ယသ္မာ ဂါမာ ပက္ကမန္တိ, န ဝိလောကေန္တိ ကိဉ္စနံ;

အနပေက္ခာဝ ဂစ္ဆန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၃.

‘‘န တေသံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တိ, န ကုမ္ဘိံ န ခဠောပိယံ;

ပရိနိဋ္ဌိတမေသာနာ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၄.

‘‘န တေ ဟိရညံ ဂဏှန္တိ, န သုဝဏ္ဏံ န ရူပိယံ;

ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ.

၂၈၅.

‘‘နာနာကုလာ [Pg.412] ပဗ္ဗဇိတာ, နာနာဇနပဒေဟိ စ;

အညမညံ ပိယာယန္တိ, တေန မေ သမဏာ ပိယာ’’.

၂၈၆.

‘‘အတ္ထာယ ဝတ နော ဘောတိ, ကုလေ ဇာတာသိ ရောဟိနီ;

သဒ္ဓါ ဗုဒ္ဓေ စ ဓမ္မေ စ, သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ.

၂၈၇.

‘‘တုဝံ ဟေတံ ပဇာနာသိ, ပုညက္ခေတ္တံ အနုတ္တရံ;

အမှမ္ပိ ဧတေ သမဏာ, ပဋိဂဏှန္တိ ဒက္ခိဏံ’’.

၂၈၈.

‘‘ပတိဋ္ဌိတော ဟေတ္ထ ယညော, ဝိပုလော နော ဘဝိဿတိ;

သစေ ဘာယသိ ဒုက္ခဿ, သစေ တေ ဒုက္ခမပ္ပိယံ.

၂၈၉.

‘‘ဥပေဟိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ;

သမာဒိယာဟိ သီလာနိ, တံ တေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ’’.

၂၉၀.

‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မံ သံဃဉ္စ တာဒိနံ;

သမာဒိယာမိ သီလာနိ, တံ မေ အတ္ထာယ ဟေဟိတိ.

၂၉၁.

‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓု ပုရေ အာသိံ, သော ဣဒါနိမှိ ဗြာဟ္မဏော;

တေဝိဇ္ဇော သောတ္တိယော စမှိ, ဝေဒဂူ စမှိ နှာတကော’’.

… ရောဟိနီ ထေရီ….

၃. စာပါထေရီဂါထာ

၂၉၂.

‘‘လဋ္ဌိဟတ္ထော ပုရေ အာသိ, သော ဒါနိ မိဂလုဒ္ဒကော;

အာသာယ ပလိပါ ဃောရာ, နာသက္ခိ ပါရမေတဝေ.

၂၉၃.

‘‘သုမတ္တံ မံ မညမာနာ, စာပါ ပုတ္တမတောသယိ;

စာပါယ ဗန္ဓနံ ဆေတွာ, ပဗ္ဗဇိဿံ ပုနောပဟံ.

၂၉၄.

‘‘မာ မေ ကုဇ္ဈိ မဟာဝီရ, မာ မေ ကုဇ္ဈိ မဟာမုနိ;

န ဟိ ကောဓပရေတဿ, သုဒ္ဓိ အတ္ထိ ကုတော တပေါ.

၂၉၅.

‘‘ပက္ကမိဿဉ္စ နာဠာတော, ကောဓ နာဠာယ ဝစ္ဆတိ;

ဗန္ဓန္တီ ဣတ္ထိရူပေန, သမဏေ ဓမ္မဇီဝိနော’’.

၂၉၆.

‘‘ဧဟိ ကာဠ နိဝတ္တဿု, ဘုဉ္ဇ ကာမေ ယထာ ပုရေ;

အဟဉ္စ တေ ဝသီကတာ, ယေ စ မေ သန္တိ ဉာတကာ’’.

၂၉၇.

‘‘ဧတ္တော [Pg.413] စာပေ စတုဗ္ဘာဂံ, ယထာ ဘာသသိ တွဉ္စ မေ;

တယိ ရတ္တဿ ပေါသဿ, ဥဠာရံ ဝတ တံ သိယာ’’.

၂၉၈.

‘‘ကာဠင်္ဂိနိံဝ တက္ကာရိံ, ပုပ္ဖိတံ ဂိရိမုဒ္ဓနိ;

ဖုလ္လံ ဒါလိမလဋ္ဌိံဝ, အန္တောဒီပေဝ ပါဋလိံ.

၂၉၉.

‘‘ဟရိစန္ဒနလိတ္တင်္ဂိံ, ကာသိကုတ္တမဓာရိနိံ;

တံ မံ ရူပဝတိံ သန္တိံ, ကဿ ဩဟာယ ဂစ္ဆသိ’’.

၃၀၀.

‘‘သာကုန္တိကောဝ သကုဏိံ, ယထာ ဗန္ဓိတုမိစ္ဆတိ;

အာဟရိမေန ရူပေန, န မံ တွံ ဗာဓယိဿသိ’’.

၃၀၁.

‘‘ဣမဉ္စ မေ ပုတ္တဖလံ, ကာဠ ဥပ္ပာဒိတံ တယာ;

တံ မံ ပုတ္တဝတိံ သန္တိံ, ကဿ ဩဟာယ ဂစ္ဆသိ’’.

၃၀၂.

‘‘ဇဟန္တိ ပုတ္တေ သပ္ပညာ, တတော ဉာတီ တတော ဓနံ;

ပဗ္ဗဇန္တိ မဟာဝီရာ, နာဂေါ ဆေတွာဝ ဗန္ဓနံ’’.

၃၀၃.

‘‘ဣဒါနိ တေ ဣမံ ပုတ္တံ, ဒဏ္ဍေန ဆုရိကာယ ဝါ;

ဘူမိယံ ဝါ နိသုမ္ဘိဿံ, ပုတ္တသောကာ န ဂစ္ဆသိ’’.

၃၀၄.

‘‘သစေ ပုတ္တံ သိင်္ဂါလာနံ, ကုက္ကုရာနံ ပဒါဟိသိ;

န မံ ပုတ္တကတ္တေ ဇမ္မိ, ပုနရာဝတ္တယိဿသိ’’.

၃၀၅.

‘‘ဟန္ဒ ခေါ ဒါနိ ဘဒ္ဒန္တေ, ကုဟိံ ကာဠ ဂမိဿသိ;

ကတမံ ဂါမနိဂမံ, နဂရံ ရာဇဓာနိယော’’.

၃၀၆.

‘‘အဟုမှ ပုဗ္ဗေ ဂဏိနော, အဿမဏာ သမဏမာနိနော;

ဂါမေန ဂါမံ ဝိစရိမှ, နဂရေ ရာဇဓာနိယော.

၃၀၇.

‘‘ဧသော ဟိ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓေါ, နဒိံ နေရဉ္ဇရံ ပတိ;

သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပဟာနာယ, ဓမ္မံ ဒေသေတိ ပါဏိနံ;

တဿာဟံ သန္တိကံ ဂစ္ဆံ, သော မေ သတ္ထာ ဘဝိဿတိ’’.

၃၀၈.

‘‘ဝန္ဒနံ ဒါနိ ဝဇ္ဇာသိ, လောကနာထံ အနုတ္တရံ;

ပဒက္ခိဏဉ္စ ကတွာန, အာဒိသေယျာသိ ဒက္ခိဏံ’’.

၃၀၉.

‘‘ဧတံ ခေါ လဗ္ဘမမှေဟိ, ယထာ ဘာသသိ တွဉ္စ မေ;

ဝန္ဒနံ ဒါနိ တေ ဝဇ္ဇံ, လောကနာထံ အနုတ္တရံ;

ပဒက္ခိဏဉ္စ ကတွာန, အာဒိသိဿာမိ ဒက္ခိဏံ’’.

၃၁၀.

တတော [Pg.414] စ ကာဠော ပက္ကာမိ, နဒိံ နေရဉ္ဇရံ ပတိ;

သော အဒ္ဒသာသိ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဒေသေန္တံ အမတံ ပဒံ.

၃၁၁.

ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုပ္ပာဒံ, ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ;

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

၃၁၂.

တဿ ပါဒါနိ ဝန္ဒိတွာ, ကတွာန နံ ပဒက္ခိဏံ;

စာပါယ အာဒိသိတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

… စာပါ ထေရီ….

၄. သုန္ဒရီထေရီဂါထာ

၃၁၃.

‘‘ပေတာနိ ဘောတိ ပုတ္တာနိ, ခါဒမာနာ တုဝံ ပုရေ;

တုဝံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ, အတီဝ ပရိတပ္ပသိ.

၃၁၄.

‘‘သာဇ္ဇ သဗ္ဗာနိ ခါဒိတွာ, သတပုတ္တာနိ ဗြာဟ္မဏီ;

ဝါသေဋ္ဌိ ကေန ဝဏ္ဏေန, န ဗာဠှံ ပရိတပ္ပသိ’’.

၃၁၅.

‘‘ဗဟူနိ ပုတ္တသတာနိ, ဉာတိသံဃသတာနိ စ;

ခါဒိတာနိ အတီတံသေ, မမ တုယှဉ္စ ဗြာဟ္မဏ.

၃၁၆.

‘‘သာဟံ နိဿရဏံ ဉတွာ, ဇာတိယာ မရဏဿ စ;

န သောစာမိ န ရောဒါမိ, န စာပိ ပရိတပ္ပယိံ’’.

၃၁၇.

‘‘အဗ္ဘုတံ ဝတ ဝါသေဋ္ဌိ, ဝါစံ ဘာသသိ ဧဒိသိံ;

ကဿ တွံ ဓမ္မမညာယ, ဂိရံ ဘာသသိ ဧဒိသိံ’’.

၃၁၈.

‘‘ဧသ ဗြာဟ္မဏ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, နဂရံ မိထိလံ ပတိ;

သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပဟာနာယ, ဓမ္မံ ဒေသေသိ ပါဏိနံ.

၃၁၉.

‘‘တဿ ဗြဟ္မေ အရဟတော, ဓမ္မံ သုတွာ နိရူပဓိံ;

တတ္ထ ဝိညာတသဒ္ဓမ္မာ, ပုတ္တသောကံ ဗျပါနုဒိံ’’.

၃၂၀.

‘‘သော အဟမ္ပိ ဂမိဿာမိ, နဂရံ မိထိလံ ပတိ;

အပ္ပေဝ မံ သော ဘဂဝါ, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမောစယေ’’.

၃၂၁.

အဒ္ဒသ [Pg.415] ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓံ, ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရူပဓိံ;

သွဿ ဓမ္မမဒေသေသိ, မုနိ ဒုက္ခဿ ပါရဂူ.

၃၂၂.

ဒုက္ခံ ဒုက္ခသမုပ္ပာဒံ, ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ;

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

၃၂၃.

တတ္ထ ဝိညာတသဒ္ဓမ္မော, ပဗ္ဗဇ္ဇံ သမရောစယိ;

သုဇာတော တီဟိ ရတ္တီဟိ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဖဿယိ.

၃၂၄.

‘‘ဧဟိ သာရထိ ဂစ္ဆာဟိ, ရထံ နိယျာဒယာဟိမံ;

အာရောဂျံ ဗြာဟ္မဏိံ ဝဇ္ဇ, ‘ပဗ္ဗဇိ ဒါနိ ဗြာဟ္မဏော;

သုဇာတော တီဟိ ရတ္တီဟိ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဖဿယိ’’’.

၃၂၅.

တတော စ ရထမာဒါယ, သဟဿဉ္စာပိ သာရထိ;

အာရောဂျံ ဗြာဟ္မဏိဝေါစ, ‘‘ပဗ္ဗဇိ ဒါနိ ဗြာဟ္မဏော;

သုဇာတော တီဟိ ရတ္တီဟိ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဖဿယိ’’.

၃၂၆.

‘‘ဧတဉ္စာဟံ အဿရထံ, သဟဿဉ္စာပိ သာရထိ;

တေဝိဇ္ဇံ ဗြာဟ္မဏံ သုတွာ, ပုဏ္ဏပတ္တံ ဒဒါမိ တေ’’.

၃၂၇.

‘‘တုယှေဝ ဟောတွဿရထော, သဟဿဉ္စာပိ ဗြာဟ္မဏိ;

အဟမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ဝရပညဿ သန္တိကေ’’.

၃၂၈.

‘‘ဟတ္ထီ ဂဝဿံ မဏိကုဏ္ဍလဉ္စ, ဖီတဉ္စိမံ ဂဟဝိဘဝံ ပဟာယ;

ပိတာ ပဗ္ဗဇိတော တုယှံ, ဘုဉ္ဇ ဘောဂါနိ သုန္ဒရိ;

တုဝံ ဒါယာဒိကာ ကုလေ’’.

၃၂၉.

‘‘ဟတ္ထီ ဂဝဿံ မဏိကုဏ္ဍလဉ္စ, ရမ္မံ စိမံ ဂဟဝိဘဝံ ပဟာယ;

ပိတာ ပဗ္ဗဇိတော မယှံ, ပုတ္တသောကေန အဋ္ဋိတော;

အဟမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ဘာတုသောကေန အဋ္ဋိတာ’’.

၃၃၀.

‘‘သော တေ ဣဇ္ဈတု သင်္ကပ္ပော, ယံ တွံ ပတ္ထေသိ သုန္ဒရီ;

ဥတ္တိဋ္ဌပိဏ္ဍော ဥဉ္ဆော စ, ပံသုကူလဉ္စ စီဝရံ;

ဧတာနိ အဘိသမ္ဘောန္တီ, ပရလောကေ အနာသဝါ’’.

၃၃၁.

‘‘သိက္ခမာနာယ [Pg.416] မေ အယျေ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ယတ္ထ မေ ဝုသိတံ ပုရေ.

၃၃၂.

‘‘တုဝံ နိဿာယ ကလျာဏီ, ထေရီ သံဃဿ သောဘနေ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၃၃၃.

‘‘အနုဇာနာဟိ မေ အယျေ, ဣစ္ဆေ သာဝတ္ထိ ဂန္တဝေ;

သီဟနာဒံ နဒိဿာမိ, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သန္တိကေ’’.

၃၃၄.

‘‘ပဿ သုန္ဒရိ သတ္ထာရံ, ဟေမဝဏ္ဏံ ဟရိတ္တစံ;

အဒန္တာနံ ဒမေတာရံ, သမ္ဗုဒ္ဓမကုတောဘယံ’’.

၃၃၅.

‘‘ပဿ သုန္ဒရိမာယန္တိံ, ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရူပဓိံ;

ဝီတရာဂံ ဝိသံယုတ္တံ, ကတကိစ္စမနာသဝံ.

၃၃၆.

‘‘ဗာရာဏသီတော နိက္ခမ္မ, တဝ သန္တိကမာဂတာ;

သာဝိကာ တေ မဟာဝီရ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ သုန္ဒရီ’’.

၃၃၇.

‘‘တုဝံ ဗုဒ္ဓေါ တုဝံ သတ္ထာ, တုယှံ ဓီတာမှိ ဗြာဟ္မဏ;

ဩရသာ မုခတော ဇာတာ, ကတကိစ္စာ အနာသဝါ’’.

၃၃၈.

‘‘တဿာ တေ သွာဂတံ ဘဒ္ဒေ, တတော တေ အဒုရာဂတံ;

ဧဝဉှိ ဒန္တာ အာယန္တိ, သတ္ထု ပါဒါနိ ဝန္ဒိကာ;

ဝီတရာဂါ ဝိသံယုတ္တာ, ကတကိစ္စာ အနာသဝါ’’.

… သုန္ဒရီ ထေရီ….

၅. သုဘာကမ္မာရဓီတုထေရီဂါထာ

၃၃၉.

‘‘ဒဟရာဟံ သုဒ္ဓဝသနာ, ယံ ပုရေ ဓမ္မမဿုဏိံ;

တဿာ မေ အပ္ပမတ္တာယ, သစ္စာဘိသမယော အဟု.

၃၄၀.

‘‘တတောဟံ သဗ္ဗကာမေသု, ဘုသံ အရတိမဇ္ဈဂံ;

သက္ကာယသ္မိံ ဘယံ ဒိသွာ, နေက္ခမ္မမေဝ ပီဟယေ.

၃၄၁.

‘‘ဟိတွာနဟံ ဉာတိဂဏံ, ဒါသကမ္မကရာနိ စ;

ဂါမခေတ္တာနိ ဖီတာနိ, ရမဏီယေ ပမောဒိတေ.

၃၄၂.

‘‘ပဟာယဟံ [Pg.417] ပဗ္ဗဇိတာ, သာပတေယျမနပ္ပကံ;

ဧဝံ သဒ္ဓါယ နိက္ခမ္မ, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ.

၃၄၃.

‘‘နေတံ အဿ ပတိရူပံ, အာကိဉ္စညဉှိ ပတ္ထယေ;

ယော ဇာတရူပံ ရဇတံ, ဆဍ္ဍေတွာ ပုနရာဂမေ.

၃၄၄.

‘‘ရဇတံ ဇာတရူပံ ဝါ, န ဗောဓာယ န သန္တိယာ;

နေတံ သမဏသာရုပ္ပံ, န ဧတံ အရိယဒ္ဓနံ.

၃၄၅.

‘‘လောဘနံ မဒနဉ္စေတံ, မောဟနံ ရဇဝဍ္ဎနံ;

သာသင်္ကံ ဗဟုအာယာသံ, နတ္ထိ စေတ္ထ ဓုဝံ ဌိတိ.

၃၄၆.

‘‘ဧတ္ထ ရတ္တာ ပမတ္တာ စ, သင်္ကိလိဋ္ဌမနာ နရာ;

အညမညေန ဗျာရုဒ္ဓါ, ပုထု ကုဗ္ဗန္တိ မေဓဂံ.

၃၄၇.

‘‘ဝဓော ဗန္ဓော ပရိက္လေသော, ဇာနိ သောကပရိဒ္ဒဝေါ;

ကာမေသု အဓိပန္နာနံ, ဒိဿတေ ဗျသနံ ဗဟုံ.

၃၄၈.

‘‘တံ မံ ဉာတီ အမိတ္တာဝ, ကိံ ဝေါ ကာမေသု ယုဉ္ဇထ;

ဇာနာထ မံ ပဗ္ဗဇိတံ, ကာမေသု ဘယဒဿိနိံ.

၃၄၉.

‘‘န ဟိရညသုဝဏ္ဏေန, ပရိက္ခီယန္တိ အာသဝါ;

အမိတ္တာ ဝဓကာ ကာမာ, သပတ္တာ သလ္လဗန္ဓနာ.

၃၅၀.

‘‘တံ မံ ဉာတီ အမိတ္တာဝ, ကိံ ဝေါ ကာမေသု ယုဉ္ဇထ;

ဇာနာထ မံ ပဗ္ဗဇိတံ, မုဏ္ဍံ သံဃာဋိပါရုတံ.

၃၅၁.

‘‘ဥတ္တိဋ္ဌပိဏ္ဍော ဥဉ္ဆော စ, ပံသုကူလဉ္စ စီဝရံ;

ဧတံ ခေါ မမ သာရုပ္ပံ, အနဂါရူပနိဿယော.

၃၅၂.

‘‘ဝန္တာ မဟေသီဟိ ကာမာ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

ခေမဋ္ဌာနေ ဝိမုတ္တာ တေ, ပတ္တာ တေ အစလံ သုခံ.

၃၅၃.

‘‘မာဟံ ကာမေဟိ သင်္ဂစ္ဆိံ, ယေသု တာဏံ န ဝိဇ္ဇတိ;

အမိတ္တာ ဝဓကာ ကာမာ, အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမာ ဒုခါ.

၃၅၄.

‘‘ပရိပန္ထော [Pg.418] ဧသ ဘယော, သဝိဃာတော သကဏ္ဋကော;

ဂေဓော သုဝိသမော စေသော, မဟန္တော မောဟနာမုခေါ.

၃၅၅.

‘‘ဥပသဂ္ဂေါ ဘီမရူပေါ, ကာမာ သပ္ပသိရူပမာ;

ယေ ဗာလာ အဘိနန္ဒန္တိ, အန္ဓဘူတာ ပုထုဇ္ဇနာ.

၃၅၆.

‘‘ကာမပင်္ကေန သတ္တာ ဟိ, ဗဟူ လောကေ အဝိဒ္ဒသူ;

ပရိယန္တံ န ဇာနန္တိ, ဇာတိယာ မရဏဿ စ.

၃၅၇.

‘‘ဒုဂ္ဂတိဂမနံ မဂ္ဂံ, မနုဿာ ကာမဟေတုကံ;

ဗဟုံ ဝေ ပဋိပဇ္ဇန္တိ, အတ္တနော ရောဂမာဝဟံ.

၃၅၈.

‘‘ဧဝံ အမိတ္တဇနနာ, တာပနာ သံကိလေသိကာ;

လောကာမိသာ ဗန္ဓနီယာ, ကာမာ မရဏဗန္ဓနာ.

၃၅၉.

‘‘ဥမ္မာဒနာ ဥလ္လပနာ, ကာမာ စိတ္တပ္ပမဒ္ဒိနော;

သတ္တာနံ သင်္ကိလေသာယ, ခိပ္ပံ မာရေန ဩဍ္ဍိတံ.

၃၆၀.

‘‘အနန္တာဒီနဝါ ကာမာ, ဗဟုဒုက္ခာ မဟာဝိသာ;

အပ္ပဿာဒါ ရဏကရာ, သုက္ကပက္ခဝိသောသနာ.

၃၆၁.

‘‘သာဟံ ဧတာဒိသံ ကတွာ, ဗျသနံ ကာမဟေတုကံ;

န တံ ပစ္စာဂမိဿာမိ, နိဗ္ဗာနာဘိရတာ သဒါ.

၃၆၂.

‘‘ရဏံ ကရိတွာ ကာမာနံ, သီတိဘာဝါဘိကင်္ခိနီ;

အပ္ပမတ္တာ ဝိဟဿာမိ, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယေ.

၃၆၃.

‘‘အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ, အရိယဋ္ဌင်္ဂိကံ ဥဇုံ;

တံ မဂ္ဂံ အနုဂစ္ဆာမိ, ယေန တိဏ္ဏာ မဟေသိနော’’.

၃၆၄.

ဣမံ ပဿထ ဓမ္မဋ္ဌံ, သုဘံ ကမ္မာရဓီတရံ;

အနေဇံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ, ရုက္ခမူလမှိ ဈာယတိ.

၃၆၅.

အဇ္ဇဋ္ဌမီ ပဗ္ဗဇိတာ, သဒ္ဓါ သဒ္ဓမ္မသောဘနာ;

ဝိနီတုပ္ပလဝဏ္ဏာယ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနီ.

၃၆၆.

သာယံ [Pg.419] ဘုဇိဿာ အနဏာ, ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ;

သဗ္ဗယောဂဝိသံယုတ္တာ, ကတကိစ္စာ အနာသဝါ.

၃၆၇.

တံ သက္ကော ဒေဝသံဃေန, ဥပသင်္ကမ္မ ဣဒ္ဓိယာ;

နမဿတိ ဘူတပတိ, သုဘံ ကမ္မာရဓီတရန္တိ.

… သုဘာ ကမ္မာရဓီတာ ထေရီ….

ဝီသတိနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၄. တိံသနိပါတော

၁. သုဘာဇီဝကမ္ဗဝနိကာထေရီဂါထာ

၃၆၈.

ဇီဝကမ္ဗဝနံ [Pg.420] ရမ္မံ, ဂစ္ဆန္တိံ ဘိက္ခုနိံ သုဘံ;

ဓုတ္တကော သန္နိဝါရေသိ, တမေနံ အဗြဝီ သုဘာ.

၃၆၉.

‘‘ကိံ တေ အပရာဓိတံ မယာ, ယံ မံ ဩဝရိယာန တိဋ္ဌသိ;

န ဟိ ပဗ္ဗဇိတာယ အာဝုသော, ပုရိသော သမ္ဖုသနာယ ကပ္ပတိ.

၃၇၀.

‘‘ဂရုကေ မမ သတ္ထုသာသနေ, ယာ သိက္ခာ သုဂတေန ဒေသိတာ;

ပရိသုဒ္ဓပဒံ အနင်္ဂဏံ, ကိံ မံ ဩဝရိယာန တိဋ္ဌသိ.

၃၇၁.

‘‘အာဝိလစိတ္တော အနာဝိလံ, သရဇော ဝီတရဇံ အနင်္ဂဏံ;

သဗ္ဗတ္ထ ဝိမုတ္တမာနသံ, ကိံ မံ ဩဝရိယာန တိဋ္ဌသိ’’.

၃၇၂.

‘‘ဒဟရာ စ အပါပိကာ စသိ, ကိံ တေ ပဗ္ဗဇ္ဇာ ကရိဿတိ;

နိက္ခိပ ကာသာယစီဝရံ, ဧဟိ ရမာမ သုပုပ္ဖိတေ ဝနေ.

၃၇၃.

‘‘မဓုရဉ္စ ပဝန္တိ သဗ္ဗသော, ကုသုမရဇေန သမုဋ္ဌိတာ ဒုမာ;

ပဌမဝသန္တော သုခေါ ဥတု, ဧဟိ ရမာမ သုပုပ္ဖိတေ ဝနေ.

၃၇၄.

‘‘ကုသုမိတသိခရာ စ ပါဒပါ, အဘိဂဇ္ဇန္တိဝ မာလုတေရိတာ;

ကာ တုယှံ ရတိ ဘဝိဿတိ, ယဒိ ဧကာ ဝနမောဂဟိဿသိ.

၃၇၅.

‘‘ဝါဠမိဂသံဃသေဝိတံ[Pg.421], ကုဉ္ဇရမတ္တကရေဏုလောဠိတံ;

အသဟာယိကာ ဂန္တုမိစ္ဆသိ, ရဟိတံ ဘိံသနကံ မဟာဝနံ.

၃၇၆.

‘‘တပနီယကတာဝ ဓီတိကာ, ဝိစရသိ စိတ္တလတေဝ အစ္ဆရာ;

ကာသိကသုခုမေဟိ ဝဂ္ဂုဘိ, သောဘသီ သုဝသနေဟိ နူပမေ.

၃၇၇.

‘‘အဟံ တဝ ဝသာနုဂေါ သိယံ, ယဒိ ဝိဟရေမသေ ကာနနန္တရေ;

န ဟိ မတ္ထိ တယာ ပိယတ္တရော, ပါဏော ကိန္နရိမန္ဒလောစနေ.

၃၇၈.

‘‘ယဒိ မေ ဝစနံ ကရိဿသိ, သုခိတာ ဧဟိ အဂါရမာဝသ;

ပါသာဒနိဝါတဝါသိနီ, ပရိကမ္မံ တေ ကရောန္တု နာရိယော.

၃၇၉.

‘‘ကာသိကသုခုမာနိ ဓာရယ, အဘိရောပေဟိ စ မာလဝဏ္ဏကံ;

ကဉ္စနမဏိမုတ္တကံ ဗဟုံ, ဝိဝိဓံ အာဘရဏံ ကရောမိ တေ.

၃၈၀.

‘‘သုဓောတရဇပစ္ဆဒံ သုဘံ, ဂေါဏကတူလိကသန္ထတံ နဝံ;

အဘိရုဟ သယနံ မဟာရဟံ, စန္ဒနမဏ္ဍိတသာရဂန္ဓိကံ;

၃၈၁.

‘‘ဥပ္ပလံ စုဒကာ သမုဂ္ဂတံ, ယထာ တံ အမနုဿသေဝိတံ;

ဧဝံ တွံ ဗြဟ္မစာရိနီ, သကေသင်္ဂေသု ဇရံ ဂမိဿသိ’’.

၃၈၂.

‘‘ကိံ [Pg.422] တေ ဣဓ သာရသမ္မတံ, ကုဏပပူရမှိ သုသာနဝဍ္ဎနေ;

ဘေဒနဓမ္မေ ကဠေဝရေ, ယံ ဒိသွာ ဝိမနော ဥဒိက္ခသိ’’.

၃၈၃.

‘‘အက္ခီနိ စ တုရိယာရိဝ, ကိန္နရိယာရိဝ ပဗ္ဗတန္တရေ;

တဝ မေ နယနာနိ ဒက္ခိယ, ဘိယျော ကာမရတီ ပဝဍ္ဎတိ.

၃၈၄.

‘‘ဥပ္ပလသိခရောပမာနိ တေ, ဝိမလေ ဟာဋကသန္နိဘေ မုခေ;

တဝ မေ နယနာနိ ဒက္ခိယ, ဘိယျော ကာမဂုဏော ပဝဍ္ဎတိ.

၃၈၅.

‘‘အပိ ဒူရဂတာ သရမှသေ, အာယတပမှေ ဝိသုဒ္ဓဒဿနေ;

န ဟိ မတ္ထိ တယာ ပိယတ္တရာ, နယနာ ကိန္နရိမန္ဒလောစနေ’’.

၃၈၆.

‘‘အပထေန ပယာတုမိစ္ဆသိ, စန္ဒံ ကီဠနကံ ဂဝေသသိ;

မေရုံ လင်္ဃေတုမိစ္ဆသိ, ယော တွံ ဗုဒ္ဓသုတံ မဂ္ဂယသိ.

၃၈၇.

‘‘နတ္ထိ ဟိ လောကေ သဒေဝကေ, ရာဂေါ ယတ္ထပိ ဒါနိ မေ သိယာ;

နပိ နံ ဇာနာမိ ကီရိသော, အထ မဂ္ဂေန ဟတော သမူလကော.

၃၈၈.

‘‘ဣင်္ဂါလကုယာဝ ဥဇ္ဈိတော, ဝိသပတ္တောရိဝ အဂ္ဂိတော ကတော ;

နပိ နံ ပဿာမိ ကီရိသော, အထ မဂ္ဂေန ဟတော သမူလကော.

၃၈၉.

‘‘ယဿာ [Pg.423] သိယာ အပစ္စဝေက္ခိတံ, သတ္ထာ ဝါ အနုပါသိတော သိယာ;

တွံ တာဒိသိကံ ပလောဘယ, ဇာနန္တိံ သော ဣမံ ဝိဟညသိ.

၃၉၀.

‘‘မယှဉှိ အက္ကုဋ္ဌဝန္ဒိတေ, သုခဒုက္ခေ စ သတီ ဥပဋ္ဌိတာ;

သင်္ခတမသုဘန္တိ ဇာနိယ, သဗ္ဗတ္ထေဝ မနော န လိမ္ပတိ.

၃၉၁.

‘‘သာဟံ သုဂတဿ သာဝိကာ, မဂ္ဂဋ္ဌင်္ဂိကယာနယာယိနီ;

ဥဒ္ဓဋသလ္လာ အနာသဝါ, သုညာဂါရဂတာ ရမာမဟံ.

၃၉၂.

‘‘ဒိဋ္ဌာ ဟိ မယာ သုစိတ္တိတာ, သောမ္ဘာ ဒါရုကပိလ္လကာနိ ဝါ;

တန္တီဟိ စ ခီလကေဟိ စ, ဝိနိဗဒ္ဓါ ဝိဝိဓံ ပနစ္စကာ.

၃၉၃.

‘‘တမှုဒ္ဓဋေ တန္တိခီလကေ, ဝိဿဋ္ဌေ ဝိကလေ ပရိကြိတေ ;

န ဝိန္ဒေယျ ခဏ္ဍသော ကတေ, ကိမှိ တတ္ထ မနံ နိဝေသယေ.

၃၉၄.

‘‘တထူပမာ ဒေဟကာနိ မံ, တေဟိ ဓမ္မေဟိ ဝိနာ န ဝတ္တန္တိ;

ဓမ္မေဟိ ဝိနာ န ဝတ္တတိ, ကိမှိ တတ္ထ မနံ နိဝေသယေ.

၃၉၅.

‘‘ယထာ ဟရိတာလေန မက္ခိတံ, အဒ္ဒသ စိတ္တိကံ ဘိတ္တိယာ ကတံ;

တမှိ တေ ဝိပရီတဒဿနံ, သညာ မာနုသိကာ နိရတ္ထိကာ.

၃၉၆.

‘‘မာယံ [Pg.424] ဝိယ အဂ္ဂတော ကတံ, သုပိနန္တေဝ သုဝဏ္ဏပါဒပံ;

ဥပဂစ္ဆသိ အန္ဓ ရိတ္တကံ, ဇနမဇ္ဈေရိဝ ရုပ္ပရူပကံ.

၃၉၇.

‘‘ဝဋ္ဋနိရိဝ ကောဋရောဟိတာ, မဇ္ဈေ ပုဗ္ဗုဠကာ သအဿုကာ;

ပီဠကောဠိကာ စေတ္ထ ဇာယတိ, ဝိဝိဓာ စက္ခုဝိဓာ စ ပိဏ္ဍိတာ’’.

၃၉၈.

ဥပ္ပာဋိယ စာရုဒဿနာ, န စ ပဇ္ဇိတ္ထ အသင်္ဂမာနသာ;

‘‘ဟန္ဒ တေ စက္ခုံ ဟရဿု တံ’’, တဿ နရဿ အဒါသိ တာဝဒေ.

၃၉၉.

တဿ စ ဝိရမာသိ တာဝဒေ, ရာဂေါ တတ္ထ ခမာပယီ စ နံ;

‘‘သောတ္ထိ သိယာ ဗြဟ္မစာရိနီ, န ပုနော ဧဒိသကံ ဘဝိဿတိ’’.

၄၀၀.

‘‘အာသာဒိယ ဧဒိသံ ဇနံ, အဂ္ဂိံ ပဇ္ဇလိတံ ဝ လိင်္ဂိယ;

ဂဏှိယ အာသီဝိသံ ဝိယ, အပိ နု သောတ္ထိ သိယာ ခမေဟိ နော’’.

၄၀၁.

မုတ္တာ စ တတော သာ ဘိက္ခုနီ, အဂမီ ဗုဒ္ဓဝရဿ သန္တိကံ;

ပဿိယ ဝရပုညလက္ခဏံ, စက္ခု အာသိ ယထာ ပုရာဏကန္တိ.

… သုဘာ ဇီဝကမ္ဗဝနိကာ ထေရီ….

တိံသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၅. စတ္တာလီသနိပါတော

၁. ဣသိဒါသီထေရီဂါထာ

၄၀၂.

နဂရမှိ [Pg.425] ကုသုမနာမေ, ပါဋလိပုတ္တမှိ ပထဝိယာ မဏ္ဍေ;

သကျကုလကုလီနာယော, ဒွေ ဘိက္ခုနိယော ဟိ ဂုဏဝတိယော.

၄၀၃.

ဣသိဒါသီ တတ္ထ ဧကာ, ဒုတိယာ ဗောဓီတိ သီလသမ္ပန္နာ စ;

ဈာနဇ္ဈာယနရတာယော, ဗဟုဿုတာယော ဓုတကိလေသာယော.

၄၀၄.

တာ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ, ဘတ္တတ္ထံ ကရိယ ဓောတပတ္တာယော;

ရဟိတမှိ သုခနိသိန္နာ, ဣမာ ဂိရာ အဗ္ဘုဒီရေသုံ.

၄၀၅.

‘‘ပါသာဒိကာသိ အယျေ, ဣသိဒါသိ ဝယောပိ တေ အပရိဟီနော;

ကိံ ဒိသွာန ဗျာလိကံ, အထာသိ နေက္ခမ္မမနုယုတ္တာ’’.

၄၀၆.

ဧဝမနုယုဉ္ဇိယမာနာ သာ, ရဟိတေ ဓမ္မဒေသနာကုသလာ;

ဣသိဒါသီ ဝစနမဗြဝိ, ‘‘သုဏ ဗောဓိ ယထာမှိ ပဗ္ဗဇိတာ.

၄၀၇.

‘‘ဥဇ္ဇေနိယာ ပုရဝရေ, မယှံ ပိတာ သီလသံဝုတော သေဋ္ဌိ;

တဿမှိ ဧကဓီတာ, ပိယာ မနာပါ စ ဒယိတာ စ.

၄၀၈.

‘‘အထ မေ သာကေတတော ဝရကာ, အာဂစ္ဆုမုတ္တမကုလီနာ;

သေဋ္ဌီ ပဟူတရတနော, တဿ မမံ သုဏှမဒါသိ တာတော.

၄၀၉.

‘‘သဿုယာ သဿုရဿ စ, သာယံ ပါတံ ပဏာမမုပဂမ္မ;

သိရသာ ကရောမိ ပါဒေ, ဝန္ဒာမိ ယထာမှိ အနုသိဋ္ဌာ.

၄၁၀.

‘‘ယာ မယှံ သာမိကဿ, ဘဂိနိယော ဘာတုနော ပရိဇနော ဝါ;

တမေကဝရကမ္ပိ ဒိသွာ, ဥဗ္ဗိဂ္ဂါ အာသနံ ဒေမိ.

၄၁၁.

‘‘အန္နေန စ ပါနေန စ, ခဇ္ဇေန စ ယဉ္စ တတ္ထ သန္နိဟိတံ;

ဆာဒေမိ ဥပနယာမိ စ, ဒေမိ စ ယံ ယဿ ပတိရူပံ.

၄၁၂.

‘‘ကာလေန ဥပဋ္ဌဟိတွာ, ဃရံ သမုပဂမာမိ ဥမ္မာရေ;

ဓောဝန္တီ ဟတ္ထပါဒေ, ပဉ္ဇလိကာ သာမိကမုပေမိ.

၄၁၃.

‘‘ကောစ္ဆံ ပသာဒံ အဉ္ဇနိဉ္စ, အာဒါသကဉ္စ ဂဏှိတွာ;

ပရိကမ္မကာရိကာ ဝိယ, သယမေဝ ပတိံ ဝိဘူသေမိ.

၄၁၄.

‘‘သယမေဝ [Pg.426] ဩဒနံ သာဓယာမိ, သယမေဝ ဘာဇနံ ဓောဝန္တီ;

မာတာဝ ဧကပုတ္တကံ, တထာ ဘတ္တာရံ ပရိစရာမိ.

၄၁၅.

‘‘ဧဝံ မံ ဘတ္တိကတံ, အနုရတ္တံ ကာရိကံ နိဟတမာနံ;

ဥဋ္ဌာယိကံ အနလသံ, သီလဝတိံ ဒုဿတေ ဘတ္တာ.

၄၁၆.

‘‘သော မာတရဉ္စ ပိတရဉ္စ, ဘဏတိ ‘အာပုစ္ဆဟံ ဂမိဿာမိ;

ဣသိဒါသိယာ န သဟ ဝစ္ဆံ, ဧကာဂါရေဟံ သဟ ဝတ္ထုံ’.

၄၁၇.

‘‘‘မာ ဧဝံ ပုတ္တ အဝစ, ဣသိဒါသီ ပဏ္ဍိတာ ပရိဗျတ္တာ;

ဥဋ္ဌာယိကာ အနလသာ, ကိံ တုယှံ န ရောစတေ ပုတ္တ’.

၄၁၈.

‘‘‘န စ မေ ဟိံသတိ ကိဉ္စိ, န စဟံ ဣသိဒါသိယာ သဟ ဝစ္ဆံ;

ဒေဿာဝ မေ အလံ မေ, အပုစ္ဆာဟံ ဂမိဿာမိ’.

၄၁၉.

‘‘တဿ ဝစနံ သုဏိတွာ, သဿု သသုရော စ မံ အပုစ္ဆိံသု;

‘ကိဿ တယာ အပရဒ္ဓံ, ဘဏ ဝိဿဋ္ဌာ ယထာဘူတံ’.

၄၂၀.

‘‘‘နပိဟံ အပရဇ္ဈံ ကိဉ္စိ, နပိ ဟိံသေမိ န ဘဏာမိ ဒုဗ္ဗစနံ;

ကိံ သက္ကာ ကာတုယျေ, ယံ မံ ဝိဒ္ဒေဿတေ ဘတ္တာ’.

၄၂၁.

‘‘တေ မံ ပိတုဃရံ ပဋိနယိံသု, ဝိမနာ ဒုခေန အဓိဘူတာ;

‘ပုတ္တမနုရက္ခမာနာ, ဇိတာမှသေ ရူပိနိံ လက္ခိံ’.

၄၂၂.

‘‘အထ မံ အဒါသိ တာတော, အဍ္ဎဿ ဃရမှိ ဒုတိယကုလိကဿ;

တတော ဥပဍ္ဎသုင်္ကေန, ယေန မံ ဝိန္ဒထ သေဋ္ဌိ.

၄၂၃.

‘‘တဿပိ ဃရမှိ မာသံ, အဝသိံ အထ သောပိ မံ ပဋိစ္ဆရယိ ;

ဒါသီဝ ဥပဋ္ဌဟန္တိံ, အဒူသိကံ သီလသမ္ပန္နံ.

၄၂၄.

‘‘ဘိက္ခာယ စ ဝိစရန္တံ, ဒမကံ ဒန္တံ မေ ပိတာ ဘဏတိ;

‘ဟောဟိသိ မေ ဇာမာတာ, နိက္ခိပ ပေါဋ္ဌိဉ္စ ဃဋိကဉ္စ’.

၄၂၅.

‘‘သောပိ ဝသိတွာ ပက္ခံ, အထ တာတံ ဘဏတိ ‘ဒေဟိ မေ ပေါဋ္ဌိံ;

ဃဋိကဉ္စ မလ္လကဉ္စ, ပုနပိ ဘိက္ခံ စရိဿာမိ’.

၄၂၆.

‘‘အထ [Pg.427] နံ ဘဏတီ တာတော, အမ္မာ သဗ္ဗော စ မေ ဉာတိဂဏဝဂ္ဂေါ;

‘ကိံ တေ န ကီရတိ ဣဓ, ဘဏ ခိပ္ပံ တံ တေ ကရိဟိ’တိ.

၄၂၇.

‘‘ဧဝံ ဘဏိတော ဘဏတိ, ‘ယဒိ မေ အတ္တာ သက္ကောတိ အလံ မယှံ;

ဣသိဒါသိယာ န သဟ ဝစ္ဆံ, ဧကဃရေဟံ သဟ ဝတ္ထုံ’.

၄၂၈.

‘‘ဝိဿဇ္ဇိတော ဂတော သော, အဟမ္ပိ ဧကာကိနီ ဝိစိန္တေမိ;

‘အာပုစ္ဆိတူန ဂစ္ဆံ, မရိတုယေ ဝါ ပဗ္ဗဇိဿံ ဝါ’.

၄၂၉.

‘‘အထ အယျာ ဇိနဒတ္တာ, အာဂစ္ဆီ ဂေါစရာယ စရမာနာ;

တာတကုလံ ဝိနယဓရီ, ဗဟုဿုတာ သီလသမ္ပန္နာ.

၄၃၀.

‘‘တံ ဒိသွာန အမှာကံ, ဥဋ္ဌာယာသနံ တဿာ ပညာပယိံ;

နိသိန္နာယ စ ပါဒေ, ဝန္ဒိတွာ ဘောဇနမဒါသိံ.

၄၃၁.

‘‘အန္နေန စ ပါနေန စ, ခဇ္ဇေန စ ယဉ္စ တတ္ထ သန္နိဟိတံ;

သန္တပ္ပယိတွာ အဝစံ, ‘အယျေ ဣစ္ဆာမိ ပဗ္ဗဇိတုံ’.

၄၃၂.

‘‘အထ မံ ဘဏတီ တာတော, ‘ဣဓေဝ ပုတ္တက စရာဟိ တွံ ဓမ္မံ;

အန္နေန စ ပါနေန စ, တပ္ပယ သမဏေ ဒွိဇာတီ စ’.

၄၃၃.

‘‘အထဟံ ဘဏာမိ တာတံ, ရောဒန္တီ အဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ;

‘ပါပဉှိ မယာ ပကတံ, ကမ္မံ တံ နိဇ္ဇရေဿာမိ’.

၄၃၄.

‘‘အထ မံ ဘဏတီ တာတော, ‘ပါပုဏ ဗောဓိဉ္စ အဂ္ဂဓမ္မဉ္စ;

နိဗ္ဗာနဉ္စ လဘဿု, ယံ သစ္ဆိကရီ ဒွိပဒသေဋ္ဌော’.

၄၃၅.

‘‘မာတာပိတူ အဘိဝါဒယိတွာ, သဗ္ဗဉ္စ ဉာတိဂဏဝဂ္ဂံ;

သတ္တာဟံ ပဗ္ဗဇိတာ, တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဖဿယိံ.

၄၃၆.

‘‘ဇာနာမိ အတ္တနော သတ္တ, ဇာတိယော ယဿယံ ဖလဝိပါကော;

တံ တဝ အာစိက္ခိဿံ, တံ ဧကမနာ နိသာမေဟိ.

၄၃၇.

‘‘နဂရမှိ ဧရကစ္ဆေ, သုဝဏ္ဏကာရော အဟံ ပဟူတဓနော;

ယောဗ္ဗနမဒေန မတ္တော သော, ပရဒါရံ အသေဝိဟံ.

၄၃၈.

‘‘သောဟံ တတော စဝိတွာ, နိရယမှိ အပစ္စိသံ စိရံ;

ပက္ကော တတော စ ဥဋ္ဌဟိတွာ, မက္ကဋိယာ ကုစ္ဆိမောက္ကမိံ.

၄၃၉.

‘‘သတ္တာဟဇာတကံ [Pg.428] မံ, မဟာကပိ ယူထပေါ နိလ္လစ္ဆေသိ;

တဿေတံ ကမ္မဖလံ, ယထာပိ ဂန္တွာန ပရဒါရံ.

၄၄၀.

‘‘သောဟံ တတော စဝိတွာ, ကာလံ ကရိတွာ သိန္ဓဝါရညေ;

ကာဏာယ စ ခဉ္ဇာယ စ, ဧဠကိယာ ကုစ္ဆိမောက္ကမိံ.

၄၄၁.

‘‘ဒွါဒသ ဝဿာနိ အဟံ, နိလ္လစ္ဆိတော ဒါရကေ ပရိဝဟိတွာ;

ကိမိနာဝဋ္ဋော အကလ္လော, ယထာပိ ဂန္တွာန ပရဒါရံ.

၄၄၂.

‘‘သောဟံ တတော စဝိတွာ, ဂေါဝါဏိဇကဿ ဂါဝိယာ ဇာတော;

ဝစ္ဆော လာခါတမ္ဗော, နိလ္လစ္ဆိတော ဒွါဒသေ မာသေ.

၄၄၃.

‘‘ဝေါဎူန နင်္ဂလမဟံ, သကဋဉ္စ ဓာရယာမိ;

အန္ဓောဝဋ္ဋော အကလ္လော, ယထာပိ ဂန္တွာန ပရဒါရံ.

၄၄၄.

‘‘သောဟံ တတော စဝိတွာ, ဝီထိယာ ဒါသိယာ ဃရေ ဇာတော;

နေဝ မဟိလာ န ပုရိသော, ယထာပိ ဂန္တွာန ပရဒါရံ.

၄၄၅.

‘‘တိံသတိဝဿမှိ မတော, သာကဋိကကုလမှိ ဒါရိကာ ဇာတာ;

ကပဏမှိ အပ္ပဘောဂေ, ဓနိက ပုရိသပါတဗဟုလမှိ.

၄၄၆.

‘‘တံ မံ တတော သတ္ထဝါဟော, ဥဿန္နာယ ဝိပုလာယ ဝဍ္ဎိယာ;

ဩကဍ္ဎတိ ဝိလပန္တိံ, အစ္ဆိန္ဒိတွာ ကုလဃရသ္မာ.

၄၄၇.

‘‘အထ သောဠသမေ ဝဿေ, ဒိသွာ မံ ပတ္တယောဗ္ဗနံ ကညံ;

ဩရုန္ဓတဿ ပုတ္တော, ဂိရိဒါသော နာမ နာမေန.

၄၄၈.

‘‘တဿပိ အညာ ဘရိယာ, သီလဝတီ ဂုဏဝတီ ယသဝတီ စ;

အနုရတ္တာ ဘတ္တာရံ, တဿာဟံ ဝိဒ္ဒေသနမကာသိံ.

၄၄၉.

‘‘တဿေတံ ကမ္မဖလံ, ယံ မံ အပကီရိတူန ဂစ္ဆန္တိ;

ဒါသီဝ ဥပဋ္ဌဟန္တိံ, တဿပိ အန္တော ကတော မယာ’’တိ.

… ဣသိဒါသီ ထေရီ….

စတ္တာလီသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

၁၆. မဟာနိပါတော

၁. သုမေဓာထေရီဂါထာ

၄၅၀.

မန္တာဝတိယာ [Pg.429] နဂရေ, ရညော ကောဉ္စဿ အဂ္ဂမဟေသိယာ;

ဓီတာ အာသိံ သုမေဓာ, ပသာဒိတာ သာသနကရေဟိ.

၄၅၁.

သီလဝတီ စိတ္တကထာ, ဗဟုဿုတာ ဗုဒ္ဓသာသနေ ဝိနီတာ;

မာတာပိတရော ဥပဂမ္မ, ဘဏတိ ‘‘ဥဘယော နိသာမေထ.

၄၅၂.

‘‘နိဗ္ဗာနာဘိရတာဟံ, အသဿတံ ဘဝဂတံ ယဒိပိ ဒိဗ္ဗံ;

ကိမင်္ဂံ ပန တုစ္ဆာ ကာမာ, အပ္ပဿာဒါ ဗဟုဝိဃာတာ.

၄၅၃.

‘‘ကာမာ ကဋုကာ အာသီဝိသူပမာ, ယေသု မုစ္ဆိတာ ဗာလာ;

တေ ဒီဃရတ္တံ နိရယေ, သမပ္ပိတာ ဟညန္တေ ဒုက္ခိတာ.

၄၅၄.

‘‘သောစန္တိ ပါပကမ္မာ, ဝိနိပါတေ ပါပဝဒ္ဓိနော သဒါ;

ကာယေန စ ဝါစာယ စ, မနသာ စ အသံဝုတာ ဗာလာ.

၄၅၅.

‘‘ဗာလာ တေ ဒုပ္ပညာ, အစေတနာ ဒုက္ခသမုဒယောရုဒ္ဓါ;

ဒေသန္တေ အဇာနန္တာ, န ဗုဇ္ဈရေ အရိယသစ္စာနိ.

၄၅၆.

‘‘သစ္စာနိ အမ္မ ဗုဒ္ဓဝရဒေသိတာနိ, တေ ဗဟုတရာ အဇာနန္တာ ယေ;

အဘိနန္ဒန္တိ ဘဝဂတံ, ပိဟေန္တိ ဒေဝေသု ဥပပတ္တိံ.

၄၅၇.

‘‘ဒေဝေသုပိ ဥပပတ္တိ, အသဿတာ ဘဝဂတေ အနိစ္စမှိ;

န စ သန္တသန္တိ ဗာလာ, ပုနပ္ပုနံ ဇာယိတဗ္ဗဿ.

၄၅၈.

‘‘စတ္တာရော ဝိနိပါတာ, ဒုဝေ စ ဂတိယော ကထဉ္စိ လဗ္ဘန္တိ;

န စ ဝိနိပါတဂတာနံ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ အတ္ထိ နိရယေသု.

၄၅၉.

‘‘အနုဇာနာထ မံ ဥဘယော, ပဗ္ဗဇိတုံ ဒသဗလဿ ပါဝစနေ;

အပ္ပောဿုက္ကာ ဃဋိဿံ, ဇာတိမရဏပ္ပဟာနာယ.

၄၆၀.

‘‘ကိံ ဘဝဂတေ အဘိနန္ဒိတေန, ကာယကလိနာ အသာရေန;

ဘဝတဏှာယ နိရောဓာ, အနုဇာနာထ ပဗ္ဗဇိဿာမိ.

၄၆၁.

‘‘ဗုဒ္ဓါနံ [Pg.430] ဥပ္ပာဒေါ ဝိဝဇ္ဇိတော, အက္ခဏော ခဏော လဒ္ဓေါ;

သီလာနိ ဗြဟ္မစရိယံ, ယာဝဇီဝံ န ဒူသေယျံ’’.

၄၆၂.

ဧဝံ ဘဏတိ သုမေဓာ, မာတာပိတရော ‘‘န တာဝ အာဟာရံ;

အာဟရိဿံ ဂဟဋ္ဌာ, မရဏဝသံ ဂတာဝ ဟေဿာမိ’’.

၄၆၃.

မာတာ ဒုက္ခိတာ ရောဒတိ ပိတာ စ, အဿာ သဗ္ဗသော သမဘိဟတော;

ဃဋေန္တိ သညာပေတုံ, ပါသာဒတလေ ဆမာပတိတံ.

၄၆၄.

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ပုတ္တက ကိံ သောစိတေန, ဒိန္နာသိ ဝါရဏဝတိမှိ;

ရာဇာ အနီကရတ္တော, အဘိရူပေါ တဿ တွံ ဒိန္နာ.

၄၆၅.

‘‘အဂ္ဂမဟေသီ ဘဝိဿသိ, အနိကရတ္တဿ ရာဇိနော ဘရိယာ;

သီလာနိ ဗြဟ္မစရိယံ, ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဒုက္ကရာ ပုတ္တက.

၄၆၆.

‘‘ရဇ္ဇေ အာဏာဓနမိဿရိယံ, ဘောဂါ သုခါ ဒဟရိကာသိ;

ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမဘောဂေ, ဝါရေယျံ ဟောတု တေ ပုတ္တ’’.

၄၆၇.

အထ နေ ဘဏတိ သုမေဓာ, ‘‘မာ ဧဒိသိကာနိ ဘဝဂတမသာရံ;

ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဝါ ဟောဟိတိ, မရဏံ ဝါ မေ န စေဝ ဝါရေယျံ.

၄၆၈.

‘‘ကိမိဝ ပူတိကာယမသုစိံ, သဝနဂန္ဓံ ဘယာနကံ ကုဏပံ;

အဘိသံဝိသေယျံ ဘသ္တံ, အသကိံ ပဂ္ဃရိတံ အသုစိပုဏ္ဏံ.

၄၆၉.

‘‘ကိမိဝ တာဟံ ဇာနန္တီ, ဝိကုလကံ မံသသောဏိတုပလိတ္တံ;

ကိမိကုလာလယံ သကုဏဘတ္တံ, ကဠေဝရံ ကိဿ ဒိယျတိ.

၄၇၀.

‘‘နိဗ္ဗုယှတိ သုသာနံ, အစိရံ ကာယော အပေတဝိညာဏော;

ဆုဒ္ဓေါ ကဠိင်္ဂရံ ဝိယ, ဇိဂုစ္ဆမာနေဟိ ဉာတီဟိ.

၄၇၁.

‘‘ဆုဒ္ဓူန နံ သုသာနေ, ပရဘတ္တံ နှာယန္တိ ဇိဂုစ္ဆန္တာ;

နိယကာ မာတာပိတရော, ကိံ ပန သာဓာရဏာ ဇနတာ.

၄၇၂.

‘‘အဇ္ဈောသိတာ အသာရေ, ကဠေဝရေ အဋ္ဌိနှာရုသံဃာတေ;

ခေဠဿုစ္စာရဿဝ, ပရိပုဏ္ဏေ ပူတိကာယမှိ.

၄၇၃.

‘‘ယော [Pg.431] နံ ဝိနိဗ္ဘုဇိတွာ, အဗ္ဘန္တရမဿ ဗာဟိရံ ကယိရာ;

ဂန္ဓဿ အသဟမာနာ, သကာပိ မာတာ ဇိဂုစ္ဆေယျ.

၄၇၄.

‘‘ခန္ဓဓာတုအာယတနံ, သင်္ခတံ ဇာတိမူလကံ ဒုက္ခံ;

ယောနိသော အနုဝိစိနန္တီ, ဝါရေယျံ ကိဿ ဣစ္ဆေယျံ.

၄၇၅.

‘‘ဒိဝသေ ဒိဝသေ တိသတ္တိ, သတာနိ နဝနဝါ ပတေယျုံ ကာယမှိ;

ဝဿသတမ္ပိ စ ဃာတော, သေယျော ဒုက္ခဿ စေဝံ ခယော.

၄၇၆.

‘‘အဇ္ဈုပဂစ္ဆေ ဃာတံ, ယော ဝိညာယေဝံ သတ္ထုနော ဝစနံ;

‘ဒီဃော တေသံ သံသာရော, ပုနပ္ပုနံ ဟညမာနာနံ’.

၄၇၇.

‘‘ဒေဝေသု မနုဿေသု စ, တိရစ္ဆာနယောနိယာ အသုရကာယေ;

ပေတေသု စ နိရယေသု စ, အပရိမိတာ ဒိဿရေ ဃာတာ.

၄၇၈.

‘‘ဃာတာ နိရယေသု ဗဟူ, ဝိနိပါတဂတဿ ပီဠိယမာနဿ ;

ဒေဝေသုပိ အတ္တာဏံ, နိဗ္ဗာနသုခါ ပရံ နတ္ထိ.

၄၇၉.

‘‘ပတ္တာ တေ နိဗ္ဗာနံ, ယေ ယုတ္တာ ဒသဗလဿ ပါဝစနေ;

အပ္ပောဿုက္ကာ ဃဋေန္တိ, ဇာတိမရဏပ္ပဟာနာယ.

၄၈၀.

‘‘အဇ္ဇေဝ တာတဘိနိက္ခမိဿံ, ဘောဂေဟိ ကိံ အသာရေဟိ;

နိဗ္ဗိန္နာ မေ ကာမာ, ဝန္တသမာ တာလဝတ္ထုကတာ’’.

၄၈၁.

သာ စေဝံ ဘဏတိ ပိတရမနီကရတ္တော စ ယဿ သာ ဒိန္နာ;

ဥပယာသိ ဝါရဏဝတေ, ဝါရေယျမုပဋ္ဌိတေ ကာလေ.

၄၈၂.

အထ အသိတနိစိတမုဒုကေ, ကေသေ ခဂ္ဂေန ဆိန္ဒိယ သုမေဓာ;

ပါသာဒံ ပိဒဟိတွာ, ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ.

၄၈၃.

သာ စ တဟိံ သမာပန္နာ, အနီကရတ္တော စ အာဂတော နဂရံ;

ပါသာဒေ စ သုမေဓာ, အနိစ္စသညံ သုဘာဝေတိ.

၄၈၄.

သာ စ မနသိ ကရောတိ, အနီကရတ္တော စ အာရုဟီ တုရိတံ;

မဏိကနကဘူသိတင်္ဂေါ, ကတဉ္ဇလီ ယာစတိ သုမေဓံ.

၄၈၅.

‘‘ရဇ္ဇေ အာဏာဓနမိဿရိယံ, ဘောဂါ သုခါ ဒဟရိကာသိ;

ဘုဉ္ဇာဟိ ကာမဘောဂေ, ကာမသုခါ ဒုလ္လဘာ လောကေ.

၄၈၆.

‘‘နိဿဋ္ဌံ [Pg.432] တေ ရဇ္ဇံ, ဘောဂေ ဘုဉ္ဇဿု ဒေဟိ ဒါနာနိ;

မာ ဒုမ္မနာ အဟောသိ, မာတာပိတရော တေ ဒုက္ခိတာ’’.

၄၈၇.

တံ တံ ဘဏတိ သုမေဓာ, ကာမေဟိ အနတ္ထိကာ ဝိဂတမောဟာ;

‘‘မာ ကာမေ အဘိနန္ဒိ, ကာမေသွာဒီနဝံ ပဿ.

၄၈၈.

‘‘စာတုဒ္ဒီပေါ ရာဇာ မန္ဓာတာ, အာသိ ကာမဘောဂိန မဂ္ဂေါ;

အတိတ္တော ကာလင်္ကတော, န စဿ ပရိပူရိတာ ဣစ္ဆာ.

၄၈၉.

‘‘သတ္တ ရတနာနိ ဝဿေယျ, ဝုဋ္ဌိမာ ဒသဒိသာ သမန္တေန;

န စတ္ထိ တိတ္တိ ကာမာနံ, အတိတ္တာဝ မရန္တိ နရာ.

၄၉၀.

‘‘အသိသူနူပမာ ကာမာ, ကာမာ သပ္ပသိရောပမာ;

ဥက္ကောပမာ အနုဒဟန္တိ, အဋ္ဌိကင်္ကလ သန္နိဘာ.

၄၉၁.

‘‘အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ ကာမာ, ဗဟုဒုက္ခာ မဟာဝိသာ;

အယောဂုဠောဝ သန္တတ္တော, အဃမူလာ ဒုခပ္ဖလာ.

၄၉၂.

‘‘ရုက္ခပ္ဖလူပမာ ကာမာ, မံသပေသူပမာ ဒုခါ;

သုပိနောပမာ ဝဉ္စနိယာ, ကာမာ ယာစိတကူပမာ.

၄၉၃.

‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ, ရောဂေါ ဂဏ္ဍော အဃံ နိဃံ;

အင်္ဂါရကာသုသဒိသာ, အဃမူလံ ဘယံ ဝဓော.

၄၉၄.

‘‘ဧဝံ ဗဟုဒုက္ခာ ကာမာ, အက္ခာတာ အန္တရာယိကာ;

ဂစ္ဆထ န မေ ဘဂဝတေ, ဝိဿာသော အတ္ထိ အတ္တနော.

၄၉၅.

‘‘ကိံ မမ ပရော ကရိဿတိ, အတ္တနော သီသမှိ ဍယှမာနမှိ;

အနုဗန္ဓေ ဇရာမရဏေ, တဿ ဃာတာယ ဃဋိတဗ္ဗံ’’.

၄၉၆.

ဒွါရံ အပါပုရိတွာနဟံ, မာတာပိတရော အနီကရတ္တဉ္စ;

ဒိသွာန ဆမံ နိသိန္နေ, ရောဒန္တေ ဣဒမဝေါစံ.

၄၉၇.

‘‘ဒီဃော ဗာလာနံ သံသာရော, ပုနပ္ပုနဉ္စ ရောဒတံ;

အနမတဂ္ဂေ ပိတု မရဏေ, ဘာတု ဝဓေ အတ္တနော စ ဝဓေ.

၄၉၈.

‘‘အဿု ထညံ ရုဓိရံ, သံသာရံ အနမတဂ္ဂတော သရထ;

သတ္တာနံ သံသရတံ, သရာဟိ အဋ္ဌီနဉ္စ သန္နိစယံ.

၄၉၉.

‘‘သရ [Pg.433] စတုရောဒဓီ, ဥပနီတေ အဿုထညရုဓိရမှိ;

သရ ဧကကပ္ပမဋ္ဌီနံ, သဉ္စယံ ဝိပုလေန သမံ.

၅၀၀.

‘‘အနမတဂ္ဂေ သံသရတော, မဟိံ ဇမ္ဗုဒီပမုပနီတံ;

ကောလဋ္ဌိမတ္တဂုဠိကာ, မာတာ မာတုသွေဝ နပ္ပဟောန္တိ.

၅၀၁.

‘‘တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ, ဥပနီတံ အနမတဂ္ဂတော သရ;

စတုရင်္ဂုလိကာ ဃဋိကာ, ပိတုပိတုသွေဝ နပ္ပဟောန္တိ.

၅၀၂.

‘‘သရ ကာဏကစ္ဆပံ ပုဗ္ဗသမုဒ္ဒေ, အပရတော စ ယုဂဆိဒ္ဒံ;

သိရံ တဿ စ ပဋိမုက္ကံ, မနုဿလာဘမှိ ဩပမ္မံ.

၅၀၃.

‘‘သရ ရူပံ ဖေဏပိဏ္ဍောပမဿ, ကာယကလိနော အသာရဿ;

ခန္ဓေ ပဿ အနိစ္စေ, သရာဟိ နိရယေ ဗဟုဝိဃာတေ.

၅၀၄.

‘‘သရ ကဋသိံ ဝဍ္ဎေန္တေ, ပုနပ္ပုနံ တာသု တာသု ဇာတီသု;

သရ ကုမ္ဘီလဘယာနိ စ, သရာဟိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ.

၅၀၅.

‘‘အမတမှိ ဝိဇ္ဇမာနေ, ကိံ တဝ ပဉ္စကဋုကေန ပီတေန;

သဗ္ဗာ ဟိ ကာမရတိယော, ကဋုကတရာ ပဉ္စကဋုကေန.

၅၀၆.

‘‘အမတမှိ ဝိဇ္ဇမာနေ, ကိံ တဝ ကာမေဟိ ယေ ပရိဠာဟာ ;

သဗ္ဗာ ဟိ ကာမရတိယော, ဇလိတာ ကုထိတာ ကမ္ပိတာ သန္တာပိတာ.

၅၀၇.

‘‘အသပတ္တမှိ သမာနေ, ကိံ တဝ ကာမေဟိ ယေ ဗဟုသပတ္တာ;

ရာဇဂ္ဂိစောရဥဒကပ္ပိယေဟိ, သာဓာရဏာ ကာမာ ဗဟုသပတ္တာ.

၅၀၈.

‘‘မောက္ခမှိ ဝိဇ္ဇမာနေ, ကိံ တဝ ကာမေဟိ ယေသု ဝဓဗန္ဓော;

ကာမေသု ဟိ အသကာမာ, ဝဓဗန္ဓဒုခါနိ အနုဘောန္တိ.

၅၀၉.

‘‘အာဒီပိတာ တိဏုက္ကာ, ဂဏှန္တံ ဒဟန္တိ နေဝ မုဉ္စန္တံ;

ဥက္ကောပမာ ဟိ ကာမာ, ဒဟန္တိ ယေ တေ န မုဉ္စန္တိ.

၅၁၀.

‘‘မာ အပ္ပကဿ ဟေတု, ကာမသုခဿ ဝိပုလံ ဇဟီ သုခံ;

မာ ပုထုလောမောဝ ဗဠိသံ, ဂိလိတွာ ပစ္ဆာ ဝိဟညသိ.

၅၁၁.

‘‘ကာမံ [Pg.434] ကာမေသု ဒမဿု, တာဝ သုနခေါဝ သင်္ခလာဗဒ္ဓေါ;

ကာဟိန္တိ ခု တံ ကာမာ, ဆာတာ သုနခံဝ စဏ္ဍာလာ.

၅၁၂.

‘‘အပရိမိတဉ္စ ဒုက္ခံ, ဗဟူနိ စ စိတ္တဒေါမနဿာနိ;

အနုဘောဟိသိ ကာမယုတ္တော, ပဋိနိဿဇ အဒ္ဓုဝေ ကာမေ.

၅၁၃.

‘‘အဇရမှိ ဝိဇ္ဇမာနေ, ကိံ တဝ ကာမေဟိ ယေသု ဇရာ;

မရဏဗျာဓိဂဟိတာ, သဗ္ဗာ သဗ္ဗတ္ထ ဇာတိယော.

၅၁၄.

‘‘ဣဒမဇရမိဒမမရံ, ဣဒမဇရာမရံ ပဒမသောကံ;

အသပတ္တမသမ္ဗာဓံ, အခလိတမဘယံ နိရုပတာပံ.

၅၁၅.

‘‘အဓိဂတမိဒံ ဗဟူဟိ, အမတံ အဇ္ဇာပိ စ လဘနီယမိဒံ;

ယော ယောနိသော ပယုဉ္ဇတိ, န စ သက္ကာ အဃဋမာနေန’’.

၅၁၆.

ဧဝံ ဘဏတိ သုမေဓာ, သင်္ခါရဂတေ ရတိံ အလဘမာနာ;

အနုနေန္တီ အနိကရတ္တံ, ကေသေ စ ဆမံ ခိပိ သုမေဓာ.

၅၁၇.

ဥဋ္ဌာယ အနိကရတ္တော, ပဉ္ဇလိကော ယာစိတဿာ ပိတရံ သော;

‘‘ဝိဿဇ္ဇေထ သုမေဓံ, ပဗ္ဗဇိတုံ ဝိမောက္ခသစ္စဒဿာ’’.

၅၁၈.

ဝိဿဇ္ဇိတာ မာတာပိတူဟိ, ပဗ္ဗဇိ သောကဘယဘီတာ;

ဆ အဘိညာ သစ္ဆိကတာ, အဂ္ဂဖလံ သိက္ခမာနာယ.

၅၁၉.

အစ္ဆရိယမဗ္ဘုတံ တံ, နိဗ္ဗာနံ အာသိ ရာဇကညာယ;

ပုဗ္ဗေနိဝါသစရိတံ, ယထာ ဗျာကရိ ပစ္ဆိမေ ကာလေ.

၅၂၀.

‘‘ဘဂဝတိ ကောဏာဂမနေ, သံဃာရာမမှိ နဝနိဝေသမှိ;

သခိယော တိဿော ဇနိယော, ဝိဟာရဒါနံ အဒါသိမှ.

၅၂၁.

‘‘ဒသက္ခတ္တုံ သတက္ခတ္တုံ, ဒသသတက္ခတ္တုံ သတာနိ စ သတက္ခတ္တုံ;

ဒေဝေသု ဥပ္ပဇ္ဇိမှ, ကော ပန ဝါဒေါ မနုဿေသု.

၅၂၂.

‘‘ဒေဝေသု မဟိဒ္ဓိကာ အဟုမှ, မာနုသကမှိ ကော ပန ဝါဒေါ;

သတ္တရတနဿ မဟေသီ, ဣတ္ထိရတနံ အဟံ အာသိံ.

၅၂၃.

‘‘သော [Pg.435] ဟေတု သော ပဘဝေါ, တံ မူလံ သာဝ သာသနေ ခန္တီ;

တံ ပဌမသမောဓာနံ, တံ ဓမ္မရတာယ နိဗ္ဗာနံ’’.

၅၂၄.

ဧဝံ ကရောန္တိ ယေ သဒ္ဒဟန္တိ, ဝစနံ အနောမပညဿ;

နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ ဘဝဂတေ, နိဗ္ဗိန္ဒိတွာ ဝိရဇ္ဇန္တီတိ.

ဣတ္ထံ သုဒံ သုမေဓာ ထေရီ ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ.

မဟာနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

သမတ္တာ ထေရီဂါထာယော.

ဂါထာသတာနိ စတ္တာရိ, အသီတိ ပုန စုဒ္ဒသ ;

ထေရိယေကုတ္တရသတာ, သဗ္ဗာ တာ အာသဝက္ခယာတိ.

ထေရီဂါထာပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.