| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖(波羅夷) 1102 巴吉帝亞(波逸提) 1103 大品(律藏) 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1 1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2 1203 巴吉帝亞(波逸提)義註 1204 大品義註(律藏) 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑(詞幹篇) 8431 文法寶鑑(詞根篇) 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品(長部) 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註(長部) 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註(長部) 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品(相應部) | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注(相應部) | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註(相應部) | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註(迷惑冰消) 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ) 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ) 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ) 8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ) 8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ) 8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ) 8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ) 8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ) 8412 アッタカター(プ・ヴィ) 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー) 8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー) 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ) 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ) 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ) 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ) | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ) | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ) | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
1 นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส Поклонение Ему, Благословенному, Достойному, Совершенно Самопросветленному. ขุทฺทกนิกาเย Кхуддака-никая เถรคาถาปาฬิ Тхерагатха นิทานคาถา Вводные стихи สีหานํว [Pg.19] นทนฺตานํ, ทาฐีนํ คิริคพฺภเร; สุณาถ ภาวิตตฺตานํ, คาถา อตฺถูปนายิกา. Слушайте стихи, приносящие благо, [стихи] тех, кто развил себя, подобных рычащим в горных пещерах клыкастым львам. ยถานามา ยถาโคตฺตา, ยถาธมฺมวิหาริโน; ยถาธิมุตฺตา สปฺปญฺญา, วิหรึสุ อตนฺทิตา. Как их звали, из каких они были родов, как они пребывали в Дхамме, каковы были их устремления — так эти мудрые и неутомимые [старцы] и жили. ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสิตฺวา, ผุสิตฺวา อจฺจุตํ ปทํ; กตนฺตํ ปจฺจเวกฺขนฺตา, อิมมตฺถมภาสิสุํ. Занимаясь випассаной в тех или иных местах, достигнув непоколебимой обители и созерцая содеянное, они изрекли эти слова. ๑. เอกกนิปาโต 1. Книга одной строфы ๑. ปฐมวคฺโค 1. Первая глава ๑. สุภูติตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Субхути ๑. 1. ‘‘ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา, วสฺส เทว ยถาสุขํ; จิตฺตํ เม สุสมาหิตํ วิมุตฺตํ, อาตาปี วิหรามิ วสฺส เทวา’’ติ. «Моя хижина покрыта, она уютна и защищена от ветра. Лей же, дождь, сколько тебе угодно! Мой ум хорошо сосредоточен и освобожден, я пребываю в усердии. Лей же, дождь!» อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุภูติตฺเถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Субхути воистину изрек этот стих. ๒. มหาโกฏฺฐิกตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Махакоттхиты ๒. 2. ‘‘อุปสนฺโต [Pg.220] อุปรโต, มนฺตภาณี อนุทฺธโต; ธุนาติ ปาปเก ธมฺเม, ทุมปตฺตํว มาลุโต’’ติ. «Умиротворенный, прекративший [зло], говорящий взвешенно, невозмутимый — он стряхивает с себя пагубные состояния, как ветер стряхивает листья с дерева». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโก เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Махакоттхита воистину изрек этот стих. ๓. กงฺขาเรวตตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Канкхареваты ๓. 3. ‘‘ปญฺญํ อิมํ ปสฺส ตถาคตานํ, อคฺคิ ยถา ปชฺชลิโต นิสีเถ; อาโลกทา จกฺขุททา ภวนฺติ, เย อาคตานํ วินยนฺติ กงฺข’’นฺติ. «Взгляни на эту мудрость Татхагат! Подобно огню, пылающему в глухую полночь, они даруют свет, даруют зрение, рассеивая сомнения тех, кто приходит к ним». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กงฺขาเรวโต เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Канкхаревата воистину изрек этот стих. ๔. ปุณฺณตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Пунны ๔. 4. ‘‘สมฺภิเรว สมาเสถ, ปณฺฑิเตหตฺถทสฺสิภิ; อตฺถํ มหนฺตํ คมฺภีรํ, ทุทฺทสํ นิปุณํ อณุํ; ธีรา สมธิคจฺฉนฺติ, อปฺปมตฺตา วิจกฺขณา’’ติ. «Следует общаться только с добродетельными людьми, с мудрецами, видящими благо. Великое, глубокое, трудноразличимое, тонкое и едва уловимое благо постигают мудрые, бдительные и проницательные». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุณฺโณ มนฺตาณิปุตฺโต เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Пунна Мантанипутта воистину изрек этот стих. ๕. ทพฺพตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Даббы ๕. 5. ‘‘โย ทุทฺทมิโย ทเมน ทนฺโต, ทพฺโพ สนฺตุสิโต วิติณฺณกงฺโข; วิชิตาวี อเปตเภรโว หิ, ทพฺโพ โส ปรินิพฺพุโต ฐิตตฺโต’’ติ. «Тот Дабба, кто прежде был трудноукротим, ныне укрощен самообладанием. Он доволен малым, преодолел сомнения, победил [клеши], избавился от страха. Этот Дабба угас, пребывая в стойкости ума». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ทพฺโพ เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Дабба воистину изрек этот стих. ๖. สีตวนิยตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Ситавании ๖. 6. ‘‘โย [Pg.221] สีตวนํ อุปคา ภิกฺขุ, เอโก สนฺตุสิโต สมาหิตตฺโต; วิชิตาวี อเปตโลมหํโส, รกฺขํ กายคตาสตึ ธิติมา’’ติ. «Тот бхиккху, кто ушел в прохладный лес Ситавана, пребывает там в одиночестве, довольный малым, с сосредоточенным умом. Он победил [клеши], не ведает страха и дрожи, бдителен, храня памятование о теле, и исполнен стойкости». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สีตวนิโย เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Ситавания воистину изрек этот стих. ๗. ภลฺลิยตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Бхаллии ๗. 7. ‘‘โยปานุที มจฺจุราชสฺส เสนํ, นฬเสตุํว สุทุพฺพลํ มโหโฆ; วิชิตาวี อเปตเภรโว หิ, ทนฺโต โส ปรินิพฺพุโต ฐิตตฺโต’’ติ. «Тот, кто сокрушил воинство царя смерти, подобно тому как бурный поток сносит хлипкий тростниковый мост — он победил, избавился от страха, укрощен и угас, пребывая в стойкости ума». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภลฺลิโย เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Бхаллия воистину изрек этот стих. ๘. วีรตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Виры ๘. 8. ‘‘โย ทุทฺทมิโย ทเมน ทนฺโต, วีโร สนฺตุสิโต วิติณฺณกงฺโข; วิชิตาวี อเปตโลมหํโส, วีโร โส ปรินิพฺพุโต ฐิตตฺโต’’ติ. «Тот Вира, кто прежде был трудноукротим, ныне укрощен самообладанием. Он мужественен, доволен малым, преодолел сомнения, победил [клеши], не ведает страха и дрожи. Этот Вира угас, пребывая в стойкости ума». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วีโร เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Вира воистину изрек этот стих. ๙. ปิลินฺทวจฺฉตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Пилиндаваччхи ๙. 9. ‘‘สฺวาคตํ น ทุราคตํ, นยิทํ ทุมนฺติตํ มม; สํวิภตฺเตสุ ธมฺเมสุ, ยํ เสฏฺฐํ ตทุปาคมิ’’นฺติ. «Мой приход [к Будде] был благом, а не злом; мое решение не было ошибочным. Из всех явленных учений я пришел к наилучшему». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิลินฺทวจฺโฉ เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Пилиндаваччха воистину изрек этот стих. ๑๐. ปุณฺณมาสตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Пуннамасы ๑๐. 10. ‘‘วิหริ [Pg.222] อเปกฺขํ อิธ วา หุรํ วา, โย เวทคู สมิโต ยตตฺโต; สพฺเพสุ ธมฺเมสุ อนูปลิตฺโต, โลกสฺส ชญฺญา อุทยพฺพยญฺจา’’ติ. «Тот, кто отбросил вожделение к этому миру и к миру иному, кто постиг Истины, умиротворен и обуздан, кто не запятнан никакими мирскими вещами и познал возникновение и исчезновение мира — [тот истинный мудрец]». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุณฺณมาโส เถโร คาถํ อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Пуннамаса воистину изрек этот стих. วคฺโค ปฐโม นิฏฺฐิโต. Первая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: สุภูติ โกฏฺฐิโก เถโร, กงฺขาเรวตสมฺมโต; มนฺตาณิปุตฺโต ทพฺโพ จ, สีตวนิโย จ ภลฺลิโย; วีโร ปิลินฺทวจฺโฉ จ, ปุณฺณมาโส ตโมนุโทติ. Тхера Субхути, Коттхита, почитаемый Канкхаревата, Мантанипутта, Дабба, Ситавания, Бхаллия, Вира, Пилиндаваччха и Пуннамаса, рассеивающий тьму. ๒. ทุติยวคฺโค 2. Вторая глава ๑. จูฬวจฺฉตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Чулаваччхи ๑๑. 11. ‘‘ปาโมชฺชพหุโล ภิกฺขุ, ธมฺเม พุทฺธปฺปเวทิเต; อธิคจฺเฉ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุข’’นฺติ. «Бхиккху, исполненный великой радости в Дхамме, возвещенной Буддой, достигнет мирной обители — счастья угасания обусловленного». … จูฬวจฺโฉ เถโร…. …Тхера Чулаваччха [изрек этот стих]… ๒. มหาวจฺฉตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Махаваччхи ๑๒. 12. ‘‘ปญฺญาพลี สีลวตูปปนฺโน, สมาหิโต ฌานรโต สตีมา; ยทตฺถิยํ โภชนํ ภุญฺชมาโน, กงฺเขถ กาลํ อิธ วีตราโค’’ติ. «Сильный мудростью, наделенный добродетелью, сосредоточенный, находящий радость в джхане, бдительный, вкушающий лишь необходимую пищу — пусть он, свободный от страстей, ожидает своего часа в этом мире». … มหาวจฺโฉ เถโร…. …Тхера Махаваччха [изрек этот стих]… ๓. วนวจฺฉตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Ванаваччхи ๑๓. 13. ‘‘นีลพฺภวณฺณา [Pg.223] รุจิรา, สีตวารี สุจินฺธรา; อินฺทโคปกสญฺฉนฺนา, เต เสลา รมยนฺติ ม’’นฺติ. «Эти скалы цвета темных туч, сияющие, с прохладными водами и чистой землей, покрытые алыми жучками индагопака — они радуют мое сердце». … วนวจฺโฉ เถโร…. …Тхера Ванаваччха [изрек этот стих]… ๔. สิวกสามเณรคาถา 4. Стихи саманеры Сиваки ๑๔. 14. ‘‘อุปชฺฌาโย มํ อวจ, อิโต คจฺฉาม สีวก; คาเม เม วสติ กาโย, อรญฺญํ เม คโต มโน; เสมานโกปิ คจฺฉามิ, นตฺถิ สงฺโค วิชานต’’นฺติ. «Мой наставник сказал мне: „Уйдем отсюда, Сивака“. Мое тело остается в деревне, но мой разум уже устремился в лес. Даже если я буду лежать, я все равно пойду [туда]. У тех, кто познал истину, нет привязанностей». … สิวโก สามเณโร…. …Саманера Сивака [изрек этот стих]… ๕. กุณฺฑธานตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Кундадханы ๑๕. 15. ‘‘ปญฺจ ฉินฺเท ปญฺจ ชเห, ปญฺจ จุตฺตริ ภาวเย; ปญฺจสงฺคาติโค ภิกฺขุ, โอฆติณฺโณติ วุจฺจตี’’ติ. «Пять [низших оков] следует отсечь, пять [высших оков] — оставить, и еще пять [способностей] — развить. Бхиккху, преодолевший пять видов привязанностей, зовется „переправившимся через поток“». … กุณฺฑธาโน เถโร…. …Тхера Кундадхана [изрек этот стих]… ๖. เพลฏฺฐสีสตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Белаттхасисы ๑๖. 16. ‘‘ยถาปิ ภทฺโท อาชญฺโญ, นงฺคลาวตฺตนี สิขี; คจฺฉติ อปฺปกสิเรน, เอวํ รตฺตินฺทิวา มม; คจฺฉนฺติ อปฺปกสิเรน, สุเข ลทฺเธ นิรามิเส’’ติ. «Подобно тому как благородный и сильный бык без труда тянет плуг по борозде, так и мои дни и ночи проходят без усилий, когда обретено духовное счастье, свободное от мирских привязанностей». … เพลฏฺฐสีโส เถโร…. «…Так сказал старейшина Белаттхасиса…» ๗. ทาสกตฺเถรคาถา 7. «Стихи старейшины Дасаки» ๑๗. 17. ‘‘มิทฺธี ยทา โหติ มหคฺฆโส จ, นิทฺทายิตา สมฺปริวตฺตสายี; มหาวราโหว นิวาปปุฏฺโฐ, ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโท’’ติ. «Когда глупец становится прожорливым и сонливым, любящим поспать и ворочающимся с боку на бок, подобно откормленному на убой кабану, он снова и снова входит в лоно». … ทาสโก เถโร…. «…Так сказал старейшина Дасака…» ๘. สิงฺคาลปิตุตฺเถรคาถา 8. «Стихи старейшины Сингалапиту» ๑๘. 18. ‘‘อหุ [Pg.224] พุทฺธสฺส ทายาโท, ภิกฺขุ เภสกฬาวเน; เกวลํ อฏฺฐิสญฺญาย, อผรี ปถวึ อิมํ; มญฺเญหํ กามราคํ โส, ขิปฺปเมว ปหิสฺสตี’’ติ. «Бхиккху в лесу Бхесакала был наследником Будды. Он полностью охватил эту землю созерцанием костей. Я полагаю, он очень быстро отбросит чувственную страсть». … สิงฺคาลปิตา เถโร…. «…Так сказал старейшина Сингалапита…» ๙. กุลตฺเถรคาถา 9. «Стихи старейшины Кулы» ๑๙. 19. ‘‘อุทกํ หิ นยนฺติ เนตฺติกา, อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ; ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา, อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา’’ติ. «Строители каналов направляют воду, лучники выпрямляют стрелы, плотники обтёсывают дерево, а добродетельные усмиряют самих себя». … กุโล เถโร…. «…Так сказал старейшина Кула…» ๑๐. อชิตตฺเถรคาถา 10. «Стихи старейшины Аджиты» ๒๐. 20. ‘‘มรเณ เม ภยํ นตฺถิ, นิกนฺติ นตฺถิ ชีวิเต; สนฺเทหํ นิกฺขิปิสฺสามิ, สมฺปชาโน ปฏิสฺสโต’’ติ. «У меня нет страха перед смертью, нет и привязанности к жизни. Я сброшу это тело, будучи осознанным и бдительным». … อชิโต เถโร …. «…Так сказал старейшина Аджита…» วคฺโค ทุติโย นิฏฺฐิโต. «Вторая глава завершена». ตสฺสุทฺทานํ – «Краткое содержание главы:» จูฬวจฺโฉ มหาวจฺโฉ, วนวจฺโฉ จ สีวโก; กุณฺฑธาโน จ เพลฏฺฐิ, ทาสโก จ ตโตปริ; สิงฺคาลปิติโก เถโร, กุโล จ อชิโต ทสาติ. «Чулаваччха, Махаваччха, Ванаваччха и Сивака, Кундадхана и Белаттхи, Дасака, а затем старейшина Сингалапитика, Кула и Аджита — всего десять». ๓. ตติยวคฺโค 3. «Третья глава» ๑. นิคฺโรธตฺเถรคาถา 1. «Стихи старейшины Нигродхи» ๒๑. 21. ‘‘นาหํ ภยสฺส ภายามิ, สตฺถา โน อมตสฺส โกวิโท; ยตฺถ ภยํ นาวติฏฺฐติ, เตน มคฺเคน วชนฺติ ภิกฺขโว’’ติ. «Я не боюсь страха. Наш Учитель искусен в Бессмертном. По тому пути, где нет места страху, идут бхиккху». … นิคฺโรโธ เถโร…. «…Так сказал старейшина Нигродха…» ๒. จิตฺตกตฺเถรคาถา 2. «Стихи старейшины Читтаки» ๒๒. 22. ‘‘นีลา [Pg.225] สุคีวา สิขิโน, โมรา การมฺภิยํ อภินทนฺติ; เต สีตวาตกีฬิตา, สุตฺตํ ฌายํ นิโพเธนฺตี’’ติ. «Синешеие, хохлатые павлины сладостно кричат в лесу Карамбхия. Возбуждённые прохладным ветром, они пробуждают спящего медитирующего». … จิตฺตโก เถโร…. «…Так сказал старейшина Читтака…» ๓. โคสาลตฺเถรคาถา 3. «Стихи старейшины Госалы» ๒๓. 23. ‘‘อหํ โข เวฬุคุมฺพสฺมึ, ภุตฺวาน มธุปายสํ; ปทกฺขิณํ สมฺมสนฺโต, ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ; สานุํ ปฏิคมิสฺสามิ, วิเวกมนุพฺรูหย’’นฺติ. «Вкусив сладкой молочной каши в бамбуковой роще и должным образом созерцая возникновение и исчезновение кхандх, я вернусь на горный склон, чтобы взращивать уединение». … โคสาโล เถโร…. «…Так сказал старейшина Госала…» ๔. สุคนฺธตฺเถรคาถา 4. «Стихи старейшины Сугандхи» ๒๔. 24. ‘‘อนุวสฺสิโก ปพฺพชิโต, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Посмотри на превосходство Дхаммы! Я, принявший монашество менее года назад, обрёл три высших знания и исполнил учение Будды». … สุคนฺโธ เถโร…. «…Так сказал старейшина Сугандха…» ๕. นนฺทิยตฺเถรคาถา 5. «Стихи старейшины Нандии» ๒๕. 25. ‘‘โอภาสชาตํ ผลคํ, จิตฺตํ ยสฺส อภิณฺหโส; ตาทิสํ ภิกฺขุมาสชฺช, กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสี’’ติ. «О Канха! Нападая на такого бхиккху, чей ум постоянно пребывает в сиянии плода, ты обрекаешь себя на страдание». … นนฺทิโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Нандия…» ๖. อภยตฺเถรคาถา 6. «Стихи старейшины Абхаи» ๒๖. 26. ‘‘สุตฺวา สุภาสิตํ วาจํ, พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน; ปจฺจพฺยธึ หิ นิปุณํ, วาลคฺคํ อุสุนา ยถา’’ติ. «Услышав прекрасно сказанное слово Будды, Родственника Солнца, я постиг тонкую истину, подобно тому как искусный стрелок пронзает стрелой кончик волоса». … อภโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Абхая…» ๗. โลมสกงฺคิยตฺเถรคาถา 7. «Стихи старейшины Ломасакангии» ๒๗. 27. ‘‘ทพฺพํ [Pg.226] กุสํ โปฏกิลํ, อุสีรํ มุญฺชปพฺพชํ; อุรสา ปนุทิสฺสามิ, วิเวกมนุพฺรูหย’’นฺติ. «Раздвигая грудью траву дабба, куса, колючие кустарники, ушира, мунджа и баббаджа, я пойду вперёд, взращивая уединение». … โลมสกงฺคิโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Ломасакангия…» ๘. ชมฺพุคามิกปุตฺตตฺเถรคาถา 8. «Стихи старейшины Джамбугамикапутты» ๒๘. 28. ‘‘กจฺจิ โน วตฺถปสุโต, กจฺจิ โน ภูสนารโต; กจฺจิ สีลมยํ คนฺธํ, กึ ตฺวํ วายสิ เนตรา ปชา’’ติ. «Неужели ты не увлечён одеждами? Неужели ты не привязан к украшениям? Почему же ты благоухаешь ароматом нравственности, в то время как другие люди им не благоухают?» … ชมฺพุคามิกปุตฺโต เถโร…. «…Так сказал старейшина Джамбугамикапутта…» ๙. หาริตตฺเถรคาถา 9. «Стихи старейшины Хариты» ๒๙. 29. ‘‘สมุนฺนมยมตฺตานํ, อุสุกาโรว เตชนํ; จิตฺตํ อุชุํ กริตฺวาน, อวิชฺชํ ภินฺท หาริตา’’ติ. «Выпрями себя, Харита, подобно тому как лучник выпрямляет стрелу. Сделав свой ум прямым, разбей тьму невежества». … หาริโต เถโร…. «…Так сказал старейшина Харита…» ๑๐. อุตฺติยตฺเถรคาถา 10. «Стихи старейшины Уттии» ๓๐. 30. ‘‘อาพาเธ เม สมุปฺปนฺเน, สติ เม อุทปชฺชถ; อาพาโธ เม สมุปฺปนฺโน, กาโล เม นปฺปมชฺชิตุ’’นฺติ. «Когда во мне возникла болезнь, во мне пробудилась осознанность: „Болезнь подступила ко мне, теперь не время для беспечности!“» … อุตฺติโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Уттия…» วคฺโค ตติโย นิฏฺฐิโต. «Третья глава завершена». ตสฺสุทฺทานํ – «Краткое содержание главы:» นิคฺโรโธ จิตฺตโก เถโร, โคสาลเถโร สุคนฺโธ; นนฺทิโย อภโย เถโร, เถโร โลมสกงฺคิโย; ชมฺพุคามิกปุตฺโต จ, หาริโต อุตฺติโย อิสีติ. «Нигродха, старейшина Читтака, старейшина Госала, Сугандха, Нандия, старейшина Абхая, старейшина Ломасакангия, Джамбугамикапутта, Харита и мудрец Уттия — всего десять». ๔. จตุตฺถวคฺโค 4. «Четвёртая глава» ๑. คหฺวรตีริยตฺเถรคาถา 1. «Стихи старейшины Гахваратирии» ๓๑. 31. ‘‘ผุฏฺโฐ [Pg.227] ฑํเสหิ มกเสหิ, อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน; นาโค สํคามสีเสว, สโต ตตฺราธิวาสเย’’ติ. «Будучи искусан слепнями и комарами в дремучем лесу, бхиккху должен терпеливо переносить это с осознанностью, подобно боевому слону в авангарде сражения». … คหฺวรตีริโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Гахваратирия…» ๒. สุปฺปิยตฺเถรคาถา 2. «Стихи старейшины Суппии» ๓๒. 32. ‘‘อชรํ ชีรมาเนน, ตปฺปมาเนน นิพฺพุตึ; นิมิยํ ปรมํ สนฺตึ, โยคกฺเขมํ อนุตฺตร’’นฺติ. «Я обменяю это стареющее тело на нестареющую Ниббану, это горящее тело — на угасание огней, на высший покой, непревзойдённое освобождение от уз». … สุปฺปิโย เถโร…. «…Так сказал старейшина Суппия…» ๓. โสปากตฺเถรคาถา 3. «Стихи старейшины Сопаки» ๓๓. 33. ‘‘ยถาปิ เอกปุตฺตสฺมึ, ปิยสฺมึ กุสลี สิยา; เอวํ สพฺเพสุ ปาเณสุ, สพฺพตฺถ กุสโล สิยา’’ติ. «Подобно тому как мать желает блага своему единственному любимому сыну, так и бхиккху должен желать блага всем живым существам повсюду». … โสปาโก เถโร…. «…Так сказал старейшина Сопака…» ๔. โปสิยตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Посии ๓๔. 34. ‘‘อนาสนฺนวรา เอตา, นิจฺจเมว วิชานตา; คามา อรญฺญมาคมฺม, ตโต เคหํ อุปาวิสิ ; ตโต อุฏฺฐาย ปกฺกามิ, อนามนฺเตตฺวา โปสิโย’’ติ. «"Лучше всего, когда эти женщины всегда находятся вдали", — понимая это, Посия пришёл из леса в деревню, а затем вошёл в дом. Но затем, поднявшись, он ушёл, не проронив ни слова». … โปสิโย เถโร…. …Тхера Посия… ๕. สามญฺญกานิตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Саманнякани ๓๕. 35. ‘‘สุขํ สุขตฺโถ ลภเต ตทาจรํ, กิตฺติญฺจ ปปฺโปติ ยสสฺส วฑฺฒติ; โย อริยมฏฺฐงฺคิกมญฺชสํ อุชุํ, ภาเวติ มคฺคํ อมตสฺส ปตฺติยา’’ติ. «Тот, кто стремится к блаженству и поступает соответственно, обретает блаженство; он достигает доброй славы, и величие его возрастает — тот, кто ради достижения бессмертия развивает прямой Благородный восьмеричный путь». … สามญฺญกานิตฺเถโร…. …Тхера Саманнякани… ๖. กุมาปุตฺตตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Кумапутты ๓๖. 36. ‘‘สาธุ [Pg.228] สุตํ สาธุ จริตกํ, สาธุ สทา อนิเกตวิหาโร; อตฺถปุจฺฉนํ ปทกฺขิณกมฺมํ, เอตํ สามญฺญมกิญฺจนสฺสา’’ติ. «Благо — слушать [Дхамму], благо — вести праведную жизнь, благо — всегда жить бездомным; вопрошать о смысле и поступать правильно — в этом состоит отшельничество того, кто ничем не владеет». … กุมาปุตฺโต เถโร…. …Тхера Кумапутта… ๗. กุมาปุตฺตสหายกตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры — друга Кумапутты ๓๗. 37. ‘‘นานาชนปทํ ยนฺติ, วิจรนฺตา อสญฺญตา; สมาธิญฺจ วิราเธนฺติ, กึสุ รฏฺฐจริยา กริสฺสติ; ตสฺมา วิเนยฺย สารมฺภํ, ฌาเยยฺย อปุรกฺขโต’’ติ. «Скитаясь без самообладания, они ходят по разным странам и упускают сосредоточение. Что принесёт им это блуждание по стране? Поэтому, устранив возбуждение ума, пусть бхиккху медитирует, не ведомый жаждой». … กุมาปุตฺตตฺเถรสฺส สหายโก เถโร…. …Тхера, друг тхеры Кумапутты… ๘. ควมฺปติตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Гавампати ๓๘. 38. ‘‘โย อิทฺธิยา สรภุํ อฏฺฐเปสิ, โส ควมฺปติ อสิโต อเนโช; ตํ สพฺพสงฺคาติคตํ มหามุนึ, เทวา นมสฺสนฺติ ภวสฺส ปารคุ’’นฺติ. «Тот Гавампати, кто сверхъестественной силой остановил течение реки Сарабху, независим и непоколебим. Этому великому мудрецу, преодолевшему все привязанности и достигшему иного берега существования, поклоняются даже боги». … ควมฺปติตฺเถโร…. …Тхера Гавампати… ๙. ติสฺสตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Тиссы ๓๙. 39. ‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก; กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’ติ. «Словно пронзённый копьём или тот, чья голова объята пламенем, пусть бхиккху странствует осознанным ради устранения чувственной страсти». … ติสฺโส เถโร…. …Тхера Тисса… ๑๐. วฑฺฒมานตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Ваддхаманы ๔๐. 40. ‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก; ภวราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’ติ. «Словно пронзённый копьём или тот, чья голова объята пламенем, пусть бхиккху странствует осознанным ради устранения страсти к существованию». … วฑฺฒมาโน เถโร…. …Тхера Ваддхамана… วคฺโค จตุตฺโถ นิฏฺฐิโต. Четвёртая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: คหฺวรตีริโย [Pg.229] สุปฺปิโย, โสปาโก เจว โปสิโย; สามญฺญกานิ กุมาปุตฺโต, กุมาปุตฺตสหายโก; ควมฺปติ ติสฺสตฺเถโร, วฑฺฒมาโน มหายโสติ. Гахваратирия, Суппия, Сопака, а также Посия, Саманнякани, Кумапутта и друг Кумапутты, Гавампати, тхера Тисса и Ваддхамана великой славы. ๕. ปญฺจมวคฺโค 5. Пятая глава ๑. สิริวฑฺฒตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Сириваддхи ๔๑. 41. ‘‘วิวรมนุปตนฺติ วิชฺชุตา, เวภารสฺส จ ปณฺฑวสฺส จ; นควิวรคโต จ ฌายติ, ปุตฺโต อปฺปฏิมสฺส ตาทิโน’’ติ. «Молнии сверкают в расщелине между горами Вебхара и Пандава. А в горной пещере медитирует сын несравненного, Такого [Будды]». … สิริวฑฺโฒ เถโร…. …Тхера Сириваддха… ๒. ขทิรวนิยตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Хадиравания ๔๒. 42. ‘‘จาเล อุปจาเล สีสูปจาเล ( ) ปติสฺสตา นุ โข วิหรถ; อาคโต โว วาลํ วิย เวธี’’ติ. «Чала, Упачала, Сисупачала! Пребываете ли вы в бдительности? К вам пришёл тот, кто подобен стрелку, способному пронзить конский волос». … ขทิรวนิโย เถโร…. …Тхера Хадиравания… ๓. สุมงฺคลตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Сумангалы ๔๓. 43. ‘‘สุมุตฺติโก สุมุตฺติโก สาหุ, สุมุตฺติโกมฺหิ ตีหิ ขุชฺชเกหิ; อสิตาสุ มยา นงฺคลาสุ, มยา ขุทฺทกุทฺทาลาสุ มยา. «Свободен! О, как прекрасно я освобождён! Я полностью освобождён от трёх согбенных вещей: от серпа, от плуга и от маленькой мотыги!» ยทิปิ อิธเมว อิธเมว, อถ วาปิ อลเมว อลเมว; ฌาย สุมงฺคล ฌาย สุมงฺคล, อปฺปมตฺโต วิหร สุมงฺคลา’’ติ. «Пусть даже они будут прямо здесь, прямо здесь — довольно с меня этого, довольно! Медитируй, Сумангала, медитируй, Сумангала! Живи прилежно, Сумангала!» … สุมงฺคโล เถโร…. …Тхера Сумангала… ๔. สานุตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Сану ๔๔. 44. ‘‘มตํ วา อมฺม โรทนฺติ, โย วา ชีวํ น ทิสฺสติ; ชีวนฺตํ มํ อมฺม ปสฺสนฺตี, กสฺมา มํ อมฺม โรทสี’’ติ. «О мама, оплакивают либо мёртвого, либо того живого, кого больше не видят. Но видя меня живым, о мама, почему ты плачешь обо мне?» … สานุตฺเถโร…. …Тхера Сану… ๕. รมณียวิหาริตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Раманиявихари ๔๕. 45. ‘‘ยถาปิ [Pg.230] ภทฺโท อาชญฺโญ, ขลิตฺวา ปติติฏฺฐติ; เอวํ ทสฺสนสมฺปนฺนํ, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวก’’นฺติ. «Подобно тому как благородный скакун, оступившись, вновь твердо встает на ноги, так же поступает и наделённый видением ученик Совершенного Будды». … รมณียวิหาริตฺเถโร…. …Тхера Раманиявихари… ๖. สมิทฺธิตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Самиддхи ๔๖. 46. ‘‘สทฺธายาหํ ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; สติ ปญฺญา จ เม วุฑฺฒา, จิตฺตญฺจ สุสมาหิตํ; กามํ กรสฺสุ รูปานิ, เนว มํ พฺยาธยิสฺสสี’’ติ. «С верой я ушёл из дома в бездомность. Мои осознанность и мудрость возросли, а ум хорошо сосредоточен. Создавай любые образы, какие пожелаешь, [Мара] — ты всё равно не сможешь меня встревожить». … สมิทฺธิตฺเถโร…. …Тхера Самиддхи… ๗. อุชฺชยตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Удджаи ๔๗. 47. ‘‘นโม เต พุทฺธ วีรตฺถุ, วิปฺปมุตฺโตสิ สพฺพธิ; ตุยฺหาปทาเน วิหรํ, วิหรามิ อนาสโว’’ติ. «Поклонение Тебе, о Будда, Герой! Ты полностью освобождён от всего. Следуя Твоему учению, я живу, свободный от омрачений». … อุชฺชโย เถโร…. …Тхера Удджая… ๘. สญฺชยตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Санджаи ๔๘. 48. ‘‘ยโต อหํ ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; นาภิชานามิ สงฺกปฺปํ, อนริยํ โทสสํหิต’’นฺติ. «С тех пор как я ушёл из дома в бездомность, я не припомню за собой ни одного неблагородного намерения, сопряжённого со злобой». … สญฺชโย เถโร…. …Тхера Санджая… ๙. รามเณยฺยกตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Раманейяки ๔๙. 49. ‘‘จิหจิหาภินทิเต, สิปฺปิกาภิรุเตหิ จ; น เม ตํ ผนฺทติ จิตฺตํ, เอกตฺตนิรตํ หิ เม’’ติ. «От щебетания птиц и криков обезьян мой ум не колеблется, ведь он предан уединению». … รามเณยฺยโก เถโร…. …Тхера Раманейяка… ๑๐. วิมลตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Вималы ๕๐. 50. ‘‘ธรณี [Pg.231] จ สิญฺจติ วาติ, มาลุโต วิชฺชุตา จรติ นเภ; อุปสมนฺติ วิตกฺกา, จิตฺตํ สุสมาหิตํ มมา’’ติ. «Земля орошена дождём, дует прохладный ветер, в небе сверкают молнии. Мои помыслы утихли, и мой ум хорошо сосредоточен». … วิมโล เถโร…. …Тхера Вимала… วคฺโค ปญฺจโม นิฏฺฐิโต. Пятая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: สิรีวฑฺโฒ เรวโต เถโร, สุมงฺคโล สานุสวฺหโย; รมณียวิหารี จ, สมิทฺธิอุชฺชยสญฺชยา; รามเณยฺโย จ โส เถโร, วิมโล จ รณญฺชโหติ. Сириваддха, тхера Ревата, Сумангала, тот, кого зовут Сану, Раманиявихари, Самиддхи, Удджая, Санджая, тхера Раманейяка и Вимала, победитель скверны. ๖. ฉฏฺฐวคฺโค 6. Шестая глава ๑. โคธิกตฺเถรคาถา 1. Строфы тхеры Годхики ๕๑. 51. ‘‘วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; จิตฺตํ สุสมาหิตญฺจ มยฺหํ, อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวา’’ติ. «Дождь льёт, подобно прекрасному пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. Мой ум хорошо сосредоточен. О божество дождя, если желаешь — лей же!» … โคธิโก เถโร…. …Так сказал тхера Годхика… ๒. สุพาหุตฺเถรคาถา 2. Строфы тхеры Субаху ๕๒. 52. ‘‘วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; จิตฺตํ สุสมาหิตญฺจ กาเย, อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวา’’ติ. «Дождь льёт, подобно прекрасному пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. Мой ум хорошо сосредоточен на теле. О божество дождя, если желаешь — лей же!» … สุพาหุตฺเถโร…. …Так сказал тхера Субаху… ๓. วลฺลิยตฺเถรคาถา 3. Строфы тхеры Валлия ๕๓. 53. ‘‘วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; ตสฺสํ วิหรามิ อปฺปมตฺโต, อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวา’’ติ. «Дождь льёт, подобно прекрасному пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. В ней я обитаю бдительным. О божество дождя, если желаешь — лей же!» … วลฺลิโย เถโร…. …Так сказал тхера Валлия… ๔. อุตฺติยตฺเถรคาถา 4. Строфы тхеры Уттия ๕๔. 54. ‘‘วสฺสติ [Pg.232] เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; ตสฺสํ วิหรามิ อทุติโย, อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวา’’ติ. «Дождь льёт, подобно прекрасному пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. В ней я обитаю в одиночестве. О божество дождя, если желаешь — лей же!» … อุตฺติโย เถโร…. …Так сказал тхера Уттия… ๕. อญฺชนวนิยตฺเถรคาถา 5. Строфы тхеры Анджанавании ๕๕. 55. ‘‘อาสนฺทึ กุฏิกํ กตฺวา, โอคยฺห อญฺชนํ วนํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Уйдя в лес Анджана, устроив себе хижину из длинноногой скамьи, я обрёл три ведения; учение Будды исполнено». … อญฺชนวนิโย เถโร…. …Так сказал тхера Анджанавания… ๖. กุฏิวิหาริตฺเถรคาถา 6. Строфы тхеры Кутивихари ๕๖. 56. ‘‘โก กุฏิกายํ ภิกฺขุ กุฏิกายํ, วีตราโค สุสมาหิตจิตฺโต; เอวํ ชานาหิ อาวุโส, อโมฆา เต กุฏิกา กตา’’ติ. «„Кто в хижине?“ — „В хижине монах, свободный от страсти, с хорошо сосредоточенным умом. Знай это, друг сторож: не напрасно построена тобой эта хижина“». … กุฏิวิหาริตฺเถโร…. …Так сказал тхера Кутивихари… ๗. ทุติยกุฏิวิหาริตฺเถรคาถา 7. Строфы второго тхеры Кутивихари ๕๗. 57. ‘‘อยมาหุ ปุราณิยา กุฏิ, อญฺญํ ปตฺถยเส นวํ กุฏึ; อาสํ กุฏิยา วิราชย, ทุกฺขา ภิกฺขุ ปุน นวา กุฏี’’ติ. «„Эта хижина стара“, — говоришь ты и желаешь другую, новую хижину. Избавься от желания иметь хижину, монах: новая хижина — это снова страдание». … ทุติยกุฏิวิหาริตฺเถโร…. …Так сказал второй тхера Кутивихари… ๘. รมณียกุฏิกตฺเถรคาถา 8. Строфы тхеры Раманиякутики ๕๘. 58. ‘‘รมณียา เม กุฏิกา, สทฺธาเทยฺยา มโนรมา; น เม อตฺโถ กุมารีหิ, เยสํ อตฺโถ ตหึ คจฺฉถ นาริโย’’ติ. «Прелестна моя хижина, приятна, подарена с верой. Мне нет дела до девиц. Ступайте, женщины, к тем, кому вы нужны!» … รมณียกุฏิโก เถโร…. …Так сказал тхера Раманиякутика… ๙. โกสลวิหาริตฺเถรคาถา 9. Строфы тхеры Косалавихари ๕๙. 59. ‘‘สทฺธายาหํ [Pg.233] ปพฺพชิโต, อรญฺเญ เม กุฏิกา กตา; อปฺปมตฺโต จ อาตาปี, สมฺปชาโน ปติสฺสโต’’ติ. «С верой я ушёл в бездомность, в лесу построил себе хижину. Я обитаю бдительным, усердным, ясно сознающим и сосредоточенным». … โกสลวิหาริตฺเถโร…. …Так сказал тхера Косалавихари… ๑๐. สีวลิตฺเถรคาถา 10. Строфы тхеры Сивали ๖๐. 60. ‘‘เต เม อิชฺฌึสุ สงฺกปฺปา, ยทตฺโถ ปาวิสึ กุฏึ; วิชฺชาวิมุตฺตึ ปจฺเจสํ, มานานุสยมุชฺชห’’นฺติ. «Исполнились мои намерения, ради которых я вошёл в хижину. Я обрету три ведения и освобождение, отбросив склонность к тщеславию». … สีวลิตฺเถโร…. …Так сказал тхера Сивали… วคฺโค ฉฏฺโฐ นิฏฺฐิโต. Шестая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление главы: โคธิโก จ สุพาหุ จ, วลฺลิโย อุตฺติโย อิสิ; อญฺชนวนิโย เถโร, ทุเว กุฏิวิหาริโน; รมณียกุฏิโก จ, โกสลวฺหยสีวลีติ. Годхика, Субаху, Валлия, мудрец Уттия, тхера Анджанавания, два Кутивихари, Раманиякутика, тот, кого зовут Косала, и Сивали. ๗. สตฺตมวคฺโค 7. Седьмая глава ๑. วปฺปตฺเถรคาถา 1. Строфы тхеры Ваппы ๖๑. 61. ‘‘ปสฺสติ ปสฺโส ปสฺสนฺตํ, อปสฺสนฺตญฺจ ปสฺสติ; อปสฺสนฺโต อปสฺสนฺตํ, ปสฺสนฺตญฺจ น ปสฺสตี’’ติ. «Видящий видит видящего, и невидящего он тоже видит. Невидящий же не видит ни невидящего, ни видящего». … วปฺโป เถโร…. …Так сказал тхера Ваппа… ๒. วชฺชิปุตฺตตฺเถรคาถา 2. Строфы тхеры Вадджипутты ๖๒. 62. ‘‘เอกกา มยํ อรญฺเญ วิหราม, อปวิทฺธํว วนสฺมึ ทารุกํ; ตสฺส เม พหุกา ปิหยนฺติ, เนรยิกา วิย สคฺคคามิน’’นฺติ. «Одни мы обитаем в лесу, подобно брошенному в чаще бревну. И всё же многие завидуют мне, как обитатели ада завидуют идущему в небеса». … วชฺชิปุตฺโต เถโร…. …Так сказал тхера Вадджипутта… ๓. ปกฺขตฺเถรคาถา 3. Строфы тхеры Паккхи ๖๓. 63. ‘‘จุตา [Pg.234] ปตนฺติ ปติตา, คิทฺธา จ ปุนราคตา; กตํ กิจฺจํ รตํ รมฺมํ, สุเขนนฺวาคตํ สุข’’นฺติ. «Упав, они падают, а упав, жадные возвращаются вновь. Моё же дело сделано, я радуюсь прекрасному, счастьем достигнуто счастье». … ปกฺโข เถโร…. …Так сказал тхера Паккха… ๔. วิมลโกณฺฑญฺญตฺเถรคาถา 4. Строфы тхеры Вималы Конданьи ๖๔. 64. ‘‘ทุมวฺหยาย อุปฺปนฺโน, ชาโต ปณฺฑรเกตุนา; เกตุหา เกตุนาเยว, มหาเกตุํ ปธํสยี’’ติ. «Рождённый от той, чьё имя связано с деревом, зачатый Пандаракетой, я, сокрушитель знамён, с помощью знамени низверг великое знамя». … วิมลโกณฺฑญฺโญ เถโร…. …Так сказал тхера Вимала Конданья… ๕. อุกฺเขปกตวจฺฉตฺเถรคาถา 5. Строфы тхеры Уккхепакатаваччхи ๖๕. 65. ‘‘อุกฺเขปกตวจฺฉสฺส, สงฺกลิตํ พหูหิ วสฺเสหิ; ตํ ภาสติ คหฏฺฐานํ, สุนิสินฺโน อุฬารปาโมชฺโช’’ติ. «То, что Уккхепакатаваччха собирал на протяжении многих лет, он, восседая с великой радостью, проповедует мирянам». … อุกฺเขปกตวจฺโฉ เถโร…. …Так сказал тхера Уккхепакатаваччха… ๖. เมฆิยตฺเถรคาถา 6. Строфы тхеры Мегхии ๖๖. 66. ‘‘อนุสาสิ มหาวีโร, สพฺพธมฺมาน ปารคู; ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, วิหาสึ สนฺติเก สโต; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Великий герой, постигший все дхаммы, наставил меня. Услышав его Дхамму, я пребывал подле него бдительным. Я обрёл три ведения; учение Будды исполнено». … เมฆิโย เถโร…. …Так сказал тхера Мегхия… ๗. เอกธมฺมสวนียตฺเถรคาถา 7. Строфы тхеры Экадхаммасавании ๖๗. 67. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ, ภวา สพฺเพ สมูหตา; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Мои загрязнения сожжены, все существования искоренены. Круг перерождений полностью уничтожен, теперь нет больше нового становления». … เอกธมฺมสวนีโย เถโร…. …Так сказал тхера Экадхаммасавания… ๘. เอกุทานิยตฺเถรคาถา 8. Строфы тхеры Экудании ๖๘. 68. ‘‘อธิเจตโส อปฺปมชฺชโต, มุนิโน โมนปเถสุ สิกฺขโต; โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน, อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโต’’ติ. «У мудреца с возвышенным умом, бдительного, обучающегося путями безмолвия, умиротворённого, всегда осознанного и стойкого — у такого не бывает скорбей». … เอกุทานิโย เถโร…. …Так сказал тхера Экудания… ๙. ฉนฺนตฺเถรคาถา 9. Строфы тхеры Чанны ๖๙. 69. ‘‘สุตฺวาน [Pg.235] ธมฺมํ มหโต มหารสํ, สพฺพญฺญุตญฺญาณวเรน เทสิตํ; มคฺคํ ปปชฺชึ อมตสฺส ปตฺติยา, โส โยคกฺเขมสฺส ปถสฺส โกวิโท’’ติ. «Услышав Дхамму великого вкуса от Великого, проповеданную превосходным всеведущим знанием, я вступил на путь для достижения Бессмертного. Он — знаток пути к безопасности от мирских уз». … ฉนฺโน เถโร…. … Так сказал старейшина Чанна. ๑๐. ปุณฺณตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Пунны ๗๐. 70. ‘‘สีลเมว อิธ อคฺคํ, ปญฺญวา ปน อุตฺตโม; มนุสฺเสสุ จ เทเวสุ, สีลปญฺญาณโต ชย’’นฺติ. «Лишь нравственность здесь превыше всего, но мудрый человек — величайший. И среди людей, и среди богов благодаря нравственности и мудрости обретается победа». … ปุณฺโณ เถโร…. … Так сказал старейшина Пунна. วคฺโค สตฺตโม นิฏฺฐิโต. Седьмая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: วปฺโป จ วชฺชิปุตฺโต จ, ปกฺโข วิมลโกณฺฑญฺโญ; อุกฺเขปกตวจฺโฉ จ, เมฆิโย เอกธมฺมิโก; เอกุทานิยฉนฺนา จ, ปุณฺณตฺเถโร มหพฺพโลติ. «Ваппа, Вадджипутта, Паккха, Вималаконданнья, Уккхепакатаваччха, Мегхия, Экадхаммика, Экудания, Чанна и старейшина Пунна великой силы». ๘. อฏฺฐมวคฺโค 8. Восьмая глава ๑. วจฺฉปาลตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Ваччхапалы ๗๑. 71. ‘‘สุสุขุมนิปุณตฺถทสฺสินา, มติกุสเลน นิวาตวุตฺตินา; สํเสวิตวุทฺธสีลินา, นิพฺพานํ น หิ เตน ทุลฺลภ’’นฺติ. «Для того, кто видит тончайшие и глубокие истины, кто искусен в мудрости, смиренен в поведении и почитает добродетель старцев, Ниббана воистину не является труднодостижимой». … วจฺฉปาโล เถโร…. … Так сказал старейшина Ваччхапало. ๒. อาตุมตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Атумы ๗๒. 72. ‘‘ยถา [Pg.236] กฬีโร สุสุ วฑฺฒิตคฺโค, ทุนฺนิกฺขโม โหติ ปสาขชาโต; เอวํ อหํ ภริยายานิตาย, อนุมญฺญํ มํ ปพฺพชิโตมฺหิ ทานี’’ติ. «Подобно тому как молодой побег бамбука с разросшимися ветвями трудно вытащить из зарослей, так и мне, если бы привели жену, было бы трудно вырваться из этих уз. Поэтому, получив дозволение, пока мне не привели жену, я ныне ушел в монашество». … อาตุโม เถโร…. … Так сказал старейшина Атума. ๓. มาณวตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Манавы ๗๓. 73. ‘‘ชิณฺณญฺจ ทิสฺวา ทุขิตญฺจ พฺยาธิตํ, มตญฺจ ทิสฺวา คตมายุสงฺขยํ; ตโต อหํ นิกฺขมิตูน ปพฺพชึ, ปหาย กามานิ มโนรมานี’’ติ. «Увидев дряхлого старика, страдающего больного и мертвеца, чей срок жизни подошел к концу, я ушел из дома и принял монашество, оставив пленительные чувственные удовольствия». … มาณโว เถโร…. … Так сказал старейшина Манава. ๔. สุยามนตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Суяманы ๗๔. 74. ‘‘กามจฺฉนฺโท จ พฺยาปาโท, ถินมิทฺธญฺจ ภิกฺขุโน; อุทฺธจฺจํ วิจิกิจฺฉา จ, สพฺพโสว น วิชฺชตี’’ติ. «У бхиккху полностью отсутствуют чувственное желание, недоброжелательность, лень и апатия, неусидчивость и сомнение». … สุยามโน เถโร…. … Так сказал старейшина Суямана. ๕. สุสารทตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Сусарады ๗๕. 75. ‘‘สาธุ สุวิหิตาน ทสฺสนํ, กงฺขา ฉิชฺชติ พุทฺธิ วฑฺฒติ; พาลมฺปิ กโรนฺติ ปณฺฑิตํ, ตสฺมา สาธุ สตํ สมาคโม’’ติ. «Благодатно созерцание благородных, чье учение прекрасно изложено. Сомнения рассеиваются, мудрость возрастает; они даже глупца делают мудрецом. Поэтому благодатно общение с добродетельными». … สุสารโท เถโร…. … Так сказал старейшина Сусарада. ๖. ปิยญฺชหตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Пиянджахи ๗๖. 76. ‘‘อุปฺปตนฺเตสุ นิปเต, นิปตนฺเตสุ อุปฺปเต; วเส อวสมาเนสุ, รมมาเนสุ โน รเม’’ติ. «Когда другие превозносятся, следует смирять себя; когда другие опускаются, следует возвышать себя. Следует жить с теми, кто не живет мирской жизнью, и не находить удовольствия там, где другие предаются мирским забавам». … ปิยญฺชโห เถโร…. … Так сказал старейшина Пиянджаха. ๗. หตฺถาโรหปุตฺตตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Хаттхарохапутты ๗๗. 77. ‘‘อิทํ [Pg.237] ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ, เยนิจฺฉกํ ยตฺถกามํ ยถาสุขํ; ตทชฺชหํ นิคฺคเหสฺสามิ โยนิโส, หตฺถิปฺปภินฺนํ วิย องฺกุสคฺคโห’’ติ. «Прежде этот ум блуждал где вздумается, как ему хотелось и как ему было приятно. Сегодня я полностью обуздаю его с помощью мудрого внимания, подобно тому как погонщик с багром укрощает разъяренного слона». … หตฺถาโรหปุตฺโต เถโร…. … Так сказал старейшина Хаттхарохапутта. ๘. เมณฺฑสิรตฺเถรคาถา 8. Стихи старейшины Мендасиры ๗๘. 78. ‘‘อเนกชาติสํสารํ, สนฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิสํ; ตสฺส เม ทุกฺขชาตสฺส, ทุกฺขกฺขนฺโธ อปรทฺโธ’’ติ. «Сквозь сансару многих рождений я скитался, не находя покоя. Для меня, рожденного в страдании, эта груда страданий ныне разрушена». … เมณฺฑสิโร เถโร…. … Так сказал старейшина Мендасира. ๙. รกฺขิตตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Раккхиты ๗๙. 79. ‘‘สพฺโพ ราโค ปหีโน เม, สพฺโพ โทโส สมูหโต; สพฺโพ เม วิคโต โมโห, สีติภูโตสฺมิ นิพฺพุโต’’ติ. «Всякая страсть угасла во мне, всякая злоба искоренена, всякое заблуждение исчезло. Я охладел и угас». … รกฺขิโต เถโร…. … Так сказал старейшина Раккхита. ๑๐. อุคฺคตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Угги ๘๐. 80. ‘‘ยํ [Pg.238] มยา ปกตํ กมฺมํ, อปฺปํ วา ยทิ วา พหุํ; สพฺพเมตํ ปริกฺขีณํ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Какое бы действие ни было совершено мною, малое или великое, всё оно исчерпано. Теперь нет больше нового существования». … อุคฺโค เถโร…. … Так сказал старейшина Угга. วคฺโค อฏฺฐโม นิฏฺฐิโต. Восьмая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: วจฺฉปาโล จ โย เถโร, อาตุโม มาณโว อิสิ; สุยามโน สุสารโท, เถโร โย จ ปิยญฺชโห; อาโรหปุตฺโต เมณฺฑสิโร, รกฺขิโต อุคฺคสวฺหโยติ. «Старейшина Ваччхапало, Атумо, мудрец Манаво, Суямано, Сусарадо, старейшина Пиянджахо, Арохапутто, Мендасиро, Раккхито и тот, кого зовут Угга». ๙. นวมวคฺโค 9. Девятая глава ๑. สมิติคุตฺตตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Самитигутты ๘๑. 81. ‘‘ยํ มยา ปกตํ ปาปํ, ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาติสุ; อิเธว ตํ เวทนียํ, วตฺถุ อญฺญํ น วิชฺชตี’’ติ. «Какое бы зло ни было совершено мною прежде в других рождениях, оно должно быть испытано именно здесь; нет иного основания для его проявления в будущем». … สมิติคุตฺโต เถโร…. … Так сказал старейшина Самитигутта. ๒. กสฺสปตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Кассапы ๘๒. 82. ‘‘เยน เยน สุภิกฺขานิ, สิวานิ อภยานิ จ; เตน ปุตฺตก คจฺฉสฺสุ, มา โสกาปหโต ภวา’’ติ. «Иди, сынок, туда, где пища в изобилии, где безопасно и мирно, и не будь сокрушен печалью». … กสฺสโป เถโร…. … Так сказал старейшина Кассапа. ๓. สีหตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Сихи ๘๓. 83. ‘‘สีหปฺปมตฺโต วิหร, รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต; ภาเวหิ กุสลํ ธมฺมํ, ชห สีฆํ สมุสฺสย’’นฺติ. «О Сиха, пребывай бдительным, неустанным день и ночь! Взращивай благие состояния и поскорее оставь это телесное скопление». … สีโห เถโร…. … Так сказал старейшина Сиха. ๔. นีตตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Ниты ๘๔. 84. ‘‘สพฺพรตฺตึ สุปิตฺวาน, ทิวา สงฺคณิเก รโต; กุทาสฺสุ นาม ทุมฺเมโธ, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสตี’’ติ. «Проспав всю ночь и предаваясь днем общению с другими, когда же этот неразумный положит конец страданию?» … นีโต เถโร…. … Так сказал старейшина Нита. ๕. สุนาคตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Сунаги ๘๕. 85. ‘‘จิตฺตนิมิตฺตสฺส โกวิโท, ปวิเวกรสํ วิชานิย; ฌายํ นิปโก ปติสฺสโต, อธิคจฺเฉยฺย สุขํ นิรามิส’’นฺติ. «Искусный в постижении знаков ума, познавший вкус уединения, мудрый, бдительный и погруженный в медитацию может обрести счастье, свободное от мирских привязанностей». … สุนาโค เถโร…. … Так сказал старейшина Сунага. ๖. นาคิตตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Нагиты ๘๖. 86. ‘‘อิโต พหิทฺธา ปุถุ อญฺญวาทินํ, มคฺโค น นิพฺพานคโม ยถา อยํ; อิติสฺสุ สงฺฆํ ภควานุสาสติ, สตฺถา สยํ ปาณิตเลว ทสฺสย’’นฺติ. «Вне этого учения у приверженцев иных воззрений нет пути, ведущего к ниббане, подобного этому. Так Благословенный, Учитель, наставляет общину, словно показывая истину на собственной ладони». … นาคิโต เถโร…. … Так сказал старейшина Нагита. ๗. ปวิฏฺฐตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Павиттхи ๘๗. 87. ‘‘ขนฺธา [Pg.239] ทิฏฺฐา ยถาภูตํ, ภวา สพฺเพ ปทาลิตา; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Пять совокупностей (кхандх) узрены такими, какие они есть; все существования (бхавы) разрушены. Круговорот рождений (сансара) исчерпан, теперь нет больше нового существования». … ปวิฏฺโฐ เถโร…. …Так сказал тхера Павиттха… ๘. อชฺชุนตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Аджуны ๘๘. 88. ‘‘อสกฺขึ วต อตฺตานํ, อุทฺธาตุํ อุทกา ถลํ; วุยฺหมาโน มโหเฆว, สจฺจานิ ปฏิวิชฺฌห’’นฺติ. «О, я действительно смог спасти себя из воды на сушу! Уносимый великим потоком, я постиг [Благородные] Истины». … อชฺชุโน เถโร…. …Так сказал тхера Аджуна… ๙. (ปฐม)-เทวสภตฺเถรคาถา 9. Первые стихи тхеры Девасабхи ๘๙. 89. ‘‘อุตฺติณฺณา ปงฺกปลิปา, ปาตาลา ปริวชฺชิตา; มุตฺโต โอฆา จ คนฺถา จ, สพฺเพ มานา วิสํหตา’’ติ. «Перейдены трясина и болото, бездны избегнуты. Я освободился от потоков (огха) и уз (гантха), и все виды самомнения (мана) сокрушены». … เทวสโภ เถโร…. …Так сказал тхера Девасабха… ๑๐. สามิทตฺตตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Самидатты ๙๐. 90. ‘‘ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา, ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Пять совокупностей (кхандх) полностью познаны, они стоят с подрезанными корнями. Круговорот рождений (сансара) исчерпан, теперь нет больше нового существования». … สามิทตฺโต เถโร…. …Так сказал тхера Самидатта… วคฺโค นวโม นิฏฺฐิโต. Девятая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: เถโร สมิติคุตฺโต จ, กสฺสโป สีหสวฺหโย; นีโต สุนาโค นาคิโต, ปวิฏฺโฐ อชฺชุโน อิสิ; เทวสโภ จ โย เถโร, สามิทตฺโต มหพฺพโลติ. Тхера Самитигутта, Кассапа, тот, кого зовут Сихой, Нита, Сунага, Нагита, Павиттха, мудрец Аджуна, тхера Девасабха и Самидатта великой силы. ๑๐. ทสมวคฺโค 10. Десятая глава ๑. ปริปุณฺณกตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Парипуннаки ๙๑. 91. ‘‘น ตถา มตํ สตรสํ, สุธนฺนํ ยํ มยชฺช ปริภุตฺตํ; อปริมิตทสฺสินา โคตเมน, พุทฺเธน เทสิโต ธมฺโม’’ติ. «Не так желанна [царская] пища со ста вкусами или божественная пища, как Дхамма, проповеданная Буддой Готамой, видящим безграничное, которую я вкусил сегодня». … ปริปุณฺณโก เถโร…. …Так сказал тхера Парипуннака… ๒. วิชยตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Виджаи ๙๒. 92. ‘‘ยสฺสาสวา [Pg.240] ปริกฺขีณา, อาหาเร จ อนิสฺสิโต; สุญฺญตา อนิมิตฺโต จ, วิโมกฺโข ยสฺส โคจโร; อากาเสว สกุนฺตานํ, ปทํ ตสฺส ทุรนฺนย’’นฺติ. «Тот, чьи влечения (асавы) уничтожены, кто не привязан к книге, чьей обителью является освобождение — пустотное и беспризнаковое, его след так же трудно отследить, как путь птиц в небе». … วิชโย เถโร…. …Так сказал тхера Виджая… ๓. เอรกตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Эраки ๙๓. 93. ‘‘ทุกฺขา กามา เอรก, น สุขา กามา เอรก; โย กาเม กามยติ, ทุกฺขํ โส กามยติ เอรก; โย กาเม น กามยติ, ทุกฺขํ โส น กามยติ เอรกา’’ติ. «Чувственные удовольствия (камы) — это страдание, Эрака, они не приносят счастья, Эрака. Тот, кто жаждет чувственных удовольствий, жаждет страдания, Эрака. Тот, кто не жаждет чувственных удовольствий, не жаждет страдания, Эрака». … เอรโก เถโร…. …Так сказал тхера Эрака… ๔. เมตฺตชิตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Меттаджи ๙๔. 94. ‘‘นโม หิ ตสฺส ภควโต, สกฺยปุตฺตสฺส สิรีมโต; เตนายํ อคฺคปฺปตฺเตน, อคฺคธมฺโม สุเทสิโต’’ติ. «Поклонение Ему, Благословенному, славному сыну Сакьев! Им, достигшим высочайшего, прекрасно проповедана эта высочайшая Дхамма». … เมตฺตชิ เถโร…. …Так сказал тхера Меттаджи… ๕. จกฺขุปาลตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Чаккхупалы ๙๕. 95. ‘‘อนฺโธหํ หตเนตฺโตสฺมิ, กนฺตารทฺธานปกฺขนฺโท ; สยมาโนปิ คจฺฉิสฺสํ, น สหาเยน ปาเปนา’’ติ. «Я слеп, лишен зрения, пустился в долгий путь по пустынной дороге. Даже ползком я буду идти, но не пойду с дурным спутником». … จกฺขุปาโล เถโร…. …Так сказал тхера Чаккхупала… ๖. ขณฺฑสุมนตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Кхандасуманы ๙๖. 96. ‘‘เอกปุปฺผํ จชิตฺวาน, อสีติ วสฺสโกฏิโย; สคฺเคสุ ปริจาเรตฺวา, เสสเกนมฺหิ นิพฺพุโต’’ติ. «Пожертвовав всего один цветок, я восемьдесят коти (восемьсот миллионов) лет наслаждался блаженством в небесных мирах, а благодаря остатку этой заслуги я ныне угас (достиг ниббаны)». … ขณฺฑสุมโน เถโร…. …Так сказал тхера Кхандасумана… ๗. ติสฺสตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Тиссы ๙๗. 97. ‘‘หิตฺวา สตปลํ กํสํ, โสวณฺณํ สตราชิกํ; อคฺคหึ มตฺติกาปตฺตํ, อิทํ ทุติยาภิเสจน’’นฺติ. «Оставив золотую чашу весом в сто пал, украшенную сотней узоров, я взял глиняную чашу. Это [принятие монашества] стало моим вторым помазанием на царство». … ติสฺโส เถโร…. …Так сказал тхера Тисса… ๘. อภยตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Абхаи ๙๘. 98. ‘‘รูปํ [Pg.241] ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ; ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา, ภวมูโลปคามิโน’’ติ. «При виде [привлекательного] образа осознанность теряется у того, кто направляет внимание на приятный признак. С умом, полным страсти, он испытывает удовольствие и остается привязанным к нему. У такого человека растут влечения (асавы), ведущие к корню существования (новым рождениям)». … อภโย เถโร…. …Так сказал тхера Абхая… ๙. อุตฺติยตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Уттии ๙๙. 99. ‘‘สทฺทํ สุตฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ; ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา, สํสารํ อุปคามิโน’’ติ. «При услышании [привлекательного] звука осознанность теряется у того, кто направляет внимание на приятный признак. С умом, полным страсти, он испытывает удовольствие и остается привязанным к нему. У такого человека растут влечения (асавы), ведущие к круговороту сансары». … อุตฺติโย เถโร…. …Так сказал тхера Уттия… ๑๐. (ทุติย)-เทวสภตฺเถรคาถา 10. Вторые стихи тхеры Девасабхи ๑๐๐. 100. ‘‘สมฺมปฺปธานสมฺปนฺโน, สติปฏฺฐานโคจโร; วิมุตฺติกุสุมสญฺฉนฺโน, ปรินิพฺพิสฺสตฺยนาสโว’’ติ. «Наделенный четырьмя великими усилиями (саммаппадхана), пребывающий в сфере четырех основ осознанности (сатипаттхана), увенчанный цветами освобождения (вимутти), бхиккху, свободный от влечений (асав), достигнет окончательного угасания (париниббаны)». … เทวสโภ เถโร…. …Так сказал тхера Девасабха… วคฺโค ทสโม นิฏฺฐิโต. Десятая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление этой главы: ปริปุณฺณโก จ วิชโย, เอรโก เมตฺตชี มุนิ; จกฺขุปาโล ขณฺฑสุมโน, ติสฺโส จ อภโย ตถา; อุตฺติโย จ มหาปญฺโญ, เถโร เทวสโภปิ จาติ. Парипуннака, Виджая, Эрака, мудрец Меттаджи, Чаккхупала, Кхандасумана, Тисса, а также Абхая, Уттия великой мудрости и тхера Девасабха. ๑๑. เอกาทสมวคฺโค 11. Одиннадцатая глава ๑. เพลฏฺฐานิกตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Белаттханики ๑๐๑. 101. ‘‘หิตฺวา คิหิตฺตํ อนโวสิตตฺโต, มุขนงฺคลี โอทริโก กุสีโต; มหาวราโหว นิวาปปุฏฺโฐ, ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโท’’ติ. «Оставив жизнь домохозяина, но не завершив своего дела, грубый на язык, прожорливый и ленивый, подобно огромному борову, откормленному помоями, этот глупец снова и снова входит в лоно». … เพลฏฺฐานิโก เถโร…. …Так сказал тхера Белаттханика… ๒. เสตุจฺฉตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Сетуччхи ๑๐๒. 102. ‘‘มาเนน [Pg.242] วญฺจิตาเส, สงฺขาเรสุ สํกิลิสฺสมานาเส; ลาภาลาเภน มถิตา, สมาธึ นาธิคจฺฉนฺตี’’ติ. «Обманутые самомнением, оскверняемые среди обусловленных образований (санкхар), терзаемые приобретением и потерей, они не достигают сосредоточения (самадхи)». … เสตุจฺโฉ เถโร…. …Так сказал тхера Сетуччха… ๓. พนฺธุรตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Бандхуры ๑๐๓. 103. ‘‘นาหํ เอเตน อตฺถิโก, สุขิโต ธมฺมรเสน ตปฺปิโต; ปิตฺวา รสคฺคมุตฺตมํ, น จ กาหามิ วิเสน สนฺถว’’นฺติ. «Мне не нужны эти [мирские блага], я счастлив и удовлетворен вкусом Дхаммы. Испив этот высочайший, превосходный вкус, я не стану связываться с ядом [чувственных удовольствий]». … พนฺธุโร เถโร…. …Так сказал тхера Бандхура… ๔. ขิตกตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Кхитаки ๑๐๔. 104. ‘‘ลหุโก วต เม กาโย, ผุฏฺโฐ จ ปีติสุเขน วิปุเลน; ตูลมิว เอริตํ มาลุเตน, ปิลวตีว เม กาโย’’ติ. «О, как легко моё тело, пронизанное обильным восторгом и счастьем! Словно клочок ваты, гонимый ветром, моё тело словно парит в воздухе». … ขิตโก เถโร…. …Так сказал старейшина Кхитака… ๕. มลิตวมฺภตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Малитавамбхи ๑๐๕. 105. ‘‘อุกฺกณฺฐิโตปิ น วเส, รมมาโนปิ ปกฺกเม; น ตฺเววานตฺถสํหิตํ, วเส วาสํ วิจกฺขโณ’’ติ. «Даже испытывая тоску, не следует оставаться [там, где нет блага]; даже чувствуя себя приятно, следует уйти [оттуда, где нет духовного роста]. Мудрый ни в коем случае не должен жить там, где нет духовной пользы». … มลิตวมฺโภ เถโร…. …Так сказал старейшина Малитавамбха… ๖. สุเหมนฺตตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Сухеманты ๑๐๖. 106. ‘‘สตลิงฺคสฺส อตฺถสฺส, สตลกฺขณธาริโน; เอกงฺคทสฺสี ทุมฺเมโธ, สตทสฺสี จ ปณฺฑิโต’’ติ. «Глупец видит лишь одну сторону истины, которая имеет сотни признаков и несёт в себе сотни характеристик. Мудрец же зрит сотни её сторон». … สุเหมนฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Сухеманта… ๗. ธมฺมสวตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Дхаммасавы ๑๐๗. 107. ‘‘ปพฺพชึ [Pg.243] ตุลยิตฺวาน, อคารสฺมานคาริยํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Взвесив всё [разумом], я ушёл из дома в бездомную жизнь. Я обрёл три высших знания и исполнил учение Будды». … ธมฺมสโว เถโร…. …Так сказал старейшина Дхаммасава… ๘. ธมฺมสวปิตุตฺเถรคาถา 8. Стихи старейшины Дхаммасавапиту ๑๐๘. 108. ‘‘ส วีสวสฺสสติโก, ปพฺพชึ อนคาริยํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Будучи ста двадцати лет от роду, я ушёл в бездомную жизнь. Я обрёл три высших знания и исполнил учение Будды». … ธมฺมสวปิตุ เถโร…. …Так сказал старейшина Дхаммасавапиту… ๙. สงฺฆรกฺขิตตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Сангхараккхиты ๑๐๙. 109. ‘‘น นูนายํ ปรมหิตานุกมฺปิโน, รโหคโต อนุวิคเณติ สาสนํ; ตถาหยํ วิหรติ ปากตินฺทฺริโย, มิคี ยถา ตรุณชาติกา วเน’’ติ. «Поистине, этот [монах], уйдя в уединение, не размышляет над учением Того, Кто сострадает высшему благу существ. Поэтому он живёт с необузданными чувствами, подобно молодой лани в лесу». … สงฺฆรกฺขิโต เถโร…. …Так сказал старейшина Сангхараккхита… ๑๐. อุสภตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Усабхи ๑๑๐. 110. ‘‘นคา นคคฺเคสุ สุสํวิรูฬฺหา, อุทคฺคเมเฆน นเวน สิตฺตา; วิเวกกามสฺส อรญฺญสญฺญิโน, ชเนติ ภิยฺโย อุสภสฺส กลฺยต’’นฺติ. «Подобно тому как деревья на вершинах гор, омытые первыми потоками свежих дождевых туч, буйно разрастаются, так и во мне, Усабхе, стремящемся к уединению и пребывающем в лесной обители, это рождает ещё большую пригодность [ума к созерцанию]». … อุสโภ เถโร…. …Так сказал старейшина Усабха… วคฺโค เอกาทสโม นิฏฺฐิโต. Одиннадцатая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление главы: เพลฏฺฐานิโก เสตุจฺโฉ, พนฺธุโร ขิตโก อิสิ; มลิตวมฺโภ สุเหมนฺโต, ธมฺมสโว ธมฺมสวปิตา; สงฺฆรกฺขิตตฺเถโร จ, อุสโภ จ มหามุนีติ. Белаттханика, Сетуччха, Бандхура, мудрец Кхитака, Малитавамбха, Сухеманта, Дхаммасава и отец Дхаммасавы, старейшина Сангхараккхита и великий мудрец Усабха. ๑๒. ทฺวาทสมวคฺโค 12. Двенадцатая глава ๑. เชนฺตตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Дженты ๑๑๑. 111. ‘‘ทุปฺปพฺพชฺชํ [Pg.244] เว ทุรธิวาสา เคหา, ธมฺโม คมฺภีโร ทุรธิคมา โภคา; กิจฺฉา วุตฺติ โน อิตรีตเรเนว, ยุตฺตํ จินฺเตตุํ สตตมนิจฺจต’’นฺติ. «Трудно вести жизнь бездомную, но и в домах жить нелегко. Дхамма глубока, а богатства труднодостижимы. Наше пропитание, зависящее от того, что придётся, даётся с трудом. Посему подобает непрестанно размышлять о непостоянстве». … เชนฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Джента… ๒. วจฺฉโคตฺตตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Ваччхаготты ๑๑๒. 112. ‘‘เตวิชฺโชหํ มหาฌายี, เจโตสมถโกวิโท; สทตฺโถ เม อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Я обрёл три высших знания, я великий созерцатель, искусный в умиротворении ума (чето-саматха). Моё собственное благо достигнуто, исполнено учение Будды». … วจฺฉโคตฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Ваччхаготта… ๓. วนวจฺฉตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Ванаваччхи ๑๑๓. 113. ‘‘อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา,โคนงฺคุลมิคายุตา; อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา, เต เสลา รมยนฺติ ม’’นฺติ. «С чистыми водами, широкими скалами, населённые обезьянами и оленями, покрытые водными травами — эти горы радуют меня». … วนวจฺโฉ เถโร…. …Так сказал старейшина Ванаваччха… ๔. อธิมุตฺตตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Адхимутты ๑๑๔. 114. ‘‘กายทุฏฺฐุลฺลครุโน, หิยฺยมานมฺหิ ชีวิเต; สรีรสุขคิทฺธสฺส, กุโต สมณสาธุตา’’ติ. «Для того, чьё тело отягощено вялостью, чья жизнь угасает, кто жаждет лишь телесных удовольствий — откуда у такого возьмётся истинное монашество?» … อธิมุตฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Адхимутта… ๕. มหานามตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Маханамы ๑๑๕. 115. ‘‘เอสาวหิยฺยเส ปพฺพเตน, พหุกุฏชสลฺลกิเกน ; เนสาทเกน คิรินา, ยสสฺสินา ปริจฺฉเทนา’’ติ. «О Маханама, ты упускаешь эту гору Несадаку, поросшую множеством деревьев кутаджа и саллаки, славную своим зелёным покровом». … มหานาโม เถโร…. …Так сказал старейшина Маханама… ๖. ปาราปริยตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Парапарии ๑๑๖. 116. ‘‘ฉผสฺสายตเน [Pg.245] หิตฺวา, คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต; อฆมูลํ วมิตฺวาน, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. «Оставив шесть сфер чувственного соприкосновения (пхассаятана), охраняя врата чувств и будучи хорошо сдержанным, извергнув корень страдания, я достиг уничтожения влечений (асаваккхая)». … ปาราปริโย เถโร …. …Так сказал старейшина Парапария… ๗. ยสตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Ясы ๑๑๗. 117. ‘‘สุวิลิตฺโต สุวสโน,สพฺพาภรณภูสิโต; ติสฺโส วิชฺชา อชฺฌคมึ, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Умащённый благовониями, изысканно одетый, украшенный всевозможными уборами, я обрёл три высших знания и исполнил учение Будды». … ยโส เถโร…. …Так сказал старейшина Яса… ๘. กิมิลตฺเถรคาถา 8. Стихи старейшины Кимилы ๑๑๘. 118. ‘‘อภิสตฺโตว นิปตติ, วโย รูปํ อญฺญมิว ตเถว สนฺตํ; ตสฺเสว สโต อวิปฺปวสโต, อญฺญสฺเสว สรามิ อตฺตาน’’นฺติ. «Словно проклятая, увядает молодость и красота; хотя тело остаётся тем же, оно кажется иным. И мне, пребывающему в осознанности и не теряющему бдительности, собственное "я" представляется чужим». … กิมิโล เถโร…. …Так сказал старейшина Кимила… ๙. วชฺชิปุตฺตตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Вадджипутты ๑๑๙. 119. ‘‘รุกฺขมูลคหนํ ปสกฺกิย, นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย; ฌาย โคตม มา จ ปมาโท, กึ เต พิฬิพิฬิกา กริสฺสตี’’ติ. «Уйди под сень деревьев в лесную глушь, устреми сердце к Ниббане. Медитируй, Готама, не будь беспечным! Что принесёт тебе эта пустая болтовня?» … วชฺชิปุตฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Вадджипутта… ๑๐. อิสิทตฺตตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Исидатты ๑๒๐. 120. ‘‘ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา, ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา; ทุกฺขกฺขโย อนุปฺปตฺโต,ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. «Пять совокупностей (кхандха) полностью познаны, они пребывают с подсечённым корнем. Достигнуто прекращение страданий, я обрёл уничтожение влечений». … อิสิทตฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Исидатта… วคฺโค ทฺวาทสโม นิฏฺฐิโต. Двенадцатая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление главы: เชนฺโต [Pg.246] จ วจฺฉโคตฺโต จ, วจฺโฉ จ วนสวฺหโย; อธิมุตฺโต มหานาโม, ปาราปริโย ยโสปิ จ; กิมิโล วชฺชิปุตฺโต จ, อิสิทตฺโต มหายโสติ. Джента, Ваччхаготта, Ванаваччха, Адхимутта, Маханама, Парапария, Яса, Кимила, Вадджипутта и прославленный Исидатта. เอกกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга единичных стихов (Экака-нипата) завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Общее оглавление: วีสุตฺตรสตํ เถรา, กตกิจฺจา อนาสวา; เอกเกว นิปาตมฺหิ, สุสงฺคีตา มเหสิภีติ. Сто двадцать старейшин, исполнивших свой долг и свободных от влечений, чьи стихи в этой Книге единичных стихов были должным образом воспеты великими искателями блага. ๒. ทุกนิปาโต 2. Дука-нипата ๑. ปฐมวคฺโค 1. Первая глава (Вагга) ๑. อุตฺตรตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Уттары ๑๒๑. 121. ‘‘นตฺถิ [Pg.247] โกจิ ภโว นิจฺโจ, สงฺขารา วาปิ สสฺสตา; อุปฺปชฺชนฺติ จ เต ขนฺธา, จวนฺติ อปราปรํ. «Нет никакого постоянного существования, и обусловленные вещи не вечны. Эти кхандхи возникают и распадаются вновь и вновь». ๑๒๒. 122. ‘‘เอตมาทีนํ ญตฺวา, ภเวนมฺหิ อนตฺถิโก; นิสฺสโฏ สพฺพกาเมหิ, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. «Познав эту опасность, я не желаю более существования. Освободившись от всех чувственных удовольствий, я достиг уничтожения влечений (асав)». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺตโร เถโร คาถาโย อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Уттара провозгласил эти стихи. ๒. ปิณฺโฑลภารทฺวาชตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Пиндолы Бхарадваджи ๑๒๓. 123. ‘‘นยิทํ อนเยน ชีวิตํ, นาหาโร หทยสฺส สนฺติโก; อาหารฏฺฐิติโก สมุสฺสโย, อิติ ทิสฺวาน จรามิ เอสนํ. «Эта жизнь не поддерживается неправедными путями, и пища не приносит покоя сердцу. Это тело держится лишь пищей — видя это, я отправляюсь на поиски подаяния». ๑๒๔. 124. ‘‘ปงฺโกติ หิ นํ ปเวทยุํ, ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ; สุขุมํ สลฺลํ ทุรุพฺพหํ, สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโห’’ติ. «Грязью называют почтение и поклонение в семействах. Это тонкая стрела, которую трудно извлечь; ничтожному человеку трудно отказаться от почестей». อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิณฺโฑลภารทฺวาโช เถโร คาถาโย อภาสิตฺถาติ. Так почтенный тхера Пиндола Бхарадваджа провозгласил эти стихи. ๓. วลฺลิยตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Валлии ๑๒๕. 125. ‘‘มกฺกโฏ ปญฺจทฺวารายํ, กุฏิกายํ ปสกฺกิย; ทฺวาเรน อนุปริเยติ, ฆฏฺฏยนฺโต มุหุํ มุหุํ. «Обезьяна, проникнув в хижину с пятью дверями, мечется от двери к двери, то и дело стучась в них». ๑๒๖. 126. ‘‘ติฏฺฐ มกฺกฏ มา ธาวิ, น หิ เต ตํ ยถา ปุเร; นิคฺคหีโตสิ ปญฺญาย, เนว ทูรํ คมิสฺสตี’’ติ. «Остановись, обезьяна, не беги! Теперь всё не так, как прежде. Ты обуздана мудростью и больше не убежишь далеко». … วลฺลิโย เถโร…. …тхера Валлия… ๔. คงฺคาตีริยตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Гангатирии ๑๒๗. 127. ‘‘ติณฺณํ [Pg.248] เม ตาลปตฺตานํ, คงฺคาตีเร กุฏี กตา; ฉวสิตฺโตว เม ปตฺโต, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ. «Из трёх пальмовых листьев на берегу Ганга я построил себе хижину. Моя чаша подобна черепу покойника, а одежда — из выброшенных тряпок». ๑๒๘. 128. ‘‘ทฺวินฺนํ อนฺตรวสฺสานํ, เอกา วาจา เม ภาสิตา; ตติเย อนฺตรวสฺสมฺหิ, ตโมขนฺโธ ปทาลิโต’’ติ. «За два сезона дождей я произнёс лишь одно слово. В третий же сезон дождей была рассеяна тьма невежества». … คงฺคาตีริโย เถโร…. …тхера Гангатирия… ๕. อชินตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Аджиты ๑๒๙. 129. ‘‘อปิ เจ โหติ เตวิชฺโช, มจฺจุหายี อนาสโว; อปฺปญฺญาโตติ นํ พาลา, อวชานนฺติ อชานตา. «Даже если кто-то обладает тройственным знанием, победил смерть и свободен от влечений, глупцы по незнанию презирают его, считая безвестным». ๑๓๐. 130. ‘‘โย จ โข อนฺนปานสฺส, ลาภี โหตีธ ปุคฺคโล; ปาปธมฺโมปิ เจ โหติ, โส เนสํ โหติ สกฺกโต’’ติ. «Но тот, кто в этом мире изобилует едой и питьём, пусть даже он порочен, пользуется у них почтением». … อชิโน เถโร…. …тхера Аджита… ๖. เมฬชินตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Меладжины ๑๓๑. 131. ‘‘ยทาหํ ธมฺมมสฺโสสึ, ภาสมานสฺส สตฺถุโน; น กงฺขมภิชานามิ, สพฺพญฺญูอปราชิเต. «Когда я услышал Дхамму, возвещённую Учителем, у меня не возникло сомнений во Всеведущем и Непобедимом». ๑๓๒. 132. ‘‘สตฺถวาเห มหาวีเร, สารถีนํ วรุตฺตเม; มคฺเค ปฏิปทายํ วา, กงฺขา มยฺหํ น วิชฺชตี’’ติ. «В Вожаке каравана, Великом Герое, лучшем из колесничих, в Пути или в практике — у меня нет никаких сомнений». … เมฬชิโน เถโร…. …тхера Меладжина… ๗. ราธตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Радхи ๑๓๓. 133. ‘‘ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ, วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ; เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ, ราโค สมติวิชฺฌติ. «Как дождь проникает в плохо покрытый дом, так и страсть проникает в неразвитый ум». ๑๓๔. 134. ‘‘ยถา อคารํ สุจฺฉนฺนํ, วุฑฺฒี น สมติวิชฺฌติ; เอวํ สุภาวิตํ จิตฺตํ, ราโค น สมติวิชฺฌตี’’ติ. «Как дождь не проникает в хорошо покрытый дом, так и страсть не проникает в хорошо развитый ум». … ราโธ เถโร…. …тхера Радха… ๘. สุราธตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Сурадхи ๑๓๕. 135. ‘‘ขีณา [Pg.249] หิ มยฺหํ ชาติ, วุสิตํ ชินสาสนํ; ปหีโน ชาลสงฺขาโต, ภวเนตฺติ สมูหตา. «Уничтожено моё рождение, исполнено учение Победителя. Сброшена сеть воззрений и невежества, и проводник к существованию (жажда) вырван с корнем». ๑๓๖. 136. ‘‘ยสฺสตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย’’ติ. «Цель, ради которой я ушёл из дома в бездомность, достигнута мной — все оковы уничтожены». … สุราโธ เถโร…. …тхера Сурадха… ๙. โคตมตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Готамы ๑๓๗. 137. ‘‘สุขํ สุปนฺติ มุนโย, เย อิตฺถีสุ น พชฺฌเร; สทา เว รกฺขิตพฺพาสุ, ยาสุ สจฺจํ สุทุลฺลภํ. «Счастливо спят мудрецы, не связанные узами с женщинами, которых всегда нужно оберегать и в которых так трудно найти правду». ๑๓๘. 138. ‘‘วธํ จริมฺห เต กาม, อนณา ทานิ เต มยํ; คจฺฉาม ทานิ นิพฺพานํ, ยตฺถ คนฺตฺวา น โสจตี’’ติ. «Мы вели борьбу на твоё уничтожение, о чувственное желание! Теперь мы свободны от долга перед тобой. Теперь мы уходим в Ниббану, уйдя в которую, больше не скорбят». … โคตโม เถโร…. …тхера Готама… ๑๐. วสภตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Васабхи ๑๓๙. 139. ‘‘ปุพฺเพ หนติ อตฺตานํ, ปจฺฉา หนติ โส ปเร; สุหตํ หนฺติ อตฺตานํ, วีตํเสเนว ปกฺขิมา. «Сначала он губит себя, а затем губит других. Он полностью уничтожает себя, подобно тому как охотник с помощью приманки убивает птиц». ๑๔๐. 140. ‘‘น พฺราหฺมโณ พหิวณฺโณ, อนฺโต วณฺโณ หิ พฺราหฺมโณ; ยสฺมึ ปาปานิ กมฺมานิ, ส เว กณฺโห สุชมฺปตี’’ติ. «Не по внешнему облику судят о брахмане; истинный брахман чист внутри. Тот же, в ком живут злые дела, воистину тёмен, о Суджампати». … วสโภ เถโร…. …тхера Васабха… วคฺโค ปฐโม นิฏฺฐิโต. Первая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Содержание главы: อุตฺตโร เจว ปิณฺโฑโล, วลฺลิโย ตีริโย อิสิ; อชิโน จ เมฬชิโน, ราโธ สุราโธ โคตโม; วสเภน อิเม โหนฺติ, ทส เถรา มหิทฺธิกาติ. Уттара, Пиндола, Валлия, мудрец Тирия, Аджина, Меладжина, Радха, Сурадха, Готама и вместе с ними Васабха — таковы эти десять тхер великой духовной силы. ๒. ทุติยวคฺโค 2. Вторая глава (Вагга) ๑. มหาจุนฺทตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Махачунды ๑๔๑. 141. ‘‘สุสฺสูสา [Pg.250] สุตวทฺธนี, สุตํ ปญฺญาย วทฺธนํ; ปญฺญาย อตฺถํ ชานาติ, ญาโต อตฺโถ สุขาวโห. «Стремление слушать умножает знание, знание умножает мудрость. Благодаря мудрости познаётся истинный смысл, а познанный смысл приносит счастье». ๑๔๒. 142. ‘‘เสเวถ ปนฺตานิ เสนาสนานิ, จเรยฺย สํโยชนวิปฺปโมกฺขํ; สเจ รตึ นาธิคจฺเฉยฺย ตตฺถ, สงฺเฆ วเส รกฺขิตตฺโต สติมา’’ติ. «Следует уединяться в отдалённых жилищах и практиковать ради освобождения от оков. Если же там не найти отрады, то пусть живёт в общине (Сангхе), оберегая себя и пребывая осознанным». … มหาจุนฺโท เถโร…. …тхера Махачунда… ๒. โชติทาสตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Джотидасы ๑๔๓. 143. ‘‘เย โข เต เวฐมิสฺเสน, นานตฺเตน จ กมฺมุนา; มนุสฺเส อุปรุนฺธนฺติ, ผรุสูปกฺกมา ชนา; เตปิ ตตฺเถว กีรนฺติ, น หิ กมฺมํ ปนสฺสติ. «Те жестокие люди, что притесняют других, связывая их и причиняя им различные мучения, сами подвергнутся тому же, ибо содеянное (камма) не исчезает бесследно». ๑๔๔. 144. ‘‘ยํ กโรติ นโร กมฺมํ, กลฺยาณํ ยทิ ปาปกํ; ตสฺส ตสฺเสว ทายาโท, ยํ ยํ กมฺมํ ปกุพฺพตี’’ติ. «Какое бы действие ни совершил человек, благое или злое, он становится наследником именно этого своего действия». … โชติทาโส เถโร…. …тхера Джотидаса… ๓. เหรญฺญกานิตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Хераннякани ๑๔๕. 145. ‘‘อจฺจยนฺติ อโหรตฺตา, ชีวิตํ อุปรุชฺฌติ; อายุ ขียติ มจฺจานํ, กุนฺนทีนํว โอทกํ. «Дни и ночи проходят, жизнь угасает. Срок жизни смертных иссякает, подобно воде в пересыхающих ручьях». ๑๔๖. 146. ‘‘อถ ปาปานิ กมฺมานิ, กรํ พาโล น พุชฺฌติ; ปจฺฉาสฺส กฏุกํ โหติ, วิปาโก หิสฺส ปาปโก’’ติ. «Но глупец, совершая злые дела, не понимает этого. Позже это оборачивается для него горечью, ибо плод его злого деяния мучителен». … เหรญฺญกานิตฺเถโร…. …тхера Хераннякани… ๔. โสมมิตฺตตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Сомамитты ๑๔๗. 147. ‘‘ปริตฺตํ ทารุมารุยฺห, ยถา สีเท มหณฺณเว; เอวํ กุสีตมาคมฺม, สาธุชีวีปิ สีทติ; ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย, กุสีตํ หีนวีริยํ. «Как человек, взобравшийся на щепку, тонет в великом океане, так и тот, кто ведёт праведную жизнь, идёт ко дну, связавшись с ленивым. Поэтому следует избегать ленивого и нерадивого человека». ๑๔๘. 148. ‘‘ปวิวิตฺเตหิ [Pg.251] อริเยหิ, ปหิตตฺเตหิ ฌายิภิ; นิจฺจํ อารทฺธวีริเยหิ, ปณฺฑิเตหิ สหาวเส’’ติ. Следует жить вместе с благородными, пребывающими в уединении, устремлёнными к освобождению, медитирующими, всегда усердными и мудрыми. … โสมมิตฺโต เถโร…. …так возгласил старец Сомамитта. ๕. สพฺพมิตฺตตฺเถรคาถา 5. Стихи старца Саббамитты ๑๔๙. 149. ‘‘ชโน ชนมฺหิ สมฺพทฺโธ, ชนเมวสฺสิโต ชโน; ชโน ชเนน เหฐียติ, เหเฐติ จ ชโน ชนํ. Человек привязан к человеку, лишь на человека полагается человек. Человек страдает от человека, и человек угнетает человека. ๑๕๐. 150. ‘‘โก หิ ตสฺส ชเนนตฺโถ, ชเนน ชนิเตน วา; ชนํ โอหาย คจฺฉํ ตํ, เหฐยิตฺวา พหุํ ชน’’นฺติ. Какая польза от другого человека или от рождённого им дитя? Я уйду, оставив людей, угнетающих множество других людей. … สพฺพมิตฺโต เถโร…. …так возгласил старец Саббамитта. ๖. มหากาฬตฺเถรคาถา 6. Стихи старца Махакалы ๑๕๑. 151. ‘‘กาฬี อิตฺถี พฺรหตี ธงฺกรูปา, สตฺถิญฺจ เภตฺวา อปรญฺจ สตฺถึ; พาหญฺจ เภตฺวา อปรญฺจ พาหํ, สีสญฺจ เภตฺวา ทธิถาลกํว; เอสา นิสินฺนา อภิสนฺทหิตฺวา. Эта женщина по имени Кали, крупного телосложения, чёрная как ворона, сидит, раздробив одно бедро и другое бедро, раздробив одну руку и другую руку, раздробив череп, подобно горшку с простоквашей, и разложив части трупа, словно мясную лавку. ๑๕๒. 152. ‘‘โย เว อวิทฺวา อุปธึ กโรติ, ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท; ตสฺมา ปชานํ อุปธึ น กยิรา, มาหํ ปุน ภินฺนสิโร สยิสฺส’’นฺติ. Воистину, глупец, который по невежеству создаёт привязанности, вновь и вновь подвергается страданию. Поэтому тот, кто понимает это, не должен создавать привязанностей, дабы мне вновь не лежать с разбитой головой. … มหากาโฬ เถโร…. …так возгласил старец Махакала. ๗. ติสฺสตฺเถรคาถา 7. Стихи старца Тиссы ๑๕๓. 153. ‘‘พหู สปตฺเต ลภติ, มุณฺโฑ สงฺฆาฏิปารุโต; ลาภี อนฺนสฺส ปานสฺส, วตฺถสฺส สยนสฺส จ. Бритоголовый, облачённый в верхнюю мантию, получающий пищу, питьё, одежду и постель, обретает множество недоброжелателей. ๑๕๔. 154. ‘‘เอตมาทีนวํ ญตฺวา, สกฺกาเรสุ มหพฺภยํ; อปฺปลาโภ อนวสฺสุโต, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’ติ. Зная эту опасность и великую угрозу в почестях, бхиккху должен странствовать, довольствуясь малым, не осквернённый вожделением, осознанный. … ติสฺโส เถโร…. …так возгласил старец Тисса. ๘. กิมิลตฺเถรคาถา 8. Стихи старца Кимилы ๑๕๕. 155. ‘‘ปาจีนวํสทายมฺหิ[Pg.252], สกฺยปุตฺตา สหายกา; ปหายานปฺปเก โภเค, อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา. В роще Пачинавамса друзья из рода Сакьев, оставив немалые богатства, радуются пище, собранной в чашу для подаяний. ๑๕๖. 156. ‘‘อารทฺธวีริยา ปหิตตฺตา, นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมา; รมนฺติ ธมฺมรติยา, หิตฺวาน โลกิยํ รติ’’นฺติ. Усердные, устремлённые к освобождению, всегда стойкие в своих усилиях, они радуются восторгу Дхаммы, оставив мирские удовольствия. … กิมิโล เถโร…. …так возгласил старец Кимила. ๙. นนฺทตฺเถรคาถา 9. Стихи старца Нанды ๑๕๗. 157. ‘‘อโยนิโส มนสิการา, มณฺฑนํ อนุยุญฺชิสํ; อุทฺธโต จปโล จาสึ, กามราเคน อฏฺฏิโต. Из-за немудрого внимания я предавался украшательству тела. Я был тщеславен, легкомыслен и терзаем чувственным вожделением. ๑๕๘. 158. ‘‘อุปายกุสเลนาหํ, พุทฺเธนาทิจฺจพนฺธุนา; โยนิโส ปฏิปชฺชิตฺวา, ภเว จิตฺตํ อุทพฺพหิ’’นฺติ. Благодаря Будде, искусному в средствах, родственнику Солнца, я стал практиковать мудро и вытащил свой ум, увязший в бытии. … นนฺโท เถโร…. …так возгласил старец Нанда. ๑๐. สิริมตฺเถรคาถา 10. Стихи старца Сиримы ๑๕๙. 159. ‘‘ปเร จ นํ ปสํสนฺติ, อตฺตา เจ อสมาหิโต; โมฆํ ปเร ปสํสนฺติ, อตฺตา หิ อสมาหิโต. Если сам человек не сосредоточен, то похвала других пуста. Напрасно другие хвалят его, ведь сам он не сосредоточен. ๑๖๐. 160. ‘‘ปเร จ นํ ครหนฺติ, อตฺตา เจ สุสมาหิโต; โมฆํ ปเร ครหนฺติ, อตฺตา หิ สุสมาหิโต’’ติ. Если же сам человек хорошо сосредоточен, то порицание других пусто. Напрасно другие порицают его, ведь сам он хорошо сосредоточен. … สิริมา เถโร…. …так возгласил старец Сирима. วคฺโค ทุติโย นิฏฺฐิโต. Вторая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Оглавление главы: จุนฺโท จ โชติทาโส จ, เถโร เหรญฺญกานิ จ; โสมมิตฺโต สพฺพมิตฺโต, กาโล ติสฺโส จ กิมิโล ; นนฺโท จ สิริมา เจว, ทส เถรา มหิทฺธิกาติ. Чунда, Джотидаса, старец Херанькани, Сомамитта, Саббамитта, Кала, Тисса, Кимила, Нанда и Сирима — таковы десять старцев великой духовной силы. ๓. ตติยวคฺโค 3. Третья глава ๑. อุตฺตรตฺเถรคาถา 1. Стихи старца Уттары ๑๖๑. 161. ‘‘ขนฺธา [Pg.253] มยา ปริญฺญาตา, ตณฺหา เม สุสมูหตา; ภาวิตา มม โพชฺฌงฺคา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย. Я полностью постиг совокупности, полностью искоренил вожделение, развил факторы просветления и достиг уничтожения влечений. ๑๖๒. 162. ‘‘โสหํ ขนฺเธ ปริญฺญาย, อพฺพหิตฺวาน ชาลินึ; ภาวยิตฺวาน โพชฺฌงฺเค, นิพฺพายิสฺสํ อนาสโว’’ติ. Полностью постигнув совокупности, вырвав плетущую сети танху и развив факторы просветления, я уйду в окончательное освобождение, свободный от влечений. … อุตฺตโร เถโร…. …так возгласил старец Уттара. ๒. ภทฺทชิตฺเถรคาถา 2. Стихи старца Бхаддаджи ๑๖๓. 163. ‘‘ปนาโท นาม โส ราชา, ยสฺส ยูโป สุวณฺณโย; ติริยํ โสฬสุพฺเพโธ, อุพฺภมาหุ สหสฺสธา. Был царь по имени Панада, чей дворец-колонна был из чистого золота. В ширину он был шестнадцать высот, а в высоту, как говорят, простирался на тысячу уровней. ๑๖๔. 164. ‘‘สหสฺสกณฺโฑ สตเคณฺฑุ, ธชาลุ หริตามโย; อนจฺจุํ ตตฺถ คนฺธพฺพา, ฉสหสฺสานิ สตฺตธา’’ติ. С тысячью ярусов, сотней выступов, украшенный знамёнами, сделанный из золота. Там небесные музыканты танцевали в семи местах, числом в шесть тысяч. … ภทฺทชิตฺเถโร…. …так возгласил старец Бхаддаджи. ๓. โสภิตตฺเถรคาถา 3. Стихи старца Собиты ๑๖๕. 165. ‘‘สติมา ปญฺญวา ภิกฺขุ, อารทฺธพลวีริโย; ปญฺจ กปฺปสตานาหํ, เอกรตฺตึ อนุสฺสรึ. Будучи осознанным, мудрым бхиккху, обладающим мощным усердием, я вспомнил пятьсот кальп за одну ночь. ๑๖๖. 166. ‘‘จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน, สตฺต อฏฺฐ จ ภาวยํ; ปญฺจ กปฺปสตานาหํ, เอกรตฺตึ อนุสฺสริ’’นฺติ. Развивая четыре основы осознанности, семь факторов просветления и восьмеричный путь, я вспомнил пятьсот кальп за одну ночь. … โสภิโต เถโร…. …так возгласил старец Собита. ๔. วลฺลิยตฺเถรคาถา 4. Стихи старца Валлии ๑๖๗. 167. ‘‘ยํ กิจฺจํ ทฬฺหวีริเยน, ยํ กิจฺจํ โพทฺธุมิจฺฉตา; กริสฺสํ นาวรชฺฌิสฺสํ, ปสฺส วีริยํ ปรกฺกม. То, что должно быть сделано с твёрдым усердием, то, что должно быть сделано желающим постичь Истину, я исполню и не отступлю. Узри же моё усердие и старание! ๑๖๘. 168. ‘‘ตฺวญฺจ เม มคฺคมกฺขาหิ, อญฺชสํ อมโตคธํ; อหํ โมเนน โมนิสฺสํ, คงฺคาโสโตว สาคร’’นฺติ. Укажи мне путь, прямой путь, ведущий к Бессмертному. Я достигну безмолвного постижения, подобно тому как поток Ганга впадает в океан. … วลฺลิโย เถโร…. …так возгласил старец Валлия. ๕. วีตโสกตฺเถรคาถา 5. Стихи старца Витасоки ๑๖๙. 169. ‘‘เกเส [Pg.254] เม โอลิขิสฺสนฺติ, กปฺปโก อุปสงฺกมิ; ตโต อาทาสมาทาย, สรีรํ ปจฺจเวกฺขิสํ. Цирюльник подошёл ко мне, чтобы подстричь мои волосы. Тогда, взяв зеркало, я стал созерцать своё тело. ๑๗๐. 170. ‘‘ตุจฺโฉ กาโย อทิสฺสิตฺถ, อนฺธกาโร ตโม พฺยคา; สพฺเพ โจฬา สมุจฺฉินฺนา, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Тело предстало пустым, тьма невежества рассеялась. Все лохмотья загрязнений полностью отсечены, теперь нет нового рождения. … วีตโสโก เถโร…. …так возгласил старец Витасока. ๖. ปุณฺณมาสตฺเถรคาถา 6. Стихи старца Пуннамасы ๑๗๑. 171. ‘‘ปญฺจ นีวรเณ หิตฺวา, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา; ธมฺมาทาสํ คเหตฺวาน, ญาณทสฺสนมตฺตโน. Оставив пять помех, ради обретения безопасности от уз, я взял зеркало Дхаммы — знание и видение себя. ๑๗๒. 172. ‘‘ปจฺจเวกฺขึ อิมํ กายํ, สพฺพํ สนฺตรพาหิรํ; อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ, ตุจฺโฉ กาโย อทิสฺสถา’’ติ. Я созерцал всё это тело изнутри и снаружи. И внутри, и снаружи это тело предстало пустым. … ปุณฺณมาโส เถโร…. …так возгласил старец Пуннамаса. ๗. นนฺทกตฺเถรคาถา 7. Стихи старца Нандаки ๑๗๓. 173. ‘‘ยถาปิ ภทฺโท อาชญฺโญ, ขลิตฺวา ปติติฏฺฐติ; ภิยฺโย ลทฺทาน สํเวคํ, อทีโน วหเต ธุรํ. Подобно тому как благородный породистый бык, оступившись, вновь твёрдо встаёт на ноги и, испытав ещё большее потрясение, без уныния тянет своё ярмо, ๑๗๔. 174. ‘‘เอวํ ทสฺสนสมฺปนฺนํ, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวกํ; อาชานียํ มํ ธาเรถ, ปุตฺตํ พุทฺธสฺส โอรส’’นฺติ. так и меня считайте благородным быком, учеником Всепросветлённого, наделённым видением, истинным сыном Будды. … นนฺทโก เถโร…. …так возгласил старец Нандака. ๘. ภรตตฺเถรคาถา 8. Стихи старца Бхараты ๑๗๕. 175. ‘‘เอหิ นนฺทก คจฺฉาม, อุปชฺฌายสฺส สนฺติกํ; สีหนาทํ นทิสฺสาม, พุทฺธเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา. Приди, Нандака, пойдём к нашему наставнику. Мы издадим львиный рык перед лицом величайшего из Будд. ๑๗๖. 176. ‘‘ยาย โน อนุกมฺปาย, อมฺเห ปพฺพาชยี มุนิ; โส โน อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย’’ติ. «Та цель, ради которой Мудрец из сострадания к нам даровал нам монашество, — эта цель нами достигнута: уничтожение всех оков». … ภรโต เถโร…. …Старейшина Бхарата… ๙. ภารทฺวาชตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Бхарадваджи ๑๗๗. 177. ‘‘นทนฺติ [Pg.255] เอวํ สปฺปญฺญา, สีหาว คิริคพฺภเร; วีรา วิชิตสงฺคามา, เชตฺวา มารํ สวาหนึ. «Так возглашают мудрые, подобные львам в горных пещерах, — герои, победившие в битве, одолев Мару вместе с его воинством». ๑๗๘. 178. ‘‘สตฺถา จ ปริจิณฺโณ เม, ธมฺโม สงฺโฆ จ ปูชิโต; อหญฺจ วิตฺโต สุมโน, ปุตฺตํ ทิสฺวา อนาสว’’นฺติ. «Я преданно служил Учителю, почтил Дхамму и Сангху. Я доволен и радостен духом, видя своего сына безмятежным, свободным от омрачений». … ภารทฺวาโช เถโร…. …Старейшина Бхарадваджа… ๑๐. กณฺหทินฺนตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Канхадинны ๑๗๙. 179. ‘‘อุปาสิตา สปฺปุริสา, สุตา ธมฺมา อภิณฺหโส; สุตฺวาน ปฏิปชฺชิสฺสํ, อญฺชสํ อมโตคธํ. «Я почитал истинных людей и постоянно слушал Дхамму. Услышав её, я вступил на путь, ведущий к Бессмертному». ๑๘๐. 180. ‘‘ภวราคหตสฺส เม สโต, ภวราโค ปุน เม น วิชฺชติ; น จาหุ น จ เม ภวิสฺสติ, น จ เม เอตรหิ วิชฺชตี’’ติ. «У меня, кто прежде был измучен жаждой бытия, вновь жажды бытия нет. Её не было, не будет впредь, и сейчас её у меня нет». … กณฺหทินฺโน เถโร…. …Старейшина Канхадинна… วคฺโค ตติโย นิฏฺฐิโต. Третья глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Содержание этой главы: อุตฺตโร ภทฺทชิตฺเถโร, โสภิโต วลฺลิโย อิสิ; วีตโสโก จ โย เถโร, ปุณฺณมาโส จ นนฺทโก; ภรโต ภารทฺวาโช จ, กณฺหทินฺโน มหามุนีติ. Уттара, старейшина Бхаддаджи, Собита, мудрец Валлия, старейшина Витасока, Пуннамаса и Нандака, Бхарата, Бхарадваджа и великий мудрец Канхадинна. ๔. จตุตฺถวคฺโค 4. Четвёртая глава ๑. มิคสิรตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Мигасиры ๑๘๑. 181. ‘‘ยโต อหํ ปพฺพชิโต, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน; วิมุจฺจมาโน อุคฺคจฺฉึ, กามธาตุํ อุปจฺจคํ. «С тех пор как я принял монашество в учении Всепросветлённого, освобождаясь, я возвысился и преодолел сферу чувственного». ๑๘๒. 182. ‘‘พฺรหฺมุโน เปกฺขมานสฺส, ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม; อกุปฺปา เม วิมุตฺตีติ, สพฺพสํโยชนกฺขยา’’ติ. «Под взором Великого Мудреца мой ум освободился. Благодаря уничтожению всех оков моё освобождение непоколебимо». … มิคสิโร เถโร…. …Старейшина Мигасира… ๒. สิวกตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Сиваки ๑๘๓. 183. ‘‘อนิจฺจานิ [Pg.256] คหกานิ, ตตฺถ ตตฺถ ปุนปฺปุนํ; คหการํ คเวสนฺโต, ทุกฺขา ชาติ ปุนปฺปุนํ. «Непостоянны эти дома-тела, возникающие снова и снова в разных мирах. Разыскивая строителя дома, я блуждал долгое время; мучительно рождение вновь и снова». ๑๘๔. 184. ‘‘คหการก ทิฏฺโฐสิ, ปุน เคหํ น กาหสิ; สพฺพา เต ผาสุกา ภคฺคา, ถูณิกา จ วิทาลิตา ; วิมริยาทิกตํ จิตฺตํ, อิเธว วิธมิสฺสตี’’ติ. «О строитель дома! Ты распознан. Ты больше не построишь этот дом. Все твои стропила сломаны, и конёк крыши разрушен. Мой ум освободился от условностей, и прямо здесь он угаснет». … สิวโก เถโร…. …Старейшина Сивака… ๓. อุปวาณตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Упаваны ๑๘๕. 185. ‘‘อรหํ สุคโต โลเก, วาเตหาพาธิโต มุนิ; สเจ อุณฺโหทกํ อตฺถิ, มุนิโน เทหิ พฺราหฺมณ. «Арахант, Сугата в этом мире, Мудрец, мучим ветрами. О брахман, если есть горячая вода, дай её Мудрецу». ๑๘๖. 186. ‘‘ปูชิโต ปูชเนยฺยานํ, สกฺกเรยฺยาน สกฺกโต; อปจิโตปเจยฺยานํ, ตสฺส อิจฺฉามิ หาตเว’’ติ. «Почитаемый теми, кто достоин почитания, уважаемый теми, кто достоин уважения, чтимый теми, кто достоин чести, — для Него я желаю принести её». … อุปวาโณ เถโร…. …Старейшина Упавана… ๔. อิสิทินฺนตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Исидинны ๑๘๗. 187. ‘‘ทิฏฺฐา มยา ธมฺมธรา อุปาสกา, กามา อนิจฺจา อิติ ภาสมานา; สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ, ปุตฺเตสุ ทาเรสุ จ เต อเปกฺขา. «Я видел мирян, знающих Дхамму, которые говорят: „Чувственные удовольствия непостоянны“, но при этом они страстно привязаны к драгоценным серьгам, и полны забот о своих сыновьях и жёнах». ๑๘๘. 188. ‘‘อทฺธา น ชานนฺติ ยโตธ ธมฺมํ, กามา อนิจฺจา อิติ จาปิ อาหุ; ราคญฺจ เตสํ น พลตฺถิ เฉตฺตุํ, ตสฺมา สิตา ปุตฺตทารํ ธนญฺจา’’ติ. «Воистину, они не знают Дхамму как она есть, хотя и говорят: „Чувственные удовольствия непостоянны“. У них нет сил отсечь свою страсть, поэтому они остаются привязанными к детям, жёнам и богатству». … อิสิทินฺโน เถโร…. …Старейшина Исидинна… ๕. สมฺพุลกจฺจานตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Самбула-Каччаны ๑๘๙. 189. ‘‘เทโว [Pg.257] จ วสฺสติ เทโว จ คฬคฬายติ,เอกโก จาหํ เภรเว พิเล วิหรามิ; ตสฺส มยฺหํ เอกกสฺส เภรเว พิเล วิหรโต,นตฺถิ ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา. «Дождь льёт, и небо грохочет, а я один обитаю в этой грозной пещере. Но у меня, обитающего в одиночестве в этой грозной пещере, нет ни страха, ни трепета, ни содрогания». ๑๙๐. 190. ‘‘ธมฺมตา มมสา ยสฺส เม, เอกกสฺส เภรเว พิเล; วิหรโต นตฺถิ ภยํ วา, ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา’’ติ. «Таков мой удел, что у меня, обитающего в одиночестве в этой грозной пещере, нет ни страха, ни трепета, ни содрогания». … สมฺพุลกจฺจาโน เถโร…. …Старейшина Самбула-Каччана… ๖. นิตกตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Нитаки ๑๙๑. 191. ‘‘กสฺส เสลูปมํ จิตฺตํ, ฐิตํ นานุปกมฺปติ; วิรตฺตํ รชนีเยสุ, กุปฺปนีเย น กุปฺปติ; ยสฺเสวํ ภาวิตํ จิตฺตํ, กุโต ตํ ทุกฺขเมสฺสติ. «Чей ум, подобный скале, стоит непоколебимо, не дрожит, бесстрастен к тому, что возбуждает страсть, и не гневается на то, что вызывает гнев? Если чей-то ум развит таким образом, откуда к нему придёт страдание?» ๑๙๒. 192. ‘‘มม เสลูปมํ จิตฺตํ, ฐิตํ นานุปกมฺปติ; วิรตฺตํ รชนีเยสุ, กุปฺปนีเย น กุปฺปติ; มเมวํ ภาวิตํ จิตฺตํ, กุโต มํ ทุกฺขเมสฺสตี’’ติ. «Мой ум, подобный скале, стоит непоколебимо, не дрожит, бесстрастен к тому, что возбуждает страсть, и не гневается на то, что вызывает гнев. Мой ум развит именно так, откуда же ко мне придёт страдание?» … นิตโก เถโร…. …Старейшина Нитака… ๗. โสณโปฏิริยตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Соны Потирияпутты ๑๙๓. 193. ‘‘น ตาว สุปิตุํ โหติ, รตฺติ นกฺขตฺตมาลินี; ปฏิชคฺคิตุเมเวสา, รตฺติ โหติ วิชานตา. «Эта ночь, украшенная гирляндами созвездий, — ещё не время для сна. Для того, кто обладает пониманием, эта ночь предназначена лишь для бодрствования и духовного усердия». ๑๙๔. 194. ‘‘หตฺถิกฺขนฺธาวปติตํ, กุญฺชโร เจ อนุกฺกเม; สงฺคาเม เม มตํ เสยฺโย, ยญฺเจ ชีเว ปราชิโต’’ติ. «Даже если я упаду со спины слона и этот слон растопчет меня, смерть в бою для меня лучше, чем жизнь побеждённого». … โสโณ โปฏิริโย เถโร …. …Старейшина Сона Потирияпутта… ๘. นิสภตฺเถรคาถา 8. Стихи старейшины Нисабхи ๑๙๕. 195. ‘‘ปญฺจ [Pg.258] กามคุเณ หิตฺวา, ปิยรูเป มโนรเม; สทฺธาย ฆรา นิกฺขมฺม, ทุกฺขสฺสนฺตกโร ภเว. «Оставив пять видов чувственных удовольствий, столь приятных и пленительных для ума, выйдя из дома с верой, пусть человек положит конец страданию». ๑๙๖. 196. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, สมฺปชาโน ปติสฺสโต’’ติ. «Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я просто ожидаю своего времени, осознанный и бдительный». … นิสโภ เถโร…. …Старейшина Нисабха… ๙. อุสภตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Усабхи ๑๙๗. 197. ‘‘อมฺพปลฺลวสงฺกาสํ, อํเส กตฺวาน จีวรํ; นิสินฺโน หตฺถิคีวายํ, คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ. «Накинув на плечо монашеское одеяние цвета молодых побегов манго, восседая на шее слона, я вошёл в деревню за подаянием». ๑๙๘. 198. ‘‘หตฺถิกฺขนฺธโต โอรุยฺห, สํเวคํ อลภึ ตทา; โสหํ ทิตฺโต ตทา สนฺโต, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. «Сойдя со спины слона, я тогда испытал глубокое потрясение. Я, бывший прежде гордым и тщеславным, обрёл умиротворение, и теперь мною достигнуто уничтожение всех омрачений». … อุสโภ เถโร…. …Старейшина Усабха… ๑๐. กปฺปฏกุรตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Каппатакуру ๑๙๙. 199. ‘‘อยมิติ กปฺปโฏ กปฺปฏกุโร, อจฺฉาย อติภริตาย ; อมตฆฏิกายํ ธมฺมกฏมตฺโต, กตปทํ ฌานานิ โอเจตุํ. «Этот монах Каппатакуру, привязанный к своему лоскуту ткани, пренебрегает сосудом с Бессмертным, полным чистой Дхаммы, который мог бы помочь ему взрастить джханы на пути практики». ๒๐๐. 200. ‘‘มา โข ตฺวํ กปฺปฏ ปจาเลสิ, มา ตฺวํ อุปกณฺณมฺหิ ตาเฬสฺสํ; น หิ ตฺวํ กปฺปฏ มตฺตมญฺญาสิ, สงฺฆมชฺฌมฺหิ ปจลายมาโนติ. «Не дремли, Каппата! Не то я щёлкну тебя по уху! Ты, Каппата, засыпая посреди Сангхи, совсем потерял чувство меры». … กปฺปฏกุโร เถโร…. …Старейшина Каппатакуру… วคฺโค จตุตฺโถ นิฏฺฐิโต. Четвёртая глава завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Содержание этой главы: มิคสิโร [Pg.259] สิวโก จ, อุปวาโน จ ปณฺฑิโต; อิสิทินฺโน จ กจฺจาโน, นิตโก จ มหาวสี; โปฏิริยปุตฺโต นิสโภ, อุสโภ กปฺปฏกุโรติ. Мигасира, Сивака, мудрый Упавана, Исидинна, Каччана, Нитака, обладающий великим самообладанием, Потирияпутта, Нисабха, Усабха и Каппатакуру. ๕. ปญฺจมวคฺโค 5. Пятая глава ๑. กุมารกสฺสปตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Кумара-Кассапы ๒๐๑. 201. ‘‘อโห พุทฺธา อโห ธมฺมา, อโห โน สตฺถุ สมฺปทา; ยตฺถ เอตาทิสํ ธมฺมํ, สาวโก สจฺฉิกาหิ’’ติ. «О, как удивительны Будды! О, как удивительна Дхамма! О, как удивительно совершенство нашего Учителя, благодаря которому даже ученик может воочию постичь столь великое Учение!» ๒๐๒. 202. ‘‘อสงฺเขยฺเยสุ กปฺเปสุ, สกฺกายาธิคตา อหู; เตสมยํ ปจฺฉิมโก, จริโมยํ สมุสฺสโย; ชาติมรณสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. В неисчислимых каппах обретались пять совокупностей существования (саккая). Из них это тело — последнее, это существование — конечное. Круговорот рождений и смертей прекращен, теперь нет нового бытия. … กุมารกสฺสโป เถโร…. …Так изрек старейшина Кумаракассапа… ๒. ธมฺมปาลตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Дхаммапалы ๒๐๓. 203. ‘‘โย หเว ทหโร ภิกฺขุ, ยุญฺชติ พุทฺธสาสเน; ชาคโร ส หิ สุตฺเตสุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ. Тот бхиккху, который, будучи еще юным, усердствует в Учении Будды, воистину бодрствует среди спящих; его жизнь прожита не напрасно. ๒๐๔. 204. ‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ; อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. Поэтому мудрый человек, памятуя об учении Будд, должен взращивать веру (саддха), нравственность (сила), ясную преданность (пасада) и видение Дхаммы. … ธมฺมปาโล เถโร…. …Так изрек старейшина Дхаммапала… ๓. พฺรหฺมาลิตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Брахмали ๒๐๕. 205. ‘‘กสฺสินฺทฺริยานิ สมถงฺคตานิ, อสฺสา ยถา สารถินา สุทนฺตา; ปหีนมานสฺส อนาสวสฺส, เทวาปิ กสฺส ปิหยนฺติ ตาทิโน’’ติ. У какого бхиккху способности (индрии) успокоились, подобно коням, послушным умелому колесничему? Кому — свободному от гордыни, избавившемуся от влечений (асав) и пребывающему в стойкости (тади) — завидуют даже боги? ๒๐๖. 206. ‘‘มยฺหินฺทฺริยานิ [Pg.260] สมถงฺคตานิ, อสฺสา ยถา สารถินา สุทนฺตา; ปหีนมานสฺส อนาสวสฺส, เทวาปิ มยฺหํ ปิหยนฺติ ตาทิโน’’ติ. Мои способности успокоились, подобно коням, послушным умелому колесничему. Мне — свободному от гордыни, избавившемуся от влечений (асав) и пребывающему в стойкости (тади) — завидуют даже боги. … พฺรหฺมาลิ เถโร…. …Так изрек старейшина Брахмали… ๔. โมฆราชตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Могхараджи ๒๐๗. 207. ‘‘ฉวิปาปก จิตฺตภทฺทก, โมฆราช สตตํ สมาหิโต; เหมนฺติกสีตกาลรตฺติโย, ภิกฺขุ ตฺวํสิ กถํ กริสฺสสิ’’. О Могхараджа, чья кожа дурна, но чей разум благороден! Ты всегда сосредоточен. О бхиккху, как ты будешь проводить холодные зимние ночи? ๒๐๘. 208. ‘‘สมฺปนฺนสสฺสา มคธา, เกวลา อิติ เม สุตํ; ปลาลจฺฉนฺนโก เสยฺยํ, ยถญฺเญ สุขชีวิโน’’ติ. Я слышал, что все земли Магадхи изобилуют урожаем. Подобно другим, кто живет счастливо, я устрою себе ложе, укрывшись соломой. … โมฆราชา เถโร…. …Так изрек старейшина Могхараджа… ๕. วิสาขปญฺจาลปุตฺตตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Висакхи Панчалапутты ๒๐๙. 209. ‘‘น อุกฺขิเป โน จ ปริกฺขิเป ปเร, โอกฺขิเป ปารคตํ น เอรเย; น จตฺตวณฺณํ ปริสาสุ พฺยาหเร, อนุทฺธโต สมฺมิตภาณิ สุพฺพโต. Не следует превозносить себя и принижать других; не следует задевать того, кто достиг иного берега. Не нужно восхвалять свои достоинства перед собранием; следует быть невозмутимым, взвешенным в речах и верным своим обетам. ๒๑๐. 210. ‘‘สุสุขุมนิปุณตฺถทสฺสินา, มติกุสเลน นิวาตวุตฺตินา; สํเสวิตวุทฺธสีลินา, นิพฺพานํ น หิ เตน ทุลฺลภ’’นฺติ. Для того, кто видит тончайший и глубочайший смысл, кто искусен в различении, смиренен в поведении и следует благородному поведению Будд, ниббану обрести не трудно. … วิสาโข ปญฺจาลปุตฺโต เถโร …. …Так изрек старейшина Висакха Панчалапутта… ๖. จูฬกตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Чулаки ๒๑๑. 211. ‘‘นทนฺติ โมรา สุสิขา สุเปขุณา, สุนีลคีวา สุมุขา สุคชฺชิโน; สุสทฺทลา จาปิ มหามหี อยํ, สุพฺยาปิตมฺพุ สุวลาหกํ นภํ. Кричат павлины с прекрасными хохолками и великолепными хвостами, с синеватыми шеями и красивыми головами, издавая приятные звуки. Эта великая земля покрыта сочной зеленой травой, повсюду разлита вода, а небо затянуто прекрасными дождевыми облаками. ๒๑๒. 212. ‘‘สุกลฺลรูโป [Pg.261] สุมนสฺส ฌายตํ, สุนิกฺกโม สาธุ สุพุทฺธสาสเน; สุสุกฺกสุกฺกํ นิปุณํ สุทุทฺทสํ, ผุสาหิ ตํ อุตฺตมมจฺจุตํ ปท’’นฺติ. Для того, кто медитирует с чистым разумом в благоприятных условиях, усердие в благом Учении Будды прекрасно. Достигни же этого высочайшего, непоколебимого состояния (ниббаны) — чистейшего, тонкого, труднопостижимого. … จูฬโก เถโร…. …Так изрек старейшина Чулака… ๗. อนูปมตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Анупамы ๒๑๓. 213. ‘‘นนฺทมานาคตํ จิตฺตํ, สูลมาโรปมานกํ; เตน เตเนว วชสิ, เยน สูลํ กลิงฺครํ. Разум, устремленный к наслаждениям, подобен тому, кто насажен на острие кола. О порочный разум! Ты стремишься именно туда, где находятся эти колья и отбросы чувственных удовольствий. ๒๑๔. 214. ‘‘ตาหํ จิตฺตกลึ พฺรูมิ, ตํ พฺรูมิ จิตฺตทุพฺภกํ; สตฺถา เต ทุลฺลโภ ลทฺโธ, มานตฺเถ มํ นิโยชยี’’ติ. Поэтому я называю этот разум порочным, я называю его предательским. Ты обрел Учителя, которого столь трудно встретить; не толкай же меня к тому, что приносит лишь вред. … อนูปโม เถโร…. …Так изрек старейшина Анупама, наставляя свой собственный разум… ๘. วชฺชิตตฺเถรคาถา 8. Стихи старейшины Вадджиты ๒๑๕. 215. ‘‘สํสรํ ทีฆมทฺธานํ, คตีสุ ปริวตฺติสํ; อปสฺสํ อริยสจฺจานิ, อนฺธภูโต ปุถุชฺชโน. Скитаясь в сансаре долгое время, я вращался в различных уделах бытия. Будучи слепым обывателем (путхуджджаной), я не видел Благородных Истин. ๒๑๖. 216. ‘‘ตสฺส เม อปฺปมตฺตสฺส, สํสารา วินฬีกตา; สพฺพา คตี สมุจฺฉินฺนา, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Но для меня, бдительного, сансара разрушена, все пути перерождений пресечены. Теперь нет нового бытия. … วชฺชิโต เถโร…. …Так изрек старейшина Вадджита… ๙. สนฺธิตตฺเถรคาถา 9. Стихи старейшины Сандхиты ๒๑๗. 217. ‘‘อสฺสตฺเถ หริโตภาเส, สํวิรูฬฺหมฺหิ ปาทเป; เอกํ พุทฺธคตํ สญฺญํ, อลภิตฺถํ ปติสฺสโต. У дерева ассаттха (бодхи), сияющего зеленью и пышно разросшегося, я, будучи осознанным, обрел единое восприятие (сання), устремленное к Будде. ๒๑๘. 218. ‘‘เอกตึเส อิโต กปฺเป, ยํ สญฺญมลภึ ตทา; ตสฺสา สญฺญาย วาหสา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. В тридцать первой каппе от нынешней я обрел то восприятие. Благодаря силе этого восприятия я достиг уничтожения влечений (асаваккхая). … สนฺธิโต เถโร…. …Так изрек старейшина Сандхита… วคฺโค ปญฺจโม นิฏฺฐิโต. Пятая вагга завершена. ตสฺสุทฺทานํ – Содержание этой вагги: กุมารกสฺสโป [Pg.262] เถโร, ธมฺมปาโล จ พฺรหฺมาลิ; โมฆราชา วิสาโข จ, จูฬโก จ อนูปโม; วชฺชิโต สนฺธิโต เถโร, กิเลสรชวาหโนติ. Старейшина Кумаракассапа, Дхаммапала и Брахмали, Могхараджа и Висакха, Чулака и Анупама, старейшина Вадджита и старейшина Сандхита, смывший пыль загрязнений. ทุกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга двоек (Дуканипата) завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Общее содержание: คาถาทุกนิปาตมฺหิ, นวุติ เจว อฏฺฐ จ; เถรา เอกูนปญฺญาสํ, ภาสิตา นยโกวิทาติ. В Дуканипате содержится девяносто восемь стихов, произнесенных сорока девятью старейшинами, искусными в методах Учения. ๓. ติกนิปาโต 3. Книга троек (Тиканипата) ๑. องฺคณิกภารทฺวาชตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Анганикабхарадваджи ๒๑๙. 219. ‘‘อโยนิ [Pg.263] สุทฺธิมนฺเวสํ, อคฺคึ ปริจรึ วเน; สุทฺธิมคฺคํ อชานนฺโต, อกาสึ อมรํ ตปํ. Ища очищения неверным путем, я поклонялся огню в лесу. Не зная пути к очищению, я предавался суровому самоистязанию ради бессмертия. ๒๒๐. 220. ‘‘ตํ สุเขน สุขํ ลทฺธํ, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Это счастье (ниббана) было обретено через счастье (легкий путь практики). Взгляни на превосходство Дхаммы! Три знания (виджжа) достигнуты, учение Будды исполнено. ๒๒๑. 221. ‘‘พฺรหฺมพนฺธุ ปุเร อาสึ, อิทานิ โขมฺหิ พฺราหฺมโณ; เตวิชฺโช นฺหาตโก จมฺหิ, โสตฺติโย จมฺหิ เวทคู’’ติ. Прежде я был брахманом лишь по рождению, но теперь я истинный брахман. Я обладаю тремя знаниями, я омылся от скверны, я в безопасности и постиг Веды (Истины). … องฺคณิกภารทฺวาโช เถโร…. …Так изрек старейшина Анганикабхарадваджа… ๒. ปจฺจยตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Паччаи ๒๒๒. 222. ‘‘ปญฺจาหาหํ ปพฺพชิโต, เสโข อปฺปตฺตมานโส,วิหารํ เม ปวิฏฺฐสฺส, เจตโส ปณิธี อหุ. Прошло пять дней, как я принял монашество. Будучи еще учеником (секха), не достигшим плода арахантства, я вошел в келью, и в моем уме возникло твердое намерение: ๒๒๓. 223. ‘‘นาสิสฺสํ น ปิวิสฺสามิ, วิหารโต น นิกฺขเม; นปิ ปสฺสํ นิปาเตสฺสํ, ตณฺหาสลฺเล อนูหเต. «Я не буду есть, я не буду пить, я не выйду из кельи и не прилягу отдохнуть, пока стрела вожделения (танха) не будет вырвана из моего сердца». ๒๒๔. 224. ‘‘ตสฺส เมวํ วิหรโต, ปสฺส วีริยปรกฺกมํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Взгляни на мое усердие и старание, когда я пребывал в такой решимости! Три знания достигнуты, учение Будды исполнено. … ปจฺจโย เถโร…. …Так изрек старейшина Паччая… ๓. พากุลตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Бакулы ๒๒๕. 225. ‘‘โย ปุพฺเพ กรณียานิ, ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ; สุขา โส ธํสเต ฐานา, ปจฺฉา จ มนุตปฺปติ. Тот, кто откладывает на потом дела, которые следовало сделать раньше, лишается основы для счастья и впоследствии горько раскаивается. ๒๒๖. 226. ‘‘ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท, ยํ น กยิรา น ตํ วเท; อกโรนฺตํ ภาสมานํ, ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา. Следует говорить лишь о том, что делаешь, и не говорить о том, чего не делаешь. Мудрецы сразу распознают того, кто лишь говорит, но не делает. ๒๒๗. 227. ‘‘สุสุขํ [Pg.264] วต นิพฺพานํ, สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ; อโสกํ วิรชํ เขมํ, ยตฺถ ทุกฺขํ นิรุชฺฌตี’’ติ. Воистину блаженна ниббана, возвещенная Всепросветленным! Она свободна от скорби, свободна от пыли страстей, безопасна, и в ней прекращаются все страдания. … พากุโล เถโร…. …Так изрек старейшина Бакула… ๔. ธนิยตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Дхании ๒๒๘. 228. ‘‘สุขํ เจ ชีวิตุํ อิจฺเฉ, สามญฺญสฺมึ อเปกฺขวา; สงฺฆิกํ นาติมญฺเญยฺย, จีวรํ ปานโภชนํ. Если кто желает жить счастливо, почитая монашество, пусть он не пренебрегает тем, что принадлежит Сангхе: монашеским облачением, питьем и пищей. ๒๒๙. 229. ‘‘สุขํ เจ ชีวิตุํ อิจฺเฉ, สามญฺญสฺมึ อเปกฺขวา; อหิ มูสิกโสพฺภํว, เสเวถ สยนาสนํ. Если кто желает жить счастливо, почитая монашество, пусть он пользуется жилищем и ложем так, как змея пользуется мышиной норой. ๒๓๐. 230. ‘‘สุขํ เจ ชีวิตุํ อิจฺเฉ, สามญฺญสฺมึ อเปกฺขวา; อิตรีตเรน ตุสฺเสยฺย, เอกธมฺมญฺจ ภาวเย’’ติ. Если кто желает жить счастливо, почитая монашество, пусть он довольствуется тем малым, что получает, и взращивает одно лишь качество — бдительность (аппамада). … ธนิโย เถโร…. Так тхера Дхания произнес эти три строфы. ๕. มาตงฺคปุตฺตตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Матангапутты ๒๓๑. 231. ‘‘อติสีตํ อติอุณฺหํ, อติสายมิทํ อหุ; อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต, ขณา อจฺเจนฺติ มาณเว. «Слишком холодно, слишком жарко, слишком поздно» — так говоря и забрасывая свои дела, люди упускают благоприятные мгновения. ๒๓๒. 232. ‘‘โย จ สีตญฺจ อุณฺหญฺจ, ติณา ภิยฺโย น มญฺญติ; กรํ ปุริสกิจฺจานิ, โส สุขา น วิหายติ. Кто не ставит холод и жару выше травинки, исполняя дела, надлежащие человеку, тот не лишается счастья. ๒๓๓. 233. ‘‘ทพฺพํ กุสํ โปฏกิลํ, อุสีรํ มุญฺชปพฺพชํ; อุรสา ปนุทิสฺสามิ, วิเวกมนุพฺรูหย’’นฺติ. Раздвигая грудью траву дабба, куса, колючий кустарник, ушира, мунджа и баббаджа, я буду идти вперед, взращивая уединение. … มาตงฺคปุตฺโต เถโร…. Так тхера Матангапутта произнес эти три строфы. ๖. ขุชฺชโสภิตตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Кхудджасобхиты ๒๓๔. 234. ‘‘เย จิตฺตกถี พหุสฺสุตา, สมณา ปาฏลิปุตฺตวาสิโน; เตสญฺญตโรยมายุวา, ทฺวาเร ติฏฺฐติ ขุชฺชโสภิโต. Среди красноречивых и многознающих отшельников, живущих в Паталипутре, один из них, долгоживущий Кхудджасобхита, стоит у ворот. ๒๓๕. 235. ‘‘เย [Pg.265] จิตฺตกถี พหุสฺสุตา, สมณา ปาฏลิปุตฺตวาสิโน; เตสญฺญตโรยมายุวา, ทฺวาเร ติฏฺฐติ มาลุเตริโต. Среди красноречивых и многознающих отшельников, живущих в Паталипутре, один из них, долгоживущий, принесенный ветром [своей силы], стоит у ворот. ๒๓๖. 236. ‘‘สุยุทฺเธน สุยิฏฺเฐน, สงฺคามวิชเยน จ; พฺรหฺมจริยานุจิณฺเณน, เอวายํ สุขเมธตี’’ติ. Благодаря славной битве, благодаря благому приношению, благодаря победе в сражении и ведению святой жизни, он ныне вкушает счастье. … ขุชฺชโสภิโต เถโร…. Так тхера Кхудджасобхита произнес эти три строфы. ๗. วารณตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Вараны ๒๓๗. 237. ‘‘โยธ โกจิ มนุสฺเสสุ, ปรปาณานิ หึสติ; อสฺมา โลกา ปรมฺหา จ, อุภยา ธํสเต นโร. Если кто-либо здесь среди людей вредит другим живым существам, такой человек лишается блага как в этом мире, так и в ином — в обоих мирах. ๒๓๘. 238. ‘‘โย จ เมตฺเตน จิตฺเตน, สพฺพปาณานุกมฺปติ; พหุญฺหิ โส ปสวติ, ปุญฺญํ ตาทิสโก นโร. Но тот, кто с любящим сердцем сострадает всем живым существам, такой человек накапливает много заслуг. ๒๓๙. 239. ‘‘สุภาสิตสฺส สิกฺเขถ, สมณูปาสนสฺส จ; เอกาสนสฺส จ รโห, จิตฺตวูปสมสฺส จา’’ติ. Следует обучаться благому слову, почитанию отшельников, уединенному пребыванию в тишине и успокоению ума. … วารโณ เถโร…. Так тхера Варана произнес эти три строфы. ๘. วสฺสิกตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Вассики ๒๔๐. 240. ‘‘เอโกปิ สทฺโธ เมธาวี, อสฺสทฺธานีธ ญาตินํ; ธมฺมฏฺโฐ สีลสมฺปนฺโน, โหติ อตฺถาย พนฺธุนํ. Даже один человек, исполненный веры, мудрый, утвержденный в Дхамме и наделенный добродетелью, приносит пользу своим неверующим родственникам и близким. ๒๔๑. 241. ‘‘นิคฺคยฺห อนุกมฺปาย, โจทิตา ญาตโย มยา; ญาติพนฺธวเปเมน, การํ กตฺวาน ภิกฺขุสุ. Из сострадания, наставляя и побуждая их, я призвал своих родственников. Из любви к родным и близким они проявили почтение к бхиккху. ๒๔๒. 242. ‘‘เต อพฺภตีตา กาลงฺกตา, ปตฺตา เต ติทิวํ สุขํ; ภาตโร มยฺหํ มาตา จ, โมทนฺติ กามกามิโน’’ติ. Уйдя из жизни и скончавшись, они достигли счастья на небесах тридцати трех богов. Мои братья и мать радуются там, наслаждаясь желанным. … วสฺสิโก เถโร…. Так тхера Вассика произнес эти три строфы. ๙. ยโสชตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Ясоджи ๒๔๓. 243. ‘‘กาลปพฺพงฺคสงฺกาโส, กิโส ธมนิสนฺถโต; มตฺตญฺญู อนฺนปานมฺหิ, อทีนมนโส นโร’’. Подобный сухим черным ветвям, худой, покрытый сетью вен, знающий меру в еде и питье, этот человек обладает неунывающим умом. ๒๔๔. 244. ‘‘ผุฏฺโฐ [Pg.266] ฑํเสหิ มกเสหิ, อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน; นาโค สงฺคามสีเสว, สโต ตตฺราธิวาสเย. Кусаемый слепнями и комарами в дремучем лесу, бхиккху должен терпеливо сносить это, пребывая в осознанности, подобно боевому слону в авангарде сражения. ๒๔๕. 245. ‘‘ยถา พฺรหฺมา ตถา เอโก, ยถา เทโว ตถา ทุเว; ยถา คาโม ตถา ตโย, โกลาหลํ ตตุตฺตริ’’นฺติ. Один — подобно Брахме; двое — подобно богам; трое — подобно деревне; а больше трех — это уже шумное сборище. … ยโสโช เถโร…. Так тхера Ясоджа произнес эти три строфы. ๑๐. สาฏิมตฺติยตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Сатиматтии ๒๔๖. 246. ‘‘อหุ ตุยฺหํ ปุเร สทฺธา, สา เต อชฺช น วิชฺชติ; ยํ ตุยฺหํ ตุยฺหเมเวตํ, นตฺถิ ทุจฺจริตํ มม. Прежде у тебя была вера, сегодня ее у тебя нет. То, что твое, пусть остается твоим; у меня же нет дурного поведения. ๒๔๗. 247. ‘‘อนิจฺจา หิ จลา สทฺทา, เอวํ ทิฏฺฐา หิ สา มยา; รชฺชนฺติปิ วิรชฺชนฺติ, ตตฺถ กึ ชิยฺยเต มุนิ. Вера непостоянна и изменчива, я ясно это вижу. Люди то привязываются, то теряют привязанность; что же от этого теряет мудрец? ๒๔๘. 248. ‘‘ปจฺจติ มุนิโน ภตฺตํ, โถกํ โถกํ กุเล กุเล; ปิณฺฑิกาย จริสฺสามิ, อตฺถิ ชงฺฆพลํ มมา’’ติ. Еда для мудреца готовится понемногу в каждой семье. Я пойду собирать подаяние, ведь у меня еще есть сила в ногах. … สาฏิมตฺติโย เถโร…. Так тхера Сатиматтия произнес эти три строфы. ๑๑. อุปาลิตฺเถรคาถา 11. Стихи тхеры Упали ๒๔๙. 249. ‘‘สทฺธาย อภินิกฺขมฺม, นวปพฺพชิโต นโว; มิตฺเต ภเชยฺย กลฺยาเณ, สุทฺธาชีเว อตนฺทิเต. Уйдя из дома из веры, новопосвященный молодой бхиккху должен общаться с благими друзьями, ведущими чистую жизнь и неутомимыми. ๒๕๐. 250. ‘‘สทฺธาย อภินิกฺขมฺม, นวปพฺพชิโต นโว; สงฺฆสฺมึ วิหรํ ภิกฺขุ, สิกฺเขถ วินยํ พุโธ. Уйдя из дома из веры, новопосвященный молодой бхиккху, живя в Сангхе, должен мудро обучаться Винае. ๒๕๑. 251. ‘‘สทฺธาย อภินิกฺขมฺม, นวปพฺพชิโต นโว; กปฺปากปฺเปสุ กุสโล, จเรยฺย อปุรกฺขโต’’ติ. Уйдя из дома из веры, новопосвященный молодой бхиккху, сведущий в том, что дозволено и что недозволено, должен вести жизнь, свободную от привязанности к дарам. … อุปาลิตฺเถโร…. Так тхера Упали произнес эти три строфы. ๑๒. อุตฺตรปาลตฺเถรคาถา 12. Стихи тхеры Уттарапалы ๒๕๒. 252. ‘‘ปณฺฑิตํ วต มํ สนฺตํ, อลมตฺถวิจินฺตกํ; ปญฺจ กามคุณา โลเก, สมฺโมหา ปาตยึสุ มํ. Хотя я и считался мудрым, способным размышлять о благе, пять видов чувственных удовольствий в этом мире ввергли меня в глубокое заблуждение. ๒๕๓. 253. ‘‘ปกฺขนฺโท มารวิสเย, ทฬฺหสลฺลสมปฺปิโต; อสกฺขึ มจฺจุราชสฺส, อหํ ปาสา ปมุจฺจิตุํ. Вторгшись во владения Мары, пронзенный крепкой стрелой [загрязнений], я все же сумел освободиться от сетей царя смерти. ๒๕๔. 254. ‘‘สพฺเพ [Pg.267] กามา ปหีนา เม, ภวา สพฺเพ ปทาลิตา ; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Все чувственные желания оставлены мной, все существования разрушены. Круговорот перерождений исчерпан, теперь нет нового бытия. … อุตฺตรปาโล เถโร…. Так тхера Уттарапала произнес эти три строфы. ๑๓. อภิภูตตฺเถรคาถา 13. Стихи тхеры Абхибхуты ๒๕๕. 255. ‘‘สุณาถ ญาตโย สพฺเพ, ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา; ธมฺมํ โว เทสยิสฺสามิ, ทุกฺขา ชาติ ปุนปฺปุนํ. Слушайте, все родственники, сколько бы вас здесь ни собралось! Я возвещу вам Дхамму: рождение вновь и вновь приносит страдание. ๒๕๖. 256. ‘‘อารมฺภถ นิกฺกมถ, ยุญฺชถ พุทฺธสาสเน; ธุนาถ มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร. Прилагайте усилия, стремитесь вперед, посвятите себя учению Будды! Сокрушите воинство смерти, как слон сокрушает тростниковую хижину. ๒๕๗. 257. ‘‘โย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย, อปฺปมตฺโต วิหสฺสติ ; ปหาย ชาติสํสารํ, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสตี’’ติ. Кто в этом Учении и Дисциплине будет пребывать бдительным, тот, оставив круговорот перерождений, положит конец страданию. … อภิภูโต เถโร…. Так тхера Абхибхута произнес эти три строфы. ๑๔. โคตมตฺเถรคาถา 14. Стихи тхеры Готамы ๒๕๘. 258. ‘‘สํสรํ หิ นิรยํ อคจฺฉิสฺสํ, เปตโลกมคมํ ปุนปฺปุนํ; ทุกฺขมมฺหิปิ ติรจฺฉานโยนิยํ, เนกธา หิ วุสิตํ จิรํ มยา. Скитаясь в сансаре, я попадал в ад, вновь и вновь уходил в мир голодных духов. Долгое время я пребывал в мучительном мире животных во многих его проявлениях. ๒๕๙. 259. ‘‘มานุโสปิ จ ภโวภิราธิโต, สคฺคกายมคมํ สกึ สกึ; รูปธาตุสุ อรูปธาตุสุ, เนวสญฺญิสุ อสญฺญิสุฏฺฐิตํ. Я обретал и человеческое существование, время от времени достигал небесных миров. Я пребывал в мирах форм и мирах без форм, в сферах ни восприятия, ни невосприятия, и в сфере без восприятия. ๒๖๐. 260. ‘‘สมฺภวา สุวิทิตา อสารกา, สงฺขตา ปจลิตา สเทริตา; ตํ วิทิตฺวา มหมตฺตสมฺภวํ, สนฺติเมว สติมา สมชฺฌค’’นฺติ. Все виды бытия хорошо познаны мной как лишенные сути, обусловленные, изменчивые и колеблющиеся. Познав это относительно своего собственного существования, я, будучи осознанным, достиг самого умиротворения. … โคตโม เถโร…. Так тхера Готама произнес эти три строфы. ๑๕. หาริตตฺเถรคาถา 15. Стихи тхеры Хариты ๒๖๑. 261. ‘‘โย ปุพฺเพ กรณียานิ, ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ; สุขา โส ธํสเต ฐานา, ปจฺฉา จ มนุตปฺปติ. Кто хочет делать позже то, что следовало сделать раньше, тот лишается основы для счастья и впоследствии раскаивается. ๒๖๒. 262. ‘‘ยญฺหิ [Pg.268] กยิรา ตญฺหิ วเท, ยํ น กยิรา น ตํ วเท; อกโรนฺตํ ภาสมานํ, ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา. Что делаешь, о том и говори; чего не делаешь, о том не говори. Того, кто говорит, но не делает, мудрые распознают. ๒๖๓. 263. ‘‘สุสุขํ วต นิพฺพานํ, สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ; อโสกํ วิรชํ เขมํ, ยตฺถ ทุกฺขํ นิรุชฺฌตี’’ติ. О, как блаженна Ниббана, возвещенная Всепросветленным! Свободная от скорби, безмятежная, безопасная, где прекращается всякое страдание. … หาริโต เถโร…. Так тхера Харита произнес эти три строфы. ๑๖. วิมลตฺเถรคาถา 16. Стихи тхеры Вималы ๒๖๔. 264. ‘‘ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา, ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคลํ; โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย, ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ. Избегая дурных друзей, следует общаться с благородными людьми. И нужно следовать их наставлениям, стремясь к непоколебимому счастью. ๒๖๕. 265. ‘‘ปริตฺตํ ทารุมารุยฺห, ยถา สีเท มหณฺณเว; เอวํ กุสีตมาคมฺม, สาธุชีวีปิ สีทติ; ตสฺมา ตํ ปริวชฺเชยฺย, กุสีตํ หีนวีริยํ. Как человек, взошедший на маленькое бревно, тонет в великом океане, так и тот, кто ведет праведную жизнь, тонет [в сансаре], связавшись с ленивым. Поэтому следует избегать ленивого человека с угасшим усердием. ๒๖๖. 266. ‘‘ปวิวิตฺเตหิ อริเยหิ, ปหิตตฺเตหิ ฌายิภิ; นิจฺจํ อารทฺธวีริเยหิ, ปณฺฑิเตหิ สหาวเส’’ติ. Следует жить вместе с уединенными, благородными, решительными, медитирующими, всегда усердными и мудрыми людьми. … วิมโล เถโร…. Так изрёк это старец Вимала. ติกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга тройки (Тиканипата) завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление к этой книге: องฺคณิโก ภารทฺวาโช, ปจฺจโย พากุโล อิสิ; ธนิโย มาตงฺคปุตฺโต, โสภิโต วารโณ อิสิ. Анганика Бхарадваджа, Паччая, мудрец Бакула, Дхания, Матангапутта, Собхита и мудрец Варана. วสฺสิโก จ ยโสโช จ, สาฏิมตฺติยุปาลิ จ; อุตฺตรปาโล อภิภูโต, โคตโม หาริโตปิ จ. Вассика и Ясоджа, Сатиматтия и Упали, Уттарапала, Абхибхута, Готама и Харита. เถโร ติกนิปาตมฺหิ, นิพฺพาเน วิมโล กโต; อฏฺฐตาลีส คาถาโย, เถรา โสฬส กิตฺติตาติ. В Книге тройки упомянуты шестнадцать старцев, завершая Вималой, ушедшим в ниббану; провозглашено сорок восемь строф. ๔. จตุกนิปาโต 4. Книга четвёрки (Чатуканипата) ๑. นาคสมาลตฺเถรคาถา 1. Строфы старца Нагасамалы ๒๖๗. 267. ‘‘อลงฺกตา [Pg.269] สุวสนา, มาลินี จนฺทนุสฺสทา; มชฺเฌ มหาปเถ นารี, ตุริเย นจฺจติ นฏฺฏกี. «Украшенная, нарядно одетая, в гирляндах цветов, умащённая сандалом, женщина-танцовщица танцевала посреди большой дороги под звуки музыки. ๒๖๘. 268. ‘‘ปิณฺฑิกาย ปวิฏฺโฐหํ, คจฺฉนฺโต นํ อุทิกฺขิสํ; อลงฺกตํ สุวสนํ, มจฺจุปาสํว โอฑฺฑิตํ. Войдя в город за подаянием, проходя мимо, я увидел её — нарядно одетую, украшенную, подобную расставленной сети Смерти. ๒๖๙. 269. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร, โยนิโส อุทปชฺชถ; อาทีนโว ปาตุรหุ, นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. Тогда во мне возникло мудрое внимание (йонисо манасикара); опасность (этого тела) стала очевидной, и утвердилось разочарование (ниббида). ๒๗๐. 270. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Вслед за тем мой ум освободился. Взгляни на превосходство Дхаммы! Три ведения достигнуты, исполнено учение Будды». … นาคสมาโล เถโร…. Так изрёк это старец Нагасамала. ๒. ภคุตฺเถรคาถา 2. Строфы старца Бхагу ๒๗๑. 271. ‘‘อหํ มิทฺเธน ปกโต, วิหารา อุปนิกฺขมึ; จงฺกมํ อภิรุหนฺโต, ตตฺเถว ปปตึ ฉมา. «Одолеваемый сонливостью, я вышел из своей обители. Поднявшись на дорожку для ходьбы (чанкама), я прямо там упал на землю. ๒๗๒. 272. ‘‘คตฺตานิ ปริมชฺชิตฺวา, ปุนปารุยฺห จงฺกมํ; จงฺกเม จงฺกมึ โสหํ, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิโต. Растерев свои члены, я снова взошёл на дорожку и стал ходить взад и вперёд, глубоко сосредоточив ум внутри себя. ๒๗๓. 273. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร, โยนิโส อุทปชฺชถ; อาทีนโว ปาตุรหุ, นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. Тогда во мне возникло мудрое внимание; опасность стала очевидной, и утвердилось разочарование. ๒๗๔. 274. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Вслед за тем мой ум освободился. Взгляни на превосходство Дхаммы! Три ведения достигнуты, исполнено учение Будды». … ภคุตฺเถโร…. Так изрёк это старец Бхагу. ๓. สภิยตฺเถรคาถา 3. Строфы старца Сабхии ๒๗๕. 275. ‘‘ปเร จ น วิชานนฺติ, มยเมตฺถ ยมามเส; เย จ ตตฺถ วิชานนฺติ, ตโต สมฺมนฺติ เมธคา. «Другие не знают, что здесь мы губим себя (приближаясь к смерти). Те же, кто понимает это, прекращают свои раздоры. ๒๗๖. 276. ‘‘ยทา จ อวิชานนฺตา, อิริยนฺตฺยมรา วิย; วิชานนฺติ จ เย ธมฺมํ, อาตุเรสุ อนาตุรา. Когда же неведающие ведут себя так, словно они бессмертны, те, кто постиг Дхамму, остаются здоровыми среди больных (страстями). ๒๗๗. 277. ‘‘ยํ [Pg.270] กิญฺจิ สิถิลํ กมฺมํ, สํกิลิฏฺฐญฺจ ยํ วตํ; สงฺกสฺสรํ พฺรหฺมจริยํ, น ตํ โหติ มหปฺผลํ. Любое вялое деяние, любое осквернённое обязательство, сомнительное ведение святой жизни — всё это не приносит великого плода. ๒๗๘. 278. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว นูปลพฺภติ; อารกา โหติ สทฺธมฺมา, นภํ ปุถวิยา ยถา’’ติ. Тот, у кого нет почтения к своим собратьям по святой жизни, далёк от Истинной Дхаммы, как небо далеко от земли». … สภิโย เถโร…. Так изрёк это старец Сабхия. ๔. นนฺทกตฺเถรคาถา 4. Строфы старца Нандаки ๒๗๙. 279. ‘‘ธิรตฺถุ ปูเร ทุคฺคนฺเธ, มารปกฺเข อวสฺสุเต; นวโสตานิ เต กาเย, ยานิ สนฺทนฺติ สพฺพทา. «Позор этому телу, полному нечистот и зловония, принадлежащему к свите Мары, сочащемуся влагой страстей! В твоём теле есть девять отверстий, из которых всегда что-то течёт. ๒๘๐. 280. ‘‘มา ปุราณํ อมญฺญิตฺโถ, มาสาเทสิ ตถาคเต; สคฺเคปิ เต น รชฺชนฺติ, กิมงฺคํ ปน มานุเส. Не думай о былом (мирском), не оскорбляй Татхагат! Они не испытывают привязанности даже к небесам, что уж говорить о человеческом мире. ๒๘๑. 281. ‘‘เย จ โข พาลา ทุมฺเมธา, ทุมฺมนฺตี โมหปารุตา; ตาทิสา ตตฺถ รชฺชนฺติ, มารขิตฺตมฺหิ พนฺธเน. Лишь глупые, неразумные люди, дурно мыслящие и окутанные невежеством, привязываются к этому — к путам, расставленным Марой. ๒๘๒. 282. ‘‘เยสํ ราโค จ โทโส จ, อวิชฺชา จ วิราชิตา; ตาที ตตฺถ น รชฺชนฺติ, ฉินฺนสุตฺตา อพนฺธนา’’ติ. Те же, в ком страсть, злоба и невежество угасли, не привязываются к этому; они рассекли путы и свободны от оков». … นนฺทโก เถโร…. Так изрёк это старец Нандака. ๕. ชมฺพุกตฺเถรคาถา 5. Строфы старца Джамбуки ๒๘๓. 283. ‘‘ปญฺจปญฺญาสวสฺสานิ, รโชชลฺลมธารยึ; ภุญฺชนฺโต มาสิกํ ภตฺตํ, เกสมสฺสุํ อโลจยึ. «Пятьдесят пять лет я носил на себе грязь и пыль, питался лишь раз в месяц и вырывал волосы на голове и лице. ๒๘๔. 284. ‘‘เอกปาเทน อฏฺฐาสึ, อาสนํ ปริวชฺชยึ; สุกฺขคูถานิ จ ขาทึ, อุทฺเทสญฺจ น สาทิยึ. Я стоял на одной ноге, полностью избегал сидения, ел сухие экскременты и не принимал подношений по приглашению. ๒๘๕. 285. ‘‘เอตาทิสํ กริตฺวาน, พหุํ ทุคฺคติคามินํ; วุยฺหมาโน มโหเฆน, พุทฺธํ สรณมาคมํ. Совершив множество подобных дел, ведущих в несчастные миры, уносимый великим потоком, я прибег к Будде как к убежищу. ๒๘๖. 286. ‘‘สรณคมนํ ปสฺส, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Взгляни на обретение убежища, взгляни на превосходство Дхаммы! Три ведения достигнуты, исполнено учение Будды». … ชมฺพุโก เถโร…. Так изрёк это старец Джамбука. ๖. เสนกตฺเถรคาถา 6. Строфы старца Сенаки ๒๘๗. 287. ‘‘สฺวาคตํ [Pg.271] วต เม อาสิ, คยายํ คยผคฺคุยา; ยํ อทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ, เทเสนฺตํ ธมฺมมุตฺตมํ. «Поистине, благодатным был мой приход в Гаю во время праздника Гаяпхаггу, когда я узрел Самопробуждённого, проповедующего высшую Дхамму. ๒๘๘. 288. ‘‘มหปฺปภํ คณาจริยํ, อคฺคปตฺตํ วินายกํ; สเทวกสฺส โลกสฺส, ชินํ อตุลทสฺสนํ. Обладающего великим сиянием, учителя общины, достигшего вершины, вождя, Победителя мира с его богами, наделённого несравненным видением, ๒๘๙. 289. ‘‘มหานาคํ มหาวีรํ, มหาชุติมนาสวํ; สพฺพาสวปริกฺขีณํ, สตฺถารมกุโตภยํ. Великого мужа, великого героя, блистательного, беззаветного, уничтожившего все влечения ума (асавы), Учителя, не знающего страха ни с какой стороны. ๒๙๐. 290. ‘‘จิรสํกิลิฏฺฐํ วต มํ, ทิฏฺฐิสนฺทานพนฺธิตํ ; วิโมจยิ โส ภควา, สพฺพคนฺเถหิ เสนก’’นฺติ. Долгое время я, Сенака, был осквернён, связан путами ложных воззрений. Но Благословенный освободил меня от всех уз». … เสนโก เถโร…. Так изрёк это старец Сенака. ๗. สมฺภูตตฺเถรคาถา 7. Строфы старца Самбхуты ๒๙๑. 291. ‘‘โย ทนฺธกาเล ตรติ, ตรณีเย จ ทนฺธเย; อโยนิ สํวิธาเนน, พาโล ทุกฺขํ นิคจฺฉติ. «Кто спешит, когда нужно медлить, и медлит, когда нужно действовать быстро, тот глупец из-за неразумного планирования приходит к страданию. ๒๙๒. 292. ‘‘ตสฺสตฺถา ปริหายนฺติ, กาฬปกฺเขว จนฺทิมา; อายสกฺยญฺจ ปปฺโปติ, มิตฺเตหิ จ วิรุชฺฌติ. Его благополучие убывает, подобно луне в тёмную половину месяца; он обретает дурную славу и ссорится с друзьями. ๒๙๓. 293. ‘‘โย ทนฺธกาเล ทนฺเธติ, ตรณีเย จ ตารเย; โยนิโส สํวิธาเนน, สุขํ ปปฺโปติ ปณฺฑิโต. Кто медлит, когда нужно медлить, и действует быстро, когда нужно спешить, тот мудрец благодаря разумному планированию достигает счастья. ๒๙๔. 294. ‘‘ตสฺสตฺถา ปริปูเรนฺติ, สุกฺกปกฺเขว จนฺทิมา; ยโส กิตฺติญฺจ ปปฺโปติ, มิตฺเตหิ น วิรุชฺฌตี’’ติ. Его благополучие возрастает, подобно луне в светлую половину месяца; он обретает славу и почёт и не ссорится с друзьями». … สมฺภูโต เถโร…. Так изрёк это старец Самбхута. ๘. ราหุลตฺเถรคาถา 8. Строфы старца Рахулы ๒๙๕. 295. ‘‘อุภเยเนว สมฺปนฺโน, ราหุลภทฺโทติ มํ วิทู; ยญฺจมฺหิ ปุตฺโต พุทฺธสฺส, ยญฺจ ธมฺเมสุ จกฺขุมา. «Одарённым обоими благами знают меня как Рахулу Благословенного: ведь я и сын Будды, и обладаю оком видения истин (Дхаммы). ๒๙๖. 296. ‘‘ยญฺจ เม อาสวา ขีณา, ยญฺจ นตฺถิ ปุนพฺภโว; อรหา ทกฺขิเณยฺโยมฺหิ, เตวิชฺโช อมตทฺทโส. Мои влечения ума (асавы) уничтожены, и нет более нового рождения. Я — арахант, достойный даров, обладающий тройственным знанием, видящий Бессмертное (ниббану). ๒๙๗. 297. ‘‘กามนฺธา [Pg.272] ชาลปจฺฉนฺนา, ตณฺหาฉาทนฉาทิตา; ปมตฺตพนฺธุนา พทฺธา, มจฺฉาว กุมินามุเข. Ослеплённые чувственными желаниями, покрытые сетью, окутанные покровом жажды, связанные Родственником беспечных (Марой), они подобны рыбам у входа в вершу. ๒๙๘. 298. ‘‘ตํ กามํ อหมุชฺฌิตฺวา, เฉตฺวา มารสฺส พนฺธนํ; สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, สีติภูโตสฺมิ นิพฺพุโต’’ติ. Отбросив эти чувственные желания, разорвав узы Мары, вырвав жажду с корнем, я стал прохладным и угасшим (достиг ниббаны)». … ราหุโล เถโร…. Так изрёк это старец Рахула. ๙. จนฺทนตฺเถรคาถา 9. Строфы старца Чанданы ๒๙๙. 299. ‘‘ชาตรูเปน สญฺฉนฺนา, ทาสีคณปุรกฺขตา; องฺเกน ปุตฺตมาทาย, ภริยา มํ อุปาคมิ. «Украшенная золотом, в окружении служанок, держа ребёнка на руках, моя прежняя жена подошла ко мне. ๓๐๐. 300. ‘‘ตญฺจ ทิสฺวาน อายนฺตึ, สกปุตฺตสฺส มาตรํ; อลงฺกตํ สุวสนํ, มจฺจุปาสํว โอฑฺฑิตํ. Увидев приближающуюся мать моего сына, нарядно одетую и украшенную, я узрел в ней расставленную сеть Смерти. ๓๐๑. 301. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร, โยนิโส อุทปชฺชถ; อาทีนโว ปาตุรหุ, นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. Тогда во мне возникло мудрое внимание; опасность стала очевидной, и утвердилось разочарование. ๓๐๒. 302. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Вслед за тем мой ум освободился. Взгляни на превосходство Дхаммы! Три ведения достигнуты, исполнено учение Будды». … จนฺทโน เถโร…. Так изрек старейшина Чандана. ๑๐. ธมฺมิกตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Дхаммики ๓๐๓. 303. ‘‘ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ, ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหติ; เอสานิสํโส ธมฺเม สุจิณฺเณ, น ทุคฺคตึ คจฺฉติ ธมฺมจารี. Дхамма поистине защищает того, кто живет по Дхамме. Хорошо практикуемая Дхамма приносит счастье. В этом благо хорошо практикуемой Дхаммы: живущий по Дхамме не идет в дурную обитель. ๓๐๔. 304. ‘‘นหิ ธมฺโม อธมฺโม จ, อุโภ สมวิปากิโน; อธมฺโม นิรยํ เนติ, ธมฺโม ปาเปติ สุคฺคตึ. Ведь Дхамма и не-дхамма не приносят одинаковых плодов: не-дхамма ведет в ад, а Дхамма приводит к благой обители. ๓๐๕. 305. ‘‘ตสฺมา หิ ธมฺเมสุ กเรยฺย ฉนฺทํ, อิติ โมทมาโน สุคเตน ตาทินา; ธมฺเม ฐิตา สุคตวรสฺส สาวกา, นียนฺติ ธีรา สรณวรคฺคคามิโน. Поэтому следует взращивать устремление к благим состояниям, радуясь учению Такого, Сугаты. Утвердившись в Дхамме, мудрые ученики великого Сугаты, нашедшие прибежище в наилучшем, освобождаются от сансары. ๓๐๖. 306. ‘‘วิปฺโผฏิโต [Pg.273] คณฺฑมูโล, ตณฺหาชาโล สมูหโต; โส ขีณสํสาโร น จตฺถิ กิญฺจนํ,จนฺโท ยถา โทสินา ปุณฺณมาสิย’’นฺติ. Вскрыт корень нарыва, сеть вожделения вырвана с корнем. Для того, у кого исчерпан круговорот перерождений, нет больше никаких препятствий, подобно луне в полнолуние на безоблачном небе. … ธมฺมิโก เถโร…. Так изрек старейшина Дхаммика. ๑๑. สปฺปกตฺเถรคาถา 11. Стихи старейшины Саппаки ๓๐๗. 307. ‘‘ยทา พลากา สุจิปณฺฑรจฺฉทา, กาฬสฺส เมฆสฺส ภเยน ตชฺชิตา; ปเลหิติ อาลยมาลเยสินี, ตทา นที อชกรณี รเมติ มํ. Когда журавли с чистыми белыми крыльями, испуганные грозой черной тучи, летят к своим гнездам в поисках убежища, тогда река Аджакарани радует меня. ๓๐๘. 308. ‘‘ยทา พลากา สุวิสุทฺธปณฺฑรา, กาฬสฺส เมฆสฺส ภเยน ตชฺชิตา; ปริเยสติ เลณมเลณทสฺสินี, ตทา นที อชกรณี รเมติ มํ. Когда чистейшие белые журавли, испуганные грозой черной тучи, ищут убежище, не видя его вокруг, тогда река Аджакарани радует меня. ๓๐๙. 309. ‘‘กํ นุ ตตฺถ น รเมนฺติ, ชมฺพุโย อุภโต ตหึ; โสเภนฺติ อาปคากูลํ, มม เลณสฺส ปจฺฉโต. Кого же там не порадуют деревья джамбу по обоим берегам, украшающие русло реки позади моей пещеры? ๓๑๐. 310. ‘‘ตา มตมทสงฺฆสุปฺปหีนา,เภกา มนฺทวตี ปนาทยนฺติ; ‘นาชฺช คิรินทีหิ วิปฺปวาสสมโย,เขมา อชกรณี สิวา สุรมฺมา’’’ติ. Освобожденные от страха перед полчищами змей, эти лягушки негромко квакают. Ныне не время расставаться с горными реками; безопасна Аджакарани, благодатна и прекрасна. … สปฺปโก เถโร…. Так изрек старейшина Саппака. ๑๒. มุทิตตฺเถรคาถา 12. Стихи старейшины Мудиты ๓๑๑. 311. ‘‘ปพฺพชึ ชีวิกตฺโถหํ, ลทฺธาน อุปสมฺปทํ; ตโต สทฺธํ ปฏิลภึ, ทฬฺหวีริโย ปรกฺกมึ. Я ушел в бездомность ради пропитания, но, получив полное посвящение, обрел веру и стал прилагать твердые усилия. ๓๑๒. 312. ‘‘กามํ ภิชฺชตุยํ กาโย, มํสเปสี วิสียรุํ ; อุโภ ชณฺณุกสนฺธีหิ, ชงฺฆาโย ปปตนฺตุ เม. Пусть это тело разрушится, пусть куски плоти истлеют, пусть голени отвалятся от коленных суставов! ๓๑๓. 313. ‘‘นาสิสฺสํ [Pg.274] น ปิวิสฺสามิ, วิหารา จ น นิกฺขเม; นปิ ปสฺสํ นิปาเตสฺสํ, ตณฺหาสลฺเล อนูหเต. Я не буду есть, не буду пить, не выйду из кельи и не прилягу на бок, пока стрела вожделения не будет вырвана! ๓๑๔. 314. ‘‘ตสฺส เมวํ วิหรโต, ปสฺส วีริยปรกฺกมํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Посмотри же на мое усердие и старание, когда я жил так! Три знания обретены, учение Будды исполнено. … มุทิโต เถโร…. Так изрек старейшина Мудита. จตุกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга четверок окончена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление: นาคสมาโล ภคุ จ, สภิโย นนฺทโกปิ จ; ชมฺพุโก เสนโก เถโร, สมฺภูโต ราหุโลปิ จ. Нагасамала, Бхагу, Сабхия, Нандака, Джамбука, старейшина Сенака, Самбхута и Рахула. ภวติ จนฺทโน เถโร, ทเสเต พุทฺธสาวกา; ธมฺมิโก สปฺปโก เถโร, มุทิโต จาปิ เต ตโย; คาถาโย ทฺเว จ ปญฺญาส, เถรา สพฺเพปิ เตรสาติ. Старейшина Чандана — эти десять являются учениками Будды. Старейшина Дхаммика, Саппака и Мудита — эти трое также. Всего пятьдесят два стиха и тринадцать старейшин. ๕. ปญฺจกนิปาโต 5. Книга пятерок ๑. ราชทตฺตตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Раджадатты ๓๑๕. 315. ‘‘ภิกฺขุ [Pg.275] สิวถิกํ คนฺตฺวา, อทฺทส อิตฺถิมุชฺฌิตํ; อปวิทฺธํ สุสานสฺมึ, ขชฺชนฺตึ กิมิหี ผุฏํ. Бхиккху, придя на кладбище, увидел брошенное женское тело, оставленное на месте сожжения, пожираемое червями. ๓๑๖. 316. ‘‘ยญฺหิ เอเก ชิคุจฺฉนฺติ, มตํ ทิสฺวาน ปาปกํ; กามราโค ปาตุรหุ, อนฺโธว สวตี อหุํ. В то время как другие испытывают отвращение, видя это мертвое, разлагающееся тело, во мне вспыхнуло чувственное вожделение; я стал словно слепой перед тем, что источало нечистоты. ๓๑๗. 317. ‘‘โอรํ โอทนปากมฺหา, ตมฺหา ฐานา อปกฺกมึ; สติมา สมฺปชาโนหํ, เอกมนฺตํ อุปาวิสึ. Быстрее, чем варится рис, я ушел оттуда. Будучи осознанным и бдительным, я сел в стороне. ๓๑๘. 318. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร, โยนิโส อุทปชฺชถ; อาทีนโว ปาตุรหุ, นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. Тогда во мне возникло мудрое внимание, открылась пагубность тела, и утвердилось разочарование. ๓๑๙. 319. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. Тогда мой ум освободился. Посмотри на превосходство Дхаммы! Три знания обретены, учение Будды исполнено. … ราชทตฺโต เถโร…. Так изрек старейшина Раджадатта. ๒. สุภูตตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Субхуты ๓๒๐. 320. ‘‘อโยเค ยุญฺชมตฺตานํ, ปุริโส กิจฺจมิจฺฉโก ; จรํ เจ นาธิคจฺเฉยฺย, ‘ตํ เม ทุพฺภคลกฺขณํ’. Если человек, желающий достичь цели, усердствует в том, в чем не следует усердствовать, и, поступая так, не достигает блага, то это признак его несчастья. ๓๒๑. 321. ‘‘อพฺพูฬฺหํ อฆคตํ วิชิตํ, เอกญฺเจ โอสฺสเชยฺย กลีว สิยา; สพฺพานิปิ เจ โอสฺสเชยฺย อนฺโธว สิยา, สมวิสมสฺส อทสฺสนโต. Если он оставит хотя бы одно из побежденных, приносящих страдание загрязнений, он уподобится неудачнику. Если же он оставит все способности, он станет подобен слепцу, не видящему ровного и неровного пути. ๓๒๒. 322. ‘‘ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท, ยํ น กยิรา น ตํ วเท; อกโรนฺตํ ภาสมานํ, ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา. Что делаешь, то и говори; чего не делаешь, о том не говори. Того, кто говорит, но не делает, мудрые распознают. ๓๒๓. 323. ‘‘ยถาปิ รุจิรํ ปุปฺผํ, วณฺณวนฺตํ อคนฺธกํ; เอวํ สุภาสิตา วาจา, อผลา โหติ อกุพฺพโต. Подобно прекрасному цветку, яркому, но лишенному аромата, так и прекрасно сказанное слово бесплодно для того, кто ему не следует. ๓๒๔. 324. ‘‘ยถาปิ [Pg.276] รุจิรํ ปุปฺผํ, วณฺณวนฺตํ สุคนฺธกํ ; เอวํ สุภาสิตา วาจา, สผลา โหติ กุพฺพโต’’ติ. Подобно прекрасному цветку, яркому и благоухающему, так и прекрасно сказанное слово плодоносно для того, кто ему следует. … สุภูโต เถโร…. Так изрек старейшина Субхута. ๓. คิริมานนฺทตฺเถรคาถา 3. Стихи старейшины Гиримананды ๓๒๕. 325. ‘‘วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; ตสฺสํ วิหรามิ วูปสนฺโต, อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทว. Дождь льет, подобно сладкому пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. В ней я обитаю умиротворенным. О божество дождя, если желаешь, лей! ๓๒๖. 326. ‘‘วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ, ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา; ตสฺสํ วิหรามิ สนฺตจิตฺโต, อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทว. Дождь льет, подобно сладкому пению; моя хижина покрыта, в ней уютно и нет ветра. В ней я обитаю с умиротворенным умом. О божество дождя, если желаешь, лей! ๓๒๗. 327. ‘‘วสฺสติ เทโว…เป… ตสฺสํ วิหรามิ วีตราโค…เป…. Дождь льет... в ней я обитаю свободным от страсти... О божество дождя, если желаешь, лей! ๓๒๘. 328. ‘‘วสฺสติ เทโว…เป… ตสฺสํ วิหรามิ วีตโทโส…เป…. Дождь льет... в ней я обитаю свободным от злобы... О божество дождя, если желаешь, лей! ๓๒๙. 329. ‘‘วสฺสติ เทโว…เป… ตสฺสํ วิหรามิ วีตโมโห; อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทวา’’ติ. Дождь льет... в ней я обитаю свободным от заблуждения. О божество дождя, если желаешь, лей! … คิริมานนฺโท เถโร…. Так изрек старейшина Гиримананда. ๔. สุมนตฺเถรคาถา 4. Стихи старейшины Суманы ๓๓๐. 330. ‘‘ยํ ปตฺถยาโน ธมฺเมสุ, อุปชฺฌาโย อนุคฺคหิ; อมตํ อภิกงฺขนฺตํ, กตํ กตฺตพฺพกํ มยา. То состояние, которого я желал среди всех состояний, и ради которого мой наставник поддержал меня, стремящегося к Бессмертному, — то, что должно было быть сделано, мною сделано. ๓๓๑. 331. ‘‘อนุปฺปตฺโต สจฺฉิกโต, สยํ ธมฺโม อนีติโห; วิสุทฺธิญาโณ นิกฺกงฺโข, พฺยากโรมิ ตวนฺติเก. Достигнута и воочию узрена мною Дхамма, не из чужих уст познанная. Обладая чистым знанием и будучи свободным от сомнений, я заявляю об этом перед вами. ๓๓๒. 332. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; สทตฺโถ เม อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Я знаю свои прошлые обители, божественное око очищено. Моя высшая цель достигнута, учение Будды исполнено. ๓๓๓. 333. ‘‘อปฺปมตฺตสฺส เม สิกฺขา, สุสฺสุตา ตว สาสเน; สพฺเพ เม อาสวา ขีณา, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว. Прилежно обучаясь в твоем учении, я хорошо усвоил три вида тренировки. Все мои влечения исчерпаны, теперь нет больше нового существования. ๓๓๔. 334. ‘‘อนุสาสิ [Pg.277] มํ อริยวตา, อนุกมฺปิ อนุคฺคหิ; อโมโฆ ตุยฺหโมวาโท, อนฺเตวาสิมฺหิ สิกฺขิโต’’ติ. Ты наставлял меня в благородной практике, сострадал мне и поддерживал меня. Твое поучение не было напрасным; я — твой ученик, обученный тобой. … สุมโน เถโร…. Так изрек старейшина Сумана. ๕. วฑฺฒตฺเถรคาถา 5. Стихи старейшины Ваддхи ๓๓๕. 335. ‘‘สาธู หิ กิร เม มาตา, ปโตทํ อุปทํสยิ; ยสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, อนุสิฏฺโฐ ชเนตฺติยา; อารทฺธวีริโย ปหิตตฺโต, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ. О, как прекрасно, что моя мать показала мне стрекало! Услышав слова своей родительницы и последовав ее совету, я, преисполненный усердия и решимости, достиг высшего пробуждения. ๓๓๖. 336. ‘‘อรหา ทกฺขิเณยฺโยมฺหิ, เตวิชฺโช อมตทฺทโส; เชตฺวา นมุจิโน เสนํ, วิหรามิ อนาสโว. Я — арахант, достойный даров, обладающий тройственным знанием, видящий Бессмертное. Победив воинство Намучи, я живу, свободный от влечений. ๓๓๗. 337. ‘‘อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ, เย เม วิชฺชึสุ อาสวา; สพฺเพ อเสสา อุจฺฉินฺนา, น จ อุปฺปชฺชเร ปุน. Те влечения, что были во мне изнутри и снаружи, полностью и без остатка искоренены и никогда не возникнут вновь. ๓๓๘. 338. ‘‘วิสารทา โข ภคินี, เอตมตฺถํ อภาสยิ; ‘อปิหา นูน มยิปิ, วนโถ เต น วิชฺชติ’. Уверенно моя сестра поведала мне об этом: 'О, неужели и во мне больше нет лесных зарослей?' ๓๓๙. 339. ‘‘ปริยนฺตกตํ ทุกฺขํ, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย; ชาติมรณสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. Страданию положен конец, это тело — последнее. Круговорот рождений и смертей завершен, теперь нет больше нового существования. … วฑฺโฒ เถโร…. Так изрек старейшина Ваддха. ๖. นทีกสฺสปตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Нади-Кассапы ๓๔๐. 340. ‘‘อตฺถาย วต เม พุทฺโธ, นทึ เนรญฺชรํ อคา; ยสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวาน, มิจฺฉาทิฏฺฐึ วิวชฺชยึ. «Воистину, ради моего блага Будда пришёл к реке Неранджаре. Услышав его Дхамму, я отбросил ложные воззрения». ๓๔๑. 341. ‘‘ยชึ อุจฺจาวเจ ยญฺเญ, อคฺคิหุตฺตํ ชุหึ อหํ; ‘เอสา สุทฺธี’ติ มญฺญนฺโต, อนฺธภูโต ปุถุชฺชโน. «Я совершал различные жертвоприношения, я совершал подношения огню, полагая: „В этом очищение“, будучи ослеплённым обывателем». ๓๔๒. 342. ‘‘ทิฏฺฐิคหนปกฺขนฺโท, ปรามาเสน โมหิโต; อสุทฺธึ มญฺญิสํ สุทฺธึ, อนฺธภูโต อวิทฺทสุ. «Заблудившись в дебрях воззрений, ослеплённый цеплянием за них, я принимал нечистое за чистое, будучи слепым и невежественным». ๓๔๓. 343. ‘‘มิจฺฉาทิฏฺฐิ ปหีนา เม, ภวา สพฺเพ ปทาลิตา ; ชุหามิ ทกฺขิเณยฺยคฺคึ, นมสฺสามิ ตถาคตํ. «Ложные воззрения отброшены мною, все существования разрушены. Я совершаю подношение огню, достойному даров, и выражаю почтение Татхагате». ๓๔๔. 344. ‘‘โมหา [Pg.278] สพฺเพ ปหีนา เม, ภวตณฺหา ปทาลิตา; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Все заблуждения отброшены мною, жажда существования разрушена. Круговорот рождений исчерпан, теперь нет нового становления». … นทีกสฺสโป เถโร…. «...Так сказал старейшина Нади-Кассапа...» ๗. คยากสฺสปตฺเถรคาถา 7. «Стихи старейшины Гая-Кассапы» ๓๔๕. 345. ‘‘ปาโต มชฺฌนฺหิกํ สายํ, ติกฺขตฺตุํ ทิวสสฺสหํ; โอตรึ อุทกํ โสหํ, คยาย คยผคฺคุยา. «Утром, в полдень и вечером — трижды в день я спускался в воду. Я делал это на броде Гая во время праздника Гая-Пхаггу». ๓๔๖. 346. ‘‘‘ยํ มยา ปกตํ ปาปํ, ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาติสุ; ตํ ทานีธ ปวาเหมิ’, เอวํทิฏฺฐิ ปุเร อหุํ. «„Какое бы зло ни совершил я прежде в прошлых жизнях, теперь я смою его здесь“ — такое воззрение было у меня раньше». ๓๔๗. 347. ‘‘สุตฺวา สุภาสิตํ วาจํ, ธมฺมตฺถสหิตํ ปทํ; ตถํ ยาถาวกํ อตฺถํ, โยนิโส ปจฺจเวกฺขิสํ; «Услышав прекрасно сказанное слово, изречение, наделённое Дхаммой и смыслом, я глубоко и мудро созерцал истинную, подлинную суть». ๓๔๘. 348. ‘‘นินฺหาตสพฺพปาโปมฺหิ, นิมฺมโล ปยโต สุจิ; สุทฺโธ สุทฺธสฺส ทายาโท, ปุตฺโต พุทฺธสฺส โอรโส. «Я тот, кто смыл всё зло, я безгрешен, чист и свят. Я очищенный наследник Очищенного, истинный сын Будды, рождённый от его сердца». ๓๔๙. 349. ‘‘โอคยฺหฏฺฐงฺคิกํ โสตํ, สพฺพปาปํ ปวาหยึ; ติสฺโส วิชฺชา อชฺฌคมึ, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Войдя в поток Благородного восьмеричного пути, я смыл всё зло. Я обрёл три ведения, учение Будды исполнено». … คยากสฺสโป เถโร…. «...Так сказал старейшина Гая-Кассапа...» ๘. วกฺกลิตฺเถรคาถา 8. «Стихи старейшины Ваккали» ๓๕๐. 350. ‘‘วาตโรคาภินีโต ตฺวํ, วิหรํ กานเน วเน; ปวิฏฺฐโคจเร ลูเข, กถํ ภิกฺขุ กริสฺสสิ. «О бхиккху, страдая от ветряной болезни и живя в лесной чаще, где трудно добыть пропитание и условия суровы, как ты справишься?» ๓๕๑. 351. ‘‘ปีติสุเขน วิปุเลน, ผรมาโน สมุสฺสยํ; ลูขมฺปิ อภิสมฺโภนฺโต, วิหริสฺสามิ กานเน. «Наполняя всё своё тело обильным восторгом и счастьем, превозмогая суровые условия, я буду жить в лесу». ๓๕๒. 352. ‘‘ภาเวนฺโต สติปฏฺฐาเน, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ; โพชฺฌงฺคานิ จ ภาเวนฺโต, วิหริสฺสามิ กานเน. «Развивая основы осознанности, способности, силы и факторы пробуждения, я буду жить в лесу». ๓๕๓. 353. ‘‘อารทฺธวีริเย ปหิตตฺเต, นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม ; สมคฺเค สหิเต ทิสฺวา, วิหริสฺสามิ กานเน. «Видя сотоварищей по святой жизни — усердных, решительных, всегда стойких в своих усилиях, единодушных и сплочённых, я буду жить в лесу». ๓๕๔. 354. ‘‘อนุสฺสรนฺโต สมฺพุทฺธํ, อคฺคํ ทนฺตํ สมาหิตํ; อตนฺทิโต รตฺตินฺทิวํ, วิหริสฺสามิ กานเน’’ติ. «Неустанно, день и ночь, памятуя о Пробуждённом — величайшем, укрощённом и сосредоточенном, я буду жить в лесу». … วกฺกลิตฺเถโร…. «...Так сказал старейшина Ваккали...» ๙. วิชิตเสนตฺเถรคาถา 9. «Стихи старейшины Виджитасены» ๓๕๕. 355. ‘‘โอลคฺเคสฺสามิ [Pg.279] เต จิตฺต, อาณิทฺวาเรว หตฺถินํ; น ตํ ปาเป นิโยเชสฺสํ, กามชาล สรีรช. «Я удержу тебя, о ум, как слона у ворот с засовом. Я не позволю тебе вовлечься в зло, рождённое телом, в эту сеть чувственных желаний». ๓๕๖. 356. ‘‘ตฺวํ โอลคฺโค น คจฺฉสิ, ทฺวารวิวรํ คโชว อลภนฺโต; น จ จิตฺตกลิ ปุนปฺปุนํ, ปสกฺก ปาปรโต จริสฺสสิ. «Удержанный, ты не уйдёшь, подобно слону, не находящему открытых ворот. О коварный ум, ты больше не будешь блуждать снова и снова, предаваясь злу». ๓๕๗. 357. ‘‘ยถา กุญฺชรํ อทนฺตํ, นวคฺคหมงฺกุสคฺคโห; พลวา อาวตฺเตติ อกามํ, เอวํ อาวตฺตยิสฺสํ ตํ. «Как сильный погонщик со стрекалом подчиняет дикого, недавно пойманного слона против его воли, так же я подчиню и тебя». ๓๕๘. 358. ‘‘ยถา วรหยทมกุสโล, สารถิ ปวโร ทเมติ อาชญฺญํ; เอวํ ทมยิสฺสํ ตํ, ปติฏฺฐิโต ปญฺจสุ พเลสุ. «Как искусный наездник, лучший из колесничих, укрощает благородного скакуна, так и я укрощу тебя, утвердившись в пяти силах». ๓๕๙. 359. ‘‘สติยา ตํ นิพนฺธิสฺสํ, ปยุตฺโต เต ทเมสฺสามิ ; วีริยธุรนิคฺคหิโต, น ยิโต ทูรํ คมิสฺสเส จิตฺตา’’ติ. «Я привяжу тебя верёвкой осознанности и, усердствуя, укрощу тебя. Сдерживаемый ярмом усердия, ты не уйдёшь далеко отсюда, о ум!» … วิชิตเสโน เถโร…. «...Так сказал старейшина Виджитасена...» ๑๐. ยสทตฺตตฺเถรคาถา 10. «Стихи старейшины Ясадатты» ๓๖๐. 360. ‘‘อุปารมฺภจิตฺโต ทุมฺเมโธ, สุณาติ ชินสาสนํ; อารกา โหติ สทฺธมฺมา, นภโส ปถวี ยถา. «Глупец, слушающий учение Победителя с предвзятым умом, ищущим изъяны, далёк от истинной Дхаммы, как земля далека от неба». ๓๖๑. 361. ‘‘อุปารมฺภจิตฺโต ทุมฺเมโธ, สุณาติ ชินสาสนํ; ปริหายติ สทฺธมฺมา, กาฬปกฺเขว จนฺทิมา. «Глупец, слушающий учение Победителя с предвзятым умом, ищущим изъяны, угасает в истинной Дхамме, подобно луне на убывающей фазе». ๓๖๒. 362. ‘‘อุปารมฺภจิตฺโต ทุมฺเมโธ, สุณาติ ชินสาสนํ; ปริสุสฺสติ สทฺธมฺเม, มจฺโฉ อปฺโปทเก ยถา. «Глупец, слушающий учение Победителя с предвзятым умом, ищущим изъяны, иссыхает в истинной Дхамме, как рыба в маловодье». ๓๖๓. 363. ‘‘อุปารมฺภจิตฺโต ทุมฺเมโธ, สุณาติ ชินสาสนํ; น วิรูหติ สทฺธมฺเม, เขตฺเต พีชํว ปูติกํ. «Глупец, слушающий учение Победителя с предвзятым умом, ищущим изъяны, не возрастает в истинной Дхамме, подобно гнилому семени на поле». ๓๖๔. 364. ‘‘โย จ ตุฏฺเฐน จิตฺเตน, สุณาติ ชินสาสนํ; เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ, สจฺฉิกตฺวา อกุปฺปตํ; ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ, ปรินิพฺพาตินาสโว’’ติ. «Но тот, кто слушает учение Победителя с радостным сердцем, уничтожив все влечения (асавы) и постигнув непоколебимое освобождение, достигает высшего покоя и угасает, свободный от влечений». … ยสทตฺโต เถโร…. «...Так сказал старейшина Ясадатта...» ๑๑. โสณกุฏิกณฺณตฺเถรคาถา 11. «Стихи старейшины Соны Кутиканны» ๓๖๕. 365. ‘‘อุปสมฺปทา [Pg.280] จ เม ลทฺธา, วิมุตฺโต จมฺหิ อนาสโว; โส จ เม ภควา ทิฏฺโฐ, วิหาเร จ สหาวสึ. «Я получил полное посвящение (упасампаду), я освобождён и свободен от влечений. Я узрел Благословенного и жил вместе с ним в одной обители». ๓๖๖. 366. ‘‘พหุเทว รตฺตึ ภควา, อพฺโภกาเสตินามยิ; วิหารกุสโล สตฺถา, วิหารํ ปาวิสี ตทา. «Большую часть ночи Благословенный провёл под открытым небом. Затем Учитель, искусный в пребывании, вошёл в обитель». ๓๖๗. 367. ‘‘สนฺถริตฺวาน สงฺฆาฏึ, เสยฺยํ กปฺเปสิ โคตโม; สีโห เสลคุหายํว, ปหีนภยเภรโว. «Расстелив верхнюю одежду (сангхати), Готама лёг отдыхать, подобно льву в каменной пещере, отбросившему всякий страх и трепет». ๓๖๘. 368. ‘‘ตโต กลฺยาณวากฺกรโณ, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก; โสโณ อภาสิ สทฺธมฺมํ, พุทฺธเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา. «Затем ученик Всесовершенного Будды, Сона, обладающий прекрасной речью, провозгласил истинную Дхамму перед лицом величайшего из Будд». ๓๖๙. 369. ‘‘ปญฺจกฺขนฺเธ ปริญฺญาย, ภาวยิตฺวาน อญฺชสํ; ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ, ปรินิพฺพิสฺสตฺยนาสโว’’ติ. «Полностью постигнув пять совокупностей и развив истинный путь, достигнув высшего покоя, я уйду в париниббану, свободный от влечений». … โสโณ กุฏิกณฺณเถโร…. «...Так сказал старейшина Сона Кутиканна...» ๑๒. โกสิยตฺเถรคาถา 12. «Стихи старейшины Косии» ๓๗๐. 370. ‘‘โย เว ครูนํ วจนญฺญุ ธีโร, วเส จ ตมฺหิ ชนเยถ เปมํ; โส ภตฺติมา นาม จ โหติ ปณฺฑิโต, ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส. «Мудрец, внимательный к словам учителей, должен жить под их руководством, взращивая к ним любовь. Такого преданного человека называют мудрым; познав учения, он достигает превосходства». ๓๗๑. 371. ‘‘ยํ อาปทา อุปฺปติตา อุฬารา, นกฺขมฺภยนฺเต ปฏิสงฺขยนฺตํ; โส ถามวา นาม จ โหติ ปณฺฑิโต, ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส. «Того, кто размышляет и кого не могут поколебать даже великие невзгоды, называют стойким и мудрым; познав учения, он достигает превосходства». ๓๗๒. 372. ‘‘โย เว สมุทฺโทว ฐิโต อเนโช, คมฺภีรปญฺโญ นิปุณตฺถทสฺสี; อสํหาริโย นาม จ โหติ ปณฺฑิโต, ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส. «Того, кто непоколебим, подобно океану, кто свободен от волнений, обладает глубокой мудростью и видит тонкий смысл, называют неподвластным чужому влиянию и мудрым; познав учения, он достигает превосходства». ๓๗๓. 373. ‘‘พหุสฺสุโต ธมฺมธโร จ โหติ, ธมฺมสฺส โหติ อนุธมฺมจารี; โส ตาทิโส นาม จ โหติ ปณฺฑิโต, ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺส. «Того, кто многознающ, хранит Дхамму и поступает в согласии с Дхаммой, называют мудрым; познав учения, он достигает превосходства». ๓๗๔. 374. ‘‘อตฺถญฺจ [Pg.281] โย ชานาติ ภาสิตสฺส, อตฺถญฺจ ญตฺวาน ตถา กโรติ; อตฺถนฺตโร นาม ส โหติ ปณฺฑิโต, ญตฺวา จ ธมฺเมสุ วิเสสิ อสฺสา’’ติ. «Того, кто понимает смысл сказанного и, поняв смысл, поступает соответственно, называют постигшим суть и мудрым; познав учения, он достигает превосходства». … โกสิโย เถโร…. «...Так сказал старейшина Косия...» ปญฺจกนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга пяти стихов окончена». ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление книги:» ราชทตฺโต สุภูโต จ, คิริมานนฺทสุมนา; วฑฺโฒ จ กสฺสโป เถโร, คยากสฺสปวกฺกลี. «Раджадатта, Субхута, Гиримананда, Сумана, Ваддха, старейшина Кассапа, Гая-Кассапа, Ваккали,» วิชิโต ยสทตฺโต จ, โสโณ โกสิยสวฺหโย; สฏฺฐิ จ ปญฺจ คาถาโย, เถรา จ เอตฺถ ทฺวาทสาติ. «Виджита, Ясадатта, Сона и тот, кого зовут Косия. В этой книге шестьдесят пять стихов и двенадцать старейшин». ๖. ฉกฺกนิปาโต 6. «Книга шести стихов» ๑. อุรุเวฬกสฺสปตฺเถรคาถา 1. «Стихи старейшины Урувела-Кассапы» ๓๗๕. 375. ‘‘ทิสฺวาน [Pg.282] ปาฏิหีรานิ, โคตมสฺส ยสสฺสิโน; น ตาวาหํ ปณิปตึ, อิสฺสามาเนน วญฺจิโต. «Видя чудеса прославленного Готамы, я всё же не выражал ему почтения, будучи обманут завистью и гордыней». ๓๗๖. 376. ‘‘มม สงฺกปฺปมญฺญาย, โจเทสิ นรสารถิ; ตโต เม อาสิ สํเวโค, อพฺภุโต โลมหํสโน. «Зная мои мысли, Укротитель людей побудил меня к действию. Тогда меня охватило потрясение (самвега), удивительное, до трепета и дыбом вставших волос». ๓๗๗. 377. ‘‘ปุพฺเพ ชฏิลภูตสฺส, ยา เม สิทฺธิ ปริตฺติกา; ตาหํ ตทา นิรากตฺวา, ปพฺพชึ ชินสาสเน. «Отбросив то незначительное достижение, что было у меня прежде, когда я был аскетом со спутанными волосами, я принял монашество в учении Победителя». ๓๗๘. 378. ‘‘ปุพฺเพ ยญฺเญน สนฺตุฏฺโฐ, กามธาตุปุรกฺขโต; ปจฺฉา ราคญฺจ โทสญฺจ, โมหญฺจาปิ สมูหนึ. «Прежде я довольствовался жертвоприношениями, стремясь к сфере чувственного. Позже я полностью искоренил страсть, злобу и заблуждение». ๓๗๙. 379. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; อิทฺธิมา ปรจิตฺตญฺญู, ทิพฺพโสตญฺจ ปาปุณึ. «Я знаю свои прошлые обители, моё божественное око очищено. Я обладаю сверхъестественными силами, знаю умы других и обрёл божественный слух». ๓๘๐. 380. ‘‘ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย’’ติ. «Цель, ради которой я ушёл из дома в бездомную жизнь, достигнута мною — уничтожение всех оков». … อุรุเวฬกสฺสโป เถโร…. Тхера Урувелакассапа произнёс эти стихи. ๒. เตกิจฺฉการิตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Текиччакари ๓๘๑. 381. ‘‘อติหิตา วีหิ, ขลคตา สาลี; น จ ลเภ ปิณฺฑํ, กถมหํ กสฺสํ. «Зерно убрано в амбары, рис-шали лежит на току; но я не получаю и комка пищи. Как же мне жить?» — так насмешливо сказал Мара. Услышав эти слова, тхера... ๓๘๒. 382. ‘‘พุทฺธมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโน; ปีติยา ผุฏสรีโร โหหิสิ สตตมุทคฺโค. «Постоянно памятуй о Будде, безмерном в Своих качествах, с умиротворённым и преданным сердцем. Наполненный восторгом во всём теле, ты всегда будешь возвышен духом». ๓๘๓. 383. ‘‘ธมฺมมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโน; ปีติยา ผุฏสรีโร โหหิสิ สตตมุทคฺโค. «Постоянно памятуй о Дхамме, безмерной в своих качествах, с умиротворённым и преданным сердцем. Наполненный восторгом во всём теле, ты всегда будешь возвышен духом». ๓๘๔. 384. ‘‘สงฺฆมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโน; ปีติยา ผุฏสรีโร โหหิสิ สตตมุทคฺโค. «Постоянно памятуй о Сангхе, безмерной в своих качествах, с умиротворённым и преданным сердцем. Наполненный восторгом во всём теле, ты всегда будешь возвышен духом». ๓๘๕. 385. ‘‘อพฺโภกาเส [Pg.283] วิหรสิ, สีตา เหมนฺติกา อิมา รตฺโย; มา สีเตน ปเรโต วิหญฺญิตฺโถ, ปวิส ตฺวํ วิหารํ ผุสิตคฺคฬํ. «Ты живёшь под открытым небом, а эти зимние ночи холодны. Не изнуряй себя, терзаемый стужей, войди в обитель с запертой дверью» — так сказал Мара. ๓๘๖. 386. ‘‘ผุสิสฺสํ จตสฺโส อปฺปมญฺญาโย, ตาหิ จ สุขิโต วิหริสฺสํ; นาหํ สีเตน วิหญฺญิสฺสํ, อนิญฺชิโต วิหรนฺโต’’ติ. «Я буду пребывать в четырёх безмерных состояниях и благодаря им буду жить счастливо. Я не буду страдать от холода, пребывая непоколебимым». … เตกิจฺฉการี เถโร…. …Так сказал тхера Текиччакари. ๓. มหานาคตฺเถรคาถา 3. Стихи тхеры Маханаги ๓๘๗. 387. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว นูปลพฺภติ; ปริหายติ สทฺธมฺมา, มจฺโฉ อปฺโปทเก ยถา. «У какого бхиккху нет почтения к своим собратьям по святой жизни, тот отдаляется от Истинного Учения, подобно рыбе в маловодье». ๓๘๘. 388. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว นูปลพฺภติ; น วิรูหติ สทฺธมฺเม, เขตฺเต พีชํว ปูติกํ. «У какого бхиккху нет почтения к своим собратьям по святой жизни, тот не возрастает в Истинном Учении, подобно гнилому семени, посеянному в поле». ๓๘๙. 389. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว นูปลพฺภติ; อารกา โหติ นิพฺพานา, ธมฺมราชสฺส สาสเน. «У какого бхиккху нет почтения к своим собратьям по святой жизни, тот далёк от ниббаны в Учении Царя Дхаммы». ๓๙๐. 390. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว อุปลพฺภติ; น วิหายติ สทฺธมฺมา, มจฺโฉ พวฺโหทเก ยถา. «У какого бхиккху есть почтение к своим собратьям по святой жизни, тот не отдаляется от Истинного Учения, подобно рыбе в полноводном водоёме». ๓๙๑. 391. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว อุปลพฺภติ; โส วิรูหติ สทฺธมฺเม, เขตฺเต พีชํว ภทฺทกํ. «У какого бхиккху есть почтение к своим собратьям по святой жизни, тот возрастает в Истинном Учении, подобно хорошему семени, посеянному в поле». ๓๙๒. 392. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว อุปลพฺภติ; สนฺติเก โหติ นิพฺพานํ, ธมฺมราชสฺส สาสเน’’ติ. «У какого бхиккху есть почтение к своим собратьям по святой жизни, тот близок к ниббане в Учении Царя Дхаммы». … มหานาโค เถโร…. …Так сказал тхера Маханага. ๔. กุลฺลตฺเถรคาถา 4. Стихи тхеры Куллы ๓๙๓. 393. ‘‘กุลฺโล สิวถิกํ คนฺตฺวา, อทฺทส อิตฺถิมุชฺฌิตํ; อปวิทฺธํ สุสานสฺมึ, ขชฺชนฺตึ กิมิหี ผุฏํ. «Кулла, придя на кладбище, увидел брошенное женское тело, оставленное на месте погребения, кишащее червями и пожираемое ими». ๓๙๔. 394. ‘‘อาตุรํ [Pg.284] อสุจึ ปูตึ, ปสฺส กุลฺล สมุสฺสยํ; อุคฺฆรนฺตํ ปคฺฆรนฺตํ, พาลานํ อภินนฺทิตํ. «Посмотри, Кулла, на это тело — больное, нечистое, зловонное, сочащееся и гноящееся, которому так радуются глупцы». ๓๙๕. 395. ‘‘ธมฺมาทาสํ คเหตฺวาน, ญาณทสฺสนปตฺติยา; ปจฺจเวกฺขึ อิมํ กายํ, ตุจฺฉํ สนฺตรพาหิรํ. «Взяв зеркало Дхаммы для обретения знания и видения, я созерцал это тело, пустое как внутри, так и снаружи». ๓๙๖. 396. ‘‘ยถา อิทํ ตถา เอตํ, ยถา เอตํ ตถา อิทํ; ยถา อโธ ตถา อุทฺธํ, ยถา อุทฺธํ ตถา อโธ. «Каково это моё тело, таково и то мёртвое тело; каково то, таково и это. Каков низ, таков и верх; каков верх, таков и низ». ๓๙๗. 397. ‘‘ยถา ทิวา ตถา รตฺตึ, ยถา รตฺตึ ตถา ทิวา; ยถา ปุเร ตถา ปจฺฉา, ยถา ปจฺฉา ตถา ปุเร. «Каково оно днём, таково и ночью; каково ночью, таково и днём. Каково оно было прежде, таково и после; каково после, таково и прежде». ๓๙๘. 398. ‘‘ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน, น รตี โหติ ตาทิสี; ยถา เอกคฺคจิตฺตสฺส, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต’’ติ. «Даже услада от музыки оркестра из пяти инструментов не сравнится с той радостью, которую испытывает человек с сосредоточенным умом, правильно созерцающий Дхамму». … กุลฺโล เถโร…. …Так сказал тхера Кулла. ๕. มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรคาถา 5. Стихи тхеры Малукьяпутты ๓๙๙. 399. ‘‘มนุชสฺส ปมตฺตจาริโน, ตณฺหา วฑฺฒติ มาลุวา วิย; โส ปฺลวตี หุรา หุรํ, ผลมิจฺฉํว วนสฺมิ วานโร. «У человека, живущего беспечно, вожделение растёт, подобно лиане малува. Он прыгает из жизни в жизнь, словно обезьяна в лесу в поисках плодов». ๔๐๐. 400. ‘‘ยํ เอสา สหเต ชมฺมี, ตณฺหา โลเก วิสตฺติกา; โสกา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ, อภิวฏฺฐํว พีรณํ. «Кого одолевает это презренное вожделение, эта цепкая привязанность в мире, у того множатся печали, подобно траве бирана после обильного дождя». ๔๐๑. 401. ‘‘โย เจตํ สหเต ชมฺมึ, ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ; โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ, อุทพินฺทูว โปกฺขรา. «Но кто побеждает это презренное вожделение, которое трудно преодолеть в мире, от того спадают печали, как капли воды с листа лотоса». ๔๐๒. 402. ‘‘ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว, ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา; ตณฺหาย มูลํ ขณถ, อุสีรตฺโถว พีรณํ; มา โว นฬํว โสโตว, มาโร ภญฺชิ ปุนปฺปุนํ. «Поэтому я говорю вам, собравшимся здесь: да пребудет с вами благо! Выкорчевывайте корень вожделения, как выкапывают корень ароматной травы бирана. Пусть Мара не сокрушает вас снова и снова, подобно тому как бурный поток сокрушает тростник». ๔๐๓. 403. ‘‘กโรถ พุทฺธวจนํ, ขโณ โว มา อุปจฺจคา; ขณาตีตา หิ โสจนฺติ, นิรยมฺหิ สมปฺปิตา. «Исполняйте слово Будды, не упускайте этот благоприятный миг. Ведь те, кто упустил свой миг, скорбят, оказавшись в аду». ๔๐๔. 404. ‘‘ปมาโท รโช ปมาโท, ปมาทานุปติโต รโช; อปฺปมาเทน วิชฺชาย, อพฺพเห สลฺลมตฺตโน’’ติ. «Беспечность — это пыль, и то, что следует за беспечностью — пыль. С помощью бдительности и истинного знания пусть человек вырвет свою стрелу». … มาลุกฺยปุตฺโต เถโร…. …Так сказал тхера Малукьяпутта. ๖. สปฺปทาสตฺเถรคาถา 6. Стихи тхеры Саппадасы ๔๐๕. 405. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ[Pg.285], ยโต ปพฺพชิโต อหํ; อจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ, เจโตสนฺติมนชฺฌคํ. «Прошло двадцать пять лет с тех пор, как я ушёл в бездомность, но я не обрёл покоя ума даже на мгновение ока». ๔๐๖. 406. ‘‘อลทฺธา จิตฺตสฺเสกคฺคํ, กามราเคน อฏฺฏิโต ; พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺโต, วิหารา อุปนิกฺขมึ. «Не достигнув сосредоточения ума и терзаемый чувственной страстью, я вышел из обители, плача и воздев руки». ๔๐๗. 407. ‘‘สตฺถํ วา อาหริสฺสามิ, โก อตฺโถ ชีวิเตน เม; กถํ หิ สิกฺขํ ปจฺจกฺขํ, กาลํ กุพฺเพถ มาทิโส. «Я возьму лезвие и покончу с собой. Какой мне прок от этой жизни? Как может такой, как я, умереть, отвергнув правила тренировки?» ๔๐๘. 408. ‘‘ตทาหํ ขุรมาทาย, มญฺจกมฺหิ อุปาวิสึ; ปรินีโต ขุโร อาสิ, ธมนึ เฉตฺตุมตฺตโน. «Тогда я взял бритву и сел на ложе. Бритва уже была поднесена к моему горлу, чтобы перерезать артерию». ๔๐๙. 409. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร, โยนิโส อุทปชฺชถ; อาทีนโว ปาตุรหุ, นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. «И в этот миг во мне возникло правильное внимание. Опасность стала очевидной, и утвердилось глубокое разочарование». ๔๑๐. 410. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Тогда мой ум освободился. Посмотри на превосходство Дхаммы! Три знания обретены, учение Будды исполнено». … สปฺปทาโส เถโร…. …Так сказал тхера Саппадаса. ๗.กาติยานตฺเถรคาถา 7. Стихи тхеры Катияны ๔๑๑. 411. ‘‘อุฏฺเฐหิ นิสีท กาติยาน, มา นิทฺทาพหุโล อหุ ชาครสฺสุ; มา ตํ อลสํ ปมตฺตพนฺธุ, กูเฏเนว ชินาตุ มจฺจุราชา. «Встань, сядь, Катияна! Не предавайся чрезмерному сну, бодрствуй! Пусть царь смерти, друг беспечных, не одолеет тебя, ленивого, своими сетями». ๔๑๒. 412. ‘‘เสยฺยถาปิ มหาสมุทฺทเวโค, เอวํ ชาติชราติวตฺตเต ตํ; โส กโรหิ สุทีปมตฺตโน ตฺวํ, น หิ ตาณํ ตว วิชฺชเตว อญฺญํ. «Подобно мощному приливу великого океана, рождение и старость захлёстывают тебя. Сотвори же себе надежный остров, ибо нет у тебя иного прибежища». ๔๑๓. 413. ‘‘สตฺถา หิ วิเชสิ มคฺคเมตํ, สงฺคา ชาติชราภยา อตีตํ; ปุพฺพาปรรตฺตมปฺปมตฺโต, อนุยุญฺชสฺสุ ทฬฺหํ กโรหิ โยคํ. «Ведь Учитель указал этот путь, выводящий из оков, из страха перед рождением и старостью. Будь бдителен в первую и последнюю стражу ночи, усердствуй и укрепляй своё рвение». ๔๑๔. 414. ‘‘ปุริมานิ [Pg.286] ปมุญฺจ พนฺธนานิ, สงฺฆาฏิขุรมุณฺฑภิกฺขโภชี; มา ขิฑฺฑารติญฺจ มา นิทฺทํ, อนุยุญฺชิตฺถ ฌาย กาติยาน. «Освободись от прежних уз, ты, кто носит двойную мантию, обрит бритвой и питается подаянием. Не предавайся играм, удовольствиям и сну, медитируй, Катияна!» ๔๑๕. 415. ‘‘ฌายาหิ ชินาหิ กาติยาน, โยคกฺเขมปเถสุ โกวิโทสิ; ปปฺปุยฺย อนุตฺตรํ วิสุทฺธึ, ปรินิพฺพาหิสิ วารินาว โชติ. «Медитируй, побеждай, Катияна, ведь ты искусен в путях, ведущих к освобождению от уз. Достигнув непревзойдённой чистоты, ты угаснешь, как огонь, залитый водой». ๔๑๖. 416. ‘‘ปชฺโชตกโร ปริตฺตรํโส, วาเตน วินมฺยเต ลตาว; เอวมฺปิ ตุวํ อนาทิยาโน, มารํ อินฺทสโคตฺต นิทฺธุนาหิ; โส เวทยิตาสุ วีตราโค, กาลํ กงฺข อิเธว สีติภูโต’’ติ. «Как слабый светильник гаснет от ветра, или как увядает лиана, так и ты, потомок Инды, не следуя воле Мары, сокруши его. Став бесстрастным к любым чувствам, пребывай здесь в прохладе, ожидая своего часа». … กาติยาโน เถโร…. …Так сказал тхера Катияна. ๘. มิคชาลตฺเถรคาถา 8. Стихи тхеры Мигаджалы ๔๑๗. 417. ‘‘สุเทสิโต จกฺขุมตา, พุทฺเธนาทิจฺจพนฺธุนา; สพฺพสํโยชนาตีโต, สพฺพวฏฺฏวินาสโน. «Прекрасно провозглашена Всевидящим Буддой, Родственником Солнца, Дхамма, выводящая за пределы всех оков и разрушающая весь круг перерождений». ๔๑๘. 418. ‘‘นิยฺยานิโก อุตฺตรโณ, ตณฺหามูลวิโสสโน; วิสมูลํ อาฆาตนํ, เฉตฺวา ปาเปติ นิพฺพุตึ. «Она ведёт к освобождению, переправляет через поток, иссушает корень вожделения. Срубая ядовитый корень страданий, она приводит к угасанию». ๔๑๙. 419. ‘‘อญฺญาณมูลเภทาย, กมฺมยนฺตวิฆาฏโน; วิญฺญาณานํ ปริคฺคเห, ญาณวชิรนิปาตโน. «Она служит для сокрушения корня невежества, разрушает механизм кармы и обрушивает молнию знания на цепляние сознания». ๔๒๐. 420. ‘‘เวทนานํ วิญฺญาปโน, อุปาทานปฺปโมจโน; ภวํ องฺคารกาสุํว, ญาเณน อนุปสฺสโน. «Она даёт истинное понимание чувств, освобождает от цепляния и позволяет созерцать бытие знанием, подобно яме с раскалёнными углями». ๔๒๑. 421. ‘‘มหารโส สุคมฺภีโร, ชรามจฺจุนิวารโณ; อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, ทุกฺขูปสมโน สิโว. «Обладающий великим вкусом, глубочайший, предотвращающий старость и смерть — это Благородный восьмеричный путь, умиротворяющий страдание и несущий безопасность». ๔๒๒. 422. ‘‘กมฺมํ กมฺมนฺติ ญตฺวาน, วิปากญฺจ วิปากโต; ปฏิจฺจุปฺปนฺนธมฺมานํ, ยถาวาโลกทสฺสโน; มหาเขมงฺคโม สนฺโต, ปริโยสานภทฺทโก’’ติ. «Познавая карму как карму, а плод — как плод, он являет истинный свет понимания обусловленных явлений. Ведущий к великой безопасности, мирный, он прекрасен в своём завершении». … มิคชาโล เถโร…. …Так сказал тхера Мигаджала. ๙. ปุโรหิตปุตฺตเชนฺตตฺเถรคาถา 9. Стихи тхеры Дженты, сына пурохиты ๔๒๓. 423. ‘‘ชาติมเทน [Pg.287] มตฺโตหํ, โภคอิสฺสริเยน จ; สณฺฐานวณฺณรูเปน, มทมตฺโต อจาริหํ. «Опьянённый гордостью за своё происхождение, богатством и властью, а также красотой своего тела и обликом, я блуждал, ослеплённый высокомерием». ๔๒๔. 424. ‘‘นาตฺตโน สมกํ กญฺจิ, อติเรกํ จ มญฺญิสํ; อติมานหโต พาโล, ปตฺถทฺโธ อุสฺสิตทฺธโช. «Я не считал никого равным себе и тем более превосходящим меня. Глупый, сражённый чрезмерной гордостью, упрямый, я высоко нёс знамя своего тщеславия». ๔๒๕. 425. ‘‘มาตรํ ปิตรญฺจาปิ, อญฺเญปิ ครุสมฺมเต; น กญฺจิ อภิวาเทสึ, มานตฺถทฺโธ อนาทโร. «Будучи высокомерным и лишенным почтения, я не кланялся ни матери, ни отцу, ни другим людям, почитаемым заслуживающими уважения». ๔๒๖. 426. ‘‘ทิสฺวา วินายกํ อคฺคํ, สารถีนํ วรุตฺตมํ; ตปนฺตมิว อาทิจฺจํ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ. «Но когда я увидел Проводника, высочайшего, величайшего из укротителей, сияющего подобно солнцу, окруженного общиной бхиккху», ๔๒๗. 427. ‘‘มานํ มทญฺจ ฉฑฺเฑตฺวา, วิปฺปสนฺเนน เจตสา; สิรสา อภิวาเทสึ, สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ. «отбросив гордость и опьянение тщеславием, с умиротворенным и чистым умом я склонил голову перед высочайшим из всех существ». ๔๒๘. 428. ‘‘อติมาโน จ โอมาโน, ปหีนา สุสมูหตา; อสฺมิมาโน สมุจฺฉินฺโน, สพฺเพ มานวิธา หตา’’ติ. «Чрезмерная гордость и самоуничижение оставлены и полностью искоренены; самомнение „я есть“ полностью отсечено, и все виды гордости уничтожены». … เชนฺโต ปุโรหิตปุตฺโต เถโร…. …Так воспел старейшина Джента, сын пурохиты…. ๑๐. สุมนตฺเถรคาถา 10. Стихи старейшины Суманы ๔๒๙. 429. ‘‘ยทา นโว ปพฺพชิโต, ชาติยา สตฺตวสฺสิโก; อิทฺธิยา อภิโภตฺวาน, ปนฺนคินฺทํ มหิทฺธิกํ. «Когда я, новопосвященный, будучи всего семи лет от роду, победил своей сверхъестественной силой могущественного царя нагов», ๔๓๐. 430. ‘‘อุปชฺฌายสฺส อุทกํ, อโนตตฺตา มหาสรา; อาหรามิ ตโต ทิสฺวา, มํ สตฺถา เอตทพฺรวิ’’. «и принес воду для своего наставника из великого озера Анотатта, тогда Учитель, увидев меня, сказал следующее:» ๔๓๑. 431. ‘‘สาริปุตฺต อิมํ ปสฺส, อาคจฺฉนฺตํ กุมารกํ; อุทกกุมฺภมาทาย, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตํ. «„Сарипутта, посмотри на этого идущего отрока, несущего кувшин с водой, чей ум глубоко сосредоточен внутри». ๔๓๒. 432. ‘‘ปาสาทิเกน วตฺเตน, กลฺยาณอิริยาปโถ; สามเณโรนุรุทฺธสฺส, อิทฺธิยา จ วิสารโท. «„Этот саманера Ануруддхи, обладающий благородным поведением и прекрасными манерами, искусен и уверен в своих сверхъестественных силах». ๔๓๓. 433. ‘‘อาชานีเยน อาชญฺโญ, สาธุนา สาธุการิโต; วินีโต อนุรุทฺเธน, กตกิจฺเจน สิกฺขิโต. «„Благородный муж обучил его быть благородным, добродетельный взрастил в нем добродетель; он усмирен и наставлен Ануруддхой, выполнившим свой долг». ๔๓๔. 434. ‘‘โส ปตฺวา ปรมํ สนฺตึ, สจฺฉิกตฺวา อกุปฺปตํ; สามเณโร ส สุมโน, มา มํ ชญฺญาติ อิจฺฉตี’’ติ. «„Достигнув высшего покоя и реализовав непоколебимое освобождение, этот саманера Сумана желает лишь одного: „Пусть никто не знает обо мне“». … สุมโน เถโร…. …Так воспел старейшина Сумана…. ๑๑. นฺหาตกมุนิตฺเถรคาถา 11. Стихи старейшины Нхатакамуни ๔๓๕. 435. ‘‘วาตโรคาภินีโต [Pg.288] ตฺวํ, วิหรํ กานเน วเน; ปวิทฺธโคจเร ลูเข, กถํ ภิกฺขุ กริสฺสสิ’’. «„О бхиккху, страдая от болезни ветра, живя в глухом лесу, где трудно добыть пропитание и условия суровы, как ты справишься?“» ๔๓๖. 436. ‘‘ปีติสุเขน วิปุเลน, ผริตฺวาน สมุสฺสยํ; ลูขมฺปิ อภิสมฺโภนฺโต, วิหริสฺสามิ กานเน. «„Наполнив все свое тело обильным восторгом и счастьем, превозмогая даже суровые условия, я буду жить в лесу». ๔๓๗. 437. ‘‘ภาเวนฺโต สตฺต โพชฺฌงฺเค, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ; ฌานโสขุมฺมสมฺปนฺโน, วิหริสฺสํ อนาสโว. «„Развивая семь факторов пробуждения, духовные способности и силы, пребывая в тонком сосредоточении джханы, я буду жить без омрачений». ๔๓๘. 438. ‘‘วิปฺปมุตฺตํ กิเลเสหิ, สุทฺธจิตฺตํ อนาวิลํ; อภิณฺหํ ปจฺจเวกฺขนฺโต, วิหริสฺสํ อนาสโว. «„Постоянно созерцая чистый, незамутненный ум, полностью освобожденный от скверн, я буду жить без омрачений». ๔๓๙. 439. ‘‘อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ, เย เม วิชฺชึสุ อาสวา; สพฺเพ อเสสา อุจฺฉินฺนา, น จ อุปฺปชฺชเร ปุน. «„Те омрачения, что существовали во мне — как внутренние, так и внешние — все они без остатка отсечены и более не возникнут». ๔๔๐. 440. ‘‘ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา, ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา; ทุกฺขกฺขโย อนุปฺปตฺโต, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «„Пять совокупностей полностью познаны, они пребывают с отсеченными корнями. Достигнуто прекращение страданий, и теперь нет больше новых рождений“». … นฺหาตกมุนิตฺเถโร…. …Так воспел старейшина Нхатакамуни…. ๑๒. พฺรหฺมทตฺตตฺเถรคาถา 12. Стихи старейшины Брахмадатты ๔๔๑. 441. ‘‘อกฺโกธสฺส กุโต โกโธ, ทนฺตสฺส สมชีวิโน; สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส, อุปสนฺตสฺส ตาทิโน. «Откуда взяться гневу у того, кто свободен от гнева, кто укрощен и ведет праведную жизнь, кто освободился благодаря истинному знанию, кто умиротворен и пребывает в непоколебимости?» ๔๔๒. 442. ‘‘ตสฺเสว เตน ปาปิโย, โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ; กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต, สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ. «Тот, кто гневается в ответ на гнев, делает хуже лишь самому себе. Тот же, кто не гневается в ответ на гнев, побеждает в битве, которую трудно выиграть». ๔๔๓. 443. ‘‘อุภินฺนมตฺถํ จรติ, อตฺตโน จ ปรสฺส จ; ปรํ สงฺกุปิตํ ญตฺวา, โย สโต อุปสมฺมติ. «Он действует на благо обоих — и себя, и другого, — когда, зная о гневе другого, осознанно сохраняет спокойствие». ๔๔๔. 444. ‘‘อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตํ ตํ, อตฺตโน จ ปรสฺส จ; ชนา มญฺญนฺติ พาโลติ, เย ธมฺมสฺส อโกวิทา. «Того, кто исцеляет обоих — и себя, и другого, — невежественные в Дхамме люди считают глупцом». ๔๔๕. 445. ‘‘อุปฺปชฺเช เต สเจ โกโธ, อาวชฺช กกจูปมํ; อุปฺปชฺเช เจ รเส ตณฺหา, ปุตฺตมํสูปมํ สร. «Если в тебе рождается гнев, вспомни притчу о пиле; если же рождается вожделение к вкусам, вспомни притчу о поедании плоти собственного сына». ๔๔๖. 446. ‘‘สเจ ธาวติ จิตฺตํ เต, กาเมสุ จ ภเวสุ จ; ขิปฺปํ นิคฺคณฺห สติยา, กิฏฺฐาทํ วิย ทุปฺปสุ’’นฺติ; «Если твой ум устремляется к чувственным удовольствиям или к существованию в мирах, быстро обуздай его памятованием, подобно тому как связывают дикого быка, пожирающего посевы». … พฺรหฺมทตฺโต เถโร…. …Так воспел старейшина Брахмадатта…. ๑๓. สิริมณฺฑตฺเถรคาถา 13. Стихи старейшины Сириманды ๔๔๗. 447. ‘‘ฉนฺนมติวสฺสติ[Pg.289], วิวฏํ นาติวสฺสติ; ตสฺมา ฉนฺนํ วิวเรถ, เอวํ ตํ นาติวสฺสติ. «То, что скрыто, заливается дождем; то, что открыто, дождем не заливается. Поэтому открой то, что скрыто, и тогда дождь не прольется на него». ๔๔๘. 448. ‘‘มจฺจุนาพฺภหโต โลโก, ชราย ปริวาริโต; ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณ, อิจฺฉาธูปายิโต สทา. «Мир поражен смертью, окружен старостью, пронзен стрелой вожделения и всегда окутан дымом желаний». ๔๔๙. 449. ‘‘มจฺจุนาพฺภหโต โลโก, ปริกฺขิตฺโต ชราย จ; หญฺญติ นิจฺจมตฺตาโณ, ปตฺตทณฺโฑว ตกฺกโร. «Мир поражен смертью и зажат в тиски старостью. Лишенный защиты, он непрестанно страдает, подобно пойманному вору, приговоренному к наказанию». ๔๕๐. 450. ‘‘อาคจฺฉนฺตคฺคิขนฺธาว, มจฺจุ พฺยาธิ ชรา ตโย; ปจฺจุคฺคนฺตุํ พลํ นตฺถิ, ชโว นตฺถิ ปลายิตุํ. «Смерть, болезнь и старость — эти трое надвигаются подобно огромным кострам. Нет силы, чтобы противостоять им, и нет быстроты, чтобы убежать». ๔๕๑. 451. ‘‘อโมฆํ ทิวสํ กยิรา, อปฺเปน พหุเกน วา; ยํ ยํ วิชหเต รตฺตึ, ตทูนํ ตสฺส ชีวิตํ. «Проводи день не напрасно, будь то малое время или долгое. Каждая уходящая ночь уносит с собой часть жизни человека». ๔๕๒. 452. ‘‘จรโต ติฏฺฐโต วาปิ, อาสีนสยนสฺส วา; อุเปติ จริมา รตฺติ, น เต กาโล ปมชฺชิตุ’’นฺติ. «Идет ли человек, стоит, сидит или лежит — последняя ночь неумолимо приближается. Не время тебе предаваться беспечности!» … สิริมณฺโฑ เถโร…. …Так воспел старейшина Сириманда…. ๑๔. สพฺพกามิตฺเถรคาถา 14. Стихи старейшины Саббаками ๔๕๓. 453. ‘‘ทฺวิปาทโกยํ อสุจิ, ทุคฺคนฺโธ ปริหีรติ ; นานากุณปปริปูโร, วิสฺสวนฺโต ตโต ตโต. «Это двуногое тело, нечистое и зловонное, наполненное разной гнилью и сочащееся то тут, то там, люди украшают и носят с собой». ๔๕๔. 454. ‘‘มิคํ นิลีนํ กูเฏน, พฬิเสเนว อมฺพุชํ; วานรํ วิย เลเปน, พาธยนฺติ ปุถุชฺชนํ. «Подобно тому как ловят скрывающегося оленя силками, рыбу — крючком, а обезьяну — клеем, так и обычного человека улавливают и губят чувственные объекты». ๔๕๕. 455. ‘‘รูปา สทฺทา รสา คนฺธา, โผฏฺฐพฺพา จ มโนรมา; ปญฺจ กามคุณา เอเต, อิตฺถิรูปสฺมิ ทิสฺสเร. «Приятные формы, звуки, вкусы, запахи и тактильные ощущения — эти пять видов чувственных удовольствий видны в облике женщины». ๔๕๖. 456. ‘‘เย เอตา อุปเสวนฺติ, รตฺตจิตฺตา ปุถุชฺชนา; วฑฺเฒนฺติ กฏสึ โฆรํ, อาจินนฺติ ปุนพฺภวํ. «Обычные люди, чьи умы охвачены страстью, предаются соитию с ними; они лишь расширяют ужасное кладбище и накапливают новые перерождения». ๔๕๗. 457. ‘‘โย เจตา ปริวชฺเชติ, สปฺปสฺเสว ปทา สิโร; โสมํ วิสตฺติกํ โลเก, สโต สมติวตฺตติ. «Но тот, кто избегает их, словно наступания ногой на голову змеи, тот, будучи бдительным, преодолевает эту цепкую привязанность в мире». ๔๕๘. 458. ‘‘กาเมสฺวาทีนวํ [Pg.290] ทิสฺวา, เนกฺขมฺมํ ทฏฺฐุ เขมโต; นิสฺสโฏ สพฺพกาเมหิ, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย’’ติ. «Увидев опасность в чувственных удовольствиях и узрев в отречении безопасность, я освободился от всех вожделений и достиг прекращения омрачений». … สพฺพกามิตฺเถโร…. …Так воспел старейшина Саббаками…. ฉกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга шестерок окончена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление этой книги: อุรุเวฬกสฺสโป จ, เถโร เตกิจฺฉการิ จ; มหานาโค จ กุลฺโล จ, มาลุกฺโย สปฺปทาสโก. Урувела-Кассапа, старейшина Текиччакари, Маханага, Кулла, Малукья, Саппадасака, กาติยาโน มิคชาโล, เชนฺโต สุมนสวฺหโย; นฺหาตมุนิ พฺรหฺมทตฺโต, สิริมณฺโฑ สพฺพกามี จ; คาถาโย จตุราสีติ, เถรา เจตฺถ จตุทฺทสาติ. Катияна, Мигаджала, Джента, тот, кого зовут Сумана, Нхатакамуни, Брахмадатта, Сириманда и Саббаками. В этой книге содержится восемьдесят четыре стиха и четырнадцать старейшин. ๗. สตฺตกนิปาโต 7. Книга семерок ๑. สุนฺทรสมุทฺทตฺเถรคาถา 1. Стихи старейшины Сундара-Самудды ๔๕๙. 459. ‘‘อลงฺกตา [Pg.291] สุวสนา, มาลธารี วิภูสิตา; อลตฺตกกตาปาทา, ปาทุการุยฺห เวสิกา. «Украшенная, нарядно одетая, увенчанная гирляндами, умащенная благовониями, с ногами, окрашенными лаком, блудница стояла в сандалиях». ๔๖๐. 460. ‘‘ปาทุกา โอรุหิตฺวาน, ปุรโต ปญฺชลีกตา; สา มํ สณฺเหน มุทุนา, มฺหิตปุพฺพํ อภาสถ’’. «Сняв сандалии и сложив ладони перед собой, она обратилась ко мне с мягкой, нежной речью, улыбаясь». ๔๖๑. 461. ‘‘ยุวาสิ ตฺวํ ปพฺพชิโต, ติฏฺฐาหิ มม สาสเน; ภุญฺช มานุสเก กาเม, อหํ วิตฺตํ ททามิ เต; สจฺจํ เต ปฏิชานามิ, อคฺคึ วา เต หรามหํ. «„Ты молод, чтобы вести монашескую жизнь! Послушайся моего совета: насладись человеческими радостями, а я дам тебе богатство. Я обещаю тебе это искренне, и готова поклясться даже перед огнем». ๔๖๒. 462. ‘‘ยทา ชิณฺณา ภวิสฺสาม, อุโภ ทณฺฑปรายนา; อุโภปิ ปพฺพชิสฺสาม, อุภยตฺถ กฏคฺคโห’’. «„Когда же мы состаримся и станем опираться на посохи, мы оба примем монашество. Так мы одержим победу в обоих мирах“». ๔๖๓. 463. ‘‘ตญฺจ ทิสฺวาน ยาจนฺตึ, เวสิกํ ปญฺชลีกตํ; อลงฺกตํ สุวสนํ, มจฺจุปาสํว โอฑฺฑิตํ. «Но увидев эту блудницу, умоляющую со сложенными руками, нарядную и украшенную, я узрел в ней расставленную сеть смерти». ๔๖๔. 464. ‘‘ตโต เม มนสีกาโร…เป… นิพฺพิทา สมติฏฺฐถ. «Тогда во мне возникло правильное размышление, проявилась опасность [этого тела], и утвердилось глубокое разочарование». ๔๖๕. 465. ‘‘ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. «Затем мой ум освободился [от всех омрачений]. Посмотри на превосходство Дхаммы! Я обрел три ведения и исполнил учение Будды». … สุนฺทรสมุทฺโท เถโร…. …Так воспел старейшина Сундара-Самудда…. ๒. ลกุณฺฑกภทฺทิยตฺเถรคาถา 2. Стихи старейшины Лакундака-Бхаддии ๔๖๖. 466. ปเร อมฺพาฏการาเม, วนสณฺฑมฺหิ ภทฺทิโย; สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, ตตฺถ ภทฺโทว ฌายติ. В прекрасном саду Амбатака, в лесной чаще, добродетельный Бхаддия, вырвав с корнем жажду, пребывает там в медитации. ๔๖๗. 467. ‘‘รมนฺเตเก มุทิงฺเคหิ, วีณาหิ ปณเวหิ จ; อหญฺจ รุกฺขมูลสฺมึ, รโต พุทฺธสฺส สาสเน. «Некоторые находят радость в звуках барабанов, лютен и литавр; я же, у подножия дерева, нахожу радость в Учении Будды». ๔๖๘. 468. ‘‘พุทฺโธ เจ เม วรํ ทชฺชา, โส จ ลพฺเภถ เม วโร; คณฺเหหํ สพฺพโลกสฺส, นิจฺจํ กายคตํ สตึ. «Если бы Будда даровал мне выбор, и это желание могло бы исполниться, я бы выбрал для всего мира постоянное памятование о теле». ๔๖๙. 469. ‘‘เย [Pg.292] มํ รูเปน ปามึสุ, เย จ โฆเสน อนฺวคู; ฉนฺทราควสูเปตา, น มํ ชานนฺติ เต ชนา. «Те люди, что судят обо мне по внешнему виду, и те, что следуют за мной из-за моего голоса, охваченные страстью и желанием, они не знают меня воистину». ๔๗๐. 470. ‘‘อชฺฌตฺตญฺจ น ชานาติ, พหิทฺธา จ น ปสฺสติ; สมนฺตาวรโณ พาโล, ส เว โฆเสน วุยฺหติ. «Не зная того, что внутри, и не видя того, что снаружи, глупец, чей разум прегражден со всех сторон, воистину увлекается чужими голосами». ๔๗๑. 471. ‘‘อชฺฌตฺตญฺจ น ชานาติ, พหิทฺธา จ วิปสฺสติ; พหิทฺธา ผลทสฺสาวี, โสปิ โฆเสน วุยฺหติ. «Не зная того, что внутри, но видя то, что снаружи, и взирая лишь на внешние плоды, он также увлекается чужими голосами». ๔๗๒. 472. ‘‘อชฺฌตฺตญฺจ ปชานาติ, พหิทฺธา จ วิปสฺสติ; อนาวรณทสฺสาวี, น โส โฆเสน วุยฺหตี’’ติ. «Но тот, кто знает то, что внутри, и ясно видит то, что снаружи, обладая беспрепятственным видением, не увлекается чужими голосами». … ลกุณฺฑกภทฺทิโย เถโร…. ...Так изрек старец Лакундака Бхаддия... ๓. ภทฺทตฺเถรคาถา 3. Стихи старца Бхадды ๔๗๓. 473. ‘‘เอกปุตฺโต อหํ อาสึ, ปิโย มาตุ ปิโย ปิตุ; พหูหิ วตจริยาหิ, ลทฺโธ อายาจนาหิ จ. «Я был единственным сыном, любимым матерью и любимым отцом, обретенным благодаря многим обрядам, аскетическим практикам и молитвам». ๔๗๔. 474. ‘‘เต จ มํ อนุกมฺปาย, อตฺถกามา หิเตสิโน; อุโภ ปิตา จ มาตา จ, พุทฺธสฺส อุปนามยุํ’’. «И они, из сострадания ко мне, желая мне блага и ища моей пользы, оба — и отец, и мать — привели меня к Будде». ๔๗๕. 475. ‘‘กิจฺฉา ลทฺโธ อยํ ปุตฺโต, สุขุมาโล สุเขธิโต; อิมํ ททาม เต นาถ, ชินสฺส ปริจารกํ’’. «Этот сын, обретенный с таким трудом, нежен и воспитан в довольстве. О Покровитель, мы отдаем этого мальчика Тебе, Победителю, в услужение». ๔๗๖. 476. ‘‘สตฺถา จ มํ ปฏิคฺคยฺห, อานนฺทํ เอตทพฺรวิ; ‘ปพฺพาเชหิ อิมํ ขิปฺปํ, เหสฺสตฺยาชานิโย อยํ. «И Учитель, приняв меня, сказал Ананде: „Посвяти этого мальчика в монахи без промедления, он станет благородным мужем“». ๔๗๗. 477. ‘‘ปพฺพาเชตฺวาน มํ สตฺถา, วิหารํ ปาวิสี ชิโน; อโนคฺคตสฺมึ สูริยสฺมึ, ตโต จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม. «Посвятив меня, Учитель, Победитель, удалился в свою обитель. И еще до того, как зашло солнце, мой разум полностью освободился». ๔๗๘. 478. ‘‘ตโต สตฺถา นิรากตฺวา, ปฏิสลฺลานวุฏฺฐิโต; ‘เอหิ ภทฺทา’ติ มํ อาห, สา เม อาสูปสมฺปทา. «Затем Учитель, выйдя из уединения и прекратив созерцание, сказал мне: „Приди, Бхадда!“ Это и стало моим полным посвящением». ๔๗๙. 479. ‘‘ชาติยา สตฺตวสฺเสน, ลทฺธา เม อุปสมฺปทา; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, อโห ธมฺมสุธมฺมตา’’ติ. «В возрасте семи лет от рождения я получил полное посвящение; я обрел три высших знания. О, как прекрасна благость Дхаммы!» … ภทฺโท เถโร…. ...Так изрек старец Бхадда... ๔. โสปากตฺเถรคาถา 4. Стихи старца Сопаки ๔๘๐. 480. ‘‘ทิสฺวา [Pg.293] ปาสาทฉายายํ, จงฺกมนฺตํ นรุตฺตมํ; ตตฺถ นํ อุปสงฺกมฺม, วนฺทิสฺสํ ปุริสุตฺตมํ. «Увидев Лучшего из людей, совершающего прогулку в тени обители, я подошел туда и выразил почтение Величайшему из мужей». ๔๘๑. 481. ‘‘เอกํสํ จีวรํ กตฺวา, สํหริตฺวาน ปาณโย; อนุจงฺกมิสฺสํ วิรชํ, สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ. «Накинув монашескую мантию на одно плечо и сложив ладони в приветствии, я пошел следом за Безгрешным, Высочайшим из всех существ, совершая прогулку». ๔๘๒. 482. ‘‘ตโต ปญฺเห อปุจฺฉิ มํ, ปญฺหานํ โกวิโท วิทู; อจฺฉมฺภี จ อภีโต จ, พฺยากาสึ สตฺถุโน อหํ. «Затем Он, Знаток и Мастер вопросов, задал мне вопросы. Без колебаний и страха я ответил Учителю». ๔๘๓. 483. ‘‘วิสฺสชฺชิเตสุ ปญฺเหสุ, อนุโมทิ ตถาคโต; ภิกฺขุสงฺฆํ วิโลเกตฺวา, อิมมตฺถํ อภาสถ’’. «Когда на вопросы были даны ответы, Татхагата выразил одобрение. Посмотрев на общину бхиккху, Он произнес следующие слова:» ๔๘๔. 484. ‘‘ลาภา องฺคานํ มคธานํ, เยสายํ ปริภุญฺชติ; จีวรํ ปิณฺฑปาตญฺจ, ปจฺจยํ สยนาสนํ; ปจฺจุฏฺฐานญฺจ สามีจึ, เตสํ ลาภา’’ติ จาพฺรวิ. «„Великое благо для жителей Анги и Магадхи, что этот Сопака пользуется их одеяниями, подаянием пищи, лекарствами и кровом! И то, что они приветствуют его и выказывают почтение — также великое благо для них!“ — так сказал Он». ๔๘๕. 485. ‘‘อชฺชตคฺเค มํ โสปาก, ทสฺสนาโยปสงฺกม; เอสา เจว เต โสปาก, ภวตุ อุปสมฺปทา’’. «„Сопака, отныне приходи ко Мне без препятствий. И пусть эти ответы на вопросы, Сопака, станут твоим полным посвящением“». ๔๘๖. 486. ‘‘ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ, ลทฺธาน อุปสมฺปทํ; ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ, อโห ธมฺมสุธมฺมตา’’ติ. «В возрасте семи лет от рождения я получил полное посвящение и теперь ношу свое последнее тело. О, как прекрасна благость Дхаммы!» … โสปาโก เถโร…. ...Так изрек старец Сопака... ๕. สรภงฺคตฺเถรคาถา 5. Стихи старца Сарабханги ๔๘๗. 487. ‘‘สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตฺวา, กตฺวาน กุฏิมจฺฉิสํ; เตน เม สรภงฺโคติ, นามํ สมฺมุติยา อหุ. «Ломая тростник своими руками, я построил себе хижину для жилья. Из-за этого люди дали мне имя Сарабханга». ๔๘๘. 488. ‘‘น มยฺหํ กปฺปเต อชฺช, สเร หตฺเถหิ ภญฺชิตุํ; สิกฺขาปทา โน ปญฺญตฺตา, โคตเมน ยสสฺสินา. «Ныне мне не подобает ломать тростник своими руками, ибо правила обучения были предписаны нам прославленным Готамой». ๔๘๙. 489. ‘‘สกลํ สมตฺตํ โรคํ, สรภงฺโค นาทฺทสํ ปุพฺเพ; โสยํ โรโค ทิฏฺโฐ, วจนกเรนาติเทวสฺส. «Прежде Сарабханга не видел полностью и во всей полноте болезнь. Теперь же эта болезнь узрена благодаря следованию слову Того, Кто превосходит всех богов». ๔๙๐. 490. ‘‘เยเนว มคฺเคน คโต วิปสฺสี, เยเนว มคฺเคน สิขี จ เวสฺสภู; กกุสนฺธโกณาคมโน จ กสฺสโป, เตนญฺชเสน อคมาสิ โคตโม. «Тем самым путем, которым ушел Випасси, тем самым путем, которым ушли Сикхи и Вессабху, Какусандха, Конагамана и Кассапа — по этой же прямой дороге ушел и Готама». ๔๙๑. 491. ‘‘วีตตณฺหา [Pg.294] อนาทานา, สตฺต พุทฺธา ขโยคธา; เยหายํ เทสิโต ธมฺโม, ธมฺมภูเตหิ ตาทิภิ. «Свободные от жажды, не цепляющиеся ни за что, укорененные в прекращении страданий — таковы семь Будд. Ими, ставшими самой Дхаммой, непоколебимыми, было преподано это Учение». ๔๙๒. 492. ‘‘จตฺตาริ อริยสจฺจานิ, อนุกมฺปาย ปาณินํ; ทุกฺขํ สมุทโย มคฺโค, นิโรโธ ทุกฺขสงฺขโย. «Четыре Благородные Истины из сострадания к живым существам: страдание, источник страдания, путь и прекращение — конец страданий». ๔๙๓. 493. ‘‘ยสฺมึ นิวตฺตเต ทุกฺขํ, สํสารสฺมึ อนนฺตกํ; เภทา อิมสฺส กายสฺส, ชีวิตสฺส จ สงฺขยา; อญฺโญ ปุนพฺภโว นตฺถิ, สุวิมุตฺโตมฺหิ สพฺพธี’’ติ. «В котором прекращается страдание бесконечной сансары. С распадом этого тела и угасанием жизни нет больше нового существования; я полностью освободился от всего». … สรภงฺโค เถโร…. ...Так изрек старец Сарабханга... สตฺตกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Конец Книги семерок. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление книги: สุนฺทรสมุทฺโท เถโร, เถโร ลกุณฺฑภทฺทิโย; ภทฺโท เถโร จ โสปาโก, สรภงฺโค มหาอิสิ; สตฺตเก ปญฺจกา เถรา, คาถาโย ปญฺจตึสตีติ. Старец Сундарасамудда, старец Лакундака Бхаддия, старец Бхадда, Сопака и великий мудрец Сарабханга — в Книге семерок пять старцев, и стихов в ней тридцать пять. ๘. อฏฺฐกนิปาโต 8. Книга восьмерок ๑. มหากจฺจายนตฺเถรคาถา 1. Стихи старца Махакаччаяны ๔๙๔. 494. ‘‘กมฺมํ [Pg.295] พหุกํ น การเย, ปริวชฺเชยฺย ชนํ น อุยฺยเม; โส อุสฺสุกฺโก รสานุคิทฺโธ, อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาธิวาโห. «Не следует затевать много дел, следует избегать толпы и не усердствовать. Тот, кто суетится, жаждая вкусов, упускает истинное благо, приносящее счастье». ๔๙๕. 495. ‘‘ปงฺโกติ หิ นํ อเวทยุํ, ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ; สุขุมํ สลฺลํ ทุรุพฺพหํ, สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโห. «Ибо поклонение и почести в семьях мирян мудрецы назвали грязью. Это тонкая стрела, которую трудно вытащить; низкому человеку трудно отказаться от почестей». ๔๙๖. 496. ‘‘น ปรสฺสุปนิธาย, กมฺมํ มจฺจสฺส ปาปกํ; อตฺตนา ตํ น เสเวยฺย, กมฺมพนฺธูหิ มาติยา. «Не следует совершать злое деяние ради другого человека, и самому не следует предаваться ему, ведь живые существа связаны своими собственными поступками». ๔๙๗. 497. ‘‘น ปเร วจนา โจโร, น ปเร วจนา มุนิ; อตฺตา จ นํ ยถาเวทิ, เทวาปิ นํ ตถา วิทู. «Не от чужих слов становятся вором, и не от чужих слов становятся мудрецом. Каким человек знает себя сам, таким его знают и боги». ๔๙๘. 498. ‘‘ปเร จ น วิชานนฺติ, มยเมตฺถ ยมามเส; เย จ ตตฺถ วิชานนฺติ, ตโต สมฺมนฺติ เมธคา. «Другие не знают, что нам суждено здесь погибнуть. У тех же, кто знает это, сразу прекращаются ссоры». ๔๙๙. 499. ‘‘ชีวเต วาปิ สปฺปญฺโญ, อปิ วิตฺตปริกฺขโย; ปญฺญาย จ อลาเภน, วิตฺตวาปิ น ชีวติ. «Мудрый человек живет истинной жизнью, даже если лишится богатства. Но глупец, лишенный мудрости, не живет по-настоящему, даже будучи богатым». ๕๐๐. 500. ‘‘สพฺพํ สุณาติ โสเตน, สพฺพํ ปสฺสติ จกฺขุนา; น จ ทิฏฺฐํ สุตํ ธีโร, สพฺพํ อุชฺฌิตุมรหติ. «Он слышит всё ушами и видит всё глазами, но мудрецу не следует ни полностью отвергать, ни полностью принимать всё увиденное и услышанное». ๕๐๑. 501. ‘‘จกฺขุมาสฺส ยถา อนฺโธ, โสตวา พธิโร ยถา; ปญฺญวาสฺส ยถา มูโค, พลวา ทุพฺพโลริว; อถ อตฺเถ สมุปฺปนฺเน, สเยถ มตสายิก’’นฺติ. «Пусть зрячий будет подобен слепому, слышащий — глухому, мудрый — немому, а сильный — слабому. Но когда возникает ненужное дело, пусть он лежит неподвижно, словно мертвый». … มหากจฺจายโน เถโร…. ...Так изрек старец Махакаччаяна... ๒. สิริมิตฺตตฺเถรคาถา 2. Стихи старца Сиримитты ๕๐๒. 502. ‘‘อกฺโกธโนนุปนาหี, อมาโย ริตฺตเปสุโณ; ส เว ตาทิสโก ภิกฺขุ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ. «Негневливый, не таящий злобы, лишенный лукавства и свободный от злословия — такой бхиккху, поступая так, не скорбит после смерти». ๕๐๓. 503. ‘‘อกฺโกธโนนุปนาหี, อมาโย ริตฺตเปสุโณ; คุตฺตทฺวาโร สทา ภิกฺขุ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ. «Негневливый, не таящий злобы, лишенный лукавства, свободный от злословия, всегда оберегающий врата своих чувств — такой бхиккху не скорбит после смерти». ๕๐๔. 504. ‘‘อกฺโกธโนนุปนาหี[Pg.296], อมาโย ริตฺตเปสุโณ; กลฺยาณสีโล โส ภิกฺขุ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ. «Негневливый, не таящий злобы, лишенный лукавства, свободный от злословия, обладающий благой нравственностью — такой бхиккху не скорбит после смерти». ๕๐๕. 505. ‘‘อกฺโกธโนนุปนาหี, อมาโย ริตฺตเปสุโณ; กลฺยาณมิตฺโต โส ภิกฺขุ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ. «Негневливый, не таящий злобы, лишенный лукавства, свободный от злословия, имеющий благих друзей — такой бхиккху не скорбит после смерти». ๕๐๖. 506. ‘‘อกฺโกธโนนุปนาหี, อมาโย ริตฺตเปสุโณ; กลฺยาณปญฺโญ โส ภิกฺขุ, เอวํ เปจฺจ น โสจติ. «Негневливый, не таящий злобы, лишенный лукавства, свободный от злословия, наделенный благой мудростью — такой бхиккху не скорбит после смерти». ๕๐๗. 507. ‘‘ยสฺส สทฺธา ตถาคเต, อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา; สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ, อริยกนฺตํ ปสํสิตํ. «У кого есть непоколебимая, твердо установленная вера в Татхагату, и чья нравственность безупречна, любима благородными и восхваляема мудрыми». ๕๐๘. 508. ‘‘สงฺเฆ ปสาโท ยสฺสตฺถิ, อุชุภูตญฺจ ทสฺสนํ; ‘อทลิทฺโท’ติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ. «У кого есть преданность Сангхе и прямое видение — о таком человеке говорят: „Он не беден“, и жизнь его не напрасна». ๕๐๙. 509. ‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ; อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. «Поэтому мудрый человек, помня об учении Будд, должен взращивать веру, нравственность, преданность и видение Дхаммы». … สิริมิตฺโต เถโร…. ...Так изрек старец Сиримитта... ๓. มหาปนฺถกตฺเถรคาถา 3. Стихи старца Махапантхаки ๕๑๐. 510. ‘‘ยทา ปฐมมทฺทกฺขึ, สตฺถารมกุโตภยํ; ตโต เม อหุ สํเวโค, ปสฺสิตฺวา ปุริสุตฺตมํ. «Когда я впервые узрел Учителя, не знающего страха, тогда, узрев этого величайшего из мужей, во мне возникло духовное потрясение (самвега).» ๕๑๑. 511. ‘‘สิรึ หตฺเถหิ ปาเทหิ, โย ปณาเมยฺย อาคตํ; เอตาทิสํ โส สตฺถารํ, อาราเธตฺวา วิราธเย. «Тот, кто руками или ногами отталкивает пришедшее к нему процветание, — такой несчастный, даже встретив столь великого Учителя и умилостивив Его, упустил бы эту благую возможность (не следуя Его учению).» ๕๑๒. 512. ‘‘ตทาหํ ปุตฺตทารญฺจ, ธนธญฺญญฺจ ฉฑฺฑยึ; เกสมสฺสูนิ เฉเทตฺวา, ปพฺพชึ อนคาริยํ. «Тогда я оставил жену, детей, богатство и зерно, сбрил волосы и бороду и ушел из дома в бездомную жизнь бхиккху.» ๕๑๓. 513. ‘‘สิกฺขาสาชีวสมฺปนฺโน, อินฺทฺริเยสุ สุสํวุโต; นมสฺสมาโน สมฺพุทฺธํ, วิหาสึ อปราชิโต. «Обладая совершенством в правилах обучения и праведной жизни, обуздав свои чувства, я пребывал, выражая почтение Самопробужденному, непобежденный (загрязнениями ума).» ๕๑๔. 514. ‘‘ตโต เม ปณิธี อาสิ, เจตโส อภิปตฺถิโต; น นิสีเท มุหุตฺตมฺปิ, ตณฺหาสลฺเล อนูหเต. «Тогда в моем уме возникло твердое устремление: "Я не присяду ни на мгновение, пока стрела вожделения (танха) не будет вырвана из моего сердца".» ๕๑๕. 515. ‘‘ตสฺส เมวํ วิหรโต, ปสฺส วีริยปรกฺกมํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. «Взгляни на усердие и доблесть меня, пребывавшего в таком усилии! Я обрел три высших знания (виджья), и учение Будды исполнено.» ๕๑๖. 516. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ [Pg.297] ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; อรหา ทกฺขิเณยฺโยมฺหิ, วิปฺปมุตฺโต นิรูปธิ. «Я знаю свои прошлые обители, божественное око очищено. Я — Арахант, достойный подношений, полностью освобожденный от всех мирских привязанностей (упадхи).» ๕๑๗. 517. ‘‘ตโต รตฺยา วิวสาเน, สูริยสฺสุคฺคมนํ ปติ; สพฺพํ ตณฺหํ วิโสเสตฺวา, ปลฺลงฺเกน อุปาวิสิ’’นฺติ. «Затем, на исходе ночи, перед самым восходом солнца, иссушив всякое вожделение, я сел, скрестив ноги (в медитации).» … มหาปนฺถโก เถโร…. «Так изрек старец Махапантхака.» อฏฺฐกนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга Восьмерок завершена.» ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление книги:» มหากจฺจายโน เถโร, สิริมิตฺโต มหาปนฺถโก; «Старец Махакаччаяна, Сиримитта и Махапантхака —» เอเต อฏฺฐนิปาตมฺหิ, คาถาโย จตุวีสตีติ. «эти трое старцев в Книге Восьмерок. Всего в ней двадцать четыре строфы.» ๙. นวกนิปาโต 9. «Книга Девяток» ๑. ภูตตฺเถรคาถา 1. «Строфы старца Бхуты» ๕๑๘. 518. ‘‘ยทา [Pg.298] ทุกฺขํ ชรามรณนฺติ ปณฺฑิโต, อวิทฺทสู ยตฺถ สิตา ปุถุชฺชนา; ทุกฺขํ ปริญฺญาย สโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда мудрец постигает, что старость и смерть — это страдание (дуккха), в то время как невежественные обыватели привязаны к пяти совокупностям цепляния; когда он, полностью познав страдание, медитирует с осознанностью — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๑๙. 519. ‘‘ยทา ทุกฺขสฺสาวหนึ วิสตฺติกํ, ปปญฺจสงฺฆาตทุขาธิวาหินึ; ตณฺหํ ปหนฺตฺวาน สโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда, отбросив вожделение (танху) — этот яд, приносящий страдание и влекущий за собой муки, порожденные усложнением ума (папанча), — бхиккху медитирует с осознанностью, он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๐. 520. ‘‘ยทา สิวํ ทฺเวจตุรงฺคคามินํ, มคฺคุตฺตมํ สพฺพกิเลสโสธนํ; ปญฺญาย ปสฺสิตฺว สโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда, узрев мудростью благодатный Благородный Восьмеричный Путь, ведущий к Ниббане и очищающий от всех загрязнений ума (килес), бхиккху медитирует с осознанностью, он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๑. 521. ‘‘ยทา อโสกํ วิรชํ อสงฺขตํ, สนฺตํ ปทํ สพฺพกิเลสโสธนํ; ภาเวติ สญฺโญชนพนฺธนจฺฉิทํ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда он взращивает и постигает мирную обитель (Ниббану) — свободную от скорби, незагрязненную, необусловленную, очищающую от всех килес и разрывающую узы оков (саньоджан), — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๒. 522. ‘‘ยทา นเภ คชฺชติ เมฆทุนฺทุภิ, ธารากุลา วิหคปเถ สมนฺตโต; ภิกฺขู จ ปพฺภารคโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда в небесах гремит громовой барабан облаков и потоки дождя заливают пути птиц со всех сторон, а бхиккху, укрывшись в горной пещере, медитирует — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๓. 523. ‘‘ยทา นทีนํ กุสุมากุลานํ, วิจิตฺต-วาเนยฺย-วฏํสกานํ; ตีเร นิสินฺโน สุมโนว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда, сидя на берегу рек, усыпанных цветами и украшенных пестрыми лесными венками, бхиккху с умиротворенным умом медитирует — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๔. 524. ‘‘ยทา [Pg.299] นิสีเถ รหิตมฺหิ กานเน, เทเว คฬนฺตมฺหิ นทนฺติ ทาฐิโน; ภิกฺขู จ ปพฺภารคโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда глухой ночью в уединенном лесу льет дождь и рычат клыкастые хищники, а бхиккху, укрывшись в горной пещере, медитирует — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๕. 525. ‘‘ยทา วิตกฺเก อุปรุนฺธิยตฺตโน, นคนฺตเร นควิวรํ สมสฺสิโต; วีตทฺทโร วีตขิโลว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทติ. «Когда, обуздав свои ложные помыслы, укрывшись в горной расщелине средь скал, свободный от душевного зноя и духовной черствости (кхила), бхиккху медитирует — он не находит радости большей, чем эта.» ๕๒๖. 526. ‘‘ยทา สุขี มลขิลโสกนาสโน, นิรคฺคโฬ นิพฺพนโถ วิสลฺโล; สพฺพาสเว พฺยนฺติกโตว ฌายติ, ตโต รตึ ปรมตรํ น วินฺทตี’’ติ. «Когда, пребывая в блаженстве, уничтожив скверну, духовную черствость и скорбь, свободный от засовов невежества, лишенный вожделения и стрел страсти, полностью искоренив все влечения ума (асавы), бхиккху медитирует — он не находит радости большей, чем эта.» … ภูโต เถโร…. «Так изрек старец Бхута.» นวกนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга Девяток завершена.» ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление книги:» ภูโต ตถทฺทโส เถโร, เอโก ขคฺควิสาณวา; นวกมฺหิ นิปาตมฺหิ, คาถาโยปิ อิมา นวาติ. «Старец Бхута, видящий истинное благо, одинокий, подобно рогу носорога. В этой Книге Девяток содержится ровно девять строф.» ๑๐. ทสกนิปาโต 10. «Книга Десяток» ๑. กาฬุทายิตฺเถรคาถา 1. «Строфы старца Калудайи» ๕๒๗. 527. ‘‘องฺคาริโน [Pg.300] ทานิ ทุมา ภทนฺเต, ผเลสิโน ฉทนํ วิปฺปหาย; เต อจฺจิมนฺโตว ปภาสยนฺติ, สมโย มหาวีร ภาคี รสานํ. «О Господин, ныне деревья, сбросив старую листву и стремясь принести плоды, покрылись багряными почками, подобными тлеющим углям. Они сияют, словно языки пламени. О Великий Герой, обладатель всех благих качеств, настало время для пути!» ๕๒๘. 528. ‘‘ทุมานิ ผุลฺลานิ มโนรมานิ, สมนฺตโต สพฺพทิสา ปวนฺติ; ปตฺตํ ปหาย ผลมาสสานา, กาโล อิโต ปกฺกมนาย วีร. «Деревья расцвели, они прекрасны и благоухают во всех направлениях. Сбросив листву, они устремлены к плодоношению. О Герой, пришло время покинуть Раджагаху!» ๕๒๙. 529. ‘‘เนวาติสีตํ น ปนาติอุณฺหํ, สุขา อุตุ อทฺธนิยา ภทนฺเต; ปสฺสนฺตุ ตํ สากิยา โกฬิยา จ, ปจฺฉามุขํ โรหินิยํ ตรนฺตํ. «Ныне не слишком холодно и не слишком жарко. О Господин, это время года благоприятно для дальнего пути. Пусть же Сакии и Колии узрят Тебя, переправляющегося через реку Рохини лицом к западу.» ๕๓๐. 530. ‘‘อาสาย กสเต เขตฺตํ, พีชํ อาสาย วปฺปติ; อาสาย วาณิชา ยนฺติ, สมุทฺทํ ธนหารกา; ยาย อาสาย ติฏฺฐามิ, สา เม อาสา สมิชฺฌตุ. «С надеждой пахарь пашет поле, с надеждой сеет семена. С надеждой купцы отправляются за богатством через океан. Пусть же исполнится и моя надежда, ради которой я стою здесь (ожидая Твоего возвращения в Капилаваттху)!» ๕๓๑. 531. ‘‘ปุนปฺปุนํ เจว วปนฺติ พีชํ, ปุนปฺปุนํ วสฺสติ เทวราชา; ปุนปฺปุนํ เขตฺตํ กสนฺติ กสฺสกา, ปุนปฺปุนํ ธญฺญมุเปติ รฏฺฐํ. «Вновь и вновь сеют семена, вновь и вновь проливает дождь царь богов (девараджа). Вновь и вновь пахари пашут поле, и вновь и вновь зерно наполняет закрома страны.» ๕๓๒. 532. ‘‘ปุนปฺปุนํ ยาจนกา จรนฺติ, ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททนฺติ; ปุนปฺปุนํ ทานปตี ททิตฺวา, ปุนปฺปุนํ สคฺคมุเปนฺติ ฐานํ. «Вновь и вновь просители обходят дома, вновь и вновь щедрые дарители совершают подношения. И вновь и вновь, совершая даяния, дарители восходят в небесные миры.» ๕๓๓. 533. ‘‘วีโร หเว สตฺตยุคํ ปุเนติ, ยสฺมึ กุเล ชายติ ภูริปญฺโญ; มญฺญามหํ สกฺกติ เทวเทโว, ตยา หิ ชาโต มุนิ สจฺจนาโม. «Воистину, герой великой мудрости очищает свой род на семь поколений назад и вперед, в котором он рождается. Я верю, что Бог богов (Девадева) способен на еще большее очищение. Ведь от Тебя родился Мудрец (Муни), чье имя истинно.» ๕๓๔. 534. ‘‘สุทฺโธทโน [Pg.301] นาม ปิตา มเหสิโน, พุทฺธสฺส มาตา ปน มายนามา; ยา โพธิสตฺตํ ปริหริย กุจฺฉินา, กายสฺส เภทา ติทิวมฺหิ โมทติ. «Суддходана — имя отца великого Искателя, Будды, а мать Его звали Майя. Выносив Бодхисаттву во чреве своем, после распада тела она радуется в небесной обители Таватимса (или Тусита).» ๕๓๕. 535. ‘‘สา โคตมี กาลกตา อิโต จุตา, ทิพฺเพหิ กาเมหิ สมงฺคิภูตา; สา โมทติ กามคุเณหิ ปญฺจหิ, ปริวาริตา เทวคเณหิ เตหิ. «Эта царица из рода Готамы, уйдя из этого мира, обрела божественные удовольствия. Окруженная сонмами богов, она наслаждается пятью видами чувственных удовольствий.» ๕๓๖. 536. ‘‘พุทฺธสฺส ปุตฺโตมฺหิ อสยฺหสาหิโน, องฺคีรสสฺสปฺปฏิมสฺส ตาทิโน; ปิตุปิตา มยฺหํ ตุวํสิ สกฺก, ธมฺเมน เม โคตม อยฺยโกสี’’ติ. «Я — истинный сын Будды, непревзойденного Ангирасы, стойкого и терпеливого, чью силу никто не может превозмочь. О Сакья, ты — отец моего Отца. О Готама, по закону Дхаммы ты являешься моим дедом!» … กาฬุทายี เถโร…. «Так изрек старец Калудайи.» ๒. เอกวิหาริยตฺเถรคาถา 2. «Строфы старца Екавихарии» ๕๓๗. 537. ‘‘ปุรโต ปจฺฉโต วาปิ, อปโร เจ น วิชฺชติ; อตีว ผาสุ ภวติ, เอกสฺส วสโต วเน. «Если ни впереди, ни позади нет никого другого, то для того, кто живет один в лесу, это пребывание весьма приятно.» ๕๓๘. 538. ‘‘หนฺท เอโก คมิสฺสามิ, อรญฺญํ พุทฺธวณฺณิตํ; ผาสุ เอกวิหาริสฺส, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน. «Что ж, я пойду один в лес, воспетый Буддой. Лесная обитель приносит благо бхиккху, уединенно живущему и устремившему свой ум к Ниббане.» ๕๓๙. 539. ‘‘โยคี-ปีติกรํ รมฺมํ, มตฺตกุญฺชรเสวิตํ; เอโก อตฺตวสี ขิปฺปํ, ปวิสิสฺสามิ กานนํ. «В этот прекрасный лес, дарующий радость практикующим йогу и посещаемый дикими слонами, я, властвующий над собой, поспешу войти в одиночестве.» ๕๔๐. 540. ‘‘สุปุปฺผิเต สีตวเน, สีตเล คิริกนฺทเร; คตฺตานิ ปริสิญฺจิตฺวา, จงฺกมิสฺสามิ เอกโก. «В цветущем прохладном лесу, в тенистом горном ущелье, омыв свое тело прохладной водой, я буду в одиночестве ходить взад и вперед (в медитации при ходьбе).» ๕๔๑. 541. ‘‘เอกากิโย อทุติโย, รมณีเย มหาวเน; กทาหํ วิหริสฺสามิ, กตกิจฺโจ อนาสโว. «Один, без спутников, в этом прекрасном дремучем лесу — когда же я буду пребывать здесь, исполнив свой долг и освободившись от всех влечений ума (асав)?» ๕๔๒. 542. ‘‘เอวํ เม กตฺตุกามสฺส, อธิปฺปาโย สมิชฺฌตุ; สาธิยิสฺสามหํเยว, นาญฺโญ อญฺญสฺส การโก. «Пусть же исполнится это мое намерение! Я сам достигну своей цели, ведь никто другой не может сделать это за другого.» ๕๔๓. 543. ‘‘เอส [Pg.302] พนฺธามิ สนฺนาหํ, ปวิสิสฺสามิ กานนํ; น ตโต นิกฺขมิสฺสามิ, อปฺปตฺโต อาสวกฺขยํ. «Вот, я облачаюсь в доспехи усердия и вхожу в лесную чащу. Я не выйду оттуда, пока не достигну прекращения всех влечений ума (асав).» ๕๔๔. 544. ‘‘มาลุเต อุปวายนฺเต, สีเต สุรภิคนฺธิเก ; อวิชฺชํ ทาลยิสฺสามิ, นิสินฺโน นคมุทฺธนิ. «Когда веет прохладный ветерок, приносящий благоухание цветов, я, сидя на вершине горы, сокрушу невежество (авиджью).» ๕๔๕. 545. ‘‘วเน กุสุมสญฺฉนฺเน, ปพฺภาเร นูน สีตเล; วิมุตฺติสุเขน สุขิโต, รมิสฺสามิ คิริพฺพเช. «В лесу, усыпанном цветами, в прохладной горной пещере, вкушая блаженство освобождения, я буду радоваться в Гириббадже.» ๕๔๖. 546. ‘‘โสหํ ปริปุณฺณสงฺกปฺโป, จนฺโท ปนฺนรโส ยถา; สพฺพาสวปริกฺขีโณ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Мое устремление полностью исполнилось, подобно полной луне в пятнадцатый день. Все мои влечения ума (асавы) исчерпаны, и ныне для меня нет нового рождения.» … เอกวิหาริโย เถโร…. «Так изрек старец Екавихария.» ๓. มหากปฺปินตฺเถรคาถา 3. «Строфы старца Махакаппины» ๕๔๗. 547. ‘‘อนาคตํ โย ปฏิกจฺจ ปสฺสติ, หิตญฺจ อตฺถํ อหิตญฺจ ตํ ทฺวยํ; วิทฺเทสิโน ตสฺส หิเตสิโน วา, รนฺธํ น ปสฺสนฺติ สเมกฺขมานา. «Тот, кто заранее предвидит будущее — как полезное, так и вредное, — не оставляет лазеек для своих недоброжелателей или друзей, как бы усердно они их ни искали.» ๕๔๘. 548. ‘‘อานาปานสตี ยสฺส, ปริปุณฺณา สุภาวิตา; อนุปุพฺพํ ปริจิตา, ยถา พุทฺเธน เทสิตา; โสมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา. «У кого осознанность к дыханию (анапанасати) развита в полноте и взращена постепенно, как тому учил Будда, тот освещает этот мир, подобно луне, освободившейся из-за облаков.» ๕๔๙. 549. ‘‘โอทาตํ วต เม จิตฺตํ, อปฺปมาณํ สุภาวิตํ; นิพฺพิทฺธํ ปคฺคหีตญฺจ, สพฺพา โอภาสเต ทิสา. «Воистину, мой ум чист, безграничен и прекрасно развит. Он проник в суть вещей, возвысился над загрязнениями и освещает все стороны света.» ๕๕๐. 550. ‘‘ชีวเต วาปิ สปฺปญฺโญ, อปิ วิตฺตปริกฺขโย; ปญฺญาย จ อลาเภน, วิตฺตวาปิ น ชีวติ. «Мудрый человек живет истинной жизнью, даже если лишился богатства. Но глупец, лишенный мудрости, не живет по-настоящему, даже обладая богатством.» ๕๕๑. 551. ‘‘ปญฺญา สุตวินิจฺฉินี, ปญฺญา กิตฺติสิโลกวทฺธนี; ปญฺญาสหิโต นโร อิธ, อปิ ทุกฺเขสุ สุขานิ วินฺทติ. «Мудрость позволяет различать услышанное учение, мудрость приумножает добрую славу. Человек, наделенный мудростью в этом мире, находит счастье даже среди страданий.» ๕๕๒. 552. ‘‘นายํ อชฺชตโน ธมฺโม, นจฺเฉโร นปิ อพฺภุโต; ยตฺถ ชาเยถ มีเยถ, ตตฺถ กึ วิย อพฺภุตํ. «Этот закон природы не возник только сегодня, в нем нет ничего удивительного или необычайного. Там, где рождаются и умирают, — что же в этом может быть удивительного?» ๕๕๓. 553. ‘‘อนนฺตรํ หิ ชาตสฺส, ชีวิตา มรณํ ธุวํ; ชาตา ชาตา มรนฺตีธ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน. «Ибо для рождённого смерть неизбежна сразу вслед за жизнью; рождаясь вновь и вновь, существа умирают здесь, ведь такова природа живых существ». ๕๕๔. 554. ‘‘น [Pg.303] เหตทตฺถาย มตสฺส โหติ, ยํ ชีวิตตฺถํ ปรโปริสานํ; มตมฺหิ รุณฺณํ น ยโส น โลกฺยํ, น วณฺณิตํ สมณพฺราหฺมเณหิ. «Этот плач по умершему не приносит пользы для его жизни; плач по ушедшему не приносит ни славы, ни блага в мире, и не одобряется шраманами и брахманами». ๕๕๕. 555. ‘‘จกฺขุํ สรีรํ อุปหนฺติ เตน, นิหียติ วณฺณพลํ มตี จ; อานนฺทิโน ตสฺส ทิสา ภวนฺติ, หิเตสิโน นาสฺส สุขี ภวนฺติ. «Этим плачем человек лишь вредит своим глазам и телу; угасают его красота, сила и разум. Враги его радуются, а доброжелатели не находят счастья». ๕๕๖. 556. ‘‘ตสฺมา หิ อิจฺเฉยฺย กุเล วสนฺเต, เมธาวิโน เจว พหุสฺสุเต จ; เยสํ หิ ปญฺญาวิภเวน กิจฺจํ, ตรนฺติ นาวาย นทึว ปุณฺณ’’นฺติ. «Поэтому следует желать, чтобы в семье жили мудрые и многознающие люди. Ведь благодаря силе их мудрости люди преодолевают трудности, подобно тому как на лодке переправляются через полноводную реку». … มหากปฺปิโน เถโร…. …Так воспел старец Махакаппина… ๔. จูฬปนฺถกตฺเถรคาถา 4. Стихи старца Чулапантхаки ๕๕๗. 557. ‘‘ทนฺธา มยฺหํ คตี อาสิ, ปริภูโต ปุเร อหํ; ภาตา จ มํ ปณาเมสิ, ‘คจฺฉ ทานิ ตุวํ ฆรํ’. «Прежде моё понимание было медленным, меня презирали. И мой брат выгнал меня, сказав: „Ступай теперь домой“». ๕๕๘. 558. ‘‘โสหํ ปณามิโต สนฺโต, สงฺฆารามสฺส โกฏฺฐเก; ทุมฺมโน ตตฺถ อฏฺฐาสึ, สาสนสฺมึ อเปกฺขวา. «Будучи изгнанным, я стоял у ворот монастыря, опечаленный, но всё ещё преданный Учению». ๕๕๙. 559. ‘‘ภควา ตตฺถ อาคจฺฉิ, สีสํ มยฺหํ ปรามสิ; พาหาย มํ คเหตฺวาน, สงฺฆารามํ ปเวสยิ. «Благословенный подошёл туда, погладил меня по голове и, взяв за руку, ввёл обратно в монастырь». ๕๖๐. 560. ‘‘อนุกมฺปาย เม สตฺถา, ปาทาสิ ปาทปุญฺฉนึ; ‘เอตํ สุทฺธํ อธิฏฺเฐหิ, เอกมนฺตํ สฺวธิฏฺฐิตํ’. «Из сострадания ко мне Учитель дал мне тряпку для вытирания ног, сказав: „Сядь в стороне и сосредоточься на этой чистой ткани, хорошо удерживая её в уме“». ๕๖๑. 561. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหาสึ สาสเน รโต; สมาธึ ปฏิปาเทสึ, อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา. «Услышав его слова, я пребывал в радости от Учения. Я развил сосредоточение ради достижения высшей цели». ๕๖๒. 562. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. «Я знаю свои прошлые жизни, божественное око очищено, три ведения достигнуты, наставление Будды исполнено». ๕๖๓. 563. ‘‘สหสฺสกฺขตฺตุมตฺตานํ[Pg.304], นิมฺมินิตฺวาน ปนฺถโก; นิสีทมฺพวเน รมฺเม, ยาว กาลปฺปเวทนา. «Создав тысячу своих проявлений, Пантхака сидел в прекрасной манговой роще, пока не пришло время объявить о трапезе». ๕๖๔. 564. ‘‘ตโต เม สตฺถา ปาเหสิ, ทูตํ กาลปฺปเวทกํ; ปเวทิตมฺหิ กาลมฺหิ, เวหาสาทุปสงฺกมึ. «Затем Учитель прислал ко мне вестника, чтобы объявить о времени трапезы. Когда время было объявлено, я приблизился по воздуху». ๕๖๕. 565. ‘‘วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท, เอกมนฺตํ นิสีทหํ; นิสินฺนํ มํ วิทิตฺวาน, อถ สตฺถา ปฏิคฺคหิ. «Поклонившись стопам Учителя, я сел в стороне. Увидев, что я сел, Учитель принял подношение». ๕๖๖. 566. ‘‘อายาโค สพฺพโลกสฺส, อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห; ปุญฺญกฺเขตฺตํ มนุสฺสานํ, ปฏิคณฺหิตฺถ ทกฺขิณ’’นฺติ. «Достойный даров всего мира, принимающий подношения, несравненное поле заслуг для людей — Он принял это подношение». … จูฬปนฺถโก เถโร…. …Так воспел старец Чулапантхака… ๕. กปฺปตฺเถรคาถา 5. Стихи старца Каппы ๕๖๗. 567. ‘‘นานากุลมลสมฺปุณฺโณ, มหาอุกฺการสมฺภโว; จนฺทนิกํว ปริปกฺกํ, มหาคณฺโฑ มหาวโณ. «Это тело наполнено разного рода нечистотами, оно рождено из великого скопления нечистот, подобно зловонной сточной яме, оно как огромный нарыв, как большая гноящаяся рана». ๕๖๘. 568. ‘‘ปุพฺพรุหิรสมฺปุณฺโณ, คูถกูเปน คาฬฺหิโต ; อาโปปคฺฆรโณ กาโย, สทา สนฺทติ ปูติกํ. «Оно наполнено гноем и кровью, погружено в нечистоты; это тело источает влагу, из него всегда струится гниль». ๕๖๙. 569. ‘‘สฏฺฐิกณฺฑรสมฺพนฺโธ, มํสเลปนเลปิโต; จมฺมกญฺจุกสนฺนทฺโธ, ปูติกาโย นิรตฺถโก. «Связанное шестьюдесятью сухожилиями, обмазанное плотью, обтянутое кожной оболочкой — это гнилое тело совершенно бесполезно». ๕๗๐. 570. ‘‘อฏฺฐิสงฺฆาตฆฏิโต, นฺหารุสุตฺตนิพนฺธโน; เนเกสํ สํคตีภาวา, กปฺเปติ อิริยาปถํ. «Оно составлено из груды костей, связано нитями сухожилий; лишь благодаря соединению многих элементов оно совершает движения в различных позах, подобно марионетке». ๕๗๑. 571. ‘‘ธุวปฺปยาโต มรณาย, มจฺจุราชสฺส สนฺติเก; อิเธว ฉฑฺฑยิตฺวาน, เยนกามงฺคโม นโร. «Оно неуклонно движется к смерти, пребывая в присутствии царя смерти. Оставив его прямо здесь, человек уходит туда, куда влечёт его карма». ๕๗๒. 572. ‘‘อวิชฺชาย นิวุโต กาโย, จตุคนฺเถน คนฺถิโต; โอฆสํสีทโน กาโย, อนุสยชาลโมตฺถโต. «Это тело окутано невежеством, связано четырьмя узами; это тело тонет в потоках влечений, оно опутано сетью скрытых склонностей». ๕๗๓. 573. ‘‘ปญฺจนีวรเณ ยุตฺโต, วิตกฺเกน สมปฺปิโต; ตณฺหามูเลนานุคโต, โมหจฺฉาทนฉาทิโต. «Оно сопряжено с пятью помехами, полно ложных мыслей, ведомо корнем вожделения и покрыто завесой заблуждения». ๕๗๔. 574. ‘‘เอวายํ วตฺตเต กาโย, กมฺมยนฺเตน ยนฺติโต; สมฺปตฺติ จ วิปตฺยนฺตา, นานาภาโว วิปชฺชติ. «Так вращается это тело, приводимое в движение механизмом кармы. Всякое процветание завершается упадком, и всякое соединение неизбежно распадается». ๕๗๕. 575. ‘‘เยมํ [Pg.305] กายํ มมายนฺติ, อนฺธพาลา ปุถุชฺชนา; วฑฺเฒนฺติ กฏสึ โฆรํ, อาทิยนฺติ ปุนพฺภวํ. «Слепые, глупые обыватели, которые считают это тело своим, лишь расширяют ужасное кладбище сансары и вновь обретают новое рождение». ๕๗๖. 576. ‘‘เยมํ กายํ วิวชฺเชนฺติ, คูถลิตฺตํว ปนฺนคํ; ภวมูลํ วมิตฺวาน, ปรินิพฺพิสฺสนฺตินาสวา’’ติ. «Те же, кто избегает этого тела, как испачканной нечистотами змеи, исторгнув корень существования, достигнут окончательного освобождения, свободные от омрачений». … กปฺโป เถโร…. …Так воспел старец Каппа… ๖. วงฺคนฺตปุตฺตอุปเสนตฺเถรคาถา 6. Стихи старца Упасены, сына Ванганты ๕๗๗. 577. ‘‘วิวิตฺตํ อปฺปนิคฺโฆสํ, วาฬมิคนิเสวิตํ; เสเว เสนาสนํ ภิกฺขุ, ปฏิสลฺลานการณา. «Ради уединения бхиккху следует выбирать жилище в уединённом месте, безлюдном и тихом, где обитают дикие звери». ๕๗๘. 578. ‘‘สงฺการปุญฺชา อาหตฺวา, สุสานา รถิยาหิ จ; ตโต สงฺฆาฏิกํ กตฺวา, ลูขํ ธาเรยฺย จีวรํ. «Собрав тряпки на кучах мусора, на кладбищах и на дорогах, сшив из них верхнюю мантию, ему следует носить это грубое одеяние». ๕๗๙. 579. ‘‘นีจํ มนํ กริตฺวาน, สปทานํ กุลา กุลํ; ปิณฺฑิกาย จเร ภิกฺขุ, คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต. «Усмирив свой ум, бхиккху должен обходить дома один за другим в поисках подаяния, оберегая свои чувства и будучи хорошо сдержанным». ๕๘๐. 580. ‘‘ลูเขนปิ วา สนฺตุสฺเส, นาญฺญํ ปตฺเถ รสํ พหุํ; รเสสุ อนุคิทฺธสฺส, ฌาเน น รมตี มโน. «Ему следует довольствоваться даже грубой пищей, не желая иных изысканных вкусов или обильной еды. Ум того, кто привязан к вкусам, не находит радости в джхане». ๕๘๑. 581. ‘‘อปฺปิจฺโฉ เจว สนฺตุฏฺโฐ, ปวิวิตฺโต วเส มุนิ; อสํสฏฺโฐ คหฏฺเฐหิ, อนาคาเรหิ จูภยํ. «Мудрецу следует жить скромно, довольствуясь малым, в уединении, не смешиваясь ни с мирянами, ни с бездомными монахами». ๕๘๒. 582. ‘‘ยถา ชโฬ ว มูโค ว, อตฺตานํ ทสฺสเย ตถา; นาติเวลํ สมฺภาเสยฺย, สงฺฆมชฺฌมฺหิ ปณฺฑิโต. «Пусть мудрец держит себя так, словно он глуп или нем, и пусть он не говорит слишком долго посреди общины». ๕๘๓. 583. ‘‘น โส อุปวเท กญฺจิ, อุปฆาตํ วิวชฺชเย; สํวุโต ปาติโมกฺขสฺมึ, มตฺตญฺญู จสฺส โภชเน. «Ему не следует никого порицать, нужно избегать причинения вреда, быть сдержанным в соответствии с Патимоккхой и знать меру в еде». ๕๘๔. 584. ‘‘สุคฺคหีตนิมิตฺตสฺส, จิตฺตสฺสุปฺปาทโกวิโท; สมํ อนุยุญฺเชยฺย, กาเลน จ วิปสฺสนํ. «Хорошо усвоив объект сосредоточения, будучи искусным в успокоении ума, ему следует практиковать самадхи, а в надлежащее время — випассану». ๕๘๕. 585. ‘‘วีริยสาตจฺจสมฺปนฺโน, ยุตฺตโยโค สทา สิยา; น จ อปฺปตฺวา ทุกฺขนฺตํ, วิสฺสาสํ เอยฺย ปณฺฑิโต. «Обладая неослабным усердием, пусть он всегда пребывает в практике. Мудрому не следует успокаиваться, пока не достигнут конец страданий». ๕๘๖. 586. ‘‘เอวํ วิหรมานสฺส, สุทฺธิกามสฺส ภิกฺขุโน; ขียนฺติ อาสวา สพฺเพ, นิพฺพุติญฺจาธิคจฺฉตี’’ติ. «У бхиккху, живущего таким образом и стремящегося к чистоте, все омрачения угасают, и он достигает ниббаны». … อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร…. …Так воспел старец Упасена, сын Ванганты… ๗. (อปร)-โคตมตฺเถรคาถา 7. Другие стихи старца Готамы ๕๘๗. 587. ‘‘วิชาเนยฺย [Pg.306] สกํ อตฺถํ, อวโลเกยฺยาถ ปาวจนํ; ยญฺเจตฺถ อสฺส ปติรูปํ, สามญฺญํ อชฺฌุปคตสฺส. «Человеку следует понимать собственное благо и исследовать Слово Будды. Ему следует размышлять о том, что подобает тому, кто вступил на путь монашества». ๕๘๘. 588. ‘‘มิตฺตํ อิธ จ กลฺยาณํ, สิกฺขา วิปุลํ สมาทานํ; สุสฺสูสา จ ครูนํ, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Дружба с благородными людьми в этом учении, принятие обширных правил обучения и послушание учителям — всё это подобает шраману». ๕๘๙. 589. ‘‘พุทฺเธสุ สคารวตา, ธมฺเม อปจิติ ยถาภูตํ; สงฺเฆ จ จิตฺติกาโร, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Почтение к Буддам, истинное уважение к Дхамме и глубокое почтение к Сангхе — всё это подобает шраману». ๕๙๐. 590. ‘‘อาจารโคจเร ยุตฺโต, อาชีโว โสธิโต อคารยฺโห; จิตฺตสฺส จ สณฺฐปนํ, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Соблюдение надлежащего поведения и посещение подобающих мест, чистый и безупречный образ жизни, а также укрощение ума — всё это подобает шраману». ๕๙๑. 591. ‘‘จาริตฺตํ อถ วาริตฺตํ, อิริยาปถิยํ ปสาทนิยํ; อธิจิตฺเต จ อาโยโค, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Соблюдение правил поведения и избегание запретного, внушающие доверие манеры, а также преданность развитию высшего ума — всё это подобает шраману». ๕๙๒. 592. ‘‘อารญฺญกานิ เสนาสนานิ, ปนฺตานิ อปฺปสทฺทานิ; ภชิตพฺพานิ มุนินา, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Лесные жилища, уединённые и тихие, должны посещаться мудрецом — всё это подобает шраману». ๕๙๓. 593. ‘‘สีลญฺจ พาหุสจฺจญฺจ, ธมฺมานํ ปวิจโย ยถาภูตํ; สจฺจานํ อภิสมโย, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Нравственность, глубокие познания, истинное исследование явлений и постижение истин — всё это подобает шраману». ๕๙๔. 594. ‘‘ภาเวยฺย จ อนิจฺจนฺติ, อนตฺตสญฺญํ อสุภสญฺญญฺจ; โลกมฺหิ จ อนภิรตึ, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Ему следует развивать восприятие непостоянства, восприятие безличности, восприятие непривлекательности тела и неприятие всего мира — всё это подобает шраману». ๕๙๕. 595. ‘‘ภาเวยฺย จ โพชฺฌงฺเค, อิทฺธิปาทานิ อินฺทฺริยานิ พลานิ; อฏฺฐงฺคมคฺคมริยํ, เอตํ สมณสฺส ปติรูปํ. «Ему следует развивать факторы пробуждения, основы сверхнормальных сил, способности, силы и благородный Восьмеричный путь — всё это подобает шраману». ๕๙๖. 596. ‘‘ตณฺหํ ปชเหยฺย มุนิ, สมูลเก อาสเว ปทาเลยฺย; วิหเรยฺย วิปฺปมุตฺโต, เอตํ สมณสฺส ปติรูป’’นฺติ. «Мудрецу следует отбросить жажду, искоренить и разрушить все омрачения, и жить полностью освобождённым — всё это подобает шраману». … โคตโม เถโร…. …Так воспел старец Готама… ทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга десяток завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Содержание этой книги: กาฬุทายี จ โส เถโร, เอกวิหารี จ กปฺปิโน; จูฬปนฺถโก กปฺโป จ, อุปเสโน จ โคตโม; สตฺติเม ทสเก เถรา, คาถาโย เจตฺถ สตฺตตีติ. «Старцы Калудайи, Экавихари, Каппина, Чулапантхака, Каппа, Упасена и Готама — эти семь старцев упомянуты в Книге десяток, содержащей семьдесят стихов». ๑๑. เอกาทสนิปาโต 11. Книга одиннадцати ๑. สํกิจฺจตฺเถรคาถา 1. Стихи старца Санкиччи ๕๙๗. 597. ‘‘กึ [Pg.307] ตวตฺโถ วเน ตาต, อุชฺชุหาโนว ปาวุเส; เวรมฺภา รมณียา เต, ปวิเวโก หิ ฌายินํ. «Какая тебе польза от леса, дитя моё, подобного горе Уджджухана в сезон дождей? Разве приятны тебе ветры Верамбха? Ведь для медитирующего уединение — вот что желанно». ๕๙๘. 598. ‘‘ยถา อพฺภานิ เวรมฺโภ, วาโต นุทติ ปาวุเส; สญฺญา เม อภิกิรนฺติ, วิเวกปฏิสญฺญุตา. «Подобно тому как ветер Верамбха разгоняет тучи в сезон дождей, так и мои мысли, связанные с уединением, влекут меня к уединению». ๕๙๙. 599. ‘‘อปณฺฑโร อณฺฑสมฺภโว, สีวถิกาย นิเกตจาริโก; อุปฺปาทยเตว เม สตึ, สนฺเทหสฺมึ วิราคนิสฺสิตํ. Черный ворон, рожденный из яйца, обитающий на кладбище, пробуждает во мне памятование о теле, основанное на бесстрастии. ๖๐๐. 600. ‘‘ยญฺจ อญฺเญ น รกฺขนฺติ, โย จ อญฺเญ น รกฺขติ; ส เว ภิกฺขุ สุขํ เสติ, กาเมสุ อนเปกฺขวา. Тот бхиккху, которого другие не охраняют и который сам других не охраняет, воистину спит счастливо, будучи свободным от вожделения к чувственным удовольствиям. ๖๐๑. 601. ‘‘อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา, โคนงฺคุลมิคายุตา; อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. Эти скалы с чистой водой, широкими плоскими камнями, населенные обезьянами и оленями, покрытые водорослями, радуют меня. ๖๐๒. 602. ‘‘วสิตํ เม อรญฺเญสุ, กนฺทราสุ คุหาสุ จ; เสนาสเนสุ ปนฺเตสุ, วาฬมิคนิเสวิเต. Я жил в лесах, в ущельях и пещерах, в уединенных обителях, посещаемых хищными зверями. ๖๐๓. 603. ‘‘‘อิเม หญฺญนฺตุ วชฺฌนฺตุ, ทุกฺขํ ปปฺโปนฺตุ ปาณิโน’; สงฺกปฺปํ นาภิชานามิ, อนริยํ โทสสํหิตํ. «Пусть эти существа будут убиты, уничтожены, пусть они испытывают страдания» — я не помню за собой такого неблагородного намерения, связанного со злобой. ๖๐๔. 604. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา. Я почтил Учителя, исполнил учение Будды. Тяжелое бремя сброшено, жажда бытия полностью искоренена. ๖๐๕. 605. ‘‘ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย. Цель, ради которой я ушел из дома в бездомность, — эта цель мною достигнута: уничтожение всех оков. ๖๐๖. 606. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, นิพฺพิสํ ภตโก ยถา. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, подобно наемному работнику, ожидающему платы. ๖๐๗. 607. ‘‘นาภินนฺทามิ [Pg.308] มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, สมฺปชาโน ปติสฺสโต’’ติ. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, пребывая в осознанности и бдительности. … สํกิจฺโจ เถโร…. …Так тхера Санкичча [произнес эти стихи]… เอกาทสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга одиннадцати завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление: สํกิจฺจเถโร เอโกว, กตกิจฺโจ อนาสโว; เอกาทสนิปาตมฺหิ, คาถา เอกาทเสว จาติ. Один лишь тхера Санкичча, совершивший свое дело, без асав. В книге одиннадцати ровно одиннадцать стихов. ๑๒. ทฺวาทสกนิปาโต 12. Книга двенадцати ๑. สีลวตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Силавы ๖๐๘. 608. ‘‘สีลเมวิธ [Pg.309] สิกฺเขถ, อสฺมึ โลเก สุสิกฺขิตํ; สีลํ หิ สพฺพสมฺปตฺตึ, อุปนาเมติ เสวิตํ. В этом мире следует усердно упражняться в нравственности. Ибо соблюдаемая нравственность приносит всякое благополучие. ๖๐๙. 609. ‘‘สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี, ปตฺถยาโน ตโย สุเข; ปสํสํ วิตฺติลาภญฺจ, เปจฺจ สคฺเค ปโมทนํ. Мудрец, желающий трех видов счастья — похвалы, обретения богатства и радости на небесах после смерти — должен беречь нравственность. ๖๑๐. 610. ‘‘สีลวา หิ พหู มิตฺเต, สญฺญเมนาธิคจฺฉติ; ทุสฺสีโล ปน มิตฺเตหิ, ธํสเต ปาปมาจรํ. Ибо нравственный человек благодаря самообладанию обретает множество друзей. Безнравственный же, совершая зло, теряет друзей. ๖๑๑. 611. ‘‘อวณฺณญฺจ อกิตฺติญฺจ, ทุสฺสีโล ลภเต นโร; วณฺณํ กิตฺตึ ปสํสญฺจ, สทา ลภติ สีลวา. Безнравственный человек навлекает на себя порицание и дурную славу. Нравственный же всегда обретает доброе имя, славу и похвалу. ๖๑๒. 612. ‘‘อาทิ สีลํ ปติฏฺฐา จ, กลฺยาณานญฺจ มาตุกํ; ปมุขํ สพฺพธมฺมานํ, ตสฺมา สีลํ วิโสธเย. Нравственность — это начало, основа и мать всего благого, глава всех благих качеств. Поэтому следует очищать нравственность. ๖๑๓. 613. ‘‘เวลา จ สํวรํ สีลํ, จิตฺตสฺส อภิหาสนํ; ติตฺถญฺจ สพฺพพุทฺธานํ, ตสฺมา สีลํ วิโสธเย. Нравственность — это предел, сдерживание, то, что радует ум, и пристань для всех Будд. Поэтому следует очищать нравственность. ๖๑๔. 614. ‘‘สีลํ พลํ อปฺปฏิมํ, สีลํ อาวุธมุตฺตมํ; สีลมาภรณํ เสฏฺฐํ, สีลํ กวจมพฺภุตํ. Нравственность — это несравненная сила, нравственность — это высшее оружие, нравственность — это прекраснейшее украшение, нравственность — это чудесные доспехи. ๖๑๕. 615. ‘‘สีลํ เสตุ มเหสกฺโข, สีลํ คนฺโธ อนุตฺตโร; สีลํ วิเลปนํ เสฏฺฐํ, เยน วาติ ทิโสทิสํ. Нравственность — это великий мост, нравственность — это непревзойденный аромат, нравственность — это превосходная мазь, благоухание которой разносится во всех направлениях. ๖๑๖. 616. ‘‘สีลํ สมฺพลเมวคฺคํ, สีลํ ปาเถยฺยมุตฺตมํ; สีลํ เสฏฺโฐ อติวาโห, เยน ยาติ ทิโสทิสํ. Нравственность — это лучшая провизия, нравственность — это превосходный дорожный припас, нравственность — это лучший проводник, с которым благополучно идут во всех направлениях. ๖๑๗. 617. ‘‘อิเธว นินฺทํ ลภติ, เปจฺจาปาเย จ ทุมฺมโน; สพฺพตฺถ ทุมฺมโน พาโล, สีเลสุ อสมาหิโต. Глупец, не утвержденный в нравственности, порицаем уже в этом мире, а после смерти страдает в несчастных мирах; он несчастен повсюду. ๖๑๘. 618. ‘‘อิเธว กิตฺตึ ลภติ, เปจฺจ สคฺเค จ สุมฺมโน; สพฺพตฺถ สุมโน ธีโร, สีเลสุ สุสมาหิโต. Мудрец, утвержденный в нравственности, обретает славу в этом мире, а после смерти радуется на небесах; он счастлив повсюду. ๖๑๙. 619. ‘‘สีลเมว อิธ อคฺคํ, ปญฺญวา ปน อุตฺตโม; มนุสฺเสสุ จ เทเวสุ, สีลปญฺญาณโต ชย’’นฺติ. В этом мире нравственность — это высшее благо, но мудрый человек превосходит всех. Среди людей и богов побеждают благодаря нравственности и мудрости. … สีลโว เถโร…. …Так тхера Силава [произнес эти стихи]… ๒. สุนีตตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Суниты ๖๒๐. 620. ‘‘นีเจ [Pg.310] กุลมฺหิ ชาโตหํ, ทลิทฺโท อปฺปโภชโน; หีนกมฺมํ มมํ อาสิ, อโหสึ ปุปฺผฉฑฺฑโก. Я родился в низкой семье, был беден и недоедал. Мое занятие было низким — я был уборщиком увядших цветов. ๖๒๑. 621. ‘‘ชิคุจฺฉิโต มนุสฺสานํ, ปริภูโต จ วมฺภิโต; นีจํ มนํ กริตฺวาน, วนฺทิสฺสํ พหุกํ ชนํ. Люди презирали меня, унижали и оскорбляли. Смиряя свой ум, я кланялся многим людям. ๖๒๒. 622. ‘‘อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ; ปวิสนฺตํ มหาวีรํ, มคธานํ ปุรุตฺตมํ. Затем я увидел Пробужденного, великого героя, окруженного общиной бхиккху, входящего в Раджагаху, лучший город магадхов. ๖๒๓. 623. ‘‘นิกฺขิปิตฺวาน พฺยาภงฺคึ, วนฺทิตุํ อุปสงฺกมึ; มเมว อนุกมฺปาย, อฏฺฐาสิ ปุริสุตฺตโม. Сбросив свое коромысло, я подошел, чтобы поклониться Ему. Из сострадания ко мне Величайший из мужей остановился. ๖๒๔. 624. ‘‘วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท, เอกมนฺตํ ฐิโต ตทา; ปพฺพชฺชํ อหมายาจึ, สพฺพสตฺตานมุตฺตมํ. Поклонившись стопам Учителя, я встал в стороне и попросил о принятии в монахи у Того, кто превосходит всех существ. ๖๒๕. 625. ‘‘ตโต การุณิโก สตฺถา, สพฺพโลกานุกมฺปโก; ‘เอหิ ภิกฺขู’ติ มํ อาห, สา เม อาสูปสมฺปทา. Тогда сострадательный Учитель, сочувствующий всему миру, сказал мне: «Приди, бхиккху!» Это и стало моим полным посвящением. ๖๒๖. 626. ‘‘โสหํ เอโก อรญฺญสฺมึ, วิหรนฺโต อตนฺทิโต; อกาสึ สตฺถุวจนํ, ยถา มํ โอวที ชิโน. И вот я, живя один в лесу, неустанно следовал слову Учителя, как наставлял меня Победитель. ๖๒๗. 627. ‘‘รตฺติยา ปฐมํ ยามํ, ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ; รตฺติยา มชฺฌิมํ ยามํ, ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ ; รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม, ตโมขนฺธํ ปทาลยึ. В первую стражу ночи я вспомнил свои прошлые жизни. Во вторую стражу ночи я очистил божественное око. В третью стражу ночи я рассеял тьму невежества. ๖๒๘. 628. ‘‘ตโต รตฺยา วิวสาเน, สูริยสฺสุคฺคมนํ ปติ; อินฺโท พฺรหฺมา จ อาคนฺตฺวา, มํ นมสฺสึสุ ปญฺชลี. Затем, на исходе ночи, перед восходом солнца, Индра и Брахма пришли и, сложив ладони, поклонились мне: ๖๒๙. 629. ‘‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม; ยสฺส เต อาสวา ขีณา, ทกฺขิเณยฺโยสิ มาริส’. «Поклон тебе, благородный муж! Поклон тебе, величайший из мужей! Твои асавы уничтожены, о почтенный, ты достоин даров!» ๖๓๐. 630. ‘‘ตโต ทิสฺวาน มํ สตฺถา, เทวสงฺฆปุรกฺขตํ; สิตํ ปาตุกริตฺวาน, อิมมตฺถํ อภาสถ. Увидев меня, окруженного сонмом богов, Учитель улыбнулся и произнес следующее: ๖๓๑. 631. ‘‘‘ตเปน [Pg.311] พฺรหฺมจริเยน, สํยเมน ทเมน จ; เอเตน พฺราหฺมโณ โหติ, เอตํ พฺราหฺมณมุตฺตม’’’นฺติ. «Благодаря самоограничению, святой жизни, самообладанию и обузданию чувств человек становится брахманом. Это и есть высший брахман». … สุนีโต เถโร…. …Так тхера Сунита [произнес эти стихи]… ทฺวาทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга двенадцати завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление: สีลวา จ สุนีโต จ, เถรา ทฺเว เต มหิทฺธิกา; ทฺวาทสมฺหิ นิปาตมฺหิ, คาถาโย จตุวีสตีติ. Тхеры Силава и Сунита — два великих обладателя сверхъестественных сил. В книге двенадцати содержится двадцать четыре стиха. ๑๓. เตรสนิปาโต 13. Книга тринадцати ๑. โสณโกฬิวิสตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Соны Коливисы ๖๓๒. 632. ‘‘ยาหุ [Pg.312] รฏฺเฐ สมุกฺกฏฺโฐ, รญฺโญ องฺคสฺส ปทฺธคู ; สฺวาชฺช ธมฺเมสุ อุกฺกฏฺโฐ, โสโณ ทุกฺขสฺส ปารคู. Тот, кто некогда был знатным и богатым в стране, приближенным царя Анги, ныне Сона превосходен в Дхамме и достиг конца страданий. ๖๓๓. 633. ‘‘ปญฺจ ฉินฺเท ปญฺจ ชเห, ปญฺจ จุตฺตริ ภาวเย; ปญฺจสงฺคาติโค ภิกฺขุ, โอฆติณฺโณติ วุจฺจติ. Пусть он отсечет пять, оставит пять и взрастит еще пять. Бхиккху, преодолевший пять привязанностей, зовется переправившимся через поток. ๖๓๔. 634. ‘‘อุนฺนฬสฺส ปมตฺตสฺส, พาหิราสสฺส ภิกฺขุโน; สีลํ สมาธิ ปญฺญา จ, ปาริปูรึ น คจฺฉติ. У бхиккху, который высокомерен, небрежен и устремлен к внешнему, нравственность, сосредоточение и мудрость не достигают полноты. ๖๓๕. 635. ‘‘ยญฺหิ กิจฺจํ อปวิทฺธํ, อกิจฺจํ ปน กรียติ; อุนฺนฬานํ ปมตฺตานํ, เตสํ วฑฺฒนฺติ อาสวา. Ибо то, что должно быть сделано, заброшено, а то, чего делать не следует, совершается. У высокомерных и небрежных бхиккху увеличиваются асавы. ๖๓๖. 636. ‘‘เยสญฺจ สุสมารทฺธา, นิจฺจํ กายคตา สติ; อกิจฺจํ เต น เสวนฺติ, กิจฺเจ สาตจฺจการิโน; สตานํ สมฺปชานานํ, อตฺถํ คจฺฉนฺติ อาสวา. У тех же, кто постоянно и усердно практикует памятование о теле, не делают того, чего делать не следует, и всегда прилежны в том, что должно быть сделано. У этих осознанных и бдительных бхиккху асавы угасают. ๖๓๗. 637. ‘‘อุชุมคฺคมฺหิ อกฺขาเต, คจฺฉถ มา นิวตฺตถ; อตฺตนา โจทยตฺตานํ, นิพฺพานมภิหารเย. Идите по прямому пути, который был указан, не поворачивайте назад. Побуждая себя сами, стремитесь к Ниббане. ๖๓๘. 638. ‘‘อจฺจารทฺธมฺหิ วีริยมฺหิ, สตฺถา โลเก อนุตฺตโร; วีโณปมํ กริตฺวา เม, ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา; ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, วิหาสึ สาสเน รโต. Когда мое усердие было чрезмерным, непревзойденный в мире Учитель, Обладающий Оком, проповедал мне Дхамму, приведя сравнение с лютней. Выслушав Его слово, я пребывал, радуясь учению. ๖๓๙. 639. ‘‘สมถํ ปฏิปาเทสึ, อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Я привел ум к умиротворению ради достижения высшей цели. Три знания обретены, учение Будды исполнено. ๖๔๐. 640. ‘‘เนกฺขมฺเม อธิมุตฺตสฺส, ปวิเวกญฺจ เจตโส; อพฺยาปชฺฌาธิมุตฺตสฺส, อุปาทานกฺขยสฺส จ. У того, кто устремлен к отречению, к уединению ума, устремлен к не-злобе и к уничтожению цепляния, ๖๔๑. 641. ‘‘ตณฺหกฺขยาธิมุตฺตสฺส, อสมฺโมหญฺจ เจตโส; ทิสฺวา อายตนุปฺปาทํ, สมฺมา จิตฺตํ วิมุจฺจติ. устремлен к уничтожению жажды и к не-заблуждению ума, — у того, кто видит возникновение и исчезновение сфер чувств, ум полностью освобождается. ๖๔๒. 642. ‘‘ตสฺส สมฺมา วิมุตฺตสฺส, สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน; กตสฺส ปฏิจโย นตฺถิ, กรณียํ น วิชฺชติ. У этого полностью освобожденного бхиккху с умиротворенным умом нет накопления содеянного, и ему больше нечего совершать. ๖๔๓. 643. ‘‘เสโล [Pg.313] ยถา เอกฆโน, วาเตน น สมีรติ; เอวํ รูปา รสา สทฺทา, คนฺธา ผสฺสา จ เกวลา. Подобно тому как цельная скала не колеблется от ветра, так и формы, вкусы, звуки, запахи и прикосновения в полной мере ๖๔๔. 644. ‘‘อิฏฺฐา ธมฺมา อนิฏฺฐา จ, นปฺปเวเธนฺติ ตาทิโน; ฐิตํ จิตฺตํ วิสญฺญุตฺตํ, วยญฺจสฺสานุปสฺสตี’’ติ. приятные и неприятные явления не могут поколебать Такого. Его ум стоек и свободен от привязанностей, и он созерцает их угасание. … โสโณ โกฬิวิโส เถโร…. …Так сказал тхера Сона Коливиса. เตรสนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга тринадцати стихов окончена. ตตฺรุทฺทานํ – Содержание книги: โสโณ โกฬิวิโส เถโร, เอโกเยว มหิทฺธิโก; เตรสมฺหิ นิปาตมฺหิ, คาถาโย เจตฺถ เตรสาติ. Тхера Сона Коливиса, единственный обладающий великим могуществом; в Книге тринадцати стихов содержится тринадцать строф. ๑๔. จุทฺทสกนิปาโต 14. Книга четырнадцати стихов ๑. ขทิรวนิยเรวตตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Реваты из Кхадиравании ๖๔๕. 645. ‘‘ยทา [Pg.314] อหํ ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; นาภิชานามิ สงฺกปฺปํ, อนริยํ โทสสํหิตํ. «С тех пор как я ушёл из дома в бездомную жизнь, я не помню за собой ни одного неблагородного намерения, сопряжённого со злобой. ๖๔๖. 646. ‘‘‘อิเม หญฺญนฺตุ วชฺฌนฺตุ, ทุกฺขํ ปปฺโปนฺตุ ปาณิโน’; สงฺกปฺปํ นาภิชานามิ, อิมสฺมึ ทีฆมนฺตเร. «Пусть эти существа будут убиты, пусть их свяжут, пусть они претерпевают страдания» — за всё это долгое время я не помню у себя подобного намерения. ๖๔๗. 647. ‘‘เมตฺตญฺจ อภิชานามิ, อปฺปมาณํ สุภาวิตํ; อนุปุพฺพํ ปริจิตํ, ยถา พุทฺเธน เทสิตํ. Я знаю за собой лишь безграничную, хорошо развитую доброжелательность (метту), взращиваемую постепенно, как тому учил Будда. ๖๔๘. 648. ‘‘สพฺพมิตฺโต สพฺพสโข, สพฺพภูตานุกมฺปโก; เมตฺตจิตฺตญฺจ ภาเวมิ, อพฺยาปชฺชรโต สทา. Я друг для всех, товарищ для всех, сострадателен ко всем существам. Я развиваю разум, полный доброжелательности, всегда радуясь невреждению. ๖๔๙. 649. ‘‘อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, จิตฺตํ อาโมทยามหํ; พฺรหฺมวิหารํ ภาเวมิ, อกาปุริสเสวิตํ. Я радую свой разум — непоколебимый, невозмутимый. Я развиваю божественные обители (брахмавихары), которые не могут быть освоены низкими людьми. ๖๕๐. 650. ‘‘อวิตกฺกํ สมาปนฺโน, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก; อริเยน ตุณฺหีภาเวน, อุเปโต โหติ ตาวเท. Достигнув состояния без примысливания (виттакки), ученик Всепросветлённого в тот же миг обретает благородное безмолвие. ๖๕๑. 651. ‘‘ยถาปิ ปพฺพโต เสโล, อจโล สุปฺปติฏฺฐิโต; เอวํ โมหกฺขยา ภิกฺขุ, ปพฺพโตว น เวธติ. Подобно тому как каменная гора неподвижна и прочно стоит, так и монах благодаря уничтожению заблуждения (мохи) не колеблется, подобно горе. ๖๕๒. 652. ‘‘อนงฺคณสฺส โปสสฺส, นิจฺจํ สุจิคเวสิโน; วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส, อพฺภมตฺตํว ขายติ. Для человека без пороков, постоянно ищущего чистоты, даже зло размером с кончик волоса кажется огромным, как грозовое облако. ๖๕๓. 653. ‘‘นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ, คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ; เอวํ โคเปถ อตฺตานํ, ขโณ โว มา อุปจฺจคา. Как пограничный город охраняется изнутри и снаружи, так и вы охраняйте себя. Пусть этот благоприятный миг не упустится вами. ๖๕๔. 654. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, นิพฺพิสํ ภตโก ยถา. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, подобно наёмному работнику, ждущему окончания дня. ๖๕๕. 655. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ…เป… สมฺปชาโน ปติสฺสโต. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, будучи осознанным и бдительным. ๖๕๖. 656. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา. Я послужил Учителю, исполнил учение Будды. Тяжёлое бремя сброшено, проводник к новому бытию (бхаванетти) вырван с корнем. ๖๕๗. 657. ‘‘ยสฺส [Pg.315] จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย. Цель, ради которой я ушёл из дома в бездомную жизнь, достигнута мной — уничтожены все оковы (саньёджаны). ๖๕๘. 658. ‘‘สมฺปาเทถปฺปมาเทน, เอสา เม อนุสาสนี; หนฺทาหํ ปรินิพฺพิสฺสํ, วิปฺปมุตฺโตมฺหิ สพฺพธี’’ติ. Стремитесь же прилежно (аппадамена) — таково моё наставление. Вот, я ухожу в окончательное освобождение (париниббану), я полностью освободился от всего». … ขทิรวนิยเรวโต เถโร…. …Так сказал тхера Ревата из Кхадиравании. ๒. โคทตฺตตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Годатты ๖๕๙. 659. ‘‘ยถาปิ ภทฺโท อาชญฺโญ, ธุเร ยุตฺโต ธุรสฺสโห ; มถิโต อติภาเรน, สํยุคํ นาติวตฺตติ. Подобно тому как благородный, породистый бык, запряжённый в ярмо и способный нести бремя, даже будучи изнурённым чрезмерной ношей, не сбрасывает своё ярмо, ๖๖๐. 660. ‘‘เอวํ ปญฺญาย เย ติตฺตา, สมุทฺโท วารินา ยถา; น ปเร อติมญฺญนฺติ, อริยธมฺโมว ปาณินํ. так и те, кто преисполнен мудрости (паньи), подобно океану, полному воды, не презирают других. Таков благородный закон (ариядхамма) для живых существ. ๖๖๑. 661. ‘‘กาเล กาลวสํ ปตฺตา, ภวาภววสํ คตา; นรา ทุกฺขํ นิคจฺฉนฺติ, เตธ โสจนฺติ มาณวา. Со временем подпадая под власть времени, переходя от одного существования к другому, люди приходят к страданию; и здесь они скорбят, о люди! ๖๖๒. 662. ‘‘อุนฺนตา สุขธมฺเมน, ทุกฺขธมฺเมน โจนตา; ทฺวเยน พาลา หญฺญนฺติ, ยถาภูตํ อทสฺสิโน. Возвышаясь при благоприятных обстоятельствах и унывая при неблагоприятных, глупцы, не видящие вещи как они есть, сокрушаются под воздействием этих двух крайностей. ๖๖๓. 663. ‘‘เย จ ทุกฺเข สุขสฺมิญฺจ, มชฺเฌ สิพฺพินิมจฺจคู; ฐิตา เต อินฺทขีโลว, น เต อุนฺนตโอนตา. Те же, кто превзошёл швею-вожделение (сиббини) посреди страдания, счастья и нейтрального состояния, стоят непоколебимо, как городской столп (индакхила), и не возвышаются, и не унывают. ๖๖๔. 664. ‘‘น เหว ลาเภ นาลาเภ, น ยเส น จ กิตฺติยา; น นินฺทายํ ปสํสาย, น เต ทุกฺเข สุขมฺหิ. Они не колеблются ни при приобретении, ни при потере, ни при славе, ни при бесчестии, ни при порицании, ни при похвале, ни в страдании, ни в счастье. ๖๖๕. 665. ‘‘สพฺพตฺถ เต น ลิมฺปนฺติ, อุทพินฺทุว โปกฺขเร; สพฺพตฺถ สุขิตา ธีรา, สพฺพตฺถ อปราชิตา. Они ни к чему не привязываются, подобно капле воды на листе лотоса. Мудрецы счастливы повсюду, повсюду они непобедимы. ๖๖๖. 666. ‘‘ธมฺเมน จ อลาโภ โย, โย จ ลาโภ อธมฺมิโก; อลาโภ ธมฺมิโก เสยฺโย, ยํ เจ ลาโภ อธมฺมิโก. Праведная потеря лучше, чем неправедное приобретение. Праведная потеря превосходна, тогда как неправедное приобретение не несёт блага. ๖๖๗. 667. ‘‘ยโส จ อปฺปพุทฺธีนํ, วิญฺญูนํ อยโส จ โย; อยโสว เสยฺโย วิญฺญูนํ, น ยโส อปฺปพุทฺธินํ. Славы маломудрых и безвестность мудрых — безвестность мудрых лучше, а слава маломудрых не несёт блага. ๖๖๘. 668. ‘‘ทุมฺเมเธหิ [Pg.316] ปสํสา จ, วิญฺญูหิ ครหา จ ยา; ครหาว เสยฺโย วิญฺญูหิ, ยํ เจ พาลปฺปสํสนา. Похвала от глупцов и порицание от мудрых — порицание от мудрых лучше, чем похвала от глупцов. ๖๖๙. 669. ‘‘สุขญฺจ กามมยิกํ, ทุกฺขญฺจ ปวิเวกิยํ; ปวิเวกทุกฺขํ เสยฺโย, ยํ เจ กามมยํ สุขํ. Удовольствие, рождённое чувственностью, и трудность, рождённая уединением — трудность уединения лучше, чем удовольствие, рождённое чувственностью. ๖๗๐. 670. ‘‘ชีวิตญฺจ อธมฺเมน, ธมฺเมน มรณญฺจ ยํ; มรณํ ธมฺมิกํ เสยฺโย, ยํ เจ ชีเว อธมฺมิกํ. Жизнь неправедная и смерть праведная — праведная смерть лучше, чем неправедная жизнь. ๖๗๑. 671. ‘‘กามโกปปฺปหีนา เย, สนฺตจิตฺตา ภวาภเว; จรนฺติ โลเก อสิตา, นตฺถิ เตสํ ปิยาปิยํ. Те, кто отбросил чувственное вожделение и гнев, чей разум умиротворён, кто странствует в мире независимым в различных состояниях бытия — у них нет ни приятного, ни неприятного. ๖๗๒. 672. ‘‘ภาวยิตฺวาน โพชฺฌงฺเค, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ; ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ, ปรินิพฺพนฺตินาสวา’’ติ. Развив факторы просветления (бодджханги), способности (индрии) и силы (балы), достигнув высочайшего покоя, они уходят в париниббану, свободные от омрачений (асав). … โคทตฺโต เถโร…. …Так сказал тхера Годатта. จุทฺทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга четырнадцати стихов окончена. ตตฺรุทฺทานํ – Содержание книги: เรวโต เจว โคทตฺโต, เถรา ทฺเว เต มหิทฺธิกา; จุทฺทสมฺหิ นิปาตมฺหิ, คาถาโย อฏฺฐวีสตีติ. Ревата и Годатта — эти два тхеры обладают великим могуществом. В Книге четырнадцати стихов содержится двадцать восемь строф. ๑๕. โสฬสกนิปาโต 15. Книга шестнадцати стихов ๑. อญฺญาสิโกณฺฑญฺญตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Аньяси Конданньи ๖๗๓. 673. ‘‘เอส [Pg.317] ภิยฺโย ปสีทามิ, สุตฺวา ธมฺมํ มหารสํ; วิราโค เทสิโต ธมฺโม, อนุปาทาย สพฺพโส. «Я обретаю ещё большую веру, услышав Дхамму великого вкуса. Преподана Дхамма бесстрастия (вирага), ведущая к полному нецеплянию». ๖๗๔. 674. ‘‘พหูนิ โลเก จิตฺรานิ, อสฺมึ ปถวิมณฺฑเล; มเถนฺติ มญฺเญ สงฺกปฺปํ, สุภํ ราคูปสํหิตํ. В этом мире, на этом земном круге, есть много прекрасного. Мне кажется, они будоражат мысли о привлекательном, сопряжённые со страстью. ๖๗๕. 675. ‘‘รชมุหตญฺจ วาเตน, ยถา เมโฆปสมฺมเย; เอวํ สมฺมนฺติ สงฺกปฺปา, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ. Подобно тому как дождевое облако усмиряет пыль, поднятую ветром, так и мысли утихают, когда человек видит всё с помощью мудрости. ๖๗๖. 676. ‘‘สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจาติ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ; อถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺเข, เอส มคฺโค วิสุทฺธิยา. «Все обусловленные явления (санкхары) непостоянны» — когда видят это с помощью мудрости, тогда разочаровываются в страдании. Это путь к очищению. ๖๗๗ . ‘‘สพฺเพ สงฺขารา ทุกฺขาติ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติอถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺเข, เอส มคฺโค วิสุทฺธิยา. «Все обусловленные явления (санкхары) болезненны» — когда видят это с помощью мудрости, тогда разочаровываются в страдании. Это путь к очищению. ๖๗๘. 678. ‘‘สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาติ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ; อถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺเข, เอส มคฺโค วิสุทฺธิยา. «Все явления (дхаммы) безличны» — когда видят это с помощью мудрости, тогда разочаровываются в страдании. Это путь к очищению. ๖๗๙. 679. ‘‘พุทฺธานุพุทฺโธ โย เถโร, โกณฺฑญฺโญ ติพฺพนิกฺกโม; ปหีนชาติมรโณ, พฺรหฺมจริยสฺส เกวลี. Тхера Конданья, последовавший за Буддой в познании, обладающий великим усердием, отбросивший рождение и смерть, полностью завершил святую жизнь (брахмачарью). ๖๘๐. 680. ‘‘โอฆปาโส ทฬฺหขิโล, ปพฺพโต ทุปฺปทาลโย; เฉตฺวา ขิลญฺจ ปาสญฺจ, เสลํ เภตฺวาน ทุพฺภิทํ; ติณฺโณ ปารงฺคโต ฌายี, มุตฺโต โส มารพนฺธนา. Разорвав путы потоков (огха) и крепкие колючки ума, сокрушив труднопреодолимую скалу неведения, переправившись на другой берег, погружённый в медитацию (джхану), он освободился от оков Мары. ๖๘๑. 681. ‘‘อุทฺธโต จปโล ภิกฺขุ, มิตฺเต อาคมฺม ปาปเก; สํสีทติ มโหฆสฺมึ, อูมิยา ปฏิกุชฺชิโต. Возбуждённый и легкомысленный монах, полагаясь на дурных друзей, тонет в великом потоке, захлестнутый волнами. ๖๘๒. 682. ‘‘อนุทฺธโต อจปโล, นิปโก สํวุตินฺทฺริโย; กลฺยาณมิตฺโต เมธาวี, ทุกฺขสฺสนฺตกโร สิยา. Невозбуждённый, нелегкомысленный, мудрый, с обузданными чувствами, имеющий благородных друзей и наделённый разумом, он положит конец страданию. ๖๘๓. 683. ‘‘กาลปพฺพงฺคสงฺกาโส, กิโส ธมนิสนฺถโต; มตฺตญฺญู อนฺนปานสฺมึ, อทีนมนโส นโร. Похожий на сухой сучок, худой, покрытый сетью вен, знающий меру в еде и питье, этот человек обладает неунывающим разумом. ๖๘๔. 684. ‘‘ผุฏฺโฐ ฑํเสหิ มกเสหิ, อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน; นาโค สงฺคามสีเสว, สโต ตตฺราธิวาสเย. Атакуемый слепнями и комарами в глухом лесу, он должен терпеливо переносить это, будучи осознанным, подобно боевому слону в авангарде сражения. ๖๘๕. 685. ‘‘นาภินนฺทามิ [Pg.318] มรณํ…เป… นิพฺพิสํ ภตโก ยถา. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, подобно наёмному работнику, ждущему окончания дня. ๖๘๖. 686. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ…เป… สมฺปชาโน ปติสฺสโต. Я не радуюсь смерти, я не радуюсь жизни. Я лишь ожидаю своего времени, будучи осознанным и бдительным. ๖๘๗. 687. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา…เป… ภวเนตฺติ สมูหตา. Я послужил Учителю, исполнил учение Будды. Тяжёлое бремя сброшено, проводник к новому бытию (бхаванетти) вырван с корнем. ๖๘๘. 688. ‘‘ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, กึ เม สทฺธิวิหารินา’’ติ. Цель, ради которой я ушёл из дома в бездомную жизнь, достигнута мной. Какая мне польза от этого ученика (сожителя)? … อญฺญาสิโกณฺฑญฺโญ เถโร…. …Так сказал тхера Аньяси Конданнья. ๒. อุทายิตฺเถรคาถา 2. Стихи тхеры Удайи ๖๘๙. 689. ‘‘มนุสฺสภูตํ สมฺพุทฺธํ, อตฺตทนฺตํ สมาหิตํ; อิริยมานํ พฺรหฺมปเถ, จิตฺตสฺสูปสเม รตํ. Пробужденного, явившегося в облике человека, укротившего себя, сосредоточенного, шествующего по пути Брахмы, находящего радость в умиротворении ума, ๖๙๐. 690. ‘‘ยํ มนุสฺสา นมสฺสนฺติ, สพฺพธมฺมาน ปารคุํ; เทวาปิ ตํ นมสฺสนฺติ, อิติ เม อรหโต สุตํ. Которому поклоняются люди, постигшему предел всех дхамм, Ему поклоняются и боги — так я слышал от Араханта. ๖๙๑. 691. ‘‘สพฺพสํโยชนาตีตํ, วนา นิพฺพนมาคตํ; กาเมหิ เนกฺขมฺมรตํ, มุตฺตํ เสลาว กญฺจนํ. Преодолевшего все оковы, вышедшего из леса [страстей] к свободе [ниббане], находящего радость в отречении от чувственных удовольствий, подобного золоту, очищенному от руды, ๖๙๒. 692. ‘‘ส เว อจฺจรุจิ นาโค, หิมวาวญฺเญ สิลุจฺจเย; สพฺเพสํ นาคนามานํ, สจฺจนาโม อนุตฺตโร. Этот великий Наг воистину сияет, подобно Гималаям, возвышающимся над другими горами; среди всех, кто зовется нагами, Он — несравненный, истинно носящий это имя. ๖๙๓. 693. ‘‘นาคํ โว กิตฺตยิสฺสามิ, น หิ อาคุํ กโรติ โส; โสรจฺจํ อวิหึสา จ, ปาทา นาคสฺส เต ทุเว. Я поведаю вам о Наге: Он не совершает никакого зла, потому Он и зовется Нагом. Кротость и ненасилие — вот две ноги этого Нага. ๖๙๔. 694. ‘‘สติ จ สมฺปชญฺญญฺจ, จรณา นาคสฺส เตปเร; สทฺธาหตฺโถ มหานาโค, อุเปกฺขาเสตทนฺตวา. Осознанность и ясное понимание — другие две ноги этого Нага. Вера — хобот этого великого Нага, а беспристрастие — его белые бивни. ๖๙๕. 695. ‘‘สติ คีวา สิโร ปญฺญา, วีมํสา ธมฺมจินฺตนา; ธมฺมกุจฺฉิสมาวาโส, วิเวโก ตสฺส วาลธิ. Осознанность — его шея, мудрость — голова, исследование и размышление о Дхамме — его разум; Дхамма — его утроба, а уединение — его хвост. ๖๙๖. 696. ‘‘โส ฌายี อสฺสาสรโต, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิโต; คจฺฉํ สมาหิโต นาโค, ฐิโต นาโค สมาหิโต. Этот Наг медитирует, находя радость в покое ниббаны, глубоко сосредоточенный внутри себя. Идя, этот Наг сосредоточен; стоя, этот Наг сосредоточен. ๖๙๗. 697. ‘‘สยํ สมาหิโต นาโค, นิสินฺโนปิ สมาหิโต; สพฺพตฺถ สํวุโต นาโค, เอสา นาคสฺส สมฺปทา. Лежа, этот Наг сосредоточен; сидя, он также сосредоточен. Во всем этот Наг сдержан — в этом и состоит совершенство Нага. ๖๙๘. 698. ‘‘ภุญฺชติ [Pg.319] อนวชฺชานิ, สาวชฺชานิ น ภุญฺชติ; ฆาสมจฺฉาทนํ ลทฺธา, สนฺนิธึ ปริวชฺชยํ. Он вкушает безупречную пищу и не вкушает пищу предосудительную. Получая пищу и одежду, он избегает их накопления. ๖๙๙. 699. ‘‘สํโยชนํ อณุํ ถูลํ, สพฺพํ เฉตฺวาน พนฺธนํ; เยน เยเนว คจฺฉติ, อนปกฺโขว คจฺฉติ. Разорвав все оковы и путы, малые и большие, куда бы он ни направлялся, он идет без всякой привязанности. ๗๐๐. 700. ‘‘ยถาปิ อุทเก ชาตํ, ปุณฺฑรีกํ ปวฑฺฒติ; โนปลิปฺปติ โตเยน, สุจิคนฺธํ มโนรมํ. Подобно тому как белый лотос, рожденный в воде, растет в ней, но не смачивается водой, оставаясь благоуханным и прекрасным, ๗๐๑. 701. ‘‘ตเถว จ โลเก ชาโต, พุทฺโธ โลเก วิหรติ; โนปลิปฺปติ โลเกน, โตเยน ปทุมํ ยถา. Точно так же и Будда, рожденный в мире, пребывает в мире, но не оскверняется миром, подобно лотосу, не смачиваемому водой. ๗๐๒. 702. ‘‘มหาคินิ ปชฺชลิโต, อนาหาโรปสมฺมติ; องฺคาเรสุ จ สนฺเตสุ, นิพฺพุโตติ ปวุจฺจติ. Ярко пылающий великий огонь угасает, когда нет топлива; когда угли остыли, его называют угасшим. ๗๐๓. 703. ‘‘อตฺถสฺสายํ วิญฺญาปนี, อุปมา วิญฺญูหิ เทสิตา; วิญฺญิสฺสนฺติ มหานาคา, นาคํ นาเคน เทสิตํ. Это сравнение, разъясняющее смысл, было провозглашено мудрыми. Великие Наги поймут это учение о Наге, провозглашенное Нагом. ๗๐๔. 704. ‘‘วีตราโค วีตโทโส, วีตโมโห อนาสโว; สรีรํ วิชหํ นาโค, ปรินิพฺพิสฺสตฺยนาสโว’’ติ. Свободный от страсти, свободный от злобы, свободный от заблуждения, лишенный влечений — этот Наг, оставляя тело, уйдет в окончательную ниббану, свободный от влечений. … อุทายี เถโร…. …Старец Удайи… โสฬสกนิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга шестнадцати стихов окончена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление книги: โกณฺฑญฺโญ จ อุทายี จ, เถรา ทฺเว เต มหิทฺธิกา; โสฬสมฺหิ นิปาตมฺหิ, คาถาโย ทฺเว จ ตึส จาติ. Конданья и Удайи — эти два старца, обладающие великой силой. В книге шестнадцати стихов содержится тридцать два стиха. ๑๖. วีสตินิปาโต 16. Книга двадцати стихов ๑. อธิมุตฺตตฺเถรคาถา 1. Стихи старца Адхимутты ๗๐๕. 705. ‘‘ยญฺญตฺถํ [Pg.320] วา ธนตฺถํ วา, เย หนาม มยํ ปุเร; อวเสสํ ภยํ โหติ, เวธนฺติ วิลปนฺติ จ. Прежде, когда мы убивали существ ради жертвоприношения или ради наживы, у них возникал страх смерти; они трепетали и плакали. ๗๐๖. 706. ‘‘ตสฺส เต นตฺถิ ภีตตฺตํ, ภิยฺโย วณฺโณ ปสีทติ; กสฺมา น ปริเทเวสิ, เอวรูเป มหพฺภเย. У тебя же нет страха, напротив, твое лицо сияет еще больше. Почему ты не плачешь перед лицом столь великой опасности? ๗๐๗. 707. ‘‘นตฺถิ เจตสิกํ ทุกฺขํ, อนเปกฺขสฺส คามณิ; อติกฺกนฺตา ภยา สพฺเพ, ขีณสํโยชนสฺส เว. О предводитель разбойников! У того, кто лишен привязанности, нет умственного страдания. Для того, чьи оковы уничтожены, все страхи воистину остались позади. ๗๐๘. 708. ‘‘ขีณาย ภวเนตฺติยา, ทิฏฺเฐ ธมฺเม ยถาตเถ; น ภยํ มรเณ โหติ, ภารนิกฺเขปเน ยถา. С уничтожением тяги к существованию, когда истина постигнута в этой самой жизни, страха перед смертью нет, подобно тому как нет страха при сбрасывании тяжелой ноши. ๗๐๙. 709. ‘‘สุจิณฺณํ พฺรหฺมจริยํ เม, มคฺโค จาปิ สุภาวิโต; มรเณ เม ภยํ นตฺถิ, โรคานมิว สงฺขเย. Святая жизнь хорошо пройдена мной, и Благородный Путь хорошо развит. У меня нет страха перед смертью, подобно тому как радуются прекращению болезней. ๗๑๐. 710. ‘‘สุจิณฺณํ พฺรหฺมจริยํ เม, มคฺโค จาปิ สุภาวิโต; นิรสฺสาทา ภวา ทิฏฺฐา, วิสํ ปิตฺวาว ฉฑฺฑิตํ. Святая жизнь хорошо пройдена мной, и Благородный Путь хорошо развит. Я вижу, что существования лишены всякого удовольствия, подобно выпитому яду, который был извергнут наружу. ๗๑๑. 711. ‘‘ปารคู อนุปาทาโน, กตกิจฺโจ อนาสโว; ตุฏฺโฐ อายุกฺขยา โหติ, มุตฺโต อาฆาตนา ยถา. Достигший иного берега, лишенный цепляния, сделавший то, что должно быть сделано, свободный от влечений, радуется исчерпанию жизни, подобно тому, кто спасся с места казни. ๗๑๒. 712. ‘‘อุตฺตมํ ธมฺมตํ ปตฺโต, สพฺพโลเก อนตฺถิโก; อาทิตฺตาว ฆรา มุตฺโต, มรณสฺมึ น โสจติ. Достигший высшего состояния Дхаммы, не имеющий желаний во всем мире, не скорбит о смерти, подобно тому, кто спасся из горящего дома. ๗๑๓. 713. ‘‘ยทตฺถิ สงฺคตํ กิญฺจิ, ภโว วา ยตฺถ ลพฺภติ; สพฺพํ อนิสฺสรํ เอตํ, อิติ วุตฺตํ มเหสินา. Все обусловленное, что существует, или любое существование, где бы оно ни обреталось — все это неподвластно нам, так сказал Великий Мудрец. ๗๑๔. 714. ‘‘โย ตํ ตถา ปชานาติ, ยถา พุทฺเธน เทสิตํ; น คณฺหาติ ภวํ กิญฺจิ, สุตตฺตํว อโยคุฬํ. Кто понимает это так, как проповедано Буддой, тот не цепляется ни за какое существование, подобно тому как не берут руками раскаленный железный шар. ๗๑๕. 715. ‘‘น เม โหติ ‘อโหสิ’นฺติ, ‘ภวิสฺส’นฺติ น โหติ เม; สงฺขารา วิคมิสฺสนฺติ, ตตฺถ กา ปริเทวนา. У меня нет мысли: „Я был в прошлом“, и нет мысли: „Я буду в будущем“. Лишь санкхары прекращают свое существование — о чем же здесь сокрушаться? ๗๑๖. 716. ‘‘สุทฺธํ ธมฺมสมุปฺปาทํ, สุทฺธํ สงฺขารสนฺตตึ; ปสฺสนฺตสฺส ยถาภูตํ, น ภยํ โหติ คามณิ. Для того, кто видит в действительности лишь чистое возникновение дхамм и чистый поток санкхар, нет страха, о предводитель. ๗๑๗. 717. ‘‘ติณกฏฺฐสมํ [Pg.321] โลกํ, ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ; มมตฺตํ โส อสํวินฺทํ, ‘นตฺถิ เม’ติ น โสจติ. Когда человек мудростью видит мир подобным траве и дровам, он не находит в нем ничего своего и не скорбит, думая: „У меня ничего нет“. ๗๑๘. 718. ‘‘อุกฺกณฺฐามิ สรีเรน, ภเวนมฺหิ อนตฺถิโก; โสยํ ภิชฺชิสฺสติ กาโย, อญฺโญ จ น ภวิสฺสติ. Я утомлен этим телом, у меня нет желания существовать. Это тело распадется, а новое тело больше не возникнет. ๗๑๙. 719. ‘‘ยํ โว กิจฺจํ สรีเรน, ตํ กโรถ ยทิจฺฉถ; น เม ตปฺปจฺจยา ตตฺถ, โทโส เปมญฺจ เหหิติ’’. Делайте с этим телом все, что вам нужно, как пожелаете. Из-за этого у меня не возникнет к вам ни злобы, ни привязанности. ๗๒๐. 720. ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา, อพฺภุตํ โลมหํสนํ; สตฺถานิ นิกฺขิปิตฺวาน, มาณวา เอตทพฺรวุํ. Услышав его удивительные слова, вызывающие трепет, разбойники отбросили оружие и спросили: ๗๒๑. 721. ‘‘กึ ภทนฺเต กริตฺวาน, โก วา อาจริโย ตว; กสฺส สาสนมาคมฺม, ลพฺภเต ตํ อโสกตา’’. „Что ты совершил, о достопочтенный? Кто твой учитель? Чьему учению следуя, ты обрел это беспечалие?“ ๗๒๒. 722. ‘‘สพฺพญฺญู สพฺพทสฺสาวี, ชิโน อาจริโย มม; มหาการุณิโก สตฺถา, สพฺพโลกติกิจฺฉโก. „Всеведущий, Всевидящий, Победитель — мой Учитель. Он — Великосострадательный Наставник, Целитель всего мира. ๗๒๓. 723. ‘‘เตนายํ เทสิโต ธมฺโม, ขยคามี อนุตฺตโร; ตสฺส สาสนมาคมฺม, ลพฺภเต ตํ อโสกตา’’. Им проповедана эта несравненная Дхамма, ведущая к прекращению страданий. Следуя Его учению, обретается это беспечалие“. ๗๒๔. 724. สุตฺวาน โจรา อิสิโน สุภาสิตํ, นิกฺขิปฺป สตฺถานิ จ อาวุธานิ จ; ตมฺหา จ กมฺมา วิรมึสุ เอเก, เอเก จ ปพฺพชฺชมโรจยึสุ. Услышав прекрасно сказанные слова мудреца, разбойники отбросили свои мечи и оружие. Некоторые из них оставили разбойное ремесло, а другие пожелали принять монашество. ๗๒๕. 725. เต ปพฺพชิตฺวา สุคตสฺส สาสเน, ภาเวตฺว โพชฺฌงฺคพลานิ ปณฺฑิตา; อุทคฺคจิตฺตา สุมนา กตินฺทฺริยา, ผุสึสุ นิพฺพานปทํ อสงฺขตนฺติ. Приняв монашество в учении Сугаты, развив силы факторов пробуждения, став мудрыми, с возвышенным умом, радостные и с обузданными чувствами, они достигли необусловленной обители ниббаны. …อธิมุตฺโต เถโร…. …Адхимутто thero… ๒. ปาราปริยตฺเถรคาถา 2. Стихи старца Парапарии ๗๒๖. 726. ‘‘สมณสฺส อหุ จินฺตา, ปาราปริยสฺส ภิกฺขุโน; เอกกสฺส นิสินฺนสฺส, ปวิวิตฺตสฺส ฌายิโน. У бхиккху Парапарии, саманы, когда он сидел один в уединении, погруженный в медитацию, возникла такая мысль: ๗๒๗. 727. ‘‘กิมานุปุพฺพํ ปุริโส, กึ วตํ กึ สมาจารํ; อตฺตโน กิจฺจการีสฺส, น จ กญฺจิ วิเหฐเย. „Какому порядку, какому обету и какому поведению должен следовать человек, чтобы исполнить свой долг и при этом никому не причинять вреда?“ ๗๒๘. 728. ‘‘อินฺทฺริยานิ [Pg.322] มนุสฺสานํ, หิตาย อหิตาย จ; อรกฺขิตานิ อหิตาย, รกฺขิตานิ หิตาย จ. Способности чувств у людей служат как к благу, так и к вреду. Неохраняемые способности ведут к вреду, а охраняемые — к благу. ๗๒๙. 729. ‘‘อินฺทฺริยาเนว สารกฺขํ, อินฺทฺริยานิ จ โคปยํ; อตฺตโน กิจฺจการีสฺส, น จ กญฺจิ วิเหฐเย. Тщательно охраняя и оберегая свои способности чувств, человек исполнит свой долг и никому не причинит вреда. ๗๓๐. 730. ‘‘จกฺขุนฺทฺริยํ เจ รูเปสุ, คจฺฉนฺตํ อนิวารยํ; อนาทีนวทสฺสาวี, โส ทุกฺขา น หิ มุจฺจติ. Если человек не сдерживает способность зрения, устремляющуюся к формам, и не видит в этом опасности, он воистину не освободится от страдания. ๗๓๑. 731. ‘‘โสตินฺทฺริยํ เจ สทฺเทสุ, คจฺฉนฺตํ อนิวารยํ; อนาทีนวทสฺสาวี, โส ทุกฺขา น หิ มุจฺจติ. Если человек не сдерживает способность слуха, устремляющуюся к звукам, и не видит в этом опасности, он воистину не освободится от страдания. ๗๓๒. 732. ‘‘อนิสฺสรณทสฺสาวี, คนฺเธ เจ ปฏิเสวติ; น โส มุจฺจติ ทุกฺขมฺหา, คนฺเธสุ อธิมุจฺฉิโต. Если человек наслаждается запахами, не видя из них выхода, он, ослепленный запахами, не освободится от страдания. ๗๓๓. 733. ‘‘อมฺพิลํ มธุรคฺคญฺจ, ติตฺตกคฺคมนุสฺสรํ; รสตณฺหาย คธิโต, หทยํ นาวพุชฺฌติ. Вспоминая кислые, сладкие и горькие вкусы, бхиккху, плененный жаждой вкусов, не ведает своего сердца. ๗๓๔. 734. ‘‘สุภานฺยปฺปฏิกูลานิ, โผฏฺฐพฺพานิ อนุสฺสรํ; รตฺโต ราคาธิกรณํ, วิวิธํ วินฺทเต ทุขํ. Вспоминая приятные, не вызывающие отвращения тактильные ощущения, человек, охваченный страстью, из-за этой страсти испытывает разнообразные страдания. ๗๓๕. 735. ‘‘มนํ เจเตหิ ธมฺเมหิ, โย น สกฺโกติ รกฺขิตุํ; ตโต นํ ทุกฺขมนฺเวติ, สพฺเพเหเตหิ ปญฺจหิ. Кто не может уберечь свой ум от этих явлений, за тем следует страдание через все эти пять чувств. ๗๓๖. 736. ‘‘ปุพฺพโลหิตสมฺปุณฺณํ, พหุสฺส กุณปสฺส จ; นรวีรกตํ วคฺคุํ, สมุคฺคมิว จิตฺติตํ. Это тело, наполненное гноем и кровью, а также множеством нечистот, подобно расписному ларцу, искусно сделанному мастером, который привлекает взор лишь снаружи. ๗๓๗. 737. ‘‘กฏุกํ มธุรสฺสาทํ, ปิยนิพนฺธนํ ทุขํ; ขุรํว มธุนา ลิตฺตํ, อุลฺลิหํ นาวพุชฺฌติ. Оно горькое, хотя и кажется сладким на вкус; это страдание, связанное с привязанностью. Человек, лижущий лезвие бритвы, смазанное медом, не осознает опасности. ๗๓๘. 738. ‘‘อิตฺถิรูเป อิตฺถิสเร, โผฏฺฐพฺเพปิ จ อิตฺถิยา; อิตฺถิคนฺเธสุ สารตฺโต, วิวิธํ วินฺทเต ทุขํ. Тот, кто сильно привязан к женскому облику, женскому голосу, прикосновению и запахам женщины, испытывает разнообразные страдания. ๗๓๙. 739. ‘‘อิตฺถิโสตานิ สพฺพานิ, สนฺทนฺติ ปญฺจ ปญฺจสุ; เตสมาวรณํ กาตุํ, โย สกฺโกติ วีริยวา. Все эти пять потоков женщины вливаются в пять чувств мужчины. Тот усердный человек, кто может преградить им путь... ๗๔๐. 740. ‘‘โส อตฺถวา โส ธมฺมฏฺโฐ, โส ทกฺโข โส วิจกฺขโณ; กเรยฺย รมมาโนปิ, กิจฺจํ ธมฺมตฺถสํหิตํ. …тот зовется мудрым, утвержденным в Дхамме, умелым и проницательным. Даже живя в миру, он совершает дела, связанные с благом и Дхаммой. ๗๔๑. 741. ‘‘อโถ [Pg.323] สีทติ สญฺญุตฺตํ, วชฺเช กิจฺจํ นิรตฺถกํ; ‘น ตํ กิจฺจ’นฺติ มญฺญิตฺวา, อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ. Кроме того, если дело, связанное с благом, терпит неудачу, а бесполезное дело, не приносящее блага, возникает, то бдительный и мудрый человек должен избегать его, думая: «Это не то дело, которое следует делать». ๗๔๒. 742. ‘‘ยญฺจ อตฺเถน สญฺญุตฺตํ, ยา จ ธมฺมคตา รติ; ตํ สมาทาย วตฺเตถ, สา หิ เว อุตฺตมา รติ. То дело, которое связано с благом, и ту радость, что согласуется с Дхаммой, следует принять и практиковать, ибо это воистину высочайшая радость. ๗๔๓. 743. ‘‘อุจฺจาวเจหุปาเยหิ, ปเรสมภิชิคีสติ; หนฺตฺวา วธิตฺวา อถ โสจยิตฺวา, อาโลปติ สาหสา โย ปเรสํ. Тот, кто различными способами желает завладеть чужим имуществом, убивая, избивая, причиняя горе и насильственно грабя других... ๗๔๔. 744. ‘‘ตจฺฉนฺโต อาณิยา อาณึ, นิหนฺติ พลวา ยถา; อินฺทฺริยานินฺทฺริเยเหว, นิหนฺติ กุสโล ตถา. Подобно тому как сильный плотник, вытесывая, выбивает один клин другим клином, так и искусный бхиккху усмиряет органы чувств с помощью самих же духовных способностей (индрий). ๗๔๕. 745. ‘‘สทฺธํ วีริยํ สมาธิญฺจ, สติปญฺญญฺจ ภาวยํ; ปญฺจ ปญฺจหิ หนฺตฺวาน, อนีโฆ ยาติ พฺราหฺมโณ. Развивая веру, усердие, сосредоточение, осознанность и мудрость, и побеждая этими пятью способностями пять чувственных привязанностей, свободный от страданий брахман уходит в ниббану. ๗๔๖. 746. ‘‘โส อตฺถวา โส ธมฺมฏฺโฐ, กตฺวา วากฺยานุสาสนึ; สพฺเพน สพฺพํ พุทฺธสฺส, โส นโร สุขเมธตี’’ติ. Он обретает истинное благо, он утвержден в Дхамме; полностью исполнив наставление и слово Будды, такой человек обретает счастье. …ปาราปริโย เถโร…. Так возгласил старец Парапария. ๓. เตลกานิตฺเถรคาถา 3. Стихи старца Телакани ๗๔๗. 747. ‘‘จิรรตฺตํ วตาตาปี, ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ; สมํ จิตฺตสฺส นาลตฺถํ, ปุจฺฉํ สมณพฺราหฺมเณ. Долгое время я, усердный, размышлял о Дхамме и расспрашивал отшельников и брахманов, но так и не обрел умиротворения ума. ๗๔๘. 748. ‘‘‘โก โส ปารงฺคโต โลเก, โก ปตฺโต อมโตคธํ; กสฺส ธมฺมํ ปฏิจฺฉามิ, ปรมตฺถวิชานนํ’. «Кто в этом мире достиг иного берега? Кто постиг погружение в бессмертное? Чье учение, ведущее к познанию высшей истины, мне принять?» ๗๔๙. 749. ‘‘อนฺโตวงฺกคโต อาสิ, มจฺโฉว ฆสมามิสํ; พทฺโธ มหินฺทปาเสน, เวปจิตฺยสุโร ยถา. Я был пойман на внутренний крючок, словно рыба, заглотившая наживку; я был связан, подобно асуре Вепачитти, опутанному сетью Индры. ๗๕๐. 750. ‘‘อญฺฉามิ นํ น มุญฺจามิ, อสฺมา โสกปริทฺทวา; โก เม พนฺธํ มุญฺจํ โลเก, สมฺโพธึ เวทยิสฺสติ. Я тяну эти путы, но не могу освободиться от этой скорби и плача. Кто в этом мире, освободив меня от оков, укажет мне путь к пробуждению? ๗๕๑. 751. ‘‘สมณํ พฺราหฺมณํ วา กํ, อาทิสนฺตํ ปภงฺคุนํ.กสฺส ธมฺมํ ปฏิจฺฉามิ, ชรามจฺจุปวาหนํ. Какого отшельника или брахмана мне расспросить, указующего на разрушение оков? Чье учение, устраняющее старость и смерть, мне принять? ๗๕๒. 752. ‘‘วิจิกิจฺฉากงฺขาคนฺถิตํ, สารมฺภพลสญฺญุตํ; โกธปฺปตฺตมนตฺถทฺธํ, อภิชปฺปปฺปทารณํ. Связанный сомнениями и колебаниями, исполненный упрямства и гнева, ожесточенный умом, раздираемый вожделением, ๗๕๓. 753. ‘‘ตณฺหาธนุสมุฏฺฐานํ[Pg.324], ทฺเว จ ปนฺนรสายุตํ ; ปสฺส โอรสิกํ พาฬฺหํ, เภตฺวาน ยทิ ติฏฺฐติ. Взгляни на эту острую стрелу в груди, пущенную из лука вожделения, состоящую из тридцати видов ложных воззрений, которая пронзает сердце и остается там. ๗๕๔. 754. ‘‘อนุทิฏฺฐีนํ อปฺปหานํ, สงฺกปฺปปรเตชิตํ; เตน วิทฺโธ ปเวธามิ, ปตฺตํว มาลุเตริตํ. Из-за неустранения сопутствующих ложных воззрений, разжигаемых неверными мыслями, я, пронзенный этой стрелой, трепещу, словно лист, гонимый ветром. ๗๕๕. 755. ‘‘อชฺฌตฺตํ เม สมุฏฺฐาย, ขิปฺปํ ปจฺจติ มามกํ; ฉผสฺสายตนี กาโย, ยตฺถ สรติ สพฺพทา. Возникнув внутри меня, это тело из шести сфер соприкосновения, которое я считаю своим, быстро сгорает от огня вожделения там, где оно всегда пребывает. ๗๕๖. 756. ‘‘ตํ น ปสฺสามิ เตกิจฺฉํ, โย เมตํ สลฺลมุทฺธเร; นานารชฺเชน สตฺเถน, นาญฺเญน วิจิกิจฺฉิตํ. Я не вижу целителя, который мог бы извлечь эту стрелу сомнения, которую невозможно вытащить ни зондом, ни скальпелем, ни какими-либо иными средствами. ๗๕๗. 757. ‘‘โก เม อสตฺโถ อวโณ, สลฺลมพฺภนฺตรปสฺสยํ; อหึสํ สพฺพคตฺตานิ, สลฺลํ เม อุทฺธริสฺสติ. Кто извлечет эту стрелу, засевшую глубоко внутри меня, без ножа, не нанося ран и не причиняя вреда всему моему телу? ๗๕๘. 758. ‘‘ธมฺมปฺปติ หิ โส เสฏฺโฐ, วิสโทสปฺปวาหโก; คมฺภีเร ปติตสฺส เม, ถลํ ปาณิญฺจ ทสฺสเย. Тот Владыка Дхаммы — величайший, он устраняет яд скверн. Пусть же он укажет твердую почву и протянет руку мне, упавшему в глубокую пучину. ๗๕๙. 759. ‘‘รหเทหมสฺมิ โอคาฬฺโห, อหาริยรชมตฺติเก; มายาอุสูยสารมฺภ, ถินมิทฺธมปตฺถเฏ. Я погрузился в это глубокое озеро сансары, полное трудноудаляемой грязи и ила, где разлиты обман, зависть, упрямство, лень и сонливость. ๗๖๐. 760. ‘‘อุทฺธจฺจเมฆถนิตํ, สํโยชนวลาหกํ; วาหา วหนฺติ กุทฺทิฏฺฐึ, สงฺกปฺปา ราคนิสฺสิตา. Потоки мыслей, основанных на страсти, уносят меня, приверженного ложным воззрениям, под грохот грома неугомонности (уддхачча) и тучи оков (саньёджана). ๗๖๑. 761. ‘‘สวนฺติ สพฺพธิ โสตา, ลตา อุพฺภิชฺช ติฏฺฐติ; เต โสเต โก นิวาเรยฺย, ตํ ลตํ โก หิ เฉจฺฉติ. Потоки вожделения текут повсюду, лиана жажды прорастает и укрепляется. Кто преградит эти потоки? Кто срубит эту лиану? ๗๖๒. 762. ‘‘เวลํ กโรถ ภทฺทนฺเต, โสตานํ สนฺนิวารณํ; มา เต มโนมโย โสโต, รุกฺขํว สหสา ลุเว. «Постройте плотину, о почтенные, чтобы преградить эти потоки! Пусть поток вашего ума не унесет вас внезапно, подобно дереву на берегу реки». ๗๖๓. 763. ‘‘เอวํ เม ภยชาตสฺส, อปารา ปารเมสโต; ตาโณ ปญฺญาวุโธ สตฺถา, อิสิสงฺฆนิเสวิโต. Для меня, охваченного таким страхом и ищущего путь от этого берега к иному, Учитель, вооруженный оружием мудрости, почитаемый сонмом мудрецов, стал прибежищем. ๗๖๔. 764. ‘‘โสปาณํ สุคตํ สุทฺธํ, ธมฺมสารมยํ ทฬฺหํ; ปาทาสิ วุยฺหมานสฺส, ‘มา ภายี’ติ จ มพฺรวิ. Мне, уносимому потоком, Он дал прочную, чистую лестницу, созданную из сути Дхаммы, и сказал: «Не бойся!» ๗๖๕. 765. ‘‘สติปฏฺฐานปาสาทํ, อารุยฺห ปจฺจเวกฺขิสํ; ยํ ตํ ปุพฺเพ อมญฺญิสฺสํ, สกฺกายาภิรตํ ปชํ. Поднявшись на дворец четырех основ осознанности (сатипаттхана), я узрел людей, услаждающихся самоотождествлением (саккая), которых прежде я считал обладающими сущностью. ๗๖๖. 766. ‘‘ยทา [Pg.325] จ มคฺคมทฺทกฺขึ, นาวาย อภิรูหนํ; อนธิฏฺฐาย อตฺตานํ, ติตฺถมทฺทกฺขิมุตฺตมํ. И когда я узрел Путь — восхождение на корабль, — я увидел высочайшую гавань, не цепляясь более за «себя». ๗๖๗. 767. ‘‘สลฺลํ อตฺตสมุฏฺฐานํ, ภวเนตฺติปฺปภาวิตํ; เอเตสํ อปฺปวตฺตาย, เทเสสิ มคฺคมุตฺตมํ. Стрела жажды возникает из самого себя и порождается стремлением к существованию (бхаванетти). Чтобы прекратить их действие, Он указал этот благородный Путь. ๗๖๘. 768. ‘‘ทีฆรตฺตานุสยิตํ, จิรรตฺตมธิฏฺฐิตํ; พุทฺโธ เมปานุที คนฺถํ, วิสโทสปฺปวาหโน’’ติ. Будда, устраняющий яд скверн, рассеял мои оковы (гантха), которые дремали во мне долгие ночи и укоренялись долгое время. …เตลกานิ เถโร…. Так возгласил старец Телакани. ๔. รฏฺฐปาลตฺเถรคาถา 4. Стихи старца Раттхапалы ๗๖๙. 769. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ, อรุกายํ สมุสฺสิตํ; อาตุรํ พหุสงฺกปฺปํ, ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ. Взгляни на это разукрашенное тело, полное ран, воздвигнутое из костей, болезненное, о котором глупцы так много думают, но в котором нет ничего прочного и вечного. ๗๗๐. 770. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ รูปํ, มณินา กุณฺฑเลน จ; อฏฺฐึ ตเจน โอนทฺธํ, สห วตฺเถหิ โสภติ. Взгляни на этот разукрашенный образ, украшенный драгоценностями и серьгами, — груду костей, обтянутую кожей, которая кажется красивой лишь благодаря одеждам. ๗๗๑. 771. ‘‘อลตฺตกกตา ปาทา, มุขํ จุณฺณกมกฺขิตํ; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. Ноги, окрашенные красной краской, лицо, покрытое пудрой — этого достаточно, чтобы ввести в заблуждение глупца, но не того, кто ищет иной берег. ๗๗๒. 772. ‘‘อฏฺฐปทกตา เกสา, เนตฺตา อญฺชนมกฺขิตา; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. Волосы, уложенные на восемь проборов, глаза, подведенные сурьмой — этого достаточно, чтобы ввести в заблуждение глупца, но не того, кто ищет иной берег. ๗๗๓. 773. ‘‘อญฺชนีว นวา จิตฺตา, ปูติกาโย อลงฺกโต; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. Разукрашенное гнилое тело, подобное новому сосуду для сурьмы — этого достаточно, чтобы ввести в заблуждение глупца, но не того, кто ищет иной берег. ๗๗๔. 774. ‘‘โอทหิ มิคโว ปาสํ, นาสทา วาคุรํ มิโค; ภุตฺวา นิวาปํ คจฺฉาม, กนฺทนฺเต มิคพนฺธเก. Охотник расставил силки, но олень не попался в сеть. Съев приманку, мы уходим, пока охотник сокрушается. ๗๗๕. 775. ‘‘ฉินฺโน ปาโส มิควสฺส, นาสทา วาคุรํ มิโค; ภุตฺวา นิวาปํ คจฺฉาม, โสจนฺเต มิคลุทฺทเก. Силки охотника порваны, олень не попался в сеть. Съев приманку, мы уходим, пока охотник горюет. ๗๗๖. 776. ‘‘ปสฺสามิ โลเก สธเน มนุสฺเส, ลทฺธาน วิตฺตํ น ททนฺติ โมหา; ลุทฺธา ธนํ สนฺนิจยํ กโรนฺติ, ภิยฺโยว กาเม อภิปตฺถยนฺติ. Я вижу в этом мире богатых людей, которые по глупости своей не делятся тем, что обрели. Жадные, они лишь копят богатство и все сильнее жаждут чувственных удовольствий. ๗๗๗. 777. ‘‘ราชา [Pg.326] ปสยฺหปฺปถวึ วิเชตฺวา, สสาครนฺตํ มหิมาวสนฺโต; โอรํ สมุทฺทสฺส อติตฺตรูโป, ปารํ สมุทฺทสฺสปิ ปตฺถเยถ. Царь, силой покорив землю и правя страной вплоть до океана, не удовлетворяется этим берегом моря и желает завладеть даже тем, что за океаном. ๗๗๘. 778. ‘‘ราชา จ อญฺเญ จ พหู มนุสฺสา, อวีตตณฺหา มรณํ อุเปนฺติ; อูนาว หุตฺวาน ชหนฺติ เทหํ, กาเมหิ โลกมฺหิ น หตฺถิ ติตฺติ. И царь, и многие другие люди уходят к смерти, не избавившись от жажды. Неудовлетворенными они оставляют это тело, ибо в этом мире нет пресыщения чувственными удовольствиями. ๗๗๙. 779. ‘‘กนฺทนฺติ นํ ญาตี ปกิริย เกเส, อโห วตา โน อมราติ จาหุ; วตฺเถน นํ ปารุตํ นีหริตฺวา, จิตํ สโมธาย ตโต ฑหนฺติ. Родственники оплакивают его, распустив волосы, и причитают: «О, неужели наш близкий не бессмертен!» Затем, завернув тело в саван, они выносят его, кладут на погребальный костер и сжигают. ๗๘๐. 780. ‘‘โส ฑยฺหติ สูเลหิ ตุชฺชมาโน, เอเกน วตฺเถน ปหาย โภเค; น มียมานสฺส ภวนฺติ ตาณา, ญาตี จ มิตฺตา อถ วา สหายา. Его сжигают, вороша угли баграми; оставив все богатства, он уходит лишь в одном саване. Ни родственники, ни друзья, ни товарищи не могут стать защитой для умирающего. ๗๘๑. 781. ‘‘ทายาทกา ตสฺส ธนํ หรนฺติ, สตฺโต ปน คจฺฉติ เยน กมฺมํ; น มียมานํ ธนมนฺเวติ กิญฺจิ, ปุตฺตา จ ทารา จ ธนญฺจ รฏฺฐํ. Наследники забирают его богатство, а существо уходит туда, куда ведет его камма. Никакое богатство не следует за умирающим — ни дети, ни жены, ни имущество, ни царство. ๗๘๒. 782. ‘‘น ทีฆมายุํ ลภเต ธเนน, น จาปิ วิตฺเตน ชรํ วิหนฺติ; อปฺปปฺปํ หิทํ ชีวิตมาหุ ธีรา, อสสฺสตํ วิปฺปริณามธมฺมํ. Богатством не купить долгую жизнь, и имуществом не предотвратить старость. Мудрецы говорят, что эта жизнь крайне коротка, непостоянна и подвержена изменениям. ๗๘๓. 783. ‘‘อฑฺฒา ทลิทฺทา จ ผุสนฺติ ผสฺสํ, พาโล จ ธีโร จ ตเถว ผุฏฺโฐ; พาโล หิ พาลฺยา วธิโตว เสติ, ธีโร จ โน เวธติ ผสฺสผุฏฺโฐ. И богатые, и бедные испытывают соприкосновение с приятным и неприятным; и глупец, и мудрец подвержены этому. Но глупец из-за своей глупости лежит сокрушенный, тогда как мудрец, испытывая соприкосновение, не колеблется. ๗๘๔. 784. ‘‘ตสฺมา [Pg.327] หิ ปญฺญาว ธเนน เสยฺยา, ยาย โวสานมิธาธิคจฺฉติ; อพฺโยสิตตฺตา หิ ภวาภเวสุ, ปาปานิ กมฺมานิ กโรติ โมหา. Поэтому мудрость превосходит богатство, ибо с ее помощью человек достигает здесь конечной цели (ниббаны). Не достигнув же конца, глупец из-за невежества совершает злые дела в различных существованиях. ๗๘๕. 785. ‘‘อุเปติ คพฺภญฺจ ปรญฺจ โลกํ, สํสารมาปชฺช ปรมฺปราย; ตสฺสปฺปปญฺโญ อภิสทฺทหนฺโต, อุเปติ คพฺภญฺจ ปรญฺจ โลกํ. Он попадает в лоно матери и в иной мир, блуждая в сансаре из одного существования в другое. И тот, у кого мало мудрости, доверяя такому глупцу, также попадает в лоно матери и в иной мир. ๗๘๖. 786. ‘‘โจโร ยถา สนฺธิมุเข คหีโต, สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม; เอวํ ปชา เปจฺจ ปรมฺหิ โลเก, สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม. Подобно тому как злодей-вор, пойманный на месте взлома, страдает из-за своего собственного деяния, так и люди с порочным нравом после смерти страдают в ином мире из-за своих собственных злых дел. ๗๘๗. 787. ‘‘กามา หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา, วิรูปรูเปน มเถนฺติ จิตฺตํ; อาทีนวํ กามคุเณสุ ทิสฺวา, ตสฺมา อหํ ปพฺพชิโตมฺหิ ราช. Чувственные удовольствия разнообразны, сладки и пленительны; принимая различные формы, они тревожат ум. Увидев опасность в чувственных удовольствиях, я принял монашество, о царь. ๗๘๘. 788. ‘‘ทุมปฺผลานีว ปตนฺติ มาณวา, ทหรา จ วุฑฺฒา จ สรีรเภทา; เอตมฺปิ ทิสฺวา ปพฺพชิโตมฺหิ ราช, อปณฺณกํ สามญฺญเมว เสยฺโย. Подобно плодам на деревьях, падают люди — и молодые, и старые, когда распадаетcя их тело. Увидев это, я принял монашество, о царь. Истинное отшельничество — воистину наилучший путь. ๗๘๙. 789. ‘‘สทฺธายาหํ ปพฺพชิโต, อุเปโต ชินสาสเน; อวชฺฌา มยฺหํ ปพฺพชฺชา, อนโณ ภุญฺชามิ โภชนํ. С верой я ушел в бездомность и последовал учению Победителя. Мое монашество не бесплодно; свободный от долгов, я вкушаю пищу. ๗๙๐. 790. ‘‘กาเม อาทิตฺตโต ทิสฺวา, ชาตรูปานิ สตฺถโต; คพฺภโวกฺกนฺติโต ทุกฺขํ, นิรเยสุ มหพฺภยํ. Увидев, что чувственные удовольствия подобны пылающему огню, а золото и серебро — острому оружию; узрев страдание во вхождении в лоно матери и великий страх в преисподних, ๗๙๑. 791. ‘‘เอตมาทีนวํ ญตฺวา, สํเวคํ อลภึ ตทา; โสหํ วิทฺโธ ตทา สนฺโต, สมฺปตฺโต อาสวกฺขยํ. Познав эту опасность, я обрел тогда глубокое духовное потрясение (самвегу). И я, бывший прежде пронзенным стрелой страсти, ныне достиг уничтожения всех влечений (асаваккхая). ๗๙๒. 792. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา. Я преданно служил Учителю, исполнил учение Будды. Тяжкое бремя сброшено, проводник к новому существованию (бхаванетти) вырван с корнем. ๗๙๓. 793. ‘‘ยสฺสตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย’’ติ. Та цель, ради которой я ушел из дома в бездомную жизнь, достигнута мной — уничтожены все оковы. … รฏฺฐปาโล เถโร…. Так возгласил старец Раттхапала. ๕. มาลุกฺยปุตฺตตฺเถรคาถา 5. Стихи старца Малуньяпутты ๗๙๔. 794. ‘‘รูปํ [Pg.328] ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. При виде прекрасного образа у того, кто направляет внимание на приятные признаки, теряется осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остается привязанным к этому образу. ๗๙๕. 795. ‘‘ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา รูปสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из форм. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๗๙๖. 796. ‘‘สทฺทํ สุตฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Услышав звук и направляя внимание на приятный признак, человек теряет осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остаётся поглощённым им. ๗๙๗. 797. ‘‘ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา สทฺทสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из звуков. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๗๙๘. 798. ‘‘คนฺธํ ฆตฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Вдохнув запах и направляя внимание на приятный признак, человек теряет осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остаётся поглощённым им. ๗๙๙. 799. ‘‘ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา คนฺธสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из запахов. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๘๐๐. 800. ‘‘รสํ โภตฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Вкусив вкус и направляя внимание на приятный признак, человек теряет осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остаётся поглощённым им. ๘๐๑. 801. ‘‘ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา รสสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из вкусов. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๘๐๒. 802. ‘‘ผสฺสํ ผุสฺส สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Ощутив прикосновение и направляя внимание на приятный признак, человек теряет осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остаётся поглощённым им. ๘๐๓. 803. ‘‘ตสฺส วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา ผสฺสสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из прикосновений. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๘๐๔. 804. ‘‘ธมฺมํ ญตฺวา สติ มุฏฺฐา, ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิ กโรโต; สารตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ อชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Познав ментальный объект и направляя внимание на приятный признак, человек теряет осознанность. С умом, полным страсти, он испытывает чувство и остаётся поглощённым им. ๘๐๕. 805. ‘‘ตสฺส [Pg.329] วฑฺฒนฺติ เวทนา, อเนกา ธมฺมสมฺภวา; อภิชฺฌา จ วิเหสา จ, จิตฺตมสฺสูปหญฺญติ; เอวมาจินโต ทุกฺขํ, อารา นิพฺพาน วุจฺจติ. У него умножаются многочисленные чувства, возникающие из ментальных объектов. И алчность, и злоба терзают его ум. Для того, кто так накапливает [сансхары], продолжается страдание; говорят, что он далёк от ниббаны. ๘๐๖. 806. ‘‘น โส รชฺชติ รูเปสุ, รูปํ ทิสฺวา ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Увидев форму, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к формам. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๐๗. 807. ‘‘ยถาสฺส ปสฺสโต รูปํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ. Когда он созерцает форму и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. ๘๐๘. 808. ‘‘น โส รชฺชติ สทฺเทสุ, สทฺทํ สุตฺวา ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Услышав звук, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к звукам. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๐๙. 809. ‘‘ยถาสฺส สุณโต สทฺทํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ. Когда он слушает звук и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. ๘๑๐. 810. ‘‘น โส รชฺชติ คนฺเธสุ, คนฺธํ ฆตฺวา ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Вдохнув запах, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к запахам. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๑๑. 811. ‘‘ยถาสฺส ฆายโต คนฺธํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ. Когда он вдыхает запах и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. ๘๑๒. 812. ‘‘น โส รชฺชติ รเสสุ, รสํ โภตฺวา ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Вкусив вкус, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к вкусам. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๑๓. 813. ‘‘ยถาสฺส สายรโต รสํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ. Когда он вкушает вкус и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. ๘๑๔. 814. ‘‘น โส รชฺชติ ผสฺเสสุ, ผสฺสํ ผุสฺส ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Ощутив прикосновение, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к прикосновениям. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๑๕. 815. ‘‘ยถาสฺส ผุสโต ผสฺสํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ. Когда он ощущает прикосновение и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. ๘๑๖. 816. ‘‘น โส รชฺชติ ธมฺเมสุ, ธมฺมํ ญตฺวา ปติสฺสโต; วิรตฺตจิตฺโต เวเทติ, ตญฺจ นาชฺโฌสฺส ติฏฺฐติ. Познав ментальный объект, он остаётся осознанным и не испытывает страсти к ментальным объектам. С умом, свободным от страсти, он испытывает чувство, но не остаётся поглощённым им. ๘๑๗. 817. ‘‘ยถาสฺส [Pg.330] วิชานโต ธมฺมํ, เสวโต จาปิ เวทนํ; ขียติ โนปจียติ, เอวํ โส จรตี สโต; เอวํ อปจินโต ทุกฺขํ, สนฺติเก นิพฺพาน วุจฺจติ’’. Когда он познаёт ментальный объект и испытывает чувство, [загрязнения] угасают и не накапливаются. Так он живёт осознанно. Для того, кто так уменьшает [загрязнения], страдание прекращается; говорят, что он близок к ниббане. … มาลุกฺยปุตฺโต เถโร…. …Так сказал старейшина Малукьяпутта… ๖. เสลตฺเถรคาถา 6. Стихи старейшины Селы ๘๑๘. 818. ‘‘ปริปุณฺณกาโย สุรุจิ, สุชาโต จารุทสฺสโน; สุวณฺณวณฺโณสิ ภควา, สุสุกฺกทาโฐสิ วีริยวา. «О Благословенный, Твоё тело совершенно, прекрасно, пропорционально и великолепно на вид. Ты золотистого цвета, у Тебя ослепительно белые зубы, и Ты полон великого усердия. ๘๑๙. 819. ‘‘นรสฺส หิ สุชาตสฺส, เย ภวนฺติ วิยญฺชนา; สพฺเพ เต ตว กายสฺมึ, มหาปุริสลกฺขณา. Все знаки великого человека, которые бывают на теле благородного мужа, явлены на Твоём теле. ๘๒๐. 820. ‘‘ปสนฺนเนตฺโต สุมุโข, พฺรหา อุชุ ปตาปวา; มชฺเฌ สมณสงฺฆสฺส, อาทิจฺโจว วิโรจสิ. С ясными глазами, прекрасным ликом, величественный, прямой и сияющий, Ты блистаешь посреди общины монахов, подобно солнцу. ๘๒๑. 821. ‘‘กลฺยาณทสฺสโน ภิกฺขุ, กญฺจนสนฺนิภตฺตโจ; กึ เต สมณภาเวน, เอวํ อุตฺตมวณฺณิโน. О монах, столь прекрасный обликом, с кожей, подобной золоту! К чему Тебе жизнь отшельника при столь превосходной внешности? ๘๒๒. 822. ‘‘ราชา อรหสิ ภวิตุํ, จกฺกวตฺตี รเถสโภ; จาตุรนฺโต วิชิตาวี, ชมฺพุสณฺฑสฺส อิสฺสโร. Тебе подобает быть царём, колесничим-победителем, правителем четырёх сторон света, владыкой Джамбусанды. ๘๒๓. 823. ‘‘ขตฺติยา โภคี ราชาโน, อนุยนฺตา ภวนฺติ เต; ราชาภิราชา มนุชินฺโท, รชฺชํ กาเรหิ โคตม’’. Пусть кшатрии, богатые правители, будут Твоими вассалами. О Готама, будь царём царей, владыкой людей, правь царством!» ๘๒๔. 824. ‘‘ราชาหมสฺมิ เสล, (เสลาติ ภควา) ธมฺมราชา อนุตฺตโร; ธมฺเมน จกฺกํ วตฺเตมิ, จกฺกํ อปฺปฏิวตฺติยํ’’. «Я царь, Села, — ответил Благословенный, — непревзойдённый Царь Дхаммы. Справедливостью я вращаю колесо — колесо, которое невозможно повернуть вспять». ๘๒๕. 825. ‘‘สมฺพุทฺโธ ปฏิชานาสิ, (อิติ เสโล พฺราหฺมโณ) ธมฺมราชา อนุตฺตโร; ‘ธมฺเมน จกฺกํ วตฺเตมิ’, อิติ ภาสถ โคตม. «Ты заявляешь, что Ты — Пробуждённый, — сказал брахман Села, — непревзойдённый Царь Дхаммы. Ты говоришь, Готама: „Справедливостью я вращаю колесо“. ๘๒๖. 826. ‘‘โก นุ เสนาปติ โภโต, สาวโก สตฺถุรนฺวโย ; โก เตตมนุวตฺเตติ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ’’. Кто же Твой военачальник, ученик, следующий за Учителем? Кто вращает вслед за Тобой запущенное Тобой Колесо Дхаммы?» ๘๒๗. 827. ‘‘มยา [Pg.331] ปวตฺติตํ จกฺกํ, (เสลาติ ภควา) ธมฺมจกฺกํ อนุตฺตรํ; สาริปุตฺโต อนุวตฺเตติ, อนุชาโต ตถาคตํ. «Колесо, запущенное мною, Села, — ответил Благословенный, — непревзойдённое Колесо Дхаммы, вращает вслед за мной Сарипутта, истинный сын Татхагаты. ๘๒๘. 828. ‘‘อภิญฺเญยฺยํ อภิญฺญาตํ, ภาเวตพฺพญฺจ ภาวิตํ; ปหาตพฺพํ ปหีนํ เม, ตสฺมา พุทฺโธสฺมิ พฺราหฺมณ. То, что должно быть познано высшим знанием, мною познано; то, что должно быть развито, мною развито; то, что должно быть оставлено, мною оставлено. Поэтому, брахман, я — Будда. ๘๒๙. 829. ‘‘วินยสฺสุ มยิ กงฺขํ, อธิมุญฺจสฺสุ พฺราหฺมณ; ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ, สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส. Развей свои сомнения во мне, брахман, обрети решимость. Ибо нечасто выпадает возможность лицезреть Пробуждённых. ๘๓๐. 830. ‘‘เยสํ เว ทุลฺลโภ โลเก, ปาตุภาโว อภิณฺหโส; โสหํ พฺราหฺมณ พุทฺโธสฺมิ, สลฺลกตฺโต อนุตฺตโร. Их появление в мире действительно редкость. Я — Будда, брахман, непревзойдённый целитель стрел. ๘๓๑. 831. ‘‘พฺรหฺมภูโต อติตุโล, มารเสนปฺปมทฺทโน; สพฺพามิตฺเต วเส กตฺวา, โมทามิ อกุโตภโย’’. Став возвышенным, несравненным, сокрушителем воинства Мары, я радуюсь, победив всех врагов и не ведая страха». ๘๓๒. 832. ‘‘อิทํ โภนฺโต นิสาเมถ, ยถา ภาสติ จกฺขุมา; สลฺลกตฺโต มหาวีโร, สีโหว นทตี วเน. «Послушайте это, господа, — сказал Села своим ученикам, — как говорит Ясновидящий, великий герой, целитель стрел, рычащий в лесу подобно льву. ๘๓๓. 833. ‘‘พฺรหฺมภูตํ อติตุลํ, มารเสนปฺปมทฺทนํ; โก ทิสฺวา นปฺปสีเทยฺย, อปิ กณฺหาภิชาติโก. Кто, узрев Его — возвышенного, несравненного, сокрушителя воинства Мары, — не обрёл бы веру, будь он даже самого низкого происхождения? ๘๓๔. 834. ‘‘โย มํ อิจฺฉติ อนฺเวตุ, โย วา นิจฺฉติ คจฺฉตุ; อิธาหํ ปพฺพชิสฺสามิ, วรปญฺญสฺส สนฺติเก’’. Кто хочет, пусть следует за мной, а кто не хочет — пусть уходит. Я же приму монашество здесь, перед лицом Обладающего Высшей Мудростью». ๘๓๕. 835. ‘‘เอตํ เจ รุจฺจติ โภโต, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสนํ; มยมฺปิ ปพฺพชิสฺสาม, วรปญฺญสฺส สนฺติเก. «Если это учение Всепросветлённого угодно нашему учителю, то и мы примем монашество перед лицом Обладающего Высшей Мудростью». ๘๓๖. 836. ‘‘พฺราหฺมณา ติสตา อิเม, ยาจนฺติ ปญฺชลีกตา; ‘พฺรหฺมจริยํ จริสฺสาม, ภควา ตว สนฺติเก’’’. «Эти триста брахманов просят, сложив ладони: „О Благословенный, мы желаем вести святую жизнь под Твоим руководством“». ๘๓๗. 837. ‘‘สฺวาขาตํ พฺรหฺมจริยํ, (เสลาติ ภควา) สนฺทิฏฺฐิกมกาลิกํ; ยตฺถ อโมฆา ปพฺพชฺชา, อปฺปมตฺตสฺส สิกฺขโต’’. «Святая жизнь хорошо изложена, Села, — ответил Благословенный, — она видна здесь и сейчас, она вне времени. В ней принятие монашества не бесплодно для того, кто обучается прилежно». ๘๓๘. 838. ‘‘ยํ ตํ สรณมาคมฺห, อิโต อฏฺฐเม จกฺขุม; สตฺตรตฺเตน ภควา, ทนฺตามฺห ตว สาสเน. «О Ясновидящий, сегодня восьмой день с тех пор, как мы прибегли к Тебе за защитой. За семь ночей, о Благословенный, мы стали усмиренными в Твоём учении. ๘๓๙. 839. ‘‘ตุวํ [Pg.332] พุทฺโธ ตุวํ สตฺถา, ตุวํ มาราภิภู มุนิ; ตุวํ อนุสเย เฉตฺวา, ติณฺโณ ตาเรสิมํ ปชํ. Ты — Будда, Ты — Учитель, Ты — Мудрец, победивший Мару. Отсекши скрытые склонности, Ты переправился сам и переправляешь эти существа. ๘๔๐. 840. ‘‘อุปธี เต สมติกฺกนฺตา, อาสวา เต ปทาลิตา; สีโหว อนุปาทาโน, ปหีนภยเภรโว. Ты полностью преодолел основы для перерождения, Твои влечения уничтожены. Подобно льву, Ты свободен от цепляния, отбросив страх и трепет. ๘๔๑. 841. ‘‘ภิกฺขโว ติสตา อิเม, ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา; ปาเท วีร ปสาเรหิ, นาคา วนฺทนฺตุ สตฺถุโน’’ติ. Эти триста монахов стоят, сложив ладони. Простри свои стопы, о Герой, пусть эти великие мужи поклонятся стопам Учителя». … เสโล เถโร…. …Так сказал старейшина Села… ๗. กาฬิโคธาปุตฺตภทฺทิยตฺเถรคาถา 7. Стихи старейшины Бхаддии, сына Калигодхи ๘๔๒. 842. ‘‘ยาตํ เม หตฺถิคีวาย, สุขุมา วตฺถา ปธาริตา; สาลีนํ โอทโน ภุตฺโต, สุจิมํสูปเสจโน. «Прежде я ездил на шее слона, носил тонкие одежды и вкушал рис элитных сортов с чистым мясом. ๘๔๓. 843. ‘‘โสชฺช ภทฺโท สาตติโก, อุญฺฉาปตฺตาคเต รโต; ฌายติ อนุปาทาโน, ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย. Сегодня же я, благородный и усердный, радуюсь пище, полученной в чашу при сборе подаяния. Свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๔. 844. ‘‘ปํสุกูลี สาตติโก, อุญฺฉาปตฺตาคเต รโต; ฌายติ อนุปาทาโน, ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย. Носящий одеяние из пыльных тряпок, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๕. 845. ‘‘ปิณฺฑปาตี สาตติโก…เป…. Питающийся только подаянием, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๖. 846. ‘‘เตจีวรี สาตติโก…เป…. Владеющий лишь тремя одеждами, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๗. 847. ‘‘สปทานจารี สาตติโก…เป…. Обходящий дома для сбора подаяния без пропусков, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๘. 848. ‘‘เอกาสนี สาตติโก…เป…. Принимающий пищу один раз в день за один присест, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๔๙. 849. ‘‘ปตฺตปิณฺฑี สาตติโก…เป…. Едящий только из своей чаши, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๕๐. 850. ‘‘ขลุปจฺฉาภตฺตี สาตติโก…เป…. Отказывающийся от добавки к пище, усердный, радующийся пище, полученной в чашу при сборе подаяния, свободный от цепляния, Бхаддия, сын Годхи, пребывает в медитации. ๘๕๑. 851. ‘‘อารญฺญิโก สาตติโก…เป…. «Я, лесной житель, постоянно усердствующий...» ๘๕๒. 852. ‘‘รุกฺขมูลิโก สาตติโก…เป…. «Я, живущий у подножия дерева, постоянно усердствующий...» ๘๕๓. 853. ‘‘อพฺโภกาสี สาตติโก…เป…. «Я, живущий под открытым небом, постоянно усердствующий...» ๘๕๔. 854. ‘‘โสสานิโก สาตติโก…เป…. «Я, живущий на кладбище, постоянно усердствующий...» ๘๕๕. 855. ‘‘ยถาสนฺถติโก สาตติโก…เป…. «Я, довольствующийся любым предоставленным жилищем, постоянно усердствующий...» ๘๕๖. 856. ‘‘เนสชฺชิโก [Pg.333] สาตติโก…เป…. «Я, практикующий бодрствование в положении сидя, постоянно усердствующий...» ๘๕๗. 857. ‘‘อปฺปิจฺโฉ สาตติโก…เป…. «Я, имеющий мало желаний, постоянно усердствующий...» ๘๕๘. 858. ‘‘สนฺตุฏฺโฐ สาตติโก…เป…. «Я, довольствующийся малым, постоянно усердствующий...» ๘๕๙. 859. ‘‘ปวิวิตฺโต สาตติโก…เป…. «Я, пребывающий в уединении, постоянно усердствующий...» ๘๖๐. 860. ‘‘อสํสฏฺโฐ สาตติโก…เป…. «Я, не смешивающийся с мирянами, постоянно усердствующий...» ๘๖๑. 861. ‘‘อารทฺธวีริโย สาตติโก…เป…. «Я, зародивший усердие, постоянно усердствующий...» ๘๖๒. 862. ‘‘หิตฺวา สตปลํ กํสํ, โสวณฺณํ สตราชิกํ; อคฺคหึ มตฺติกาปตฺตํ, อิทํ ทุติยาภิเสจนํ. «Оставив золотое блюдо весом в сто пал, украшенное сотней узоров, я взял глиняную чашу для подаяний — это было моим вторым помазанием на царство». ๘๖๓. 863. ‘‘อุจฺเจ มณฺฑลิปากาเร, ทฬฺหมฏฺฏาลโกฏฺฐเก; รกฺขิโต ขคฺคหตฺเถหิ, อุตฺตสํ วิหรึ ปุเร. «Прежде я жил в страхе, охраняемый воинами с мечами в руках на вершине высокого дворца, в городе, окружённом круглыми стенами и укреплённом прочными башнями и воротами». ๘๖๔. 864. ‘‘โสชฺช ภทฺโท อนุตฺราสี, ปหีนภยเภรโว; ฌายติ วนโมคยฺห, ปุตฺโต โคธาย ภทฺทิโย. «Сегодня же я, благословенный, бесстрашный, отбросивший всякий страх и ужас, ухожу в лес и медитирую — я, Бхаддия, сын Годхи». ๘๖๕. 865. ‘‘สีลกฺขนฺเธ ปติฏฺฐาย, สตึ ปญฺญญฺจ ภาวยํ; ปาปุณึ อนุปุพฺเพน, สพฺพสํโยชนกฺขย’’นฺติ. «Утвердившись в группе нравственности (шила-ккхандха), развивая осознанность и мудрость, я постепенно достиг уничтожения всех оков». … ภทฺทิโย กาฬิโคธาย ปุตฺโต เถโร…. «...Так возгласил старейшина Бхаддия, сын Калигодхи...» ๘. องฺคุลิมาลตฺเถรคาถา 8. «Стихи старейшины Ангулималы» ๘๖๖. 866. ‘‘คจฺฉํ วเทสิ สมณ ‘ฏฺฐิโตมฺหิ’, มมญฺจ พฺรูสิ ฐิตมฏฺฐิโตติ; ปุจฺฉามิ ตํ สมณ เอตมตฺถํ, ‘กถํ ฐิโต ตฺวํ อหมฏฺฐิโตมฺหิ’’’. «Идя, о отшельник, ты говоришь: „Я стою“, а мне, стоящему, говоришь, что я не стою. Я спрашиваю тебя, отшельник, о значении этого: как это ты стоишь, а я не стою?» ๘๖๗. 867. ‘‘ฐิโต อหํ องฺคุลิมาล สพฺพทา, สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ; ตุวญฺจ ปาเณสุ อสญฺญโตสิ, ตสฺมา ฐิโตหํ ตุวมฏฺฐิโตสิ’’. «Я стою всегда, Ангулимала, отложив насилие ко всем живым существам. Ты же не сдержан по отношению к живым существам, поэтому я стою, а ты не стоишь». ๘๖๘. 868. ‘‘จิรสฺสํ วต เม มหิโต มเหสี, มหาวนํ สมโณ ปจฺจปาทิ ; โสหํ จชิสฺสามิ สหสฺสปาปํ, สุตฺวาน คาถํ ตว ธมฺมยุตฺตํ’’. «О, наконец-то этот великий мудрец, почитаемый отшельник, пришёл в этот великий лес ради меня! Услышав твой стих, исполненный Дхаммы, я оставлю свои тысячи злых дел». ๘๖๙. 869. อิจฺเจว [Pg.334] โจโร อสิมาวุธญฺจ, โสพฺเภ ปปาเต นรเก อนฺวกาสิ ; อวนฺทิ โจโร สุคตสฺส ปาเท, ตตฺเถว ปพฺพชฺชมยาจิ พุทฺธํ. «Сказав это, разбойник бросил свой меч и оружие в глубокую пропасть, в горное ущелье. Разбойник поклонился стопам Сугаты и прямо там попросил Будду о монашеском посвящении». ๘๗๐. 870. พุทฺโธ จ โข การุณิโก มเหสิ, โย สตฺถา โลกสฺส สเทวกสฺส; ‘ตเมหิ ภิกฺขู’ติ ตทา อโวจ, เอเสว ตสฺส อหุ ภิกฺขุภาโว. «И Будда, сострадательный великий мудрец, Учитель мира с его богами, сказал ему тогда: „Приди, бхиккху!“ Это и стало его посвящением в монахи». ๘๗๑. 871. ‘‘โย จ ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวา, ปจฺฉา โส นปฺปมชฺชติ; โสมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา. «Кто прежде был беспечен, но позже стал прилежен, тот освещает этот мир, подобно луне, освободившейся от облаков». ๘๗๒. 872. ‘‘ยสฺส ปาปํ กตํ กมฺมํ, กุสเลน ปิธียติ ; โสมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา. «Чьё совершённое злое деяние покрывается благим деянием, тот освещает этот мир, подобно луне, освободившейся от облаков». ๘๗๓. 873. ‘‘โย หเว ทหโร ภิกฺขุ, ยุญฺชติ พุทฺธสาสเน; โสมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา. «Молодой бхиккху, который усердствует в Учении Будды, освещает этот мир, подобно луне, освободившейся от облаков». ๘๗๔. 874. ‘‘ทิสาปิ เม ธมฺมกถํ สุณนฺตุ, ทิสาปิ เม ยุญฺชนฺตุ พุทฺธสาสเน; ทิสาปิ เม เต มนุเช ภชนฺตุ, เย ธมฺมเมวาทปยนฺติ สนฺโต. «Пусть и мои враги слушают проповедь Дхаммы, пусть и мои враги усердствуют в Учении Будды, пусть мои враги сближаются с теми благородными людьми, которые побуждают принимать только Дхамму». ๘๗๕. 875. ‘‘ทิสา หิ เม ขนฺติวาทานํ, อวิโรธปฺปสํสินํ; สุณนฺตุ ธมฺมํ กาเลน, ตญฺจ อนุวิธียนฺตุ. «Пусть мои враги своевременно слушают Дхамму от тех, кто проповедует терпение и восхваляет дружелюбие, и пусть они следуют ей». ๘๗๖. 876. ‘‘น หิ ชาตุ โส มมํ หึเส, อญฺญํ วา ปน กิญฺจนํ ; ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ, รกฺเขยฺย ตสถาวเร. «Пусть никто из них никогда не вредит ни мне, ни какому-либо другому существу. Достигнув высшего покоя, пусть они оберегают всех существ — и слабых, и сильных». ๘๗๗. 877. ‘‘อุทกญฺหิ นยนฺติ เนตฺติกา, อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ; ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา, อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา. «Строители каналов направляют воду, лучники выпрямляют стрелы, плотники обтесывают дерево, а мудрецы усмиряют самих себя». ๘๗๘. 878. ‘‘ทณฺเฑเนเก [Pg.335] ทมยนฺติ, องฺกุเสภิ กสาหิ จ; อทณฺเฑน อสตฺเถน, อหํ ทนฺโตมฺหิ ตาทินา. «Некоторых усмиряют палкой, стрекалом или кнутом. Меня же усмирил Тот, Кто обладает качеством Тади (непоколебимости), без палки и без оружия». ๘๗๙. 879. ‘‘‘อหึสโก’ติ เม นามํ, หึสกสฺส ปุเร สโต; อชฺชาหํ สจฺจนาโมมฺหิ, น นํ หึสามิ กิญฺจนํ. «„Безвредный“ (Ахинсака) — моё имя, хотя прежде я был вредителем. Сегодня моё имя истинно: я никому не причиняю вреда». ๘๘๐. 880. ‘‘โจโร อหํ ปุเร อาสึ, องฺคุลิมาโลติ วิสฺสุโต; วุยฺหมาโน มโหเฆน, พุทฺธํ สรณมาคมํ. «Прежде я был разбойником, известным под именем Ангулимала. Уносимый мощным потоком, я прибег к Будде как к прибежищу». ๘๘๑. 881. ‘‘โลหิตปาณิ ปุเร อาสึ, องฺคุลิมาโลติ วิสฺสุโต; สรณคมนํ ปสฺส, ภวเนตฺติ สมูหตา. «Прежде у меня были окровавленные руки, я был известен как Ангулимала. Посмотри на плод обретения прибежища: проводник к новому существованию (жажда-танха) полностью искоренен». ๘๘๒. 882. ‘‘ตาทิสํ กมฺมํ กตฺวาน, พหุํ ทุคฺคติคามินํ; ผุฏฺโฐ กมฺมวิปาเกน, อนโณ ภุญฺชามิ โภชนํ. «Совершив множество подобных деяний, ведущих в несчастливые миры, теперь, коснувшись созревания плодов каммы, я вкушаю пищу, свободный от долгов». ๘๘๓. 883. ‘‘ปมาทมนุยุญฺชนฺติ, พาลา ทุมฺเมธิโน ชนา; อปฺปมาทญฺจ เมธาวี, ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ. «Глупые и невежественные люди предаются беспечности. Мудрый же оберегает прилежание, словно величайшее сокровище». ๘๘๔. 884. ‘‘มา ปมาทมนุยุญฺเชถ, มา กามรติสนฺถวํ ; อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต, ปปฺโปติ ปรมํ สุขํ. «Не предавайтесь беспечности, не ищите близости с чувственными удовольствиями. Ибо прилежный, медитируя, достигает величайшего счастья». ๘๘๕. 885. ‘‘สฺวาคตํ นาปคตํ, เนตํ ทุมฺมนฺติตํ มม; สวิภตฺเตสุ ธมฺเมสุ, ยํ เสฏฺฐํ ตทุปาคมํ. «Мой приход был благом, он не принёс вреда, это решение не было ошибочным. Из всех явленных учений я пришёл к тому, что является наилучшим». ๘๘๖. 886. ‘‘สฺวาคตํ นาปคตํ, เนตํ ทุมฺมนฺติตํ มม; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. «Мой приход был благом, он не принёс вреда, это решение не было ошибочным. Три знания достигнуты, Учение Будды исполнено». ๘๘๗. 887. ‘‘อรญฺเญ รุกฺขมูเล วา, ปพฺพเตสุ คุหาสุ วา; ตตฺถ ตตฺเถว อฏฺฐาสึ, อุพฺพิคฺคมนโส ตทา. «В лесу, у подножия деревьев, в горах или в пещерах — где бы я ни находился прежде, мой разум всегда был полон тревоги». ๘๘๘. 888. ‘‘สุขํ สยามิ ฐายามิ, สุขํ กปฺเปมิ ชีวิตํ; อหตฺถปาโส มารสฺส, อโห สตฺถานุกมฺปิโต. «Теперь же я сплю спокойно, стою спокойно и провожу жизнь в счастье. Я вне досягаемости Мары. О, как велика сострадательность Учителя!» ๘๘๙. 889. ‘‘พฺรหฺมชจฺโจ ปุเร อาสึ, อุทิจฺโจ อุภโต อหุ; โสชฺช ปุตฺโต สุคตสฺส, ธมฺมราชสฺส สตฺถุโน. «Прежде я был брахманом по рождению, благородного происхождения с обеих сторон. Сегодня же я — сын Сугаты, Царя Дхаммы, Учителя». ๘๙๐. 890. ‘‘วีตตณฺโห อนาทาโน, คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต; อฆมูลํ วธิตฺวาน, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย. «Свободный от жажды, без привязанностей, с охраняемыми вратами чувств, полностью сдержанный, я уничтожил корень страдания и достиг прекращения всех влечений (асав)». ๘๙๑. 891. ‘‘ปริจิณฺโณ [Pg.336] มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา’’ติ. «Я преданно служил Учителю, Учение Будды исполнено. Тяжёлое бремя сброшено, проводник к новому существованию полностью искоренен». … องฺคุลิมาโล เถโร…. «...Так возгласил старейшина Ангулимала...» ๙. อนุรุทฺธตฺเถรคาถา 9. «Стихи старейшины Ануруддхи» ๘๙๒. 892. ‘‘ปหาย มาตาปิตโร, ภคินี ญาติภาตโร; ปญฺจ กามคุเณ หิตฺวา, อนุรุทฺโธว ฌายตุ. «Оставив отца и мать, сестёр, родственников и братьев, отбросив пять видов чувственных удовольствий, пусть Ануруддха медитирует». ๘๙๓. 893. ‘‘สเมโต นจฺจคีเตหิ, สมฺมตาฬปฺปโพธโน; น เตน สุทฺธิมชฺฌคํ, มารสฺส วิสเย รโต. «Окружённый танцами и пением, пробуждаемый звуками литавр и тарелок, я наслаждался в сфере Мары, но через это я не обрёл чистоты». ๘๙๔. 894. ‘‘เอตญฺจ สมติกฺกมฺม, รโต พุทฺธสฺส สาสเน; สพฺโพฆํ สมติกฺกมฺม, อนุรุทฺโธว ฌายติ. «Преодолев всё это, находя радость в Учении Будды, переправившись через все потоки, Ануруддха медитирует». ๘๙๕. 895. ‘‘รูปา สทฺทา รสา คนฺธา, โผฏฺฐพฺพา จ มโนรมา; เอเต จ สมติกฺกมฺม, อนุรุทฺโธว ฌายติ. «Преодолев приятные формы, звуки, вкусы, запахи и тактильные ощущения, Ануруддха медитирует». ๘๙๖. 896. ‘‘ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต, เอโก อทุติโย มุนิ; เอสติ ปํสุกูลานิ, อนุรุทฺโธ อนาสโว. «Вернувшись со сбора подаяний, один, без спутников, мудрец Ануруддха, свободный от влечений, ищет тряпки для лоскутного одеяния». ๘๙๗. 897. ‘‘วิจินี อคฺคหี โธวิ, รชยี ธารยี มุนิ; ปํสุกูลานิ มติมา, อนุรุทฺโธ อนาสโว. «Мудрый Ануруддха, свободный от влечений, отбирает их, берёт, стирает, красит и носит эти лоскутные одежды». ๘๙๘. 898. ‘‘มหิจฺโฉ จ อสนฺตุฏฺโฐ, สํสฏฺโฐ โย จ อุทฺธโต; ตสฺส ธมฺมา อิเม โหนฺติ, ปาปกา สํกิเลสิกา. «У того, кто имеет много желаний, кто недоволен, кто общается с мирянами и чей разум возбуждён, возникают эти пагубные, оскверняющие качества». ๘๙๙. 899. ‘‘สโต จ โหติ อปฺปิจฺโฉ, สนฺตุฏฺโฐ อวิฆาตวา; ปวิเวกรโต วิตฺโต, นิจฺจมารทฺธวีริโย. «Но тот, кто осознан, имеет мало желаний, доволен малым, невозмутим, находит радость в уединении, умиротворён и всегда усерден...» ๙๐๐. 900. ‘‘ตสฺส ธมฺมา อิเม โหนฺติ, กุสลา โพธิปกฺขิกา; อนาสโว จ โส โหติ, อิติ วุตฺตํ มเหสินา. «...у того возникают эти благие качества, способствующие пробуждению (бодхипаккхия-дхаммы), и он становится свободным от влечений — так провозгласил Великий Мудрец». ๙๐๑. 901. ‘‘มม สงฺกปฺปมญฺญาย, สตฺถา โลเก อนุตฺตโร; มโนมเยน กาเยน, อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ. «Узнав мою мысль, Учитель, непревзойдённый в мире, приблизился ко мне силой своего разума, сотворив мысленный образ тела». ๙๐๒. 902. ‘‘ยทา เม อหุ สงฺกปฺโป, ตโต อุตฺตริ เทสยิ; นิปฺปปญฺจรโต พุทฺโธ, นิปฺปปญฺจมเทสยิ. «Когда у меня возникла эта мысль, Будда преподал мне учение, превосходящее её. Находящий радость в свободе от усложнений ума (ниппапанча), Он проповедал свободу от усложнений». ๙๐๓. 903. ‘‘ตสฺสาหํ ธมฺมมญฺญาย, วิหาสึ สาสเน รโต; ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. «Постигнув Его Дхамму, я жил, радуясь Его Учению. Три знания достигнуты, Учение Будды исполнено». ๙๐๔. 904. ‘‘ปญฺจปญฺญาสวสฺสานิ[Pg.337], ยโต เนสชฺชิโก อหํ; ปญฺจวีสติวสฺสานิ, ยโต มิทฺธํ สมูหตํ. «Уже пятьдесят пять лет, как я практикую только в положении сидя (несаджжика), и двадцать пять лет, как сонливость полностью искоренена во мне». ๙๐๕. 905. ‘‘นาหุ อสฺสาสปสฺสาสา, ฐิตจิตฺตสฺส ตาทิโน; อเนโช สนฺติมารพฺภ, จกฺขุมา ปรินิพฺพุโต. «Не стало больше вдохов и выдохов у Того, чей разум был устойчив и непоколебим. Свободный от вожделения, устремив взор к покою, Всевидящий ушёл в окончательное освобождение (париниббану)». ๙๐๖. 906. ‘‘อสลฺลีเนน จิตฺเตน, เวทนํ อชฺฌวาสยิ; ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข เจตโส อหุ. «С непоколебимым разумом Он перенёс предсмертную боль. Подобно угасанию пламени светильника, произошло освобождение Его ума.» ๙๐๗. 907. ‘‘เอเต ปจฺฉิมกา ทานิ, มุนิโน ผสฺสปญฺจมา; นาญฺเญ ธมฺมา ภวิสฺสนฺติ, สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเต. «Теперь эти состояния, в которых контакт является пятым, для Мудреца — последние. Когда Просветленный уйдет в париниббану, другие состояния больше не возникнут». ๙๐๘. 908. ‘‘นตฺถิ ทานิ ปุนาวาโส, เทวกายสฺมิ ชาลินิ; วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว. «О богиня Джалини, теперь для меня больше нет повторного пребывания в сонме девов. Круговорот рождений исчерпан, теперь нет нового существования». ๙๐๙. 909. ‘‘ยสฺส มุหุตฺเตน สหสฺสธา, โลโก สํวิทิโต สพฺรหฺมกปฺโป; วสี อิทฺธิคุเณ จุตูปปาเต, กาเล ปสฺสติ เทวตา ส ภิกฺขุ. «Тот бхиккху, для которого в одно мгновение познается тысячекратный мир вместе с миром Брахмы, который обладает мастерством в сверхспособностях и в знании ухода и возрождения существ, видит девов, когда они приближаются». ๙๑๐. 910. ‘‘อนฺนภาโร ปุเร อาสึ, ทลิทฺโท ฆาสหารโก; สมณํ ปฏิปาเทสึ, อุปริฏฺฐํ ยสสฺสินํ. «В прошлой жизни я был бедняком по имени Аннабхара, зарабатывавшим на жизнь поденным трудом ради пропитания. Я поднес пищу знаменитому отшельнику Упариттхе». ๙๑๑. 911. ‘‘โสมฺหิ สกฺยกุเล ชาโต, อนุรุทฺโธติ มํ วิทู; อุเปโต นจฺจคีเตหิ, สมฺมตาฬปฺปโพธโน. «Я родился в роду Сакьев, и люди знают меня как Ануруддху. Я был окружен танцами и песнями и пробуждался под звуки музыки и литавр». ๙๑๒. 912. ‘‘อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ, สตฺถารํ อกุโตภยํ; ตสฺมึ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, ปพฺพชึ อนคาริยํ. «Затем я увидел Просветленного, Учителя, не знающего страха. Обретя веру в него, я ушел из дома в бездомную жизнь». ๙๑๓. 913. ‘‘ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร; ตาวตึเสสุ เทเวสุ, อฏฺฐาสึ สกฺกชาติยา. «Я знаю свои прошлые обители, где я жил прежде. Среди богов Таватимсы я пребывал в качестве Сакки». ๙๑๔. 914. ‘‘สตฺตกฺขตฺตุํ มนุสฺสินฺโท, อหํ รชฺชมการยึ; จาตุรนฺโต วิชิตาวี, ชมฺพุสณฺฑสฺส อิสฺสโร; อทณฺเฑน อสตฺเถน, ธมฺเมน อนุสาสยึ. «Семь раз я правил как царь людей, завоеватель четырех сторон света, владыка Джамбудипы. Без наказаний и оружия, одной лишь Дхаммой я правил подданными». ๙๑๕. 915. ‘‘อิโต สตฺต ตโต สตฺต, สํสารานิ จตุทฺทส; นิวาสมภิชานิสฺสํ, เทวโลเก ฐิตา ตทา. «Семь раз отсюда и семь раз оттуда — всего четырнадцать кругов странствий. Тогда, пребывая в мире богов, я помнил свои прошлые обители». ๙๑๖. 916. ‘‘ปญฺจงฺคิเก [Pg.338] สมาธิมฺหิ, สนฺเต เอโกทิภาวิเต; ปฏิปฺปสฺสทฺธิลทฺธมฺหิ, ทิพฺพจกฺขุ วิสุชฺฌิ เม. «Благодаря пятифакторному самадхи, мирному, объединенному и принесшему умиротворение, мое божественное око очистилось». ๙๑๗. 917. ‘‘จุตูปปาตํ ชานามิ, สตฺตานํ อาคตึ คตึ; อิตฺถภาวญฺญถาภาวํ, ฌาเน ปญฺจงฺคิเก ฐิโต. «Пребывая в пятифакторной джхане, я знаю уход и возрождение существ, их приход и уход, их существование в этом мире и в иных мирах». ๙๑๘. 918. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา…เป… ภวเนตฺติ สมูหตา. «Я преданно служил Учителю... учение Будды исполнено. Тяжелое бремя сброшено, проводник к существованию полностью искоренен». ๙๑๙. 919. ‘‘วชฺชีนํ เวฬุวคาเม, อหํ ชีวิตสงฺขยา; เหฏฺฐโต เวฬุคุมฺพสฺมึ, นิพฺพายิสฺสํ อนาสโว’’ติ. «В бамбуковой деревне Велувагама в стране Вадджи, когда иссякнет моя жизнь, под бамбуковым кустом я уйду в ниббану, свободный от скверн». … อนุรุทฺโธ เถโร…. ...Тхера Ануруддха... ๑๐. ปาราปริยตฺเถรคาถา 10. Стихи тхеры Парапарии ๙๒๐. 920. สมณสฺส อหุ จินฺตา, ปุปฺผิตมฺหิ มหาวเน; เอกคฺคสฺส นิสินฺนสฺส, ปวิวิตฺตสฺส ฌายิโน. У отшельника, сидевшего в уединении в цветущем великом лесу, сосредоточенного и медитирующего, возникла такая мысль: ๙๒๑. 921. ‘‘อญฺญถา โลกนาถมฺหิ, ติฏฺฐนฺเต ปุริสุตฺตเม; อิริยํ อาสิ ภิกฺขูนํ, อญฺญถา ทานิ ทิสฺสติ. «Иным было поведение бхиккху, когда был жив Покровитель Мира, величайший из мужей; теперь же оно видится совсем иным. ๙๒๒. 922. ‘‘สีตวาตปริตฺตานํ, หิริโกปีนฉาทนํ; มตฺตฏฺฐิยํ อภุญฺชึสุ, สนฺตุฏฺฐา อิตรีตเร. Они пользовались одеждами лишь для защиты от холода и ветра, для прикрытия наготы, довольствуясь тем, что было, ради умеренности. ๙๒๓. 923. ‘‘ปณีตํ ยทิ วา ลูขํ, อปฺปํ วา ยทิ วา พหุํ; ยาปนตฺถํ อภุญฺชึสุ, อคิทฺธา นาธิมุจฺฉิตา. Будь то изысканная пища или простая, мало её или много, они вкушали её без жадности и привязанности, лишь для поддержания жизни. ๙๒๔. 924. ‘‘ชีวิตานํ ปริกฺขาเร, เภสชฺเช อถ ปจฺจเย; น พาฬฺหํ อุสฺสุกา อาสุํ, ยถา เต อาสวกฺขเย. Они не проявляли чрезмерного рвения к лекарствам и другим средствам поддержания жизни, но стремились к уничтожению скверн. ๙๒๕. 925. ‘‘อรญฺเญ รุกฺขมูเลสุ, กนฺทราสุ คุหาสุ จ; วิเวกมนุพฺรูหนฺตา, วิหํสุ ตปฺปรายนา. В лесах, у подножия деревьев, в ущельях и пещерах они жили, взращивая уединение и полностью предаваясь ему. ๙๒๖. 926. ‘‘นีจา นิวิฏฺฐา สุภรา, มุทู อตฺถทฺธมานสา; อพฺยาเสกา อมุขรา, อตฺถจินฺตา วสานุคา. Они были скромными, твердыми в вере, неприхотливыми, мягкими, с кротким умом, свободными от скверн, неболтливыми, размышляющими о благе и следовавшими ему. ๙๒๗. 927. ‘‘ตโต ปาสาทิกํ อาสิ, คตํ ภุตฺตํ นิเสวิตํ; สินิทฺธา เตลธาราว, อโหสิ อิริยาปโถ. Поэтому их ходьба, принятие пищи и поведение внушали веру. Их манеры были плавными, подобно ровной струе масла, и вызывали благоговение. ๙๒๘. 928. ‘‘สพฺพาสวปริกฺขีณา, มหาฌายี มหาหิตา; นิพฺพุตา ทานิ เต เถรา, ปริตฺตา ทานิ ตาทิสา. Те старейшины, уничтожившие все скверны, великие созерцатели, принесшие великую пользу, ныне ушли в ниббану. Теперь подобных им осталось совсем немного. ๙๒๙. 929. ‘‘กุสลานญฺจ [Pg.339] ธมฺมานํ, ปญฺญาย จ ปริกฺขยา; สพฺพาการวรูเปตํ, ลุชฺชเต ชินสาสนํ. Из-за упадка благих качеств и мудрости учение Победителя, наделенное всеми превосходными свойствами, приходит в упадок. ๙๓๐. 930. ‘‘ปาปกานญฺจ ธมฺมานํ, กิเลสานญฺจ โย อุตุ; อุปฏฺฐิตา วิเวกาย, เย จ สทฺธมฺมเสสกา. Настало время для проявления злых качеств и скверн. Те же, кто в такое время усердствует ради уединения, обладают лишь остатками истинной Дхаммы. ๙๓๑. 931. ‘‘เต กิเลสา ปวฑฺฒนฺตา, อาวิสนฺติ พหุํ ชนํ; กีฬนฺติ มญฺเญ พาเลหิ, อุมฺมตฺเตหิว รกฺขสา. Эти скверны, разрастаясь, овладевают многими людьми. Кажется, они забавляются с глупцами, словно демоны-ракшасы с безумцами. ๙๓๒. 932. ‘‘กิเลเสหาภิภูตา เต, เตน เตน วิธาวิตา; นรา กิเลสวตฺถูสุ, สสงฺคาเมว โฆสิเต. Подавленные сквернами, люди мечутся туда и сюда в погоне за объектами влечения, словно воины на поле битвы, когда объявлен бой. ๙๓๓. 933. ‘‘ปริจฺจชิตฺวา สทฺธมฺมํ, อญฺญมญฺเญหิ ภณฺฑเร; ทิฏฺฐิคตานิ อนฺเวนฺตา, อิทํ เสยฺโยติ มญฺญเร. Оставив истинную Дхамму, они ссорятся друг с другом. Следуя ложным взглядам, они думают: „Это — лучшее“. ๙๓๔. 934. ‘‘ธนญฺจ ปุตฺตํ ภริยญฺจ, ฉฑฺฑยิตฺวาน นิคฺคตา; กฏจฺฉุภิกฺขเหตูปิ, อกิจฺฉานิ นิเสวเร. Оставив богатство, сыновей и жен, они ушли из дома, но даже ради ложки подаяния совершают неподобающие поступки. ๙๓๕. 935. ‘‘อุทราวเทหกํ ภุตฺวา, สยนฺตุตฺตานเสยฺยกา; กถํ วตฺเตนฺติ ปฏิพุทฺธา, ยา กถา สตฺถุครหิตา. Наевшись досыта, они спят, развалившись на спине, а проснувшись, ведут пустые разговоры, порицаемые Учителем. ๙๓๖. 936. ‘‘สพฺพการุกสิปฺปานิ, จิตฺตึ กตฺวาน สิกฺขเร; อวูปสนฺตา อชฺฌตฺตํ, สามญฺญตฺโถติ อจฺฉติ. Они с усердием обучаются всевозможным мирским ремеслам и искусствам. Не умиротворив себя изнутри, они лишь заявляют: „Это ради монашества“. ๙๓๗. 937. ‘‘มตฺติกํ เตลจุณฺณญฺจ, อุทกาสนโภชนํ; คิหีนํ อุปนาเมนฺติ, อากงฺขนฺตา พหุตฺตรํ. Желая получить взамен гораздо больше, они подносят мирянам глину, масло, благовонный порошок, воду, сиденья и пищу. ๙๓๘. 938. ‘‘ทนฺตโปนํ กปิตฺถญฺจ, ปุปฺผํ ขาทนิยานิ จ; ปิณฺฑปาเต จ สมฺปนฺเน, อมฺเพ อามลกานิ จ. Они подносят им зубочистки, плоды капиттха, цветы, лакомства, изысканную пищу, манго и плоды амалаки. ๙๓๙. 939. ‘‘เภสชฺเชสุ ยถา เวชฺชา, กิจฺจากิจฺเจ ยถา คิหี; คณิกาว วิภูสายํ, อิสฺสเร ขตฺติยา ยถา. В лечении они ведут себя как врачи, в делах — как миряне, в украшении себя — как куртизанки, а в стремлении властвовать — как цари. ๙๔๐. 940. ‘‘เนกติกา วญฺจนิกา, กูฏสกฺขี อปาฏุกา; พหูหิ ปริกปฺเปหิ, อามิสํ ปริภุญฺชเร. Будучи лживыми, коварными, лжесвидетелями и беспринципными, они с помощью множества ухищрений пользуются мирскими подношениями. ๙๔๑. 941. ‘‘เลสกปฺเป ปริยาเย, ปริกปฺเปนุธาวิตา; ชีวิกตฺถา อุปาเยน, สงฺกฑฺฒนฺติ พหุํ ธนํ. Прибегая к уловкам, иносказаниям и интригам ради наживы, они всевозможными способами копят богатства. ๙๔๒. 942. ‘‘อุปฏฺฐาเปนฺติ [Pg.340] ปริสํ, กมฺมโต โน จ ธมฺมโต; ธมฺมํ ปเรสํ เทเสนฺติ, ลาภโต โน จ อตฺถโต. Они заставляют паству служить себе ради личной выгоды, а не ради Дхаммы. Они проповедуют Дхамму другим ради наживы, а не ради истинного блага. ๙๔๓. 943. ‘‘สงฺฆลาภสฺส ภณฺฑนฺติ, สงฺฆโต ปริพาหิรา; ปรลาโภปชีวนฺตา, อหิรีกา น ลชฺชเร. Будучи чуждыми Сангхе, они ссорятся из-за имущества общины. Живя за счет чужих подношений, эти бесстыдники не знают стыда. ๙๔๔. 944. ‘‘นานุยุตฺตา ตถา เอเก, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา; สมฺภาวนํเยวิจฺฉนฺติ, ลาภสกฺการมุจฺฉิตา. Некоторые из них, не практикуя Дхамму, бреют головы и облачаются в монашеские одежды. Ослепленные наживой и почестями, они жаждут лишь восхваления. ๙๔๕. 945. ‘‘เอวํ นานปฺปยาตมฺหิ, น ทานิ สุกรํ ตถา; อผุสิตํ วา ผุสิตุํ, ผุสิตํ วานุรกฺขิตุํ. Когда скверны столь разнообразны, ныне нелегко достичь того, что еще не достигнуто, и уберечь то, что уже достигнуто. ๙๔๖. 946. ‘‘ยถา กณฺฏกฏฺฐานมฺหิ, จเรยฺย อนุปาหโน; สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาน, เอวํ คาเม มุนี จเร. Подобно тому как человек без обуви идет по колючему месту, бхиккху должен ходить по деревне, непрестанно сохраняя осознанность. ๙๔๗. 947. ‘‘สริตฺวา ปุพฺพเก โยคี, เตสํ วตฺตมนุสฺสรํ; กิญฺจาปิ ปจฺฉิโม กาโล, ผุเสยฺย อมตํ ปทํ. Вспоминая прежних практиков и следуя их образу жизни, даже в эти последние времена можно достичь Бессмертной обители. ๙๔๘. 948. ‘‘อิทํ วตฺวา สาลวเน, สมโณ ภาวิตินฺทฺริโย; พฺราหฺมโณ ปรินิพฺพายี, อิสิ ขีณปุนพฺภโว’’ติ. Произнеся эти слова в роще сал, отшельник, развивший свои способности, истинный брахман, мудрец, для которого прекратились новые рождения, ушел в париниббану». … ปาราปริโย เถโร…. ...Тхера Парапария... วีสตินิปาโต นิฏฺฐิโต. Конец Книги двадцати. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление: อธิมุตฺโต ปาราปริโย, เตลกานิ รฏฺฐปาโล; มาลุกฺยเสโล ภทฺทิโย, องฺคุลิ ทิพฺพจกฺขุโก. «Адхимутта, Парапария, Телакани, Раттхапала, Малукьяпутта, Села, Бхаддия, Ангулимала и Ануруддха, обладающий божественным оком». ปาราปริโย ทเสเต, วีสมฺหิ ปริกิตฺติตา; คาถาโย ทฺเว สตา โหนฺติ, ปญฺจตาลีส อุตฺตรินฺติ. «И Парапария — эти десять провозглашены в Книге двадцати. Всего в ней двести сорок пять стихов». ๑๗. ตึสนิปาโต 17. Книга тридцати ๑. ผุสฺสตฺเถรคาถา 1. Стихи тхеры Пхуссы ๙๔๙. 949. ปาสาทิเก [Pg.341] พหู ทิสฺวา, ภาวิตตฺเต สุสํวุเต; อิสิ ปณฺฑรสโคตฺโต, อปุจฺฉิ ผุสฺสสวฺหยํ. Увидев многих бхиккху, внушающих веру, с развитым умом и хорошо сдержанных, мудрец из рода Пандараса спросил того, чье имя было Пхусса: ๙๕๐. 950. ‘‘กึฉนฺทา กิมธิปฺปายา, กิมากปฺปา ภวิสฺสเร; อนาคตมฺหิ กาลมฺหิ, ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต’’. «Каковы будут желания, намерения и поведение бхиккху в будущем? Поведай мне об этом, когда я спрошу тебя». ๙๕๑. 951. ‘‘สุโณหิ วจนํ มยฺหํ, อิสิปณฺฑรสวฺหย; สกฺกจฺจํ อุปธาเรหิ, อาจิกฺขิสฺสามฺยนาคตํ. «Слушай мои слова, о мудрец Пандараса, и со всем почтением запечатлей их в уме. Я поведаю тебе о будущем. ๙๕๒. 952. ‘‘โกธนา อุปนาหี จ, มกฺขี ถมฺภี สฐา พหู; อุสฺสุกี นานาวาทา จ, ภวิสฺสนฺติ อนาคเต. В будущем многие бхиккху станут гневливыми, злопамятными, умаляющими чужие достоинства, упрямыми, коварными, завистливыми и придерживающимися различных ложных взглядов. ๙๕๓. 953. ‘‘อญฺญาตมานิโน ธมฺเม, คมฺภีเร ตีรโคจรา; ลหุกา อครุ ธมฺเม, อญฺญมญฺญมคารวา. Они будут мнить себя знатоками глубокой Дхаммы, но останутся на поверхности. Они будут легкомысленными, не уважающими Дхамму и непочтительными друг к другу. ๙๕๔. 954. ‘‘พหู อาทีนวา โลเก, อุปฺปชฺชิสฺสนฺตฺยนาคเต; สุเทสิตํ อิมํ ธมฺมํ, กิเลเสสฺสนฺติ ทุมฺมตี. В будущем в мире возникнет множество бедствий. Неразумные люди осквернят это прекрасно изложенное учение. ๙๕๕. 955. ‘‘คุณหีนาปิ สงฺฆมฺหิ, โวหรนฺตา วิสารทา; พลวนฺโต ภวิสฺสนฺติ, มุขรา อสฺสุตาวิโน. Лишенные добродетелей, невежественные и болтливые бхиккху будут уверенно говорить в собрании Сангхи и обретут большую силу. ๙๕๖. 956. ‘‘คุณวนฺโตปิ สงฺฆมฺหิ, โวหรนฺตา ยถาตฺถโต; ทุพฺพลา เต ภวิสฺสนฺติ, หิรีมนา อนตฺถิกา. Добродетельные же бхиккху, говорящие в собрании Сангхи согласно истине, будут скромными, не ищущими споров и окажутся бессильными. ๙๕๗. 957. ‘‘รชตํ ชาตรูปญฺจ, เขตฺตํ วตฺถุมเชฬกํ; ทาสิทาสญฺจ ทุมฺเมธา, สาทิยิสฺสนฺตฺยนาคเต. В будущем неразумные бхиккху станут принимать серебро, золото, поля, угодья, овец, коз, а также слуг и служанок». ๙๕๘. 958. ‘‘อุชฺฌานสญฺญิโน พาลา, สีเลสุ อสมาหิตา; อุนฺนฬา วิจริสฺสนฺติ, กลหาภิรตา มคา. «Глупцы, склонные выискивать чужие недостатки, не утвержденные в нравственности, высокомерные и упивающиеся раздорами, будут бродить подобно диким зверям». ๙๕๙. 959. ‘‘อุทฺธตา จ ภวิสฺสนฺติ, นีลจีวรปารุตา; กุหา ถทฺธา ลปา สิงฺคี, จริสฺสนฺตฺยริยา วิย. «Они будут легкомысленными, облаченными в темные одежды. Лживые, упрямые, болтливые и тщеславные, они будут расхаживать, словно благородные мужи». ๙๖๐. 960. ‘‘เตลสณฺเฐหิ เกเสหิ, จปลา อญฺชนกฺขิกา; รถิยาย คมิสฺสนฺติ, ทนฺตวณฺณิกปารุตา. «С умащенными маслом волосами, легкомысленные, с подкрашенными глазами, облаченные в одежды цвета слоновой кости, они будут расхаживать по улицам». ๙๖๑. 961. ‘‘อเชคุจฺฉํ [Pg.342] วิมุตฺเตหิ, สุรตฺตํ อรหทฺธชํ; ชิคุจฺฉิสฺสนฺติ กาสาวํ, โอทาเตสุ สมุจฺฉิตา. «Они будут питать отвращение к шафрановому одеянию — безупречному знамению Арахантов, прекрасно окрашенному и ценимому освобожденными, — будучи страстно привязанными к белым одеждам». ๙๖๒. 962. ‘‘ลาภกามา ภวิสฺสนฺติ, กุสีตา หีนวีริยา; กิจฺฉนฺตา วนปตฺถานิ, คามนฺเตสุ วสิสฺสเร. «Жаждущие наживы, ленивые, лишенные усердия, они будут тяготиться лесными обителями и станут селиться на окраинах деревень». ๙๖๓. 963. ‘‘เย เย ลาภํ ลภิสฺสนฺติ, มิจฺฉาชีวรตา สทา; เต เตว อนุสิกฺขนฺตา, ภชิสฺสนฺติ อสํยตา. «Те, кто будут получать дары, всегда предаваясь ложным способам к существованию, станут примером для подражания; и невоздержанные будут следовать за ними». ๙๖๔. 964. ‘‘เย เย อลาภิโน ลาภํ, น เต ปุชฺชา ภวิสฺสเร; สุเปสเลปิ เต ธีเร, เสวิสฺสนฺติ น เต ตทา. «Те же, кто не будут получать даров, не удостоятся почитания. Даже если они будут добродетельными и мудрыми, в те времена никто не станет следовать за ними». ๙๖๕. 965. ‘‘มิลกฺขุรชนํ รตฺตํ, ครหนฺตา สกํ ธชํ; ติตฺถิยานํ ธชํ เกจิ, ธาริสฺสนฺตฺยวทาตกํ. «Порицая свое собственное знамя — одеяние, окрашенное растительным красителем, некоторые станут носить белые одежды, знамя иноверцев». ๙๖๖. 966. ‘‘อคารโว จ กาสาเว, ตทา เตสํ ภวิสฺสติ; ปฏิสงฺขา จ กาสาเว, ภิกฺขูนํ น ภวิสฺสติ. «Тогда у этих бхиккху не будет почтения к шафрановому одеянию, и они не будут использовать его с мудрым размышлением». ๙๖๗. 967. ‘‘อภิภูตสฺส ทุกฺเขน, สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต; ปฏิสงฺขา มหาโฆรา, นาคสฺสาสิ อจินฺติยา. «У слона, одолеваемого жестокой болью, пронзенного отравленной стрелой и страдающего, возникло великое, грозное и непостижимое для других размышление». ๙๖๘. 968. ‘‘ฉทฺทนฺโต หิ ตทา ทิสฺวา, สุรตฺตํ อรหทฺธชํ; ตาวเทว ภณี คาถา, คโช อตฺโถปสํหิตา’’. «Ибо тогда слон Чадданта, увидев прекрасно окрашенное шафрановое одеяние — знамя Арахантов, тотчас же произнес эти благотворные стихи:» ๙๖๙. 969. ‘‘อนิกฺกสาโว กาสาวํ, โย วตฺถํ ปริธสฺสติ ; อเปโต ทมสจฺเจน, น โส กาสาวมรหติ. «“Кто, не очистившись от скверны ума, облачается в шафрановое одеяние, будучи лишенным самообладания и правдивости, тот не достоин шафранового одеяния». ๙๗๐. 970. ‘‘โย จ วนฺตกาสาวสฺส, สีเลสุ สุสมาหิโต; อุเปโต ทมสจฺเจน, ส เว กาสาวมรหติ. «Но тот, кто очистился от скверны, твердо утвердился в нравственности, наделен самообладанием и правдивостью, воистину достоин шафранового одеяния”». ๙๗๑. 971. ‘‘วิปนฺนสีโล ทุมฺเมโธ, ปากโฏ กามการิโย; วิพฺภนฺตจิตฺโต นิสฺสุกฺโก, น โส กาสาวมรหติ. «Порочный в нравственности, глупый, бесстыдный, потакающий своим желаниям, с блуждающим умом и лишенный благих качеств — такой человек не достоин шафранового одеяния». ๙๗๒. 972. ‘‘โย จ สีเลน สมฺปนฺโน, วีตราโค สมาหิโต; โอทาตมนสงฺกปฺโป, ส เว กาสาวมรหติ. «Но тот, кто наделен нравственностью, свободен от страстей, сосредоточен и чист в своих мыслях и намерениях, воистину достоин шафранового одеяния». ๙๗๓. 973. ‘‘อุทฺธโต อุนฺนโฬ พาโล, สีลํ ยสฺส น วิชฺชติ; โอทาตกํ อรหติ, กาสาวํ กึ กริสฺสติ. «Легкомысленный, высокомерный, глупый, у кого нет нравственности — тот достоин лишь белых одежд. Что толку ему от шафранового одеяния?» ๙๗๔. 974. ‘‘ภิกฺขู [Pg.343] จ ภิกฺขุนิโย จ, ทุฏฺฐจิตฺตา อนาทรา; ตาทีนํ เมตฺตจิตฺตานํ, นิคฺคณฺหิสฺสนฺตฺยนาคเต. «В будущем бхиккху и бхиккхуни со злыми помыслами и непочтительностью будут притеснять добродетельных и исполненных любящей доброты благородных мужей». ๙๗๕. 975. ‘‘สิกฺขาเปนฺตาปิ เถเรหิ, พาลา จีวรธารณํ; น สุณิสฺสนฺติ ทุมฺเมธา, ปากฏา กามการิยา. «Даже когда старейшины будут обучать их тому, как правильно носить одеяния, эти глупые, неразумные, бесстыдные и потакающие своим желаниям люди не станут слушать». ๙๗๖. 976. ‘‘เต ตถา สิกฺขิตา พาลา, อญฺญมญฺญํ อคารวา; นาทิยิสฺสนฺตุปชฺฌาเย, ขฬุงฺโก วิย สารถึ. «Эти глупцы, лишенные взаимного уважения, не будут внимать своим наставникам, подобно тому как строптивый конь не слушается возничего». ๙๗๗. 977. ‘‘เอวํ อนาคตทฺธานํ, ปฏิปตฺติ ภวิสฺสติ; ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ, ปตฺเต กาลมฺหิ ปจฺฉิเม. «Таково будет поведение бхиккху и бхиккхуни в будущем, когда наступят последние времена». ๙๗๘. 978. ‘‘ปุรา อาคจฺฉเต เอตํ, อนาคตํ มหพฺภยํ; สุพฺพจา โหถ สขิลา, อญฺญมญฺญํ สคารวา. «Пока эта великая опасность будущего еще не наступила, будьте послушными, мягкими в общении и уважайте друг друга». ๙๗๙. 979. ‘‘เมตฺตจิตฺตา การุณิกา, โหถ สีเลสุ สํวุตา; อารทฺธวีริยา ปหิตตฺตา, นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมา. «Будьте исполнены любящей доброты и сострадания, сдерживайте себя в нравственности, будьте усердными, устремленными к цели и всегда непоколебимыми в своих усилиях». ๙๘๐. 980. ‘‘ปมาทํ ภยโต ทิสฺวา, อปฺปมาทญฺจ เขมโต; ภาเวถฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ผุสนฺตา อมตํ ปท’’นฺติ. «Видя в беспечности опасность, а в бдительности — безопасность, развивайте Восьмеричный Путь, соприкасаясь со стезею бессмертия». … ผุสฺโส เถโร…. «…Тхера Пхусса…» ๒. สาริปุตฺตตฺเถรคาถา 2. «Стихи тхеры Сарипутты» ๙๘๑. 981. ‘‘ยถาจารี ยถาสโต สตีมา, ยตสงฺกปฺปชฺฌายิ อปฺปมตฺโต; อชฺฌตฺตรโต สมาหิตตฺโต, เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุํ. «Того, кто поступает должным образом, кто осознан и наделен памятованием, чьи мысли обузданы, кто пребывает в джхане и бдителен, кто находит радость во внутреннем сосредоточении, уединен и удовлетворен — именно его называют бхиккху». ๙๘๒. 982. ‘‘อลฺลํ สุกฺขํ วา ภุญฺชนฺโต, น พาฬฺหํ สุหิโต สิยา; อูนูทโร มิตาหาโร, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช. «Вкушая влажную или сухую пищу, бхиккху не должен наедаться досыта. С ненаполненным желудком, умеренный в еде, осознанный, пусть он странствует». ๙๘๓. 983. ‘‘จตฺตาโร ปญฺจ อาโลเป, อภุตฺวา อุทกํ ปิเว; อลํ ผาสุวิหาราย, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน. «Не доев четыре или пять кусков пищи, пусть он выпьет воды. Этого вполне достаточно для комфортного пребывания бхиккху, устремленного к цели». ๙๘๔. 984. ‘‘กปฺปิยํ ตํ เจ ฉาเทติ, จีวรํ อิทมตฺถิกํ ; อลํ ผาสุวิหาราย, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน. «Если надлежащее одеяние укрывает его тело лишь ради этой цели, этого вполне достаточно для комфортного пребывания бхиккху, устремленного к цели». ๙๘๕. 985. ‘‘ปลฺลงฺเกน [Pg.344] นิสินฺนสฺส, ชณฺณุเก นาภิวสฺสติ; อลํ ผาสุวิหาราย, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน. «Если у бхиккху, сидящего со скрещенными ногами, дождь не мочит колени, этого вполне достаточно для комфортного пребывания бхиккху, устремленного к цели». ๙๘๖. 986. ‘‘โย สุขํ ทุกฺขโต อทฺท, ทุกฺขมทฺทกฺขิ สลฺลโต; อุภยนฺตเรน นาโหสิ, เกน โลกสฺมิ กึ สิยา. «Кто видит приятное чувство как страдание, а болезненное чувство — как стрелу, и у кого нет ложных представлений о нейтральном чувстве, находящемся между ними двумя — как и посредством чего такой человек может быть связан в этом мире?» ๙๘๗. 987. ‘‘มา เม กทาจิ ปาปิจฺโฉ, กุสีโต หีนวีริโย; อปฺปสฺสุโต อนาทโร, เกน โลกสฺมิ กึ สิยา. «Пусть никогда рядом со мной не окажется человек с дурными желаниями, ленивый, лишенный усердия, малосведущий и непочтительный. Какая польза может быть от такого человека в этом мире?» ๙๘๘. 988. ‘‘พหุสฺสุโต จ เมธาวี, สีเลสุ สุสมาหิโต; เจโตสมถมนุยุตฺโต, อปิ มุทฺธนิ ติฏฺฐตุ. «Но тот, кто многосведущ, мудр, твердо утвержден в нравственности и предан успокоению ума — пусть такой человек пребывает даже на моей голове». ๙๘๙. 989. ‘‘โย ปปญฺจมนุยุตฺโต, ปปญฺจาภิรโต มโค; วิราธยี โส นิพฺพานํ, โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ. «Тот, кто предан усложнениям ума, кто находит удовольствие в усложнениях ума, подобен дикому зверю; он упускает Ниббану — непревзойденное освобождение от уз». ๙๙๐. 990. ‘‘โย จ ปปญฺจํ หิตฺวาน, นิปฺปปญฺจปเถ รโต; อาราธยี โส นิพฺพานํ, โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ. «Но тот, кто отбросил усложнения ума и находит радость на пути, свободном от усложнений, достигает Ниббаны — непревзойденное освобождение от уз». ๙๙๑. 991. ‘‘คาเม วา ยทิ วารญฺเญ, นินฺเน วา ยทิ วา ถเล; ยตฺถ อรหนฺโต วิหรนฺติ, ตํ ภูมิรามเณยฺยกํ. «В деревне или в лесу, в низине или на возвышенности — то место, где обитают Араханты, воистину прекрасно». ๙๙๒. 992. ‘‘รมณียานิ อรญฺญานิ, ยตฺถ น รมตี ชโน; วีตราคา รมิสฺสนฺติ, น เต กามคเวสิโน. «Прекрасны лесные обители, где обычные люди не находят радости. Свободные от страстей будут радоваться там, ведь они не ищут чувственных удовольствий». ๙๙๓. 993. ‘‘นิธีนํว ปวตฺตารํ, ยํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ; นิคฺคยฺหวาทึ เมธาวึ, ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเช; ตาทิสํ ภชมานสฺส, เสยฺโย โหติ น ปาปิโย. «Если встретишь мудреца, указывающего на твои недостатки и упрекающего за них, следуй за таким мудрым человеком, словно за тем, кто указывает на скрытые сокровища. Для того, кто следует за таким мудрецом, это обернется благом, а не злом». ๙๙๔. 994. ‘‘โอวเทยฺยานุสาเสยฺย, อสพฺภา จ นิวารเย; สตญฺหิ โส ปิโย โหติ, อสตํ โหติ อปฺปิโย. «Пусть он наставляет, учит и удерживает от неблагого. Для добродетельных людей он будет дорог, а для недобродетельных — ненавистен». ๙๙๕. 995. ‘‘อญฺญสฺส ภควา พุทฺโธ, ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา; ธมฺเม เทสิยมานมฺหิ, โสตโมเธสิมตฺถิโก; ตํ เม อโมฆํ สวนํ, วิมุตฺโตมฺหิ อนาสโว. «Всевидящий Благословенный Будда проповедовал Дхамму другому человеку. Пока проповедовалась Дхамма, я внимал ей с глубоким устремлением. Это слушание не было для меня напрасным: я освободился и стал свободным от скверн ума». ๙๙๖. 996. ‘‘เนว ปุพฺเพนิวาสาย, นปิ ทิพฺพสฺส จกฺขุโน; เจโตปริยาย อิทฺธิยา, จุติยา อุปปตฺติยา; โสตธาตุวิสุทฺธิยา, ปณิธี เม น วิชฺชติ. «У меня нет стремления ни к знанию прошлых жизней, ни к божественному оку, ни к сверхспособности читать чужие мысли, ни к видению ухода и перерождения существ, ни к очищению божественного слуха». ๙๙๗. 997. ‘‘รุกฺขมูลํว [Pg.345] นิสฺสาย, มุณฺโฑ สงฺฆาฏิปารุโต; ปญฺญาย อุตฺตโม เถโร, อุปติสฺโสว ฌายติ. «Приютившись у подножия дерева, с обритой головой, облаченный в верхнее одеяние, тхера Упатисса, величайший в мудрости, пребывает в медитации». ๙๙๘. 998. ‘‘อวิตกฺกํ สมาปนฺโน, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก; อริเยน ตุณฺหีภาเวน, อุเปโต โหติ ตาวเท. «Войдя в сосредоточение без примысливания, ученик Совершенного Будды в тот же миг преисполнился благородного безмолвия». ๙๙๙. 999. ‘‘ยถาปิ ปพฺพโต เสโล, อจโล สุปฺปติฏฺฐิโต; เอวํ โมหกฺขยา ภิกฺขุ, ปพฺพโตว น เวธติ. «Подобно тому как каменная гора неподвижна и прочно утверждена, так и бхиккху благодаря уничтожению заблуждения не колеблется, подобно горе». ๑๐๐๐. 1000. ‘‘อนงฺคณสฺส โปสสฺส, นิจฺจํ สุจิคเวสิโน; วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส, อพฺภมตฺตํว ขายติ. «Для человека, лишенного пороков, всегда ищущего чистоты, даже малейшее неблагое размером с кончик волоса кажется огромным, как грозовое облако». ๑๐๐๑. 1001. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; นิกฺขิปิสฺสํ อิมํ กายํ, สมฺปชาโน ปติสฺสโต. «Я не радуюсь смерти и не радуюсь жизни. Я сброшу это тело, будучи осознанным и бдительным». ๑๐๐๒. 1002. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ; กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, นิพฺพิสํ ภตโก ยถา. «Я не радуюсь смерти и не радуюсь жизни. Я просто ожидаю своего времени, подобно наемному работнику, ожидающему выплаты жалованья». ๑๐๐๓. 1003. ‘‘อุภเยน มิทํ มรณเมว, นามรณํ ปจฺฉา วา ปุเร วา; ปฏิปชฺชถ มา วินสฺสถ, ขโณ โว มา อุปจฺจคา. «В обоих случаях это лишь смерть — будь то раньше или позже, смерти не избежать. Практикуйте же усердно, не губите себя, и пусть благоприятный момент не упустит вас». ๑๐๐๔. 1004. ‘‘นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ, คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ; เอวํ โคเปถ อตฺตานํ, ขโณ โว มา อุปจฺจคา; ขณาตีตา หิ โสจนฺติ, นิรยมฺหิ สมปฺปิตา. «Подобно тому как пограничный город охраняется изнутри и снаружи, так и вы защищайте себя. Пусть благоприятный момент не упустит вас, ибо те, кто упустил его, будут скорбеть, оказавшись в аду». ๑๐๐๕. 1005. ‘‘อุปสนฺโต อุปรโต, มนฺตภาณี อนุทฺธโต; ธุนาติ ปาปเก ธมฺเม, ทุมปตฺตํว มาลุโต. «Умиротворенный, уединенный, говорящий взвешенно, невозмутимый бхиккху стряхивает с себя неблагие качества, подобно ветру, сдувающему листья с дерева». ๑๐๐๖. 1006. ‘‘อุปสนฺโต อุปรโต, มนฺตภาณี อนุทฺธโต; อปฺปาสิ ปาปเก ธมฺเม, ทุมปตฺตํว มาลุโต. «Умиротворенный, уединенный, говорящий взвешенно, невозмутимый бхиккху отбросил неблагие качества, подобно ветру, сдувающему листья с дерева». ๑๐๐๗. 1007. ‘‘อุปสนฺโต อนายาโส, วิปฺปสนฺโน อนาวิโล; กลฺยาณสีโล เมธาวี, ทุกฺขสฺสนฺตกโร สิยา. «Умиротворенный, свободный от страданий, с чистым и безмятежным умом, добродетельный и мудрый бхиккху положит конец страданию». ๑๐๐๘. 1008. ‘‘น วิสฺสเส เอกติเยสุ เอวํ, อคาริสุ ปพฺพชิเตสุ จาปิ; สาธูปิ หุตฺวา น อสาธุ โหนฺติ, อสาธุ หุตฺวา ปุน สาธุ โหนฺติ. «Не следует слепо доверять некоторым людям, будь то миряне или монахи. Бывает так, что те, кто были добродетельными, становятся недобродетельными, а те, кто были недобродетельными, вновь становятся добродетельными». ๑๐๐๙. 1009. ‘‘กามจฺฉนฺโท [Pg.346] จ พฺยาปาโท, ถินมิทฺธญฺจ ภิกฺขุโน; อุทฺธจฺจํ วิจิกิจฺฉา จ, ปญฺเจเต จิตฺตเกลิสา. «Чувственное желание, недоброжелательность, лень и сонливость, возбужденность и сомнение — эти пять качеств оскверняют ум бхиккху». ๑๐๑๐. 1010. ‘‘ยสฺส สกฺกริยมานสฺส, อสกฺกาเรน จูภยํ; สมาธิ น วิกมฺปติ, อปฺปมาทวิหาริโน. «У того, кто пребывает в бдительности, сосредоточение не колеблется ни от почитания, ни от непочтительности». ๑๐๑๑. 1011. ‘‘ตํ ฌายินํ สาตติกํ, สุขุมทิฏฺฐิวิปสฺสกํ; อุปาทานกฺขยารามํ, อาหุ สปฺปุริโส อิติ. «Того, кто непрестанно пребывает в медитации, кто обладает тонким видением прозрения и находит радость в уничтожении цепляния, называют истинно благородным человеком». ๑๐๑๒. 1012. ‘‘มหาสมุทฺโท ปถวี, ปพฺพโต อนิโลปิ จ; อุปมาย น ยุชฺชนฺติ, สตฺถุ วรวิมุตฺติยา. «Великий океан, земля, горы и ветер не могут служить даже отдаленным сравнением для превосходного освобождения Учителя». ๑๐๑๓. 1013. ‘‘จกฺกานุวตฺตโก เถโร, มหาญาณี สมาหิโต; ปถวาปคฺคิสมาโน, น รชฺชติ น ทุสฺสติ. «Тхера, вращающий Колесо Дхаммы вслед за Учителем, обладающий великим знанием, сосредоточенный, подобный земле, воде и огню, не испытывает ни привязанности, ни гнева». ๑๐๑๔. 1014. ‘‘ปญฺญาปารมิตํ ปตฺโต, มหาพุทฺธิ มหามติ; อชโฬ ชฬสมาโน, สทา จรติ นิพฺพุโต. «Достигший совершенства в мудрости, обладающий великим разумом и глубоким пониманием, не будучи глупцом, он ведет себя скромно, подобно простодушному, и всегда пребывает в умиротворении». ๑๐๑๕. 1015. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา…เป… ภวเนตฺติ สมูหตา. «Я преданно служил Учителю... [и т.д.]... жажда существования полностью искоренена». ๑๐๑๖. 1016. ‘‘สมฺปาเทถปฺปมาเทน, เอสา เม อนุสาสนี; หนฺทาหํ ปรินิพฺพิสฺสํ, วิปฺปมุตฺโตมฺหิ สพฺพธี’’ติ. «Достигайте [цели] благодаря бдительности! Таково мое наставление. Вот, ныне я уйду в париниббану, будучи полностью освобожденным от всего». … สาริปุตฺโต เถโร…. «…тхера Сарипутта [произнес эти стихи]». ๓. อานนฺทตฺเถรคาถา 3. «Стихи тхеры Ананды» ๑๐๑๗. 1017. ‘‘ปิสุเณน จ โกธเนน จ, มจฺฉรินา จ วิภูตนนฺทินา; สขิตํ น กเรยฺย ปณฺฑิโต, ปาโป กาปุริเสน สงฺคโม. «Мудрецу не следует заводить дружбу с клеветником, гневливым, скупцом и тем, кто радуется чужой погибели. Общение с низким человеком пагубно». ๑๐๑๘. 1018. ‘‘สทฺเธน จ เปสเลน จ, ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ; สขิตํ กเรยฺย ปณฺฑิโต, ภทฺโท สปฺปุริเสน สงฺคโม. «Мудрецу следует дружить с тем, кто исполнен веры, добродетелен, мудр и многосведущ. Общение с благородным человеком приносит благо». ๑๐๑๙. 1019. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ…เป… ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ. «Взгляни на это разукрашенное тело, [собрание ран, изможденное, полное многих помыслов, в котором нет ничего прочного и вечного]». ๑๐๒๐. 1020. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ…เป… วตฺเถหิ โสภติ. «Взгляни на это разукрашенное тело... [обтянутый кожей скелет, украшенный самоцветами и серьгами; оно кажется красивым лишь благодаря одеждам]». ๑๐๒๑. 1021. ‘‘อลตฺตกกตา [Pg.347] …เป… โน จ ปารคเวสิโน. «Окрашенные лаком стопы... [и напудренное лицо могут ввести в заблуждение лишь глупца, но не того, кто ищет противоположного берега]». ๑๐๒๒. 1022. ‘‘อฏฺฐปทกตา…เป… โน จ ปารคเวสิโน. «Заплетенные в восемь прядей волосы... [и подведенные сурьмой глаза могут ввести в заблуждение лишь глупца, но не того, кто ищет противоположного берега]». ๑๐๒๓. 1023. ‘‘อญฺชนีว นวา…เป… โน จ ปารคเวสิโน. «Подобно новому, украшенному сосуду для сурьмы... [это гниющее тело может ввести в заблуждение лишь глупца, но не того, кто ищет противоположного берега]». ๑๐๒๔. 1024. ‘‘พหุสฺสุโต จิตฺตกถี, พุทฺธสฺส ปริจารโก; ปนฺนภาโร วิสญฺญุตฺโต, เสยฺยํ กปฺเปติ โคตโม. «Многосведущий, красноречивый проповедник, служитель Будды, сбросивший бремя и свободный от уз, Готама [Ананда] ныне отходит ко сну». ๑๐๒๕. 1025. ‘‘ขีณาสโว วิสญฺญุตฺโต, สงฺคาตีโต สุนิพฺพุโต; ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, ชาติมรณปารคู. «Уничтоживший влечения (асавы), свободный от уз, преодолевший привязанности, полностью угасший, достигший иного берега рождения и смерти, он носит свое последнее тело». ๑๐๒๖. 1026. ‘‘ยสฺมึ ปติฏฺฐิตา ธมฺมา, พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน; นิพฺพานคมเน มคฺเค, โสยํ ติฏฺฐติ โคตโม. «Тот, в ком утвердились учения Будды, Родственника Солнца, этот самый Готама стоит на пути, ведущем к ниббане». ๑๐๒๗. 1027. ‘‘ทฺวาสีติ พุทฺธโต คณฺหึ, ทฺเว สหสฺสานิ ภิกฺขุโต; จตุราสีติสหสฺสานิ, เย เม ธมฺมา ปวตฺติโน. «Восемьдесят две тысячи [групп Дхаммы] я принял от самого Будды, и две тысячи — от бхиккху. Восемьдесят четыре тысячи учений теперь живут на моих устах». ๑๐๒๘. 1028. ‘‘อปฺปสฺสุตายํ ปุริโส, พลิพทฺโทว ชีรติ; มํสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ, ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒติ. «Малознающий человек стареет подобно быку: плоть его растет, но мудрость его не увеличивается». ๑๐๒๙. 1029. ‘‘พหุสฺสุโต อปฺปสฺสุตํ, โย สุเตนาติมญฺญติ; อนฺโธ ปทีปธาโรว, ตเถว ปฏิภาติ มํ. «Тот, кто, будучи многосведущим, презирает малознающего из-за своего знания, кажется мне подобным слепцу, несущему светильник». ๑๐๓๐. 1030. ‘‘พหุสฺสุตํ อุปาเสยฺย, สุตญฺจ น วินาสเย; ตํ มูลํ พฺรหฺมจริยสฺส, ตสฺมา ธมฺมธโร สิยา. «Следует почитать многосведущего и не давать угаснуть услышанному. Это корень святой жизни (брахмачарьи), поэтому должно быть хранителем Дхаммы». ๑๐๓๑. 1031. ‘‘ปุพฺพาปรญฺญู อตฺถญฺญู, นิรุตฺติปทโกวิโท; สุคฺคหีตญฺจ คณฺหาติ, อตฺถญฺโจปปริกฺขติ. «Знающий связь между предшествующим и последующим, знающий смысл, искусный в толковании слов, он верно усваивает [учение] и исследует его значение». ๑๐๓๒. 1032. ‘‘ขนฺตฺยา ฉนฺทิกโต โหติ, อุสฺสหิตฺวา ตุเลติ ตํ; สมเย โส ปทหติ, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิโต. «Благодаря терпению в нем рождается устремление; приложив усилия, он взвешивает это. В нужное время он усердствует, будучи глубоко сосредоточенным внутри себя». ๑๐๓๓. 1033. ‘‘พหุสฺสุตํ ธมฺมธรํ, สปฺปญฺญํ พุทฺธสาวกํ; ธมฺมวิญฺญาณมากงฺขํ, ตํ ภเชถ ตถาวิธํ. «Стремящийся к постижению Дхаммы должен общаться с таким человеком — многосведущим, хранителем Дхаммы, мудрым учеником Будды». ๑๐๓๔. 1034. ‘‘พหุสฺสุโต ธมฺมธโร, โกสารกฺโข มเหสิโน; จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส, ปูชนีโย พหุสฺสุโต. «Многосведущий, хранитель Дхаммы, оберегающий сокровищницу Великого Мудреца, он является оком для всего мира. Такой многосведущий муж достоин почитания». ๑๐๓๕. 1035. ‘‘ธมฺมาราโม ธมฺมรโต, ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ; ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ, สทฺธมฺมา น ปริหายติ. «Бхиккху, находящий радость в Дхамме, восхищающийся Дхаммой, размышляющий о Дхамме и помнящий Дхамму, не отпадет от Истинной Дхаммы». ๑๐๓๖. 1036. ‘‘กายมจฺเฉรครุโน [Pg.348], หิยฺยมาเน อนุฏฺฐเห; สรีรสุขคิทฺธสฺส, กุโต สมณผาสุตา. «Для того, кто дорожит телесным покоем, кто не усердствует, пока жизнь угасает, кто жаждет плотских удовольствий — откуда у него возьмется благополучие отшельничества?» ๑๐๓๗. 1037. ‘‘น ปกฺขนฺติ ทิสา สพฺพา, ธมฺมา น ปฏิภนฺติ มํ; คเต กลฺยาณมิตฺตมฺหิ, อนฺธการํว ขายติ. «Все стороны света померкли, учения не предстают ясно предо мной. Теперь, когда ушел мой благородный друг [Сарипутта], всё вокруг кажется погруженным во тьму». ๑๐๓๘. 1038. ‘‘อพฺภตีตสหายสฺส, อตีตคตสตฺถุโน; นตฺถิ เอตาทิสํ มิตฺตํ, ยถา กายคตา สติ. «Для того, чьи спутники ушли и чей Учитель покинул этот мир, нет лучшего друга, чем памятование о теле (каягата-сати)». ๑๐๓๙. 1039. ‘‘เย ปุราณา อตีตา เต, นเวหิ น สเมติ เม; สฺวชฺช เอโกว ฌายามิ, วสฺสุเปโตว ปกฺขิมา. «Старые друзья ушли в прошлое, а с новыми моя душа не сходится. Сегодня я медитирую в полном одиночестве, подобно птице, укрывшейся в гнезде во время сезона дождей». ๑๐๔๐. 1040. ‘‘ทสฺสนาย อภิกฺกนฺเต, นานาเวรชฺชเก พหู; มา วารยิตฺถ โสตาโร, ปสฺสนฺตุ สมโย มมํ. «Не препятствуйте множеству людей из разных стран, пришедших повидаться со мной; они желают слушать Дхамму. Позвольте им увидеть меня, ибо сейчас для этого самое время». ๑๐๔๑. 1041. ‘‘ทสฺสนาย อภิกฺกนฺเต, นานาเวรชฺชเก ปุถุ; กโรติ สตฺถา โอกาสํ, น นิวาเรติ จกฺขุมา. «Учитель дает возможность множеству людей из разных стран, пришедших повидаться с ним; Всевидящий не препятствует им». ๑๐๔๒. 1042. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, เสขภูตสฺส เม สโต; น กามสญฺญา อุปฺปชฺชิ, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ. «За двадцать пять лет, пока я оставался лишь учеником (секхой), во мне ни разу не возникло чувственного помысла. Взгляни же на превосходную природу Дхаммы!» ๑๐๔๓. 1043. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, เสขภูตสฺส เม สโต; น โทสสญฺญา อุปฺปชฺชิ, ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ. «За двадцать пять лет, пока я оставался лишь учеником, во мне ни разу не возникло злобного помысла. Взгляни же на превосходную природу Дхаммы!» ๑๐๔๔. 1044. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ; เมตฺเตน กายกมฺเมน, ฉายาว อนปายินี. «Двадцать пять лет я преданно служил Благословенному, проявляя дружелюбие в телесных действиях, подобно неотступно следующей тени». ๑๐๔๕. 1045. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ; เมตฺเตน วจีกมฺเมน, ฉายาว อนปายินี. «Двадцать пять лет я преданно служил Благословенному, проявляя дружелюбие в речах, подобно неотступно следующей тени». ๑๐๔๖. 1046. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ; เมตฺเตน มโนกมฺเมน, ฉายาว อนปายินี. «Двадцать пять лет я преданно служил Благословенному, проявляя дружелюбие в мыслях, подобно неотступно следующей тени». ๑๐๔๗. 1047. ‘‘พุทฺธสฺส จงฺกมนฺตสฺส, ปิฏฺฐิโต อนุจงฺกมึ; ธมฺเม เทสิยมานมฺหิ, ญาณํ เม อุทปชฺชถ. «Когда Будда ходил взад и вперед, я следовал за ним. И когда проповедовалась Дхамма, во мне зародилось знание». ๑๐๔๘. 1048. ‘‘อหํ สกรณีโยมฺหิ, เสโข อปฺปตฺตมานโส; สตฺถุ จ ปรินิพฺพานํ, โย อมฺหํ อนุกมฺปโก. «Мне еще предстоит совершить должное, ведь я лишь ученик, не достигший высшей цели. А париниббана Учителя, столь сострадательного ко мне, уже близка». ๑๐๔๙. 1049. ‘‘ตทาสิ [Pg.349] ยํ ภึสนกํ, ตทาสิ โลมหํสนํ; สพฺพาการวรูเปเต, สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเต. «Тогда воцарился ужас, тогда волосы встали дыбом от трепета, когда Всепросветленный, наделенный всеми превосходными качествами, ушел в париниббану». ๑๐๕๐. 1050. ‘‘พหุสฺสุโต ธมฺมธโร, โกสารกฺโข มเหสิโน; จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส, อานนฺโท ปรินิพฺพุโต. «Многосведущий, хранитель Дхаммы, оберегающий сокровищницу Великого Мудреца, око всего мира — Ананда ушел в париниббану». ๑๐๕๑. 1051. ‘‘พหุสฺสุโต ธมฺมธโร, โกสารกฺโข มเหสิโน; จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส, อนฺธกาเร ตโมนุโท. «Многосведущий, хранитель Дхаммы, оберегающий сокровищницу Великого Мудреца, око всего мира, рассеивающий мрак невежества». ๑๐๕๒. 1052. ‘‘คติมนฺโต สติมนฺโต, ธิติมนฺโต จ โย อิสิ; สทฺธมฺมธารโก เถโร, อานนฺโท รตนากโร. «Обладающий мудростью, обладающий памятованием, обладающий стойкостью мудрец, тхера, хранящий Истинную Дхамму — Ананда, сокровищница драгоценностей». ๑๐๕๓. 1053. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. «Я преданно служил Учителю, исполнил наказ Будды. Тяжкое бремя сброшено, и более не будет новых рождений». … อานนฺโท เถโร…. «…тхера Ананда [произнес эти стихи]». ตึสนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга тридцати [стихов] завершена». ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление к ней:» ผุสฺโสปติสฺโส อานนฺโท, ตโยติเม ปกิตฺติตา; คาถาโย ตตฺถ สงฺขาตา, สตํ ปญฺจ จ อุตฺตรีติ; «Пхусса, Упатисса и Ананда — эти трое провозглашены. Число стихов в этой книге составляет сто пять». ๑๘. จตฺตาลีสนิปาโต 18. «Книга сорока [стихов]» ๑. มหากสฺสปตฺเถรคาถา 1. «Стихи тхеры Махакассапы» ๑๐๕๔. 1054. ‘‘น [Pg.350] คเณน ปุรกฺขโต จเร, วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ; นานาชนสงฺคโห ทุโข, อิติ ทิสฺวาน คณํ น โรจเย. «Не следует ходить в окружении толпы: ум отвлекается, и сосредоточение (самадхи) становится труднодостижимым. Забота о самых разных людях приносит тяготы; видя этот вред, не следует желать общества толпы». ๑๐๕๕. 1055. ‘‘น กุลานิ อุปพฺพเช มุนิ, วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ; โส อุสฺสุกฺโก รสานุคิทฺโธ, อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาวโห. «Мудрецу не следует часто посещать мирян: ум отвлекается, и сосредоточение становится труднодостижимым. Тот, кто суетится и жаждет изысканных вкусов, упускает истинное благо, приносящее счастье». ๑๐๕๖. 1056. ‘‘ปงฺโกติ หิ นํ อเวทยุํ, ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ; สุขุมํ สลฺล ทุรุพฺพหํ, สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโห. «Они назвали это „грязью“ — поклонение и почести среди мирян. Это тонкая стрела, которую трудно извлечь; низкому человеку нелегко отказаться от почестей». ๑๐๕๗. 1057. ‘‘เสนาสนมฺหา โอรุยฺห, นครํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ; ภุญฺชนฺตํ ปุริสํ กุฏฺฐึ, สกฺกจฺจํ ตํ อุปฏฺฐหึ. «Спустившись из своей обители, я вошел в город за подаянием. Я почтительно остановился перед прокаженным, который принимал пищу». ๑๐๕๘. 1058. ‘‘โส เม ปกฺเกน หตฺเถน, อาโลปํ อุปนามยิ; อาโลปํ ปกฺขิปนฺตสฺส, องฺคุลิ เจตฺถ ฉิชฺชถ. «Своей гноящейся рукой он протянул мне кусок пищи. И когда он опускал этот кусок, его палец оторвался и упал прямо в мою чашу». ๑๐๕๙. 1059. ‘‘กุฏฺฏมูลญฺจ นิสฺสาย, อาโลปํ ตํ อภุญฺชิสํ; ภุญฺชมาเน วา ภุตฺเต วา, เชคุจฺฉํ เม น วิชฺชติ. «Прислонившись к стене дома, я съел этот кусок. Ни во время еды, ни после нее у меня не возникло ни малейшего отвращения». ๑๐๖๐. 1060. ‘‘อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อาหาโร, ปูติมุตฺตญฺจ โอสธํ; เสนาสนํ รุกฺขมูลํ, ปํสุกูลญฺจ จีวรํ; ยสฺเสเต อภิสมฺภุตฺวา, ส เว จาตุทฺทิโส นโร. «Подаяние, собранное у дверей, — пища; перебродившая урина — лекарство; подножие дерева — жилище; рубище из лоскутов — одежда. Тот, кто довольствуется этим, воистину свободен идти на все четыре стороны». ๑๐๖๑. 1061. ‘‘ยตฺถ เอเก วิหญฺญนฺติ, อารุหนฺตา สิลุจฺจยํ; ตสฺส พุทฺธสฺส ทายาโท, สมฺปชาโน ปติสฺสโต; อิทฺธิพเลนุปตฺถทฺโธ, กสฺสโป อภิรูหติ. «Там, где иные выбиваются из сил, взбираясь на гору, Кассапа, наследник Будды, бдительный и осознанный, поддерживаемый силой сверхспособностей (иддхи), легко поднимается на вершину». ๑๐๖๒. 1062. ‘‘ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต[Pg.351], เสลมารุยฺห กสฺสโป; ฌายติ อนุปาทาโน, ปหีนภยเภรโว. «Вернувшись со сбора подаяния, Кассапа поднимается на гору и медитирует без привязанности, отбросив всякий страх и трепет». ๑๐๖๓. 1063. ‘‘ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต, เสลมารุยฺห กสฺสโป; ฌายติ อนุปาทาโน, ฑยฺหมาเนสุ นิพฺพุโต. «Вернувшись со сбора подаяния, Кассапа поднимается на гору и медитирует без привязанности, пребывая в прохладе угасания, пока другие сгорают [в огне страстей]». ๑๐๖๔. 1064. ‘‘ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต, เสลมารุยฺห กสฺสโป; ฌายติ อนุปาทาโน, กตกิจฺโจ อนาสโว. «Вернувшись со сбора подаяния, Кассапа поднимается на гору и медитирует без привязанности, совершив то, что должно было совершить, свободный от влечений (асав)». ๑๐๖๕. 1065. ‘‘กเรริมาลาวิตตา, ภูมิภาคา มโนรมา; กุญฺชราภิรุทา รมฺมา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Увитые гирляндами деревьев карери, с восхитительными склонами, оглашаемые трубными кликами слонов — эти горы радуют меня». ๑๐๖๖. 1066. ‘‘นีลพฺภวณฺณา รุจิรา, วาริสีตา สุจินฺธรา; อินฺทโคปกสญฺฉนฺนา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Цвета грозовых туч, прекрасные, с прохладными водами и чистой землей, усыпанные алыми жучками индагопака — эти горы радуют меня». ๑๐๖๗. 1067. ‘‘นีลพฺภกูฏสทิสา, กูฏาคารวรูปมา; วารณาภิรุทา รมฺมา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Подобные вершинам грозовых туч, похожие на величественные чертоги, оглашаемые трубными кликами слонов — эти горы радуют меня». ๑๐๖๘. 1068. ‘‘อภิวุฏฺฐา รมฺมตลา, นคา อิสิภิ เสวิตา; อพฺภุนฺนทิตา สิขีหิ, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Омытые дождем, с приятными склонами, эти горы, посещаемые мудрецами и оглашаемые криками павлинов с их вершин, радуют меня». ๑๐๖๙. 1069. ‘‘อลํ ฌายิตุกามสฺส, ปหิตตฺตสฺส เม สโต; อลํ เม อตฺถกามสฺส, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน. «Они прекрасно подходят для меня — бдительного и устремленного умом, желающего практиковать джхану; они прекрасно подходят для меня — бхиккху, устремленного умом и ищущего истинного блага». ๑๐๗๐. 1070. ‘‘อลํ เม ผาสุกามสฺส, ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน; อลํ เม โยคกามสฺส, ปหิตตฺตสฺส ตาทิโน. «Они прекрасно подходят для меня — бхиккху, устремленного умом и желающего мирного пребывания; они прекрасно подходят для меня — непоколебимого, устремленного умом и стремящегося к духовным усилиям». ๑๐๗๑. 1071. ‘‘อุมาปุปฺเผน สมานา, คคนาวพฺภฉาทิตา; นานาทิชคณากิณฺณา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Подобные синим цветам льна, покрытые грозовыми тучами, словно небосвод, наполненные стаями различных птиц, эти скалы радуют меня». ๑๐๗๒. 1072. ‘‘อนากิณฺณา คหฏฺเฐหิ, มิคสงฺฆนิเสวิตา; นานาทิชคณากิณฺณา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «Не оскверненные толпами мирян, посещаемые стадами лесных зверей, наполненные стаями различных птиц, эти скалы радуют меня». ๑๐๗๓. 1073. ‘‘อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา, โคนงฺคุลมิคายุตา; อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา, เต เสลา รมยนฺติ มํ. «С чистыми водами и широкими каменными плитами, населенные дикими зверями и обезьянами, покрытые водяными водорослями, эти скалы радуют меня». ๑๐๗๔. 1074. ‘‘น ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน, รติ เม โหติ ตาทิสี; ยถา เอกคฺคจิตฺตสฺส, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต. «Даже музыка оркестра из пяти инструментов не приносит мне такой радости, какую испытывает человек с сосредоточенным умом, правильно созерцающий Дхамму». ๑๐๗๕. 1075. ‘‘กมฺมํ [Pg.352] พหุกํ น การเย, ปริวชฺเชยฺย ชนํ น อุยฺยเม; อุสฺสุกฺโก โส รสานุคิทฺโธ, อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาวโห. «Не следует брать на себя множество дел, нужно избегать мирского общества и не усердствовать в мирских заботах. Тот, кто жаждет изысканных вкусов и усердствует ради них, упускает истинное благо, приносящее счастье». ๑๐๗๖. 1076. ‘‘กมฺมํ พหุกํ น การเย, ปริวชฺเชยฺย อนตฺตเนยฺยเมตํ; กิจฺฉติ กาโย กิลมติ, ทุกฺขิโต โส สมถํ น วินฺทติ. «Не следует брать на себя множество дел, нужно избегать того, что не ведет к истинному благу. От этого тело утомляется и изнуряется, а страдающий не обретает спокойствия ума». ๑๐๗๗. 1077. ‘‘โอฏฺฐปฺปหตมตฺเตน, อตฺตานมฺปิ น ปสฺสติ; ปตฺถทฺธคีโว จรติ, อหํ เสยฺโยติ มญฺญติ. «Лишь шевеля губами при чтении, он не видит собственного блага. Он ходит с высокомерно поднятой головой, думая: „Я — лучший“». ๑๐๗๘. 1078. ‘‘อเสยฺโย เสยฺยสมานํ, พาโล มญฺญติ อตฺตานํ; น ตํ วิญฺญู ปสํสนฺติ, ปตฺถทฺธมานสํ นรํ. «Не будучи выдающимся, глупец считает себя равным лучшим. Мудрецы не хвалят такого человека с упрямым и горделивым умом». ๑๐๗๙. 1079. ‘‘โย จ เสยฺโยหมสฺมีติ, นาหํ เสยฺโยติ วา ปน; หีโน ตํสทิโส วาติ, วิธาสุ น วิกมฺปติ. «Но тот, кто не колеблется перед видами гордыни, не думая: „Я лучше“, „Я хуже“ или „Я равен ему“ —» ๑๐๘๐. 1080. ‘‘ปญฺญวนฺตํ ตถา ตาทึ, สีเลสุ สุสมาหิตํ; เจโตสมถมนุตฺตํ, ตญฺเจ วิญฺญู ปสํสเร. «Того мудрого, непоколебимого, утвержденного в нравственности и обладающего непревзойденным спокойствием ума, мудрецы восхваляют». ๑๐๘๑. 1081. ‘‘ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ, คารโว นูปลพฺภติ; อารกา โหติ สทฺธมฺมา, นภโต ปุถวี ยถา. «В ком нет почтения к своим собратьям по святой жизни, тот далек от Истинной Дхаммы, как земля далека от неба». ๑๐๘๒. 1082. ‘‘เยสญฺจ หิริ โอตฺตปฺปํ, สทา สมฺมา อุปฏฺฐิตํ; วิรูฬฺหพฺรหฺมจริยา เต, เตสํ ขีณา ปุนพฺภวา. «Но те, в ком всегда твердо укоренены стыд и страх перед совершением зла, преуспевают в святой жизни; для них повторные рождения прекращены». ๑๐๘๓. 1083. ‘‘อุทฺธโต จปโล ภิกฺขุ, ปํสุกูเลน ปารุโต; กปีว สีหจมฺเมน, น โส เตนุปโสภติ. «Возбужденный и легкомысленный бхиккху, одетый в лохмотья из кучи пыли, не украшен ими, подобно обезьяне, накинувшей шкуру льва». ๑๐๘๔. 1084. ‘‘อนุทฺธโต อจปโล, นิปโก สํวุตินฺทฺริโย; โสภติ ปํสุกูเลน, สีโหว คิริคพฺภเร. «Невозбужденный, нелегкомысленный, мудрый, с обузданными чувствами, он сияет в лохмотьях из кучи пыли, подобно льву в горной пещере». ๑๐๘๕. 1085. ‘‘เอเต สมฺพหุลา เทวา, อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน; ทสเทวสหสฺสานิ, สพฺเพ เต พฺรหฺมกายิกา. «Эти многочисленные божества, обладающие сверхспособностями и славой, десять тысяч божеств, все они принадлежат к свите Брахмы». ๑๐๘๖. 1086. ‘‘ธมฺมเสนาปตึ วีรํ, มหาฌายึ สมาหิตํ; สาริปุตฺตํ นมสฺสนฺตา, ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา. «Они стоят со сложенными ладонями, выражая почтение Сарипутте — полководцу Дхаммы, герою, великому созерцателю, пребывающему в самадхи». ๑๐๘๗. 1087. ‘‘‘นโม [Pg.353] เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม; ยสฺส เต นาภิชานาม, ยมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ. «„Почтение тебе, благородный муж! Почтение тебе, величайший из людей! Мы не знаем того объекта, на который опираясь, ты медитируешь“». ๑๐๘๘. 1088. ‘‘‘อจฺเฉรํ วต พุทฺธานํ, คมฺภีโร โคจโร สโก; เย มยํ นาภิชานาม, วาลเวธิสมาคตา’. «„Поистине удивительна и глубока собственная сфера Будд! Даже мы, способные расщепить стрелой кончик волоса, не можем постичь ее“». ๑๐๘๙. 1089. ‘‘ตํ ตถา เทวกาเยหิ, ปูชิตํ ปูชนารหํ; สาริปุตฺตํ ตทา ทิสฺวา, กปฺปินสฺส สิตํ อหุ. «Увидев тогда Сарипутту, столь почитаемого сонмами божеств и достойного почитания, Махакаппина улыбнулся». ๑๐๙๐. 1090. ‘‘ยาวตา พุทฺธเขตฺตมฺหิ, ฐปยิตฺวา มหามุนึ; ธุตคุเณ วิสิฏฺโฐหํ, สทิโส เม น วิชฺชติ. «Во всей сфере Будды, если исключить Великого Мудреца, я превосхожу всех в соблюдении аскетических практик, и нет мне равного». ๑๐๙๑. 1091. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว. «Я преданно служил Учителю, исполнил учение Будды. Тяжкое бремя сброшено, и теперь нет больше повторных рождений». ๑๐๙๒. 1092. ‘‘น จีวเร น สยเน, โภชเน นุปลิมฺปติ; โคตโม อนปฺปเมยฺโย, มุฬาลปุปฺผํ วิมลํว; อมฺพุนา เนกฺขมฺมนินฺโน, ติภวาภินิสฺสโฏ. «Ни к одеждам, ни к постели, ни к пище не привязан безмерный Готама. Подобно чистому цветку лотоса, не запятнанному водой, он устремлен к отречению и вышел из трех миров существования». ๑๐๙๓. 1093. ‘‘สติปฏฺฐานคีโว โส, สทฺธาหตฺโถ มหามุนิ; ปญฺญาสีโส มหาญาณี, สทา จรติ นิพฺพุโต’’ติ. «С шеей из основ памятования, руками веры, головой мудрости, этот Великий Мудрец, обладающий великим знанием, всегда пребывает в умиротворении». … มหากสฺสโป เถโร…. «…Старший тхера Махакассапа…» จตฺตาลีสนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга сорока нипат завершена». ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление стихов —» จตฺตาลีสนิปาตมฺหิ, มหากสฺสปสวฺหโย; เอโกว เถโร คาถาโย, จตฺตาสีล ทุเวปิ จาติ. «В Книге сорока нипат есть лишь один тхера по имени Махакассапа, и его стихов сорок два». ๑๙. ปญฺญาสนิปาโต 19. «Книга пятидесяти нипат» ๑. ตาลปุฏตฺเถรคาถา 1. «Стихи тхеры Талапуты» ๑๐๙๔. 1094. ‘‘กทา [Pg.354] นุหํ ปพฺพตกนฺทราสุ, เอกากิโย อทฺทุติโย วิหสฺสํ; อนิจฺจโต สพฺพภวํ วิปสฺสํ, ตํ เม อิทํ ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я буду жить один в горных пещерах, без спутника, созерцая все существование как непостоянное? Когда же исполнится это мое намерение?» ๑๐๙๕. 1095. ‘‘กทา นุหํ ภินฺนปฏนฺธโร มุนิ, กาสาววตฺโถ อมโม นิราโส; ราคญฺจ โทสญฺจ ตเถว โมหํ, หนฺตฺวา สุขี ปวนคโต วิหสฺสํ. «Когда же я, мудрец в лоскутных одеждах, носящий шафрановые одеяния, свободный от чувства „мое“ и от желаний, уничтожив страсть, злобу и заблуждение, буду счастливо жить в лесной чаще?» ๑๐๙๖. 1096. ‘‘กทา อนิจฺจํ วธโรคนีฬํ, กายํ อิมํ มจฺจุชรายุปทฺทุตํ; วิปสฺสมาโน วีตภโย วิหสฺสํ, เอโก วเน ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, созерцая это тело как непостоянное, как гнездо болезней и смерти, терзаемое старостью и увяданием, буду жить в лесу один, свободный от страха? Когда же это сбудется?» ๑๐๙๗. 1097. ‘‘กทา นุหํ ภยชนนึ ทุขาวหํ, ตณฺหาลตํ พหุวิธานุวตฺตนึ; ปญฺญามยํ ติขิณมสึ คเหตฺวา, เฉตฺวา วเส ตมฺปิ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, взяв острый меч мудрости, перерублю лиану вожделения, порождающую страх, приносящую страдания и влекущую к различным объектам? Когда же это сбудется?» ๑๐๙๘. 1098. ‘‘กทา นุ ปญฺญามยมุคฺคเตชํ, สตฺถํ อิสีนํ สหสาทิยิตฺวา; มารํ สเสนํ สหสา ภญฺชิสฺสํ, สีหาสเน ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, быстро схватив грозное оружие мудрости — меч мудрецов, сокрушу Мару с его воинством на львином троне? Когда же это сбудется?» ๑๐๙๙. 1099. ‘‘กทา นุหํ สพฺภิ สมาคเมสุ, ทิฏฺโฐ ภเว ธมฺมครูหิ ตาทิภิ; ยาถาวทสฺสีหิ ชิตินฺทฺริเยหิ, ปธานิโย ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же на собраниях благородных людей меня увидят те, кто чтит Дхамму, непоколебимые, видящие вещи как они есть, с обузданными чувствами, усердные в практике? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๐. 1100. ‘‘กทา นุ มํ ตนฺทิ ขุทา ปิปาสา, วาตาตปา กีฏสรีสปา วา; น พาธยิสฺสนฺติ น ตํ คิริพฺพเช, อตฺถตฺถิยํ ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же лень, голод, жажда, ветер, зной, насекомые и пресмыкающиеся перестанут беспокоить меня, живущего в горном ущелье ради достижения истинного блага? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๑. 1101. ‘‘กทา [Pg.355] นุ โข ยํ วิทิตํ มเหสินา, จตฺตาริ สจฺจานิ สุทุทฺทสานิ; สมาหิตตฺโต สติมา อคจฺฉํ, ปญฺญาย ตํ ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, сосредоточенный и осознанный, постигну мудростью четыре благородные истины, столь трудные для постижения, открытые Великим Мудрецом? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๒. 1102. ‘‘กทา นุ รูเป อมิเต จ สทฺเท, คนฺเธ รเส ผุสิตพฺเพ จ ธมฺเม; อาทิตฺตโตหํ สมเถหิ ยุตฺโต, ปญฺญาย ทจฺฉํ ตทิทํ กทา เม. «Когда же я, наделенный спокойствием ума, увижу мудростью бесчисленные формы, звуки, запахи, вкусы, тактильные ощущения и ментальные объекты как пылающие огнем? Когда же это сбудется для меня?» ๑๑๐๓. 1103. ‘‘กทา นุหํ ทุพฺพจเนน วุตฺโต, ตโตนิมิตฺตํ วิมโน น เหสฺสํ; อโถ ปสตฺโถปิ ตโตนิมิตฺตํ, ตุฏฺโฐ น เหสฺสํ ตทิทํ กทา เม. «Когда же, услышав грубые слова, я не расстроюсь из-за этого? И когда же, услышав похвалу, я не обрадуюсь из-за нее? Когда же это сбудется для меня?» ๑๑๐๔. 1104. ‘‘กทา นุ กฏฺเฐ จ ติเณ ลตา จ, ขนฺเธ อิเมหํ อมิเต จ ธมฺเม; อชฺฌตฺติกาเนว จ พาหิรานิ จ, สมํ ตุเลยฺยํ ตทิทํ กทา เม. «Когда же я буду приравнивать дерево, траву, лианы, эти пять кхандх и бесчисленные феномены, как внутренние, так и внешние, видя их одинаково? Когда же это сбудется для меня?» ๑๑๐๕. 1105. ‘‘กทา นุ มํ ปาวุสกาลเมโฆ, นเวน โตเยน สจีวรํ วเน; อิสิปฺปยาตมฺหิ ปเถ วชนฺตํ, โอวสฺสเต ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же грозовая туча сезона дождей омоет свежей водой меня вместе с моими одеждами в лесу, когда я буду идти по пути, проторенному мудрецами? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๖. 1106. ‘‘กทา มยูรสฺส สิขณฺฑิโน วเน, ทิชสฺส สุตฺวา คิริคพฺภเร รุตํ; ปจฺจุฏฺฐหิตฺวา อมตสฺส ปตฺติยา, สํจินฺตเย ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же, услышав в лесу, в горном ущелье, крик хохлатого павлина, я поднимусь со своего ложа и буду размышлять ради достижения бессмертия? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๗. 1107. ‘‘กทา นุ คงฺคํ ยมุนํ สรสฺสตึ, ปาตาลขิตฺตํ วฬวามุขญฺจ ; อสชฺชมาโน ปตเรยฺยมิทฺธิยา, วิภึสนํ ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я с помощью сверхъестественных сил без привязанности переправлюсь через Ганг, Ямуну, Сарасвати, через глубокие бездны и грозный водоворот Валавамукха? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๘. 1108. ‘‘กทา [Pg.356] นุ นาโคว อสงฺคจารี, ปทาลเย กามคุเณสุ ฉนฺทํ; นิพฺพชฺชยํ สพฺพสุภํ นิมิตฺตํ, ฌาเน ยุโต ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, подобно одиноко блуждающему слону, сокрушу влечение к пяти чувственным удовольствиям, полностью избегая всех привлекательных знаков и пребывая в джхане? Когда же это сбудется?» ๑๑๐๙. 1109. ‘‘กทา อิณฏฺโฏว ทลิทฺทโก นิธึ, อาราธยิตฺวา ธนิเกหิ ปีฬิโต; ตุฏฺโฐ ภวิสฺสํ อธิคมฺม สาสนํ, มเหสิโน ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ. «Когда же я, подобно бедняку, обремененному долгами и преследуемому кредиторами, найду сокровище и обрету радость, постигнув учение Великого Мудреца? Когда же это сбудется?» ๑๑๑๐. 1110. ‘‘พหูนิ วสฺสานิ ตยามฺหิ ยาจิโต, ‘อคารวาเสน อลํ นุ เต อิทํ’; ตํ ทานิ มํ ปพฺพชิตํ สมานํ, กึการณา จิตฺต ตุวํ น ยุญฺชสิ. «О ум! Много лет ты умолял меня: „Довольно с тебя жизни в миру!“ Теперь же, когда я стал отшельником, почему ты не усердствуешь в практике?» ๑๑๑๑. 1111. ‘‘นนุ อหํ จิตฺต ตยามฺหิ ยาจิโต, ‘คิริพฺพเช จิตฺรฉทา วิหงฺคมา’; มหินฺทโฆสตฺถนิตาภิคชฺชิโน, เต ตํ รเมสฺสนฺติ วนมฺหิ ฌายินํ. «Разве не ты, о ум, умолял меня: „В горном ущелье птицы с пестрыми крыльями, кричащие при раскатах грома, будут радовать тебя, медитирующего в лесу“? Почему же теперь ты не поступаешь согласно этому?» ๑๑๑๒. 1112. ‘‘กุลมฺหิ มิตฺเต จ ปิเย จ ญาตเก, ขิฑฺฑารตึ กามคุณญฺจ โลเก; สพฺพํ ปหาย อิมมชฺฌุปาคโต, อโถปิ ตฺวํ จิตฺต น มยฺห ตุสฺสสิ. «Оставив семью, друзей, любимых родственников, игры, развлечения и чувственные удовольствия в этом мире, я пришел в этот лес. И все же ты, о ум, не доволен мной!» ๑๑๑๓. 1113. ‘‘มเมว เอตํ น หิ ตฺวํ ปเรสํ, สนฺนาหกาเล ปริเทวิเตน กึ; สพฺพํ อิทํ จลมิติ เปกฺขมาโน, อภินิกฺขมึ อมตปทํ ชิคีสํ. «Это дело касается только меня, а не других. К чему эти стенания во время битвы с клесами? Видя, что все это существование непостоянно и изменчиво, я отрекся от мира, стремясь к бессмертию». ๑๑๑๔. 1114. ‘‘สุยุตฺตวาที ทฺวิปทานมุตฺตโม, มหาภิสกฺโก นรทมฺมสารถิ ; ‘จิตฺตํ จลํ มกฺกฏสนฺนิภํ อิติ, อวีตราเคน สุทุนฺนิวารยํ’. «Тот, чьи слова всегда уместны, величайший из людей, великий целитель, укротитель людей, Будда изрек: „Ум изменчив и подобен лесной обезьяне; тому, кто не избавился от страсти, крайне трудно его обуздать“». ๑๑๑๕. 1115. ‘‘กามา [Pg.357] หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา, อวิทฺทสู ยตฺถ สิตา ปุถุชฺชนา; เต ทุกฺขมิจฺฉนฺติ ปุนพฺภเวสิโน, จิตฺเตน นีตา นิรเย นิรากตา. «Чувственные удовольствия разнообразны, сладки и пленительны. Невежественные обыватели привязаны к ним. Стремясь к повторному рождению, они фактически желают страданий. Ведомые своим умом, лишенные блага, они низвергаются в ад». ๑๑๑๖. 1116. ‘‘‘มยูรโกญฺจาภิรุตมฺหิ กานเน, ทีปีหิ พฺยคฺเฆหิ ปุรกฺขโต วสํ; กาเย อเปกฺขํ ชห มา วิราธย’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„Живя в лесу, оглашаемом криками павлинов и журавлей, в окружении леопардов и тигров, отбрось заботу о теле, не упусти эту редкую возможность!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๑๗. 1117. ‘‘‘ภาเวหิ ฌานานิ จ อินฺทฺริยานิ จ, พลานิ โพชฺฌงฺคสมาธิภาวนา; ติสฺโส จ วิชฺชา ผุส พุทฺธสาสเน’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„Развивай джханы, способности, силы, факторы просветления и сосредоточение; достигни трех видов знания в учении Будды!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๑๘. 1118. ‘‘‘ภาเวหิ มคฺคํ อมตสฺส ปตฺติยา, นิยฺยานิกํ สพฺพทุขกฺขโยคธํ; อฏฺฐงฺคิกํ สพฺพกิเลสโสธนํ’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„Развевай Благородный Восьмеричный Путь ради достижения бессмертия, ведущий к освобождению, приносящий конец всем страданиям и очищающий от всех загрязнений ума!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๑๙. 1119. ‘‘‘ทุกฺขนฺติ ขนฺเธ ปฏิปสฺส โยนิโส, ยโต จ ทุกฺขํ สมุเทติ ตํ ชห; อิเธว ทุกฺขสฺส กโรหิ อนฺตํ’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„Правильно созерцай кхандхи как страдание, отбрось то, из-за чего возникает страдание, и положи конец страданию прямо в этой жизни!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๒๐. 1120. ‘‘‘อนิจฺจํ ทุกฺขนฺติ วิปสฺส โยนิโส, สุญฺญํ อนตฺตาติ อฆํ วธนฺติ จ; มโนวิจาเร อุปรุนฺธ เจตโส’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„Правильно созерцай все как непостоянное, как страдание, пустое, безличное, как болезнь и убийцу; обуздай блуждания ума, связанные с чувственными удовольствиями!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๒๑. 1121. ‘‘‘มุณฺโฑ วิรูโป อภิสาปมาคโต, กปาลหตฺโถว กุเลสุ ภิกฺขสุ; ยุญฺชสฺสุ สตฺถุวจเน มเหสิโน’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «„С обритой головой, изменив свой облик, с чашей для подаяния в руках, проси милостыню среди семей; усердствуй в слове Учителя, Великого Мудреца!“ — так ты, о ум, побуждал меня прежде». ๑๑๒๒. 1122. ‘‘‘สุสํวุตตฺโต [Pg.358] วิสิขนฺตเร จรํ, กุเลสุ กาเมสุ อสงฺคมานโส; จนฺโท ยถา โทสินปุณฺณมาสิยา’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «"Ходи по улицам, полностью обуздав себя, с умом, не привязанным к семьям и чувственным удовольствиям, подобно луне в безоблачную ночь полнолуния" — так прежде ты, о ум, побуждал меня». ๑๑๒๓. 1123. ‘‘‘อารญฺญิโก โหหิ จ ปิณฺฑปาติโก, โสสานิโก โหหิ จ ปํสุกูลิโก; เนสชฺชิโก โหหิ สทา ธุเต รโต’, อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ. «"Будь лесным жителем и собирай подаяние, живи на кладбище и носи одеяние из пыльных тряпок, практикуй сидение и всегда радуйся аскетическим практикам" — так прежде ты, о ум, побуждал меня». ๑๑๒๔. 1124. ‘‘โรเปตฺว รุกฺขานิ ยถา ผเลสี, มูเล ตรุํ เฉตฺตุ ตเมว อิจฺฉสิ; ตถูปมํ จิตฺตมิทํ กโรสิ, ยํ มํ อนิจฺจมฺหิ จเล นิยุญฺชสิ. «Подобно человеку, который сажает деревья ради плодов, а затем хочет срубить это самое дерево под корень, так поступаешь и ты, о ум, побуждая меня к непостоянному и изменчивому [миру сансары]». ๑๑๒๕. 1125. ‘‘อรูป ทูรงฺคม เอกจาริ, น เต กริสฺสํ วจนํ อิทานิหํ; ทุกฺขา หิ กามา กฏุกา มหพฺภยา, นิพฺพานเมวาภิมโน จริสฺสํ. «Бестелесный, блуждающий далеко, одиноко скитающийся ум! Теперь я не стану исполнять твою волю. Ведь чувственные удовольствия приносят страдание, они горьки и полны великих опасностей. Устремив свой взор лишь к Ниббане, я буду жить». ๑๑๒๖. 1126. ‘‘นาหํ อลกฺขฺยา อหิริกฺกตาย วา, น จิตฺตเหตู น จ ทูรกนฺตนา; อาชีวเหตู จ อหํ น นิกฺขมึ, กโต จ เต จิตฺต ปฏิสฺสโว มยา. «Я ушел из дома не из-за несчастья или бесстыдства, не из-за каприза ума, не из страха перед наказанием царя и не ради средств к существованию. И разве я не давал тебе обещания, о ум, [что не буду следовать за тобой]?» ๑๑๒๗. 1127. ‘‘‘อปฺปิจฺฉตา สปฺปุริเสหิ วณฺณิตา, มกฺขปฺปหานํ วูปสโม ทุขสฺส’; อิติสฺสุ มํ จิตฺต ตทา นิยุญฺชสิ, อิทานิ ตฺวํ คจฺฉสิ ปุพฺพจิณฺณํ. «"Благородные мужи восхваляют малость желаний, искоренение неблагодарности и угасание страдания" — так ты, о ум, побуждал меня тогда. Почему же теперь ты возвращаешься к своим прежним привычкам?» ๑๑๒๘. 1128. ‘‘ตณฺหา อวิชฺชา จ ปิยาปิยญฺจ, สุภานิ รูปานิ สุขา จ เวทนา; มนาปิยา กามคุณา จ วนฺตา, วนฺเต อหํ อาวมิตุํ น อุสฺสเห. «Жажда, невежество, приятное и неприятное, прекрасные формы, приятные чувства и желанные объекты чувств — всё это я изверг из себя. Я не могу снова поглотить то, что уже извергнуто». ๑๑๒๙. 1129. ‘‘สพฺพตฺถ [Pg.359] เต จิตฺต วโจ กตํ มยา, พหูสุ ชาตีสุ น เมสิ โกปิโต; อชฺฌตฺตสมฺภโว กตญฺญุตาย เต, ทุกฺเข จิรํ สํสริตํ ตยา กเต. «Во всех существованиях, о ум, я исполнял твоё слово. Во многих жизнях я не гневался на тебя. Рожденный внутри меня, из-за твоей неблагодарности я долго скитался в страдании сансары, сотворенном тобой». ๑๑๓๐. 1130. ‘‘ตฺวญฺเญว โน จิตฺต กโรสิ พฺราหฺมโณ, ตฺวํ ขตฺติโย ราชทสี กโรสิ; เวสฺสา จ สุทฺทา จ ภวาม เอกทา, เทวตฺตนํ วาปิ ตเวว วาหสา. «Именно ты, о ум, делаешь нас брахманами, ты делаешь нас кшатриями и царями. Иногда по твоей воле мы становимся вайшьями или шудрами, а иногда — божествами». ๑๑๓๑. 1131. ‘‘ตเวว เหตู อสุรา ภวามเส, ตฺวํมูลกํ เนรยิกา ภวามเส; อโถ ติรจฺฉานคตาปิ เอกทา, เปตตฺตนํ วาปิ ตเวว วาหสา. «Только из-за тебя мы становимся асурами, по твоей вине мы рождаемся обитателями ада. А иногда по твоей же воле мы становимся животными или голодными духами (петами)». ๑๑๓๒. 1132. ‘‘นนุ ทุพฺภิสฺสสิ มํ ปุนปฺปุนํ, มุหุํ มุหุํ จารณิกํว ทสฺสยํ; อุมฺมตฺตเกเนว มยา ปโลภสิ, กิญฺจาปิ เต จิตฺต วิราธิตํ มยา. «Разве ты не вредил мне снова и снова, то и дело показывая мне призрачные картины, словно актеру? Ты соблазняешь меня, будто безумного. О ум, хотя ты и причинял мне вред, теперь я не позволю тебе вредить мне». ๑๑๓๓. 1133. ‘‘อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ, เยนิจฺฉกํ ยตฺถกามํ ยถาสุขํ; ตทชฺชหํ นิคฺคเหสฺสามิ โยนิโส, หตฺถิปฺปภินฺนํ วิย องฺกุสคฺคโห. «Прежде этот ум блуждал где хотел, как желал и как ему было приятно. Сегодня я полностью обуздаю его с помощью мудрого внимания (йонисо манасикара), подобно тому как погонщик сдерживает стрекалом дикого слона». ๑๑๓๔. 1134. ‘‘สตฺถา จ เม โลกมิมํ อธิฏฺฐหิ, อนิจฺจโต อทฺธุวโต อสารโต; ปกฺขนฺท มํ จิตฺต ชินสฺส สาสเน, ตาเรหิ โอฆา มหตา สุทุตฺตรา. «Мой Учитель постиг этот мир как непостоянный, изменчивый и лишенный сути. Устреми же меня, о ум, к учению Победителя, помоги мне переправиться через великий поток, который так трудно пересечь!» ๑๑๓๕. 1135. ‘‘น เต อิทํ จิตฺต ยถา ปุราณกํ, นาหํ อลํ ตุยฺห วเส นิวตฺติตุํ ; มเหสิโน ปพฺพชิโตมฺหิ สาสเน, น มาทิสา โหนฺติ วินาสธาริโน. «О ум, это тело больше не будет для тебя прежним домом. Я не стану вновь подчиняться твоей власти. Я принял монашество в учении Великого Мудреца, и подобные мне не должны идти к погибели». ๑๑๓๖. 1136. ‘‘นคา [Pg.360] สมุทฺทา สริตา วสุนฺธรา, ทิสา จตสฺโส วิทิสา อโธ ทิวา; สพฺเพ อนิจฺจา ติภวา อุปทฺทุตา, กุหึ คโต จิตฺต สุขํ รมิสฺสสิ. «Горы, океаны, реки, земля, четыре стороны света, промежуточные направления, низшие миры и небеса — всё непостоянно, все три мира охвачены страданием. Куда же ты пойдешь, о ум, чтобы найти блаженство?» ๑๑๓๗. 1137. ‘‘ธิติปฺปรํ กึ มม จิตฺต กาหิสิ, น เต อลํ จิตฺต วสานุวตฺตโก; น ชาตุ ภสฺตํ อุภโตมุขํ ฉุเป, ธิรตฺถุ ปูรํ นว โสตสนฺทนึ. «Что ты можешь сделать мне, о ум, когда я полон твердой решимости? Я больше не буду потакать твоей воле. Никто не станет прикасаться к кожаному мешку с двумя отверстиями, [наполненному нечистотами]. Позор этому телу, полному нечистот, сочащихся из девяти отверстий!» ๑๑๓๘. 1138. ‘‘วราหเอเณยฺยวิคาฬฺหเสวิเต, ปพฺภารกุฏฺเฏ ปกเตว สุนฺทเร; นวมฺพุนา ปาวุสสิตฺถกานเน, ตหึ คุหาเคหคโต รมิสฺสสิ. «В лесах, где обитают дикие кабаны и олени, среди прекрасных горных склонов и ущелий, омытых свежими дождями сезона муссонов, укрывшись в пещере, ты обретешь истинную радость [в медитации]». ๑๑๓๙. 1139. ‘‘สุนีลคีวา สุสิขา สุเปขุนา, สุจิตฺตปตฺตจฺฉทนา วิหงฺคมา; สุมญฺชุโฆสตฺถนิตาภิคชฺชิโน, เต ตํ รเมสฺสนฺติ วนมฺหิ ฌายินํ. «Птицы с сине-зелеными шеями, красивыми хохолками и великолепным оперением, оглашающие лес своими нежными голосами, будут радовать тебя, медитирующего в лесной глуши». ๑๑๔๐. 1140. ‘‘วุฏฺฐมฺหิ เทเว จตุรงฺคุเล ติเณ, สํปุปฺผิเต เมฆนิภมฺหิ กานเน; นคนฺตเร วิฏปิสโม สยิสฺสํ, ตํ เม มุทู เหหิติ ตูลสนฺนิภํ. «Когда прольется дождь и трава вырастет на четыре пальца, в цветущем лесу, подобном грозовому облаку, я буду спать среди гор, подобно поваленной ветви дерева. Эта трава будет для меня мягкой, словно хлопок». ๑๑๔๑. 1141. ‘‘ตถา ตุ กสฺสามิ ยถาปิ อิสฺสโร, ยํ ลพฺภติ เตนปิ โหตุ เม อลํ; น ตาหํ กสฺสามิ ยถา อตนฺทิโต, พิฬารภสฺตํว ยถา สุมทฺทิตํ. «Я подчиню тебя себе, как господин подчиняет слугу. Я буду довольствоваться тем, что получу. Неустанно я сделаю тебя послушным, подобно хорошо выделанному кошачьему меху». ๑๑๔๒. 1142. ‘‘ตถา ตุ กสฺสามิ ยถาปิ อิสฺสโร, ยํ ลพฺภติ เตนปิ โหตุ เม อลํ; วีริเยน ตํ มยฺห วสานยิสฺสํ, คชํว มตฺตํ กุสลงฺกุสคฺคโห. «Я подчиню тебя себе, как господин подчиняет слугу. Я буду довольствоваться тем, что получу. Своим усердием я подчиню тебя своей воле, подобно тому как умелый погонщик укрощает стрекалом дикого слона». ๑๑๔๓. 1143. ‘‘ตยา [Pg.361] สุทนฺเตน อวฏฺฐิเตน หิ, หเยน โยคฺคาจริโยว อุชฺชุนา; ปโหมิ มคฺคํ ปฏิปชฺชิตุํ สิวํ, จิตฺตานุรกฺขีหิ สทา นิเสวิตํ. «С тобой, хорошо обузданным и послушным, подобно тому как наездник управляет послушным конем, я смогу пойти по прямому и безопасному пути — благому пути, по которому всегда идут те, кто оберегает свой ум». ๑๑๔๔. 1144. ‘‘อารมฺมเณ ตํ พลสา นิพนฺธิสํ, นาคํว ถมฺภมฺหิ ทฬฺหาย รชฺชุยา; ตํ เม สุคุตฺตํ สติยา สุภาวิตํ, อนิสฺสิตํ สพฺพภเวสุ เหหิสิ. «Я силой привяжу тебя к объекту медитации, подобно тому как погонщик привязывает слона крепкой веревкой к столбу. Хорошо оберегаемый моим памятованием и развитый медитацией, ты освободишься от привязанности во всех мирах существования». ๑๑๔๕. 1145. ‘‘ปญฺญาย เฉตฺวา วิปถานุสารินํ, โยเคน นิคฺคยฺห ปเถ นิเวสิย; ทิสฺวา สมุทยํ วิภวญฺจ สมฺภวํ, ทายาทโก เหหิสิ อคฺควาทิโน. «Отсекши мудростью блуждание по ложным путям, обуздав усердием в практике и направив на верный путь, узрев возникновение, исчезновение и природу вещей, ты станешь истинным наследником Провозвестника Высшего Учения». ๑๑๔๖. 1146. ‘‘จตุพฺพิปลฺลาสวสํ อธิฏฺฐิตํ, คามณฺฑลํว ปริเนสิ จิตฺต มํ; นนุ สํโยชนพนฺธนจฺฉิทํ, สํเสวเส การุณิกํ มหามุนึ. «О ум, находясь под властью четырех извращений (випалласа), ты водил меня туда-сюда, словно деревенского мальчишку. Разве не следует тебе теперь предаться сострадательному Великому Мудрецу, сокрушающему оковы оков (саньёджана)?» ๑๑๔๗. 1147. ‘‘มิโค ยถา เสริ สุจิตฺตกานเน, รมฺมํ คิรึ ปาวุสอพฺภมาลินึ ; อนากุเล ตตฺถ นเค รมิสฺสํ, อสํสยํ จิตฺต ปรา ภวิสฺสสิ. «Подобно оленю, свободно блуждающему в прекрасном лесу, я буду радоваться на этой восхитительной горе, окутанной дождевыми облаками. В этом уединенном месте я обрету покой, а ты, о ум, несомненно, будешь побежден». ๑๑๔๘. 1148. ‘‘เย ตุยฺห ฉนฺเทน วเสน วตฺติโน, นรา จ นารี จ อนุโภนฺติ ยํ สุขํ; อวิทฺทสู มารวสานุวตฺติโน, ภวาภินนฺที ตว จิตฺต สาวกา’’ติ. «Те мужчины и женщины, которые живут по твоей воле и желанию, наслаждаясь мирским счастьем, — невежественны, они подвластны Маре, радуются существованию и являются твоими послушными учениками, о ум». … ตาลปุโฏ เถโร…. «...Старец Талапута...» ปญฺญาสนิปาโต นิฏฺฐิโต. «Книга пятидесяти строф (Панчасанипата) завершена». ตตฺรุทฺทานํ – «Оглавление (уддана) к этой книге:» ปญฺญาสมฺหิ นิปาตมฺหิ, เอโก ตาลปุโฏ สุจิ; คาถาโย ตตฺถ ปญฺญาส, ปุน ปญฺจ จ อุตฺตรีติ. «В Книге пятидесяти строф есть лишь один чистый старец Талапута. Стихов же в ней пятьдесят и сверх того еще пять». ๒๐. สฏฺฐินิปาโต 20. «Книга шестидесяти строф (Саттхинипата)» ๑. มหาโมคฺคลฺลานตฺเถรคาถา 1. «Стихи старца Маха-Моггалланы» ๑๑๔๙. 1149. ‘‘อารญฺญิกา [Pg.362] ปิณฺฑปาติกา, อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา; ทาเลมุ มจฺจุโน เสนํ, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตา. «Живя в лесу, собирая подаяние и довольствуясь тем, что падает в чашу при сборе милостыни, будучи глубоко сосредоточенными внутри себя, сокрушим же воинство Смерти!» ๑๑๕๐. 1150. ‘‘อารญฺญิกา ปิณฺฑปาติกา, อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา; ธุนาม มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร. «Живя в лесу, собирая подаяние и довольствуясь тем, что падает в чашу при сборе милостыни, развеем же воинство Смерти, подобно тому как могучий слон разрушает тростниковый шалаш!» ๑๑๕๑. 1151. ‘‘รุกฺขมูลิกา สาตติกา, อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา; ทาเลมุ มจฺจุโน เสนํ, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตา. «Обитая у подножия деревьев, непрестанно усердствуя и довольствуясь тем, что падает в чашу при сборе милостыни, будучи глубоко сосредоточенными внутри себя, сокрушим же воинство Смерти!» ๑๑๕๒. 1152. ‘‘รุกฺขมูลิกา สาตติกา, อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา; ธุนาม มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร. «Обитая у подножия деревьев, непрестанно усердствуя и довольствуясь тем, что падает в чашу при сборе милостыни, развеем же воинство Смерти, подобно тому как могучий слон разрушает тростниковый шалаш!» ๑๑๕๓. 1153. ‘‘อฏฺฐิกงฺกลกุฏิเก, มํสนฺหารุปสิพฺพิเต; ธิรตฺถุ ปุเร ทุคฺคนฺเธ, ปรคตฺเต มมายเส. «Позор этой хижине из костей, сшитой из плоти и сухожилий! Позор этому зловонному телу, полному нечистот, которое ты, глупец, лелеешь в других!» ๑๑๕๔. 1154. ‘‘คูถภสฺเต ตโจนทฺเธ, อุรคณฺฑิปิสาจินิ; นว โสตานิ เต กาเย, ยานิ สนฺทนฺติ สพฺพทา. «Этот мешок с нечистотами, обтянутый кожей, с грудями на груди, подобными нарывам, — сущая дьяволица! В твоем теле есть девять отверстий, из которых постоянно сочатся выделения». ๑๑๕๕. 1155. ‘‘ตว สรีรํ นวโสตํ, ทุคฺคนฺธกรํ ปริพนฺธํ; ภิกฺขุ ปริวชฺชยเต ตํ, มีฬฺหํ จ ยถา สุจิกาโม. «Твое тело с девятью отверстиями зловонно и является препятствием для благой практики. Бхиккху должен избегать его, подобно тому как стремящийся к чистоте избегает испражнений». ๑๑๕๖. 1156. ‘‘เอวญฺเจ ตํ ชโน ชญฺญา, ยถา ชานามิ ตํ อหํ; อารกา ปริวชฺเชยฺย, คูถฏฺฐานํว ปาวุเส’’. «Если бы люди знали это тело так же хорошо, как знаю его я, они избегали бы его издалека, подобно тому как в сезон дождей обходят стороной выгребную яму». ๑๑๕๗. 1157. ‘‘เอวเมตํ มหาวีร, ยถา สมณ ภาสสิ; เอตฺถ เจเก วิสีทนฺติ, ปงฺกมฺหิว ชรคฺคโว. «Всё именно так, о великий герой, как ты говоришь, о отшельник! Однако некоторые люди увязают в этом теле, подобно старому быку, застрявшему в трясине». ๑๑๕๘. 1158. ‘‘อากาสมฺหิ หลิทฺทิยา, โย มญฺเญถ รเชตเว; อญฺเญน วาปิ รงฺเคน, วิฆาตุทยเมว ตํ. «Если кто-то думает покрасить небо куркумой или какой-либо другой краской, то это принесет ему лишь одно утомление». ๑๑๕๙. 1159. ‘‘ตทากาสสมํ จิตฺตํ, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตํ; มา ปาปจิตฺเต อาสาทิ, อคฺคิขนฺธํว ปกฺขิมา. «Мой ум подобен небу, он глубоко сосредоточен внутри. О порочная женщина, не пытайся соблазнить меня, подобно тому как ночная бабочка летит на пламя костра!» ๑๑๖๐. 1160. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ, อรุกายํ สมุสฺสิตํ; อาตุรํ พหุสงฺกปฺปํ, ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ. «Взгляни на это разукрашенное тело, полное ран, воздвигнутое из костей, болезненное, о котором так много думают глупцы и в котором нет ничего постоянного и прочного». ๑๑๖๑. 1161. ‘‘ปสฺส จิตฺตกตํ รูปํ, มณินา กุณฺฑเลน จ; อฏฺฐึ ตเจน โอนทฺธํ, สห วตฺเถหิ โสภติ. «Взгляни на этот образ, украшенный драгоценными камнями и серьгами. Это лишь груда костей, обтянутая кожей, которая кажется красивой только благодаря одеждам». ๑๑๖๒. 1162. ‘‘อลตฺตกกตา [Pg.363] ปาทา, มุขํ จุณฺณกมกฺขิตํ; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. «Стопы, окрашенные лаком, лицо, покрытое пудрой — всё это способно обольстить лишь глупца, но не того, кто ищет Иной Берег». ๑๑๖๓. 1163. ‘‘อฏฺฐปทกตา เกสา, เนตฺตา อญฺชนมกฺขิตา; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. «Волосы, уложенные в косы, глаза, подведенные сурьмой — всё это способно обольстить лишь глупца, но не того, кто ищет Иной Берег». ๑๑๖๔. 1164. ‘‘อญฺชนีว นวา จิตฺตา, ปูติกาโย อลงฺกโต; อลํ พาลสฺส โมหาย, โน จ ปารคเวสิโน. «Это гниющее тело, украшенное подобно новому расписному сосуду для сурьмы, способно обольстить лишь глупца, но не того, кто ищет Иной Берег». ๑๑๖๕. 1165. ‘‘โอทหิ มิคโว ปาสํ, นาสทา วาคุรํ มิโค; ภุตฺวา นิวาปํ คจฺฉาม, กทฺทนฺเต มิคพนฺธเก. «Охотник расставил силки, но олень не попался в ловушку. Съев приманку, мы уходим, оставляя ловца плакать». ๑๑๖๖. 1166. ‘‘ฉินฺโน ปาโส มิควสฺส, นาสทา วาคุรํ มิโค; ภุตฺวา นิวาปํ คจฺฉาม, โสจนฺเต มิคลุทฺทเก. «Силки охотника порваны, олень не попался в ловушку. Съев приманку, мы уходим, оставляя охотника скорбеть». ๑๑๖๗. 1167. ‘‘ตทาสิ ยํ ภึสนกํ, ตทาสิ โลมหํสนํ; อเนกาการสมฺปนฺเน, สาริปุตฺตมฺหิ นิพฺพุเต. «Тогда было нечто ужасающее, тогда волосы встали дыбом, когда ушел в окончательное угасание (ниббану) достопочтенный Сарипутта, наделенный бесчисленными добродетелями». ๑๑๖๘. 1168. ‘‘อนิจฺจา วต สงฺขารา อุปฺปาทวย ธมฺมิโน.อุปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ, เตสํ วูปสโม สุโข. «О, непостоянны обусловленные вещи (санкхары)! Им свойственно возникать и исчезать. Возникнув, они прекращаются. Их угасание — истинное блаженство». ๑๑๖๙. 1169. ‘‘สุขุมํ เต ปฏิวิชฺฌนฺติ, วาลคฺคํ อุสุนา ยถา; เย ปญฺจกฺขนฺเธ ปสฺสนฺติ, ปรโต โน จ อตฺตโต. «Они проникают в тончайшую истину, подобно тому как искусный стрелок расщепляет стрелой кончик волоса — те, кто видит пять совокупностей (ккхандх) как чуждое, а не как "я"». ๑๑๗๐. 1170. ‘‘เย จ ปสฺสนฺติ สงฺขาเร, ปรโต โน จ อตฺตโต; ปจฺจพฺยาธึสุ นิปุณํ, วาลคฺคํ อุสุนา ยถา. «И те, кто видит обусловленные вещи (санкхары) как чуждое, а не как "я", постигли тончайшую истину, подобно тому как искусный стрелок расщепляет стрелой кончик волоса». ๑๑๗๑. 1171. ‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก; กามราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช. «Словно пронзенный копьем или тот, у кого горит голова, бхиккху должен странствовать бдительным ради искоренения чувственной страсти». ๑๑๗๒. 1172. ‘‘สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ, ฑยฺหมาโนว มตฺถเก; ภวราคปฺปหานาย, สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช’’. «Словно пронзенный копьем или тот, у кого горит голова, бхиккху должен странствовать бдительным ради искоренения страсти к существованию». ๑๑๗๓. 1173. ‘‘โจทิโต ภาวิตตฺเตน, สรีรนฺติมธารินา; มิคารมาตุปาสาทํ, ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยึ. «Победитель, Чей ум развит, Кто носит свое последнее тело, побудил меня, и я заставил содрогнуться дворец Мигараматы большим пальцем ноги». ๑๑๗๔. 1174. ‘‘นยิทํ สิถิลมารพฺภ, นยิทํ อปฺเปน ถามสา; นิพฺพานมธิคนฺตพฺพํ, สพฺพคนฺถ-ปโมจนํ. «Этого [состояния] невозможно достичь вялыми усилиями, этой Ниббаны, освобождающей от всех уз, невозможно достичь малой силой». ๑๑๗๕. 1175. ‘‘อยญฺจ ทหโร ภิกฺขุ, อยมุตฺตมโปริโส; ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินึ. «И этот молодой бхиккху, этот величайший из мужей, носит свое последнее тело, победив Мару вместе с его воинством». ๑๑๗๖. 1176. ‘‘วิวรมนุปภนฺติ [Pg.364] วิชฺชุตา, เวภารสฺส จ ปณฺฑวสฺส จ; นควิวรคโต ฌายติ, ปุตฺโต อปฺปฏิมสฺส ตาทิโน. Молнии сверкают в расщелине между Вебхарой и Пандавой. Сын несравненного, стойкого Будды медитирует, уйдя в горную расщелину. ๑๑๗๗. 1177. ‘‘อุปสนฺโต อุปรโต, ปนฺตเสนาสโน มุนิ; ทายาโท พุทฺธเสฏฺฐสฺส, พฺรหฺมุนา อภิวนฺทิโต. Умиротворённый, утихший, обитающий в уединённом жилище мудрец, наследник величайшего из Будд, почитаем самим Брахмой. ๑๑๗๘. 1178. ‘‘อุปสนฺตํ อุปรตํ, ปนฺตเสนาสนํ มุนึ; ทายาทํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส, วนฺท พฺราหฺมณ กสฺสปํ. О брахман, вырази почтение Кассапе — умиротворённому, утихшему мудрецу, обитающему в уединённом жилище, наследнику величайшего из Будд. ๑๑๗๙. 1179. ‘‘โย จ ชาติสตํ คจฺเฉ, สพฺพา พฺราหฺมณชาติโย; โสตฺติโย เวทสมฺปนฺโน, มนุสฺเสสุ ปุนปฺปุนํ. Даже если бы кто-то рождался вновь и вновь среди людей на протяжении сотни жизней во всех брахманских родах, будучи знатоком Вед... ๑๑๘๐. 1180. ‘‘อชฺฌายโกปิ เจ อสฺส, ติณฺณํ เวทาน ปารคู; เอตสฺส วนฺทนาเยตํ, กลํ นาคฺฆติ โสฬสึ. И даже если бы он был чтецом, постигшим три Веды до конца, всё это не стоит и шестнадцатой доли почтения, выказанного этому Кассапе. ๑๑๘๑. 1181. ‘‘โย โส อฏฺฐ วิโมกฺขานิ, ปุเรภตฺตํ อผสฺสยิ ; อนุโลมํ ปฏิโลมํ, ตโต ปิณฺฑาย คจฺฉติ. Тот, кто перед трапезой пребывает в восьми освобождениях в прямом и обратном порядке, а затем отправляется за подаянием... ๑๑๘๒. 1182. ‘‘ตาทิสํ ภิกฺขุํ มาสาทิ, มาตฺตานํ ขณิ พฺราหฺมณ; อภิปฺปสาเทหิ มนํ, อรหนฺตมฺหิ ตาทิเน; ขิปฺปํ ปญฺชลิโก วนฺท, มา เต วิชฏิ มตฺถกํ. Не оскорбляй такого бхиккху, о брахман, не губи себя! Успокой свой разум перед этим стойким арахантом. Быстро вырази почтение со сложенными ладонями, чтобы твоя голова не раскололась! ๑๑๘๓. 1183. ‘‘เนโส ปสฺสติ สทฺธมฺมํ, สํสาเรน ปุรกฺขโต; อโธคมํ ชิมฺหปถํ, กุมฺมคฺคมนุธาวติ. Он не видит Истинной Дхаммы, ведомый сансарой. Он бежит по нисходящему, кривому пути, по ложной дороге. ๑๑๘๔. 1184. ‘‘กิมีว มีฬฺหสลฺลิตฺโต, สงฺขาเร อธิมุจฺฉิโต; ปคาฬฺโห ลาภสกฺกาเร, ตุจฺโฉ คจฺฉติ โปฏฺฐิโล. Подобно червю, испачканному в нечистотах, ослеплённый обусловленными вещами, глубоко погрязший в погоне за выгодой и почестями, пустой Поттхила бредёт своим путём. ๑๑๘๕. 1185. ‘‘อิมญฺจ ปสฺส อายนฺตํ, สาริปุตฺตํ สุทสฺสนํ; วิมุตฺตํ อุภโตภาเค, อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตํ. Посмотри на приближающегося Сарипутту, прекрасного в своём облике, освобождённого обоими путями, глубоко сосредоточенного внутри. ๑๑๘๖. 1186. ‘‘วิสลฺลํ ขีณสํโยคํ, เตวิชฺชํ มจฺจุหายินํ; ทกฺขิเณยฺยํ มนุสฺสานํ, ปุญฺญกฺเขตฺตํ อนุตฺตรํ. Свободный от стрел страстей, разорвавший оковы, обладающий тройственным знанием, оставивший смерть позади, достойный даров человеческих, непревзойдённое поле заслуг. ๑๑๘๗. 1187. ‘‘เอเต สมฺพหุลา เทวา, อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน; ทส เทวสหสฺสานิ, สพฺเพ พฺรหฺมปุโรหิตา; โมคฺคลฺลานํ นมสฺสนฺตา, ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา. Эти многочисленные божества, могущественные и славные, десять тысяч богов, все они — служители Брахмы, стоят со сложенными ладонями, выражая почтение Моггаллане. ๑๑๘๘. 1188. ‘‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม; ยสฺส เต อาสวา ขีณา, ทกฺขิเณยฺโยสิ มาริส’. «Почтение тебе, о благородный муж! Почтение тебе, о величайший из людей! Твои влечения уничтожены, ты достоин даров, о почтенный!» ๑๑๘๙. 1189. ‘‘ปูชิโต [Pg.365] นรเทเวน, อุปฺปนฺโน มรณาภิภู; ปุณฺฑรีกํว โตเยน, สงฺขาเรนุปลิปฺปติ. Почитаемый богами и людьми, явившийся в мир и победивший смерть, он не запятнан обусловленным миром, подобно тому как белый лотос не смачивается водой. ๑๑๙๐. 1190. ‘‘ยสฺส มุหุตฺเตน สหสฺสธา โลโก, สํวิทิโต สพฺรหฺมกปฺโป วสิ; อิทฺธิคุเณ จุตุปปาเต กาเล, ปสฺสติ เทวตา ส ภิกฺขุ. Тот бхиккху, кто в одно мгновение познаёт тысячекратный мир вместе с миром Брахмы, кто овладел сверхспособностями и видит уход и возрождение существ в надлежащее время, зрит божеств. ๑๑๙๑. 1191. ‘‘สาริปุตฺโตว ปญฺญาย, สีเลน อุปสเมน จ; โยปิ ปารงฺคโต ภิกฺขุ, เอตาวปรโม สิยา. Лишь тот бхиккху, кто достиг противоположного берега и равен Сарипутте в мудрости, нравственности и умиротворении, может считаться величайшим. ๑๑๙๒. 1192. ‘‘โกฏิสตสหสฺสสฺส, อตฺตภาวํ ขเณน นิมฺมิเน; อหํ วิกุพฺพนาสุ กุสโล, วสีภูโตมฺหิ อิทฺธิยา. Я могу в одно мгновение сотворить сто тысяч коти телесных форм. Я искусен в преображениях и обрёл власть над сверхспособностями. ๑๑๙๓. 1193. ‘‘สมาธิวิชฺชาวสิปารมีคโต, โมคฺคลฺลานโคตฺโต อสิตสฺส สาสเน; ธีโร สมุจฺฉินฺทิ สมาหิตินฺทฺริโย, นาโค ยถา ปูติลตํว พนฺธนํ. Достигший совершенства во владении сосредоточением и знанием, Моггаллана из рода Моггалланы, в учении Непривязанного Будды, стойкий, с укрощёнными чувствами, рассёк свои путы, подобно тому как могучий слон разрывает гнилую лиану. ๑๑๙๔. 1194. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ; โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา. Я преданно служил Учителю, учение Будды исполнено. Тяжёлое бремя сброшено, проводник к новому существованию вырван с корнем. ๑๑๙๕. 1195. ‘‘ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ; โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย. Цель, ради которой я ушёл из дома в бездомность, достигнута мной — все оковы уничтожены. ๑๑๙๖. 1196. ‘‘กีทิโส นิรโย อาสิ, ยตฺถ ทุสฺสี อปจฺจถ; วิธุรํ สาวกมาสชฺช, กกุสนฺธญฺจ พฺราหฺมณํ. Каков же был тот ад, в котором горел Дусси, совершив нападение на ученика Видхуру и на брахмана Какусандху? ๑๑๙๗. 1197. ‘‘สตํ อาสิ อโยสงฺกู, สพฺเพ ปจฺจตฺตเวทนา; อีทิโส นิรโย อาสิ, ยตฺถ ทุสฺสี อปจฺจถ; วิธุรํ สาวกมาสชฺช, กกุสนฺธญฺจ พฺราหฺมณํ. Там было сто железных кольев, и каждый приносил нестерпимую боль. Таков был ад, в котором горел Дусси, совершив нападение на ученика Видхуру и на брахмана Какусандху. ๑๑๙๘. 1198. ‘‘โย เอตมภิชานาติ, ภิกฺขุ พุทฺธสฺส สาวโก; ตาทิสํ ภิกฺขุมาสชฺช, กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, ученик Будды, который знает это воочию — напав на такого бхиккху, о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๑๙๙. 1199. ‘‘มชฺเฌสรสฺมึ ติฏฺฐนฺติ, วิมานา กปฺปฐายิโน; เวฬุริยวณฺณา รุจิรา, อจฺจิมนฺโต ปภสฺสรา; อจฺฉรา ตตฺถ นจฺจนฺติ, ปุถุ นานตฺตวณฺณิโย. Посреди океана стоят дворцы, пребывающие там в течение целой кальпы, прекрасные, цвета лазурита, сияющие и лучезарные. Там танцуют многочисленные нимфы самых разных обликов. ๑๒๐๐. 1200. ‘‘โย [Pg.366] เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๐๑. 1201. ‘‘โย เว พุทฺเธน โจทิโต, ภิกฺขุสงฺฆสฺส เปกฺขโต; มิคารมาตุปาสาทํ, ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยิ. Тот, кто по побуждению Будды, на глазах у общины бхиккху, заставил содрогнуться дворец матери Мигары своим большим пальцем ноги... ๑๒๐๒. 1202. ‘‘โย เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๐๓. 1203. ‘‘โย เวชยนฺตปาสาทํ, ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยิ; อิทฺธิพเลนุปตฺถทฺโธ, สํเวเชสิ จ เทวตา. Тот, кто заставил содрогнуться дворец Веджаянта своим большим пальцем ноги, укрепившись силой сверхспособностей, и поверг божеств в трепет... ๑๒๐๔. 1204. ‘‘โย เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๐๔. 1204. ‘‘โย เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๐๕. 1205. ‘‘โย เวชยนฺตปาสาเท, สกฺกํ โส ปริปุจฺฉติ; อปิ อาวุโส ชานาสิ, ตณฺหกฺขยวิมุตฺติโย; ตสฺส สกฺโก วิยากาสิ, ปญฺหํ ปุฏฺโฐ ยถาตถํ. Тот, кто во дворце Веджаянта спросил Сакку: «Друг, знаешь ли ты освобождение через уничтожение жажды?», и Сакка, будучи спрошенным, ответил на этот вопрос правдиво, как оно есть. ๑๒๐๖. 1206. ‘‘โย เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๐๗. 1207. ‘‘โย พฺรหฺมานํ ปริปุจฺฉติ, สุธมฺมายํ ฐิโต สภํ; อชฺชาปิ ตฺยาวุโส สา ทิฏฺฐิ, ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ; ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ. Тот, кто спросил Брахму, стоя в зале собраний Судхамма: «Друг, придерживаешься ли ты до сих пор того воззрения, что было у тебя прежде? Видишь ли ты сияющий свет, проходящий сквозь мир Брахмы?» ๑๒๐๘. 1208. ‘‘ตสฺส พฺรหฺมา วิยากาสิ, ปญฺหํ ปุฏฺโฐ ยถาตถํ; น เม มาริส สา ทิฏฺฐิ, ยา เม ทิฏฺฐิ ปุเร อหุ. Брахма ответил на его вопрос правдиво, как оно есть: «О почтенный, у меня больше нет того воззрения, что было прежде». ๑๒๐๙. 1209. ‘‘ปสฺสามิ วีติวตฺตนฺตํ, พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ; โสหํ อชฺช กถํ วชฺชํ, อหํ นิจฺโจมฺหิ สสฺสโต. «Я вижу сияющий свет, проходящий сквозь мир Брахмы. Как же я могу теперь утверждать: „Я постоянен, я вечен“?» ๑๒๑๐. 1210. ‘‘โย เอตมภิชานาติ…เป… กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, который знает это воочию... о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๑๑. 1211. ‘‘โย มหาเนรุโน กูฏํ, วิโมกฺเขน อผสฺสยิ ; วนํ ปุพฺพวิเทหานํ, เย จ ภูมิสยา นรา. Тот, кто коснулся вершины горы Синеру силой освобождения ума, и узрел леса Пуббавидехи, а также людей, спящих на земле в других сторонах света... ๑๒๑๒. 1212. ‘‘โย เอตมภิชานาติ, ภิกฺขุ พุทฺธสฺส สาวโก; ตาทิสํ ภิกฺขุมาสชฺช, กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ. Бхиккху, ученик Будды, который знает это воочию — напав на такого бхиккху, о Канха, ты обретёшь лишь страдание. ๑๒๑๓. 1213. ‘‘น เว อคฺคิ เจตยติ, อหํ พาลํ ฑหามีติ; พาโลว ชลิตํ อคฺคึ, อาสชฺช นํ ปฑยฺหติ. Огонь ведь не думает: «Я обожгу глупца». Это сам глупец обжигается, прикоснувшись к пылающему огню. ๑๒๑๔. 1214. ‘‘เอวเมว ตุวํ มาร, อาสชฺช นํ ตถาคตํ; สยํ ฑหิสฺสสิ อตฺตานํ, พาโล อคฺคึว สมฺผุสํ. Точно так же и ты, о Мара, напав на Татхагату и его ученика, сам себя сожжёшь, подобно глупцу, коснувшемуся огня. ๑๒๑๕. 1215. ‘‘อปุญฺญํ [Pg.367] ปสวี มาโร, อาสชฺช นํ ตถาคตํ; กึ นุ มญฺญสิ ปาปิม, น เม ปาปํ วิปจฺจติ. Мара породил неблагое, напав на Татхагату. Неужели ты думаешь, о Злодей: «Моё злодеяние не принесёт плодов»? ๑๒๑๖. 1216. ‘‘กรโต เต จียเต ปาปํ, จิรรตฺตาย อนฺตก; มาร นิพฺพินฺท พุทฺธมฺหา, อาสํ มากาสิ ภิกฺขุสุ. Когда ты так поступаешь, зло накапливается в тебе на долгое время, о чинитель смерти! О Мара, отступись от Будды! Оставь свои помыслы против бхиккху! ๑๒๑๗. 1217. ‘‘อิติ มารํ อตชฺเชสิ, ภิกฺขุ เภสกฬาวเน; ตโต โส ทุมฺมโน ยกฺโข, ตตฺเถวนฺตรธายถา’’ติ. Так бхиккху укротил Мару в лесу Бхесакала. И тогда этот опечаленный яккха тотчас же исчез. อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เถโร คาถาโย อภาสิตฺถาติ. Так достопочтенный старец Маха-Моггаллана воспел эти стихи. สฏฺฐินิปาโต นิฏฺฐิโต. Книга шестидесяти стихов завершена. ตตฺรุทฺทานํ – Оглавление к ней: สฏฺฐิกมฺหิ นิปาตมฺหิ, โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก; เอโกว เถรคาถาโย, อฏฺฐสฏฺฐิ ภวนฺติ ตาติ. В Книге шестидесяти есть лишь один старец — Моггаллана великой силы. Его стихов насчитывается шестьдесят восемь. ๒๑. มหานิปาโต 21. Великая книга ๑. วงฺคีสตฺเถรคาถา 1. Стихи старца Вангисы ๑๒๑๘. 1218. ‘‘นิกฺขนฺตํ [Pg.368] วต มํ สนฺตํ, อคารสฺมานคาริยํ; วิตกฺกา อุปธาวนฺติ, ปคพฺภา กณฺหโต อิเม. Хотя я ушёл из дома в бездомность, эти дерзкие помыслы Тёмного Мары одолевают меня. ๑๒๑๙. 1219. ‘‘อุคฺคปุตฺตา มหิสฺสาสา, สิกฺขิตา ทฬฺหธมฺมิโน ; สมนฺตา ปริกิเรยฺยุํ, สหสฺสํ อปลายินํ. Даже если бы тысяча благородных сынов, могучих лучников, обученных, с тугими луками, не знающих бегства, окружили меня со всех сторон своими стрелами... ๑๒๒๐. 1220. ‘‘สเจปิ เอตฺตกา ภิยฺโย, อาคมิสฺสนฺติ อิตฺถิโย; เนว มํ พฺยาธยิสฺสนฺติ, ธมฺเม สมฺหิ ปติฏฺฐิโต. Даже если бы пришло столько же женщин или ещё больше, они не смогли бы поколебать меня, ведь я утвердился в своей Дхамме. ๑๒๒๑. 1221. ‘‘สกฺขี หิ เม สุตํ เอตํ, พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน; นิพฺพานคมนํ มคฺคํ, ตตฺถ เม นิรโต มโน. Ибо я слышал это лично от Будды, родича Солнца: путь, ведущий к Ниббане, и в нём находит радость мой разум. ๑๒๒๒. 1222. ‘‘เอวํ เจ มํ วิหรนฺตํ, ปาปิม อุปคจฺฉสิ; ตถา มจฺจุ กริสฺสามิ, น เม มคฺคมฺปิ ทกฺขสิ. Если ты приблизишься ко мне, когда я живу так, о Злодей, я поступлю так, что ты даже не увидишь моего пути, положив конец смерти. ๑๒๒๓. 1223. ‘‘อรติญฺจ รติญฺจ ปหาย, สพฺพโส เคหสิตญฺจ วิตกฺกํ; วนถํ น กเรยฺย กุหิญฺจิ, นิพฺพนโถ อวนโถ ส ภิกฺขุ. Оставив и недовольство, и мирские радости, полностью отбросив помыслы о домашней жизни, он нигде не взрастит заросли вожделения. Свободный от этих зарослей, непреклонный — он истинный бхиккху. ๑๒๒๔. 1224. ‘‘ยมิธ ปถวิญฺจ เวหาสํ, รูปคตํ ชคโตคธํ กิญฺจิ; ปริชียติ สพฺพมนิจฺจํ, เอวํ สเมจฺจ จรนฺติ มุตตฺตา. Всё, что есть здесь на земле или в небесах, всё, что обладает материальной формой и включено в этот мир, подвержено увяданию, всё непостоянно. Постигнув это, бхиккху с освобождённым умом ведут свою жизнь. ๑๒๒๕. 1225. ‘‘อุปธีสุ ชนา คธิตาเส, ทิฏฺฐสุเต ปฏิเฆ จ มุเต จ; เอตฺถ วิโนทย ฉนฺทมเนโช, โย เหตฺถ น ลิมฺปติ มุนิ ตมาหุ. Люди привязаны к мирским приобретениям, к видимому, слышимому, осязаемому и познаваемому. Рассей желание к этому, будь непоколебим. Того, кто не запятнан этим, называют мудрецом. ๑๒๒๖. 1226. ‘‘อถ [Pg.369] สฏฺฐิสิตา สวิตกฺกา, ปุถุชฺชนตาย อธมฺมา นิวิฏฺฐา; น จ วคฺคคตสฺส กุหิญฺจิ, โน ปน ทุฏฺฐุลฺลคาหี ส ภิกฺขุ. Существуют шестьдесят два воззрения, сопровождаемые размышлениями, укоренённые в состоянии обывателя и утверждённые в том, что не является Дхаммой. Но бхиккху не примыкает ни к одной из сторон и не держится за порочные взгляды. ๑๒๒๗. 1227. ‘‘ทพฺโพ จิรรตฺตสมาหิโต, อกุหโก นิปโก อปิหาลุ; สนฺตํ ปทํ อชฺฌคมา มุนิ, ปฏิจฺจ ปรินิพฺพุโต กงฺขติ กาลํ. Способный, издавна сосредоточенный, искренний, мудрый, свободный от вожделения мудрец обрёл мирную стезю. Достигнув угасания влечений, он лишь ожидает своего часа. ๑๒๒๘. 1228. ‘‘มานํ ปชหสฺสุ โคตม, มานปถญฺจ ชหสฺสุ อเสสํ; มานปถมฺหิ ส มุจฺฉิโต, วิปฺปฏิสารีหุวา จิรรตฺตํ. Оставь высокомерие, Готама! Полностью оставь стезю гордыни! Ослеплённый стезёй гордыни, ты долгое время пребывал в раскаянии. ๑๒๒๙. 1229. ‘‘มกฺเขน มกฺขิตา ปชา, มานหตา นิรยํ ปปตนฺติ; โสจนฺติ ชนา จิรรตฺตํ, มานหตา นิรยํ อุปปนฺนา. Оскверненные неблагодарностью существа, пораженные гордыней, низвергаются в ад; люди, попавшие в ад из-за своей гордыни, горюют долгое время. ๑๒๓๐. 1230. ‘‘น หิ โสจติ ภิกฺขุ กทาจิ, มคฺคชิโน สมฺมา ปฏิปนฺโน; กิตฺติญฺจ สุขญฺจานุโภติ, ธมฺมทโสติ ตมาหุ ตถตฺตํ. Бхиккху, победивший загрязнения Путем и практикующий правильно, никогда не горюет; он обретает славу и счастье, и мудрецы по праву называют его видящим Дхамму. ๑๒๓๑. 1231. ‘‘ตสฺมา อขิโล อิธ ปธานวา, นีวรณานิ ปหาย วิสุทฺโธ; มานญฺจ ปหาย อเสสํ, วิชฺชายนฺตกโร สมิตาวี. Поэтому здесь усердный бхиккху, свободный от душевной черствости, очистившийся и оставивший помехи, полностью отбросив гордыню, умиротворенный, кладет конец страданию с помощью истинного знания. ๑๒๓๒. 1232. ‘‘กามราเคน ฑยฺหามิ, จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ; สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ, อนุกมฺปาย โคตม. Я сгораю от чувственной страсти, мой разум объят пламенем. Из сострадания, о Готама, укажи мне путь к угашению этого огня. ๑๒๓๓. 1233. ‘‘สญฺญาย [Pg.370] วิปริเยสา, จิตฺตํ เต ปริฑยฺหติ; นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ, สุภํ ราคูปสํหิตํ ( ). Твой разум горит из-за искажения восприятия; избегай знака прекрасного, разжигающего страсть. ๑๒๓๔. 1234. ‘‘อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ; สติ กายคตา ตฺยตฺถุ, นิพฺพิทาพหุโล ภว. Развивай ум в созерцании непривлекательности тела, делая его однонаправленным и хорошо сосредоточенным. Пусть пребывает в тебе осознанность, направленная на тело, и преисполнись разочарования в нем. ๑๒๓๕. 1235. ‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห; ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺโต จริสฺสสิ. Развивай созерцание бесзнакового и отбрось склонность к гордыне. Благодаря полному преодолению гордыни ты будешь жить в умиротворении. ๑๒๓๖. 1236. ‘‘ตเมว วาจํ ภาเสยฺย, ยายตฺตานํ น ตาปเย; ปเร จ น วิหึเสยฺย, สา เว วาจา สุภาสิตา. Следует говорить лишь те слова, которыми человек не причиняет мучений себе и не вредит другим; воистину, такая речь является благой. ๑๒๓๗. 1237. ‘‘ปิยวาจเมว ภาเสยฺย, ยา วาจา ปฏินนฺทิตา; ยํ อนาทาย ปาปานิ, ปเรสํ ภาสเต ปิยํ. Следует говорить лишь приятные слова — ту речь, которую принимают с радостью; не перенимая злых слов других людей, нужно говорить с ними дружелюбно. ๑๒๓๘. 1238. ‘‘สจฺจํ เว อมตา วาจา, เอส ธมฺโม สนนฺตโน; สจฺเจ อตฺเถ จ ธมฺเม จ, อาหุ สนฺโต ปติฏฺฐิตา. Истина — это воистину бессмертное слово, таков извечный закон. На истине, благе и Дхамме, как говорят, утверждаются праведники. ๑๒๓๙. 1239. ‘‘ยํ พุทฺโธ ภาสติ วาจํ, เขมํ นิพฺพานปตฺติยา; ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย, สา เว วาจานมุตฺตมา. Слово, которое изрекает Будда — безопасное, ведущее к достижению ниббаны и прекращению страданий, — воистину величайшее из всех слов. ๑๒๔๐. 1240. ‘‘คมฺภีรปญฺโญ เมธาวี, มคฺคามคฺคสฺส โกวิโท; สาริปุตฺโต มหาปญฺโญ, ธมฺมํ เทเสติ ภิกฺขุนํ. Обладающий глубокой мудростью, проницательный, знающий верный путь и неверный путь, Сарипутта, наделенный великим знанием, проповедует Дхамму бхиккху. ๑๒๔๑. 1241. ‘‘สงฺขิตฺเตนปิ เทเสติ, วิตฺถาเรนปิ ภาสติ; สาลิกายิว นิคฺโฆโส, ปฏิภานํ อุทิยฺยติ. Он проповедует и кратко, и подробно; его красноречие льется подобно сладкому пению птицы салики. ๑๒๔๒. 1242. ‘‘ตสฺส ตํ เทสยนฺตสฺส, สุณนฺติ มธุรํ คิรํ; สเรน รชนีเยน, สวนีเยน วคฺคุนา; อุทคฺคจิตฺตา มุทิตา, โสตํ โอเธนฺติ ภิกฺขโว. Когда он проповедует, бхиккху внимают его сладостному голосу — приятному, чарующему и нежному; с воодушевлением и радостью в сердце они слушают его с глубоким вниманием. ๑๒๔๓. 1243. ‘‘อชฺช ปนฺนรเส วิสุทฺธิยา, ภิกฺขู ปญฺจสตา สมาคตา; สํโยชนพนฺธนจฺฉิทา, อนีฆา ขีณปุนพฺภวา อิสี. Сегодня, в пятнадцатый день полнолуния, для совершения очищения собрались пятьсот бхиккху — безгрешных мудрецов, разорвавших узы оков, свободных от страданий и прекративших новые перерождения. ๑๒๔๔. 1244. ‘‘จกฺกวตฺตี ยถา ราชา, อมจฺจปริวาริโต; สมนฺตา อนุปริเยติ, สาครนฺตํ มหึ อิมํ. Подобно тому как царь-чакравартин в окружении своих советников обходит всю эту землю, простирающуюся до самого океана, ๑๒๔๕. 1245. ‘‘เอวํ [Pg.371] วิชิตสงฺคามํ, สตฺถวาหํ อนุตฺตรํ; สาวกา ปยิรุปาสนฺติ, เตวิชฺชา มจฺจุหายิโน. так и несравненного Проводника, победившего в битве с загрязнениями, почитают его ученики — обладатели трех истинных знаний, оставившие смерть позади. ๑๒๔๖. 1246. ‘‘สพฺเพ ภควโต ปุตฺตา, ปลาเปตฺถ น วิชฺชติ; ตณฺหาสลฺลสฺส หนฺตารํ, วนฺเท อาทิจฺจพนฺธุนํ. Все они — духовные сыновья Благословенного, среди них нет пустой мякины. Я склоняюсь перед Родственником Солнца, уничтожившим стрелу вожделения. ๑๒๔๗. 1247. ‘‘ปโรสหสฺสํ ภิกฺขูนํ, สุคตํ ปยิรุปาสติ; เทเสนฺตํ วิรชํ ธมฺมํ, นิพฺพานํ อกุโตภยํ. Более тысячи бхиккху почитают Сугату, проповедующего безупречную Дхамму — ниббану, свободную от всякого страха. ๑๒๔๘. 1248. ‘‘สุณนฺติ ธมฺมํ วิมลํ, สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ; โสภติ วต สมฺพุทฺโธ, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต. Они внимают чистой Дхамме, проповеданной Всепросветленным. О, как величественен Всепросветленный во главе общины бхиккху! ๑๒๔๙. 1249. ‘‘‘นาคนาโม’สิ ภควา, อิสีนํ อิสิสตฺตโม; มหาเมโฆว หุตฺวาน, สาวเก อภิวสฺสสิ. О Благословенный, Тебя именуют Нагой, Ты — седьмой из великих мудрецов. Подобно огромному грозовому облаку, Ты проливаешь дождь Дхаммы на Своих учеников. ๑๒๕๐. 1250. ‘‘ทิวา วิหารา นิกฺขมฺม, สตฺถุทสฺสนกมฺยตา; สาวโก เต มหาวีร, ปาเท วนฺทติ วงฺคิโส. Выйдя из своего дневного обиталища ради того, чтобы узреть Учителя, Твой ученик Вангиса, о Великий Герой, склоняется перед Твоими стопами. ๑๒๕๑. 1251. ‘‘อุมฺมคฺคปถํ มารสฺส, อภิภุยฺย จรติ ปภิชฺช ขีลานิ; ตํ ปสฺสถ พนฺธปมุญฺจกรํ, อสิตํว ภาคโส ปวิภชฺช. Взгляните на Того, Кто идет, преодолев ложный путь Мары и сокрушив душевную черствость; Он освобождает от оков, ни к чему не привязан и подробно разъясняет Дхамму по частям. ๑๒๕๒. 1252. ‘‘โอฆสฺส หิ นิตรณตฺถํ, อเนกวิหิตํ มคฺคํ อกฺขาสิ; ตสฺมิญฺจ อมเต อกฺขาเต, ธมฺมทสา ฐิตา อสํหีรา. Для переправы через поток сансары Он указал многообразный Путь; и когда это бессмертное состояние было провозглашено, зрящие Дхамму утвердились в нем непоколебимо. ๑๒๕๓. 1253. ‘‘ปชฺโชตกโร อติวิชฺฌ, สพฺพฐิตีนํ อติกฺกมมทฺทส ; ญตฺวา จ สจฺฉิกตฺวา จ, อคฺคํ โส เทสยิ ทสทฺธานํ. Дарующий свет мудрости, проникнув в суть вещей, Он узрел выход за пределы всех обителей сознания. Познав и воочию узрев высшую истину, Он возвестил ее пяти первым бхиккху. ๑๒๕๔. 1254. ‘‘เอวํ สุเทสิเต ธมฺเม, โก ปมาโท วิชานตํ ธมฺมํ; ตสฺมา หิ ตสฺส ภควโต สาสเน, อปฺปมตฺโต สทา นมสฺสมนุสิกฺเข. Когда Дхамма столь прекрасно изложена, как могут пребывать в беспечности те, кто ее понимает? Поэтому в учении этого Благословенного следует всегда прилежно практиковать, выражая Ему почтение. ๑๒๕๕. 1255. ‘‘พุทฺธานุพุทฺโธ โย เถโร, โกณฺฑญฺโญ ติพฺพนิกฺกโม; ลาภี สุขวิหารานํ, วิเวกานํ อภิณฺหโส. Тхера Конданья, постигший истину вслед за Буддой, обладает непреклонным усердием; он постоянно пребывает в блаженных состояниях уединения. ๑๒๕๖. 1256. ‘‘ยํ [Pg.372] สาวเกน ปตฺตพฺพํ, สตฺถุ สาสนการินา; สพฺพสฺส ตํ อนุปฺปตฺตํ, อปฺปมตฺตสฺส สิกฺขโต. Всего, чего должен достичь ученик, исполняющий наставления Учителя, он полностью достиг, прилежно упражняясь в практике. ๑๒๕๗. 1257. ‘‘มหานุภาโว เตวิชฺโช, เจโตปริยโกวิโท; โกณฺฑญฺโญ พุทฺธทายาโท, ปาเท วนฺทติ สตฺถุโน. Обладающий великим могуществом, наделенный тремя истинными знаниями и искусный в чтении чужих мыслей, Конданья, истинный наследник Будды, склоняется перед стопами Учителя. ๑๒๕๘. 1258. ‘‘นคสฺส ปสฺเส อาสีนํ, มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุํ; สาวกา ปยิรุปาสนฺติ, เตวิชฺชา มจฺจุหายิโน. Мудреца, восседающего на склоне горы и достигшего конца страданий, почитают его ученики — обладатели трех истинных знаний, оставившие смерть позади. ๑๒๕๙. 1259. ‘‘เจตสา อนุปริเยติ, โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก; จิตฺตํ เนสํ สมนฺเวสํ, วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ. Обладающий великой сверхъестественной силой Моггаллана проникает своим разумом в их умы, постигая их освобожденное состояние, свободное от каких-либо мирских привязанностей. ๑๒๖๐. 1260. ‘‘เอวํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ, มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุํ; อเนกาการสมฺปนฺนํ, ปยิรุปาสนฺติ โคตมํ. Так они почитают Готаму — Мудреца, наделенного всеми совершенствами, достигшего конца страданий и обладающего бесчисленными благими качествами. ๑๒๖๑. 1261. ‘‘จนฺโท ยถา วิคตวลาหเก นเภ, วิโรจติ วีตมโลว ภาณุมา; เอวมฺปิ องฺคีรส ตฺวํ มหามุนิ, อติโรจสิ ยสสา สพฺพโลกํ. Подобно луне, сияющей в безоблачном небе, или солнцу, свободному от мглы, Ты, о Ангираса, Великий Мудрец, превосходишь своим величием весь мир. ๑๒๖๒. 1262. ‘‘กาเวยฺยมตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ, คามา คามํ ปุรา ปุรํ; อถทฺทสาม สมฺพุทฺธํ, สพฺพธมฺมาน ปารคุํ. Прежде мы скитались из деревни в деревню, из города в город, увлеченные лишь сочинением стихов. Но затем мы встретили Всепросветленного, постигшего предел всех явлений. ๑๒๖๓. 1263. ‘‘โส เม ธมฺมมเทเสสิ, มุนิ ทุกฺขสฺส ปารคู; ธมฺมํ สุตฺวา ปสีทิมฺห, สทฺธา โน อุทปชฺชถ. Он возвестил мне Дхамму — этот Мудрец, достигший конца страданий. Услышав Дхамму, мы обрели умиротворение, и в нас зародилась вера. ๑๒๖๔. 1264. ‘‘ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา, ขนฺเธ อายตนานิ จ; ธาตุโย จ วิทิตฺวาน, ปพฺพชึ อนคาริยํ. Услышав Его слово и постигнув природу совокупностей, сфер чувств и элементов, я ушел из дома в бездомную жизнь. ๑๒๖๕. 1265. ‘‘พหูนํ วต อตฺถาย, อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา; อิตฺถีนํ ปุริสานญฺจ, เย เต สาสนการกา. Воистину, на благо многим приходят в этот мир Татхагаты — для блага тех женщин и мужчин, которые следуют Их учению. ๑๒๖๖. 1266. ‘‘เตสํ โข วต อตฺถาย, โพธิมชฺฌคมา มุนิ; ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ, เย นิรามคตทฺทสา. Именно ради их блага Мудрец обрел Пробуждение — ради бхиккху и бхиккхуни, которые узрели путь к освобождению от загрязнений. ๑๒๖๗. 1267. ‘‘สุเทสิตา จกฺขุมตา, พุทฺเธนาทิจฺจพนฺธุนา; จตฺตาริ อริยสจฺจานิ, อนุกมฺปาย ปาณินํ. Прекрасно изложены Буддой, Родственником Солнца, наделенным оком мудрости, Четыре Благородные Истины из сострадания к живым существам. ๑๒๖๘. 1268. ‘‘ทุกฺขํ [Pg.373] ทุกฺขสมุปฺปาทํ, ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ; อริยํ จฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ, ทุกฺขูปสมคามินํ. Страдание, происхождение страдания, преодоление страдания и Благородный Восьмеричный Путь, ведущий к угасанию страдания. ๑๒๖๙. 1269. ‘‘เอวเมเต ตถา วุตฺตา, ทิฏฺฐา เม เต ยถา ตถา; สทตฺโถ เม อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. Эти истины, провозглашенные Им, я узрел в их подлинном свете; моя высшая цель достигнута, наставление Будды исполнено. ๑๒๗๐. 1270. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก; สุวิภตฺเตสุ ธมฺเมสุ, ยํ เสฏฺฐํ ตทุปาคมึ. Воистину, благодатным был мой приход к Будде; среди всех подробно разъясненных учений я обрел то, что является наивысшим. ๑๒๗๑. 1271. ‘‘อภิญฺญาปารมิปฺปตฺโต, โสตธาตุ วิโสธิตา; เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ, เจโตปริยโกวิโท. Я достиг совершенства в высших знаниях, очистил божественный слух, обрел три истинных знания, овладел сверхъестественными способностями и постиг искусство чтения чужих мыслей. ๑๒๗๒. 1272. ‘‘ปุจฺฉามิ สตฺถารมโนมปญฺญํ, ทิฏฺเฐว ธมฺเม โย วิจิกิจฺฉานํ เฉตฺตา; อคฺคาฬเว กาลมกาสิ ภิกฺขุ, ญาโต ยสสฺสี อภินิพฺพุตตฺโต. Я вопрошаю Учителя непревзойденной мудрости, рассеивающего сомнения в этой самой жизни: бхиккху, ушедший из жизни у святилища Аггалава, — известный, прославленный, чей разум умиротворен, ๑๒๗๓. 1273. ‘‘นิคฺโรธกปฺโป อิติ ตสฺส นามํ, ตยา กตํ ภควา พฺราหฺมณสฺส; โส ตํ นมสฺสํ อจริ มุตฺยเปโข, อารทฺธวีริโย ทฬฺหธมฺมทสฺสี. его звали Нигродхакаппа, и это имя дал ему Ты, о Благословенный. Стремясь к освобождению, он жил, почитая Тебя, полный усердия и созерцающий незыблемую Дхамму. ๑๒๗๔. 1274. ‘‘ตํ สาวกํ สกฺก มยมฺปิ สพฺเพ, อญฺญาตุมิจฺฉาม สมนฺตจกฺขุ; สมวฏฺฐิตา โน สวนาย โสตา, ตุวํ โน สตฺถา ตฺวมนุตฺตโรสิ’’. О Сакиец, Всевидящий Владыка, мы все желаем знать о судьбе этого ученика. Наш слух устремлен к Твоим словам; Ты — наш Учитель, и Тебе нет равных. ๑๒๗๕. 1275. ฉินฺท โน วิจิกิจฺฉํ พฺรูหิ เมตํ, ปรินิพฺพุตํ เวทย ภูริปญฺญ; มชฺเฌว โน ภาส สมนฺตจกฺขุ, สกฺโกว เทวาน สหสฺสเนตฺโต. Развей наши сомнения, поведай нам об этом, о Мудрец великого разума, возвести о его угасании! Говори посреди нас, Всевидящий, подобно тысячеокому Сакке среди богов. ๑๒๗๖. 1276. ‘‘เย เกจิ คนฺถา อิธ โมหมคฺคา, อญฺญาณปกฺขา วิจิกิจฺฉฐานา; ตถาคตํ ปตฺวา น เต ภวนฺติ, จกฺขุญฺหิ เอตํ ปรมํ นรานํ. Любые узы в этом мире, пути заблуждения, порождения невежества и поводы для сомнений исчезают перед лицом Татхагаты, ибо Он — величайшее око для людей. ๑๒๗๗. 1277. ‘‘โน [Pg.374] เจ หิ ชาตุ ปุริโส กิเลเส, วาโต ยถา อพฺภฆนํ วิหาเน; ตโมวสฺส นิวุโต สพฺพโลโก, โชติมนฺโตปิ น ปภาเสยฺยุํ. Если бы этот Великий Муж не рассеял загрязнения ума, подобно ветру, разгоняющему густые тучи, то весь мир погрузился бы во тьму, и даже обладающие мудростью не смогли бы воссиять. ๑๒๗๘. 1278. ‘‘ธีรา จ ปชฺโชตกรา ภวนฺติ, ตํ ตํ อหํ วีร ตเถว มญฺเญ; วิปสฺสินํ ชานมุปาคมิมฺห, ปริสาสุ โน อาวิกโรหิ กปฺปํ. Мудрецы несут свет познания, и именно таким я считаю Тебя, о Герой. Мы пришли к Тебе, зная Тебя как Всевидящего; открой же нам участь Каппы перед лицом этого собрания. ๑๒๗๙. 1279. ‘‘ขิปฺปํ คิรํ เอรย วคฺคุ วคฺคุํ, หํโสว ปคฺคยฺห สณิกํ นิกูช; พินฺทุสฺสเรน สุวิกปฺปิเตน, สพฺเพว เต อุชฺชุคตา สุโณม. Промолви же скорее Свое сладостное слово; подобно лебедю, что вытягивает шею и нежно поет, начни Свою речь звучным, чистым голосом. Мы все устремим свой разум и будем внимать Тебе. ๑๒๘๐. 1280. ‘‘ปหีนชาติมรณํ อเสสํ, นิคฺคยฺห โธนํ วเทสฺสามิ ธมฺมํ; น กามกาโร หิ ปุถุชฺชนานํ, สงฺเขยฺยกาโร จ ตถาคตานํ. Я возвещу Дхамму, очищающую от скверны, полностью избавляющую от рождений и смертей. Обычные люди не властны поступать лишь по своему желанию, тогда как Татхагаты действуют с совершенной мудростью. ๑๒๘๑. 1281. ‘‘สมฺปนฺนเวยฺยากรณํ ตเวทํ, สมุชฺชุปญฺญสฺส สมุคฺคหีตํ; อยมญฺชลิ ปจฺฉิโม สุปฺปณามิโต, มา โมหยี ชานมโนมปญฺญ. Это Твое совершенное разъяснение глубоко усвоено тем, чей разум прям. Вот мое последнее почтительное приветствие со сложенными руками; зная истину, не оставляй нас в неведении, о Обладатель высшей мудрости! ๑๒๘๒. 1282. ‘‘ปโรปรํ อริยธมฺมํ วิทิตฺวา, มา โมหยี ชานมโนมวีริย; วารึ ยถา ฆมฺมนิ ฆมฺมตตฺโต, วาจาภิกงฺขามิ สุตํ ปวสฺส. Постигнув благородную Дхамму во всей ее полноте, не оставляй нас в неведении, о Обладатель великого усердия! Подобно тому как томимый зноем в летнюю пору жаждет воды, я жажду Твоего слова; пролей же на нас дождь Своего учения. ๑๒๘๓. 1283. ‘‘ยทตฺถิกํ พฺรหฺมจริยํ อจรี, กปฺปายโน กจฺจิสฺสตํ อโมฆํ; นิพฺพายิ โส อาทุ สอุปาทิเสโส, ยถา วิมุตฺโต อหุ ตํ สุโณม. Принесла ли плоды святая жизнь, которую вел Каппаяна? Угас ли он полностью, не оставив ничего после себя, или же ушел с остатком привязанностей? Мы желаем услышать о том, как он обрел освобождение. ๑๒๘๔. 1284. ‘‘‘อจฺเฉจฺฉิ [Pg.375] ตณฺหํ อิธ นามรูเป,(อิติ ภควา) กณฺหสฺส โสตํ ทีฆรตฺตานุสยิตํ; อตาริ ชาตึ มรณํ อเสสํ’, อิจฺจพฺรวิ ภควา ปญฺจเสฏฺโฐ. «Он отсек вожделение к уму и телу, — изрек Благословенный, величайший среди наделенных пятью духовными силами, — преградив поток Тьмы, что таился в нем долгие века. Он полностью переправился через океан рождений и смертей». ๑๒๘๕. 1285. ‘‘เอส สุตฺวา ปสีทามิ, วโจ เต อิสิสตฺตม; อโมฆํ กิร เม ปุฏฺฐํ, น มํ วญฺเจสิ พฺราหฺมโณ. Услышав Твое слово, о седьмой из мудрецов, я преисполнился веры. Мой вопрос воистину не был напрасным, и Благородный не обманул моих надежд. ๑๒๘๖. 1286. ‘‘ยถา วาที ตถา การี, อหุ พุทฺธสฺส สาวโก; อจฺเฉจฺฉิ มจฺจุโน ชาลํ, ตตํ มายาวิโน ทฬฺหํ. Ученик Будды поступал в точном соответствии со своими словами; он разорвал прочную, раскинутую сеть коварной смерти. ๑๒๘๗. 1287. ‘‘อทฺทส ภควา อาทึ, อุปาทานสฺส กปฺปิโย; อจฺจคา วต กปฺปาโน, มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ. О Благословенный, Каппия узрел корень цепляния; воистину, Каппаяна переправился через труднопроходимое царство смерти. ๑๒๘๘. 1288. ‘‘ตํ เทวเทวํ วนฺทามิ, ปุตฺตํ เต ทฺวิปทุตฺตม; อนุชาตํ มหาวีรํ, นาคํ นาคสฺส โอรส’’นฺติ. Я склоняюсь перед Тобой, Божество над богами, о Наивысший среди людей, и перед Твоим сыном — великим героем, последовавшим Твоим путем, благородным арахантом, рожденным от Твоего сердца. อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วงฺคีโส เถโร คาถาโย Так почтенный тхера Вангиса эти строфы อภาสิตฺถาติ. произнёс. มหานิปาโต นิฏฺฐิโต. Великий раздел завершён. ตตฺรุทฺทานํ – Вот краткое содержание: สตฺตติมฺหิ นิปาตมฺหิ, วงฺคีโส ปฏิภาณวา; เอโกว เถโร นตฺถญฺโญ, คาถาโย เอกสตฺตตีติ. В разделе семидесяти строф — красноречивый Вангиса; он единственный тхера, другого нет, а строф — семьдесят одна. นิฏฺฐิตา เถรคาถาโย. Завершены Стихи тхер (Тхерагатха). ตตฺรุทฺทานํ – Вот краткое содержание: สหสฺสํ โหนฺติ ตา คาถา, ตีณิ สฏฺฐิสตานิ จ; เถรา จ ทฺเว สตา สฏฺฐิ, จตฺตาโร จ ปกาสิตา. Всего этих строф одна тысяча триста шестьдесят, а тхер явлено двести sixty-четыре (двести шестьдесят четыре). สีหนาทํ นทิตฺวาน, พุทฺธปุตฺตา อนาสวา; เขมนฺตํ ปาปุณิตฺวาน, อคฺคิขนฺธาว นิพฺพุตาติ. Издав львиный рык, сыновья Будды, свободные от омрачений, достигнув безопасного удела, угасли, подобно кострам. เถรคาถาปาฬิ นิฏฺฐิตา. Палийский текст Тхерагатхи завершён. | |||
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |