නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

ඛුද්දකනිකායෙ

Tiểu Bộ Kinh

ථෙරගාථාපාළි

Kinh Trưởng Lão Kệ

නිදානගාථා

Kệ Mở Đầu

සීහානංව [Pg.19] නදන්තානං, දාඨීනං ගිරිගබ්භරෙ;

සුණාථ භාවිතත්තානං, ගාථා අත්ථූපනායිකා.

Hãy lắng nghe những câu kệ mang lại lợi ích của các bậc đã tu tập, những vị có nanh vuốt (trí tuệ), giống như tiếng rống của những con sư tử có nanh vuốt trong hang núi.

යථානාමා යථාගොත්තා, යථාධම්මවිහාරිනො;

යථාධිමුත්තා සප්පඤ්ඤා, විහරිංසු අතන්දිතා.

Với những danh tánh như vậy, dòng tộc như vậy, trú trong các pháp như vậy, với các thắng giải như vậy, các bậc trí tuệ đã sống không mệt mỏi.

තත්ථ තත්ථ විපස්සිත්වා, ඵුසිත්වා අච්චුතං පදං;

කතන්තං පච්චවෙක්ඛන්තා, ඉමමත්ථමභාසිසුං.

Ở nơi này nơi kia, sau khi thực hành minh sát, đã chứng ngộ trạng thái bất động, các vị ấy quán xét lại những gì đã làm và đã nói lên ý nghĩa này.

1. එකකනිපාතො

1. Phẩm Một Kệ

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm Thứ Nhất

1. සුභූතිත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng Lão Subhūti

1.

1.

‘‘ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා, වස්ස දෙව යථාසුඛං;

චිත්තං මෙ සුසමාහිතං විමුත්තං, ආතාපී විහරාමි වස්ස දෙවා’’ති.

Tịnh thất của tôi đã được lợp, thoải mái, và kín gió. Hỡi trời, hãy mưa theo ý ngài. Tâm tôi đã khéo định tĩnh và giải thoát. Tôi sống tinh cần. Hỡi trời, hãy mưa đi.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුභූතිත්ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Subhūti đã nói lên câu kệ này.

2. මහාකොට්ඨිකත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng Lão Mahākoṭṭhika

2.

2.

‘‘උපසන්තො [Pg.220] උපරතො, මන්තභාණී අනුද්ධතො;

ධුනාති පාපකෙ ධම්මෙ, දුමපත්තංව මාලුතො’’ති.

Vị an tịnh, vắng lặng, nói lời trí tuệ, không dao động, rũ bỏ các pháp ác, như gió thổi bay lá cây.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Mahākoṭṭhika đã nói lên câu kệ này.

3. කඞ්ඛාරෙවතත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Kaṅkhārevata

3.

3.

‘‘පඤ්ඤං ඉමං පස්ස තථාගතානං, අග්ගි යථා පජ්ජලිතො නිසීථෙ;

ආලොකදා චක්ඛුදදා භවන්ති, යෙ ආගතානං විනයන්ති කඞ්ඛ’’න්ති.

Hãy xem trí tuệ này của các đấng Như Lai! Giống như ngọn lửa bùng cháy trong đêm, các ngài là những người ban ánh sáng, ban con mắt (trí tuệ), những vị đã xua tan hoài nghi của những ai tìm đến.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කඞ්ඛාරෙවතො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Kaṅkhārevata đã nói lên câu kệ này.

4. පුණ්ණත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Puṇṇa

4.

4.

‘‘සම්භිරෙව සමාසෙථ, පණ්ඩිතෙහත්ථදස්සිභි;

අත්ථං මහන්තං ගම්භීරං, දුද්දසං නිපුණං අණුං;

ධීරා සමධිගච්ඡන්ති, අප්පමත්තා විචක්ඛණා’’ති.

Chỉ nên kết giao với bậc thiện trí, những người hiền trí thấy được mục đích. Bậc trí, không phóng dật, sáng suốt, sẽ đạt được mục đích vĩ đại, sâu xa, khó thấy, vi tế, và tinh diệu.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුණ්ණො මන්තාණිපුත්තො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Puṇṇa, con trai của bà Mantāṇī, đã nói lên câu kệ này.

5. දබ්බත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Dabba

5.

5.

‘‘යො දුද්දමියො දමෙන දන්තො, දබ්බො සන්තුසිතො විතිණ්ණකඞ්ඛො;

විජිතාවී අපෙතභෙරවො හි, දබ්බො සො පරිනිබ්බුතො ඨිතත්තො’’ති.

Vị Dabba, người từng khó chế ngự, nay đã được chế ngự bởi sự điều phục. Ngài biết đủ, đã vượt qua hoài nghi, là người chiến thắng, không còn sợ hãi. Vị Dabba ấy đã tịch tịnh, tâm vững vàng.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා දබ්බො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Dabba đã nói lên câu kệ này.

6. සීතවනියත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Sītavaniya

6.

6.

‘‘යො [Pg.221] සීතවනං උපගා භික්ඛු, එකො සන්තුසිතො සමාහිතත්තො;

විජිතාවී අපෙතලොමහංසො, රක්ඛං කායගතාසතිං ධිතිමා’’ති.

Vị Tỳ kheo nào đi đến rừng Sītavana, một mình, biết đủ, tâm định tĩnh, là người chiến thắng, không còn dựng tóc gáy, vị ấy kiên trì hộ niệm thân.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සීතවනියො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Sītavaniya đã nói lên câu kệ này.

7. භල්ලියත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng Lão Bhalliya

7.

7.

‘‘යොපානුදී මච්චුරාජස්ස සෙනං, නළසෙතුංව සුදුබ්බලං මහොඝො;

විජිතාවී අපෙතභෙරවො හි, දන්තො සො පරිනිබ්බුතො ඨිතත්තො’’ති.

Vị nào đã đánh tan đạo quân của tử thần, như trận đại hồng thủy cuốn phăng cây cầu sậy mỏng manh, vị ấy là người chiến thắng, không còn sợ hãi, đã được điều phục, đã tịch tịnh, tâm vững vàng.

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භල්ලියො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Bhalliya đã nói lên câu kệ này.

8. වීරත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Vīra

8.

8.

‘‘යො දුද්දමියො දමෙන දන්තො, වීරො සන්තුසිතො විතිණ්ණකඞ්ඛො;

විජිතාවී අපෙතලොමහංසො, වීරො සො පරිනිබ්බුතො ඨිතත්තො’’ති.

“Vị nào trước khó điều phục, nay đã được thuần hóa bởi sự điều phục, là bậc tinh tấn, biết đủ, đã vượt qua hoài nghi; là người chiến thắng, không còn sởn gai ốc, vị tinh tấn ấy đã tịch tịnh, tâm vững vàng.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වීරො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Vīra đã nói lên bài kệ này.

9. පිලින්දවච්ඡත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Pilindavaccha

9.

9.

‘‘ස්වාගතං න දුරාගතං, නයිදං දුමන්තිතං මම;

සංවිභත්තෙසු ධම්මෙසු, යං සෙට්ඨං තදුපාගමි’’න්ති.

“Sự đến (của ta) là khéo đến, không phải là vụng đến, đây không phải là sự suy tính tồi tệ của ta; trong các pháp đã được phân tích, pháp nào là cao thượng nhất, ta đã đạt đến pháp ấy.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිලින්දවච්ඡො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Pilindavaccha đã nói lên bài kệ này.

10. පුණ්ණමාසත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Puṇṇamāsa

10.

10.

‘‘විහරි [Pg.222] අපෙක්ඛං ඉධ වා හුරං වා, යො වෙදගූ සමිතො යතත්තො;

සබ්බෙසු ධම්මෙසු අනූපලිත්තො, ලොකස්ස ජඤ්ඤා උදයබ්බයඤ්චා’’ති.

“Vị nào đã từ bỏ luyến ái ở đời này hay đời sau, là bậc thông đạt, đã được an tịnh, tự chế ngự; không bị ô nhiễm trong tất cả các pháp, và biết được sự sanh diệt của thế gian.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පුණ්ණමාසො ථෙරො ගාථං අභාසිත්ථාති.

Như vậy, Tôn giả Trưởng lão Puṇṇamāsa đã nói lên bài kệ này.

වග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ nhất đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සුභූති කොට්ඨිකො ථෙරො, කඞ්ඛාරෙවතසම්මතො;

මන්තාණිපුත්තො දබ්බො ච, සීතවනියො ච භල්ලියො;

වීරො පිලින්දවච්ඡො ච, පුණ්ණමාසො තමොනුදොති.

Trưởng lão Subhūti, Koṭṭhika, Kaṅkhārevata được tôn kính; Puṇṇa con trai của Mantāṇī, và Dabba, và Sītavaniya, và Bhalliya; Vīra và Pilindavaccha, Puṇṇamāsa người xua tan bóng tối.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. චූළවච්ඡත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Cūḷavaccha

11.

11.

‘‘පාමොජ්ජබහුලො භික්ඛු, ධම්මෙ බුද්ධප්පවෙදිතෙ;

අධිගච්ඡෙ පදං සන්තං, සඞ්ඛාරූපසමං සුඛ’’න්ති.

“Vị Tỳ-khưu có nhiều hân hoan, trong Giáo pháp do Đức Phật tuyên thuyết; có thể chứng đạt trạng thái an tịnh, sự an lạc của việc làm lắng dịu các hành.”

… චූළවච්ඡො ථෙරො….

… Trưởng lão Cūḷavaccha …

2. මහාවච්ඡත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Mahāvaccha

12.

12.

‘‘පඤ්ඤාබලී සීලවතූපපන්නො, සමාහිතො ඣානරතො සතීමා;

යදත්ථියං භොජනං භුඤ්ජමානො, කඞ්ඛෙථ කාලං ඉධ වීතරාගො’’ති.

“Bậc có sức mạnh trí tuệ, thành tựu giới hạnh, có định tĩnh, thích thú trong thiền, có chánh niệm; trong khi thọ dụng vật thực cần thiết, vị ấy đã ly tham ở đây, nên chờ đợi thời điểm.”

… මහාවච්ඡො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahāvaccha …

3. වනවච්ඡත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Vanavaccha

13.

13.

‘‘නීලබ්භවණ්ණා [Pg.223] රුචිරා, සීතවාරී සුචින්ධරා;

ඉන්දගොපකසඤ්ඡන්නා, තෙ සෙලා රමයන්ති ම’’න්ති.

“Có màu sắc như mây xanh, sáng chói, có nước mát, nền đất sạch sẽ; được bao phủ bởi côn trùng indagopaka, những tảng đá ấy làm ta vui thích.”

… වනවච්ඡො ථෙරො….

… Trưởng lão Vanavaccha …

4. සිවකසාමණෙරගාථා

4. Kệ Sa-di Sivaka

14.

14.

‘‘උපජ්ඣායො මං අවච, ඉතො ගච්ඡාම සීවක;

ගාමෙ මෙ වසති කායො, අරඤ්ඤං මෙ ගතො මනො;

සෙමානකොපි ගච්ඡාමි, නත්ථි සඞ්ගො විජානත’’න්ති.

“Vị Bổn sư đã nói với tôi: ‘Này Sivaka, chúng ta hãy đi khỏi đây. Thân của tôi ở trong làng, tâm của tôi đã đi vào rừng. Dù đang nằm, tôi cũng sẽ đi, không có sự dính mắc đối với người hiểu biết.’”

… සිවකො සාමණෙරො….

… Sa-di Sivaka …

5. කුණ්ඩධානත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Kuṇḍadhāna

15.

15.

‘‘පඤ්ච ඡින්දෙ පඤ්ච ජහෙ, පඤ්ච චුත්තරි භාවයෙ;

පඤ්චසඞ්ගාතිගො භික්ඛු, ඔඝතිණ්ණොති වුච්චතී’’ති.

“Nên đoạn trừ năm, nên từ bỏ năm, và nên tu tập năm pháp cao thượng hơn; vị Tỳ-khưu vượt qua năm sự dính mắc, được gọi là người đã vượt qua bộc lưu.”

… කුණ්ඩධානො ථෙරො….

… Trưởng lão Kuṇḍadhāna …

6. බෙලට්ඨසීසත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Belaṭṭhasīsa

16.

16.

‘‘යථාපි භද්දො ආජඤ්ඤො, නඞ්ගලාවත්තනී සිඛී;

ගච්ඡති අප්පකසිරෙන, එවං රත්තින්දිවා මම;

ගච්ඡන්ති අප්පකසිරෙන, සුඛෙ ලද්ධෙ නිරාමිසෙ’’ති.

“Ví như con bò đực thuần chủng, tốt đẹp, có bướu, đi trên đường cày một cách không khó nhọc; cũng vậy, ngày và đêm của ta trôi qua một cách không khó nhọc, khi đã đạt được an lạc phi vật chất.”

… බෙලට්ඨසීසො ථෙරො….

… Trưởng lão Belaṭṭhasīsa ….

7. දාසකත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Dāsaka

17.

17.

‘‘මිද්ධී යදා හොති මහග්ඝසො ච, නිද්දායිතා සම්පරිවත්තසායී;

මහාවරාහොව නිවාපපුට්ඨො, පුනප්පුනං ගබ්භමුපෙති මන්දො’’ති.

Khi kẻ ngu si ăn nhiều, bị hôn trầm xâm chiếm, ham ngủ, nằm lăn lóc qua lại; như con heo lớn được nuôi bằng thức ăn thừa, kẻ ấy phải tái sanh vào thai mẹ nhiều lần.

… දාසකො ථෙරො….

… Trưởng lão Dāsaka ….

8. සිඞ්ගාලපිතුත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Siṅgālapitu

18.

18.

‘‘අහු [Pg.224] බුද්ධස්ස දායාදො, භික්ඛු භෙසකළාවනෙ;

කෙවලං අට්ඨිසඤ්ඤාය, අඵරී පථවිං ඉමං;

මඤ්ඤෙහං කාමරාගං සො, ඛිප්පමෙව පහිස්සතී’’ති.

Vị Tỳ kheo, người thừa tự của Đức Phật, ở trong rừng Bhesakaḷā; vị ấy đã biến mãn khắp mảnh đất này chỉ với tưởng về xương. Tôi nghĩ rằng, vị ấy sẽ nhanh chóng từ bỏ được ái dục.

… සිඞ්ගාලපිතා ථෙරො….

… Trưởng lão Siṅgālapitā ….

9. කුලත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Kula

19.

19.

‘‘උදකං හි නයන්ති නෙත්තිකා, උසුකාරා නමයන්ති තෙජනං;

දාරුං නමයන්ති තච්ඡකා, අත්තානං දමයන්ති සුබ්බතා’’ති.

Người dẫn nước thì dẫn nước đi, người làm tên thì uốn tên cho thẳng; thợ mộc thì uốn gỗ, bậc có hạnh lành thì điều phục tự thân.

… කුලො ථෙරො….

… Trưởng lão Kula ….

10. අජිතත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Ajita

20.

20.

‘‘මරණෙ මෙ භයං නත්ථි, නිකන්ති නත්ථි ජීවිතෙ;

සන්දෙහං නික්ඛිපිස්සාමි, සම්පජානො පටිස්සතො’’ති.

Ta không có sợ hãi về cái chết, cũng không có luyến ái trong đời sống. Tỉnh giác, chánh niệm, ta sẽ từ bỏ thân này.

… අජිතො ථෙරො ….

… Trưởng lão Ajita ….

වග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ hai kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt –

චූළවච්ඡො මහාවච්ඡො, වනවච්ඡො ච සීවකො;

කුණ්ඩධානො ච බෙලට්ඨි, දාසකො ච තතොපරි;

සිඞ්ගාලපිතිකො ථෙරො, කුලො ච අජිතො දසාති.

Cūḷavaccha, Mahāvaccha, Vanavaccha và Sīvaka; Kuṇḍadhāna và Belaṭṭhi, Dāsaka và sau đó; Trưởng lão Siṅgālapitika, Kula và Ajita, là mười vị.

3. තතියවග්ගො

3. Phẩm thứ ba

1. නිග්‍රොධත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Nigrodha

21.

21.

‘‘නාහං භයස්ස භායාමි, සත්ථා නො අමතස්ස කොවිදො;

යත්ථ භයං නාවතිට්ඨති, තෙන මග්ගෙන වජන්ති භික්ඛවො’’ති.

Ta không sợ hãi điều đáng sợ, Bậc Đạo Sư của chúng ta thiện xảo về Bất tử. Nơi nào không có sự sợ hãi, các Tỳ kheo đi theo con đường đó.

… නිග්‍රොධො ථෙරො….

… Trưởng lão Nigrodha ….

2. චිත්තකත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Cittaka

22.

22.

‘‘නීලා [Pg.225] සුගීවා සිඛිනො, මොරා කාරම්භියං අභිනදන්ති;

තෙ සීතවාතකීළිතා, සුත්තං ඣායං නිබොධෙන්තී’’ති.

Những con công có mào, cổ xanh đẹp, hót vang trong rừng Kārambhiya; chúng vui đùa trong làn gió mát, đánh thức người đang ngủ trong thiền định.

… චිත්තකො ථෙරො….

… Trưởng lão Cittaka ….

3. ගොසාලත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Gosāla

23.

23.

‘‘අහං ඛො වෙළුගුම්බස්මිං, භුත්වාන මධුපායසං;

පදක්ඛිණං සම්මසන්තො, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;

සානුං පටිගමිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහය’’න්ති.

Sau khi ăn cháo sữa mật ong trong lùm tre, quán xét một cách đúng đắn sự sanh diệt của các uẩn, ta sẽ trở về sườn núi để phát triển sự viễn ly.

… ගොසාලො ථෙරො….

… Trưởng lão Gosāla ….

4. සුගන්ධත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Sugandha

24.

24.

‘‘අනුවස්සිකො පබ්බජිතො, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

Ta xuất gia chưa được một năm, hãy xem diệu pháp của Chánh pháp. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

… සුගන්ධො ථෙරො….

… Trưởng lão Sugandha ….

5. නන්දියත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Nandiya

25.

25.

‘‘ඔභාසජාතං ඵලගං, චිත්තං යස්ස අභිණ්හසො;

තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ, කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසී’’ති.

“Này Kaṇha (Hắc Ám), vị Tỳ khưu nào có tâm trí rực sáng, thường xuyên an trú trong Thánh quả; khi xúc phạm đến vị Tỳ khưu như thế, ngươi sẽ đi đến đau khổ.”

… නන්දියො ථෙරො….

… Trưởng lão Nandiya …

6. අභයත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Abhaya

26.

26.

‘‘සුත්වා සුභාසිතං වාචං, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො;

පච්චබ්‍යධිං හි නිපුණං, වාලග්ගං උසුනා යථා’’ති.

“Sau khi lắng nghe lời khéo thuyết của đức Phật, bậc Thân Thuộc của mặt trời, tôi đã thâm nhập được pháp vi diệu, giống như (người bắn cung) dùng mũi tên bắn xuyên qua đầu sợi lông.”

… අභයො ථෙරො….

… Trưởng lão Abhaya …

7. ලොමසකඞ්ගියත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Lomasakaṅgiya

27.

27.

‘‘දබ්බං [Pg.226] කුසං පොටකිලං, උසීරං මුඤ්ජපබ්බජං;

උරසා පනුදිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහය’’න්ති.

“Ta sẽ dùng ngực để gạt sang một bên các loại cỏ dabba, kusa, poṭakila, usīra, muñja, và pabbaja, trong khi đang phát triển sự độc cư.”

… ලොමසකඞ්ගියො ථෙරො….

… Trưởng lão Lomasakaṅgiya …

8. ජම්බුගාමිකපුත්තත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão Jambugāmikaputta

28.

28.

‘‘කච්චි නො වත්ථපසුතො, කච්චි නො භූසනාරතො;

කච්චි සීලමයං ගන්ධං, කිං ත්වං වායසි නෙතරා පජා’’ති.

“Có phải ngươi không chuyên tâm đến y phục? Có phải ngươi không ưa thích trang sức? Có phải hương thơm giới hạnh của ngươi đang lan tỏa, mà những người khác thì không?”

… ජම්බුගාමිකපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Jambugāmikaputta …

9. හාරිතත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Hārita

29.

29.

‘‘සමුන්නමයමත්තානං, උසුකාරොව තෙජනං;

චිත්තං උජුං කරිත්වාන, අවිජ්ජං භින්ද හාරිතා’’ති.

“Này Hārita, hãy tự mình vươn lên, giống như người thợ làm tên uốn thẳng mũi tên. Sau khi làm cho tâm được ngay thẳng, hãy phá tan vô minh.”

… හාරිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Hārita …

10. උත්තියත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Uttiya

30.

30.

‘‘ආබාධෙ මෙ සමුප්පන්නෙ, සති මෙ උදපජ්ජථ;

ආබාධො මෙ සමුප්පන්නො, කාලො මෙ නප්පමජ්ජිතු’’න්ති.

“Khi bệnh tật phát sinh nơi tôi, chánh niệm đã khởi lên trong tôi: ‘Bệnh tật đã phát sinh nơi ta, đây là lúc ta không nên dễ duôi.’”

… උත්තියො ථෙරො….

… Trưởng lão Uttiya …

වග්ගො තතියො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ ba đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm này:

නිග්‍රොධො චිත්තකො ථෙරො, ගොසාලථෙරො සුගන්ධො;

නන්දියො අභයො ථෙරො, ථෙරො ලොමසකඞ්ගියො;

ජම්බුගාමිකපුත්තො ච, හාරිතො උත්තියො ඉසීති.

Trưởng lão Nigrodha, Cittaka, Gosāla, Sugandha, Nandiya, Abhaya, Trưởng lão Lomasakaṅgiya, Jambugāmikaputta, Hārita, và ẩn sĩ Uttiya.

4. චතුත්ථවග්ගො

4. Phẩm Thứ Tư

1. ගහ්වරතීරියත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Gahvaratīriya

31.

31.

‘‘ඵුට්ඨො [Pg.227] ඩංසෙහි මකසෙහි, අරඤ්ඤස්මිං බ්‍රහාවනෙ;

නාගො සංගාමසීසෙව, සතො තත්‍රාධිවාසයෙ’’ති.

“Bị ruồi và muỗi đốt trong khu rừng, trong đại lâm, người có chánh niệm nên chịu đựng ở nơi ấy, giống như con voi chiến ở đầu trận tuyến.”

… ගහ්වරතීරියො ථෙරො….

… Trưởng lão Gahvaratīriya …

2. සුප්පියත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Suppiya

32.

32.

‘‘අජරං ජීරමානෙන, තප්පමානෙන නිබ්බුතිං;

නිමියං පරමං සන්තිං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තර’’න්ති.

“Ta sẽ dùng cái đang già nua này để đổi lấy cái không già; dùng cái đang bị thiêu đốt để đổi lấy sự tịch tịnh. Ta sẽ đổi lấy sự an ổn tối thượng, sự bình an vô song thoát khỏi các ách phược.”

… සුප්පියො ථෙරො….

… Trưởng lão Suppiya …

3. සොපාකත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Sopāka

33.

33.

‘‘යථාපි එකපුත්තස්මිං, පියස්මිං කුසලී සියා;

එවං සබ්බෙසු පාණෙසු, සබ්බත්ථ කුසලො සියා’’ති.

“Như người mẹ đối với đứa con một yêu quý của mình, mong cầu cho nó được an lành; cũng vậy, đối với tất cả chúng sanh, ở khắp mọi nơi, người ấy nên có tâm mong cầu an lành.”

… සොපාකො ථෙරො….

… Trưởng lão Sopāka …

4. පොසියත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Posiya

34.

34.

‘‘අනාසන්නවරා එතා, නිච්චමෙව විජානතා;

ගාමා අරඤ්ඤමාගම්ම, තතො ගෙහං උපාවිසි ;

තතො උට්ඨාය පක්කාමි, අනාමන්තෙත්වා පොසියො’’ති.

‘Những người phụ nữ này, tốt hơn là không ở gần,’ người có trí luôn biết như vậy. Từ rừng đến làng, rồi sau đó đi vào nhà; rồi từ đó, Posiya đứng dậy và ra đi, không từ giã.

… පොසියො ථෙරො….

... Trưởng lão Posiya...

5. සාමඤ්ඤකානිත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Sāmaññakāni

35.

35.

‘‘සුඛං සුඛත්ථො ලභතෙ තදාචරං, කිත්තිඤ්ච පප්පොති යසස්ස වඩ්ඪති;

යො අරියමට්ඨඞ්ගිකමඤ්ජසං උජුං, භාවෙති මග්ගං අමතස්ස පත්තියා’’ති.

‘Vị nào tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành, thẳng tắp, trực tiếp, để chứng đạt trạng thái bất tử, vị ấy, người mong cầu an lạc, thực hành như vậy, sẽ đạt được an lạc. Vị ấy đạt được danh tiếng, và tiếng tăm của vị ấy được tăng trưởng.’

… සාමඤ්ඤකානිත්ථෙරො….

... Trưởng lão Sāmaññakāni...

6. කුමාපුත්තත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Kumāputta

36.

36.

‘‘සාධු [Pg.228] සුතං සාධු චරිතකං, සාධු සදා අනිකෙතවිහාරො;

අත්ථපුච්ඡනං පදක්ඛිණකම්මං, එතං සාමඤ්ඤමකිඤ්චනස්සා’’ති.

‘Lành thay, sự lắng nghe! Lành thay, sự thực hành! Lành thay, sự sống không gia đình! Việc hỏi han ý nghĩa, việc làm cung kính, đây là đời sống Sa-môn của người vô sở hữu.’

… කුමාපුත්තො ථෙරො….

... Trưởng lão Kumāputta...

7. කුමාපුත්තසහායකත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão bạn của Kumāputta

37.

37.

‘‘නානාජනපදං යන්ති, විචරන්තා අසඤ්ඤතා;

සමාධිඤ්ච විරාධෙන්ති, කිංසු රට්ඨචරියා කරිස්සති;

තස්මා විනෙය්‍ය සාරම්භං, ඣායෙය්‍ය අපුරක්ඛතො’’ති.

‘Những vị không tự chế, đi lang thang đến nhiều xứ sở khác nhau, các vị ấy làm hỏng định tâm. Việc du hành trong xứ sở sẽ thành tựu được gì? Vì vậy, sau khi dẹp bỏ sự tranh cạnh, vị ấy nên thiền định, không bị dẫn dắt (bởi ái dục).’

… කුමාපුත්තත්ථෙරස්ස සහායකො ථෙරො….

... Trưởng lão, người bạn của Trưởng lão Kumāputta...

8. ගවම්පතිත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Gavampati

38.

38.

‘‘යො ඉද්ධියා සරභුං අට්ඨපෙසි, සො ගවම්පති අසිතො අනෙජො;

තං සබ්බසඞ්ගාතිගතං මහාමුනිං, දෙවා නමස්සන්ති භවස්ස පාරගු’’න්ති.

‘Vị nào dùng thần thông làm cho sông Sarabhū đứng lại, vị Gavampati ấy không nương tựa, không dao động. Vị Đại ẩn sĩ ấy, người đã vượt qua mọi chấp thủ, đã đến bờ kia của sự hiện hữu, chư Thiên cũng đảnh lễ.’

… ගවම්පතිත්ථෙරො….

... Trưởng lão Gavampati...

9. තිස්සත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Tissa

39.

39.

‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

කාමරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

‘Như người bị đâm bằng gươm, như người bị lửa cháy trên đầu, Tỳ khưu chánh niệm du hành để đoạn trừ ái dục.’

… තිස්සො ථෙරො….

... Trưởng lão Tissa...

10. වඩ්ඪමානත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Vaḍḍhamāna

40.

40.

‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

භවරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

‘Như người bị đâm bằng gươm, như người bị lửa cháy trên đầu, Tỳ khưu chánh niệm du hành để đoạn trừ hữu ái.’

… වඩ්ඪමානො ථෙරො….

... Trưởng lão Vaḍḍhamāna...

වග්ගො චතුත්ථො නිට්ඨිතො.

Phẩm Thứ Tư đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ගහ්වරතීරියො [Pg.229] සුප්පියො, සොපාකො චෙව පොසියො;

සාමඤ්ඤකානි කුමාපුත්තො, කුමාපුත්තසහායකො;

ගවම්පති තිස්සත්ථෙරො, වඩ්ඪමානො මහායසොති.

Gahvaratīriya, Suppiya, Sopāka, và Posiya; Sāmaññakāni, Kumāputta, bạn của Kumāputta; Gavampati, Trưởng lão Tissa, và Vaḍḍhamāna, người có danh tiếng lớn.

5. පඤ්චමවග්ගො

5. Phẩm Thứ Năm

1. සිරිවඩ්ඪත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Sirivaḍḍha

41.

41.

‘‘විවරමනුපතන්ති විජ්ජුතා, වෙභාරස්ස ච පණ්ඩවස්ස ච;

නගවිවරගතො ච ඣායති, පුත්තො අප්පටිමස්ස තාදිනො’’ති.

‘Những tia chớp giáng xuống khe núi giữa hai ngọn Vebhāra và Paṇḍava; và người con của Đấng Vô Song, bậc Như Nhiên, đi vào hang núi và thiền định.’

… සිරිවඩ්ඪො ථෙරො….

... Trưởng lão Sirivaḍḍha...

2. ඛදිරවනියත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Khadiravaniya

42.

42.

‘‘චාලෙ උපචාලෙ සීසූපචාලෙ ( ) පතිස්සතා නු ඛො විහරථ;

ආගතො වො වාලං විය වෙධී’’ති.

‘Này Cāla, Upacāla, Sīsūpacāla, hãy sống chánh niệm. Bậc thiện xạ, như người bắn xuyên sợi lông, đã đến.’

… ඛදිරවනියො ථෙරො….

… Trưởng lão Khadiravaniya….

3. සුමඞ්ගලත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Sumaṅgala

43.

43.

‘‘සුමුත්තිකො සුමුත්තිකො සාහු, සුමුත්තිකොම්හි තීහි ඛුජ්ජකෙහි;

අසිතාසු මයා නඞ්ගලාසු, මයා ඛුද්දකුද්දාලාසු මයා.

“Ta được giải thoát tốt đẹp, ta được giải thoát tốt đẹp, thật tốt thay! Ta được giải thoát khỏi ba vật cong queo. Ta (được giải thoát) khỏi các lưỡi liềm, ta (được giải thoát) khỏi các lưỡi cày, ta (được giải thoát) khỏi các cuốc nhỏ, các thuổng nhỏ.

යදිපි ඉධමෙව ඉධමෙව, අථ වාපි අලමෙව අලමෙව;

ඣාය සුමඞ්ගල ඣාය සුමඞ්ගල, අප්පමත්තො විහර සුමඞ්ගලා’’ති.

Dầu cho chúng ở ngay đây, ngay đây, tuy nhiên, thế là đủ rồi, thế là đủ rồi. Này Sumaṅgala, hãy thiền định. Này Sumaṅgala, hãy thiền định. Này Sumaṅgala, hãy sống không dể duôi.”

… සුමඞ්ගලො ථෙරො….

… Trưởng lão Sumaṅgala….

4. සානුත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Sānu

44.

44.

‘‘මතං වා අම්ම රොදන්ති, යො වා ජීවං න දිස්සති;

ජීවන්තං මං අම්ම පස්සන්තී, කස්මා මං අම්ම රොදසී’’ති.

“Thưa mẹ, người ta khóc thương người đã chết, hoặc người đang sống mà không được nhìn thấy. Thưa mẹ, mẹ đang nhìn thấy con vẫn còn sống, tại sao mẹ lại khóc thương con?”

… සානුත්ථෙරො….

… Trưởng lão Sānu….

5. රමණීයවිහාරිත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Ramaṇīyavihāri

45.

45.

‘‘යථාපි [Pg.230] භද්දො ආජඤ්ඤො, ඛලිත්වා පතිතිට්ඨති;

එවං දස්සනසම්පන්නං, සම්මාසම්බුද්ධසාවක’’න්ති.

“Ví như con ngựa nòi thuần chủng, sau khi vấp ngã, lại đứng vững vàng; cũng vậy, là vị đệ tử của bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, người đã thành tựu tri kiến.”

… රමණීයවිහාරිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Ramaṇīyavihāri….

6. සමිද්ධිත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Samiddhi

46.

46.

‘‘සද්ධායාහං පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සති පඤ්ඤා ච මෙ වුඩ්ඪා, චිත්තඤ්ච සුසමාහිතං;

කාමං කරස්සු රූපානි, නෙව මං බ්‍යාධයිස්සසී’’ති.

“Ta đã xuất gia với niềm tin, từ đời sống gia đình đến không gia đình. Niệm và tuệ của ta đã tăng trưởng, và tâm của ta đã được khéo định tĩnh. Hãy tạo ra các sắc tướng theo ý muốn, ngươi sẽ không bao giờ làm phiền nhiễu được ta.”

… සමිද්ධිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Samiddhi….

7. උජ්ජයත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Ujjaya

47.

47.

‘‘නමො තෙ බුද්ධ වීරත්ථු, විප්පමුත්තොසි සබ්බධි;

තුය්හාපදානෙ විහරං, විහරාමි අනාසවො’’ති.

“Kính lễ Ngài, bậc Giác Ngộ, bậc Anh Hùng! Ngài đã được giải thoát hoàn toàn về mọi phương diện. Con đang sống trong giáo pháp của Ngài, con sống không còn lậu hoặc.”

… උජ්ජයො ථෙරො….

… Trưởng lão Ujjaya….

8. සඤ්ජයත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão Sañjaya

48.

48.

‘‘යතො අහං පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

නාභිජානාමි සඞ්කප්පං, අනරියං දොසසංහිත’’න්ති.

“Kể từ khi tôi xuất gia, từ đời sống gia đình đến không gia đình, tôi không hề biết đến một tư duy nào không xứng bậc Thánh, có liên quan đến sân hận.”

… සඤ්ජයො ථෙරො….

… Trưởng lão Sañjaya….

9. රාමණෙය්‍යකත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Rāmaṇeyyaka

49.

49.

‘‘චිහචිහාභිනදිතෙ, සිප්පිකාභිරුතෙහි ච;

න මෙ තං ඵන්දති චිත්තං, එකත්තනිරතං හි මෙ’’ති.

“Bởi tiếng kêu ‘cihaciha’ và bởi tiếng rống của loài sippikā, tâm của ta không hề rung động, vì tâm của ta an vui trong sự nhất tâm.”

… රාමණෙය්‍යකො ථෙරො….

… Trưởng lão Rāmaṇeyyaka….

10. විමලත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Vimala

50.

50.

‘‘ධරණී [Pg.231] ච සිඤ්චති වාති, මාලුතො විජ්ජුතා චරති නභෙ;

උපසමන්ති විතක්කා, චිත්තං සුසමාහිතං මමා’’ති.

“Mặt đất được tưới đẫm, ngọn gió thổi qua, và tia chớp lóe lên trên bầu trời. Các tầm của con đã được lắng dịu, tâm của con đã được khéo định tĩnh.”

… විමලො ථෙරො….

… Trưởng lão Vimala….

වග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ năm đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සිරීවඩ්ඪො රෙවතො ථෙරො, සුමඞ්ගලො සානුසව්හයො;

රමණීයවිහාරී ච, සමිද්ධිඋජ්ජයසඤ්ජයා;

රාමණෙය්‍යො ච සො ථෙරො, විමලො ච රණඤ්ජහොති.

Trưởng lão Sirīvaḍḍha, Revata, Sumaṅgala, vị có tên là Sānu, và Ramaṇīyavihārī, Samiddhi, Ujjaya, Sañjaya, và vị Trưởng lão Rāmaṇeyya ấy, và Vimala, người đã từ bỏ chiến trận (phiền não).

6. ඡට්ඨවග්ගො

6. Phẩm Thứ Sáu

1. ගොධිකත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Godhika

51.

51.

‘‘වස්සති දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

චිත්තං සුසමාහිතඤ්ච මය්හං, අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙවා’’ති.

“Trời mưa như bản nhạc hay, cốc ta che kín, an vui, kín gió. Và tâm của ta khéo định tĩnh. Này trời, nếu muốn, hãy mưa đi.”

… ගොධිකො ථෙරො….

… Trưởng lão Godhika …

2. සුබාහුත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Subāhu

52.

52.

‘‘වස්සති දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

චිත්තං සුසමාහිතඤ්ච කායෙ, අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙවා’’ති.

“Trời mưa như bản nhạc hay, cốc ta che kín, an vui, kín gió. Và tâm trên thân khéo định tĩnh. Này trời, nếu muốn, hãy mưa đi.”

… සුබාහුත්ථෙරො….

… Trưởng lão Subāhu …

3. වල්ලියත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Valliya

53.

53.

‘‘වස්සති දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

තස්සං විහරාමි අප්පමත්තො, අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙවා’’ති.

“Trời mưa như bản nhạc hay, cốc ta che kín, an vui, kín gió. Ta trú trong ấy, không dể duôi. Này trời, nếu muốn, hãy mưa đi.”

… වල්ලියො ථෙරො….

… Trưởng lão Valliya …

4. උත්තියත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Uttiya

54.

54.

‘‘වස්සති [Pg.232] දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

තස්සං විහරාමි අදුතියො, අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙවා’’ති.

“Trời mưa như bản nhạc hay, cốc ta che kín, an vui, kín gió. Ta trú trong ấy, một mình thôi. Này trời, nếu muốn, hãy mưa đi.”

… උත්තියො ථෙරො….

… Trưởng lão Uttiya …

5. අඤ්ජනවනියත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Añjanavaniya

55.

55.

‘‘ආසන්දිං කුටිකං කත්වා, ඔගය්හ අඤ්ජනං වනං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Làm cốc bằng chiếc ghế dài, đi vào khu rừng Añjana, ba minh đã được chứng đạt, giáo pháp của Phật đã được thực hành.”

… අඤ්ජනවනියො ථෙරො….

… Trưởng lão Añjanavaniya …

6. කුටිවිහාරිත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Kuṭivihāri

56.

56.

‘‘කො කුටිකායං භික්ඛු කුටිකායං, වීතරාගො සුසමාහිතචිත්තො;

එවං ජානාහි ආවුසො, අමොඝා තෙ කුටිකා කතා’’ති.

“‘Vị Tỳ khưu nào ở trong cốc?’ ‘Vị Tỳ khưu ở trong cốc đã ly tham, có tâm khéo định tĩnh. Này hiền hữu, hãy biết như vậy, cái cốc ông làm không vô ích.’”

… කුටිවිහාරිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Kuṭivihāri …

7. දුතියකුටිවිහාරිත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Kuṭivihāri thứ hai

57.

57.

‘‘අයමාහු පුරාණියා කුටි, අඤ්ඤං පත්ථයසෙ නවං කුටිං;

ආසං කුටියා විරාජය, දුක්ඛා භික්ඛු පුන නවා කුටී’’ති.

“‘Cái cốc này đã cũ rồi,’ ông lại mong muốn một cái cốc mới khác. Hãy từ bỏ lòng ham muốn về cái cốc. Này Tỳ khưu, một cái cốc mới nữa là khổ đau.”

… දුතියකුටිවිහාරිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Kuṭivihāri thứ hai …

8. රමණීයකුටිකත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Ramaṇīyakuṭika

58.

58.

‘‘රමණීයා මෙ කුටිකා, සද්ධාදෙය්‍යා මනොරමා;

න මෙ අත්ථො කුමාරීහි, යෙසං අත්ථො තහිං ගච්ඡථ නාරියො’’ති.

“Cốc của ta khả ái, được cúng dường với đức tin, làm vui thích tâm. Ta không có nhu cầu với các thiếu nữ. Hỡi các phụ nữ, những ai có nhu cầu, hãy đi đến đó.”

… රමණීයකුටිකො ථෙරො….

… Trưởng lão Ramaṇīyakuṭika …

9. කොසලවිහාරිත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Kosalavihāri

59.

59.

‘‘සද්ධායාහං [Pg.233] පබ්බජිතො, අරඤ්ඤෙ මෙ කුටිකා කතා;

අප්පමත්තො ච ආතාපී, සම්පජානො පතිස්සතො’’ති.

“Ta đã xuất gia với đức tin, cốc của ta đã được làm trong rừng. Ta không dể duôi, nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm.”

… කොසලවිහාරිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Kosalavihāri …

10. සීවලිත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Sīvali

60.

60.

‘‘තෙ මෙ ඉජ්ඣිංසු සඞ්කප්පා, යදත්ථො පාවිසිං කුටිං;

විජ්ජාවිමුත්තිං පච්චෙසං, මානානුසයමුජ්ජහ’’න්ති.

“Những ý định của ta đã được thành tựu, vì mục đích ấy ta đã vào cốc. Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát, đã nhổ lên ngã mạn tùy miên.”

… සීවලිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Sīvali …

වග්ගො ඡට්ඨො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ sáu đã chấm dứt.

තස්සුද්දානං –

Đây là kệ tóm tắt của phẩm ấy:

ගොධිකො ච සුබාහු ච, වල්ලියො උත්තියො ඉසි;

අඤ්ජනවනියො ථෙරො, දුවෙ කුටිවිහාරිනො;

රමණීයකුටිකො ච, කොසලව්හයසීවලීති.

Vị Godhika, và vị Subāhu, vị Valliya, ẩn sĩ Uttiya; vị trưởng lão Añjanavaniya, hai vị Kuṭivihārin; và vị Ramaṇīyakuṭika, vị Kosalavhaya, và vị Sīvali.

7. සත්තමවග්ගො

7. Phẩm Thứ Bảy

1. වප්පත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Vappa

61.

61.

‘‘පස්සති පස්සො පස්සන්තං, අපස්සන්තඤ්ච පස්සති;

අපස්සන්තො අපස්සන්තං, පස්සන්තඤ්ච න පස්සතී’’ති.

Người thấy, thấy được người thấy, và thấy được người không thấy. Người không thấy, không thấy được người không thấy, và cũng không thấy được người thấy.

… වප්පො ථෙරො….

... Trưởng lão Vappa ...

2. වජ්ජිපුත්තත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Vajjiputta

62.

62.

‘‘එකකා මයං අරඤ්ඤෙ විහරාම, අපවිද්ධංව වනස්මිං දාරුකං;

තස්ස මෙ බහුකා පිහයන්ති, නෙරයිකා විය සග්ගගාමින’’න්ති.

Chúng tôi sống một mình trong khu rừng, giống như khúc gỗ bị vứt bỏ trong rừng cây; nhiều người ao ước (được như) tôi, giống như chúng sanh cõi địa ngục ao ước những người đi về cõi trời.

… වජ්ජිපුත්තො ථෙරො….

... Trưởng lão Vajjiputta ...

3. පක්ඛත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Pakkha

63.

63.

‘‘චුතා [Pg.234] පතන්ති පතිතා, ගිද්ධා ච පුනරාගතා;

කතං කිච්චං රතං රම්මං, සුඛෙනන්වාගතං සුඛ’’න්ති.

Đã rơi, lại rơi, và tiếp tục rơi; những kẻ tham lam lại quay trở lại. Việc cần làm đã được làm, hoan hỷ trong điều đáng hoan hỷ, hạnh phúc được theo sau bởi hạnh phúc.

… පක්ඛො ථෙරො….

... Trưởng lão Pakkha ...

4. විමලකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Vimalakoṇḍañña

64.

64.

‘‘දුමව්හයාය උප්පන්නො, ජාතො පණ්ඩරකෙතුනා;

කෙතුහා කෙතුනායෙව, මහාකෙතුං පධංසයී’’ති.

Được sanh ra từ người có tên là cây, được sanh bởi vị Paṇḍaraketu (Cờ Trắng). Người hủy diệt cờ, chính bằng cây cờ, đã phá tan cây đại cờ (ngã mạn).

… විමලකොණ්ඩඤ්ඤො ථෙරො….

... Trưởng lão Vimalakoṇḍañña ...

5. උක්ඛෙපකතවච්ඡත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Ukkhepakatavaccha

65.

65.

‘‘උක්ඛෙපකතවච්ඡස්ස, සඞ්කලිතං බහූහි වස්සෙහි;

තං භාසති ගහට්ඨානං, සුනිසින්නො උළාරපාමොජ්ජො’’ති.

Điều đã được Ukkhepakatavaccha sưu tập trong nhiều năm, vị ấy, với niềm hân hoan to lớn, ngồi xuống một cách tốt đẹp và thuyết giảng điều ấy cho các hàng tại gia.

… උක්ඛෙපකතවච්ඡො ථෙරො….

... Trưởng lão Ukkhepakatavaccha ...

6. මෙඝියත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Meghiya

66.

66.

‘‘අනුසාසි මහාවීරො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

තස්සාහං ධම්මං සුත්වාන, විහාසිං සන්තිකෙ සතො;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

Bậc Đại Hùng, bậc đã đi đến bờ kia của tất cả các pháp, đã giáo huấn (cho tôi). Sau khi nghe được Pháp của vị ấy, tôi đã sống gần bên bậc Đạo Sư, với chánh niệm. Ba minh đã được chứng đạt, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.

… මෙඝියො ථෙරො….

... Trưởng lão Meghiya ...

7. එකධම්මසවනීයත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Ekadhammasavanīya

67.

67.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං, භවා සබ්බෙ සමූහතා;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

Các phiền não của tôi đã được đốt cháy, tất cả các hữu đã được nhổ sạch. Vòng sanh tử luân hồi đã được tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.

… එකධම්මසවනීයො ථෙරො….

... Trưởng lão Ekadhammasavanīya ...

8. එකුදානියත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão Ekudāniya

68.

68.

‘‘අධිචෙතසො අප්පමජ්ජතො, මුනිනො මොනපථෙසු සික්ඛතො;

සොකා න භවන්ති තාදිනො, උපසන්තස්ස සදා සතීමතො’’ති.

Đối với bậc có tâm cao thượng, không dể duôi, bậc ẩn sĩ tu tập trên các con đường của bậc ẩn sĩ, đối với bậc như thế, người đã được an tịnh, luôn luôn chánh niệm, các sầu muộn không hiện hữu.

… එකුදානියො ථෙරො….

... Trưởng lão Ekudāniya ...

9. ඡන්නත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Channa

69.

69.

‘‘සුත්වාන [Pg.235] ධම්මං මහතො මහාරසං, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණවරෙන දෙසිතං;

මග්ගං පපජ්ජිං අමතස්ස පත්තියා, සො යොගක්ඛෙමස්ස පථස්ස කොවිදො’’ති.

Sau khi nghe được Pháp có hương vị vi diệu từ bậc Vĩ Nhân, được thuyết giảng bởi bậc Tối Thắng có trí tuệ Nhất Thiết Chủng Trí, tôi đã đi vào con đường để chứng đạt Bất Tử. Vị ấy thật thiện xảo về con đường đưa đến an ổn khỏi các ách phược.

… ඡන්නො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Channo đã nói lên kệ ngôn này.

10. පුණ්ණත්ථෙරගාථා

10. Kệ ngôn của Trưởng lão Puṇṇa

70.

70.

‘‘සීලමෙව ඉධ අග්ගං, පඤ්ඤවා පන උත්තමො;

මනුස්සෙසු ච දෙවෙසු, සීලපඤ්ඤාණතො ජය’’න්ති.

“Ở đời này, chỉ có giới là cao thượng, nhưng người có trí tuệ là tối thắng. Ở giữa loài người và chư thiên, sự chiến thắng là nhờ vào giới và tuệ.”

… පුණ්ණො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Puṇṇa đã nói lên kệ ngôn này.

වග්ගො සත්තමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ bảy đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

වප්පො ච වජ්ජිපුත්තො ච, පක්ඛො විමලකොණ්ඩඤ්ඤො;

උක්ඛෙපකතවච්ඡො ච, මෙඝියො එකධම්මිකො;

එකුදානියඡන්නා ච, පුණ්ණත්ථෙරො මහබ්බලොති.

Vappa và Vajjiputta, Pakkha, Vimalakoṇḍañña, Ukkhepakatavaccha và Meghiya, Ekadhammika, Ekudāniya, Channa, và trưởng lão Puṇṇa có đại năng lực.

8. අට්ඨමවග්ගො

8. Phẩm thứ tám

1. වච්ඡපාලත්ථෙරගාථා

1. Kệ ngôn của Trưởng lão Vacchapāla

71.

71.

‘‘සුසුඛුමනිපුණත්ථදස්සිනා, මතිකුසලෙන නිවාතවුත්තිනා;

සංසෙවිතවුද්ධසීලිනා, නිබ්බානං න හි තෙන දුල්ලභ’’න්ති.

“Đối với người thấy được ý nghĩa rất vi tế và sâu sắc, người thiện xảo về trí tuệ, có hạnh khiêm hạ, người có giới hạnh đã được thân cận các bậc trưởng thượng, quả thật Niết-bàn không phải là khó đạt được.”

… වච්ඡපාලො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Vacchapāla đã nói lên kệ ngôn này.

2. ආතුමත්ථෙරගාථා

2. Kệ ngôn của Trưởng lão Ātuma

72.

72.

‘‘යථා [Pg.236] කළීරො සුසු වඩ්ඪිතග්ගො, දුන්නික්ඛමො හොති පසාඛජාතො;

එවං අහං භරියායානිතාය, අනුමඤ්ඤං මං පබ්බජිතොම්හි දානී’’ති.

“Giống như măng tre non mơn mởn, khi đã sinh ra cành nhánh thì trở nên khó nhổ ra; cũng vậy, nếu có người vợ được đưa đến cho ta, (ta sẽ bị vướng mắc). (Vì thế, ta đã nói rằng): ‘Xin hãy cho phép con, bây giờ con sẽ xuất gia.’”

… ආතුමො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Ātuma đã nói lên kệ ngôn này.

3. මාණවත්ථෙරගාථා

3. Kệ ngôn của Trưởng lão Māṇava

73.

73.

‘‘ජිණ්ණඤ්ච දිස්වා දුඛිතඤ්ච බ්‍යාධිතං, මතඤ්ච දිස්වා ගතමායුසඞ්ඛයං;

තතො අහං නික්ඛමිතූන පබ්බජිං, පහාය කාමානි මනොරමානී’’ති.

“Sau khi đã thấy người già, người khổ đau, người bệnh hoạn, và sau khi đã thấy người chết, người đã đi đến chỗ mạng căn tận diệt, từ đó, tôi đã xuất gia, từ bỏ các dục lạc làm vui thích cho tâm.”

… මාණවො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Māṇava đã nói lên kệ ngôn này.

4. සුයාමනත්ථෙරගාථා

4. Kệ ngôn của Trưởng lão Suyāmana

74.

74.

‘‘කාමච්ඡන්දො ච බ්‍යාපාදො, ථිනමිද්ධඤ්ච භික්ඛුනො;

උද්ධච්චං විචිකිච්ඡා ච, සබ්බසොව න විජ්ජතී’’ති.

“Đối với vị Tỳ khưu, dục tham, sân hận, hôn trầm và thụy miên, trạo cử và hoài nghi, tất cả đều không tồn tại.”

… සුයාමනො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Suyāmana đã nói lên kệ ngôn này.

5. සුසාරදත්ථෙරගාථා

5. Kệ ngôn của Trưởng lão Susārada

75.

75.

‘‘සාධු සුවිහිතාන දස්සනං, කඞ්ඛා ඡිජ්ජති බුද්ධි වඩ්ඪති;

බාලම්පි කරොන්ති පණ්ඩිතං, තස්මා සාධු සතං සමාගමො’’ති.

“Lành thay, sự diện kiến các bậc đã được khéo tu tập; hoài nghi được cắt đứt, trí tuệ được tăng trưởng. Các vị ấy cũng làm cho người ngu trở thành bậc trí. Vì thế, lành thay, sự giao du với các bậc chân nhân.”

… සුසාරදො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Susārada đã nói lên kệ ngôn này.

6. පියඤ්ජහත්ථෙරගාථා

6. Kệ ngôn của Trưởng lão Piyañjaha

76.

76.

‘‘උප්පතන්තෙසු නිපතෙ, නිපතන්තෙසු උප්පතෙ;

වසෙ අවසමානෙසු, රමමානෙසු නො රමෙ’’ති.

“Giữa những người bay lên, hãy rơi xuống. Giữa những người rơi xuống, hãy bay lên. Giữa những người không trú ngụ, hãy trú ngụ. Giữa những người vui thích, chớ nên vui thích.”

… පියඤ්ජහො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Piyañjaha đã nói lên kệ ngôn này.

7. හත්ථාරොහපුත්තත්ථෙරගාථා

7. Kệ ngôn của Trưởng lão Hatthārohaputta

77.

77.

‘‘ඉදං [Pg.237] පුරෙ චිත්තමචාරි චාරිකං, යෙනිච්ඡකං යත්ථකාමං යථාසුඛං;

තදජ්ජහං නිග්ගහෙස්සාමි යොනිසො, හත්ථිප්පභින්නං විය අඞ්කුසග්ගහො’’ති.

“Trước đây, tâm này đã đi lang thang, đi đến nơi nào nó muốn, nơi nào nó thích, theo như ý nó. Hôm nay, ta sẽ chế ngự nó một cách khôn khéo, như người quản tượng cầm móc câu chế ngự con voi đang trong cơn động dục.”

… හත්ථාරොහපුත්තො ථෙරො….

Như vầy, trưởng lão Hatthārohaputta đã nói lên kệ ngôn này.

8. මෙණ්ඩසිරත්ථෙරගාථා

8. Kệ ngôn của Trưởng lão Meṇḍasira

78.

78.

‘‘අනෙකජාතිසංසාරං, සන්ධාවිස්සං අනිබ්බිසං;

තස්ස මෙ දුක්ඛජාතස්ස, දුක්ඛක්ඛන්ධො අපරද්ධො’’ති.

“Ta đã lang thang trong vô số kiếp luân hồi, vì không tìm thấy (đạo quả). Đối với ta, người có sự sanh là khổ, khối khổ đã bị phá hủy.”

… මෙණ්ඩසිරො ථෙරො….

… Trưởng lão Meṇḍasira …

9. රක්ඛිතත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Rakkhita

79.

79.

‘‘සබ්බො රාගො පහීනො මෙ, සබ්බො දොසො සමූහතො;

සබ්බො මෙ විගතො මොහො, සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතො’’ති.

“Tất cả tham ái của ta đã được đoạn trừ, tất cả sân hận đã được nhổ bật gốc. Tất cả si mê của ta đã tan biến, ta đã trở nên thanh lương, đã được tịch tịnh.”

… රක්ඛිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Rakkhita …

10. උග්ගත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Ugga

80.

80.

‘‘යං [Pg.238] මයා පකතං කම්මං, අප්පං වා යදි වා බහුං;

සබ්බමෙතං පරික්ඛීණං, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Nghiệp nào đã được ta tạo tác, dù là ít hay là nhiều; tất cả nghiệp ấy đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.”

… උග්ගො ථෙරො….

… Trưởng lão Ugga …

වග්ගො අට්ඨමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ tám đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

වච්ඡපාලො ච යො ථෙරො, ආතුමො මාණවො ඉසි;

සුයාමනො සුසාරදො, ථෙරො යො ච පියඤ්ජහො;

ආරොහපුත්තො මෙණ්ඩසිරො, රක්ඛිතො උග්ගසව්හයොති.

Trưởng lão Vacchapāla, và Ātuma, ẩn sĩ Māṇava; Suyāmana, Susārada, và Trưởng lão Piyañjaha; Ārohaputta, Meṇḍasira, Rakkhita, và vị tên là Ugga.

9. නවමවග්ගො

9. Phẩm Thứ Chín

1. සමිතිගුත්තත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Samitigutta

81.

81.

‘‘යං මයා පකතං පාපං, පුබ්බෙ අඤ්ඤාසු ජාතිසු;

ඉධෙව තං වෙදනීයං, වත්ථු අඤ්ඤං න විජ්ජතී’’ති.

“Ác nghiệp nào đã được ta tạo tác, trong các đời sống khác trước đây; nghiệp ấy phải được cảm thọ ngay tại đây, không còn có nền tảng (thân) nào khác nữa.”

… සමිතිගුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Samitigutta …

2. කස්සපත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Kassapa

82.

82.

‘‘යෙන යෙන සුභික්ඛානි, සිවානි අභයානි ච;

තෙන පුත්තක ගච්ඡස්සු, මා සොකාපහතො භවා’’ති.

“Này con trai, nơi nào, nơi nào có vật thực dễ tìm, được an ổn và không sợ hãi; con hãy đi đến nơi ấy, chớ trở thành người bị sầu muộn áp đảo.”

… කස්සපො ථෙරො….

… Trưởng lão Kassapa …

3. සීහත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Sīha

83.

83.

‘‘සීහප්පමත්තො විහර, රත්තින්දිවමතන්දිතො;

භාවෙහි කුසලං ධම්මං, ජහ සීඝං සමුස්සය’’න්ති.

“Này Sīha, hãy trú không dể duôi, ngày và đêm không mệt mỏi. Hãy tu tập pháp thiện, hãy mau chóng từ bỏ thân thể này.”

… සීහො ථෙරො….

… Trưởng lão Sīha …

4. නීතත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Nīta

84.

84.

‘‘සබ්බරත්තිං සුපිත්වාන, දිවා සඞ්ගණිකෙ රතො;

කුදාස්සු නාම දුම්මෙධො, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’’ති.

“Sau khi ngủ suốt cả đêm, ban ngày lại thích thú với hội chúng; khi nào đây, kẻ trí tuệ thấp kém sẽ có thể chấm dứt được khổ đau?”

… නීතො ථෙරො….

… Trưởng lão Nīta …

5. සුනාගත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Sunāga

85.

85.

‘‘චිත්තනිමිත්තස්ස කොවිදො, පවිවෙකරසං විජානිය;

ඣායං නිපකො පතිස්සතො, අධිගච්ඡෙය්‍ය සුඛං නිරාමිස’’න්ති.

“Người thiện xảo về tướng của tâm, sau khi biết được vị của sự độc cư; thiền quán một cách khôn khéo và chánh niệm, vị ấy có thể chứng đắc hạnh phúc phi vật chất.”

… සුනාගො ථෙරො….

… Trưởng lão Sunāga …

6. නාගිතත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Nāgita

86.

86.

‘‘ඉතො බහිද්ධා පුථු අඤ්ඤවාදිනං, මග්ගො න නිබ්බානගමො යථා අයං;

ඉතිස්සු සඞ්ඝං භගවානුසාසති, සත්ථා සයං පාණිතලෙව දස්සය’’න්ති.

“Bên ngoài giáo pháp này, trong các tà kiến khác nhau, không có con đường nào dẫn đến Niết-bàn giống như con đường này. Như vậy, Thế Tôn giáo huấn chúng Tăng, bậc Đạo Sư tự mình chỉ rõ như (vật) trong lòng bàn tay.”

… නාගිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Nāgita …

7. පවිට්ඨත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Paviṭṭha

87.

87.

‘‘ඛන්ධා [Pg.239] දිට්ඨා යථාභූතං, භවා සබ්බෙ පදාලිතා;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Các uẩn đã được thấy như thật, tất cả các cõi hữu đã được phá tan. Vòng luân hồi sanh tử đã được tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.”

… පවිට්ඨො ථෙරො….

… Trưởng lão Paviṭṭha …

8. අජ්ජුනත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Ajjuna

88.

88.

‘‘අසක්ඛිං වත අත්තානං, උද්ධාතුං උදකා ථලං;

වුය්හමානො මහොඝෙව, සච්චානි පටිවිජ්ඣහ’’න්ති.

“Ôi, ta đã có thể tự mình, đưa từ dưới nước lên trên cạn, trong khi bị trôi giạt như trong dòng lũ lớn, vì ta đã thâm nhập các Chân Lý.”

… අජ්ජුනො ථෙරො….

… Trưởng lão Ajjuna …

9. (පඨම)-දෙවසභත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Devasabha (Thứ nhất)

89.

89.

‘‘උත්තිණ්ණා පඞ්කපලිපා, පාතාලා පරිවජ්ජිතා;

මුත්තො ඔඝා ච ගන්ථා ච, සබ්බෙ මානා විසංහතා’’ති.

“Đã vượt qua bùn lầy và vũng lầy, vực thẳm đã được tránh xa. Đã được giải thoát khỏi các bộc lưu và các triền phược, tất cả các mạn đã được phá hủy.”

… දෙවසභො ථෙරො….

… Trưởng lão Devasabha …

10. සාමිදත්තත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Sāmidatta

90.

90.

‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා පරිඤ්ඤාතා, තිට්ඨන්ති ඡින්නමූලකා;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Năm uẩn đã được liễu tri, chúng tồn tại với gốc rễ đã bị cắt đứt. Vòng luân hồi sanh tử đã được tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.”

… සාමිදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Sāmidatta …

වග්ගො නවමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ chín đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ථෙරො සමිතිගුත්තො ච, කස්සපො සීහසව්හයො;

නීතො සුනාගො නාගිතො, පවිට්ඨො අජ්ජුනො ඉසි;

දෙවසභො ච යො ථෙරො, සාමිදත්තො මහබ්බලොති.

Vị Trưởng lão Samitigutta, và Kassapa, vị có tên là Sīha; Nīta, Sunāga, Nāgita, Paviṭṭha, vị ẩn sĩ Ajjuna; Và vị Trưởng lão Devasabha, Sāmidatta bậc đại lực.

10. දසමවග්ගො

10. Phẩm Thứ Mười

1. පරිපුණ්ණකත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Paripuṇṇaka

91.

91.

‘‘න තථා මතං සතරසං, සුධන්නං යං මයජ්ජ පරිභුත්තං;

අපරිමිතදස්සිනා ගොතමෙන, බුද්ධෙන දෙසිතො ධම්මො’’ති.

“Món ăn trăm vị, vị thần lương, không được ưa thích bằng Pháp mà ta đã thọ dụng hôm nay; Pháp được thuyết giảng bởi Đức Phật Gotama, bậc thấy được điều vô hạn.”

… පරිපුණ්ණකො ථෙරො….

… Trưởng lão Paripuṇṇaka …

2. විජයත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Vijaya

92.

92.

‘‘යස්සාසවා [Pg.240] පරික්ඛීණා, ආහාරෙ ච අනිස්සිතො;

සුඤ්ඤතා අනිමිත්තො ච, විමොක්ඛො යස්ස ගොචරො;

ආකාසෙව සකුන්තානං, පදං තස්ස දුරන්නය’’න්ති.

“Vị nào có các lậu hoặc đã được tận trừ, và không nương tựa vào các vật thực; vị nào có cảnh giới là giải thoát Không và Vô tướng, dấu chân của vị ấy khó tìm, như (dấu chân) của loài chim trên hư không.”

… විජයො ථෙරො….

… Trưởng lão Vijaya …

3. එරකත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Eraka

93.

93.

‘‘දුක්ඛා කාමා එරක, න සුඛා කාමා එරක;

යො කාමෙ කාමයති, දුක්ඛං සො කාමයති එරක;

යො කාමෙ න කාමයති, දුක්ඛං සො න කාමයති එරකා’’ති.

“Này Eraka, các dục là khổ; này Eraka, các dục không phải là lạc. Này Eraka, người nào mong cầu các dục, người ấy mong cầu khổ. Này Eraka, người nào không mong cầu các dục, người ấy không mong cầu khổ.”

… එරකො ථෙරො….

… Trưởng lão Eraka …

4. මෙත්තජිත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Mettaji

94.

94.

‘‘නමො හි තස්ස භගවතො, සක්‍යපුත්තස්ස සිරීමතො;

තෙනායං අග්ගප්පත්තෙන, අග්ගධම්මො සුදෙසිතො’’ති.

“Kính lễ vị Thế Tôn ấy, người con của dòng Sakya, bậc đầy phúc đức. Vị ấy, bậc đã đạt đến tối thượng, đã khéo thuyết giảng Pháp tối thượng này.”

… මෙත්තජි ථෙරො….

… Trưởng lão Mettaji …

5. චක්ඛුපාලත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Cakkhupāla

95.

95.

‘‘අන්ධොහං හතනෙත්තොස්මි, කන්තාරද්ධානපක්ඛන්දො ;

සයමානොපි ගච්ඡිස්සං, න සහායෙන පාපෙනා’’ති.

“Ta bị mù, mắt đã bị hỏng, đang đi trên con đường dài trong vùng hoang địa. Dù phải nằm lết, ta vẫn sẽ đi, (chứ) không đi cùng với người bạn đồng hành xấu ác.”

… චක්ඛුපාලො ථෙරො….

... Trưởng lão Cakkhupāla ...

6. ඛණ්ඩසුමනත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Khaṇḍasumana

96.

96.

‘‘එකපුප්ඵං චජිත්වාන, අසීති වස්සකොටියො;

සග්ගෙසු පරිචාරෙත්වා, සෙසකෙනම්හි නිබ්බුතො’’ති.

“Do đã từ bỏ (cúng dường) một đóa hoa, (tôi) đã hưởng thụ ở các cõi trời trong tám mươi ức năm. Với quả còn sót lại, tôi đã được tịch diệt.”

… ඛණ්ඩසුමනො ථෙරො….

... Trưởng lão Khaṇḍasumana ...

7. තිස්සත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng Lão Tissa

97.

97.

‘‘හිත්වා සතපලං කංසං, සොවණ්ණං සතරාජිකං;

අග්ගහිං මත්තිකාපත්තං, ඉදං දුතියාභිසෙචන’’න්ති.

“Đã từ bỏ cái bát bằng vàng, trị giá một trăm pala, có trăm đường rãnh; tôi đã cầm lấy cái bát bằng đất. Đây là lễ quán đảnh lần thứ hai.”

… තිස්සො ථෙරො….

... Trưởng lão Tissa ...

8. අභයත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng Lão Abhaya

98.

98.

‘‘රූපං [Pg.241] දිස්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසිකරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස තිට්ඨති;

තස්ස වඩ්ඪන්ති ආසවා, භවමූලොපගාමිනො’’ති.

“Khi thấy sắc, chánh niệm bị thất lạc, đối với người tác ý đến tướng khả ái. Với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm. Đối với người ấy, các lậu hoặc tăng trưởng, dẫn đến gốc rễ của sự hiện hữu.”

… අභයො ථෙරො….

... Trưởng lão Abhaya ...

9. උත්තියත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng Lão Uttiya

99.

99.

‘‘සද්දං සුත්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසිකරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස තිට්ඨති;

තස්ස වඩ්ඪන්ති ආසවා, සංසාරං උපගාමිනො’’ති.

“Khi nghe tiếng, chánh niệm bị thất lạc, đối với người tác ý đến tướng khả ái. Với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm. Đối với người ấy, các lậu hoặc tăng trưởng, dẫn đến luân hồi.”

… උත්තියො ථෙරො….

... Trưởng lão Uttiya ...

10. (දුතිය)-දෙවසභත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng Lão Devasabha (Thứ Hai)

100.

100.

‘‘සම්මප්පධානසම්පන්නො, සතිපට්ඨානගොචරො;

විමුත්තිකුසුමසඤ්ඡන්නො, පරිනිබ්බිස්සත්‍යනාසවො’’ති.

“Vị Tỳ khưu đầy đủ Chánh Cần, có Niệm Xứ làm cảnh giới, được trang hoàng bởi đóa hoa giải thoát, sẽ tịch diệt Niết Bàn, không còn lậu hoặc.”

… දෙවසභො ථෙරො….

... Trưởng lão Devasabha ...

වග්ගො දසමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ mười đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Tóm lược của phẩm ấy –

පරිපුණ්ණකො ච විජයො, එරකො මෙත්තජී මුනි;

චක්ඛුපාලො ඛණ්ඩසුමනො, තිස්සො ච අභයො තථා;

උත්තියො ච මහාපඤ්ඤො, ථෙරො දෙවසභොපි චාති.

Paripuṇṇaka và Vijaya, Eraka, bậc ẩn sĩ Mettaji; Cakkhupāla, Khaṇḍasumana, Tissa và Abhaya cũng vậy; Uttiya và bậc Đại Trí Tuệ, Trưởng lão Devasabha nữa.

11. එකාදසමවග්ගො

11. Phẩm Thứ Mười Một

1. බෙලට්ඨානිකත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng Lão Belaṭṭhānika

101.

101.

‘‘හිත්වා ගිහිත්තං අනවොසිතත්තො, මුඛනඞ්ගලී ඔදරිකො කුසීතො;

මහාවරාහොව නිවාපපුට්ඨො, පුනප්පුනං ගබ්භමුපෙති මන්දො’’ති.

“Đã từ bỏ đời sống tại gia nhưng phận sự chưa hoàn tất, kẻ có miệng lưỡi cày, tham ăn, lười biếng; giống như con heo rừng to lớn được nuôi bằng thức ăn thừa, kẻ ngu si ấy cứ tái đi tái lại vào trong bào thai.”

… බෙලට්ඨානිකො ථෙරො….

... Trưởng lão Belaṭṭhānika ...

2. සෙතුච්ඡත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng Lão Setuccha

102.

102.

‘‘මානෙන [Pg.242] වඤ්චිතාසෙ, සඞ්ඛාරෙසු සංකිලිස්සමානාසෙ;

ලාභාලාභෙන මථිතා, සමාධිං නාධිගච්ඡන්තී’’ති.

“Những người bị ngã mạn lừa dối, bị ô nhiễm trong các pháp hữu vi, bị dằn vặt bởi được và mất, họ không thể chứng đắc định.”

… සෙතුච්ඡො ථෙරො….

... Trưởng lão Setuccha ...

3. බන්ධුරත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Bandhura

103.

103.

‘‘නාහං එතෙන අත්ථිකො, සුඛිතො ධම්මරසෙන තප්පිතො;

පිත්වා රසග්ගමුත්තමං, න ච කාහාමි විසෙන සන්ථව’’න්ති.

“Ta không có nhu cầu với điều này, ta hạnh phúc, thỏa mãn với vị của Pháp. Sau khi đã uống vị tối thượng, cao tột, ta sẽ không giao du với chất độc.”

… බන්ධුරො ථෙරො….

... Trưởng lão Bandhura ...

4. ඛිතකත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Khitaka

104.

104.

‘‘ලහුකො වත මෙ කායො, ඵුට්ඨො ච පීතිසුඛෙන විපුලෙන;

තූලමිව එරිතං මාලුතෙන, පිලවතීව මෙ කායො’’ති.

“Thân tôi thật nhẹ nhàng, thấm nhuần hỷ lạc bao la; như bông gòn bị gió tung, thân tôi dường như đang trôi nổi.”

… ඛිතකො ථෙරො….

… Trưởng lão Khitaka …

5. මලිතවම්භත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Malitavambha

105.

105.

‘‘උක්කණ්ඨිතොපි න වසෙ, රමමානොපි පක්කමෙ;

න ත්වෙවානත්ථසංහිතං, වසෙ වාසං විචක්ඛණො’’ති.

“Dầu bất mãn, cũng không nên ở; dầu thích thú, cũng nên rời đi. Người có trí không nên sống cuộc sống liên quan đến điều vô ích.”

… මලිතවම්භො ථෙරො….

… Trưởng lão Malitavambha …

6. සුහෙමන්තත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Suhemanta

106.

106.

‘‘සතලිඞ්ගස්ස අත්ථස්ස, සතලක්ඛණධාරිනො;

එකඞ්ගදස්සී දුම්මෙධො, සතදස්සී ච පණ්ඩිතො’’ති.

“Đối với ý nghĩa có trăm dấu hiệu, mang theo trăm đặc điểm; người thiểu trí chỉ thấy một khía cạnh, còn bậc trí thì thấy cả trăm.”

… සුහෙමන්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Suhemanta …

7. ධම්මසවත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Dhammasava

107.

107.

‘‘පබ්බජිං [Pg.243] තුලයිත්වාන, අගාරස්මානගාරියං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau khi cân nhắc, tôi đã xuất gia, từ bỏ gia đình; ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

… ධම්මසවො ථෙරො….

… Trưởng lão Dhammasava …

8. ධම්මසවපිතුත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão là thân phụ của Dhammasava

108.

108.

‘‘ස වීසවස්සසතිකො, පබ්බජිං අනගාරියං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Ta, một trăm hai mươi tuổi, đã xuất gia, sống không gia đình; ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

… ධම්මසවපිතු ථෙරො….

… Trưởng lão là thân phụ của Dhammasava …

9. සඞ්ඝරක්ඛිතත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Saṅgharakkhita

109.

109.

‘‘න නූනායං පරමහිතානුකම්පිනො, රහොගතො අනුවිගණෙති සාසනං;

තථාහයං විහරති පාකතින්ද්‍රියො, මිගී යථා තරුණජාතිකා වනෙ’’ති.

“Vị này, ở nơi vắng vẻ, chắc hẳn không suy nghiệm lời dạy của bậc tối thượng bi mẫn; vì thế, vị ấy sống với các căn không được phòng hộ, giống như con nai tơ trong rừng.”

… සඞ්ඝරක්ඛිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Saṅgharakkhita …

10. උසභත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Usabha

110.

110.

‘‘නගා නගග්ගෙසු සුසංවිරූළ්හා, උදග්ගමෙඝෙන නවෙන සිත්තා;

විවෙකකාමස්ස අරඤ්ඤසඤ්ඤිනො, ජනෙති භිය්‍යො උසභස්ස කල්‍යත’’න්ති.

“Cây cối trên đỉnh núi, được mây mới dâng lên tưới tắm, tươi tốt sum suê; đối với Usabha, người ưa độc cư, có tưởng về rừng, điều ấy lại càng làm phát sinh thêm sự thích hợp.”

… උසභො ථෙරො….

… Trưởng lão Usabha …

වග්ගො එකාදසමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ mười một đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

බෙලට්ඨානිකො සෙතුච්ඡො, බන්ධුරො ඛිතකො ඉසි;

මලිතවම්භො සුහෙමන්තො, ධම්මසවො ධම්මසවපිතා;

සඞ්ඝරක්ඛිතත්ථෙරො ච, උසභො ච මහාමුනීති.

Belaṭṭhānika, Setuccha, Bandhura, ẩn sĩ Khitaka; Malitavambha, Suhemanta, Dhammasava, thân phụ của Dhammasava; Trưởng lão Saṅgharakkhita, và Usabha, bậc đại ẩn sĩ.

12. ද්වාදසමවග්ගො

12. Phẩm thứ Mười Hai

1. ජෙන්තත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Jenta

111.

111.

‘‘දුප්පබ්බජ්ජං [Pg.244] වෙ දුරධිවාසා ගෙහා, ධම්මො ගම්භීරො දුරධිගමා භොගා;

කිච්ඡා වුත්ති නො ඉතරීතරෙනෙව, යුත්තං චින්තෙතුං සතතමනිච්චත’’න්ති.

“Thật khó xuất gia, nhà cửa khó ở, Chánh pháp thâm sâu, tài sản khó được; đời sống của chúng ta thật khổ sở với cái này cái kia, thật thích hợp để luôn suy niệm về vô thường.”

… ජෙන්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Jenta …

2. වච්ඡගොත්තත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Vacchagotta

112.

112.

‘‘තෙවිජ්ජොහං මහාඣායී, චෙතොසමථකොවිදො;

සදත්ථො මෙ අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Ta là người tam minh, bậc đại thiền định, thiện xảo về tâm định; mục đích của ta đã đạt được, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.”

… වච්ඡගොත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Vacchagotta …

3. වනවච්ඡත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Vanavaccha

113.

113.

‘‘අච්ඡොදිකා පුථුසිලා,ගොනඞ්ගුලමිගායුතා;

අම්බුසෙවාලසඤ්ඡන්නා, තෙ සෙලා රමයන්ති ම’’න්ති.

“Nước trong, đá rộng, có loài nai gonaṅgula, rong rêu che phủ, những núi đá ấy làm ta hoan hỷ.”

… වනවච්ඡො ථෙරො….

… Trưởng lão Vanavaccha …

4. අධිමුත්තත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Adhimutta

114.

114.

‘‘කායදුට්ඨුල්ලගරුනො, හිය්‍යමානම්හි ජීවිතෙ;

සරීරසුඛගිද්ධස්ස, කුතො සමණසාධුතා’’ති.

“Với kẻ nặng nề thân xác thô kệch, khi mạng sống đang suy giảm, với kẻ tham đắm lạc thú của thân, thì đâu có được sự tốt đẹp của Sa-môn?”

… අධිමුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Adhimutta …

5. මහානාමත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Mahānāma

115.

115.

‘‘එසාවහිය්‍යසෙ පබ්බතෙන, බහුකුටජසල්ලකිකෙන ;

නෙසාදකෙන ගිරිනා, යසස්සිනා පරිච්ඡදෙනා’’ති.

“Này, ngươi đang bị suy thoái khỏi ngọn núi Nesādaka này, ngọn núi có nhiều cây kuṭaja và sallaki, nổi danh và được bao bọc.”

… මහානාමො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahānāma …

6. පාරාපරියත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Pārāpariya

116.

116.

‘‘ඡඵස්සායතනෙ [Pg.245] හිත්වා, ගුත්තද්වාරො සුසංවුතො;

අඝමූලං වමිත්වාන, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

“Đã từ bỏ sáu xứ của xúc, các căn môn được phòng hộ, khéo thu thúc, đã nôn ra gốc rễ của khổ đau, ta đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.”

… පාරාපරියො ථෙරො ….

… Trưởng lão Pārāpariya …

7. යසත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng Lão Yasa

117.

117.

‘‘සුවිලිත්තො සුවසනො,සබ්බාභරණභූසිතො;

තිස්සො විජ්ජා අජ්ඣගමිං, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Dầu được xức dầu thơm, mặc y phục đẹp, trang sức với mọi đồ trang hoàng, ta đã chứng đắc ba minh, đã thực hành xong lời dạy của đức Phật.”

… යසො ථෙරො….

… Trưởng lão Yasa …

8. කිමිලත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng Lão Kimila

118.

118.

‘‘අභිසත්තොව නිපතති, වයො රූපං අඤ්ඤමිව තථෙව සන්තං;

තස්සෙව සතො අවිප්පවසතො, අඤ්ඤස්සෙව සරාමි අත්තාන’’න්ති.

“Tuổi và sắc đẹp suy tàn như bị nguyền rủa, thân này vẫn như thế mà dường như khác lạ. Dầu vẫn là nó, không hề xa cách, ta vẫn nhớ đến tự thân như là một kẻ khác.”

… කිමිලො ථෙරො….

… Trưởng lão Kimila …

9. වජ්ජිපුත්තත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng Lão Vajjiputta

119.

119.

‘‘රුක්ඛමූලගහනං පසක්කිය, නිබ්බානං හදයස්මිං ඔපිය;

ඣාය ගොතම මා ච පමාදො, කිං තෙ බිළිබිළිකා කරිස්සතී’’ති.

“Hãy đi vào rừng sâu gốc cây, đặt Niết-bàn vào trong tâm, hãy thiền định, này Gotama, chớ có phóng dật. Tiếng ồn ào sẽ làm gì được cho ngươi?”

… වජ්ජිපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Vajjiputta …

10. ඉසිදත්තත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng Lão Isidatta

120.

120.

‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා පරිඤ්ඤාතා, තිට්ඨන්ති ඡින්නමූලකා;

දුක්ඛක්ඛයො අනුප්පත්තො,පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

“Năm uẩn đã được liễu tri, chúng tồn tại với gốc rễ bị cắt đứt. Sự chấm dứt khổ đau đã được chứng đạt, ta đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.”

… ඉසිදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Isidatta …

වග්ගො ද්වාදසමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ mười hai đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Tóm lược của phẩm ấy:

ජෙන්තො [Pg.246] ච වච්ඡගොත්තො ච, වච්ඡො ච වනසව්හයො;

අධිමුත්තො මහානාමො, පාරාපරියො යසොපි ච;

කිමිලො වජ්ජිපුත්තො ච, ඉසිදත්තො මහායසොති.

Jenta và Vacchagotta, và Vanavaccha; Adhimutta, Mahānāma, Pārāpariya, và cả Yaso; Kimila, Vajjiputta, và Isidatta, bậc đại danh tiếng.

එකකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phần một kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Tóm lược ở đây:

වීසුත්තරසතං ථෙරා, කතකිච්චා අනාසවා;

එකකෙව නිපාතම්හි, සුසඞ්ගීතා මහෙසිභීති.

Một trăm hai mươi vị Trưởng lão, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc; trong phần một kệ này, đã được các bậc Đại sĩ khéo kết tập.

2. දුකනිපාතො

2. Phẩm Hai Pháp

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm Thứ Nhất

1. උත්තරත්ථෙරගාථා

1. Trưởng Lão Uttara Kệ

121.

121.

‘‘නත්ථි [Pg.247] කොචි භවො නිච්චො, සඞ්ඛාරා වාපි සස්සතා;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ ඛන්ධා, චවන්ති අපරාපරං.

“Không có bất cứ sự hiện hữu nào là thường còn, hay các pháp hữu vi là vĩnh cửu; các uẩn ấy sanh lên rồi diệt đi, hết lần này đến lần khác.

122.

122.

‘‘එතමාදීනං ඤත්වා, භවෙනම්හි අනත්ථිකො;

නිස්සටො සබ්බකාමෙහි, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

“Sau khi biết được sự nguy hại này, ta không còn tha thiết với sự hiện hữu. Ta đã được giải thoát khỏi tất cả các dục vọng. Ta đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා උත්තරො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, trưởng lão Uttara đã nói những câu kệ này.

2. පිණ්ඩොලභාරද්වාජත්ථෙරගාථා

2. Trưởng Lão Piṇḍola Bhāradvāja Kệ

123.

123.

‘‘නයිදං අනයෙන ජීවිතං, නාහාරො හදයස්ස සන්තිකො;

ආහාරට්ඨිතිකො සමුස්සයො, ඉති දිස්වාන චරාමි එසනං.

“Sự sống này không được duy trì bằng phương cách sai trái, vật thực không phải là sự an tịnh của tâm; thân thể này được duy trì bởi vật thực. Sau khi thấy rõ như vậy, ta đi tìm kiếm (vật thực).”

124.

124.

‘‘පඞ්කොති හි නං පවෙදයුං, යායං වන්දනපූජනා කුලෙසු;

සුඛුමං සල්ලං දුරුබ්බහං, සක්කාරො කාපුරිසෙන දුජ්ජහො’’ති.

“Sự đảnh lễ và cúng dường này ở trong các gia đình, các vị ấy đã tuyên bố rằng đó là vũng lầy. Sự tôn trọng là mũi tên vi tế, khó nhổ ra, khó từ bỏ đối với kẻ tồi tệ.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා පිණ්ඩොලභාරද්වාජො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, trưởng lão Piṇḍola Bhāradvāja đã nói những câu kệ này.

3. වල්ලියත්ථෙරගාථා

3. Trưởng Lão Valliya Kệ

125.

125.

‘‘මක්කටො පඤ්චද්වාරායං, කුටිකායං පසක්කිය;

ද්වාරෙන අනුපරියෙති, ඝට්ටයන්තො මුහුං මුහුං.

“Con khỉ đi vào trong ngôi nhà nhỏ có năm cửa, nó đi quanh quẩn từ cửa này đến cửa khác, lay động chúng lập đi lập lại.

126.

126.

‘‘තිට්ඨ මක්කට මා ධාවි, න හි තෙ තං යථා පුරෙ;

නිග්ගහීතොසි පඤ්ඤාය, නෙව දූරං ගමිස්සතී’’ති.

“Này con khỉ, hãy đứng lại, đừng có chạy nhảy! Đối với ngươi, sự việc không còn như trước nữa. Ngươi đã bị chế ngự bởi trí tuệ, ngươi sẽ không đi xa được nữa.”

… වල්ලියො ථෙරො….

… Trưởng lão Valliya …

4. ගඞ්ගාතීරියත්ථෙරගාථා

4. Trưởng Lão Gaṅgātīriya Kệ

127.

127.

‘‘තිණ්ණං [Pg.248] මෙ තාලපත්තානං, ගඞ්ගාතීරෙ කුටී කතා;

ඡවසිත්තොව මෙ පත්තො, පංසුකූලඤ්ච චීවරං.

“Ta đã làm một cái chòi ở bờ sông Gaṅgā bằng ba lá cọ; bình bát của ta giống như cái gáo múc nước, và y của ta là y phấn tảo.

128.

128.

‘‘ද්වින්නං අන්තරවස්සානං, එකා වාචා මෙ භාසිතා;

තතියෙ අන්තරවස්සම්හි, තමොඛන්ධො පදාලිතො’’ති.

“Trong khoảng thời gian hai năm, ta chỉ nói ra một lời. Trong khoảng thời gian năm thứ ba, khối si mê đã được phá tan.”

… ගඞ්ගාතීරියො ථෙරො….

… Trưởng lão Gaṅgātīriya …

5. අජිනත්ථෙරගාථා

5. Trưởng Lão Ajina Kệ

129.

129.

‘‘අපි චෙ හොති තෙවිජ්ජො, මච්චුහායී අනාසවො;

අප්පඤ්ඤාතොති නං බාලා, අවජානන්ති අජානතා.

“Cho dù vị ấy là người có tam minh, đã vượt qua sự chết, và không còn lậu hoặc, nhưng những kẻ ngu dốt, vì không biết, đã xem thường vị ấy là người không được biết đến.

130.

130.

‘‘යො ච ඛො අන්නපානස්ස, ලාභී හොතීධ පුග්ගලො;

පාපධම්මොපි චෙ හොති, සො නෙසං හොති සක්කතො’’ති.

“Và ở đây, bất cứ người nào là người nhận được đồ ăn thức uống, cho dù có ác pháp, người ấy vẫn được họ tôn trọng.”

… අජිනො ථෙරො….

… Trưởng lão Ajina …

6. මෙළජිනත්ථෙරගාථා

6. Trưởng Lão Meḷajina Kệ

131.

131.

‘‘යදාහං ධම්මමස්සොසිං, භාසමානස්ස සත්ථුනො;

න කඞ්ඛමභිජානාමි, සබ්බඤ්ඤූඅපරාජිතෙ.

“Khi ta đã lắng nghe Chánh Pháp từ bậc Đạo Sư đang thuyết giảng, ta không còn biết đến sự nghi ngờ nào về bậc Toàn Giác, bậc Bất Bại.

132.

132.

‘‘සත්ථවාහෙ මහාවීරෙ, සාරථීනං වරුත්තමෙ;

මග්ගෙ පටිපදායං වා, කඞ්ඛා මය්හං න විජ්ජතී’’ති.

“Về bậc Lãnh Đạo, bậc Đại Anh Hùng, bậc Tối Thượng giữa những người đánh xe, ta không có sự nghi ngờ nào về con đường hay về pháp hành.”

… මෙළජිනො ථෙරො….

… Trưởng lão Meḷajina …

7. රාධත්ථෙරගාථා

7. Trưởng Lão Rādha Kệ

133.

133.

‘‘යථා අගාරං දුච්ඡන්නං, වුට්ඨී සමතිවිජ්ඣති;

එවං අභාවිතං චිත්තං, රාගො සමතිවිජ්ඣති.

“Ví như mưa thấm vào ngôi nhà vụng lợp, cũng vậy, tham ái thấm vào tâm không tu tập.

134.

134.

‘‘යථා අගාරං සුච්ඡන්නං, වුඩ්ඪී න සමතිවිජ්ඣති;

එවං සුභාවිතං චිත්තං, රාගො න සමතිවිජ්ඣතී’’ති.

“Ví như mưa không thấm vào ngôi nhà khéo lợp, cũng vậy, tham ái không thấm vào tâm khéo tu tập.”

… රාධො ථෙරො….

… Trưởng lão Rādha …

8. සුරාධත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Surādha

135.

135.

‘‘ඛීණා [Pg.249] හි මය්හං ජාති, වුසිතං ජිනසාසනං;

පහීනො ජාලසඞ්ඛාතො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Sanh của ta đã tận, giáo pháp của bậc Chiến Thắng đã được sống; thứ được gọi là mạng lưới đã được đoạn trừ, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ bật gốc.”

136.

136.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො’’ති.

“Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ gia đình đến không gia đình; mục đích ấy của tôi đã được chứng đạt, là sự đoạn tận tất cả các kiết sử.”

… සුරාධො ථෙරො….

… Trưởng lão Surādha …

9. ගොතමත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Gotama

137.

137.

‘‘සුඛං සුපන්ති මුනයො, යෙ ඉත්ථීසු න බජ්ඣරෙ;

සදා වෙ රක්ඛිතබ්බාසු, යාසු සච්චං සුදුල්ලභං.

“Các bậc ẩn sĩ ngủ một cách an lạc, là những vị không bị trói buộc bởi phụ nữ. Ở nơi những người phụ nữ luôn phải được canh giữ, lời chân thật quả thật rất khó tìm.”

138.

138.

‘‘වධං චරිම්හ තෙ කාම, අනණා දානි තෙ මයං;

ගච්ඡාම දානි නිබ්බානං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචතී’’ති.

“Hỡi dục, chúng ta đã thực hành sự giết hại ngươi, bây giờ chúng ta không còn nợ nần ngươi; bây giờ chúng ta đi đến Niết-bàn, là nơi đi đến đó không còn sầu muộn.”

… ගොතමො ථෙරො….

… Trưởng lão Gotama …

10. වසභත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Vasabha

139.

139.

‘‘පුබ්බෙ හනති අත්තානං, පච්ඡා හනති සො පරෙ;

සුහතං හන්ති අත්තානං, වීතංසෙනෙව පක්ඛිමා.

“Trước tiên, hắn giết chính mình, sau đó hắn giết người khác; hắn giết chính mình một cách triệt để, giống như chim mồi (giết) bầy chim.”

140.

140.

‘‘න බ්‍රාහ්මණො බහිවණ්ණො, අන්තො වණ්ණො හි බ්‍රාහ්මණො;

යස්මිං පාපානි කම්මානි, ස වෙ කණ්හො සුජම්පතී’’ති.

“Không phải vẻ bề ngoài làm nên Bà-la-môn, vẻ bên trong mới là Bà-la-môn; ở nơi người nào có các nghiệp ác, người ấy quả thật là kẻ đen tối, hỡi Sujampati.”

… වසභො ථෙරො….

… Trưởng lão Vasabha …

වග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ nhất đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy –

උත්තරො චෙව පිණ්ඩොලො, වල්ලියො තීරියො ඉසි;

අජිනො ච මෙළජිනො, රාධො සුරාධො ගොතමො;

වසභෙන ඉමෙ හොන්ති, දස ථෙරා මහිද්ධිකාති.

Uttara và Piṇḍola, Valliya, Tīriya vị ẩn sĩ; Ajina và Meḷajina, Rādha, Surādha, Gotama; cùng với Vasabha, đây là mười vị Trưởng lão có đại thần lực.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. මහාචුන්දත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Mahācunda

141.

141.

‘‘සුස්සූසා [Pg.250] සුතවද්ධනී, සුතං පඤ්ඤාය වද්ධනං;

පඤ්ඤාය අත්ථං ජානාති, ඤාතො අත්ථො සුඛාවහො.

“Sự lắng nghe làm tăng trưởng sở văn, sở văn là sự tăng trưởng của trí tuệ; nhờ trí tuệ, người ta biết được ý nghĩa, ý nghĩa đã được biết mang lại an lạc.”

142.

142.

‘‘සෙවෙථ පන්තානි සෙනාසනානි, චරෙය්‍ය සංයොජනවිප්පමොක්ඛං;

සචෙ රතිං නාධිගච්ඡෙය්‍ය තත්ථ, සඞ්ඝෙ වසෙ රක්ඛිතත්තො සතිමා’’ති.

“Nên lui tới các trú xứ vắng lặng, nên thực hành sự giải thoát khỏi các kiết sử; nếu không tìm thấy sự hoan hỷ ở nơi đó, hãy sống trong Tăng chúng, với tự thân được hộ trì, có chánh niệm.”

… මහාචුන්දො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahācunda …

2. ජොතිදාසත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Jotidāsa

143.

143.

‘‘යෙ ඛො තෙ වෙඨමිස්සෙන, නානත්තෙන ච කම්මුනා;

මනුස්සෙ උපරුන්ධන්ති, ඵරුසූපක්කමා ජනා;

තෙපි තත්ථෙව කීරන්ති, න හි කම්මං පනස්සති.

“Những người nào có sự cố gắng tàn bạo, họ làm hại con người bằng cách trói buộc và bằng các hành động khác nhau; chính họ cũng phải gánh chịu ngay tại đó, vì nghiệp không bị mất đi.”

144.

144.

‘‘යං කරොති නරො කම්මං, කල්‍යාණං යදි පාපකං;

තස්ස තස්සෙව දායාදො, යං යං කම්මං පකුබ්බතී’’ති.

“Người nào làm nghiệp nào, dù là thiện hay ác; người ấy là người thừa tự của chính nghiệp ấy, bất cứ nghiệp nào người ấy tạo tác.”

… ජොතිදාසො ථෙරො….

… Trưởng lão Jotidāsa …

3. හෙරඤ්ඤකානිත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Heraññakāni

145.

145.

‘‘අච්චයන්ති අහොරත්තා, ජීවිතං උපරුජ්ඣති;

ආයු ඛීයති මච්චානං, කුන්නදීනංව ඔදකං.

“Ngày và đêm trôi qua, mạng sống bị chấm dứt; tuổi thọ của chúng sanh bị hao mòn, giống như nước của các con sông nhỏ.”

146.

146.

‘‘අථ පාපානි කම්මානි, කරං බාලො න බුජ්ඣති;

පච්ඡාස්ස කටුකං හොති, විපාකො හිස්ස පාපකො’’ති.

“Vậy mà kẻ ngu, trong khi làm các nghiệp ác, không hiểu; sau đó, nó trở nên cay đắng đối với kẻ ấy, vì quả của nó là xấu ác.”

… හෙරඤ්ඤකානිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Heraññakāni …

4. සොමමිත්තත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Somamitta

147.

147.

‘‘පරිත්තං දාරුමාරුය්හ, යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ;

එවං කුසීතමාගම්ම, සාධුජීවීපි සීදති;

තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්‍ය, කුසීතං හීනවීරියං.

“Giống như người leo lên một khúc gỗ nhỏ bị chìm trong đại dương; cũng vậy, do nương tựa vào người lười biếng, ngay cả người có đời sống tốt đẹp cũng bị chìm; do đó, nên tránh xa người ấy, kẻ lười biếng, thiếu tinh tấn.”

148.

148.

‘‘පවිවිත්තෙහි [Pg.251] අරියෙහි, පහිතත්තෙහි ඣායිභි;

නිච්චං ආරද්ධවීරියෙහි, පණ්ඩිතෙහි සහාවසෙ’’ති.

Nên chung sống cùng với các bậc Thánh hiền, những vị sống viễn ly, có tâm hướng đến Niết-bàn, thường thiền quán, luôn tinh tấn nỗ lực.

… සොමමිත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Somamitta….

5. සබ්බමිත්තත්ථෙරගාථා

5. Kệ ngôn của Trưởng lão Sabbamitta

149.

149.

‘‘ජනො ජනම්හි සම්බද්ධො, ජනමෙවස්සිතො ජනො;

ජනො ජනෙන හෙඨීයති, හෙඨෙති ච ජනො ජනං.

Người đời ràng buộc với người đời, người đời nương tựa chính người đời; người đời bị người đời bức hại, và người đời cũng bức hại người đời.

150.

150.

‘‘කො හි තස්ස ජනෙනත්ථො, ජනෙන ජනිතෙන වා;

ජනං ඔහාය ගච්ඡං තං, හෙඨයිත්වා බහුං ජන’’න්ති.

Nào có lợi ích gì cho người ấy, bởi người khác hay bởi người được sinh ra? Ta sẽ từ bỏ chúng sanh mà ra đi, (từ bỏ) thứ đã bức hại bao người.

… සබ්බමිත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Sabbamitta….

6. මහාකාළත්ථෙරගාථා

6. Kệ ngôn của Trưởng lão Mahākāḷa

151.

151.

‘‘කාළී ඉත්ථී බ්‍රහතී ධඞ්කරූපා, සත්ථිඤ්ච භෙත්වා අපරඤ්ච සත්ථිං;

බාහඤ්ච භෙත්වා අපරඤ්ච බාහං, සීසඤ්ච භෙත්වා දධිථාලකංව;

එසා නිසින්නා අභිසන්දහිත්වා.

Người nữ Kāḷī, to lớn, hình dạng như quạ, sau khi bẻ gãy một đùi rồi lại bẻ đùi kia; sau khi bẻ gãy một tay rồi lại bẻ tay kia, sau khi đập vỡ đầu như cái hũ sữa chua; người ấy ngồi đó, sau khi đã sắp xếp lại (các bộ phận).

152.

152.

‘‘යො වෙ අවිද්වා උපධිං කරොති, පුනප්පුනං දුක්ඛමුපෙති මන්දො;

තස්මා පජානං උපධිං න කයිරා, මාහං පුන භින්නසිරො සයිස්ස’’න්ති.

Người nào không hiểu biết mà tạo ra chấp thủ, kẻ ngu si ấy lại đi vào đau khổ. Vì vậy, người có trí tuệ không nên tạo ra chấp thủ, mong rằng ta sẽ không phải nằm xuống với cái đầu bị vỡ một lần nữa.

… මහාකාළො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahākāḷa….

7. තිස්සත්ථෙරගාථා

7. Kệ ngôn của Trưởng lão Tissa

153.

153.

‘‘බහූ සපත්තෙ ලභති, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

ලාභී අන්නස්ස පානස්ස, වත්ථස්ස සයනස්ස ච.

Vị Sa-môn cạo đầu, khoác y tăng-già-lê, nếu được lợi lộc về thức ăn, thức uống, y phục và chỗ ở, sẽ có được nhiều kẻ thù.

154.

154.

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, සක්කාරෙසු මහබ්භයං;

අප්පලාභො අනවස්සුතො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

Biết được sự nguy hại này, sự nguy hiểm lớn lao trong việc được cung kính, vị Tỳ-khưu nên du hành với ít lợi lộc, không bị tham ái thấm đẫm, và có chánh niệm.

… තිස්සො ථෙරො….

… Trưởng lão Tissa….

8. කිමිලත්ථෙරගාථා

8. Kệ ngôn của Trưởng lão Kimila

155.

155.

‘‘පාචීනවංසදායම්හි[Pg.252], සක්‍යපුත්තා සහායකා;

පහායානප්පකෙ භොගෙ, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා.

Tại khu rừng Pācīnavaṃsa, các vị Thích tử, những người bạn đồng hành, đã từ bỏ tài sản không ít, hoan hỷ với vật thực khất thực được bằng bát.

156.

156.

‘‘ආරද්ධවීරියා පහිතත්තා, නිච්චං දළ්හපරක්කමා;

රමන්ති ධම්මරතියා, හිත්වාන ලොකියං රති’’න්ති.

Tinh tấn, có tâm hướng đến (Niết-bàn), luôn nỗ lực kiên cố, từ bỏ niềm vui thế gian, họ hoan hỷ trong niềm vui của Pháp.

… කිමිලො ථෙරො….

… Trưởng lão Kimila….

9. නන්දත්ථෙරගාථා

9. Kệ ngôn của Trưởng lão Nanda

157.

157.

‘‘අයොනිසො මනසිකාරා, මණ්ඩනං අනුයුඤ්ජිසං;

උද්ධතො චපලො චාසිං, කාමරාගෙන අට්ටිතො.

Do tác ý không như lý, ta đã chuyên tâm vào việc trang điểm; ta đã trạo cử, dao động, và bị dục ái áp bức.

158.

158.

‘‘උපායකුසලෙනාහං, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;

යොනිසො පටිපජ්ජිත්වා, භවෙ චිත්තං උදබ්බහි’’න්ති.

Nhờ Đức Phật, bậc khéo léo trong phương tiện, quyến thuộc của mặt trời, ta đã thực hành như lý và đã nhấc tâm mình ra khỏi vũng lầy của hữu.

… නන්දො ථෙරො….

… Trưởng lão Nanda….

10. සිරිමත්ථෙරගාථා

10. Kệ ngôn của Trưởng lão Sirima

159.

159.

‘‘පරෙ ච නං පසංසන්ති, අත්තා චෙ අසමාහිතො;

මොඝං පරෙ පසංසන්ති, අත්තා හි අසමාහිතො.

Nếu người khác tán thán vị ấy, nhưng tự thân vị ấy không có định; thì người khác đã tán thán một cách vô ích, vì tự thân vị ấy không có định.

160.

160.

‘‘පරෙ ච නං ගරහන්ති, අත්තා චෙ සුසමාහිතො;

මොඝං පරෙ ගරහන්ති, අත්තා හි සුසමාහිතො’’ති.

Nếu người khác chê bai vị ấy, nhưng tự thân vị ấy có định tốt; thì người khác đã chê bai một cách vô ích, vì tự thân vị ấy có định tốt.

… සිරිමා ථෙරො….

… Trưởng lão Sirima….

වග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ hai kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

චුන්දො ච ජොතිදාසො ච, ථෙරො හෙරඤ්ඤකානි ච;

සොමමිත්තො සබ්බමිත්තො, කාලො තිස්සො ච කිමිලො ;

නන්දො ච සිරිමා චෙව, දස ථෙරා මහිද්ධිකාති.

Cunda và Jotidāsa, Trưởng lão Heraññakāni, Somamitta, Sabbamitta, Kāḷa, Tissa và Kimila, Nanda và Sirima, mười vị Trưởng lão có thần thông lớn.

3. තතියවග්ගො

3. Phẩm thứ ba

1. උත්තරත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Uttara

161.

161.

‘‘ඛන්ධා [Pg.253] මයා පරිඤ්ඤාතා, තණ්හා මෙ සුසමූහතා;

භාවිතා මම බොජ්ඣඞ්ගා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො.

“Các uẩn đã được ta liễu tri, ái dục đã được ta nhổ sạch; Các giác chi đã được ta tu tập, sự đoạn tận các lậu hoặc đã được ta chứng đạt.”

162.

162.

‘‘සොහං ඛන්ධෙ පරිඤ්ඤාය, අබ්බහිත්වාන ජාලිනිං;

භාවයිත්වාන බොජ්ඣඞ්ගෙ, නිබ්බායිස්සං අනාසවො’’ති.

“Ta đây, sau khi liễu tri các uẩn, đã nhổ lên (ái dục) như lưới; Sau khi đã tu tập các giác chi, là người vô lậu, ta sẽ tịch tịnh Niết-bàn.”

… උත්තරො ථෙරො….

… Trưởng lão Uttara …

2. භද්දජිත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Bhaddaji

163.

163.

‘‘පනාදො නාම සො රාජා, යස්ස යූපො සුවණ්ණයො;

තිරියං සොළසුබ්බෙධො, උබ්භමාහු සහස්සධා.

“Vị vua ấy tên là Panāda, có cây cột trụ bằng vàng; Bề ngang mười sáu usabha, người ta nói chiều cao là một ngàn (usabha).”

164.

164.

‘‘සහස්සකණ්ඩො සතගෙණ්ඩු, ධජාලු හරිතාමයො;

අනච්චුං තත්ථ ගන්ධබ්බා, ඡසහස්සානි සත්තධා’’ති.

“Có một ngàn tầng, trăm chóp đỉnh, cờ phướn tung bay, làm bằng vàng ròng; Ở đó, sáu ngàn nhạc công đã múa hát ở bảy nơi.”

… භද්දජිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Bhaddaji …

3. සොභිතත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Sobhita

165.

165.

‘‘සතිමා පඤ්ඤවා භික්ඛු, ආරද්ධබලවීරියො;

පඤ්ච කප්පසතානාහං, එකරත්තිං අනුස්සරිං.

“Là vị Tỳ-khưu có chánh niệm, có trí tuệ, có năng lực và tinh tấn đã được khởi lên; Ta đã nhớ lại năm trăm kiếp như trong một đêm.”

166.

166.

‘‘චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ, සත්ත අට්ඨ ච භාවයං;

පඤ්ච කප්පසතානාහං, එකරත්තිං අනුස්සරි’’න්ති.

“Do tu tập bốn niệm xứ, bảy (giác chi) và tám (chánh đạo); Ta đã nhớ lại năm trăm kiếp như trong một đêm.”

… සොභිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Sobhita …

4. වල්ලියත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Valliya

167.

167.

‘‘යං කිච්චං දළ්හවීරියෙන, යං කිච්චං බොද්ධුමිච්ඡතා;

කරිස්සං නාවරජ්ඣිස්සං, පස්ස වීරියං පරක්කම.

“Việc gì cần làm với tinh tấn kiên cố, việc gì cần làm bởi người muốn giác ngộ; Con sẽ làm, sẽ không sai sót, xin hãy xem sự tinh tấn, sự nỗ lực (của con).”

168.

168.

‘‘ත්වඤ්ච මෙ මග්ගමක්ඛාහි, අඤ්ජසං අමතොගධං;

අහං මොනෙන මොනිස්සං, ගඞ්ගාසොතොව සාගර’’න්ති.

“Và xin Ngài hãy chỉ dạy cho con con đường, con đường thẳng dẫn đến bất tử; Con sẽ đạt đến sự tịch tịnh bằng trí tuệ của bậc ẩn sĩ, như dòng sông Hằng (chảy vào) đại dương.”

… වල්ලියො ථෙරො….

… Trưởng lão Valliya …

5. වීතසොකත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Vītasoka

169.

169.

‘‘කෙසෙ [Pg.254] මෙ ඔලිඛිස්සන්ති, කප්පකො උපසඞ්කමි;

තතො ආදාසමාදාය, සරීරං පච්චවෙක්ඛිසං.

“Người thợ cạo đã đến gần để cắt tóc cho ta; Sau đó, ta lấy tấm gương và quán xét thân thể này.”

170.

170.

‘‘තුච්ඡො කායො අදිස්සිත්ථ, අන්ධකාරො තමො බ්‍යගා;

සබ්බෙ චොළා සමුච්ඡින්නා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Thân này được thấy là trống rỗng, bóng tối (vô minh) đã tan biến; Tất cả các phiền não đã được cắt đứt, bây giờ không còn tái sanh nữa.”

… වීතසොකො ථෙරො….

… Trưởng lão Vītasoka …

6. පුණ්ණමාසත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Puṇṇamāsa

171.

171.

‘‘පඤ්ච නීවරණෙ හිත්වා, යොගක්ඛෙමස්ස පත්තියා;

ධම්මාදාසං ගහෙත්වාන, ඤාණදස්සනමත්තනො.

“Sau khi từ bỏ năm triền cái, để chứng đạt sự an ổn khỏi các ách; Ta đã cầm lấy tấm gương pháp, là trí kiến của chính mình.”

172.

172.

‘‘පච්චවෙක්ඛිං ඉමං කායං, සබ්බං සන්තරබාහිරං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, තුච්ඡො කායො අදිස්සථා’’ති.

“Ta đã quán xét thân này, tất cả bên trong và bên ngoài; Cả bên trong lẫn bên ngoài, thân này được thấy là trống rỗng.”

… පුණ්ණමාසො ථෙරො….

… Trưởng lão Puṇṇamāsa …

7. නන්දකත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Nandaka

173.

173.

‘‘යථාපි භද්දො ආජඤ්ඤො, ඛලිත්වා පතිතිට්ඨති;

භිය්‍යො ලද්දාන සංවෙගං, අදීනො වහතෙ ධුරං.

“Ví như con ngựa thuần chủng tốt, sau khi vấp ngã lại đứng vững; Có được sự chấn động hơn nữa, không nản lòng mà mang lấy gánh nặng.”

174.

174.

‘‘එවං දස්සනසම්පන්නං, සම්මාසම්බුද්ධසාවකං;

ආජානීයං මං ධාරෙථ, පුත්තං බුද්ධස්ස ඔරස’’න්ති.

“Cũng vậy, hãy ghi nhận ta, người có đầy đủ tri kiến, là đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác; Hãy xem ta như con ngựa thuần chủng, là người con đích thực của Đức Phật.”

… නන්දකො ථෙරො….

… Trưởng lão Nandaka …

8. භරතත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Bharata

175.

175.

‘‘එහි නන්දක ගච්ඡාම, උපජ්ඣායස්ස සන්තිකං;

සීහනාදං නදිස්සාම, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සම්මුඛා.

“Này Nandaka, hãy đến đây, chúng ta hãy đi đến gần vị Thầy Bổn sư; Chúng ta sẽ rống lên tiếng rống sư tử, trước mặt bậc Tối Thắng là Đức Phật.”

176.

176.

‘‘යාය නො අනුකම්පාය, අම්හෙ පබ්බාජයී මුනි;

සො නො අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො’’ති.

“Do lòng bi mẫn nào đối với chúng con, bậc Mâu-ni đã cho chúng con xuất gia; mục đích ấy của chúng con, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được thành tựu.”

… භරතො ථෙරො….

… Trưởng lão Bharata …

9. භාරද්වාජත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Bhāradvāja

177.

177.

‘‘නදන්ති [Pg.255] එවං සප්පඤ්ඤා, සීහාව ගිරිගබ්භරෙ;

වීරා විජිතසඞ්ගාමා, ජෙත්වා මාරං සවාහනිං.

“Những bậc dũng mãnh, có trí tuệ, đã chiến thắng trận chiến, sau khi chinh phục Ma vương cùng với quân đội, đã rống lên như vậy, giống như những con sư tử trong hang núi.”

178.

178.

‘‘සත්ථා ච පරිචිණ්ණො මෙ, ධම්මො සඞ්ඝො ච පූජිතො;

අහඤ්ච විත්තො සුමනො, පුත්තං දිස්වා අනාසව’’න්ති.

“Bậc Đạo Sư đã được tôi hầu cận, Pháp và Tăng đã được cúng dường; và tôi, sau khi thấy người con trai không còn lậu hoặc, đã được hoan hỷ và vui mừng.”

… භාරද්වාජො ථෙරො….

… Trưởng lão Bhāradvāja …

10. කණ්හදින්නත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Kaṇhadinna

179.

179.

‘‘උපාසිතා සප්පුරිසා, සුතා ධම්මා අභිණ්හසො;

සුත්වාන පටිපජ්ජිස්සං, අඤ්ජසං අමතොගධං.

“Các bậc chân nhân đã được (tôi) hầu cận, các pháp đã được nghe thường xuyên; sau khi đã nghe, tôi sẽ thực hành con đường thẳng dẫn đến bất tử.”

180.

180.

‘‘භවරාගහතස්ස මෙ සතො, භවරාගො පුන මෙ න විජ්ජති;

න චාහු න ච මෙ භවිස්සති, න ච මෙ එතරහි විජ්ජතී’’ති.

“Đối với tôi, người đã từng bị ái hữu hành hạ, nay ái hữu không còn tồn tại nữa. Nó đã không có, nó sẽ không có nơi tôi, và ngay bây giờ nó cũng không tồn tại nơi tôi.”

… කණ්හදින්නො ථෙරො….

… Trưởng lão Kaṇhadinna …

වග්ගො තතියො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ ba đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

උත්තරො භද්දජිත්ථෙරො, සොභිතො වල්ලියො ඉසි;

වීතසොකො ච යො ථෙරො, පුණ්ණමාසො ච නන්දකො;

භරතො භාරද්වාජො ච, කණ්හදින්නො මහාමුනීති.

Trưởng lão Uttara, Bhaddaji, Sobhita, ẩn sĩ Valliya, Trưởng lão Vītasoka, Puṇṇamāsa, và Nandaka, Bharata, Bhāradvāja, và đại ẩn sĩ Kaṇhadinna.

4. චතුත්ථවග්ගො

4. Phẩm Thứ Tư

1. මිගසිරත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Migasira

181.

181.

‘‘යතො අහං පබ්බජිතො, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ;

විමුච්චමානො උග්ගච්ඡිං, කාමධාතුං උපච්චගං.

“Kể từ khi tôi xuất gia trong giáo pháp của bậc Chánh Đẳng Giác, trong khi được giải thoát, tôi đã đi lên và đã vượt qua cõi Dục.”

182.

182.

‘‘බ්‍රහ්මුනො පෙක්ඛමානස්ස, තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ;

අකුප්පා මෙ විමුත්තීති, සබ්බසංයොජනක්ඛයා’’ති.

“Trong khi bậc Phạm Thiên (Đức Phật) đang nhìn, từ đó tâm của tôi đã được giải thoát. Sự giải thoát của tôi là không lay chuyển, do sự đoạn tận tất cả các kiết sử.”

… මිගසිරො ථෙරො….

… Trưởng lão Migasira …

2. සිවකත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Sivaka

183.

183.

‘‘අනිච්චානි [Pg.256] ගහකානි, තත්ථ තත්ථ පුනප්පුනං;

ගහකාරං ගවෙසන්තො, දුක්ඛා ජාති පුනප්පුනං.

“Những ngôi nhà (thân) ở nơi này nơi kia, lặp đi lặp lại, là vô thường. Trong khi tìm kiếm người thợ xây nhà, sự sinh lặp đi lặp lại là khổ.”

184.

184.

‘‘ගහකාරක දිට්ඨොසි, පුන ගෙහං න කාහසි;

සබ්බා තෙ ඵාසුකා භග්ගා, ථූණිකා ච විදාලිතා ;

විමරියාදිකතං චිත්තං, ඉධෙව විධමිස්සතී’’ති.

“Hỡi người thợ xây nhà, ngươi đã bị thấy, ngươi sẽ không làm nhà nữa. Tất cả các sườn nhà của ngươi đã bị bẻ gãy, cây đòn nóc cũng đã bị phá hủy. Tâm đã vượt qua giới hạn, ngay tại đây sẽ được dập tắt.”

… සිවකො ථෙරො….

… Trưởng lão Sivaka …

3. උපවාණත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Upavāṇa

185.

185.

‘‘අරහං සුගතො ලොකෙ, වාතෙහාබාධිතො මුනි;

සචෙ උණ්හොදකං අත්ථි, මුනිනො දෙහි බ්‍රාහ්මණ.

“Bậc A-la-hán, bậc Thiện Thệ ở trên đời, bậc Mâu-ni đang bị bệnh do gió. Hỡi người Bà-la-môn, nếu có nước nóng, xin hãy dâng lên cho bậc Mâu-ni.”

186.

186.

‘‘පූජිතො පූජනෙය්‍යානං, සක්කරෙය්‍යාන සක්කතො;

අපචිතොපචෙය්‍යානං, තස්ස ඉච්ඡාමි හාතවෙ’’ති.

“Vị được cúng dường bởi những người đáng được cúng dường, được tôn kính bởi những người đáng được tôn kính, được kính trọng bởi những người đáng được kính trọng, tôi muốn mang (nước nóng) đến cho vị ấy.”

… උපවාණො ථෙරො….

… Trưởng lão Upavāṇa …

4. ඉසිදින්නත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Isidinna

187.

187.

‘‘දිට්ඨා මයා ධම්මධරා උපාසකා, කාමා අනිච්චා ඉති භාසමානා;

සාරත්තරත්තා මණිකුණ්ඩලෙසු, පුත්තෙසු දාරෙසු ච තෙ අපෙක්ඛා.

“Tôi đã thấy những người cận sự nam trì pháp, nói rằng: ‘Các dục là vô thường’; (nhưng) họ lại rất tham đắm, quyến luyến ngọc và hoa tai, con cái và vợ.”

188.

188.

‘‘අද්ධා න ජානන්ති යතොධ ධම්මං, කාමා අනිච්චා ඉති චාපි ආහු;

රාගඤ්ච තෙසං න බලත්ථි ඡෙත්තුං, තස්මා සිතා පුත්තදාරං ධනඤ්චා’’ති.

“Chắc chắn họ không biết pháp ở đây, dù họ cũng nói rằng: ‘Các dục là vô thường’. Họ không có sức mạnh để cắt đứt tham ái, vì vậy họ bị trói buộc vào con cái, vợ và của cải.”

… ඉසිදින්නො ථෙරො….

… Trưởng lão Isidinna …

5. සම්බුලකච්චානත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Sambulakaccāna

189.

189.

‘‘දෙවො [Pg.257] ච වස්සති දෙවො ච ගළගළායති,එකකො චාහං භෙරවෙ බිලෙ විහරාමි;

තස්ස මය්හං එකකස්ස භෙරවෙ බිලෙ විහරතො,නත්ථි භයං වා ඡම්භිතත්තං වා ලොමහංසො වා.

Trời vừa mưa, trời vừa sấm sét, Ta một mình trú trong hang động đáng sợ; Đối với ta, người đang trú một mình trong hang động đáng sợ, Không có sợ hãi, hay run rẩy, hay dựng tóc gáy.

190.

190.

‘‘ධම්මතා මමසා යස්ස මෙ, එකකස්ස භෙරවෙ බිලෙ;

විහරතො නත්ථි භයං වා, ඡම්භිතත්තං වා ලොමහංසො වා’’ති.

Đó là pháp tánh của ta, đối với ta, người đang trú một mình trong hang động đáng sợ; Không có sợ hãi, hay run rẩy, hay dựng tóc gáy.

… සම්බුලකච්චානො ථෙරො….

… Trưởng lão Sambulakaccāna …

6. නිතකත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Nitaka

191.

191.

‘‘කස්ස සෙලූපමං චිත්තං, ඨිතං නානුපකම්පති;

විරත්තං රජනීයෙසු, කුප්පනීයෙ න කුප්පති;

යස්සෙවං භාවිතං චිත්තං, කුතො තං දුක්ඛමෙස්සති.

Tâm của ai vững trú như tảng đá, không hề lay động; Ly tham trong các pháp đáng tham ái, không sân hận trong các việc đáng sân hận; Tâm của người nào được tu tập như vậy, khổ đau từ đâu có thể đến với người ấy?

192.

192.

‘‘මම සෙලූපමං චිත්තං, ඨිතං නානුපකම්පති;

විරත්තං රජනීයෙසු, කුප්පනීයෙ න කුප්පති;

මමෙවං භාවිතං චිත්තං, කුතො මං දුක්ඛමෙස්සතී’’ති.

Tâm của ta vững trú như tảng đá, không hề lay động; Ly tham trong các pháp đáng tham ái, không sân hận trong các việc đáng sân hận; Tâm của ta được tu tập như vậy, khổ đau từ đâu có thể đến với ta?

… නිතකො ථෙරො….

… Trưởng lão Nitaka …

7. සොණපොටිරියත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Soṇapoṭiriya

193.

193.

‘‘න තාව සුපිතුං හොති, රත්ති නක්ඛත්තමාලිනී;

පටිජග්ගිතුමෙවෙසා, රත්ති හොති විජානතා.

Chưa phải là lúc để ngủ, trong đêm nay với vòng hoa các vì sao; Đối với người có trí, đêm nay chính là để tỉnh thức.

194.

194.

‘‘හත්ථික්ඛන්ධාවපතිතං, කුඤ්ජරො චෙ අනුක්කමෙ;

සඞ්ගාමෙ මෙ මතං සෙය්‍යො, යඤ්චෙ ජීවෙ පරාජිතො’’ති.

Bị rơi từ lưng voi, nếu con voi giẫm lên; Chết trong trận chiến đối với ta còn tốt hơn, hơn là sống mà bị đánh bại.

… සොණො පොටිරියො ථෙරො ….

… Trưởng lão Soṇa Poṭiriya …

8. නිසභත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Nisabha

195.

195.

‘‘පඤ්ච [Pg.258] කාමගුණෙ හිත්වා, පියරූපෙ මනොරමෙ;

සද්ධාය ඝරා නික්ඛම්ම, දුක්ඛස්සන්තකරො භවෙ.

Từ bỏ năm dục công đức, có hình tướng đáng yêu, làm vui lòng; Với đức tin, xuất gia từ bỏ gia đình, người ấy có thể chấm dứt khổ đau.

196.

196.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, සම්පජානො පතිස්සතො’’ති.

Ta không hoan hỷ cái chết, ta không hoan hỷ sự sống; Ta chờ đợi thời điểm, với tỉnh giác và chánh niệm.

… නිසභො ථෙරො….

… Trưởng lão Nisabha …

9. උසභත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Usabha

197.

197.

‘‘අම්බපල්ලවසඞ්කාසං, අංසෙ කත්වාන චීවරං;

නිසින්නො හත්ථිගීවායං, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසිං.

Mặc y có màu như lá xoài non trên vai; Ngồi trên cổ voi, ta vào làng để khất thực.

198.

198.

‘‘හත්ථික්ඛන්ධතො ඔරුය්හ, සංවෙගං අලභිං තදා;

සොහං දිත්තො තදා සන්තො, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

Xuống khỏi lưng voi, lúc đó ta có được sự chấn động tâm; Ta, người kiêu mạn lúc đó, nay đã bình lặng, đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.

… උසභො ථෙරො….

… Trưởng lão Usabha …

10. කප්පටකුරත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Kappaṭakura

199.

199.

‘‘අයමිති කප්පටො කප්පටකුරො, අච්ඡාය අතිභරිතාය ;

අමතඝටිකායං ධම්මකටමත්තො, කතපදං ඣානානි ඔචෙතුං.

Hỡi Kappaṭakura, người như tấm giẻ rách, trong khi bình nước bất tử trong suốt và đầy tràn đang hiện hữu, tâm ngươi lại xa rời giáo pháp, chống lại con đường đã được chỉ dạy để tu tập các thiền định.

200.

200.

‘‘මා ඛො ත්වං කප්පට පචාලෙසි, මා ත්වං උපකණ්ණම්හි තාළෙස්සං;

න හි ත්වං කප්පට මත්තමඤ්ඤාසි, සඞ්ඝමජ්ඣම්හි පචලායමානොති.

Này Kappaṭa, ngươi đừng ngủ gật, ta sẽ không còn quở trách bên tai ngươi nữa; Này Kappaṭa, ngươi không biết chừng mực, khi ngủ gật giữa Tăng chúng.

… කප්පටකුරො ථෙරො….

… Trưởng lão Kappaṭakura …

වග්ගො චතුත්ථො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ tư đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược –

මිගසිරො [Pg.259] සිවකො ච, උපවානො ච පණ්ඩිතො;

ඉසිදින්නො ච කච්චානො, නිතකො ච මහාවසී;

පොටිරියපුත්තො නිසභො, උසභො කප්පටකුරොති.

Migasira và Sivaka, và Upavāna bậc trí; Isidinna và Kaccāna, Nitaka người đại năng; Con trai của Poṭiri, Nisabha, Usabha, và Kappaṭakura.

5. පඤ්චමවග්ගො

5. Phẩm thứ năm

1. කුමාරකස්සපත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Kumārakassapa

201.

201.

‘‘අහො බුද්ධා අහො ධම්මා, අහො නො සත්ථු සම්පදා;

යත්ථ එතාදිසං ධම්මං, සාවකො සච්ඡිකාහි’’ති.

Kỳ diệu thay, các vị Phật! Kỳ diệu thay, các Pháp! Kỳ diệu thay, sự toàn hảo của Bậc Đạo Sư chúng ta; Nơi Ngài, một vị đệ tử có thể chứng ngộ được Pháp cao diệu như vậy.

202.

202.

‘‘අසඞ්ඛෙය්‍යෙසු කප්පෙසු, සක්කායාධිගතා අහූ;

තෙසමයං පච්ඡිමකො, චරිමොයං සමුස්සයො;

ජාතිමරණසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Trong vô số kiếp, thân kiến đã được thủ đắc; Trong số ấy, đây là kiếp cuối cùng, đây là thân thể sau rốt; Vòng luân hồi sanh tử, nay không còn tái sanh nữa.”

… කුමාරකස්සපො ථෙරො….

… Trưởng lão Kumārakassapa …

2. ධම්මපාලත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Dhammapāla

203.

203.

‘‘යො හවෙ දහරො භික්ඛු, යුඤ්ජති බුද්ධසාසනෙ;

ජාගරො ස හි සුත්තෙසු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං.

“Vị Tỳ khưu trẻ tuổi nào, nỗ lực trong giáo pháp của Đức Phật; Vị ấy là người tỉnh thức, giữa những người còn đang ngủ mê; Đời sống của vị ấy, không phải là vô ích.

204.

204.

‘‘තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං;

අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධාන සාසන’’න්ති.

“Vì vậy, người có trí tuệ, hãy nỗ lực thực hành; Tín, giới, sự tịnh tín, và thấy được Chánh pháp; Luôn tưởng nhớ đến giáo pháp của chư Phật.”

… ධම්මපාලො ථෙරො….

… Trưởng lão Dhammapāla …

3. බ්‍රහ්මාලිත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Brahmāli

205.

205.

‘‘කස්සින්ද්‍රියානි සමථඞ්ගතානි, අස්සා යථා සාරථිනා සුදන්තා;

පහීනමානස්ස අනාසවස්ස, දෙවාපි කස්ස පිහයන්ති තාදිනො’’ති.

“Các căn của vị nào đã được an tịnh, như ngựa hay được người đánh xe khéo điều phục; Vị nào đã đoạn trừ ngã mạn, không còn lậu hoặc, là bậc như vậy, chư Thiên cũng ái mộ vị ấy?”

206.

206.

‘‘මය්හින්ද්‍රියානි [Pg.260] සමථඞ්ගතානි, අස්සා යථා සාරථිනා සුදන්තා;

පහීනමානස්ස අනාසවස්ස, දෙවාපි මය්හං පිහයන්ති තාදිනො’’ති.

“Các căn của tôi đã được an tịnh, như ngựa hay được người đánh xe khéo điều phục; Tôi đã đoạn trừ ngã mạn, không còn lậu hoặc, là bậc như vậy, chư Thiên cũng ái mộ tôi.”

… බ්‍රහ්මාලි ථෙරො….

… Trưởng lão Brahmāli …

4. මොඝරාජත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Mogharāja

207.

207.

‘‘ඡවිපාපක චිත්තභද්දක, මොඝරාජ සතතං සමාහිතො;

හෙමන්තිකසීතකාලරත්තියො, භික්ඛු ත්වංසි කථං කරිස්සසි’’.

“Này Mogharāja, da xấu nhưng tâm tốt, ngài luôn luôn định tĩnh; Vào những đêm lạnh giá của mùa đông, này Tỳ khưu, ngài sẽ làm thế nào?”

208.

208.

‘‘සම්පන්නසස්සා මගධා, කෙවලා ඉති මෙ සුතං;

පලාලච්ඡන්නකො සෙය්‍යං, යථඤ්ඤෙ සුඛජීවිනො’’ති.

“Con đã nghe rằng, toàn cõi Ma-kiệt-đà đều có lúa thóc sung mãn; Con sẽ nằm ngủ với rơm rạ che thân, cũng như những vị khác sống an lạc.”

… මොඝරාජා ථෙරො….

… Trưởng lão Mogharāja …

5. විසාඛපඤ්චාලපුත්තත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Visākha Pañcālaputta

209.

209.

‘‘න උක්ඛිපෙ නො ච පරික්ඛිපෙ පරෙ, ඔක්ඛිපෙ පාරගතං න එරයෙ;

න චත්තවණ්ණං පරිසාසු බ්‍යාහරෙ, අනුද්ධතො සම්මිතභාණි සුබ්බතො.

“Không nên tự tán dương, cũng không nên hủy báng người khác, không nên xúc phạm bậc đã đến bờ kia; Không nên khoe khoang đức hạnh của mình giữa các hội chúng, không dao động, nói năng có chừng mực, có giới hạnh tốt đẹp.

210.

210.

‘‘සුසුඛුමනිපුණත්ථදස්සිනා, මතිකුසලෙන නිවාතවුත්තිනා;

සංසෙවිතවුද්ධසීලිනා, නිබ්බානං න හි තෙන දුල්ලභ’’න්ති.

“Với người thấy được ý nghĩa rất vi tế và thâm sâu, người khéo léo về trí tuệ, có hạnh khiêm cung; Người đã trau dồi giới hạnh của bậc trưởng thượng, đối với người ấy, Niết Bàn không khó đạt được.”

… විසාඛො පඤ්චාලපුත්තො ථෙරො ….

… Trưởng lão Visākha Pañcālaputta …

6. චූළකත්ථෙරගාථා

6. Kệ của Trưởng lão Cūḷaka

211.

211.

‘‘නදන්ති මොරා සුසිඛා සුපෙඛුණා, සුනීලගීවා සුමුඛා සුගජ්ජිනො;

සුසද්දලා චාපි මහාමහී අයං, සුබ්‍යාපිතම්බු සුවලාහකං නභං.

“Những con công đang hót, mào đẹp, lông cánh đẹp, cổ xanh đẹp, mặt đẹp, tiếng kêu hay; Trái đất bao la này cũng có cỏ xanh tươi tốt, nước thấm nhuần, và bầu trời có mây đẹp.

212.

212.

‘‘සුකල්ලරූපො [Pg.261] සුමනස්ස ඣායතං, සුනික්කමො සාධු සුබුද්ධසාසනෙ;

සුසුක්කසුක්කං නිපුණං සුදුද්දසං, ඵුසාහි තං උත්තමමච්චුතං පද’’න්ති.

“Thật thích hợp cho người có tâm hoan hỷ để thiền định, sự nỗ lực trong giáo pháp của Đức Phật thật là tốt đẹp; Hãy chứng ngộ trạng thái tối thượng, bất biến ấy, trạng thái hoàn toàn thanh tịnh, vi tế, rất khó thấy.”

… චූළකො ථෙරො….

… Trưởng lão Cūḷaka …

7. අනූපමත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Anūpama

213.

213.

‘‘නන්දමානාගතං චිත්තං, සූලමාරොපමානකං;

තෙන තෙනෙව වජසි, යෙන සූලං කලිඞ්ගරං.

“Tâm hoan hỷ khởi lên, giống như bị đóng cọc; Ngươi đi đến chính nơi nào, có cọc nhọn và trấu cám (của dục vọng).

214.

214.

‘‘තාහං චිත්තකලිං බ්‍රූමි, තං බ්‍රූමි චිත්තදුබ්භකං;

සත්ථා තෙ දුල්ලභො ලද්ධො, මානත්ථෙ මං නියොජයී’’ති.

“Ta gọi ngươi là tâm xấu xa, ta gọi ngươi là tâm phản trắc; Bậc Đạo Sư khó gặp ngươi đã gặp được, chớ thúc giục ta vào việc vô ích.”

… අනූපමො ථෙරො….

… Trưởng lão Anūpama …

8. වජ්ජිතත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão Vajjita

215.

215.

‘‘සංසරං දීඝමද්ධානං, ගතීසු පරිවත්තිසං;

අපස්සං අරියසච්චානි, අන්ධභූතො පුථුජ්ජනො.

“Ta đã lang thang trong một thời gian dài, xoay vần trong các cõi; Không thấy được các Thánh đế, như một kẻ phàm phu mù lòa.

216.

216.

‘‘තස්ස මෙ අප්පමත්තස්ස, සංසාරා විනළීකතා;

සබ්බා ගතී සමුච්ඡින්නා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Đối với ta, người không dể duôi, các vòng luân hồi đã được nhổ sạch; Tất cả các cõi đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.”

… වජ්ජිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Vajjita …

9. සන්ධිතත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Sandhita

217.

217.

‘‘අස්සත්ථෙ හරිතොභාසෙ, සංවිරූළ්හම්හි පාදපෙ;

එකං බුද්ධගතං සඤ්ඤං, අලභිත්ථං පතිස්සතො.

Tại cây Bồ-đề, cây cối sum suê, có màu xanh biếc, với chánh niệm, tôi đã đạt được một tưởng duy nhất hướng về đức Phật.

218.

218.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං සඤ්ඤමලභිං තදා;

තස්සා සඤ්ඤාය වාහසා, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

Cách đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã có được tưởng ấy. Nhờ năng lực của tưởng ấy, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

… සන්ධිතො ථෙරො….

… Trưởng lão Sandhita …

වග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.

Phẩm thứ năm đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy –

කුමාරකස්සපො [Pg.262] ථෙරො, ධම්මපාලො ච බ්‍රහ්මාලි;

මොඝරාජා විසාඛො ච, චූළකො ච අනූපමො;

වජ්ජිතො සන්ධිතො ථෙරො, කිලෙසරජවාහනොති.

Trưởng lão Kumārakassapa, và Dhammapāla, Brahmāli, Mogharājā, và Visākha, và Cūḷaka, và Anūpama, Vajjita, Trưởng lão Sandhita, người đã gột sạch bụi bẩn phiền não.

දුකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Hai Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

ගාථාදුකනිපාතම්හි, නවුති චෙව අට්ඨ ච;

ථෙරා එකූනපඤ්ඤාසං, භාසිතා නයකොවිදාති.

Trong Phẩm Hai Kệ, có chín mươi tám câu kệ; đã được bốn mươi chín vị Trưởng lão, những bậc thiện xảo về phương pháp, tuyên thuyết.

3. තිකනිපාතො

3. Phẩm Ba Kệ

1. අඞ්ගණිකභාරද්වාජත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Aṅgaṇikabhāradvāja

219.

219.

‘‘අයොනි [Pg.263] සුද්ධිමන්වෙසං, අග්ගිං පරිචරිං වනෙ;

සුද්ධිමග්ගං අජානන්තො, අකාසිං අමරං තපං.

Tìm cầu sự thanh tịnh một cách không như lý, tôi đã thờ lửa trong rừng. Không biết con đường thanh tịnh, tôi đã thực hành khổ hạnh (tưởng là) bất tử.

220.

220.

‘‘තං සුඛෙන සුඛං ලද්ධං, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Hạnh phúc ấy đã được chứng đắc bằng hạnh phúc. Hãy xem tính chất tốt đẹp của Giáo pháp! Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

221.

221.

‘‘බ්‍රහ්මබන්ධු පුරෙ ආසිං, ඉදානි ඛොම්හි බ්‍රාහ්මණො;

තෙවිජ්ජො න්හාතකො චම්හි, සොත්තියො චම්හි වෙදගූ’’ති.

Trước kia, ta là người thân của Phạm thiên (Bà-la-môn), nay ta thật sự là bậc Bà-la-môn. Ta là người có tam minh, người đã tắm gội (phiền não), ta là người an lành, ta là người thông đạt Vệ-đà (thánh trí).

… අඞ්ගණිකභාරද්වාජො ථෙරො….

… Trưởng lão Aṅgaṇikabhāradvāja …

2. පච්චයත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Paccaya

222.

222.

‘‘පඤ්චාහාහං පබ්බජිතො, සෙඛො අප්පත්තමානසො,විහාරං මෙ පවිට්ඨස්ස, චෙතසො පණිධී අහු.

Tôi xuất gia được năm ngày, là bậc hữu học, tâm chưa chứng đắc. Khi tôi bước vào tịnh xá, một ước nguyện đã khởi lên trong tâm.

223.

223.

‘‘නාසිස්සං න පිවිස්සාමි, විහාරතො න නික්ඛමෙ;

නපි පස්සං නිපාතෙස්සං, තණ්හාසල්ලෙ අනූහතෙ.

Tôi sẽ không ăn, không uống, không ra khỏi tịnh xá, cũng sẽ không nằm nghiêng, khi mũi tên ái dục chưa được nhổ lên.

224.

224.

‘‘තස්ස මෙවං විහරතො, පස්ස වීරියපරක්කමං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

Hãy xem sự tinh tấn và nỗ lực của tôi, người sống như vậy! Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của đức Phật đã được thực hành.

… පච්චයො ථෙරො….

… Trưởng lão Paccaya …

3. බාකුලත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng lão Bākula

225.

225.

‘‘යො පුබ්බෙ කරණීයානි, පච්ඡා සො කාතුමිච්ඡති;

සුඛා සො ධංසතෙ ඨානා, පච්ඡා ච මනුතප්පති.

Người nào muốn làm sau những việc đáng lẽ phải làm trước, người ấy sẽ đánh mất cơ hội hạnh phúc, và sau đó sẽ hối hận.

226.

226.

‘‘යඤ්හි කයිරා තඤ්හි වදෙ, යං න කයිරා න තං වදෙ;

අකරොන්තං භාසමානං, පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.

Việc gì làm, hãy nói việc ấy; việc gì không làm, đừng nói việc ấy. Người nói mà không làm, bậc trí sẽ nhận biết.

227.

227.

‘‘සුසුඛං [Pg.264] වත නිබ්බානං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං;

අසොකං විරජං ඛෙමං, යත්ථ දුක්ඛං නිරුජ්ඣතී’’ති.

Ôi, thật hạnh phúc thay, Niết-bàn do bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng! Vô ưu, vô trần, an ổn, nơi mà mọi khổ đau đều chấm dứt.

… බාකුලො ථෙරො….

… Trưởng lão Bākula …

4. ධනියත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng lão Dhaniya

228.

228.

‘‘සුඛං චෙ ජීවිතුං ඉච්ඡෙ, සාමඤ්ඤස්මිං අපෙක්ඛවා;

සඞ්ඝිකං නාතිමඤ්ඤෙය්‍ය, චීවරං පානභොජනං.

Nếu muốn sống an lạc, có lòng trân trọng đời sống sa-môn, thì không nên xem thường y phục, thức uống, và vật thực của Tăng-già.

229.

229.

‘‘සුඛං චෙ ජීවිතුං ඉච්ඡෙ, සාමඤ්ඤස්මිං අපෙක්ඛවා;

අහි මූසිකසොබ්භංව, සෙවෙථ සයනාසනං.

Nếu muốn sống an lạc, có lòng trân trọng đời sống sa-môn, hãy sử dụng chỗ ở và giường nằm như con rắn (sử dụng) hang chuột.

230.

230.

‘‘සුඛං චෙ ජීවිතුං ඉච්ඡෙ, සාමඤ්ඤස්මිං අපෙක්ඛවා;

ඉතරීතරෙන තුස්සෙය්‍ය, එකධම්මඤ්ච භාවයෙ’’ති.

Nếu muốn sống an lạc, có lòng trân trọng đời sống sa-môn, hãy biết tri túc với bất cứ thứ gì (vật dụng) nhận được, và hãy tu tập một pháp duy nhất (sự không dể duôi).

… ධනියො ථෙරො….

... Trưởng lão Dhaniyo...

5. මාතඞ්ගපුත්තත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Mātaṅgaputta

231.

231.

‘‘අතිසීතං අතිඋණ්හං, අතිසායමිදං අහු;

ඉති විස්සට්ඨකම්මන්තෙ, ඛණා අච්චෙන්ති මාණවෙ.

“Trời quá lạnh, trời quá nóng, giờ này đã quá muộn”; do nghĩ như vậy, những chúng sanh đã từ bỏ công việc, các thời khắc tốt đẹp đã trôi qua.

232.

232.

‘‘යො ච සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච, තිණා භිය්‍යො න මඤ්ඤති;

කරං පුරිසකිච්චානි, සො සුඛා න විහායති.

Vị nào không xem xét nóng và lạnh còn hơn cả cọng cỏ, trong khi đang làm các công việc của bậc nam nhân, vị ấy không bị thối thất khỏi an lạc.

233.

233.

‘‘දබ්බං කුසං පොටකිලං, උසීරං මුඤ්ජපබ්බජං;

උරසා පනුදිස්සාමි, විවෙකමනුබ්‍රූහය’’න්ති.

Ta sẽ dùng ngực để gạt qua một bên các loại cỏ dabba, cỏ kusa, cỏ poṭakila, cỏ usīra, cỏ muñja, và cỏ pabbaja, trong khi đang làm tăng trưởng sự độc cư.”

… මාතඞ්ගපුත්තො ථෙරො….

... Trưởng lão Mātaṅgaputta...

6. ඛුජ්ජසොභිතත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Khujjasobhita

234.

234.

‘‘යෙ චිත්තකථී බහුස්සුතා, සමණා පාටලිපුත්තවාසිනො;

තෙසඤ්ඤතරොයමායුවා, ද්වාරෙ තිට්ඨති ඛුජ්ජසොභිතො.

“Trong số các vị Sa-môn là những người có tài ăn nói, có sự nghe nhiều, và là những người trú ở thành Pāṭaliputta, vị trưởng lão này, một trong số các vị ấy, tên là Khujjasobhita, đang đứng ở tại cửa.”

235.

235.

‘‘යෙ [Pg.265] චිත්තකථී බහුස්සුතා, සමණා පාටලිපුත්තවාසිනො;

තෙසඤ්ඤතරොයමායුවා, ද්වාරෙ තිට්ඨති මාලුතෙරිතො.

“Trong số các vị Sa-môn là những người có tài ăn nói, có sự nghe nhiều, và là những người trú ở thành Pāṭaliputta, vị trưởng lão này, một trong số các vị ấy, được gió đưa đến, đang đứng ở tại cửa.”

236.

236.

‘‘සුයුද්ධෙන සුයිට්ඨෙන, සඞ්ගාමවිජයෙන ච;

බ්‍රහ්මචරියානුචිණ්ණෙන, එවායං සුඛමෙධතී’’ති.

“Với sự chiến đấu giỏi, với sự cúng dường tốt đẹp, và với sự chiến thắng trong trận mạc, với sự thực hành đời sống phạm hạnh, như vậy vị này được tăng trưởng trong an lạc.”

… ඛුජ්ජසොභිතො ථෙරො….

... Trưởng lão Khujjasobhita...

7. වාරණත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Vāraṇa

237.

237.

‘‘යොධ කොචි මනුස්සෙසු, පරපාණානි හිංසති;

අස්මා ලොකා පරම්හා ච, උභයා ධංසතෙ නරො.

“Ở đây, bất cứ người nào trong loài người làm hại các sinh mạng khác, người ấy bị rơi rớt khỏi cả hai, từ đời này và từ đời sau.”

238.

238.

‘‘යො ච මෙත්තෙන චිත්තෙන, සබ්බපාණානුකම්පති;

බහුඤ්හි සො පසවති, පුඤ්ඤං තාදිසකො නරො.

“Và vị nào với tâm từ bi thương xót tất cả chúng sanh, người như vậy tạo ra được nhiều phước báu.”

239.

239.

‘‘සුභාසිතස්ස සික්ඛෙථ, සමණූපාසනස්ස ච;

එකාසනස්ස ච රහො, චිත්තවූපසමස්ස චා’’ති.

“Nên học tập lời khéo nói, và sự hầu cận các vị Sa-môn, và việc ngồi một mình ở nơi kín đáo, và sự an tịnh của tâm.”

… වාරණො ථෙරො….

... Trưởng lão Vāraṇa...

8. වස්සිකත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Vassika

240.

240.

‘‘එකොපි සද්ධො මෙධාවී, අස්සද්ධානීධ ඤාතිනං;

ධම්මට්ඨො සීලසම්පන්නො, හොති අත්ථාය බන්ධුනං.

“Ở đây, dẫu chỉ một người có đức tin, có trí tuệ, an trú trong Chánh Pháp, có đầy đủ giới hạnh, cũng là vì lợi ích cho các bà con và thân hữu không có đức tin.”

241.

241.

‘‘නිග්ගය්හ අනුකම්පාය, චොදිතා ඤාතයො මයා;

ඤාතිබන්ධවපෙමෙන, කාරං කත්වාන භික්ඛුසු.

“Do lòng thương xót, sau khi đã khiển trách, các bà con đã được ta khuyến khích. Do tình thương đối với bà con thân hữu, sau khi đã tỏ lòng kính trọng đối với các vị Tỳ-khưu.”

242.

242.

‘‘තෙ අබ්භතීතා කාලඞ්කතා, පත්තා තෙ තිදිවං සුඛං;

භාතරො මය්හං මාතා ච, මොදන්ති කාමකාමිනො’’ති.

“Họ đã qua đời, đã mệnh chung, họ đã đạt được sự an lạc ở cõi trời. Các người anh em của ta và mẹ của ta, những người được thỏa mãn các dục vọng, đang hoan hỷ.”

… වස්සිකො ථෙරො….

... Trưởng lão Vassika...

9. යසොජත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Yasoja

243.

243.

‘‘කාලපබ්බඞ්ගසඞ්කාසො, කිසො ධමනිසන්ථතො;

මත්තඤ්ඤූ අන්නපානම්හි, අදීනමනසො නරො’’.

“Giống như cành cây bị cong màu đen, gầy ốm, nổi đầy gân, người biết tiết độ trong đồ ăn thức uống, là người có tâm không hèn nhát.”

244.

244.

‘‘ඵුට්ඨො [Pg.266] ඩංසෙහි මකසෙහි, අරඤ්ඤස්මිං බ්‍රහාවනෙ;

නාගො සඞ්ගාමසීසෙව, සතො තත්‍රාධිවාසයෙ.

“Bị ruồi và muỗi đốt trong khu rừng, trong khu rừng lớn, vị ấy nên chịu đựng ở nơi ấy với chánh niệm, giống như con voi ở đầu trận chiến.”

245.

245.

‘‘යථා බ්‍රහ්මා තථා එකො, යථා දෙවො තථා දුවෙ;

යථා ගාමො තථා තයො, කොලාහලං තතුත්තරි’’න්ති.

“Một mình thì giống như Phạm Thiên, hai người thì giống như chư Thiên, ba người thì giống như ngôi làng, nhiều hơn thế nữa là sự huyên náo.”

… යසොජො ථෙරො….

... Trưởng lão Yasoja...

10. සාටිමත්තියත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Sāṭimattiya

246.

246.

‘‘අහු තුය්හං පුරෙ සද්ධා, සා තෙ අජ්ජ න විජ්ජති;

යං තුය්හං තුය්හමෙවෙතං, නත්ථි දුච්චරිතං මම.

“Trước đây ngươi đã có đức tin, ngày nay đức tin ấy của ngươi không còn hiện hữu. Cái gì là của ngươi, hãy cứ là của ngươi. Ta không có hành vi xấu ác.”

247.

247.

‘‘අනිච්චා හි චලා සද්දා, එවං දිට්ඨා හි සා මයා;

රජ්ජන්තිපි විරජ්ජන්ති, තත්ථ කිං ජිය්‍යතෙ මුනි.

“Thật vậy, đức tin là vô thường, hay dao động; như vậy đức tin ấy đã được ta thấy rõ. Họ có khi ưa thích, có khi không ưa thích. Về việc ấy, bậc ẩn sĩ có bị thiệt thòi gì đâu?”

248.

248.

‘‘පච්චති මුනිනො භත්තං, ථොකං ථොකං කුලෙ කුලෙ;

පිණ්ඩිකාය චරිස්සාමි, අත්ථි ජඞ්ඝබලං මමා’’ති.

“Vật thực của bậc ẩn sĩ được nấu một ít, một ít, trong mỗi gia đình. Ta sẽ đi khất thực, ta vẫn còn sức mạnh của đôi chân.”

… සාටිමත්තියො ථෙරො….

... Trưởng lão Sāṭimattiya...

11. උපාලිත්ථෙරගාථා

11. Kệ của Trưởng lão Upāli

249.

249.

‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, නවපබ්බජිතො නවො;

මිත්තෙ භජෙය්‍ය කල්‍යාණෙ, සුද්ධාජීවෙ අතන්දිතෙ.

“Do đức tin, vị ấy đã xuất gia, là người mới tu, còn non trẻ; vị ấy nên kết giao với các thiện hữu, là những người có mạng sống trong sạch, không biếng nhác.

250.

250.

‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, නවපබ්බජිතො නවො;

සඞ්ඝස්මිං විහරං භික්ඛු, සික්ඛෙථ විනයං බුධො.

“Do đức tin, vị ấy đã xuất gia, là người mới tu, còn non trẻ; là vị tỳ khưu bậc trí, trong khi đang sống ở trong Tăng chúng, vị ấy nên học tập về Giới Luật.

251.

251.

‘‘සද්ධාය අභිනික්ඛම්ම, නවපබ්බජිතො නවො;

කප්පාකප්පෙසු කුසලො, චරෙය්‍ය අපුරක්ඛතො’’ති.

“Do đức tin, vị ấy đã xuất gia, là người mới tu, còn non trẻ; là người khéo léo về các điều thích nghi và không thích nghi, vị ấy nên sống không bị lôi cuốn (bởi ái và kiến).”

… උපාලිත්ථෙරො….

... Trưởng lão Upāli...

12. උත්තරපාලත්ථෙරගාථා

12. Kệ của Trưởng lão Uttarapāla

252.

252.

‘‘පණ්ඩිතං වත මං සන්තං, අලමත්ථවිචින්තකං;

පඤ්ච කාමගුණා ලොකෙ, සම්මොහා පාතයිංසු මං.

“Than ôi, ta là bậc trí, có khả năng suy xét về lợi ích, nhưng năm dục trưởng dưỡng ở thế gian đã làm cho ta rơi vào si mê.

253.

253.

‘‘පක්ඛන්දො මාරවිසයෙ, දළ්හසල්ලසමප්පිතො;

අසක්ඛිං මච්චුරාජස්ස, අහං පාසා පමුච්චිතුං.

“Ta đã lao vào lãnh địa của Ma vương, đã bị mũi tên cứng chắc đâm phải; ta đã có thể giải thoát bản thân khỏi cạm bẫy của tử thần.

254.

254.

‘‘සබ්බෙ [Pg.267] කාමා පහීනා මෙ, භවා සබ්බෙ පදාලිතා ;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Tất cả các dục đã được ta từ bỏ, tất cả các cõi hữu đã được phá tan; vòng luân hồi sinh tử đã được tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.”

… උත්තරපාලො ථෙරො….

... Trưởng lão Uttarapāla...

13. අභිභූතත්ථෙරගාථා

13. Kệ của Trưởng lão Abhibhūta

255.

255.

‘‘සුණාථ ඤාතයො සබ්බෙ, යාවන්තෙත්ථ සමාගතා;

ධම්මං වො දෙසයිස්සාමි, දුක්ඛා ජාති පුනප්පුනං.

“Này tất cả các quyến thuộc, bao nhiêu vị đã tụ hội về đây, hãy lắng nghe. Ta sẽ thuyết Pháp cho các vị: sự sanh đi sanh lại là đau khổ.

256.

256.

‘‘ආරම්භථ නික්කමථ, යුඤ්ජථ බුද්ධසාසනෙ;

ධුනාථ මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.

“Hãy khởi sự, hãy ra đi, hãy nỗ lực trong giáo pháp của Đức Phật. Hãy rũ sạch đạo quân của tử thần, giống như con voi (phá tan) ngôi nhà bằng sậy.

257.

257.

‘‘යො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, අප්පමත්තො විහස්සති ;

පහාය ජාතිසංසාරං, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’’ති.

“Vị nào sống không dể duôi trong Pháp và Luật này, sau khi từ bỏ vòng luân hồi sinh tử, vị ấy sẽ chấm dứt đau khổ.”

… අභිභූතො ථෙරො….

... Trưởng lão Abhibhūta...

14. ගොතමත්ථෙරගාථා

14. Kệ của Trưởng lão Gotama

258.

258.

‘‘සංසරං හි නිරයං අගච්ඡිස්සං, පෙතලොකමගමං පුනප්පුනං;

දුක්ඛමම්හිපි තිරච්ඡානයොනියං, නෙකධා හි වුසිතං චිරං මයා.

“Thật vậy, trong khi luân hồi, ta đã đi đến địa ngục, ta đã đi đến cảnh giới ngạ quỷ nhiều lần; và thật vậy, ta đã sống lâu dài trong loài bàng sanh khổ đau, theo nhiều cách khác nhau.

259.

259.

‘‘මානුසොපි ච භවොභිරාධිතො, සග්ගකායමගමං සකිං සකිං;

රූපධාතුසු අරූපධාතුසු, නෙවසඤ්ඤිසු අසඤ්ඤිසුට්ඨිතං.

“Và kiếp người cũng đã được thành tựu, ta đã đi đến cõi trời nhiều lần; ta đã được sanh vào các cõi Sắc giới, các cõi Vô Sắc giới, vào cõi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng, và vào cõi Vô Tưởng.

260.

260.

‘‘සම්භවා සුවිදිතා අසාරකා, සඞ්ඛතා පචලිතා සදෙරිතා;

තං විදිත්වා මහමත්තසම්භවං, සන්තිමෙව සතිමා සමජ්ඣග’’න්ති.

“Các cõi hữu đã được liễu tri là vô lõi, là pháp hữu vi, bị dao động, bị khuấy động. Sau khi biết được điều ấy và sự hiện hữu của tự thân, ta, người có chánh niệm, đã chứng ngộ được sự tịch tịnh.”

… ගොතමො ථෙරො….

... Trưởng lão Gotama...

15. හාරිතත්ථෙරගාථා

15. Kệ của Trưởng lão Hārita

261.

261.

‘‘යො පුබ්බෙ කරණීයානි, පච්ඡා සො කාතුමිච්ඡති;

සුඛා සො ධංසතෙ ඨානා, පච්ඡා ච මනුතප්පති.

“Người nào muốn làm sau này những việc đáng lẽ phải làm trước đây, người ấy bị rơi khỏi trạng thái an lạc, và sau đó bị ăn năn.

262.

262.

‘‘යඤ්හි [Pg.268] කයිරා තඤ්හි වදෙ, යං න කයිරා න තං වදෙ;

අකරොන්තං භාසමානං, පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.

“Việc gì đã làm, hãy nói về việc ấy; việc gì không làm, chớ nói về việc ấy. Các bậc trí nhận biết người nói mà không làm.

263.

263.

‘‘සුසුඛං වත නිබ්බානං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං;

අසොකං විරජං ඛෙමං, යත්ථ දුක්ඛං නිරුජ්ඣතී’’ති.

“Ôi, thật vô cùng an lạc thay là Niết Bàn, đã được bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng; là nơi không sầu muộn, không bụi bẩn, an ổn, là nơi mà khổ đau được đoạn diệt.”

… හාරිතො ථෙරො….

... Trưởng lão Hārita...

16. විමලත්ථෙරගාථා

16. Kệ của Trưởng lão Vimala

264.

264.

‘‘පාපමිත්තෙ විවජ්ජෙත්වා, භජෙය්‍යුත්තමපුග්ගලං;

ඔවාදෙ චස්ස තිට්ඨෙය්‍ය, පත්ථෙන්තො අචලං සුඛං.

“Sau khi từ bỏ các ác hữu, vị ấy nên kết giao với bậc tối thượng; và nên đứng vững trong lời giáo huấn của vị ấy, trong khi mong cầu sự an lạc không lay chuyển.

265.

265.

‘‘පරිත්තං දාරුමාරුය්හ, යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ;

එවං කුසීතමාගම්ම, සාධුජීවීපි සීදති;

තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්‍ය, කුසීතං හීනවීරියං.

“Giống như người bị chìm trong đại dương, sau khi leo lên một khúc gỗ nhỏ; cũng vậy, người có đời sống tốt đẹp cũng bị chìm đắm do nương tựa vào người biếng nhác. Do đó, nên tránh xa người biếng nhác, có tinh tấn thấp kém ấy.

266.

266.

‘‘පවිවිත්තෙහි අරියෙහි, පහිතත්තෙහි ඣායිභි;

නිච්චං ආරද්ධවීරියෙහි, පණ්ඩිතෙහි සහාවසෙ’’ති.

“Nên sống chung với các bậc Thánh, những vị sống viễn ly, có tâm hướng đến (Niết Bàn), các vị thiền giả, những người luôn luôn có tinh tấn được khởi sự, các bậc trí.”

… විමලො ථෙරො….

... Trưởng lão Vimala ...

තිකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Ba Kệ đã chấm dứt.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây là –

අඞ්ගණිකො භාරද්වාජො, පච්චයො බාකුලො ඉසි;

ධනියො මාතඞ්ගපුත්තො, සොභිතො වාරණො ඉසි.

(Trưởng lão) Aṅgaṇika Bhāradvāja, Paccaya, ẩn sĩ Bākula; Dhaniya, Mātaṅgaputta, Sobhita, ẩn sĩ Vāraṇa.

වස්සිකො ච යසොජො ච, සාටිමත්තියුපාලි ච;

උත්තරපාලො අභිභූතො, ගොතමො හාරිතොපි ච.

Vassika và Yasojā, Sāṭimattiya và Upāli; Uttarapāla, Abhibhūta, Gotama, và cả Hārita.

ථෙරො තිකනිපාතම්හි, නිබ්බානෙ විමලො කතො;

අට්ඨතාලීස ගාථායො, ථෙරා සොළස කිත්තිතාති.

Trong Phẩm Ba Kệ, có Trưởng lão Vimala hướng về Niết-bàn; bốn mươi tám kệ ngôn, mười sáu vị Trưởng lão đã được kể đến.

4. චතුකනිපාතො

4. Phẩm Bốn Kệ

1. නාගසමාලත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng Lão Nāgasamāla

267.

267.

‘‘අලඞ්කතා [Pg.269] සුවසනා, මාලිනී චන්දනුස්සදා;

මජ්ඣෙ මහාපථෙ නාරී, තුරියෙ නච්චති නට්ටකී.

“Được trang điểm, y phục đẹp xinh, đeo vòng hoa, thoa bột đàn hương; giữa đường lớn, người vũ nữ nhảy múa theo tiếng nhạc.”

268.

268.

‘‘පිණ්ඩිකාය පවිට්ඨොහං, ගච්ඡන්තො නං උදික්ඛිසං;

අලඞ්කතං සුවසනං, මච්චුපාසංව ඔඩ්ඩිතං.

“Ta đi vào (làng) để khất thực, đang đi, ta đã thấy nàng; được trang điểm, y phục đẹp xinh, như chiếc bẫy của thần chết đã được giăng ra.”

269.

269.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො, යොනිසො උදපජ්ජථ;

ආදීනවො පාතුරහු, නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

“Do đó, sự tác ý như lý đã khởi lên trong ta; sự nguy hại đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập vững chắc.”

270.

270.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau đó, tâm của ta được giải thoát. Hãy xem sự tốt đẹp của Chánh Pháp! Ba minh đã được ta chứng đắc, giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.”

… නාගසමාලො ථෙරො….

... Trưởng lão Nāgasamāla ...

2. භගුත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng Lão Bhagu

271.

271.

‘‘අහං මිද්ධෙන පකතො, විහාරා උපනික්ඛමිං;

චඞ්කමං අභිරුහන්තො, තත්ථෙව පපතිං ඡමා.

“Ta, bị hôn trầm tấn công, đã đi ra khỏi tịnh xá; khi đang bước lên đường kinh hành, ta đã ngã xuống đất ngay tại đó.”

272.

272.

‘‘ගත්තානි පරිමජ්ජිත්වා, පුනපාරුය්හ චඞ්කමං;

චඞ්කමෙ චඞ්කමිං සොහං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතො.

“Sau khi phủi sạch thân mình, ta lại bước lên đường kinh hành; ta đã kinh hành trên đường kinh hành, với nội tâm được định tĩnh tốt đẹp.”

273.

273.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො, යොනිසො උදපජ්ජථ;

ආදීනවො පාතුරහු, නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

“Do đó, sự tác ý như lý đã khởi lên trong ta; sự nguy hại đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập vững chắc.”

274.

274.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau đó, tâm của ta được giải thoát. Hãy xem sự tốt đẹp của Chánh Pháp! Ba minh đã được ta chứng đắc, giáo huấn của Đức Phật đã được thực hành.”

… භගුත්ථෙරො….

... Trưởng lão Bhagu ...

3. සභියත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Sabhiya

275.

275.

‘‘පරෙ ච න විජානන්ති, මයමෙත්ථ යමාමසෙ;

යෙ ච තත්ථ විජානන්ති, තතො සම්මන්ති මෙධගා.

“Những người khác không nhận ra rằng: ‘Chúng ta sẽ đi đến chỗ chết ở đây.’ Nhưng những ai nhận ra điều đó, nhờ vậy mà các cuộc tranh cãi được lắng dịu.”

276.

276.

‘‘යදා ච අවිජානන්තා, ඉරියන්ත්‍යමරා විය;

විජානන්ති ච යෙ ධම්මං, ආතුරෙසු අනාතුරා.

“Khi những người không biết, họ hành xử như thể bất tử. Nhưng những ai biết Pháp, họ sống không bị phiền não giữa những người bị phiền não.”

277.

277.

‘‘යං [Pg.270] කිඤ්චි සිථිලං කම්මං, සංකිලිට්ඨඤ්ච යං වතං;

සඞ්කස්සරං බ්‍රහ්මචරියං, න තං හොති මහප්ඵලං.

“Bất cứ hành động lơi lỏng nào, bất cứ giới hạnh ô nhiễm nào, đời sống phạm hạnh đáng ngờ vực nào, điều đó không mang lại kết quả lớn lao.”

278.

278.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො නූපලබ්භති;

ආරකා හොති සද්ධම්මා, නභං පුථවියා යථා’’ති.

“Người nào không có sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, người đó xa rời Chánh Pháp, như trời xa đất vậy.”

… සභියො ථෙරො….

... Trưởng lão Sabhiya ...

4. නන්දකත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Nandaka

279.

279.

‘‘ධිරත්ථු පූරෙ දුග්ගන්ධෙ, මාරපක්ඛෙ අවස්සුතෙ;

නවසොතානි තෙ කායෙ, යානි සන්දන්ති සබ්බදා.

“Đáng khinh thay! (Thân này) đầy dẫy, hôi thối, thuộc về phe của Ma vương, luôn rỉ chảy. Chín dòng chảy trong thân ngươi luôn tuôn ra mọi lúc.”

280.

280.

‘‘මා පුරාණං අමඤ්ඤිත්ථො, මාසාදෙසි තථාගතෙ;

සග්ගෙපි තෙ න රජ්ජන්ති, කිමඞ්ගං පන මානුසෙ.

“Đừng nghĩ về quá khứ, đừng xúc phạm đến các bậc Như Lai (đệ tử). Các vị ấy không tham đắm ngay cả ở cõi trời, huống chi là ở cõi người.”

281.

281.

‘‘යෙ ච ඛො බාලා දුම්මෙධා, දුම්මන්තී මොහපාරුතා;

තාදිසා තත්ථ රජ්ජන්ති, මාරඛිත්තම්හි බන්ධනෙ.

“Những kẻ ngu si, thiếu trí tuệ, có ý định xấu, bị vô minh bao phủ; những kẻ như vậy bị tham đắm ở đó, trong sự trói buộc do Ma vương giăng ra.”

282.

282.

‘‘යෙසං රාගො ච දොසො ච, අවිජ්ජා ච විරාජිතා;

තාදී තත්ථ න රජ්ජන්ති, ඡින්නසුත්තා අබන්ධනා’’ති.

“Những vị nào mà tham, sân, và vô minh đã được loại trừ; những vị như vậy không bị tham đắm ở đó, họ đã cắt đứt sợi dây, không còn bị trói buộc.”

… නන්දකො ථෙරො….

... Trưởng lão Nandaka...

5. ජම්බුකත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng lão Jambuka

283.

283.

‘‘පඤ්චපඤ්ඤාසවස්සානි, රජොජල්ලමධාරයිං;

භුඤ්ජන්තො මාසිකං භත්තං, කෙසමස්සුං අලොචයිං.

Suốt năm mươi lăm năm, ta đã mang theo bụi bặm và cáu bẩn; Mỗi tháng ăn một bữa, ta đã nhổ tóc và râu.

284.

284.

‘‘එකපාදෙන අට්ඨාසිං, ආසනං පරිවජ්ජයිං;

සුක්ඛගූථානි ච ඛාදිං, උද්දෙසඤ්ච න සාදියිං.

Ta đã đứng trên một chân, ta đã tránh việc ngồi; Ta đã ăn cả phân khô, và không nhận lời mời ăn.

285.

285.

‘‘එතාදිසං කරිත්වාන, බහුං දුග්ගතිගාමිනං;

වුය්හමානො මහොඝෙන, බුද්ධං සරණමාගමං.

Sau khi đã làm nhiều việc như thế, dẫn đến khổ cảnh, bị cuốn trôi trong dòng lũ lớn, ta đã đến quy y với Đức Phật.

286.

286.

‘‘සරණගමනං පස්ස, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

Hãy xem sự quy y của ta, hãy xem diệu pháp của Chánh Pháp; Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.

… ජම්බුකො ථෙරො….

... Trưởng lão Jambuka...

6. සෙනකත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng lão Senaka

287.

287.

‘‘ස්වාගතං [Pg.271] වත මෙ ආසි, ගයායං ගයඵග්ගුයා;

යං අද්දසාසිං සම්බුද්ධං, දෙසෙන්තං ධම්මමුත්තමං.

Thật là một sự đến tốt đẹp cho ta, tại Gayā trong lễ hội Gayāphaggu; Khi ta đã thấy được bậc Chánh Đẳng Giác, đang thuyết giảng pháp tối thượng.

288.

288.

‘‘මහප්පභං ගණාචරියං, අග්ගපත්තං විනායකං;

සදෙවකස්ස ලොකස්ස, ජිනං අතුලදස්සනං.

Vị có hào quang vĩ đại, bậc Thầy của các hội chúng, bậc đã đạt đến tối thượng, vị Lãnh đạo; Bậc Chiến Thắng của thế gian cùng với chư thiên, bậc có tuệ kiến không gì sánh bằng.

289.

289.

‘‘මහානාගං මහාවීරං, මහාජුතිමනාසවං;

සබ්බාසවපරික්ඛීණං, සත්ථාරමකුතොභයං.

Bậc Đại Long, bậc Đại Anh Hùng, bậc có uy lực lớn, bậc Vô Lậu; Bậc đã đoạn tận mọi lậu hoặc, bậc Đạo Sư, bậc không còn sợ hãi từ đâu.

290.

290.

‘‘චිරසංකිලිට්ඨං වත මං, දිට්ඨිසන්දානබන්ධිතං ;

විමොචයි සො භගවා, සබ්බගන්ථෙහි සෙනක’’න්ති.

Ta, Senaka, người đã bị ô nhiễm từ lâu, bị trói buộc bởi chuỗi tà kiến; Vị Thế Tôn ấy đã giải thoát cho ta khỏi tất cả các trói buộc.

… සෙනකො ථෙරො….

... Trưởng lão Senaka...

7. සම්භූතත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng lão Sambhūta

291.

291.

‘‘යො දන්ධකාලෙ තරති, තරණීයෙ ච දන්ධයෙ;

අයොනි සංවිධානෙන, බාලො දුක්ඛං නිගච්ඡති.

Người nào vội vã lúc cần chậm rãi, và chậm chạp lúc cần nhanh chóng; Do sự sắp đặt không hợp lý, kẻ ngu si đi đến đau khổ.

292.

292.

‘‘තස්සත්ථා පරිහායන්ති, කාළපක්ඛෙව චන්දිමා;

ආයසක්‍යඤ්ච පප්පොති, මිත්තෙහි ච විරුජ්ඣති.

Lợi ích của người ấy suy giảm, như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết; Người ấy gặp phải tai tiếng, và mâu thuẫn với bạn bè.

293.

293.

‘‘යො දන්ධකාලෙ දන්ධෙති, තරණීයෙ ච තාරයෙ;

යොනිසො සංවිධානෙන, සුඛං පප්පොති පණ්ඩිතො.

Người nào chậm rãi lúc cần chậm rãi, và nhanh chóng lúc cần nhanh chóng; Do sự sắp đặt hợp lý, người trí tuệ đạt được hạnh phúc.

294.

294.

‘‘තස්සත්ථා පරිපූරෙන්ති, සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමා;

යසො කිත්තිඤ්ච පප්පොති, මිත්තෙහි න විරුජ්ඣතී’’ති.

Lợi ích của người ấy tăng trưởng, như mặt trăng trong kỳ trăng tròn; Người ấy đạt được danh tiếng và tiếng tăm, và không mâu thuẫn với bạn bè.

… සම්භූතො ථෙරො….

... Trưởng lão Sambhūta...

8. රාහුලත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng lão Rāhula

295.

295.

‘‘උභයෙනෙව සම්පන්නො, රාහුලභද්දොති මං විදූ;

යඤ්චම්හි පුත්තො බුද්ධස්ස, යඤ්ච ධම්මෙසු චක්ඛුමා.

Được trang bị cả hai phương diện, các bậc trí biết ta là ‘Rāhula Hiền Thiện’; Vì ta là con của Đức Phật, và vì ta có con mắt trong các pháp.

296.

296.

‘‘යඤ්ච මෙ ආසවා ඛීණා, යඤ්ච නත්ථි පුනබ්භවො;

අරහා දක්ඛිණෙය්‍යොම්හි, තෙවිජ්ජො අමතද්දසො.

Và vì các lậu hoặc của ta đã được đoạn tận, và vì không còn tái sanh; Ta là bậc A-la-hán, xứng đáng được cúng dường, bậc Tam Minh, người thấy được sự bất tử.

297.

297.

‘‘කාමන්ධා [Pg.272] ජාලපච්ඡන්නා, තණ්හාඡාදනඡාදිතා;

පමත්තබන්ධුනා බද්ධා, මච්ඡාව කුමිනාමුඛෙ.

Bị mù quáng bởi dục vọng, bị che đậy bởi lưới (ái), bị bao phủ bởi màn che ái dục; Bị trói buộc bởi người bà con của sự dể duôi, như cá ở miệng hom.

298.

298.

‘‘තං කාමං අහමුජ්ඣිත්වා, ඡෙත්වා මාරස්ස බන්ධනං;

සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ, සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතො’’ති.

Ta, sau khi đã từ bỏ dục vọng ấy, cắt đứt sự trói buộc của Ma vương; Nhổ tận gốc rễ ái dục, ta đã trở nên thanh lương, đã được dập tắt.

… රාහුලො ථෙරො….

... Trưởng lão Rāhula...

9. චන්දනත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng lão Candana

299.

299.

‘‘ජාතරූපෙන සඤ්ඡන්නා, දාසීගණපුරක්ඛතා;

අඞ්කෙන පුත්තමාදාය, භරියා මං උපාගමි.

Được trang sức bằng vàng, được đoàn nữ tỳ vây quanh; Vợ ta, bế con trong lòng, đã đến gần ta.

300.

300.

‘‘තඤ්ච දිස්වාන ආයන්තිං, සකපුත්තස්ස මාතරං;

අලඞ්කතං සුවසනං, මච්චුපාසංව ඔඩ්ඩිතං.

Và khi thấy nàng đang đến, người mẹ của con trai mình; Được trang điểm, ăn mặc đẹp, như một cái bẫy của thần chết đã được giăng ra.

301.

301.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො, යොනිසො උදපජ්ජථ;

ආදීනවො පාතුරහු, නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

Rồi sau đó, sự tác ý như lý của ta đã khởi lên; Sự nguy hại đã hiển lộ, sự nhàm chán đã được thiết lập vững chắc.

302.

302.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

Rồi sau đó, tâm của ta được giải thoát, hãy xem diệu pháp của Chánh Pháp; Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.

… චන්දනො ථෙරො….

... Trưởng lão Candano...

10. ධම්මිකත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng Lão Dhammika

303.

303.

‘‘ධම්මො හවෙ රක්ඛති ධම්මචාරිං, ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහති;

එසානිසංසො ධම්මෙ සුචිණ්ණෙ, න දුග්ගතිං ගච්ඡති ධම්මචාරී.

“Pháp thật sự hộ trì người hành pháp, pháp được khéo hành trì, mang lại an lạc. Đây là quả báu của pháp được khéo hành trì: người hành pháp không đi vào ác thú.”

304.

304.

‘‘නහි ධම්මො අධම්මො ච, උභො සමවිපාකිනො;

අධම්මො නිරයං නෙති, ධම්මො පාපෙති සුග්ගතිං.

“Chánh pháp và phi pháp, cả hai không có quả báo tương đồng. Phi pháp dẫn đến địa ngục, chánh pháp đưa đến thiện thú.”

305.

305.

‘‘තස්මා හි ධම්මෙසු කරෙය්‍ය ඡන්දං, ඉති මොදමානො සුගතෙන තාදිනා;

ධම්මෙ ඨිතා සුගතවරස්ස සාවකා, නීයන්ති ධීරා සරණවරග්ගගාමිනො.

“Do vậy, đối với các pháp, hãy nên có ước muốn. Như vậy, hoan hỷ với (lời dạy của) bậc Thiện Thệ, bậc Như Nhiên; các vị đệ tử của bậc Thiện Thệ Tối Thắng, những bậc trí an trú trong Pháp, những người đi đến nơi quy y tối thượng, được dẫn ra (khỏi luân hồi).”

306.

306.

‘‘විප්ඵොටිතො [Pg.273] ගණ්ඩමූලො, තණ්හාජාලො සමූහතො;

සො ඛීණසංසාරො න චත්ථි කිඤ්චනං,චන්දො යථා දොසිනා පුණ්ණමාසිය’’න්ති.

“Gốc rễ của khối u đã được phá vỡ, lưới ái đã được nhổ lên. Ta đã đoạn tận luân hồi, không còn gì vướng bận, như vầng trăng ngày rằm thoát khỏi mây che.”

… ධම්මිකො ථෙරො….

... Trưởng lão Dhammiko...

11. සප්පකත්ථෙරගාථා

11. Kệ Trưởng Lão Sappaka

307.

307.

‘‘යදා බලාකා සුචිපණ්ඩරච්ඡදා, කාළස්ස මෙඝස්ස භයෙන තජ්ජිතා;

පලෙහිති ආලයමාලයෙසිනී, තදා නදී අජකරණී රමෙති මං.

“Khi đàn diệc trắng, cánh trắng tinh khôi, bị mây đen dọa dẫm, kinh hoàng; tìm về tổ ấm, chúng bay lượn về, khi ấy sông Ajakaraṇī làm ta vui thích.”

308.

308.

‘‘යදා බලාකා සුවිසුද්ධපණ්ඩරා, කාළස්ස මෙඝස්ස භයෙන තජ්ජිතා;

පරියෙසති ලෙණමලෙණදස්සිනී, තදා නදී අජකරණී රමෙති මං.

“Khi đàn diệc trắng, trắng ngần tinh khôi, bị mây đen dọa dẫm, kinh hoàng; không thấy nơi trú, tìm nơi ẩn mình, khi ấy sông Ajakaraṇī làm ta vui thích.”

309.

309.

‘‘කං නු තත්ථ න රමෙන්ති, ජම්බුයො උභතො තහිං;

සොභෙන්ති ආපගාකූලං, මම ලෙණස්ස පච්ඡතො.

“Ở nơi ấy, ai mà không vui thích? Những cây trâm ở cả hai bên bờ, làm đẹp cho bờ sông, ở phía sau hang động của ta.”

310.

310.

‘‘තා මතමදසඞ්ඝසුප්පහීනා,භෙකා මන්දවතී පනාදයන්ති;

‘නාජ්ජ ගිරිනදීහි විප්පවාසසමයො,ඛෙමා අජකරණී සිවා සුරම්මා’’’ති.

“Những con ếch kia, đã thoát khỏi bầy rắn độc, cất lên tiếng kêu êm dịu. ‘Hôm nay không phải là lúc xa rời các dòng sông trên núi. Sông Ajakaraṇī an ổn, an lành, và rất đáng vui thích.’”

… සප්පකො ථෙරො….

... Trưởng lão Sappako...

12. මුදිතත්ථෙරගාථා

12. Kệ Trưởng Lão Mudita

311.

311.

‘‘පබ්බජිං ජීවිකත්ථොහං, ලද්ධාන උපසම්පදං;

තතො සද්ධං පටිලභිං, දළ්හවීරියො පරක්කමිං.

“Ta xuất gia vì mục đích sinh kế, sau khi thọ cụ túc giới. Từ đó, ta đã có được đức tin, và đã nỗ lực với tinh tấn kiên cố.”

312.

312.

‘‘කාමං භිජ්ජතුයං කායො, මංසපෙසී විසීයරුං ;

උභො ජණ්ණුකසන්ධීහි, ජඞ්ඝායො පපතන්තු මෙ.

“Mặc cho thân này tan vỡ, các thớ thịt rã rời; mặc cho hai ống chân của ta rơi ra khỏi hai khớp gối.”

313.

313.

‘‘නාසිස්සං [Pg.274] න පිවිස්සාමි, විහාරා ච න නික්ඛමෙ;

නපි පස්සං නිපාතෙස්සං, තණ්හාසල්ලෙ අනූහතෙ.

“Ta sẽ không ăn, sẽ không uống, sẽ không ra khỏi tịnh xá; cũng sẽ không nằm nghiêng, khi mũi tên ái dục chưa được nhổ lên.”

314.

314.

‘‘තස්ස මෙවං විහරතො, පස්ස වීරියපරක්කමං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Hãy xem sự tinh tấn nỗ lực của ta, người sống như vậy. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.”

… මුදිතො ථෙරො….

... Trưởng lão Mudito...

චතුක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Bốn Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm tắt ở đây –

නාගසමාලො භගු ච, සභියො නන්දකොපි ච;

ජම්බුකො සෙනකො ථෙරො, සම්භූතො රාහුලොපි ච.

Nāgasamāla và Bhagu, Sabhiya và cả Nandaka; Jambuka, Trưởng lão Senaka, Sambhūta và cả Rāhula.

භවති චන්දනො ථෙරො, දසෙතෙ බුද්ධසාවකා;

ධම්මිකො සප්පකො ථෙරො, මුදිතො චාපි තෙ තයො;

ගාථායො ද්වෙ ච පඤ්ඤාස, ථෙරා සබ්බෙපි තෙරසාති.

Có Trưởng lão Candana, mười vị này là đệ tử của Đức Phật. Dhammika, Trưởng lão Sappaka, và cả Mudita, ba vị ấy. Có năm mươi hai kệ ngôn, và tất cả là mười ba vị Trưởng lão.

5. පඤ්චකනිපාතො

5. Phẩm Năm Kệ

1. රාජදත්තත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng Lão Rājadatta

315.

315.

‘‘භික්ඛු [Pg.275] සිවථිකං ගන්ත්වා, අද්දස ඉත්ථිමුජ්ඣිතං;

අපවිද්ධං සුසානස්මිං, ඛජ්ජන්තිං කිමිහී ඵුටං.

“Vị Tỳ kheo đi đến nghĩa địa, thấy một người nữ bị vứt bỏ; bị quăng đi trong bãi tha ma, đang bị giòi bọ rúc rỉa.”

316.

316.

‘‘යඤ්හි එකෙ ජිගුච්ඡන්ති, මතං දිස්වාන පාපකං;

කාමරාගො පාතුරහු, අන්ධොව සවතී අහුං.

“Cái xác chết xấu xa mà một số người thấy và ghê tởm, (nơi ta) dục tham đã khởi lên; ta đã trở nên như người mù, (thân thể) tuôn chảy (bất tịnh).”

317.

317.

‘‘ඔරං ඔදනපාකම්හා, තම්හා ඨානා අපක්කමිං;

සතිමා සම්පජානොහං, එකමන්තං උපාවිසිං.

“Trong khoảng thời gian nấu một nồi cơm, ta đã rời khỏi nơi đó. Có chánh niệm, tỉnh giác, ta đã ngồi xuống ở một nơi riêng biệt.”

318.

318.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො, යොනිසො උදපජ්ජථ;

ආදීනවො පාතුරහු, නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

“Sau đó, sự tác ý như lý đã khởi lên trong ta. Sự nguy hại đã hiện rõ, sự nhàm chán đã được thiết lập vững chắc.”

319.

319.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau đó, tâm ta đã được giải thoát. Hãy xem sự tốt đẹp của Chánh pháp! Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.”

… රාජදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Rājadatta ….

2. සුභූතත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng Lão Subhūta

320.

320.

‘‘අයොගෙ යුඤ්ජමත්තානං, පුරිසො කිච්චමිච්ඡකො ;

චරං චෙ නාධිගච්ඡෙය්‍ය, ‘තං මෙ දුබ්භගලක්ඛණං’.

“Người nào mong cầu mục đích, lại gắn mình vào điều không thích hợp; nếu thực hành như thế, sẽ không thể thành tựu. (Ta đã nghĩ rằng): ‘Đó là dấu hiệu bất hạnh của ta’.”

321.

321.

‘‘අබ්බූළ්හං අඝගතං විජිතං, එකඤ්චෙ ඔස්සජෙය්‍ය කලීව සියා;

සබ්බානිපි චෙ ඔස්සජෙය්‍ය අන්ධොව සියා, සමවිසමස්ස අදස්සනතො.

“Sự sống bị chinh phục bởi đau khổ, chưa được nhổ lên. Nếu từ bỏ một điều (chánh niệm), người ấy sẽ như kẻ bất hạnh. Nếu từ bỏ tất cả (các thiện pháp), người ấy sẽ như kẻ mù, vì không thấy được điều bằng phẳng và không bằng phẳng.”

322.

322.

‘‘යඤ්හි කයිරා තඤ්හි වදෙ, යං න කයිරා න තං වදෙ;

අකරොන්තං භාසමානං, පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.

“Việc gì làm, hãy nói việc ấy; việc gì không làm, chớ nói việc ấy. Bậc trí nhận rõ người nói mà không làm.”

323.

323.

‘‘යථාපි රුචිරං පුප්ඵං, වණ්ණවන්තං අගන්ධකං;

එවං සුභාසිතා වාචා, අඵලා හොති අකුබ්බතො.

“Cũng như đóa hoa xinh đẹp, có sắc mà không hương; lời khéo nói cũng vậy, không kết quả cho người không thực hành.”

324.

324.

‘‘යථාපි [Pg.276] රුචිරං පුප්ඵං, වණ්ණවන්තං සුගන්ධකං ;

එවං සුභාසිතා වාචා, සඵලා හොති කුබ්බතො’’ති.

“Cũng như đóa hoa xinh đẹp, có sắc lại có hương; lời khéo nói cũng vậy, có kết quả cho người thực hành.”

… සුභූතො ථෙරො….

… Trưởng lão Subhūta ….

3. ගිරිමානන්දත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Girimānanda

325.

325.

‘‘වස්සති දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

තස්සං විහරාමි වූපසන්තො, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව.

“Trời mưa như khúc hát hay, am ta lợp kỹ, an vui, kín gió. Ta trú trong ấy, với tâm lắng dịu. Này trời, nếu muốn, hãy cứ mưa đi.”

326.

326.

‘‘වස්සති දෙවො යථා සුගීතං, ඡන්නා මෙ කුටිකා සුඛා නිවාතා;

තස්සං විහරාමි සන්තචිත්තො, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව.

“Trời mưa như khúc hát hay, am ta lợp kỹ, an vui, kín gió. Ta trú trong ấy, với tâm an tịnh. Này trời, nếu muốn, hãy cứ mưa đi.”

327.

327.

‘‘වස්සති දෙවො…පෙ… තස්සං විහරාමි වීතරාගො…පෙ….

“Trời mưa … Ta trú trong ấy, không còn tham ái …”

328.

328.

‘‘වස්සති දෙවො…පෙ… තස්සං විහරාමි වීතදොසො…පෙ….

“Trời mưa … Ta trú trong ấy, không còn sân hận …”

329.

329.

‘‘වස්සති දෙවො…පෙ… තස්සං විහරාමි වීතමොහො;

අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙවා’’ති.

“Trời mưa … Ta trú trong ấy, không còn si mê. Này trời, nếu muốn, hãy cứ mưa đi.”

… ගිරිමානන්දො ථෙරො….

… Trưởng lão Girimānanda ….

4. සුමනත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Sumana

330.

330.

‘‘යං පත්ථයානො ධම්මෙසු, උපජ්ඣායො අනුග්ගහි;

අමතං අභිකඞ්ඛන්තං, කතං කත්තබ්බකං මයා.

“Vị Bổn sư đã tế độ con, người đang mong cầu các pháp, người đang khao khát Bất tử. Việc cần làm, con đã làm xong.”

331.

331.

‘‘අනුප්පත්තො සච්ඡිකතො, සයං ධම්මො අනීතිහො;

විසුද්ධිඤාණො නික්කඞ්ඛො, බ්‍යාකරොමි තවන්තිකෙ.

“Pháp đã được con đạt đến, đã được tự mình chứng ngộ, không phải do truyền lại. Với trí tuệ thanh tịnh, không còn nghi ngờ, con xin trình báo trước Ngài.”

332.

332.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

සදත්ථො මෙ අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Con biết các đời quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Lợi ích của tự thân, con đã đạt được. Giáo pháp của Đức Phật, con đã thực hành xong.”

333.

333.

‘‘අප්පමත්තස්ස මෙ සික්ඛා, සුස්සුතා තව සාසනෙ;

සබ්බෙ මෙ ආසවා ඛීණා, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

“Con đã không phóng dật, đã khéo học hỏi giới luật trong giáo pháp của Ngài. Tất cả lậu hoặc của con đã tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.”

334.

334.

‘‘අනුසාසි [Pg.277] මං අරියවතා, අනුකම්පි අනුග්ගහි;

අමොඝො තුය්හමොවාදො, අන්තෙවාසිම්හි සික්ඛිතො’’ති.

“Ngài đã chỉ dạy con với hạnh của bậc Thánh, đã thương xót, đã tế độ. Lời giáo huấn của Ngài không luống uổng, con là đệ tử đã được học tập.”

… සුමනො ථෙරො….

… Trưởng lão Sumana ….

5. වඩ්ඪත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Vaḍḍha

335.

335.

‘‘සාධූ හි කිර මෙ මාතා, පතොදං උපදංසයි;

යස්සාහං වචනං සුත්වා, අනුසිට්ඨො ජනෙත්තියා;

ආරද්ධවීරියො පහිතත්තො, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.

“Lành thay, mẹ của con đã chỉ cho con cây gậy thúc. Nghe lời của mẹ, được mẹ chỉ dạy, con đã tinh cần, quyết chí, và đã đạt được giác ngộ tối thượng.”

336.

336.

‘‘අරහා දක්ඛිණෙය්‍යොම්හි, තෙවිජ්ජො අමතද්දසො;

ජෙත්වා නමුචිනො සෙනං, විහරාමි අනාසවො.

“Ta là bậc A-la-hán, xứng đáng được cúng dường, bậc Tam minh, người thấy được Bất tử. Sau khi chiến thắng quân đội của Namuci, ta sống không còn lậu hoặc.”

337.

337.

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, යෙ මෙ විජ්ජිංසු ආසවා;

සබ්බෙ අසෙසා උච්ඡින්නා, න ච උප්පජ්ජරෙ පුන.

“Những lậu hoặc nào đã từng có trong ta, cả bên trong lẫn bên ngoài, tất cả đã được đoạn trừ không còn dư sót, và sẽ không khởi lên lại nữa.”

338.

338.

‘‘විසාරදා ඛො භගිනී, එතමත්ථං අභාසයි;

‘අපිහා නූන මයිපි, වනථො තෙ න විජ්ජති’.

“Vị ni sư, người chị em (trong giáo pháp), đã can đảm nói lên điều này: ‘Chắc hẳn đối với ta, nơi con không còn ái dục nữa.’”

339.

339.

‘‘පරියන්තකතං දුක්ඛං, අන්තිමොයං සමුස්සයො;

ජාතිමරණසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Khổ đã được ta chấm dứt, đây là thân cuối cùng. Vòng luân hồi sanh tử, nay không còn tái sanh nữa.”

… වඩ්ඪො ථෙරො….

… Trưởng lão Vaḍḍha ….

6. නදීකස්සපත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Nadīkassapa

340.

340.

‘‘අත්ථාය වත මෙ බුද්ධො, නදිං නෙරඤ්ජරං අගා;

යස්සාහං ධම්මං සුත්වාන, මිච්ඡාදිට්ඨිං විවජ්ජයිං.

“Quả thật, vì lợi ích cho ta, đức Phật đã đến sông Nerañjarā. Sau khi nghe pháp của ngài, ta đã từ bỏ tà kiến.”

341.

341.

‘‘යජිං උච්චාවචෙ යඤ්ඤෙ, අග්ගිහුත්තං ජුහිං අහං;

‘එසා සුද්ධී’ති මඤ්ඤන්තො, අන්ධභූතො පුථුජ්ජනො.

“Ta đã thực hiện các lễ tế đàn cao thấp khác nhau, ta đã cúng dường lửa. Nghĩ rằng: ‘Đây là sự thanh tịnh,’ (ta đã là) kẻ phàm phu mù quáng.”

342.

342.

‘‘දිට්ඨිගහනපක්ඛන්දො, පරාමාසෙන මොහිතො;

අසුද්ධිං මඤ්ඤිසං සුද්ධිං, අන්ධභූතො අවිද්දසු.

“Lao vào rừng rậm tà kiến, bị mê hoặc bởi sự chấp thủ, ta đã xem điều không thanh tịnh là thanh tịnh, (ta đã là) người mù quáng, không có trí tuệ.”

343.

343.

‘‘මිච්ඡාදිට්ඨි පහීනා මෙ, භවා සබ්බෙ පදාලිතා ;

ජුහාමි දක්ඛිණෙය්‍යග්ගිං, නමස්සාමි තථාගතං.

“Tà kiến của ta đã được đoạn trừ, tất cả các cõi hữu đã bị phá hủy. Ta cúng dường ngọn lửa đáng được cúng dường, ta đảnh lễ đấng Như Lai.”

344.

344.

‘‘මොහා [Pg.278] සබ්බෙ පහීනා මෙ, භවතණ්හා පදාලිතා;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Tất cả si mê của ta đã được đoạn trừ, hữu ái đã bị phá hủy. Vòng luân hồi sinh tử đã tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.”

… නදීකස්සපො ථෙරො….

… Trưởng lão Nadīkassapa …

7. ගයාකස්සපත්ථෙරගාථා

7. Kệ của Trưởng lão Gayākassapa

345.

345.

‘‘පාතො මජ්ඣන්හිකං සායං, තික්ඛත්තුං දිවසස්සහං;

ඔතරිං උදකං සොහං, ගයාය ගයඵග්ගුයා.

“Sáng, trưa, và chiều, ba lần trong ngày, ta đã xuống nước. Ta đã xuống nước tại bến Gayā, vào dịp lễ Phaggu.”

346.

346.

‘‘‘යං මයා පකතං පාපං, පුබ්බෙ අඤ්ඤාසු ජාතිසු;

තං දානීධ පවාහෙමි’, එවංදිට්ඨි පුරෙ අහුං.

“‘Bất cứ tội lỗi nào ta đã làm trong các đời trước, nay ta sẽ gột rửa nó ở đây.’ Trước đây, ta đã có tà kiến như vậy.”

347.

347.

‘‘සුත්වා සුභාසිතං වාචං, ධම්මත්ථසහිතං පදං;

තථං යාථාවකං අත්ථං, යොනිසො පච්චවෙක්ඛිසං;

“Sau khi nghe lời nói được khéo thuyết, là những lời bao gồm pháp và nghĩa, ta đã như lý quán xét về ý nghĩa chân thật, đúng như thật.”

348.

348.

‘‘නින්හාතසබ්බපාපොම්හි, නිම්මලො පයතො සුචි;

සුද්ධො සුද්ධස්ස දායාදො, පුත්තො බුද්ධස්ස ඔරසො.

“Ta là người đã gột rửa mọi tội lỗi, không cấu uế, trong sạch, thanh tịnh. Ta là người thừa tự thanh tịnh của Bậc Thanh Tịnh, là người con đích thực của đức Phật.”

349.

349.

‘‘ඔගය්හට්ඨඞ්ගිකං සොතං, සබ්බපාපං පවාහයිං;

තිස්සො විජ්ජා අජ්ඣගමිං, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau khi nhập vào dòng chảy tám ngành, ta đã cuốn trôi mọi tội lỗi. Ta đã đạt được ba minh, đã thực hành xong giáo huấn của đức Phật.”

… ගයාකස්සපො ථෙරො….

… Trưởng lão Gayākassapa …

8. වක්කලිත්ථෙරගාථා

8. Kệ của Trưởng lão Vakkali

350.

350.

‘‘වාතරොගාභිනීතො ත්වං, විහරං කානනෙ වනෙ;

පවිට්ඨගොචරෙ ලූඛෙ, කථං භික්ඛු කරිස්සසි.

“Này Tỳ kheo, ông bị bệnh phong thấp hành hạ, khi sống trong rừng, trong khu rừng hoang vắng, nơi khất thực khó khăn và thô sơ, ông sẽ làm thế nào?”

351.

351.

‘‘පීතිසුඛෙන විපුලෙන, ඵරමානො සමුස්සයං;

ලූඛම්පි අභිසම්භොන්තො, විහරිස්සාමි කානනෙ.

“Làm cho thân thể thấm nhuần hỷ và lạc rộng lớn, chịu đựng được cả những điều thô sơ, con sẽ sống trong rừng.”

352.

352.

‘‘භාවෙන්තො සතිපට්ඨානෙ, ඉන්ද්‍රියානි බලානි ච;

බොජ්ඣඞ්ගානි ච භාවෙන්තො, විහරිස්සාමි කානනෙ.

“Tu tập các niệm xứ, các căn và các lực, và tu tập các giác chi, con sẽ sống trong rừng.”

353.

353.

‘‘ආරද්ධවීරියෙ පහිතත්තෙ, නිච්චං දළ්හපරක්කමෙ ;

සමග්ගෙ සහිතෙ දිස්වා, විහරිස්සාමි කානනෙ.

“Thấy các vị tinh cần, tâm hướng đến mục đích, luôn nỗ lực kiên cố, hòa hợp, sống chung với nhau, con sẽ sống trong rừng.”

354.

354.

‘‘අනුස්සරන්තො සම්බුද්ධං, අග්ගං දන්තං සමාහිතං;

අතන්දිතො රත්තින්දිවං, විහරිස්සාමි කානනෙ’’ති.

“Tùy niệm về đấng Chánh Đẳng Giác, bậc tối thượng, đã được điều phục, định tĩnh, không mệt mỏi ngày và đêm, con sẽ sống trong rừng.”

… වක්කලිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Vakkali …

9. විජිතසෙනත්ථෙරගාථා

9. Kệ của Trưởng lão Vijitasena

355.

355.

‘‘ඔලග්ගෙස්සාමි [Pg.279] තෙ චිත්ත, ආණිද්වාරෙව හත්ථිනං;

න තං පාපෙ නියොජෙස්සං, කාමජාල සරීරජ.

“Hỡi tâm, ta sẽ ngăn chặn ngươi như (ngăn) con voi ở cổng có chốt. Ta sẽ không để ngươi, kẻ sanh từ thân, vướng vào lưới dục và điều ác.”

356.

356.

‘‘ත්වං ඔලග්ගො න ගච්ඡසි, ද්වාරවිවරං ගජොව අලභන්තො;

න ච චිත්තකලි පුනප්පුනං, පසක්ක පාපරතො චරිස්සසි.

“Bị ngăn chặn, ngươi sẽ không đi lang thang như con voi không tìm thấy cửa mở. Hỡi tâm xấu xa, ngươi sẽ không còn đi lang thang lặp đi lặp lại, thích thú trong điều ác nữa.”

357.

357.

‘‘යථා කුඤ්ජරං අදන්තං, නවග්ගහමඞ්කුසග්ගහො;

බලවා ආවත්තෙති අකාමං, එවං ආවත්තයිස්සං තං.

“Như người quản tượng mạnh mẽ cầm cây móc khiến con voi chưa được thuần hóa, mới bị bắt, phải quay lại trái với ý muốn của nó, ta cũng sẽ khiến ngươi quay lại như vậy.”

358.

358.

‘‘යථා වරහයදමකුසලො, සාරථි පවරො දමෙති ආජඤ්ඤං;

එවං දමයිස්සං තං, පතිට්ඨිතො පඤ්චසු බලෙසු.

“Như người đánh xe thiện xảo, khéo léo trong việc huấn luyện ngựa tốt, huấn luyện con ngựa thuần chủng, ta cũng vậy, an trú trong năm lực, sẽ huấn luyện ngươi.”

359.

359.

‘‘සතියා තං නිබන්ධිස්සං, පයුත්තො තෙ දමෙස්සාමි ;

වීරියධුරනිග්ගහිතො, න යිතො දූරං ගමිස්සසෙ චිත්තා’’ති.

“Ta sẽ buộc ngươi bằng sợi dây niệm. Tinh cần, ta sẽ điều phục ngươi. Hỡi tâm, bị kiềm chế bởi ách tinh tấn, ngươi sẽ không đi xa khỏi đây.”

… විජිතසෙනො ථෙරො….

… Trưởng lão Vijitasena …

10. යසදත්තත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Yasadatta

360.

360.

‘‘උපාරම්භචිත්තො දුම්මෙධො, සුණාති ජිනසාසනං;

ආරකා හොති සද්ධම්මා, නභසො පථවී යථා.

“Kẻ ngu si với tâm hay chỉ trích, nghe giáo pháp của Bậc Chiến Thắng, nhưng xa rời diệu pháp như trời xa đất.”

361.

361.

‘‘උපාරම්භචිත්තො දුම්මෙධො, සුණාති ජිනසාසනං;

පරිහායති සද්ධම්මා, කාළපක්ඛෙව චන්දිමා.

“Kẻ ngu si với tâm hay chỉ trích, nghe giáo pháp của Bậc Chiến Thắng, nhưng suy giảm khỏi diệu pháp như mặt trăng trong tuần trăng khuyết.”

362.

362.

‘‘උපාරම්භචිත්තො දුම්මෙධො, සුණාති ජිනසාසනං;

පරිසුස්සති සද්ධම්මෙ, මච්ඡො අප්පොදකෙ යථා.

Kẻ ngu si với tâm hay chỉ trích, lắng nghe giáo pháp của bậc Chiến Thắng; bị khô héo trong Chánh pháp, như cá trong vũng nước cạn.

363.

363.

‘‘උපාරම්භචිත්තො දුම්මෙධො, සුණාති ජිනසාසනං;

න විරූහති සද්ධම්මෙ, ඛෙත්තෙ බීජංව පූතිකං.

Kẻ ngu si với tâm hay chỉ trích, lắng nghe giáo pháp của bậc Chiến Thắng; không tăng trưởng trong Chánh pháp, như hạt giống thối trong ruộng đồng.

364.

364.

‘‘යො ච තුට්ඨෙන චිත්තෙන, සුණාති ජිනසාසනං;

ඛෙපෙත්වා ආසවෙ සබ්බෙ, සච්ඡිකත්වා අකුප්පතං;

පප්පුය්‍ය පරමං සන්තිං, පරිනිබ්බාතිනාසවො’’ති.

Và vị nào với tâm hoan hỷ, lắng nghe giáo pháp của bậc Chiến Thắng; sau khi đã tận diệt tất cả các lậu hoặc, đã chứng ngộ trạng thái bất động; đã đạt đến sự tịch tịnh tối thượng, vị ấy, bậc vô lậu, sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn.

… යසදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Yasadatta …

11. සොණකුටිකණ්ණත්ථෙරගාථා

11. Kệ của Trưởng lão Soṇakuṭikaṇṇa

365.

365.

‘‘උපසම්පදා [Pg.280] ච මෙ ලද්ධා, විමුත්තො චම්හි අනාසවො;

සො ච මෙ භගවා දිට්ඨො, විහාරෙ ච සහාවසිං.

Ta đã được thọ cụ túc giới, ta đã được giải thoát và là bậc vô lậu; ta đã được thấy Đức Thế Tôn ấy, và đã sống cùng (Ngài) trong tịnh xá.

366.

366.

‘‘බහුදෙව රත්තිං භගවා, අබ්භොකාසෙතිනාමයි;

විහාරකුසලො සත්ථා, විහාරං පාවිසී තදා.

Trong nhiều ngày đêm, Đức Thế Tôn đã trải qua ở ngoài trời; bậc Đạo Sư, thiện xảo về các trú xứ, khi ấy đã đi vào tịnh xá.

367.

367.

‘‘සන්ථරිත්වාන සඞ්ඝාටිං, සෙය්‍යං කප්පෙසි ගොතමො;

සීහො සෙලගුහායංව, පහීනභයභෙරවො.

Sau khi trải y tăng-già-lê, vị Gotama đã nằm nghỉ; như sư tử trong hang đá, đã đoạn tận sợ hãi và kinh hoàng.

368.

368.

‘‘තතො කල්‍යාණවාක්කරණො, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො;

සොණො අභාසි සද්ධම්මං, බුද්ධසෙට්ඨස්ස සම්මුඛා.

Sau đó, Soṇa, người có lời nói tốt đẹp, vị đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác, đã tuyên thuyết Chánh pháp trước sự hiện diện của Đức Phật, bậc Tối Thắng.

369.

369.

‘‘පඤ්චක්ඛන්ධෙ පරිඤ්ඤාය, භාවයිත්වාන අඤ්ජසං;

පප්පුය්‍ය පරමං සන්තිං, පරිනිබ්බිස්සත්‍යනාසවො’’ති.

Sau khi đã liễu tri năm uẩn, sau khi đã tu tập con đường thẳng, đã đạt đến sự tịch tịnh tối thượng, vị ấy, bậc vô lậu, sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn.

… සොණො කුටිකණ්ණථෙරො….

… Trưởng lão Soṇa Kuṭikaṇṇa …

12. කොසියත්ථෙරගාථා

12. Kệ của Trưởng lão Kosiya

370.

370.

‘‘යො වෙ ගරූනං වචනඤ්ඤු ධීරො, වසෙ ච තම්හි ජනයෙථ පෙමං;

සො භත්තිමා නාම ච හොති පණ්ඩිතො, ඤත්වා ච ධම්මෙසු විසෙසි අස්ස.

Bậc trí nào hiểu lời dạy của các bậc thầy, nên sống theo (lời dạy) ấy và nên phát sinh lòng kính mến. Vị ấy được gọi là người có lòng tôn kính và là bậc hiền trí; và sau khi biết các pháp, vị ấy sẽ có được sự đặc thù.

371.

371.

‘‘යං ආපදා උප්පතිතා උළාරා, නක්ඛම්භයන්තෙ පටිසඞ්ඛයන්තං;

සො ථාමවා නාම ච හොති පණ්ඩිතො, ඤත්වා ච ධම්මෙසු විසෙසි අස්ස.

Người nào, khi các tai họa lớn lao khởi lên, không bị chúng làm cho dao động, người đang quán xét; vị ấy được gọi là người có sức mạnh và là bậc hiền trí; và sau khi biết các pháp, vị ấy sẽ có được sự đặc thù.

372.

372.

‘‘යො වෙ සමුද්දොව ඨිතො අනෙජො, ගම්භීරපඤ්ඤො නිපුණත්ථදස්සී;

අසංහාරියො නාම ච හොති පණ්ඩිතො, ඤත්වා ච ධම්මෙසු විසෙසි අස්ස.

Vị nào đứng vững như biển cả, không dao động, có trí tuệ sâu sắc, thấy được nghĩa lý vi tế; vị ấy được gọi là người không thể bị lay chuyển và là bậc hiền trí; và sau khi biết các pháp, vị ấy sẽ có được sự đặc thù.

373.

373.

‘‘බහුස්සුතො ධම්මධරො ච හොති, ධම්මස්ස හොති අනුධම්මචාරී;

සො තාදිසො නාම ච හොති පණ්ඩිතො, ඤත්වා ච ධම්මෙසු විසෙසි අස්ස.

Vị nào là người đa văn và hộ trì pháp, là người thực hành pháp tùy pháp; vị như vậy được gọi là bậc hiền trí; và sau khi biết các pháp, vị ấy sẽ có được sự đặc thù.

374.

374.

‘‘අත්ථඤ්ච [Pg.281] යො ජානාති භාසිතස්ස, අත්ථඤ්ච ඤත්වාන තථා කරොති;

අත්ථන්තරො නාම ස හොති පණ්ඩිතො, ඤත්වා ච ධම්මෙසු විසෙසි අස්සා’’ති.

Vị nào biết nghĩa của điều được nói, và sau khi biết nghĩa, thực hành đúng như vậy; vị ấy được gọi là bậc hiền trí thấu suốt nghĩa lý; và sau khi biết các pháp, vị ấy sẽ có được sự đặc thù.

… කොසියො ථෙරො….

… Trưởng lão Kosiyo …

පඤ්චකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Năm Pháp đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

රාජදත්තො සුභූතො ච, ගිරිමානන්දසුමනා;

වඩ්ඪො ච කස්සපො ථෙරො, ගයාකස්සපවක්කලී.

Rājadatta và Subhūta, Vaḍḍha và trưởng lão Kassapa, Gayākassapa, Vakkali.

විජිතො යසදත්තො ච, සොණො කොසියසව්හයො;

සට්ඨි ච පඤ්ච ගාථායො, ථෙරා ච එත්ථ ද්වාදසාති.

Vijita và Yasadatta, Soṇa và vị tên Kosiya; ở đây có sáu mươi lăm câu kệ, và mười hai vị trưởng lão.

6. ඡක්කනිපාතො

6. Phẩm Sáu Pháp

1. උරුවෙළකස්සපත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Uruveḷakassapa

375.

375.

‘‘දිස්වාන [Pg.282] පාටිහීරානි, ගොතමස්ස යසස්සිනො;

න තාවාහං පණිපතිං, ඉස්සාමානෙන වඤ්චිතො.

Sau khi thấy các phép thần thông của vị Gotama lừng danh, tôi đã không đảnh lễ, vì bị lừa dối bởi ganh tỵ và ngã mạn.

376.

376.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, චොදෙසි නරසාරථි;

තතො මෙ ආසි සංවෙගො, අබ්භුතො ලොමහංසනො.

Biết được ý định của tôi, bậc Điều Ngự Trượng Phu đã nhắc nhở; do đó, sự chấn động tâm đã khởi lên trong tôi, một điều chưa từng có, làm dựng tóc gáy.

377.

377.

‘‘පුබ්බෙ ජටිලභූතස්ස, යා මෙ සිද්ධි පරිත්තිකා;

තාහං තදා නිරාකත්වා, පබ්බජිං ජිනසාසනෙ.

Trước kia, khi còn là đạo sĩ bện tóc, sự thành tựu nhỏ nhoi nào của ta; khi ấy ta đã từ bỏ điều đó, và xuất gia trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng.

378.

378.

‘‘පුබ්බෙ යඤ්ඤෙන සන්තුට්ඨො, කාමධාතුපුරක්ඛතො;

පච්ඡා රාගඤ්ච දොසඤ්ච, මොහඤ්චාපි සමූහනිං.

Trước kia, ta hài lòng với việc tế tự, hướng đến cõi Dục; sau này, ta đã nhổ bật gốc cả tham, sân và si.

379.

379.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

ඉද්ධිමා පරචිත්තඤ්ඤූ, දිබ්බසොතඤ්ච පාපුණිං.

Ta biết các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; ta có thần thông, biết tâm người khác, và đã đạt được thiên nhĩ.

380.

380.

‘‘යස්ස චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො’’ති.

Vì mục đích nào ta đã xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình; mục đích ấy đã được ta đạt đến, đó là sự tận diệt tất cả các kiết sử.

… උරුවෙළකස්සපො ථෙරො….

... Trưởng lão Uruveḷakassapa...

2. තෙකිච්ඡකාරිත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Tekicchakārī

381.

381.

‘‘අතිහිතා වීහි, ඛලගතා සාලී;

න ච ලභෙ පිණ්ඩං, කථමහං කස්සං.

“Lúa đã được cất vào kho, lúa sāli đang ở sân đập; và ta không nhận được vật thực khất thực, ta sẽ làm gì đây?”

382.

382.

‘‘බුද්ධමප්පමෙය්‍යං අනුස්සර පසන්නො;

පීතියා ඵුටසරීරො හොහිසි සතතමුදග්ගො.

“Với tâm tịnh tín, hãy tùy niệm về Đức Phật, bậc vô lượng; toàn thân được thấm nhuần bởi hỷ lạc, ngươi sẽ luôn luôn phấn chấn.”

383.

383.

‘‘ධම්මමප්පමෙය්‍යං අනුස්සර පසන්නො;

පීතියා ඵුටසරීරො හොහිසි සතතමුදග්ගො.

“Với tâm tịnh tín, hãy tùy niệm về Giáo Pháp, pháp vô lượng; toàn thân được thấm nhuần bởi hỷ lạc, ngươi sẽ luôn luôn phấn chấn.”

384.

384.

‘‘සඞ්ඝමප්පමෙය්‍යං අනුස්සර පසන්නො;

පීතියා ඵුටසරීරො හොහිසි සතතමුදග්ගො.

“Với tâm tịnh tín, hãy tùy niệm về Tăng chúng, chúng vô lượng; toàn thân được thấm nhuần bởi hỷ lạc, ngươi sẽ luôn luôn phấn chấn.”

385.

385.

‘‘අබ්භොකාසෙ [Pg.283] විහරසි, සීතා හෙමන්තිකා ඉමා රත්‍යො;

මා සීතෙන පරෙතො විහඤ්ඤිත්ථො, පවිස ත්වං විහාරං ඵුසිතග්ගළං.

“Ngươi đang trú ngụ ở ngoài trời, những đêm mùa đông này thì lạnh giá; chớ có bị cái lạnh hành hạ, hãy đi vào tịnh xá có cửa đã được đóng lại.”

386.

386.

‘‘ඵුසිස්සං චතස්සො අප්පමඤ්ඤායො, තාහි ච සුඛිතො විහරිස්සං;

නාහං සීතෙන විහඤ්ඤිස්සං, අනිඤ්ජිතො විහරන්තො’’ති.

“Ta sẽ tiếp xúc với bốn Vô Lượng Tâm, và với các pháp ấy ta sẽ sống an lạc; ta sẽ không bị cái lạnh hành hạ, trong khi đang trú ngụ không dao động.”

… තෙකිච්ඡකාරී ථෙරො….

... Trưởng lão Tekicchakārī...

3. මහානාගත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Mahānāga

387.

387.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො නූපලබ්භති;

පරිහායති සද්ධම්මා, මච්ඡො අප්පොදකෙ යථා.

“Vị nào không có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, vị ấy bị suy thoái khỏi Chánh Pháp, giống như con cá ở nơi có ít nước.”

388.

388.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො නූපලබ්භති;

න විරූහති සද්ධම්මෙ, ඛෙත්තෙ බීජංව පූතිකං.

“Vị nào không có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, vị ấy không tăng trưởng trong Chánh Pháp, giống như hạt giống bị thối ở trong ruộng.”

389.

389.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො නූපලබ්භති;

ආරකා හොති නිබ්බානා, ධම්මරාජස්ස සාසනෙ.

“Vị nào không có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, vị ấy ở xa Níp-bàn trong giáo pháp của Đức Pháp Vương.”

390.

390.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො උපලබ්භති;

න විහායති සද්ධම්මා, මච්ඡො බව්හොදකෙ යථා.

“Vị nào có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, vị ấy không bị suy thoái khỏi Chánh Pháp, giống như con cá ở nơi có nhiều nước.”

391.

391.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො උපලබ්භති;

සො විරූහති සද්ධම්මෙ, ඛෙත්තෙ බීජංව භද්දකං.

“Vị ấy, người có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, tăng trưởng trong Chánh Pháp, giống như hạt giống tốt ở trong ruộng.”

392.

392.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො උපලබ්භති;

සන්තිකෙ හොති නිබ්බානං, ධම්මරාජස්ස සාසනෙ’’ති.

“Vị nào có được sự tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, vị ấy ở gần Níp-bàn trong giáo pháp của Đức Pháp Vương.”

… මහානාගො ථෙරො….

... Trưởng lão Mahānāga...

4. කුල්ලත්ථෙරගාථා

4. Kệ của Trưởng lão Kulla

393.

393.

‘‘කුල්ලො සිවථිකං ගන්ත්වා, අද්දස ඉත්ථිමුජ්ඣිතං;

අපවිද්ධං සුසානස්මිං, ඛජ්ජන්තිං කිමිහී ඵුටං.

“Kulla, sau khi đi đến nghĩa địa, đã nhìn thấy một người nữ bị vứt bỏ; bị quăng bỏ ở bãi tha ma, đầy dòi bọ và đang bị chúng ăn.”

394.

394.

‘‘ආතුරං [Pg.284] අසුචිං පූතිං, පස්ස කුල්ල සමුස්සයං;

උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං, බාලානං අභිනන්දිතං.

“Này Kulla, hãy nhìn xem thân thể này, bệnh hoạn, không trong sạch, hôi thối; đang rỉ ra, đang chảy ra, được những kẻ ngu ưa thích.”

395.

395.

‘‘ධම්මාදාසං ගහෙත්වාන, ඤාණදස්සනපත්තියා;

පච්චවෙක්ඛිං ඉමං කායං, තුච්ඡං සන්තරබාහිරං.

“Sau khi đã lấy tấm gương Pháp, để đạt được tri kiến, ta đã quán xét thân này, trống rỗng ở bên trong và bên ngoài.”

396.

396.

‘‘යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

යථා අධො තථා උද්ධං, යථා උද්ධං තථා අධො.

“Như thế này, cũng như thế kia; như thế kia, cũng như thế này. Như ở bên dưới, cũng như ở bên trên; như ở bên trên, cũng như ở bên dưới.”

397.

397.

‘‘යථා දිවා තථා රත්තිං, යථා රත්තිං තථා දිවා;

යථා පුරෙ තථා පච්ඡා, යථා පච්ඡා තථා පුරෙ.

“Như vào ban ngày, cũng như vào ban đêm; như vào ban đêm, cũng như vào ban ngày. Như trước đây, cũng như sau này; như sau này, cũng như trước đây.”

398.

398.

‘‘පඤ්චඞ්ගිකෙන තුරියෙන, න රතී හොති තාදිසී;

යථා එකග්ගචිත්තස්ස, සම්මා ධම්මං විපස්සතො’’ති.

“Với dàn nhạc năm loại, không có được sự hoan hỷ giống như là sự hoan hỷ của người có tâm nhất điểm, đang quán thấy các pháp một cách chân chánh.”

… කුල්ලො ථෙරො….

... Trưởng lão Kulla...

5. මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරගාථා

5. Kệ của Trưởng lão Mālukyaputta

399.

399.

‘‘මනුජස්ස පමත්තචාරිනො, තණ්හා වඩ්ඪති මාලුවා විය;

සො ප්ලවතී හුරා හුරං, ඵලමිච්ඡංව වනස්මි වානරො.

“Đối với người sống buông lung, ái dục tăng trưởng giống như dây leo māluvā; vị ấy nhảy từ nơi này đến nơi khác, giống như con khỉ ở trong rừng mong muốn trái cây.”

400.

400.

‘‘යං එසා සහතෙ ජම්මී, තණ්හා ලොකෙ විසත්තිකා;

සොකා තස්ස පවඩ්ඪන්ති, අභිවට්ඨංව බීරණං.

“Người nào bị ái dục hèn hạ này, thứ bám víu ở trong đời, chế ngự, các sầu muộn của người ấy tăng trưởng, giống như cỏ bīraṇa được mưa nhiều.”

401.

401.

‘‘යො චෙතං සහතෙ ජම්මිං, තණ්හං ලොකෙ දුරච්චයං;

සොකා තම්හා පපතන්ති, උදබින්දූව පොක්ඛරා.

“Và người nào chế ngự được ái dục hèn hạ này, thứ khó vượt qua ở trong đời, các sầu muộn rơi khỏi người ấy, giống như giọt nước từ lá sen.”

402.

402.

‘‘තං වො වදාමි භද්දං වො, යාවන්තෙත්ථ සමාගතා;

තණ්හාය මූලං ඛණථ, උසීරත්ථොව බීරණං;

මා වො නළංව සොතොව, මාරො භඤ්ජි පුනප්පුනං.

“Điều ấy ta nói với các vị, mong các vị được an lành, tất cả những ai đã tụ hội về đây. Hãy đào lên gốc rễ của ái dục, như người muốn có rễ hương bài đào cỏ bīraṇa. Chớ để Ma vương bẻ gãy các vị nhiều lần, giống như dòng nước đối với cây sậy.”

403.

403.

‘‘කරොථ බුද්ධවචනං, ඛණො වො මා උපච්චගා;

ඛණාතීතා හි සොචන්ති, නිරයම්හි සමප්පිතා.

“Hãy thực hành lời dạy của đức Phật, chớ để thời khắc (tốt) của các vị trôi qua; Quả thật, những người để lỡ thời khắc, bị rơi vào địa ngục, phải sầu muộn.”

404.

404.

‘‘පමාදො රජො පමාදො, පමාදානුපතිතො රජො;

අප්පමාදෙන විජ්ජාය, අබ්බහෙ සල්ලමත්තනො’’ති.

“Sự dễ duôi là bụi bặm, sự dễ duôi, bụi bặm đi theo sự dễ duôi; Với sự không dễ duôi và với minh kiến, hãy nhổ ra mũi tên của chính mình.”

… මාලුක්‍යපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Mālukyaputta …

6. සප්පදාසත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Sappadāsa

405.

405.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි[Pg.285], යතො පබ්බජිතො අහං;

අච්ඡරාසඞ්ඝාතමත්තම්පි, චෙතොසන්තිමනජ්ඣගං.

“Hai mươi lăm năm, kể từ khi tôi xuất gia; Dù chỉ trong khoảnh khắc búng ngón tay, tôi đã không đạt được sự an tịnh của tâm.”

406.

406.

‘‘අලද්ධා චිත්තස්සෙකග්ගං, කාමරාගෙන අට්ටිතො ;

බාහා පග්ගය්හ කන්දන්තො, විහාරා උපනික්ඛමිං.

“Không đạt được sự nhất tâm, bị dục tham áp bức; Tôi đã giơ tay khóc lóc, đi ra khỏi tịnh xá.”

407.

407.

‘‘සත්ථං වා ආහරිස්සාමි, කො අත්ථො ජීවිතෙන මෙ;

කථං හි සික්ඛං පච්චක්ඛං, කාලං කුබ්බෙථ මාදිසො.

“Ta sẽ lấy vũ khí (tự sát), mạng sống này của ta có ích gì; Một người như ta, làm sao có thể từ bỏ học giới mà chết đi được?”

408.

408.

‘‘තදාහං ඛුරමාදාය, මඤ්චකම්හි උපාවිසිං;

පරිනීතො ඛුරො ආසි, ධමනිං ඡෙත්තුමත්තනො.

“Khi ấy, tôi đã lấy dao cạo, ngồi trên giường nhỏ; Con dao đã được đưa đến, để cắt tĩnh mạch của chính mình.”

409.

409.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො, යොනිසො උදපජ්ජථ;

ආදීනවො පාතුරහු, නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

“Sau đó, sự như lý tác ý đã khởi lên trong tôi; Sự nguy hại đã hiện rõ, sự nhàm chán được thiết lập vững chắc.”

410.

410.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ, පස්ස ධම්මසුධම්මතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau đó, tâm tôi đã được giải thoát, hãy xem tính chất tốt đẹp của Giáo pháp; Ba minh đã được chứng đắc, giáo huấn của đức Phật đã được thực hành.”

… සප්පදාසො ථෙරො….

… Trưởng lão Sappadāsa …

7.කාතියානත්ථෙරගාථා

7. Kệ Trưởng Lão Kātiyāna

411.

411.

‘‘උට්ඨෙහි නිසීද කාතියාන, මා නිද්දාබහුලො අහු ජාගරස්සු;

මා තං අලසං පමත්තබන්ධු, කූටෙනෙව ජිනාතු මච්චුරාජා.

“Này Kātiyāna, hãy đứng dậy, hãy ngồi xuống, đừng ngủ nhiều, hãy tỉnh thức; Chớ để tử vương, bạn của kẻ dễ duôi, chinh phục ngươi, kẻ lười biếng, bằng cái bẫy của nó.”

412.

412.

‘‘සෙය්‍යථාපි මහාසමුද්දවෙගො, එවං ජාතිජරාතිවත්තතෙ තං;

සො කරොහි සුදීපමත්තනො ත්වං, න හි තාණං තව විජ්ජතෙව අඤ්ඤං.

“Ví như sức mạnh của sóng biển lớn, cũng vậy, sanh và già đang vượt qua ngươi; Ngươi hãy tự mình tạo hòn đảo (nương tựa), vì quả thật ngươi không có nơi nương tựa nào khác.”

413.

413.

‘‘සත්ථා හි විජෙසි මග්ගමෙතං, සඞ්ගා ජාතිජරාභයා අතීතං;

පුබ්බාපරරත්තමප්පමත්තො, අනුයුඤ්ජස්සු දළ්හං කරොහි යොගං.

“Bậc Đạo Sư đã chinh phục con đường này, vượt qua sự dính mắc, nỗi sợ sanh và già; Hãy không dễ duôi, nỗ lực trong đêm trước và đêm sau, hãy thực hành sự tinh tấn một cách kiên cố.”

414.

414.

‘‘පුරිමානි [Pg.286] පමුඤ්ච බන්ධනානි, සඞ්ඝාටිඛුරමුණ්ඩභික්ඛභොජී;

මා ඛිඩ්ඩාරතිඤ්ච මා නිද්දං, අනුයුඤ්ජිත්ථ ඣාය කාතියාන.

“Hãy từ bỏ những trói buộc trước đây, ngươi là người mặc y tăng-già-lê, đầu cạo trọc, sống bằng khất thực; Này Kātiyāna, đừng vui đùa thích thú, đừng ngủ nghỉ, hãy thực hành thiền định.”

415.

415.

‘‘ඣායාහි ජිනාහි කාතියාන, යොගක්ඛෙමපථෙසු කොවිදොසි;

පප්පුය්‍ය අනුත්තරං විසුද්ධිං, පරිනිබ්බාහිසි වාරිනාව ජොති.

“Này Kātiyāna, hãy thiền định, hãy chiến thắng, ngươi là người thiện xảo trên các con đường dẫn đến an ổn khỏi các ách; Sau khi đạt được sự thanh tịnh vô thượng, ngươi sẽ tịch diệt như ngọn lửa bị dập tắt bởi nước.”

416.

416.

‘‘පජ්ජොතකරො පරිත්තරංසො, වාතෙන විනම්‍යතෙ ලතාව;

එවම්පි තුවං අනාදියානො, මාරං ඉන්දසගොත්ත නිද්ධුනාහි;

සො වෙදයිතාසු වීතරාගො, කාලං කඞ්ඛ ඉධෙව සීතිභූතො’’ති.

“Hỡi người cùng dòng dõi với Indra, như ngọn đèn dầu ánh sáng yếu, hay như dây leo bị gió làm cho hư hoại; Cũng vậy, ngươi hãy không chấp thủ, hãy rũ bỏ Ma vương; Người ấy, đối với các cảm thọ, đã ly tham, ngay tại đây trở nên mát mẻ, hãy chờ đợi thời điểm (viên tịch).”

… කාතියානො ථෙරො….

… Trưởng lão Kātiyāna …

8. මිගජාලත්ථෙරගාථා

8. Kệ Trưởng Lão Migajāla

417.

417.

‘‘සුදෙසිතො චක්ඛුමතා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;

සබ්බසංයොජනාතීතො, සබ්බවට්ටවිනාසනො.

(Giáo pháp) được khéo thuyết bởi bậc có mắt, đức Phật, bà con của mặt trời; Vượt qua mọi kiết sử, hủy diệt mọi vòng luân hồi.

418.

418.

‘‘නිය්‍යානිකො උත්තරණො, තණ්හාමූලවිසොසනො;

විසමූලං ආඝාතනං, ඡෙත්වා පාපෙති නිබ්බුතිං.

Đưa ra khỏi (luân hồi), giúp vượt qua (bộc lưu), làm khô cạn gốc rễ của ái; Sau khi cắt đứt gốc rễ độc hại, nơi giết chóc, (pháp) đưa đến Niết-bàn.

419.

419.

‘‘අඤ්ඤාණමූලභෙදාය, කම්මයන්තවිඝාටනො;

විඤ්ඤාණානං පරිග්ගහෙ, ඤාණවජිරනිපාතනො.

Để phá vỡ gốc rễ của vô minh, phá hủy cỗ máy của nghiệp; Trong sự nắm giữ của các thức, làm rơi xuống kim cang trí tuệ.

420.

420.

‘‘වෙදනානං විඤ්ඤාපනො, උපාදානප්පමොචනො;

භවං අඞ්ගාරකාසුංව, ඤාණෙන අනුපස්සනො.

Làm cho biết rõ các cảm thọ, giải thoát khỏi các thủ; Quán chiếu các cõi hữu như hố than hừng, với trí tuệ.

421.

421.

‘‘මහාරසො සුගම්භීරො, ජරාමච්චුනිවාරණො;

අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, දුක්ඛූපසමනො සිවො.

Có hương vị tuyệt vời, rất sâu sắc, ngăn ngừa già và chết; Thánh đạo tám ngành, làm lắng dịu khổ đau, an lành.

422.

422.

‘‘කම්මං කම්මන්ති ඤත්වාන, විපාකඤ්ච විපාකතො;

පටිච්චුප්පන්නධම්මානං, යථාවාලොකදස්සනො;

මහාඛෙමඞ්ගමො සන්තො, පරියොසානභද්දකො’’ති.

Biết nghiệp là nghiệp, và biết quả là quả; Thấy được ánh sáng như thật của các pháp do duyên sanh; Đi đến nơi an ổn vĩ đại, tịch tịnh, tốt đẹp ở đoạn cuối.

… මිගජාලො ථෙරො….

… Trưởng lão Migajāla …

9. පුරොහිතපුත්තජෙන්තත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng Lão Jenta, Con Vị Quốc Sư

423.

423.

‘‘ජාතිමදෙන [Pg.287] මත්තොහං, භොගඉස්සරියෙන ච;

සණ්ඨානවණ්ණරූපෙන, මදමත්තො අචාරිහං.

“Ta đã say sưa với ngã mạn dòng dõi, và với của cải, quyền lực; Với hình dáng, màu da, và sắc đẹp, ta đã đi lại trong cơn say ngã mạn.”

424.

424.

‘‘නාත්තනො සමකං කඤ්චි, අතිරෙකං ච මඤ්ඤිසං;

අතිමානහතො බාලො, පත්ථද්ධො උස්සිතද්ධජො.

“Ta đã không nghĩ rằng có ai bằng mình, hay hơn mình; Kẻ ngu bị ngã mạn quá mức tàn phá, cứng ngắc, dựng cờ ngã mạn.”

425.

425.

‘‘මාතරං පිතරඤ්චාපි, අඤ්ඤෙපි ගරුසම්මතෙ;

න කඤ්චි අභිවාදෙසිං, මානත්ථද්ධො අනාදරො.

“Ta, với tâm kiêu căng, cứng nhắc, và không tôn trọng, đã không đảnh lễ bất cứ ai, cả mẹ, cả cha, và những người khác được xem là bậc đáng kính.”

426.

426.

‘‘දිස්වා විනායකං අග්ගං, සාරථීනං වරුත්තමං;

තපන්තමිව ආදිච්චං, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං.

“Sau khi thấy bậc Đạo Sư, vị tối thượng, bậc điều ngự cao cả nhất, tỏa sáng như mặt trời, được Tăng chúng vây quanh.”

427.

427.

‘‘මානං මදඤ්ච ඡඩ්ඩෙත්වා, විප්පසන්නෙන චෙතසා;

සිරසා අභිවාදෙසිං, සබ්බසත්තානමුත්තමං.

“Từ bỏ ngã mạn và sự say đắm, với tâm vô cùng trong sạch, ta đã cúi đầu đảnh lễ bậc tối thượng của tất cả chúng sanh.”

428.

428.

‘‘අතිමානො ච ඔමානො, පහීනා සුසමූහතා;

අස්මිමානො සමුච්ඡින්නො, සබ්බෙ මානවිධා හතා’’ති.

“Quá mạn và ty mạn đã được đoạn trừ, đã được nhổ bật gốc rễ. Ngã mạn ‘ta là’ đã được cắt đứt hoàn toàn, tất cả các loại mạn đã bị tiêu diệt.”

… ජෙන්තො පුරොහිතපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Jenta, con trai của vị giáo sĩ….

10. සුමනත්ථෙරගාථා

10. Kệ của Trưởng lão Sumana

429.

429.

‘‘යදා නවො පබ්බජිතො, ජාතියා සත්තවස්සිකො;

ඉද්ධියා අභිභොත්වාන, පන්නගින්දං මහිද්ධිකං.

“Khi ta mới xuất gia, bảy tuổi đời, sau khi dùng thần lực chế ngự vua rắn có đại thần lực.”

430.

430.

‘‘උපජ්ඣායස්ස උදකං, අනොතත්තා මහාසරා;

ආහරාමි තතො දිස්වා, මං සත්ථා එතදබ්‍රවි’’.

“Ta đã lấy nước từ hồ lớn Anotatta cho thầy tế độ. Khi ấy, bậc Đạo Sư thấy ta và đã nói lời này.”

431.

431.

‘‘සාරිපුත්ත ඉමං පස්ස, ආගච්ඡන්තං කුමාරකං;

උදකකුම්භමාදාය, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං.

“Này Sāriputta, hãy nhìn vị sa-di nhỏ này đang đến, mang theo bình nước, nội tâm khéo định tĩnh.”

432.

432.

‘‘පාසාදිකෙන වත්තෙන, කල්‍යාණඉරියාපථො;

සාමණෙරොනුරුද්ධස්ස, ඉද්ධියා ච විසාරදො.

“Vị sa-di của Anuruddha có hạnh kiểm đáng kính, oai nghi tốt đẹp, và thiện xảo về thần thông.”

433.

433.

‘‘ආජානීයෙන ආජඤ්ඤො, සාධුනා සාධුකාරිතො;

විනීතො අනුරුද්ධෙන, කතකිච්චෙන සික්ඛිතො.

“Vị ấy được bậc thuần chủng Anuruddha làm cho thành thuần chủng, được bậc thiện nhân làm cho thành thiện nhân, được người đã làm xong việc cần làm huấn luyện và giáo huấn.”

434.

434.

‘‘සො පත්වා පරමං සන්තිං, සච්ඡිකත්වා අකුප්පතං;

සාමණෙරො ස සුමනො, මා මං ජඤ්ඤාති ඉච්ඡතී’’ති.

“Vị sa-di Sumana ấy, đã đạt đến sự tịch tịnh tối thượng, đã chứng ngộ trạng thái bất động, nhưng lại mong muốn rằng: ‘Mong rằng không ai biết đến ta’.”

… සුමනො ථෙරො….

… Trưởng lão Sumana….

11. න්හාතකමුනිත්ථෙරගාථා

11. Kệ của Trưởng lão Nhātakamuni

435.

435.

‘‘වාතරොගාභිනීතො [Pg.288] ත්වං, විහරං කානනෙ වනෙ;

පවිද්ධගොචරෙ ලූඛෙ, කථං භික්ඛු කරිස්සසි’’.

“Này Tỳ-kheo, ông bị bệnh phong thấp hành hạ, sống trong rừng sâu, nơi khất thực khó khăn, thô sơ, ông sẽ làm thế nào?”

436.

436.

‘‘පීතිසුඛෙන විපුලෙන, ඵරිත්වාන සමුස්සයං;

ලූඛම්පි අභිසම්භොන්තො, විහරිස්සාමි කානනෙ.

“Con sẽ làm cho thân này biến mãn với hỷ và lạc rộng lớn, chịu đựng được cả sự thô sơ, và sẽ sống trong rừng.”

437.

437.

‘‘භාවෙන්තො සත්ත බොජ්ඣඞ්ගෙ, ඉන්ද්‍රියානි බලානි ච;

ඣානසොඛුම්මසම්පන්නො, විහරිස්සං අනාසවො.

“Tu tập bảy giác chi, các căn và các lực, thành tựu các thiền vi tế, con sẽ sống không lậu hoặc.”

438.

438.

‘‘විප්පමුත්තං කිලෙසෙහි, සුද්ධචිත්තං අනාවිලං;

අභිණ්හං පච්චවෙක්ඛන්තො, විහරිස්සං අනාසවො.

“Thường xuyên quán xét tâm thanh tịnh, không vẩn đục, đã giải thoát khỏi các phiền não, con sẽ sống không lậu hoặc.”

439.

439.

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, යෙ මෙ විජ්ජිංසු ආසවා;

සබ්බෙ අසෙසා උච්ඡින්නා, න ච උප්පජ්ජරෙ පුන.

“Những lậu hoặc nào của tôi đã từng có, cả bên trong lẫn bên ngoài, tất cả đã được đoạn tận không còn dư sót, và sẽ không khởi lên lại nữa.”

440.

440.

‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා පරිඤ්ඤාතා, තිට්ඨන්ති ඡින්නමූලකා;

දුක්ඛක්ඛයො අනුප්පත්තො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Năm uẩn đã được tôi liễu tri, chúng tồn tại với gốc rễ đã bị cắt đứt. Sự chấm dứt khổ đã được đạt đến, nay không còn tái sanh nữa.”

… න්හාතකමුනිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Nhātakamuni….

12. බ්‍රහ්මදත්තත්ථෙරගාථා

12. Kệ của Trưởng lão Brahmadatta

441.

441.

‘‘අක්කොධස්ස කුතො කොධො, දන්තස්ස සමජීවිනො;

සම්මදඤ්ඤා විමුත්තස්ස, උපසන්තස්ස තාදිනො.

“Sân hận từ đâu có đối với người không sân hận, người đã được điều phục, sống quân bình, người đã giải thoát nhờ chánh trí, người đã tịch tịnh, người không lay động?”

442.

442.

‘‘තස්සෙව තෙන පාපියො, යො කුද්ධං පටිකුජ්ඣති;

කුද්ධං අප්පටිකුජ්ඣන්තො, සඞ්ගාමං ජෙති දුජ්ජයං.

“Người nào sân lại với người đang sân, chính người đó trở nên xấu ác hơn vì điều đó. Người không sân lại với người đang sân, chiến thắng một trận chiến khó thắng.”

443.

443.

‘‘උභින්නමත්ථං චරති, අත්තනො ච පරස්ස ච;

පරං සඞ්කුපිතං ඤත්වා, යො සතො උපසම්මති.

“Người nào, khi biết người khác đang tức giận, giữ chánh niệm và làm cho lắng dịu, người đó thực hành lợi ích cho cả hai, cho mình và cho người.”

444.

444.

‘‘උභින්නං තිකිච්ඡන්තං තං, අත්තනො ච පරස්ස ච;

ජනා මඤ්ඤන්ති බාලොති, යෙ ධම්මස්ස අකොවිදා.

“Người đó, người chữa lành cho cả hai, cho mình và cho người, bị những kẻ không thông thạo Pháp cho là kẻ ngu.”

445.

445.

‘‘උප්පජ්ජෙ තෙ සචෙ කොධො, ආවජ්ජ කකචූපමං;

උප්පජ්ජෙ චෙ රසෙ තණ්හා, පුත්තමංසූපමං සර.

“Nếu sân hận khởi lên trong ông, hãy suy ngẫm ví dụ cái cưa. Nếu tham ái đối với vị khởi lên, hãy nhớ đến ví dụ thịt con.”

446.

446.

‘‘සචෙ ධාවති චිත්තං තෙ, කාමෙසු ච භවෙසු ච;

ඛිප්පං නිග්ගණ්හ සතියා, කිට්ඨාදං විය දුප්පසු’’න්ති;

“Nếu tâm ông chạy theo các dục và các cõi hữu, hãy mau chóng chế ngự nó bằng chánh niệm, như người ta chế ngự con bò xấu ăn lúa.”

… බ්‍රහ්මදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Brahmadatta….

13. සිරිමණ්ඩත්ථෙරගාථා

13. Kệ của Trưởng lão Sirimaṇḍa

447.

447.

‘‘ඡන්නමතිවස්සති[Pg.289], විවටං නාතිවස්සති;

තස්මා ඡන්නං විවරෙථ, එවං තං නාතිවස්සති.

“Cái được che giấu thì bị mưa làm cho ướt đẫm, cái được mở ra thì không bị mưa làm cho ướt đẫm. Do vậy, hãy mở ra cái được che giấu, như vậy nó sẽ không bị mưa làm cho ướt đẫm.”

448.

448.

‘‘මච්චුනාබ්භහතො ලොකො, ජරාය පරිවාරිතො;

තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො, ඉච්ඡාධූපායිතො සදා.

“Thế gian bị thần chết đánh bại, bị tuổi già bao vây, bị mũi tên ái dục đâm vào, luôn luôn bị bốc khói bởi lòng ham muốn.”

449.

449.

‘‘මච්චුනාබ්භහතො ලොකො, පරික්ඛිත්තො ජරාය ච;

හඤ්ඤති නිච්චමත්තාණො, පත්තදණ්ඩොව තක්කරො.

“Thế gian bị thần chết đánh bại, và bị tuổi già bao vây. Giống như kẻ phạm tội bị trừng phạt, thế gian không nơi nương tựa, luôn luôn bị hành hạ.”

450.

450.

‘‘ආගච්ඡන්තග්ගිඛන්ධාව, මච්චු බ්‍යාධි ජරා තයො;

පච්චුග්ගන්තුං බලං නත්ථි, ජවො නත්ථි පලායිතුං.

“Ba thứ là thần chết, bệnh tật, tuổi già đang tiến đến giống như những khối lửa. Không có sức mạnh để chống lại, không có tốc độ để chạy trốn.”

451.

451.

‘‘අමොඝං දිවසං කයිරා, අප්පෙන බහුකෙන වා;

යං යං විජහතෙ රත්තිං, තදූනං තස්ස ජීවිතං.

“Nên làm cho ngày tháng không bị trôi qua vô ích, dù là trong chốc lát hay trong thời gian dài. Mỗi đêm nào trôi qua, mạng sống của người ấy bị giảm đi từng ấy.”

452.

452.

‘‘චරතො තිට්ඨතො වාපි, ආසීනසයනස්ස වා;

උපෙති චරිමා රත්ති, න තෙ කාලො පමජ්ජිතු’’න්ති.

“Đêm cuối cùng đang đến gần, dù là đối với người đang đi, đang đứng, đang ngồi, hay đang nằm. Không phải là lúc để ngươi dễ duôi.”

… සිරිමණ්ඩො ථෙරො….

… Trưởng lão Sirimaṇḍa …

14. සබ්බකාමිත්ථෙරගාථා

14. Kệ của Trưởng lão Sabbakāmi

453.

453.

‘‘ද්විපාදකොයං අසුචි, දුග්ගන්ධො පරිහීරති ;

නානාකුණපපරිපූරො, විස්සවන්තො තතො තතො.

“Thân này có hai chân, là vật bất tịnh, có mùi hôi thối, được mang đi khắp nơi. Nó chứa đầy các loại tử thi khác nhau, và rỉ chảy từ chỗ này chỗ kia.”

454.

454.

‘‘මිගං නිලීනං කූටෙන, බළිසෙනෙව අම්බුජං;

වානරං විය ලෙපෙන, බාධයන්ති පුථුජ්ජනං.

“Giống như (thợ săn) bắt con nai đang ẩn náu bằng cạm bẫy, (người câu) bắt con cá bằng lưỡi câu, hay như (thợ săn) bắt con khỉ bằng nhựa cây, họ (những người nữ) làm khổ não kẻ phàm phu.”

455.

455.

‘‘රූපා සද්දා රසා ගන්ධා, ඵොට්ඨබ්බා ච මනොරමා;

පඤ්ච කාමගුණා එතෙ, ඉත්ථිරූපස්මි දිස්සරෙ.

“Sắc, thanh, hương, vị, và xúc chạm làm vui thích cho tâm; năm dục trưởng dưỡng này được thấy ở nơi hình thể của người nữ.”

456.

456.

‘‘යෙ එතා උපසෙවන්ති, රත්තචිත්තා පුථුජ්ජනා;

වඩ්ඪෙන්ති කටසිං ඝොරං, ආචිනන්ති පුනබ්භවං.

“Những kẻ phàm phu nào có tâm tham ái mà gần gũi những người nữ ấy, họ làm tăng trưởng nghĩa địa ghê rợn, và tích lũy sự tái sanh.”

457.

457.

‘‘යො චෙතා පරිවජ්ජෙති, සප්පස්සෙව පදා සිරො;

සොමං විසත්තිකං ලොකෙ, සතො සමතිවත්තති.

“Vị nào tránh xa những người nữ ấy, như người dùng chân tránh xa đầu rắn; vị ấy, có chánh niệm, vượt qua được sự dính mắc này ở trên đời.”

458.

458.

‘‘කාමෙස්වාදීනවං [Pg.290] දිස්වා, නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො;

නිස්සටො සබ්බකාමෙහි, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’’ති.

“Sau khi đã thấy sự nguy hiểm trong các dục lạc, và đã nhận thấy sự xuất ly là an ổn, ta đã thoát khỏi tất cả các dục lạc, và đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc.”

… සබ්බකාමිත්ථෙරො….

… Trưởng lão Sabbakāmi …

ඡක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Sáu Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây là –

උරුවෙළකස්සපො ච, ථෙරො තෙකිච්ඡකාරි ච;

මහානාගො ච කුල්ලො ච, මාලුක්‍යො සප්පදාසකො.

Uruveḷakassapa, và Trưởng lão Tekicchakāri, và Mahānāga, và Kulla, Mālukya, Sappadāsaka.

කාතියානො මිගජාලො, ජෙන්තො සුමනසව්හයො;

න්හාතමුනි බ්‍රහ්මදත්තො, සිරිමණ්ඩො සබ්බකාමී ච;

ගාථායො චතුරාසීති, ථෙරා චෙත්ථ චතුද්දසාති.

Kātiyāna, Migajāla, Jenta, người có tên là Sumana, Nhātamuni, Brahmadatta, Sirimaṇḍa, và Sabbakāmī. Có tám mươi bốn câu kệ, và ở đây có mười bốn vị Trưởng lão.

7. සත්තකනිපාතො

7. Phẩm Bảy Kệ

1. සුන්දරසමුද්දත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Sundarasamudda

459.

459.

‘‘අලඞ්කතා [Pg.291] සුවසනා, මාලධාරී විභූසිතා;

අලත්තකකතාපාදා, පාදුකාරුය්හ වෙසිකා.

“Người kỹ nữ được trang điểm, y phục đẹp đẽ, đeo vòng hoa, trang sức lộng lẫy, đôi chân được tô bằng thuốc nhuộm đỏ, mang đôi dép guốc.”

460.

460.

‘‘පාදුකා ඔරුහිත්වාන, පුරතො පඤ්ජලීකතා;

සා මං සණ්හෙන මුදුනා, ම්හිතපුබ්බං අභාසථ’’.

“Sau khi cởi đôi dép guốc, nàng chắp tay ở phía trước. Nàng ấy đã nói với tôi bằng lời lẽ nhẹ nhàng, mềm mỏng, và với nụ cười đi trước.”

461.

461.

‘‘යුවාසි ත්වං පබ්බජිතො, තිට්ඨාහි මම සාසනෙ;

භුඤ්ජ මානුසකෙ කාමෙ, අහං විත්තං දදාමි තෙ;

සච්චං තෙ පටිජානාමි, අග්ගිං වා තෙ හරාමහං.

“Ngài còn trẻ tuổi đã xuất gia, hãy tuân theo lời dạy của tôi. Hãy hưởng thụ các dục lạc của loài người, tôi sẽ trao của cải cho ngài. Tôi xin hứa với ngài sự thật, hoặc tôi sẽ mang lửa đến cho ngài.”

462.

462.

‘‘යදා ජිණ්ණා භවිස්සාම, උභො දණ්ඩපරායනා;

උභොපි පබ්බජිස්සාම, උභයත්ථ කටග්ගහො’’.

“Khi nào chúng ta trở nên già nua, cả hai đều phải nương tựa vào cây gậy, cả hai chúng ta sẽ cùng nhau xuất gia. Như vậy sẽ là sự thành công ở cả hai nơi.”

463.

463.

‘‘තඤ්ච දිස්වාන යාචන්තිං, වෙසිකං පඤ්ජලීකතං;

අලඞ්කතං සුවසනං, මච්චුපාසංව ඔඩ්ඩිතං.

“Và sau khi đã thấy người kỹ nữ ấy đang van xin, chắp tay, được trang điểm, y phục đẹp đẽ, (nàng) giống như chiếc bẫy của thần chết đã được giăng ra.”

464.

464.

‘‘තතො මෙ මනසීකාරො…පෙ… නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.

“Sau đó, sự tác ý của tôi (đã khởi lên) … vân vân … sự nhàm chán đã được thiết lập vững chắc.”

465.

465.

‘‘තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

“Sau đó, tâm của tôi đã được giải thoát … vân vân … lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.”

… සුන්දරසමුද්දො ථෙරො….

… Trưởng lão Sundarasamudda …

2. ලකුණ්ඩකභද්දියත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Lakuṇḍakabhaddiya

466.

466.

පරෙ අම්බාටකාරාමෙ, වනසණ්ඩම්හි භද්දියො;

සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ, තත්ථ භද්දොව ඣායති.

Tại khu vườn Ambāṭaka cao quý, trong lùm cây rừng, trưởng lão Bhaddiyo, sau khi đã nhổ lên tận gốc rễ ái dục, vị ấy, bậc thiện hảo, nhập thiền tại nơi ấy.

467.

467.

‘‘රමන්තෙකෙ මුදිඞ්ගෙහි, වීණාහි පණවෙහි ච;

අහඤ්ච රුක්ඛමූලස්මිං, රතො බුද්ධස්ස සාසනෙ.

Một số người vui thích với trống mudiṅga, với đàn vīṇā, và với trống paṇava. Còn ta, ta hoan hỷ ở dưới gốc cây, trong giáo pháp của Đức Phật.

468.

468.

‘‘බුද්ධො චෙ මෙ වරං දජ්ජා, සො ච ලබ්භෙථ මෙ වරො;

ගණ්හෙහං සබ්බලොකස්ස, නිච්චං කායගතං සතිං.

Nếu Đức Phật ban cho ta một điều ước, và nếu điều ước ấy ta có thể nhận được, ta sẽ chọn lấy điều ước: niệm thân được thường xuyên (phát triển) cho toàn thể thế gian.

469.

469.

‘‘යෙ [Pg.292] මං රූපෙන පාමිංසු, යෙ ච ඝොසෙන අන්වගූ;

ඡන්දරාගවසූපෙතා, න මං ජානන්ති තෙ ජනා.

Những ai đã đánh giá ta qua hình sắc, và những ai đã đi theo ta vì giọng nói; những người ấy, bị chi phối bởi dục và tham, họ không biết (thật sự về) ta.

470.

470.

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච න ජානාති, බහිද්ධා ච න පස්සති;

සමන්තාවරණො බාලො, ස වෙ ඝොසෙන වුය්හති.

Người không biết (pháp) nội tại, và không thấy (pháp) bên ngoài; kẻ ngu ấy, bị che lấp tứ phía, thật sự bị cuốn trôi bởi lời đồn (âm thanh).

471.

471.

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච න ජානාති, බහිද්ධා ච විපස්සති;

බහිද්ධා ඵලදස්සාවී, සොපි ඝොසෙන වුය්හති.

Người không biết (pháp) nội tại, nhưng lại thấy rõ (pháp) bên ngoài; người chỉ thấy kết quả bên ngoài, người ấy cũng bị cuốn trôi bởi lời đồn (âm thanh).

472.

472.

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච පජානාති, බහිද්ධා ච විපස්සති;

අනාවරණදස්සාවී, න සො ඝොසෙන වුය්හතී’’ති.

Người tuệ tri (pháp) nội tại, và thấy rõ (pháp) bên ngoài; người có cái thấy không bị che lấp, người ấy không bị cuốn trôi bởi lời đồn (âm thanh).

… ලකුණ්ඩකභද්දියො ථෙරො….

... Trưởng lão Lakuṇḍakabhaddiya...

3. භද්දත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Bhadda

473.

473.

‘‘එකපුත්තො අහං ආසිං, පියො මාතු පියො පිතු;

බහූහි වතචරියාහි, ලද්ධො ආයාචනාහි ච.

Ta đã là người con trai duy nhất, được mẹ thương, được cha quý; được sinh ra nhờ nhiều hạnh nguyện và cả những lời cầu xin.

474.

474.

‘‘තෙ ච මං අනුකම්පාය, අත්ථකාමා හිතෙසිනො;

උභො පිතා ච මාතා ච, බුද්ධස්ස උපනාමයුං’’.

Và hai vị ấy, vì lòng thương tưởng, mong cầu lợi ích và phúc lợi cho ta; cả cha và mẹ, đã dẫn dắt ta đến với Đức Phật.

475.

475.

‘‘කිච්ඡා ලද්ධො අයං පුත්තො, සුඛුමාලො සුඛෙධිතො;

ඉමං දදාම තෙ නාථ, ජිනස්ස පරිචාරකං’’.

‘Đứa con này, có được một cách khó khăn, thật thanh tú, được nuôi dưỡng trong an lạc. Thưa Ngài, bậc Lãnh Đạo, chúng con xin dâng đứa trẻ này làm người phục vụ cho Đấng Chiến Thắng.’

476.

476.

‘‘සත්ථා ච මං පටිග්ගය්හ, ආනන්දං එතදබ්‍රවි;

‘පබ්බාජෙහි ඉමං ඛිප්පං, හෙස්සත්‍යාජානියො අයං.

Và bậc Đạo Sư, sau khi tiếp nhận ta, đã nói điều này với ngài Ānanda: ‘Hãy mau cho đứa trẻ này xuất gia. Người này sẽ trở thành bậc hảo hán (Ājāniya).’

477.

477.

‘‘පබ්බාජෙත්වාන මං සත්ථා, විහාරං පාවිසී ජිනො;

අනොග්ගතස්මිං සූරියස්මිං, තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ.

Sau khi cho ta xuất gia, bậc Đạo Sư, Đấng Chiến Thắng, đã đi vào tịnh xá. Khi mặt trời chưa lặn, ngay sau đó, tâm của ta đã được giải thoát.

478.

478.

‘‘තතො සත්ථා නිරාකත්වා, පටිසල්ලානවුට්ඨිතො;

‘එහි භද්දා’ති මං ආහ, සා මෙ ආසූපසම්පදා.

Sau đó, bậc Đạo Sư, sau khi hoàn tất (việc riêng) và ra khỏi nơi độc cư, đã nói với ta: ‘Hãy đến đây, Bhadda.’ Đó chính là lễ cụ túc của ta.

479.

479.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සෙන, ලද්ධා මෙ උපසම්පදා;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, අහො ධම්මසුධම්මතා’’ති.

Vào năm bảy tuổi, ta đã được nhận lễ cụ túc. Ba minh đã được ta chứng đạt. Ôi, thật là diệu pháp của Chánh Pháp!

… භද්දො ථෙරො….

... Trưởng lão Bhadda...

4. සොපාකත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Sopāka

480.

480.

‘‘දිස්වා [Pg.293] පාසාදඡායායං, චඞ්කමන්තං නරුත්තමං;

තත්ථ නං උපසඞ්කම්ම, වන්දිස්සං පුරිසුත්තමං.

Sau khi thấy bậc Tối Thượng Nhân đang kinh hành trong bóng của ngôi lầu, ta đã đến gần vị ấy tại nơi đó và đã đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân.

481.

481.

‘‘එකංසං චීවරං කත්වා, සංහරිත්වාන පාණයො;

අනුචඞ්කමිස්සං විරජං, සබ්බසත්තානමුත්තමං.

Sau khi vắt y qua một bên vai, và chắp tay lại, ta đã đi kinh hành theo sau bậc Vô Trần, bậc Tối Thượng của tất cả chúng sanh.

482.

482.

‘‘තතො පඤ්හෙ අපුච්ඡි මං, පඤ්හානං කොවිදො විදූ;

අච්ඡම්භී ච අභීතො ච, බ්‍යාකාසිං සත්ථුනො අහං.

Sau đó, bậc Hiểu Biết, bậc Thông Thạo các câu hỏi, đã hỏi ta những câu hỏi. Không run sợ và không hoảng hốt, ta đã trả lời bậc Đạo Sư.

483.

483.

‘‘විස්සජ්ජිතෙසු පඤ්හෙසු, අනුමොදි තථාගතො;

භික්ඛුසඞ්ඝං විලොකෙත්වා, ඉමමත්ථං අභාසථ’’.

Khi các câu hỏi đã được trả lời, đấng Như Lai đã hoan hỷ. Sau khi nhìn về Tăng chúng, Ngài đã nói lên ý nghĩa này.

484.

484.

‘‘ලාභා අඞ්ගානං මගධානං, යෙසායං පරිභුඤ්ජති;

චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

පච්චුට්ඨානඤ්ච සාමීචිං, තෙසං ලාභා’’ති චාබ්‍රවි.

‘Thật là lợi ích cho dân xứ Aṅga và Magadha, những người mà vị này thọ dụng y phục, vật thực khất thực, dược phẩm, và chỗ ở. Việc đứng lên chào đón và cử chỉ kính trọng (dành cho vị này), thật là lợi ích cho họ,’ Ngài đã nói như vậy.

485.

485.

‘‘අජ්ජතග්ගෙ මං සොපාක, දස්සනායොපසඞ්කම;

එසා චෙව තෙ සොපාක, භවතු උපසම්පදා’’.

‘Này Sopāka, kể từ hôm nay, hãy đến gặp ta. Này Sopāka, chính điều này hãy là lễ cụ túc của con.’

486.

486.

‘‘ජාතියා සත්තවස්සොහං, ලද්ධාන උපසම්පදං;

ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං, අහො ධම්මසුධම්මතා’’ති.

Ta, vào năm bảy tuổi, sau khi đã nhận lễ cụ túc, đang mang thân cuối cùng này. Ôi, thật là diệu pháp của Chánh Pháp!

… සොපාකො ථෙරො….

... Trưởng lão Sopāka...

5. සරභඞ්ගත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Sarabhaṅga

487.

487.

‘‘සරෙ හත්ථෙහි භඤ්ජිත්වා, කත්වාන කුටිමච්ඡිසං;

තෙන මෙ සරභඞ්ගොති, නාමං සම්මුතියා අහු.

Ta đã bẻ cỏ lau bằng tay, và sau khi làm một cái am, ta đã ở đó. Do đó, theo quy ước, ta đã có tên là Sarabhaṅga.

488.

488.

‘‘න මය්හං කප්පතෙ අජ්ජ, සරෙ හත්ථෙහි භඤ්ජිතුං;

සික්ඛාපදා නො පඤ්ඤත්තා, ගොතමෙන යසස්සිනා.

Hôm nay, ta không được phép bẻ cỏ lau bằng tay. Các học giới đã được quy định cho chúng ta bởi đấng Gotama, bậc danh tiếng lẫy lừng.

489.

489.

‘‘සකලං සමත්තං රොගං, සරභඞ්ගො නාද්දසං පුබ්බෙ;

සොයං රොගො දිට්ඨො, වචනකරෙනාතිදෙවස්ස.

Trước đây, Sarabhaṅga đã không thấy được toàn bộ, trọn vẹn căn bệnh. Căn bệnh ấy nay đã được thấy rõ, nhờ thực hành theo lời dạy của bậc Thiên Thượng Thiên.

490.

490.

‘‘යෙනෙව මග්ගෙන ගතො විපස්සී, යෙනෙව මග්ගෙන සිඛී ච වෙස්සභූ;

කකුසන්ධකොණාගමනො ච කස්සපො, තෙනඤ්ජසෙන අගමාසි ගොතමො.

Đức Phật Tỳ Bà Thi đã đi bằng con đường nào, Đức Phật Thi Khí và Tỳ Xá Phù cũng bằng con đường ấy; Đức Phật Câu Lưu Tôn, Câu Na Hàm và Ca Diếp, Đức Cồ Đàm cũng đã đi bằng con đường thẳng ấy.

491.

491.

‘‘වීතතණ්හා [Pg.294] අනාදානා, සත්ත බුද්ධා ඛයොගධා;

යෙහායං දෙසිතො ධම්මො, ධම්මභූතෙහි තාදිභි.

Bảy vị Phật đã đoạn tận ái, không còn chấp thủ, đã đạt đến nơi tận cùng (phiền não); Pháp này đã được thuyết giảng bởi các Ngài, những bậc đã trở thành Pháp, những bậc Như Thị.

492.

492.

‘‘චත්තාරි අරියසච්චානි, අනුකම්පාය පාණිනං;

දුක්ඛං සමුදයො මග්ගො, නිරොධො දුක්ඛසඞ්ඛයො.

Bốn Thánh Đế, với lòng bi mẫn chúng sanh: Khổ, Tập, Đạo, và Diệt, sự chấm dứt của khổ, đã được thuyết giảng.

493.

493.

‘‘යස්මිං නිවත්තතෙ දුක්ඛං, සංසාරස්මිං අනන්තකං;

භෙදා ඉමස්ස කායස්ස, ජීවිතස්ස ච සඞ්ඛයා;

අඤ්ඤො පුනබ්භවො නත්ථි, සුවිමුත්තොම්හි සබ්බධී’’ති.

Nơi nào khổ đau vô tận trong luân hồi được chấm dứt; sau khi thân này tan rã, mạng sống tận diệt, không còn một lần tái sanh nào khác, tôi đã hoàn toàn giải thoát khỏi tất cả.

… සරභඞ්ගො ථෙරො….

… Trưởng lão Sarabhaṅga …

සත්තකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Dứt Phẩm Bảy Kệ.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm tắt ở đây –

සුන්දරසමුද්දො ථෙරො, ථෙරො ලකුණ්ඩභද්දියො;

භද්දො ථෙරො ච සොපාකො, සරභඞ්ගො මහාඉසි;

සත්තකෙ පඤ්චකා ථෙරා, ගාථායො පඤ්චතිංසතීති.

Trưởng lão Sundarasamudda, Trưởng lão Lakuṇḍabhaddiya; Trưởng lão Bhadda và Sopāka, Sarabhaṅga bậc Đại Sĩ; trong Phẩm Bảy Kệ có năm vị Trưởng lão, ba mươi lăm câu kệ.

8. අට්ඨකනිපාතො

8. Phẩm Tám Kệ

1. මහාකච්චායනත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Mahākaccāyana

494.

494.

‘‘කම්මං [Pg.295] බහුකං න කාරයෙ, පරිවජ්ජෙය්‍ය ජනං න උය්‍යමෙ;

සො උස්සුක්කො රසානුගිද්ධො, අත්ථං රිඤ්චති යො සුඛාධිවාහො.

Không nên làm nhiều công việc, nên tránh xa đám đông, không nên nỗ lực; người nào sốt sắng, tham đắm vị ngon, sẽ từ bỏ lợi ích mang lại an lạc.

495.

495.

‘‘පඞ්කොති හි නං අවෙදයුං, යායං වන්දනපූජනා කුලෙසු;

සුඛුමං සල්ලං දුරුබ්බහං, සක්කාරො කාපුරිසෙන දුජ්ජහො.

Sự đảnh lễ, cúng dường trong các gia đình, các Ngài đã tuyên bố đó là bùn lầy. Mũi tên vi tế, khó nhổ ra; sự cung kính đối với kẻ thấp kém thật khó từ bỏ.

496.

496.

‘‘න පරස්සුපනිධාය, කම්මං මච්චස්ස පාපකං;

අත්තනා තං න සෙවෙය්‍ය, කම්මබන්ධූහි මාතියා.

Không nên vì người khác mà làm việc ác cho chúng sanh; chính mình cũng không nên thực hành điều đó, vì chúng sanh có nghiệp là quyến thuộc.

497.

497.

‘‘න පරෙ වචනා චොරො, න පරෙ වචනා මුනි;

අත්තා ච නං යථාවෙදි, දෙවාපි නං තථා විදූ.

Không phải vì lời người khác mà thành kẻ trộm, không phải vì lời người khác mà thành bậc ẩn sĩ; chính mình biết mình như thế nào, chư thiên cũng biết người ấy như thế đó.

498.

498.

‘‘පරෙ ච න විජානන්ති, මයමෙත්ථ යමාමසෙ;

යෙ ච තත්ථ විජානන්ති, තතො සම්මන්ති මෙධගා.

Những người khác không biết rằng: 'Chúng ta ở đây sẽ đi đến chỗ chết'; còn những ai biết điều đó ở đây, nhờ vậy mà các cuộc tranh cãi được lắng dịu.

499.

499.

‘‘ජීවතෙ වාපි සප්පඤ්ඤො, අපි විත්තපරික්ඛයො;

පඤ්ඤාය ච අලාභෙන, විත්තවාපි න ජීවති.

Người có trí tuệ vẫn sống, dù tài sản đã cạn kiệt; còn người có tài sản mà không có trí tuệ thì không thể sống (đúng nghĩa).

500.

500.

‘‘සබ්බං සුණාති සොතෙන, සබ්බං පස්සති චක්ඛුනා;

න ච දිට්ඨං සුතං ධීරො, සබ්බං උජ්ඣිතුමරහති.

Nghe tất cả bằng tai, thấy tất cả bằng mắt; và người trí không nên vứt bỏ tất cả những gì đã thấy, đã nghe.

501.

501.

‘‘චක්ඛුමාස්ස යථා අන්ධො, සොතවා බධිරො යථා;

පඤ්ඤවාස්ස යථා මූගො, බලවා දුබ්බලොරිව;

අථ අත්ථෙ සමුප්පන්නෙ, සයෙථ මතසායික’’න්ති.

Người có mắt hãy như người mù, người có tai như người điếc; người có trí tuệ hãy như người câm, người có sức mạnh như kẻ yếu đuối; rồi khi có việc xảy ra, hãy nằm như người chết.

… මහාකච්චායනො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahākaccāyana …

2. සිරිමිත්තත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Sirimitta

502.

502.

‘‘අක්කොධනොනුපනාහී, අමායො රිත්තපෙසුණො;

ස වෙ තාදිසකො භික්ඛු, එවං පෙච්ච න සොචති.

Không sân hận, không phẫn uất, không xảo trá, không nói đâm thọc; vị Tỳ-kheo như vậy, sau khi chết chắc chắn không sầu muộn.

503.

503.

‘‘අක්කොධනොනුපනාහී, අමායො රිත්තපෙසුණො;

ගුත්තද්වාරො සදා භික්ඛු, එවං පෙච්ච න සොචති.

Không sân hận, không phẫn uất, không xảo trá, không nói đâm thọc; vị Tỳ-kheo luôn hộ trì các căn, sau khi chết không sầu muộn.

504.

504.

‘‘අක්කොධනොනුපනාහී[Pg.296], අමායො රිත්තපෙසුණො;

කල්‍යාණසීලො සො භික්ඛු, එවං පෙච්ච න සොචති.

Không sân hận, không phẫn uất, không xảo trá, không nói đâm thọc; vị Tỳ-kheo ấy có giới đức tốt đẹp, sau khi chết không sầu muộn.

505.

505.

‘‘අක්කොධනොනුපනාහී, අමායො රිත්තපෙසුණො;

කල්‍යාණමිත්තො සො භික්ඛු, එවං පෙච්ච න සොචති.

Không sân hận, không phẫn uất, không xảo trá, không nói đâm thọc; vị Tỳ-kheo ấy có bạn lành, sau khi chết không sầu muộn.

506.

506.

‘‘අක්කොධනොනුපනාහී, අමායො රිත්තපෙසුණො;

කල්‍යාණපඤ්ඤො සො භික්ඛු, එවං පෙච්ච න සොචති.

Không sân hận, không phẫn uất, không xảo trá, không nói đâm thọc; vị Tỳ-kheo ấy có trí tuệ tốt đẹp, sau khi chết không sầu muộn.

507.

507.

‘‘යස්ස සද්ධා තථාගතෙ, අචලා සුප්පතිට්ඨිතා;

සීලඤ්ච යස්ස කල්‍යාණං, අරියකන්තං පසංසිතං.

Người nào có niềm tin nơi Như Lai, bất động, an trú vững chắc; và người nào có giới đức tốt đẹp, được bậc Thánh yêu mến, tán thán.

508.

508.

‘‘සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි, උජුභූතඤ්ච දස්සනං;

‘අදලිද්දො’ති තං ආහු, අමොඝං තස්ස ජීවිතං.

Người nào có lòng tịnh tín nơi Tăng đoàn, và có tri kiến chánh trực; người ấy được gọi là 'không nghèo khó', đời sống của người ấy không vô ích.

509.

509.

‘‘තස්මා සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච, පසාදං ධම්මදස්සනං;

අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී, සරං බුද්ධාන සාසන’’න්ති.

Vì vậy, người có trí, nhớ đến giáo pháp của chư Phật, nên chuyên tâm vào niềm tin, giới, lòng tịnh tín và sự thấy Pháp.

… සිරිමිත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Sirimitta …

3. මහාපන්ථකත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Mahāpanthaka

510.

510.

‘‘යදා පඨමමද්දක්ඛිං, සත්ථාරමකුතොභයං;

තතො මෙ අහු සංවෙගො, පස්සිත්වා පුරිසුත්තමං.

“Khi lần đầu tiên con diện kiến, bậc Đạo Sư không còn sợ hãi; Từ đó, lòng con khởi lên xúc động, sau khi thấy bậc Tối Thượng Nhân.

511.

511.

‘‘සිරිං හත්ථෙහි පාදෙහි, යො පණාමෙය්‍ය ආගතං;

එතාදිසං සො සත්ථාරං, ආරාධෙත්වා විරාධයෙ.

“Người nào dùng tay chân xua đuổi, phúc lộc đã đến với mình; Người ấy, dù đã phụng sự bậc Đạo Sư như thế, cũng có thể làm hỏng cơ duyên.

512.

512.

‘‘තදාහං පුත්තදාරඤ්ච, ධනධඤ්ඤඤ්ච ඡඩ්ඩයිං;

කෙසමස්සූනි ඡෙදෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

“Khi ấy, con từ bỏ vợ con, và cả tài sản, lúa gạo; Cạo bỏ râu tóc, con đã xuất gia, vào đời sống không gia đình.

513.

513.

‘‘සික්ඛාසාජීවසම්පන්නො, ඉන්ද්‍රියෙසු සුසංවුතො;

නමස්සමානො සම්බුද්ධං, විහාසිං අපරාජිතො.

“Con đầy đủ giới hạnh và mạng sống trong sạch, khéo thu thúc trong các căn; Đảnh lễ bậc Chánh Đẳng Giác, con đã sống không bị khuất phục.

514.

514.

‘‘තතො මෙ පණිධී ආසි, චෙතසො අභිපත්ථිතො;

න නිසීදෙ මුහුත්තම්පි, තණ්හාසල්ලෙ අනූහතෙ.

“Từ đó, lời nguyện của con đã khởi lên, điều mà tâm con mong mỏi; Con sẽ không ngồi dù chỉ một khoảnh khắc, khi mũi tên ái dục chưa được nhổ ra.

515.

515.

‘‘තස්ස මෙවං විහරතො, පස්ස වීරියපරක්කමං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Hãy xem sự tinh tấn nỗ lực, của con, người đang sống như vậy; Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

516.

516.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.297] ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

අරහා දක්ඛිණෙය්‍යොම්හි, විප්පමුත්තො නිරූපධි.

“Con biết được các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh; Con là bậc A-la-hán, xứng đáng được cúng dường, đã giải thoát, không còn sanh y.

517.

517.

‘‘තතො රත්‍යා විවසානෙ, සූරියස්සුග්ගමනං පති;

සබ්බං තණ්හං විසොසෙත්වා, පල්ලඞ්කෙන උපාවිසි’’න්ති.

“Sau đó, vào lúc cuối đêm, khi mặt trời sắp mọc; Sau khi làm khô cạn mọi ái dục, con đã ngồi xuống trong thế kiết-già.”

… මහාපන්ථකො ථෙරො….

… Trưởng lão Đại Lộ Biện (Mahāpanthaka) …

අට්ඨකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Tám Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

මහාකච්චායනො ථෙරො, සිරිමිත්තො මහාපන්ථකො;

Trưởng lão Đại Ca-chiên-diên (Mahākaccāyana), trưởng lão Sirimitta, và trưởng lão Đại Lộ Biện (Mahāpanthaka);

එතෙ අට්ඨනිපාතම්හි, ගාථායො චතුවීසතීති.

Những vị này ở trong Phẩm Tám Kệ, có hai mươi bốn bài kệ.

9. නවකනිපාතො

9. Phẩm Chín Kệ

1. භූතත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Bhūta

518.

518.

‘‘යදා [Pg.298] දුක්ඛං ජරාමරණන්ති පණ්ඩිතො, අවිද්දසූ යත්ථ සිතා පුථුජ්ජනා;

දුක්ඛං පරිඤ්ඤාය සතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi bậc trí tuệ biết rằng già và chết là khổ, nơi mà kẻ phàm phu không biết bị trói buộc; Sau khi liễu tri khổ, vị ấy có chánh niệm thiền định, và không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

519.

519.

‘‘යදා දුක්ඛස්සාවහනිං විසත්තිකං, පපඤ්චසඞ්ඝාතදුඛාධිවාහිනිං;

තණ්හං පහන්ත්වාන සතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vị ấy đoạn trừ ái dục, thứ mang đến khổ đau, sự dính mắc, và mang đến khổ đau của khối hý luận, rồi có chánh niệm thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

520.

520.

‘‘යදා සිවං ද්වෙචතුරඞ්ගගාමිනං, මග්ගුත්තමං සබ්බකිලෙසසොධනං;

පඤ්ඤාය පස්සිත්ව සතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vị ấy thấy bằng trí tuệ con đường tối thượng, an lành, Bát Thánh Đạo, thanh lọc mọi phiền não, rồi có chánh niệm thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

521.

521.

‘‘යදා අසොකං විරජං අසඞ්ඛතං, සන්තං පදං සබ්බකිලෙසසොධනං;

භාවෙති සඤ්ඤොජනබන්ධනච්ඡිදං, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vị ấy tu tập chứng ngộ trạng thái tịch tịnh, không sầu, không bụi bẩn, vô vi, thanh lọc mọi phiền não, cắt đứt các kiết sử trói buộc, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

522.

522.

‘‘යදා නභෙ ගජ්ජති මෙඝදුන්දුභි, ධාරාකුලා විහගපථෙ සමන්තතො;

භික්ඛූ ච පබ්භාරගතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi trên trời tiếng sấm rền vang như trống trời, những dòng nước tuôn chảy khắp nơi trên đường chim bay; và vị Tỳ-khưu, đi vào hang núi, thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

523.

523.

‘‘යදා නදීනං කුසුමාකුලානං, විචිත්ත-වානෙය්‍ය-වටංසකානං;

තීරෙ නිසින්නො සුමනොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vị ấy ngồi trên bờ những dòng sông đầy hoa, được trang điểm bằng những vòng hoa rừng đa dạng, với tâm hoan hỷ thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

524.

524.

‘‘යදා [Pg.299] නිසීථෙ රහිතම්හි කානනෙ, දෙවෙ ගළන්තම්හි නදන්ති දාඨිනො;

භික්ඛූ ච පබ්භාරගතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vào ban đêm, trong khu rừng vắng vẻ, trời đổ mưa và những con thú có nanh gầm rống; và vị Tỳ-khưu, đi vào hang núi, thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

525.

525.

‘‘යදා විතක්කෙ උපරුන්ධියත්තනො, නගන්තරෙ නගවිවරං සමස්සිතො;

වීතද්දරො වීතඛිලොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.

“Khi vị ấy, sau khi ngăn chặn các tầm của chính mình, nương náu trong khe núi, hang núi, không còn sợ hãi, không còn chướng ngại, thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.

526.

526.

‘‘යදා සුඛී මලඛිලසොකනාසනො, නිරග්ගළො නිබ්බනථො විසල්ලො;

සබ්බාසවෙ බ්‍යන්තිකතොව ඣායති, තතො රතිං පරමතරං න වින්දතී’’ති.

“Khi vị ấy, có hạnh phúc, đã hủy diệt cấu uế, chướng ngại, sầu bi, không còn rào cản, không còn ái dục, không còn mũi tên phiền não, sau khi đã chấm dứt mọi lậu hoặc, thiền định, vị ấy không tìm thấy sự hoan hỷ nào cao thượng hơn thế.”

… භූතො ථෙරො….

… Trưởng lão Bhūta …

නවකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Chín Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

භූතො තථද්දසො ථෙරො, එකො ඛග්ගවිසාණවා;

නවකම්හි නිපාතම්හි, ගාථායොපි ඉමා නවාති.

Trưởng lão Bhūta, người thấy như vậy, sống một mình như tê giác; Trong Phẩm Chín Kệ này, có chín bài kệ này.

10. දසකනිපාතො

10. Phẩm Mười Kệ

1. කාළුදායිත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Kāḷudāyi (Hắc-Ưu-Đà-Di)

527.

527.

‘‘අඞ්ගාරිනො [Pg.300] දානි දුමා භදන්තෙ, ඵලෙසිනො ඡදනං විප්පහාය;

තෙ අච්චිමන්තොව පභාසයන්ති, සමයො මහාවීර භාගී රසානං.

Kính bạch Ngài, nay những cây cối như than hồng, mong kết trái, đã rũ bỏ lá cành; Chúng tỏa sáng như những ngọn lửa. Hỡi bậc Đại Hùng, đây là thời điểm thích hợp để lên đường.

528.

528.

‘‘දුමානි ඵුල්ලානි මනොරමානි, සමන්තතො සබ්බදිසා පවන්ති;

පත්තං පහාය ඵලමාසසානා, කාලො ඉතො පක්කමනාය වීර.

Những cây cối đang nở hoa, thật là đẹp ý, hương thơm từ khắp nơi tỏa ra mọi phương; Chúng rũ bỏ lá, mong chờ kết trái. Hỡi bậc Dũng mãnh, đã đến lúc rời khỏi nơi này.

529.

529.

‘‘නෙවාතිසීතං න පනාතිඋණ්හං, සුඛා උතු අද්ධනියා භදන්තෙ;

පස්සන්තු තං සාකියා කොළියා ච, පච්ඡාමුඛං රොහිනියං තරන්තං.

Kính bạch Ngài, tiết trời không quá lạnh, cũng không quá nóng, thật dễ chịu và thích hợp cho việc đi đường dài. Mong sao dòng họ Sākya và Koliya được thấy Ngài, khi Ngài đi về hướng Tây, vượt qua sông Rohinī.

530.

530.

‘‘ආසාය කසතෙ ඛෙත්තං, බීජං ආසාය වප්පති;

ආසාය වාණිජා යන්ති, සමුද්දං ධනහාරකා;

යාය ආසාය තිට්ඨාමි, සා මෙ ආසා සමිජ්ඣතු.

Vì hy vọng, người ta cày ruộng; vì hy vọng, người ta gieo hạt. Vì hy vọng, những thương nhân mang của cải đi ra biển. Với niềm hy vọng nào con đang đứng đây, mong sao niềm hy vọng ấy của con được thành tựu.

531.

531.

‘‘පුනප්පුනං චෙව වපන්ති බීජං, පුනප්පුනං වස්සති දෙවරාජා;

පුනප්පුනං ඛෙත්තං කසන්ති කස්සකා, පුනප්පුනං ධඤ්ඤමුපෙති රට්ඨං.

Người ta lại gieo hạt giống luôn luôn, vua trời lại ban mưa luôn luôn; Người nông dân lại cày ruộng luôn luôn, và lúa gạo lại được mang về xứ sở luôn luôn.

532.

532.

‘‘පුනප්පුනං යාචනකා චරන්ති, පුනප්පුනං දානපතී දදන්ති;

පුනප්පුනං දානපතී දදිත්වා, පුනප්පුනං සග්ගමුපෙන්ති ඨානං.

Người ăn xin đi lại luôn luôn, thí chủ lại bố thí luôn luôn; Sau khi bố thí luôn luôn, thí chủ lại đi đến cảnh giới chư thiên luôn luôn.

533.

533.

‘‘වීරො හවෙ සත්තයුගං පුනෙති, යස්මිං කුලෙ ජායති භූරිපඤ්ඤො;

මඤ්ඤාමහං සක්කති දෙවදෙවො, තයා හි ජාතො මුනි සච්චනාමො.

Bậc dũng mãnh, bậc trí tuệ rộng lớn, khi sanh ra trong dòng họ nào, chắc chắn sẽ làm thanh tịnh bảy thế hệ. Con nghĩ rằng, bậc Thiên Trung Thiên còn có thể làm được hơn thế. Vì Ngài đã sanh ra là bậc Mâu-ni, danh xưng ấy thật xứng đáng.

534.

534.

‘‘සුද්ධොදනො [Pg.301] නාම පිතා මහෙසිනො, බුද්ධස්ස මාතා පන මායනාමා;

යා බොධිසත්තං පරිහරිය කුච්ඡිනා, කායස්ස භෙදා තිදිවම්හි මොදති.

Thân phụ của bậc Đại Sĩ, của Đức Phật, tên là Suddhodana, còn thân mẫu tên là Māyā. Vị ấy, sau khi mang Bồ-tát trong lòng, khi thân hoại mạng chung, đã hoan hỷ ở cõi trời Tusita.

535.

535.

‘‘සා ගොතමී කාලකතා ඉතො චුතා, දිබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතා;

සා මොදති කාමගුණෙහි පඤ්චහි, පරිවාරිතා දෙවගණෙහි තෙහි.

Vị ấy, thuộc dòng Gotama, đã qua đời, mệnh chung từ nơi đây, được đầy đủ các dục lạc cõi trời. Vị ấy hoan hỷ với năm loại dục trưởng, được các chúng chư thiên ấy vây quanh.

536.

536.

‘‘බුද්ධස්ස පුත්තොම්හි අසය්හසාහිනො, අඞ්ගීරසස්සප්පටිමස්ස තාදිනො;

පිතුපිතා මය්හං තුවංසි සක්ක, ධම්මෙන මෙ ගොතම අය්‍යකොසී’’ති.

Con là con trai của Đức Phật, bậc chinh phục những gì khó chinh phục, bậc Aṅgīrasa, bậc Vô song, bậc Như Nhiên. Hỡi vị vua dòng Sakka, Ngài là cha của cha con. Hỡi vị vua dòng Gotama, theo Pháp, Ngài là ông nội của con.

… කාළුදායී ථෙරො….

... Trưởng lão Kāḷudāyī...

2. එකවිහාරියත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng Lão Ekavihāriya (Vị Sống Một Mình)

537.

537.

‘‘පුරතො පච්ඡතො වාපි, අපරො චෙ න විජ්ජති;

අතීව ඵාසු භවති, එකස්ස වසතො වනෙ.

Nếu không có người nào khác, dù ở phía trước hay phía sau, thì thật là vô cùng thoải mái cho người sống một mình trong rừng.

538.

538.

‘‘හන්ද එකො ගමිස්සාමි, අරඤ්ඤං බුද්ධවණ්ණිතං;

ඵාසු එකවිහාරිස්ස, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

Nào, ta sẽ đi một mình vào khu rừng được Đức Phật tán thán. Thật thoải mái cho vị Tỳ khưu sống một mình, với tâm đã được hướng đến mục tiêu.

539.

539.

‘‘යොගී-පීතිකරං රම්මං, මත්තකුඤ්ජරසෙවිතං;

එකො අත්තවසී ඛිප්පං, පවිසිස්සාමි කානනං.

Ta sẽ nhanh chóng đi vào khu rừng rậm, nơi làm phát sinh hỷ lạc cho hành giả, thật khả ái, nơi những con voi say lui tới, một mình và tự chủ.

540.

540.

‘‘සුපුප්ඵිතෙ සීතවනෙ, සීතලෙ ගිරිකන්දරෙ;

ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා, චඞ්කමිස්සාමි එකකො.

Trong khu rừng mát mẻ hoa nở rộ, trong hang núi mát lạnh, sau khi tắm gội thân mình, ta sẽ kinh hành một mình.

541.

541.

‘‘එකාකියො අදුතියො, රමණීයෙ මහාවනෙ;

කදාහං විහරිස්සාමි, කතකිච්චො අනාසවො.

Khi nào ta sẽ được an trú một mình, không có người thứ hai, trong khu rừng lớn khả ái, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc?

542.

542.

‘‘එවං මෙ කත්තුකාමස්ස, අධිප්පායො සමිජ්ඣතු;

සාධියිස්සාමහංයෙව, නාඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො.

Mong sao ý nguyện của ta, người mong muốn làm như vậy, được thành tựu. Chính ta sẽ tự mình thành tựu, không có ai khác làm cho người khác được.

543.

543.

‘‘එස [Pg.302] බන්ධාමි සන්නාහං, පවිසිස්සාමි කානනං;

න තතො නික්ඛමිස්සාමි, අප්පත්තො ආසවක්ඛයං.

Đây, ta mang vào áo giáp, ta sẽ đi vào khu rừng rậm. Ta sẽ không ra khỏi đó chừng nào chưa đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

544.

544.

‘‘මාලුතෙ උපවායන්තෙ, සීතෙ සුරභිගන්ධිකෙ ;

අවිජ්ජං දාලයිස්සාමි, නිසින්නො නගමුද්ධනි.

Khi ngọn gió mát thoảng qua, mang theo hương thơm ngào ngạt, ta sẽ ngồi trên đỉnh núi và phá tan vô minh.

545.

545.

‘‘වනෙ කුසුමසඤ්ඡන්නෙ, පබ්භාරෙ නූන සීතලෙ;

විමුත්තිසුඛෙන සුඛිතො, රමිස්සාමි ගිරිබ්බජෙ.

Chắc chắn ta sẽ vui thích ở Giribbaja, trong khu rừng được bao phủ bởi hoa, trên sườn núi mát mẻ, an lạc với hạnh phúc của sự giải thoát.

546.

546.

‘‘සොහං පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො, චන්දො පන්නරසො යථා;

සබ්බාසවපරික්ඛීණො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

Ta đây, với ý nguyện đã viên mãn, như vầng trăng vào ngày rằm. Tất cả lậu hoặc đã được đoạn tận, nay không còn tái sanh nữa.

… එකවිහාරියො ථෙරො….

... Trưởng lão Ekavihāriya...

3. මහාකප්පිනත්ථෙරගාථා

3. Kệ Trưởng Lão Mahākappina

547.

547.

‘‘අනාගතං යො පටිකච්ච පස්සති, හිතඤ්ච අත්ථං අහිතඤ්ච තං ද්වයං;

විද්දෙසිනො තස්ස හිතෙසිනො වා, රන්ධං න පස්සන්ති සමෙක්ඛමානා.

Người nào thấy trước được việc chưa đến, cả hai việc: việc có lợi ích và việc không có lợi ích; kẻ thù hay bạn bè của người ấy, dù tìm kiếm cũng không thấy được sơ hở.

548.

548.

‘‘ආනාපානසතී යස්ස, පරිපුණ්ණා සුභාවිතා;

අනුපුබ්බං පරිචිතා, යථා බුද්ධෙන දෙසිතා;

සොමං ලොකං පභාසෙති, අබ්භා මුත්තොව චන්දිමා.

Người nào có niệm hơi thở vào ra được viên mãn, khéo tu tập, được thực hành tuần tự như đã được Đức Phật giảng dạy; người ấy chiếu sáng thế gian này, như vầng trăng thoát khỏi mây che.

549.

549.

‘‘ඔදාතං වත මෙ චිත්තං, අප්පමාණං සුභාවිතං;

නිබ්බිද්ධං පග්ගහීතඤ්ච, සබ්බා ඔභාසතෙ දිසා.

Ôi, tâm của ta thật trong sạch, vô lượng, được khéo tu tập. Đã được thâm nhập và nắm giữ, nó chiếu sáng khắp mọi phương.

550.

550.

‘‘ජීවතෙ වාපි සප්පඤ්ඤො, අපි විත්තපරික්ඛයො;

පඤ්ඤාය ච අලාභෙන, විත්තවාපි න ජීවති.

Người có trí tuệ vẫn sống được, dù cho tài sản đã cạn kiệt. Nhưng vì không có được trí tuệ, người có tài sản cũng không sống được (một cách đúng đắn).

551.

551.

‘‘පඤ්ඤා සුතවිනිච්ඡිනී, පඤ්ඤා කිත්තිසිලොකවද්ධනී;

පඤ්ඤාසහිතො නරො ඉධ, අපි දුක්ඛෙසු සුඛානි වින්දති.

Trí tuệ giúp phân định những điều đã được nghe, trí tuệ làm tăng trưởng danh tiếng và tiếng tăm. Người có trí tuệ ở đời này, ngay cả trong đau khổ cũng tìm thấy hạnh phúc.

552.

552.

‘‘නායං අජ්ජතනො ධම්මො, නච්ඡෙරො නපි අබ්භුතො;

යත්ථ ජායෙථ මීයෙථ, තත්ථ කිං විය අබ්භුතං.

Pháp (sanh tử) này không phải chỉ có ngày hôm nay, không đáng kinh ngạc, cũng không phi thường. Nơi nào có sanh, nơi đó có tử; ở đó có gì là phi thường đâu?

553.

553.

‘‘අනන්තරං හි ජාතස්ස, ජීවිතා මරණං ධුවං;

ජාතා ජාතා මරන්තීධ, එවංධම්මා හි පාණිනො.

“Quả thật, đối với chúng sanh đã được sanh ra, cái chết là điều chắc chắn ngay sau sự sống. Hễ sanh ra, sanh ra rồi đều chết ở đời này. Quả thật, các chúng sanh có pháp là như vậy.”

554.

554.

‘‘න [Pg.303] හෙතදත්ථාය මතස්ස හොති, යං ජීවිතත්ථං පරපොරිසානං;

මතම්හි රුණ්ණං න යසො න ලොක්‍යං, න වණ්ණිතං සමණබ්‍රාහ්මණෙහි.

“Sự khóc lóc của những người khác vì sự sống của người đã chết không mang lại lợi ích gì cho người ấy. Khóc lóc cho người chết không phải là danh tiếng, không phải là sự trong sạch, và không được các vị Sa-môn, Bà-la-môn tán thán.”

555.

555.

‘‘චක්ඛුං සරීරං උපහන්ති තෙන, නිහීයති වණ්ණබලං මතී ච;

ආනන්දිනො තස්ස දිසා භවන්ති, හිතෙසිනො නාස්ස සුඛී භවන්ති.

“Do sự khóc lóc ấy, mắt và thân bị tổn hại; sắc, lực, và trí tuệ bị suy giảm. Kẻ thù của người ấy được vui mừng, còn những người bạn mong lợi ích cho người ấy thì không được an vui.”

556.

556.

‘‘තස්මා හි ඉච්ඡෙය්‍ය කුලෙ වසන්තෙ, මෙධාවිනො චෙව බහුස්සුතෙ ච;

යෙසං හි පඤ්ඤාවිභවෙන කිච්චං, තරන්ති නාවාය නදිංව පුණ්ණ’’න්ති.

“Do vậy, nên mong muốn có những người trí tuệ và những người đa văn sống trong gia tộc. Quả thật, nhờ vào năng lực trí tuệ của các vị ấy, người ta có thể hoàn thành công việc, giống như vượt qua dòng sông đầy nước bằng thuyền.”

… මහාකප්පිනො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahākappina …

4. චූළපන්ථකත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Cūḷapanthaka

557.

557.

‘‘දන්ධා මය්හං ගතී ආසි, පරිභූතො පුරෙ අහං;

භාතා ච මං පණාමෙසි, ‘ගච්ඡ දානි තුවං ඝරං’.

“Trí tuệ của tôi đã từng chậm lụt, trước đây tôi đã bị khinh miệt. Và người anh đã đuổi tôi đi, (nói rằng): ‘Bây giờ, ngươi hãy về nhà’.”

558.

558.

‘‘සොහං පණාමිතො සන්තො, සඞ්ඝාරාමස්ස කොට්ඨකෙ;

දුම්මනො තත්ථ අට්ඨාසිං, සාසනස්මිං අපෙක්ඛවා.

“Tôi ấy, bị đuổi đi, đã đứng ở cổng tu viện với tâm buồn rầu, còn luyến tiếc giáo pháp.”

559.

559.

‘‘භගවා තත්ථ ආගච්ඡි, සීසං මය්හං පරාමසි;

බාහාය මං ගහෙත්වාන, සඞ්ඝාරාමං පවෙසයි.

“Đức Thế Tôn đã đến nơi ấy, Ngài đã xoa đầu tôi. Sau khi nắm lấy cánh tay, Ngài đã dẫn tôi vào tu viện.”

560.

560.

‘‘අනුකම්පාය මෙ සත්ථා, පාදාසි පාදපුඤ්ඡනිං;

‘එතං සුද්ධං අධිට්ඨෙහි, එකමන්තං ස්වධිට්ඨිතං’.

“Bậc Đạo Sư, với lòng bi mẫn, đã ban cho tôi tấm vải lau chân, (và nói rằng): ‘Hãy chú tâm vào tấm vải trong sạch này, ở một nơi vắng vẻ, được chú tâm đúng cách’.”

561.

561.

‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, විහාසිං සාසනෙ රතො;

සමාධිං පටිපාදෙසිං, උත්තමත්ථස්ස පත්තියා.

“Sau khi nghe lời dạy của Ngài, tôi đã sống hoan hỷ trong giáo pháp. Tôi đã thành tựu định, để đạt được mục đích tối thượng.”

562.

562.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, දිබ්බචක්ඛු විසොධිතං;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Tôi biết được các kiếp quá khứ, thiên nhãn đã được thanh tịnh. Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.”

563.

563.

‘‘සහස්සක්ඛත්තුමත්තානං[Pg.304], නිම්මිනිත්වාන පන්ථකො;

නිසීදම්බවනෙ රම්මෙ, යාව කාලප්පවෙදනා.

“Panthaka, sau khi hóa hiện ra chính mình một ngàn lần, đã ngồi trong vườn xoài khả ái, cho đến khi thời gian được báo.”

564.

564.

‘‘තතො මෙ සත්ථා පාහෙසි, දූතං කාලප්පවෙදකං;

පවෙදිතම්හි කාලම්හි, වෙහාසාදුපසඞ්කමිං.

“Sau đó, Bậc Đạo Sư đã gửi đến tôi một sứ giả để báo thời gian. Khi thời gian được báo, tôi đã đến bằng đường hư không.”

565.

565.

‘‘වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, එකමන්තං නිසීදහං;

නිසින්නං මං විදිත්වාන, අථ සත්ථා පටිග්ගහි.

“Sau khi đảnh lễ chân Bậc Đạo Sư, tôi đã ngồi xuống một bên. Sau khi biết tôi đã ngồi, bấy giờ Bậc Đạo Sư đã thọ nhận (vật thực).”

566.

566.

‘‘ආයාගො සබ්බලොකස්ස, ආහුතීනං පටිග්ගහො;

පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මනුස්සානං, පටිගණ්හිත්ථ දක්ඛිණ’’න්ති.

“Ngài là người đáng được cúng dường của toàn thể thế gian, là người thọ nhận các vật hiến cúng, là ruộng phước của loài người, đã thọ nhận vật cúng dường.”

… චූළපන්ථකො ථෙරො….

… Trưởng lão Cūḷapanthaka …

5. කප්පත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Kappa

567.

567.

‘‘නානාකුලමලසම්පුණ්ණො, මහාඋක්කාරසම්භවො;

චන්දනිකංව පරිපක්කං, මහාගණ්ඩො මහාවණො.

“(Thân này) đầy dẫy các loại bất tịnh khác nhau, sanh ra từ đống rác lớn. Giống như hố xí đã cũ, là một khối u lớn, một vết thương lớn.”

568.

568.

‘‘පුබ්බරුහිරසම්පුණ්ණො, ගූථකූපෙන ගාළ්හිතො ;

ආපොපග්ඝරණො කායො, සදා සන්දති පූතිකං.

“(Thân này) đầy mủ và máu, chìm ngập trong hố phân. Thân này có chất lỏng chảy ra, luôn luôn rỉ ra chất hôi thối.”

569.

569.

‘‘සට්ඨිකණ්ඩරසම්බන්ධො, මංසලෙපනලෙපිතො;

චම්මකඤ්චුකසන්නද්ධො, පූතිකායො නිරත්ථකො.

“(Thân này) được kết nối bởi sáu mươi gân, được trát bằng lớp vữa thịt, được bọc trong áo giáp da. Thân hôi thối này thật vô ích.”

570.

570.

‘‘අට්ඨිසඞ්ඝාතඝටිතො, න්හාරුසුත්තනිබන්ධනො;

නෙකෙසං සංගතීභාවා, කප්පෙති ඉරියාපථං.

“(Thân này) được tạo thành từ một tập hợp xương, được buộc lại bằng các sợi gân. Do sự kết hợp của nhiều yếu tố, nó tạo ra các oai nghi.”

571.

571.

‘‘ධුවප්පයාතො මරණාය, මච්චුරාජස්ස සන්තිකෙ;

ඉධෙව ඡඩ්ඩයිත්වාන, යෙනකාමඞ්ගමො නරො.

“Chắc chắn đi đến cái chết, ở gần vua tử thần. Sau khi từ bỏ (thân này) ngay tại đây, con người đi đến bất cứ nơi nào mình muốn.”

572.

572.

‘‘අවිජ්ජාය නිවුතො කායො, චතුගන්ථෙන ගන්ථිතො;

ඔඝසංසීදනො කායො, අනුසයජාලමොත්ථතො.

“Thân này bị vô minh che lấp, bị trói buộc bởi bốn triền phược. Thân này chìm trong các bộc lưu, bị bao phủ bởi lưới tùy miên.”

573.

573.

‘‘පඤ්චනීවරණෙ යුත්තො, විතක්කෙන සමප්පිතො;

තණ්හාමූලෙනානුගතො, මොහච්ඡාදනඡාදිතො.

“(Thân này) liên kết với năm triền cái, bị tầm chi phối, đi theo gốc rễ ái dục, bị che đậy bởi màn si mê.”

574.

574.

‘‘එවායං වත්තතෙ කායො, කම්මයන්තෙන යන්තිතො;

සම්පත්ති ච විපත්‍යන්තා, නානාභාවො විපජ්ජති.

“Như vậy thân này vận hành, được điều khiển bởi cỗ máy nghiệp. Sự thành công có sự thất bại là kết thúc, sự đa dạng đi đến hoại diệt.”

575.

575.

‘‘යෙමං [Pg.305] කායං මමායන්ති, අන්ධබාලා පුථුජ්ජනා;

වඩ්ඪෙන්ති කටසිං ඝොරං, ආදියන්ති පුනබ්භවං.

“Những kẻ phàm phu mù quáng, ngu si nào chấp thủ thân này là ‘của ta’, họ làm tăng trưởng nghĩa địa đáng sợ, và chấp nhận tái sanh.”

576.

576.

‘‘යෙමං කායං විවජ්ජෙන්ති, ගූථලිත්තංව පන්නගං;

භවමූලං වමිත්වාන, පරිනිබ්බිස්සන්තිනාසවා’’ති.

“Những ai tránh xa thân này, như (tránh) con rắn bị dính phân, sau khi từ bỏ gốc rễ của hữu, không còn lậu hoặc, sẽ nhập Niết-bàn.”

… කප්පො ථෙරො….

… Trưởng lão Kappa …

6. වඞ්ගන්තපුත්තඋපසෙනත්ථෙරගාථා

6. Kệ Trưởng Lão Upasena, Con Trai Của Vaṅganta

577.

577.

‘‘විවිත්තං අප්පනිග්ඝොසං, වාළමිගනිසෙවිතං;

සෙවෙ සෙනාසනං භික්ඛු, පටිසල්ලානකාරණා.

“Vị tỳ khưu nên trú tại trú xứ vắng lặng, không ồn ào, là nơi các loài dã thú thường lui tới, vì mục đích độc cư.

578.

578.

‘‘සඞ්කාරපුඤ්ජා ආහත්වා, සුසානා රථියාහි ච;

තතො සඞ්ඝාටිකං කත්වා, ලූඛං ධාරෙය්‍ය චීවරං.

“Sau khi lượm (vải) từ đống rác, từ nghĩa địa, và từ các con đường, rồi từ đó làm thành y tăng-già-lê, nên mặc y phục thô xấu.

579.

579.

‘‘නීචං මනං කරිත්වාන, සපදානං කුලා කුලං;

පිණ්ඩිකාය චරෙ භික්ඛු, ගුත්තද්වාරො සුසංවුතො.

“Sau khi đã hạ tâm khiêm tốn, vị tỳ khưu đi khất thực từ nhà này sang nhà khác theo thứ tự, với các căn được phòng hộ, khéo chế ngự.

580.

580.

‘‘ලූඛෙනපි වා සන්තුස්සෙ, නාඤ්ඤං පත්ථෙ රසං බහුං;

රසෙසු අනුගිද්ධස්ස, ඣානෙ න රමතී මනො.

“Nên biết đủ dù với (vật thực) thô xấu, không nên mong cầu nhiều vị ngon khác. Đối với người tham đắm các vị, tâm không hoan hỷ trong thiền định.

581.

581.

‘‘අප්පිච්ඡො චෙව සන්තුට්ඨො, පවිවිත්තො වසෙ මුනි;

අසංසට්ඨො ගහට්ඨෙහි, අනාගාරෙහි චූභයං.

“Bậc ẩn sĩ nên sống ít ham muốn, biết đủ, và sống viễn ly; không giao du với cả hai: người tại gia và người xuất gia.

582.

582.

‘‘යථා ජළො ව මූගො ව, අත්තානං දස්සයෙ තථා;

නාතිවෙලං සම්භාසෙය්‍ය, සඞ්ඝමජ්ඣම්හි පණ්ඩිතො.

“Vị hiền trí nên tỏ mình ra như người ngu đần hay người câm; không nên nói chuyện quá nhiều giữa Tăng chúng.

583.

583.

‘‘න සො උපවදෙ කඤ්චි, උපඝාතං විවජ්ජයෙ;

සංවුතො පාතිමොක්ඛස්මිං, මත්තඤ්ඤූ චස්ස භොජනෙ.

“Vị ấy không nên khiển trách bất cứ ai, nên tránh sự hãm hại; nên được chế ngự trong giới bổn Pātimokkha, và nên biết chừng mực trong vật thực.

584.

584.

‘‘සුග්ගහීතනිමිත්තස්ස, චිත්තස්සුප්පාදකොවිදො;

සමං අනුයුඤ්ජෙය්‍ය, කාලෙන ච විපස්සනං.

“Nên là người có tướng định được khéo nắm giữ, là người thông thạo về sự sanh khởi của tâm; nên thực hành chỉ (samatha), và đúng thời thực hành quán (vipassanā).

585.

585.

‘‘වීරියසාතච්චසම්පන්නො, යුත්තයොගො සදා සියා;

න ච අප්පත්වා දුක්ඛන්තං, විස්සාසං එය්‍ය පණ්ඩිතො.

“Vị hiền trí nên là người có đầy đủ tinh tấn và kiên trì, nên luôn luôn chuyên tâm; và chưa đạt đến tận cùng của khổ, không nên buông thả (nỗ lực).

586.

586.

‘‘එවං විහරමානස්ස, සුද්ධිකාමස්ස භික්ඛුනො;

ඛීයන්ති ආසවා සබ්බෙ, නිබ්බුතිඤ්චාධිගච්ඡතී’’ති.

“Đối với vị tỳ khưu đang sống như vậy, người mong cầu sự thanh tịnh, tất cả các lậu hoặc đều được đoạn tận, và vị ấy chứng đạt Niết-bàn.”

… උපසෙනො වඞ්ගන්තපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Upasena, con trai của Vanganta …

7. (අපර)-ගොතමත්ථෙරගාථා

7. Kệ của (một vị khác là) Trưởng lão Gotama

587.

587.

‘‘විජානෙය්‍ය [Pg.306] සකං අත්ථං, අවලොකෙය්‍යාථ පාවචනං;

යඤ්චෙත්ථ අස්ස පතිරූපං, සාමඤ්ඤං අජ්ඣුපගතස්ස.

“Nên biết được lợi ích của mình, nên xem xét lời dạy (của đức Phật); và điều gì là thích hợp ở đây đối với người đã chấp nhận đời sống sa-môn.

588.

588.

‘‘මිත්තං ඉධ ච කල්‍යාණං, සික්ඛා විපුලං සමාදානං;

සුස්සූසා ච ගරූනං, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Bạn lành ở đây, và sự thực hành học giới rộng lớn, và sự lắng nghe các bậc tôn trưởng, điều này là thích hợp với sa-môn.

589.

589.

‘‘බුද්ධෙසු සගාරවතා, ධම්මෙ අපචිති යථාභූතං;

සඞ්ඝෙ ච චිත්තිකාරො, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Sự tôn kính đối với các đức Phật, sự sùng kính đúng như thật đối với Chánh pháp, và sự trân trọng đối với Tăng chúng, điều này là thích hợp với sa-môn.

590.

590.

‘‘ආචාරගොචරෙ යුත්තො, ආජීවො සොධිතො අගාරය්හො;

චිත්තස්ස ච සණ්ඨපනං, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Gắn liền với hạnh kiểm và nơi hành xứ, mạng sống được thanh lọc không đáng chê trách, và sự an lập của tâm, điều này là thích hợp với sa-môn.

591.

591.

‘‘චාරිත්තං අථ වාරිත්තං, ඉරියාපථියං පසාදනියං;

අධිචිත්තෙ ච ආයොගො, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Giới hạnh thực hành và giới hạnh phòng tránh, oai nghi đáng kính tín, và sự chuyên tâm vào tăng thượng tâm, điều này là thích hợp với sa-môn.

592.

592.

‘‘ආරඤ්ඤකානි සෙනාසනානි, පන්තානි අප්පසද්දානි;

භජිතබ්බානි මුනිනා, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Các trú xứ trong rừng, nơi xa vắng, ít tiếng động, nên được bậc ẩn sĩ lui tới; điều này là thích hợp với sa-môn.

593.

593.

‘‘සීලඤ්ච බාහුසච්චඤ්ච, ධම්මානං පවිචයො යථාභූතං;

සච්චානං අභිසමයො, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Giới hạnh và sự đa văn, sự thẩm sát các pháp đúng như thật, và sự chứng ngộ các chân lý, điều này là thích hợp với sa-môn.

594.

594.

‘‘භාවෙය්‍ය ච අනිච්චන්ති, අනත්තසඤ්ඤං අසුභසඤ්ඤඤ්ච;

ලොකම්හි ච අනභිරතිං, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Nên tu tập tưởng về vô thường, tưởng vô ngã và tưởng bất tịnh, và sự không hoan hỷ trong thế gian, điều này là thích hợp với sa-môn.

595.

595.

‘‘භාවෙය්‍ය ච බොජ්ඣඞ්ගෙ, ඉද්ධිපාදානි ඉන්ද්‍රියානි බලානි;

අට්ඨඞ්ගමග්ගමරියං, එතං සමණස්ස පතිරූපං.

“Nên tu tập các giác chi, các thần túc, các căn, các lực, và Thánh đạo Tám ngành, điều này là thích hợp với sa-môn.

596.

596.

‘‘තණ්හං පජහෙය්‍ය මුනි, සමූලකෙ ආසවෙ පදාලෙය්‍ය;

විහරෙය්‍ය විප්පමුත්තො, එතං සමණස්ස පතිරූප’’න්ති.

“Bậc ẩn sĩ nên từ bỏ ái dục, nên phá tan các lậu hoặc cùng với gốc rễ; nên sống được giải thoát hoàn toàn, điều này là thích hợp với sa-môn.”

… ගොතමො ථෙරො….

… Trưởng lão Gotama …

දසකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Kệ kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

කාළුදායී ච සො ථෙරො, එකවිහාරී ච කප්පිනො;

චූළපන්ථකො කප්පො ච, උපසෙනො ච ගොතමො;

සත්තිමෙ දසකෙ ථෙරා, ගාථායො චෙත්ථ සත්තතීති.

Trưởng lão Kāḷudāyī, và Ekavihārī, và Kappina, Cūḷapanthaka, và Kappa, và Upasena, và Gotama; bảy vị trưởng lão này ở trong phẩm mười kệ, và ở đây có bảy mươi bài kệ.

11. එකාදසනිපාතො

11. Phẩm Mười Một Kệ

1. සංකිච්චත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Saṃkicca

597.

597.

‘‘කිං [Pg.307] තවත්ථො වනෙ තාත, උජ්ජුහානොව පාවුසෙ;

වෙරම්භා රමණීයා තෙ, පවිවෙකො හි ඣායිනං.

“Này con, con có lợi ích gì trong rừng, như (núi) Ujjuhāna trong mùa mưa? Gió Verambhā có gì đáng vui thích đối với con? Vì rằng sự viễn ly là điều mong muốn của người hành thiền.

598.

598.

‘‘යථා අබ්භානි වෙරම්භො, වාතො නුදති පාවුසෙ;

සඤ්ඤා මෙ අභිකිරන්ති, විවෙකපටිසඤ්ඤුතා.

“Như cơn gió Verambha xua tan các đám mây trong mùa mưa, cũng vậy, các tưởng của tôi, liên hệ đến sự viễn ly, đang tràn ngập (trong tâm).

599.

599.

‘‘අපණ්ඩරො අණ්ඩසම්භවො, සීවථිකාය නිකෙතචාරිකො;

උප්පාදයතෙව මෙ සතිං, සන්දෙහස්මිං විරාගනිස්සිතං.

Con quạ đen, sinh từ trứng, sống và đi lại trong nghĩa địa; nó thật sự làm phát sanh trong tôi chánh niệm, nương tựa vào sự ly tham, ở nơi thân này.

600.

600.

‘‘යඤ්ච අඤ්ඤෙ න රක්ඛන්ති, යො ච අඤ්ඤෙ න රක්ඛති;

ස වෙ භික්ඛු සුඛං සෙති, කාමෙසු අනපෙක්ඛවා.

Vị Tỳ khưu nào không được người khác bảo vệ, và vị ấy cũng không bảo vệ người khác; vị ấy thật sự sống an lạc, không luyến tiếc các dục.

601.

601.

‘‘අච්ඡොදිකා පුථුසිලා, ගොනඞ්ගුලමිගායුතා;

අම්බුසෙවාලසඤ්ඡන්නා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi đá ấy làm ta vui thích, với dòng nước trong, những phiến đá rộng, đầy dẫy bò tót, voọc, và nai, được bao phủ bởi rêu và tảo.

602.

602.

‘‘වසිතං මෙ අරඤ්ඤෙසු, කන්දරාසු ගුහාසු ච;

සෙනාසනෙසු පන්තෙසු, වාළමිගනිසෙවිතෙ.

Ta đã từng sống trong các khu rừng, trong các khe núi và hang động, tại những trú xứ xa vắng, nơi các loài thú dữ và nai thường lui tới.

603.

603.

‘‘‘ඉමෙ හඤ්ඤන්තු වජ්ඣන්තු, දුක්ඛං පප්පොන්තු පාණිනො’;

සඞ්කප්පං නාභිජානාමි, අනරියං දොසසංහිතං.

Ta không hề biết đến một tư duy nào bất thiện, liên hệ đến sân hận rằng: 'Mong cho những chúng sanh này bị giết, bị hại, mong cho họ gặp phải đau khổ'.

604.

604.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Ta đã hầu hạ Bậc Đạo Sư, đã thực hành lời giáo huấn của Đức Phật; gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

605.

605.

‘‘යස්ස චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

Mục đích mà vì nó ta đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; mục đích ấy, sự đoạn tận tất cả các kiết sử, đã được ta chứng đạt.

606.

606.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, නිබ්බිසං භතකො යථා.

Ta không hoan hỷ cái chết, ta không hoan hỷ sự sống; và ta chờ đợi thời khắc, như người làm thuê chờ đợi tiền công.

607.

607.

‘‘නාභිනන්දාමි [Pg.308] මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, සම්පජානො පතිස්සතො’’ති.

Ta không hoan hỷ cái chết, ta không hoan hỷ sự sống; và ta chờ đợi thời khắc, với tỉnh giác và chánh niệm.

… සංකිච්චො ථෙරො….

... Trưởng lão Saṃkicca...

එකාදසනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Một Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm tắt ở đây –

සංකිච්චථෙරො එකොව, කතකිච්චො අනාසවො;

එකාදසනිපාතම්හි, ගාථා එකාදසෙව චාති.

Trưởng lão Saṃkicca, người duy nhất, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc; trong Phẩm Mười Một Kệ, có mười một bài kệ.

12. ද්වාදසකනිපාතො

12. Phẩm Mười Hai Kệ

1. සීලවත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Sīlava

608.

608.

‘‘සීලමෙවිධ [Pg.309] සික්ඛෙථ, අස්මිං ලොකෙ සුසික්ඛිතං;

සීලං හි සබ්බසම්පත්තිං, උපනාමෙති සෙවිතං.

Ở đời này, chỉ nên học tập giới hạnh, được khéo học tập; vì giới hạnh, khi được thực hành, sẽ mang lại tất cả mọi thành tựu.

609.

609.

‘‘සීලං රක්ඛෙය්‍ය මෙධාවී, පත්ථයානො තයො සුඛෙ;

පසංසං විත්තිලාභඤ්ච, පෙච්ච සග්ගෙ පමොදනං.

Người trí tuệ, mong cầu ba loại hạnh phúc, nên hộ trì giới hạnh: được tán dương, được tài sản, và sau khi chết, được hoan hỷ ở cõi trời.

610.

610.

‘‘සීලවා හි බහූ මිත්තෙ, සඤ්ඤමෙනාධිගච්ඡති;

දුස්සීලො පන මිත්තෙහි, ධංසතෙ පාපමාචරං.

Người có giới hạnh, nhờ sự tự chế, có được nhiều bạn bè; còn người vô giới, hành động xấu ác, làm tan vỡ tình bằng hữu.

611.

611.

‘‘අවණ්ණඤ්ච අකිත්තිඤ්ච, දුස්සීලො ලභතෙ නරො;

වණ්ණං කිත්තිං පසංසඤ්ච, සදා ලභති සීලවා.

Người vô giới phải chịu tiếng xấu và tai tiếng; người có giới hạnh luôn nhận được tiếng tốt, danh thơm và lời tán dương.

612.

612.

‘‘ආදි සීලං පතිට්ඨා ච, කල්‍යාණානඤ්ච මාතුකං;

පමුඛං සබ්බධම්මානං, තස්මා සීලං විසොධයෙ.

Giới là khởi đầu, là nền tảng, là mẹ của các thiện pháp, là đầu mối của tất cả các pháp. Vì vậy, hãy thanh lọc giới hạnh.

613.

613.

‘‘වෙලා ච සංවරං සීලං, චිත්තස්ස අභිහාසනං;

තිත්ථඤ්ච සබ්බබුද්ධානං, තස්මා සීලං විසොධයෙ.

Giới là đê ngăn, là sự phòng hộ, là niềm vui của tâm, là bến đỗ của tất cả chư Phật. Vì vậy, hãy thanh lọc giới hạnh.

614.

614.

‘‘සීලං බලං අප්පටිමං, සීලං ආවුධමුත්තමං;

සීලමාභරණං සෙට්ඨං, සීලං කවචමබ්භුතං.

Giới là sức mạnh vô song, giới là vũ khí tối thượng, giới là trang sức cao quý, giới là áo giáp kỳ diệu.

615.

615.

‘‘සීලං සෙතු මහෙසක්ඛො, සීලං ගන්ධො අනුත්තරො;

සීලං විලෙපනං සෙට්ඨං, යෙන වාති දිසොදිසං.

Giới là cây cầu vững chắc, giới là hương thơm vô thượng, giới là hương liệu thoa dịu dàng, nhờ đó hương thơm lan tỏa khắp mọi phương.

616.

616.

‘‘සීලං සම්බලමෙවග්ගං, සීලං පාථෙය්‍යමුත්තමං;

සීලං සෙට්ඨො අතිවාහො, යෙන යාති දිසොදිසං.

Giới là tư lương hàng đầu, giới là hành trang tối thượng, giới là người dẫn đường cao quý, nhờ đó người ta đi đến khắp mọi phương.

617.

617.

‘‘ඉධෙව නින්දං ලභති, පෙච්චාපායෙ ච දුම්මනො;

සබ්බත්ථ දුම්මනො බාලො, සීලෙසු අසමාහිතො.

Ngay tại đây, kẻ ngu si không vững vàng trong giới hạnh phải chịu khiển trách, và sau khi chết, trong cõi khổ, tâm họ buồn rầu; họ buồn rầu ở khắp mọi nơi.

618.

618.

‘‘ඉධෙව කිත්තිං ලභති, පෙච්ච සග්ගෙ ච සුම්මනො;

සබ්බත්ථ සුමනො ධීරො, සීලෙසු සුසමාහිතො.

Ngay tại đây, người trí tuệ vững vàng trong giới hạnh được danh thơm, và sau khi chết, ở cõi trời, tâm họ hoan hỷ; họ hoan hỷ ở khắp mọi nơi.

619.

619.

‘‘සීලමෙව ඉධ අග්ගං, පඤ්ඤවා පන උත්තමො;

මනුස්සෙසු ච දෙවෙසු, සීලපඤ්ඤාණතො ජය’’න්ති.

Ở đời này, giới hạnh là cao quý, nhưng người có trí tuệ là tối thượng. Giữa loài người và chư thiên, chiến thắng là nhờ giới và tuệ.

… සීලවො ථෙරො….

... Trưởng lão Sīlava...

2. සුනීතත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Sunīta

620.

620.

‘‘නීචෙ [Pg.310] කුලම්හි ජාතොහං, දලිද්දො අප්පභොජනො;

හීනකම්මං මමං ආසි, අහොසිං පුප්ඵඡඩ්ඩකො.

Ta sanh ra trong gia đình hạ tiện, nghèo khó và ít thức ăn; công việc của ta thật thấp hèn, ta là người hốt rác hoa.

621.

621.

‘‘ජිගුච්ඡිතො මනුස්සානං, පරිභූතො ච වම්භිතො;

නීචං මනං කරිත්වාන, වන්දිස්සං බහුකං ජනං.

“Bị loài người ghê tởm, bị khinh miệt và chê bai; tôi đã hạ tâm mình xuống thấp, đảnh lễ rất nhiều người.”

622.

622.

‘‘අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං;

පවිසන්තං මහාවීරං, මගධානං පුරුත්තමං.

“Rồi tôi đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, bậc Đại Anh Hùng, được Tăng chúng vây quanh, đang đi vào thành phố tốt đẹp nhất của xứ Ma-kiệt-đà.”

623.

623.

‘‘නික්ඛිපිත්වාන බ්‍යාභඞ්ගිං, වන්දිතුං උපසඞ්කමිං;

මමෙව අනුකම්පාය, අට්ඨාසි පුරිසුත්තමො.

“Đặt gánh xuống, tôi đã đến gần để đảnh lễ. Bậc Tối Thượng Nhân đã dừng lại, chính vì lòng bi mẫn đối với tôi.”

624.

624.

‘‘වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, එකමන්තං ඨිතො තදා;

පබ්බජ්ජං අහමායාචිං, සබ්බසත්තානමුත්තමං.

“Đảnh lễ dưới chân Bậc Đạo Sư, lúc ấy tôi đứng một bên; tôi đã xin xuất gia với Ngài, bậc tối thượng của tất cả chúng sanh.”

625.

625.

‘‘තතො කාරුණිකො සත්ථා, සබ්බලොකානුකම්පකො;

‘එහි භික්ඛූ’ති මං ආහ, සා මෙ ආසූපසම්පදා.

“Khi ấy, Bậc Đạo Sư từ bi, người có lòng thương xót tất cả thế gian, đã nói với tôi: ‘Hãy đến, tỳ khưu’. Đó chính là lễ thọ cụ túc của tôi.”

626.

626.

‘‘සොහං එකො අරඤ්ඤස්මිං, විහරන්තො අතන්දිතො;

අකාසිං සත්ථුවචනං, යථා මං ඔවදී ජිනො.

“Và tôi, một mình trong rừng, sống không mệt mỏi; tôi đã thực hành lời dạy của Bậc Đạo Sư, đúng như Bậc Chiến Thắng đã chỉ dạy cho tôi.”

627.

627.

‘‘රත්තියා පඨමං යාමං, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං;

රත්තියා මජ්ඣිමං යාමං, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං ;

රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයිං.

“Trong canh đầu của đêm, tôi đã nhớ lại các kiếp sống trước. Trong canh giữa của đêm, tôi đã thanh lọc thiên nhãn. Trong canh cuối của đêm, tôi đã phá tan khối u minh.”

628.

628.

‘‘තතො රත්‍යා විවසානෙ, සූරියස්සුග්ගමනං පති;

ඉන්දො බ්‍රහ්මා ච ආගන්ත්වා, මං නමස්සිංසු පඤ්ජලී.

“Rồi khi đêm tàn, lúc mặt trời sắp mọc, Đế Thích và Phạm Thiên đã đến, chắp tay đảnh lễ tôi.”

629.

629.

‘‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

යස්ස තෙ ආසවා ඛීණා, දක්ඛිණෙය්‍යොසි මාරිස’.

“‘Kính lễ ngài, bậc Nhân Hùng! Kính lễ ngài, bậc Tối Thượng Nhân! Ngài là người có các lậu hoặc đã tận diệt, thưa hiền giả, ngài xứng đáng được cúng dường’.”

630.

630.

‘‘තතො දිස්වාන මං සත්ථා, දෙවසඞ්ඝපුරක්ඛතං;

සිතං පාතුකරිත්වාන, ඉමමත්ථං අභාසථ.

“Khi ấy, Bậc Đạo Sư thấy tôi được chúng chư thiên vây quanh, Ngài đã mỉm cười và nói lên ý nghĩa này.”

631.

631.

‘‘‘තපෙන [Pg.311] බ්‍රහ්මචරියෙන, සංයමෙන දමෙන ච;

එතෙන බ්‍රාහ්මණො හොති, එතං බ්‍රාහ්මණමුත්තම’’’න්ති.

“‘Nhờ khổ hạnh và phạm hạnh, nhờ sự chế ngự và tự điều phục; nhờ những điều này, một người trở thành Bà-la-môn. Đó là phẩm hạnh Bà-la-môn tối thượng’.”

… සුනීතො ථෙරො….

… Trưởng lão Sunīta….

ද්වාදසකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Hai Kệ được chấm dứt.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

සීලවා ච සුනීතො ච, ථෙරා ද්වෙ තෙ මහිද්ධිකා;

ද්වාදසම්හි නිපාතම්හි, ගාථායො චතුවීසතීති.

Sīlava và Sunīta, hai vị trưởng lão có đại thần lực. Trong Phẩm Mười Hai Kệ, có hai mươi bốn bài kệ.

13. තෙරසනිපාතො

13. Phẩm Mười Ba Kệ

1. සොණකොළිවිසත්ථෙරගාථා

1. Trưởng Lão Kệ Soṇa Koḷivisa

632.

632.

‘‘යාහු [Pg.312] රට්ඨෙ සමුක්කට්ඨො, රඤ්ඤො අඞ්ගස්ස පද්ධගූ ;

ස්වාජ්ජ ධම්මෙසු උක්කට්ඨො, සොණො දුක්ඛස්ස පාරගූ.

“Người từng là bậc xuất chúng trong xứ, là tùy tùng của vua xứ Aṅga; chính Soṇa ấy, nay là bậc xuất chúng trong các pháp, đã đi đến bờ kia của khổ đau.”

633.

633.

‘‘පඤ්ච ඡින්දෙ පඤ්ච ජහෙ, පඤ්ච චුත්තරි භාවයෙ;

පඤ්චසඞ්ගාතිගො භික්ඛු, ඔඝතිණ්ණොති වුච්චති.

“Hãy cắt đứt năm, hãy từ bỏ năm, và hãy tu tập thêm năm nữa. Vị tỳ khưu vượt qua năm trói buộc được gọi là người đã vượt qua bộc lưu.”

634.

634.

‘‘උන්නළස්ස පමත්තස්ස, බාහිරාසස්ස භික්ඛුනො;

සීලං සමාධි පඤ්ඤා ච, පාරිපූරිං න ගච්ඡති.

“Đối với vị tỳ khưu kiêu mạn, phóng dật, có tâm hướng ngoại, giới, định và tuệ sẽ không đi đến viên mãn.”

635.

635.

‘‘යඤ්හි කිච්චං අපවිද්ධං, අකිච්චං පන කරීයති;

උන්නළානං පමත්තානං, තෙසං වඩ්ඪන්ති ආසවා.

“Việc cần làm thì lại bỏ qua, việc không cần làm thì lại làm; đối với những người kiêu mạn và phóng dật, các lậu hoặc của họ tăng trưởng.”

636.

636.

‘‘යෙසඤ්ච සුසමාරද්ධා, නිච්චං කායගතා සති;

අකිච්චං තෙ න සෙවන්ති, කිච්චෙ සාතච්චකාරිනො;

සතානං සම්පජානානං, අත්ථං ගච්ඡන්ති ආසවා.

“Những ai luôn nỗ lực tinh tấn trong niệm thân, họ không làm việc không nên làm, và luôn kiên trì trong việc nên làm. Đối với những người có chánh niệm và tỉnh giác, các lậu hoặc sẽ đi đến đoạn diệt.”

637.

637.

‘‘උජුමග්ගම්හි අක්ඛාතෙ, ගච්ඡථ මා නිවත්තථ;

අත්තනා චොදයත්තානං, නිබ්බානමභිහාරයෙ.

“Con đường thẳng đã được chỉ dạy, hãy đi tới, đừng quay lại. Hãy tự mình thúc giục mình, hướng đến Niết-bàn.”

638.

638.

‘‘අච්චාරද්ධම්හි වීරියම්හි, සත්ථා ලොකෙ අනුත්තරො;

වීණොපමං කරිත්වා මෙ, ධම්මං දෙසෙසි චක්ඛුමා;

තස්සාහං වචනං සුත්වා, විහාසිං සාසනෙ රතො.

“Khi tinh tấn của tôi quá căng, Bậc Đạo Sư, bậc vô thượng trong đời, bậc có mắt tuệ, đã dùng ví dụ cây đàn tỳ-bà để thuyết pháp cho tôi. Nghe lời dạy của Ngài, tôi sống hoan hỷ trong giáo pháp.”

639.

639.

‘‘සමථං පටිපාදෙසිං, උත්තමත්ථස්ස පත්තියා;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Tôi đã thực hành sự quân bình để đạt được mục đích tối thượng. Ba minh đã được chứng đắc, lời dạy của Đức Phật đã được thực hành.”

640.

640.

‘‘නෙක්ඛම්මෙ අධිමුත්තස්ස, පවිවෙකඤ්ච චෙතසො;

අබ්‍යාපජ්ඣාධිමුත්තස්ස, උපාදානක්ඛයස්ස ච.

“Đối với người có tâm hướng về xuất ly, về sự viễn ly của tâm, về tâm vô sân, và về sự đoạn tận của chấp thủ.”

641.

641.

‘‘තණ්හක්ඛයාධිමුත්තස්ස, අසම්මොහඤ්ච චෙතසො;

දිස්වා ආයතනුප්පාදං, සම්මා චිත්තං විමුච්චති.

“Đối với người có tâm hướng về sự đoạn tận của ái dục, về sự không si mê của tâm; thấy được sự sanh khởi của các xứ, tâm được giải thoát một cách chơn chánh.”

642.

642.

‘‘තස්ස සම්මා විමුත්තස්ස, සන්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො;

කතස්ස පටිචයො නත්ථි, කරණීයං න විජ්ජති.

“Đối với vị tỳ khưu có tâm an tịnh, đã được giải thoát một cách chơn chánh, không còn tích lũy những gì đã làm, và không còn việc gì phải làm nữa.”

643.

643.

‘‘සෙලො [Pg.313] යථා එකඝනො, වාතෙන න සමීරති;

එවං රූපා රසා සද්දා, ගන්ධා ඵස්සා ච කෙවලා.

“Như tảng đá nguyên khối không bị gió lay chuyển, cũng vậy, tất cả các sắc, vị, thanh, hương, và xúc.”

644.

644.

‘‘ඉට්ඨා ධම්මා අනිට්ඨා ච, නප්පවෙධෙන්ති තාදිනො;

ඨිතං චිත්තං විසඤ්ඤුත්තං, වයඤ්චස්සානුපස්සතී’’ති.

“Các pháp khả ái và không khả ái không làm lay động tâm của bậc như vậy. Tâm của ngài vững chắc, không bị trói buộc, và ngài thấy được sự hoại diệt của chúng.”

… සොණො කොළිවිසො ථෙරො….

… Trưởng lão Soṇa Koḷivisa….

තෙරසනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Ba Kệ đã chấm dứt.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

සොණො කොළිවිසො ථෙරො, එකොයෙව මහිද්ධිකො;

තෙරසම්හි නිපාතම්හි, ගාථායො චෙත්ථ තෙරසාති.

Trưởng lão Soṇa Koḷivisa, là vị duy nhất có đại thần lực; trong Phẩm Mười Ba Kệ này, có mười ba bài kệ ở đây.

14. චුද්දසකනිපාතො

14. Phẩm Mười Bốn Kệ

1. ඛදිරවනියරෙවතත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Revata ở rừng Khadira

645.

645.

‘‘යදා [Pg.314] අහං පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

නාභිජානාමි සඞ්කප්පං, අනරියං දොසසංහිතං.

“Từ khi tôi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; tôi không hề biết đến một tư duy nào, bất thiện, đi liền với sân hận.

646.

646.

‘‘‘ඉමෙ හඤ්ඤන්තු වජ්ඣන්තු, දුක්ඛං පප්පොන්තු පාණිනො’;

සඞ්කප්පං නාභිජානාමි, ඉමස්මිං දීඝමන්තරෙ.

“‘Mong rằng các chúng sanh này bị giết hại, bị trói buộc, mong rằng họ gặp phải đau khổ’; trong suốt khoảng thời gian dài này, tôi không hề biết đến một tư duy như vậy.

647.

647.

‘‘මෙත්තඤ්ච අභිජානාමි, අප්පමාණං සුභාවිතං;

අනුපුබ්බං පරිචිතං, යථා බුද්ධෙන දෙසිතං.

“Và tôi biết đến tâm từ, vô lượng, được khéo tu tập; được thực hành tuần tự, như đã được đức Phật thuyết giảng.

648.

648.

‘‘සබ්බමිත්තො සබ්බසඛො, සබ්බභූතානුකම්පකො;

මෙත්තචිත්තඤ්ච භාවෙමි, අබ්‍යාපජ්ජරතො සදා.

“Là bạn của tất cả, là thân hữu của tất cả, là người thương xót tất cả chúng sanh; tôi tu tập tâm từ, và luôn luôn hoan hỷ trong sự vô sân.

649.

649.

‘‘අසංහීරං අසංකුප්පං, චිත්තං ආමොදයාමහං;

බ්‍රහ්මවිහාරං භාවෙමි, අකාපුරිසසෙවිතං.

“Tôi làm cho tâm được hoan hỷ, không bị co rút, không bị lay động; tôi tu tập Phạm trú, điều không được kẻ hạ liệt thực hành.

650.

650.

‘‘අවිතක්කං සමාපන්නො, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො;

අරියෙන තුණ්හීභාවෙන, උපෙතො හොති තාවදෙ.

“Vị đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác, khi đã chứng đạt trạng thái không tầm, liền được trang bị với sự im lặng bậc Thánh.

651.

651.

‘‘යථාපි පබ්බතො සෙලො, අචලො සුප්පතිට්ඨිතො;

එවං මොහක්ඛයා භික්ඛු, පබ්බතොව න වෙධති.

“Ví như ngọn núi đá, vững chắc, được an lập; cũng vậy, do si mê đã được đoạn tận, vị Tỳ khưu không bị lay động, giống như ngọn núi.

652.

652.

‘‘අනඞ්ගණස්ස පොසස්ස, නිච්චං සුචිගවෙසිනො;

වාලග්ගමත්තං පාපස්ස, අබ්භමත්තංව ඛායති.

“Đối với người không uế nhiễm, người luôn tìm cầu sự trong sạch; một điều ác nhỏ bằng đầu sợi lông, cũng hiện ra lớn như một đám mây.

653.

653.

‘‘නගරං යථා පච්චන්තං, ගුත්තං සන්තරබාහිරං;

එවං ගොපෙථ අත්තානං, ඛණො වො මා උපච්චගා.

“Ví như thành trì ở biên giới, được phòng hộ cả trong lẫn ngoài; cũng vậy, hãy phòng hộ tự thân, chớ để cho thời khắc (tốt) trôi qua.

654.

654.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, නිබ්බිසං භතකො යථා.

“Tôi không hoan hỷ cái chết, tôi không hoan hỷ sự sống; và tôi trông chờ thời điểm, như người làm thuê chờ đợi tiền công.

655.

655.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං…පෙ… සම්පජානො පතිස්සතො.

“Tôi không hoan hỷ cái chết… v.v… với tỉnh giác và chánh niệm.

656.

656.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, giáo pháp của đức Phật đã được thực hành; gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

657.

657.

‘‘යස්ස [Pg.315] චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“Vì mục đích nào tôi đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; mục đích ấy đã được tôi chứng đạt, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

658.

658.

‘‘සම්පාදෙථප්පමාදෙන, එසා මෙ අනුසාසනී;

හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, විප්පමුත්තොම්හි සබ්බධී’’ති.

“Hãy nỗ lực với sự không dể duôi, đây là lời giáo huấn của tôi; này, tôi sẽ nhập Vô Dư Niết Bàn, tôi đã được giải thoát khỏi tất cả.”

… ඛදිරවනියරෙවතො ථෙරො….

… Trưởng lão Revata ở rừng Khadira….

2. ගොදත්තත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Godatta

659.

659.

‘‘යථාපි භද්දො ආජඤ්ඤො, ධුරෙ යුත්තො ධුරස්සහො ;

මථිතො අතිභාරෙන, සංයුගං නාතිවත්තති.

“Ví như con bò đực thuần chủng, khi được att vào ách, có thể mang gánh nặng; dù bị đè nén bởi gánh quá nặng, nó cũng không vượt qua khỏi cái ách.

660.

660.

‘‘එවං පඤ්ඤාය යෙ තිත්තා, සමුද්දො වාරිනා යථා;

න පරෙ අතිමඤ්ඤන්ති, අරියධම්මොව පාණිනං.

“Cũng vậy, những ai đã mãn túc với trí tuệ, như biển cả với nước; họ không khinh miệt người khác, đó là Thánh pháp đối với các chúng sanh.

661.

661.

‘‘කාලෙ කාලවසං පත්තා, භවාභවවසං ගතා;

නරා දුක්ඛං නිගච්ඡන්ති, තෙධ සොචන්ති මාණවා.

“Vào lúc gặp thời, chịu sự chi phối của thời gian, chịu sự chi phối của thịnh và suy; con người đi đến đau khổ, và họ sầu muộn ở đây, hỡi các thanh niên.

662.

662.

‘‘උන්නතා සුඛධම්මෙන, දුක්ඛධම්මෙන චොනතා;

ද්වයෙන බාලා හඤ්ඤන්ති, යථාභූතං අදස්සිනො.

“Được nâng lên bởi các pháp an lạc, và bị hạ xuống bởi các pháp đau khổ; bởi hai điều này, những kẻ ngu si, những người không thấy như thật, bị tổn hại.

663.

663.

‘‘යෙ ච දුක්ඛෙ සුඛස්මිඤ්ච, මජ්ඣෙ සිබ්බිනිමච්චගූ;

ඨිතා තෙ ඉන්දඛීලොව, න තෙ උන්නතඔනතා.

“Và những ai, trong khổ, trong lạc, và ở giữa, đã vượt qua được người thợ may (ái dục); các vị ấy đứng vững như cột trụ của Indra, các vị ấy không có cao, thấp.

664.

664.

‘‘න හෙව ලාභෙ නාලාභෙ, න යසෙ න ච කිත්තියා;

න නින්දායං පසංසාය, න තෙ දුක්ඛෙ සුඛම්හි.

“Chắc chắn không phải trong được và không được, không phải trong danh và không danh, không phải trong chê và khen, các vị ấy (không dao động) trong khổ và lạc.

665.

665.

‘‘සබ්බත්ථ තෙ න ලිම්පන්ති, උදබින්දුව පොක්ඛරෙ;

සබ්බත්ථ සුඛිතා ධීරා, සබ්බත්ථ අපරාජිතා.

“Ở khắp mọi nơi, các vị ấy không bị dính mắc, như giọt nước trên lá sen; ở khắp mọi nơi, bậc hiền trí được an lạc, ở khắp mọi nơi, các vị ấy không bị thất bại.

666.

666.

‘‘ධම්මෙන ච අලාභො යො, යො ච ලාභො අධම්මිකො;

අලාභො ධම්මිකො සෙය්‍යො, යං චෙ ලාභො අධම්මිකො.

“Sự không được lợi lộc nào đúng theo Chánh pháp, và sự được lợi lộc nào không đúng theo Chánh pháp; sự không được lợi lộc đúng theo Chánh pháp là tốt hơn, so với sự được lợi lộc không đúng theo Chánh pháp.

667.

667.

‘‘යසො ච අප්පබුද්ධීනං, විඤ්ඤූනං අයසො ච යො;

අයසොව සෙය්‍යො විඤ්ඤූනං, න යසො අප්පබුද්ධිනං.

“Danh tiếng của kẻ ít trí, và sự vô danh của người có trí; Sự vô danh của người có trí là tốt hơn, chứ không phải danh tiếng của kẻ ít trí.”

668.

668.

‘‘දුම්මෙධෙහි [Pg.316] පසංසා ච, විඤ්ඤූහි ගරහා ච යා;

ගරහාව සෙය්‍යො විඤ්ඤූහි, යං චෙ බාලප්පසංසනා.

“Sự tán thán của kẻ ngu dốt, và sự khiển trách của người có trí; Sự khiển trách bởi người có trí là tốt hơn, chứ không phải sự tán thán của kẻ ngu.”

669.

669.

‘‘සුඛඤ්ච කාමමයිකං, දුක්ඛඤ්ච පවිවෙකියං;

පවිවෙකදුක්ඛං සෙය්‍යො, යං චෙ කාමමයං සුඛං.

“Sự an lạc liên quan đến dục vọng, và sự đau khổ do viễn ly; Sự đau khổ do viễn ly là tốt hơn, chứ không phải sự an lạc liên quan đến dục vọng.”

670.

670.

‘‘ජීවිතඤ්ච අධම්මෙන, ධම්මෙන මරණඤ්ච යං;

මරණං ධම්මිකං සෙය්‍යො, යං චෙ ජීවෙ අධම්මිකං.

“Sự sống một cách phi pháp, và sự chết một cách đúng pháp; Sự chết đúng pháp là tốt hơn, chứ không phải sự sống một cách phi pháp.”

671.

671.

‘‘කාමකොපප්පහීනා යෙ, සන්තචිත්තා භවාභවෙ;

චරන්ති ලොකෙ අසිතා, නත්ථි තෙසං පියාපියං.

“Những vị đã từ bỏ tham ái và sân hận, có tâm an tịnh trong các cõi hữu, các vị ấy sống trong thế gian không bị dính mắc, đối với các vị ấy không có sự yêu và ghét.”

672.

672.

‘‘භාවයිත්වාන බොජ්ඣඞ්ගෙ, ඉන්ද්‍රියානි බලානි ච;

පප්පුය්‍ය පරමං සන්තිං, පරිනිබ්බන්තිනාසවා’’ති.

“Sau khi đã tu tập các giác chi, các quyền, và các lực, sau khi đã đạt đến sự an tịnh tối thượng, các vị ấy không còn lậu hoặc và nhập Vô Dư Niết-bàn.”

… ගොදත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Godatta …

චුද්දසකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Bốn Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây là –

රෙවතො චෙව ගොදත්තො, ථෙරා ද්වෙ තෙ මහිද්ධිකා;

චුද්දසම්හි නිපාතම්හි, ගාථායො අට්ඨවීසතීති.

Revata và Godatta, hai vị Trưởng lão ấy có đại thần lực; trong Phẩm Mười Bốn, có hai mươi tám bài kệ.

15. සොළසකනිපාතො

15. Phẩm Mười Sáu Kệ

1. අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Aññāsikoṇḍañña

673.

673.

‘‘එස [Pg.317] භිය්‍යො පසීදාමි, සුත්වා ධම්මං මහාරසං;

විරාගො දෙසිතො ධම්මො, අනුපාදාය සබ්බසො.

“Con lại càng thêm tịnh tín, sau khi nghe Giáo pháp có hương vị tuyệt vời; Giáo pháp về sự ly tham đã được thuyết giảng, hoàn toàn không có sự chấp thủ.”

674.

674.

‘‘බහූනි ලොකෙ චිත්‍රානි, අස්මිං පථවිමණ්ඩලෙ;

මථෙන්ති මඤ්ඤෙ සඞ්කප්පං, සුභං රාගූපසංහිතං.

“Có nhiều điều đa dạng ở thế gian, trên mặt đất này; tôi nghĩ rằng chúng khuấy động tư duy về cái đẹp, vốn liên hệ đến tham ái.”

675.

675.

‘‘රජමුහතඤ්ච වාතෙන, යථා මෙඝොපසම්මයෙ;

එවං සම්මන්ති සඞ්කප්පා, යදා පඤ්ඤාය පස්සති.

“Giống như đám mây mưa làm lắng dịu lớp bụi bị gió cuốn lên; cũng vậy, các tư duy được lắng dịu, khi người ấy thấy bằng trí tuệ.”

676.

676.

‘‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චාති, යදා පඤ්ඤාය පස්සති;

අථ නිබ්බින්දති දුක්ඛෙ, එස මග්ගො විසුද්ධියා.

“‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường,’ khi người ấy thấy điều này bằng trí tuệ; khi ấy, người ấy nhàm chán đối với khổ, đây là con đường dẫn đến sự thanh tịnh.”

677 .

677.

‘‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛාති, යදා පඤ්ඤාය පස්සතිඅථ නිබ්බින්දති දුක්ඛෙ, එස මග්ගො විසුද්ධියා.

“‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ,’ khi người ấy thấy điều này bằng trí tuệ; khi ấy, người ấy nhàm chán đối với khổ, đây là con đường dẫn đến sự thanh tịnh.”

678.

678.

‘‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තාති, යදා පඤ්ඤාය පස්සති;

අථ නිබ්බින්දති දුක්ඛෙ, එස මග්ගො විසුද්ධියා.

“‘Tất cả các pháp là vô ngã,’ khi người ấy thấy điều này bằng trí tuệ; khi ấy, người ấy nhàm chán đối với khổ, đây là con đường dẫn đến sự thanh tịnh.”

679.

679.

‘‘බුද්ධානුබුද්ධො යො ථෙරො, කොණ්ඩඤ්ඤො තිබ්බනික්කමො;

පහීනජාතිමරණො, බ්‍රහ්මචරියස්ස කෙවලී.

“Vị Trưởng lão Koṇḍañña, người đã giác ngộ theo sau Đức Phật, có sự tinh tấn mãnh liệt, đã từ bỏ sanh và tử, là người đã hoàn thành trọn vẹn phạm hạnh.”

680.

680.

‘‘ඔඝපාසො දළ්හඛිලො, පබ්බතො දුප්පදාලයො;

ඡෙත්වා ඛිලඤ්ච පාසඤ්ච, සෙලං භෙත්වාන දුබ්භිදං;

තිණ්ණො පාරඞ්ගතො ඣායී, මුත්තො සො මාරබන්ධනා.

“Bộc lưu là cái bẫy, cái cọc chắc chắn, ngọn núi khó phá vỡ; sau khi cắt đứt cái cọc và cái bẫy, sau khi phá vỡ tảng đá khó vỡ, vị ấy đã vượt qua, đã đến bờ kia, là người thiền định, vị ấy được giải thoát khỏi sự trói buộc của Ma vương.”

681.

681.

‘‘උද්ධතො චපලො භික්ඛු, මිත්තෙ ආගම්ම පාපකෙ;

සංසීදති මහොඝස්මිං, ඌමියා පටිකුජ්ජිතො.

“Vị Tỳ khưu phóng dật, dao động, nương tựa vào bạn bè xấu ác, bị sóng lật úp, chìm đắm trong dòng bộc lưu lớn.”

682.

682.

‘‘අනුද්ධතො අචපලො, නිපකො සංවුතින්ද්‍රියො;

කල්‍යාණමිත්තො මෙධාවී, දුක්ඛස්සන්තකරො සියා.

“Người không phóng dật, không dao động, khéo léo, thu thúc các căn, có bạn lành, có trí tuệ, vị ấy có thể là người chấm dứt khổ đau.”

683.

683.

‘‘කාලපබ්බඞ්ගසඞ්කාසො, කිසො ධමනිසන්ථතො;

මත්තඤ්ඤූ අන්නපානස්මිං, අදීනමනසො නරො.

“Người ấy giống như đốt tre bị cháy đen, gầy gò, nổi gân xanh; biết tiết độ trong ăn và uống, là người có tâm không nản lòng.”

684.

684.

‘‘ඵුට්ඨො ඩංසෙහි මකසෙහි, අරඤ්ඤස්මිං බ්‍රහාවනෙ;

නාගො සඞ්ගාමසීසෙව, සතො තත්‍රාධිවාසයෙ.

“Bị ruồi và muỗi cắn trong khu rừng lớn, người ấy nên chánh niệm chịu đựng ở đó, giống như con voi ở đầu trận chiến.”

685.

685.

‘‘නාභිනන්දාමි [Pg.318] මරණං…පෙ… නිබ්බිසං භතකො යථා.

“Ta không hoan hỷ cái chết… như người làm thuê chờ đợi tiền lương.”

686.

686.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං…පෙ… සම්පජානො පතිස්සතො.

“Ta không hoan hỷ cái chết… với sự tỉnh giác và chánh niệm.”

687.

687.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා…පෙ… භවනෙත්ති සමූහතා.

“Bậc Đạo Sư đã được ta phụng sự… dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.”

688.

688.

‘‘යස්ස චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, කිං මෙ සද්ධිවිහාරිනා’’ති.

“Vì mục đích nào ta đã xuất gia, từ đời sống gia đình đến đời sống không gia đình; mục đích ấy đã được ta đạt đến, có ích gì cho ta với vị đồng trú này?”

… අඤ්ඤාසිකොණ්ඩඤ්ඤො ථෙරො….

… Trưởng lão Aññāsikoṇḍañña …

2. උදායිත්ථෙරගාථා

2. Kệ Trưởng lão Udāyī

689.

689.

‘‘මනුස්සභූතං සම්බුද්ධං, අත්තදන්තං සමාහිතං;

ඉරියමානං බ්‍රහ්මපථෙ, චිත්තස්සූපසමෙ රතං.

Bậc Chánh Đẳng Giác đã trở thành người, tự mình thuần thục, tâm định tĩnh; Ngài đi trên con đường Phạm trú, hoan hỷ trong sự an tịnh của tâm.

690.

690.

‘‘යං මනුස්සා නමස්සන්ති, සබ්බධම්මාන පාරගුං;

දෙවාපි තං නමස්සන්ති, ඉති මෙ අරහතො සුතං.

Vị mà loài người đảnh lễ, bậc thông suốt tất cả các pháp; Chư thiên cũng đảnh lễ vị ấy, tôi đã nghe điều này từ bậc A-la-hán.

691.

691.

‘‘සබ්බසංයොජනාතීතං, වනා නිබ්බනමාගතං;

කාමෙහි නෙක්ඛම්මරතං, මුත්තං සෙලාව කඤ්චනං.

Ngài đã vượt qua mọi kiết sử, từ rừng (phiền não) đã đến nơi vô rừng (Niết-bàn); hoan hỷ trong sự xuất ly khỏi các dục, như vàng ròng thoát khỏi đá.

692.

692.

‘‘ස වෙ අච්චරුචි නාගො, හිමවාවඤ්ඤෙ සිලුච්චයෙ;

සබ්බෙසං නාගනාමානං, සච්චනාමො අනුත්තරො.

Vị Nāga (Long Tượng) ấy thật rực rỡ, như núi Himavā vượt trội các núi đá khác; trong tất cả những vị có tên là Nāga, Ngài là bậc vô thượng, có danh hiệu Nāga chân thật.

693.

693.

‘‘නාගං වො කිත්තයිස්සාමි, න හි ආගුං කරොති සො;

සොරච්චං අවිහිංසා ච, පාදා නාගස්ස තෙ දුවෙ.

Ta sẽ tuyên thuyết cho các ngươi về Nāga (Long Tượng), vị ấy không làm điều ác; nhu hòa và bất hại, đó là hai chân của vị Nāga.

694.

694.

‘‘සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච, චරණා නාගස්ස තෙපරෙ;

සද්ධාහත්ථො මහානාගො, උපෙක්ඛාසෙතදන්තවා.

Niệm và tỉnh giác, là đôi chân khác của vị Nāga; vị Đại Nāga có tín là vòi, có xả là ngà trắng.

695.

695.

‘‘සති ගීවා සිරො පඤ්ඤා, වීමංසා ධම්මචින්තනා;

ධම්මකුච්ඡිසමාවාසො, විවෙකො තස්ස වාලධි.

Niệm là cổ, trí tuệ là đầu, cùng với sự thẩm sát và suy tư về pháp; bụng là pháp, sự an trú đúng đắn, viễn ly là đuôi của vị ấy.

696.

696.

‘‘සො ඣායී අස්සාසරතො, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතො;

ගච්ඡං සමාහිතො නාගො, ඨිතො නාගො සමාහිතො.

Vị ấy thường thiền định, hoan hỷ trong nơi an ổn, nội tâm định tĩnh vững vàng; vị Nāga khi đi thì định tĩnh, vị Nāga khi đứng cũng định tĩnh.

697.

697.

‘‘සයං සමාහිතො නාගො, නිසින්නොපි සමාහිතො;

සබ්බත්ථ සංවුතො නාගො, එසා නාගස්ස සම්පදා.

Vị Nāga khi nằm thì định tĩnh, khi ngồi cũng định tĩnh; vị Nāga phòng hộ trong tất cả mọi nơi, đó là sự thành tựu của vị Nāga.

698.

698.

‘‘භුඤ්ජති [Pg.319] අනවජ්ජානි, සාවජ්ජානි න භුඤ්ජති;

ඝාසමච්ඡාදනං ලද්ධා, සන්නිධිං පරිවජ්ජයං.

Ngài thọ dụng những vật không có lỗi lầm, không thọ dụng những vật có lỗi lầm; khi nhận được vật thực và y phục, Ngài tránh xa sự tích trữ.

699.

699.

‘‘සංයොජනං අණුං ථූලං, සබ්බං ඡෙත්වාන බන්ධනං;

යෙන යෙනෙව ගච්ඡති, අනපක්ඛොව ගච්ඡති.

Đã chặt đứt mọi sự trói buộc, kiết sử dù vi tế hay thô; Ngài đi đến bất cứ nơi nào, và đi không hề luyến tiếc.

700.

700.

‘‘යථාපි උදකෙ ජාතං, පුණ්ඩරීකං පවඩ්ඪති;

නොපලිප්පති තොයෙන, සුචිගන්ධං මනොරමං.

Ví như hoa sen trắng sinh ra và lớn lên trong nước, có hương thơm thanh khiết, làm vui lòng, nhưng không bị nước làm lấm bẩn.

701.

701.

‘‘තථෙව ච ලොකෙ ජාතො, බුද්ධො ලොකෙ විහරති;

නොපලිප්පති ලොකෙන, තොයෙන පදුමං යථා.

Cũng vậy, Đức Phật sinh ra và an trú trong thế gian, nhưng không bị thế gian làm lấm bẩn, như hoa sen không bị nước làm lấm bẩn.

702.

702.

‘‘මහාගිනි පජ්ජලිතො, අනාහාරොපසම්මති;

අඞ්ගාරෙසු ච සන්තෙසු, නිබ්බුතොති පවුච්චති.

Ngọn lửa lớn đang bùng cháy, khi không có nhiên liệu sẽ tắt; và khi than hồng đã nguội, nó được gọi là đã tịch diệt.

703.

703.

‘‘අත්ථස්සායං විඤ්ඤාපනී, උපමා විඤ්ඤූහි දෙසිතා;

විඤ්ඤිස්සන්ති මහානාගා, නාගං නාගෙන දෙසිතං.

Ví dụ này làm sáng tỏ ý nghĩa, đã được những người có trí thuyết giảng; các bậc Đại Nāga sẽ hiểu về vị Nāga (Phật) được thuyết bởi một vị Nāga.

704.

704.

‘‘වීතරාගො වීතදොසො, වීතමොහො අනාසවො;

සරීරං විජහං නාගො, පරිනිබ්බිස්සත්‍යනාසවො’’ති.

Vị Nāga đã ly tham, ly sân, ly si, không còn lậu hoặc; từ bỏ thân này, vị Nāga không còn lậu hoặc sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn.

… උදායී ථෙරො….

… Trưởng lão Udāyī …

සොළසකනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Mười Sáu Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

කොණ්ඩඤ්ඤො ච උදායී ච, ථෙරා ද්වෙ තෙ මහිද්ධිකා;

සොළසම්හි නිපාතම්හි, ගාථායො ද්වෙ ච තිංස චාති.

Koṇḍañña và Udāyī, hai vị Trưởng lão có đại thần lực; trong Phẩm Mười Sáu Kệ, có ba mươi hai bài kệ.

16. වීසතිනිපාතො

16. Phẩm Hai Mươi Kệ

1. අධිමුත්තත්ථෙරගාථා

1. Kệ Trưởng lão Adhimutta

705.

705.

‘‘යඤ්ඤත්ථං [Pg.320] වා ධනත්ථං වා, යෙ හනාම මයං පුරෙ;

අවසෙසං භයං හොති, වෙධන්ති විලපන්ති ච.

Vì mục đích tế lễ hay vì của cải, những chúng sinh mà chúng tôi đã giết trước đây; những người còn lại đều sợ hãi, họ run rẩy và than khóc.

706.

706.

‘‘තස්ස තෙ නත්ථි භීතත්තං, භිය්‍යො වණ්ණො පසීදති;

කස්මා න පරිදෙවෙසි, එවරූපෙ මහබ්භයෙ.

Nơi ngươi không có sự sợ hãi, sắc mặt lại càng trong sáng; tại sao ngươi không than khóc, trước nỗi sợ hãi lớn lao như vậy?

707.

707.

‘‘නත්ථි චෙතසිකං දුක්ඛං, අනපෙක්ඛස්ස ගාමණි;

අතික්කන්තා භයා සබ්බෙ, ඛීණසංයොජනස්ස වෙ.

Này thủ lĩnh, không có khổ tâm đối với người không còn luyến tiếc; tất cả mọi sợ hãi thật sự đã được vượt qua đối với người đã đoạn tận kiết sử.

708.

708.

‘‘ඛීණාය භවනෙත්තියා, දිට්ඨෙ ධම්මෙ යථාතථෙ;

න භයං මරණෙ හොති, භාරනික්ඛෙපනෙ යථා.

Vì tham ái dẫn dắt đến các cõi hữu đã được đoạn tận, và các pháp đã được thấy như thật trong hiện tại; nên không có sợ hãi trong cái chết, cũng như khi đặt gánh nặng xuống.

709.

709.

‘‘සුචිණ්ණං බ්‍රහ්මචරියං මෙ, මග්ගො චාපි සුභාවිතො;

මරණෙ මෙ භයං නත්ථි, රොගානමිව සඞ්ඛයෙ.

Phạm hạnh đã được tôi thực hành tốt đẹp, con đường đạo cũng đã được tu tập tốt đẹp; tôi không có sợ hãi trong cái chết, như khi các bệnh tật được chấm dứt.

710.

710.

‘‘සුචිණ්ණං බ්‍රහ්මචරියං මෙ, මග්ගො චාපි සුභාවිතො;

නිරස්සාදා භවා දිට්ඨා, විසං පිත්වාව ඡඩ්ඩිතං.

Phạm hạnh đã được tôi thực hành tốt đẹp, con đường đạo cũng đã được tu tập tốt đẹp; các cõi hữu đã được thấy là vô vị, như đã nôn ra chất độc đã uống.

711.

711.

‘‘පාරගූ අනුපාදානො, කතකිච්චො අනාසවො;

තුට්ඨො ආයුක්ඛයා හොති, මුත්තො ආඝාතනා යථා.

Người đã đến bờ kia, không còn chấp thủ, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc; hoan hỷ khi mạng căn chấm dứt, như người được giải thoát khỏi nơi hành quyết.

712.

712.

‘‘උත්තමං ධම්මතං පත්තො, සබ්බලොකෙ අනත්ථිකො;

ආදිත්තාව ඝරා මුත්තො, මරණස්මිං න සොචති.

“Đã đạt đến pháp tánh tối thượng, không còn luyến tiếc trong tất cả thế gian; Giống như người thoát khỏi ngôi nhà đang cháy, vị ấy không sầu muộn trước cái chết.”

713.

713.

‘‘යදත්ථි සඞ්ගතං කිඤ්චි, භවො වා යත්ථ ලබ්භති;

සබ්බං අනිස්සරං එතං, ඉති වුත්තං මහෙසිනා.

“Bất cứ pháp hữu vi nào có mặt, hay bất cứ cõi nào được thành tựu; Tất cả những điều ấy đều vô chủ, bậc Đại Sĩ đã dạy như vậy.”

714.

714.

‘‘යො තං තථා පජානාති, යථා බුද්ධෙන දෙසිතං;

න ගණ්හාති භවං කිඤ්චි, සුතත්තංව අයොගුළං.

“Vị nào biết rõ điều ấy như thật, như lời Đức Phật đã giảng dạy; Vị ấy không nắm giữ bất cứ cõi nào, như không cầm lấy hòn sắt nung đỏ.”

715.

715.

‘‘න මෙ හොති ‘අහොසි’න්ති, ‘භවිස්ස’න්ති න හොති මෙ;

සඞ්ඛාරා විගමිස්සන්ති, තත්ථ කා පරිදෙවනා.

“Đối với ta, không có ý niệm ‘đã từng có’, cũng không có ý niệm ‘sẽ có’; Các pháp hành rồi sẽ hoại diệt, ở đó có gì để than van.”

716.

716.

‘‘සුද්ධං ධම්මසමුප්පාදං, සුද්ධං සඞ්ඛාරසන්තතිං;

පස්සන්තස්ස යථාභූතං, න භයං හොති ගාමණි.

“Này thủ lĩnh, với người thấy như thật sự sanh khởi thuần túy của các pháp, dòng tương tục thuần túy của các pháp hành, thì không còn có sợ hãi.”

717.

717.

‘‘තිණකට්ඨසමං [Pg.321] ලොකං, යදා පඤ්ඤාය පස්සති;

මමත්තං සො අසංවින්දං, ‘නත්ථි මෙ’ති න සොචති.

“Khi người dùng trí tuệ thấy rằng thế gian này giống như cỏ cây, vị ấy không tìm thấy ‘cái của ta’, và không sầu muộn rằng: ‘của ta không có’.”

718.

718.

‘‘උක්කණ්ඨාමි සරීරෙන, භවෙනම්හි අනත්ථිකො;

සොයං භිජ්ජිස්සති කායො, අඤ්ඤො ච න භවිස්සති.

“Ta chán ngán với thân này, không còn mong muốn các cõi hữu; Thân này rồi sẽ tan rã, và sẽ không có thân nào khác nữa.”

719.

719.

‘‘යං වො කිච්චං සරීරෙන, තං කරොථ යදිච්ඡථ;

න මෙ තප්පච්චයා තත්ථ, දොසො පෙමඤ්ච හෙහිති’’.

“Các ngươi có việc gì cần làm với thân này, muốn gì thì hãy làm nấy; Do duyên cớ đó, đối với ta sẽ không có sân hận hay yêu thương.”

720.

720.

තස්ස තං වචනං සුත්වා, අබ්භුතං ලොමහංසනං;

සත්ථානි නික්ඛිපිත්වාන, මාණවා එතදබ්‍රවුං.

Nghe lời nói vi diệu, làm dựng tóc gáy của vị ấy, những tên cướp trẻ tuổi đặt vũ khí xuống và nói lời này.

721.

721.

‘‘කිං භදන්තෙ කරිත්වාන, කො වා ආචරියො තව;

කස්ස සාසනමාගම්ම, ලබ්භතෙ තං අසොකතා’’.

“Bạch ngài, ngài đã làm gì, và ai là thầy của ngài? Nương theo giáo pháp của ai mà ngài đạt được trạng thái không sầu muộn như vậy?”

722.

722.

‘‘සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී, ජිනො ආචරියො මම;

මහාකාරුණිකො සත්ථා, සබ්බලොකතිකිච්ඡකො.

“Vị thầy của ta là bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc Chiến Thắng, bậc Đại Bi, bậc Đạo Sư, bậc Y Sư của tất cả thế gian.”

723.

723.

‘‘තෙනායං දෙසිතො ධම්මො, ඛයගාමී අනුත්තරො;

තස්ස සාසනමාගම්ම, ලබ්භතෙ තං අසොකතා’’.

“Pháp này, đưa đến sự đoạn tận, vô thượng, đã được vị ấy thuyết giảng. Nương theo giáo pháp của vị ấy mà ta đạt được trạng thái không sầu muộn này.”

724.

724.

සුත්වාන චොරා ඉසිනො සුභාසිතං, නික්ඛිප්ප සත්ථානි ච ආවුධානි ච;

තම්හා ච කම්මා විරමිංසු එකෙ, එකෙ ච පබ්බජ්ජමරොචයිංසු.

Nghe lời thiện thuyết của vị ẩn sĩ, những tên cướp đã vứt bỏ gươm đao và vũ khí; Một số từ bỏ hành động ấy, một số khác thì xin được xuất gia.

725.

725.

තෙ පබ්බජිත්වා සුගතස්ස සාසනෙ, භාවෙත්ව බොජ්ඣඞ්ගබලානි පණ්ඩිතා;

උදග්ගචිත්තා සුමනා කතින්ද්‍රියා, ඵුසිංසු නිබ්බානපදං අසඞ්ඛතන්ති.

Họ xuất gia trong giáo pháp của bậc Thiện Thệ, những bậc trí tu tập giác chi và các lực; Với tâm hoan hỷ, ý vui mừng, các căn được chế ngự, họ đã chứng đắc Niết-bàn, pháp vô vi.

…අධිමුත්තො ථෙරො….

…Trưởng lão Adhimutta….

2. පාරාපරියත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Pārāpariya

726.

726.

‘‘සමණස්ස අහු චින්තා, පාරාපරියස්ස භික්ඛුනො;

එකකස්ස නිසින්නස්ස, පවිවිත්තස්ස ඣායිනො.

“Sa-môn, Tỳ-kheo Pārāpariya, khi đang ngồi một mình, sống viễn ly, thiền định, một suy nghĩ đã khởi lên.”

727.

727.

‘‘කිමානුපුබ්බං පුරිසො, කිං වතං කිං සමාචාරං;

අත්තනො කිච්චකාරීස්ස, න ච කඤ්චි විහෙඨයෙ.

“Người nam nên theo thứ tự nào, giới hạnh nào, hạnh kiểm nào, để làm tròn phận sự của mình mà không làm hại bất cứ ai.”

728.

728.

‘‘ඉන්ද්‍රියානි [Pg.322] මනුස්සානං, හිතාය අහිතාය ච;

අරක්ඛිතානි අහිතාය, රක්ඛිතානි හිතාය ච.

“Các căn của con người có thể đưa đến lợi ích hoặc bất lợi; Không được phòng hộ thì đưa đến bất lợi, được phòng hộ thì đưa đến lợi ích.”

729.

729.

‘‘ඉන්ද්‍රියානෙව සාරක්ඛං, ඉන්ද්‍රියානි ච ගොපයං;

අත්තනො කිච්චකාරීස්ස, න ච කඤ්චි විහෙඨයෙ.

“Chính là phòng hộ các căn, bảo vệ các căn, người ấy sẽ làm tròn phận sự của mình và không làm hại bất cứ ai.”

730.

730.

‘‘චක්ඛුන්ද්‍රියං චෙ රූපෙසු, ගච්ඡන්තං අනිවාරයං;

අනාදීනවදස්සාවී, සො දුක්ඛා න හි මුච්චති.

“Nếu không ngăn cản nhãn căn đang chạy theo các sắc, không thấy được sự nguy hại, vị ấy chắc chắn không thoát khỏi khổ đau.”

731.

731.

‘‘සොතින්ද්‍රියං චෙ සද්දෙසු, ගච්ඡන්තං අනිවාරයං;

අනාදීනවදස්සාවී, සො දුක්ඛා න හි මුච්චති.

“Nếu không ngăn cản nhĩ căn đang chạy theo các tiếng, không thấy được sự nguy hại, vị ấy chắc chắn không thoát khỏi khổ đau.”

732.

732.

‘‘අනිස්සරණදස්සාවී, ගන්ධෙ චෙ පටිසෙවති;

න සො මුච්චති දුක්ඛම්හා, ගන්ධෙසු අධිමුච්ඡිතො.

“Không thấy được lối thoát, nếu thọ dụng các mùi hương; Vị ấy không thoát khỏi khổ đau, vì say đắm trong các mùi hương.”

733.

733.

‘‘අම්බිලං මධුරග්ගඤ්ච, තිත්තකග්ගමනුස්සරං;

රසතණ්හාය ගධිතො, හදයං නාවබුජ්ඣති.

“Tưởng nhớ đến vị chua, vị ngọt, vị đắng cay; Bị tham ái đối với vị trói buộc, vị ấy không thể giác ngộ được tâm.”

734.

734.

‘‘සුභාන්‍යප්පටිකූලානි, ඵොට්ඨබ්බානි අනුස්සරං;

රත්තො රාගාධිකරණං, විවිධං වින්දතෙ දුඛං.

“Tưởng nhớ đến các xúc chạm tốt đẹp, không đáng ghê tởm; Bị tham ái, do tham ái làm nhân, vị ấy gặp phải nhiều loại khổ đau.”

735.

735.

‘‘මනං චෙතෙහි ධම්මෙහි, යො න සක්කොති රක්ඛිතුං;

තතො නං දුක්ඛමන්වෙති, සබ්බෙහෙතෙහි පඤ්චහි.

“Người nào không thể phòng hộ ý khỏi những pháp này; Khổ đau sẽ theo sau người ấy, qua tất cả năm căn môn này.”

736.

736.

‘‘පුබ්බලොහිතසම්පුණ්ණං, බහුස්ස කුණපස්ස ච;

නරවීරකතං වග්ගුං, සමුග්ගමිව චිත්තිතං.

“Thân này đầy mủ và máu, và nhiều thứ tử thi; Giống như chiếc hộp đẹp đẽ, được trang trí, do người thợ khéo làm ra.”

737.

737.

‘‘කටුකං මධුරස්සාදං, පියනිබන්ධනං දුඛං;

ඛුරංව මධුනා ලිත්තං, උල්ලිහං නාවබුජ්ඣති.

“Vốn đắng cay mà có vị ngọt, là khổ đau nhưng ràng buộc bởi cái thương; Giống như liếm lưỡi dao phết mật, người ta không nhận ra.”

738.

738.

‘‘ඉත්ථිරූපෙ ඉත්ථිසරෙ, ඵොට්ඨබ්බෙපි ච ඉත්ථියා;

ඉත්ථිගන්ධෙසු සාරත්තො, විවිධං වින්දතෙ දුඛං.

“Say đắm trong sắc của người nữ, trong tiếng của người nữ, trong xúc chạm của người nữ, và trong hương thơm của người nữ, người ấy gặp phải nhiều loại khổ đau.”

739.

739.

‘‘ඉත්ථිසොතානි සබ්බානි, සන්දන්ති පඤ්ච පඤ්චසු;

තෙසමාවරණං කාතුං, යො සක්කොති වීරියවා.

“Tất cả năm dòng chảy từ người nữ tuôn chảy vào năm căn môn. Người nào có tinh tấn, có thể tạo ra sự ngăn chặn chúng.”

740.

740.

‘‘සො අත්ථවා සො ධම්මට්ඨො, සො දක්ඛො සො විචක්ඛණො;

කරෙය්‍ය රමමානොපි, කිච්චං ධම්මත්ථසංහිතං.

“Người ấy là bậc trí tuệ, người ấy an trú trong Pháp, người ấy khéo léo, người ấy sáng suốt. Dù đang vui hưởng, vẫn nên làm công việc liên quan đến Pháp và lợi ích.”

741.

741.

‘‘අථො [Pg.323] සීදති සඤ්ඤුත්තං, වජ්ජෙ කිච්චං නිරත්ථකං;

‘න තං කිච්ච’න්ති මඤ්ඤිත්වා, අප්පමත්තො විචක්ඛණො.

“Hơn nữa, nếu công việc liên quan (lợi ích) bị chìm đắm, người sáng suốt, không buông lung, nên tránh công việc vô ích, sau khi nghĩ rằng: ‘Đó không phải là việc nên làm’.”

742.

742.

‘‘යඤ්ච අත්ථෙන සඤ්ඤුත්තං, යා ච ධම්මගතා රති;

තං සමාදාය වත්තෙථ, සා හි වෙ උත්තමා රති.

“Công việc nào liên quan đến lợi ích, và sự hoan hỷ nào đi theo Chánh Pháp, hãy thọ trì và thực hành điều ấy. Quả thật, đó là sự hoan hỷ tối thượng.”

743.

743.

‘‘උච්චාවචෙහුපායෙහි, පරෙසමභිජිගීසති;

හන්ත්වා වධිත්වා අථ සොචයිත්වා, ආලොපති සාහසා යො පරෙසං.

“Kẻ nào bằng nhiều phương cách khác nhau, mong muốn chiếm đoạt của người khác; sau khi giết, đánh đập, rồi làm cho sầu muộn, kẻ ấy cướp bóc của người khác một cách bạo tàn.”

744.

744.

‘‘තච්ඡන්තො ආණියා ආණිං, නිහන්ති බලවා යථා;

ඉන්ද්‍රියානින්ද්‍රියෙහෙව, නිහන්ති කුසලො තථා.

“Như người thợ mộc khỏe mạnh, dùng cái nêm này để đánh bật cái nêm kia; cũng vậy, bậc thiện xảo dùng các căn (tín, tấn, v.v.) để chế ngự các căn (mắt, tai, v.v.).”

745.

745.

‘‘සද්ධං වීරියං සමාධිඤ්ච, සතිපඤ්ඤඤ්ච භාවයං;

පඤ්ච පඤ්චහි හන්ත්වාන, අනීඝො යාති බ්‍රාහ්මණො.

“Tu tập tín, tấn, định, niệm và tuệ; dùng năm (căn) này diệt trừ năm (căn) kia, vị Bà-la-môn không còn phiền não, đi đến (Niết-bàn).”

746.

746.

‘‘සො අත්ථවා සො ධම්මට්ඨො, කත්වා වාක්‍යානුසාසනිං;

සබ්බෙන සබ්බං බුද්ධස්ස, සො නරො සුඛමෙධතී’’ති.

“Người ấy là bậc trí tuệ, người ấy an trú trong Pháp. Sau khi thực hành trọn vẹn lời giáo huấn của Đức Phật, người ấy làm tăng trưởng hạnh phúc.”

…පාරාපරියො ථෙරො….

… Trưởng lão Pārāpariya…

3. තෙලකානිත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Telakāni

747.

747.

‘‘චිරරත්තං වතාතාපී, ධම්මං අනුවිචින්තයං;

සමං චිත්තස්ස නාලත්ථං, පුච්ඡං සමණබ්‍රාහ්මණෙ.

“Thật vậy, trong một thời gian dài, ta đã tinh tấn, suy nghiệm về Pháp; nhưng đã không đạt được sự an tịnh của tâm, dù đã hỏi các vị Sa-môn, Bà-la-môn.”

748.

748.

‘‘‘කො සො පාරඞ්ගතො ලොකෙ, කො පත්තො අමතොගධං;

කස්ස ධම්මං පටිච්ඡාමි, පරමත්ථවිජානනං’.

“‘Ai là người đã đến bờ kia trong thế gian? Ai đã đạt đến sự chứng ngộ Bất Tử? Ta nên thọ nhận Pháp của ai, để biết được chân nghĩa tối thượng?’”

749.

749.

‘‘අන්තොවඞ්කගතො ආසි, මච්ඡොව ඝසමාමිසං;

බද්ධො මහින්දපාසෙන, වෙපචිත්‍යසුරො යථා.

“Ta đã bị cong vẹo ở bên trong, như con cá nuốt phải mồi; bị trói buộc bởi vòng dây của Mahinda (Đế Thích), như vị A-tu-la Vepacitti.”

750.

750.

‘‘අඤ්ඡාමි නං න මුඤ්චාමි, අස්මා සොකපරිද්දවා;

කො මෙ බන්ධං මුඤ්චං ලොකෙ, සම්බොධිං වෙදයිස්සති.

“Ta kéo nó nhưng không thể thoát khỏi sầu bi này. Ai trong thế gian này, có thể cởi trói cho ta, và tuyên thuyết về sự giác ngộ hoàn toàn?”

751.

751.

‘‘සමණං බ්‍රාහ්මණං වා කං, ආදිසන්තං පභඞ්ගුනං.කස්ස ධම්මං පටිච්ඡාමි, ජරාමච්චුපවාහනං.

“Vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào, có thể chỉ dạy (pháp) hủy diệt (phiền não)? Ta nên thọ nhận Pháp của ai, pháp có thể loại trừ già và chết?”

752.

752.

‘‘විචිකිච්ඡාකඞ්ඛාගන්ථිතං, සාරම්භබලසඤ්ඤුතං;

කොධප්පත්තමනත්ථද්ධං, අභිජප්පප්පදාරණං.

“(Mũi tên) bị thắt nút bởi nghi hoặc và do dự, kết hợp với sức mạnh của sự tranh cạnh; bị chi phối bởi sân hận, tâm trở nên cứng nhắc, bị xé nát bởi tham ái.”

753.

753.

‘‘තණ්හාධනුසමුට්ඨානං[Pg.324], ද්වෙ ච පන්නරසායුතං ;

පස්ස ඔරසිකං බාළ්හං, භෙත්වාන යදි තිට්ඨති.

“Phát sinh từ cây cung ái dục, gồm hai và mười lăm loại; hãy xem mũi tên mạnh mẽ ở trong ngực, nó đứng yên sau khi đã xuyên thủng.”

754.

754.

‘‘අනුදිට්ඨීනං අප්පහානං, සඞ්කප්පපරතෙජිතං;

තෙන විද්ධො පවෙධාමි, පත්තංව මාලුතෙරිතං.

“(Mũi tên) là sự không đoạn trừ các tà kiến phụ thuộc, được mài sắc bởi các tư duy (sai lầm) của người khác; bị nó đâm trúng, ta run rẩy, như chiếc lá bị gió thổi.”

755.

755.

‘‘අජ්ඣත්තං මෙ සමුට්ඨාය, ඛිප්පං පච්චති මාමකං;

ඡඵස්සායතනී කායො, යත්ථ සරති සබ්බදා.

“Phát sinh từ bên trong ta, cái ‘của ta’ nhanh chóng bị thiêu đốt; thân này với sáu xứ xúc, nơi mà (ái dục) luôn luôn vận hành.”

756.

756.

‘‘තං න පස්සාමි තෙකිච්ඡං, යො මෙතං සල්ලමුද්ධරෙ;

නානාරජ්ජෙන සත්ථෙන, නාඤ්ඤෙන විචිකිච්ඡිතං.

“Ta không thấy vị thầy thuốc nào có thể nhổ mũi tên này ra cho ta; không phải bằng các loại dây, bằng dao, hay bằng phương cách nào khác đối với (mũi tên) nghi hoặc này.”

757.

757.

‘‘කො මෙ අසත්ථො අවණො, සල්ලමබ්භන්තරපස්සයං;

අහිංසං සබ්බගත්තානි, සල්ලං මෙ උද්ධරිස්සති.

“Ai sẽ nhổ ra cho ta mũi tên này, mà không cần dao, không gây thương tích, không làm tổn hại đến toàn thân, mũi tên đang nằm sâu bên trong?”

758.

758.

‘‘ධම්මප්පති හි සො සෙට්ඨො, විසදොසප්පවාහකො;

ගම්භීරෙ පතිතස්ස මෙ, ථලං පාණිඤ්ච දස්සයෙ.

“Vị ấy quả là bậc tối thắng, là chủ của Pháp, người có thể tẩy sạch nọc độc (phiền não). Đối với ta, người đã rơi vào vực sâu, xin Ngài hãy chỉ cho vùng đất khô và bàn tay (cứu vớt).”

759.

759.

‘‘රහදෙහමස්මි ඔගාළ්හො, අහාරියරජමත්තිකෙ;

මායාඋසූයසාරම්භ, ථිනමිද්ධමපත්ථටෙ.

“Ta đã chìm sâu trong hồ nước, với bùn và bụi không thể tẩy sạch; bị bao phủ bởi xảo trá, ganh tỵ, tranh cạnh, hôn trầm và thụy miên.”

760.

760.

‘‘උද්ධච්චමෙඝථනිතං, සංයොජනවලාහකං;

වාහා වහන්ති කුද්දිට්ඨිං, සඞ්කප්පා රාගනිස්සිතා.

“Với tiếng sấm của đám mây trạo cử, với đám mây mưa là các kiết sử; những dòng nước (tư duy) dựa vào tham ái cuốn trôi kẻ có tà kiến.”

761.

761.

‘‘සවන්ති සබ්බධි සොතා, ලතා උබ්භිජ්ජ තිට්ඨති;

තෙ සොතෙ කො නිවාරෙය්‍ය, තං ලතං කො හි ඡෙච්ඡති.

“Các dòng chảy tuôn khắp nơi, dây leo mọc lên và đứng vững. Ai có thể ngăn chặn những dòng chảy ấy? Ai sẽ chặt đứt dây leo ấy?”

762.

762.

‘‘වෙලං කරොථ භද්දන්තෙ, සොතානං සන්නිවාරණං;

මා තෙ මනොමයො සොතො, රුක්ඛංව සහසා ලුවෙ.

“Thưa các ngài, xin hãy xây một con đê, để ngăn chặn các dòng chảy. Mong rằng dòng chảy từ tâm sinh ra, sẽ không bất ngờ đốn ngã các ngài như một cái cây.”

763.

763.

‘‘එවං මෙ භයජාතස්ස, අපාරා පාරමෙසතො;

තාණො පඤ්ඤාවුධො සත්ථා, ඉසිසඞ්ඝනිසෙවිතො.

“Như vậy, đối với ta, người đang sợ hãi, đang tìm kiếm bờ kia từ bờ này, đã có một nơi nương tựa: Bậc Đạo Sư với vũ khí trí tuệ, được chúng Thánh Tăng phụng sự.”

764.

764.

‘‘සොපාණං සුගතං සුද්ධං, ධම්මසාරමයං දළ්හං;

පාදාසි වුය්හමානස්ස, ‘මා භායී’ති ච මබ්‍රවි.

“Ngài đã ban cho ta, người đang bị cuốn trôi, một chiếc thang được làm khéo léo, trong sạch, vững chắc, làm bằng cốt tủy của Pháp, và Ngài nói với ta: ‘Đừng sợ hãi’.”

765.

765.

‘‘සතිපට්ඨානපාසාදං, ආරුය්හ පච්චවෙක්ඛිසං;

යං තං පුබ්බෙ අමඤ්ඤිස්සං, සක්කායාභිරතං පජං.

“Sau khi trèo lên lâu đài của các nền tảng chánh niệm, ta đã quán xét chúng sanh, những kẻ vui thích trong thân kiến, điều mà trước đây ta đã từng quan niệm (là thật).”

766.

766.

‘‘යදා [Pg.325] ච මග්ගමද්දක්ඛිං, නාවාය අභිරූහනං;

අනධිට්ඨාය අත්තානං, තිත්ථමද්දක්ඛිමුත්තමං.

“Và khi ta thấy con đường để lên thuyền, không còn chấp thủ vào một tự ngã, ta đã thấy bến đỗ tối thượng.”

767.

767.

‘‘සල්ලං අත්තසමුට්ඨානං, භවනෙත්තිප්පභාවිතං;

එතෙසං අප්පවත්තාය, දෙසෙසි මග්ගමුත්තමං.

“Mũi tên phát sinh từ tự ngã, được tạo ra bởi (ái dục) dẫn dắt đến hữu; để những thứ này không còn tiếp diễn, Ngài đã thuyết giảng con đường tối thượng.”

768.

768.

‘‘දීඝරත්තානුසයිතං, චිරරත්තමධිට්ඨිතං;

බුද්ධො මෙපානුදී ගන්ථං, විසදොසප්පවාහනො’’ති.

Đức Phật, bậc đã tẩy trừ nọc độc phiền não, đã khiến cho tôi từ bỏ các triền phược, vốn đã ngủ ngầm từ lâu, đã an trú từ lâu.

…තෙලකානි ථෙරො….

… Trưởng lão Telakāni …

4. රට්ඨපාලත්ථෙරගාථා

4. Kệ Trưởng Lão Raṭṭhapāla

769.

769.

‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං, අරුකායං සමුස්සිතං;

ආතුරං බහුසඞ්කප්පං, යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.

Hãy nhìn xem hình ảnh được trang điểm, một thân thể đầy thương tích, được dựng lên, ốm đau, nhiều suy tưởng, thứ mà không có sự thường còn, bền vững.

770.

770.

‘‘පස්ස චිත්තකතං රූපං, මණිනා කුණ්ඩලෙන ච;

අට්ඨිං තචෙන ඔනද්ධං, සහ වත්ථෙහි සොභති.

Hãy nhìn xem hình thể được trang điểm, với ngọc và bông tai; một bộ xương được bọc bởi da, được đẹp đẽ cùng với y phục.

771.

771.

‘‘අලත්තකකතා පාදා, මුඛං චුණ්ණකමක්ඛිතං;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Đôi chân được nhuộm đỏ, gương mặt được thoa phấn; đủ để làm mê muội kẻ phàm phu, nhưng không phải người tìm cầu bờ kia.

772.

772.

‘‘අට්ඨපදකතා කෙසා, නෙත්තා අඤ්ජනමක්ඛිතා;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Mái tóc được chải thành tám bím, đôi mắt được tô thuốc vẽ; đủ để làm mê muội kẻ phàm phu, nhưng không phải người tìm cầu bờ kia.

773.

773.

‘‘අඤ්ජනීව නවා චිත්තා, පූතිකායො අලඞ්කතො;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Giống như hộp thuốc vẽ mắt mới và được trang điểm, thân thể hôi thối này được tô điểm; đủ để làm mê muội kẻ phàm phu, nhưng không phải người tìm cầu bờ kia.

774.

774.

‘‘ඔදහි මිගවො පාසං, නාසදා වාගුරං මිගො;

භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, කන්දන්තෙ මිගබන්ධකෙ.

Người thợ săn đã đặt bẫy, con nai đã không đến gần cạm bẫy; sau khi ăn mồi, chúng ta ra đi, trong khi người bẫy nai đang than khóc.

775.

775.

‘‘ඡින්නො පාසො මිගවස්ස, නාසදා වාගුරං මිගො;

භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, සොචන්තෙ මිගලුද්දකෙ.

Bẫy của người thợ săn đã bị cắt đứt, con nai đã không đến gần cạm bẫy; sau khi ăn mồi, chúng ta ra đi, trong khi người săn nai đang sầu muộn.

776.

776.

‘‘පස්සාමි ලොකෙ සධනෙ මනුස්සෙ, ලද්ධාන විත්තං න දදන්ති මොහා;

ලුද්ධා ධනං සන්නිචයං කරොන්ති, භිය්‍යොව කාමෙ අභිපත්ථයන්ති.

Tôi thấy ở đời những người có của cải, sau khi có được tài sản, do si mê nên không bố thí; những người tham lam tích trữ của cải, và lại còn mong cầu các dục lạc nhiều hơn nữa.

777.

777.

‘‘රාජා [Pg.326] පසය්හප්පථවිං විජෙත්වා, සසාගරන්තං මහිමාවසන්තො;

ඔරං සමුද්දස්ස අතිත්තරූපො, පාරං සමුද්දස්සපි පත්ථයෙථ.

Vị vua, sau khi chinh phục trái đất bằng vũ lực, cai trị mặt đất cho đến tận bờ đại dương; không thỏa mãn với bờ bên này của đại dương, lại còn mong muốn bờ bên kia của đại dương nữa.

778.

778.

‘‘රාජා ච අඤ්ඤෙ ච බහූ මනුස්සා, අවීතතණ්හා මරණං උපෙන්ති;

ඌනාව හුත්වාන ජහන්ති දෙහං, කාමෙහි ලොකම්හි න හත්ථි තිත්ති.

Cả vua và nhiều người khác, với ái dục chưa được dập tắt, đi đến cái chết; vẫn còn thiếu thốn, họ từ bỏ thân xác; ở đời, không có sự thỏa mãn với các dục lạc.

779.

779.

‘‘කන්දන්ති නං ඤාතී පකිරිය කෙසෙ, අහො වතා නො අමරාති චාහු;

වත්ථෙන නං පාරුතං නීහරිත්වා, චිතං සමොධාය තතො ඩහන්ති.

Thân quyến khóc than cho người ấy, xõa tóc ra, và họ nói: ‘Ôi, giá như người thân của chúng ta bất tử!’; sau khi dùng vải liệm bao bọc người ấy, họ mang ra ngoài, đặt lên giàn thiêu, rồi sau đó hỏa táng.

780.

780.

‘‘සො ඩය්හති සූලෙහි තුජ්ජමානො, එකෙන වත්ථෙන පහාය භොගෙ;

න මීයමානස්ස භවන්ති තාණා, ඤාතී ච මිත්තා අථ වා සහායා.

Người ấy bị hỏa táng, bị xiên bằng các cây cọc, từ bỏ của cải với chỉ một tấm vải; đối với người đang hấp hối, không có sự bảo vệ nào từ thân quyến, bạn bè, hay bằng hữu.

781.

781.

‘‘දායාදකා තස්ස ධනං හරන්ති, සත්තො පන ගච්ඡති යෙන කම්මං;

න මීයමානං ධනමන්වෙති කිඤ්චි, පුත්තා ච දාරා ච ධනඤ්ච රට්ඨං.

Những người thừa kế lấy đi của cải của người ấy, còn chúng sanh thì đi theo nghiệp của mình; không có của cải nào đi theo người đang hấp hối, cả con cái, vợ, tài sản, và vương quốc.

782.

782.

‘‘න දීඝමායුං ලභතෙ ධනෙන, න චාපි විත්තෙන ජරං විහන්ති;

අප්පප්පං හිදං ජීවිතමාහු ධීරා, අසස්සතං විප්පරිණාමධම්මං.

Người ta không thể có được tuổi thọ bằng của cải, cũng không thể xua đuổi tuổi già bằng tài sản; các bậc hiền trí nói rằng cuộc đời này rất ngắn ngủi, vô thường, và có bản chất biến đổi.

783.

783.

‘‘අඩ්ඪා දලිද්දා ච ඵුසන්ති ඵස්සං, බාලො ච ධීරො ච තථෙව ඵුට්ඨො;

බාලො හි බාල්‍යා වධිතොව සෙති, ධීරො ච නො වෙධති ඵස්සඵුට්ඨො.

Cả người giàu và người nghèo đều cảm nhận sự xúc chạm; kẻ phàm phu và bậc hiền trí cũng bị xúc chạm như vậy. Kẻ phàm phu, do sự phàm phu của mình, nằm xuống như bị đánh gục; còn bậc hiền trí, khi bị xúc chạm, không hề run sợ.

784.

784.

‘‘තස්මා [Pg.327] හි පඤ්ඤාව ධනෙන සෙය්‍යා, යාය වොසානමිධාධිගච්ඡති;

අබ්‍යොසිතත්තා හි භවාභවෙසු, පාපානි කම්මානි කරොති මොහා.

Vì vậy, trí tuệ quả thật tốt hơn của cải, nhờ đó người ta đạt đến sự chấm dứt ở đây. Vì chưa đạt đến sự chấm dứt, do si mê, kẻ phàm phu tạo các nghiệp bất thiện trong các kiếp sống.

785.

785.

‘‘උපෙති ගබ්භඤ්ච පරඤ්ච ලොකං, සංසාරමාපජ්ජ පරම්පරාය;

තස්සප්පපඤ්ඤො අභිසද්දහන්තො, උපෙති ගබ්භඤ්ච පරඤ්ච ලොකං.

Người ấy đi vào bào thai và thế giới bên kia, rơi vào vòng luân hồi kế tiếp nhau; người ít trí tuệ, đặt niềm tin vào người ấy, cũng đi vào bào thai và thế giới bên kia.

786.

786.

‘‘චොරො යථා සන්ධිමුඛෙ ගහීතො, සකම්මුනා හඤ්ඤති පාපධම්මො;

එවං පජා පෙච්ච පරම්හි ලොකෙ, සකම්මුනා හඤ්ඤති පාපධම්මො.

Giống như tên trộm có ác tánh bị bắt quả tang tại nơi đột nhập, bị hành hạ bởi chính hành vi của mình; cũng vậy, chúng sanh có ác tánh, sau khi chết, ở thế giới bên kia, bị hành hạ bởi chính hành vi của mình.

787.

787.

‘‘කාමා හි චිත්‍රා මධුරා මනොරමා, විරූපරූපෙන මථෙන්ති චිත්තං;

ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්වා, තස්මා අහං පබ්බජිතොම්හි රාජ.

Thưa đại vương, các dục lạc quả thật đa dạng, ngọt ngào, và làm vui lòng, chúng khuấy động tâm trí bằng nhiều hình thức khác nhau; sau khi thấy được sự nguy hiểm trong các dục lạc, vì vậy tôi đã xuất gia.

788.

788.

‘‘දුමප්ඵලානීව පතන්ති මාණවා, දහරා ච වුඩ්ඪා ච සරීරභෙදා;

එතම්පි දිස්වා පබ්බජිතොම්හි රාජ, අපණ්ණකං සාමඤ්ඤමෙව සෙය්‍යො.

Thưa đại vương, giống như trái cây trên cây, chúng sanh rơi rụng, cả trẻ lẫn già, khi thân thể tan rã; thấy được điều này, tôi đã xuất gia; đời sống sa-môn không thể bị chê trách quả thật là tốt hơn.

789.

789.

‘‘සද්ධායාහං පබ්බජිතො, උපෙතො ජිනසාසනෙ;

අවජ්ඣා මය්හං පබ්බජ්ජා, අනණො භුඤ්ජාමි භොජනං.

Tôi đã xuất gia với đức tin, đã đến với giáo pháp của bậc Chiến Thắng; sự xuất gia của tôi không phải là vô ích; không còn nợ nần, tôi thọ dụng vật thực.

790.

790.

‘‘කාමෙ ආදිත්තතො දිස්වා, ජාතරූපානි සත්ථතො;

ගබ්භවොක්කන්තිතො දුක්ඛං, නිරයෙසු මහබ්භයං.

Thấy các dục lạc như đang bốc cháy, vàng bạc như vũ khí; sự khổ đau khi nhập thai, và sự kinh hoàng tột độ trong các địa ngục.

791.

791.

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, සංවෙගං අලභිං තදා;

සොහං විද්ධො තදා සන්තො, සම්පත්තො ආසවක්ඛයං.

Biết được sự nguy hiểm này, khi ấy tôi đã có được sự chấn động tâm linh; tôi, người khi ấy đã bị xuyên thủng, nay đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

792.

792.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

Bậc Đạo Sư đã được tôi phụng sự, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành; gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.

793.

793.

‘‘යස්සත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො’’ති.

Mục đích mà vì đó tôi đã xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình để sống không gia đình, mục đích ấy đã được tôi thành tựu: sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

… රට්ඨපාලො ථෙරො….

… Trưởng lão Raṭṭhapāla …

5. මාලුක්‍යපුත්තත්ථෙරගාථා

5. Kệ Trưởng Lão Mālukyaputta

794.

794.

‘‘රූපං [Pg.328] දිස්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi thấy sắc, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm sắc ấy.”

795.

795.

‘‘තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා රූපසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ sắc; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

796.

796.

‘‘සද්දං සුත්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi nghe tiếng, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm tiếng ấy.”

797.

797.

‘‘තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා සද්දසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ tiếng; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

798.

798.

‘‘ගන්ධං ඝත්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi ngửi hương, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm hương ấy.”

799.

799.

‘‘තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා ගන්ධසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ hương; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

800.

800.

‘‘රසං භොත්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi nếm vị, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm vị ấy.”

801.

801.

‘‘තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා රසසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ vị; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

802.

802.

‘‘ඵස්සං ඵුස්ස සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi xúc chạm, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm xúc ấy.”

803.

803.

‘‘තස්ස වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා ඵස්සසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ xúc; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

804.

804.

‘‘ධම්මං ඤත්වා සති මුට්ඨා, පියං නිමිත්තං මනසි කරොතො;

සාරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච අජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Khi biết pháp, niệm bị thất thoát, đối với người tác ý đến tướng khả ái; với tâm tham luyến, người ấy cảm thọ, và an trú trong sự đắm nhiễm pháp ấy.”

805.

805.

‘‘තස්ස [Pg.329] වඩ්ඪන්ති වෙදනා, අනෙකා ධම්මසම්භවා;

අභිජ්ඣා ච විහෙසා ච, චිත්තමස්සූපහඤ්ඤති;

එවමාචිනතො දුක්ඛං, ආරා නිබ්බාන වුච්චති.

“Đối với người ấy, các cảm thọ tăng trưởng, nhiều loại sanh khởi từ pháp; tham ái và sân hận, làm tổn hại tâm của người ấy; đối với người tích tập như vậy, khổ đau (phát sanh), được gọi là xa lìa Níp-bàn.”

806.

806.

‘‘න සො රජ්ජති රූපෙසු, රූපං දිස්වා පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các sắc, sau khi thấy sắc với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm sắc ấy.”

807.

807.

‘‘යථාස්ස පස්සතො රූපං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති.

“Cũng như đối với người đang thấy sắc, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

808.

808.

‘‘න සො රජ්ජති සද්දෙසු, සද්දං සුත්වා පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các tiếng, sau khi nghe tiếng với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm tiếng ấy.”

809.

809.

‘‘යථාස්ස සුණතො සද්දං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති.

“Cũng như đối với người đang nghe tiếng, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

810.

810.

‘‘න සො රජ්ජති ගන්ධෙසු, ගන්ධං ඝත්වා පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các hương, sau khi ngửi hương với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm hương ấy.”

811.

811.

‘‘යථාස්ස ඝායතො ගන්ධං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති.

“Cũng như đối với người đang ngửi hương, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

812.

812.

‘‘න සො රජ්ජති රසෙසු, රසං භොත්වා පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các vị, sau khi nếm vị với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm vị ấy.”

813.

813.

‘‘යථාස්ස සායරතො රසං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති.

“Cũng như đối với người đang nếm vị, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

814.

814.

‘‘න සො රජ්ජති ඵස්සෙසු, ඵස්සං ඵුස්ස පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các xúc, sau khi xúc chạm với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm xúc ấy.”

815.

815.

‘‘යථාස්ස ඵුසතො ඵස්සං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති.

“Cũng như đối với người đang xúc chạm, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

816.

816.

‘‘න සො රජ්ජති ධම්මෙසු, ධම්මං ඤත්වා පතිස්සතො;

විරත්තචිත්තො වෙදෙති, තඤ්ච නාජ්ඣොස්ස තිට්ඨති.

“Vị ấy không tham luyến các pháp, sau khi biết pháp với tâm có niệm; với tâm đã ly tham, vị ấy cảm thọ, và không an trú trong sự đắm nhiễm pháp ấy.”

817.

817.

‘‘යථාස්ස [Pg.330] විජානතො ධම්මං, සෙවතො චාපි වෙදනං;

ඛීයති නොපචීයති, එවං සො චරතී සතො;

එවං අපචිනතො දුක්ඛං, සන්තිකෙ නිබ්බාන වුච්චති’’.

“Cũng như đối với người đang biết pháp, và cũng đang cảm thọ; (phiền não) được đoạn trừ, không được tích tập, vị ấy sống như vậy, có chánh niệm; đối với người không tích tập như vậy, khổ đau (được đoạn trừ), được gọi là gần kề Níp-bàn.”

… මාලුක්‍යපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Mālukyaputta….

6. සෙලත්ථෙරගාථා

6. Trưởng Lão Kệ Sela

818.

818.

‘‘පරිපුණ්ණකායො සුරුචි, සුජාතො චාරුදස්සනො;

සුවණ්ණවණ්ණොසි භගවා, සුසුක්කදාඨොසි වීරියවා.

“Thân Ngài viên mãn, quang sắc đẹp, sanh trưởng tốt, dáng ưa nhìn; bạch Thế Tôn, Ngài có màu da vàng ròng, răng nanh trắng tinh, đầy nghị lực.”

819.

819.

‘‘නරස්ස හි සුජාතස්ස, යෙ භවන්ති වියඤ්ජනා;

සබ්බෙ තෙ තව කායස්මිං, මහාපුරිසලක්ඛණා.

“Thật vậy, những tướng phụ nào, có ở người nam được sanh tốt; tất cả những tướng đại nhân ấy, đều có ở trên thân của Ngài.”

820.

820.

‘‘පසන්නනෙත්තො සුමුඛො, බ්‍රහා උජු පතාපවා;

මජ්ඣෙ සමණසඞ්ඝස්ස, ආදිච්චොව විරොචසි.

“Mắt trong sáng, mặt xinh đẹp, thân to lớn, thẳng, oai nghi; ở giữa chúng Tăng Sa-môn, Ngài tỏa sáng như mặt trời.”

821.

821.

‘‘කල්‍යාණදස්සනො භික්ඛු, කඤ්චනසන්නිභත්තචො;

කිං තෙ සමණභාවෙන, එවං උත්තමවණ්ණිනො.

“Này vị Tỳ-khưu, Ngài có dáng đẹp, da như vàng ròng; với dung sắc tối thượng như vậy, đời sống Sa-môn có ích gì cho Ngài?”

822.

822.

‘‘රාජා අරහසි භවිතුං, චක්කවත්තී රථෙසභො;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුසණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

Ngài xứng đáng trở thành vị vua, bậc Chuyển Luân Vương, người điều khiển chiến xa; bậc chinh phục bốn phương, là chúa tể của cõi Diêm-phù-đề.

823.

823.

‘‘ඛත්තියා භොගී රාජානො, අනුයන්තා භවන්ති තෙ;

රාජාභිරාජා මනුජින්දො, රජ්ජං කාරෙහි ගොතම’’.

Các vị vua Sát-đế-lỵ, các vị vua chư hầu, sẽ là những người tùy tùng của Ngài. Hỡi Gotama, bậc vua của các vị vua, chúa tể của loài người, xin hãy trị vì vương quốc.

824.

824.

‘‘රාජාහමස්මි සෙල, (සෙලාති භගවා) ධම්මරාජා අනුත්තරො;

ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි, චක්කං අප්පටිවත්තියං’’.

(Thế Tôn phán:) Này Sela, Ta là vị vua, bậc Pháp Vương vô thượng; Ta chuyển vận bánh xe bằng Chánh Pháp, bánh xe không thể bị xoay ngược lại.

825.

825.

‘‘සම්බුද්ධො පටිජානාසි, (ඉති සෙලො බ්‍රාහ්මණො) ධම්මරාජා අනුත්තරො;

‘ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි’, ඉති භාසථ ගොතම.

(Bà-la-môn Sela thưa:) Ngài tự nhận là bậc Chánh Đẳng Giác, bậc Pháp Vương vô thượng. Hỡi Gotama, Ngài nói rằng: ‘Ta chuyển vận bánh xe bằng Chánh Pháp’.

826.

826.

‘‘කො නු සෙනාපති භොතො, සාවකො සත්ථුරන්වයො ;

කො තෙතමනුවත්තෙති, ධම්මචක්කං පවත්තිතං’’.

Ai là vị tướng quân của Ngài, vị đệ tử đi theo sau bậc Đạo Sư? Ai là người tiếp nối theo Ngài để chuyển vận bánh xe Pháp đã được khởi động?

827.

827.

‘‘මයා [Pg.331] පවත්තිතං චක්කං, (සෙලාති භගවා) ධම්මචක්කං අනුත්තරං;

සාරිපුත්තො අනුවත්තෙති, අනුජාතො තථාගතං.

(Thế Tôn phán:) Này Sela, bánh xe đã được Ta chuyển vận, bánh xe Pháp vô thượng; Sāriputta, người sanh sau Như Lai, tiếp tục chuyển vận bánh xe ấy.

828.

828.

‘‘අභිඤ්ඤෙය්‍යං අභිඤ්ඤාතං, භාවෙතබ්බඤ්ච භාවිතං;

පහාතබ්බං පහීනං මෙ, තස්මා බුද්ධොස්මි බ්‍රාහ්මණ.

Điều cần thắng tri, Ta đã thắng tri; điều cần tu tập, Ta đã tu tập; điều cần đoạn tận, Ta đã đoạn tận. Vì thế, này Bà-la-môn, Ta là Phật.

829.

829.

‘‘විනයස්සු මයි කඞ්ඛං, අධිමුඤ්චස්සු බ්‍රාහ්මණ;

දුල්ලභං දස්සනං හොති, සම්බුද්ධානං අභිණ්හසො.

Này Bà-la-môn, hãy xua tan nghi ngờ đối với Ta, hãy đặt niềm tin. Việc được thấy các bậc Chánh Đẳng Giác thường xuyên là điều khó gặp.

830.

830.

‘‘යෙසං වෙ දුල්ලභො ලොකෙ, පාතුභාවො අභිණ්හසො;

සොහං බ්‍රාහ්මණ බුද්ධොස්මි, සල්ලකත්තො අනුත්තරො.

Sự xuất hiện của các vị ấy ở thế gian thường xuyên là điều khó gặp. Này Bà-la-môn, Ta chính là vị Phật ấy, bậc nhổ mũi tên, đấng vô thượng.

831.

831.

‘‘බ්‍රහ්මභූතො අතිතුලො, මාරසෙනප්පමද්දනො;

සබ්බාමිත්තෙ වසෙ කත්වා, මොදාමි අකුතොභයො’’.

Ta đã trở thành bậc Phạm Thiên, không thể so sánh, người dẹp tan quân ma; đã chinh phục tất cả kẻ thù, Ta hoan hỷ, không còn sợ hãi từ đâu.

832.

832.

‘‘ඉදං භොන්තො නිසාමෙථ, යථා භාසති චක්ඛුමා;

සල්ලකත්තො මහාවීරො, සීහොව නදතී වනෙ.

Này các hiền hữu, hãy lắng nghe điều này, như lời bậc Mắt Thần đang nói; bậc nhổ mũi tên, đấng Đại Hùng, rống lên như sư tử trong rừng.

833.

833.

‘‘බ්‍රහ්මභූතං අතිතුලං, මාරසෙනප්පමද්දනං;

කො දිස්වා නප්පසීදෙය්‍ය, අපි කණ්හාභිජාතිකො.

Ai thấy được bậc Phạm Thiên, không thể so sánh, người dẹp tan quân ma, mà lại không tịnh tín, cho dù là người có dòng dõi thấp hèn?

834.

834.

‘‘යො මං ඉච්ඡති අන්වෙතු, යො වා නිච්ඡති ගච්ඡතු;

ඉධාහං පබ්බජිස්සාමි, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ’’.

Ai muốn thì hãy đi theo ta, ai không muốn thì hãy đi. Nơi đây, ta sẽ xuất gia, trước sự hiện diện của bậc Trí Tuệ Tuyệt Vời.

835.

835.

‘‘එතං චෙ රුච්චති භොතො, සම්මාසම්බුද්ධසාසනං;

මයම්පි පබ්බජිස්සාම, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ.

Thưa tôn sư, nếu giáo pháp của bậc Chánh Đẳng Giác này làm ngài hài lòng, chúng con cũng sẽ xuất gia, trước sự hiện diện của bậc Trí Tuệ Tuyệt Vời.

836.

836.

‘‘බ්‍රාහ්මණා තිසතා ඉමෙ, යාචන්ති පඤ්ජලීකතා;

‘බ්‍රහ්මචරියං චරිස්සාම, භගවා තව සන්තිකෙ’’’.

Ba trăm vị Bà-la-môn này, chắp tay cung kính, đang cầu xin: ‘Bạch Thế Tôn, chúng con sẽ thực hành phạm hạnh, trước sự hiện diện của Ngài.’

837.

837.

‘‘ස්වාඛාතං බ්‍රහ්මචරියං, (සෙලාති භගවා) සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

යත්ථ අමොඝා පබ්බජ්ජා, අප්පමත්තස්ස සික්ඛතො’’.

(Thế Tôn phán:) Này Sela, phạm hạnh đã được khéo thuyết giảng, có kết quả tức thời, không có thời gian; nơi đây, sự xuất gia không luống uổng đối với người không phóng dật tu học.

838.

838.

‘‘යං තං සරණමාගම්හ, ඉතො අට්ඨමෙ චක්ඛුම;

සත්තරත්තෙන භගවා, දන්තාම්හ තව සාසනෙ.

Bạch bậc Mắt Thần, chúng con đã đến quy y Ngài vào ngày thứ tám kể từ hôm nay. Bạch Thế Tôn, trong bảy đêm, chúng con đã được thuần hóa trong giáo pháp của Ngài.

839.

839.

‘‘තුවං [Pg.332] බුද්ධො තුවං සත්ථා, තුවං මාරාභිභූ මුනි;

තුවං අනුසයෙ ඡෙත්වා, තිණ්ණො තාරෙසිමං පජං.

Ngài là Phật, Ngài là Đạo Sư, Ngài là bậc Mâu-ni đã chiến thắng Ma vương. Ngài đã cắt đứt các tùy miên, đã vượt qua và giúp cho chúng sanh này vượt qua.

840.

840.

‘‘උපධී තෙ සමතික්කන්තා, ආසවා තෙ පදාලිතා;

සීහොව අනුපාදානො, පහීනභයභෙරවො.

Các sanh y đã được Ngài vượt qua, các lậu hoặc đã được Ngài phá tan. Ngài như sư tử, không còn chấp thủ, đã từ bỏ mọi sợ hãi kinh hoàng.

841.

841.

‘‘භික්ඛවො තිසතා ඉමෙ, තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා;

පාදෙ වීර පසාරෙහි, නාගා වන්දන්තු සත්ථුනො’’ති.

Ba trăm vị Tỳ-khưu này đang đứng chắp tay cung kính. Hỡi đấng Đại Hùng, xin hãy duỗi chân ra, để các bậc Long Tượng đảnh lễ bậc Đạo Sư.

… සෙලො ථෙරො….

... Trưởng lão Sela...

7. කාළිගොධාපුත්තභද්දියත්ථෙරගාථා

7. Trưởng Lão Kệ của Bhaddiya, con trai của bà Kāḷigodhā

842.

842.

‘‘යාතං මෙ හත්ථිගීවාය, සුඛුමා වත්ථා පධාරිතා;

සාලීනං ඔදනො භුත්තො, සුචිමංසූපසෙචනො.

Ta đã từng đi trên cổ voi, đã từng mặc những y phục mịn màng; đã từng ăn cơm nấu từ gạo sālī, với nước sốt thịt tinh sạch.

843.

843.

‘‘සොජ්ජ භද්දො සාතතිකො, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතො;

ඣායති අනුපාදානො, පුත්තො ගොධාය භද්දියො.

Hôm nay, vị Bhaddiya hiền thiện, kiên trì ấy, hoan hỷ với vật thực khất thực trong bát; Bhaddiya, con trai của bà Godhā, thiền định không còn chấp thủ.

844.

844.

‘‘පංසුකූලී සාතතිකො, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතො;

ඣායති අනුපාදානො, පුත්තො ගොධාය භද්දියො.

Người mặc y phấn tảo, kiên trì, hoan hỷ với vật thực khất thực trong bát; Bhaddiya, con trai của bà Godhā, thiền định không còn chấp thủ.

845.

845.

‘‘පිණ්ඩපාතී සාතතිකො…පෙ….

Người chỉ ăn đồ khất thực, kiên trì... v.v...

846.

846.

‘‘තෙචීවරී සාතතිකො…පෙ….

Người chỉ dùng ba y, kiên trì... v.v...

847.

847.

‘‘සපදානචාරී සාතතිකො…පෙ….

Người đi khất thực từng nhà, kiên trì... v.v...

848.

848.

‘‘එකාසනී සාතතිකො…පෙ….

Người ăn mỗi ngày một bữa, kiên trì... v.v...

849.

849.

‘‘පත්තපිණ්ඩී සාතතිකො…පෙ….

Người chỉ ăn vật thực trong bát, kiên trì... v.v...

850.

850.

‘‘ඛලුපච්ඡාභත්තී සාතතිකො…පෙ….

Là người thực hành hạnh đầu-đà không ăn thêm sau khi đã nói đủ, là người kiên trì... v.v...

851.

851.

‘‘ආරඤ්ඤිකො සාතතිකො…පෙ….

Là người ở rừng, là người kiên trì... v.v...

852.

852.

‘‘රුක්ඛමූලිකො සාතතිකො…පෙ….

Là người ở gốc cây, là người kiên trì... v.v...

853.

853.

‘‘අබ්භොකාසී සාතතිකො…පෙ….

Là người ở ngoài trời, là người kiên trì... v.v...

854.

854.

‘‘සොසානිකො සාතතිකො…පෙ….

Là người ở nghĩa địa, là người kiên trì... v.v...

855.

855.

‘‘යථාසන්ථතිකො සාතතිකො…පෙ….

Là người ở theo chỗ được sắp đặt, là người kiên trì... v.v...

856.

856.

‘‘නෙසජ්ජිකො [Pg.333] සාතතිකො…පෙ….

Là người thực hành hạnh ngồi, là người kiên trì... v.v...

857.

857.

‘‘අප්පිච්ඡො සාතතිකො…පෙ….

Là người ít ham muốn, là người kiên trì... v.v...

858.

858.

‘‘සන්තුට්ඨො සාතතිකො…පෙ….

Là người biết đủ, là người kiên trì... v.v...

859.

859.

‘‘පවිවිත්තො සාතතිකො…පෙ….

Là người sống độc cư, là người kiên trì... v.v...

860.

860.

‘‘අසංසට්ඨො සාතතිකො…පෙ….

Là người không giao du, là người kiên trì... v.v...

861.

861.

‘‘ආරද්ධවීරියො සාතතිකො…පෙ….

Là người tinh tấn, là người kiên trì... v.v...

862.

862.

‘‘හිත්වා සතපලං කංසං, සොවණ්ණං සතරාජිකං;

අග්ගහිං මත්තිකාපත්තං, ඉදං දුතියාභිසෙචනං.

Từ bỏ cái mâm bằng vàng, có trăm đường viền, trị giá trăm pala, ta đã nhận lấy bình bát bằng đất. Đây là lễ đăng quang lần thứ hai.

863.

863.

‘‘උච්චෙ මණ්ඩලිපාකාරෙ, දළ්හමට්ටාලකොට්ඨකෙ;

රක්ඛිතො ඛග්ගහත්ථෙහි, උත්තසං විහරිං පුරෙ.

Trước kia, ta đã sống trong sợ hãi, được những người cầm gươm bảo vệ, ở nơi cao có tường thành bao quanh, có tháp canh và cổng thành vững chắc.

864.

864.

‘‘සොජ්ජ භද්දො අනුත්‍රාසී, පහීනභයභෙරවො;

ඣායති වනමොගය්හ, පුත්තො ගොධාය භද්දියො.

Hôm nay, vị ấy, Bhaddiya, con trai của bà Godhā, là người hiền thiện, không còn kinh hãi, đã từ bỏ sợ hãi và khiếp đảm, đi vào rừng và thiền định.

865.

865.

‘‘සීලක්ඛන්ධෙ පතිට්ඨාය, සතිං පඤ්ඤඤ්ච භාවයං;

පාපුණිං අනුපුබ්බෙන, සබ්බසංයොජනක්ඛය’’න්ති.

An trú trong giới uẩn, tu tập niệm và tuệ, ta đã tuần tự đạt đến sự đoạn tận tất cả các kiết sử.

… භද්දියො කාළිගොධාය පුත්තො ථෙරො….

... Trưởng lão Bhaddiya, con trai của bà Kāḷigodhā...

8. අඞ්ගුලිමාලත්ථෙරගාථා

8. Trưởng Lão Kệ Aṅgulimāla (Vô Não)

866.

866.

‘‘ගච්ඡං වදෙසි සමණ ‘ට්ඨිතොම්හි’, මමඤ්ච බ්‍රූසි ඨිතමට්ඨිතොති;

පුච්ඡාමි තං සමණ එතමත්ථං, ‘කථං ඨිතො ත්වං අහමට්ඨිතොම්හි’’’.

Này Sa-môn, ngài đang đi mà lại nói: ‘Ta đã dừng lại,’ còn tôi đang dừng lại thì ngài lại bảo là chưa dừng. Này Sa-môn, tôi xin hỏi ngài về ý nghĩa này: ‘Tại sao ngài đã dừng lại, còn tôi thì chưa dừng lại?’

867.

867.

‘‘ඨිතො අහං අඞ්ගුලිමාල සබ්බදා, සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං;

තුවඤ්ච පාණෙසු අසඤ්ඤතොසි, තස්මා ඨිතොහං තුවමට්ඨිතොසි’’.

Này Aṅgulimāla, Ta đã dừng lại mãi mãi, đã từ bỏ trừng phạt đối với tất cả chúng sanh. Còn ngươi thì không tự chế đối với các loài hữu tình. Vì thế, Ta đã dừng lại, còn ngươi thì chưa dừng lại.

868.

868.

‘‘චිරස්සං වත මෙ මහිතො මහෙසී, මහාවනං සමණො පච්චපාදි ;

සොහං චජිස්සාමි සහස්සපාපං, සුත්වාන ගාථං තව ධම්මයුත්තං’’.

Thật đã lâu thay, bậc Đại Sĩ, bậc Sa-môn được tôn kính, đã đến khu rừng lớn vì lợi ích của con. Sau khi nghe kệ ngôn hợp pháp của ngài, con sẽ từ bỏ ngàn điều ác.

869.

869.

ඉච්චෙව [Pg.334] චොරො අසිමාවුධඤ්ච, සොබ්භෙ පපාතෙ නරකෙ අන්වකාසි ;

අවන්දි චොරො සුගතස්ස පාදෙ, තත්ථෙව පබ්බජ්ජමයාචි බුද්ධං.

Vừa nói xong, tên cướp đã vứt gươm và vũ khí xuống vực thẳm, khe sâu, hố thẳm. Tên cướp đảnh lễ dưới chân bậc Thiện Thệ, và ngay tại đó, đã xin Đức Phật cho được xuất gia.

870.

870.

බුද්ධො ච ඛො කාරුණිකො මහෙසි, යො සත්ථා ලොකස්ස සදෙවකස්ස;

‘තමෙහි භික්ඛූ’ති තදා අවොච, එසෙව තස්ස අහු භික්ඛුභාවො.

Và Đức Phật, bậc bi mẫn, bậc Đại Sĩ, là Đạo Sư của thế giới cùng với chư thiên, lúc ấy đã nói: ‘Hãy đến, tỳ khưu.’ Chính lời ấy đã trở thành sự xuất gia của vị ấy.

871.

871.

‘‘යො ච පුබ්බෙ පමජ්ජිත්වා, පච්ඡා සො නප්පමජ්ජති;

සොමං ලොකං පභාසෙති, අබ්භා මුත්තොව චන්දිමා.

Người nào trước kia đã buông lung, sau đó không buông lung nữa, người ấy soi sáng thế gian này, như vầng trăng thoát khỏi mây che.

872.

872.

‘‘යස්ස පාපං කතං කම්මං, කුසලෙන පිධීයති ;

සොමං ලොකං පභාසෙති, අබ්භා මුත්තොව චන්දිමා.

Nghiệp ác nào của người nào đã được làm, được thiện nghiệp che lấp, người ấy soi sáng thế gian này, như vầng trăng thoát khỏi mây che.

873.

873.

‘‘යො හවෙ දහරො භික්ඛු, යුඤ්ජති බුද්ධසාසනෙ;

සොමං ලොකං පභාසෙති, අබ්භා මුත්තොව චන්දිමා.

Vị tỳ khưu trẻ tuổi nào, nỗ lực trong giáo pháp của Đức Phật, vị ấy soi sáng thế gian này, như vầng trăng thoát khỏi mây che.

874.

874.

‘‘දිසාපි මෙ ධම්මකථං සුණන්තු, දිසාපි මෙ යුඤ්ජන්තු බුද්ධසාසනෙ;

දිසාපි මෙ තෙ මනුජෙ භජන්තු, යෙ ධම්මමෙවාදපයන්ති සන්තො.

Mong rằng các kẻ thù của tôi cũng được nghe pháp thoại, mong rằng các kẻ thù của tôi cũng nỗ lực trong giáo pháp của Đức Phật. Mong rằng các kẻ thù của tôi cũng thân cận những người hiền thiện, những vị chỉ dạy chánh pháp.

875.

875.

‘‘දිසා හි මෙ ඛන්තිවාදානං, අවිරොධප්පසංසිනං;

සුණන්තු ධම්මං කාලෙන, තඤ්ච අනුවිධීයන්තු.

Mong rằng các kẻ thù của tôi được nghe chánh pháp đúng thời từ những vị thuyết giảng về nhẫn nại, tán thán sự không chống đối, và mong họ thực hành theo lời dạy ấy.

876.

876.

‘‘න හි ජාතු සො මමං හිංසෙ, අඤ්ඤං වා පන කිඤ්චනං ;

පප්පුය්‍ය පරමං සන්තිං, රක්ඛෙය්‍ය තසථාවරෙ.

Mong rằng người ấy không bao giờ làm hại tôi, hay bất cứ ai khác. Sau khi đạt được sự an tịnh tối thượng, mong người ấy bảo vệ các loài động và bất động.

877.

877.

‘‘උදකඤ්හි නයන්ති නෙත්තිකා, උසුකාරා නමයන්ති තෙජනං;

දාරුං නමයන්ති තච්ඡකා, අත්තානං දමයන්ති පණ්ඩිතා.

Người dẫn nước thì dẫn nước đi, người làm tên thì uốn tên cho thẳng, người thợ mộc thì uốn gỗ, bậc hiền trí thì nhiếp phục chính mình.

878.

878.

‘‘දණ්ඩෙනෙකෙ [Pg.335] දමයන්ති, අඞ්කුසෙභි කසාහි ච;

අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන, අහං දන්තොම්හි තාදිනා.

“Một số người dùng gậy gộc, dùng móc câu và roi vọt để điều phục; còn tôi, không gậy, không gươm, đã được bậc Như Nhiên điều phục.”

879.

879.

‘‘‘අහිංසකො’ති මෙ නාමං, හිංසකස්ස පුරෙ සතො;

අජ්ජාහං සච්චනාමොම්හි, න නං හිංසාමි කිඤ්චනං.

“Tên tôi là ‘Vô Hại’, dù trước kia tôi là kẻ ‘Gây Hại’. Ngày nay, tôi thật đúng với tên mình, tôi không làm hại bất cứ ai.”

880.

880.

‘‘චොරො අහං පුරෙ ආසිං, අඞ්ගුලිමාලොති විස්සුතො;

වුය්හමානො මහොඝෙන, බුද්ධං සරණමාගමං.

“Trước kia, tôi là tên cướp, nổi danh là Aṅgulimāla. Bị dòng thác lớn cuốn trôi, tôi đã đến quy y với Đức Phật.”

881.

881.

‘‘ලොහිතපාණි පුරෙ ආසිං, අඞ්ගුලිමාලොති විස්සුතො;

සරණගමනං පස්ස, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Trước kia, tôi tay vấy máu, nổi danh là Aṅgulimāla. Hãy xem sự quy y này, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ bật.”

882.

882.

‘‘තාදිසං කම්මං කත්වාන, බහුං දුග්ගතිගාමිනං;

ඵුට්ඨො කම්මවිපාකෙන, අනණො භුඤ්ජාමි භොජනං.

“Đã làm nghiệp như thế, nhiều nghiệp dẫn đến khổ cảnh; bị quả báo của nghiệp chạm đến, tôi ăn vật thực mà không mắc nợ.”

883.

883.

‘‘පමාදමනුයුඤ්ජන්ති, බාලා දුම්මෙධිනො ජනා;

අප්පමාදඤ්ච මෙධාවී, ධනං සෙට්ඨංව රක්ඛති.

“Những kẻ ngu, người thiếu trí, thường buông lung trong phóng dật; còn người trí bảo vệ sự không phóng dật, như tài sản quý giá nhất.”

884.

884.

‘‘මා පමාදමනුයුඤ්ජෙථ, මා කාමරතිසන්ථවං ;

අප්පමත්තො හි ඣායන්තො, පප්පොති පරමං සුඛං.

“Chớ buông lung trong phóng dật, chớ thân cận với ái dục; người không phóng dật, khi thiền định, sẽ đạt được an lạc tối thượng.”

885.

885.

‘‘ස්වාගතං නාපගතං, නෙතං දුම්මන්තිතං මම;

සවිභත්තෙසු ධම්මෙසු, යං සෙට්ඨං තදුපාගමං.

“Thật là một sự đến tốt đẹp, không phải là sự đến vô ích, đây không phải là quyết định tồi tệ của tôi. Giữa các pháp đã được phân tích, tôi đã đạt đến pháp cao thượng nhất.”

886.

886.

‘‘ස්වාගතං නාපගතං, නෙතං දුම්මන්තිතං මම;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Thật là một sự đến tốt đẹp, không phải là sự đến vô ích, đây không phải là quyết định tồi tệ của tôi. Ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.”

887.

887.

‘‘අරඤ්ඤෙ රුක්ඛමූලෙ වා, පබ්බතෙසු ගුහාසු වා;

තත්ථ තත්ථෙව අට්ඨාසිං, උබ්බිග්ගමනසො තදා.

“Trong rừng, hoặc dưới gốc cây, trên núi, hoặc trong hang động; bất cứ nơi đâu, lúc ấy tôi cũng đứng với tâm hoảng sợ.”

888.

888.

‘‘සුඛං සයාමි ඨායාමි, සුඛං කප්පෙමි ජීවිතං;

අහත්ථපාසො මාරස්ස, අහො සත්ථානුකම්පිතො.

“Tôi ngủ yên, đứng yên, tôi sống cuộc đời an lạc. Tôi đã thoát khỏi bẫy của Ma vương. Ôi, thật là lòng bi mẫn của bậc Đạo Sư!”

889.

889.

‘‘බ්‍රහ්මජච්චො පුරෙ ආසිං, උදිච්චො උභතො අහු;

සොජ්ජ පුත්තො සුගතස්ස, ධම්මරාජස්ස සත්ථුනො.

“Trước kia, tôi thuộc dòng dõi Bà-la-môn, cao quý từ cả hai phía cha mẹ. Hôm nay, tôi là con của bậc Thiện Thệ, của Pháp Vương, của bậc Đạo Sư.”

890.

890.

‘‘වීතතණ්හො අනාදානො, ගුත්තද්වාරො සුසංවුතො;

අඝමූලං වධිත්වාන, පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො.

“Không còn tham ái, không còn chấp thủ, các căn được phòng hộ, khéo chế ngự. Đã diệt tận gốc rễ của khổ đau, tôi đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.”

891.

891.

‘‘පරිචිණ්ණො [Pg.336] මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා’’ති.

“Tôi đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành giáo pháp của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ bật.”

… අඞ්ගුලිමාලො ථෙරො….

… Trưởng lão Aṅgulimāla …

9. අනුරුද්ධත්ථෙරගාථා

9. Kệ Trưởng Lão Anuruddha

892.

892.

‘‘පහාය මාතාපිතරො, භගිනී ඤාතිභාතරො;

පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, අනුරුද්ධොව ඣායතු.

“Từ bỏ mẹ cha, chị em, bà con, anh em; từ bỏ năm dục lạc, Anuruddha này đang thiền định.”

893.

893.

‘‘සමෙතො නච්චගීතෙහි, සම්මතාළප්පබොධනො;

න තෙන සුද්ධිමජ්ඣගං, මාරස්ස විසයෙ රතො.

“Được vây quanh bởi ca múa, được đánh thức bởi tiếng não bạt; do đó, tôi không đạt được sự thanh tịnh, vì còn vui thích trong cảnh giới của Ma vương.”

894.

894.

‘‘එතඤ්ච සමතික්කම්ම, රතො බුද්ධස්ස සාසනෙ;

සබ්බොඝං සමතික්කම්ම, අනුරුද්ධොව ඣායති.

“Vượt qua cả điều này, hoan hỷ trong giáo pháp của Đức Phật; vượt qua tất cả bộc lưu, Anuruddha này đang thiền định.”

895.

895.

‘‘රූපා සද්දා රසා ගන්ධා, ඵොට්ඨබ්බා ච මනොරමා;

එතෙ ච සමතික්කම්ම, අනුරුද්ධොව ඣායති.

“Sắc, thanh, hương, vị, và xúc chạm khả ái; vượt qua cả những điều này, Anuruddha này đang thiền định.”

896.

896.

‘‘පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො, එකො අදුතියො මුනි;

එසති පංසුකූලානි, අනුරුද්ධො අනාසවො.

“Sau khi đi khất thực về, vị ẩn sĩ một mình, không bạn đồng hành; Anuruddha, bậc vô lậu, tìm kiếm những tấm y phấn tảo.”

897.

897.

‘‘විචිනී අග්ගහී ධොවි, රජයී ධාරයී මුනි;

පංසුකූලානි මතිමා, අනුරුද්ධො අනාසවො.

“Vị ẩn sĩ đã chọn lựa, nhặt lên, giặt giũ, nhuộm, và mặc vào; bậc trí tuệ, Anuruddha, bậc vô lậu, (mặc) những tấm y phấn tảo.”

898.

898.

‘‘මහිච්ඡො ච අසන්තුට්ඨො, සංසට්ඨො යො ච උද්ධතො;

තස්ස ධම්මා ඉමෙ හොන්ති, පාපකා සංකිලෙසිකා.

“Người nào có nhiều tham muốn, không biết đủ, sống chung đụng, và tâm trạo cử; người ấy có những pháp này: những pháp xấu ác, gây ô nhiễm.”

899.

899.

‘‘සතො ච හොති අප්පිච්ඡො, සන්තුට්ඨො අවිඝාතවා;

පවිවෙකරතො විත්තො, නිච්චමාරද්ධවීරියො.

“Người nào có chánh niệm, ít ham muốn, biết đủ, không bị phiền não; vui thích viễn ly, hoan hỷ, và luôn tinh tấn.”

900.

900.

‘‘තස්ස ධම්මා ඉමෙ හොන්ති, කුසලා බොධිපක්ඛිකා;

අනාසවො ච සො හොති, ඉති වුත්තං මහෙසිනා.

“Người ấy có những pháp này: những pháp thiện, thuộc phần giác ngộ; và người ấy trở thành bậc vô lậu, như lời bậc Đại Sĩ đã dạy.”

901.

901.

‘‘මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය, සත්ථා ලොකෙ අනුත්තරො;

මනොමයෙන කායෙන, ඉද්ධියා උපසඞ්කමි.

“Biết được ý nghĩ của tôi, bậc Đạo Sư vô thượng trong đời; với thân do ý tạo thành, bằng thần thông, Ngài đã đến gần.”

902.

902.

‘‘යදා මෙ අහු සඞ්කප්පො, තතො උත්තරි දෙසයි;

නිප්පපඤ්චරතො බුද්ධො, නිප්පපඤ්චමදෙසයි.

“Khi ý nghĩ của tôi khởi lên, Ngài đã dạy pháp cao hơn nữa; Đức Phật, bậc vui thích trong pháp vô hý luận, đã dạy về pháp vô hý luận.”

903.

903.

‘‘තස්සාහං ධම්මමඤ්ඤාය, විහාසිං සාසනෙ රතො;

තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

“Hiểu được pháp của Ngài, tôi sống hoan hỷ trong giáo pháp; ba minh đã được chứng đắc, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.”

904.

904.

‘‘පඤ්චපඤ්ඤාසවස්සානි[Pg.337], යතො නෙසජ්ජිකො අහං;

පඤ්චවීසතිවස්සානි, යතො මිද්ධං සමූහතං.

“Đã năm mươi lăm năm, kể từ khi tôi thực hành hạnh không nằm; đã hai mươi lăm năm, kể từ khi tôi đoạn trừ cơn buồn ngủ.”

905.

905.

‘‘නාහු අස්සාසපස්සාසා, ඨිතචිත්තස්ස තාදිනො;

අනෙජො සන්තිමාරබ්භ, චක්ඛුමා පරිනිබ්බුතො.

“Không còn hơi thở ra vào, đối với bậc có tâm an trú, bậc Như Nhiên; không còn dao động, hướng đến tịch tịnh, bậc có Mắt đã nhập Niết-bàn.”

906.

906.

‘‘අසල්ලීනෙන චිත්තෙන, වෙදනං අජ්ඣවාසයි;

පජ්ජොතස්සෙව නිබ්බානං, විමොක්ඛො චෙතසො අහු.

Với tâm không nao núng, Ngài đã chịu đựng cảm thọ; Sự giải thoát của tâm thức, giống như ngọn đèn dầu đã tắt.

907.

907.

‘‘එතෙ පච්ඡිමකා දානි, මුනිනො ඵස්සපඤ්චමා;

නාඤ්ඤෙ ධම්මා භවිස්සන්ති, සම්බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ.

Đối với bậc Mâu-ni, các pháp này có xúc là thứ năm, nay là những pháp cuối cùng; Khi bậc Chánh Đẳng Giác nhập Niết-bàn, sẽ không còn các pháp khác sanh khởi.

908.

908.

‘‘නත්ථි දානි පුනාවාසො, දෙවකායස්මි ජාලිනි;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Này Jālinī, nay không còn trú ngụ lại trong cõi chư thiên; Vòng luân hồi sanh tử đã tận diệt, nay không còn tái sanh nữa.

909.

909.

‘‘යස්ස මුහුත්තෙන සහස්සධා, ලොකො සංවිදිතො සබ්‍රහ්මකප්පො;

වසී ඉද්ධිගුණෙ චුතූපපාතෙ, කාලෙ පස්සති දෙවතා ස භික්ඛු.

Vị Tỳ-khưu nào trong khoảnh khắc biết rõ ngàn thế giới cùng với cõi Phạm thiên, làm chủ thần thông lực và sự sanh tử (của chúng sanh), vị ấy thấy được chư thiên vào đúng lúc.

910.

910.

‘‘අන්නභාරො පුරෙ ආසිං, දලිද්දො ඝාසහාරකො;

සමණං පටිපාදෙසිං, උපරිට්ඨං යසස්සිනං.

Thuở trước, ta là Annabhāra, một người nghèo khó cắt cỏ; Ta đã cúng dường vị Sa-môn Upariṭṭha, bậc có danh tiếng.

911.

911.

‘‘සොම්හි සක්‍යකුලෙ ජාතො, අනුරුද්ධොති මං විදූ;

උපෙතො නච්චගීතෙහි, සම්මතාළප්පබොධනො.

Ta đây sanh trong dòng Thích-ca, người ta biết ta là Anuruddha; Sống trong cảnh ca múa, được đánh thức bởi tiếng não bạt và chũm chọe.

912.

912.

‘‘අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, සත්ථාරං අකුතොභයං;

තස්මිං චිත්තං පසාදෙත්වා, පබ්බජිං අනගාරියං.

Rồi ta đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, bậc Đạo Sư không còn sợ hãi; Với tâm tịnh tín nơi Ngài, ta đã xuất gia vào đời sống không nhà.

913.

913.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි, යත්ථ මෙ වුසිතං පුරෙ;

තාවතිංසෙසු දෙවෙසු, අට්ඨාසිං සක්කජාතියා.

Ta biết các kiếp quá khứ, nơi ta đã từng sống trước đây; Ta đã từng là Đế-thích giữa các vị trời ở cõi Đao-lợi.

914.

914.

‘‘සත්තක්ඛත්තුං මනුස්සින්දො, අහං රජ්ජමකාරයිං;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුසණ්ඩස්ස ඉස්සරො;

අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන, ධම්මෙන අනුසාසයිං.

Bảy lần ta làm vua của loài người, đã trị vì vương quốc; Là người chinh phục bốn phương, làm chủ cõi Diêm-phù-đề; Ta đã giáo hóa bằng chánh pháp, không dùng hình phạt, không dùng vũ khí.

915.

915.

‘‘ඉතො සත්ත තතො සත්ත, සංසාරානි චතුද්දස;

නිවාසමභිජානිස්සං, දෙවලොකෙ ඨිතා තදා.

Bảy lần từ đây, bảy lần từ đó, mười bốn lần luân hồi; Khi đang ở cõi trời, ta đã biết rõ nơi mình từng ở.

916.

916.

‘‘පඤ්චඞ්ගිකෙ [Pg.338] සමාධිම්හි, සන්තෙ එකොදිභාවිතෙ;

පටිප්පස්සද්ධිලද්ධම්හි, දිබ්බචක්ඛු විසුජ්ඣි මෙ.

Trong định có năm chi, khi an tịnh và được tu tập đến nhất tâm; Khi đạt được sự an tịnh, thiên nhãn của ta đã được thanh tịnh.

917.

917.

‘‘චුතූපපාතං ජානාමි, සත්තානං ආගතිං ගතිං;

ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං, ඣානෙ පඤ්චඞ්ගිකෙ ඨිතො.

An trú trong thiền có năm chi, ta biết sự sanh tử của chúng sanh, sự đến và đi của họ, trạng thái này và trạng thái khác.

918.

918.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා…පෙ… භවනෙත්ති සමූහතා.

Ta đã hầu cận bậc Đạo Sư... Dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ bật.

919.

919.

‘‘වජ්ජීනං වෙළුවගාමෙ, අහං ජීවිතසඞ්ඛයා;

හෙට්ඨතො වෙළුගුම්බස්මිං, නිබ්බායිස්සං අනාසවො’’ති.

Tại làng Veḷuva của xứ Vajjī, do mạng sống đã tận, ta, người không còn lậu hoặc, sẽ nhập Niết-bàn dưới một bụi tre.

… අනුරුද්ධො ථෙරො….

... Trưởng lão Anuruddha...

10. පාරාපරියත්ථෙරගාථා

10. Kệ Trưởng lão Pārāpariya

920.

920.

සමණස්ස අහු චින්තා, පුප්ඵිතම්හි මහාවනෙ;

එකග්ගස්ස නිසින්නස්ස, පවිවිත්තස්ස ඣායිනො.

10. Một suy nghĩ đã khởi lên cho vị Sa-môn, đang thiền định, ngồi một mình với tâm chuyên nhất ở nơi vắng vẻ trong khu rừng lớn đang nở hoa.

921.

921.

‘‘අඤ්ඤථා ලොකනාථම්හි, තිට්ඨන්තෙ පුරිසුත්තමෙ;

ඉරියං ආසි භික්ඛූනං, අඤ්ඤථා දානි දිස්සති.

Khi bậc Lãnh đạo thế gian, bậc Tối thượng nhân còn tại thế, oai nghi của các Tỳ-khưu là một kiểu; bây giờ, nó lại được thấy theo một kiểu khác.

922.

922.

‘‘සීතවාතපරිත්තානං, හිරිකොපීනඡාදනං;

මත්තට්ඨියං අභුඤ්ජිංසු, සන්තුට්ඨා ඉතරීතරෙ.

Họ đã dùng y phục chỉ vừa đủ để ngăn gió lạnh và che phần kín đáng xấu hổ, biết đủ với bất cứ thứ gì có được.

923.

923.

‘‘පණීතං යදි වා ලූඛං, අප්පං වා යදි වා බහුං;

යාපනත්ථං අභුඤ්ජිංසු, අගිද්ධා නාධිමුච්ඡිතා.

Dù là ngon hay thô, dù là ít hay nhiều; Họ đã ăn chỉ để duy trì mạng sống, không tham lam, không say đắm.

924.

924.

‘‘ජීවිතානං පරික්ඛාරෙ, භෙසජ්ජෙ අථ පච්චයෙ;

න බාළ්හං උස්සුකා ආසුං, යථා තෙ ආසවක්ඛයෙ.

Về các vật dụng cho đời sống, thuốc men và các vật dụng khác; Họ đã không quá nhiệt tâm, như họ đã nhiệt tâm trong việc đoạn tận các lậu hoặc.

925.

925.

‘‘අරඤ්ඤෙ රුක්ඛමූලෙසු, කන්දරාසු ගුහාසු ච;

විවෙකමනුබ්‍රූහන්තා, විහංසු තප්පරායනා.

Trong rừng, dưới gốc cây, trong hang núi và trong động; Họ đã sống, tu tập sự viễn ly, với đó là mục đích của họ.

926.

926.

‘‘නීචා නිවිට්ඨා සුභරා, මුදූ අත්ථද්ධමානසා;

අබ්‍යාසෙකා අමුඛරා, අත්ථචින්තා වසානුගා.

Khiêm hạ, vững chắc, dễ nuôi, nhu hòa, tâm không cứng cỏi; Không dính mắc, không lắm lời, suy tư về lợi ích, sống thuận theo đó.

927.

927.

‘‘තතො පාසාදිකං ආසි, ගතං භුත්තං නිසෙවිතං;

සිනිද්ධා තෙලධාරාව, අහොසි ඉරියාපථො.

Do đó, việc đi, việc ăn, việc giao tiếp của họ đều khả ái; Oai nghi của họ giống như dòng dầu trơn tru.

928.

928.

‘‘සබ්බාසවපරික්ඛීණා, මහාඣායී මහාහිතා;

නිබ්බුතා දානි තෙ ථෙරා, පරිත්තා දානි තාදිසා.

Các vị Trưởng lão ấy, những người đã đoạn tận mọi lậu hoặc, những bậc đại thiền định, những bậc có lợi ích lớn, nay đã nhập Niết-bàn. Nay những vị như vậy còn lại rất ít.

929.

929.

‘‘කුසලානඤ්ච [Pg.339] ධම්මානං, පඤ්ඤාය ච පරික්ඛයා;

සබ්බාකාරවරූපෙතං, ලුජ්ජතෙ ජිනසාසනං.

Do sự suy giảm của các thiện pháp và của trí tuệ; Giáo pháp của bậc Chiến Thắng, vốn đầy đủ mọi phương diện cao quý, đang bị hủy hoại.

930.

930.

‘‘පාපකානඤ්ච ධම්මානං, කිලෙසානඤ්ච යො උතු;

උපට්ඨිතා විවෙකාය, යෙ ච සද්ධම්මසෙසකා.

Đây là thời của các ác pháp và của các phiền não; Những ai nỗ lực vì sự viễn ly, họ là những người còn sót lại của chánh pháp.

931.

931.

‘‘තෙ කිලෙසා පවඩ්ඪන්තා, ආවිසන්ති බහුං ජනං;

කීළන්ති මඤ්ඤෙ බාලෙහි, උම්මත්තෙහිව රක්ඛසා.

Những phiền não ấy tăng trưởng, xâm nhập nhiều người; Ta nghĩ rằng chúng đang đùa giỡn với những kẻ ngu, như các quỷ dạ-xoa với người điên.

932.

932.

‘‘කිලෙසෙහාභිභූතා තෙ, තෙන තෙන විධාවිතා;

නරා කිලෙසවත්ථූසු, සසඞ්ගාමෙව ඝොසිතෙ.

Bị phiền não chế ngự, họ chạy tán loạn đây đó; Những con người trong các đối tượng của phiền não, như trong một trận chiến đã được tuyên bố.

933.

933.

‘‘පරිච්චජිත්වා සද්ධම්මං, අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි භණ්ඩරෙ;

දිට්ඨිගතානි අන්වෙන්තා, ඉදං සෙය්‍යොති මඤ්ඤරෙ.

Từ bỏ chánh pháp, họ tranh cãi với nhau; Đi theo các tà kiến, họ nghĩ rằng: 'Cái này là cao thượng hơn'.

934.

934.

‘‘ධනඤ්ච පුත්තං භරියඤ්ච, ඡඩ්ඩයිත්වාන නිග්ගතා;

කටච්ඡුභික්ඛහෙතූපි, අකිච්ඡානි නිසෙවරෙ.

Họ từ bỏ của cải, con cái, và vợ, rồi ra đi xuất gia; (thế nhưng) chỉ vì một muỗng vật thực, họ lại làm những điều không nên làm.

935.

935.

‘‘උදරාවදෙහකං භුත්වා, සයන්තුත්තානසෙය්‍යකා;

කථං වත්තෙන්ති පටිබුද්ධා, යා කථා සත්ථුගරහිතා.

Sau khi ăn no căng bụng, họ nằm ngửa ra ngủ; khi thức dậy, họ lại nói những câu chuyện bị Bậc Đạo Sư quở trách.

936.

936.

‘‘සබ්බකාරුකසිප්පානි, චිත්තිං කත්වාන සික්ඛරෙ;

අවූපසන්තා අජ්ඣත්තං, සාමඤ්ඤත්ථොති අච්ඡති.

Họ thành tâm học hỏi tất cả các nghề thủ công và nghệ thuật; với nội tâm không an tịnh, ý nghĩa của sa-môn hạnh trở nên xa rời.

937.

937.

‘‘මත්තිකං තෙලචුණ්ණඤ්ච, උදකාසනභොජනං;

ගිහීනං උපනාමෙන්ති, ආකඞ්ඛන්තා බහුත්තරං.

Họ dâng cúng cho các gia chủ đất sét, dầu, bột thơm, nước, chỗ ngồi, và vật thực, trong khi mong muốn nhận lại nhiều hơn nữa.

938.

938.

‘‘දන්තපොනං කපිත්ථඤ්ච, පුප්ඵං ඛාදනියානි ච;

පිණ්ඩපාතෙ ච සම්පන්නෙ, අම්බෙ ආමලකානි ච.

(Họ dâng cúng) tăm xỉa răng, trái quách, hoa, và các vật thực cứng; cả vật thực khất thực hảo hạng, xoài, và trái amla.

939.

939.

‘‘භෙසජ්ජෙසු යථා වෙජ්ජා, කිච්චාකිච්චෙ යථා ගිහී;

ගණිකාව විභූසායං, ඉස්සරෙ ඛත්තියා යථා.

Trong việc thuốc men, họ như thầy thuốc; trong các công việc lớn nhỏ, họ như người tại gia; trong việc trang điểm, họ như kỹ nữ; trong việc cai trị, họ như vua chúa.

940.

940.

‘‘නෙකතිකා වඤ්චනිකා, කූටසක්ඛී අපාටුකා;

බහූහි පරිකප්පෙහි, ආමිසං පරිභුඤ්ජරෙ.

Họ là những kẻ lừa đảo, gian dối, làm chứng gian, không có sự phòng hộ; bằng nhiều mưu kế, họ thọ dụng các lợi dưỡng vật chất.

941.

941.

‘‘ලෙසකප්පෙ පරියායෙ, පරිකප්පෙනුධාවිතා;

ජීවිකත්ථා උපායෙන, සඞ්කඩ්ඪන්ති බහුං ධනං.

Bị cuốn theo những lời gợi ý, cách nói bóng gió, và mưu kế, vì mục đích sinh nhai, họ dùng phương tiện để thu gom nhiều của cải.

942.

942.

‘‘උපට්ඨාපෙන්ති [Pg.340] පරිසං, කම්මතො නො ච ධම්මතො;

ධම්මං පරෙසං දෙසෙන්ති, ලාභතො නො ච අත්ථතො.

Họ khiến hội chúng phục vụ mình vì công việc (của họ), chứ không phải vì Pháp. Họ thuyết Pháp cho người khác vì lợi lộc, chứ không phải vì lợi ích.

943.

943.

‘‘සඞ්ඝලාභස්ස භණ්ඩන්ති, සඞ්ඝතො පරිබාහිරා;

පරලාභොපජීවන්තා, අහිරීකා න ලජ්ජරෙ.

Là những người ngoài Tăng-già, họ tranh cãi vì lợi lộc của Tăng-già. Sống nhờ vào lợi lộc của người khác, họ không có tàm, không biết hổ thẹn.

944.

944.

‘‘නානුයුත්තා තථා එකෙ, මුණ්ඩා සඞ්ඝාටිපාරුතා;

සම්භාවනංයෙවිච්ඡන්ති, ලාභසක්කාරමුච්ඡිතා.

Cũng vậy, một số người không chuyên tâm, đầu cạo trọc, khoác y tăng-già-lê; say đắm trong lợi lộc và danh vọng, họ chỉ mong muốn được tán dương.

945.

945.

‘‘එවං නානප්පයාතම්හි, න දානි සුකරං තථා;

අඵුසිතං වා ඵුසිතුං, ඵුසිතං වානුරක්ඛිතුං.

Khi mọi việc đã đi theo nhiều hướng sai lệch như vậy, bây giờ không còn dễ dàng như trước để chứng đắc điều chưa chứng đắc, hoặc để bảo vệ điều đã chứng đắc.

946.

946.

‘‘යථා කණ්ටකට්ඨානම්හි, චරෙය්‍ය අනුපාහනො;

සතිං උපට්ඨපෙත්වාන, එවං ගාමෙ මුනී චරෙ.

Như người không mang giày đi trong nơi có gai, bậc mâu-ni cũng vậy, sau khi thiết lập niệm, nên đi trong làng.

947.

947.

‘‘සරිත්වා පුබ්බකෙ යොගී, තෙසං වත්තමනුස්සරං;

කිඤ්චාපි පච්ඡිමො කාලො, ඵුසෙය්‍ය අමතං පදං.

Hãy nhớ lại các vị hành giả xưa, tùy niệm theo hạnh của các vị ấy; dù cho là thời kỳ cuối cùng, vẫn có thể chứng đắc trạng thái bất tử.

948.

948.

‘‘ඉදං වත්වා සාලවනෙ, සමණො භාවිතින්ද්‍රියො;

බ්‍රාහ්මණො පරිනිබ්බායී, ඉසි ඛීණපුනබ්භවො’’ති.

Sau khi nói điều này trong rừng sāla, vị sa-môn đã tu tập các căn, vị Bà-la-môn, vị ẩn sĩ đã đoạn tận tái sanh, đã nhập vô dư y Niết-bàn.

… පාරාපරියො ථෙරො….

… Trưởng lão Pārāpariya …

වීසතිනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Hai Mươi Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây:

අධිමුත්තො පාරාපරියො, තෙලකානි රට්ඨපාලො;

මාලුක්‍යසෙලො භද්දියො, අඞ්ගුලි දිබ්බචක්ඛුකො.

Adhimutta, Pārāpariya, Telakāni, Raṭṭhapāla; Mālukya(putta), Selo, Bhaddiya, Aṅguli(māla), và vị có thiên nhãn (Anuruddha).

පාරාපරියො දසෙතෙ, වීසම්හි පරිකිත්තිතා;

ගාථායො ද්වෙ සතා හොන්ති, පඤ්චතාලීස උත්තරින්ති.

Mười vị này đã được kể trong Phẩm Hai Mươi. Số kệ là hai trăm bốn mươi lăm.

17. තිංසනිපාතො

17. Phẩm Ba Mươi Kệ

1. ඵුස්සත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Phussa

949.

949.

පාසාදිකෙ [Pg.341] බහූ දිස්වා, භාවිතත්තෙ සුසංවුතෙ;

ඉසි පණ්ඩරසගොත්තො, අපුච්ඡි ඵුස්සසව්හයං.

Sau khi thấy nhiều vị tỳ-khưu đáng kính, có tâm đã tu tập, được phòng hộ khéo, vị ẩn sĩ thuộc dòng dõi Paṇḍara đã hỏi vị có tên là Phussa.

950.

950.

‘‘කිංඡන්දා කිමධිප්පායා, කිමාකප්පා භවිස්සරෙ;

අනාගතම්හි කාලම්හි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’.

Trong thời vị lai, các vị (tỳ-khưu) sẽ có ý muốn gì, chí hướng gì, và cách hành xử ra sao? Khi được hỏi, xin ngài hãy nói cho tôi biết điều đó.

951.

951.

‘‘සුණොහි වචනං මය්හං, ඉසිපණ්ඩරසව්හය;

සක්කච්චං උපධාරෙහි, ආචික්ඛිස්සාම්‍යනාගතං.

Hỡi vị ẩn sĩ tên Paṇḍara, hãy lắng nghe lời của ta. Hãy kính cẩn ghi nhớ, ta sẽ nói về tương lai.

952.

952.

‘‘කොධනා උපනාහී ච, මක්ඛී ථම්භී සඨා බහූ;

උස්සුකී නානාවාදා ච, භවිස්සන්ති අනාගතෙ.

Trong tương lai, sẽ có nhiều vị (tỳ-khưu) hay sân hận, phẫn uất, che giấu công ơn, cứng đầu, xảo trá, ganh tỵ, và có nhiều quan điểm khác nhau.

953.

953.

‘‘අඤ්ඤාතමානිනො ධම්මෙ, ගම්භීරෙ තීරගොචරා;

ලහුකා අගරු ධම්මෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤමගාරවා.

Tự mãn rằng mình đã biết Pháp sâu xa, họ sẽ hành hoạt ở bờ bên này. Họ sẽ hời hợt, không tôn trọng Pháp, và không tôn trọng lẫn nhau.

954.

954.

‘‘බහූ ආදීනවා ලොකෙ, උප්පජ්ජිස්සන්ත්‍යනාගතෙ;

සුදෙසිතං ඉමං ධම්මං, කිලෙසෙස්සන්ති දුම්මතී.

Trong tương lai, nhiều sự nguy hại sẽ phát sanh trên thế gian. Những kẻ ác tuệ sẽ làm ô uế Pháp đã được khéo thuyết này.

955.

955.

‘‘ගුණහීනාපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා විසාරදා;

බලවන්තො භවිස්සන්ති, මුඛරා අස්සුතාවිනො.

Dù thiếu đức hạnh, họ vẫn dạn dĩ nói năng giữa Tăng-già. Những kẻ lớn tiếng, không có đa văn sẽ trở nên có thế lực.

956.

956.

‘‘ගුණවන්තොපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා යථාත්ථතො;

දුබ්බලා තෙ භවිස්සන්ති, හිරීමනා අනත්ථිකා.

Ngay cả những vị có đức hạnh, khi nói năng đúng theo sự thật giữa Tăng-già, cũng sẽ trở nên yếu thế, vì có lòng tàm và không muốn dính líu.

957.

957.

‘‘රජතං ජාතරූපඤ්ච, ඛෙත්තං වත්ථුමජෙළකං;

දාසිදාසඤ්ච දුම්මෙධා, සාදියිස්සන්ත්‍යනාගතෙ.

Trong tương lai, những kẻ vô trí sẽ vui thích nhận bạc và vàng, ruộng, đất, dê và cừu, cùng nô tỳ nam nữ.

958.

958.

‘‘උජ්ඣානසඤ්ඤිනො බාලා, සීලෙසු අසමාහිතා;

උන්නළා විචරිස්සන්ති, කලහාභිරතා මගා.

Những kẻ ngu dốt có tâm khinh miệt, không định tĩnh trong các giới, kiêu mạn, thích thú tranh cãi, sẽ đi lại như loài thú.

959.

959.

‘‘උද්ධතා ච භවිස්සන්ති, නීලචීවරපාරුතා;

කුහා ථද්ධා ලපා සිඞ්ගී, චරිස්සන්ත්‍යරියා විය.

Họ sẽ có tâm trạo cử, và khoác y màu xanh sẫm; là những kẻ lừa dối, cứng rắn, ba hoa, đầy phiền não, họ sẽ đi lại như thể là bậc Thánh.

960.

960.

‘‘තෙලසණ්ඨෙහි කෙසෙහි, චපලා අඤ්ජනක්ඛිකා;

රථියාය ගමිස්සන්ති, දන්තවණ්ණිකපාරුතා.

Với tóc được chải bằng dầu sáp, lăng xăng, mắt được tô vẽ, khoác y màu ngà voi, họ sẽ đi lại trên đường phố.

961.

961.

‘‘අජෙගුච්ඡං [Pg.342] විමුත්තෙහි, සුරත්තං අරහද්ධජං;

ජිගුච්ඡිස්සන්ති කාසාවං, ඔදාතෙසු සමුච්ඡිතා.

Say đắm trong y phục trắng, họ sẽ chán ghét y cà-sa, là lá cờ của bậc A-la-hán, được nhuộm khéo, không đáng chê bai bởi các bậc giải thoát.

962.

962.

‘‘ලාභකාමා භවිස්සන්ති, කුසීතා හීනවීරියා;

කිච්ඡන්තා වනපත්ථානි, ගාමන්තෙසු වසිස්සරෙ.

Họ sẽ tham muốn lợi lộc, lười biếng, ít tinh tấn; cảm thấy khổ sở với các trú xứ trong rừng, họ sẽ trú ngụ ở gần làng.

963.

963.

‘‘යෙ යෙ ලාභං ලභිස්සන්ති, මිච්ඡාජීවරතා සදා;

තෙ තෙව අනුසික්ඛන්තා, භජිස්සන්ති අසංයතා.

Những ai luôn thích thú tà mạng và nhận được lợi lộc, những kẻ không thu thúc sẽ bắt chước theo họ và sẽ thân cận (với quyền thế).

964.

964.

‘‘යෙ යෙ අලාභිනො ලාභං, න තෙ පුජ්ජා භවිස්සරෙ;

සුපෙසලෙපි තෙ ධීරෙ, සෙවිස්සන්ති න තෙ තදා.

Những ai không nhận được lợi lộc, họ sẽ không được tôn kính. Dù là bậc hiền trí, rất yêu mến giới hạnh, họ cũng sẽ không được thân cận vào lúc ấy.

965.

965.

‘‘මිලක්ඛුරජනං රත්තං, ගරහන්තා සකං ධජං;

තිත්ථියානං ධජං කෙචි, ධාරිස්සන්ත්‍යවදාතකං.

Chê bai lá cờ của mình được nhuộm bằng thuốc nhuộm của người man di, một số sẽ mặc y phục trắng, là lá cờ của ngoại đạo.

966.

966.

‘‘අගාරවො ච කාසාවෙ, තදා තෙසං භවිස්සති;

පටිසඞ්ඛා ච කාසාවෙ, භික්ඛූනං න භවිස්සති.

Khi ấy, họ sẽ không có sự tôn kính đối với y cà-sa; và sẽ không có sự quán xét về y cà-sa đối với các tỳ khưu.

967.

967.

‘‘අභිභූතස්ස දුක්ඛෙන, සල්ලවිද්ධස්ස රුප්පතො;

පටිසඞ්ඛා මහාඝොරා, නාගස්සාසි අචින්තියා.

Bị áp đảo bởi đau khổ, bị mũi tên bắn trúng, đang quằn quại, một sự quán xét vĩ đại, kinh khủng, không thể nghĩ bàn đã khởi lên nơi voi chúa.

968.

968.

‘‘ඡද්දන්තො හි තදා දිස්වා, සුරත්තං අරහද්ධජං;

තාවදෙව භණී ගාථා, ගජො අත්ථොපසංහිතා’’.

Quả vậy, khi ấy voi chúa Chaddanta, sau khi thấy lá cờ của bậc A-la-hán được nhuộm khéo, đã nói lên những câu kệ liên quan đến lợi ích.

969.

969.

‘‘අනික්කසාවො කාසාවං, යො වත්ථං පරිධස්සති ;

අපෙතො දමසච්චෙන, න සො කාසාවමරහති.

Người nào chưa loại bỏ cấu uế, xa lìa sự tự chế và chân thật, mà mặc y cà-sa, người ấy không xứng đáng với y cà-sa.

970.

970.

‘‘යො ච වන්තකාසාවස්ස, සීලෙසු සුසමාහිතො;

උපෙතො දමසච්චෙන, ස වෙ කාසාවමරහති.

Còn người nào đã nôn ra cấu uế, khéo định tĩnh trong các giới, đầy đủ sự tự chế và chân thật, chính người ấy xứng đáng với y cà-sa.

971.

971.

‘‘විපන්නසීලො දුම්මෙධො, පාකටො කාමකාරියො;

විබ්භන්තචිත්තො නිස්සුක්කො, න සො කාසාවමරහති.

Người nào giới bị hư hoại, vô trí, nổi tiếng là kẻ làm theo dục vọng, tâm tán loạn, không có thiện pháp trong sạch, người ấy không xứng đáng với y cà-sa.

972.

972.

‘‘යො ච සීලෙන සම්පන්නො, වීතරාගො සමාහිතො;

ඔදාතමනසඞ්කප්පො, ස වෙ කාසාවමරහති.

Còn người nào đầy đủ giới hạnh, ly tham, định tĩnh, có tâm tư trong sạch, chính người ấy xứng đáng với y cà-sa.

973.

973.

‘‘උද්ධතො උන්නළො බාලො, සීලං යස්ස න විජ්ජති;

ඔදාතකං අරහති, කාසාවං කිං කරිස්සති.

Người nào có tâm trạo cử, kiêu mạn, ngu dốt, không có giới hạnh, người ấy xứng đáng với y trắng. Y cà-sa sẽ làm được gì?

974.

974.

‘‘භික්ඛූ [Pg.343] ච භික්ඛුනියො ච, දුට්ඨචිත්තා අනාදරා;

තාදීනං මෙත්තචිත්තානං, නිග්ගණ්හිස්සන්ත්‍යනාගතෙ.

Trong tương lai, các tỳ khưu và tỳ khưu ni có tâm ác độc, không tôn kính, sẽ đàn áp những bậc như vậy, là những vị có tâm từ.

975.

975.

‘‘සික්ඛාපෙන්තාපි ථෙරෙහි, බාලා චීවරධාරණං;

න සුණිස්සන්ති දුම්මෙධා, පාකටා කාමකාරියා.

Dù được các trưởng lão dạy dỗ về cách đắp y, những kẻ ngu dốt, vô trí, nổi tiếng là làm theo dục vọng, sẽ không lắng nghe.

976.

976.

‘‘තෙ තථා සික්ඛිතා බාලා, අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා;

නාදියිස්සන්තුපජ්ඣායෙ, ඛළුඞ්කො විය සාරථිං.

Những kẻ ngu dốt được dạy dỗ như vậy, không tôn trọng lẫn nhau, sẽ không chấp nhận các vị thầy tế độ, giống như con ngựa bất kham đối với người đánh xe.

977.

977.

‘‘එවං අනාගතද්ධානං, පටිපත්ති භවිස්සති;

භික්ඛූනං භික්ඛුනීනඤ්ච, පත්තෙ කාලම්හි පච්ඡිමෙ.

Như vậy, trong thời vị lai, khi thời cuối cùng đến, sự thực hành của các tỳ khưu và tỳ khưu ni sẽ trở nên (sai lệch).

978.

978.

‘‘පුරා ආගච්ඡතෙ එතං, අනාගතං මහබ්භයං;

සුබ්බචා හොථ සඛිලා, අඤ්ඤමඤ්ඤං සගාරවා.

Trước khi mối nguy lớn lao trong tương lai này đến, hãy là người dễ dạy, ôn hòa, và tôn trọng lẫn nhau.

979.

979.

‘‘මෙත්තචිත්තා කාරුණිකා, හොථ සීලෙසු සංවුතා;

ආරද්ධවීරියා පහිතත්තා, නිච්චං දළ්හපරක්කමා.

Hãy có tâm từ, lòng bi, thu thúc trong các giới; hãy có tinh tấn đã được khởi sự, có tâm hướng đến (Niết-bàn), luôn luôn nỗ lực kiên cố.

980.

980.

‘‘පමාදං භයතො දිස්වා, අප්පමාදඤ්ච ඛෙමතො;

භාවෙථට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, ඵුසන්තා අමතං පද’’න්ති.

Hãy thấy sự dễ duôi là đáng sợ và sự không dễ duôi là an ổn, hãy tu tập Bát Chánh Đạo, trong khi chứng ngộ trạng thái bất tử.

… ඵුස්සො ථෙරො….

... Trưởng lão Phussa...

2. සාරිපුත්තත්ථෙරගාථා

2. Kệ của Trưởng lão Sāriputta

981.

981.

‘‘යථාචාරී යථාසතො සතීමා, යතසඞ්කප්පජ්ඣායි අප්පමත්තො;

අජ්ඣත්තරතො සමාහිතත්තො, එකො සන්තුසිතො තමාහු භික්ඛුං.

Vị nào có hành vi và chánh niệm tương xứng, có chánh niệm, có tư duy được chế ngự, có thói quen thiền định, không dễ duôi; thích thú trong nội tâm, có tâm định tĩnh, sống một mình, tri túc, vị ấy được gọi là tỳ khưu.

982.

982.

‘‘අල්ලං සුක්ඛං වා භුඤ්ජන්තො, න බාළ්හං සුහිතො සියා;

ඌනූදරො මිතාහාරො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.

Khi ăn thức ăn ướt hay khô, vị ấy không nên quá no; bụng vơi, ăn có chừng mực, vị tỳ khưu có chánh niệm nên du hành.

983.

983.

‘‘චත්තාරො පඤ්ච ආලොපෙ, අභුත්වා උදකං පිවෙ;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

Không ăn bốn hoặc năm miếng cuối cùng, nên uống nước. Điều này đủ để vị tỳ khưu có tâm hướng đến (Niết-bàn) được sống an lạc.

984.

984.

‘‘කප්පියං තං චෙ ඡාදෙති, චීවරං ඉදමත්ථිකං ;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

Nếu vị ấy mặc y phục thích hợp chỉ với mục đích này (che thân), điều đó đủ để vị tỳ khưu có tâm hướng đến (Niết-bàn) được sống an lạc.

985.

985.

‘‘පල්ලඞ්කෙන [Pg.344] නිසින්නස්ස, ජණ්ණුකෙ නාභිවස්සති;

අලං ඵාසුවිහාරාය, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

Đối với vị tỳ khưu ngồi kiết già, mà hai đầu gối không bị mưa ướt; (chỗ ở như vậy) là đủ để an trú thoải mái cho vị tỳ khưu có tâm đã được hướng đến (Niết-bàn).

986.

986.

‘‘යො සුඛං දුක්ඛතො අද්ද, දුක්ඛමද්දක්ඛි සල්ලතො;

උභයන්තරෙන නාහොසි, කෙන ලොකස්මි කිං සියා.

Vị nào đã thấy lạc là khổ, đã thấy khổ như mũi tên; ở giữa cả hai (thọ) đã không hiện hữu (như là 'ta', 'của ta'), thì ở trong đời, do cái gì, điều gì có thể xảy ra (cho vị ấy)?

987.

987.

‘‘මා මෙ කදාචි පාපිච්ඡො, කුසීතො හීනවීරියො;

අප්පස්සුතො අනාදරො, කෙන ලොකස්මි කිං සියා.

Mong rằng người có ước muốn xấu xa, lười biếng, nghị lực thấp kém, ít nghe học, không tôn kính, đừng bao giờ ở gần ta. Ở trong đời, đối với người như vậy, do cái gì, điều gì có thể xảy ra (tốt đẹp)?

988.

988.

‘‘බහුස්සුතො ච මෙධාවී, සීලෙසු සුසමාහිතො;

චෙතොසමථමනුයුත්තො, අපි මුද්ධනි තිට්ඨතු.

Người đa văn và có trí tuệ, vững vàng trong các giới hạnh, chuyên tâm vào sự tĩnh lặng của tâm, người như vậy hãy ngự cả trên đầu của ta.

989.

989.

‘‘යො පපඤ්චමනුයුත්තො, පපඤ්චාභිරතො මගො;

විරාධයී සො නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තරං.

Người nào chuyên tâm vào hý luận, ưa thích hý luận, giống như con thú; người ấy đã đánh mất Niết-bàn, sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛.

990.

990.

‘‘යො ච පපඤ්චං හිත්වාන, නිප්පපඤ්චපථෙ රතො;

ආරාධයී සො නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තරං.

Còn người nào từ bỏ hý luận, ưa thích con đường không hý luận; người ấy đã thành tựu Niết-bàn, sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛.

991.

991.

‘‘ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ, නින්නෙ වා යදි වා ථලෙ;

යත්ථ අරහන්තො විහරන්ති, තං භූමිරාමණෙය්‍යකං.

Dù ở trong làng hay trong rừng, dù ở vùng trũng hay trên cao nguyên; nơi nào các vị A-la-hán an trú, nơi ấy là mảnh đất khả ái.

992.

992.

‘‘රමණීයානි අරඤ්ඤානි, යත්ථ න රමතී ජනො;

වීතරාගා රමිස්සන්ති, න තෙ කාමගවෙසිනො.

Những khu rừng thật khả ái, nơi mà người đời không ưa thích; những vị đã ly tham sẽ ưa thích (nơi ấy), vì các vị ấy không tìm cầu dục lạc.

993.

993.

‘‘නිධීනංව පවත්තාරං, යං පස්සෙ වජ්ජදස්සිනං;

නිග්ගය්හවාදිං මෙධාවිං, තාදිසං පණ්ඩිතං භජෙ;

තාදිසං භජමානස්ස, සෙය්‍යො හොති න පාපියො.

Nếu gặp được người chỉ ra lỗi lầm, người hay khiển trách, bậc trí tuệ, hãy thân cận bậc hiền trí như vậy, như người chỉ ra kho tàng. Đối với người thân cận bậc như vậy, chỉ có tốt hơn, không có xấu đi.

994.

994.

‘‘ඔවදෙය්‍යානුසාසෙය්‍ය, අසබ්භා ච නිවාරයෙ;

සතඤ්හි සො පියො හොති, අසතං හොති අප්පියො.

Nên khuyên dạy, nên giáo huấn, và nên ngăn chặn điều không tốt lành. Người như vậy thật được người thiện yêu mến, nhưng không được người ác yêu mến.

995.

995.

‘‘අඤ්ඤස්ස භගවා බුද්ධො, ධම්මං දෙසෙසි චක්ඛුමා;

ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, සොතමොධෙසිමත්ථිකො;

තං මෙ අමොඝං සවනං, විමුත්තොම්හි අනාසවො.

Đức Thế Tôn, bậc Giác Ngộ, bậc có Mắt, đã thuyết Pháp cho người khác. Khi Pháp đang được thuyết giảng, tôi đã chú tâm lắng nghe vì có mong cầu. Sự nghe pháp ấy của tôi không vô ích; tôi đã được giải thoát, không còn lậu hoặc.

996.

996.

‘‘නෙව පුබ්බෙනිවාසාය, නපි දිබ්බස්ස චක්ඛුනො;

චෙතොපරියාය ඉද්ධියා, චුතියා උපපත්තියා;

සොතධාතුවිසුද්ධියා, පණිධී මෙ න විජ්ජති.

Tôi không có nguyện vọng nào đối với Túc Mạng Minh, cũng không đối với Thiên Nhãn, đối với thần thông Tha Tâm, (biết) sự chết và tái sanh, hay đối với sự thanh tịnh của Thiên Nhĩ Giới.

997.

997.

‘‘රුක්ඛමූලංව [Pg.345] නිස්සාය, මුණ්ඩො සඞ්ඝාටිපාරුතො;

පඤ්ඤාය උත්තමො ථෙරො, උපතිස්සොව ඣායති.

Nương tựa dưới gốc cây, đầu cạo trọc, khoác y tăng-già-lê, vị trưởng lão Upatissa, bậc tối thượng về trí tuệ, đang thiền định.

998.

998.

‘‘අවිතක්කං සමාපන්නො, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො;

අරියෙන තුණ්හීභාවෙන, උපෙතො හොති තාවදෙ.

Đã nhập vào trạng thái vô tầm, vị thinh văn của bậc Chánh Đẳng Giác, ngay lúc ấy, đã thành tựu sự im lặng của bậc thánh.

999.

999.

‘‘යථාපි පබ්බතො සෙලො, අචලො සුප්පතිට්ඨිතො;

එවං මොහක්ඛයා භික්ඛු, පබ්බතොව න වෙධති.

Cũng như ngọn núi đá, không lay động, đứng vững vàng; cũng vậy, do si mê đã được đoạn tận, vị tỳ khưu như ngọn núi, không hề rung chuyển.

1000.

1000.

‘‘අනඞ්ගණස්ස පොසස්ස, නිච්චං සුචිගවෙසිනො;

වාලග්ගමත්තං පාපස්ස, අබ්භමත්තංව ඛායති.

Đối với người không còn phiền não, người luôn tìm cầu sự trong sạch, một điều ác nhỏ bằng đầu sợi lông, cũng hiện ra lớn như một đám mây.

1001.

1001.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

නික්ඛිපිස්සං ඉමං කායං, සම්පජානො පතිස්සතො.

Ta không hoan hỷ cái chết, ta không hoan hỷ sự sống. Ta sẽ đặt xuống thân này, với sự tỉnh giác và chánh niệm.

1002.

1002.

‘‘නාභිනන්දාමි මරණං, නාභිනන්දාමි ජීවිතං;

කාලඤ්ච පටිකඞ්ඛාමි, නිබ්බිසං භතකො යථා.

Ta không hoan hỷ cái chết, ta không hoan hỷ sự sống. Ta chỉ chờ đợi thời điểm, như người làm thuê chờ đợi tiền công.

1003.

1003.

‘‘උභයෙන මිදං මරණමෙව, නාමරණං පච්ඡා වා පුරෙ වා;

පටිපජ්ජථ මා විනස්සථ, ඛණො වො මා උපච්චගා.

Dù sớm hay muộn, cái chết là điều chắc chắn, không có chuyện bất tử. Hãy thực hành, đừng để bị hủy hoại, chớ để khoảnh khắc (quý báu) trôi qua các ngươi.

1004.

1004.

‘‘නගරං යථා පච්චන්තං, ගුත්තං සන්තරබාහිරං;

එවං ගොපෙථ අත්තානං, ඛණො වො මා උපච්චගා;

ඛණාතීතා හි සොචන්ති, නිරයම්හි සමප්පිතා.

Như thành phố ở biên thùy, được canh gác cả trong lẫn ngoài; cũng vậy, hãy bảo vệ tự thân, chớ để khoảnh khắc (quý báu) trôi qua các ngươi. Vì những ai để khoảnh khắc trôi qua, sẽ sầu muộn khi bị đọa vào địa ngục.

1005.

1005.

‘‘උපසන්තො උපරතො, මන්තභාණී අනුද්ධතො;

ධුනාති පාපකෙ ධම්මෙ, දුමපත්තංව මාලුතො.

Người có các căn an tịnh, đã đình chỉ (việc ác), nói năng có suy xét, không trạo cử; vị ấy rũ bỏ các pháp ác, như gió thổi bay lá cây.

1006.

1006.

‘‘උපසන්තො උපරතො, මන්තභාණී අනුද්ධතො;

අප්පාසි පාපකෙ ධම්මෙ, දුමපත්තංව මාලුතො.

Người có các căn an tịnh, đã đình chỉ (việc ác), nói năng có suy xét, không trạo cử; vị ấy đã rũ bỏ các pháp ác, như gió thổi bay lá cây.

1007.

1007.

‘‘උපසන්තො අනායාසො, විප්පසන්නො අනාවිලො;

කල්‍යාණසීලො මෙධාවී, දුක්ඛස්සන්තකරො සියා.

Người có các căn an tịnh, không còn phiền muộn, tâm trong sáng, không vẩn đục, có giới hạnh tốt đẹp, bậc trí tuệ, vị ấy có thể chấm dứt khổ đau.

1008.

1008.

‘‘න විස්සසෙ එකතියෙසු එවං, අගාරිසු පබ්බජිතෙසු චාපි;

සාධූපි හුත්වා න අසාධු හොන්ති, අසාධු හුත්වා පුන සාධු හොන්ති.

Không nên tin tưởng một số người, dù là tại gia hay xuất gia. Vì có những người, dù đã là người tốt, lại trở thành người không tốt; và có những người, dù đã là người không tốt, lại trở thành người tốt.

1009.

1009.

‘‘කාමච්ඡන්දො [Pg.346] ච බ්‍යාපාදො, ථිනමිද්ධඤ්ච භික්ඛුනො;

උද්ධච්චං විචිකිච්ඡා ච, පඤ්චෙතෙ චිත්තකෙලිසා.

Dục tham, sân hận, hôn trầm-thụy miên, trạo cử, và nghi hoặc của vị tỳ khưu; năm pháp này là những cấu uế của tâm.

1010.

1010.

‘‘යස්ස සක්කරියමානස්ස, අසක්කාරෙන චූභයං;

සමාධි න විකම්පති, අප්පමාදවිහාරිනො.

Đối với người sống không phóng dật, khi được tôn kính hay không được tôn kính, do cả hai trường hợp này, định của vị ấy không hề lay động.

1011.

1011.

‘‘තං ඣායිනං සාතතිකං, සුඛුමදිට්ඨිවිපස්සකං;

උපාදානක්ඛයාරාමං, ආහු සප්පුරිසො ඉති.

Người thường xuyên thiền định, có tuệ quán vi tế, ưa thích sự đoạn tận của chấp thủ; người như vậy được gọi là bậc chân nhân.

1012.

1012.

‘‘මහාසමුද්දො පථවී, පබ්බතො අනිලොපි ච;

උපමාය න යුජ්ජන්ති, සත්ථු වරවිමුත්තියා.

Đại dương, đất liền, núi non, và cả gió nữa; không thể dùng làm ví dụ so sánh với sự giải thoát cao quý của bậc Đạo Sư.

1013.

1013.

‘‘චක්කානුවත්තකො ථෙරො, මහාඤාණී සමාහිතො;

පථවාපග්ගිසමානො, න රජ්ජති න දුස්සති.

Vị trưởng lão, người kế thừa Pháp luân, có trí tuệ vĩ đại, tâm định tĩnh; giống như đất, nước, và lửa, ngài không tham ái, không sân hận.

1014.

1014.

‘‘පඤ්ඤාපාරමිතං පත්තො, මහාබුද්ධි මහාමති;

අජළො ජළසමානො, සදා චරති නිබ්බුතො.

Đã đạt đến sự toàn hảo của trí tuệ, có đại giác, đại trí; dù không ngu đần, ngài vẫn giống như người ngu đần; ngài luôn đi lại trong trạng thái tịch tịnh.

1015.

1015.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා…පෙ… භවනෙත්ති සමූහතා.

“Ta đã hầu hạ bậc Đạo Sư... v.v... Dây dẫn đến hữu đã được nhổ sạch.”

1016.

1016.

‘‘සම්පාදෙථප්පමාදෙන, එසා මෙ අනුසාසනී;

හන්දාහං පරිනිබ්බිස්සං, විප්පමුත්තොම්හි සබ්බධී’’ති.

“Hãy nỗ lực với sự không dể duôi, đây là lời giáo huấn của ta. Này, ta sẽ nhập Vô Dư Niết Bàn, ta đã được giải thoát khỏi tất cả.”

… සාරිපුත්තො ථෙරො….

… Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất) ….

3. ආනන්දත්ථෙරගාථා

3. Kệ của Trưởng lão Ānanda (A-nan-đà)

1017.

1017.

‘‘පිසුණෙන ච කොධනෙන ච, මච්ඡරිනා ච විභූතනන්දිනා;

සඛිතං න කරෙය්‍ය පණ්ඩිතො, පාපො කාපුරිසෙන සඞ්ගමො.

“Người trí không nên kết bạn, với kẻ nói lời chia rẽ, kẻ hay phẫn nộ, với người keo kiệt, và kẻ vui với sự hủy hoại. Giao du với kẻ xấu là điều xấu xa.”

1018.

1018.

‘‘සද්ධෙන ච පෙසලෙන ච, පඤ්ඤවතා බහුස්සුතෙන ච;

සඛිතං කරෙය්‍ය පණ්ඩිතො, භද්දො සප්පුරිසෙන සඞ්ගමො.

“Người trí nên kết bạn, với người có tín tâm, người khả ái, với người có trí tuệ và bậc đa văn. Giao du với bậc chân nhân là điều tốt lành.”

1019.

1019.

‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං…පෙ… යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.

“Hãy nhìn xem hình tượng được trang điểm... v.v... thứ không có sự tồn tại vững bền.”

1020.

1020.

‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං…පෙ… වත්ථෙහි සොභති.

“Hãy nhìn xem hình tượng được trang điểm... v.v... chỉ đẹp đẽ khi có y phục.”

1021.

1021.

‘‘අලත්තකකතා [Pg.347] …පෙ… නො ච පාරගවෙසිනො.

“Đôi chân được tô bằng thuốc nhuộm... v.v... nhưng không (làm mê hoặc) người tìm cầu bờ kia.”

1022.

1022.

‘‘අට්ඨපදකතා…පෙ… නො ච පාරගවෙසිනො.

“Mái tóc được chải thành tám bím... v.v... nhưng không (làm mê hoặc) người tìm cầu bờ kia.”

1023.

1023.

‘‘අඤ්ජනීව නවා…පෙ… නො ච පාරගවෙසිනො.

“Như hộp đựng thuốc kẻ mắt mới... v.v... nhưng không (làm mê hoặc) người tìm cầu bờ kia.”

1024.

1024.

‘‘බහුස්සුතො චිත්තකථී, බුද්ධස්ස පරිචාරකො;

පන්නභාරො විසඤ්ඤුත්තො, සෙය්‍යං කප්පෙති ගොතමො.

“Bậc đa văn, thuyết giả thiện xảo, là thị giả của Đức Phật, đã đặt gánh nặng xuống, đã được giải thoát, vị Gotama (A-nan-đà) nằm nghỉ.”

1025.

1025.

‘‘ඛීණාසවො විසඤ්ඤුත්තො, සඞ්ගාතීතො සුනිබ්බුතො;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජාතිමරණපාරගූ.

“Bậc đã tận diệt các lậu hoặc, đã được giải thoát, đã vượt qua các chấp trước, đã được tịch tịnh, bậc đã đến bờ kia của sanh và tử, đang mang thân cuối cùng.”

1026.

1026.

‘‘යස්මිං පතිට්ඨිතා ධම්මා, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො;

නිබ්බානගමනෙ මග්ගෙ, සොයං තිට්ඨති ගොතමො.

“Vị mà các pháp của Đức Phật, bậc Thân Thuộc của mặt trời, được an lập; vị Gotama (A-nan-đà) ấy đang đứng trên con đường dẫn đến Niết Bàn.”

1027.

1027.

‘‘ද්වාසීති බුද්ධතො ගණ්හිං, ද්වෙ සහස්සානි භික්ඛුතො;

චතුරාසීතිසහස්සානි, යෙ මෙ ධම්මා පවත්තිනො.

“Ta đã học tám mươi hai ngàn (pháp môn) từ Đức Phật, và hai ngàn từ các vị Tỳ khưu. Tám mươi bốn ngàn pháp môn ấy, ta đều thông suốt.”

1028.

1028.

‘‘අප්පස්සුතායං පුරිසො, බලිබද්දොව ජීරති;

මංසානි තස්ස වඩ්ඪන්ති, පඤ්ඤා තස්ස න වඩ්ඪති.

“Người ít học này, già đi như con bò đực. Thịt của nó tăng trưởng, nhưng trí tuệ của nó thì không.”

1029.

1029.

‘‘බහුස්සුතො අප්පස්සුතං, යො සුතෙනාතිමඤ්ඤති;

අන්ධො පදීපධාරොව, තථෙව පටිභාති මං.

“Người đa văn nào, vì sự học của mình mà khinh miệt người ít học, đối với ta, người ấy dường như kẻ mù cầm đèn.”

1030.

1030.

‘‘බහුස්සුතං උපාසෙය්‍ය, සුතඤ්ච න විනාසයෙ;

තං මූලං බ්‍රහ්මචරියස්ස, තස්මා ධම්මධරො සියා.

“Nên thân cận bậc đa văn, và không để sở học bị mất đi. Đó là gốc rễ của phạm hạnh, vì vậy, hãy là người hộ trì Chánh pháp.”

1031.

1031.

‘‘පුබ්බාපරඤ්ඤූ අත්ථඤ්ඤූ, නිරුත්තිපදකොවිදො;

සුග්ගහීතඤ්ච ගණ්හාති, අත්ථඤ්චොපපරික්ඛති.

“Biết trước và sau, biết ý nghĩa, thông thạo ngữ nguyên và văn cú; nắm bắt điều đã được khéo nắm bắt, và thẩm sát ý nghĩa.”

1032.

1032.

‘‘ඛන්ත්‍යා ඡන්දිකතො හොති, උස්සහිත්වා තුලෙති තං;

සමයෙ සො පදහති, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතො.

“Với sự kham nhẫn, người ấy trở nên có ý muốn. Sau khi nỗ lực, người ấy cân nhắc điều đó. Vào đúng thời điểm, người ấy tinh tấn, nội tâm khéo định tĩnh.”

1033.

1033.

‘‘බහුස්සුතං ධම්මධරං, සප්පඤ්ඤං බුද්ධසාවකං;

ධම්මවිඤ්ඤාණමාකඞ්ඛං, තං භජෙථ තථාවිධං.

“Bậc đa văn, hộ trì Chánh pháp, bậc có trí tuệ, là đệ tử của Đức Phật; người mong muốn liễu tri Chánh pháp, nên thân cận với vị như vậy.”

1034.

1034.

‘‘බහුස්සුතො ධම්මධරො, කොසාරක්ඛො මහෙසිනො;

චක්ඛු සබ්බස්ස ලොකස්ස, පූජනීයො බහුස්සුතො.

“Bậc đa văn, hộ trì Chánh pháp, là người giữ kho tàng của bậc Đại Sĩ. Là con mắt cho toàn thể thế gian, bậc đa văn đáng được cúng dường.”

1035.

1035.

‘‘ධම්මාරාමො ධම්මරතො, ධම්මං අනුවිචින්තයං;

ධම්මං අනුස්සරං භික්ඛු, සද්ධම්මා න පරිහායති.

“Vị Tỳ khưu có Pháp làm khu vườn, hoan hỷ trong Pháp, suy nghiệm về Pháp, và tùy niệm Pháp, sẽ không thối thất khỏi Chánh pháp.”

1036.

1036.

‘‘කායමච්ඡෙරගරුනො [Pg.348], හිය්‍යමානෙ අනුට්ඨහෙ;

සරීරසුඛගිද්ධස්ස, කුතො සමණඵාසුතා.

“Người nặng nề, keo kiệt với thân, không nỗ lực khi đang suy giảm; với kẻ tham đắm lạc thú của thân, làm sao có được sự an lạc của sa môn?”

1037.

1037.

‘‘න පක්ඛන්ති දිසා සබ්බා, ධම්මා න පටිභන්ති මං;

ගතෙ කල්‍යාණමිත්තම්හි, අන්ධකාරංව ඛායති.

“Mọi phương hướng đều không sáng tỏ, các pháp không hiện khởi trong tâm ta. Khi thiện hữu đã ra đi, dường như bóng tối bao trùm.”

1038.

1038.

‘‘අබ්භතීතසහායස්ස, අතීතගතසත්ථුනො;

නත්ථි එතාදිසං මිත්තං, යථා කායගතා සති.

“Với người bạn đã qua đời, với bậc Đạo Sư đã ra đi, không có người bạn nào như vậy, giống như niệm thân.”

1039.

1039.

‘‘යෙ පුරාණා අතීතා තෙ, නවෙහි න සමෙති මෙ;

ස්වජ්ජ එකොව ඣායාමි, වස්සුපෙතොව පක්ඛිමා.

“Những người bạn cũ đã qua đời, ta không hòa hợp được với những người mới. Hôm nay, ta thiền định một mình, như con chim vào mùa mưa.”

1040.

1040.

‘‘දස්සනාය අභික්කන්තෙ, නානාවෙරජ්ජකෙ බහූ;

මා වාරයිත්ථ සොතාරො, පස්සන්තු සමයො මමං.

“Nhiều người từ các xứ khác nhau đến để yết kiến, chớ có ngăn cản họ, những người muốn lắng nghe. Hãy để họ thấy ta, đây là thời của ta.”

1041.

1041.

‘‘දස්සනාය අභික්කන්තෙ, නානාවෙරජ්ජකෙ පුථු;

කරොති සත්ථා ඔකාසං, න නිවාරෙති චක්ඛුමා.

“Nhiều người từ các xứ khác nhau đến để yết kiến, bậc Đạo Sư đã cho phép. Bậc có Mắt tuệ không ngăn cản.”

1042.

1042.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි, සෙඛභූතස්ස මෙ සතො;

න කාමසඤ්ඤා උප්පජ්ජි, පස්ස ධම්මසුධම්මතං.

“Trong hai mươi lăm năm, khi ta còn là bậc hữu học, không một tưởng nào về dục ái khởi lên. Hãy xem sự tuyệt diệu của Chánh pháp!”

1043.

1043.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි, සෙඛභූතස්ස මෙ සතො;

න දොසසඤ්ඤා උප්පජ්ජි, පස්ස ධම්මසුධම්මතං.

“Suốt hai mươi lăm năm, khi ta còn là bậc hữu học; Tưởng sân đã không khởi lên, hãy xem diệu pháp tính của các pháp.”

1044.

1044.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි, භගවන්තං උපට්ඨහිං;

මෙත්තෙන කායකම්මෙන, ඡායාව අනපායිනී.

“Suốt hai mươi lăm năm, con đã hầu hạ Đức Thế Tôn; Bằng thân nghiệp từ ái, như bóng không rời hình.”

1045.

1045.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි, භගවන්තං උපට්ඨහිං;

මෙත්තෙන වචීකම්මෙන, ඡායාව අනපායිනී.

“Suốt hai mươi lăm năm, con đã hầu hạ Đức Thế Tôn; Bằng khẩu nghiệp từ ái, như bóng không rời hình.”

1046.

1046.

‘‘පණ්ණවීසතිවස්සානි, භගවන්තං උපට්ඨහිං;

මෙත්තෙන මනොකම්මෙන, ඡායාව අනපායිනී.

“Suốt hai mươi lăm năm, con đã hầu hạ Đức Thế Tôn; Bằng ý nghiệp từ ái, như bóng không rời hình.”

1047.

1047.

‘‘බුද්ධස්ස චඞ්කමන්තස්ස, පිට්ඨිතො අනුචඞ්කමිං;

ධම්මෙ දෙසියමානම්හි, ඤාණං මෙ උදපජ්ජථ.

“Khi Đức Phật đang kinh hành, con đã kinh hành theo sau; Khi Pháp được thuyết giảng, trí tuệ đã khởi lên nơi con.”

1048.

1048.

‘‘අහං සකරණීයොම්හි, සෙඛො අප්පත්තමානසො;

සත්ථු ච පරිනිබ්බානං, යො අම්හං අනුකම්පකො.

“Ta vẫn còn việc phải làm, là bậc hữu học, tâm chưa đạt đến; Và sự viên tịch của Bậc Đạo Sư, người đã thương tưởng chúng ta, đã gần kề.”

1049.

1049.

‘‘තදාසි [Pg.349] යං භිංසනකං, තදාසි ලොමහංසනං;

සබ්බාකාරවරූපෙතෙ, සම්බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ.

“Khi ấy đã có sự kinh hoàng, khi ấy đã có sự dựng tóc gáy; Khi bậc Chánh Đẳng Giác, vị toàn hảo trong mọi phương diện, đã viên tịch.”

1050.

1050.

‘‘බහුස්සුතො ධම්මධරො, කොසාරක්ඛො මහෙසිනො;

චක්ඛු සබ්බස්ස ලොකස්ස, ආනන්දො පරිනිබ්බුතො.

“Là bậc đa văn, trì pháp, người giữ kho tàng của bậc Đại Sĩ; Là con mắt của toàn thể thế gian, Ānanda đã tịch tịnh (phiền não).”

1051.

1051.

‘‘බහුස්සුතො ධම්මධරො, කොසාරක්ඛො මහෙසිනො;

චක්ඛු සබ්බස්ස ලොකස්ස, අන්ධකාරෙ තමොනුදො.

“Là bậc đa văn, trì pháp, người giữ kho tàng của bậc Đại Sĩ; Là con mắt của toàn thể thế gian, người xua tan bóng tối trong đêm đen.”

1052.

1052.

‘‘ගතිමන්තො සතිමන්තො, ධිතිමන්තො ච යො ඉසි;

සද්ධම්මධාරකො ථෙරො, ආනන්දො රතනාකරො.

“Vị ẩn sĩ ấy là người có trí tuệ, có chánh niệm, và có sự kiên trì; Vị trưởng lão trì giữ diệu pháp, Ānanda là kho tàng châu báu.”

1053.

1053.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’ති.

“Bậc Đạo Sư đã được ta hầu hạ, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành; Gánh nặng đã được đặt xuống, nay không còn tái sanh nữa.”

… ආනන්දො ථෙරො….

… Trưởng lão Ānanda….

තිංසනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Ba Mươi Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

ඵුස්සොපතිස්සො ආනන්දො, තයොතිමෙ පකිත්තිතා;

ගාථායො තත්ථ සඞ්ඛාතා, සතං පඤ්ච ච උත්තරීති;

Phussa, Upatissa, và Ānanda, ba vị này đã được kể đến; Số kệ ở đây được tính là một trăm và thêm năm.

18. චත්තාලීසනිපාතො

18. Phẩm Bốn Mươi Kệ

1. මහාකස්සපත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Mahākassapa

1054.

1054.

‘‘න [Pg.350] ගණෙන පුරක්ඛතො චරෙ, විමනො හොති සමාධි දුල්ලභො;

නානාජනසඞ්ගහො දුඛො, ඉති දිස්වාන ගණං න රොචයෙ.

“Không nên đi với đoàn thể vây quanh, tâm bị phân tán, định khó đạt được; Việc giao tiếp với nhiều người là khổ, thấy vậy nên không ưa thích đoàn thể.”

1055.

1055.

‘‘න කුලානි උපබ්බජෙ මුනි, විමනො හොති සමාධි දුල්ලභො;

සො උස්සුක්කො රසානුගිද්ධො, අත්ථං රිඤ්චති යො සුඛාවහො.

“Bậc ẩn sĩ không nên thân cận các gia đình, tâm bị phân tán, định khó đạt được; Người hăng hái, tham đắm vị ngon, từ bỏ lợi ích mang lại hạnh phúc.”

1056.

1056.

‘‘පඞ්කොති හි නං අවෙදයුං, යායං වන්දනපූජනා කුලෙසු;

සුඛුමං සල්ල දුරුබ්බහං, සක්කාරො කාපුරිසෙන දුජ්ජහො.

“Sự đảnh lễ và cúng dường trong các gia đình, các bậc hiền trí gọi đó là ‘vũng bùn’; Là mũi tên vi tế khó nhổ, sự cung kính đối với kẻ hạ liệt thật khó từ bỏ.”

1057.

1057.

‘‘සෙනාසනම්හා ඔරුය්හ, නගරං පිණ්ඩාය පාවිසිං;

භුඤ්ජන්තං පුරිසං කුට්ඨිං, සක්කච්චං තං උපට්ඨහිං.

“Xuống từ nơi ở, ta đã vào thành để khất thực; Ta đã cung kính đứng gần một người cùi đang ăn.”

1058.

1058.

‘‘සො මෙ පක්කෙන හත්ථෙන, ආලොපං උපනාමයි;

ආලොපං පක්ඛිපන්තස්ස, අඞ්ගුලි චෙත්ථ ඡිජ්ජථ.

“Người ấy với bàn tay lở loét, đã dâng một vắt cơm cho ta; Khi đang đặt vắt cơm vào, một ngón tay đã rớt vào đây.”

1059.

1059.

‘‘කුට්ටමූලඤ්ච නිස්සාය, ආලොපං තං අභුඤ්ජිසං;

භුඤ්ජමානෙ වා භුත්තෙ වා, ජෙගුච්ඡං මෙ න විජ්ජති.

“Dựa vào chân tường, ta đã ăn vắt cơm ấy; Dù đang ăn hay đã ăn xong, nơi ta không có sự ghê tởm.”

1060.

1060.

‘‘උත්තිට්ඨපිණ්ඩො ආහාරො, පූතිමුත්තඤ්ච ඔසධං;

සෙනාසනං රුක්ඛමූලං, පංසුකූලඤ්ච චීවරං;

යස්සෙතෙ අභිසම්භුත්වා, ස වෙ චාතුද්දිසො නරො.

“Thức ăn là vật thực khất thực, thuốc là nước tiểu hôi thối; Nơi ở là gốc cây, y là y phấn tảo; Người nào có được những thứ này, người ấy thực là người của bốn phương.”

1061.

1061.

‘‘යත්ථ එකෙ විහඤ්ඤන්ති, ආරුහන්තා සිලුච්චයං;

තස්ස බුද්ධස්ස දායාදො, සම්පජානො පතිස්සතො;

ඉද්ධිබලෙනුපත්ථද්ධො, කස්සපො අභිරූහති.

“Nơi mà một số người bị mệt mỏi, khi leo lên núi đá; Người thừa tự của Đức Phật ấy, tỉnh giác và chánh niệm; Được hỗ trợ bởi thần lực, Kassapa leo lên.”

1062.

1062.

‘‘පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො[Pg.351], සෙලමාරුය්හ කස්සපො;

ඣායති අනුපාදානො, පහීනභයභෙරවො.

“Trở về từ khất thực, Kassapa leo lên núi; Thiền định không chấp thủ, đã từ bỏ sợ hãi và kinh hoàng.”

1063.

1063.

‘‘පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො, සෙලමාරුය්හ කස්සපො;

ඣායති අනුපාදානො, ඩය්හමානෙසු නිබ්බුතො.

“Trở về từ khất thực, Kassapa leo lên núi; Thiền định không chấp thủ, tịch tịnh giữa những gì đang bị thiêu đốt.”

1064.

1064.

‘‘පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො, සෙලමාරුය්හ කස්සපො;

ඣායති අනුපාදානො, කතකිච්චො අනාසවො.

“Trở về từ khất thực, Kassapa leo lên núi; Thiền định không chấp thủ, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc.”

1065.

1065.

‘‘කරෙරිමාලාවිතතා, භූමිභාගා මනොරමා;

කුඤ්ජරාභිරුදා රම්මා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

“Được bao phủ bởi những vòng hoa kareri, những vùng đất làm vui thích tâm; Thú vị với tiếng rống của voi, những ngọn núi ấy làm ta vui thích.”

1066.

1066.

‘‘නීලබ්භවණ්ණා රුචිරා, වාරිසීතා සුචින්ධරා;

ඉන්දගොපකසඤ්ඡන්නා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

“Có màu sắc như mây xanh, sáng đẹp, có nước mát, có đất trong sạch; Phủ đầy những con bọ rùa, những ngọn núi ấy làm ta vui thích.”

1067.

1067.

‘‘නීලබ්භකූටසදිසා, කූටාගාරවරූපමා;

වාරණාභිරුදා රම්මා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi ấy làm ta hoan hỷ, có đỉnh núi tựa như đỉnh mây xanh, có hình dáng như lầu gác tuyệt vời, và khả ái với tiếng rống của loài voi.

1068.

1068.

‘‘අභිවුට්ඨා රම්මතලා, නගා ඉසිභි සෙවිතා;

අබ්භුන්නදිතා සිඛීහි, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi ấy làm ta hoan hỷ, được mưa gội rửa, có bề mặt khả ái, được các vị ẩn sĩ thường lui tới, và vang dội tiếng kêu của loài công.

1069.

1069.

‘‘අලං ඣායිතුකාමස්ස, පහිතත්තස්ස මෙ සතො;

අලං මෙ අත්ථකාමස්ස, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

Nơi ấy thích hợp cho ta, người có chánh niệm, tâm hướng đến mục tiêu, và mong muốn thiền định. Nơi ấy thích hợp cho ta, vị tỳ khưu tâm hướng đến mục tiêu, và mong cầu lợi ích.

1070.

1070.

‘‘අලං මෙ ඵාසුකාමස්ස, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො;

අලං මෙ යොගකාමස්ස, පහිතත්තස්ස තාදිනො.

Nơi ấy thích hợp cho ta, vị tỳ khưu tâm hướng đến mục tiêu, và mong muốn sự an ổn. Nơi ấy thích hợp cho ta, người vững chãi, tâm hướng đến mục tiêu, và mong muốn tinh tấn.

1071.

1071.

‘‘උමාපුප්ඵෙන සමානා, ගගනාවබ්භඡාදිතා;

නානාදිජගණාකිණ්ණා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi ấy làm ta hoan hỷ, có màu sắc như hoa lanh, được mây che phủ như bầu trời, và đầy ắp những đàn chim đủ loại.

1072.

1072.

‘‘අනාකිණ්ණා ගහට්ඨෙහි, මිගසඞ්ඝනිසෙවිතා;

නානාදිජගණාකිණ්ණා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi ấy làm ta hoan hỷ, không đông đúc người tại gia, là nơi các đàn thú tìm đến, và đầy ắp những đàn chim đủ loại.

1073.

1073.

‘‘අච්ඡොදිකා පුථුසිලා, ගොනඞ්ගුලමිගායුතා;

අම්බුසෙවාලසඤ්ඡන්නා, තෙ සෙලා රමයන්ති මං.

Những ngọn núi ấy làm ta hoan hỷ, có nước trong vắt, có phiến đá rộng, có các loài bò rừng, voọc, và nai, và được bao phủ bởi rêu và tảo nước.

1074.

1074.

‘‘න පඤ්චඞ්ගිකෙන තුරියෙන, රති මෙ හොති තාදිසී;

යථා එකග්ගචිත්තස්ස, සම්මා ධම්මං විපස්සතො.

Sự hoan hỷ của ta không đến từ dàn nhạc ngũ âm, mà đến từ việc có tâm nhất điểm, quán chiếu chánh pháp một cách đúng đắn.

1075.

1075.

‘‘කම්මං [Pg.352] බහුකං න කාරයෙ, පරිවජ්ජෙය්‍ය ජනං න උය්‍යමෙ;

උස්සුක්කො සො රසානුගිද්ධො, අත්ථං රිඤ්චති යො සුඛාවහො.

Không nên làm nhiều công việc, nên tránh xa đám đông, không nên nỗ lực (theo cách thế gian). Người nào sốt sắng, tham đắm vị ngon, dù mang lại an lạc (cho mình), cũng từ bỏ mục đích.

1076.

1076.

‘‘කම්මං බහුකං න කාරයෙ, පරිවජ්ජෙය්‍ය අනත්තනෙය්‍යමෙතං;

කිච්ඡති කායො කිලමති, දුක්ඛිතො සො සමථං න වින්දති.

Không nên làm nhiều công việc, nên tránh xa điều không mang lại lợi ích này. Thân thể sẽ mệt mỏi, kiệt sức; người đau khổ ấy không tìm thấy sự tĩnh lặng.

1077.

1077.

‘‘ඔට්ඨප්පහතමත්තෙන, අත්තානම්පි න පස්සති;

පත්ථද්ධගීවො චරති, අහං සෙය්‍යොති මඤ්ඤති.

Chỉ bằng việc mấp máy môi, người ấy cũng không thấy được chính mình. Với cái cổ cứng ngắc, người ấy đi lại và tự cho rằng: 'Ta là bậc hơn cả'.

1078.

1078.

‘‘අසෙය්‍යො සෙය්‍යසමානං, බාලො මඤ්ඤති අත්තානං;

න තං විඤ්ඤූ පසංසන්ති, පත්ථද්ධමානසං නරං.

Kẻ ngu si, dù không phải bậc hơn, lại tự cho mình ngang bằng với bậc hơn. Bậc trí không tán thán người có tâm kiêu mạn cứng nhắc ấy.

1079.

1079.

‘‘යො ච සෙය්‍යොහමස්මීති, නාහං සෙය්‍යොති වා පන;

හීනො තංසදිසො වාති, විධාසු න විකම්පති.

Còn người nào không dao động bởi các loại so sánh, dù là 'Ta là bậc hơn', hay 'Ta không phải bậc hơn', hay 'Ta là kẻ thấp kém', hay 'Ta ngang bằng'.

1080.

1080.

‘‘පඤ්ඤවන්තං තථා තාදිං, සීලෙසු සුසමාහිතං;

චෙතොසමථමනුත්තං, තඤ්චෙ විඤ්ඤූ පසංසරෙ.

Bậc trí sẽ tán thán người có trí tuệ, vững chãi như vậy, khéo an trú trong giới hạnh, và chuyên tâm vào sự tĩnh lặng của tâm.

1081.

1081.

‘‘යස්ස සබ්‍රහ්මචාරීසු, ගාරවො නූපලබ්භති;

ආරකා හොති සද්ධම්මා, නභතො පුථවී යථා.

Người nào không có lòng tôn kính đối với các bạn đồng phạm hạnh, người ấy xa rời chánh pháp, như đất xa trời vậy.

1082.

1082.

‘‘යෙසඤ්ච හිරි ඔත්තප්පං, සදා සම්මා උපට්ඨිතං;

විරූළ්හබ්‍රහ්මචරියා තෙ, තෙසං ඛීණා පුනබ්භවා.

Những ai luôn có lòng tàm và quý được thiết lập đúng đắn, phạm hạnh của họ đã tăng trưởng, và sự tái sanh của họ đã được đoạn tận.

1083.

1083.

‘‘උද්ධතො චපලො භික්ඛු, පංසුකූලෙන පාරුතො;

කපීව සීහචම්මෙන, න සො තෙනුපසොභති.

Vị tỳ khưu trạo cử, dao động, khoác y phấn tảo, cũng giống như con khỉ khoác da sư tử, không xứng hợp với y phục ấy.

1084.

1084.

‘‘අනුද්ධතො අචපලො, නිපකො සංවුතින්ද්‍රියො;

සොභති පංසුකූලෙන, සීහොව ගිරිගබ්භරෙ.

Người không trạo cử, không dao động, thận trọng, hộ trì các căn, sẽ tỏa sáng trong y phấn tảo, như sư tử trong hang núi.

1085.

1085.

‘‘එතෙ සම්බහුලා දෙවා, ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො;

දසදෙවසහස්සානි, සබ්බෙ තෙ බ්‍රහ්මකායිකා.

Có rất nhiều vị trời, đầy quyền năng và danh tiếng, mười ngàn vị trời, tất cả đều thuộc chúng Phạm thiên.

1086.

1086.

‘‘ධම්මසෙනාපතිං වීරං, මහාඣායිං සමාහිතං;

සාරිපුත්තං නමස්සන්තා, තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා.

Họ đứng chắp tay, đảnh lễ ngài Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, bậc anh hùng, bậc đại thiền giả, người có tâm định tĩnh.

1087.

1087.

‘‘‘නමො [Pg.353] තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

යස්ස තෙ නාභිජානාම, යම්පි නිස්සාය ඣායති.

‘Kính lễ ngài, bậc nhân trung hảo mã! Kính lễ ngài, bậc nhân trung tối thượng! Chúng con không biết được ngài y cứ vào điều gì mà thiền định.’

1088.

1088.

‘‘‘අච්ඡෙරං වත බුද්ධානං, ගම්භීරො ගොචරො සකො;

යෙ මයං නාභිජානාම, වාලවෙධිසමාගතා’.

‘Thật kỳ diệu thay, cảnh giới của các vị Phật thật sâu xa, là của riêng các ngài! Dù chúng con (có trí tuệ) như những người bắn xuyên sợi lông, chúng con cũng không thể biết được.’

1089.

1089.

‘‘තං තථා දෙවකායෙහි, පූජිතං පූජනාරහං;

සාරිපුත්තං තදා දිස්වා, කප්පිනස්ස සිතං අහු.

Khi ấy, thấy ngài Sāriputta, bậc đáng được cúng dường, đang được các chúng trời cúng dường như vậy, ngài Kappina mỉm cười.

1090.

1090.

‘‘යාවතා බුද්ධඛෙත්තම්හි, ඨපයිත්වා මහාමුනිං;

ධුතගුණෙ විසිට්ඨොහං, සදිසො මෙ න විජ්ජති.

Trong khắp cõi Phật, ngoại trừ bậc Đại Mâu Ni, về các phẩm hạnh đầu đà, ta là bậc tối thắng, không ai sánh bằng ta.

1091.

1091.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, නත්ථි දානි පුනබ්භවො.

Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành lời dạy của Đức Phật. Gánh nặng đã được đặt xuống, nay không còn tái sanh nữa.

1092.

1092.

‘‘න චීවරෙ න සයනෙ, භොජනෙ නුපලිම්පති;

ගොතමො අනප්පමෙය්‍යො, මුළාලපුප්ඵං විමලංව;

අම්බුනා නෙක්ඛම්මනින්නො, තිභවාභිනිස්සටො.

Ngài không bị dính mắc bởi y phục, chỗ ở, hay vật thực. Đức Gotama, bậc không thể đo lường, giống như hoa sen không tì vết không dính nước, ngài hướng về sự xuất ly, đã thoát khỏi ba cõi.

1093.

1093.

‘‘සතිපට්ඨානගීවො සො, සද්ධාහත්ථො මහාමුනි;

පඤ්ඤාසීසො මහාඤාණී, සදා චරති නිබ්බුතො’’ති.

Bậc Đại Mâu Ni ấy có Tứ Niệm Xứ là cổ, có đức tin là tay, có trí tuệ là đầu, có đại trí, và luôn an trú trong tịch tịnh.

… මහාකස්සපො ථෙරො….

… Trưởng lão Mahākassapa (Đại Ca Diếp) …

චත්තාලීසනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Bốn Mươi Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm tắt ở đây là:

චත්තාලීසනිපාතම්හි, මහාකස්සපසව්හයො;

එකොව ථෙරො ගාථායො, චත්තාසීල දුවෙපි චාති.

Trong Phẩm Bốn Mươi, có một vị trưởng lão tên là Mahākassapa, và các bài kệ của vị ấy.

19. පඤ්ඤාසනිපාතො

19. Phẩm Năm Mươi

1. තාලපුටත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Tālapuṭa

1094.

1094.

‘‘කදා [Pg.354] නුහං පබ්බතකන්දරාසු, එකාකියො අද්දුතියො විහස්සං;

අනිච්චතො සබ්බභවං විපස්සං, තං මෙ ඉදං තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta sẽ được sống một mình, không bạn đồng hành, trong các hang núi; quán chiếu tất cả cõi hữu là vô thường? Ước nguyện ấy của ta, khi nào sẽ thành tựu?

1095.

1095.

‘‘කදා නුහං භින්නපටන්ධරො මුනි, කාසාවවත්ථො අමමො නිරාසො;

රාගඤ්ච දොසඤ්ච තථෙව මොහං, හන්ත්වා සුඛී පවනගතො විහස්සං.

Khi nào ta, bậc ẩn sĩ, mang y phấn tảo, mặc y cà sa, không luyến ái, không mong cầu; sau khi diệt trừ tham, sân, và cả si, sẽ được an lạc sống trong rừng sâu?

1096.

1096.

‘‘කදා අනිච්චං වධරොගනීළං, කායං ඉමං මච්චුජරායුපද්දුතං;

විපස්සමානො වීතභයො විහස්සං, එකො වනෙ තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta sẽ được sống một mình trong rừng, không còn sợ hãi, quán chiếu thân này là vô thường, là tổ của giết chóc và bệnh tật, bị áp bức bởi chết và già? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1097.

1097.

‘‘කදා නුහං භයජනනිං දුඛාවහං, තණ්හාලතං බහුවිධානුවත්තනිං;

පඤ්ඤාමයං තිඛිණමසිං ගහෙත්වා, ඡෙත්වා වසෙ තම්පි කදා භවිස්සති.

Khi nào ta sẽ cầm lấy thanh gươm trí tuệ sắc bén, chặt đứt dây leo ái dục, là nguồn sinh sợ hãi, mang đến khổ đau, chảy theo muôn vàn nẻo? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1098.

1098.

‘‘කදා නු පඤ්ඤාමයමුග්ගතෙජං, සත්ථං ඉසීනං සහසාදියිත්වා;

මාරං සසෙනං සහසා භඤ්ජිස්සං, සීහාසනෙ තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta sẽ nhanh chóng cầm lấy vũ khí của các bậc ẩn sĩ, thanh gươm trí tuệ uy lực, và nhanh chóng phá tan Ma vương cùng quân đội của nó trên tòa sư tử? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1099.

1099.

‘‘කදා නුහං සබ්භි සමාගමෙසු, දිට්ඨො භවෙ ධම්මගරූහි තාදිභි;

යාථාවදස්සීහි ජිතින්ද්‍රියෙහි, පධානියො තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta, một người tinh tấn, sẽ được thấy giữa các bậc chân nhân, những vị tôn trọng Pháp, vững chãi, thấy như thật, đã chế ngự các căn? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1100.

1100.

‘‘කදා නු මං තන්දි ඛුදා පිපාසා, වාතාතපා කීටසරීසපා වා;

න බාධයිස්සන්ති න තං ගිරිබ්බජෙ, අත්ථත්ථියං තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào sự lười biếng, đói, khát, gió, nắng, côn trùng hay loài bò sát sẽ không còn làm phiền ta, người đang mong cầu lợi ích trong hang núi? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1101.

1101.

‘‘කදා [Pg.355] නු ඛො යං විදිතං මහෙසිනා, චත්තාරි සච්චානි සුදුද්දසානි;

සමාහිතත්තො සතිමා අගච්ඡං, පඤ්ඤාය තං තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta, với tâm định tĩnh, có chánh niệm, sẽ thấu triệt bằng trí tuệ bốn chân lý rất khó thấy, đã được bậc Đại Sĩ thấu biết? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1102.

1102.

‘‘කදා නු රූපෙ අමිතෙ ච සද්දෙ, ගන්ධෙ රසෙ ඵුසිතබ්බෙ ච ධම්මෙ;

ආදිත්තතොහං සමථෙහි යුත්තො, පඤ්ඤාය දච්ඡං තදිදං කදා මෙ.

Khi nào ta, hợp với sự tĩnh lặng, sẽ thấy bằng trí tuệ các sắc, thanh, hương, vị, xúc, và các pháp vô lượng đang bốc cháy? Điều ấy của ta, khi nào sẽ thành tựu?

1103.

1103.

‘‘කදා නුහං දුබ්බචනෙන වුත්තො, තතොනිමිත්තං විමනො න හෙස්සං;

අථො පසත්ථොපි තතොනිමිත්තං, තුට්ඨො න හෙස්සං තදිදං කදා මෙ.

Khi nào ta, bị nói lời ác, sẽ không vì cớ ấy mà buồn lòng; và khi được tán thán, cũng không vì cớ ấy mà vui mừng? Điều ấy của ta, khi nào sẽ thành tựu?

1104.

1104.

‘‘කදා නු කට්ඨෙ ච තිණෙ ලතා ච, ඛන්ධෙ ඉමෙහං අමිතෙ ච ධම්මෙ;

අජ්ඣත්තිකානෙව ච බාහිරානි ච, සමං තුලෙය්‍යං තදිදං කදා මෙ.

Khi nào ta sẽ có thể xem gỗ, cỏ, và dây leo ngang bằng với các uẩn này, với các pháp vô lượng, cả nội phần lẫn ngoại phần? Điều ấy của ta, khi nào sẽ thành tựu?

1105.

1105.

‘‘කදා නු මං පාවුසකාලමෙඝො, නවෙන තොයෙන සචීවරං වනෙ;

ඉසිප්පයාතම්හි පථෙ වජන්තං, ඔවස්සතෙ තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào đám mây mùa mưa, với dòng nước mới, sẽ làm ướt ta cùng y phục trong rừng, khi ta đang đi trên con đường của các bậc ẩn sĩ? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1106.

1106.

‘‘කදා මයූරස්ස සිඛණ්ඩිනො වනෙ, දිජස්ස සුත්වා ගිරිගබ්භරෙ රුතං;

පච්චුට්ඨහිත්වා අමතස්ස පත්තියා, සංචින්තයෙ තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta, trong rừng, nghe tiếng công có mào hót trong hang núi, sẽ thức dậy để suy tư, nhằm đạt đến bất tử? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1107.

1107.

‘‘කදා නු ගඞ්ගං යමුනං සරස්සතිං, පාතාලඛිත්තං වළවාමුඛඤ්ච ;

අසජ්ජමානො පතරෙය්‍යමිද්ධියා, විභිංසනං තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta sẽ bằng thần thông, không dính mắc, vượt qua sông Hằng, sông Yamunā, sông Sarassatī, vực sâu đáng sợ và xoáy nước Vaḷavāmukha? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1108.

1108.

‘‘කදා [Pg.356] නු නාගොව අසඞ්ගචාරී, පදාලයෙ කාමගුණෙසු ඡන්දං;

නිබ්බජ්ජයං සබ්බසුභං නිමිත්තං, ඣානෙ යුතො තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta, như voi chúa đi lại không dính mắc, chuyên tâm vào thiền, tránh xa mọi tướng tốt đẹp, sẽ phá tan dục vọng trong các dục trần? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1109.

1109.

‘‘කදා ඉණට්ටොව දලිද්දකො නිධිං, ආරාධයිත්වා ධනිකෙහි පීළිතො;

තුට්ඨො භවිස්සං අධිගම්ම සාසනං, මහෙසිනො තං නු කදා භවිස්සති.

Khi nào ta, như người nghèo mắc nợ bị chủ nợ bức bách, tìm được kho báu mà hoan hỷ; sẽ được hoan hỷ khi chứng đắc giáo pháp của bậc Đại Sĩ? Ước nguyện ấy, khi nào sẽ thành tựu?

1110.

1110.

‘‘බහූනි වස්සානි තයාම්හි යාචිතො, ‘අගාරවාසෙන අලං නු තෙ ඉදං’;

තං දානි මං පබ්බජිතං සමානං, කිංකාරණා චිත්ත තුවං න යුඤ්ජසි.

Trong nhiều năm, ta đã được ngươi yêu cầu: ‘Đủ rồi với đời sống tại gia này’. Vậy nay, khi ta đã xuất gia, vì cớ gì, hỡi tâm, ngươi không thúc giục ta?

1111.

1111.

‘‘නනු අහං චිත්ත තයාම්හි යාචිතො, ‘ගිරිබ්බජෙ චිත්‍රඡදා විහඞ්ගමා’;

මහින්දඝොසත්ථනිතාභිගජ්ජිනො, තෙ තං රමෙස්සන්ති වනම්හි ඣායිනං.

Hỡi tâm, chẳng phải ta đã được ngươi yêu cầu sao: ‘Trong vùng núi, những con chim cánh sặc sỡ, tiếng hót vang như sấm, sẽ làm cho ngươi, người đang hành thiền trong rừng, được vui thích’?

1112.

1112.

‘‘කුලම්හි මිත්තෙ ච පියෙ ච ඤාතකෙ, ඛිඩ්ඩාරතිං කාමගුණඤ්ච ලොකෙ;

සබ්බං පහාය ඉමමජ්ඣුපාගතො, අථොපි ත්වං චිත්ත න මය්හ තුස්සසි.

Gia tộc, bạn bè, bà con thân yêu, trò vui, thú vui và các dục lạc trên đời; từ bỏ tất cả, ta đã đến đây. Vậy mà, hỡi tâm, ngươi không làm ta vui lòng.

1113.

1113.

‘‘මමෙව එතං න හි ත්වං පරෙසං, සන්නාහකාලෙ පරිදෙවිතෙන කිං;

සබ්බං ඉදං චලමිති පෙක්ඛමානො, අභිනික්ඛමිං අමතපදං ජිගීසං.

Tâm này là của ta, không phải của người khác. Vào lúc chuẩn bị chiến đấu, than khóc để làm gì? Thấy rằng tất cả đều biến động, ta đã xuất gia, mong cầu trạng thái bất tử.

1114.

1114.

‘‘සුයුත්තවාදී ද්විපදානමුත්තමො, මහාභිසක්කො නරදම්මසාරථි ;

‘චිත්තං චලං මක්කටසන්නිභං ඉති, අවීතරාගෙන සුදුන්නිවාරයං’.

Bậc nói lời hợp lý, tối thượng giữa loài hai chân, bậc Đại Y Vương, bậc Điều Ngự Trượng Phu, đã dạy rằng: ‘Tâm dao động, giống như con khỉ, rất khó ngăn cản đối với người chưa ly tham’.

1115.

1115.

‘‘කාමා [Pg.357] හි චිත්‍රා මධුරා මනොරමා, අවිද්දසූ යත්ථ සිතා පුථුජ්ජනා;

තෙ දුක්ඛමිච්ඡන්ති පුනබ්භවෙසිනො, චිත්තෙන නීතා නිරයෙ නිරාකතා.

Các dục lạc quả thật muôn màu, ngọt ngào, làm vui lòng, nơi những kẻ phàm phu ngu si bị trói buộc. Họ tìm cầu tái sanh, mong muốn khổ đau, bị tâm dẫn dắt, bị tước đoạt hạnh phúc trong địa ngục.

1116.

1116.

‘‘‘මයූරකොඤ්චාභිරුතම්හි කානනෙ, දීපීහි බ්‍යග්ඝෙහි පුරක්ඛතො වසං;

කායෙ අපෙක්ඛං ජහ මා විරාධය’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Trong khu rừng rộn tiếng công và hạc, sống giữa bầy báo và cọp, hãy từ bỏ luyến ái thân này, đừng để lỡ mất cơ hội’. Hỡi tâm, trước kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1117.

1117.

‘‘‘භාවෙහි ඣානානි ච ඉන්ද්‍රියානි ච, බලානි බොජ්ඣඞ්ගසමාධිභාවනා;

තිස්සො ච විජ්ජා ඵුස බුද්ධසාසනෙ’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy tu tập các thiền, các quyền, các lực, các giác chi, định và sự tu tập; hãy chứng đắc tam minh trong giáo pháp của Đức Phật’. Hỡi tâm, trước kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1118.

1118.

‘‘‘භාවෙහි මග්ගං අමතස්ස පත්තියා, නිය්‍යානිකං සබ්බදුඛක්ඛයොගධං;

අට්ඨඞ්ගිකං සබ්බකිලෙසසොධනං’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy tu tập con đường tám ngành để đạt đến bất tử, con đường dẫn đến giải thoát, chấm dứt mọi khổ đau, thanh lọc mọi phiền não’. Hỡi tâm, trước kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1119.

1119.

‘‘‘දුක්ඛන්ති ඛන්ධෙ පටිපස්ස යොනිසො, යතො ච දුක්ඛං සමුදෙති තං ජහ;

ඉධෙව දුක්ඛස්ස කරොහි අන්තං’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy như lý quán các uẩn là khổ, hãy từ bỏ nguyên nhân sinh khởi khổ đau; hãy chấm dứt khổ đau ngay tại đây’. Hỡi tâm, trước kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1120.

1120.

‘‘‘අනිච්චං දුක්ඛන්ති විපස්ස යොනිසො, සුඤ්ඤං අනත්තාති අඝං වධන්ති ච;

මනොවිචාරෙ උපරුන්ධ චෙතසො’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy như lý quán là vô thường, khổ, là không, vô ngã, là tai họa, là kẻ sát nhân; hãy ngăn chặn những suy tầm của tâm trí’. Hỡi tâm, trước kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1121.

1121.

‘‘‘මුණ්ඩො විරූපො අභිසාපමාගතො, කපාලහත්ථොව කුලෙසු භික්ඛසු;

යුඤ්ජස්සු සත්ථුවචනෙ මහෙසිනො’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy cạo trọc đầu, hình tướng xấu xí, tay cầm bình bát đi khất thực trong các gia đình; hãy nỗ lực trong lời dạy của Đức Bổn Sư, bậc Đại Sĩ’, hỡi tâm, xưa kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1122.

1122.

‘‘‘සුසංවුතත්තො [Pg.358] විසිඛන්තරෙ චරං, කුලෙසු කාමෙසු අසඞ්ගමානසො;

චන්දො යථා දොසිනපුණ්ණමාසියා’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy phòng hộ tốt đẹp, đi lại giữa các ngã đường, tâm không dính mắc vào các gia đình và các dục lạc, như mặt trăng ngày rằm không tì vết’, hỡi tâm, xưa kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1123.

1123.

‘‘‘ආරඤ්ඤිකො හොහි ච පිණ්ඩපාතිකො, සොසානිකො හොහි ච පංසුකූලිකො;

නෙසජ්ජිකො හොහි සදා ධුතෙ රතො’, ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.

‘Hãy là người ở rừng, người đi khất thực, người ở nghĩa địa, người mặc y phấn tảo; hãy là người thực hành hạnh không nằm, luôn hoan hỷ trong các pháp đầu đà’, hỡi tâm, xưa kia ngươi đã thúc giục ta như vậy.

1124.

1124.

‘‘රොපෙත්ව රුක්ඛානි යථා ඵලෙසී, මූලෙ තරුං ඡෙත්තු තමෙව ඉච්ඡසි;

තථූපමං චිත්තමිදං කරොසි, යං මං අනිච්චම්හි චලෙ නියුඤ්ජසි.

Như người trồng cây mong quả, rồi lại muốn chặt chính cây đó từ gốc; hỡi tâm, ngươi làm việc tương tự như vậy, khi thúc giục ta trong vòng luân hồi vô thường, biến động.

1125.

1125.

‘‘අරූප දූරඞ්ගම එකචාරි, න තෙ කරිස්සං වචනං ඉදානිහං;

දුක්ඛා හි කාමා කටුකා මහබ්භයා, නිබ්බානමෙවාභිමනො චරිස්සං.

Hỡi tâm, không hình tướng, đi xa, đi một mình, bây giờ ta sẽ không làm theo lời ngươi nữa. Các dục thật là khổ, có quả đắng cay, nhiều nguy hiểm; ta sẽ sống với tâm hướng về chỉ riêng Niết-bàn.

1126.

1126.

‘‘නාහං අලක්ඛ්‍යා අහිරික්කතාය වා, න චිත්තහෙතූ න ච දූරකන්තනා;

ආජීවහෙතූ ච අහං න නික්ඛමිං, කතො ච තෙ චිත්ත පටිස්සවො මයා.

Ta không xuất gia vì không có phúc lộc, hay vì không biết hổ thẹn, không phải vì nguyên nhân của tâm, cũng không phải vì sợ hãi từ xa; ta không xuất gia vì sinh kế. Hỡi tâm, ta đã hứa với ngươi rồi.

1127.

1127.

‘‘‘අප්පිච්ඡතා සප්පුරිසෙහි වණ්ණිතා, මක්ඛප්පහානං වූපසමො දුඛස්ස’;

ඉතිස්සු මං චිත්ත තදා නියුඤ්ජසි, ඉදානි ත්වං ගච්ඡසි පුබ්බචිණ්ණං.

‘Sự ít ham muốn được các bậc thiện nhân tán thán, sự từ bỏ lòng gièm pha, sự tịch tịnh của khổ đau’; hỡi tâm, khi đó ngươi đã thúc giục ta như vậy, bây giờ ngươi lại đi theo thói quen cũ.

1128.

1128.

‘‘තණ්හා අවිජ්ජා ච පියාපියඤ්ච, සුභානි රූපානි සුඛා ච වෙදනා;

මනාපියා කාමගුණා ච වන්තා, වන්තෙ අහං ආවමිතුං න උස්සහෙ.

Ái, vô minh, và điều thương ghét, các sắc tướng đẹp đẽ và các cảm thọ lạc; các dục công đức đáng yêu đã được nôn ra, những thứ đã nôn ra ta không thể nuốt lại.

1129.

1129.

‘‘සබ්බත්ථ [Pg.359] තෙ චිත්ත වචො කතං මයා, බහූසු ජාතීසු න මෙසි කොපිතො;

අජ්ඣත්තසම්භවො කතඤ්ඤුතාය තෙ, දුක්ඛෙ චිරං සංසරිතං තයා කතෙ.

Hỡi tâm, ở khắp mọi nơi, lời của ngươi đã được ta thực hiện, trong nhiều kiếp ta đã không tức giận ngươi; ngươi sinh khởi từ bên trong, vì sự vô ơn của ngươi, trong khổ đau do ngươi tạo ra, ta đã lang thang lâu dài.

1130.

1130.

‘‘ත්වඤ්ඤෙව නො චිත්ත කරොසි බ්‍රාහ්මණො, ත්වං ඛත්තියො රාජදසී කරොසි;

වෙස්සා ච සුද්දා ච භවාම එකදා, දෙවත්තනං වාපි තවෙව වාහසා.

Hỡi tâm, chính ngươi làm cho chúng ta thành Bà-la-môn, ngươi làm thành Sát-đế-lỵ và các vị vua; có lúc chúng ta thành Phệ-xá và Thủ-đà-la, hoặc thành chư thiên cũng do năng lực của ngươi.

1131.

1131.

‘‘තවෙව හෙතූ අසුරා භවාමසෙ, ත්වංමූලකං නෙරයිකා භවාමසෙ;

අථො තිරච්ඡානගතාපි එකදා, පෙතත්තනං වාපි තවෙව වාහසා.

Chỉ vì ngươi mà chúng ta thành A-tu-la, do ngươi làm gốc mà chúng ta thành chúng sinh địa ngục; rồi có lúc đi vào loài súc sinh, hoặc thành ngạ quỷ cũng do năng lực của ngươi.

1132.

1132.

‘‘නනු දුබ්භිස්සසි මං පුනප්පුනං, මුහුං මුහුං චාරණිකංව දස්සයං;

උම්මත්තකෙනෙව මයා පලොභසි, කිඤ්චාපි තෙ චිත්ත විරාධිතං මයා.

Chẳng phải ngươi đã hãm hại ta nhiều lần sao, luôn luôn chỉ bày như một kẻ lang thang? Ngươi quyến rũ ta như thể ta là người điên. Hỡi tâm, ta đã làm trái ý ngươi điều gì?

1133.

1133.

‘‘ඉදං පුරෙ චිත්තමචාරි චාරිකං, යෙනිච්ඡකං යත්ථකාමං යථාසුඛං;

තදජ්ජහං නිග්ගහෙස්සාමි යොනිසො, හත්ථිප්පභින්නං විය අඞ්කුසග්ගහො.

Trước đây, tâm này đã lang thang tùy ý, đến nơi nó muốn, theo sở thích. Hôm nay, ta sẽ chế ngự nó một cách khéo léo, như người nài voi (chế ngự) con voi đang say.

1134.

1134.

‘‘සත්ථා ච මෙ ලොකමිමං අධිට්ඨහි, අනිච්චතො අද්ධුවතො අසාරතො;

පක්ඛන්ද මං චිත්ත ජිනස්ස සාසනෙ, තාරෙහි ඔඝා මහතා සුදුත්තරා.

Bậc Đạo Sư của ta đã quyết định rằng thế gian này là vô thường, không bền vững, không có cốt lõi. Hỡi tâm, hãy đưa ta vào giáo pháp của bậc Chiến Thắng, hãy đưa ta vượt qua dòng bộc lưu lớn lao, rất khó vượt qua.

1135.

1135.

‘‘න තෙ ඉදං චිත්ත යථා පුරාණකං, නාහං අලං තුය්හ වසෙ නිවත්තිතුං ;

මහෙසිනො පබ්බජිතොම්හි සාසනෙ, න මාදිසා හොන්ති විනාසධාරිනො.

Hỡi tâm, điều này không còn như xưa đối với ngươi nữa, ta không thể quay lại dưới quyền lực của ngươi; ta đã xuất gia trong giáo pháp của bậc Đại Sĩ, những người như ta không phải là người mang lại sự hủy diệt.

1136.

1136.

‘‘නගා [Pg.360] සමුද්දා සරිතා වසුන්ධරා, දිසා චතස්සො විදිසා අධො දිවා;

සබ්බෙ අනිච්චා තිභවා උපද්දුතා, කුහිං ගතො චිත්ත සුඛං රමිස්සසි.

Núi, biển, sông, đất, bốn phương, các phương góc, phương dưới, cõi trời; tất cả ba cõi đều vô thường, bị áp bức. Hỡi tâm, đi đến nơi nào ngươi sẽ được hoan hỷ trong hạnh phúc?

1137.

1137.

‘‘ධිතිප්පරං කිං මම චිත්ත කාහිසි, න තෙ අලං චිත්ත වසානුවත්තකො;

න ජාතු භස්තං උභතොමුඛං ඡුපෙ, ධිරත්ථු පූරං නව සොතසන්දනිං.

Hỡi tâm, ngươi sẽ làm gì được ta, người có sự kiên định tối thượng? Hỡi tâm, ta không thể là người theo ý muốn của ngươi. Không bao giờ nên chạm vào cái túi có hai miệng; đáng ghê tởm thay thân này, đầy những thứ (bất tịnh) chảy ra từ chín lỗ.

1138.

1138.

‘‘වරාහඑණෙය්‍යවිගාළ්හසෙවිතෙ, පබ්භාරකුට්ටෙ පකතෙව සුන්දරෙ;

නවම්බුනා පාවුසසිත්ථකානනෙ, තහිං ගුහාගෙහගතො රමිස්සසි.

Nơi heo rừng, nai, sói lui tới, trong hang núi, trên đỉnh núi đẹp một cách tự nhiên; trong khu rừng được tưới bởi nước mưa mới, ở đó, đi vào ngôi nhà hang động, ngươi sẽ hoan hỷ.

1139.

1139.

‘‘සුනීලගීවා සුසිඛා සුපෙඛුනා, සුචිත්තපත්තච්ඡදනා විහඞ්ගමා;

සුමඤ්ජුඝොසත්ථනිතාභිගජ්ජිනො, තෙ තං රමෙස්සන්ති වනම්හි ඣායිනං.

Những loài chim có cổ xanh biếc, mào đẹp, đuôi đẹp, lông cánh sặc sỡ, tiếng hót du dương, hót vang, chúng sẽ làm cho ngươi, người đang thiền trong rừng, được hoan hỷ.

1140.

1140.

‘‘වුට්ඨම්හි දෙවෙ චතුරඞ්ගුලෙ තිණෙ, සංපුප්ඵිතෙ මෙඝනිභම්හි කානනෙ;

නගන්තරෙ විටපිසමො සයිස්සං, තං මෙ මුදූ හෙහිති තූලසන්නිභං.

Khi trời mưa, cỏ cao bốn ngón tay, trong khu rừng nở rộ hoa màu như mây; giữa núi, ta sẽ nằm như một cái cây, thảm cỏ đó sẽ mềm mại như bông gòn đối với ta.

1141.

1141.

‘‘තථා තු කස්සාමි යථාපි ඉස්සරො, යං ලබ්භති තෙනපි හොතු මෙ අලං;

න තාහං කස්සාමි යථා අතන්දිතො, බිළාරභස්තංව යථා සුමද්දිතං.

Ta sẽ làm cho ngươi (theo ý ta) như một người chủ; bất cứ thứ gì nhận được, hãy để nó đủ cho ta. Ta sẽ làm cho ngươi (thích hợp cho công việc) như một người không lười biếng, như một túi da mèo được nhào nặn kỹ.

1142.

1142.

‘‘තථා තු කස්සාමි යථාපි ඉස්සරො, යං ලබ්භති තෙනපි හොතු මෙ අලං;

වීරියෙන තං මය්හ වසානයිස්සං, ගජංව මත්තං කුසලඞ්කුසග්ගහො.

Ta sẽ làm như một người chủ, bất cứ thứ gì nhận được, hãy để nó đủ cho ta; bằng tinh tấn, ta sẽ đưa ngươi về dưới quyền của ta, như người nài voi khéo léo (đưa) con voi say (về dưới quyền).

1143.

1143.

‘‘තයා [Pg.361] සුදන්තෙන අවට්ඨිතෙන හි, හයෙන යොග්ගාචරියොව උජ්ජුනා;

පහොමි මග්ගං පටිපජ්ජිතුං සිවං, චිත්තානුරක්ඛීහි සදා නිසෙවිතං.

Với ngươi, được huấn luyện tốt và vững vàng, như người điều khiển xe ngựa với con ngựa thẳng thắn, ta có thể đi trên con đường an lành, con đường luôn được các bậc hộ trì tâm thực hành.

1144.

1144.

‘‘ආරම්මණෙ තං බලසා නිබන්ධිසං, නාගංව ථම්භම්හි දළ්හාය රජ්ජුයා;

තං මෙ සුගුත්තං සතියා සුභාවිතං, අනිස්සිතං සබ්බභවෙසු හෙහිසි.

Ta sẽ trói ngươi vào đối tượng bằng sức mạnh, như (người nài voi trói) con voi vào cột bằng dây thừng chắc chắn; được ta phòng hộ tốt, được tu tập tốt bằng niệm, ngươi sẽ không còn nương tựa vào bất cứ cõi nào.

1145.

1145.

‘‘පඤ්ඤාය ඡෙත්වා විපථානුසාරිනං, යොගෙන නිග්ගය්හ පථෙ නිවෙසිය;

දිස්වා සමුදයං විභවඤ්ච සම්භවං, දායාදකො හෙහිසි අග්ගවාදිනො.

Cắt đứt (tâm) đi theo con đường sai lầm bằng trí tuệ, chế ngự nó bằng nỗ lực, an trú nó trên con đường; thấy được nguyên nhân, sự chấm dứt và sự sinh khởi, ngươi sẽ là người thừa tự của bậc thuyết giảng điều tối thượng.

1146.

1146.

‘‘චතුබ්බිපල්ලාසවසං අධිට්ඨිතං, ගාමණ්ඩලංව පරිනෙසි චිත්ත මං;

නනු සංයොජනබන්ධනච්ඡිදං, සංසෙවසෙ කාරුණිකං මහාමුනිං.

Hỡi tâm, ngươi kéo ta, người an trú theo bốn điên đảo tưởng, đi đây đi đó như một đứa trẻ trong làng. Chẳng phải nên thân cận bậc Đại Mâu-ni, bậc có lòng bi mẫn, bậc cắt đứt các kiết sử sao?

1147.

1147.

‘‘මිගො යථා සෙරි සුචිත්තකානනෙ, රම්මං ගිරිං පාවුසඅබ්භමාලිනිං ;

අනාකුලෙ තත්ථ නගෙ රමිස්සං, අසංසයං චිත්ත පරා භවිස්සසි.

Như con nai tự do trong khu rừng đẹp đẽ, ta sẽ hoan hỷ trên ngọn núi đáng yêu, có những vòng hoa mây của mùa mưa, không ồn ào. Hỡi tâm, không nghi ngờ gì nữa, ngươi sẽ bị hủy diệt.

1148.

1148.

‘‘යෙ තුය්හ ඡන්දෙන වසෙන වත්තිනො, නරා ච නාරී ච අනුභොන්ති යං සුඛං;

අවිද්දසූ මාරවසානුවත්තිනො, භවාභිනන්දී තව චිත්ත සාවකා’’ති.

Hỡi tâm, những người đàn ông và phụ nữ nào sống theo ý muốn và sự thích thú của ngươi, hưởng thụ hạnh phúc nào đó; những kẻ ngu đó, những người theo ý muốn của ma vương, hoan hỷ trong các cõi, là đệ tử của ngươi.

… තාලපුටො ථෙරො….

... Trưởng lão Tālapuṭa...

පඤ්ඤාසනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Năm Mươi đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm tắt như sau:

පඤ්ඤාසම්හි නිපාතම්හි, එකො තාලපුටො සුචි;

ගාථායො තත්ථ පඤ්ඤාස, පුන පඤ්ච ච උත්තරීති.

Trong Phẩm Năm Mươi, có một vị Tālapuṭa thanh tịnh; ở đó có năm mươi lăm bài kệ.

20. සට්ඨිනිපාතො

20. Phẩm Sáu Mươi

1. මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng Lão Mahāmoggallāna

1149.

1149.

‘‘ආරඤ්ඤිකා [Pg.362] පිණ්ඩපාතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;

දාලෙමු මච්චුනො සෙනං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.

Là người sống trong rừng, là người đi khất thực, hoan hỷ với những gì nhận được trong bát; chúng ta hãy phá tan đạo quân của tử thần, với nội tâm được khéo định tĩnh.

1150.

1150.

‘‘ආරඤ්ඤිකා පිණ්ඩපාතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;

ධුනාම මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.

Là người sống trong rừng, là người đi khất thực, hoan hỷ với những gì nhận được trong bát; chúng ta hãy rũ sạch đạo quân của tử thần, như voi lớn phá tan ngôi nhà bằng sậy.

1151.

1151.

‘‘රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;

දාලෙමු මච්චුනො සෙනං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.

Là người sống dưới gốc cây, là người tinh tấn, hoan hỷ với những gì nhận được trong bát; chúng ta hãy phá tan đạo quân của tử thần, với nội tâm được khéo định tĩnh.

1152.

1152.

‘‘රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා, උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා;

ධුනාම මච්චුනො සෙනං, නළාගාරංව කුඤ්ජරො.

Là người sống dưới gốc cây, là người tinh tấn, hoan hỷ với những gì nhận được trong bát; chúng ta hãy rũ sạch đạo quân của tử thần, như voi lớn phá tan ngôi nhà bằng sậy.

1153.

1153.

‘‘අට්ඨිකඞ්කලකුටිකෙ, මංසන්හාරුපසිබ්බිතෙ;

ධිරත්ථු පුරෙ දුග්ගන්ධෙ, පරගත්තෙ මමායසෙ.

Trong ngôi nhà bằng khung xương, được khâu vá bằng thịt và gân; đáng khinh thay thành phố hôi thối này, và thân của người khác mà ngươi lại yêu quý.

1154.

1154.

‘‘ගූථභස්තෙ තචොනද්ධෙ, උරගණ්ඩිපිසාචිනි;

නව සොතානි තෙ කායෙ, යානි සන්දන්ති සබ්බදා.

Như túi da đựng đầy phẩn, được bao bọc bởi da, với hai khối u (vú) trên ngực, như một nữ quỷ; chín dòng chảy trong thân ngươi, chúng tuôn trào mọi lúc.

1155.

1155.

‘‘තව සරීරං නවසොතං, දුග්ගන්ධකරං පරිබන්ධං;

භික්ඛු පරිවජ්ජයතෙ තං, මීළ්හං ච යථා සුචිකාමො.

Thân của ngươi có chín dòng chảy, tạo ra mùi hôi thối, là một chướng ngại. Này Tỳ khưu, hãy tránh xa nó, như người ưa thanh tịnh tránh xa phẩn uế.

1156.

1156.

‘‘එවඤ්චෙ තං ජනො ජඤ්ඤා, යථා ජානාමි තං අහං;

ආරකා පරිවජ්ජෙය්‍ය, ගූථට්ඨානංව පාවුසෙ’’.

Nếu người đời biết được nó, như chính ta đã biết về nó, họ sẽ tránh xa nó, như tránh xa nơi phẩn uế trong mùa mưa.

1157.

1157.

‘‘එවමෙතං මහාවීර, යථා සමණ භාසසි;

එත්ථ චෙකෙ විසීදන්ති, පඞ්කම්හිව ජරග්ගවො.

Thật đúng như vậy, hỡi bậc Đại hùng, như lời ngài nói, hỡi vị Sa-môn. Ở đây, một số người bị chìm đắm, như con bò già trong vũng lầy.

1158.

1158.

‘‘ආකාසම්හි හලිද්දියා, යො මඤ්ඤෙථ රජෙතවෙ;

අඤ්ඤෙන වාපි රඞ්ගෙන, විඝාතුදයමෙව තං.

Người nào nghĩ rằng có thể nhuộm hư không bằng nghệ, hoặc bằng bất kỳ màu nào khác, việc ấy chỉ đem lại sự mệt mỏi.

1159.

1159.

‘‘තදාකාසසමං චිත්තං, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං;

මා පාපචිත්තෙ ආසාදි, අග්ගිඛන්ධංව පක්ඛිමා.

Tâm ấy, giống như hư không, nội tâm được khéo định tĩnh. Chớ có dùng tâm xấu ác mà xúc phạm, như con thiêu thân lao vào đống lửa.

1160.

1160.

‘‘පස්ස චිත්තකතං බිම්බං, අරුකායං සමුස්සිතං;

ආතුරං බහුසඞ්කප්පං, යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.

Hãy nhìn xem hình tượng được tô vẽ, một đống vết thương được dựng lên; bệnh hoạn, được nhiều người suy tưởng, thứ không có sự tồn tại vững bền.

1161.

1161.

‘‘පස්ස චිත්තකතං රූපං, මණිනා කුණ්ඩලෙන ච;

අට්ඨිං තචෙන ඔනද්ධං, සහ වත්ථෙහි සොභති.

Hãy nhìn xem hình sắc được tô vẽ, với ngọc và hoa tai; một bộ xương được bao bọc bởi da, chỉ đẹp đẽ cùng với y phục.

1162.

1162.

‘‘අලත්තකකතා [Pg.363] පාදා, මුඛං චුණ්ණකමක්ඛිතං;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Đôi chân tô bằng thuốc nhuộm đỏ, khuôn mặt thoa phấn; đủ để làm mê mờ kẻ ngu, chứ không phải người tìm cầu bờ kia.

1163.

1163.

‘‘අට්ඨපදකතා කෙසා, නෙත්තා අඤ්ජනමක්ඛිතා;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Mái tóc được bện thành tám bím, đôi mắt được tô thuốc vẽ; đủ để làm mê mờ kẻ ngu, chứ không phải người tìm cầu bờ kia.

1164.

1164.

‘‘අඤ්ජනීව නවා චිත්තා, පූතිකායො අලඞ්කතො;

අලං බාලස්ස මොහාය, නො ච පාරගවෙසිනො.

Như một hộp đựng thuốc vẽ mắt mới và được tô điểm, thân thể hôi thối này được trang hoàng; đủ để làm mê mờ kẻ ngu, chứ không phải người tìm cầu bờ kia.

1165.

1165.

‘‘ඔදහි මිගවො පාසං, නාසදා වාගුරං මිගො;

භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, කද්දන්තෙ මිගබන්ධකෙ.

Người thợ săn đã đặt bẫy, nhưng con nai không đến gần cạm bẫy; ăn xong mồi nhử, chúng ta ra đi, mặc cho người bẫy nai than khóc.

1166.

1166.

‘‘ඡින්නො පාසො මිගවස්ස, නාසදා වාගුරං මිගො;

භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම, සොචන්තෙ මිගලුද්දකෙ.

Bẫy của người thợ săn đã bị cắt, con nai không đến gần cạm bẫy; ăn xong mồi nhử, chúng ta ra đi, mặc cho người săn nai sầu muộn.

1167.

1167.

‘‘තදාසි යං භිංසනකං, තදාසි ලොමහංසනං;

අනෙකාකාරසම්පන්නෙ, සාරිපුත්තම්හි නිබ්බුතෙ.

Khi ấy thật là kinh khiếp, khi ấy thật là rợn tóc gáy; lúc ngài Sāriputta, bậc đầy đủ vô số phẩm hạnh, đã nhập Niết-bàn.

1168.

1168.

‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා උප්පාදවය ධම්මිනො.උපජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො.

Than ôi, các pháp hữu vi là vô thường, có sanh có diệt. Sanh rồi lại diệt, sự tịch tịnh của chúng là an lạc.

1169.

1169.

‘‘සුඛුමං තෙ පටිවිජ්ඣන්ති, වාලග්ගං උසුනා යථා;

යෙ පඤ්චක්ඛන්ධෙ පස්සන්ති, පරතො නො ච අත්තතො.

Các vị ấy thâm nhập được pháp vi diệu, như (xạ thủ) dùng tên bắn vào đầu sợi lông; những ai thấy năm uẩn là cái khác, chứ không phải là tự ngã.

1170.

1170.

‘‘යෙ ච පස්සන්ති සඞ්ඛාරෙ, පරතො නො ච අත්තතො;

පච්චබ්‍යාධිංසු නිපුණං, වාලග්ගං උසුනා යථා.

Và những ai thấy các pháp hữu vi là cái khác, chứ không phải là tự ngã; các vị ấy đã thâm nhập được pháp tinh tế, như (xạ thủ) dùng tên bắn vào đầu sợi lông.

1171.

1171.

‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

කාමරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.

Như bị đâm bằng ngọn giáo, hay như đầu đang bốc cháy; vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ ái dục.

1172.

1172.

‘‘සත්තියා විය ඔමට්ඨො, ඩය්හමානොව මත්ථකෙ;

භවරාගප්පහානාය, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’.

Như bị đâm bằng ngọn giáo, hay như đầu đang bốc cháy; vị Tỳ khưu chánh niệm du hành, để đoạn trừ hữu ái.

1173.

1173.

‘‘චොදිතො භාවිතත්තෙන, සරීරන්තිමධාරිනා;

මිගාරමාතුපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයිං.

Được thúc giục bởi bậc có tâm tu tập, bậc mang thân cuối cùng; tôi đã làm rung chuyển giảng đường của mẹ Migāra bằng ngón chân cái.

1174.

1174.

‘‘නයිදං සිථිලමාරබ්භ, නයිදං අප්පෙන ථාමසා;

නිබ්බානමධිගන්තබ්බං, සබ්බගන්ථ-පමොචනං.

Không phải bằng sự tinh tấn lơi lỏng, không phải bằng sức lực nhỏ nhoi; mà Niết-bàn, sự giải thoát khỏi mọi trói buộc, có thể được chứng đắc.

1175.

1175.

‘‘අයඤ්ච දහරො භික්ඛු, අයමුත්තමපොරිසො;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනිං.

“Vị tỳ khưu này còn trẻ tuổi, vị trượng phu tối thượng này; đã chiến thắng ma vương cùng quyến thuộc, đang mang thân cuối cùng.”

1176.

1176.

‘‘විවරමනුපභන්ති [Pg.364] විජ්ජුතා, වෙභාරස්ස ච පණ්ඩවස්ස ච;

නගවිවරගතො ඣායති, පුත්තො අප්පටිමස්ස තාදිනො.

“Tia chớp lóe lên giữa hai ngọn núi Vebhāra và Paṇḍava; người con của bậc Vô song, của bậc Tādī, đã đi vào khe núi và đang thiền định.”

1177.

1177.

‘‘උපසන්තො උපරතො, පන්තසෙනාසනො මුනි;

දායාදො බුද්ධසෙට්ඨස්ස, බ්‍රහ්මුනා අභිවන්දිතො.

“Vị mâu-ni với các căn an tịnh, tâm vắng lặng, thường ở nơi trú ẩn xa vắng; là người thừa tự của bậc Tối thắng Giác, được Phạm thiên đảnh lễ.”

1178.

1178.

‘‘උපසන්තං උපරතං, පන්තසෙනාසනං මුනිං;

දායාදං බුද්ධසෙට්ඨස්ස, වන්ද බ්‍රාහ්මණ කස්සපං.

“Này Bà-la-môn, hãy đảnh lễ ngài Kassapa, bậc mâu-ni với các căn an tịnh, tâm vắng lặng, thường ở nơi trú ẩn xa vắng, là người thừa tự của bậc Tối thắng Giác.”

1179.

1179.

‘‘යො ච ජාතිසතං ගච්ඡෙ, සබ්බා බ්‍රාහ්මණජාතියො;

සොත්තියො වෙදසම්පන්නො, මනුස්සෙසු පුනප්පුනං.

“Cho dù có người nào đó, trải qua trăm đời, sanh vào tất cả các dòng dõi Bà-la-môn, là người thông thạo kinh điển, tinh thông Vệ-đà, sanh đi sanh lại giữa loài người.”

1180.

1180.

‘‘අජ්ඣායකොපි චෙ අස්ස, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ;

එතස්ස වන්දනායෙතං, කලං නාග්ඝති සොළසිං.

“Và nếu người ấy là một người tụng đọc, một bậc thầy của ba tập Vệ-đà; thì (công đức của người ấy) cũng không bằng một phần mười sáu của việc đảnh lễ vị này (Kassapa).”

1181.

1181.

‘‘යො සො අට්ඨ විමොක්ඛානි, පුරෙභත්තං අඵස්සයි ;

අනුලොමං පටිලොමං, තතො පිණ්ඩාය ගච්ඡති.

“Vị nào đã chứng nghiệm tám giải thoát, thuận và nghịch, trước buổi ăn; sau đó, vị ấy đi khất thực.”

1182.

1182.

‘‘තාදිසං භික්ඛුං මාසාදි, මාත්තානං ඛණි බ්‍රාහ්මණ;

අභිප්පසාදෙහි මනං, අරහන්තම්හි තාදිනෙ;

ඛිප්පං පඤ්ජලිකො වන්ද, මා තෙ විජටි මත්ථකං.

“Này Bà-la-môn, chớ xúc phạm đến vị tỳ khưu như vậy, chớ tự đào huyệt chôn mình. Hãy làm cho tâm ý hoàn toàn trong sạch đối với bậc A-la-hán, bậc Tādī. Hãy mau chóng chắp tay đảnh lễ, kẻo đầu ngươi vỡ tan.”

1183.

1183.

‘‘නෙසො පස්සති සද්ධම්මං, සංසාරෙන පුරක්ඛතො;

අධොගමං ජිම්හපථං, කුම්මග්ගමනුධාවති.

“Vị này không thấy được Chánh pháp, bị luân hồi dẫn dắt; chạy theo con đường đi xuống, con đường cong vẹo, con đường sai lầm.”

1184.

1184.

‘‘කිමීව මීළ්හසල්ලිත්තො, සඞ්ඛාරෙ අධිමුච්ඡිතො;

පගාළ්හො ලාභසක්කාරෙ, තුච්ඡො ගච්ඡති පොට්ඨිලො.

“Giống như con giòi dính đầy phẩn uế, say đắm trong các pháp hữu vi; chìm ngập trong lợi lộc và danh vọng, Poṭṭhila ra đi một cách trống rỗng.”

1185.

1185.

‘‘ඉමඤ්ච පස්ස ආයන්තං, සාරිපුත්තං සුදස්සනං;

විමුත්තං උභතොභාගෙ, අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං.

“Và hãy nhìn xem ngài Sāriputta đang đến, diện mạo khả ái; đã giải thoát cả hai phương diện, nội tâm khéo định tĩnh.”

1186.

1186.

‘‘විසල්ලං ඛීණසංයොගං, තෙවිජ්ජං මච්චුහායිනං;

දක්ඛිණෙය්‍යං මනුස්සානං, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං.

“Không còn mũi tên (phiền não), đã đoạn tận các kiết sử, bậc tam minh, đã vượt qua cái chết; là người đáng được cúng dường của nhân loại, là ruộng phước vô thượng.”

1187.

1187.

‘‘එතෙ සම්බහුලා දෙවා, ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො;

දස දෙවසහස්සානි, සබ්බෙ බ්‍රහ්මපුරොහිතා;

මොග්ගල්ලානං නමස්සන්තා, තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා.

“Kia là rất nhiều vị trời, có thần lực, có danh tiếng; mười ngàn vị trời, tất cả là Phạm chúng thiên; đang đứng chắp tay đảnh lễ ngài Moggallāna.”

1188.

1188.

‘‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

යස්ස තෙ ආසවා ඛීණා, දක්ඛිණෙය්‍යොසි මාරිස’.

“‘Kính lễ ngài, bậc Long tượng giữa loài người, kính lễ ngài, bậc Tối thượng nhân; các lậu hoặc của ngài đã đoạn tận, thưa ngài, ngài thật xứng đáng được cúng dường’.”

1189.

1189.

‘‘පූජිතො [Pg.365] නරදෙවෙන, උප්පන්නො මරණාභිභූ;

පුණ්ඩරීකංව තොයෙන, සඞ්ඛාරෙනුපලිප්පති.

“Được người và trời cúng dường, đã sanh ra, đã chinh phục cái chết; như hoa sen trắng không dính nước, ngài không bị ô nhiễm bởi các pháp hữu vi.”

1190.

1190.

‘‘යස්ස මුහුත්තෙන සහස්සධා ලොකො, සංවිදිතො සබ්‍රහ්මකප්පො වසි;

ඉද්ධිගුණෙ චුතුපපාතෙ කාලෙ, පස්සති දෙවතා ස භික්ඛු.

“Vị tỳ khưu nào, trong một khoảnh khắc, đã biết rõ ngàn thế giới cùng với cõi Phạm thiên, là bậc tự tại; về năng lực thần thông, về sự sanh tử, đúng thời điểm, vị ấy thấy được chư thiên.”

1191.

1191.

‘‘සාරිපුත්තොව පඤ්ඤාය, සීලෙන උපසමෙන ච;

යොපි පාරඞ්ගතො භික්ඛු, එතාවපරමො සියා.

“Về trí tuệ, về giới hạnh, và về sự an tịnh, cũng giống như ngài Sāriputta; vị tỳ khưu nào đã đến bờ kia, vị ấy cũng chỉ có thể ngang bằng như vậy là tối đa.”

1192.

1192.

‘‘කොටිසතසහස්සස්ස, අත්තභාවං ඛණෙන නිම්මිනෙ;

අහං විකුබ්බනාසු කුසලො, වසීභූතොම්හි ඉද්ධියා.

“Trong một khoảnh khắc, ta có thể hóa hiện ra một trăm ngàn ức thân; ta thiện xảo trong các phép biến hóa, ta đã đạt đến tự tại về thần thông.”

1193.

1193.

‘‘සමාධිවිජ්ජාවසිපාරමීගතො, මොග්ගල්ලානගොත්තො අසිතස්ස සාසනෙ;

ධීරො සමුච්ඡින්දි සමාහිතින්ද්‍රියො, නාගො යථා පූතිලතංව බන්ධනං.

“Bậc đã đạt đến bờ kia của sự tự tại về định và minh, thuộc dòng dõi Moggallāna, trong giáo pháp của bậc Vô Chấp; bậc kiên định, với các căn được định tĩnh, đã cắt đứt các ràng buộc, như voi chúa cắt đứt dây leo mục nát.”

1194.

1194.

‘‘පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා, කතං බුද්ධස්ස සාසනං;

ඔහිතො ගරුකො භාරො, භවනෙත්ති සමූහතා.

“Ta đã phụng sự bậc Đạo Sư, đã thực hành lời dạy của đức Phật; gánh nặng đã được đặt xuống, dây dẫn đến tái sanh đã được nhổ lên.”

1195.

1195.

‘‘යස්ස චත්ථාය පබ්බජිතො, අගාරස්මානගාරියං;

සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො, සබ්බසංයොජනක්ඛයො.

“Mục đích mà vì nó ta đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; mục đích ấy ta đã đạt được, đó là sự đoạn tận tất cả các kiết sử.”

1196.

1196.

‘‘කීදිසො නිරයො ආසි, යත්ථ දුස්සී අපච්චථ;

විධුරං සාවකමාසජ්ජ, කකුසන්ධඤ්ච බ්‍රාහ්මණං.

“Địa ngục ấy như thế nào, nơi mà Dussī đã bị nung nấu; sau khi xúc phạm đến vị thinh văn Vidhura và vị Bà-la-môn Kakusandha?”

1197.

1197.

‘‘සතං ආසි අයොසඞ්කූ, සබ්බෙ පච්චත්තවෙදනා;

ඊදිසො නිරයො ආසි, යත්ථ දුස්සී අපච්චථ;

විධුරං සාවකමාසජ්ජ, කකුසන්ධඤ්ච බ්‍රාහ්මණං.

“Có một trăm cây cọc sắt, mỗi cây mang lại cảm thọ riêng; địa ngục ấy là như vậy, nơi mà Dussī đã bị nung nấu, sau khi xúc phạm đến vị thinh văn Vidhura và vị Bà-la-môn Kakusandha.”

1198.

1198.

‘‘යො එතමභිජානාති, භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො;

තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ, කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị tỳ khưu nào, là thinh văn của đức Phật, biết rõ điều này; hỡi Kaṇha, do xúc phạm đến một vị tỳ khưu như vậy, ngươi sẽ đi đến đau khổ.”

1199.

1199.

‘‘මජ්ඣෙසරස්මිං තිට්ඨන්ති, විමානා කප්පඨායිනො;

වෙළුරියවණ්ණා රුචිරා, අච්චිමන්තො පභස්සරා;

අච්ඡරා තත්ථ නච්චන්ති, පුථු නානත්තවණ්ණියො.

“Giữa lòng đại dương, có những cung điện tồn tại suốt một kiếp; màu sắc như ngọc lưu ly, rực rỡ, chói sáng, huy hoàng. Ở đó, các tiên nữ với nhiều màu sắc khác nhau đang nhảy múa.”

1200.

1200.

‘‘යො [Pg.366] එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... hỡi Kaṇha, ngươi sẽ đi đến đau khổ.”

1201.

1201.

‘‘යො වෙ බුද්ධෙන චොදිතො, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පෙක්ඛතො;

මිගාරමාතුපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයි.

“Vị nào, được đức Phật khuyến khích, trong khi Tăng chúng đang nhìn; đã làm rung chuyển giảng đường của mẹ Migāra bằng ngón chân cái.”

1202.

1202.

‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... hỡi Kaṇha, ngươi sẽ đi đến đau khổ.”

1203.

1203.

‘‘යො වෙජයන්තපාසාදං, පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයි;

ඉද්ධිබලෙනුපත්ථද්ධො, සංවෙජෙසි ච දෙවතා.

“Vị nào đã làm rung chuyển cung điện Vejayanta bằng ngón chân cái; được củng cố bởi năng lực thần thông, và đã làm cho chư thiên kinh sợ.”

1204.

1204.

‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... hỡi Kaṇha, ngươi sẽ đi đến đau khổ.”

1204.

1204.

‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... này Kẻ Đen, ngươi sẽ gặp phải đau khổ.”

1205.

1205.

‘‘යො වෙජයන්තපාසාදෙ, සක්කං සො පරිපුච්ඡති;

අපි ආවුසො ජානාසි, තණ්හක්ඛයවිමුත්තියො;

තස්ස සක්කො වියාකාසි, පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං.

“Vị nào ở trong cung điện Vejayanta, đã hỏi vua Sakka rằng: ‘Này hiền hữu, ngài có biết về sự giải thoát do đoạn tận ái không?’ Vua Sakka, khi được hỏi, đã trả lời câu hỏi ấy đúng như thật.”

1206.

1206.

‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... này Kẻ Đen, ngươi sẽ gặp phải đau khổ.”

1207.

1207.

‘‘යො බ්‍රහ්මානං පරිපුච්ඡති, සුධම්මායං ඨිතො සභං;

අජ්ජාපි ත්‍යාවුසො සා දිට්ඨි, යා තෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු;

පස්සසි වීතිවත්තන්තං, බ්‍රහ්මලොකෙ පභස්සරං.

“Vị nào đứng trong pháp đường Sudhammā, đã hỏi Phạm thiên rằng: ‘Này hiền hữu, ngày nay tà kiến mà ngài đã có trước đây, có còn không? Ngài có thấy ánh sáng rực rỡ đang lan tỏa trong cõi Phạm thiên không?’”

1208.

1208.

‘‘තස්ස බ්‍රහ්මා වියාකාසි, පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං;

න මෙ මාරිස සා දිට්ඨි, යා මෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු.

“Phạm thiên, khi được hỏi, đã trả lời câu hỏi ấy đúng như thật: ‘Này hiền giả, tôi không còn tà kiến ấy, tà kiến mà tôi đã có trước đây.’”

1209.

1209.

‘‘පස්සාමි වීතිවත්තන්තං, බ්‍රහ්මලොකෙ පභස්සරං;

සොහං අජ්ජ කථං වජ්ජං, අහං නිච්චොම්හි සස්සතො.

“‘Tôi thấy ánh sáng rực rỡ đang lan tỏa trong cõi Phạm thiên. Vậy hôm nay làm sao tôi có thể nói rằng: ‘Ta là thường hằng, là vĩnh cửu’?’”

1210.

1210.

‘‘යො එතමභිජානාති…පෙ… කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị nào biết rõ điều này... này Kẻ Đen, ngươi sẽ gặp phải đau khổ.”

1211.

1211.

‘‘යො මහානෙරුනො කූටං, විමොක්ඛෙන අඵස්සයි ;

වනං පුබ්බවිදෙහානං, යෙ ච භූමිසයා නරා.

“Vị nào đã chạm đến đỉnh núi Đại Meru bằng sự giải thoát, (chạm đến) khu rừng của người Pubbavideha, và những người nằm trên đất.”

1212.

1212.

‘‘යො එතමභිජානාති, භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො;

තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ, කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

“Vị Tỳ khưu, đệ tử của Đức Phật, nào biết rõ điều này; khi xúc phạm đến một vị Tỳ khưu như vậy, này Kẻ Đen, ngươi sẽ gặp phải đau khổ.”

1213.

1213.

‘‘න වෙ අග්ගි චෙතයති, අහං බාලං ඩහාමීති;

බාලොව ජලිතං අග්ගිං, ආසජ්ජ නං පඩය්හති.

“Lửa thật không có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đốt kẻ ngu.’ Chính kẻ ngu, khi chạm vào ngọn lửa đang cháy, đã bị nó thiêu đốt.”

1214.

1214.

‘‘එවමෙව තුවං මාර, ආසජ්ජ නං තථාගතං;

සයං ඩහිස්සසි අත්තානං, බාලො අග්ගිංව සම්ඵුසං.

“Cũng vậy, hỡi Māra, khi xúc phạm đến vị Như Lai (đệ tử), ngươi sẽ tự thiêu đốt chính mình, như kẻ ngu chạm vào lửa.”

1215.

1215.

‘‘අපුඤ්ඤං [Pg.367] පසවී මාරො, ආසජ්ජ නං තථාගතං;

කිං නු මඤ්ඤසි පාපිම, න මෙ පාපං විපච්චති.

“Māra đã tạo ra điều phi phước khi xúc phạm đến vị Như Lai (đệ tử). Này Ác ma, ngươi nghĩ gì chăng: ‘Điều ác của ta sẽ không trổ quả’?”

1216.

1216.

‘‘කරතො තෙ චීයතෙ පාපං, චිරරත්තාය අන්තක;

මාර නිබ්බින්ද බුද්ධම්හා, ආසං මාකාසි භික්ඛුසු.

“Khi ngươi làm ác, điều ác được tích lũy trong một thời gian dài, hỡi Kẻ Chấm Dứt. Hỡi Māra, hãy tránh xa Đức Phật, đừng có mong muốn (hãm hại) đối với các Tỳ khưu.”

1217.

1217.

‘‘ඉති මාරං අතජ්ජෙසි, භික්ඛු භෙසකළාවනෙ;

තතො සො දුම්මනො යක්ඛො, තත්ථෙවන්තරධායථා’’ති.

“Như vậy, vị Tỳ khưu đã khiển trách Māra trong khu rừng Bhesakaḷā. Do đó, dạ xoa ấy, với tâm buồn rầu, đã biến mất ngay tại chỗ ấy.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථාති.

Như vậy, được biết, Trưởng lão Đại Mục Kiền Liên khả kính đã nói lên những câu kệ này.

සට්ඨිනිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Sáu Mươi (kệ) đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược:

සට්ඨිකම්හි නිපාතම්හි, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො;

එකොව ථෙරගාථායො, අට්ඨසට්ඨි භවන්ති තාති.

Trong Phẩm Sáu Mươi, có ngài Moggallāna, vị có đại thần lực. Chỉ có một vị Trưởng lão duy nhất, và những câu kệ ấy có sáu mươi tám câu.

21. මහානිපාතො

21. Đại Phẩm

1. වඞ්ගීසත්ථෙරගාථා

1. Kệ của Trưởng lão Vaṅgīsa

1218.

1218.

‘‘නික්ඛන්තං [Pg.368] වත මං සන්තං, අගාරස්මානගාරියං;

විතක්කා උපධාවන්ති, පගබ්භා කණ්හතො ඉමෙ.

“Ta, người đã xuất gia từ gia đình vào đời sống không gia đình, lại bị những tầm niệm này, những tầm niệm táo bạo từ Kẻ Đen, tấn công.”

1219.

1219.

‘‘උග්ගපුත්තා මහිස්සාසා, සික්ඛිතා දළ්හධම්මිනො ;

සමන්තා පරිකිරෙය්‍යුං, සහස්සං අපලායිනං.

“Cho dù một ngàn cung thủ vĩ đại, con của dòng dõi cao quý, được huấn luyện kỹ, cầm cung vững chắc, và không bao giờ chạy trốn, có thể bao vây (ta) từ mọi phía.”

1220.

1220.

‘‘සචෙපි එත්තකා භිය්‍යො, ආගමිස්සන්ති ඉත්ථියො;

නෙව මං බ්‍යාධයිස්සන්ති, ධම්මෙ සම්හි පතිට්ඨිතො.

“Cho dù nhiều hơn thế nữa những người nữ có đến, họ cũng sẽ không làm ta phiền não, vì ta đã an trú vững chắc trong Pháp của mình.”

1221.

1221.

‘‘සක්ඛී හි මෙ සුතං එතං, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො;

නිබ්බානගමනං මග්ගං, තත්ථ මෙ නිරතො මනො.

“Chính tai ta đã nghe điều này từ Đức Phật, người bà con của mặt trời: con đường dẫn đến Niết Bàn. Tâm ta hoan hỷ trong đó.”

1222.

1222.

‘‘එවං චෙ මං විහරන්තං, පාපිම උපගච්ඡසි;

තථා මච්චු කරිස්සාමි, න මෙ මග්ගම්පි දක්ඛසි.

“Hỡi Ác ma, nếu ngươi đến gần ta, người đang sống như vậy, ta sẽ chấm dứt sự chết theo cách mà ngươi sẽ không thấy được cả con đường của ta.”

1223.

1223.

‘‘අරතිඤ්ච රතිඤ්ච පහාය, සබ්බසො ගෙහසිතඤ්ච විතක්කං;

වනථං න කරෙය්‍ය කුහිඤ්චි, නිබ්බනථො අවනථො ස භික්ඛු.

“Từ bỏ sự không hoan hỷ và sự hoan hỷ, và hoàn toàn từ bỏ tầm niệm liên quan đến gia đình; không tạo ra sự tham ái ở bất cứ đâu. Vị Tỳ khưu ấy không còn tham ái, không còn rừng rậm (phiền não).”

1224.

1224.

‘‘යමිධ පථවිඤ්ච වෙහාසං, රූපගතං ජගතොගධං කිඤ්චි;

පරිජීයති සබ්බමනිච්චං, එවං සමෙච්ච චරන්ති මුතත්තා.

“Bất cứ thứ gì ở đây, trên mặt đất và trên không trung, bất cứ thứ gì có hình sắc, thuộc về thế gian, tất cả đều bị hủy hoại, tất cả đều vô thường. Hiểu biết như vậy, những bậc hiền trí sống (với tâm) đã được giải thoát.”

1225.

1225.

‘‘උපධීසු ජනා ගධිතාසෙ, දිට්ඨසුතෙ පටිඝෙ ච මුතෙ ච;

එත්ථ විනොදය ඡන්දමනෙජො, යො හෙත්ථ න ලිම්පති මුනි තමාහු.

“Chúng sanh tham đắm trong các chấp thủ, trong những gì được thấy, được nghe, được xúc chạm, và được nhận thức. Ở đây, hãy loại bỏ ham muốn, trở nên không dao động. Vị nào ở đây không bị dính mắc, vị ấy được gọi là bậc Mâu-ni.”

1226.

1226.

‘‘අථ [Pg.369] සට්ඨිසිතා සවිතක්කා, පුථුජ්ජනතාය අධම්මා නිවිට්ඨා;

න ච වග්ගගතස්ස කුහිඤ්චි, නො පන දුට්ඨුල්ලගාහී ස භික්ඛු.

“Lại nữa, những người dựa vào sáu mươi (tà kiến), có những tầm niệm (sai lầm), do là phàm phu, họ an trú trong phi pháp. Vị Tỳ khưu không thuộc về một phe phái nào, cũng không phải là người chấp giữ những tà kiến thô thiển.”

1227.

1227.

‘‘දබ්බො චිරරත්තසමාහිතො, අකුහකො නිපකො අපිහාලු;

සන්තං පදං අජ්ඣගමා මුනි, පටිච්ච පරිනිබ්බුතො කඞ්ඛති කාලං.

“Bậc hiền trí, định tĩnh trong thời gian dài, không lừa dối, khôn khéo, không tham ái. Bậc Mâu-ni đã chứng đắc trạng thái tịch tịnh. Duyên theo đó, đã đạt tịch diệt và chờ đợi thời điểm.”

1228.

1228.

‘‘මානං පජහස්සු ගොතම, මානපථඤ්ච ජහස්සු අසෙසං;

මානපථම්හි ස මුච්ඡිතො, විප්පටිසාරීහුවා චිරරත්තං.

Này Gotama, hãy từ bỏ ngã mạn, và hãy từ bỏ hoàn toàn con đường của ngã mạn; Vì mê muội trên con đường ngã mạn, ngươi đã hối hận suốt đêm dài.

1229.

1229.

‘‘මක්ඛෙන මක්ඛිතා පජා, මානහතා නිරයං පපතන්ති;

සොචන්ති ජනා චිරරත්තං, මානහතා නිරයං උපපන්නා.

Chúng sanh bị sự gièm pha che lấp, bị ngã mạn tàn phá, rơi vào địa ngục; Chúng sanh sầu muộn suốt đêm dài, bị ngã mạn tàn phá, sanh vào địa ngục.

1230.

1230.

‘‘න හි සොචති භික්ඛු කදාචි, මග්ගජිනො සම්මා පටිපන්නො;

කිත්තිඤ්ච සුඛඤ්චානුභොති, ධම්මදසොති තමාහු තථත්තං.

Vị Tỳ khưu không bao giờ sầu muộn, người đã chiến thắng bằng đạo, thực hành chân chánh; Vị ấy hưởng được danh tiếng và an lạc, bậc trí gọi vị ấy là người thấy Pháp, đúng như thật.

1231.

1231.

‘‘තස්මා අඛිලො ඉධ පධානවා, නීවරණානි පහාය විසුද්ධො;

මානඤ්ච පහාය අසෙසං, විජ්ජායන්තකරො සමිතාවී.

Do đó, ở đây, vị Tỳ khưu không còn chướng ngại, tinh cần, thanh tịnh sau khi từ bỏ các triền cái; Và sau khi từ bỏ hoàn toàn ngã mạn, vị ấy tịch tịnh, dùng minh để chấm dứt (khổ đau).

1232.

1232.

‘‘කාමරාගෙන ඩය්හාමි, චිත්තං මෙ පරිඩය්හති;

සාධු නිබ්බාපනං බ්‍රූහි, අනුකම්පාය ගොතම.

Con bị thiêu đốt bởi tham dục, tâm con đang bừng cháy; Lành thay, hỡi Gotama, vì lòng bi mẫn, xin hãy nói cho con phương pháp dập tắt.

1233.

1233.

‘‘සඤ්ඤාය [Pg.370] විපරියෙසා, චිත්තං තෙ පරිඩය්හති;

නිමිත්තං පරිවජ්ජෙහි, සුභං රාගූපසංහිතං ( ).

Do tưởng điên đảo, tâm của ngươi đang bừng cháy; Hãy tránh xa tịnh tướng, vốn liên hệ đến tham ái.

1234.

1234.

‘‘අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං;

සති කායගතා ත්‍යත්ථු, නිබ්බිදාබහුලො භව.

Hãy tu tập tâm về bất tịnh, nhất tâm và định tĩnh tốt đẹp; Nguyện cho ngươi có niệm thân, hãy trở nên người có nhiều sự nhàm chán.

1235.

1235.

‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තො චරිස්සසි.

Hãy tu tập cả vô tướng, hãy từ bỏ mạn tuỳ miên; Rồi do thắng tri ngã mạn, ngươi sẽ sống trong an tịnh.

1236.

1236.

‘‘තමෙව වාචං භාසෙය්‍ය, යායත්තානං න තාපයෙ;

පරෙ ච න විහිංසෙය්‍ය, සා වෙ වාචා සුභාසිතා.

Chỉ nên nói lời nói nào mà không làm khổ mình, và cũng không làm hại người khác. Lời nói ấy thật sự là lời thiện thuyết.

1237.

1237.

‘‘පියවාචමෙව භාසෙය්‍ය, යා වාචා පටිනන්දිතා;

යං අනාදාය පාපානි, පරෙසං භාසතෙ පියං.

Chỉ nên nói lời ái ngữ, lời nói được hoan nghênh; Lời nói không mang theo điều ác của người khác, mà nói lời khả ái.

1238.

1238.

‘‘සච්චං වෙ අමතා වාචා, එස ධම්මො සනන්තනො;

සච්චෙ අත්ථෙ ච ධම්මෙ ච, ආහු සන්තො පතිට්ඨිතා.

Lời chân thật quả là lời bất tử, đây là chánh pháp vĩnh hằng; Bậc thiện nhân, họ nói, an trú trong sự thật, trong lợi ích và trong chánh pháp.

1239.

1239.

‘‘යං බුද්ධො භාසති වාචං, ඛෙමං නිබ්බානපත්තියා;

දුක්ඛස්සන්තකිරියාය, සා වෙ වාචානමුත්තමා.

Lời nói mà Đức Phật thuyết giảng, an ổn, để đạt đến Niết-bàn, để chấm dứt khổ đau, lời nói ấy quả là tối thượng trong các lời nói.

1240.

1240.

‘‘ගම්භීරපඤ්ඤො මෙධාවී, මග්ගාමග්ගස්ස කොවිදො;

සාරිපුත්තො මහාපඤ්ඤො, ධම්මං දෙසෙති භික්ඛුනං.

Ngài Sāriputta, có trí tuệ thâm sâu, bậc hiền trí, thông thạo đường và không phải đường, bậc đại trí tuệ, thuyết pháp cho các Tỳ khưu.

1241.

1241.

‘‘සඞ්ඛිත්තෙනපි දෙසෙති, විත්ථාරෙනපි භාසති;

සාලිකායිව නිග්ඝොසො, පටිභානං උදිය්‍යති.

Ngài thuyết giảng cả tóm tắt, và nói cả chi tiết; Như tiếng chim sáo, biện tài của ngài tuôn trào.

1242.

1242.

‘‘තස්ස තං දෙසයන්තස්ස, සුණන්ති මධුරං ගිරං;

සරෙන රජනීයෙන, සවනීයෙන වග්ගුනා;

උදග්ගචිත්තා මුදිතා, සොතං ඔධෙන්ති භික්ඛවො.

Khi ngài đang thuyết giảng, họ lắng nghe lời nói ngọt ngào; Với giọng nói quyến rũ, dễ nghe, du dương; Các Tỳ khưu với tâm hân hoan, vui mừng, lắng tai nghe.

1243.

1243.

‘‘අජ්ජ පන්නරසෙ විසුද්ධියා, භික්ඛූ පඤ්චසතා සමාගතා;

සංයොජනබන්ධනච්ඡිදා, අනීඝා ඛීණපුනබ්භවා ඉසී.

Hôm nay, ngày rằm, vì sự thanh tịnh, năm trăm vị Tỳ khưu đã tụ họp; Các bậc ẩn sĩ đã cắt đứt các kiết sử, không phiền não, đã đoạn tận tái sanh.

1244.

1244.

‘‘චක්කවත්තී යථා රාජා, අමච්චපරිවාරිතො;

සමන්තා අනුපරියෙති, සාගරන්තං මහිං ඉමං.

Như vị vua Chuyển luân, được các quan vây quanh, đi tuần du khắp nơi trên mặt đất này cho đến biển cả.

1245.

1245.

‘‘එවං [Pg.371] විජිතසඞ්ගාමං, සත්ථවාහං අනුත්තරං;

සාවකා පයිරුපාසන්ති, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනො.

Cũng vậy, các đệ tử, bậc Tam minh, đã từ bỏ sự chết, hầu cận bậc Đạo sư vô thượng, người đã chiến thắng chiến trận.

1246.

1246.

‘‘සබ්බෙ භගවතො පුත්තා, පලාපෙත්ථ න විජ්ජති;

තණ්හාසල්ලස්ස හන්තාරං, වන්දෙ ආදිච්චබන්ධුනං.

Tất cả đều là con của Thế Tôn, ở đây không có kẻ rỗng tuếch; Con đảnh lễ bậc Thân quyến của mặt trời, người đã nhổ mũi tên ái dục.

1247.

1247.

‘‘පරොසහස්සං භික්ඛූනං, සුගතං පයිරුපාසති;

දෙසෙන්තං විරජං ධම්මං, නිබ්බානං අකුතොභයං.

Hơn một ngàn vị Tỳ khưu hầu cận bậc Thiện Thệ, đang thuyết giảng pháp vô trần, Niết-bàn, nơi không còn sợ hãi từ bất cứ đâu.

1248.

1248.

‘‘සුණන්ති ධම්මං විමලං, සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං;

සොභති වත සම්බුද්ධො, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතො.

Họ lắng nghe pháp thanh tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng; Bậc Chánh Đẳng Giác thật là rực rỡ, được Tăng chúng vây quanh.

1249.

1249.

‘‘‘නාගනාමො’සි භගවා, ඉසීනං ඉසිසත්තමො;

මහාමෙඝොව හුත්වාන, සාවකෙ අභිවස්සසි.

Bạch Thế Tôn, Ngài có danh là Nāga, là bậc ẩn sĩ thứ bảy trong các bậc ẩn sĩ; Trở thành như đám mây lớn, Ngài đổ mưa (pháp) xuống các đệ tử.

1250.

1250.

‘‘දිවා විහාරා නික්ඛම්ම, සත්ථුදස්සනකම්‍යතා;

සාවකො තෙ මහාවීර, පාදෙ වන්දති වඞ්ගිසො.

Hỡi bậc Đại Hùng, đệ tử của Ngài là Vaṅgīsa, với lòng mong muốn thấy bậc Đạo sư, đã ra khỏi nơi nghỉ ban ngày, đảnh lễ dưới chân Ngài.

1251.

1251.

‘‘උම්මග්ගපථං මාරස්ස, අභිභුය්‍ය චරති පභිජ්ජ ඛීලානි;

තං පස්සථ බන්ධපමුඤ්චකරං, අසිතංව භාගසො පවිභජ්ජ.

Ngài đi, chế ngự con đường sai lầm của Ma vương, phá vỡ các chướng ngại; Hãy nhìn Ngài, người giải thoát khỏi trói buộc, bậc vô chấp, phân tích (pháp) từng phần.

1252.

1252.

‘‘ඔඝස්ස හි නිතරණත්ථං, අනෙකවිහිතං මග්ගං අක්ඛාසි;

තස්මිඤ්ච අමතෙ අක්ඛාතෙ, ධම්මදසා ඨිතා අසංහීරා.

Quả thật, để vượt qua bộc lưu, Ngài đã chỉ dạy con đường với nhiều phương diện; Và khi pháp bất tử ấy được chỉ dạy, những người thấy pháp an trú vững chắc, không dao động.

1253.

1253.

‘‘පජ්ජොතකරො අතිවිජ්ඣ, සබ්බඨිතීනං අතික්කමමද්දස ;

ඤත්වා ච සච්ඡිකත්වා ච, අග්ගං සො දෙසයි දසද්ධානං.

Bậc tạo ra ánh sáng, sau khi thấu triệt, đã thấy sự vượt qua tất cả các trú xứ; Sau khi biết và chứng ngộ, Ngài đã thuyết giảng pháp tối thượng cho nhóm năm vị.

1254.

1254.

‘‘එවං සුදෙසිතෙ ධම්මෙ, කො පමාදො විජානතං ධම්මං;

තස්මා හි තස්ස භගවතො සාසනෙ, අප්පමත්තො සදා නමස්සමනුසික්ඛෙ.

Khi pháp được khéo thuyết như vậy, sao có thể dễ duôi đối với người biết pháp? Do đó, trong giáo pháp của Thế Tôn ấy, hãy luôn không dễ duôi, đảnh lễ và học tập theo.

1255.

1255.

‘‘බුද්ධානුබුද්ධො යො ථෙරො, කොණ්ඩඤ්ඤො තිබ්බනික්කමො;

ලාභී සුඛවිහාරානං, විවෙකානං අභිණ්හසො.

Vị trưởng lão Koṇḍañña, người giác ngộ theo sau Đức Phật, có sự tinh tấn mãnh liệt; Ngài thường xuyên chứng đắc những trú xứ an lạc, những sự viễn ly.

1256.

1256.

‘‘යං [Pg.372] සාවකෙන පත්තබ්බං, සත්ථු සාසනකාරිනා;

සබ්බස්ස තං අනුප්පත්තං, අප්පමත්තස්ස සික්ඛතො.

Điều gì cần phải đạt được bởi một đệ tử thực hành giáo huấn của bậc Đạo sư; Tất cả điều đó đã được vị ấy đạt đến, người không dễ duôi và luôn học tập.

1257.

1257.

‘‘මහානුභාවො තෙවිජ්ජො, චෙතොපරියකොවිදො;

කොණ්ඩඤ්ඤො බුද්ධදායාදො, පාදෙ වන්දති සත්ථුනො.

Ngài Koṇḍañña, có đại oai lực, bậc Tam minh, thông thạo tha tâm thông; Người thừa tự của Đức Phật, đảnh lễ dưới chân bậc Đạo sư.

1258.

1258.

‘‘නගස්ස පස්සෙ ආසීනං, මුනිං දුක්ඛස්ස පාරගුං;

සාවකා පයිරුපාසන්ති, තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනො.

Các vị đệ tử tam minh, những người đã từ bỏ sự chết, đang hầu cận bậc Mâu-ni, người đã đến bờ kia của khổ, đang ngự tại sườn núi.

1259.

1259.

‘‘චෙතසා අනුපරියෙති, මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො;

චිත්තං නෙසං සමන්වෙසං, විප්පමුත්තං නිරූපධිං.

Ngài Moggallāna, bậc có đại thần lực, trong khi tìm hiểu tâm của các vị ấy, đã lần lượt biết rõ bằng tâm rằng (tâm ấy) đã giải thoát, không còn sanh y.

1260.

1260.

‘‘එවං සබ්බඞ්ගසම්පන්නං, මුනිං දුක්ඛස්ස පාරගුං;

අනෙකාකාරසම්පන්නං, පයිරුපාසන්ති ගොතමං.

Như vậy, (các vị đệ tử) hầu cận Đức Gotama, bậc Mâu-ni đầy đủ mọi chi phần, người đã đến bờ kia của khổ, người đầy đủ nhiều phương diện.

1261.

1261.

‘‘චන්දො යථා විගතවලාහකෙ නභෙ, විරොචති වීතමලොව භාණුමා;

එවම්පි අඞ්ගීරස ත්වං මහාමුනි, අතිරොචසි යසසා සබ්බලොකං.

Như mặt trăng trên bầu trời không mây, tỏa sáng rực rỡ, như mặt trời không tỳ vết; cũng vậy, bạch Ngài Aṅgīrasa, bậc Đại Mâu-ni, Ngài tỏa sáng rực rỡ khắp thế gian với danh tiếng của mình.

1262.

1262.

‘‘කාවෙය්‍යමත්තා විචරිම්හ පුබ්බෙ, ගාමා ගාමං පුරා පුරං;

අථද්දසාම සම්බුද්ධං, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

Trước kia, say sưa với thi ca, chúng con đã đi từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Rồi chúng con đã thấy bậc Chánh Đẳng Giác, người đã đến bờ kia của tất cả các pháp.

1263.

1263.

‘‘සො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, මුනි දුක්ඛස්ස පාරගූ;

ධම්මං සුත්වා පසීදිම්හ, සද්ධා නො උදපජ්ජථ.

Bậc Mâu-ni ấy, người đã đến bờ kia của khổ, đã thuyết pháp cho con. Sau khi nghe pháp, chúng con đã tịnh tín, đức tin của chúng con đã sanh khởi.

1264.

1264.

‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, ඛන්ධෙ ආයතනානි ච;

ධාතුයො ච විදිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං.

Con, sau khi nghe lời dạy của vị ấy, và sau khi biết rõ các uẩn, các xứ, và các giới, đã xuất gia vào đời sống không nhà.

1265.

1265.

‘‘බහූනං වත අත්ථාය, උප්පජ්ජන්ති තථාගතා;

ඉත්ථීනං පුරිසානඤ්ච, යෙ තෙ සාසනකාරකා.

Thật vậy, các đấng Như Lai xuất hiện vì lợi ích của nhiều người, của những người nữ và những người nam, những ai là người thực hành giáo pháp.

1266.

1266.

‘‘තෙසං ඛො වත අත්ථාය, බොධිමජ්ඣගමා මුනි;

භික්ඛූනං භික්ඛුනීනඤ්ච, යෙ නිරාමගතද්දසා.

Thật vậy, vì lợi ích của họ, của các Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni, những người thấy được con đường chắc chắn, bậc Mâu-ni đã chứng đắc giác ngộ.

1267.

1267.

‘‘සුදෙසිතා චක්ඛුමතා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;

චත්තාරි අරියසච්චානි, අනුකම්පාය පාණිනං.

Bốn Thánh đế đã được khéo thuyết bởi bậc có mắt, bởi Đức Phật, bà con của mặt trời, với lòng bi mẫn đối với chúng sanh.

1268.

1268.

‘‘දුක්ඛං [Pg.373] දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;

අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.

(Đó là) Khổ, sự sanh khởi của khổ, sự vượt qua khổ, và con đường thánh tám ngành dẫn đến sự chấm dứt khổ.

1269.

1269.

‘‘එවමෙතෙ තථා වුත්තා, දිට්ඨා මෙ තෙ යථා තථා;

සදත්ථො මෙ අනුප්පත්තො, කතං බුද්ධස්ස සාසනං.

Những điều này đã được nói như vậy, như thật. Chúng đã được con thấy đúng như chúng là. Lợi ích của chính mình đã được con đạt đến, giáo pháp của Đức Phật đã được thực hành.

1270.

1270.

‘‘ස්වාගතං වත මෙ ආසි, මම බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;

සුවිභත්තෙසු ධම්මෙසු, යං සෙට්ඨං තදුපාගමිං.

Thật vậy, sự đến của con đến gần Đức Phật là một sự đến tốt đẹp. Trong các pháp đã được khéo phân tích, con đã đạt đến điều tối thắng.

1271.

1271.

‘‘අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තො, සොතධාතු විසොධිතා;

තෙවිජ්ජො ඉද්ධිපත්තොම්හි, චෙතොපරියකොවිදො.

Con đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí, nhĩ giới đã được thanh lọc. Con là người tam minh, đã đạt được thần thông, thông thạo về tha tâm thông.

1272.

1272.

‘‘පුච්ඡාමි සත්ථාරමනොමපඤ්ඤං, දිට්ඨෙව ධම්මෙ යො විචිකිච්ඡානං ඡෙත්තා;

අග්ගාළවෙ කාලමකාසි භික්ඛු, ඤාතො යසස්සී අභිනිබ්බුතත්තො.

Con xin hỏi bậc Đạo Sư có trí tuệ không thấp kém: Vị Tỳ-khưu nào đã đoạn trừ các hoài nghi ngay trong hiện tại, nổi tiếng, có danh tiếng, có tự thân đã tịch tịnh, đã mệnh chung tại Aggāḷava?

1273.

1273.

‘‘නිග්‍රොධකප්පො ඉති තස්ස නාමං, තයා කතං භගවා බ්‍රාහ්මණස්ස;

සො තං නමස්සං අචරි මුත්‍යපෙඛො, ආරද්ධවීරියො දළ්හධම්මදස්සී.

Bạch Thế Tôn, tên của vị Bà-la-môn ấy là Nigrodhakappa, do Ngài đặt. Vị ấy, mong cầu giải thoát, tinh tấn, thấy pháp vững chắc, đã đi lại đảnh lễ Ngài.

1274.

1274.

‘‘තං සාවකං සක්ක මයම්පි සබ්බෙ, අඤ්ඤාතුමිච්ඡාම සමන්තචක්ඛු;

සමවට්ඨිතා නො සවනාය සොතා, තුවං නො සත්ථා ත්වමනුත්තරොසි’’.

Bạch đấng Sakka, bạch bậc Toàn Nhãn, tất cả chúng con cũng muốn biết về vị đệ tử ấy. Tai của chúng con đã được định hướng để nghe. Ngài là bậc Đạo Sư của chúng con, Ngài là bậc vô thượng.

1275.

1275.

ඡින්ද නො විචිකිච්ඡං බ්‍රූහි මෙතං, පරිනිබ්බුතං වෙදය භූරිපඤ්ඤ;

මජ්ඣෙව නො භාස සමන්තචක්ඛු, සක්කොව දෙවාන සහස්සනෙත්තො.

Xin hãy đoạn trừ hoài nghi của chúng con, xin hãy nói cho con điều này. Bạch bậc có trí tuệ rộng lớn, xin hãy cho biết (vị ấy) đã tịch tịnh. Bạch bậc Toàn Nhãn, xin hãy nói ngay giữa chúng con, như Sakka có ngàn mắt (nói) giữa các vị trời.

1276.

1276.

‘‘යෙ කෙචි ගන්ථා ඉධ මොහමග්ගා, අඤ්ඤාණපක්ඛා විචිකිච්ඡඨානා;

තථාගතං පත්වා න තෙ භවන්ති, චක්ඛුඤ්හි එතං පරමං නරානං.

Bất cứ sự trói buộc nào ở đây là con đường của si mê, thuộc phe vô minh, là nơi trú của hoài nghi; sau khi đến Như Lai, chúng không còn tồn tại. Vì con mắt này là tối thượng của loài người.

1277.

1277.

‘‘නො [Pg.374] චෙ හි ජාතු පුරිසො කිලෙසෙ, වාතො යථා අබ්භඝනං විහානෙ;

තමොවස්ස නිවුතො සබ්බලොකො, ජොතිමන්තොපි න පභාසෙය්‍යුං.

Nếu quả thật bậc trượng phu không bao giờ thổi tan các phiền não như gió thổi tan đám mây dày đặc, thì toàn thể thế gian sẽ bị bóng tối bao phủ, và dù có những người có ánh sáng cũng không thể chiếu sáng.

1278.

1278.

‘‘ධීරා ච පජ්ජොතකරා භවන්ති, තං තං අහං වීර තථෙව මඤ්ඤෙ;

විපස්සිනං ජානමුපාගමිම්හ, පරිසාසු නො ආවිකරොහි කප්පං.

Và những bậc trí là những người tạo ra ánh sáng. Bạch bậc Anh Hùng, con cũng nghĩ về Ngài như vậy. Biết Ngài là bậc có tuệ quán, chúng con đã đến. Xin hãy làm cho hiển lộ về Kappa giữa hội chúng cho chúng con.

1279.

1279.

‘‘ඛිප්පං ගිරං එරය වග්ගු වග්ගුං, හංසොව පග්ගය්හ සණිකං නිකූජ;

බින්දුස්සරෙන සුවිකප්පිතෙන, සබ්බෙව තෙ උජ්ජුගතා සුණොම.

Xin hãy nhanh chóng phát ra lời nói êm dịu, êm dịu, như con thiên nga vươn cổ kêu nhẹ nhàng. Với giọng nói tròn trịa, được trau chuốt kỹ lưỡng, tất cả chúng con với tâm ngay thẳng sẽ lắng nghe.

1280.

1280.

‘‘පහීනජාතිමරණං අසෙසං, නිග්ගය්හ ධොනං වදෙස්සාමි ධම්මං;

න කාමකාරො හි පුථුජ්ජනානං, සඞ්ඛෙය්‍යකාරො ච තථාගතානං.

Sau khi chế ngự (phiền não), con sẽ nói về pháp (tức là hỏi) với bậc đã gột rửa, đã từ bỏ hoàn toàn sanh và tử. Vì các phàm phu không thể làm theo ý muốn, còn các đấng Như Lai thì có thể làm sau khi cân nhắc.

1281.

1281.

‘‘සම්පන්නවෙය්‍යාකරණං තවෙදං, සමුජ්ජුපඤ්ඤස්ස සමුග්ගහීතං;

අයමඤ්ජලි පච්ඡිමො සුප්පණාමිතො, මා මොහයී ජානමනොමපඤ්ඤ.

Sự giải đáp đầy đủ này của Ngài, bậc có trí tuệ ngay thẳng, đã được (con) tiếp thu tốt đẹp. Sự chắp tay cúi lạy một cách tốt đẹp này là cuối cùng. Bạch bậc có trí tuệ không thấp kém, trong khi biết, xin đừng làm con mê mờ.

1282.

1282.

‘‘පරොපරං අරියධම්මං විදිත්වා, මා මොහයී ජානමනොමවීරිය;

වාරිං යථා ඝම්මනි ඝම්මතත්තො, වාචාභිකඞ්ඛාමි සුතං පවස්ස.

Sau khi biết Thánh pháp cao và cao hơn, bạch bậc có tinh tấn không thấp kém, trong khi biết, xin đừng làm con mê mờ. Như người bị nóng bức trong mùa nóng khao khát nước, con khao khát lời nói của Ngài. Xin hãy mưa xuống (pháp) được nghe.

1283.

1283.

‘‘යදත්ථිකං බ්‍රහ්මචරියං අචරී, කප්පායනො කච්චිස්සතං අමොඝං;

නිබ්බායි සො ආදු සඋපාදිසෙසො, යථා විමුත්තො අහු තං සුණොම.

Phạm hạnh mà Kappāyana đã thực hành vì mục đích nào đó, có phải chăng điều đó không vô ích? Vị ấy đã tịch diệt hay vẫn còn dư y? Vị ấy đã giải thoát như thế nào, chúng con muốn nghe điều đó.

1284.

1284.

‘‘‘අච්ඡෙච්ඡි [Pg.375] තණ්හං ඉධ නාමරූපෙ,(ඉති භගවා) කණ්හස්ස සොතං දීඝරත්තානුසයිතං;

අතාරි ජාතිං මරණං අසෙසං’, ඉච්චබ්‍රවි භගවා පඤ්චසෙට්ඨො.

(Thế Tôn phán:) 'Vị ấy đã đoạn trừ ái trong danh sắc ở đây, (đã đoạn trừ) dòng chảy của Ma đã ngủ ngầm từ lâu; đã vượt qua hoàn toàn sanh và tử.' Thế Tôn, bậc tối thắng trong năm (căn), đã nói như vậy.

1285.

1285.

‘‘එස සුත්වා පසීදාමි, වචො තෙ ඉසිසත්තම;

අමොඝං කිර මෙ පුට්ඨං, න මං වඤ්චෙසි බ්‍රාහ්මණො.

Con đây, sau khi nghe lời nói của Ngài, bạch bậc ẩn sĩ thứ bảy, đã tịnh tín. Thật vậy, câu hỏi của con không vô ích. Bậc Bà-la-môn đã không lừa dối con.

1286.

1286.

‘‘යථා වාදී තථා කාරී, අහු බුද්ධස්ස සාවකො;

අච්ඡෙච්ඡි මච්චුනො ජාලං, තතං මායාවිනො දළ්හං.

Vị đệ tử của Đức Phật đã là người nói như thế nào, làm như thế ấy. Vị ấy đã cắt đứt tấm lưới kiên cố được giăng ra của thần chết xảo quyệt.

1287.

1287.

‘‘අද්දස භගවා ආදිං, උපාදානස්ස කප්පියො;

අච්චගා වත කප්පානො, මච්චුධෙය්‍යං සුදුත්තරං.

Bạch Thế Tôn, Kappiya đã thấy nguồn gốc của chấp thủ. Thật vậy, Kappāna đã vượt qua lãnh địa của thần chết, nơi rất khó vượt qua.

1288.

1288.

‘‘තං දෙවදෙවං වන්දාමි, පුත්තං තෙ ද්විපදුත්තම;

අනුජාතං මහාවීරං, නාගං නාගස්ස ඔරස’’න්ති.

“Con xin đảnh lễ Ngài, bậc trời của các vị trời. Hỡi bậc tối thượng trong loài hai chân, con xin đảnh lễ người con trai của Ngài, bậc đại dũng, người con xứng đáng, người con sinh từ ngực của bậc Nāga, chính là bậc Nāga.”

ඉත්ථං සුදං ආයස්මා වඞ්ගීසො ථෙරො ගාථායො

Như thế ấy, Trưởng lão Vangīsa các câu kệ

අභාසිත්ථාති.

đã nói lên.

මහානිපාතො නිට්ඨිතො.

Phẩm Lớn đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

සත්තතිම්හි නිපාතම්හි, වඞ්ගීසො පටිභාණවා;

එකොව ථෙරො නත්ථඤ්ඤො, ගාථායො එකසත්තතීති.

Trong Phẩm Bảy Mươi, chỉ có một vị Trưởng lão là Vangīsa, người có tài ứng đối, không có vị nào khác. Các câu kệ là bảy mươi mốt.

නිට්ඨිතා ථෙරගාථායො.

Kinh Trưởng Lão Kệ đã kết thúc.

තත්‍රුද්දානං –

Phần tóm lược ở đây –

සහස්සං හොන්ති තා ගාථා, තීණි සට්ඨිසතානි ච;

ථෙරා ච ද්වෙ සතා සට්ඨි, චත්තාරො ච පකාසිතා.

Các câu kệ ấy là một ngàn, và ba trăm sáu mươi. Và các vị Trưởng lão được tuyên bố là hai trăm sáu mươi bốn vị.

සීහනාදං නදිත්වාන, බුද්ධපුත්තා අනාසවා;

ඛෙමන්තං පාපුණිත්වාන, අග්ගිඛන්ධාව නිබ්බුතාති.

Các vị con của Đức Phật, bậc vô lậu, sau khi cất lên tiếng rống sư tử, sau khi đã đạt đến nơi an ổn cuối cùng, đã tịch diệt như khối lửa lớn.

ථෙරගාථාපාළි නිට්ඨිතා.

Thánh điển Trưởng Lão Kệ đã kết thúc.