နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

ခုဒ္ဒကနိကာယေ

小部

ထေရဂါထာပါဠိ

长老偈

နိဒါနဂါထာ

序偈

သီဟာနံဝ [Pg.19] နဒန္တာနံ, ဒါဌီနံ ဂိရိဂဗ္ဘရေ;

သုဏာထ ဘာဝိတတ္တာနံ, ဂါထာ အတ္ထူပနာယိကာ.

犹如山洞中，具牙狮之吼；谛听修成者，引义利之偈。

ယထာနာမာ ယထာဂေါတ္တာ, ယထာဓမ္မဝိဟာရိနော;

ယထာဓိမုတ္တာ သပ္ပညာ, ဝိဟရိံသု အတန္ဒိတာ.

依其名号与种姓，依其法住与信解，具慧者们勤安住。

တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿိတွာ, ဖုသိတွာ အစ္စုတံ ပဒံ;

ကတန္တံ ပစ္စဝေက္ခန္တာ, ဣမမတ္ထမဘာသိသုံ.

于处处内观后，触证不动之境，省察所作已竟，彼等宣说此义。

၁. ဧကကနိပါတော

1. 第一集

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. သုဘူတိတ္ထေရဂါထာ

1. 须菩提长老偈

၁.

1.

‘‘ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ, ဝဿ ဒေဝ ယထာသုခံ;

စိတ္တံ မေ သုသမာဟိတံ ဝိမုတ္တံ, အာတာပီ ဝိဟရာမိ ဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

我的孤邸已盖好，安适无风；天神，请随意降雨！我的心善得等持，已然解脱；我精勤而住，天神，降雨吧！

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သုဘူတိတ္ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿须菩提长老诵此偈。

၂. မဟာကောဋ္ဌိကတ္ထေရဂါထာ

2. 摩诃拘絺罗长老偈

၂.

2.

‘‘ဥပသန္တော [Pg.220] ဥပရတော, မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတော;

ဓုနာတိ ပါပကေ ဓမ္မေ, ဒုမပတ္တံဝ မာလုတော’’တိ.

寂静止息，言语审慎不轻浮；犹如大风吹落叶，涤除一切诸恶法。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿摩诃拘絺罗长老诵此偈。

၃. ကင်္ခါရေဝတတ္ထေရဂါထာ

3. 离疑瑞瓦达长老偈

၃.

3.

‘‘ပညံ ဣမံ ပဿ တထာဂတာနံ, အဂ္ဂိ ယထာ ပဇ္ဇလိတော နိသီထေ;

အာလောကဒါ စက္ခုဒဒါ ဘဝန္တိ, ယေ အာဂတာနံ ဝိနယန္တိ ကင်္ခ’’န္တိ.

请观诸如来智慧，犹如暗夜炽燃火；彼等施光亦施眼，能为来者除疑虑。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ကင်္ခါရေဝတော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿离疑瑞瓦达长老诵此偈。

၄. ပုဏ္ဏတ္ထေရဂါထာ

4. 富楼那长老偈

၄.

4.

‘‘သမ္ဘိရေဝ သမာသေထ, ပဏ္ဍိတေဟတ္ထဒဿိဘိ;

အတ္ထံ မဟန္တံ ဂမ္ဘီရံ, ဒုဒ္ဒသံ နိပုဏံ အဏုံ;

ဓီရာ သမဓိဂစ္ဆန္တိ, အပ္ပမတ္တာ ဝိစက္ခဏာ’’တိ.

当与善士共交往，与彼见义之智者；义利重大且甚深，难见、微妙且精细。贤者警觉具明辨，方能证得此真义。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏော မန္တာဏိပုတ္တော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿富楼那满慈子长老诵此偈。

၅. ဒဗ္ဗတ္ထေရဂါထာ

5. 陀跋长老偈

၅.

5.

‘‘ယော ဒုဒ္ဒမိယော ဒမေန ဒန္တော, ဒဗ္ဗော သန္တုသိတော ဝိတိဏ္ဏကင်္ခေါ;

ဝိဇိတာဝီ အပေတဘေရဝေါ ဟိ, ဒဗ္ဗော သော ပရိနိဗ္ဗုတော ဌိတတ္တော’’တိ.

难调伏者已调伏，陀跋知足已离疑。胜利者无有恐惧，彼陀跋已般涅槃，心意坚。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဒဗ္ဗော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿陀跋长老诵此偈。

၆. သီတဝနိယတ္ထေရဂါထာ

6. 寒林长老偈

၆.

6.

‘‘ယော [Pg.221] သီတဝနံ ဥပဂါ ဘိက္ခု, ဧကော သန္တုသိတော သမာဟိတတ္တော;

ဝိဇိတာဝီ အပေတလောမဟံသော, ရက္ခံ ကာယဂတာသတိံ ဓိတိမာ’’တိ.

前往寒林的比丘，独居知足心等持，已征服且无惊怖，坚毅守护身至念。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ သီတဝနိယော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿寒林长老诵此偈。

၇. ဘလ္လိယတ္ထေရဂါထာ

7. 跋梨耶长老偈

၇.

7.

‘‘ယောပါနုဒီ မစ္စုရာဇဿ သေနံ, နဠသေတုံဝ သုဒုဗ္ဗလံ မဟောဃော;

ဝိဇိတာဝီ အပေတဘေရဝေါ ဟိ, ဒန္တော သော ပရိနိဗ္ဗုတော ဌိတတ္တော’’တိ.

犹如大洪水摧毁极脆弱的芦苇桥，彼比丘摧毁死王军；已战胜而无所畏，已调伏、已寂灭、心坚定。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဘလ္လိယော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿跋利耶长老诵此偈。

၈. ဝီရတ္ထေရဂါထာ

8. 毗罗长老偈

၈.

8.

‘‘ယော ဒုဒ္ဒမိယော ဒမေန ဒန္တော, ဝီရော သန္တုသိတော ဝိတိဏ္ဏကင်္ခေါ;

ဝိဇိတာဝီ အပေတလောမဟံသော, ဝီရော သော ပရိနိဗ္ဗုတော ဌိတတ္တော’’တိ.

难调伏者以调伏而调伏，有精进、知足、已度疑；已战胜而无毛骨悚然，彼毗罗已寂灭、心坚定。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဝီရော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿毗罗长老诵此偈。

၉. ပိလိန္ဒဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

9. 毕陵伽婆蹉长老偈

၉.

9.

‘‘သွာဂတံ န ဒုရာဂတံ, နယိဒံ ဒုမန္တိတံ မမ;

သံဝိဘတ္တေသု ဓမ္မေသု, ယံ သေဋ္ဌံ တဒုပါဂမိ’’န္တိ.

此来是善来，非不善来，此非我之不善思量；于已辨析诸法中，我已证得其最胜者。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿毕陵伽婆蹉长老诵此偈。

၁၀. ပုဏ္ဏမာသတ္ထေရဂါထာ

10. 圆满月长老偈

၁၀.

10.

‘‘ဝိဟရိ [Pg.222] အပေက္ခံ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ, ယော ဝေဒဂူ သမိတော ယတတ္တော;

သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု အနူပလိတ္တော, လောကဿ ဇညာ ဥဒယဗ္ဗယဉ္စာ’’တိ.

于此世或他世，已断渴爱而住，彼为通达者，寂静且自制，于一切法皆无所染，了知世间之生灭。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏမာသော ထေရော ဂါထံ အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿圆满月长老诵此偈。

ဝဂ္ဂေါ ပဌမော နိဋ္ဌိတော.

第一品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

သုဘူတိ ကောဋ္ဌိကော ထေရော, ကင်္ခါရေဝတသမ္မတော;

မန္တာဏိပုတ္တော ဒဗ္ဗော စ, သီတဝနိယော စ ဘလ္လိယော;

ဝီရော ပိလိန္ဒဝစ္ဆော စ, ပုဏ္ဏမာသော တမောနုဒေါတိ.

须菩提、拘絺罗长老，离疑瑞瓦达，满慈子与陀跋，寒林与跋利耶，毗罗与毕陵伽婆蹉，以及驱暗者圆满月。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. စူဠဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

1. 小婆蹉长老偈

၁၁.

11.

‘‘ပါမောဇ္ဇဗဟုလော ဘိက္ခု, ဓမ္မေ ဗုဒ္ဓပ္ပဝေဒိတေ;

အဓိဂစ္ဆေ ပဒံ သန္တံ, သင်္ခါရူပသမံ သုခ’’န္တိ.

欢喜充满的比丘，于佛陀所宣之法，当证得寂静之境，诸行止息之乐。

… စူဠဝစ္ဆော ထေရော….

……小婆蹉长老……

၂. မဟာဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

2. 大婆蹉长老偈

၁၂.

12.

‘‘ပညာဗလီ သီလဝတူပပန္နော, သမာဟိတော ဈာနရတော သတီမာ;

ယဒတ္ထိယံ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇမာနော, ကင်္ခေထ ကာလံ ဣဓ ဝီတရာဂေါ’’တိ.

具足慧力与戒行，善定、乐禅、具念；受用有益之食物，于此离贪者，当等待时机。

… မဟာဝစ္ဆော ထေရော….

……大婆蹉长老……

၃. ဝနဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

3. 林野婆蹉长老偈

၁၃.

13.

‘‘နီလဗ္ဘဝဏ္ဏာ [Pg.223] ရုစိရာ, သီတဝါရီ သုစိန္ဓရာ;

ဣန္ဒဂေါပကသဉ္ဆန္နာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မ’’န္တိ.

绀青如云，光耀，有清凉水，有净洁地；为胭脂虫所覆盖，彼诸山岩令我喜乐。

… ဝနဝစ္ဆော ထေရော….

……林野婆蹉长老……

၄. သိဝကသာမဏေရဂါထာ

4. 西瓦咖沙弥偈

၁၄.

14.

‘‘ဥပဇ္ဈာယော မံ အဝစ, ဣတော ဂစ္ဆာမ သီဝက;

ဂါမေ မေ ဝသတိ ကာယော, အရညံ မေ ဂတော မနော;

သေမာနကောပိ ဂစ္ဆာမိ, နတ္ထိ သင်္ဂေါ ဝိဇာနတ’’န္တိ.

戒师对我说：“西瓦咖，我们从这里走吧！我的身住村落，我的心已去林野；即使躺卧，我亦前行，于了知者无执着。”

… သိဝကော သာမဏေရော….

……西瓦咖沙弥……

၅. ကုဏ္ဍဓာနတ္ထေရဂါထာ

5. 军荼昙那长老偈

၁၅.

15.

‘‘ပဉ္စ ဆိန္ဒေ ပဉ္စ ဇဟေ, ပဉ္စ စုတ္တရိ ဘာဝယေ;

ပဉ္စသင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု, ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

应断五，应舍五，亦应更培育五；超越五种执着的比丘，被称为“已渡暴流者”。

… ကုဏ္ဍဓာနော ထေရော….

……军荼昙那长老……

၆. ဗေလဋ္ဌသီသတ္ထေရဂါထာ

6. 贝拉特西萨长老偈

၁၆.

16.

‘‘ယထာပိ ဘဒ္ဒေါ အာဇညော, နင်္ဂလာဝတ္တနီ သိခီ;

ဂစ္ဆတိ အပ္ပကသိရေန, ဧဝံ ရတ္တိန္ဒိဝါ မမ;

ဂစ္ဆန္တိ အပ္ပကသိရေန, သုခေ လဒ္ဓေ နိရာမိသေ’’တိ.

犹如贤善的良种公牛，在犁道中毫不费力地行走；同样，我已获得无染之乐，日夜毫不费力地度过。

… ဗေလဋ္ဌသီသော ထေရော….

……贝拉特西萨长老……

၇. ဒါသကတ္ထေရဂါထာ

7. 达萨迦长老偈

၁၇.

17.

‘‘မိဒ္ဓီ ယဒါ ဟောတိ မဟဂ္ဃသော စ, နိဒ္ဒါယိတာ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ;

မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော, ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော’’တိ.

若人昏沉又贪食，嗜睡且辗转而卧，犹如米糠养大的肥猪，愚人将一再投胎。

… ဒါသကော ထေရော….

……达萨迦长老……

၈. သိင်္ဂါလပိတုတ္ထေရဂါထာ

8. 辛伽罗父长老偈

၁၈.

18.

‘‘အဟု [Pg.224] ဗုဒ္ဓဿ ဒါယာဒေါ, ဘိက္ခု ဘေသကဠာဝနေ;

ကေဝလံ အဋ္ဌိသညာယ, အဖရီ ပထဝိံ ဣမံ;

မညေဟံ ကာမရာဂံ သော, ခိပ္ပမေဝ ပဟိဿတီ’’တိ.

佛陀的一位法嗣，住在贝沙伽罗林(Bhesakaḷāvana)的比丘，仅以白骨想，遍满此（自身）大地；我想他将迅速地舍弃欲贪。

… သိင်္ဂါလပိတာ ထေရော….

……辛伽罗父长老……

၉. ကုလတ္ထေရဂါထာ

9. 拘罗长老偈

၁၉.

19.

‘‘ဥဒကံ ဟိ နယန္တိ နေတ္တိကာ, ဥသုကာရာ နမယန္တိ တေဇနံ;

ဒါရုံ နမယန္တိ တစ္ဆကာ, အတ္တာနံ ဒမယန္တိ သုဗ္ဗတာ’’တိ.

引水者引水，造箭者矫箭，木匠整治木料，善行者调伏自己。

… ကုလော ထေရော….

……拘罗长老……

၁၀. အဇိတတ္ထေရဂါထာ

10. 阿耆多长老偈

၂၀.

20.

‘‘မရဏေ မေ ဘယံ နတ္ထိ, နိကန္တိ နတ္ထိ ဇီဝိတေ;

သန္ဒေဟံ နိက္ခိပိဿာမိ, သမ္ပဇာနော ပဋိဿတော’’တိ.

我对死亡无所畏惧，对生命亦无贪爱；我将放下此身，具足正知与正念。

… အဇိတော ထေရော ….

……阿耆多长老……

ဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော နိဋ္ဌိတော.

第二品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

摄颂：

စူဠဝစ္ဆော မဟာဝစ္ဆော, ဝနဝစ္ဆော စ သီဝကော;

ကုဏ္ဍဓာနော စ ဗေလဋ္ဌိ, ဒါသကော စ တတောပရိ;

သိင်္ဂါလပိတိကော ထေရော, ကုလော စ အဇိတော ဒသာတိ.

小婆蹉(Cūḷavaccha)、大婆蹉(Mahāvaccha)、林婆蹉(Vanavaccha)与西瓦咖(Sīvaka)；军荼昙那(Kuṇḍadhāna)与贝拉提(Belaṭṭhi)，以及达萨迦(Dāsaka)；其后是辛伽罗父(Siṅgālapitika)长老，拘罗(Kula)与阿耆多(Ajita)，共十位。

၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

3. 第三品

၁. နိဂြောဓတ္ထေရဂါထာ

1. 尼拘陀长老偈

၂၁.

21.

‘‘နာဟံ ဘယဿ ဘာယာမိ, သတ္ထာ နော အမတဿ ကောဝိဒေါ;

ယတ္ထ ဘယံ နာဝတိဋ္ဌတိ, တေန မဂ္ဂေန ဝဇန္တိ ဘိက္ခဝေါ’’တိ.

我无惧于怖畏，我们的导师通晓不死；在怖畏不存在之处，比丘们循此道而行。

… နိဂြောဓော ထေရော….

……尼拘陀长老……

၂. စိတ္တကတ္ထေရဂါထာ

2. 质多迦长老偈

၂၂.

22.

‘‘နီလာ [Pg.225] သုဂီဝါ သိခိနော, မောရာ ကာရမ္ဘိယံ အဘိနဒန္တိ;

တေ သီတဝါတကီဠိတာ, သုတ္တံ ဈာယံ နိဗောဓေန္တီ’’တိ.

青颈有冠的孔雀，在迦蓝毗耶(Kārambhiya)林中欢鸣；它们因凉风而嬉戏，唤醒了睡眠中的禅修者。

… စိတ္တကော ထေရော….

……质多迦长老……

၃. ဂေါသာလတ္ထေရဂါထာ

3. 果萨拉长老偈

၂၃.

23.

‘‘အဟံ ခေါ ဝေဠုဂုမ္ဗသ္မိံ, ဘုတွာန မဓုပါယသံ;

ပဒက္ခိဏံ သမ္မသန္တော, ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ;

သာနုံ ပဋိဂမိဿာမိ, ဝိဝေကမနုဗြူဟယ’’န္တိ.

我于竹丛中，食毕蜜乳粥，恭敬审观诸蕴之生灭；为增长远离，我将返回山坡。

… ဂေါသာလော ထေရော….

……果萨拉长老……

၄. သုဂန္ဓတ္ထေရဂါထာ

4. 须犍陀长老偈

၂၄.

24.

‘‘အနုဝဿိကော ပဗ္ဗဇိတော, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

出家仅一夏，当观法之善；三明皆已得，佛陀教已成。

… သုဂန္ဓော ထေရော….

……须犍陀长老……

၅. နန္ဒိယတ္ထေရဂါထာ

5. 南迪亚长老偈

၂၅.

25.

‘‘ဩဘာသဇာတံ ဖလဂံ, စိတ္တံ ယဿ အဘိဏှသော;

တာဒိသံ ဘိက္ခုမာသဇ္ဇ, ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသီ’’တိ.

其心恒生光明，与圣果相应；黑魔，若恼此等比丘，汝将陷于苦。

… နန္ဒိယော ထေရော….

……南迪亚长老……

၆. အဘယတ္ထေရဂါထာ

6. 无畏长老偈

၂၆.

26.

‘‘သုတွာ သုဘာသိတံ ဝါစံ, ဗုဒ္ဓဿာဒိစ္စဗန္ဓုနော;

ပစ္စဗျဓိံ ဟိ နိပုဏံ, ဝါလဂ္ဂံ ဥသုနာ ယထာ’’တိ.

听闻日亲佛陀之善说语，我已洞彻精微之法，犹如以箭射穿毫毛之尖。

… အဘယော ထေရော….

……无畏长老……

၇. လောမသကင်္ဂိယတ္ထေရဂါထာ

7. 卢麻沙康耆耶长老偈

၂၇.

27.

‘‘ဒဗ္ဗံ [Pg.226] ကုသံ ပေါဋကိလံ, ဥသီရံ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇံ;

ဥရသာ ပနုဒိဿာမိ, ဝိဝေကမနုဗြူဟယ’’န္တိ.

茅草、俱舍草、有刺灌木、香根草、文叉草与芦苇草；为增长远离，我将以胸膛推开它们。

… လောမသကင်္ဂိယော ထေရော….

……卢麻沙康耆耶长老……

၈. ဇမ္ဗုဂါမိကပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

8. 瞻部村人之子长老偈

၂၈.

28.

‘‘ကစ္စိ နော ဝတ္ထပသုတော, ကစ္စိ နော ဘူသနာရတော;

ကစ္စိ သီလမယံ ဂန္ဓံ, ကိံ တွံ ဝါယသိ နေတရာ ပဇာ’’တိ.

汝岂不耽于衣饰？汝岂不乐于庄严？何以汝散发戒德之香，而他人不然？

… ဇမ္ဗုဂါမိကပုတ္တော ထေရော….

……瞻部村人之子长老……

၉. ဟာရိတတ္ထေရဂါထာ

9. 诃利陀长老偈

၂၉.

29.

‘‘သမုန္နမယမတ္တာနံ, ဥသုကာရောဝ တေဇနံ;

စိတ္တံ ဥဇုံ ကရိတွာန, အဝိဇ္ဇံ ဘိန္ဒ ဟာရိတာ’’တိ.

当策励自身，如箭匠矫直箭杆；心既得正直，诃利陀，当击破无明！

… ဟာရိတော ထေရော….

……诃利陀长老……

၁၀. ဥတ္တိယတ္ထေရဂါထာ

10. 郁提耶长老偈

၃၀.

30.

‘‘အာဗာဓေ မေ သမုပ္ပန္နေ, သတိ မေ ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဗာဓော မေ သမုပ္ပန္နော, ကာလော မေ နပ္ပမဇ္ဇိတု’’န္တိ.

病痛于我生，正念亦随起；病痛已生起，非我放逸时。

… ဥတ္တိယော ထေရော….

……郁提耶长老……

ဝဂ္ဂေါ တတိယော နိဋ္ဌိတော.

第三品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

နိဂြောဓော စိတ္တကော ထေရော, ဂေါသာလထေရော သုဂန္ဓော;

နန္ဒိယော အဘယော ထေရော, ထေရော လောမသကင်္ဂိယော;

ဇမ္ဗုဂါမိကပုတ္တော စ, ဟာရိတော ဥတ္တိယော ဣသီတိ.

尼拘律陀、质多迦长老，果萨拉长老、须犍陀，南迪亚、无畏长老，卢麻沙康耆耶长老，以及瞻部村人之子，诃利陀与郁提耶仙人。

၄. စတုတ္ထဝဂ္ဂေါ

4. 第四品

၁. ဂဟွရတီရိယတ္ထေရဂါထာ

1. 伽瓦罗提利耶长老偈

၃၁.

31.

‘‘ဖုဋ္ဌော [Pg.227] ဍံသေဟိ မကသေဟိ, အရညသ္မိံ ဗြဟာဝနေ;

နာဂေါ သံဂါမသီသေဝ, သတော တတြာဓိဝါသယေ’’တိ.

为虻与蚊所叮咬，于旷野大林之中；当如战场之龙象，具念于彼处忍受。

… ဂဟွရတီရိယော ထေရော….

……伽瓦罗提利耶长老……

၂. သုပ္ပိယတ္ထေရဂါထာ

2. 苏毗亚长老偈

၃၂.

32.

‘‘အဇရံ ဇီရမာနေန, တပ္ပမာနေန နိဗ္ဗုတိံ;

နိမိယံ ပရမံ သန္တိံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရ’’န္တိ.

我以衰朽换不老，以炽燃换取寂灭；换取恒常、至上之寂静，无上之安稳。

… သုပ္ပိယော ထေရော….

……苏毗亚长老……

၃. သောပါကတ္ထေရဂါထာ

3. 输波迦长老偈

၃၃.

33.

‘‘ယထာပိ ဧကပုတ္တသ္မိံ, ပိယသ္မိံ ကုသလီ သိယာ;

ဧဝံ သဗ္ဗေသု ပါဏေသု, သဗ္ဗတ္ထ ကုသလော သိယာ’’တိ.

犹如于独生爱子，愿其安乐；如是于一切众生，于一切处皆愿其安乐。

… သောပါကော ထေရော….

……输波迦长老……

၄. ပေါသိယတ္ထေရဂါထာ

4. 波西耶长老偈

၃၄.

34.

‘‘အနာသန္နဝရာ ဧတာ, နိစ္စမေဝ ဝိဇာနတာ;

ဂါမာ အရညမာဂမ္မ, တတော ဂေဟံ ဥပါဝိသိ ;

တတော ဥဋ္ဌာယ ပက္ကာမိ, အနာမန္တေတွာ ပေါသိယော’’တိ.

智者恒知此等女子不宜亲近。波西耶从森林来到村庄，然后进入屋舍；之后他未曾告辞，便起身离开。

… ပေါသိယော ထေရော….

……波西耶长老……

၅. သာမညကာနိတ္ထေရဂါထာ

5. 沙门迦尼长老偈

၃၅.

35.

‘‘သုခံ သုခတ္ထော လဘတေ တဒါစရံ, ကိတ္တိဉ္စ ပပ္ပောတိ ယသဿ ဝဍ္ဎတိ;

ယော အရိယမဋ္ဌင်္ဂိကမဉ္ဇသံ ဥဇုံ, ဘာဝေတိ မဂ္ဂံ အမတဿ ပတ္တိယာ’’တိ.

为证甘露而修习正直、直接的圣八支道者，他行此道而得安乐，亦获声誉，荣耀增长。

… သာမညကာနိတ္ထေရော….

……沙门迦尼长老……

၆. ကုမာပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

6. 鸠摩罗子长老偈

၃၆.

36.

‘‘သာဓု [Pg.228] သုတံ သာဓု စရိတကံ, သာဓု သဒါ အနိကေတဝိဟာရော;

အတ္ထပုစ္ဆနံ ပဒက္ခိဏကမ္မံ, ဧတံ သာမညမကိဉ္စနဿာ’’တိ.

善哉所闻，善哉所行，善哉恒住无家；探究义理，恭敬奉行，此乃一无所有者之沙门行。

… ကုမာပုတ္တော ထေရော….

……鸠摩罗子长老……

၇. ကုမာပုတ္တသဟာယကတ္ထေရဂါထာ

7. 鸠摩罗子之友长老偈

၃၇.

37.

‘‘နာနာဇနပဒံ ယန္တိ, ဝိစရန္တာ အသညတာ;

သမာဓိဉ္စ ဝိရာဓေန္တိ, ကိံသု ရဋ္ဌစရိယာ ကရိဿတိ;

တသ္မာ ဝိနေယျ သာရမ္ဘံ, ဈာယေယျ အပုရက္ခတော’’တိ.

无约束地游行于诸国，他们错失了禅定；在国土上游行有何益处？因此，应调伏恼乱，不为欲念所导而修禅。

… ကုမာပုတ္တတ္ထေရဿ သဟာယကော ထေရော….

……鸠摩罗子长老之友长老……

၈. ဂဝမ္ပတိတ္ထေရဂါထာ

8. 伽梵波提长老偈

၃၈.

38.

‘‘ယော ဣဒ္ဓိယာ သရဘုံ အဋ္ဌပေသိ, သော ဂဝမ္ပတိ အသိတော အနေဇော;

တံ သဗ္ဗသင်္ဂါတိဂတံ မဟာမုနိံ, ဒေဝါ နမဿန္တိ ဘဝဿ ပါရဂု’’န္တိ.

彼以神通令萨拉布河静止，此伽梵波提，无所依止、无有动摇；诸天皆礼敬此超越一切系缚、已渡有流的大牟尼。

… ဂဝမ္ပတိတ္ထေရော….

……伽梵波提长老……

၉. တိဿတ္ထေရဂါထာ

9. 帝须长老偈

၃၉.

39.

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ကာမရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

如被矛刺，如头被焚；比丘应具念修行，为断除欲贪。

… တိဿော ထေရော….

……帝须长老……

၁၀. ဝဍ္ဎမာနတ္ထေရဂါထာ

10. 增长长老偈

၄၀.

40.

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ဘဝရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

犹如被矛所刺，犹如头被火焚，比丘为断有贪，应当具念游行。

… ဝဍ္ဎမာနော ထေရော….

……增长长老……

ဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော နိဋ္ဌိတော.

第四品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဂဟွရတီရိယော [Pg.229] သုပ္ပိယော, သောပါကော စေဝ ပေါသိယော;

သာမညကာနိ ကုမာပုတ္တော, ကုမာပုတ္တသဟာယကော;

ဂဝမ္ပတိ တိဿတ္ထေရော, ဝဍ္ဎမာနော မဟာယသောတိ.

伽瓦拉提利耶、苏毗亚、索帕迦、波西耶、沙门迦尼、鸠摩罗子、鸠摩罗子之友、伽梵波提、帝须长老、大名的增长。

၅. ပဉ္စမဝဂ္ဂေါ

5. 第五品

၁. သိရိဝဍ္ဎတ္ထေရဂါထာ

1. 吉祥增长老偈

၄၁.

41.

‘‘ဝိဝရမနုပတန္တိ ဝိဇ္ဇုတာ, ဝေဘာရဿ စ ပဏ္ဍဝဿ စ;

နဂဝိဝရဂတော စ ဈာယတိ, ပုတ္တော အပ္ပဋိမဿ တာဒိနော’’တိ.

电光闪入毗婆罗与畔达瓦山隙间；已入山窟禅修者，是无譬者如来子。

… သိရိဝဍ္ဎော ထေရော….

……吉祥增长老……

၂. ခဒိရဝနိယတ္ထေရဂါထာ

2. 佉陀罗婆尼耶长老偈

၄၂.

42.

‘‘စာလေ ဥပစာလေ သီသူပစာလေ ( ) ပတိဿတာ နု ခေါ ဝိဟရထ;

အာဂတော ဝေါ ဝါလံ ဝိယ ဝေဓီ’’တိ.

“嘉娜、邬巴嘉娜、尸苏巴嘉娜，你们当具念安住！能贯穿马尾毛的射手已到来。”

… ခဒိရဝနိယော ထေရော….

……佉陀罗婆尼耶长老……

၃. သုမင်္ဂလတ္ထေရဂါထာ

3. 善吉祥长老偈

၄၃.

43.

‘‘သုမုတ္တိကော သုမုတ္တိကော သာဟု, သုမုတ္တိကောမှိ တီဟိ ခုဇ္ဇကေဟိ;

အသိတာသု မယာ နင်္ဂလာသု, မယာ ခုဒ္ဒကုဒ္ဒါလာသု မယာ.

“善解脱哉，我善解脱！我已从三件曲物中善解脱，即镰刀、犁头与小锄头。”

ယဒိပိ ဣဓမေဝ ဣဓမေဝ, အထ ဝါပိ အလမေဝ အလမေဝ;

ဈာယ သုမင်္ဂလ ဈာယ သုမင်္ဂလ, အပ္ပမတ္တော ဝိဟရ သုမင်္ဂလာ’’တိ.

“纵然在此，纵然在此，已然足够，已然足够。善吉祥，修禅吧！善吉祥，修禅吧！善吉祥，你当不放逸地安住！”

… သုမင်္ဂလော ထေရော….

……善吉祥长老……

၄. သာနုတ္ထေရဂါထာ

4. 沙奴长老偈

၄၄.

44.

‘‘မတံ ဝါ အမ္မ ရောဒန္တိ, ယော ဝါ ဇီဝံ န ဒိဿတိ;

ဇီဝန္တံ မံ အမ္မ ပဿန္တီ, ကသ္မာ မံ အမ္မ ရောဒသီ’’တိ.

“母亲，人们或为亡者哭泣，或为生而不见者哭泣；母亲，你既见我尚在人世，为何为我而哭泣？”

… သာနုတ္ထေရော….

……沙奴长老……

၅. ရမဏီယဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာ

5. 乐住长老偈

၄၅.

45.

‘‘ယထာပိ [Pg.230] ဘဒ္ဒေါ အာဇညော, ခလိတွာ ပတိတိဋ္ဌတိ;

ဧဝံ ဒဿနသမ္ပန္နံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝက’’န္တိ.

犹如良种骏马，虽有失足，仍站稳脚；具足正见之等正觉声闻，亦复如是。

… ရမဏီယဝိဟာရိတ္ထေရော….

……乐住长老……

၆. သမိဒ္ဓိတ္ထေရဂါထာ

6. 三弥提长老偈

၄၆.

46.

‘‘သဒ္ဓါယာဟံ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သတိ ပညာ စ မေ ဝုဍ္ဎာ, စိတ္တဉ္စ သုသမာဟိတံ;

ကာမံ ကရဿု ရူပါနိ, နေဝ မံ ဗျာဓယိဿသီ’’တိ.

“我因信而出家，从在家至无家；我念慧已增长，心亦得善等持。汝可随意变现诸色，绝不能困扰我。”

… သမိဒ္ဓိတ္ထေရော….

……三弥提长老……

၇. ဥဇ္ဇယတ္ထေရဂါထာ

7. 乌迦亚长老偈

၄၇.

47.

‘‘နမော တေ ဗုဒ္ဓ ဝီရတ္ထု, ဝိပ္ပမုတ္တောသိ သဗ္ဗဓိ;

တုယှာပဒါနေ ဝိဟရံ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ’’တိ.

“礼敬您，佛陀、英雄！您于一切中得解脱。我住于您的教法中，我安住而无漏。”

… ဥဇ္ဇယော ထေရော….

……乌迦亚长老……

၈. သဉ္ဇယတ္ထေရဂါထာ

8. 删阇夜长老偈

၄၈.

48.

‘‘ယတော အဟံ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

နာဘိဇာနာမိ သင်္ကပ္ပံ, အနရိယံ ဒေါသသံဟိတ’’န္တိ.

“自从我从家而出家，过无家生活以来，我不曾忆起任何与过患相应的非圣之想。”

… သဉ္ဇယော ထေရော….

……删阇夜长老……

၉. ရာမဏေယျကတ္ထေရဂါထာ

9. 罗摩尼耶迦长老偈

၄၉.

49.

‘‘စိဟစိဟာဘိနဒိတေ, သိပ္ပိကာဘိရုတေဟိ စ;

န မေ တံ ဖန္ဒတိ စိတ္တံ, ဧကတ္တနိရတံ ဟိ မေ’’တိ.

“纵闻鹌鹑‘唧哈唧哈’鸣，以及猿猴之啼声，我心亦不动摇，因我乐于专一。”

… ရာမဏေယျကော ထေရော….

……罗摩尼耶迦长老……

၁၀. ဝိမလတ္ထေရဂါထာ

10. 维摩罗长老偈

၅၀.

50.

‘‘ဓရဏီ [Pg.231] စ သိဉ္စတိ ဝါတိ, မာလုတော ဝိဇ္ဇုတာ စရတိ နဘေ;

ဥပသမန္တိ ဝိတက္ကာ, စိတ္တံ သုသမာဟိတံ မမာ’’တိ.

“大地被雨水浇灌，风儿吹拂，闪电划过天空；诸寻止息，我心善等持。”

… ဝိမလော ထေရော….

……维摩罗长老……

ဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော နိဋ္ဌိတော.

第五品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品总摄颂：

သိရီဝဍ္ဎော ရေဝတော ထေရော, သုမင်္ဂလော သာနုသဝှယော;

ရမဏီယဝိဟာရီ စ, သမိဒ္ဓိဥဇ္ဇယသဉ္ဇယာ;

ရာမဏေယျော စ သော ထေရော, ဝိမလော စ ရဏဉ္ဇဟောတိ.

师利婆多、瑞瓦达、须曼伽罗、名为萨努者、乐住者、萨弥提、乌迦亚、删阇夜、罗摩尼耶迦，以及离诤的维摩罗。

၆. ဆဋ္ဌဝဂ္ဂေါ

6. 第六品

၁. ဂေါဓိကတ္ထေရဂါထာ

1. 瞿低迦长老偈

၅၁.

51.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

စိတ္တံ သုသမာဟိတဉ္စ မယှံ, အထ စေ ပတ္ထယသိ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

“天降甘霖如妙曲，我孤邸已遮蔽，安乐且无风；我心亦善等持，天神，若汝欲降，便降雨吧。”

… ဂေါဓိကော ထေရော….

……瞿低迦长老……

၂. သုဗာဟုတ္ထေရဂါထာ

2. 须跋户长老偈

၅၂.

52.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

စိတ္တံ သုသမာဟိတဉ္စ ကာယေ, အထ စေ ပတ္ထယသိ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

“天降甘霖如妙曲，我孤邸已遮蔽，安乐且无风；我心亦善等持于身，天神，若汝欲降，便降雨吧。”

… သုဗာဟုတ္ထေရော….

……须跋户长老……

၃. ဝလ္လိယတ္ထေရဂါထာ

3. 婆利耶长老偈

၅၃.

53.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

တဿံ ဝိဟရာမိ အပ္ပမတ္တော, အထ စေ ပတ္ထယသိ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

“天降甘霖如妙曲，我孤邸已遮蔽，安乐且无风；我于此中住不放逸，天神，若汝欲降，便降雨吧。”

… ဝလ္လိယော ထေရော….

……婆利耶长老……

၄. ဥတ္တိယတ္ထေရဂါထာ

4. 郁提耶长老偈

၅၄.

54.

‘‘ဝဿတိ [Pg.232] ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

တဿံ ဝိဟရာမိ အဒုတိယော, အထ စေ ပတ္ထယသိ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

“天降甘霖如妙曲，我孤邸已遮蔽，安乐且无风；我于此中独安住，天神，若汝欲降，便降雨吧。”

… ဥတ္တိယော ထေရော….

……郁提耶长老……

၅. အဉ္ဇနဝနိယတ္ထေရဂါထာ

5. 安阇那林长老偈

၅၅.

55.

‘‘အာသန္ဒိံ ကုဋိကံ ကတွာ, ဩဂယှ အဉ္ဇနံ ဝနံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

“深入安阇那林，造一高足孤邸；三明我已达，佛陀教法已奉行。”

… အဉ္ဇနဝနိယော ထေရော….

……安阇那林长老……

၆. ကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာ

6. 孤邸住长老偈

၅၆.

56.

‘‘ကော ကုဋိကာယံ ဘိက္ခု ကုဋိကာယံ, ဝီတရာဂေါ သုသမာဟိတစိတ္တော;

ဧဝံ ဇာနာဟိ အာဝုသော, အမောဃာ တေ ကုဋိကာ ကတာ’’တိ.

“‘谁在孤邸中？’‘比丘在孤邸中，离贪欲，心善等持。’贤友，当知：汝所造孤邸，并非徒然。”

… ကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရော….

……孤邸住长老……

၇. ဒုတိယကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာ

7. 第二孤邸住长老偈

၅၇.

57.

‘‘အယမာဟု ပုရာဏိယာ ကုဋိ, အညံ ပတ္ထယသေ နဝံ ကုဋိံ;

အာသံ ကုဋိယာ ဝိရာဇယ, ဒုက္ခာ ဘိက္ခု ပုန နဝါ ကုဋီ’’တိ.

“此孤邸已旧，汝欲新孤邸；比丘，当离孤邸欲，新孤邸复苦。”

… ဒုတိယကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရော….

…第二孤邸住长老…

၈. ရမဏီယကုဋိကတ္ထေရဂါထာ

8. 可意孤邸长老偈

၅၈.

58.

‘‘ရမဏီယာ မေ ကုဋိကာ, သဒ္ဓါဒေယျာ မနောရမာ;

န မေ အတ္ထော ကုမာရီဟိ, ယေသံ အတ္ထော တဟိံ ဂစ္ဆထ နာရိယော’’တိ.

“我孤邸可意，信施甚悦心；我于少女无所需，女人，去往有需者处。”

… ရမဏီယကုဋိကော ထေရော….

…可意孤邸长老…

၉. ကောသလဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာ

9. 憍萨罗住长老偈

၅၉.

59.

‘‘သဒ္ဓါယာဟံ [Pg.233] ပဗ္ဗဇိတော, အရညေ မေ ကုဋိကာ ကတာ;

အပ္ပမတ္တော စ အာတာပီ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော’’တိ.

“我因信出家，于林中建孤邸；不放逸、热忱，具足正知与正念。”

… ကောသလဝိဟာရိတ္ထေရော….

…憍萨罗住长老…

၁၀. သီဝလိတ္ထေရဂါထာ

10. 西瓦离长老偈

၆၀.

60.

‘‘တေ မေ ဣဇ္ဈိံသု သင်္ကပ္ပာ, ယဒတ္ထော ပါဝိသိံ ကုဋိံ;

ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိံ ပစ္စေသံ, မာနာနုသယမုဇ္ဇဟ’’န္တိ.

“我诸愿已成，为此入孤邸；已证知与解脱，断尽我慢随眠。”

… သီဝလိတ္ထေရော….

…西瓦离长老…

ဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော နိဋ္ဌိတော.

第六品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဂေါဓိကော စ သုဗာဟု စ, ဝလ္လိယော ဥတ္တိယော ဣသိ;

အဉ္ဇနဝနိယော ထေရော, ဒုဝေ ကုဋိဝိဟာရိနော;

ရမဏီယကုဋိကော စ, ကောသလဝှယသီဝလီတိ.

瞿低迦与苏巴胡，瓦利优与仙人优帝利；安阇那林长老，两位孤邸住者；可意孤邸者，憍萨罗与西瓦离。

၇. သတ္တမဝဂ္ဂေါ

7. 第七品

၁. ဝပ္ပတ္ထေရဂါထာ

1. 跋波长老偈

၆၁.

61.

‘‘ပဿတိ ပဿော ပဿန္တံ, အပဿန္တဉ္စ ပဿတိ;

အပဿန္တော အပဿန္တံ, ပဿန္တဉ္စ န ပဿတီ’’တိ.

“见者见于见者，亦见于不见者；不见者不见不见者，亦不见于见者。”

… ဝပ္ပော ထေရော….

…跋波长老…

၂. ဝဇ္ဇိပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

2. 跋耆子长老偈

၆၂.

62.

‘‘ဧကကာ မယံ အရညေ ဝိဟရာမ, အပဝိဒ္ဓံဝ ဝနသ္မိံ ဒါရုကံ;

တဿ မေ ဗဟုကာ ပိဟယန္တိ, နေရယိကာ ဝိယ သဂ္ဂဂါမိန’’န္တိ.

“我等独住于林野，犹如林中弃木；众人皆羡慕于我，如地狱者之于生天者。”

… ဝဇ္ဇိပုတ္တော ထေရော….

…跋耆子长老…

၃. ပက္ခတ္ထေရဂါထာ

3. 波迦长老偈

၆၃.

63.

‘‘စုတာ [Pg.234] ပတန္တိ ပတိတာ, ဂိဒ္ဓါ စ ပုနရာဂတာ;

ကတံ ကိစ္စံ ရတံ ရမ္မံ, သုခေနနွာဂတံ သုခ’’န္တိ.

“失落复坠落，贪者复还来；应作皆已办，乐于可乐境，以乐得安乐。”

… ပက္ခော ထေရော….

…波迦长老…

၄. ဝိမလကောဏ္ဍညတ္ထေရဂါထာ

4. 维摩罗憍陈如长老偈

၆၄.

64.

‘‘ဒုမဝှယာယ ဥပ္ပန္နော, ဇာတော ပဏ္ဍရကေတုနာ;

ကေတုဟာ ကေတုနာယေဝ, မဟာကေတုံ ပဓံသယီ’’တိ.

“生于所谓‘树’者，以白旗而生；以智慧为旗，已摧大慢旗。”

… ဝိမလကောဏ္ဍညော ထေရော….

…维摩罗憍陈如长老…

၅. ဥက္ခေပကတဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

5. 持诵婆蹉长老偈

၆၅.

65.

‘‘ဥက္ခေပကတဝစ္ဆဿ, သင်္ကလိတံ ဗဟူဟိ ဝဿေဟိ;

တံ ဘာသတိ ဂဟဋ္ဌာနံ, သုနိသိန္နော ဥဠာရပါမောဇ္ဇော’’တိ.

“持诵婆蹉将其多年所积之法，安详而坐，满怀大喜悦地为在家人宣说。”

… ဥက္ခေပကတဝစ္ဆော ထေရော….

…优诘波迦陀婆蹉长老…。

၆. မေဃိယတ္ထေရဂါထာ

6. 梅吉亚长老偈

၆၆.

66.

‘‘အနုသာသိ မဟာဝီရော, သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ;

တဿာဟံ ဓမ္မံ သုတွာန, ဝိဟာသိံ သန္တိကေ သတော;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

“大雄，达一切法彼岸者，教诫于我；我闻其法后，具念住于彼之近处；我已得三明，佛陀之教诫我已奉行。”

… မေဃိယော ထေရော….

…梅吉亚长老…。

၇. ဧကဓမ္မသဝနီယတ္ထေရဂါထာ

7. 闻一法长老偈

၆၇.

67.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“我已焚尽诸烦恼，诸有皆已根除；生死轮回已尽，如今再无后有。”

… ဧကဓမ္မသဝနီယော ထေရော….

…闻一法长老…。

၈. ဧကုဒါနိယတ္ထေရဂါထာ

8. 一优陀那长老偈

၆၈.

68.

‘‘အဓိစေတသော အပ္ပမဇ္ဇတော, မုနိနော မောနပထေသု သိက္ခတော;

သောကာ န ဘဝန္တိ တာဒိနော, ဥပသန္တဿ သဒါ သတီမတော’’တိ.

“具增上心不放逸，修学牟尼之道，如是寂静恒具念者，彼无有愁苦。”

… ဧကုဒါနိယော ထေရော….

…一优陀那长老…。

၉. ဆန္နတ္ထေရဂါထာ

9. 阐陀长老偈

၆၉.

69.

‘‘သုတွာန [Pg.235] ဓမ္မံ မဟတော မဟာရသံ, သဗ္ဗညုတညာဏဝရေန ဒေသိတံ;

မဂ္ဂံ ပပဇ္ဇိံ အမတဿ ပတ္တိယာ, သော ယောဂက္ခေမဿ ပထဿ ကောဝိဒေါ’’တိ.

“我听闻了由伟大、具最胜一切知智者所说、具大妙味的法；为证不死，我已行于道上。彼实善巧于瑜伽安稳之道。”

… ဆန္နော ထေရော….

…阐陀长老…。

၁၀. ပုဏ္ဏတ္ထေရဂါထာ

10. 富楼那长老偈

၇၀.

70.

‘‘သီလမေဝ ဣဓ အဂ္ဂံ, ပညဝါ ပန ဥတ္တမော;

မနုဿေသု စ ဒေဝေသု, သီလပညာဏတော ဇယ’’န္တိ.

“于此世间，戒为第一，而有慧者实为最上；于人与天中，皆因戒与慧而得胜。”

… ပုဏ္ဏော ထေရော….

…富楼那长老…。

ဝဂ္ဂေါ သတ္တမော နိဋ္ဌိတော.

第七品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝပ္ပော စ ဝဇ္ဇိပုတ္တော စ, ပက္ခော ဝိမလကောဏ္ဍညော;

ဥက္ခေပကတဝစ္ဆော စ, မေဃိယော ဧကဓမ္မိကော;

ဧကုဒါနိယဆန္နာ စ, ပုဏ္ဏတ္ထေရော မဟဗ္ဗလောတိ.

瓦波与跋耆子，帕科、毗摩罗憍陈如；优诘波迦陀婆蹉，梅吉亚与一法者；一优陀那与阐陀，以及大力富楼那长老。

၈. အဋ္ဌမဝဂ္ဂေါ

8. 第八品

၁. ဝစ္ဆပါလတ္ထေရဂါထာ

1. 婆蹉波罗长老偈

၇၁.

71.

‘‘သုသုခုမနိပုဏတ္ထဒဿိနာ, မတိကုသလေန နိဝါတဝုတ္တိနာ;

သံသေဝိတဝုဒ္ဓသီလိနာ, နိဗ္ဗာနံ န ဟိ တေန ဒုလ္လဘ’’န္တိ.

“能见极微细善巧义，善于思择，操行谦逊，常亲近有德长老者，涅槃于彼实非难得。”

… ဝစ္ဆပါလော ထေရော….

…婆蹉波罗长老…。

၂. အာတုမတ္ထေရဂါထာ

2. 阿图摩长老偈

၇၂.

72.

‘‘ယထာ [Pg.236] ကဠီရော သုသု ဝဍ္ဎိတဂ္ဂေါ, ဒုန္နိက္ခမော ဟောတိ ပသာခဇာတော;

ဧဝံ အဟံ ဘရိယာယာနိတာယ, အနုမညံ မံ ပဗ္ဗဇိတောမှိ ဒါနီ’’တိ.

“犹如竹笋枝繁叶茂，则难以拔出；我若娶妻亦复如是，将难以出离。如今我已获允，出家为僧。”

… အာတုမော ထေရော….

…阿图摩长老…。

၃. မာဏဝတ္ထေရဂါထာ

3. 摩纳瓦长老偈

၇၃.

73.

‘‘ဇိဏ္ဏဉ္စ ဒိသွာ ဒုခိတဉ္စ ဗျာဓိတံ, မတဉ္စ ဒိသွာ ဂတမာယုသင်္ခယံ;

တတော အဟံ နိက္ခမိတူန ပဗ္ဗဇိံ, ပဟာယ ကာမာနိ မနောရမာနီ’’တိ.

“既见年老者、病苦者，复见寿尽而亡者，我于是出家，舍弃悦意欲乐。”

… မာဏဝေါ ထေရော….

…摩纳瓦长老…。

၄. သုယာမနတ္ထေရဂါထာ

4. 苏亚马长老偈

၇၄.

74.

‘‘ကာမစ္ဆန္ဒော စ ဗျာပါဒေါ, ထိနမိဒ္ဓဉ္စ ဘိက္ခုနော;

ဥဒ္ဓစ္စံ ဝိစိကိစ္ဆာ စ, သဗ္ဗသောဝ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

于比丘，贪欲与瞋恚、昏沉与睡眠、掉举以及疑，已完全不存在。

… သုယာမနော ထေရော….

…苏亚马长老…。

၅. သုသာရဒတ္ထေရဂါထာ

5. 苏萨罗陀长老偈

၇၅.

75.

‘‘သာဓု သုဝိဟိတာန ဒဿနံ, ကင်္ခါ ဆိဇ္ဇတိ ဗုဒ္ဓိ ဝဍ္ဎတိ;

ဗာလမ္ပိ ကရောန္တိ ပဏ္ဍိတံ, တသ္မာ သာဓု သတံ သမာဂမော’’တိ.

得见善调伏者，善哉！疑惑得以断，智慧得增长。亦能使愚者成智者，是故与善士交往，善哉！

… သုသာရဒေါ ထေရော….

…苏萨罗陀长老…。

၆. ပိယဉ္ဇဟတ္ထေရဂါထာ

6. 毕扬伽诃长老偈

၇၆.

76.

‘‘ဥပ္ပတန္တေသု နိပတေ, နိပတန္တေသု ဥပ္ပတေ;

ဝသေ အဝသမာနေသု, ရမမာနေသု နော ရမေ’’တိ.

于高举者中，应自谦下；于沉沦者中，应自奋起。应与克己者共住，于享乐者中不应耽乐。

… ပိယဉ္ဇဟော ထေရော….

…毕扬伽诃长老…。

၇. ဟတ္ထာရောဟပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

7. 象师之子长老偈

၇၇.

77.

‘‘ဣဒံ [Pg.237] ပုရေ စိတ္တမစာရိ စာရိကံ, ယေနိစ္ဆကံ ယတ္ထကာမံ ယထာသုခံ;

တဒဇ္ဇဟံ နိဂ္ဂဟေဿာမိ ယောနိသော, ဟတ္ထိပ္ပဘိန္နံ ဝိယ အင်္ကုသဂ္ဂဟော’’တိ.

往昔，此心随意、随欲、随乐地漫游；今日，我将如理地调伏它，犹如持钩者调伏一头发情的狂象。

… ဟတ္ထာရောဟပုတ္တော ထေရော….

…象师之子长老…。

၈. မေဏ္ဍသိရတ္ထေရဂါထာ

8. 文荼私罗长老偈

၇၈.

78.

‘‘အနေကဇာတိသံသာရံ, သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ;

တဿ မေ ဒုက္ခဇာတဿ, ဒုက္ခက္ခန္ဓော အပရဒ္ဓေါ’’တိ.

我曾流转于多生轮回而一无所获；于生为苦的我，此苦蕴已被摧毁。

… မေဏ္ဍသိရော ထေရော….

…文荼私罗长老…。

၉. ရက္ခိတတ္ထေရဂါထာ

9. 罗希陀长老偈

၇၉.

79.

‘‘သဗ္ဗော ရာဂေါ ပဟီနော မေ, သဗ္ဗော ဒေါသော သမူဟတော;

သဗ္ဗော မေ ဝိဂတော မောဟော, သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော’’တိ.

我的一切贪已被舍断，一切瞋已被根除，我的一切痴已离去。我已清凉，已寂灭。

… ရက္ခိတော ထေရော….

…罗希陀长老…。

၁၀. ဥဂ္ဂတ္ထေရဂါထာ

10. 优伽长老偈

၈၀.

80.

‘‘ယံ [Pg.238] မယာ ပကတံ ကမ္မံ, အပ္ပံ ဝါ ယဒိ ဝါ ဗဟုံ;

သဗ္ဗမေတံ ပရိက္ခီဏံ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

我所造的业，无论是少是多，那一切都已耗尽，如今再无后有。

… ဥဂ္ဂေါ ထေရော….

…优伽长老…。

ဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော နိဋ္ဌိတော.

第八品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝစ္ဆပါလော စ ယော ထေရော, အာတုမော မာဏဝေါ ဣသိ;

သုယာမနော သုသာရဒေါ, ထေရော ယော စ ပိယဉ္ဇဟော;

အာရောဟပုတ္တော မေဏ္ဍသိရော, ရက္ခိတော ဥဂ္ဂသဝှယောတိ.

婆蹉波罗、阿图摩、摩纳瓦仙人；苏亚马、苏萨罗陀、毕扬伽诃长老；象师之子、文荼私罗、罗希陀与名为优伽者。

၉. နဝမဝဂ္ဂေါ

9. 第九品

၁. သမိတိဂုတ္တတ္ထေရဂါထာ

1. 萨米提瞿多长老偈

၈၁.

81.

‘‘ယံ မယာ ပကတံ ပါပံ, ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတိသု;

ဣဓေဝ တံ ဝေဒနီယံ, ဝတ္ထု အညံ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

我于往昔诸生中所造的任何恶业，皆当于此生中感受，再无其他所依处。

… သမိတိဂုတ္တော ထေရော….

…萨米提瞿多长老…。

၂. ကဿပတ္ထေရဂါထာ

2. 迦叶长老偈

၈၂.

82.

‘‘ယေန ယေန သုဘိက္ခာနိ, သိဝါနိ အဘယာနိ စ;

တေန ပုတ္တက ဂစ္ဆဿု, မာ သောကာပဟတော ဘဝါ’’တိ.

何处有丰饶、安稳与无畏，我子，你就去那里，莫为忧愁所压倒。

… ကဿပေါ ထေရော….

…迦叶长老…。

၃. သီဟတ္ထေရဂါထာ

3. 尸诃长老偈

၈၃.

83.

‘‘သီဟပ္ပမတ္တော ဝိဟရ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော;

ဘာဝေဟိ ကုသလံ ဓမ္မံ, ဇဟ သီဃံ သမုဿယ’’န္တိ.

“尸诃，你当不放逸地安住，日夜不懈怠。当培育善法，迅速舍弃此身。”

… သီဟော ထေရော….

……尸诃长老……

၄. နီတတ္ထေရဂါထာ

4. 尼陀长老偈

၈၄.

84.

‘‘သဗ္ဗရတ္တိံ သုပိတွာန, ဒိဝါ သင်္ဂဏိကေ ရတော;

ကုဒါဿု နာမ ဒုမ္မေဓော, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ.

“整夜沉睡，白日乐于交际，此愚者何时能终结痛苦？”

… နီတော ထေရော….

……尼陀长老……

၅. သုနာဂတ္ထေရဂါထာ

5. 须那伽长老偈

၈၅.

85.

‘‘စိတ္တနိမိတ္တဿ ကောဝိဒေါ, ပဝိဝေကရသံ ဝိဇာနိယ;

ဈာယံ နိပကော ပတိဿတော, အဓိဂစ္ဆေယျ သုခံ နိရာမိသ’’န္တိ.

“善巧于心相，了知远离味，具念且善巧，禅修者当证无染之乐。”

… သုနာဂေါ ထေရော….

……须那伽长老……

၆. နာဂိတတ္ထေရဂါထာ

6. 那吉达长老偈

၈၆.

86.

‘‘ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ပုထု အညဝါဒိနံ, မဂ္ဂေါ န နိဗ္ဗာနဂမော ယထာ အယံ;

ဣတိဿု သံဃံ ဘဂဝါနုသာသတိ, သတ္ထာ သယံ ပါဏိတလေဝ ဒဿယ’’န္တိ.

“于此教外，异说者众，无有如斯导向涅槃之道。世尊如是教导僧团，导师亲自开示，如示掌中物。”

… နာဂိတော ထေရော….

……那吉达长老……

၇. ပဝိဋ္ဌတ္ထေရဂါထာ

7. 波毗陀长老偈

၈၇.

87.

‘‘ခန္ဓာ [Pg.239] ဒိဋ္ဌာ ယထာဘူတံ, ဘဝါ သဗ္ဗေ ပဒါလိတာ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“诸蕴已如实见，一切有皆已毁；生死轮回已尽，如今再无后有。”

… ပဝိဋ္ဌော ထေရော….

……波毗陀长老……

၈. အဇ္ဇုနတ္ထေရဂါထာ

8. 阿朱那长老偈

၈၈.

88.

‘‘အသက္ခိံ ဝတ အတ္တာနံ, ဥဒ္ဓါတုံ ဥဒကာ ထလံ;

ဝုယှမာနော မဟောဃေဝ, သစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈဟ’’န္တိ.

“我为大流所漂，然已彻见诸谛，故我实能自拔，出水而登陆地。”

… အဇ္ဇုနော ထေရော….

……阿朱那长老……

၉. (ပဌမ)-ဒေဝသဘတ္ထေရဂါထာ

9. 提婆薮长老偈（第一）

၈၉.

89.

‘‘ဥတ္တိဏ္ဏာ ပင်္ကပလိပါ, ပါတာလာ ပရိဝဇ္ဇိတာ;

မုတ္တော ဩဃာ စ ဂန္ထာ စ, သဗ္ဗေ မာနာ ဝိသံဟတာ’’တိ.

“已渡泥沼与烂泥，已避诸深渊，已解脱于暴流与诸结，一切我慢皆已毁。”

… ဒေဝသဘော ထေရော….

……提婆薮长老……

၁၀. သာမိဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

10. 萨弥达多长老偈

၉၀.

90.

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ, တိဋ္ဌန္တိ ဆိန္နမူလကာ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“五蕴已遍知，断根而存立；生死轮回已尽，如今再无后有。”

… သာမိဒတ္တော ထေရော….

……萨弥达多长老……

ဝဂ္ဂေါ နဝမော နိဋ္ဌိတော.

第九品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ထေရော သမိတိဂုတ္တော စ, ကဿပေါ သီဟသဝှယော;

နီတော သုနာဂေါ နာဂိတော, ပဝိဋ္ဌော အဇ္ဇုနော ဣသိ;

ဒေဝသဘော စ ယော ထေရော, သာမိဒတ္တော မဟဗ္ဗလောတိ.

三弥提护长老、迦叶、尸诃、尼陀、须那伽、那吉达、波毗陀、仙人阿朱那、提婆薮长老，及大力萨弥达多。

၁၀. ဒသမဝဂ္ဂေါ

10. 第十品

၁. ပရိပုဏ္ဏကတ္ထေရဂါထာ

1. 波利本那咖长老偈

၉၁.

91.

‘‘န တထာ မတံ သတရသံ, သုဓန္နံ ယံ မယဇ္ဇ ပရိဘုတ္တံ;

အပရိမိတဒဿိနာ ဂေါတမေန, ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတော ဓမ္မော’’တိ.

“百味佳肴与天食，非我所重，我今日所享，乃是无量见者乔达摩佛陀所说之法。”

… ပရိပုဏ္ဏကော ထေရော….

……波利本那咖长老……

၂. ဝိဇယတ္ထေရဂါထာ

2. 毗阇耶长老偈

၉၂.

92.

‘‘ယဿာသဝါ [Pg.240] ပရိက္ခီဏာ, အာဟာရေ စ အနိဿိတော;

သုညတာ အနိမိတ္တော စ, ဝိမောက္ခော ယဿ ဂေါစရော;

အာကာသေဝ သကုန္တာနံ, ပဒံ တဿ ဒုရန္နယ’’န္တိ.

“彼之诸漏已尽，于食亦无依止；其行境为空、无相与解脱；其踪迹难寻，如鸟于空中。”

… ဝိဇယော ထေရော….

……毗阇耶长老……

၃. ဧရကတ္ထေရဂါထာ

3. 伊罗迦长老偈

၉၃.

93.

‘‘ဒုက္ခာ ကာမာ ဧရက, န သုခါ ကာမာ ဧရက;

ယော ကာမေ ကာမယတိ, ဒုက္ခံ သော ကာမယတိ ဧရက;

ယော ကာမေ န ကာမယတိ, ဒုက္ခံ သော န ကာမယတိ ဧရကာ’’တိ.

“伊罗迦，诸欲是苦，伊罗迦，诸欲非乐；伊罗迦，凡欲求诸欲，彼即是求苦；伊罗迦，凡不求诸欲，彼即不求苦。”

… ဧရကော ထေရော….

……伊罗迦长老……

၄. မေတ္တဇိတ္ထေရဂါထာ

4. 梅特吉长老偈

၉၄.

94.

‘‘နမော ဟိ တဿ ဘဂဝတော, သကျပုတ္တဿ သိရီမတော;

တေနာယံ အဂ္ဂပ္ပတ္တေန, အဂ္ဂဓမ္မော သုဒေသိတော’’တိ.

“礼敬彼世尊，释迦族之子，具足祥瑞者；彼已证最上，善说最上法。”

… မေတ္တဇိ ထေရော….

……梅特吉长老……

၅. စက္ခုပါလတ္ထေရဂါထာ

5. 眼护长老偈

၉၅.

95.

‘‘အန္ဓောဟံ ဟတနေတ္တောသ္မိ, ကန္တာရဒ္ဓါနပက္ခန္ဒော ;

သယမာနောပိ ဂစ္ဆိဿံ, န သဟာယေန ပါပေနာ’’တိ.

“我盲失双目，行于荒野路；纵然匍匐行，不与恶友俱。”

… စက္ခုပါလော ထေရော….

……眼护长老……

၆. ခဏ္ဍသုမနတ္ထေရဂါထာ

6. 坎达须摩那长老偈

၉၆.

96.

‘‘ဧကပုပ္ဖံ စဇိတွာန, အသီတိ ဝဿကောဋိယော;

သဂ္ဂေသု ပရိစာရေတွာ, သေသကေနမှိ နိဗ္ဗုတော’’တိ.

“供奉一朵花，八十俱胝年；于诸天界中享乐，以余业而证涅槃。”

… ခဏ္ဍသုမနော ထေရော….

……坎达须摩那长老……

၇. တိဿတ္ထေရဂါထာ

7. 帝沙长老偈

၉၇.

97.

‘‘ဟိတွာ သတပလံ ကံသံ, သောဝဏ္ဏံ သတရာဇိကံ;

အဂ္ဂဟိံ မတ္တိကာပတ္တံ, ဣဒံ ဒုတိယာဘိသေစန’’န္တိ.

“舍弃百波罗重、百饰纹之金钵，我今持此陶土钵，此为第二次灌顶。”

… တိဿော ထေရော….

……帝沙长老……

၈. အဘယတ္ထေရဂါထာ

8. 无畏长老偈

၉၈.

98.

‘‘ရူပံ [Pg.241] ဒိသွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ;

တဿ ဝဍ္ဎန္တိ အာသဝါ, ဘဝမူလောပဂါမိနော’’တိ.

“见色而失念，作意于爱相；心染而感受，执取而安住；彼诸漏增长，趣向有之根。”

… အဘယော ထေရော….

……无畏长老……

၉. ဥတ္တိယတ္ထေရဂါထာ

9. 郁提耶长老偈

၉၉.

99.

‘‘သဒ္ဒံ သုတွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောသ တိဋ္ဌတိ;

တဿ ဝဍ္ဎန္တိ အာသဝါ, သံသာရံ ဥပဂါမိနော’’တိ.

“闻声而失念，作意于爱相；心染而感受，执取而安住；彼诸漏增长，趣向于轮回。”

… ဥတ္တိယော ထေရော….

……郁提耶长老……

၁၀. (ဒုတိယ)-ဒေဝသဘတ္ထေရဂါထာ

10. 提婆萨婆长老偈（二）

၁၀၀.

100.

‘‘သမ္မပ္ပဓာနသမ္ပန္နော, သတိပဋ္ဌာနဂေါစရော;

ဝိမုတ္တိကုသုမသဉ္ဆန္နော, ပရိနိဗ္ဗိဿတျနာသဝေါ’’တိ.

“具足正勤，以念处为行境；为解脱之花所覆，无漏者将般涅槃。”

… ဒေဝသဘော ထေရော….

……提婆萨婆长老……

ဝဂ္ဂေါ ဒသမော နိဋ္ဌိတော.

第十品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

ပရိပုဏ္ဏကော စ ဝိဇယော, ဧရကော မေတ္တဇီ မုနိ;

စက္ခုပါလော ခဏ္ဍသုမနော, တိဿော စ အဘယော တထာ;

ဥတ္တိယော စ မဟာပညော, ထေရော ဒေဝသဘောပိ စာတိ.

圆满(Paripuṇṇaka)、毗阇耶(Vijaya)、埃拉咖(Eraka)、慈氏牟尼(Mettajī muni)；眼护(Cakkhupāla)、犍陀须摩那(Khaṇḍasumana)、帝沙（Tissa）以及无畏(Abhaya)；还有大慧郁提耶(Uttiya)，以及提婆娑婆(Devasabha)长老。

၁၁. ဧကာဒသမဝဂ္ဂေါ

11. 第十一品

၁. ဗေလဋ္ဌာနိကတ္ထေရဂါထာ

1. 贝拉塔尼卡长老偈

၁၀၁.

101.

‘‘ဟိတွာ ဂိဟိတ္တံ အနဝေါသိတတ္တော, မုခနင်္ဂလီ ဩဒရိကော ကုသီတော;

မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော, ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော’’တိ.

“舍离在家事未毕，口如犁铧腹便便，怠惰犹如圈养猪，愚者再再入母胎。”

… ဗေလဋ္ဌာနိကော ထေရော….

…贝拉塔尼卡长老…

၂. သေတုစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

2. 塞图查长老偈

၁၀၂.

102.

‘‘မာနေန [Pg.242] ဝဉ္စိတာသေ, သင်္ခါရေသု သံကိလိဿမာနာသေ;

လာဘာလာဘေန မထိတာ, သမာဓိံ နာဓိဂစ္ဆန္တီ’’တိ.

“为慢所欺，于诸行中染污；为得失所扰，不得三摩地。”

… သေတုစ္ဆော ထေရော….

…塞图查长老…

၃. ဗန္ဓုရတ္ထေရဂါထာ

3. 班都拉长老偈

၁၀၃.

103.

‘‘နာဟံ ဧတေန အတ္ထိကော, သုခိတော ဓမ္မရသေန တပ္ပိတော;

ပိတွာ ရသဂ္ဂမုတ္တမံ, န စ ကာဟာမိ ဝိသေန သန္ထဝ’’န္တိ.

“我于此无所求，法味令我喜足；已饮最上味，不与毒亲近。”

… ဗန္ဓုရော ထေရော….

…班都拉长老…

၄. ခိတကတ္ထေရဂါထာ

4. 喜塔咖长老偈

၁၀၄.

104.

‘‘လဟုကော ဝတ မေ ကာယော, ဖုဋ္ဌော စ ပီတိသုခေန ဝိပုလေန;

တူလမိဝ ဧရိတံ မာလုတေန, ပိလဝတီဝ မေ ကာယော’’တိ.

“我身何轻快，遍满广大喜与乐；犹如风吹之棉絮，我身轻盈似飘浮。”

… ခိတကော ထေရော….

…喜塔咖长老…

၅. မလိတဝမ္ဘတ္ထေရဂါထာ

5. 马利塔万巴长老偈

၁၀၅.

105.

‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောပိ န ဝသေ, ရမမာနောပိ ပက္ကမေ;

န တွေဝါနတ္ထသံဟိတံ, ဝသေ ဝါသံ ဝိစက္ခဏော’’တိ.

“纵然心生厌倦，亦不应住；纵然心生欢喜，亦应离去。智者绝不住于无益之处。”

… မလိတဝမ္ဘော ထေရော….

…马利塔万巴长老…

၆. သုဟေမန္တတ္ထေရဂါထာ

6. 须海曼多长老偈

၁၀၆.

106.

‘‘သတလိင်္ဂဿ အတ္ထဿ, သတလက္ခဏဓာရိနော;

ဧကင်္ဂဒဿီ ဒုမ္မေဓော, သတဒဿီ စ ပဏ္ဍိတော’’တိ.

“义理具百相，亦持百特征；愚者见一端，智者见百端。”

… သုဟေမန္တော ထေရော….

…须海曼多长老…

၇. ဓမ္မသဝတ္ထေရဂါထာ

7. 法闻长老偈

၁၀၇.

107.

‘‘ပဗ္ဗဇိံ [Pg.243] တုလယိတွာန, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

“我善加思量，从家入无家；三明已证得，佛陀教已成。”

… ဓမ္မသဝေါ ထေရော….

…法闻长老…

၈. ဓမ္မသဝပိတုတ္ထေရဂါထာ

8. 法闻之父长老偈

၁၀၈.

108.

‘‘သ ဝီသဝဿသတိကော, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

“我年一百二十，出家入无家；三明已证得，佛陀教已成。”

… ဓမ္မသဝပိတု ထေရော….

…法闻之父长老…

၉. သံဃရက္ခိတတ္ထေရဂါထာ

9. 僧护长老偈

၁၀၉.

109.

‘‘န နူနာယံ ပရမဟိတာနုကမ္ပိနော, ရဟောဂတော အနုဝိဂဏေတိ သာသနံ;

တထာဟယံ ဝိဟရတိ ပါကတိန္ဒြိယော, မိဂီ ယထာ တရုဏဇာတိကာ ဝနေ’’တိ.

“难道此人独处时，不思择至上利乐、具悲悯者之教法？他竟如此诸根放逸而住，犹如林中之幼母鹿。”

… သံဃရက္ခိတော ထေရော….

…僧护长老…

၁၀. ဥသဘတ္ထေရဂါထာ

10. 优娑婆长老偈

၁၁၀.

110.

‘‘နဂါ နဂဂ္ဂေသု သုသံဝိရူဠှာ, ဥဒဂ္ဂမေဃေန နဝေန သိတ္တာ;

ဝိဝေကကာမဿ အရညသညိနော, ဇနေတိ ဘိယျော ဥသဘဿ ကလျတ’’န္တိ.

犹如山巅之树木，为新起之云雨所浇灌而茁壮成长；同样地，对喜爱独处、具足林野想的优娑婆(Usabha)而言，[此景]更增益了[修行的]堪能性。

… ဥသဘော ထေရော….

……优娑婆长老……

ဝဂ္ဂေါ ဧကာဒသမော နိဋ္ဌိတော.

第十一品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

ဗေလဋ္ဌာနိကော သေတုစ္ဆော, ဗန္ဓုရော ခိတကော ဣသိ;

မလိတဝမ္ဘော သုဟေမန္တော, ဓမ္မသဝေါ ဓမ္မသဝပိတာ;

သံဃရက္ခိတတ္ထေရော စ, ဥသဘော စ မဟာမုနီတိ.

贝拉塔尼迦(Belaṭṭhānika)、色秃车(Setuccha)、槃陀罗(Bandhura)、弃他迦(Khitaka)仙人、摩利多梵婆(Malitavambha)、苏亨曼多(Suhemanta)、法闻(Dhammasava)、法闻之父、僧护(Saṅgharakkhita)长老，以及优娑婆(Usabha)大牟尼。

၁၂. ဒွါဒသမဝဂ္ဂေါ

12. 第十二品

၁. ဇေန္တတ္ထေရဂါထာ

1. 阇那长老偈

၁၁၁.

111.

‘‘ဒုပ္ပဗ္ဗဇ္ဇံ [Pg.244] ဝေ ဒုရဓိဝါသာ ဂေဟာ, ဓမ္မော ဂမ္ဘီရော ဒုရဓိဂမာ ဘောဂါ;

ကိစ္ဆာ ဝုတ္တိ နော ဣတရီတရေနေဝ, ယုတ္တံ စိန္တေတုံ သတတမနိစ္စတ’’န္တိ.

出家诚然是难，在家生活亦难；法是甚深，财富难得；我等以此或彼物维生艰辛，理应恒常思惟无常。

… ဇေန္တော ထေရော….

……阇那长老……

၂. ဝစ္ဆဂေါတ္တတ္ထေရဂါထာ

2. 瓦差种长老偈

၁၁၂.

112.

‘‘တေဝိဇ္ဇောဟံ မဟာဈာယီ, စေတောသမထကောဝိဒေါ;

သဒတ္ထော မေ အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

我乃三明者、大禅定者，善巧于心之寂止；我已达成己利，圆满佛陀教法。

… ဝစ္ဆဂေါတ္တော ထေရော….

……瓦差种长老……

၃. ဝနဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာ

3. 林野婆蹉长老偈

၁၁၃.

113.

‘‘အစ္ဆောဒိကာ ပုထုသိလာ,ဂေါနင်္ဂုလမိဂါယုတာ;

အမ္ဗုသေဝါလသဉ္ဆန္နာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မ’’န္တိ.

水清石广，牛尾猴与鹿栖息，遍覆水藻与苔藓，彼岩令我心喜乐。

… ဝနဝစ္ဆော ထေရော….

……林野婆蹉长老……

၄. အဓိမုတ္တတ္ထေရဂါထာ

4. 阿地目多长老偈

၁၁၄.

114.

‘‘ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရုနော, ဟိယျမာနမှိ ဇီဝိတေ;

သရီရသုခဂိဒ္ဓဿ, ကုတော သမဏသာဓုတာ’’တိ.

当生命衰减时，对那重视肉身、贪求身体快乐的人而言，何来沙门之善性？

… အဓိမုတ္တော ထေရော….

……阿地目多长老……

၅. မဟာနာမတ္ထေရဂါထာ

5. 摩诃男长老偈

၁၁၅.

115.

‘‘ဧသာဝဟိယျသေ ပဗ္ဗတေန, ဗဟုကုဋဇသလ္လကိကေန ;

နေသာဒကေန ဂိရိနာ, ယသဿိနာ ပရိစ္ဆဒေနာ’’တိ.

你正从此山衰退，此山名为尼萨陀迦(Nesādaka)，长满众多库吒迦树与萨罗基树，此山声名远扬，林木繁茂。

… မဟာနာမော ထေရော….

……摩诃男长老……

၆. ပါရာပရိယတ္ထေရဂါထာ

6. 波罗波利耶长老偈

၁၁၆.

116.

‘‘ဆဖဿာယတနေ [Pg.245] ဟိတွာ, ဂုတ္တဒွါရော သုသံဝုတော;

အဃမူလံ ဝမိတွာန, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

舍弃六触处，守护根门，善自防护；吐尽苦恼根，我已证得漏尽。

… ပါရာပရိယော ထေရော ….

……波罗波利耶长老……

၇. ယသတ္ထေရဂါထာ

7. 耶舍长老偈

၁၁၇.

117.

‘‘သုဝိလိတ္တော သုဝသနော,သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတော;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဇ္ဈဂမိံ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

身涂妙香，身着美服，佩戴一切饰品，我已证得三明，圆满佛陀教法。

… ယသော ထေရော….

……耶舍长老……

၈. ကိမိလတ္ထေရဂါထာ

8. 金毗罗长老偈

၁၁၈.

118.

‘‘အဘိသတ္တောဝ နိပတတိ, ဝယော ရူပံ အညမိဝ တထေဝ သန္တံ;

တဿေဝ သတော အဝိပ္ပဝသတော, အညဿေဝ သရာမိ အတ္တာန’’န္တိ.

年岁与形色，如被驱策般陨落，此身依然故我，却又仿佛是他人。此身实未曾远离，我却感觉自身，宛如他人之身。

… ကိမိလော ထေရော….

……金毗罗长老……

၉. ဝဇ္ဇိပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

9. 跋耆子长老偈

၁၁၉.

119.

‘‘ရုက္ခမူလဂဟနံ ပသက္ကိယ, နိဗ္ဗာနံ ဟဒယသ္မိံ ဩပိယ;

ဈာယ ဂေါတမ မာ စ ပမာဒေါ, ကိံ တေ ဗိဠိဗိဠိကာ ကရိဿတီ’’တိ.

“趋赴树下丛林，将涅槃置于心中；乔达摩，当禅修，莫放逸！空谈于汝何益？”

… ဝဇ္ဇိပုတ္တော ထေရော….

…跋耆子长老…。

၁၀. ဣသိဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

10. 伊西达多长老偈

၁၂၀.

120.

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ, တိဋ္ဌန္တိ ဆိန္နမူလကာ;

ဒုက္ခက္ခယော အနုပ္ပတ္တော,ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

“五蕴已遍知，其根已断而立；苦之尽已达，我已得漏尽。”

… ဣသိဒတ္တော ထေရော….

…伊西达多长老…。

ဝဂ္ဂေါ ဒွါဒသမော နိဋ္ဌိတော.

第十二品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂曰：

ဇေန္တော [Pg.246] စ ဝစ္ဆဂေါတ္တော စ, ဝစ္ဆော စ ဝနသဝှယော;

အဓိမုတ္တော မဟာနာမော, ပါရာပရိယော ယသောပိ စ;

ကိမိလော ဝဇ္ဇိပုတ္တော စ, ဣသိဒတ္တော မဟာယသောတိ.

战陀、瓦差种、林婆蹉、阿地目多、摩诃男、波罗波利耶、耶舍、金毗罗、跋耆子，以及大名声之伊西达多。

ဧကကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

一集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此集摄颂曰：

ဝီသုတ္တရသတံ ထေရာ, ကတကိစ္စာ အနာသဝါ;

ဧကကေဝ နိပါတမှိ, သုသင်္ဂီတာ မဟေသိဘီတိ.

一百二十位长老，已办所作亦无漏；于此一集中，由大仙善合诵。

၂. ဒုကနိပါတော

2. 二集

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. ဥတ္တရတ္ထေရဂါထာ

1. 优多罗长老偈

၁၂၁.

121.

‘‘နတ္ထိ [Pg.247] ကောစိ ဘဝေါ နိစ္စော, သင်္ခါရာ ဝါပိ သဿတာ;

ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ တေ ခန္ဓာ, စဝန္တိ အပရာပရံ.

“无有任何有是恒常，诸行亦非永恒；彼蕴生灭，辗转相续。”

၁၂၂.

122.

‘‘ဧတမာဒီနံ ဉတွာ, ဘဝေနမှိ အနတ္ထိကော;

နိဿဋော သဗ္ဗကာမေဟိ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

“了知此过患，于有已无求；舍离一切欲，我已得漏尽。”

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဥတ္တရော ထေရော ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿优多罗长老诵此诸偈。

၂. ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇတ္ထေရဂါထာ

2. 宾头卢颇罗堕长老偈

၁၂၃.

123.

‘‘နယိဒံ အနယေန ဇီဝိတံ, နာဟာရော ဟဒယဿ သန္တိကော;

အာဟာရဋ္ဌိတိကော သမုဿယော, ဣတိ ဒိသွာန စရာမိ ဧသနံ.

“此生计非由邪道，食物非为心寂静；此身依食而存，如是见已我行乞。”

၁၂၄.

124.

‘‘ပင်္ကောတိ ဟိ နံ ပဝေဒယုံ, ယာယံ ဝန္ဒနပူဇနာ ကုလေသု;

သုခုမံ သလ္လံ ဒုရုဗ္ဗဟံ, သက္ကာရော ကာပုရိသေန ဒုဇ္ဇဟော’’တိ.

“于诸家受礼敬，智者称之为泥沼；此是微细难拔箭，庸人难舍此恭敬。”

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇော ထေရော ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿宾头卢颇罗堕长老诵此诸偈。

၃. ဝလ္လိယတ္ထေရဂါထာ

3. 婆利耶长老偈

၁၂၅.

125.

‘‘မက္ကဋော ပဉ္စဒွါရာယံ, ကုဋိကာယံ ပသက္ကိယ;

ဒွါရေန အနုပရိယေတိ, ဃဋ္ဋယန္တော မုဟုံ မုဟုံ.

“猿猴闯入五门孤邸，从一门至另一门，频频撞击。”

၁၂၆.

126.

‘‘တိဋ္ဌ မက္ကဋ မာ ဓာဝိ, န ဟိ တေ တံ ယထာ ပုရေ;

နိဂ္ဂဟီတောသိ ပညာယ, နေဝ ဒူရံ ဂမိဿတီ’’တိ.

“站住，猿猴，莫奔跑！如今于你已非昔日；你已被慧所制伏，绝不能再远去。”

… ဝလ္လိယော ထေရော….

…婆利耶长老…。

၄. ဂင်္ဂါတီရိယတ္ထေရဂါထာ

4. 恒河岸长老偈

၁၂၇.

127.

‘‘တိဏ္ဏံ [Pg.248] မေ တာလပတ္တာနံ, ဂင်္ဂါတီရေ ကုဋီ ကတာ;

ဆဝသိတ္တောဝ မေ ပတ္တော, ပံသုကူလဉ္စ စီဝရံ.

“我于恒河岸，以三片多罗叶，建成一孤邸；我钵如骨灰袋，我衣是粪扫衣。”

၁၂၈.

128.

‘‘ဒွိန္နံ အန္တရဝဿာနံ, ဧကာ ဝါစာ မေ ဘာသိတာ;

တတိယေ အန္တရဝဿမှိ, တမောခန္ဓော ပဒါလိတော’’တိ.

“于两年间，我仅说一言；于第三年间，黑暗蕴被破除。”

… ဂင်္ဂါတီရိယော ထေရော….

……恒河岸长老……

၅. အဇိနတ္ထေရဂါထာ

5. 阿耆那长老偈

၁၂၉.

129.

‘‘အပိ စေ ဟောတိ တေဝိဇ္ဇော, မစ္စုဟာယီ အနာသဝေါ;

အပ္ပညာတောတိ နံ ဗာလာ, အဝဇာနန္တိ အဇာနတာ.

“纵然他是三明者，超越死亡，无有诸漏；无知的愚人因其不为人知而轻视他。

၁၃၀.

130.

‘‘ယော စ ခေါ အန္နပါနဿ, လာဘီ ဟောတီဓ ပုဂ္ဂလော;

ပါပဓမ္မောပိ စေ ဟောတိ, သော နေသံ ဟောတိ သက္ကတော’’တိ.

“而于此世，若有个人获得饮食，纵然他本性邪恶，也会为他们所尊敬。”

… အဇိနော ထေရော….

……阿耆那长老……

၆. မေဠဇိနတ္ထေရဂါထာ

6. 梅罗耆那长老偈

၁၃၁.

131.

‘‘ယဒါဟံ ဓမ္မမဿောသိံ, ဘာသမာနဿ သတ္ထုနော;

န ကင်္ခမဘိဇာနာမိ, သဗ္ဗညူအပရာဇိတေ.

“当我听闻导师说法时，于彼全知、无能胜者，我未曾有过疑惑。

၁၃၂.

132.

‘‘သတ္ထဝါဟေ မဟာဝီရေ, သာရထီနံ ဝရုတ္တမေ;

မဂ္ဂေ ပဋိပဒါယံ ဝါ, ကင်္ခါ မယှံ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

“于商队之主、大勇者、调御者中的最上者，我于道或于行道，皆无有疑惑。”

… မေဠဇိနော ထေရော….

……梅罗耆那长老……

၇. ရာဓတ္ထေရဂါထာ

7. 罗陀长老偈

၁၃၃.

133.

‘‘ယထာ အဂါရံ ဒုစ္ဆန္နံ, ဝုဋ္ဌီ သမတိဝိဇ္ဈတိ;

ဧဝံ အဘာဝိတံ စိတ္တံ, ရာဂေါ သမတိဝိဇ္ဈတိ.

“犹如房舍覆盖不善，雨水得以穿透；如是于心未曾修习，贪欲得以穿透。

၁၃၄.

134.

‘‘ယထာ အဂါရံ သုစ္ဆန္နံ, ဝုဍ္ဎီ န သမတိဝိဇ္ဈတိ;

ဧဝံ သုဘာဝိတံ စိတ္တံ, ရာဂေါ န သမတိဝိဇ္ဈတီ’’တိ.

“犹如房舍覆盖善好，雨水不得穿透；如是于心善加修习，贪欲不得穿透。”

… ရာဓော ထေရော….

……罗陀长老……

၈. သုရာဓတ္ထေရဂါထာ

8. 苏罗陀长老偈

၁၃၅.

135.

‘‘ခီဏာ [Pg.249] ဟိ မယှံ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဇိနသာသနံ;

ပဟီနော ဇာလသင်္ခါတော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

“我生已尽，胜者教已行；网结已舍，有导索已根除。

၁၃၆.

136.

‘‘ယဿတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော’’တိ.

“我为彼利而出家，从家趋于无家；彼利我已获得，一切结已尽。”

… သုရာဓော ထေရော….

……苏罗陀长老……

၉. ဂေါတမတ္ထေရဂါထာ

9. 乔达摩长老偈

၁၃၇.

137.

‘‘သုခံ သုပန္တိ မုနယော, ယေ ဣတ္ထီသု န ဗဇ္ဈရေ;

သဒါ ဝေ ရက္ခိတဗ္ဗာသု, ယာသု သစ္စံ သုဒုလ္လဘံ.

“不为女人所缚之牟尼，安乐而眠；于彼应常守护之女人，真实语甚难得。

၁၃၈.

138.

‘‘ဝဓံ စရိမှ တေ ကာမ, အနဏာ ဒါနိ တေ မယံ;

ဂစ္ဆာမ ဒါနိ နိဗ္ဗာနံ, ယတ္ထ ဂန္တွာ န သောစတီ’’တိ.

“欲！我等已行于灭汝，如今我等已无负债；我等今去涅槃，至彼处者无忧愁。”

… ဂေါတမော ထေရော….

……乔达摩长老……

၁၀. ဝသဘတ္ထေရဂါထာ

10. 婆娑波长老偈

၁၃၉.

139.

‘‘ပုဗ္ဗေ ဟနတိ အတ္တာနံ, ပစ္ဆာ ဟနတိ သော ပရေ;

သုဟတံ ဟန္တိ အတ္တာနံ, ဝီတံသေနေဝ ပက္ခိမာ.

“他首先伤害自己，然后伤害他人；他彻底毁了自己，犹如以诱饵鸟猎杀群鸟。

၁၄၀.

140.

‘‘န ဗြာဟ္မဏော ဗဟိဝဏ္ဏော, အန္တော ဝဏ္ဏော ဟိ ဗြာဟ္မဏော;

ယသ္မိံ ပါပါနိ ကမ္မာနိ, သ ဝေ ကဏှော သုဇမ္ပတီ’’တိ.

“婆罗门非由外相，婆罗门实由内相；帝释！有恶业之人，彼实为黑。”

… ဝသဘော ထေရော….

……婆娑波长老……

ဝဂ္ဂေါ ပဌမော နိဋ္ဌိတော.

第一品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂曰：

ဥတ္တရော စေဝ ပိဏ္ဍောလော, ဝလ္လိယော တီရိယော ဣသိ;

အဇိနော စ မေဠဇိနော, ရာဓော သုရာဓော ဂေါတမော;

ဝသဘေန ဣမေ ဟောန္တိ, ဒသ ထေရာ မဟိဒ္ဓိကာတိ.

优陀罗(Uttara)与宾头卢(Piṇḍola)，瓦利耶(Valliya)、提利耶(Tiriya)仙人；阿耆多(Ajita)与弥罗耆那(Meḷajina)，罗陀(Rādha)、须罗陀(Surādha)及乔达摩(Gotama)；与婆娑婆(Vasabha)一起，此十位长老具大神通力。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. မဟာစုန္ဒတ္ထေရဂါထာ

1. 大纯陀长老偈

၁၄၁.

141.

‘‘သုဿူသာ [Pg.250] သုတဝဒ္ဓနီ, သုတံ ပညာယ ဝဒ္ဓနံ;

ပညာယ အတ္ထံ ဇာနာတိ, ဉာတော အတ္ထော သုခါဝဟော.

乐闻增长闻，闻增长慧；以慧了知义，已知义带来安乐。

၁၄၂.

142.

‘‘သေဝေထ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ, စရေယျ သံယောဇနဝိပ္ပမောက္ခံ;

သစေ ရတိံ နာဓိဂစ္ဆေယျ တတ္ထ, သံဃေ ဝသေ ရက္ခိတတ္တော သတိမာ’’တိ.

应亲近僻静卧坐处，应为解脱结缚而行；若于彼处不得乐，应住于僧团，守护自心，具足正念。

… မဟာစုန္ဒော ထေရော….

…大纯陀长老…。

၂. ဇောတိဒါသတ္ထေရဂါထာ

2. 乔提达娑长老偈

၁၄၃.

143.

‘‘ယေ ခေါ တေ ဝေဌမိဿေန, နာနတ္တေန စ ကမ္မုနာ;

မနုဿေ ဥပရုန္ဓန္တိ, ဖရုသူပက္ကမာ ဇနာ;

တေပိ တတ္ထေဝ ကီရန္တိ, န ဟိ ကမ္မံ ပနဿတိ.

行事粗暴者，以皮带捆绑及种种恶行，迫害于世人；彼等亦遭受同样之苦，其业实不灭失。

၁၄၄.

144.

‘‘ယံ ကရောတိ နရော ကမ္မံ, ကလျာဏံ ယဒိ ပါပကံ;

တဿ တဿေဝ ဒါယာဒေါ, ယံ ယံ ကမ္မံ ပကုဗ္ဗတီ’’တိ.

人所造之业，无论是善是恶，他即是其业的继承者；他造作何业，便继承何业。

… ဇောတိဒါသော ထေရော….

…乔提达娑长老…。

၃. ဟေရညကာနိတ္ထေရဂါထာ

3. 赫兰尼迦尼长老偈

၁၄၅.

145.

‘‘အစ္စယန္တိ အဟောရတ္တာ, ဇီဝိတံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

အာယု ခီယတိ မစ္စာနံ, ကုန္နဒီနံဝ ဩဒကံ.

昼夜逝去，生命随之断绝；凡人的寿元耗尽，犹如小河之水。

၁၄၆.

146.

‘‘အထ ပါပါနိ ကမ္မာနိ, ကရံ ဗာလော န ဗုဇ္ဈတိ;

ပစ္ဆာဿ ကဋုကံ ဟောတိ, ဝိပါကော ဟိဿ ပါပကော’’တိ.

愚人行诸恶业时，他并不了悟；其后，这对他来说是苦涩的，因其果报是邪恶的。

… ဟေရညကာနိတ္ထေရော….

…赫兰尼迦尼长老…。

၄. သောမမိတ္တတ္ထေရဂါထာ

4. 须摩弥多长老偈

၁၄၇.

147.

‘‘ပရိတ္တံ ဒါရုမာရုယှ, ယထာ သီဒေ မဟဏ္ဏဝေ;

ဧဝံ ကုသီတမာဂမ္မ, သာဓုဇီဝီပိ သီဒတိ;

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ.

犹如登上小木片，会沉没于大海中；同样，依附懈怠者，善活者亦会沉沦。因此，应远离那懈怠且精力低劣者。

၁၄၈.

148.

‘‘ပဝိဝိတ္တေဟိ [Pg.251] အရိယေဟိ, ပဟိတတ္တေဟိ ဈာယိဘိ;

နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယေဟိ, ပဏ္ဍိတေဟိ သဟာဝသေ’’တိ.

应与离群的圣者、有决意者、禅修者、恒常精进者、贤智者同住。

… သောမမိတ္တော ထေရော….

…须摩弥多长老…。

၅. သဗ္ဗမိတ္တတ္ထေရဂါထာ

5. 一切友长老偈

၁၄၉.

149.

‘‘ဇနော ဇနမှိ သမ္ဗဒ္ဓေါ, ဇနမေဝဿိတော ဇနော;

ဇနော ဇနေန ဟေဌီယတိ, ဟေဌေတိ စ ဇနော ဇနံ.

人与人相系缚，人依附于人；人被人所恼害，人亦恼害于人。

၁၅၀.

150.

‘‘ကော ဟိ တဿ ဇနေနတ္ထော, ဇနေန ဇနိတေန ဝါ;

ဇနံ ဩဟာယ ဂစ္ဆံ တံ, ဟေဌယိတွာ ဗဟုံ ဇန’’န္တိ.

与人何益？与生我者、我生者又有何益？既已恼害众人，我将舍众而去。

… သဗ္ဗမိတ္တော ထေရော….

…一切友长老…。

၆. မဟာကာဠတ္ထေရဂါထာ

6. 大迦罗长老偈

၁၅၁.

151.

‘‘ကာဠီ ဣတ္ထီ ဗြဟတီ ဓင်္ကရူပါ, သတ္ထိဉ္စ ဘေတွာ အပရဉ္စ သတ္ထိံ;

ဗာဟဉ္စ ဘေတွာ အပရဉ္စ ဗာဟံ, သီသဉ္စ ဘေတွာ ဒဓိထာလကံဝ;

ဧသာ နိသိန္နာ အဘိသန္ဒဟိတွာ.

迦莉(Kāḷī)女，身形高大，肤色如乌鸦，击碎一腿，复击碎另一腿；击碎一臂，复击碎另一臂；击碎头颅，犹如击碎凝乳钵；她将之拼合后坐着。

၁၅၂.

152.

‘‘ယော ဝေ အဝိဒွါ ဥပဓိံ ကရောတိ, ပုနပ္ပုနံ ဒုက္ခမုပေတိ မန္ဒော;

တသ္မာ ပဇာနံ ဥပဓိံ န ကယိရာ, မာဟံ ပုန ဘိန္နသိရော သယိဿ’’န္တိ.

实乃无知者造诸依，愚者再再趋于苦；是故知者不造依，愿我不再破头卧。

… မဟာကာဠော ထေရော….

……摩诃迦罗长老……

၇. တိဿတ္ထေရဂါထာ

7. 帝沙长老偈

၁၅၃.

153.

‘‘ဗဟူ သပတ္တေ လဘတိ, မုဏ္ဍော သံဃာဋိပါရုတော;

လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ, ဝတ္ထဿ သယနဿ စ.

剃发者身披僧伽梨，若得食物、饮料、衣物与住处，便会招致诸多敌人。

၁၅၄.

154.

‘‘ဧတမာဒီနဝံ ဉတွာ, သက္ကာရေသု မဟဗ္ဘယံ;

အပ္ပလာဘော အနဝဿုတော, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

了知此过患，于恭敬利养有大怖畏；比丘当少得、无染，具念而行。

… တိဿော ထေရော….

……帝沙长老……

၈. ကိမိလတ္ထေရဂါထာ

8. 金毗罗长老偈

၁၅၅.

155.

‘‘ပါစီနဝံသဒါယမှိ[Pg.252], သကျပုတ္တာ သဟာယကာ;

ပဟာယာနပ္ပကေ ဘောဂေ, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတာ.

于波夷那婆娑(Pācīnavaṃsa)林苑中，释迦子等为道友；舍弃无量财富后，乐于乞食之所得。

၁၅၆.

156.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယာ ပဟိတတ္တာ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမာ;

ရမန္တိ ဓမ္မရတိယာ, ဟိတွာန လောကိယံ ရတိ’’န္တိ.

发起精进，心向于道，恒常坚毅努力；舍弃世间之乐后，乐于法之乐。

… ကိမိလော ထေရော….

……金毗罗长老……

၉. နန္ဒတ္ထေရဂါထာ

9. 难陀长老偈

၁၅၇.

157.

‘‘အယောနိသော မနသိကာရာ, မဏ္ဍနံ အနုယုဉ္ဇိသံ;

ဥဒ္ဓတော စပလော စာသိံ, ကာမရာဂေန အဋ္ဋိတော.

因不如理作意，我曾热衷于妆饰；我曾掉举而轻浮，为欲贪所折磨。

၁၅၈.

158.

‘‘ဥပါယကုသလေနာဟံ, ဗုဒ္ဓေနာဒိစ္စဗန္ဓုနာ;

ယောနိသော ပဋိပဇ္ဇိတွာ, ဘဝေ စိတ္တံ ဥဒဗ္ဗဟိ’’န္တိ.

我因方便善巧、日之亲族的佛陀，如理行道后，已将心自“有”中拔出。

… နန္ဒော ထေရော….

……难陀长老……

၁၀. သိရိမတ္ထေရဂါထာ

10. 尸利摩长老偈

၁၅၉.

159.

‘‘ပရေ စ နံ ပသံသန္တိ, အတ္တာ စေ အသမာဟိတော;

မောဃံ ပရေ ပသံသန္တိ, အတ္တာ ဟိ အသမာဟိတော.

他人若称赞于彼，而彼自心未安止；他人赞叹亦徒然，因彼自心未安止。

၁၆၀.

160.

‘‘ပရေ စ နံ ဂရဟန္တိ, အတ္တာ စေ သုသမာဟိတော;

မောဃံ ပရေ ဂရဟန္တိ, အတ္တာ ဟိ သုသမာဟိတော’’တိ.

他人若呵责于彼，而彼自心善安止；他人呵责亦徒然，因彼自心善安止。

… သိရိမာ ထေရော….

……尸利摩长老……

ဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော နိဋ္ဌိတော.

第二品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

စုန္ဒော စ ဇောတိဒါသော စ, ထေရော ဟေရညကာနိ စ;

သောမမိတ္တော သဗ္ဗမိတ္တော, ကာလော တိဿော စ ကိမိလော ;

နန္ဒော စ သိရိမာ စေဝ, ဒသ ထေရာ မဟိဒ္ဓိကာတိ.

纯陀、光护(Jotidāsa)、金匠(Heraññakāni)、苏摩密多(Somamitta)、一切友(Sabbamitta)、迦罗(Kāla)、帝沙（Tissa）、金毗罗、难陀与尸利摩(Sirimā)，此十位具大神通长老。

၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

3. 第三品

၁. ဥတ္တရတ္ထေရဂါထာ

1. 优多罗长老偈

၁၆၁.

161.

‘‘ခန္ဓာ [Pg.253] မယာ ပရိညာတာ, တဏှာ မေ သုသမူဟတာ;

ဘာဝိတာ မမ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော.

诸蕴我已遍知，渴爱我已根除；觉支我已修习，我已得漏尽。

၁၆၂.

162.

‘‘သောဟံ ခန္ဓေ ပရိညာယ, အဗ္ဗဟိတွာန ဇာလိနိံ;

ဘာဝယိတွာန ဗောဇ္ဈင်္ဂေ, နိဗ္ဗာယိဿံ အနာသဝေါ’’တိ.

我已遍知诸蕴，拔除爱欲之网；修习了诸觉支，我将无漏而般涅槃。

… ဥတ္တရော ထေရော….

…优多罗长老…。

၂. ဘဒ္ဒဇိတ္ထေရဂါထာ

2. 跋陀耆长老偈

၁၆၃.

163.

‘‘ပနာဒေါ နာမ သော ရာဇာ, ယဿ ယူပေါ သုဝဏ္ဏယော;

တိရိယံ သောဠသုဗ္ဗေဓော, ဥဗ္ဘမာဟု သဟဿဓာ.

彼王名为波那陀，其宫殿纯金所造；横向十六乌萨巴，据说高达一千层。

၁၆၄.

164.

‘‘သဟဿကဏ္ဍော သတဂေဏ္ဍု, ဓဇာလု ဟရိတာမယော;

အနစ္စုံ တတ္ထ ဂန္ဓဗ္ဗာ, ဆသဟဿာနိ သတ္တဓာ’’တိ.

千层百顶，旗幡庄严，纯金所造；六千乾闼婆，分七处而舞。

… ဘဒ္ဒဇိတ္ထေရော….

…跋陀耆长老…。

၃. သောဘိတတ္ထေရဂါထာ

3. 苏毗多长老偈

၁၆၅.

165.

‘‘သတိမာ ပညဝါ ဘိက္ခု, အာရဒ္ဓဗလဝီရိယော;

ပဉ္စ ကပ္ပသတာနာဟံ, ဧကရတ္တိံ အနုဿရိံ.

具念具慧之比丘，发起精进与活力；我于一夜间，能忆五百劫。

၁၆၆.

166.

‘‘စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ, သတ္တ အဋ္ဌ စ ဘာဝယံ;

ပဉ္စ ကပ္ပသတာနာဟံ, ဧကရတ္တိံ အနုဿရိ’’န္တိ.

修习四念处，以及七觉支和八正道；我于一夜之间，忆念起五百劫。

… သောဘိတော ထေရော….

…苏毗多长老…。

၄. ဝလ္လိယတ္ထေရဂါထာ

4. 瓦利耶长老偈

၁၆၇.

167.

‘‘ယံ ကိစ္စံ ဒဠှဝီရိယေန, ယံ ကိစ္စံ ဗောဒ္ဓုမိစ္ဆတာ;

ကရိဿံ နာဝရဇ္ဈိဿံ, ပဿ ဝီရိယံ ပရက္ကမ.

凡以坚毅所应作，凡为求觉所应为；我必为之不退失，且看我精进勇猛。

၁၆၈.

168.

‘‘တွဉ္စ မေ မဂ္ဂမက္ခာဟိ, အဉ္ဇသံ အမတောဂဓံ;

အဟံ မောနေန မောနိဿံ, ဂင်္ဂါသောတောဝ သာဂရ’’န္တိ.

请为我开示直道，通往不死境；我将以寂静证寂灭，如恒河奔向海洋。

… ဝလ္လိယော ထေရော….

…瓦利耶长老…。

၅. ဝီတသောကတ္ထေရဂါထာ

5. 离忧长老偈

၁၆၉.

169.

‘‘ကေသေ [Pg.254] မေ ဩလိခိဿန္တိ, ကပ္ပကော ဥပသင်္ကမိ;

တတော အာဒါသမာဒါယ, သရီရံ ပစ္စဝေက္ခိသံ.

理发师走近我，将为我修整头发；于是我拿起镜子，审视这个身体。

၁၇၀.

170.

‘‘တုစ္ဆော ကာယော အဒိဿိတ္ထ, အန္ဓကာရော တမော ဗျဂါ;

သဗ္ဗေ စောဠာ သမုစ္ဆိန္နာ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

此身显现为空，黑暗无明已消散；所有烦恼皆断除，如今再无未来有。

… ဝီတသောကော ထေရော….

…离忧长老…。

၆. ပုဏ္ဏမာသတ္ထေရဂါထာ

6. 满月长老偈

၁၇၁.

171.

‘‘ပဉ္စ နီဝရဏေ ဟိတွာ, ယောဂက္ခေမဿ ပတ္တိယာ;

ဓမ္မာဒါသံ ဂဟေတွာန, ဉာဏဒဿနမတ္တနော.

为证离轭安稳境，舍断五种盖；我拿起法镜，即自智与见。

၁၇၂.

172.

‘‘ပစ္စဝေက္ခိံ ဣမံ ကာယံ, သဗ္ဗံ သန္တရဗာဟိရံ;

အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ, တုစ္ဆော ကာယော အဒိဿထာ’’တိ.

我审视此身，内外之一切；于内及于外，此身显现空。

… ပုဏ္ဏမာသော ထေရော….

…满月长老…。

၇. နန္ဒကတ္ထေရဂါထာ

7. 南达咖长老偈

၁၇၃.

173.

‘‘ယထာပိ ဘဒ္ဒေါ အာဇညော, ခလိတွာ ပတိတိဋ္ဌတိ;

ဘိယျော လဒ္ဒါန သံဝေဂံ, အဒီနော ဝဟတေ ဓုရံ.

譬如良种公牛，失足后重新站起；更添紧迫之感，不屈不挠担负重任。

၁၇၄.

174.

‘‘ဧဝံ ဒဿနသမ္ပန္နံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကံ;

အာဇာနီယံ မံ ဓာရေထ, ပုတ္တံ ဗုဒ္ဓဿ ဩရသ’’န္တိ.

如是具见者，正自觉声闻，当知我如彼良种，是佛陀亲生子。

… နန္ဒကော ထေရော….

…南达咖长老…。

၈. ဘရတတ္ထေရဂါထာ

8. 婆罗多长老偈

၁၇၅.

175.

‘‘ဧဟိ နန္ဒက ဂစ္ဆာမ, ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ;

သီဟနာဒံ နဒိဿာမ, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သမ္မုခါ.

来吧，南达咖，我们去戒师跟前；在至上佛陀面前，发出狮子吼。

၁၇၆.

176.

‘‘ယာယ နော အနုကမ္ပာယ, အမှေ ပဗ္ဗာဇယီ မုနိ;

သော နော အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော’’တိ.

牟尼出于对我们的慈愍，令我们得以出家；我们已达此目的：一切结的灭尽。

… ဘရတော ထေရော….

……婆罗多长老……

၉. ဘာရဒွါဇတ္ထေရဂါထာ

9. 巴罗多迦长老偈

၁၇၇.

177.

‘‘နဒန္တိ [Pg.255] ဧဝံ သပ္ပညာ, သီဟာဝ ဂိရိဂဗ္ဘရေ;

ဝီရာ ဝိဇိတသင်္ဂါမာ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟနိံ.

具慧者如是吼，如狮在山窟；英雄已战胜沙场，击败魔罗及其军。

၁၇၈.

178.

‘‘သတ္ထာ စ ပရိစိဏ္ဏော မေ, ဓမ္မော သံဃော စ ပူဇိတော;

အဟဉ္စ ဝိတ္တော သုမနော, ပုတ္တံ ဒိသွာ အနာသဝ’’န္တိ.

我已奉事导师，亦已供养法与僧；见我子已无漏，我心欢喜而愉悦。

… ဘာရဒွါဇော ထေရော….

……巴罗多迦长老……

၁၀. ကဏှဒိန္နတ္ထေရဂါထာ

10. 迦那丁那长老偈

၁၇၉.

179.

‘‘ဥပါသိတာ သပ္ပုရိသာ, သုတာ ဓမ္မာ အဘိဏှသော;

သုတွာန ပဋိပဇ္ဇိဿံ, အဉ္ဇသံ အမတောဂဓံ.

我已亲近善士，常常听闻正法；闻已我将行于趣向甘露的直道。

၁၈၀.

180.

‘‘ဘဝရာဂဟတဿ မေ သတော, ဘဝရာဂေါ ပုန မေ န ဝိဇ္ဇတိ;

န စာဟု န စ မေ ဘဝိဿတိ, န စ မေ ဧတရဟိ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

曾为有爱所害的我，如今有爱已不复存在；于我，它已非有，将非有，现亦非有。

… ကဏှဒိန္နော ထေရော….

……迦那丁那长老……

ဝဂ္ဂေါ တတိယော နိဋ္ဌိတော.

第三品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဥတ္တရော ဘဒ္ဒဇိတ္ထေရော, သောဘိတော ဝလ္လိယော ဣသိ;

ဝီတသောကော စ ယော ထေရော, ပုဏ္ဏမာသော စ နန္ဒကော;

ဘရတော ဘာရဒွါဇော စ, ကဏှဒိန္နော မဟာမုနီတိ.

优陀罗、跋陀耆长老，苏毗多、婆利耶仙人；离忧长老、满月、南达咖、婆罗多、巴罗多迦，以及大牟尼迦那丁那。

၄. စတုတ္ထဝဂ္ဂေါ

4. 第四品

၁. မိဂသိရတ္ထေရဂါထာ

1. 鹿首长老偈

၁၈၁.

181.

‘‘ယတော အဟံ ပဗ္ဗဇိတော, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဝိမုစ္စမာနော ဥဂ္ဂစ္ဆိံ, ကာမဓာတုံ ဥပစ္စဂံ.

自从我在正等觉者的教法中出家，我解脱而上升，超越了欲界。

၁၈၂.

182.

‘‘ဗြဟ္မုနော ပေက္ခမာနဿ, တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ;

အကုပ္ပာ မေ ဝိမုတ္တီတိ, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယာ’’တိ.

在梵的注视下，其后我心解脱；因一切结已尽，我之解脱不动摇。

… မိဂသိရော ထေရော….

……鹿首长老……

၂. သိဝကတ္ထေရဂါထာ

2. 尸婆迦长老偈

၁၈၃.

183.

‘‘အနိစ္စာနိ [Pg.256] ဂဟကာနိ, တတ္ထ တတ္ထ ပုနပ္ပုနံ;

ဂဟကာရံ ဂဝေသန္တော, ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ.

此身屋无常，于此于彼复再再；为寻造屋者，轮回再生苦无间。

၁၈၄.

184.

‘‘ဂဟကာရက ဒိဋ္ဌောသိ, ပုန ဂေဟံ န ကာဟသိ;

သဗ္ဗာ တေ ဖာသုကာ ဘဂ္ဂါ, ထူဏိကာ စ ဝိဒါလိတာ ;

ဝိမရိယာဒိကတံ စိတ္တံ, ဣဓေဝ ဝိဓမိဿတီ’’တိ.

造屋者，你已被见到，你再也造不成房屋；你所有椽条已断，梁柱也已粉碎；心已超越限制，就在此处将寂灭。

… သိဝကော ထေရော….

……尸婆迦长老……

၃. ဥပဝါဏတ္ထေရဂါထာ

3. 优波瓦纳长老偈

၁၈၅.

185.

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ, ဝါတေဟာဗာဓိတော မုနိ;

သစေ ဥဏှောဒကံ အတ္ထိ, မုနိနော ဒေဟိ ဗြာဟ္မဏ.

世间阿罗汉、善逝，牟尼为风病所恼；婆罗门，若有热水，请施予牟尼。

၁၈၆.

186.

‘‘ပူဇိတော ပူဇနေယျာနံ, သက္ကရေယျာန သက္ကတော;

အပစိတောပစေယျာနံ, တဿ ဣစ္ဆာမိ ဟာတဝေ’’တိ.

受应供养者所供养，受应恭敬者所恭敬，受应礼敬者所礼敬；我愿为彼奉上。

… ဥပဝါဏော ထေရော….

……优波瓦纳长老……

၄. ဣသိဒိန္နတ္ထေရဂါထာ

4. 伊西丁那长老偈

၁၈၇.

187.

‘‘ဒိဋ္ဌာ မယာ ဓမ္မဓရာ ဥပါသကာ, ကာမာ အနိစ္စာ ဣတိ ဘာသမာနာ;

သာရတ္တရတ္တာ မဏိကုဏ္ဍလေသု, ပုတ္တေသု ဒါရေသု စ တေ အပေက္ခာ.

我已见到持法的优婆塞，他们宣说“诸欲无常”，却热衷于珠宝耳环，对妻儿也怀有渴望。

၁၈၈.

188.

‘‘အဒ္ဓါ န ဇာနန္တိ ယတောဓ ဓမ္မံ, ကာမာ အနိစ္စာ ဣတိ စာပိ အာဟု;

ရာဂဉ္စ တေသံ န ဗလတ္ထိ ဆေတ္တုံ, တသ္မာ သိတာ ပုတ္တဒါရံ ဓနဉ္စာ’’တိ.

他们确实不知此中之法，虽然也说“诸欲无常”，却没有力量断除贪欲，因此执着于妻儿与财富。

… ဣသိဒိန္နော ထေရော….

……伊西丁那长老……

၅. သမ္ဗုလကစ္စာနတ္ထေရဂါထာ

5. 桑布拉迦旃延长老偈

၁၈၉.

189.

‘‘ဒေဝေါ [Pg.257] စ ဝဿတိ ဒေဝေါ စ ဂဠဂဠာယတိ,ဧကကော စာဟံ ဘေရဝေ ဗိလေ ဝိဟရာမိ;

တဿ မယှံ ဧကကဿ ဘေရဝေ ဗိလေ ဝိဟရတော,နတ္ထိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ.

天在下雨，雷声轰鸣，我独自住于恐怖洞穴中。对于独住于此恐怖洞穴的我，没有恐惧、惊骇或毛骨悚然。

၁၉၀.

190.

‘‘ဓမ္မတာ မမသာ ယဿ မေ, ဧကကဿ ဘေရဝေ ဗိလေ;

ဝိဟရတော နတ္ထိ ဘယံ ဝါ, ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ’’တိ.

这即是我的本性：独自住于恐怖洞穴中，我没有恐惧、惊骇或毛骨悚然。

… သမ္ဗုလကစ္စာနော ထေရော….

……桑布拉迦旃延长老……

၆. နိတကတ္ထေရဂါထာ

6. 尼塔迦长老偈

၁၉၁.

191.

‘‘ကဿ သေလူပမံ စိတ္တံ, ဌိတံ နာနုပကမ္ပတိ;

ဝိရတ္တံ ရဇနီယေသု, ကုပ္ပနီယေ န ကုပ္ပတိ;

ယဿေဝံ ဘာဝိတံ စိတ္တံ, ကုတော တံ ဒုက္ခမေဿတိ.

谁的心稳固如岩石，坚定不动摇，于可染之事离染，于可怒之事不怒？若心如此培育，苦从何处降临于他？

၁၉၂.

192.

‘‘မမ သေလူပမံ စိတ္တံ, ဌိတံ နာနုပကမ္ပတိ;

ဝိရတ္တံ ရဇနီယေသု, ကုပ္ပနီယေ န ကုပ္ပတိ;

မမေဝံ ဘာဝိတံ စိတ္တံ, ကုတော မံ ဒုက္ခမေဿတီ’’တိ.

我的心稳固如岩石，坚定不动摇，于可染之事离染，于可怒之事不怒。我心如此培育，苦从何处降临于我？

… နိတကော ထေရော….

……尼塔迦长老……

၇. သောဏပေါဋိရိယတ္ထေရဂါထာ

7. 索那·波提利耶长老偈

၁၉၃.

193.

‘‘န တာဝ သုပိတုံ ဟောတိ, ရတ္တိ နက္ခတ္တမာလိနီ;

ပဋိဇဂ္ဂိတုမေဝေသာ, ရတ္တိ ဟောတိ ဝိဇာနတာ.

这繁星如环的夜晚并非睡眠之时；对于智者而言，这夜晚是保持警觉之时。

၁၉၄.

194.

‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓာဝပတိတံ, ကုဉ္ဇရော စေ အနုက္ကမေ;

သင်္ဂါမေ မေ မတံ သေယျော, ယဉ္စေ ဇီဝေ ပရာဇိတော’’တိ.

即使从象肩上摔下被大象践踏，我在战场上死去也更好，胜过战败而苟活。

… သောဏော ပေါဋိရိယော ထေရော ….

……索那·波提利耶长老……

၈. နိသဘတ္ထေရဂါထာ

8. 尼萨婆长老偈

၁၉၅.

195.

‘‘ပဉ္စ [Pg.258] ကာမဂုဏေ ဟိတွာ, ပိယရူပေ မနောရမေ;

သဒ္ဓါယ ဃရာ နိက္ခမ္မ, ဒုက္ခဿန္တကရော ဘဝေ.

舍弃五种欲乐，那可爱悦意之事物，凭着信心而出家，愿他成为苦的终结者。

၁၉၆.

196.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော’’တိ.

我不乐于死，亦不乐于生，我只是等待时机，正知并具念。

… နိသဘော ထေရော….

……尼萨婆长老……

၉. ဥသဘတ္ထေရဂါထာ

9. 优娑婆长老偈

၁၉၇.

197.

‘‘အမ္ဗပလ္လဝသင်္ကာသံ, အံသေ ကတွာန စီဝရံ;

နိသိန္နော ဟတ္ထိဂီဝါယံ, ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိံ.

我将芒果嫩叶色的僧衣披于肩上，坐于象颈，为乞食而进入村庄。

၁၉၈.

198.

‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ဩရုယှ, သံဝေဂံ အလဘိံ တဒါ;

သောဟံ ဒိတ္တော တဒါ သန္တော, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

从象背上下来，那时我生起悚惧感；我虽曾骄慢，今已证得诸漏尽。

… ဥသဘော ထေရော….

……优娑婆长老……

၁၀. ကပ္ပဋကုရတ္ထေရဂါထာ

10. 迦波吒拘罗长老偈

၁၉၉.

199.

‘‘အယမိတိ ကပ္ပဋော ကပ္ပဋကုရော, အစ္ဆာယ အတိဘရိတာယ ;

အမတဃဋိကာယံ ဓမ္မကဋမတ္တော, ကတပဒံ ဈာနာနိ ဩစေတုံ.

迦波吒拘罗，此乃破布之思！不死甘露之瓶虽清澈满溢，汝心却远离正法，违逆为修习诸禅所设之道。

၂၀၀.

200.

‘‘မာ ခေါ တွံ ကပ္ပဋ ပစာလေသိ, မာ တွံ ဥပကဏ္ဏမှိ တာဠေဿံ;

န ဟိ တွံ ကပ္ပဋ မတ္တမညာသိ, သံဃမဇ္ဈမှိ ပစလာယမာနောတိ.

迦波吒，切莫打瞌睡！我将不再于你耳边教导。迦波吒，你真不知分寸，竟在僧团之中打瞌睡。

… ကပ္ပဋကုရော ထေရော….

……迦波吒拘罗长老……

ဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော နိဋ္ဌိတော.

第四品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

မိဂသိရော [Pg.259] သိဝကော စ, ဥပဝါနော စ ပဏ္ဍိတော;

ဣသိဒိန္နော စ ကစ္စာနော, နိတကော စ မဟာဝသီ;

ပေါဋိရိယပုတ္တော နိသဘော, ဥသဘော ကပ္ပဋကုရောတိ.

鹿首与尸婆迦，以及智者优波瓦纳，伊西丁那与迦旃延，大自在者尼塔迦，以及波提利耶子、尼萨婆、优娑婆与迦波吒拘罗。

၅. ပဉ္စမဝဂ္ဂေါ

5. 第五品

၁. ကုမာရကဿပတ္ထေရဂါထာ

1. 童子迦叶长老偈

၂၀၁.

201.

‘‘အဟော ဗုဒ္ဓါ အဟော ဓမ္မာ, အဟော နော သတ္ထု သမ္ပဒါ;

ယတ္ထ ဧတာဒိသံ ဓမ္မံ, သာဝကော သစ္ဆိကာဟိ’’တိ.

奇哉诸佛！奇哉诸法！奇哉我等导师之圆满！于此教法中，声闻弟子得以亲证如是之法。

၂၀၂.

202.

‘‘အသင်္ခေယျေသု ကပ္ပေသု, သက္ကာယာဓိဂတာ အဟူ;

တေသမယံ ပစ္ဆိမကော, စရိမောယံ သမုဿယော;

ဇာတိမရဏသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

于无数劫中，曾得诸有身；此身为最后，此乃最终蕴。生死轮回，如今再无后有。

… ကုမာရကဿပေါ ထေရော….

……童子迦叶长老……

၂. ဓမ္မပါလတ္ထေရဂါထာ

2. 法护长老偈

၂၀၃.

203.

‘‘ယော ဟဝေ ဒဟရော ဘိက္ခု, ယုဉ္ဇတိ ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဇာဂရော သ ဟိ သုတ္တေသု, အမောဃံ တဿ ဇီဝိတံ.

若有年轻比丘，于佛陀教法中精进，于沉睡者中觉醒，其生命则不空过。

၂၀၄.

204.

‘‘တသ္မာ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ, ပသာဒံ ဓမ္မဒဿနံ;

အနုယုဉ္ဇေထ မေဓာဝီ, သရံ ဗုဒ္ဓါန သာသန’’န္တိ.

是故智者当忆念诸佛之教法，勤修信、戒、净信与法见。

… ဓမ္မပါလော ထေရော….

……法护长老……

၃. ဗြဟ္မာလိတ္ထေရဂါထာ

3. 婆罗摩利长老偈

၂၀၅.

205.

‘‘ကဿိန္ဒြိယာနိ သမထင်္ဂတာနိ, အဿာ ယထာ သာရထိနာ သုဒန္တာ;

ပဟီနမာနဿ အနာသဝဿ, ဒေဝါပိ ကဿ ပိဟယန္တိ တာဒိနော’’တိ.

谁之诸根已达寂静，犹如御者善调之马？谁已断慢且无漏，如如不动，为诸天所欣羡？

၂၀၆.

206.

‘‘မယှိန္ဒြိယာနိ [Pg.260] သမထင်္ဂတာနိ, အဿာ ယထာ သာရထိနာ သုဒန္တာ;

ပဟီနမာနဿ အနာသဝဿ, ဒေဝါပိ မယှံ ပိဟယန္တိ တာဒိနော’’တိ.

我之诸根已达寂静，犹如御者善调之马。我已断慢且无漏，如如不动，为诸天所欣羡。

… ဗြဟ္မာလိ ထေရော….

……婆罗摩利长老……

၄. မောဃရာဇတ္ထေရဂါထာ

4. 莫伽罗阇长老偈

၂၀၇.

207.

‘‘ဆဝိပါပက စိတ္တဘဒ္ဒက, မောဃရာဇ သတတံ သမာဟိတော;

ဟေမန္တိကသီတကာလရတ္တိယော, ဘိက္ခု တွံသိ ကထံ ကရိဿသိ’’.

“丑皮相而心贤善的摩伽罗阇（Mogharāja），你恒常入定；在这寒冷的冬夜里，你这位比丘将如何度过？”

၂၀၈.

208.

‘‘သမ္ပန္နသဿာ မဂဓာ, ကေဝလာ ဣတိ မေ သုတံ;

ပလာလစ္ဆန္နကော သေယျံ, ယထညေ သုခဇီဝိနော’’တိ.

“我听说摩揭陀（Magadha）处处谷物丰收；我将卧于稻草覆盖之处，如同其他安乐生活者。”

… မောဃရာဇာ ထေရော….

……摩伽罗阇长老……

၅. ဝိသာခပဉ္စာလပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

5. 毘舍佉般遮罗子长老偈

၂၀၉.

209.

‘‘န ဥက္ခိပေ နော စ ပရိက္ခိပေ ပရေ, ဩက္ခိပေ ပါရဂတံ န ဧရယေ;

န စတ္တဝဏ္ဏံ ပရိသာသု ဗျာဟရေ, အနုဒ္ဓတော သမ္မိတဘာဏိ သုဗ္ဗတော.

“不抬高自己，不贬低他人，不非议已达彼岸者；不在大众中宣扬自己的功德；不轻浮，言语适度，善于持戒。

၂၁၀.

210.

‘‘သုသုခုမနိပုဏတ္ထဒဿိနာ, မတိကုသလေန နိဝါတဝုတ္တိနာ;

သံသေဝိတဝုဒ္ဓသီလိနာ, နိဗ္ဗာနံ န ဟိ တေန ဒုလ္လဘ’’န္တိ.

“能见极微细义，智慧善巧，行为谦逊，具足善修增上戒者，涅槃对他而言不难获得。”

… ဝိသာခေါ ပဉ္စာလပုတ္တော ထေရော ….

……毘舍佉般遮罗子长老……

၆. စူဠကတ္ထေရဂါထာ

6. 朱拉迦长老偈

၂၁၁.

211.

‘‘နဒန္တိ မောရာ သုသိခါ သုပေခုဏာ, သုနီလဂီဝါ သုမုခါ သုဂဇ္ဇိနော;

သုသဒ္ဒလာ စာပိ မဟာမဟီ အယံ, သုဗျာပိတမ္ဗု သုဝလာဟကံ နဘံ.

“孔雀鸣叫，有美丽的头冠和尾羽，颈项湛蓝，面容姣好，鸣声悦耳；这大地草木青葱，水气弥漫，天空云色甚美。

၂၁၂.

212.

‘‘သုကလ္လရူပေါ [Pg.261] သုမနဿ ဈာယတံ, သုနိက္ကမော သာဓု သုဗုဒ္ဓသာသနေ;

သုသုက္ကသုက္ကံ နိပုဏံ သုဒုဒ္ဒသံ, ဖုသာဟိ တံ ဥတ္တမမစ္စုတံ ပဒ’’န္တိ.

“身心适宜，心意喜悦，当勤禅修。于佛善说之教法中，善出离为善。当触证那至极清净、微细、甚难见、无上、不动之境。”

… စူဠကော ထေရော….

……朱拉迦长老……

၇. အနူပမတ္ထေရဂါထာ

7. 无譬长老偈

၂၁၃.

213.

‘‘နန္ဒမာနာဂတံ စိတ္တံ, သူလမာရောပမာနကံ;

တေန တေနေဝ ဝဇသိ, ယေန သူလံ ကလိင်္ဂရံ.

“欢喜之心，如被置于矛上；你总是走向那矛与木桩所在之处。

၂၁၄.

214.

‘‘တာဟံ စိတ္တကလိံ ဗြူမိ, တံ ဗြူမိ စိတ္တဒုဗ္ဘကံ;

သတ္ထာ တေ ဒုလ္လဘော လဒ္ဓေါ, မာနတ္ထေ မံ နိယောဇယီ’’တိ.

“我称此心为罪恶，我称此心为叛徒；你已获得难得的导师，（心啊，）不要将我导向无益之事。”

… အနူပမော ထေရော….

……无譬长老……

၈. ဝဇ္ဇိတတ္ထေရဂါထာ

8. 瓦耆达长老偈

၂၁၅.

215.

‘‘သံသရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ, ဂတီသု ပရိဝတ္တိသံ;

အပဿံ အရိယသစ္စာနိ, အန္ဓဘူတော ပုထုဇ္ဇနော.

“我长久地轮回，流转于诸趣中；作为盲目的凡夫，我未见圣谛。

၂၁၆.

216.

‘‘တဿ မေ အပ္ပမတ္တဿ, သံသာရာ ဝိနဠီကတာ;

သဗ္ဗာ ဂတီ သမုစ္ဆိန္နာ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“由于我的不放逸，轮回已被摧毁；一切趣已断绝，如今不再有再生。”

… ဝဇ္ဇိတော ထေရော….

……瓦耆达长老……

၉. သန္ဓိတတ္ထေရဂါထာ

9. 删提陀长老偈

၂၁၇.

217.

‘‘အဿတ္ထေ ဟရိတောဘာသေ, သံဝိရူဠှမှိ ပါဒပေ;

ဧကံ ဗုဒ္ဓဂတံ သညံ, အလဘိတ္ထံ ပတိဿတော.

“在绿意盎然、繁茂生长的菩提树下，我保持正念，获得了一心忆念佛陀的想。

၂၁၈.

218.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ, ယံ သညမလဘိံ တဒါ;

တဿာ သညာယ ဝါဟသာ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

“三十一劫前，我那时所获得的想；凭借那想的力量，我证得了诸漏尽。”

… သန္ဓိတော ထေရော….

……删提陀长老……

ဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော နိဋ္ဌိတော.

第五品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ကုမာရကဿပေါ [Pg.262] ထေရော, ဓမ္မပါလော စ ဗြဟ္မာလိ;

မောဃရာဇာ ဝိသာခေါ စ, စူဠကော စ အနူပမော;

ဝဇ္ဇိတော သန္ဓိတော ထေရော, ကိလေသရဇဝါဟနောတိ.

童子迦叶长老，法护与婆罗摩利，谟伽罗阇与毘舍佉，周罗与阿奴波摩，婆耆多与山提陀长老，能涤烦恼尘。

ဒုကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

二颂篇终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဂါထာဒုကနိပါတမှိ, နဝုတိ စေဝ အဋ္ဌ စ;

ထေရာ ဧကူနပညာသံ, ဘာသိတာ နယကောဝိဒါတိ.

于二颂篇中，有颂九十八首，乃四十九位善巧方法之长老所说。

၃. တိကနိပါတော

3. 三颂篇

၁. အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇတ္ထေရဂါထာ

1. 鸯伽尼迦巴罗多迦长老偈

၂၁၉.

219.

‘‘အယောနိ [Pg.263] သုဒ္ဓိမနွေသံ, အဂ္ဂိံ ပရိစရိံ ဝနေ;

သုဒ္ဓိမဂ္ဂံ အဇာနန္တော, အကာသိံ အမရံ တပံ.

我曾于林中，非如理地寻求清净而侍奉火；不知清净之道，我行了自以为能得不死的苦行。

၂၂၀.

220.

‘‘တံ သုခေန သုခံ လဒ္ဓံ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

由乐而得乐，且见法之善法性；三明皆已证，已奉行佛陀之教。

၂၂၁.

221.

‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓု ပုရေ အာသိံ, ဣဒါနိ ခေါမှိ ဗြာဟ္မဏော;

တေဝိဇ္ဇော နှာတကော စမှိ, သောတ္တိယော စမှိ ဝေဒဂူ’’တိ.

往昔我为梵裔，如今实为婆罗门；我乃三明者、已沐浴者，亦是安乐者、明达者。

… အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇော ထေရော….

…鸯伽尼迦巴罗多迦长老…。

၂. ပစ္စယတ္ထေရဂါထာ

2. 波者耶长老偈

၂၂၂.

222.

‘‘ပဉ္စာဟာဟံ ပဗ္ဗဇိတော, သေခေါ အပ္ပတ္တမာနသော,ဝိဟာရံ မေ ပဝိဋ္ဌဿ, စေတသော ပဏိဓီ အဟု.

我出家五日，有学而心未达目的；当我进入精舍时，心中生起一决意。

၂၂၃.

223.

‘‘နာသိဿံ န ပိဝိဿာမိ, ဝိဟာရတော န နိက္ခမေ;

နပိ ပဿံ နိပါတေဿံ, တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ.

只要渴爱之箭未拔除，我绝不食、不饮，也绝不从住处出来，甚至绝不躺下休息。

၂၂၄.

224.

‘‘တဿ မေဝံ ဝိဟရတော, ပဿ ဝီရိယပရက္ကမံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

我如是安住，且见我精进之力！三明皆已证，已奉行佛陀之教。

… ပစ္စယော ထေရော….

…波者耶长老…。

၃. ဗာကုလတ္ထေရဂါထာ

3. 薄拘罗长老偈

၂၂၅.

225.

‘‘ယော ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနိ, ပစ္ဆာ သော ကာတုမိစ္ဆတိ;

သုခါ သော ဓံသတေ ဌာနာ, ပစ္ဆာ စ မနုတပ္ပတိ.

若人将应先做之事，留待于后才想做；他会从安乐之境堕落，并且日后会懊悔。

၂၂၆.

226.

‘‘ယဉှိ ကယိရာ တဉှိ ဝဒေ, ယံ န ကယိရာ န တံ ဝဒေ;

အကရောန္တံ ဘာသမာနံ, ပရိဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

所做才当说，未做不当言；言说而不行，智者能识辨。

၂၂၇.

227.

‘‘သုသုခံ [Pg.264] ဝတ နိဗ္ဗာနံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဒေသိတံ;

အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ, ယတ္ထ ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

涅槃实安乐，由正等觉者所说；无忧、无尘、安稳，于此苦寂灭。

… ဗာကုလော ထေရော….

…薄拘罗长老…。

၄. ဓနိယတ္ထေရဂါထာ

4. 达尼亚长老偈

၂၂၈.

228.

‘‘သုခံ စေ ဇီဝိတုံ ဣစ္ဆေ, သာမညသ္မိံ အပေက္ခဝါ;

သံဃိကံ နာတိမညေယျ, စီဝရံ ပါနဘောဇနံ.

若欲于沙门生活中安乐，且珍视沙门身份，则不应轻慢僧团的衣、饮、食。

၂၂၉.

229.

‘‘သုခံ စေ ဇီဝိတုံ ဣစ္ဆေ, သာမညသ္မိံ အပေက္ခဝါ;

အဟိ မူသိကသောဗ္ဘံဝ, သေဝေထ သယနာသနံ.

若欲于沙门生活中安乐，且珍视沙门身份，则应安住于床座，犹如蛇居于鼠穴。

၂၃၀.

230.

‘‘သုခံ စေ ဇီဝိတုံ ဣစ္ဆေ, သာမညသ္မိံ အပေက္ခဝါ;

ဣတရီတရေန တုဿေယျ, ဧကဓမ္မဉ္စ ဘာဝယေ’’တိ.

若于沙门身份心怀敬重，欲求安乐而活，当以所得而知足，并修习不放逸之一法。

… ဓနိယော ထေရော….

…达尼亚长老…。

၅. မာတင်္ဂပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

5. 摩登伽子长老偈

၂၃၁.

231.

‘‘အတိသီတံ အတိဥဏှံ, အတိသာယမိဒံ အဟု;

ဣတိ ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တေ, ခဏာ အစ္စေန္တိ မာဏဝေ.

“天太冷”、“天太热”、“此已太晚”；如是舍弃事务者，良机已逝去。

၂၃၂.

232.

‘‘ယော စ သီတဉ္စ ဥဏှဉ္စ, တိဏာ ဘိယျော န မညတိ;

ကရံ ပုရိသကိစ္စာနိ, သော သုခါ န ဝိဟာယတိ.

若人视寒暑，尚不及草芥，勤行丈夫事，彼不离安乐。

၂၃၃.

233.

‘‘ဒဗ္ဗံ ကုသံ ပေါဋကိလံ, ဥသီရံ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇံ;

ဥရသာ ပနုဒိဿာမိ, ဝိဝေကမနုဗြူဟယ’’န္တိ.

达拔草、吉祥草、荆棘丛、香根草、文叉草、巴拔迦草，我将以胸膛推开，以培育远离。

… မာတင်္ဂပုတ္တော ထေရော….

…摩登伽子长老…。

၆. ခုဇ္ဇသောဘိတတ္ထေရဂါထာ

6. 屈折သောဘိတ长老偈

၂၃၄.

234.

‘‘ယေ စိတ္တကထီ ဗဟုဿုတာ, သမဏာ ပါဋလိပုတ္တဝါသိနော;

တေသညတရောယမာယုဝါ, ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ ခုဇ္ဇသောဘိတော.

有善巧说法、多闻之沙门，居住于华氏城中；此具寿屈折သောဘိတ，亦为彼等其中之一，正立于门前。

၂၃၅.

235.

‘‘ယေ [Pg.265] စိတ္တကထီ ဗဟုဿုတာ, သမဏာ ပါဋလိပုတ္တဝါသိနော;

တေသညတရောယမာယုဝါ, ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ မာလုတေရိတော.

有善巧说法、多闻之沙门，居住于华氏城中；此具寿亦为彼等其中之一，乘风而来，正立于门前。

၂၃၆.

236.

‘‘သုယုဒ္ဓေန သုယိဋ္ဌေန, သင်္ဂါမဝိဇယေန စ;

ဗြဟ္မစရိယာနုစိဏ္ဏေန, ဧဝါယံ သုခမေဓတီ’’တိ.

善战已毕，善供已成，沙场已胜，梵行已修，如是此人增长安乐。

… ခုဇ္ဇသောဘိတော ထေရော….

…屈折သောဘိတ长老…。

၇. ဝါရဏတ္ထေရဂါထာ

7. 瓦拉纳长老偈

၂၃၇.

237.

‘‘ယောဓ ကောစိ မနုဿေသု, ပရပါဏာနိ ဟိံသတိ;

အသ္မာ လောကာ ပရမှာ စ, ဥဘယာ ဓံသတေ နရော.

世间任何人，若伤害他命，于此世他世，二者俱衰败。

၂၃၈.

238.

‘‘ယော စ မေတ္တေန စိတ္တေန, သဗ္ဗပါဏာနုကမ္ပတိ;

ဗဟုဉှိ သော ပသဝတိ, ပုညံ တာဒိသကော နရော.

若人以慈心，怜悯一切众，如是之人者，多生福德。

၂၃၉.

239.

‘‘သုဘာသိတဿ သိက္ခေထ, သမဏူပါသနဿ စ;

ဧကာသနဿ စ ရဟော, စိတ္တဝူပသမဿ စာ’’တိ.

应学善言说，亲近诸沙门；独坐于静处，及内心寂静。

… ဝါရဏော ထေရော….

…瓦拉纳长老…。

၈. ဝဿိကတ္ထေရဂါထာ

8. 瓦西卡长老偈

၂၄၀.

240.

‘‘ဧကောပိ သဒ္ဓေါ မေဓာဝီ, အဿဒ္ဓါနီဓ ဉာတိနံ;

ဓမ္မဋ္ဌော သီလသမ္ပန္နော, ဟောတိ အတ္ထာယ ဗန္ဓုနံ.

纵然仅一人，有信又有慧，住法具戒行，能益无信亲。

၂၄၁.

241.

‘‘နိဂ္ဂယှ အနုကမ္ပာယ, စောဒိတာ ဉာတယော မယာ;

ဉာတိဗန္ဓဝပေမေန, ကာရံ ကတွာန ဘိက္ခုသု.

我出于悲悯，呵责并策励，亲族出于爱，恭敬诸比丘。

၂၄၂.

242.

‘‘တေ အဗ္ဘတီတာ ကာလင်္ကတာ, ပတ္တာ တေ တိဒိဝံ သုခံ;

ဘာတရော မယှံ မာတာ စ, မောဒန္တိ ကာမကာမိနော’’တိ.

彼等已逝去，往生天界乐；我母及兄弟，随欲而欢喜。

… ဝဿိကော ထေရော….

…瓦西卡长老…。

၉. ယသောဇတ္ထေရဂါထာ

9. 耶输伽长老偈

၂၄၃.

243.

‘‘ကာလပဗ္ဗင်္ဂသင်္ကာသော, ကိသော ဓမနိသန္ထတော;

မတ္တညူ အန္နပါနမှိ, အဒီနမနသော နရော’’.

其身黝黑如节，瘦而筋脉显现；于饮食中知量，此人意不消沉。

၂၄၄.

244.

‘‘ဖုဋ္ဌော [Pg.266] ဍံသေဟိ မကသေဟိ, အရညသ္မိံ ဗြဟာဝနေ;

နာဂေါ သင်္ဂါမသီသေဝ, သတော တတြာဓိဝါသယေ.

于广阔森林中，为蚊虻所触；犹如战象在阵前，具念于彼当忍受。

၂၄၅.

245.

‘‘ယထာ ဗြဟ္မာ တထာ ဧကော, ယထာ ဒေဝေါ တထာ ဒုဝေ;

ယထာ ဂါမော တထာ တယော, ကောလာဟလံ တတုတ္တရိ’’န္တိ.

一人如梵天，两人如天神；三人如村落，更多则为喧嚣。

… ယသောဇော ထေရော….

……耶娑阇长老……

၁၀. သာဋိမတ္တိယတ္ထေရဂါထာ

10. 萨提马提亚长老偈

၂၄၆.

246.

‘‘အဟု တုယှံ ပုရေ သဒ္ဓါ, သာ တေ အဇ္ဇ န ဝိဇ္ဇတိ;

ယံ တုယှံ တုယှမေဝေတံ, နတ္ထိ ဒုစ္စရိတံ မမ.

往昔汝有信，今日已不见；汝物归汝有，我无有恶行。

၂၄၇.

247.

‘‘အနိစ္စာ ဟိ စလာ သဒ္ဒါ, ဧဝံ ဒိဋ္ဌာ ဟိ သာ မယာ;

ရဇ္ဇန္တိပိ ဝိရဇ္ဇန္တိ, တတ္ထ ကိံ ဇိယျတေ မုနိ.

信乃无常且动摇，我已如是亲见之；人们时而染著，时而离染，牟尼于此何减损？

၂၄၈.

248.

‘‘ပစ္စတိ မုနိနော ဘတ္တံ, ထောကံ ထောကံ ကုလေ ကုလေ;

ပိဏ္ဍိကာယ စရိဿာမိ, အတ္ထိ ဇင်္ဃဗလံ မမာ’’တိ.

牟尼之食，于家家户户，少许炊煮；我将为乞食而行，因我尚有腿力。

… သာဋိမတ္တိယော ထေရော….

……萨提马提亚长老……

၁၁. ဥပါလိတ္ထေရဂါထာ

11. 优波离长老偈

၂၄၉.

249.

‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ;

မိတ္တေ ဘဇေယျ ကလျာဏေ, သုဒ္ဓါဇီဝေ အတန္ဒိတေ.

出于信心而出家，新入道者当亲近活命清净、不懈怠的善友。

၂၅၀.

250.

‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ;

သံဃသ္မိံ ဝိဟရံ ဘိက္ခု, သိက္ခေထ ဝိနယံ ဗုဓော.

出于信心而出家，新入道的比丘住于僧团中，智者当学习律。

၂၅၁.

251.

‘‘သဒ္ဓါယ အဘိနိက္ခမ္မ, နဝပဗ္ဗဇိတော နဝေါ;

ကပ္ပာကပ္ပေသု ကုသလော, စရေယျ အပုရက္ခတော’’တိ.

出于信心而出家，新入道者善巧于可行不可行，当无所希求而住。

… ဥပါလိတ္ထေရော….

……优波离长老……

၁၂. ဥတ္တရပါလတ္ထေရဂါထာ

12. 郁多罗波罗长老偈

၂၅၂.

252.

‘‘ပဏ္ဍိတံ ဝတ မံ သန္တံ, အလမတ္ထဝိစိန္တကံ;

ပဉ္စ ကာမဂုဏာ လောကေ, သမ္မောဟာ ပါတယိံသု မံ.

我本是智者，能善思义利；世间五欲乐，令我因痴迷而堕落。

၂၅၃.

253.

‘‘ပက္ခန္ဒော မာရဝိသယေ, ဒဠှသလ္လသမပ္ပိတော;

အသက္ခိံ မစ္စုရာဇဿ, အဟံ ပါသာ ပမုစ္စိတုံ.

我曾闯入魔罗境，为坚固之箭所刺；我已能从中解脱，脱离死王之罗网。

၂၅၄.

254.

‘‘သဗ္ဗေ [Pg.267] ကာမာ ပဟီနာ မေ, ဘဝါ သဗ္ဗေ ပဒါလိတာ ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

我诸欲已断，诸有已摧毁；生死轮回已灭尽，今后更无再生。

… ဥတ္တရပါလော ထေရော….

……郁多罗波罗长老……

၁၃. အဘိဘူတတ္ထေရဂါထာ

13. 阿毗浮长老偈

၂၅၅.

255.

‘‘သုဏာထ ဉာတယော သဗ္ဗေ, ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာ;

ဓမ္မံ ဝေါ ဒေသယိဿာမိ, ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ.

所有聚集于此的亲族，请听！我将为你们说法：一再的出生是苦。

၂၅၆.

256.

‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ, ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

当策励，当出离，当致力于佛陀教法；当摧破死神之军，如象摧毁芦苇屋。

၂၅၇.

257.

‘‘ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ, အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ ;

ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ.

于此法与律中不放逸而住者，将舍弃生死轮回，得以终结痛苦。

… အဘိဘူတော ထေရော….

……阿毗浮长老……

၁၄. ဂေါတမတ္ထေရဂါထာ

14. 乔达摩长老偈

၂၅၈.

258.

‘‘သံသရံ ဟိ နိရယံ အဂစ္ဆိဿံ, ပေတလောကမဂမံ ပုနပ္ပုနံ;

ဒုက္ခမမှိပိ တိရစ္ဆာနယောနိယံ, နေကဓာ ဟိ ဝုသိတံ စိရံ မယာ.

我于轮回中流转，曾至于地狱，亦再再至于饿鬼界；于种种难忍之苦的畜生趣中，我亦曾长久居住。

၂၅၉.

259.

‘‘မာနုသောပိ စ ဘဝေါဘိရာဓိတော, သဂ္ဂကာယမဂမံ သကိံ သကိံ;

ရူပဓာတုသု အရူပဓာတုသု, နေဝသညိသု အသညိသုဋ္ဌိတံ.

我也曾获得人身，时时生于天界；亦曾住于色界、无色界，住于非想非非想处及无想有情天。

၂၆၀.

260.

‘‘သမ္ဘဝါ သုဝိဒိတာ အသာရကာ, သင်္ခတာ ပစလိတာ သဒေရိတာ;

တံ ဝိဒိတွာ မဟမတ္တသမ္ဘဝံ, သန္တိမေဝ သတိမာ သမဇ္ဈဂ’’န္တိ.

诸有被善知为无实、有为、动摇、骚动；了知此及自身之有后，具念的我唯达寂静。

… ဂေါတမော ထေရော….

……乔达摩长老……

၁၅. ဟာရိတတ္ထေရဂါထာ

15. 诃利陀长老偈

၂၆၁.

261.

‘‘ယော ပုဗ္ဗေ ကရဏီယာနိ, ပစ္ဆာ သော ကာတုမိစ္ဆတိ;

သုခါ သော ဓံသတေ ဌာနာ, ပစ္ဆာ စ မနုတပ္ပတိ.

若人先前应做之事，而于事后始欲为，彼从安乐处堕落，其后必将生追悔。

၂၆၂.

262.

‘‘ယဉှိ [Pg.268] ကယိရာ တဉှိ ဝဒေ, ယံ န ကယိရာ န တံ ဝဒေ;

အကရောန္တံ ဘာသမာနံ, ပရိဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

当说己所做，莫说己未做；智者能识知言而不行者。

၂၆၃.

263.

‘‘သုသုခံ ဝတ နိဗ္ဗာနံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဒေသိတံ;

အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ, ယတ္ထ ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

正等觉者所示之涅槃，实为至上之乐！无忧、无垢、安稳，于彼处，诸苦皆止息。

… ဟာရိတော ထေရော….

……诃利陀长老……

၁၆. ဝိမလတ္ထေရဂါထာ

16. 毗摩罗长老偈

၂၆၄.

264.

‘‘ပါပမိတ္တေ ဝိဝဇ္ဇေတွာ, ဘဇေယျုတ္တမပုဂ္ဂလံ;

ဩဝါဒေ စဿ တိဋ္ဌေယျ, ပတ္ထေန္တော အစလံ သုခံ.

当远离诸恶友，亲近至上之人；希求不动摇之安乐者，当安住于其教诫中。

၂၆၅.

265.

‘‘ပရိတ္တံ ဒါရုမာရုယှ, ယထာ သီဒေ မဟဏ္ဏဝေ;

ဧဝံ ကုသီတမာဂမ္မ, သာဓုဇီဝီပိ သီဒတိ;

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ကုသီတံ ဟီနဝီရိယံ.

犹如登上小木块，沉没于大海洋；如是依止懈怠者，善活者亦沉沦。是故当远离，彼懈怠劣精进者。

၂၆၆.

266.

‘‘ပဝိဝိတ္တေဟိ အရိယေဟိ, ပဟိတတ္တေဟိ ဈာယိဘိ;

နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယေဟိ, ပဏ္ဍိတေဟိ သဟာဝသေ’’တိ.

当与圣者、智者共住，彼等离群独处、自我策励、修习禅定、恒常精进。

… ဝိမလော ထေရော….

……毗摩罗长老……

တိကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

三集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

摄颂曰：

အင်္ဂဏိကော ဘာရဒွါဇော, ပစ္စယော ဗာကုလော ဣသိ;

ဓနိယော မာတင်္ဂပုတ္တော, သောဘိတော ဝါရဏော ဣသိ.

盎伽尼迦·巴罗多迦、波吒耶、仙人薄拘罗、达尼亚、摩邓伽子、须毗多、仙人瓦拉那。

ဝဿိကော စ ယသောဇော စ, သာဋိမတ္တိယုပါလိ စ;

ဥတ္တရပါလော အဘိဘူတော, ဂေါတမော ဟာရိတောပိ စ.

婆悉迦与耶娑伽，萨帝马帝亚与优波离，邬多罗波罗与阿毗浮，乔达摩与诃利陀。

ထေရော တိကနိပါတမှိ, နိဗ္ဗာနေ ဝိမလော ကတော;

အဋ္ဌတာလီသ ဂါထာယော, ထေရာ သောဠသ ကိတ္တိတာတိ.

于三集中，所称长老有十六，偈颂共四十八；毗摩罗长老已证涅槃。

၄. စတုကနိပါတော

4. 第四集

၁. နာဂသမာလတ္ထေရဂါထာ

1. 那伽萨摩罗长老偈

၂၆၇.

267.

‘‘အလင်္ကတာ [Pg.269] သုဝသနာ, မာလိနီ စန္ဒနုဿဒါ;

မဇ္ဈေ မဟာပထေ နာရီ, တုရိယေ နစ္စတိ နဋ္ဋကီ.

盛装丽服，佩戴花环，涂抹檀香；大道中央，一位女舞者伴随音乐起舞。

၂၆၈.

268.

‘‘ပိဏ္ဍိကာယ ပဝိဋ္ဌောဟံ, ဂစ္ဆန္တော နံ ဥဒိက္ခိသံ;

အလင်္ကတံ သုဝသနံ, မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတံ.

为乞食我而入，行走时我看见了她；那盛装华服的舞女，宛如布下的死亡之网。

၂၆၉.

269.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော, ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု, နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

于是，我生起了如理作意；过患得以显现，厌离得以确立。

၂၇၀.

270.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

于是我心解脱了，看这法的善妙！三明我已证得，佛陀的教法已成办。

… နာဂသမာလော ထေရော….

…那伽萨摩罗长老…。

၂. ဘဂုတ္ထေရဂါထာ

2. 跋估长老偈

၂၇၁.

271.

‘‘အဟံ မိဒ္ဓေန ပကတော, ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ;

စင်္ကမံ အဘိရုဟန္တော, တတ္ထေဝ ပပတိံ ဆမာ.

我为睡意所困，从精舍走了出来；登上经行处时，就在那里倒在地上。

၂၇၂.

272.

‘‘ဂတ္တာနိ ပရိမဇ္ဇိတွာ, ပုနပါရုယှ စင်္ကမံ;

စင်္ကမေ စင်္ကမိံ သောဟံ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော.

拂去身上尘土，再次登上经行处；我在经行处经行，内心善得安定。

၂၇၃.

273.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော, ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု, နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

于是，我生起了如理作意；过患得以显现，厌离得以确立。

၂၇၄.

274.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

于是我心解脱了，看这法的善妙！三明我已证得，佛陀的教法已成办。

… ဘဂုတ္ထေရော….

…跋估长老…。

၃. သဘိယတ္ထေရဂါထာ

3. 萨毗亚长老偈

၂၇၅.

275.

‘‘ပရေ စ န ဝိဇာနန္တိ, မယမေတ္ထ ယမာမသေ;

ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တိ, တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါ.

他人不了解：“我等在此将亡”；而那些了解此事者，其争斗因此平息。

၂၇၆.

276.

‘‘ယဒါ စ အဝိဇာနန္တာ, ဣရိယန္တျမရာ ဝိယ;

ဝိဇာနန္တိ စ ယေ ဓမ္မံ, အာတုရေသု အနာတုရာ.

无知者行于世，仿佛长生不死；而了知法之人，于烦恼者中而无烦恼。

၂၇၇.

277.

‘‘ယံ [Pg.270] ကိဉ္စိ သိထိလံ ကမ္မံ, သံကိလိဋ္ဌဉ္စ ယံ ဝတံ;

သင်္ကဿရံ ဗြဟ္မစရိယံ, န တံ ဟောတိ မဟပ္ဖလံ.

任何松懈的行为，任何染污的戒行，以及可疑的梵行，都不会有大果报。

၂၇၈.

278.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ နူပလဗ္ဘတိ;

အာရကာ ဟောတိ သဒ္ဓမ္မာ, နဘံ ပုထဝိယာ ယထာ’’တိ.

对同梵行者无敬意之人，他远离正法，犹如天地之遥。

… သဘိယော ထေရော….

…萨毗亚长老…。

၄. နန္ဒကတ္ထေရဂါထာ

4. 南达咖长老偈

၂၇၉.

279.

‘‘ဓိရတ္ထု ပူရေ ဒုဂ္ဂန္ဓေ, မာရပက္ခေ အဝဿုတေ;

နဝသောတာနိ တေ ကာယေ, ယာနိ သန္ဒန္တိ သဗ္ဗဒါ.

可鄙此身，充满恶臭，属魔罗党，漏泄不净；汝身九窍，恒常流溢。

၂၈၀.

280.

‘‘မာ ပုရာဏံ အမညိတ္ထော, မာသာဒေသိ တထာဂတေ;

သဂ္ဂေပိ တေ န ရဇ္ဇန္တိ, ကိမင်္ဂံ ပန မာနုသေ.

莫念旧时事，莫轻慢如来；彼等于天界尚不染着，何况于人间？

၂၈၁.

281.

‘‘ယေ စ ခေါ ဗာလာ ဒုမ္မေဓာ, ဒုမ္မန္တီ မောဟပါရုတာ;

တာဒိသာ တတ္ထ ရဇ္ဇန္တိ, မာရခိတ္တမှိ ဗန္ဓနေ.

那些愚人、劣慧者，心怀恶念，为痴所蔽，他们才会在此为魔罗所设的束缚而染着。

၂၈၂.

282.

‘‘ယေသံ ရာဂေါ စ ဒေါသော စ, အဝိဇ္ဇာ စ ဝိရာဇိတာ;

တာဒီ တတ္ထ န ရဇ္ဇန္တိ, ဆိန္နသုတ္တာ အဗန္ဓနာ’’တိ.

那些贪、嗔与无明已消退者，他们于此不染着；断了线索，无有束缚。

… နန္ဒကော ထေရော….

…南达咖长老…。

၅. ဇမ္ဗုကတ္ထေရဂါထာ

5. 瞻菩迦长老偈

၂၈၃.

283.

‘‘ပဉ္စပညာသဝဿာနိ, ရဇောဇလ္လမဓာရယိံ;

ဘုဉ္ဇန္တော မာသိကံ ဘတ္တံ, ကေသမဿုံ အလောစယိံ.

五十五年间，我身披尘垢；一月一食，拔除须发。

၂၈၄.

284.

‘‘ဧကပါဒေန အဋ္ဌာသိံ, အာသနံ ပရိဝဇ္ဇယိံ;

သုက္ခဂူထာနိ စ ခါဒိံ, ဥဒ္ဒေသဉ္စ န သာဒိယိံ.

我曾单足站立，远离坐具；我曾食干粪，亦不喜特食。

၂၈၅.

285.

‘‘ဧတာဒိသံ ကရိတွာန, ဗဟုံ ဒုဂ္ဂတိဂါမိနံ;

ဝုယှမာနော မဟောဃေန, ဗုဒ္ဓံ သရဏမာဂမံ.

造作许多此类导向恶趣之行后，为大瀑流所漂，我今皈依佛。

၂၈၆.

286.

‘‘သရဏဂမနံ ပဿ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

见我之皈依，见法之善法性！三明已得证，佛陀教已成。

… ဇမ္ဗုကော ထေရော….

…瞻菩迦长老…

၆. သေနကတ္ထေရဂါထာ

6. 塞那迦长老偈

၂၈၇.

287.

‘‘သွာဂတံ [Pg.271] ဝတ မေ အာသိ, ဂယာယံ ဂယဖဂ္ဂုယာ;

ယံ အဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဒေသေန္တံ ဓမ္မမုတ္တမံ.

我真是善来，于伽耶(Gayā)的法古节，得见正自觉者，宣说无上之法。

၂၈၈.

288.

‘‘မဟပ္ပဘံ ဂဏာစရိယံ, အဂ္ဂပတ္တံ ဝိနာယကံ;

သဒေဝကဿ လောကဿ, ဇိနံ အတုလဒဿနံ.

具大光明，是众师长，已达顶峰，是调御者；天人世间之征服者，具无与伦比之见。

၂၈၉.

289.

‘‘မဟာနာဂံ မဟာဝီရံ, မဟာဇုတိမနာသဝံ;

သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏံ, သတ္ထာရမကုတောဘယံ.

伟大的龙象，伟大的英雄，具大光辉，无有诸漏；一切漏已尽，是无畏的导师。

၂၉၀.

290.

‘‘စိရသံကိလိဋ္ဌံ ဝတ မံ, ဒိဋ္ဌိသန္ဒာနဗန္ဓိတံ ;

ဝိမောစယိ သော ဘဂဝါ, သဗ္ဗဂန္ထေဟိ သေနက’’န္တိ.

我塞那迦，曾长久染污，为见解之流所缚；世尊已将我从一切结缚中解脱。

… သေနကော ထေရော….

…塞那迦长老…

၇. သမ္ဘူတတ္ထေရဂါထာ

7. 三浮陀长老偈

၂၉၁.

291.

‘‘ယော ဒန္ဓကာလေ တရတိ, တရဏီယေ စ ဒန္ဓယေ;

အယောနိ သံဝိဓာနေန, ဗာလော ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ.

应缓时反急，当速时却缓；因其不如理安排，愚人遭受痛苦。

၂၉၂.

292.

‘‘တဿတ္ထာ ပရိဟာယန္တိ, ကာဠပက္ခေဝ စန္ဒိမာ;

အာယသကျဉ္စ ပပ္ပောတိ, မိတ္တေဟိ စ ဝိရုဇ္ဈတိ.

其利渐衰减，犹如黑分月；他招致恶名，并与朋友相违。

၂၉၃.

293.

‘‘ယော ဒန္ဓကာလေ ဒန္ဓေတိ, တရဏီယေ စ တာရယေ;

ယောနိသော သံဝိဓာနေန, သုခံ ပပ္ပောတိ ပဏ္ဍိတော.

应缓之时则缓行，应速之时则速行；智者因如理安排，而获得安乐。

၂၉၄.

294.

‘‘တဿတ္ထာ ပရိပူရေန္တိ, သုက္ကပက္ခေဝ စန္ဒိမာ;

ယသော ကိတ္တိဉ္စ ပပ္ပောတိ, မိတ္တေဟိ န ဝိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

其利得圆满，犹如白分月；获得名与声，不与朋友相违。

… သမ္ဘူတော ထေရော….

…三浮陀长老…

၈. ရာဟုလတ္ထေရဂါထာ

8. 罗睺罗长老偈

၂၉၅.

295.

‘‘ဥဘယေနေဝ သမ္ပန္နော, ရာဟုလဘဒ္ဒေါတိ မံ ဝိဒူ;

ယဉ္စမှိ ပုတ္တော ဗုဒ္ဓဿ, ယဉ္စ ဓမ္မေသု စက္ခုမာ.

我兼具两者，人称贤善罗睺罗；既是佛陀之子，亦于诸法具眼。

၂၉၆.

296.

‘‘ယဉ္စ မေ အာသဝါ ခီဏာ, ယဉ္စ နတ္ထိ ပုနဗ္ဘဝေါ;

အရဟာ ဒက္ခိဏေယျောမှိ, တေဝိဇ္ဇော အမတဒ္ဒသော.

我诸漏已尽，再无后有；我是阿罗汉、应供者，具足三明，已见不死。

၂၉၇.

297.

‘‘ကာမန္ဓာ [Pg.272] ဇာလပစ္ဆန္နာ, တဏှာဆာဒနဆာဒိတာ;

ပမတ္တဗန္ဓုနာ ဗဒ္ဓါ, မစ္ဆာဝ ကုမိနာမုခေ.

因欲而盲，为网所覆，为渴爱之幔所遮；为放逸之亲所缚，如鱼入篓口。

၂၉၈.

298.

‘‘တံ ကာမံ အဟမုဇ္ဈိတွာ, ဆေတွာ မာရဿ ဗန္ဓနံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော’’တိ.

我已舍离彼欲，斩断魔罗之缚；连根拔除渴爱，已得清凉寂灭。

… ရာဟုလော ထေရော….

……罗睺罗长老……

၉. စန္ဒနတ္ထေရဂါထာ

9. 栴檀长老偈

၂၉၉.

299.

‘‘ဇာတရူပေန သဉ္ဆန္နာ, ဒါသီဂဏပုရက္ခတာ;

အင်္ကေန ပုတ္တမာဒါယ, ဘရိယာ မံ ဥပါဂမိ.

身披金饰，侍女簇拥；怀抱其子，我妻向我走来。

၃၀၀.

300.

‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တိံ, သကပုတ္တဿ မာတရံ;

အလင်္ကတံ သုဝသနံ, မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတံ.

看见她走来，我儿子的母亲，盛装华服，犹如死神设下的罗网。

၃၀၁.

301.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော, ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု, နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

于是我生起了如理作意，过患得以显现，厌离之心得以建立。

၃၀၂.

302.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

于是我心解脱。且观此法之善！我已得证三明，完成佛陀教诫。

… စန္ဒနော ထေရော….

……栴檀长老……

၁၀. ဓမ္မိကတ္ထေရဂါထာ

10. 昙弥迦长老偈

၃၀၃.

303.

‘‘ဓမ္မော ဟဝေ ရက္ခတိ ဓမ္မစာရိံ, ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟတိ;

ဧသာနိသံသော ဓမ္မေ သုစိဏ္ဏေ, န ဒုဂ္ဂတိံ ဂစ္ဆတိ ဓမ္မစာရီ.

法实保护行法者，善行于法带来乐；此即善行法之利，行法者不堕恶趣。

၃၀၄.

304.

‘‘နဟိ ဓမ္မော အဓမ္မော စ, ဥဘော သမဝိပါကိနော;

အဓမ္မော နိရယံ နေတိ, ဓမ္မော ပါပေတိ သုဂ္ဂတိံ.

法与非法，二者果报实不同；非法导向地狱，法令人至善趣。

၃၀၅.

305.

‘‘တသ္မာ ဟိ ဓမ္မေသု ကရေယျ ဆန္ဒံ, ဣတိ မောဒမာနော သုဂတေန တာဒိနာ;

ဓမ္မေ ဌိတာ သုဂတဝရဿ သာဝကာ, နီယန္တိ ဓီရာ သရဏဝရဂ္ဂဂါမိနော.

是故，人应于法生起意乐，欣喜于善逝、如是者之教。安住于法的至上善逝之声闻，已达最上皈依处的智者们，得以出离。

၃၀၆.

306.

‘‘ဝိပ္ဖောဋိတော [Pg.273] ဂဏ္ဍမူလော, တဏှာဇာလော သမူဟတော;

သော ခီဏသံသာရော န စတ္ထိ ကိဉ္စနံ,စန္ဒော ယထာ ဒေါသိနာ ပုဏ္ဏမာသိယ’’န္တိ.

痈之根已被击破，渴爱之网已被拔除；我已尽轮回，再无障碍，犹如满月之日无瑕之月。

… ဓမ္မိကော ထေရော….

……昙弥迦长老……

၁၁. သပ္ပကတ္ထေရဂါထာ

11. 萨帕卡长老偈

၃၀၇.

307.

‘‘ယဒါ ဗလာကာ သုစိပဏ္ဍရစ္ဆဒါ, ကာဠဿ မေဃဿ ဘယေန တဇ္ဇိတာ;

ပလေဟိတိ အာလယမာလယေသိနီ, တဒါ နဒီ အဇကရဏီ ရမေတိ မံ.

当白鹭，羽翼洁白，因惧黑云而惊，寻巢而飞离，彼时阿迦迦尼(Ajakaraṇī)河令我心喜。

၃၀၈.

308.

‘‘ယဒါ ဗလာကာ သုဝိသုဒ္ဓပဏ္ဍရာ, ကာဠဿ မေဃဿ ဘယေန တဇ္ဇိတာ;

ပရိယေသတိ လေဏမလေဏဒဿိနီ, တဒါ နဒီ အဇကရဏီ ရမေတိ မံ.

当白鹭，色甚洁白，因惧黑云而惊，不见庇护而寻觅，彼时阿迦迦尼(Ajakaraṇī)河令我心喜。

၃၀၉.

309.

‘‘ကံ နု တတ္ထ န ရမေန္တိ, ဇမ္ဗုယော ဥဘတော တဟိံ;

သောဘေန္တိ အာပဂါကူလံ, မမ လေဏဿ ပစ္ဆတော.

谁能不在此愉悦？在我洞穴之后，阎浮树于两岸，庄严彼之河滨。

၃၁၀.

310.

‘‘တာ မတမဒသံဃသုပ္ပဟီနာ,ဘေကာ မန္ဒဝတီ ပနာဒယန္တိ;

‘နာဇ္ဇ ဂိရိနဒီဟိ ဝိပ္ပဝါသသမယော,ခေမာ အဇကရဏီ သိဝါ သုရမ္မာ’’’တိ.

远离蛇群之蛙，轻柔地鸣叫着：“今日非离山溪之时；阿迦迦尼(Ajakaraṇī)河安稳、吉祥、极可喜乐。”

… သပ္ပကော ထေရော….

…萨婆迦长老…。

၁၂. မုဒိတတ္ထေရဂါထာ

12. 目帝陀长老偈

၃၁၁.

311.

‘‘ပဗ္ဗဇိံ ဇီဝိကတ္ထောဟံ, လဒ္ဓါန ဥပသမ္ပဒံ;

တတော သဒ္ဓံ ပဋိလဘိံ, ဒဠှဝီရိယော ပရက္ကမိံ.

我为生计而出家，得受具足戒；其后我获得信心，以坚固的精进力而精勤。

၃၁၂.

312.

‘‘ကာမံ ဘိဇ္ဇတုယံ ကာယော, မံသပေသီ ဝိသီယရုံ ;

ဥဘော ဇဏ္ဏုကသန္ဓီဟိ, ဇင်္ဃာယော ပပတန္တု မေ.

任凭此身败坏，任凭血肉溃散；任凭我的双胫，从双膝关节脱落。

၃၁၃.

313.

‘‘နာသိဿံ [Pg.274] န ပိဝိဿာမိ, ဝိဟာရာ စ န နိက္ခမေ;

နပိ ပဿံ နိပါတေဿံ, တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ.

只要渴爱之箭尚未拔除，我绝不食，亦不饮，不出于精舍，也绝不눕卧。

၃၁၄.

314.

‘‘တဿ မေဝံ ဝိဟရတော, ပဿ ဝီရိယပရက္ကမံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

请看我如是安住，此精进勇猛！我已得达三明，佛陀教法已成。

… မုဒိတော ထေရော….

…目帝陀长老…。

စတုက္ကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

四集品终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

နာဂသမာလော ဘဂု စ, သဘိယော နန္ဒကောပိ စ;

ဇမ္ဗုကော သေနကော ထေရော, သမ္ဘူတော ရာဟုလောပိ စ.

那伽萨摩罗、婆拘、萨毗亚、南达咖、瞻部迦、西那迦长老、三菩陀与罗睺罗。

ဘဝတိ စန္ဒနော ထေရော, ဒသေတေ ဗုဒ္ဓသာဝကာ;

ဓမ္မိကော သပ္ပကော ထေရော, မုဒိတော စာပိ တေ တယော;

ဂါထာယော ဒွေ စ ပညာသ, ထေရာ သဗ္ဗေပိ တေရသာတိ.

又有旃檀长老，此为十位佛弟子；又有法护、萨婆迦、目帝陀三位长老；偈颂共五十二首，长老总计十三人。

၅. ပဉ္စကနိပါတော

5. 五集品

၁. ရာဇဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

1. 王授长老偈

၃၁၅.

315.

‘‘ဘိက္ခု [Pg.275] သိဝထိကံ ဂန္တွာ, အဒ္ဒသ ဣတ္ထိမုဇ္ဈိတံ;

အပဝိဒ္ဓံ သုသာနသ္မိံ, ခဇ္ဇန္တိံ ကိမိဟီ ဖုဋံ.

比丘行至坟场，看见一具被丢弃的女尸，她被抛在墓地，遍体被蛆虫啃食。

၃၁၆.

316.

‘‘ယဉှိ ဧကေ ဇိဂုစ္ဆန္တိ, မတံ ဒိသွာန ပါပကံ;

ကာမရာဂေါ ပါတုရဟု, အန္ဓောဝ သဝတီ အဟုံ.

众人见此恶秽尸，心生厌恶与嫌弃；于我却生起欲贪，我如盲人不见其流淌不净。

၃၁၇.

317.

‘‘ဩရံ ဩဒနပါကမှာ, တမှာ ဌာနာ အပက္ကမိံ;

သတိမာ သမ္ပဇာနောဟံ, ဧကမန္တံ ဥပါဝိသိံ.

在饭熟那么短的时间内，我从那地方退离；我具足正念正知，独坐一旁。

၃၁၈.

318.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော, ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု, နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

于是我心中生起如理作意；过患昭然现前，厌离之心得以安住。

၃၁၉.

319.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

其后我心解脱，请看此法之善妙！我已得达三明，佛陀教法已成。

… ရာဇဒတ္တော ထေရော….

…王授长老…。

၂. သုဘူတတ္ထေရဂါထာ

2. 须浮陀长老偈

၃၂၀.

320.

‘‘အယောဂေ ယုဉ္ဇမတ္တာနံ, ပုရိသော ကိစ္စမိစ္ဆကော ;

စရံ စေ နာဓိဂစ္ဆေယျ, ‘တံ မေ ဒုဗ္ဘဂလက္ခဏံ’.

若人于非道中策励自己，虽欲有所成，行之而不得达，〔当知〕“此乃我之不幸相”。

၃၂၁.

321.

‘‘အဗ္ဗူဠှံ အဃဂတံ ဝိဇိတံ, ဧကဉ္စေ ဩဿဇေယျ ကလီဝ သိယာ;

သဗ္ဗာနိပိ စေ ဩဿဇေယျ အန္ဓောဝ သိယာ, သမဝိသမဿ အဒဿနတော.

未拔除苦恼之根，若仅舍弃一法（不放逸），则如赌徒失利；若舍弃一切（善法），则如盲者，不见平坦与崎岖。

၃၂၂.

322.

‘‘ယဉှိ ကယိရာ တဉှိ ဝဒေ, ယံ န ကယိရာ န တံ ဝဒေ;

အကရောန္တံ ဘာသမာနံ, ပရိဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

应说己所行，莫说己未行；贤者能识辨，言而不行者。

၃၂၃.

323.

‘‘ယထာပိ ရုစိရံ ပုပ္ဖံ, ဝဏ္ဏဝန္တံ အဂန္ဓကံ;

ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာ, အဖလာ ဟောတိ အကုဗ္ဗတော.

犹如悦意花，有色而无香；如是善说语，于不行者无果。

၃၂၄.

324.

‘‘ယထာပိ [Pg.276] ရုစိရံ ပုပ္ဖံ, ဝဏ္ဏဝန္တံ သုဂန္ဓကံ ;

ဧဝံ သုဘာသိတာ ဝါစာ, သဖလာ ဟောတိ ကုဗ္ဗတော’’တိ.

犹如悦意花，有色且具香；如是善说语，于行者有果。

… သုဘူတော ထေရော….

…须浮多长老….

၃. ဂိရိမာနန္ဒတ္ထေရဂါထာ

3. 基利摩难陀长老偈

၃၂၅.

325.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

တဿံ ဝိဟရာမိ ဝူပသန္တော, အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝ.

天神降雨如歌，我孤邸已盖，安乐无风。我于其中安住，心得寂静。天神啊，若你意欲，就降雨吧。

၃၂၆.

326.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာ သုဂီတံ, ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ;

တဿံ ဝိဟရာမိ သန္တစိတ္တော, အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝ.

天神降雨如歌，我孤邸已盖，安乐无风。我于其中安住，心已宁静。天神啊，若你意欲，就降雨吧。

၃၂၇.

327.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ…ပေ… တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတရာဂေါ…ပေ….

天神降雨……我于其中安住，已离贪欲……

၃၂၈.

328.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ…ပေ… တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတဒေါသော…ပေ….

天神降雨……我于其中安住，已离瞋恚……

၃၂၉.

329.

‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ…ပေ… တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတမောဟော;

အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ.

天神降雨……我于其中安住，已离愚痴。天神啊，若你意欲，就降雨吧。

… ဂိရိမာနန္ဒော ထေရော….

…基利摩难陀长老….

၄. သုမနတ္ထေရဂါထာ

4. 须摩那长老偈

၃၃၀.

330.

‘‘ယံ ပတ္ထယာနော ဓမ္မေသု, ဥပဇ္ဈာယော အနုဂ္ဂဟိ;

အမတံ အဘိကင်္ခန္တံ, ကတံ ကတ္တဗ္ဗကံ မယာ.

戒师(upajjhāya)慈悯于渴求不死(amata)、于诸法中希求的我；我应作之事皆已作。

၃၃၁.

331.

‘‘အနုပ္ပတ္တော သစ္ဆိကတော, သယံ ဓမ္မော အနီတိဟော;

ဝိသုဒ္ဓိဉာဏော နိက္ကင်္ခေါ, ဗျာကရောမိ တဝန္တိကေ.

此法我已达，已亲证，非依传说；我具清净智，已无疑惑，于您面前我宣说。

၃၃၂.

332.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

သဒတ္ထော မေ အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

我知宿住(pubbenivāsa)，天眼(dibbacakkhu)已清净；我已达成自身义利，佛陀教法皆已成办。

၃၃၃.

333.

‘‘အပ္ပမတ္တဿ မေ သိက္ခာ, သုဿုတာ တဝ သာသနေ;

သဗ္ဗေ မေ အာသဝါ ခီဏာ, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

于您教法(sāsana)中，我不放逸，善学诸学处；我一切诸漏(āsava)已尽，如今再无后有(punabbhava)。

၃၃၄.

334.

‘‘အနုသာသိ [Pg.277] မံ အရိယဝတာ, အနုကမ္ပိ အနုဂ္ဂဟိ;

အမောဃော တုယှမောဝါဒေါ, အန္တေဝါသိမှိ သိက္ခိတော’’တိ.

您以圣行(ariyavata)教导我，慈愍我，扶助我。您的教诲(ovāda)并非空言，我为近住弟子已善学。

… သုမနော ထေရော….

…须摩那长老….

၅. ဝဍ္ဎတ္ထေရဂါထာ

5. 瓦达长老偈

၃၃၅.

335.

‘‘သာဓူ ဟိ ကိရ မေ မာတာ, ပတောဒံ ဥပဒံသယိ;

ယဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, အနုသိဋ္ဌော ဇနေတ္တိယာ;

အာရဒ္ဓဝီရိယော ပဟိတတ္တော, ပတ္တော သမ္ဗောဓိမုတ္တမံ.

善哉，我母为我示现策励。我听闻生母之言，受其教导，发起精进，心已策励，证得无上觉悟。

၃၃၆.

336.

‘‘အရဟာ ဒက္ခိဏေယျောမှိ, တေဝိဇ္ဇော အမတဒ္ဒသော;

ဇေတွာ နမုစိနော သေနံ, ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ.

我为阿罗汉，应受供养；具三明(tevijja)，得见不死(amata)；已降伏那牟质(Namucī)之军，我于此无漏(anāsava)而住。

၃၃၇.

337.

‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ, ယေ မေ ဝိဇ္ဇိံသု အာသဝါ;

သဗ္ဗေ အသေသာ ဥစ္ဆိန္နာ, န စ ဥပ္ပဇ္ဇရေ ပုန.

于内与于外，我所有之诸漏，皆已无余断尽，不再生起。

၃၃၈.

338.

‘‘ဝိသာရဒါ ခေါ ဘဂိနီ, ဧတမတ္ထံ အဘာသယိ;

‘အပိဟာ နူန မယိပိ, ဝနထော တေ န ဝိဇ္ဇတိ’.

姊实无畏，宣说此义：“于我实无贪爱，于汝亦无林。”

၃၃၉.

339.

‘‘ပရိယန္တကတံ ဒုက္ခံ, အန္တိမောယံ သမုဿယော;

ဇာတိမရဏသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

苦已作边际，此身为最后，生死之轮回，今实无再有。

… ဝဍ္ဎော ထေရော….

…婆陀长老….

၆. နဒီကဿပတ္ထေရဂါထာ

6. 那提迦叶长老偈

၃၄၀.

340.

‘‘အတ္ထာယ ဝတ မေ ဗုဒ္ဓေါ, နဒိံ နေရဉ္ဇရံ အဂါ;

ယဿာဟံ ဓမ္မံ သုတွာန, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဝိဝဇ္ဇယိံ.

佛陀实为我利益，来到尼连禅河。我听闻其法后，舍弃了邪见。

၃၄၁.

341.

‘‘ယဇိံ ဥစ္စာဝစေ ယညေ, အဂ္ဂိဟုတ္တံ ဇုဟိံ အဟံ;

‘ဧသာ သုဒ္ဓီ’တိ မညန္တော, အန္ဓဘူတော ပုထုဇ္ဇနော.

我曾行种种祭祀，我曾献火供，以为“此是清净”，实是盲目凡夫。

၃၄၂.

342.

‘‘ဒိဋ္ဌိဂဟနပက္ခန္ဒော, ပရာမာသေန မောဟိတော;

အသုဒ္ဓိံ မညိသံ သုဒ္ဓိံ, အန္ဓဘူတော အဝိဒ္ဒသု.

堕入见密林，为执取所惑，以不净为净，盲目而无知。

၃၄၃.

343.

‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပဟီနာ မေ, ဘဝါ သဗ္ဗေ ပဒါလိတာ ;

ဇုဟာမိ ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိံ, နမဿာမိ တထာဂတံ.

我邪见已舍断，所有诸有皆粉碎。我供奉应供火，我礼敬于如来。

၃၄၄.

344.

‘‘မောဟာ [Pg.278] သဗ္ဗေ ပဟီနာ မေ, ဘဝတဏှာ ပဒါလိတာ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

我一切痴已断，有爱亦已破，生死轮回尽，今实无再有。

… နဒီကဿပေါ ထေရော….

…那提迦叶长老….

၇. ဂယာကဿပတ္ထေရဂါထာ

7. 伽耶迦叶长老偈

၃၄၅.

345.

‘‘ပါတော မဇ္ဈနှိကံ သာယံ, တိက္ခတ္တုံ ဒိဝသဿဟံ;

ဩတရိံ ဥဒကံ သောဟံ, ဂယာယ ဂယဖဂ္ဂုယာ.

清晨、中午与傍晚，我一日三度入水；于伽耶，于伽耶之法古尼节。

၃၄၆.

346.

‘‘‘ယံ မယာ ပကတံ ပါပံ, ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတိသု;

တံ ဒါနီဓ ပဝါဟေမိ’, ဧဝံဒိဋ္ဌိ ပုရေ အဟုံ.

“我于往昔他生中，所作任何恶业，今于此处洗涤之”——往昔我曾有此见。

၃၄၇.

347.

‘‘သုတွာ သုဘာသိတံ ဝါစံ, ဓမ္မတ္ထသဟိတံ ပဒံ;

တထံ ယာထာဝကံ အတ္ထံ, ယောနိသော ပစ္စဝေက္ခိသံ;

听闻善说之语，与法义相应之句；我已如理思惟，其真实如实之义。

၃၄၈.

348.

‘‘နိနှာတသဗ္ဗပါပေါမှိ, နိမ္မလော ပယတော သုစိ;

သုဒ္ဓေါ သုဒ္ဓဿ ဒါယာဒေါ, ပုတ္တော ဗုဒ္ဓဿ ဩရသော.

我已洗净一切恶，无垢、克制而清净；身为清净者，乃清净者之继承人，是佛陀的亲生子。

၃၄၉.

349.

‘‘ဩဂယှဋ္ဌင်္ဂိကံ သောတံ, သဗ္ဗပါပံ ပဝါဟယိံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အဇ္ဈဂမိံ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

我已入八支圣道流，洗净一切恶；我已达三明，佛陀教已成。

… ဂယာကဿပေါ ထေရော….

…伽耶迦叶长老….

၈. ဝက္ကလိတ္ထေရဂါထာ

8. 瓦咖利长老偈

၃၅၀.

350.

‘‘ဝါတရောဂါဘိနီတော တွံ, ဝိဟရံ ကာနနေ ဝနေ;

ပဝိဋ္ဌဂေါစရေ လူခေ, ကထံ ဘိက္ခု ကရိဿသိ.

你为风病所困，住于森林荒野；于偏僻粗劣、乞食难得之处，比丘，你当如何？

၃၅၁.

351.

‘‘ပီတိသုခေန ဝိပုလေန, ဖရမာနော သမုဿယံ;

လူခမ္ပိ အဘိသမ္ဘောန္တော, ဝိဟရိဿာမိ ကာနနေ.

以广大的喜乐，遍满我的身体；纵然粗食，亦能忍受，我将安住于林中。

၃၅၂.

352.

‘‘ဘာဝေန္တော သတိပဋ္ဌာနေ, ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ စ;

ဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ စ ဘာဝေန္တော, ဝိဟရိဿာမိ ကာနနေ.

修习诸念处，以及诸根与力；亦修习诸觉支，我将安住于林中。

၃၅၃.

353.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယေ ပဟိတတ္တေ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမေ ;

သမဂ္ဂေ သဟိတေ ဒိသွာ, ဝိဟရိဿာမိ ကာနနေ.

见诸奋发精进者，心向涅槃，恒常勇猛，和合共住，我将安住于林中。

၃၅၄.

354.

‘‘အနုဿရန္တော သမ္ဗုဒ္ဓံ, အဂ္ဂံ ဒန္တံ သမာဟိတံ;

အတန္ဒိတော ရတ္တိန္ဒိဝံ, ဝိဟရိဿာမိ ကာနနေ’’တိ.

忆念正自觉者，最上、已调、等持者；日夜毫不懈怠，我将安住于林中。

… ဝက္ကလိတ္ထေရော….

…瓦咖利长老…。

၉. ဝိဇိတသေနတ္ထေရဂါထာ

9. 毗耆多斯那长老偈

၃၅၅.

355.

‘‘ဩလဂ္ဂေဿာမိ [Pg.279] တေ စိတ္တ, အာဏိဒွါရေဝ ဟတ္ထိနံ;

န တံ ပါပေ နိယောဇေဿံ, ကာမဇာလ သရီရဇ.

心啊，你这身生的欲网！我将制止你，如在门闩前制止大象；我不会让你趋向罪恶。

၃၅၆.

356.

‘‘တွံ ဩလဂ္ဂေါ န ဂစ္ဆသိ, ဒွါရဝိဝရံ ဂဇောဝ အလဘန္တော;

န စ စိတ္တကလိ ပုနပ္ပုနံ, ပသက္က ပါပရတော စရိဿသိ.

你既被制，不得离去，如象不得门缝而出。心之恶徒啊，你将不再能屡屡强行耽于罪恶。

၃၅၇.

357.

‘‘ယထာ ကုဉ္ဇရံ အဒန္တံ, နဝဂ္ဂဟမင်္ကုသဂ္ဂဟော;

ဗလဝါ အာဝတ္တေတိ အကာမံ, ဧဝံ အာဝတ္တယိဿံ တံ.

犹如强壮的持钩者，令一头新捕获、不情愿的未驯之象转回，我也将如此令你转回。

၃၅၈.

358.

‘‘ယထာ ဝရဟယဒမကုသလော, သာရထိ ပဝရော ဒမေတိ အာဇညံ;

ဧဝံ ဒမယိဿံ တံ, ပတိဋ္ဌိတော ပဉ္စသု ဗလေသု.

犹如善于调伏良马的优秀御者调伏一匹骏马，我亦将安住于五力中，如此调伏于你。

၃၅၉.

359.

‘‘သတိယာ တံ နိဗန္ဓိဿံ, ပယုတ္တော တေ ဒမေဿာမိ ;

ဝီရိယဓုရနိဂ္ဂဟိတော, န ယိတော ဒူရံ ဂမိဿသေ စိတ္တာ’’တိ.

我将以念系缚你，并精勤地调伏你；心啊，你被精进之轭所制，将无法从此远去。

… ဝိဇိတသေနော ထေရော….

…毗耆多斯那长老…。

၁၀. ယသဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

10. 耶舍达多长老偈

၃၆၀.

360.

‘‘ဥပါရမ္ဘစိတ္တော ဒုမ္မေဓော, သုဏာတိ ဇိနသာသနံ;

အာရကာ ဟောတိ သဒ္ဓမ္မာ, နဘသော ပထဝီ ယထာ.

心怀挑剔的愚人，听闻胜者之教；他远离于正法，犹如大地之于天空。

၃၆၁.

361.

‘‘ဥပါရမ္ဘစိတ္တော ဒုမ္မေဓော, သုဏာတိ ဇိနသာသနံ;

ပရိဟာယတိ သဒ္ဓမ္မာ, ကာဠပက္ခေဝ စန္ဒိမာ.

心怀挑剔的愚人，听闻胜者之教；他于正法中衰退，犹如黑分期之月。

၃၆၂.

362.

‘‘ဥပါရမ္ဘစိတ္တော ဒုမ္မေဓော, သုဏာတိ ဇိနသာသနံ;

ပရိသုဿတိ သဒ္ဓမ္မေ, မစ္ဆော အပ္ပောဒကေ ယထာ.

心怀挑剔的愚人，听闻胜者之教；他在正法中干枯，犹如少水中的鱼。

၃၆၃.

363.

‘‘ဥပါရမ္ဘစိတ္တော ဒုမ္မေဓော, သုဏာတိ ဇိနသာသနံ;

န ဝိရူဟတိ သဒ္ဓမ္မေ, ခေတ္တေ ဗီဇံဝ ပူတိကံ.

心怀挑剔的愚人，听闻胜者之教；他在正法中不长，犹如田中腐坏之种。

၃၆၄.

364.

‘‘ယော စ တုဋ္ဌေန စိတ္တေန, သုဏာတိ ဇိနသာသနံ;

ခေပေတွာ အာသဝေ သဗ္ဗေ, သစ္ဆိကတွာ အကုပ္ပတံ;

ပပ္ပုယျ ပရမံ သန္တိံ, ပရိနိဗ္ဗာတိနာသဝေါ’’တိ.

若人以欢喜心，听闻胜者之教；摧毁一切诸漏，亲证不动解脱；已达至上寂静，无漏而般涅槃。

… ယသဒတ္တော ထေရော….

…耶舍达多长老…。

၁၁. သောဏကုဋိကဏ္ဏတ္ထေရဂါထာ

11. 亿耳长老偈

၃၆၅.

365.

‘‘ဥပသမ္ပဒါ [Pg.280] စ မေ လဒ္ဓါ, ဝိမုတ္တော စမှိ အနာသဝေါ;

သော စ မေ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌော, ဝိဟာရေ စ သဟာဝသိံ.

我已得具足戒，我已解脱且无漏；我已亲见彼世尊，并与彼同住香室。

၃၆၆.

366.

‘‘ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ ဘဂဝါ, အဗ္ဘောကာသေတိနာမယိ;

ဝိဟာရကုသလော သတ္ထာ, ဝိဟာရံ ပါဝိသီ တဒါ.

世尊多夜于露地度过；善住之导师，尔时入精舍。

၃၆၇.

367.

‘‘သန္ထရိတွာန သံဃာဋိံ, သေယျံ ကပ္ပေသိ ဂေါတမော;

သီဟော သေလဂုဟာယံဝ, ပဟီနဘယဘေရဝေါ.

铺设僧伽梨后，乔达摩即卧下；如狮子在石窟，已断除恐惧怖畏。

၃၆၈.

368.

‘‘တတော ကလျာဏဝါက္ကရဏော, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော;

သောဏော အဘာသိ သဒ္ဓမ္မံ, ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သမ္မုခါ.

其后，言辞善妙之正等觉声闻弟子苏那(Soṇa)，于最胜佛前，诵说正法。

၃၆၉.

369.

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓေ ပရိညာယ, ဘာဝယိတွာန အဉ္ဇသံ;

ပပ္ပုယျ ပရမံ သန္တိံ, ပရိနိဗ္ဗိဿတျနာသဝေါ’’တိ.

遍知五取蕴，修习正直道；已达至上寂，无漏将圆寂。

… သောဏော ကုဋိကဏ္ဏထေရော….

……苏那·俱胝迦那长老……

၁၂. ကောသိယတ္ထေရဂါထာ

12. 拘尸耶长老偈

၃၇၀.

370.

‘‘ယော ဝေ ဂရူနံ ဝစနညု ဓီရော, ဝသေ စ တမှိ ဇနယေထ ပေမံ;

သော ဘတ္တိမာ နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော, ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.

若有智者知师言，应随彼住生爱敬；彼实名为虔信者、智者，知法已当得超胜。

၃၇၁.

371.

‘‘ယံ အာပဒါ ဥပ္ပတိတာ ဥဠာရာ, နက္ခမ္ဘယန္တေ ပဋိသင်္ခယန္တံ;

သော ထာမဝါ နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော, ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.

巨大灾祸已生起，于反思者不动摇；彼实名为坚毅者、智者，知法已当得超胜。

၃၇၂.

372.

‘‘ယော ဝေ သမုဒ္ဒေါဝ ဌိတော အနေဇော, ဂမ္ဘီရပညော နိပုဏတ္ထဒဿီ;

အသံဟာရိယော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော, ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.

彼安住如海不动摇，具甚深慧见微义；彼实名为不动摇者、智者，知法已当得超胜。

၃၇၃.

373.

‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော စ ဟောတိ, ဓမ္မဿ ဟောတိ အနုဓမ္မစာရီ;

သော တာဒိသော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော, ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.

彼为多闻且持法，亦是随法而行者；如是之人实名智者，知法已当得超胜。

၃၇၄.

374.

‘‘အတ္ထဉ္စ [Pg.281] ယော ဇာနာတိ ဘာသိတဿ, အတ္ထဉ္စ ဉတွာန တထာ ကရောတိ;

အတ္ထန္တရော နာမ သ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော, ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿာ’’တိ.

若人知晓所说义，知义之后如是行；彼实名为达义者、智者，知法已当得超胜。

… ကောသိယော ထေရော….

……拘尸耶长老……

ပဉ္စကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

五集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

ရာဇဒတ္တော သုဘူတော စ, ဂိရိမာနန္ဒသုမနာ;

ဝဍ္ဎော စ ကဿပေါ ထေရော, ဂယာကဿပဝက္ကလီ.

罗阇达多(Rājadatta)与须菩提(Subhūti)，耆利摩难陀(Girimānanda)与须摩那(Sumanā)；婆陀(Vaḍḍha)与迦叶(Kassapa)长老，伽耶迦叶(Gayākassapa)与瓦咖利(Vakkali)。

ဝိဇိတော ယသဒတ္တော စ, သောဏော ကောသိယသဝှယော;

သဋ္ဌိ စ ပဉ္စ ဂါထာယော, ထေရာ စ ဧတ္ထ ဒွါဒသာတိ.

毗耆多(Vijita)与耶舍达多(Yasadatta)，苏那(Soṇa)与名拘尸耶(Kosiya)者；偈颂总计六十五，此中长老有十二位。

၆. ဆက္ကနိပါတော

6. 第六集

၁. ဥရုဝေဠကဿပတ္ထေရဂါထာ

1. 优楼频螺迦叶长老偈

၃၇၅.

375.

‘‘ဒိသွာန [Pg.282] ပါဋိဟီရာနိ, ဂေါတမဿ ယသဿိနော;

န တာဝါဟံ ပဏိပတိံ, ဣဿာမာနေန ဝဉ္စိတော.

虽见声名赫赫乔达摩之神变，然我为嫉妒我慢所欺，当时未顶礼。

၃၇၆.

376.

‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, စောဒေသိ နရသာရထိ;

တတော မေ အာသိ သံဝေဂေါ, အဗ္ဘုတော လောမဟံသနော.

人中调御师了知我邪思，对我加以呵责；其后我生起前所未有的悚惧，以及毛骨悚然。

၃၇၇.

377.

‘‘ပုဗ္ဗေ ဇဋိလဘူတဿ, ယာ မေ သိဒ္ဓိ ပရိတ္တိကာ;

တာဟံ တဒါ နိရာကတွာ, ပဗ္ဗဇိံ ဇိနသာသနေ.

往昔我身为结发者，所得利养甚微；当时我舍弃彼等，于胜者教法中出家。

၃၇၈.

378.

‘‘ပုဗ္ဗေ ယညေန သန္တုဋ္ဌော, ကာမဓာတုပုရက္ခတော;

ပစ္ဆာ ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ, မောဟဉ္စာပိ သမူဟနိံ.

往昔我尊崇欲界，以祭祀为满足；后来我根除了贪、瞋以及痴。

၃၇၉.

379.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

ဣဒ္ဓိမာ ပရစိတ္တညူ, ဒိဗ္ဗသောတဉ္စ ပါပုဏိံ.

我了知宿命，天眼已清净；我具足神通与他心智，亦已证得天耳通。

၃၈၀.

380.

‘‘ယဿ စတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော’’တိ.

我为之从家趣于无家，已证得彼利，一切结已尽。

… ဥရုဝေဠကဿပေါ ထေရော….

…优楼频螺迦叶长老…。

၂. တေကိစ္ဆကာရိတ္ထေရဂါထာ

2. 提吉车迦利长老偈

၃၈၁.

381.

‘‘အတိဟိတာ ဝီဟိ, ခလဂတာ သာလီ;

န စ လဘေ ပိဏ္ဍံ, ကထမဟံ ကဿံ.

稻谷已入仓，好米在禾场；我却不得食，我该怎么办？

၃၈၂.

382.

‘‘ဗုဒ္ဓမပ္ပမေယျံ အနုဿရ ပသန္နော;

ပီတိယာ ဖုဋသရီရော ဟောဟိသိ သတတမုဒဂ္ဂေါ.

当以净信忆念无量佛，喜悦将遍满你身，恒常欢欣踊跃。

၃၈၃.

383.

‘‘ဓမ္မမပ္ပမေယျံ အနုဿရ ပသန္နော;

ပီတိယာ ဖုဋသရီရော ဟောဟိသိ သတတမုဒဂ္ဂေါ.

当以净信忆念无量法，喜悦将遍满你身，恒常欢欣踊跃。

၃၈၄.

384.

‘‘သံဃမပ္ပမေယျံ အနုဿရ ပသန္နော;

ပီတိယာ ဖုဋသရီရော ဟောဟိသိ သတတမုဒဂ္ဂေါ.

当以净信忆念无量僧伽，喜悦将遍满你身，恒常欢欣踊跃。

၃၈၅.

385.

‘‘အဗ္ဘောကာသေ [Pg.283] ဝိဟရသိ, သီတာ ဟေမန္တိကာ ဣမာ ရတျော;

မာ သီတေန ပရေတော ဝိဟညိတ္ထော, ပဝိသ တွံ ဝိဟာရံ ဖုသိတဂ္ဂဠံ.

你住在露天处，这些冬夜寒冷；莫为寒冷所恼，进入闩上门栓的精舍吧。

၃၈၆.

386.

‘‘ဖုသိဿံ စတဿော အပ္ပမညာယော, တာဟိ စ သုခိတော ဝိဟရိဿံ;

နာဟံ သီတေန ဝိဟညိဿံ, အနိဉ္ဇိတော ဝိဟရန္တော’’တိ.

我将触证四无量心，并以此安乐而住；我安住于不动，将不为寒冷所恼。

… တေကိစ္ဆကာရီ ထေရော….

…提吉车迦利长老…。

၃. မဟာနာဂတ္ထေရဂါထာ

3. 摩诃那伽长老偈

၃၈၇.

387.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ နူပလဗ္ဘတိ;

ပရိဟာယတိ သဒ္ဓမ္မာ, မစ္ဆော အပ္ပောဒကေ ယထာ.

对同梵行者，若无恭敬心，彼则退失正法，犹如鱼在浅水。

၃၈၈.

388.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ နူပလဗ္ဘတိ;

န ဝိရူဟတိ သဒ္ဓမ္မေ, ခေတ္တေ ဗီဇံဝ ပူတိကံ.

对同梵行者，若无恭敬心，彼于正法不增长，犹如田中腐坏种。

၃၈၉.

389.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ နူပလဗ္ဘတိ;

အာရကာ ဟောတိ နိဗ္ဗာနာ, ဓမ္မရာဇဿ သာသနေ.

对同梵行者，若无恭敬心，于法王之教法中，彼则远离于涅槃。

၃၉၀.

390.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ ဥပလဗ္ဘတိ;

န ဝိဟာယတိ သဒ္ဓမ္မာ, မစ္ဆော ဗဝှောဒကေ ယထာ.

对同梵行者，若有恭敬心，彼不退失于正法，犹如鱼在深水。

၃၉၁.

391.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ ဥပလဗ္ဘတိ;

သော ဝိရူဟတိ သဒ္ဓမ္မေ, ခေတ္တေ ဗီဇံဝ ဘဒ္ဒကံ.

于同梵行者，若有恭敬心，彼于正法中增长，犹如良种在田中。

၃၉၂.

392.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ ဥပလဗ္ဘတိ;

သန္တိကေ ဟောတိ နိဗ္ဗာနံ, ဓမ္မရာဇဿ သာသနေ’’တိ.

于同梵行者，若有恭敬心，于法王教法中，彼即邻近涅槃。

… မဟာနာဂေါ ထေရော….

……大那伽长老……

၄. ကုလ္လတ္ထေရဂါထာ

4. 拘罗长老偈

၃၉၃.

393.

‘‘ကုလ္လော သိဝထိကံ ဂန္တွာ, အဒ္ဒသ ဣတ္ထိမုဇ္ဈိတံ;

အပဝိဒ္ဓံ သုသာနသ္မိံ, ခဇ္ဇန္တိံ ကိမိဟီ ဖုဋံ.

拘罗前往尸林，见一被弃女尸，弃于坟场之中，为蛆虫所遍食。

၃၉၄.

394.

‘‘အာတုရံ [Pg.284] အသုစိံ ပူတိံ, ပဿ ကုလ္လ သမုဿယံ;

ဥဂ္ဃရန္တံ ပဂ္ဃရန္တံ, ဗာလာနံ အဘိနန္ဒိတံ.

拘罗，当观此身，病苦、不净、腐臭，流溢复滴漏，为愚人所喜。

၃၉၅.

395.

‘‘ဓမ္မာဒါသံ ဂဟေတွာန, ဉာဏဒဿနပတ္တိယာ;

ပစ္စဝေက္ခိံ ဣမံ ကာယံ, တုစ္ဆံ သန္တရဗာဟိရံ.

为得智与见，我执持法镜，审察于此身，内外皆空虚。

၃၉၆.

396.

‘‘ယထာ ဣဒံ တထာ ဧတံ, ယထာ ဧတံ တထာ ဣဒံ;

ယထာ အဓော တထာ ဥဒ္ဓံ, ယထာ ဥဒ္ဓံ တထာ အဓော.

如此即如彼，如彼即如此；如下亦如上，如上亦如下。

၃၉၇.

397.

‘‘ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိံ, ယထာ ရတ္တိံ တထာ ဒိဝါ;

ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာ, ယထာ ပစ္ဆာ တထာ ပုရေ.

如昼亦如夜，如夜亦如昼；如前亦如后，如后亦如前。

၃၉၈.

398.

‘‘ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေန, န ရတီ ဟောတိ တာဒိသီ;

ယထာ ဧကဂ္ဂစိတ္တဿ, သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော’’တိ.

五支乐器之乐，无有如是喜，如一心之人，正观于法时。

… ကုလ္လော ထေရော….

……拘罗长老……

၅. မာလုကျပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

5. 摩罗迦子长老偈

၃၉၉.

399.

‘‘မနုဇဿ ပမတ္တစာရိနော, တဏှာ ဝဍ္ဎတိ မာလုဝါ ဝိယ;

သော ပ္လဝတီ ဟုရာ ဟုရံ, ဖလမိစ္ဆံဝ ဝနသ္မိ ဝါနရော.

于放逸之人，贪爱如蔓生；彼从此至彼，流转于诸有，如猿猴于林，寻求林果。

၄၀၀.

400.

‘‘ယံ ဧသာ သဟတေ ဇမ္မီ, တဏှာ လောကေ ဝိသတ္တိကာ;

သောကာ တဿ ပဝဍ္ဎန္တိ, အဘိဝဋ္ဌံဝ ဗီရဏံ.

若人为世间此卑劣、执着之贪爱所胜，其忧愁增长，如雨润香茅。

၄၀၁.

401.

‘‘ယော စေတံ သဟတေ ဇမ္မိံ, တဏှံ လောကေ ဒုရစ္စယံ;

သောကာ တမှာ ပပတန္တိ, ဥဒဗိန္ဒူဝ ပေါက္ခရာ.

若人于世间，克服此卑劣、难胜之贪爱，忧愁自彼落，如水珠之于莲叶。

၄၀၂.

402.

‘‘တံ ဝေါ ဝဒါမိ ဘဒ္ဒံ ဝေါ, ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာ;

တဏှာယ မူလံ ခဏထ, ဥသီရတ္ထောဝ ဗီရဏံ;

မာ ဝေါ နဠံဝ သောတောဝ, မာရော ဘဉ္ဇိ ပုနပ္ပုနံ.

我告汝等，愿汝贤善，所有集于此者：当掘贪爱根，如求香根者，掘香茅草然。勿使魔罗屡毁汝，如急流之于芦苇。

၄၀၃.

403.

‘‘ကရောထ ဗုဒ္ဓဝစနံ, ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ;

ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ, နိရယမှိ သမပ္ပိတာ.

当行佛陀语，勿令时机逝。时机已逝者，陷地狱悲泣。

၄၀၄.

404.

‘‘ပမာဒေါ ရဇော ပမာဒေါ, ပမာဒါနုပတိတော ရဇော;

အပ္ပမာဒေန ဝိဇ္ဇာယ, အဗ္ဗဟေ သလ္လမတ္တနော’’တိ.

放逸为尘垢，尘垢从放逸而生；以不放逸与明，当拔自身之箭。

… မာလုကျပုတ္တော ထေရော….

……摩罗迦子长老……

၆. သပ္ပဒါသတ္ထေရဂါထာ

6. 萨婆达萨长老偈

၄၀၅.

405.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ[Pg.285], ယတော ပဗ္ဗဇိတော အဟံ;

အစ္ဆရာသံဃာတမတ္တမ္ပိ, စေတောသန္တိမနဇ္ဈဂံ.

自我出家以来，二十五年间，即使弹指顷的心之寂静，我亦未得。

၄၀၆.

406.

‘‘အလဒ္ဓါ စိတ္တဿေကဂ္ဂံ, ကာမရာဂေန အဋ္ဋိတော ;

ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တော, ဝိဟာရာ ဥပနိက္ခမိံ.

未得心一境性，为欲贪所苦；举臂哭泣着，我走出精舍。

၄၀၇.

407.

‘‘သတ္ထံ ဝါ အာဟရိဿာမိ, ကော အတ္ထော ဇီဝိတေန မေ;

ကထံ ဟိ သိက္ခံ ပစ္စက္ခံ, ကာလံ ကုဗ္ဗေထ မာဒိသော.

我将拿起武器，我这生命有何意义？像我这样的人，怎能舍弃学处而死去？

၄၀၈.

408.

‘‘တဒါဟံ ခုရမာဒါယ, မဉ္စကမှိ ဥပါဝိသိံ;

ပရိနီတော ခုရော အာသိ, ဓမနိံ ဆေတ္တုမတ္တနော.

那时我拿起剃刀，在床上坐下；剃刀已对准，要切断自己的喉管。

၄၀၉.

409.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော, ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ;

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု, နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

其后，我生起如理作意；过患得以显现，厌离心善安住。

၄၁၀.

410.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

其后我心得以解脱，且看此法之善法性！我已证得三明，完成佛陀之教法。

… သပ္ပဒါသော ထေရော….

……萨婆达娑长老……

၇.ကာတိယာနတ္ထေရဂါထာ

7. 迦旃延长老偈

၄၁၁.

411.

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ နိသီဒ ကာတိယာန, မာ နိဒ္ဒါဗဟုလော အဟု ဇာဂရဿု;

မာ တံ အလသံ ပမတ္တဗန္ဓု, ကူဋေနေဝ ဇိနာတု မစ္စုရာဇာ.

迦旃延，起来，坐下！莫耽于睡眠，当保持警醒。莫让死王，那放逸者的朋友，以诡计战胜懒惰的你。

၄၁၂.

412.

‘‘သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒဝေဂေါ, ဧဝံ ဇာတိဇရာတိဝတ္တတေ တံ;

သော ကရောဟိ သုဒီပမတ္တနော တွံ, န ဟိ တာဏံ တဝ ဝိဇ္ဇတေဝ အညံ.

譬如大海的波涛，生与老亦如是淹没你；你当为自己造一善洲，因你实无其他皈依处。

၄၁၃.

413.

‘‘သတ္ထာ ဟိ ဝိဇေသိ မဂ္ဂမေတံ, သင်္ဂါ ဇာတိဇရာဘယာ အတီတံ;

ပုဗ္ဗာပရရတ္တမပ္ပမတ္တော, အနုယုဉ္ဇဿု ဒဠှံ ကရောဟိ ယောဂံ.

导师已成就此道，超越执着与生老之怖畏；当于初夜后夜不放逸，勤行于道，作坚固之努力。

၄၁၄.

414.

‘‘ပုရိမာနိ [Pg.286] ပမုဉ္စ ဗန္ဓနာနိ, သံဃာဋိခုရမုဏ္ဍဘိက္ခဘောဇီ;

မာ ခိဍ္ဍာရတိဉ္စ မာ နိဒ္ဒံ, အနုယုဉ္ဇိတ္ထ ဈာယ ကာတိယာန.

迦旃延，舍断往昔的束缚！你身穿僧伽梨，剃发以乞食为生；莫耽于嬉戏之乐，莫沉溺于睡眠，当勤修禅定。

၄၁၅.

415.

‘‘ဈာယာဟိ ဇိနာဟိ ကာတိယာန, ယောဂက္ခေမပထေသု ကောဝိဒေါသိ;

ပပ္ပုယျ အနုတ္တရံ ဝိသုဒ္ဓိံ, ပရိနိဗ္ဗာဟိသိ ဝါရိနာဝ ဇောတိ.

迦旃延，当修禅定，当征服烦恼！你于通往安稳之道的诸法善巧；证得无上清净后，如水熄灭火焰般，你将般涅槃。

၄၁၆.

416.

‘‘ပဇ္ဇောတကရော ပရိတ္တရံသော, ဝါတေန ဝိနမျတေ လတာဝ;

ဧဝမ္ပိ တုဝံ အနာဒိယာနော, မာရံ ဣန္ဒသဂေါတ္တ နိဒ္ဓုနာဟိ;

သော ဝေဒယိတာသု ဝီတရာဂေါ, ကာလံ ကင်္ခ ဣဓေဝ သီတိဘူတော’’တိ.

因陀罗族裔，如风摧毁微光之灯，亦如摧毁柔弱藤蔓；你亦当不随其意，将魔罗尽摧毁。你于诸受已离贪，就在此生得清凉，静待时节的到来。

… ကာတိယာနော ထေရော….

……迦旃延长老……

၈. မိဂဇာလတ္ထေရဂါထာ

8. 弥伽阇罗长老偈

၄၁၇.

417.

‘‘သုဒေသိတော စက္ခုမတာ, ဗုဒ္ဓေနာဒိစ္စဗန္ဓုနာ;

သဗ္ဗသံယောဇနာတီတော, သဗ္ဗဝဋ္ဋဝိနာသနော.

具眼者、日之亲族的佛陀所善说之法，能超越一切结缚，摧毁一切轮回。

၄၁၈.

418.

‘‘နိယျာနိကော ဥတ္တရဏော, တဏှာမူလဝိသောသနော;

ဝိသမူလံ အာဃာတနံ, ဆေတွာ ပါပေတိ နိဗ္ဗုတိံ.

能引出离，能予救度，能令贪爱之根干涸；斩断那作为屠场的毒根，而令到达涅槃。

၄၁၉.

419.

‘‘အညာဏမူလဘေဒါယ, ကမ္မယန္တဝိဃာဋနော;

ဝိညာဏာနံ ပရိဂ္ဂဟေ, ဉာဏဝဇိရနိပါတနော.

为破无明之根，摧毁业之机器；于诸识之执取，以智慧金刚击落。

၄၂၀.

420.

‘‘ဝေဒနာနံ ဝိညာပနော, ဥပါဒါနပ္ပမောစနော;

ဘဝံ အင်္ဂါရကာသုံဝ, ဉာဏေန အနုပဿနော.

能令了知诸受，能令解脱执取；以智慧随观“有”，犹如炽燃炭坑。

၄၂၁.

421.

‘‘မဟာရသော သုဂမ္ဘီရော, ဇရာမစ္စုနိဝါရဏော;

အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ, ဒုက္ခူပသမနော သိဝေါ.

具大妙味，极为甚深，能遮止老死；此八支圣道，能平息苦，乃为安稳。

၄၂၂.

422.

‘‘ကမ္မံ ကမ္မန္တိ ဉတွာန, ဝိပါကဉ္စ ဝိပါကတော;

ပဋိစ္စုပ္ပန္နဓမ္မာနံ, ယထာဝါလောကဒဿနော;

မဟာခေမင်္ဂမော သန္တော, ပရိယောသာနဘဒ္ဒကော’’တိ.

知业为业，知果报为果报；如实照见缘生法；导向大安稳，寂静，究竟吉祥。

… မိဂဇာလော ထေရော….

…弥伽阇罗长老…。

၉. ပုရောဟိတပုတ္တဇေန္တတ္ထေရဂါထာ

9. 国师之子坚达长老偈

၄၂၃.

423.

‘‘ဇာတိမဒေန [Pg.287] မတ္တောဟံ, ဘောဂဣဿရိယေန စ;

သဏ္ဌာနဝဏ္ဏရူပေန, မဒမတ္တော အစာရိဟံ.

我因种姓之慢而醉，亦因财富与权势；为体态、肤色、形貌之慢所醉而行。

၄၂၄.

424.

‘‘နာတ္တနော သမကံ ကဉ္စိ, အတိရေကံ စ မညိသံ;

အတိမာနဟတော ဗာလော, ပတ္ထဒ္ဓေါ ဥဿိတဒ္ဓဇော.

我不认为有任何人与我相等，或有超越者；愚人我为过慢所害，僵硬而高举慢旗。

၄၂၅.

425.

‘‘မာတရံ ပိတရဉ္စာပိ, အညေပိ ဂရုသမ္မတေ;

န ကဉ္စိ အဘိဝါဒေသိံ, မာနတ္ထဒ္ဓေါ အနာဒရော.

对于母亲与父亲，以及其他应受尊敬者，我因憍慢僵硬、毫无恭敬，而未曾礼敬任何人。

၄၂၆.

426.

‘‘ဒိသွာ ဝိနာယကံ အဂ္ဂံ, သာရထီနံ ဝရုတ္တမံ;

တပန္တမိဝ အာဒိစ္စံ, ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ.

得见最上之调御者，驾驭者中之最胜者；如太阳般炽盛，为比丘僧团所围绕。

၄၂၇.

427.

‘‘မာနံ မဒဉ္စ ဆဍ္ဍေတွာ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

သိရသာ အဘိဝါဒေသိံ, သဗ္ဗသတ္တာနမုတ္တမံ.

舍弃我慢与慢醉，以无比清净之心，我顶礼彼一切有情中之最上者。

၄၂၈.

428.

‘‘အတိမာနော စ ဩမာနော, ပဟီနာ သုသမူဟတာ;

အသ္မိမာနော သမုစ္ဆိန္နော, သဗ္ဗေ မာနဝိဓာ ဟတာ’’တိ.

过慢与卑慢，已断离，善根除；我慢已断尽，一切慢类皆摧毁。

… ဇေန္တော ပုရောဟိတပုတ္တော ထေရော….

…坚达，国师之子，长老…。

၁၀. သုမနတ္ထေရဂါထာ

10. 须摩那长老偈

၄၂၉.

429.

‘‘ယဒါ နဝေါ ပဗ္ဗဇိတော, ဇာတိယာ သတ္တဝဿိကော;

ဣဒ္ဓိယာ အဘိဘောတွာန, ပန္နဂိန္ဒံ မဟိဒ္ဓိကံ.

“当我初出家时，生年仅有七岁；我以神通力，降伏大神通龙王。

၄၃၀.

430.

‘‘ဥပဇ္ဈာယဿ ဥဒကံ, အနောတတ္တာ မဟာသရာ;

အာဟရာမိ တတော ဒိသွာ, မံ သတ္ထာ ဧတဒဗြဝိ’’.

“我为戒师从阿耨达大池取水，其后导师见我，对我如是说：

၄၃၁.

431.

‘‘သာရိပုတ္တ ဣမံ ပဿ, အာဂစ္ဆန္တံ ကုမာရကံ;

ဥဒကကုမ္ဘမာဒါယ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတံ.

“舍利弗，看此童子前来，他手持水罐，内心善等持。

၄၃၂.

432.

‘‘ပါသာဒိကေန ဝတ္တေန, ကလျာဏဣရိယာပထော;

သာမဏေရောနုရုဒ္ဓဿ, ဣဒ္ဓိယာ စ ဝိသာရဒေါ.

“阿那律的沙弥，具足喜见之行仪，威仪善美，亦精通神通。

၄၃၃.

433.

‘‘အာဇာနီယေန အာဇညော, သာဓုနာ သာဓုကာရိတော;

ဝိနီတော အနုရုဒ္ဓေန, ကတကိစ္စေန သိက္ခိတော.

良骏由良骏所成就，贤善由贤善所教导；由已作已办的阿那律所调伏、所训练。

၄၃၄.

434.

‘‘သော ပတွာ ပရမံ သန္တိံ, သစ္ဆိကတွာ အကုပ္ပတံ;

သာမဏေရော သ သုမနော, မာ မံ ဇညာတိ ဣစ္ဆတီ’’တိ.

他已证得至上寂静，已现证不动；那沙弥苏摩那(Sumano)，希望无人知晓于我。

… သုမနော ထေရော….

…苏摩那长老…。

၁၁. နှာတကမုနိတ္ထေရဂါထာ

11. 那塔迦牟尼长老偈

၄၃၅.

435.

‘‘ဝါတရောဂါဘိနီတော [Pg.288] တွံ, ဝိဟရံ ကာနနေ ဝနေ;

ပဝိဒ္ဓဂေါစရေ လူခေ, ကထံ ဘိက္ခု ကရိဿသိ’’.

“比丘，你为风病所苦，住于林中；于偏远、粗劣的行食处，你将如何？”

၄၃၆.

436.

‘‘ပီတိသုခေန ဝိပုလေန, ဖရိတွာန သမုဿယံ;

လူခမ္ပိ အဘိသမ္ဘောန္တော, ဝိဟရိဿာမိ ကာနနေ.

“我将以广大的喜乐遍满此身，忍受着粗劣，安住于林中。

၄၃၇.

437.

‘‘ဘာဝေန္တော သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ, ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ စ;

ဈာနသောခုမ္မသမ္ပန္နော, ဝိဟရိဿံ အနာသဝေါ.

“修习七觉支、诸根与诸力，具足禅那的微妙，我将无漏而住。

၄၃၈.

438.

‘‘ဝိပ္ပမုတ္တံ ကိလေသေဟိ, သုဒ္ဓစိတ္တံ အနာဝိလံ;

အဘိဏှံ ပစ္စဝေက္ခန္တော, ဝိဟရိဿံ အနာသဝေါ.

“恒常省察那离诸烦恼、清净无浊的心，我将无漏而住。

၄၃၉.

439.

‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စ ဗဟိဒ္ဓါ စ, ယေ မေ ဝိဇ္ဇိံသု အာသဝါ;

သဗ္ဗေ အသေသာ ဥစ္ဆိန္နာ, န စ ဥပ္ပဇ္ဇရေ ပုန.

“我于内外之诸漏，一切无余皆断尽，彼等将不再生起。

၄၄၀.

440.

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ပရိညာတာ, တိဋ္ဌန္တိ ဆိန္နမူလကာ;

ဒုက္ခက္ခယော အနုပ္ပတ္တော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“五蕴已被遍知，其根已被斩断而住立；苦的灭尽已达到，如今再无后有。”

… နှာတကမုနိတ္ထေရော….

…那塔迦牟尼长老…。

၁၂. ဗြဟ္မဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

12. 梵授长老偈

၄၄၁.

441.

‘‘အက္ကောဓဿ ကုတော ကောဓော, ဒန္တဿ သမဇီဝိနော;

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ, ဥပသန္တဿ တာဒိနော.

于无嗔、已调伏、正命、以正智解脱、寂静、如是者，何来嗔怒？

၄၄၂.

442.

‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော, ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ;

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော, သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

“对嗔者还以嗔，他因此更为恶劣；不对嗔者还以嗔，他战胜了难胜之战。

၄၄၃.

443.

‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

“了知他人已嗔怒，而自己保持正念平息下来的人，他为自他二者的利益而行。

၄၄၄.

444.

‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တံ တံ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ, ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ.

“疗治自他双方者，不谙法之人，视之为愚。

၄၄၅.

445.

‘‘ဥပ္ပဇ္ဇေ တေ သစေ ကောဓော, အာဝဇ္ဇ ကကစူပမံ;

ဥပ္ပဇ္ဇေ စေ ရသေ တဏှာ, ပုတ္တမံသူပမံ သရ.

“若你生起嗔怒，当思惟锯喻；若对味生起贪爱，当忆念子肉喻。

၄၄၆.

446.

‘‘သစေ ဓာဝတိ စိတ္တံ တေ, ကာမေသု စ ဘဝေသု စ;

ခိပ္ပံ နိဂ္ဂဏှ သတိယာ, ကိဋ္ဌာဒံ ဝိယ ဒုပ္ပသု’’န္တိ;

“若你的心驰骋于欲乐与诸有，当速以正念制伏，犹如制伏食谷的劣畜。”

… ဗြဟ္မဒတ္တော ထေရော….

…梵授长老…。

၁၃. သိရိမဏ္ဍတ္ထေရဂါထာ

13. 尸利曼陀长老偈

၄၄၇.

447.

‘‘ဆန္နမတိဝဿတိ[Pg.289], ဝိဝဋံ နာတိဝဿတိ;

တသ္မာ ဆန္နံ ဝိဝရေထ, ဧဝံ တံ နာတိဝဿတိ.

覆盖则（为烦恼雨）所湿，显露则不为所湿。是故当揭露所覆，如是则不为所湿。

၄၄၈.

448.

‘‘မစ္စုနာဗ္ဘဟတော လောကော, ဇရာယ ပရိဝါရိတော;

တဏှာသလ္လေန ဩတိဏ္ဏော, ဣစ္ဆာဓူပါယိတော သဒါ.

“世间为死所击伤，为老所围绕；为爱箭所刺入，恒为欲求所熏烧。”

၄၄၉.

449.

‘‘မစ္စုနာဗ္ဘဟတော လောကော, ပရိက္ခိတ္တော ဇရာယ စ;

ဟညတိ နိစ္စမတ္တာဏော, ပတ္တဒဏ္ဍောဝ တက္ကရော.

“世间为死所击伤，亦为老所围；恒常受恼无依怙，犹如罪犯已受罚。”

၄၅၀.

450.

‘‘အာဂစ္ဆန္တဂ္ဂိခန္ဓာဝ, မစ္စု ဗျာဓိ ဇရာ တယော;

ပစ္စုဂ္ဂန္တုံ ဗလံ နတ္ထိ, ဇဝေါ နတ္ထိ ပလာယိတုံ.

“死、病、老三者，犹如火蕴正逼来；无有力量可迎击，亦无速度能逃离。”

၄၅၁.

451.

‘‘အမောဃံ ဒိဝသံ ကယိရာ, အပ္ပေန ဗဟုကေန ဝါ;

ယံ ယံ ဝိဇဟတေ ရတ္တိံ, တဒူနံ တဿ ဇီဝိတံ.

“应使时日不空过，或多或少皆如是；夜夜光阴渐逝去，彼之生命亦随减。”

၄၅၂.

452.

‘‘စရတော တိဋ္ဌတော ဝါပိ, အာသီနသယနဿ ဝါ;

ဥပေတိ စရိမာ ရတ္တိ, န တေ ကာလော ပမဇ္ဇိတု’’န္တိ.

“或行或住或坐卧，最后之夜正来临；此非汝放逸之时。”

… သိရိမဏ္ဍော ထေရော….

……尸利曼陀长老……

၁၄. သဗ္ဗကာမိတ္ထေရဂါထာ

14. 萨婆迦弥长老偈

၄၅၃.

453.

‘‘ဒွိပါဒကောယံ အသုစိ, ဒုဂ္ဂန္ဓော ပရိဟီရတိ ;

နာနာကုဏပပရိပူရော, ဝိဿဝန္တော တတော တတော.

“此双足之身不净，臭秽不堪，人等维护之；充满种种不净物，从彼彼处而流漏。”

၄၅၄.

454.

‘‘မိဂံ နိလီနံ ကူဋေန, ဗဠိသေနေဝ အမ္ဗုဇံ;

ဝါနရံ ဝိယ လေပေန, ဗာဓယန္တိ ပုထုဇ္ဇနံ.

“犹如野兽落陷阱，犹如游鱼上鱼钩，犹如猿猴为胶黏，如是凡夫受困扰。”

၄၅၅.

455.

‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ;

ပဉ္စ ကာမဂုဏာ ဧတေ, ဣတ္ထိရူပသ္မိ ဒိဿရေ.

“悦意之色、声、香、味、触，此等五种欲妙，皆显现于女色中。”

၄၅၆.

456.

‘‘ယေ ဧတာ ဥပသေဝန္တိ, ရတ္တစိတ္တာ ပုထုဇ္ဇနာ;

ဝဍ္ဎေန္တိ ကဋသိံ ဃောရံ, အာစိနန္တိ ပုနဗ္ဘဝံ.

“彼等染心之凡夫，亲近此等诸女色，增长可怖之冢间，积集未来之再生。”

၄၅၇.

457.

‘‘ယော စေတာ ပရိဝဇ္ဇေတိ, သပ္ပဿေဝ ပဒါ သိရော;

သောမံ ဝိသတ္တိကံ လောကေ, သတော သမတိဝတ္တတိ.

“若人远离此女色，犹如以足避蛇首；彼具念者于世间，超越此等执着事。”

၄၅၈.

458.

‘‘ကာမေသွာဒီနဝံ [Pg.290] ဒိသွာ, နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတော;

နိဿဋော သဗ္ဗကာမေဟိ, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ.

“见欲多过患，见出离安稳；舍离一切欲，我已证漏尽。”

… သဗ္ဗကာမိတ္ထေရော….

……萨婆迦弥长老……

ဆက္ကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

六集品终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

ဥရုဝေဠကဿပေါ စ, ထေရော တေကိစ္ဆကာရိ စ;

မဟာနာဂေါ စ ကုလ္လော စ, မာလုကျော သပ္ပဒါသကော.

优楼频螺迦叶、提吉车迦利长老、摩诃那伽、拘罗、摩路迦与萨婆陀沙。

ကာတိယာနော မိဂဇာလော, ဇေန္တော သုမနသဝှယော;

နှာတမုနိ ဗြဟ္မဒတ္တော, သိရိမဏ္ဍော သဗ္ဗကာမီ စ;

ဂါထာယော စတုရာသီတိ, ထေရာ စေတ္ထ စတုဒ္ဒသာတိ.

迦旃延、弥伽阇罗、然陀、须摩那、那多牟尼、梵授、尸利曼陀与萨婆迦弥；于此偈颂八十四，长老共有十四位。

၇. သတ္တကနိပါတော

7. 七集品

၁. သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဂါထာ

1. 孙陀罗萨穆达长老偈

၄၅၉.

459.

‘‘အလင်္ကတာ [Pg.291] သုဝသနာ, မာလဓာရီ ဝိဘူသိတာ;

အလတ္တကကတာပါဒါ, ပါဒုကာရုယှ ဝေသိကာ.

“盛装丽服，佩戴花鬘，精心妆点，双足涂丹，彼妓女着履而立。”

၄၆၀.

460.

‘‘ပါဒုကာ ဩရုဟိတွာန, ပုရတော ပဉ္ဇလီကတာ;

သာ မံ သဏှေန မုဒုနာ, မှိတပုဗ္ဗံ အဘာသထ’’.

“脱下鞋履，于我面前合掌，彼先微笑，后以柔语告我。”

၄၆၁.

461.

‘‘ယုဝါသိ တွံ ပဗ္ဗဇိတော, တိဋ္ဌာဟိ မမ သာသနေ;

ဘုဉ္ဇ မာနုသကေ ကာမေ, အဟံ ဝိတ္တံ ဒဒါမိ တေ;

သစ္စံ တေ ပဋိဇာနာမိ, အဂ္ဂိံ ဝါ တေ ဟရာမဟံ.

“你年少而出家，请听我言；享用人间欲乐，我将财富给你；我向你真实承诺，亦可为你取火为誓。”

၄၆၂.

462.

‘‘ယဒါ ဇိဏ္ဏာ ဘဝိဿာမ, ဥဘော ဒဏ္ဍပရာယနာ;

ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိဿာမ, ဥဘယတ္ထ ကဋဂ္ဂဟော’’.

“当我们都已衰老，拄杖而行时；我们俩再一同出家，如此便可两全其美。”

၄၆၃.

463.

‘‘တဉ္စ ဒိသွာန ယာစန္တိံ, ဝေသိကံ ပဉ္ဇလီကတံ;

အလင်္ကတံ သုဝသနံ, မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတံ.

我见那合掌哀求的妓女，盛装丽服，犹如死神张开的罗网。

၄၆၄.

464.

‘‘တတော မေ မနသီကာရော…ပေ… နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

“其后我如理作意……过患现前，厌离善住。”

၄၆၅.

465.

‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ…ပေ… ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

“其后我心解脱……佛陀教法我已成办。”

… သုန္ဒရသမုဒ္ဒေါ ထေရော….

……善海长老……

၂. လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရဂါထာ

2. 矮小跋提长老偈

၄၆၆.

466.

ပရေ အမ္ဗာဋကာရာမေ, ဝနသဏ္ဍမှိ ဘဒ္ဒိယော;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, တတ္ထ ဘဒ္ဒေါဝ ဈာယတိ.

在殊胜的安巴塔迦园（Ambāṭakārāma）林中，贤善的跋提（Bhaddiya）连根拔除渴爱，于彼处禅修。

၄၆၇.

467.

‘‘ရမန္တေကေ မုဒိင်္ဂေဟိ, ဝီဏာဟိ ပဏဝေဟိ စ;

အဟဉ္စ ရုက္ခမူလသ္မိံ, ရတော ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ.

“有人以鼓、琴、钹为乐，而我则在树下，乐于佛陀的教诲。”

၄၆၈.

468.

‘‘ဗုဒ္ဓေါ စေ မေ ဝရံ ဒဇ္ဇာ, သော စ လဗ္ဘေထ မေ ဝရော;

ဂဏှေဟံ သဗ္ဗလောကဿ, နိစ္စံ ကာယဂတံ သတိံ.

“若佛陀赐我一愿，而我能得此愿，我愿求此一愿：愿一切世间恒修身至念。”

၄၆၉.

469.

‘‘ယေ [Pg.292] မံ ရူပေန ပါမိံသု, ယေ စ ဃောသေန အနွဂူ;

ဆန္ဒရာဂဝသူပေတာ, န မံ ဇာနန္တိ တေ ဇနာ.

“那些以色身衡量我，以及随音声追逐我的人，他们为欲贪所制，不认识我。”

၄၇၀.

470.

‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စ န ဇာနာတိ, ဗဟိဒ္ဓါ စ န ပဿတိ;

သမန္တာဝရဏော ဗာလော, သ ဝေ ဃောသေန ဝုယှတိ.

“不知内，亦不见外，那完全被遮蔽的愚人，实为音声所牵引。”

၄၇၁.

471.

‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စ န ဇာနာတိ, ဗဟိဒ္ဓါ စ ဝိပဿတိ;

ဗဟိဒ္ဓါ ဖလဒဿာဝီ, သောပိ ဃောသေန ဝုယှတိ.

“他不知内，却审视外在；只见外在之果，他亦为音声所牵引。”

၄၇၂.

472.

‘‘အဇ္ဈတ္တဉ္စ ပဇာနာတိ, ဗဟိဒ္ဓါ စ ဝိပဿတိ;

အနာဝရဏဒဿာဝီ, န သော ဃောသေန ဝုယှတီ’’တိ.

“他了知内，亦明察外；所见无障碍，不为音声所牵引。”

… လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယော ထေရော….

……矮小跋提长老……

၃. ဘဒ္ဒတ္ထေရဂါထာ

3. 跋陀长老偈

၄၇၃.

473.

‘‘ဧကပုတ္တော အဟံ အာသိံ, ပိယော မာတု ပိယော ပိတု;

ဗဟူဟိ ဝတစရိယာဟိ, လဒ္ဓေါ အာယာစနာဟိ စ.

“我曾是独生子，为父母所爱；由众多誓愿与祈求而得。”

၄၇၄.

474.

‘‘တေ စ မံ အနုကမ္ပာယ, အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော;

ဥဘော ပိတာ စ မာတာ စ, ဗုဒ္ဓဿ ဥပနာမယုံ’’.

“他们出于慈悯，为求我的利益与幸福，父母双亲将我献给了佛陀。”

၄၇၅.

475.

‘‘ကိစ္ဆာ လဒ္ဓေါ အယံ ပုတ္တော, သုခုမာလော သုခေဓိတော;

ဣမံ ဒဒါမ တေ နာထ, ဇိနဿ ပရိစာရကံ’’.

“此子得来不易，娇嫩且养尊处优；世尊，我等将他献给您，作为胜者的侍者。”

၄၇၆.

476.

‘‘သတ္ထာ စ မံ ပဋိဂ္ဂယှ, အာနန္ဒံ ဧတဒဗြဝိ;

‘ပဗ္ဗာဇေဟိ ဣမံ ခိပ္ပံ, ဟေဿတျာဇာနိယော အယံ.

导师亦接受我，对阿难说此言：“速令此童子出家，他将成为贤骏。”

၄၇၇.

477.

‘‘ပဗ္ဗာဇေတွာန မံ သတ္ထာ, ဝိဟာရံ ပါဝိသီ ဇိနော;

အနောဂ္ဂတသ္မိံ သူရိယသ္မိံ, တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ.

导师令我出家后，胜者进入香室中；太阳尚未下山时，其后我心即解脱。

၄၇၈.

478.

‘‘တတော သတ္ထာ နိရာကတွာ, ပဋိသလ္လာနဝုဋ္ဌိတော;

‘ဧဟိ ဘဒ္ဒါ’တိ မံ အာဟ, သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါ.

其后，导师入果定，从独住处起，对我说：“来，跋陀！”那便是我的具足戒。

၄၇၉.

479.

‘‘ဇာတိယာ သတ္တဝဿေန, လဒ္ဓါ မေ ဥပသမ္ပဒါ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, အဟော ဓမ္မသုဓမ္မတာ’’တိ.

我生年七岁，得受具足戒；我已证得三明，啊，法之善妙！

… ဘဒ္ဒေါ ထေရော….

……跋陀长老……

၄. သောပါကတ္ထေရဂါထာ

4. 索巴迦长老偈

၄၈၀.

480.

‘‘ဒိသွာ [Pg.293] ပါသာဒဆာယာယံ, စင်္ကမန္တံ နရုတ္တမံ;

တတ္ထ နံ ဥပသင်္ကမ္မ, ဝန္ဒိဿံ ပုရိသုတ္တမံ.

见人中至尊于殿影中经行，我于彼处走近，顶礼最上之人。

၄၈၁.

481.

‘‘ဧကံသံ စီဝရံ ကတွာ, သံဟရိတွာန ပါဏယော;

အနုစင်္ကမိဿံ ဝိရဇံ, သဗ္ဗသတ္တာနမုတ္တမံ.

我将衣偏袒一肩，双手合十，随行于无垢、一切有情中最上者之后。

၄၈၂.

482.

‘‘တတော ပဉှေ အပုစ္ဆိ မံ, ပဉှာနံ ကောဝိဒေါ ဝိဒူ;

အစ္ဆမ္ဘီ စ အဘီတော စ, ဗျာကာသိံ သတ္ထုနော အဟံ.

其后，善问之智者问我诸问；我无惊无惧，为导师作答。

၄၈၃.

483.

‘‘ဝိဿဇ္ဇိတေသု ပဉှေသု, အနုမောဒိ တထာဂတော;

ဘိက္ခုသံဃံ ဝိလောကေတွာ, ဣမမတ္ထံ အဘာသထ’’.

诸问解答后，如来随喜赞叹；环顾比丘僧伽，宣说此义。

၄၈၄.

484.

‘‘လာဘာ အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ, ယေသာယံ ပရိဘုဉ္ဇတိ;

စီဝရံ ပိဏ္ဍပါတဉ္စ, ပစ္စယံ သယနာသနံ;

ပစ္စုဋ္ဌာနဉ္စ သာမီစိံ, တေသံ လာဘာ’’တိ စာဗြဝိ.

“鸯伽(Aṅga)与摩揭陀(Magadha)人实为善得！此人受用其衣、食、药、卧具，并接受其起迎与恭敬，此乃彼等之善得！”他亦如是说。

၄၈၅.

485.

‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ မံ သောပါက, ဒဿနာယောပသင်္ကမ;

ဧသာ စေဝ တေ သောပါက, ဘဝတု ဥပသမ္ပဒါ’’.

“索巴迦(Sopāka)，从今日起，你可来见我。索巴迦，此即为你的具足戒。”

၄၈၆.

486.

‘‘ဇာတိယာ သတ္တဝဿောဟံ, လဒ္ဓါန ဥပသမ္ပဒံ;

ဓာရေမိ အန္တိမံ ဒေဟံ, အဟော ဓမ္မသုဓမ္မတာ’’တိ.

我生年七岁，得受具足戒，我持此最后身。啊，法之善妙！

… သောပါကော ထေရော….

……索巴迦长老……

၅. သရဘင်္ဂတ္ထေရဂါထာ

5. 萨拉邦咖长老偈

၄၈၇.

487.

‘‘သရေ ဟတ္ထေဟိ ဘဉ္ဇိတွာ, ကတွာန ကုဋိမစ္ဆိသံ;

တေန မေ သရဘင်္ဂေါတိ, နာမံ သမ္မုတိယာ အဟု.

我曾以手折芦，建造孤邸而住；因此，我依世俗之名，被称为萨拉邦咖(Sarabhaṅga)。

၄၈၈.

488.

‘‘န မယှံ ကပ္ပတေ အဇ္ဇ, သရေ ဟတ္ထေဟိ ဘဉ္ဇိတုံ;

သိက္ခာပဒါ နော ပညတ္တာ, ဂေါတမေန ယသဿိနာ.

今日我已不宜以手折芦，因具盛名之乔达摩已为我等制立学处。

၄၈၉.

489.

‘‘သကလံ သမတ္တံ ရောဂံ, သရဘင်္ဂေါ နာဒ္ဒသံ ပုဗ္ဗေ;

သောယံ ရောဂေါ ဒိဋ္ဌော, ဝစနကရေနာတိဒေဝဿ.

往昔我萨拉邦咖未见此周遍完全之病；今依超胜天人之教言，此病方为我所见。

၄၉၀.

490.

‘‘ယေနေဝ မဂ္ဂေန ဂတော ဝိပဿီ, ယေနေဝ မဂ္ဂေန သိခီ စ ဝေဿဘူ;

ကကုသန္ဓကောဏာဂမနော စ ကဿပေါ, တေနဉ္ဇသေန အဂမာသိ ဂေါတမော.

毗婆尸所行之道，尸弃与毗舍浮所行之道，拘留孙、拘那含牟尼与迦叶所行之道，我等之乔达摩亦循此正道而行。

၄၉၁.

491.

‘‘ဝီတတဏှာ [Pg.294] အနာဒါနာ, သတ္တ ဗုဒ္ဓါ ခယောဂဓာ;

ယေဟာယံ ဒေသိတော ဓမ္မော, ဓမ္မဘူတေဟိ တာဒိဘိ.

离贪、无取、住于灭尽的七位佛陀，由彼等法身者、如是者宣说此法。

၄၉၂.

492.

‘‘စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ, အနုကမ္ပာယ ပါဏိနံ;

ဒုက္ခံ သမုဒယော မဂ္ဂေါ, နိရောဓော ဒုက္ခသင်္ခယော.

为悲悯众生，宣说了四圣谛：苦、集、道，以及作为苦之灭尽的灭。

၄၉၃.

493.

‘‘ယသ္မိံ နိဝတ္တတေ ဒုက္ခံ, သံသာရသ္မိံ အနန္တကံ;

ဘေဒါ ဣမဿ ကာယဿ, ဇီဝိတဿ စ သင်္ခယာ;

အညော ပုနဗ္ဘဝေါ နတ္ထိ, သုဝိမုတ္တောမှိ သဗ္ဗဓီ’’တိ.

轮回中无尽之苦，于此止息。此身坏灭、寿命终结后，再无其它新生，我已从一切中善解脱。

… သရဘင်္ဂေါ ထေရော….

……萨拉邦咖长老……

သတ္တကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

七集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

摄颂：

သုန္ဒရသမုဒ္ဒေါ ထေရော, ထေရော လကုဏ္ဍဘဒ္ဒိယော;

ဘဒ္ဒေါ ထေရော စ သောပါကော, သရဘင်္ဂေါ မဟာဣသိ;

သတ္တကေ ပဉ္စကာ ထေရာ, ဂါထာယော ပဉ္စတိံသတီတိ.

孙陀罗萨穆达长老，拉昆达跋提长老，跋陀长老与索巴迦，大仙萨拉邦咖；七集中有五位长老，偈颂共三十五。

၈. အဋ္ဌကနိပါတော

8. 第八集

၁. မဟာကစ္စာယနတ္ထေရဂါထာ

1. 摩诃迦旃延长老偈

၄၉၄.

494.

‘‘ကမ္မံ [Pg.295] ဗဟုကံ န ကာရယေ, ပရိဝဇ္ဇေယျ ဇနံ န ဥယျမေ;

သော ဥဿုက္ကော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ, အတ္ထံ ရိဉ္စတိ ယော သုခါဓိဝါဟော.

不应多作业，应远离众人，不应勤营求；彼热衷贪味者，舍弃能带来安乐之义。

၄၉၅.

495.

‘‘ပင်္ကောတိ ဟိ နံ အဝေဒယုံ, ယာယံ ဝန္ဒနပူဇနာ ကုလေသု;

သုခုမံ သလ္လံ ဒုရုဗ္ဗဟံ, သက္ကာရော ကာပုရိသေန ဒုဇ္ဇဟော.

于俗家中的礼敬与供养，他们称之为“泥沼”；它是微细难拔之刺，卑劣之人难舍的利养。

၄၉၆.

496.

‘‘န ပရဿုပနိဓာယ, ကမ္မံ မစ္စဿ ပါပကံ;

အတ္တနာ တံ န သေဝေယျ, ကမ္မဗန္ဓူဟိ မာတိယာ.

不应为他人而作恶业，自己亦不应行此业，因为有情皆以业为亲属。

၄၉၇.

497.

‘‘န ပရေ ဝစနာ စောရော, န ပရေ ဝစနာ မုနိ;

အတ္တာ စ နံ ယထာဝေဒိ, ဒေဝါပိ နံ တထာ ဝိဒူ.

不因他人之言而为贼，不因他人之言而为牟尼；其人自身如何了知，诸天亦如是了知他。

၄၉၈.

498.

‘‘ပရေ စ န ဝိဇာနန္တိ, မယမေတ္ထ ယမာမသေ;

ယေ စ တတ္ထ ဝိဇာနန္တိ, တတော သမ္မန္တိ မေဓဂါ.

他人实不知：“我等于此将趣向死亡。”而彼等知此理者，其纷争因此止息。

၄၉၉.

499.

‘‘ဇီဝတေ ဝါပိ သပ္ပညော, အပိ ဝိတ္တပရိက္ခယော;

ပညာယ စ အလာဘေန, ဝိတ္တဝါပိ န ဇီဝတိ.

有智慧者，即使财富耗尽，亦能活命；而无有智慧，虽拥有财富，亦不能活。

၅၀၀.

500.

‘‘သဗ္ဗံ သုဏာတိ သောတေန, သဗ္ဗံ ပဿတိ စက္ခုနာ;

န စ ဒိဋ္ဌံ သုတံ ဓီရော, သဗ္ဗံ ဥဇ္ဈိတုမရဟတိ.

以耳听一切，以眼见一切；然智者于所见所闻，不应执取，亦不应舍弃。

၅၀၁.

501.

‘‘စက္ခုမာဿ ယထာ အန္ဓော, သောတဝါ ဗဓိရော ယထာ;

ပညဝါဿ ယထာ မူဂေါ, ဗလဝါ ဒုဗ္ဗလောရိဝ;

အထ အတ္ထေ သမုပ္ပန္နေ, သယေထ မတသာယိက’’န္တိ.

有眼者当如盲，有耳者当如聋，有慧者当如哑，有力者当如弱；当事务生起时，应如死尸般躺卧。

… မဟာကစ္စာယနော ထေရော….

……摩诃迦旃延长老……

၂. သိရိမိတ္တတ္ထေရဂါထာ

2. 尸利密多长老偈

၅၀၂.

502.

‘‘အက္ကောဓနောနုပနာဟီ, အမာယော ရိတ္တပေသုဏော;

သ ဝေ တာဒိသကော ဘိက္ခု, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

无忿无怨恨，无谄离两舌，如是之比丘，死后不忧愁。

၅၀၃.

503.

‘‘အက္ကောဓနောနုပနာဟီ, အမာယော ရိတ္တပေသုဏော;

ဂုတ္တဒွါရော သဒါ ဘိက္ခု, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

无忿无怨恨，无谄离两舌，比丘恒护根门，死后不忧愁。

၅၀၄.

504.

‘‘အက္ကောဓနောနုပနာဟီ[Pg.296], အမာယော ရိတ္တပေသုဏော;

ကလျာဏသီလော သော ဘိက္ခု, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

无忿无怨恨，无谄离两舌，彼比丘具善戒，死后不忧愁。

၅၀၅.

505.

‘‘အက္ကောဓနောနုပနာဟီ, အမာယော ရိတ္တပေသုဏော;

ကလျာဏမိတ္တော သော ဘိက္ခု, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

无忿无怨恨，无谄离两舌，彼比丘有善友，死后不忧愁。

၅၀၆.

506.

‘‘အက္ကောဓနောနုပနာဟီ, အမာယော ရိတ္တပေသုဏော;

ကလျာဏပညော သော ဘိက္ခု, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

无忿无怨恨，无谄离两舌，彼比丘具善慧，死后不忧愁。

၅၀၇.

507.

‘‘ယဿ သဒ္ဓါ တထာဂတေ, အစလာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ;

သီလဉ္စ ယဿ ကလျာဏံ, အရိယကန္တံ ပသံသိတံ.

于如来有信，不动且善立；其戒行贤善，圣者所爱赞。

၅၀၈.

508.

‘‘သံဃေ ပသာဒေါ ယဿတ္ထိ, ဥဇုဘူတဉ္စ ဒဿနံ;

‘အဒလိဒ္ဒေါ’တိ တံ အာဟု, အမောဃံ တဿ ဇီဝိတံ.

于僧有净信，且有正直见；人称不贫者，其生不空过。

၅၀၉.

509.

‘‘တသ္မာ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ, ပသာဒံ ဓမ္မဒဿနံ;

အနုယုဉ္ဇေထ မေဓာဝီ, သရံ ဗုဒ္ဓါန သာသန’’န္တိ.

是故智者当勤修，信戒净信与法见，常忆念诸佛之教。

… သိရိမိတ္တော ထေရော….

……尸利密多长老……

၃. မဟာပန္ထကတ္ထေရဂါထာ

3. 摩诃般陀伽长老偈

၅၁၀.

510.

‘‘ယဒါ ပဌမမဒ္ဒက္ခိံ, သတ္ထာရမကုတောဘယံ;

တတော မေ အဟု သံဝေဂေါ, ပဿိတွာ ပုရိသုတ္တမံ.

初见无畏之导师，得见人中至尊时，我心便生起悚惧。

၅၁၁.

511.

‘‘သိရိံ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေဟိ, ယော ပဏာမေယျ အာဂတံ;

ဧတာဒိသံ သော သတ္ထာရံ, အာရာဓေတွာ ဝိရာဓယေ.

若人以手足，驱逐已至之吉祥；彼虽承事此等导师，亦将错失大利。

၅၁၂.

512.

‘‘တဒါဟံ ပုတ္တဒါရဉ္စ, ဓနဓညဉ္စ ဆဍ္ဍယိံ;

ကေသမဿူနိ ဆေဒေတွာ, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

彼时我舍弃妻儿，财富与谷物；剃除须发，出家而入无家。

၅၁၃.

513.

‘‘သိက္ခာသာဇီဝသမ္ပန္နော, ဣန္ဒြိယေသု သုသံဝုတော;

နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဝိဟာသိံ အပရာဇိတော.

具足学处与同分活命，善护于诸根；礼敬正自觉者，我住于不败。

၅၁၄.

514.

‘‘တတော မေ ပဏိဓီ အာသိ, စေတသော အဘိပတ္ထိတော;

န နိသီဒေ မုဟုတ္တမ္ပိ, တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ.

于是我心生起，所渴望之决意：“贪爱之箭未拔，刹那亦不就坐。”

၅၁၅.

515.

‘‘တဿ မေဝံ ဝိဟရတော, ပဿ ဝီရိယပရက္ကမံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

我如是而住，且观此精勤！我已得三明，佛陀教已成。

၅၁၆.

516.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ [Pg.297] ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

အရဟာ ဒက္ခိဏေယျောမှိ, ဝိပ္ပမုတ္တော နိရူပဓိ.

我知晓宿命，天眼已清净；我乃阿罗汉，应供，无依执，已得全解脱。

၅၁၇.

517.

‘‘တတော ရတျာ ဝိဝသာနေ, သူရိယဿုဂ္ဂမနံ ပတိ;

သဗ္ဗံ တဏှံ ဝိသောသေတွာ, ပလ္လင်္ကေန ဥပါဝိသိ’’န္တိ.

其后，于夜尽日出之时，我已枯竭一切贪爱，结跏趺而坐。

… မဟာပန္ထကော ထေရော….

……摩诃般陀伽长老……

အဋ္ဌကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

八集篇终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

မဟာကစ္စာယနော ထေရော, သိရိမိတ္တော မဟာပန္ထကော;

摩诃迦旃延长老、尸利蜜多、摩诃般陀伽；

ဧတေ အဋ္ဌနိပါတမှိ, ဂါထာယော စတုဝီသတီတိ.

此等在八集篇中，偈颂二十四。

၉. နဝကနိပါတော

9. 九集篇

၁. ဘူတတ္ထေရဂါထာ

1. 浮陀长老偈

၅၁၈.

518.

‘‘ယဒါ [Pg.298] ဒုက္ခံ ဇရာမရဏန္တိ ပဏ္ဍိတော, အဝိဒ္ဒသူ ယတ္ထ သိတာ ပုထုဇ္ဇနာ;

ဒုက္ခံ ပရိညာယ သတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

无闻凡夫于此执着，智者了知老死是苦。彼具念遍知此苦而禅思，则不得更胜之乐。

၅၁၉.

519.

‘‘ယဒါ ဒုက္ခဿာဝဟနိံ ဝိသတ္တိကံ, ပပဉ္စသံဃာတဒုခါဓိဝါဟိနိံ;

တဏှံ ပဟန္တွာန သတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时断除引苦、执着、运载戏论积苦之爱，彼具念而禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၀.

520.

‘‘ယဒါ သိဝံ ဒွေစတုရင်္ဂဂါမိနံ, မဂ္ဂုတ္တမံ သဗ္ဗကိလေသသောဓနံ;

ပညာယ ပဿိတွ သတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时以慧观见吉祥、八支、最上、能净一切烦恼之道，彼具念而禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၁.

521.

‘‘ယဒါ အသောကံ ဝိရဇံ အသင်္ခတံ, သန္တံ ပဒံ သဗ္ဗကိလေသသောဓနံ;

ဘာဝေတိ သညောဇနဗန္ဓနစ္ဆိဒံ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时修习无忧、无尘、无为、寂静、能净一切烦恼、能断结缚之境，则不得更胜之乐。

၅၂၂.

522.

‘‘ယဒါ နဘေ ဂဇ္ဇတိ မေဃဒုန္ဒုဘိ, ဓာရာကုလာ ဝိဟဂပထေ သမန္တတော;

ဘိက္ခူ စ ပဗ္ဘာရဂတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时空中雷鸣如鼓，雨水遍洒于鸟道；比丘入于山窟禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၃.

523.

‘‘ယဒါ နဒီနံ ကုသုမာကုလာနံ, ဝိစိတ္တ-ဝါနေယျ-ဝဋံသကာနံ;

တီရေ နိသိန္နော သုမနောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时坐于河岸，繁花似锦，杂林如鬘；彼善心而禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၄.

524.

‘‘ယဒါ [Pg.299] နိသီထေ ရဟိတမှိ ကာနနေ, ဒေဝေ ဂဠန္တမှိ နဒန္တိ ဒါဌိနော;

ဘိက္ခူ စ ပဗ္ဘာရဂတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时于午夜寂静林中，天降大雨，獠牙兽咆哮；比丘入于山窟禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၅.

525.

‘‘ယဒါ ဝိတက္ကေ ဥပရုန္ဓိယတ္တနော, နဂန္တရေ နဂဝိဝရံ သမဿိတော;

ဝီတဒ္ဒရော ဝီတခိလောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတိ.

何时止息己之寻思，依止山间洞窟；无恼无碍而禅思，则不得更胜之乐。

၅၂၆.

526.

‘‘ယဒါ သုခီ မလခိလသောကနာသနော, နိရဂ္ဂဠော နိဗ္ဗနထော ဝိသလ္လော;

သဗ္ဗာသဝေ ဗျန္တိကတောဝ ဈာယတိ, တတော ရတိံ ပရမတရံ န ဝိန္ဒတီ’’တိ.

何时安乐，已除垢、碍与忧，无障，无欲林，已拔箭；灭尽一切漏而禅思，则不得更胜之乐。

… ဘူတော ထေရော….

……浮陀长老……

နဝကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

九集篇终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

ဘူတော တထဒ္ဒသော ထေရော, ဧကော ခဂ္ဂဝိသာဏဝါ;

နဝကမှိ နိပါတမှိ, ဂါထာယောပိ ဣမာ နဝါတိ.

布陀长老，如实见者，如犀角独行；于此九集中，此等偈颂有九首。

၁၀. ဒသကနိပါတော

10. 第十集

၁. ကာဠုဒါယိတ္ထေရဂါထာ

1. 黑优陀夷长老偈

၅၂၇.

527.

‘‘အင်္ဂါရိနော [Pg.300] ဒါနိ ဒုမာ ဘဒန္တေ, ဖလေသိနော ဆဒနံ ဝိပ္ပဟာယ;

တေ အစ္စိမန္တောဝ ပဘာသယန္တိ, သမယော မဟာဝီရ ဘာဂီ ရသာနံ.

尊者，如今树木犹如燃炭，舍弃旧叶，欲结硕果；彼等焕若火焰，光耀四方。大雄，众味云集，启程正当时。

၅၂၈.

528.

‘‘ဒုမာနိ ဖုလ္လာနိ မနောရမာနိ, သမန္တတော သဗ္ဗဒိသာ ပဝန္တိ;

ပတ္တံ ပဟာယ ဖလမာသသာနာ, ကာလော ဣတော ပက္ကမနာယ ဝီရ.

树木繁花盛开，赏心悦目，芬芳飘散于四方；彼等舍弃旧叶，期盼结果。勇士，此乃离开此地之时。

၅၂၉.

529.

‘‘နေဝါတိသီတံ န ပနာတိဥဏှံ, သုခါ ဥတု အဒ္ဓနိယာ ဘဒန္တေ;

ပဿန္တု တံ သာကိယာ ကောဠိယာ စ, ပစ္ဆာမုခံ ရောဟိနိယံ တရန္တံ.

尊者，时节不甚寒冷，亦不甚炎热，气候宜人，适合远行；愿释迦族与拘利族，得见您面向西方，渡过罗希尼河。

၅၃၀.

530.

‘‘အာသာယ ကသတေ ခေတ္တံ, ဗီဇံ အာသာယ ဝပ္ပတိ;

အာသာယ ဝါဏိဇာ ယန္တိ, သမုဒ္ဒံ ဓနဟာရကာ;

ယာယ အာသာယ တိဋ္ဌာမိ, သာ မေ အာသာ သမိဇ္ဈတု.

农夫怀着希望耕田，怀着希望播种；商人为求财富，怀着希望渡海；我所怀之希望，愿此希望得实现。

၅၃၁.

531.

‘‘ပုနပ္ပုနံ စေဝ ဝပန္တိ ဗီဇံ, ပုနပ္ပုနံ ဝဿတိ ဒေဝရာဇာ;

ပုနပ္ပုနံ ခေတ္တံ ကသန္တိ ကဿကာ, ပုနပ္ပုနံ ဓညမုပေတိ ရဋ္ဌံ.

种子一再播下，天王一再降雨；农夫一再耕田，谷物一再入国。

၅၃၂.

532.

‘‘ပုနပ္ပုနံ ယာစနကာ စရန္တိ, ပုနပ္ပုနံ ဒါနပတီ ဒဒန္တိ;

ပုနပ္ပုနံ ဒါနပတီ ဒဒိတွာ, ပုနပ္ပုနံ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာနံ.

乞求者一再乞求，布施主一再施予；布施主一再施予后，一再得生天界。

၅၃၃.

533.

‘‘ဝီရော ဟဝေ သတ္တယုဂံ ပုနေတိ, ယသ္မိံ ကုလေ ဇာယတိ ဘူရိပညော;

မညာမဟံ သက္ကတိ ဒေဝဒေဝေါ, တယာ ဟိ ဇာတော မုနိ သစ္စနာမော.

具大智慧之勇士，生于何族，能令七代清净；我思天中天能力更胜，因您是真实名号之牟尼。

၅၃၄.

534.

‘‘သုဒ္ဓေါဒနော [Pg.301] နာမ ပိတာ မဟေသိနော, ဗုဒ္ဓဿ မာတာ ပန မာယနာမာ;

ယာ ဗောဓိသတ္တံ ပရိဟရိယ ကုစ္ဆိနာ, ကာယဿ ဘေဒါ တိဒိဝမှိ မောဒတိ.

大仙之父，名为净饭；佛陀之母，名为摩耶。她曾于腹中怀育菩萨，身坏之后，于天界欢喜。

၅၃၅.

535.

‘‘သာ ဂေါတမီ ကာလကတာ ဣတော စုတာ, ဒိဗ္ဗေဟိ ကာမေဟိ သမင်္ဂိဘူတာ;

သာ မောဒတိ ကာမဂုဏေဟိ ပဉ္စဟိ, ပရိဝါရိတာ ဒေဝဂဏေဟိ တေဟိ.

彼乔达弥，于此命终，离此世间，具足天界欲乐；为彼天众所围绕，享受五种欲乐。

၅၃၆.

536.

‘‘ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တောမှိ အသယှသာဟိနော, အင်္ဂီရသဿပ္ပဋိမဿ တာဒိနော;

ပိတုပိတာ မယှံ တုဝံသိ သက္က, ဓမ္မေန မေ ဂေါတမ အယျကောသီ’’တိ.

我是佛陀之子，彼难胜之胜者，鸯耆罗娑，无与伦比，如如不动者。释迦，您是我父之父；乔达摩，依法而言，您是我祖父。

… ကာဠုဒါယီ ထေရော….

……黑优陀夷长老……

၂. ဧကဝိဟာရိယတ္ထေရဂါထာ

2. 独住长老偈

၅၃၇.

537.

‘‘ပုရတော ပစ္ဆတော ဝါပိ, အပရော စေ န ဝိဇ္ဇတိ;

အတီဝ ဖာသု ဘဝတိ, ဧကဿ ဝသတော ဝနေ.

若于前于后，皆无有他人，则于林中独住，极为安乐。

၅၃၈.

538.

‘‘ဟန္ဒ ဧကော ဂမိဿာမိ, အရညံ ဗုဒ္ဓဝဏ္ဏိတံ;

ဖာသု ဧကဝိဟာရိဿ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

如今我将独自前往佛陀所赞叹的林野。于独住、心向涅槃的比丘而言，此乃安适之处。

၅၃၉.

539.

‘‘ယောဂီ-ပီတိကရံ ရမ္မံ, မတ္တကုဉ္ဇရသေဝိတံ;

ဧကော အတ္တဝသီ ခိပ္ပံ, ပဝိသိဿာမိ ကာနနံ.

令瑜伽士生喜悦，醉象时常所栖息，我为求法益，将独自迅速进入此可爱林地。

၅၄၀.

540.

‘‘သုပုပ္ဖိတေ သီတဝနေ, သီတလေ ဂိရိကန္ဒရေ;

ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ, စင်္ကမိဿာမိ ဧကကော.

在繁花盛开的寒林里，在清凉的山窟中；沐浴身体后，我将独自经行。

၅၄၁.

541.

‘‘ဧကာကိယော အဒုတိယော, ရမဏီယေ မဟာဝနေ;

ကဒါဟံ ဝိဟရိဿာမိ, ကတကိစ္စော အနာသဝေါ.

独自无伴，在可爱的大森林中；我何时能住于此，已办所作，诸漏已尽？

၅၄၂.

542.

‘‘ဧဝံ မေ ကတ္တုကာမဿ, အဓိပ္ပာယော သမိဇ္ဈတု;

သာဓိယိဿာမဟံယေဝ, နာညော အညဿ ကာရကော.

我如此欲行，愿此意愿成就。我将亲自成就，无人能为他人成就。

၅၄၃.

543.

‘‘ဧသ [Pg.302] ဗန္ဓာမိ သန္နာဟံ, ပဝိသိဿာမိ ကာနနံ;

န တတော နိက္ခမိဿာမိ, အပ္ပတ္တော အာသဝက္ခယံ.

我今束紧铠甲，将进入林中。若未证得诸漏尽，我将不从那里出来。

၅၄၄.

544.

‘‘မာလုတေ ဥပဝါယန္တေ, သီတေ သုရဘိဂန္ဓိကေ ;

အဝိဇ္ဇံ ဒါလယိဿာမိ, နိသိန္နော နဂမုဒ္ဓနိ.

当清凉、芳香的微风吹拂时，我将坐在山顶上，破除无明。

၅၄၅.

545.

‘‘ဝနေ ကုသုမသဉ္ဆန္နေ, ပဗ္ဘာရေ နူန သီတလေ;

ဝိမုတ္တိသုခေန သုခိတော, ရမိဿာမိ ဂိရိဗ္ဗဇေ.

在繁花覆盖、清凉的林中岩窟，我将因解脱之乐而安乐，乐住于山城之中。

၅၄၆.

546.

‘‘သောဟံ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, စန္ဒော ပန္နရသော ယထာ;

သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

我已意愿圆满，犹如十五日的月亮；一切诸漏已尽，如今再无后有。

… ဧကဝိဟာရိယော ထေရော….

……独住长老……

၃. မဟာကပ္ပိနတ္ထေရဂါထာ

3. 摩诃劫宾那长老偈

၅၄၇.

547.

‘‘အနာဂတံ ယော ပဋိကစ္စ ပဿတိ, ဟိတဉ္စ အတ္ထံ အဟိတဉ္စ တံ ဒွယံ;

ဝိဒ္ဒေသိနော တဿ ဟိတေသိနော ဝါ, ရန္ဓံ န ပဿန္တိ သမေက္ခမာနာ.

若人能预见利与非利此二事，其怨敌或挚友，纵然寻觅，亦不见其过失。

၅၄၈.

548.

‘‘အာနာပါနသတီ ယဿ, ပရိပုဏ္ဏာ သုဘာဝိတာ;

အနုပုဗ္ဗံ ပရိစိတာ, ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတာ;

သောမံ လောကံ ပဘာသေတိ, အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ.

若人入出息念，圆满善修，循序熟习，一如佛陀所教导，彼人照亮此世间，犹如无云之月。

၅၄၉.

549.

‘‘ဩဒါတံ ဝတ မေ စိတ္တံ, အပ္ပမာဏံ သုဘာဝိတံ;

နိဗ္ဗိဒ္ဓံ ပဂ္ဂဟီတဉ္စ, သဗ္ဗာ ဩဘာသတေ ဒိသာ.

我心实洁白，无量善修习；已被洞穿且善执持，照亮一切方向。

၅၅၀.

550.

‘‘ဇီဝတေ ဝါပိ သပ္ပညော, အပိ ဝိတ္တပရိက္ခယော;

ပညာယ စ အလာဘေန, ဝိတ္တဝါပိ န ဇီဝတိ.

智者即使资财散尽，也能生存；而无智慧之人，即使富有，也无法善活。

၅၅၁.

551.

‘‘ပညာ သုတဝိနိစ္ဆိနီ, ပညာ ကိတ္တိသိလောကဝဒ္ဓနီ;

ပညာသဟိတော နရော ဣဓ, အပိ ဒုက္ခေသု သုခါနိ ဝိန္ဒတိ.

智慧能辨析所闻，智慧能增长名誉声望；具智慧之人在此世间，即使在苦难中也能找到安乐。

၅၅၂.

552.

‘‘နာယံ အဇ္ဇတနော ဓမ္မော, နစ္ဆေရော နပိ အဗ္ဘုတော;

ယတ္ထ ဇာယေထ မီယေထ, တတ္ထ ကိံ ဝိယ အဗ္ဘုတံ.

此事非今日之法，亦非稀有，亦非奇特；有生之处必有死，此事有何奇特？

၅၅၃.

553.

‘‘အနန္တရံ ဟိ ဇာတဿ, ဇီဝိတာ မရဏံ ဓုဝံ;

ဇာတာ ဇာတာ မရန္တီဓ, ဧဝံဓမ္မာ ဟိ ပါဏိနော.

实则，生者既有生命，死亡即是必然。于此，凡生者皆会死亡，实因众生皆有如是法性。

၅၅၄.

554.

‘‘န [Pg.303] ဟေတဒတ္ထာယ မတဿ ဟောတိ, ယံ ဇီဝိတတ္ထံ ပရပေါရိသာနံ;

မတမှိ ရုဏ္ဏံ န ယသော န လောကျံ, န ဝဏ္ဏိတံ သမဏဗြာဟ္မဏေဟိ.

他人为亡者哭泣，于彼复生无益。为亡者哭泣，不生名誉，不致清净，亦不为沙门、婆罗门所称赞。

၅၅၅.

555.

‘‘စက္ခုံ သရီရံ ဥပဟန္တိ တေန, နိဟီယတိ ဝဏ္ဏဗလံ မတီ စ;

အာနန္ဒိနော တဿ ဒိသာ ဘဝန္တိ, ဟိတေသိနော နာဿ သုခီ ဘဝန္တိ.

哭泣损害眼与身，容貌、力量与智慧亦随之衰退。其敌人为此而欢喜，其善友则不得安乐。

၅၅၆.

556.

‘‘တသ္မာ ဟိ ဣစ္ဆေယျ ကုလေ ဝသန္တေ, မေဓာဝိနော စေဝ ဗဟုဿုတေ စ;

ယေသံ ဟိ ပညာဝိဘဝေန ကိစ္စံ, တရန္တိ နာဝါယ နဒိံဝ ပုဏ္ဏ’’န္တိ.

是故，应期望族中有智慧与多闻之人。实因凭借彼等之智慧力，能成办事务，犹如以舟船渡过涨满之河流。

… မဟာကပ္ပိနော ထေရော….

…摩诃劫宾那长老…。

၄. စူဠပန္ထကတ္ထေရဂါထာ

4. 周利盘陀伽长老偈

၅၅၇.

557.

‘‘ဒန္ဓာ မယှံ ဂတီ အာသိ, ပရိဘူတော ပုရေ အဟံ;

ဘာတာ စ မံ ပဏာမေသိ, ‘ဂစ္ဆ ဒါနိ တုဝံ ဃရံ’.

往昔我慧性迟钝，亦曾备受轻辱；兄长将我驱逐：“汝今且回家去。”

၅၅၈.

558.

‘‘သောဟံ ပဏာမိတော သန္တော, သံဃာရာမဿ ကောဋ္ဌကေ;

ဒုမ္မနော တတ္ထ အဋ္ဌာသိံ, သာသနသ္မိံ အပေက္ခဝါ.

我既被逐，心怀忧恼，于僧伽蓝门楼下伫立，然于教法犹存恋慕。

၅၅၉.

559.

‘‘ဘဂဝါ တတ္ထ အာဂစ္ဆိ, သီသံ မယှံ ပရာမသိ;

ဗာဟာယ မံ ဂဟေတွာန, သံဃာရာမံ ပဝေသယိ.

世尊莅临彼处，为我摩顶；复挽我臂，引我入僧伽蓝。

၅၆၀.

560.

‘‘အနုကမ္ပာယ မေ သတ္ထာ, ပါဒါသိ ပါဒပုဉ္ဆနိံ;

‘ဧတံ သုဒ္ဓံ အဓိဋ္ဌေဟိ, ဧကမန္တံ သွဓိဋ္ဌိတံ’.

导师出于悲悯，赐我拭足巾，并言：“于静处善安住，当决意于此清净之物。”

၅၆၁.

561.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ဝိဟာသိံ သာသနေ ရတော;

သမာဓိံ ပဋိပါဒေသိံ, ဥတ္တမတ္ထဿ ပတ္တိယာ.

我闻彼言已，乐住于教法；为证最上义，我成就三昧。

၅၆၂.

562.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

我知晓宿命，天眼已清净，三明皆已得，佛陀教已成。

၅၆၃.

563.

‘‘သဟဿက္ခတ္တုမတ္တာနံ[Pg.304], နိမ္မိနိတွာန ပန္ထကော;

နိသီဒမ္ဗဝနေ ရမ္မေ, ယာဝ ကာလပ္ပဝေဒနာ.

周利盘陀伽我化千身，坐于悦意芒果林，直至时至之宣告。

၅၆၄.

564.

‘‘တတော မေ သတ္ထာ ပါဟေသိ, ဒူတံ ကာလပ္ပဝေဒကံ;

ပဝေဒိတမှိ ကာလမှိ, ဝေဟာသာဒုပသင်္ကမိံ.

其后导师遣使者，前来为我报时至。时辰既已宣告，我即腾空而近。

၅၆၅.

565.

‘‘ဝန္ဒိတွာ သတ္ထုနော ပါဒေ, ဧကမန္တံ နိသီဒဟံ;

နိသိန္နံ မံ ဝိဒိတွာန, အထ သတ္ထာ ပဋိဂ္ဂဟိ.

我顶礼导师双足，退坐于一旁。导师知我已坐定，便接受了供养。

၅၆၆.

566.

‘‘အာယာဂေါ သဗ္ဗလောကဿ, အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော;

ပုညက္ခေတ္တံ မနုဿာနံ, ပဋိဂဏှိတ္ထ ဒက္ခိဏ’’န္တိ.

一切世间之所应供，一切献物之所应受，一切人天之福田者，彼已受此供养。

… စူဠပန္ထကော ထေရော….

…周利盘陀伽长老…。

၅. ကပ္ပတ္ထေရဂါထာ

5. 迦波长老偈

၅၆၇.

567.

‘‘နာနာကုလမလသမ္ပုဏ္ဏော, မဟာဥက္ကာရသမ္ဘဝေါ;

စန္ဒနိကံဝ ပရိပက္ကံ, မဟာဂဏ္ဍော မဟာဝဏော.

充满种种杂秽，源于巨大粪堆；犹如陈旧粪坑，是大痈与大疮。

၅၆၈.

568.

‘‘ပုဗ္ဗရုဟိရသမ္ပုဏ္ဏော, ဂူထကူပေန ဂါဠှိတော ;

အာပေါပဂ္ဃရဏော ကာယော, သဒါ သန္ဒတိ ပူတိကံ.

充满脓与血，沉浸于粪坑；此身常流淌，恒流出腐秽。

၅၆၉.

569.

‘‘သဋ္ဌိကဏ္ဍရသမ္ဗန္ဓော, မံသလေပနလေပိတော;

စမ္မကဉ္စုကသန္နဒ္ဓေါ, ပူတိကာယော နိရတ္ထကော.

六十筋腱所连，涂抹以肉泥；皮甲紧紧束缚，此腐身实无益。

၅၇၀.

570.

‘‘အဋ္ဌိသံဃာတဃဋိတော, နှာရုသုတ္တနိဗန္ဓနော;

နေကေသံ သံဂတီဘာဝါ, ကပ္ပေတိ ဣရိယာပထံ.

骨架所构成，筋线所束缚；众缘和合故，造作诸威仪。

၅၇၁.

571.

‘‘ဓုဝပ္ပယာတော မရဏာယ, မစ္စုရာဇဿ သန္တိကေ;

ဣဓေဝ ဆဍ္ဍယိတွာန, ယေနကာမင်္ဂမော နရော.

恒常走向死亡，伫立于死王前；即于此世舍身，人随所欲而去。

၅၇၂.

572.

‘‘အဝိဇ္ဇာယ နိဝုတော ကာယော, စတုဂန္ထေန ဂန္ထိတော;

ဩဃသံသီဒနော ကာယော, အနုသယဇာလမောတ္ထတော.

此身无明所覆，四种结所缠缚；此身沉于暴流，随眠网所覆盖。

၅၇၃.

573.

‘‘ပဉ္စနီဝရဏေ ယုတ္တော, ဝိတက္ကေန သမပ္ပိတော;

တဏှာမူလေနာနုဂတော, မောဟစ္ဆာဒနဆာဒိတော.

与五盖相应，为寻思所扰；为贪爱根随，为愚痴所覆。

၅၇၄.

574.

‘‘ဧဝါယံ ဝတ္တတေ ကာယော, ကမ္မယန္တေန ယန္တိတော;

သမ္ပတ္တိ စ ဝိပတျန္တာ, နာနာဘာဝေါ ဝိပဇ္ဇတိ.

此身如是运转，为业力机器驱动；所有成就终将衰败，种种状态皆归坏灭。

၅၇၅.

575.

‘‘ယေမံ [Pg.305] ကာယံ မမာယန္တိ, အန္ဓဗာလာ ပုထုဇ္ဇနာ;

ဝဍ္ဎေန္တိ ကဋသိံ ဃောရံ, အာဒိယန္တိ ပုနဗ္ဘဝံ.

盲目愚痴的凡夫，执著此身为我所；增长恐怖的坟场，不断执取再有。

၅၇၆.

576.

‘‘ယေမံ ကာယံ ဝိဝဇ္ဇေန္တိ, ဂူထလိတ္တံဝ ပန္နဂံ;

ဘဝမူလံ ဝမိတွာန, ပရိနိဗ္ဗိဿန္တိနာသဝါ’’တိ.

贤者远离此身，如避涂粪之蛇；断尽有之根源，无漏者般涅槃。

… ကပ္ပော ထေရော….

迦波长老……

၆. ဝင်္ဂန္တပုတ္တဥပသေနတ္ထေရဂါထာ

6. 万甘达之子优波先那长老偈

၅၇၇.

577.

‘‘ဝိဝိတ္တံ အပ္ပနိဂ္ဃောသံ, ဝါဠမိဂနိသေဝိတံ;

သေဝေ သေနာသနံ ဘိက္ခု, ပဋိသလ္လာနကာရဏာ.

远离尘嚣无音声，凶猛野兽所栖息；比丘当住此坐卧处，为能静处独思惟。

၅၇၈.

578.

‘‘သင်္ကာရပုဉ္ဇာ အာဟတွာ, သုသာနာ ရထိယာဟိ စ;

တတော သံဃာဋိကံ ကတွာ, လူခံ ဓာရေယျ စီဝရံ.

从垃圾堆、坟场与街道，捡拾布料作僧伽梨；比丘应穿着此等粗衣。

၅၇၉.

579.

‘‘နီစံ မနံ ကရိတွာန, သပဒါနံ ကုလာ ကုလံ;

ပိဏ္ဍိကာယ စရေ ဘိက္ခု, ဂုတ္တဒွါရော သုသံဝုတော.

当怀谦卑之心，从一家至一家，次第行乞食；比丘当护根门，善于自制。

၅၈၀.

580.

‘‘လူခေနပိ ဝါ သန္တုဿေ, နာညံ ပတ္ထေ ရသံ ဗဟုံ;

ရသေသု အနုဂိဒ္ဓဿ, ဈာနေ န ရမတီ မနော.

当满足于粗食，不应希求多美味；心若贪著于味，则不乐于禅修。

၅၈၁.

581.

‘‘အပ္ပိစ္ဆော စေဝ သန္တုဋ္ဌော, ပဝိဝိတ္တော ဝသေ မုနိ;

အသံသဋ္ဌော ဂဟဋ္ဌေဟိ, အနာဂါရေဟိ စူဘယံ.

牟尼少欲知足，当安住于远离；不与在家、出家，此二者相混杂。

၅၈၂.

582.

‘‘ယထာ ဇဠော ဝ မူဂေါ ဝ, အတ္တာနံ ဒဿယေ တထာ;

နာတိဝေလံ သမ္ဘာသေယျ, သံဃမဇ္ဈမှိ ပဏ္ဍိတော.

犹如痴呆与喑哑，如是展现于人前；贤者于僧团之中，言谈不应过久。

၅၈၃.

583.

‘‘န သော ဥပဝဒေ ကဉ္စိ, ဥပဃာတံ ဝိဝဇ္ဇယေ;

သံဝုတော ပါတိမောက္ခသ္မိံ, မတ္တညူ စဿ ဘောဇနေ.

彼不应诽谤任何人，应避免伤害；于波罗提木叉中善防护，于饮食中应知量。

၅၈၄.

584.

‘‘သုဂ္ဂဟီတနိမိတ္တဿ, စိတ္တဿုပ္ပာဒကောဝိဒေါ;

သမံ အနုယုဉ္ဇေယျ, ကာလေန စ ဝိပဿနံ.

应善取相，善巧于心之生起；应修习于止，并适时修习于观。

၅၈၅.

585.

‘‘ဝီရိယသာတစ္စသမ္ပန္နော, ယုတ္တယောဂေါ သဒါ သိယာ;

န စ အပ္ပတွာ ဒုက္ခန္တံ, ဝိဿာသံ ဧယျ ပဏ္ဍိတော.

具足精进与恒毅，应恒常勤修行；智者未达苦之尽，不应放逸。

၅၈၆.

586.

‘‘ဧဝံ ဝိဟရမာနဿ, သုဒ္ဓိကာမဿ ဘိက္ခုနော;

ခီယန္တိ အာသဝါ သဗ္ဗေ, နိဗ္ဗုတိဉ္စာဓိဂစ္ဆတီ’’တိ.

如是住者，希求清净的比丘，所有诸漏皆已尽，并且证得于涅槃。

… ဥပသေနော ဝင်္ဂန္တပုတ္တော ထေရော….

……优波先那·万甘达子长老……

၇. (အပရ)-ဂေါတမတ္ထေရဂါထာ

7. 另一乔达摩长老偈

၅၈၇.

587.

‘‘ဝိဇာနေယျ [Pg.306] သကံ အတ္ထံ, အဝလောကေယျာထ ပါဝစနံ;

ယဉ္စေတ္ထ အဿ ပတိရူပံ, သာမညံ အဇ္ဈုပဂတဿ.

应了知自身义利，应审察圣言教；以及于此出家者，亦应审察何为适宜。

၅၈၈.

588.

‘‘မိတ္တံ ဣဓ စ ကလျာဏံ, သိက္ခာ ဝိပုလံ သမာဒါနံ;

သုဿူသာ စ ဂရူနံ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

于此有善友，受持广大学处，及乐于听闻师长教诲，此为沙门之所宜。

၅၈၉.

589.

‘‘ဗုဒ္ဓေသု သဂါရဝတာ, ဓမ္မေ အပစိတိ ယထာဘူတံ;

သံဃေ စ စိတ္တိကာရော, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

于诸佛具恭敬心，于正法如实崇敬，于僧伽亦怀敬意，此为沙门之所宜。

၅၉၀.

590.

‘‘အာစာရဂေါစရေ ယုတ္တော, အာဇီဝေါ သောဓိတော အဂါရယှော;

စိတ္တဿ စ သဏ္ဌပနံ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

于行仪与行处具足，活命清净无可呵，以及善安住于心，此为沙门之所宜。

၅၉၁.

591.

‘‘စာရိတ္တံ အထ ဝါရိတ္တံ, ဣရိယာပထိယံ ပသာဒနိယံ;

အဓိစိတ္တေ စ အာယောဂေါ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

作持与止持之戒，威仪具足能净信，以及勤修增上心，此为沙门之所宜。

၅၉၂.

592.

‘‘အာရညကာနိ သေနာသနာနိ, ပန္တာနိ အပ္ပသဒ္ဒါနိ;

ဘဇိတဗ္ဗာနိ မုနိနာ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

林野之住处，边地寂静处，牟尼当亲近，此为沙门之所宜。

၅၉၃.

593.

‘‘သီလဉ္စ ဗာဟုသစ္စဉ္စ, ဓမ္မာနံ ပဝိစယော ယထာဘူတံ;

သစ္စာနံ အဘိသမယော, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

戒与多闻，如实抉择诸法，以及现观于诸谛，此为沙门之所宜。

၅၉၄.

594.

‘‘ဘာဝေယျ စ အနိစ္စန္တိ, အနတ္တသညံ အသုဘသညဉ္စ;

လောကမှိ စ အနဘိရတိံ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

应修“无常”，及无我、不净想，以及于世间不喜乐，此为沙门之所宜。

၅၉၅.

595.

‘‘ဘာဝေယျ စ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ, ဣဒ္ဓိပါဒါနိ ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ;

အဋ္ဌင်္ဂမဂ္ဂမရိယံ, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

应修习于觉支、神足、诸根、诸力，以及八支圣道，此为沙门之所宜。

၅၉၆.

596.

‘‘တဏှံ ပဇဟေယျ မုနိ, သမူလကေ အာသဝေ ပဒါလေယျ;

ဝိဟရေယျ ဝိပ္ပမုတ္တော, ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပ’’န္တိ.

牟尼应舍弃渴爱，根除一切诸漏，安住于完全解脱，此为沙门之所宜。

… ဂေါတမော ထေရော….

……乔达摩长老……

ဒသကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

ကာဠုဒါယီ စ သော ထေရော, ဧကဝိဟာရီ စ ကပ္ပိနော;

စူဠပန္ထကော ကပ္ပော စ, ဥပသေနော စ ဂေါတမော;

သတ္တိမေ ဒသကေ ထေရာ, ဂါထာယော စေတ္ထ သတ္တတီတိ.

黑优陀夷长老，独住者、劫宾那；周利盘陀伽、迦波，以及优波先那和乔达摩；此七位长老在十颂集中，此处有七十首偈颂。

၁၁. ဧကာဒသနိပါတော

11. 十一颂集

၁. သံကိစ္စတ္ထေရဂါထာ

1. 僧吉吒长老偈

၅၉၇.

597.

‘‘ကိံ [Pg.307] တဝတ္ထော ဝနေ တာတ, ဥဇ္ဇုဟာနောဝ ပါဝုသေ;

ဝေရမ္ဘာ ရမဏီယာ တေ, ပဝိဝေကော ဟိ ဈာယိနံ.

我儿，林中于你何益？雨季的乌珠哈那山(Ujjuhāna)于你何益？韦兰巴(Verambha)风于你有何可乐？诚然，禅修者所求乃是独处。

၅၉၈.

598.

‘‘ယထာ အဗ္ဘာနိ ဝေရမ္ဘော, ဝါတော နုဒတိ ပါဝုသေ;

သညာ မေ အဘိကိရန္တိ, ဝိဝေကပဋိသညုတာ.

犹如雨季韦兰巴风吹散云朵，我与独处相应的想念亦将我引向独处。

၅၉၉.

599.

‘‘အပဏ္ဍရော အဏ္ဍသမ္ဘဝေါ, သီဝထိကာယ နိကေတစာရိကော;

ဥပ္ပာဒယတေဝ မေ သတိံ, သန္ဒေဟသ္မိံ ဝိရာဂနိဿိတံ.

非白之卵生者，于尸林中为家；实令我于此身，生起依于离欲之念。

၆၀၀.

600.

‘‘ယဉ္စ အညေ န ရက္ခန္တိ, ယော စ အညေ န ရက္ခတိ;

သ ဝေ ဘိက္ခု သုခံ သေတိ, ကာမေသု အနပေက္ခဝါ.

不受他人所护，亦不守护他人；彼比丘实安乐住，于诸欲无所顾念。

၆၀၁.

601.

‘‘အစ္ဆောဒိကာ ပုထုသိလာ, ဂေါနင်္ဂုလမိဂါယုတာ;

အမ္ဗုသေဝါလသဉ္ဆန္နာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

水清石阔，野牛、猿猴与鹿群集；遍覆苔藓与水藻，彼等岩山令我悦。

၆၀၂.

602.

‘‘ဝသိတံ မေ အရညေသု, ကန္ဒရာသု ဂုဟာသု စ;

သေနာသနေသု ပန္တေသု, ဝါဠမိဂနိသေဝိတေ.

我曾栖身林野，于山谷与洞窟，于猛兽出没的边地住处。

၆၀၃.

603.

‘‘‘ဣမေ ဟညန္တု ဝဇ္ဈန္တု, ဒုက္ခံ ပပ္ပောန္တု ပါဏိနော’;

သင်္ကပ္ပံ နာဘိဇာနာမိ, အနရိယံ ဒေါသသံဟိတံ.

“愿此等有情被击、被杀，愿他们遭受痛苦”；如是与瞋相应之非圣思惟，我未曾忆起。

၆၀၄.

604.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已承事导师，已实践佛陀教导；重担已放下，轮回之导索已拔除。

၆၀၅.

605.

‘‘ယဿ စတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော.

我为之而出家，从家到无家；我已证得此目标——一切结已尽。

၆၀၆.

606.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ, နိဗ္ဗိသံ ဘတကော ယထာ.

我不乐于死，亦不乐于生；我唯待时至，如佣人待薪。

၆၀၇.

607.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ [Pg.308] မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော’’တိ.

我不乐于死，亦不乐于生；我唯待时至，具足正知与正念。

… သံကိစ္စော ထေရော….

……僧吉吒长老……

ဧကာဒသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十一颂集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

摄颂曰：

သံကိစ္စထေရော ဧကောဝ, ကတကိစ္စော အနာသဝေါ;

ဧကာဒသနိပါတမှိ, ဂါထာ ဧကာဒသေဝ စာတိ.

僧吉吒长老一人，所作已办，无漏；于十一颂集中，偈颂亦有十一首。

၁၂. ဒွါဒသကနိပါတော

12. 十二颂集

၁. သီလဝတ္ထေရဂါထာ

1. 具戒长老偈

၆၀၈.

608.

‘‘သီလမေဝိဓ [Pg.309] သိက္ခေထ, အသ္မိံ လောကေ သုသိက္ခိတံ;

သီလံ ဟိ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ, ဥပနာမေတိ သေဝိတံ.

于此世间，应善学戒；善修之戒，能引一切圆满成就。

၆၀၉.

609.

‘‘သီလံ ရက္ခေယျ မေဓာဝီ, ပတ္ထယာနော တယော သုခေ;

ပသံသံ ဝိတ္တိလာဘဉ္စ, ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒနံ.

智者应守护戒，希求三种乐：赞誉、获得财富，以及来世于天界之欢喜。

၆၁၀.

610.

‘‘သီလဝါ ဟိ ဗဟူ မိတ္တေ, သညမေနာဓိဂစ္ဆတိ;

ဒုဿီလော ပန မိတ္တေဟိ, ဓံသတေ ပါပမာစရံ.

持戒者以律仪获得众多朋友；而无戒者行于恶行，则毁坏其友谊。

၆၁၁.

611.

‘‘အဝဏ္ဏဉ္စ အကိတ္တိဉ္စ, ဒုဿီလော လဘတေ နရော;

ဝဏ္ဏံ ကိတ္တိံ ပသံသဉ္စ, သဒါ လဘတိ သီလဝါ.

无戒之人，获得呵责与恶名；持戒之人，恒常获得美誉、声名与赞扬。

၆၁၂.

612.

‘‘အာဒိ သီလံ ပတိဋ္ဌာ စ, ကလျာဏာနဉ္စ မာတုကံ;

ပမုခံ သဗ္ဗဓမ္မာနံ, တသ္မာ သီလံ ဝိသောဓယေ.

戒为初始，亦为基石，为诸善法之母；为一切法之首，是故应净戒。

၆၁၃.

613.

‘‘ဝေလာ စ သံဝရံ သီလံ, စိတ္တဿ အဘိဟာသနံ;

တိတ္ထဉ္စ သဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ, တသ္မာ သီလံ ဝိသောဓယေ.

戒为堤防，亦为律仪，令心欣悦；为一切佛之渡口，是故应净戒。

၆၁၄.

614.

‘‘သီလံ ဗလံ အပ္ပဋိမံ, သီလံ အာဝုဓမုတ္တမံ;

သီလမာဘရဏံ သေဋ္ဌံ, သီလံ ကဝစမဗ္ဘုတံ.

戒为无匹之力，戒为无上兵器；戒为殊胜庄严，戒为绝妙甲胄。

၆၁၅.

615.

‘‘သီလံ သေတု မဟေသက္ခော, သီလံ ဂန္ဓော အနုတ္တရော;

သီလံ ဝိလေပနံ သေဋ္ဌံ, ယေန ဝါတိ ဒိသောဒိသံ.

戒为大威力桥，戒为无上之香；戒为殊胜涂香，其香普熏诸方。

၆၁၆.

616.

‘‘သီလံ သမ္ဗလမေဝဂ္ဂံ, သီလံ ပါထေယျမုတ္တမံ;

သီလံ သေဋ္ဌော အတိဝါဟော, ယေန ယာတိ ဒိသောဒိသံ.

戒为最上资粮，戒为无上道粮；戒为殊胜向导，藉此遍行诸方。

၆၁၇.

617.

‘‘ဣဓေဝ နိန္ဒံ လဘတိ, ပေစ္စာပါယေ စ ဒုမ္မနော;

သဗ္ဗတ္ထ ဒုမ္မနော ဗာလော, သီလေသု အသမာဟိတော.

于戒不专注之愚人，于此世受呵责，于来世堕恶趣而忧恼，彼于一切处皆忧恼。

၆၁၈.

618.

‘‘ဣဓေဝ ကိတ္တိံ လဘတိ, ပေစ္စ သဂ္ဂေ စ သုမ္မနော;

သဗ္ဗတ္ထ သုမနော ဓီရော, သီလေသု သုသမာဟိတော.

于戒善专注之智者，于此世得声誉，于来世生天界而心喜，彼于一切处皆心喜。

၆၁၉.

619.

‘‘သီလမေဝ ဣဓ အဂ္ဂံ, ပညဝါ ပန ဥတ္တမော;

မနုဿေသု စ ဒေဝေသု, သီလပညာဏတော ဇယ’’န္တိ.

于此，戒为最上，而具慧者为至尊；于人于天，皆由戒与慧而得胜。

… သီလဝေါ ထေရော….

此为戒长老所说。

၂. သုနီတတ္ထေရဂါထာ

2. 苏尼陀长老偈

၆၂၀.

620.

‘‘နီစေ [Pg.310] ကုလမှိ ဇာတောဟံ, ဒလိဒ္ဒေါ အပ္ပဘောဇနော;

ဟီနကမ္မံ မမံ အာသိ, အဟောသိံ ပုပ္ဖဆဍ္ဍကော.

我生于卑贱家族，贫穷而少食；我从事低劣工作，曾为弃花清扫人。

၆၂၁.

621.

‘‘ဇိဂုစ္ဆိတော မနုဿာနံ, ပရိဘူတော စ ဝမ္ဘိတော;

နီစံ မနံ ကရိတွာန, ဝန္ဒိဿံ ဗဟုကံ ဇနံ.

我为众人所厌弃，受轻蔑与鄙夷；我心怀谦卑，礼敬于众人。

၆၂၂.

622.

‘‘အထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ;

ပဝိသန္တံ မဟာဝီရံ, မဂဓာနံ ပုရုတ္တမံ.

其后我得见正自觉者，由比丘僧伽所前导；彼大雄正进入摩揭陀国之最胜城。

၆၂၃.

623.

‘‘နိက္ခိပိတွာန ဗျာဘင်္ဂိံ, ဝန္ဒိတုံ ဥပသင်္ကမိံ;

မမေဝ အနုကမ္ပာယ, အဋ္ဌာသိ ပုရိသုတ္တမော.

我放下所持之扁担，为行礼敬而趋前；彼人中之最上者，唯因怜悯我而住立。

၆၂၄.

624.

‘‘ဝန္ဒိတွာ သတ္ထုနော ပါဒေ, ဧကမန္တံ ဌိတော တဒါ;

ပဗ္ဗဇ္ဇံ အဟမာယာစိံ, သဗ္ဗသတ္တာနမုတ္တမံ.

我顶礼导师之双足，尔后立于一旁；我向一切众生之最上者，祈请出家。

၆၂၅.

625.

‘‘တတော ကာရုဏိကော သတ္ထာ, သဗ္ဗလောကာနုကမ္ပကော;

‘ဧဟိ ဘိက္ခူ’တိ မံ အာဟ, သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါ.

“其后，具悲心、怜悯一切世间的导师，对我说道：‘来，比丘！’那即是我的具足戒。”

၆၂၆.

626.

‘‘သောဟံ ဧကော အရညသ္မိံ, ဝိဟရန္တော အတန္ဒိတော;

အကာသိံ သတ္ထုဝစနံ, ယထာ မံ ဩဝဒီ ဇိနော.

“我独自住于林中，毫不懈怠；我遵行导师之言，一如胜者之所教诫。”

၆၂၇.

627.

‘‘ရတ္တိယာ ပဌမံ ယာမံ, ပုဗ္ဗဇာတိမနုဿရိံ;

ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမံ ယာမံ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓယိံ ;

ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, တမောခန္ဓံ ပဒါလယိံ.

“于初夜，我忆念起宿世；于中夜，我清净了天眼；于后夜，我破除了黑​​暗蕴。”

၆၂၈.

628.

‘‘တတော ရတျာ ဝိဝသာနေ, သူရိယဿုဂ္ဂမနံ ပတိ;

ဣန္ဒော ဗြဟ္မာ စ အာဂန္တွာ, မံ နမဿိံသု ပဉ္ဇလီ.

“其后，夜尽天明，旭日初升之际，帝释与梵天前来，向我合掌礼敬。”

၆၂၉.

629.

‘‘‘နမော တေ ပုရိသာဇည, နမော တေ ပုရိသုတ္တမ;

ယဿ တေ အာသဝါ ခီဏာ, ဒက္ခိဏေယျောသိ မာရိသ’.

“‘礼敬您，人中之雄！礼敬您，人中之尊！贤者，您的诸漏已尽，您是应供者。’”

၆၃၀.

630.

‘‘တတော ဒိသွာန မံ သတ္ထာ, ဒေဝသံဃပုရက္ခတံ;

သိတံ ပါတုကရိတွာန, ဣမမတ္ထံ အဘာသထ.

“其后，导师见我为天众所拥护，面露微笑，宣说此义：”

၆၃၁.

631.

‘‘‘တပေန [Pg.311] ဗြဟ္မစရိယေန, သံယမေန ဒမေန စ;

ဧတေန ဗြာဟ္မဏော ဟောတိ, ဧတံ ဗြာဟ္မဏမုတ္တမ’’’န္တိ.

“‘由苦行、梵行、律仪与调伏，得成婆罗门；此即至上婆罗门。’”

… သုနီတော ထေရော….

……须尼陀长老……

ဒွါဒသကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十二集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂曰：

သီလဝါ စ သုနီတော စ, ထေရာ ဒွေ တေ မဟိဒ္ဓိကာ;

ဒွါဒသမှိ နိပါတမှိ, ဂါထာယော စတုဝီသတီတိ.

“尸罗婆与须尼陀，二位长老具大神通；于十二集中，偈颂共二十四。”

၁၃. တေရသနိပါတော

13. 十三集

၁. သောဏကောဠိဝိသတ္ထေရဂါထာ

1. 苏那·拘利毗沙长老偈

၆၃၂.

632.

‘‘ယာဟု [Pg.312] ရဋ္ဌေ သမုက္ကဋ္ဌော, ရညော အင်္ဂဿ ပဒ္ဓဂူ ;

သွာဇ္ဇ ဓမ္မေသု ဥက္ကဋ္ဌော, သောဏော ဒုက္ခဿ ပါရဂူ.

“我曾是鸯伽国中显赫者，国王之侍从；今于诸法中超胜，苏那已渡苦彼岸。”

၆၃၃.

633.

‘‘ပဉ္စ ဆိန္ဒေ ပဉ္စ ဇဟေ, ပဉ္စ စုတ္တရိ ဘာဝယေ;

ပဉ္စသင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု, ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတိ.

“应断五，应舍五，更应修习于五；超越五种执著的比丘，被称为已渡瀑流者。”

၆၃၄.

634.

‘‘ဥန္နဠဿ ပမတ္တဿ, ဗာဟိရာသဿ ဘိက္ခုနော;

သီလံ သမာဓိ ပညာ စ, ပါရိပူရိံ န ဂစ္ဆတိ.

“于傲慢、放逸、心向外求的比丘，其戒、定与慧，无法得圆满。”

၆၃၅.

635.

‘‘ယဉှိ ကိစ္စံ အပဝိဒ္ဓံ, အကိစ္စံ ပန ကရီယတိ;

ဥန္နဠာနံ ပမတ္တာနံ, တေသံ ဝဍ္ဎန္တိ အာသဝါ.

“应作之事反舍弃，不应之事却行之；于此等傲慢放逸者，彼等诸漏恒增长。”

၆၃၆.

636.

‘‘ယေသဉ္စ သုသမာရဒ္ဓါ, နိစ္စံ ကာယဂတာ သတိ;

အကိစ္စံ တေ န သေဝန္တိ, ကိစ္စေ သာတစ္စကာရိနော;

သတာနံ သမ္ပဇာနာနံ, အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ အာသဝါ.

“若人善勤修，恒住身至念，不应之事不为，应作之事常行；具念与正知者，彼等诸漏灭尽。”

၆၃၇.

637.

‘‘ဥဇုမဂ္ဂမှိ အက္ခာတေ, ဂစ္ဆထ မာ နိဝတ္တထ;

အတ္တနာ စောဒယတ္တာနံ, နိဗ္ဗာနမဘိဟာရယေ.

“已宣说正直道，汝等当前行，莫退转！当自策励，引领至涅槃。”

၆၃၈.

638.

‘‘အစ္စာရဒ္ဓမှိ ဝီရိယမှိ, သတ္ထာ လောကေ အနုတ္တရော;

ဝီဏောပမံ ကရိတွာ မေ, ဓမ္မံ ဒေသေသိ စက္ခုမာ;

တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ဝိဟာသိံ သာသနေ ရတော.

“于我精进过度时，世间无上、具眼之导师，为我作琴喻说法。我闻彼言教，乐住于教法中。”

၆၃၉.

639.

‘‘သမထံ ပဋိပါဒေသိံ, ဥတ္တမတ္ထဿ ပတ္တိယာ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

“为证得最上义，我已修成寂止；三明皆已证得，佛陀之教法已完成。”

၆၄၀.

640.

‘‘နေက္ခမ္မေ အဓိမုတ္တဿ, ပဝိဝေကဉ္စ စေတသော;

အဗျာပဇ္ဈာဓိမုတ္တဿ, ဥပါဒါနက္ခယဿ စ.

“于出离有胜解，于心之远离，于无害有胜解，及于取之灭尽。”

၆၄၁.

641.

‘‘တဏှက္ခယာဓိမုတ္တဿ, အသမ္မောဟဉ္စ စေတသော;

ဒိသွာ အာယတနုပ္ပာဒံ, သမ္မာ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ.

“于爱尽有胜解，于心之无痴，见诸处之生起，其心正解脱。”

၆၄၂.

642.

‘‘တဿ သမ္မာ ဝိမုတ္တဿ, သန္တစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော;

ကတဿ ပဋိစယော နတ္ထိ, ကရဏီယံ န ဝိဇ္ဇတိ.

“于彼正解脱、心寂静之比丘，已作之业无积集，所应作者亦已无。”

၆၄၃.

643.

‘‘သေလော [Pg.313] ယထာ ဧကဃနော, ဝါတေန န သမီရတိ;

ဧဝံ ရူပါ ရသာ သဒ္ဒါ, ဂန္ဓာ ဖဿာ စ ကေဝလာ.

“犹如一整块岩山，不为风所动摇；如是色、味、声、香、触，一切皆然。”

၆၄၄.

644.

‘‘ဣဋ္ဌာ ဓမ္မာ အနိဋ္ဌာ စ, နပ္ပဝေဓေန္တိ တာဒိနော;

ဌိတံ စိတ္တံ ဝိသညုတ္တံ, ဝယဉ္စဿာနုပဿတီ’’တိ.

“可意法与不可意法，不能动摇于如是者；其心安住已解脱，并观其法之衰亡。”

… သောဏော ကောဠိဝိသော ထေရော….

……索纳·拘利毗舍长老……

တေရသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十三集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

သောဏော ကောဠိဝိသော ထေရော, ဧကောယေဝ မဟိဒ္ဓိကော;

တေရသမှိ နိပါတမှိ, ဂါထာယော စေတ္ထ တေရသာတိ.

索纳·拘利毗舍长老，彼乃唯一大神通者；于此十三集中，偈颂共十三首。

၁၄. စုဒ္ဒသကနိပါတော

14. 十四集

၁. ခဒိရဝနိယရေဝတတ္ထေရဂါထာ

1. 佉地罗林瑞瓦达长老偈

၆၄၅.

645.

‘‘ယဒါ [Pg.314] အဟံ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

နာဘိဇာနာမိ သင်္ကပ္ပံ, အနရိယံ ဒေါသသံဟိတံ.

“自我从家而出家，进入无家生活后，不忆念曾有任何与嗔相应的非圣思惟。”

၆၄၆.

646.

‘‘‘ဣမေ ဟညန္တု ဝဇ္ဈန္တု, ဒုက္ခံ ပပ္ပောန္တု ပါဏိနော’;

သင်္ကပ္ပံ နာဘိဇာနာမိ, ဣမသ္မိံ ဒီဃမန္တရေ.

“‘愿此等有情被杀害、被击打，愿他们遭受痛苦！’——于此漫长时日中，我不忆念曾有如是思惟。”

၆၄၇.

647.

‘‘မေတ္တဉ္စ အဘိဇာနာမိ, အပ္ပမာဏံ သုဘာဝိတံ;

အနုပုဗ္ဗံ ပရိစိတံ, ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတံ.

“我唯知慈心，已无量善修，次第熟习，一如佛陀所教。”

၆၄၈.

648.

‘‘သဗ္ဗမိတ္တော သဗ္ဗသခေါ, သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပကော;

မေတ္တစိတ္တဉ္စ ဘာဝေမိ, အဗျာပဇ္ဇရတော သဒါ.

“我为一切友，我为一切伴，怜悯一切有情。我修习慈心，恒常乐于无害。”

၆၄၉.

649.

‘‘အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ, စိတ္တံ အာမောဒယာမဟံ;

ဗြဟ္မဝိဟာရံ ဘာဝေမိ, အကာပုရိသသေဝိတံ.

“我令心不退缩、不动摇，使之欣喜。我修习非劣夫所行之梵住。”

၆၅၀.

650.

‘‘အဝိတက္ကံ သမာပန္နော, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော;

အရိယေန တုဏှီဘာဝေန, ဥပေတော ဟောတိ တာဝဒေ.

“已入无寻定之正等觉声闻，即于彼时具足圣者之寂默。”

၆၅၁.

651.

‘‘ယထာပိ ပဗ္ဗတော သေလော, အစလော သုပ္ပတိဋ္ဌိတော;

ဧဝံ မောဟက္ခယာ ဘိက္ခု, ပဗ္ဗတောဝ န ဝေဓတိ.

“犹如岩山不动摇，安稳善立；如是比丘因痴尽，如山一般不动摇。”

၆၅၂.

652.

‘‘အနင်္ဂဏဿ ပေါသဿ, နိစ္စံ သုစိဂဝေသိနော;

ဝါလဂ္ဂမတ္တံ ပါပဿ, အဗ္ဘမတ္တံဝ ခါယတိ.

于无染、恒求清净之人，纵有毫发之恶，亦显如浮云。

၆၅၃.

653.

‘‘နဂရံ ယထာ ပစ္စန္တံ, ဂုတ္တံ သန္တရဗာဟိရံ;

ဧဝံ ဂေါပေထ အတ္တာနံ, ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ.

犹如边境城，内外皆守护；如是护自身，莫令胜缘逝。

၆၅၄.

654.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ, နိဗ္ဗိသံ ဘတကော ယထာ.

我于死不喜，亦不乐于生；唯待时节至，如佣人待薪。

၆၅၅.

655.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ…ပေ… သမ္ပဇာနော ပတိဿတော.

我于死不喜，亦不乐于生；具念且正知，静待时节至。

၆၅၆.

656.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已事导师，已行佛陀教；重担已卸下，有导已根除。

၆၅၇.

657.

‘‘ယဿ [Pg.315] စတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော.

为某义出家，从家入无家；我已证此义，诸结皆已尽。

၆၅၈.

658.

‘‘သမ္ပာဒေထပ္ပမာဒေန, ဧသာ မေ အနုသာသနီ;

ဟန္ဒာဟံ ပရိနိဗ္ဗိဿံ, ဝိပ္ပမုတ္တောမှိ သဗ္ဗဓီ’’တိ.

汝当不放逸，此为我教诫。我今般涅槃，一切已解脱。

… ခဒိရဝနိယရေဝတော ထေရော….

……刺槐林瑞瓦达长老……。

၂. ဂေါဒတ္တတ္ထေရဂါထာ

2. 高达多长老偈

၆၅၉.

659.

‘‘ယထာပိ ဘဒ္ဒေါ အာဇညော, ဓုရေ ယုတ္တော ဓုရဿဟော ;

မထိတော အတိဘာရေန, သံယုဂံ နာတိဝတ္တတိ.

犹如良种公牛，负轭于前能载重；纵为重担所压迫，亦不弃舍其轭具。

၆၆၀.

660.

‘‘ဧဝံ ပညာယ ယေ တိတ္တာ, သမုဒ္ဒေါ ဝါရိနာ ယထာ;

န ပရေ အတိမညန္တိ, အရိယဓမ္မောဝ ပါဏိနံ.

犹如大海水盈满，智慧圆满者亦然；彼等不轻蔑他人，此即圣者之德行。

၆၆၁.

661.

‘‘ကာလေ ကာလဝသံ ပတ္တာ, ဘဝါဘဝဝသံ ဂတာ;

နရာ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆန္တိ, တေဓ သောစန္တိ မာဏဝါ.

随时运所转，随兴衰所驱，世人遭苦厄，于此陷忧悲。

၆၆၂.

662.

‘‘ဥန္နတာ သုခဓမ္မေန, ဒုက္ခဓမ္မေန စောနတာ;

ဒွယေန ဗာလာ ဟညန္တိ, ယထာဘူတံ အဒဿိနော.

乐法致高慢，苦法致卑下；凡愚为二伤，不见如实相。

၆၆၃.

663.

‘‘ယေ စ ဒုက္ခေ သုခသ္မိဉ္စ, မဇ္ဈေ သိဗ္ဗိနိမစ္စဂူ;

ဌိတာ တေ ဣန္ဒခီလောဝ, န တေ ဥန္နတဩနတာ.

于苦、于乐、及于中，超越缝合（渴爱）者；彼等如因陀罗柱，屹立不动无高下。

၆၆၄.

664.

‘‘န ဟေဝ လာဘေ နာလာဘေ, န ယသေ န စ ကိတ္တိယာ;

န နိန္ဒာယံ ပသံသာယ, န တေ ဒုက္ခေ သုခမှိ.

于得失、荣辱、毁誉、苦乐，彼等皆不动摇。

၆၆၅.

665.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ တေ န လိမ္ပန္တိ, ဥဒဗိန္ဒုဝ ပေါက္ခရေ;

သဗ္ဗတ္ထ သုခိတာ ဓီရာ, သဗ္ဗတ္ထ အပရာဇိတာ.

彼等于一切处不染，如莲叶上之水珠。智者于一切处安乐，于一切处不败。

၆၆၆.

666.

‘‘ဓမ္မေန စ အလာဘော ယော, ယော စ လာဘော အဓမ္မိကော;

အလာဘော ဓမ္မိကော သေယျော, ယံ စေ လာဘော အဓမ္မိကော.

如法之无得，与非法之得——如法之无得为胜，非法之得则不为胜。

၆၆၇.

667.

‘‘ယသော စ အပ္ပဗုဒ္ဓီနံ, ဝိညူနံ အယသော စ ယော;

အယသောဝ သေယျော ဝိညူနံ, န ယသော အပ္ပဗုဒ္ဓိနံ.

愚者之名誉，与智者之无名；智者之无名更胜，非愚者之名誉。

၆၆၈.

668.

‘‘ဒုမ္မေဓေဟိ [Pg.316] ပသံသာ စ, ဝိညူဟိ ဂရဟာ စ ယာ;

ဂရဟာဝ သေယျော ဝိညူဟိ, ယံ စေ ဗာလပ္ပသံသနာ.

愚者之赞叹与智者之呵责，智者之呵责实为更胜，胜于愚者之赞叹。

၆၆၉.

669.

‘‘သုခဉ္စ ကာမမယိကံ, ဒုက္ခဉ္စ ပဝိဝေကိယံ;

ပဝိဝေကဒုက္ခံ သေယျော, ယံ စေ ကာမမယံ သုခံ.

欲乐所生之乐，与远离所生之苦；远离所生之苦实为更胜，胜于欲乐所生之乐。

၆၇၀.

670.

‘‘ဇီဝိတဉ္စ အဓမ္မေန, ဓမ္မေန မရဏဉ္စ ယံ;

မရဏံ ဓမ္မိကံ သေယျော, ယံ စေ ဇီဝေ အဓမ္မိကံ.

以非法为生，与以法而死；以法而死实为更胜，胜于以非法为生。

၆၇၁.

671.

‘‘ကာမကောပပ္ပဟီနာ ယေ, သန္တစိတ္တာ ဘဝါဘဝေ;

စရန္တိ လောကေ အသိတာ, နတ္ထိ တေသံ ပိယာပိယံ.

彼等已舍欲与嗔，于诸有中心寂静，无执着行于世，于彼无爱与非爱。

၆၇၂.

672.

‘‘ဘာဝယိတွာန ဗောဇ္ဈင်္ဂေ, ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ စ;

ပပ္ပုယျ ပရမံ သန္တိံ, ပရိနိဗ္ဗန္တိနာသဝါ’’တိ.

修习觉支、诸根与诸力，证得究竟寂静，诸漏已尽而般涅槃。

… ဂေါဒတ္တော ထေရော….

……高达多长老……

စုဒ္ဒသကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十四集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

ရေဝတော စေဝ ဂေါဒတ္တော, ထေရာ ဒွေ တေ မဟိဒ္ဓိကာ;

စုဒ္ဒသမှိ နိပါတမှိ, ဂါထာယော အဋ္ဌဝီသတီတိ.

瑞瓦达与高达多，彼二长老具大神通；于十四集中，偈颂共二十八首。

၁၅. သောဠသကနိပါတော

15. 十六集

၁. အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရဂါထာ

1. 阿若憍陈如长老偈

၆၇၃.

673.

‘‘ဧသ [Pg.317] ဘိယျော ပသီဒါမိ, သုတွာ ဓမ္မံ မဟာရသံ;

ဝိရာဂေါ ဒေသိတော ဓမ္မော, အနုပါဒါယ သဗ္ဗသော.

听闻大味之法，我愈加欣悦；为令完全不执取，已说离贪之法。

၆၇၄.

674.

‘‘ဗဟူနိ လောကေ စိတြာနိ, အသ္မိံ ပထဝိမဏ္ဍလေ;

မထေန္တိ မညေ သင်္ကပ္ပံ, သုဘံ ရာဂူပသံဟိတံ.

于此大地之上，世间有众多缤纷之物；我思，彼等搅动与贪欲相应之美善想。

၆၇၅.

675.

‘‘ရဇမုဟတဉ္စ ဝါတေန, ယထာ မေဃောပသမ္မယေ;

ဧဝံ သမ္မန္တိ သင်္ကပ္ပာ, ယဒါ ပညာယ ပဿတိ.

犹如大雨平息风所扬起之尘埃，如是当以智慧观见时，诸想亦得平息。

၆၇၆.

676.

‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာတိ, ယဒါ ပညာယ ပဿတိ;

အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ, ဧသ မဂ္ဂေါ ဝိသုဒ္ဓိယာ.

“‘诸行无常’，当以智慧观见时，则于苦生厌离，此乃清净之道。

၆၇၇ .

677 .

‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာတိ, ယဒါ ပညာယ ပဿတိအထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ, ဧသ မဂ္ဂေါ ဝိသုဒ္ဓိယာ.

“‘诸行是苦’，当以智慧观见时，则于苦生厌离，此乃清净之道。

၆၇၈.

678.

‘‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာတိ, ယဒါ ပညာယ ပဿတိ;

အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ, ဧသ မဂ္ဂေါ ဝိသုဒ္ဓိယာ.

“‘诸法无我’，当以智慧观见时，则于苦生厌离，此乃清净之道。

၆၇၉.

679.

‘‘ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓေါ ယော ထေရော, ကောဏ္ဍညော တိဗ္ဗနိက္ကမော;

ပဟီနဇာတိမရဏော, ဗြဟ္မစရိယဿ ကေဝလီ.

随佛觉悟之长老憍陈如，勇猛精进，已断生死，圆满梵行。

၆၈၀.

680.

‘‘ဩဃပါသော ဒဠှခိလော, ပဗ္ဗတော ဒုပ္ပဒါလယော;

ဆေတွာ ခိလဉ္စ ပါသဉ္စ, သေလံ ဘေတွာန ဒုဗ္ဘိဒံ;

တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော ဈာယီ, မုတ္တော သော မာရဗန္ဓနာ.

暴流之索、坚固之桩、难破之山岩；已斩断心桩与罗网，击碎难破之山岩；禅修者已渡达彼岸，彼已解脱魔罗之缚。

၆၈၁.

681.

‘‘ဥဒ္ဓတော စပလော ဘိက္ခု, မိတ္တေ အာဂမ္မ ပါပကေ;

သံသီဒတိ မဟောဃသ္မိံ, ဦမိယာ ပဋိကုဇ္ဇိတော.

掉举轻浮之比丘，亲近依止于恶友，沉于巨大暴流中，为波涛所倾覆。

၆၈၂.

682.

‘‘အနုဒ္ဓတော အစပလော, နိပကော သံဝုတိန္ဒြိယော;

ကလျာဏမိတ္တော မေဓာဝီ, ဒုက္ခဿန္တကရော သိယာ.

不掉举，不轻浮，善巧护根门；有善友，具智慧，能为诸苦作终结。

၆၈၃.

683.

‘‘ကာလပဗ္ဗင်္ဂသင်္ကာသော, ကိသော ဓမနိသန္ထတော;

မတ္တညူ အန္နပါနသ္မိံ, အဒီနမနသော နရော.

肤黑关节显，瘦弱筋脉张，于饮食知量，其人心不屈。

၆၈၄.

684.

‘‘ဖုဋ္ဌော ဍံသေဟိ မကသေဟိ, အရညသ္မိံ ဗြဟာဝနေ;

နာဂေါ သင်္ဂါမသီသေဝ, သတော တတြာဓိဝါသယေ.

于广阔森林中，为蚊虻所叮咬，当如战场之象，于彼具念忍受。

၆၈၅.

685.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ [Pg.318] မရဏံ…ပေ… နိဗ္ဗိသံ ဘတကော ယထာ.

我不欣乐于死亡……犹如佣工待薪酬。

၆၈၆.

686.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ…ပေ… သမ္ပဇာနော ပတိဿတော.

我不欣乐于死亡……具足正念与正知。

၆၈၇.

687.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ…ပေ… ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已奉事大师……有之导索已拔除。

၆၈၈.

688.

‘‘ယဿ စတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, ကိံ မေ သဒ္ဓိဝိဟာရိနာ’’တိ.

为某义而出家，从在家到无家，我已证得彼义，于此弟子何用？

… အညာသိကောဏ္ဍညော ထေရော….

……阿若憍陈如长老……

၂. ဥဒါယိတ္ထေရဂါထာ

2. 优陀夷长老偈

၆၈၉.

689.

‘‘မနုဿဘူတံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, အတ္တဒန္တံ သမာဟိတံ;

ဣရိယမာနံ ဗြဟ္မပထေ, စိတ္တဿူပသမေ ရတံ.

已成人身正觉者，自我调伏心安住，行于梵道之途中，乐于自心之寂静。

၆၉၀.

690.

‘‘ယံ မနုဿာ နမဿန္တိ, သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ;

ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တိ, ဣတိ မေ အရဟတော သုတံ.

遍达一切法，为人天所敬；我从阿罗汉，听闻如是说。

၆၉၁.

691.

‘‘သဗ္ဗသံယောဇနာတီတံ, ဝနာ နိဗ္ဗနမာဂတံ;

ကာမေဟိ နေက္ခမ္မရတံ, မုတ္တံ သေလာဝ ကဉ္စနံ.

超越一切结，出离烦恼林，乐于离诸欲，如金出岩石。

၆၉၂.

692.

‘‘သ ဝေ အစ္စရုစိ နာဂေါ, ဟိမဝါဝညေ သိလုစ္စယေ;

သဗ္ဗေသံ နာဂနာမာနံ, သစ္စနာမော အနုတ္တရော.

彼那伽实极辉耀，如雪山王超众山；于一切名那伽者，彼名真实且无上。

၆၉၃.

693.

‘‘နာဂံ ဝေါ ကိတ္တယိဿာမိ, န ဟိ အာဂုံ ကရောတိ သော;

သောရစ္စံ အဝိဟိံသာ စ, ပါဒါ နာဂဿ တေ ဒုဝေ.

我为汝等说那伽，因彼实不作诸恶；柔和与不伤害，此是那伽之双足。

၆၉၄.

694.

‘‘သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ, စရဏာ နာဂဿ တေပရေ;

သဒ္ဓါဟတ္ထော မဟာနာဂေါ, ဥပေက္ခာသေတဒန္တဝါ.

正念与正知，是那伽另双足；大那伽以信为鼻，以舍为白牙。

၆၉၅.

695.

‘‘သတိ ဂီဝါ သိရော ပညာ, ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာ;

ဓမ္မကုစ္ဆိသမာဝါသော, ဝိဝေကော တဿ ဝါလဓိ.

念为颈，慧为头，能审察思惟法；法为腹，于中安住，远离是其尾。

၆၉၆.

696.

‘‘သော ဈာယီ အဿာသရတော, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော;

ဂစ္ဆံ သမာဟိတော နာဂေါ, ဌိတော နာဂေါ သမာဟိတော.

彼乃禅修者，乐于慰安处，内心善等持；那伽行时定，那伽住时定。

၆၉၇.

697.

‘‘သယံ သမာဟိတော နာဂေါ, နိသိန္နောပိ သမာဟိတော;

သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတော နာဂေါ, ဧသာ နာဂဿ သမ္ပဒါ.

那伽卧时定，坐时亦得定；那伽于一切处皆守护，此是那伽之圆满。

၆၉၈.

698.

‘‘ဘုဉ္ဇတိ [Pg.319] အနဝဇ္ဇာနိ, သာဝဇ္ဇာနိ န ဘုဉ္ဇတိ;

ဃာသမစ္ဆာဒနံ လဒ္ဓါ, သန္နိဓိံ ပရိဝဇ္ဇယံ.

食用无过失者，不食有过失者；获得食物与衣物，远离积蓄。

၆၉၉.

699.

‘‘သံယောဇနံ အဏုံ ထူလံ, သဗ္ဗံ ဆေတွာန ဗန္ဓနံ;

ယေန ယေနေဝ ဂစ္ဆတိ, အနပက္ခောဝ ဂစ္ဆတိ.

斩断一切微细、粗大的结与系缚；无论去往何方，皆无顾恋而行。

၇၀၀.

700.

‘‘ယထာပိ ဥဒကေ ဇာတံ, ပုဏ္ဍရီကံ ပဝဍ္ဎတိ;

နောပလိပ္ပတိ တောယေန, သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ.

譬如白莲花，生于水中而成长，其香洁悦意，不为水所染。

၇၀၁.

701.

‘‘တထေဝ စ လောကေ ဇာတော, ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဟရတိ;

နောပလိပ္ပတိ လောကေန, တောယေန ပဒုမံ ယထာ.

佛陀亦复如是，生于世间住于世；不为世间所染，犹如莲花不着水。

၇၀၂.

702.

‘‘မဟာဂိနိ ပဇ္ဇလိတော, အနာဟာရောပသမ္မတိ;

အင်္ဂါရေသု စ သန္တေသု, နိဗ္ဗုတောတိ ပဝုစ္စတိ.

炽燃之大火，无薪则寂灭；余烬虽尚存，亦称为“已寂”。

၇၀၃.

703.

‘‘အတ္ထဿာယံ ဝိညာပနီ, ဥပမာ ဝိညူဟိ ဒေသိတာ;

ဝိညိဿန္တိ မဟာနာဂါ, နာဂံ နာဂေန ဒေသိတံ.

此为明义之譬喻，乃由智者所宣说；诸大龙象将了知，由龙象所说之龙象。

၇၀၄.

704.

‘‘ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော, ဝီတမောဟော အနာသဝေါ;

သရီရံ ဝိဇဟံ နာဂေါ, ပရိနိဗ္ဗိဿတျနာသဝေါ’’တိ.

离贪、离瞋、离痴，彼为无漏者；龙象舍此身，无漏般涅槃。”

… ဥဒါယီ ထေရော….

……优陀夷长老……

သောဠသကနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

十六集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

ကောဏ္ဍညော စ ဥဒါယီ စ, ထေရာ ဒွေ တေ မဟိဒ္ဓိကာ;

သောဠသမှိ နိပါတမှိ, ဂါထာယော ဒွေ စ တိံသ စာတိ.

憍陈如与优陀夷，彼二长老具大神通；于十六集中，有偈颂三十二。

၁၆. ဝီသတိနိပါတော

16. 二十集

၁. အဓိမုတ္တတ္ထေရဂါထာ

1. 阿地目多长老偈

၇၀၅.

705.

‘‘ယညတ္ထံ [Pg.320] ဝါ ဓနတ္ထံ ဝါ, ယေ ဟနာမ မယံ ပုရေ;

အဝသေသံ ဘယံ ဟောတိ, ဝေဓန္တိ ဝိလပန္တိ စ.

“往昔我等或为祭祀，或为财物而行杀戮；所余之人皆感怖畏，颤抖不已且复悲泣。

၇၀၆.

706.

‘‘တဿ တေ နတ္ထိ ဘီတတ္တံ, ဘိယျော ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ;

ကသ္မာ န ပရိဒေဝေသိ, ဧဝရူပေ မဟဗ္ဘယေ.

“于汝实无所畏，面容更显光洁；面临如是大怖，缘何不曾悲泣？”

၇၀၇.

707.

‘‘နတ္ထိ စေတသိကံ ဒုက္ခံ, အနပေက္ခဿ ဂါမဏိ;

အတိက္ကန္တာ ဘယာ သဗ္ဗေ, ခီဏသံယောဇနဿ ဝေ.

“首领啊，无顾恋者无心苦；结已断尽者，实已越诸畏。

၇၀၈.

708.

‘‘ခီဏာယ ဘဝနေတ္တိယာ, ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ ယထာတထေ;

န ဘယံ မရဏေ ဟောတိ, ဘာရနိက္ခေပနေ ယထာ.

“有导已尽，如实现见法，于死无所畏，犹如释重担。

၇၀၉.

709.

‘‘သုစိဏ္ဏံ ဗြဟ္မစရိယံ မေ, မဂ္ဂေါ စာပိ သုဘာဝိတော;

မရဏေ မေ ဘယံ နတ္ထိ, ရောဂါနမိဝ သင်္ခယေ.

“我善行梵行，圣道善修习；于死我无畏，犹如病尽时。

၇၁၀.

710.

‘‘သုစိဏ္ဏံ ဗြဟ္မစရိယံ မေ, မဂ္ဂေါ စာပိ သုဘာဝိတော;

နိရဿာဒါ ဘဝါ ဒိဋ္ဌာ, ဝိသံ ပိတွာဝ ဆဍ္ဍိတံ.

“我善行梵行，圣道善修习；已见诸有无味，如饮毒后吐弃。

၇၁၁.

711.

‘‘ပါရဂူ အနုပါဒါနော, ကတကိစ္စော အနာသဝေါ;

တုဋ္ဌော အာယုက္ခယာ ဟောတိ, မုတ္တော အာဃာတနာ ယထာ.

“已到彼岸，无所执取，所作已办，诸漏已尽；彼于寿尽时欢喜，犹如自刑场得脱。”

၇၁၂.

712.

‘‘ဥတ္တမံ ဓမ္မတံ ပတ္တော, သဗ္ဗလောကေ အနတ္ထိကော;

အာဒိတ္တာဝ ဃရာ မုတ္တော, မရဏသ္မိံ န သောစတိ.

已达殊胜法性，于一切世间无所恋；犹如自燃屋解脱，面对死亡不忧愁。

၇၁၃.

713.

‘‘ယဒတ္ထိ သင်္ဂတံ ကိဉ္စိ, ဘဝေါ ဝါ ယတ္ထ လဗ္ဘတိ;

သဗ္ဗံ အနိဿရံ ဧတံ, ဣတိ ဝုတ္တံ မဟေသိနာ.

凡所有聚合之物，或于何处得有；此一切皆无主宰，大仙如是说。

၇၁၄.

714.

‘‘ယော တံ တထာ ပဇာနာတိ, ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတံ;

န ဂဏှာတိ ဘဝံ ကိဉ္စိ, သုတတ္တံဝ အယောဂုဠံ.

若人如佛陀所说，如是了知彼三有；则不执取任何有，犹如炽热之铁丸。

၇၁၅.

715.

‘‘န မေ ဟောတိ ‘အဟောသိ’န္တိ, ‘ဘဝိဿ’န္တိ န ဟောတိ မေ;

သင်္ခါရာ ဝိဂမိဿန္တိ, တတ္ထ ကာ ပရိဒေဝနာ.

于我，无有“我曾是”，亦无“我将是”；诸行终将逝，于此何悲泣？

၇၁၆.

716.

‘‘သုဒ္ဓံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒံ, သုဒ္ဓံ သင်္ခါရသန္တတိံ;

ပဿန္တဿ ယထာဘူတံ, န ဘယံ ဟောတိ ဂါမဏိ.

纯然法之生起，纯然行之相续；如实而见者，首领啊，无有怖畏。

၇၁၇.

717.

‘‘တိဏကဋ္ဌသမံ [Pg.321] လောကံ, ယဒါ ပညာယ ပဿတိ;

မမတ္တံ သော အသံဝိန္ဒံ, ‘နတ္ထိ မေ’တိ န သောစတိ.

当以智慧见世间，犹如草木无有异；彼于我所无所得，不忧“我无有”。

၇၁၈.

718.

‘‘ဥက္ကဏ္ဌာမိ သရီရေန, ဘဝေနမှိ အနတ္ထိကော;

သောယံ ဘိဇ္ဇိဿတိ ကာယော, အညော စ န ဘဝိဿတိ.

我于此身已厌患，于诸有亦无所求；此身即将要坏灭，再无他身会生起。

၇၁၉.

719.

‘‘ယံ ဝေါ ကိစ္စံ သရီရေန, တံ ကရောထ ယဒိစ္ဆထ;

န မေ တပ္ပစ္စယာ တတ္ထ, ဒေါသော ပေမဉ္စ ဟေဟိတိ’’.

你们对此身有何用，但凭意愿随意行；我不会因此对人，生起憎恶或喜爱。

၇၂၀.

720.

တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ, အဗ္ဘုတံ လောမဟံသနံ;

သတ္ထာနိ နိက္ခိပိတွာန, မာဏဝါ ဧတဒဗြဝုံ.

盗贼闻彼言，未曾有而悚然；放下诸兵器，彼等乃如是言。

၇၂၁.

721.

‘‘ကိံ ဘဒန္တေ ကရိတွာန, ကော ဝါ အာစရိယော တဝ;

ကဿ သာသနမာဂမ္မ, လဗ္ဘတေ တံ အသောကတာ’’.

尊者，您是因何行持？您的导师又是谁？您依谁的教诫，而获得此无忧？

၇၂၂.

722.

‘‘သဗ္ဗညူ သဗ္ဗဒဿာဝီ, ဇိနော အာစရိယော မမ;

မဟာကာရုဏိကော သတ္ထာ, သဗ္ဗလောကတိကိစ္ဆကော.

我师乃胜者，全知亦全见，大悲之导师，一切世间疗愈者。

၇၂၃.

723.

‘‘တေနာယံ ဒေသိတော ဓမ္မော, ခယဂါမီ အနုတ္တရော;

တဿ သာသနမာဂမ္မ, လဗ္ဘတေ တံ အသောကတာ’’.

彼已说此法，导向灭尽且无上；依于彼教诫，而获得此无忧。

၇၂၄.

724.

သုတွာန စောရာ ဣသိနော သုဘာသိတံ, နိက္ခိပ္ပ သတ္ထာနိ စ အာဝုဓာနိ စ;

တမှာ စ ကမ္မာ ဝိရမိံသု ဧကေ, ဧကေ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမရောစယိံသု.

盗贼闻仙人善说，放下刀剑与武器；一些人止息彼业，一些人乐于出家。

၇၂၅.

725.

တေ ပဗ္ဗဇိတွာ သုဂတဿ သာသနေ, ဘာဝေတွ ဗောဇ္ဈင်္ဂဗလာနိ ပဏ္ဍိတာ;

ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ သုမနာ ကတိန္ဒြိယာ, ဖုသိံသု နိဗ္ဗာနပဒံ အသင်္ခတန္တိ.

彼等智者于善逝教法中出家，修习觉支与诸力；心高昂、意喜悦、诸根已修成，触证无为涅槃境。

…အဓိမုတ္တော ထေရော….

…阿提目多长老…

၂. ပါရာပရိယတ္ထေရဂါထာ

2. 波罗波利耶长老偈

၇၂၆.

726.

‘‘သမဏဿ အဟု စိန္တာ, ပါရာပရိယဿ ဘိက္ခုနော;

ဧကကဿ နိသိန္နဿ, ပဝိဝိတ္တဿ ဈာယိနော.

沙门波罗波利耶比丘，独坐于静处禅思时，生起如是念。

၇၂၇.

727.

‘‘ကိမာနုပုဗ္ဗံ ပုရိသော, ကိံ ဝတံ ကိံ သမာစာရံ;

အတ္တနော ကိစ္စကာရီဿ, န စ ကဉ္စိ ဝိဟေဌယေ.

欲求自利之人，应以何等次第，持何等戒，行何等行，方能完成自己应做之事，且不恼害任何有情？

၇၂၈.

728.

‘‘ဣန္ဒြိယာနိ [Pg.322] မနုဿာနံ, ဟိတာယ အဟိတာယ စ;

အရက္ခိတာနိ အဟိတာယ, ရက္ခိတာနိ ဟိတာယ စ.

人之诸根，既可为利益，亦可为无益；不守护则为无益，守护则为利益。

၇၂၉.

729.

‘‘ဣန္ဒြိယာနေဝ သာရက္ခံ, ဣန္ဒြိယာနိ စ ဂေါပယံ;

အတ္တနော ကိစ္စကာရီဿ, န စ ကဉ္စိ ဝိဟေဌယေ.

唯守护诸根、防护诸根者，能完成自己应做之事，且不恼害任何有情。

၇၃၀.

730.

‘‘စက္ခုန္ဒြိယံ စေ ရူပေသု, ဂစ္ဆန္တံ အနိဝါရယံ;

အနာဒီနဝဒဿာဝီ, သော ဒုက္ခာ န ဟိ မုစ္စတိ.

若于色尘，不制止随欲而行之眼根，且不见其过患，彼实不解脱于苦。

၇၃၁.

731.

‘‘သောတိန္ဒြိယံ စေ သဒ္ဒေသု, ဂစ္ဆန္တံ အနိဝါရယံ;

အနာဒီနဝဒဿာဝီ, သော ဒုက္ခာ န ဟိ မုစ္စတိ.

若于声尘，不制止随欲而行之耳根，且不见其过患，彼实不解脱于苦。

၇၃၂.

732.

‘‘အနိဿရဏဒဿာဝီ, ဂန္ဓေ စေ ပဋိသေဝတိ;

န သော မုစ္စတိ ဒုက္ခမှာ, ဂန္ဓေသု အဓိမုစ္ဆိတော.

若不见出离而受用香尘，沉迷于香尘者，彼不解脱于苦。

၇၃၃.

733.

‘‘အမ္ဗိလံ မဓုရဂ္ဂဉ္စ, တိတ္တကဂ္ဂမနုဿရံ;

ရသတဏှာယ ဂဓိတော, ဟဒယံ နာဝဗုဇ္ဈတိ.

随念酸、甜、苦辣之味，为味爱所贪著者，不了悟其心。

၇၃၄.

734.

‘‘သုဘာနျပ္ပဋိကူလာနိ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနိ အနုဿရံ;

ရတ္တော ရာဂါဓိကရဏံ, ဝိဝိဓံ ဝိန္ဒတေ ဒုခံ.

随念美妙、可喜之触，染著者以贪为因，感受种种苦。

၇၃၅.

735.

‘‘မနံ စေတေဟိ ဓမ္မေဟိ, ယော န သက္ကောတိ ရက္ခိတုံ;

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ, သဗ္ဗေဟေတေဟိ ပဉ္စဟိ.

若人不能守护心，令其远离此等诸法，苦便通过所有此五种所缘而追随于彼。

၇၃၆.

736.

‘‘ပုဗ္ဗလောဟိတသမ္ပုဏ္ဏံ, ဗဟုဿ ကုဏပဿ စ;

နရဝီရကတံ ဝဂ္ဂုံ, သမုဂ္ဂမိဝ စိတ္တိတံ.

此身充满脓血，亦充满众多秽物，犹如为巧匠所制、精美彩绘之匣。

၇၃၇.

737.

‘‘ကဋုကံ မဓုရဿာဒံ, ပိယနိဗန္ဓနံ ဒုခံ;

ခုရံဝ မဓုနာ လိတ္တံ, ဥလ္လိဟံ နာဝဗုဇ္ဈတိ.

其性实苦，却有甜美之味；其为纯苦，却与可爱相连。世人不了知，犹如舔舐涂蜜之利刃。

၇၃၈.

738.

‘‘ဣတ္ထိရူပေ ဣတ္ထိသရေ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗေပိ စ ဣတ္ထိယာ;

ဣတ္ထိဂန္ဓေသု သာရတ္တော, ဝိဝိဓံ ဝိန္ဒတေ ဒုခံ.

于女色、女声、女触、女香，深重贪著者，感受种种苦。

၇၃၉.

739.

‘‘ဣတ္ထိသောတာနိ သဗ္ဗာနိ, သန္ဒန္တိ ပဉ္စ ပဉ္စသု;

တေသမာဝရဏံ ကာတုံ, ယော သက္ကောတိ ဝီရိယဝါ.

所有关于女人的（爱）流，五种流向五（根）门。若有精进者，能对彼等加以遮止。

၇၄၀.

740.

‘‘သော အတ္ထဝါ သော ဓမ္မဋ္ဌော, သော ဒက္ခော သော ဝိစက္ခဏော;

ကရေယျ ရမမာနောပိ, ကိစ္စံ ဓမ္မတ္ထသံဟိတံ.

彼为有智者，彼为住法者，彼为善巧者，彼为明辨者。即使在享乐中，亦能做与法、义相应之事。

၇၄၁.

741.

‘‘အထော [Pg.323] သီဒတိ သညုတ္တံ, ဝဇ္ဇေ ကိစ္စံ နိရတ္ထကံ;

‘န တံ ကိစ္စ’န္တိ မညိတွာ, အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော.

若与利益相应之事沉没，成为无义之事，不放逸之明辨者，应思“此非应做之事”而舍离之。

၇၄၂.

742.

‘‘ယဉ္စ အတ္ထေန သညုတ္တံ, ယာ စ ဓမ္မဂတာ ရတိ;

တံ သမာဒါယ ဝတ္တေထ, သာ ဟိ ဝေ ဥတ္တမာ ရတိ.

任何与义利相应之事，以及任何住于法之乐，应善受持而行之，彼实为最上之乐。

၇၄၃.

743.

‘‘ဥစ္စာဝစေဟုပါယေဟိ, ပရေသမဘိဇိဂီသတိ;

ဟန္တွာ ဝဓိတွာ အထ သောစယိတွာ, အာလောပတိ သာဟသာ ယော ပရေသံ.

彼以种种手段，欲夺他人之物；或杀或害，或令其忧，强行掠夺他人。

၇၄၄.

744.

‘‘တစ္ဆန္တော အာဏိယာ အာဏိံ, နိဟန္တိ ဗလဝါ ယထာ;

ဣန္ဒြိယာနိန္ဒြိယေဟေဝ, နိဟန္တိ ကုသလော တထာ.

犹如强壮的木匠，以楔出楔；同样地，善巧者以（信等）诸根制伏（眼等）诸根。

၇၄၅.

745.

‘‘သဒ္ဓံ ဝီရိယံ သမာဓိဉ္စ, သတိပညဉ္စ ဘာဝယံ;

ပဉ္စ ပဉ္စဟိ ဟန္တွာန, အနီဃော ယာတိ ဗြာဟ္မဏော.

修习信、精进、定、念与慧，以此五根摧破五根，婆罗门(brāhmaṇa)无恼而行。

၇၄၆.

746.

‘‘သော အတ္ထဝါ သော ဓမ္မဋ္ဌော, ကတွာ ဝါကျာနုသာသနိံ;

သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဿ, သော နရော သုခမေဓတီ’’တိ.

彼为具慧者，彼为住法者，遵行佛陀一切言教；彼人增长安乐。

…ပါရာပရိယော ထေရော….

…波罗波利耶长老…。

၃. တေလကာနိတ္ထေရဂါထာ

3. 提拉迦尼长老偈

၇၄၇.

747.

‘‘စိရရတ္တံ ဝတာတာပီ, ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ;

သမံ စိတ္တဿ နာလတ္ထံ, ပုစ္ဆံ သမဏဗြာဟ္မဏေ.

我长时热忱，寻思于法，虽遍问沙门、婆罗门，然未得心之寂静。

၇၄၈.

748.

‘‘‘ကော သော ပါရင်္ဂတော လောကေ, ကော ပတ္တော အမတောဂဓံ;

ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ, ပရမတ္ထဝိဇာနနံ’.

“世间谁已至彼岸？谁已得证不死境？我当受持谁之法，得以了知究竟义？”

၇၄၉.

749.

‘‘အန္တောဝင်္ကဂတော အာသိ, မစ္ဆောဝ ဃသမာမိသံ;

ဗဒ္ဓေါ မဟိန္ဒပါသေန, ဝေပစိတျသုရော ယထာ.

我已陷入内在的弯曲，如鱼吞食钩饵；亦如毗摩质多(Vepacitti)阿修罗，为摩哂陀(Mahinda)之索所缚。

၇၅၀.

750.

‘‘အဉ္ဆာမိ နံ န မုဉ္စာမိ, အသ္မာ သောကပရိဒ္ဒဝါ;

ကော မေ ဗန္ဓံ မုဉ္စံ လောကေ, သမ္ဗောဓိံ ဝေဒယိဿတိ.

我于此忧悲中，牵引此缚而不得解脱；世间有谁能解我束缚，为我开示正觉？

၇၅၁.

751.

‘‘သမဏံ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ကံ, အာဒိသန္တံ ပဘင်္ဂုနံ.ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ, ဇရာမစ္စုပဝါဟနံ.

我当请教哪位沙门或婆罗门，能开示那摧破（烦恼）之法？我当受持谁之法，得以度脱老与死？

၇၅၂.

752.

‘‘ဝိစိကိစ္ဆာကင်္ခါဂန္ထိတံ, သာရမ္ဘဗလသညုတံ;

ကောဓပ္ပတ္တမနတ္ထဒ္ဓံ, အဘိဇပ္ပပ္ပဒါရဏံ.

（此箭）为疑与惑所束缚，与争强好胜之力相应，因忿怒而心至顽固，因贪欲而致分裂。

၇၅၃.

753.

‘‘တဏှာဓနုသမုဋ္ဌာနံ[Pg.324], ဒွေ စ ပန္နရသာယုတံ ;

ပဿ ဩရသိကံ ဗာဠှံ, ဘေတွာန ယဒိ တိဋ္ဌတိ.

其生于贪欲之弓，具足三十（见），且看此强力之胸中箭，如何刺入而住留。

၇၅၄.

754.

‘‘အနုဒိဋ္ဌီနံ အပ္ပဟာနံ, သင်္ကပ္ပပရတေဇိတံ;

တေန ဝိဒ္ဓေါ ပဝေဓာမိ, ပတ္တံဝ မာလုတေရိတံ.

诸随见(anudiṭṭhi)因此未断，此（箭）由邪思惟所激；我为其所刺而战栗，犹如树叶为风所吹。

၇၅၅.

755.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ မေ သမုဋ္ဌာယ, ခိပ္ပံ ပစ္စတိ မာမကံ;

ဆဖဿာယတနီ ကာယော, ယတ္ထ သရတိ သဗ္ဗဒါ.

于我自身中生起，我此六触处之身，心识恒常流转处，迅速为（贪火）所焚。

၇၅၆.

756.

‘‘တံ န ပဿာမိ တေကိစ္ဆံ, ယော မေတံ သလ္လမုဒ္ဓရေ;

နာနာရဇ္ဇေန သတ္ထေန, နာညေန ဝိစိကိစ္ဆိတံ.

我未见有此医者，能为我拔除此箭；此名为“疑”之箭，非以绳索、刀刃或其他方法所能治。

၇၅၇.

757.

‘‘ကော မေ အသတ္ထော အဝဏော, သလ္လမဗ္ဘန္တရပဿယံ;

အဟိံသံ သဗ္ဗဂတ္တာနိ, သလ္လံ မေ ဥဒ္ဓရိဿတိ.

谁能不用刀杖，不造成伤口，不伤害我所有肢体，而为我拔除这深藏于阿邦答勒(abbhantara)的箭？

၇၅၈.

758.

‘‘ဓမ္မပ္ပတိ ဟိ သော သေဋ္ဌော, ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟကော;

ဂမ္ဘီရေ ပတိတဿ မေ, ထလံ ပါဏိဉ္စ ဒဿယေ.

彼法主乃最胜者，能涤除毒害过患；于我沉沦深渊者，指示陆地与援手。

၇၅၉.

759.

‘‘ရဟဒေဟမသ္မိ ဩဂါဠှော, အဟာရိယရဇမတ္တိကေ;

မာယာဥသူယသာရမ္ဘ, ထိနမိဒ္ဓမပတ္ထဋေ.

我已沉入深潭，其中有难除的尘垢与淤泥，遍布着虚伪、嫉妒、争斗、昏沉与睡眠。

၇၆၀.

760.

‘‘ဥဒ္ဓစ္စမေဃထနိတံ, သံယောဇနဝလာဟကံ;

ဝါဟာ ဝဟန္တိ ကုဒ္ဒိဋ္ဌိံ, သင်္ကပ္ပာ ရာဂနိဿိတာ.

依于贪欲的思惟，是奔流的洪水，带着掉举的雷鸣、结缚的阴云，将持邪见者冲走。

၇၆၁.

761.

‘‘သဝန္တိ သဗ္ဗဓိ သောတာ, လတာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇ တိဋ္ဌတိ;

တေ သောတေ ကော နိဝါရေယျ, တံ လတံ ကော ဟိ ဆေစ္ဆတိ.

诸流遍处流淌，蔓藤破土而生；谁能阻挡此诸流？谁能斩断此蔓藤？

၇၆၂.

762.

‘‘ဝေလံ ကရောထ ဘဒ္ဒန္တေ, သောတာနံ သန္နိဝါရဏံ;

မာ တေ မနောမယော သောတော, ရုက္ခံဝ သဟသာ လုဝေ.

诸位贤者，请建堤防，以阻挡诸流；莫让汝心生之流，如洪水忽摧树木。

၇၆၃.

763.

‘‘ဧဝံ မေ ဘယဇာတဿ, အပါရာ ပါရမေသတော;

တာဏော ပညာဝုဓော သတ္ထာ, ဣသိသံဃနိသေဝိတော.

我如此心生怖畏，从此岸寻求彼岸，以具智慧之剑、为圣僧所侍奉的导师为庇护。

၇၆၄.

764.

‘‘သောပါဏံ သုဂတံ သုဒ္ဓံ, ဓမ္မသာရမယံ ဒဠှံ;

ပါဒါသိ ဝုယှမာနဿ, ‘မာ ဘာယီ’တိ စ မဗြဝိ.

祂为我这漂流者，施予善造、清净、坚固、以法为髓的阶梯，并对我说：“莫要畏惧”。

၇၆၅.

765.

‘‘သတိပဋ္ဌာနပါသာဒံ, အာရုယှ ပစ္စဝေက္ခိသံ;

ယံ တံ ပုဗ္ဗေ အမညိဿံ, သက္ကာယာဘိရတံ ပဇံ.

登上念处之殿堂，我审视着耽乐身见的众生，亦即我昔日所执迷者。

၇၆၆.

766.

‘‘ယဒါ [Pg.325] စ မဂ္ဂမဒ္ဒက္ခိံ, နာဝါယ အဘိရူဟနံ;

အနဓိဋ္ဌာယ အတ္တာနံ, တိတ္ထမဒ္ဒက္ခိမုတ္တမံ.

当我见到那登上舟船之道，不再执着于自我，我得见最上渡口。

၇၆၇.

767.

‘‘သလ္လံ အတ္တသမုဋ္ဌာနံ, ဘဝနေတ္တိပ္ပဘာဝိတံ;

ဧတေသံ အပ္ပဝတ္တာယ, ဒေသေသိ မဂ္ဂမုတ္တမံ.

此箭由自身生起，由有爱所引生；为令此等不再起，（佛陀）开示至上道。

၇၆၈.

768.

‘‘ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ, စိရရတ္တမဓိဋ္ဌိတံ;

ဗုဒ္ဓေါ မေပါနုဒီ ဂန္ထံ, ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟနော’’တိ.

长夜潜在、长时盘踞的束缚，已由佛陀——那涤除毒害过患的觉者，为我移除。

…တေလကာနိ ထေရော….

提拉卡尼长老

၄. ရဋ္ဌပါလတ္ထေရဂါထာ

4. 护国长老偈

၇၆၉.

769.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ, အရုကာယံ သမုဿိတံ;

အာတုရံ ဗဟုသင်္ကပ္ပံ, ယဿ နတ္ထိ ဓုဝံ ဌိတိ.

观看这彩饰的偶像，一具伤口之身，由骨架支撑；它疾病缠身，为众所思虑，无有恒常与安住。

၇၇၀.

770.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ရူပံ, မဏိနာ ကုဏ္ဍလေန စ;

အဋ္ဌိံ တစေန ဩနဒ္ဓံ, သဟ ဝတ္ထေဟိ သောဘတိ.

观看这以珠宝耳环修饰的色身，白骨之上包覆着皮肤，与衣物共存方显庄严。

၇၇၁.

771.

‘‘အလတ္တကကတာ ပါဒါ, မုခံ စုဏ္ဏကမက္ခိတံ;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

双足以赤胶涂染，面庞以粉末涂抹；足以迷惑愚人，但不能迷惑求渡彼岸者。

၇၇၂.

772.

‘‘အဋ္ဌပဒကတာ ကေသာ, နေတ္တာ အဉ္ဇနမက္ခိတာ;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

头发梳成八辫，双眼涂抹眼影；足以迷惑愚人，但不能迷惑求渡彼岸者。

၇၇၃.

773.

‘‘အဉ္ဇနီဝ နဝါ စိတ္တာ, ပူတိကာယော အလင်္ကတော;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

犹如新绘的眼影盒，此腐臭之身被装饰；足以迷惑愚人，但不能迷惑求渡彼岸者。

၇၇၄.

774.

‘‘ဩဒဟိ မိဂဝေါ ပါသံ, နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ;

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ, ကန္ဒန္တေ မိဂဗန္ဓကေ.

猎人设下罗网，鹿不触碰陷阱；食尽诱饵后，在猎人悲叹时，我等离去。

၇၇၅.

775.

‘‘ဆိန္နော ပါသော မိဂဝဿ, နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ;

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ, သောစန္တေ မိဂလုဒ္ဒကေ.

猎人之罗网已被切断，鹿亦不触碰陷阱；食尽诱饵后，在猎人悲伤时，我等离去。

၇၇၆.

776.

‘‘ပဿာမိ လောကေ သဓနေ မနုဿေ, လဒ္ဓါန ဝိတ္တံ န ဒဒန္တိ မောဟာ;

လုဒ္ဓါ ဓနံ သန္နိစယံ ကရောန္တိ, ဘိယျောဝ ကာမေ အဘိပတ္ထယန္တိ.

我见世间富有之人，得财却因愚痴而不布施；彼等贪婪积聚财富，更复渴求诸多欲乐。

၇၇၇.

777.

‘‘ရာဇာ [Pg.326] ပသယှပ္ပထဝိံ ဝိဇေတွာ, သသာဂရန္တံ မဟိမာဝသန္တော;

ဩရံ သမုဒ္ဒဿ အတိတ္တရူပေါ, ပါရံ သမုဒ္ဒဿပိ ပတ္ထယေထ.

王者以力征服大地，统治海洋边际之土；虽得此岸仍不满足，复又欲求海洋彼岸。

၇၇၈.

778.

‘‘ရာဇာ စ အညေ စ ဗဟူ မနုဿာ, အဝီတတဏှာ မရဏံ ဥပေန္တိ;

ဦနာဝ ဟုတွာန ဇဟန္တိ ဒေဟံ, ကာမေဟိ လောကမှိ န ဟတ္ထိ တိတ္တိ.

国王与及诸众人，未离渴爱趋于死；心怀缺憾舍此身，世间欲乐无满足。

၇၇၉.

779.

‘‘ကန္ဒန္တိ နံ ဉာတီ ပကိရိယ ကေသေ, အဟော ဝတာ နော အမရာတိ စာဟု;

ဝတ္ထေန နံ ပါရုတံ နီဟရိတွာ, စိတံ သမောဓာယ တတော ဍဟန္တိ.

亲眷为彼披发哭泣，悲叹道：“嗟乎，愿我亲不逝！”；以布覆彼身后抬出，置于柴堆而后焚烧。

၇၈၀.

780.

‘‘သော ဍယှတိ သူလေဟိ တုဇ္ဇမာနော, ဧကေန ဝတ္ထေန ပဟာယ ဘောဂေ;

န မီယမာနဿ ဘဝန္တိ တာဏာ, ဉာတီ စ မိတ္တာ အထ ဝါ သဟာယာ.

彼身被刺，付之以焚，舍弃财富，仅余一衣。于临终时，亲戚、朋友或有同伴，皆非庇护。

၇၈၁.

781.

‘‘ဒါယာဒကာ တဿ ဓနံ ဟရန္တိ, သတ္တော ပန ဂစ္ဆတိ ယေန ကမ္မံ;

န မီယမာနံ ဓနမနွေတိ ကိဉ္စိ, ပုတ္တာ စ ဒါရာ စ ဓနဉ္စ ရဋ္ဌံ.

继承人等携其财，有情则随业力而行；子女、妻室、财富与国度，无一能随亡者而去。

၇၈၂.

782.

‘‘န ဒီဃမာယုံ လဘတေ ဓနေန, န စာပိ ဝိတ္တေန ဇရံ ဝိဟန္တိ;

အပ္ပပ္ပံ ဟိဒံ ဇီဝိတမာဟု ဓီရာ, အသဿတံ ဝိပ္ပရိဏာမဓမ္မံ.

财富不能得长寿，钱财亦难除衰老；智者说此生命短，无常且具变易法。

၇၈၃.

783.

‘‘အဍ္ဎာ ဒလိဒ္ဒါ စ ဖုသန္တိ ဖဿံ, ဗာလော စ ဓီရော စ တထေဝ ဖုဋ္ဌော;

ဗာလော ဟိ ဗာလျာ ဝဓိတောဝ သေတိ, ဓီရော စ နော ဝေဓတိ ဖဿဖုဋ္ဌော.

富者与贫者皆感触，愚者与智者亦同被触；愚者因愚痴如被击伤而卧，智者虽被触及而不动摇。

၇၈၄.

784.

‘‘တသ္မာ [Pg.327] ဟိ ပညာဝ ဓနေန သေယျာ, ယာယ ဝေါသာနမိဓာဓိဂစ္ဆတိ;

အဗျောသိတတ္တာ ဟိ ဘဝါဘဝေသု, ပါပါနိ ကမ္မာနိ ကရောတိ မောဟာ.

是故智慧实胜于财，依此智慧能得究竟；因未究竟，愚人由痴于诸有中作诸恶业。

၇၈၅.

785.

‘‘ဥပေတိ ဂဗ္ဘဉ္စ ပရဉ္စ လောကံ, သံသာရမာပဇ္ဇ ပရမ္ပရာယ;

တဿပ္ပပညော အဘိသဒ္ဒဟန္တော, ဥပေတိ ဂဗ္ဘဉ္စ ပရဉ္စ လောကံ.

彼入胎藏与他世，辗转相续于轮回；少慧之人信从彼，亦复投生于胎藏与他世。

၇၈၆.

786.

‘‘စောရော ယထာ သန္ဓိမုခေ ဂဟီတော, သကမ္မုနာ ဟညတိ ပါပဓမ္မော;

ဧဝံ ပဇာ ပေစ္စ ပရမှိ လောကေ, သကမ္မုနာ ဟညတိ ပါပဓမ္မော.

犹如恶性之贼在墙壁破口处被捕，因己之恶行而受苦；如是，恶性众生于来世，因己之恶业而受苦。

၇၈၇.

787.

‘‘ကာမာ ဟိ စိတြာ မဓုရာ မနောရမာ, ဝိရူပရူပေန မထေန္တိ စိတ္တံ;

အာဒီနဝံ ကာမဂုဏေသု ဒိသွာ, တသ္မာ အဟံ ပဗ္ဗဇိတောမှိ ရာဇ.

大王，欲乐确实多彩、甜美、悦意，以种种形态搅乱心意。我已见欲乐之过患，是故我出家。

၇၈၈.

788.

‘‘ဒုမပ္ဖလာနီဝ ပတန္တိ မာဏဝါ, ဒဟရာ စ ဝုဍ္ဎာ စ သရီရဘေဒါ;

ဧတမ္ပိ ဒိသွာ ပဗ္ဗဇိတောမှိ ရာဇ, အပဏ္ဏကံ သာမညမေဝ သေယျော.

大王，犹如树果掉落，众生无论少长，身坏之时亦然。见到此理，我已出家，确切无疑的沙门身份实为最胜。

၇၈၉.

789.

‘‘သဒ္ဓါယာဟံ ပဗ္ဗဇိတော, ဥပေတော ဇိနသာသနေ;

အဝဇ္ဈာ မယှံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, အနဏော ဘုဉ္ဇာမိ ဘောဇနံ.

我以信而出家，已入胜者之教。我之出家并非无果，我无债而受用食物。

၇၉၀.

790.

‘‘ကာမေ အာဒိတ္တတော ဒိသွာ, ဇာတရူပါနိ သတ္ထတော;

ဂဗ္ဘဝေါက္ကန္တိတော ဒုက္ခံ, နိရယေသု မဟဗ္ဘယံ.

见欲乐如炽火，见金银如兵刃，见入胎之苦，以及地狱中之大怖畏。

၇၉၁.

791.

‘‘ဧတမာဒီနဝံ ဉတွာ, သံဝေဂံ အလဘိံ တဒါ;

သောဟံ ဝိဒ္ဓေါ တဒါ သန္တော, သမ္ပတ္တော အာသဝက္ခယံ.

了知此等过患，我当时得悚惧感。彼时我虽曾被刺，如今已达诸漏尽。

၇၉၂.

792.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已承事导师，已行佛陀之教。重担经已放下，有有之导索已根除。

၇၉၃.

793.

‘‘ယဿတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော’’တိ.

为达彼而出家，从在家入无家，我已证得彼义：一切结已尽。

… ရဋ္ဌပါလော ထေရော….

…护国长老…。

၅. မာလုကျပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

5. 摩罗迦子长老偈

၇၉၄.

794.

‘‘ရူပံ [Pg.328] ဒိသွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

见色之后，于可爱相作意者，其念便失。他以染著心感受，且沉溺于彼而住。

၇၉၅.

795.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ ရူပသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

彼人由色而生之种种感受增长，贪欲与恼害亦损害其心。如是积集则苦增长，此人被称为远离涅槃。

၇၉၆.

796.

‘‘သဒ္ဒံ သုတွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

闻声之后，于可爱相作意者，其念便失。他以染著心感受，且沉溺于彼而住。

၇၉၇.

797.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ သဒ္ဒသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

彼人由声而生之种种感受增长，贪欲与恼害亦损害其心。如是积集则苦增长，此人被称为远离涅槃。

၇၉၈.

798.

‘‘ဂန္ဓံ ဃတွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

嗅香之后，于可爱相作意者，其念便失。他以染著心感受，且沉溺于彼而住。

၇၉၉.

799.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ ဂန္ဓသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼，种种由香所生之受增长；贪欲与恼害，亦损害其心；如是积集者，苦乃生起，被称为远离涅槃。

၈၀၀.

800.

‘‘ရသံ ဘောတွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

尝味而失念，于可爱之相作意；彼以染著心感受，且执取彼而住。

၈၀၁.

801.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ ရသသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼，种种由味所生之受增长；贪欲与恼害，亦损害其心；如是积集者，苦乃生起，被称为远离涅槃。

၈၀၂.

802.

‘‘ဖဿံ ဖုဿ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

触所触而失念，于可爱之相作意；彼以染著心感受，且执取彼而住。

၈၀၃.

803.

‘‘တဿ ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ ဖဿသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼，种种由触所生之受增长；贪欲与恼害，亦损害其心；如是积集者，苦乃生起，被称为远离涅槃。

၈၀၄.

804.

‘‘ဓမ္မံ ဉတွာ သတိ မုဋ္ဌာ, ပိယံ နိမိတ္တံ မနသိ ကရောတော;

သာရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ အဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

知法而失念，于可爱之相作意；彼以染著心感受，且执取彼而住。

၈၀၅.

805.

‘‘တဿ [Pg.329] ဝဍ္ဎန္တိ ဝေဒနာ, အနေကာ ဓမ္မသမ္ဘဝါ;

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စ, စိတ္တမဿူပဟညတိ;

ဧဝမာစိနတော ဒုက္ခံ, အာရာ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼，种种由法所生之受增长；贪欲与恼害，亦损害其心；如是积集者，苦乃生起，被称为远离涅槃。

၈၀၆.

806.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ရူပေသု, ရူပံ ဒိသွာ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸色不染著，见色之时具正念；以离染心而感受，于彼亦不执取住。

၈၀၇.

807.

‘‘ယထာဿ ပဿတော ရူပံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

如是见色与领受诸受，苦便损减不增长。彼如是具念而行。如是不积集者，苦乃穷尽，被称为近于涅槃。

၈၀၈.

808.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ သဒ္ဒေသု, သဒ္ဒံ သုတွာ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸声不染著，闻声之时具正念；以离染心而感受，于彼亦不执取住。

၈၀၉.

809.

‘‘ယထာဿ သုဏတော သဒ္ဒံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

如是闻声与领受诸受，苦便损减不增长。彼如是具念而行。如是不积集者，苦乃穷尽，被称为近于涅槃。

၈၁၀.

810.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဂန္ဓေသု, ဂန္ဓံ ဃတွာ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸香不染著，嗅香之时具正念；以离染心而感受，于彼亦不执取住。

၈၁၁.

811.

‘‘ယထာဿ ဃာယတော ဂန္ဓံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼嗅香时，亦领受其受，烦恼被损减而不增长。彼如是具念而行，如是损减苦者，被称为近于涅槃。

၈၁၂.

812.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ရသေသု, ရသံ ဘောတွာ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸味不染著，具念而尝味。以离染心感受，于彼亦不住不取。

၈၁၃.

813.

‘‘ယထာဿ သာယရတော ရသံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼尝味时，亦领受其受，烦恼被损减而不增长。彼如是具念而行，如是损减苦者，被称为近于涅槃。

၈၁၄.

814.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဖဿေသု, ဖဿံ ဖုဿ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸触不染著，具念而接触。以离染心感受，于彼亦不住不取。

၈၁၅.

815.

‘‘ယထာဿ ဖုသတော ဖဿံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ.

于彼接触时，亦领受其受，烦恼被损减而不增长。彼如是具念而行，如是损减苦者，被称为近于涅槃。

၈၁၆.

816.

‘‘န သော ရဇ္ဇတိ ဓမ္မေသု, ဓမ္မံ ဉတွာ ပတိဿတော;

ဝိရတ္တစိတ္တော ဝေဒေတိ, တဉ္စ နာဇ္ဈောဿ တိဋ္ဌတိ.

彼于诸法不染著，具念而了知法。以离染心感受，于彼亦不住不取。

၈၁၇.

817.

‘‘ယထာဿ [Pg.330] ဝိဇာနတော ဓမ္မံ, သေဝတော စာပိ ဝေဒနံ;

ခီယတိ နောပစီယတိ, ဧဝံ သော စရတီ သတော;

ဧဝံ အပစိနတော ဒုက္ခံ, သန္တိကေ နိဗ္ဗာန ဝုစ္စတိ’’.

于彼了知法，亦领受其受，烦恼被损减而不增长。彼如是具念而行，如是损减苦者，被称为近于涅槃。

… မာလုကျပုတ္တော ထေရော….

……摩鲁迦子长老……

၆. သေလတ္ထေရဂါထာ

6. 舍罗长老偈

၈၁၈.

818.

‘‘ပရိပုဏ္ဏကာယော သုရုစိ, သုဇာတော စာရုဒဿနော;

သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောသိ ဘဂဝါ, သုသုက္ကဒါဌောသိ ဝီရိယဝါ.

身形圆满，光彩悦意，善生，容颜俊美；世尊，您肤色金黄，齿白且具足精进。

၈၁၉.

819.

‘‘နရဿ ဟိ သုဇာတဿ, ယေ ဘဝန္တိ ဝိယဉ္ဇနာ;

သဗ္ဗေ တေ တဝ ကာယသ္မိံ, မဟာပုရိသလက္ခဏာ.

善生之人所具有的诸相，彼一切大士之相，皆在您的身上具足。

၈၂၀.

820.

‘‘ပသန္နနေတ္တော သုမုခေါ, ဗြဟာ ဥဇု ပတာပဝါ;

မဇ္ဈေ သမဏသံဃဿ, အာဒိစ္စောဝ ဝိရောစသိ.

眼目清澈，面容善好，身形伟岸正直且具威光；于沙门僧团中，您犹如太阳般照耀。

၈၂၁.

821.

‘‘ကလျာဏဒဿနော ဘိက္ခု, ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော;

ကိံ တေ သမဏဘာဝေန, ဧဝံ ဥတ္တမဝဏ္ဏိနော.

比丘容颜善妙，肤色犹如黄金。您具此最上色，何以作沙门为？

၈၂၂.

822.

‘‘ရာဇာ အရဟသိ ဘဝိတုံ, စက္ကဝတ္တီ ရထေသဘော;

စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ, ဇမ္ဗုသဏ္ဍဿ ဣဿရော.

您堪为转轮王，车主之雄，四方征服者，阎浮提洲之主宰。

၈၂၃.

823.

‘‘ခတ္တိယာ ဘောဂီ ရာဇာနော, အနုယန္တာ ဘဝန္တိ တေ;

ရာဇာဘိရာဇာ မနုဇိန္ဒော, ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဂေါတမ’’.

刹帝利、富裕王，皆成您的追随者。乔达摩，王中之王，人中之主，请您治理国政！

၈၂၄.

824.

‘‘ရာဇာဟမသ္မိ သေလ, (သေလာတိ ဘဂဝါ) ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော;

ဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ, စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ’’.

（世尊说：）“塞拉，我为王，是无上法王；我以法转轮，此轮不可逆转。”

၈၂၅.

825.

‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပဋိဇာနာသိ, (ဣတိ သေလော ဗြာဟ္မဏော) ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော;

‘ဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ’, ဣတိ ဘာသထ ဂေါတမ.

（婆罗门塞拉说：）“您宣称是正等觉者，无上法王；乔达摩，您如此说：‘我以法转轮’。”

၈၂၆.

826.

‘‘ကော နု သေနာပတိ ဘောတော, သာဝကော သတ္ထုရနွယော ;

ကော တေတမနုဝတ္တေတိ, ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ’’.

“谁是您的将军，随师之后的弟子？您所转动的法轮，由谁随您而转？”

၈၂၇.

827.

‘‘မယာ [Pg.331] ပဝတ္တိတံ စက္ကံ, (သေလာတိ ဘဂဝါ) ဓမ္မစက္ကံ အနုတ္တရံ;

သာရိပုတ္တော အနုဝတ္တေတိ, အနုဇာတော တထာဂတံ.

（世尊说：）“塞拉，我所转动的无上法轮，由舍利弗随转，他随如来而生。”

၈၂၈.

828.

‘‘အဘိညေယျံ အဘိညာတံ, ဘာဝေတဗ္ဗဉ္စ ဘာဝိတံ;

ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီနံ မေ, တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ ဗြာဟ္မဏ.

“应遍知者我已遍知，应修习者我已修习，应断除者我已断除，婆罗门，因此我为佛陀。”

၈၂၉.

829.

‘‘ဝိနယဿု မယိ ကင်္ခံ, အဓိမုဉ္စဿု ဗြာဟ္မဏ;

ဒုလ္လဘံ ဒဿနံ ဟောတိ, သမ္ဗုဒ္ဓါနံ အဘိဏှသော.

“婆罗门，请去除对我的疑惑，请下定决心；时常得见诸佛，是稀有难得的。”

၈၃၀.

830.

‘‘ယေသံ ဝေ ဒုလ္လဘော လောကေ, ပါတုဘာဝေါ အဘိဏှသော;

သောဟံ ဗြာဟ္မဏ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ, သလ္လကတ္တော အနုတ္တရော.

“他们的出现于世间，是极其稀有难得的；婆罗门，我即是佛，无上的拔刺者。”

၈၃၁.

831.

‘‘ဗြဟ္မဘူတော အတိတုလော, မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနော;

သဗ္ဗာမိတ္တေ ဝသေ ကတွာ, မောဒါမိ အကုတောဘယော’’.

“已成梵者，无与伦比，降伏魔军者；已制御一切怨敌，我无畏而欢喜。”

၈၃၂.

832.

‘‘ဣဒံ ဘောန္တော နိသာမေထ, ယထာ ဘာသတိ စက္ခုမာ;

သလ္လကတ္တော မဟာဝီရော, သီဟောဝ နဒတီ ဝနေ.

“诸位，请听具眼者如何言说：拔刺者、大雄者，如狮子在林中吼。”

၈၃၃.

833.

‘‘ဗြဟ္မဘူတံ အတိတုလံ, မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနံ;

ကော ဒိသွာ နပ္ပသီဒေယျ, အပိ ကဏှာဘိဇာတိကော.

“见此已成梵者、无与伦比者、降伏魔军者，谁能不生净信？即使是出身卑贱之人。”

၈၃၄.

834.

‘‘ယော မံ ဣစ္ဆတိ အနွေတု, ယော ဝါ နိစ္ဆတိ ဂစ္ဆတု;

ဣဓာဟံ ပဗ္ဗဇိဿာမိ, ဝရပညဿ သန္တိကေ’’.

“欲随我者且同来，不愿之人任离去；我今将在此出家，依止胜慧大觉者。”

၈၃၅.

835.

‘‘ဧတံ စေ ရုစ္စတိ ဘောတော, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနံ;

မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမ, ဝရပညဿ သန္တိကေ.

“尊师，倘若您喜爱这正等觉者的教法，我们也愿在胜慧者座下出家。”

၈၃၆.

836.

‘‘ဗြာဟ္မဏာ တိသတာ ဣမေ, ယာစန္တိ ပဉ္ဇလီကတာ;

‘ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမ, ဘဂဝါ တဝ သန္တိကေ’’’.

“这三百位婆罗门，都合掌恳求：‘世尊，我们愿在您的座下修习梵行。’”

၈၃၇.

837.

‘‘သွာခါတံ ဗြဟ္မစရိယံ, (သေလာတိ ဘဂဝါ) သန္ဒိဋ္ဌိကမကာလိကံ;

ယတ္ထ အမောဃာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ, အပ္ပမတ္တဿ သိက္ခတော’’.

（世尊对塞拉说：）“梵行是善说的，是现见的、无时的；于此，对不放逸的修学者而言，出家绝非徒劳。”

၈၃၈.

838.

‘‘ယံ တံ သရဏမာဂမှ, ဣတော အဋ္ဌမေ စက္ခုမ;

သတ္တရတ္တေန ဘဂဝါ, ဒန္တာမှ တဝ သာသနေ.

“具眼者，我们八天前前来皈依您；世尊，于七夜之内，我们已在您的教法中被调伏。”

၈၃၉.

839.

‘‘တုဝံ [Pg.332] ဗုဒ္ဓေါ တုဝံ သတ္ထာ, တုဝံ မာရာဘိဘူ မုနိ;

တုဝံ အနုသယေ ဆေတွာ, တိဏ္ဏော တာရေသိမံ ပဇံ.

您是佛陀，您是导师，您是降伏魔的牟尼；您斩断随眠，自己渡越，亦令此众生渡越。

၈၄၀.

840.

‘‘ဥပဓီ တေ သမတိက္ကန္တာ, အာသဝါ တေ ပဒါလိတာ;

သီဟောဝ အနုပါဒါနော, ပဟီနဘယဘေရဝေါ.

您已超越诸依，您的诸漏已被摧破；如狮子般无所执取，已舍断怖畏与恐惧。

၈၄၁.

841.

‘‘ဘိက္ခဝေါ တိသတာ ဣမေ, တိဋ္ဌန္တိ ပဉ္ဇလီကတာ;

ပါဒေ ဝီရ ပသာရေဟိ, နာဂါ ဝန္ဒန္တု သတ္ထုနော’’တိ.

这三百位比丘，合掌站立；英雄，请伸出您的双足，让阿罗汉们礼敬导师。

… သေလော ထေရော….

……塞拉长老……

၇. ကာဠိဂေါဓာပုတ္တဘဒ္ဒိယတ္ထေရဂါထာ

7. 咖丽果达之子跋提长老偈

၈၄၂.

842.

‘‘ယာတံ မေ ဟတ္ထိဂီဝါယ, သုခုမာ ဝတ္ထာ ပဓာရိတာ;

သာလီနံ ဩဒနော ဘုတ္တော, သုစိမံသူပသေစနော.

我曾骑在象颈上，身穿精美衣裳；食用上等米饭，配以洁净的肉酱。

၈၄၃.

843.

‘‘သောဇ္ဇ ဘဒ္ဒေါ သာတတိကော, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတော;

ဈာယတိ အနုပါဒါနော, ပုတ္တော ဂေါဓာယ ဘဒ္ဒိယော.

今日我贤善，恒毅安乐住，喜乐于乞食与钵中所得；咖丽果达之子跋提，无所执取而入禅。

၈၄၄.

844.

‘‘ပံသုကူလီ သာတတိကော, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတော;

ဈာယတိ အနုပါဒါနော, ပုတ္တော ဂေါဓာယ ဘဒ္ဒိယော.

身为粪扫衣者，恒毅安乐住，喜乐于乞食与钵中所得；咖丽果达之子跋提，无所执取而入禅。

၈၄၅.

845.

‘‘ပိဏ္ဍပါတီ သာတတိကော…ပေ….

身为托钵食者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၄၆.

846.

‘‘တေစီဝရီ သာတတိကော…ပေ….

身为三衣者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၄၇.

847.

‘‘သပဒါနစာရီ သာတတိကော…ပေ….

身为次第乞食者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၄၈.

848.

‘‘ဧကာသနီ သာတတိကော…ပေ….

身为一座食者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၄၉.

849.

‘‘ပတ္တပိဏ္ဍီ သာတတိကော…ပေ….

身为一钵食者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၀.

850.

‘‘ခလုပစ္ဆာဘတ္တီ သာတတိကော…ပေ….

身为食后不食者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၁.

851.

‘‘အာရညိကော သာတတိကော…ပေ….

身为阿兰若住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၂.

852.

‘‘ရုက္ခမူလိကော သာတတိကော…ပေ….

身为树下住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၃.

853.

‘‘အဗ္ဘောကာသီ သာတတိကော…ပေ….

身为露地住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၄.

854.

‘‘သောသာနိကော သာတတိကော…ပေ….

身为冢间住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၅.

855.

‘‘ယထာသန္ထတိကော သာတတိကော…ပေ….

身为随处住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၆.

856.

‘‘နေသဇ္ဇိကော [Pg.333] သာတတိကော…ပေ….

身为常坐不卧者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၇.

857.

‘‘အပ္ပိစ္ဆော သာတတိကော…ပေ….

身为少欲者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၈.

858.

‘‘သန္တုဋ္ဌော သာတတိကော…ပေ….

身为知足者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၅၉.

859.

‘‘ပဝိဝိတ္တော သာတတိကော…ပေ….

身为远离者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၆၀.

860.

‘‘အသံသဋ္ဌော သာတတိကော…ပေ….

身为不杂住者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၆၁.

861.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော သာတတိကော…ပေ….

身为勤精进者，恒毅安乐住……（下同）。

၈၆၂.

862.

‘‘ဟိတွာ သတပလံ ကံသံ, သောဝဏ္ဏံ သတရာဇိကံ;

အဂ္ဂဟိံ မတ္တိကာပတ္တံ, ဣဒံ ဒုတိယာဘိသေစနံ.

舍弃百波罗重、百饰纹的金盘，我拿起这陶土钵，此为第二次灌顶。

၈၆၃.

863.

‘‘ဥစ္စေ မဏ္ဍလိပါကာရေ, ဒဠှမဋ္ဋာလကောဋ္ဌကေ;

ရက္ခိတော ခဂ္ဂဟတ္ထေဟိ, ဥတ္တသံ ဝိဟရိံ ပုရေ.

高峻城垣绕四维，坚牢堡垒固难摧；利剑卫士严守护，昔日惶惶居此围。

၈၆၄.

864.

‘‘သောဇ္ဇ ဘဒ္ဒေါ အနုတြာသီ, ပဟီနဘယဘေရဝေါ;

ဈာယတိ ဝနမောဂယှ, ပုတ္တော ဂေါဓာယ ဘဒ္ဒိယော.

今日我贤善，无惧亦无畏；咖丽果达之子跋提，深入林中而入禅。

၈၆၅.

865.

‘‘သီလက္ခန္ဓေ ပတိဋ္ဌာယ, သတိံ ပညဉ္စ ဘာဝယံ;

ပါပုဏိံ အနုပုဗ္ဗေန, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယ’’န္တိ.

安住于戒蕴，修习念与慧；我已次第地，证得诸结尽。

… ဘဒ္ဒိယော ကာဠိဂေါဓာယ ပုတ္တော ထေရော….

……咖丽果达之子跋提长老……

၈. အင်္ဂုလိမာလတ္ထေရဂါထာ

8. 指鬘长老偈

၈၆၆.

866.

‘‘ဂစ္ဆံ ဝဒေသိ သမဏ ‘ဋ္ဌိတောမှိ’, မမဉ္စ ဗြူသိ ဌိတမဋ္ဌိတောတိ;

ပုစ္ဆာမိ တံ သမဏ ဧတမတ္ထံ, ‘ကထံ ဌိတော တွံ အဟမဋ္ဌိတောမှိ’’’.

“沙门，你行走时说‘我已站住’，却对站住的我，说‘没有站住’；沙门，我问你此事义：‘为何你是站住的，而我没有站住？’”

၈၆၇.

867.

‘‘ဌိတော အဟံ အင်္ဂုလိမာလ သဗ္ဗဒါ, သဗ္ဗေသု ဘူတေသု နိဓာယ ဒဏ္ဍံ;

တုဝဉ္စ ပါဏေသု အသညတောသိ, တသ္မာ ဌိတောဟံ တုဝမဋ္ဌိတောသိ’’.

“指鬘，我于一切时，对一切众生放下刀杖，故为住立；你于众生却不自制，故为不住立。”

၈၆၈.

868.

‘‘စိရဿံ ဝတ မေ မဟိတော မဟေသီ, မဟာဝနံ သမဏော ပစ္စပါဒိ ;

သောဟံ စဇိဿာမိ သဟဿပါပံ, သုတွာန ဂါထံ တဝ ဓမ္မယုတ္တံ’’.

“我所崇敬的大仙，沙门终于来到大林中！听闻您与法相应的偈颂，我将舍弃千般罪恶。”

၈၆၉.

869.

ဣစ္စေဝ [Pg.334] စောရော အသိမာဝုဓဉ္စ, သောဗ္ဘေ ပပါတေ နရကေ အနွကာသိ ;

အဝန္ဒိ စောရော သုဂတဿ ပါဒေ, တတ္ထေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇမယာစိ ဗုဒ္ဓံ.

盗贼如是说罢，便将刀与武器，投入深渊、悬崖、地裂之中。盗贼礼敬善逝双足，当即向佛陀请求出家。

၈၇၀.

870.

ဗုဒ္ဓေါ စ ခေါ ကာရုဏိကော မဟေသိ, ယော သတ္ထာ လောကဿ သဒေဝကဿ;

‘တမေဟိ ဘိက္ခူ’တိ တဒါ အဝေါစ, ဧသေဝ တဿ အဟု ဘိက္ခုဘာဝေါ.

佛陀是悲悯的大仙，是天人世间的导师；他当时说：“来，比丘！”这便是他的比丘身份。

၈၇၁.

871.

‘‘ယော စ ပုဗ္ဗေ ပမဇ္ဇိတွာ, ပစ္ဆာ သော နပ္ပမဇ္ဇတိ;

သောမံ လောကံ ပဘာသေတိ, အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ.

“若人昔日曾放逸，尔后不再放逸，彼人照耀此世间，如月出离云翳。”

၈၇၂.

872.

‘‘ယဿ ပါပံ ကတံ ကမ္မံ, ကုသလေန ပိဓီယတိ ;

သောမံ လောကံ ပဘာသေတိ, အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ.

“若人所造之恶业，为善业所遮蔽，彼人照耀此世间，如月出离云翳。”

၈၇၃.

873.

‘‘ယော ဟဝေ ဒဟရော ဘိက္ခု, ယုဉ္ဇတိ ဗုဒ္ဓသာသနေ;

သောမံ လောကံ ပဘာသေတိ, အဗ္ဘာ မုတ္တောဝ စန္ဒိမာ.

“若有年轻比丘，勤勉于佛陀教法，彼人照耀此世间，如月出离云翳。”

၈၇၄.

874.

‘‘ဒိသာပိ မေ ဓမ္မကထံ သုဏန္တု, ဒိသာပိ မေ ယုဉ္ဇန္တု ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဒိသာပိ မေ တေ မနုဇေ ဘဇန္တု, ယေ ဓမ္မမေဝါဒပယန္တိ သန္တော.

“愿我的敌人们也听闻法谈，愿我的敌人们也致力于佛陀教法；愿我的敌人们也亲近那些善人，他们只教人受持正法。”

၈၇၅.

875.

‘‘ဒိသာ ဟိ မေ ခန္တိဝါဒါနံ, အဝိရောဓပ္ပသံသိနံ;

သုဏန္တု ဓမ္မံ ကာလေန, တဉ္စ အနုဝိဓီယန္တု.

“愿我的敌人们，能适时听闻宣说忍耐、赞叹无诤者的法，并随之而行。”

၈၇၆.

876.

‘‘န ဟိ ဇာတု သော မမံ ဟိံသေ, အညံ ဝါ ပန ကိဉ္စနံ ;

ပပ္ပုယျ ပရမံ သန္တိံ, ရက္ခေယျ တသထာဝရေ.

“愿他绝不伤害我，或任何其他众生；愿他证得至上寂静，守护一切动摇与不动摇的众生。”

၈၇၇.

877.

‘‘ဥဒကဉှိ နယန္တိ နေတ္တိကာ, ဥသုကာရာ နမယန္တိ တေဇနံ;

ဒါရုံ နမယန္တိ တစ္ဆကာ, အတ္တာနံ ဒမယန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

“引水者引导水流，制箭师矫直箭杆，木匠调整木材，智者调伏自己。”

၈၇၈.

878.

‘‘ဒဏ္ဍေနေကေ [Pg.335] ဒမယန္တိ, အင်္ကုသေဘိ ကသာဟိ စ;

အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန, အဟံ ဒန္တောမှိ တာဒိနာ.

“有人以杖、以钩、以鞭调伏；我则为‘如是者’所调伏，无需杖与刀。”

၈၇၉.

879.

‘‘‘အဟိံသကော’တိ မေ နာမံ, ဟိံသကဿ ပုရေ သတော;

အဇ္ဇာဟံ သစ္စနာမောမှိ, န နံ ဟိံသာမိ ကိဉ္စနံ.

我名“无害者”，往昔实为加害者；如今我名副其实，不再伤害任何人。

၈၈၀.

880.

‘‘စောရော အဟံ ပုရေ အာသိံ, အင်္ဂုလိမာလောတိ ဝိဿုတော;

ဝုယှမာနော မဟောဃေန, ဗုဒ္ဓံ သရဏမာဂမံ.

我昔为盗贼，名指鬘(Aṅgulimāla)而闻名；为大瀑流所漂，我已皈依佛。

၈၈၁.

881.

‘‘လောဟိတပါဏိ ပုရေ အာသိံ, အင်္ဂုလိမာလောတိ ဝိဿုတော;

သရဏဂမနံ ပဿ, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我昔手染鲜血，名指鬘而闻名；且看我之皈依，导有之爱已根除。

၈၈၂.

882.

‘‘တာဒိသံ ကမ္မံ ကတွာန, ဗဟုံ ဒုဂ္ဂတိဂါမိနံ;

ဖုဋ္ဌော ကမ္မဝိပါကေန, အနဏော ဘုဉ္ဇာမိ ဘောဇနံ.

我曾造作许多导向恶趣之业，虽为业报所触，我食已无债。

၈၈၃.

883.

‘‘ပမာဒမနုယုဉ္ဇန္တိ, ဗာလာ ဒုမ္မေဓိနော ဇနာ;

အပ္ပမာဒဉ္စ မေဓာဝီ, ဓနံ သေဋ္ဌံဝ ရက္ခတိ.

愚痴无智之人耽于放逸，智者则守护不放逸，如守护最上之财。

၈၈၄.

884.

‘‘မာ ပမာဒမနုယုဉ္ဇေထ, မာ ကာမရတိသန္ထဝံ ;

အပ္ပမတ္တော ဟိ ဈာယန္တော, ပပ္ပောတိ ပရမံ သုခံ.

莫耽于放逸，莫与欲乐亲近；不放逸而禅修者，证得究竟之乐。

၈၈၅.

885.

‘‘သွာဂတံ နာပဂတံ, နေတံ ဒုမ္မန္တိတံ မမ;

သဝိဘတ္တေသု ဓမ္မေသု, ယံ သေဋ္ဌံ တဒုပါဂမံ.

此来是善来，非为无益来；此非我恶谋。于已分别之诸法中，我已趋近最上者。

၈၈၆.

886.

‘‘သွာဂတံ နာပဂတံ, နေတံ ဒုမ္မန္တိတံ မမ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

此来是善来，非为无益来；此非我恶谋。三明我已得，佛陀教已成。

၈၈၇.

887.

‘‘အရညေ ရုက္ခမူလေ ဝါ, ပဗ္ဗတေသု ဂုဟာသု ဝါ;

တတ္ထ တတ္ထေဝ အဋ္ဌာသိံ, ဥဗ္ဗိဂ္ဂမနသော တဒါ.

在森林、树下，或在山中、洞穴里，那时我心怀惊惧，在彼彼处伫立。

၈၈၈.

888.

‘‘သုခံ သယာမိ ဌာယာမိ, သုခံ ကပ္ပေမိ ဇီဝိတံ;

အဟတ္ထပါသော မာရဿ, အဟော သတ္ထာနုကမ္ပိတော.

我安乐地睡，安乐地站立，我安乐地度日；我已脱离魔罗的伸手所及，啊！为导师所慈悯！

၈၈၉.

889.

‘‘ဗြဟ္မဇစ္စော ပုရေ အာသိံ, ဥဒိစ္စော ဥဘတော အဟု;

သောဇ္ဇ ပုတ္တော သုဂတဿ, ဓမ္မရာဇဿ သတ္ထုနော.

我昔为婆罗门种，父母两系出身显赫；如今我乃善逝子，法王导师之真子。

၈၉၀.

890.

‘‘ဝီတတဏှော အနာဒါနော, ဂုတ္တဒွါရော သုသံဝုတော;

အဃမူလံ ဝဓိတွာန, ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော.

我已离贪、无取，善护根门，善自调伏；已毁罪恶之根，我已证得诸漏灭尽。

၈၉၁.

891.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော [Pg.336] မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ’’တိ.

我已承事导师，佛陀教已成；重担已卸下，导有之爱已根除。

… အင်္ဂုလိမာလော ထေရော….

……长老指鬘……

၉. အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဂါထာ

9. 阿那律长老偈

၈၉၂.

892.

‘‘ပဟာယ မာတာပိတရော, ဘဂိနီ ဉာတိဘာတရော;

ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ဟိတွာ, အနုရုဒ္ဓေါဝ ဈာယတု.

舍弃父母、姊妹、亲族、兄弟，舍弃五种欲，阿那律禅修。

၈၉၃.

893.

‘‘သမေတော နစ္စဂီတေဟိ, သမ္မတာဠပ္ပဗောဓနော;

န တေန သုဒ္ဓိမဇ္ဈဂံ, မာရဿ ဝိသယေ ရတော.

伴随着歌舞，被钟鼓声唤醒，耽乐于魔罗境，我未因此得清净。

၈၉၄.

894.

‘‘ဧတဉ္စ သမတိက္ကမ္မ, ရတော ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ;

သဗ္ဗောဃံ သမတိက္ကမ္မ, အနုရုဒ္ဓေါဝ ဈာယတိ.

超越此等事，乐于佛陀教；超越一切流，阿那律禅修。

၈၉၅.

895.

‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ;

ဧတေ စ သမတိက္ကမ္မ, အနုရုဒ္ဓေါဝ ဈာယတိ.

悦意的色、声、香、味、触，阿那律已超越此等而入于禅定。

၈၉၆.

896.

‘‘ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော, ဧကော အဒုတိယော မုနိ;

ဧသတိ ပံသုကူလာနိ, အနုရုဒ္ဓေါ အနာသဝေါ.

从托钵归来，无漏的牟尼阿那律，独自无伴，寻觅粪扫衣。

၈၉၇.

897.

‘‘ဝိစိနီ အဂ္ဂဟီ ဓောဝိ, ရဇယီ ဓာရယီ မုနိ;

ပံသုကူလာနိ မတိမာ, အနုရုဒ္ဓေါ အနာသဝေါ.

有慧无漏的牟尼阿那律，拣选、拾取、洗涤、染制并穿着粪扫衣。

၈၉၈.

898.

‘‘မဟိစ္ဆော စ အသန္တုဋ္ဌော, သံသဋ္ဌော ယော စ ဥဒ္ဓတော;

တဿ ဓမ္မာ ဣမေ ဟောန္တိ, ပါပကာ သံကိလေသိကာ.

若有比丘，大欲不知足，好乐交际且掉举，于彼则生起此等邪恶染污之法。

၈၉၉.

899.

‘‘သတော စ ဟောတိ အပ္ပိစ္ဆော, သန္တုဋ္ဌော အဝိဃာတဝါ;

ပဝိဝေကရတော ဝိတ္တော, နိစ္စမာရဒ္ဓဝီရိယော.

若彼具念、少欲、知足、无恼害，乐于远离，心喜厌离，恒常精进。

၉၀၀.

900.

‘‘တဿ ဓမ္မာ ဣမေ ဟောန္တိ, ကုသလာ ဗောဓိပက္ခိကာ;

အနာသဝေါ စ သော ဟောတိ, ဣတိ ဝုတ္တံ မဟေသိနာ.

于彼则生起此等善法、菩提分法，彼亦成无漏，大仙如是说。

၉၀၁.

901.

‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, သတ္ထာ လောကေ အနုတ္တရော;

မနောမယေန ကာယေန, ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိ.

世间无上之导师，了知我之思念，以意生身，以神通力，前来我处。

၉၀၂.

902.

‘‘ယဒါ မေ အဟု သင်္ကပ္ပော, တတော ဥတ္တရိ ဒေသယိ;

နိပ္ပပဉ္စရတော ဗုဒ္ဓေါ, နိပ္ပပဉ္စမဒေသယိ.

我心念方生，彼更说上法；佛陀乐于无戏论，开示无戏论法。

၉၀၃.

903.

‘‘တဿာဟံ ဓမ္မမညာယ, ဝိဟာသိံ သာသနေ ရတော;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

我了知彼法，乐住于教中；三明已证得，佛陀教已成。

၉၀၄.

904.

‘‘ပဉ္စပညာသဝဿာနိ[Pg.337], ယတော နေသဇ္ဇိကော အဟံ;

ပဉ္စဝီသတိဝဿာနိ, ယတော မိဒ္ဓံ သမူဟတံ.

我修常坐行，已有五十五年；我断除昏沉，已有二十五年。

၉၀၅.

905.

‘‘နာဟု အဿာသပဿာသာ, ဌိတစိတ္တဿ တာဒိနော;

အနေဇော သန္တိမာရဗ္ဘ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော.

心已住立不动者，出入息已然无有；具眼者离于贪欲，缘于寂静而般涅槃。

၉၀၆.

906.

‘‘အသလ္လီနေန စိတ္တေန, ဝေဒနံ အဇ္ဈဝါသယိ;

ပဇ္ဇောတဿေဝ နိဗ္ဗာနံ, ဝိမောက္ခော စေတသော အဟု.

彼以不退之心，忍受于诸受；犹如灯焰之熄灭，其心亦得解脱。

၉၀၇.

907.

‘‘ဧတေ ပစ္ဆိမကာ ဒါနိ, မုနိနော ဖဿပဉ္စမာ;

နာညေ ဓမ္မာ ဘဝိဿန္တိ, သမ္ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ.

于牟尼，此等以触为五之法，如今已是最后；正等觉者般涅槃后，其他诸法将不再有。

၉၀၈.

908.

‘‘နတ္ထိ ဒါနိ ပုနာဝါသော, ဒေဝကာယသ္မိ ဇာလိနိ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

闍利尼，于天众中，今已无再住；生死轮回已灭尽，今已无有后有。

၉၀၉.

909.

‘‘ယဿ မုဟုတ္တေန သဟဿဓာ, လောကော သံဝိဒိတော သဗြဟ္မကပ္ပော;

ဝသီ ဣဒ္ဓိဂုဏေ စုတူပပါတေ, ကာလေ ပဿတိ ဒေဝတာ သ ဘိက္ခု.

于一刹那间，了知千世界，连同梵天界；于神通功德、生死智自在，彼比丘适时得见诸天。

၉၁၀.

910.

‘‘အန္နဘာရော ပုရေ အာသိံ, ဒလိဒ္ဒေါ ဃာသဟာရကော;

သမဏံ ပဋိပါဒေသိံ, ဥပရိဋ္ဌံ ယသဿိနံ.

往昔我曾是运食(Annabhāra)，一个贫穷的割草人；我曾供养一位名为优波离陀(Upariṭṭha)、声名远播的辟支佛。

၉၁၁.

911.

‘‘သောမှိ သကျကုလေ ဇာတော, အနုရုဒ္ဓေါတိ မံ ဝိဒူ;

ဥပေတော နစ္စဂီတေဟိ, သမ္မတာဠပ္ပဗောဓနော.

我生于释迦族中，众人知我为阿那律；曾伴随着歌舞，由钟鼓之声唤醒。

၉၁၂.

912.

‘‘အထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, သတ္ထာရံ အကုတောဘယံ;

တသ္မိံ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

其时我得见，正自觉者、导师，离诸怖畏者；于彼心生净信，出家而入无家。

၉၁၃.

913.

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ယတ္ထ မေ ဝုသိတံ ပုရေ;

တာဝတိံသေသု ဒေဝေသု, အဋ္ဌာသိံ သက္ကဇာတိယာ.

我知晓宿住，往昔曾居何处；我曾为帝释，住于忉利天中。

၉၁၄.

914.

‘‘သတ္တက္ခတ္တုံ မနုဿိန္ဒော, အဟံ ရဇ္ဇမကာရယိံ;

စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ, ဇမ္ဗုသဏ္ဍဿ ဣဿရော;

အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန, ဓမ္မေန အနုသာသယိံ.

我曾七次为人主，行转轮王事；为阎浮提洲之主，四方胜利者；不用杖，不用剑，我以正法而教化。

၉၁၅.

915.

‘‘ဣတော သတ္တ တတော သတ္တ, သံသာရာနိ စတုဒ္ဒသ;

နိဝါသမဘိဇာနိဿံ, ဒေဝလောကေ ဌိတာ တဒါ.

于此七番，于彼七番，轮回共十四番；彼时我住天界中，能知过去之住处。

၉၁၆.

916.

‘‘ပဉ္စင်္ဂိကေ [Pg.338] သမာဓိမှိ, သန္တေ ဧကောဒိဘာဝိတေ;

ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိလဒ္ဓမှိ, ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသုဇ္ဈိ မေ.

于五支三摩地，寂静且得专一；获得身心轻安，我之天眼清净。

၉၁၇.

917.

‘‘စုတူပပါတံ ဇာနာမိ, သတ္တာနံ အာဂတိံ ဂတိံ;

ဣတ္ထဘာဝညထာဘာဝံ, ဈာနေ ပဉ္စင်္ဂိကေ ဌိတော.

我知众生死与生，来与去；安住五支禅定中，知其此有与他有。

၉၁၈.

918.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ…ပေ… ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已承事大师……引有之索已拔除。

၉၁၉.

919.

‘‘ဝဇ္ဇီနံ ဝေဠုဝဂါမေ, အဟံ ဇီဝိတသင်္ခယာ;

ဟေဋ္ဌတော ဝေဠုဂုမ္ဗသ္မိံ, နိဗ္ဗာယိဿံ အနာသဝေါ’’တိ.

于跋耆人之竹林村，我寿行将尽；于彼竹丛之下，我将无漏而般涅槃。

… အနုရုဒ္ဓေါ ထေရော….

……阿那律长老……

၁၀. ပါရာပရိယတ္ထေရဂါထာ

10. 波罗波利耶长老偈

၉၂၀.

920.

သမဏဿ အဟု စိန္တာ, ပုပ္ဖိတမှိ မဟာဝနေ;

ဧကဂ္ဂဿ နိသိန္နဿ, ပဝိဝိတ္တဿ ဈာယိနော.

于繁花盛开大林中，独坐远离、修习禅定、心意专一的沙门，生起了此番思惟。

၉၂၁.

921.

‘‘အညထာ လောကနာထမှိ, တိဋ္ဌန္တေ ပုရိသုတ္တမေ;

ဣရိယံ အာသိ ဘိက္ခူနံ, အညထာ ဒါနိ ဒိဿတိ.

世间怙主、人中之尊尚住世时，比丘威仪是彼番模样；如今所见，却是另一番模样。

၉၂၂.

922.

‘‘သီတဝါတပရိတ္တာနံ, ဟိရိကောပီနဆာဒနံ;

မတ္တဋ္ဌိယံ အဘုဉ္ဇိံသု, သန္တုဋ္ဌာ ဣတရီတရေ.

为防寒风，为遮惭处，仅为此利而用衣；随其所得，皆生满足。

၉၂၃.

923.

‘‘ပဏီတံ ယဒိ ဝါ လူခံ, အပ္ပံ ဝါ ယဒိ ဝါ ဗဟုံ;

ယာပနတ္ထံ အဘုဉ္ဇိံသု, အဂိဒ္ဓါ နာဓိမုစ္ဆိတာ.

食物或精美，或粗劣，或少，或多；仅为维持生命而食，不贪婪，不沉迷。

၉၂၄.

924.

‘‘ဇီဝိတာနံ ပရိက္ခာရေ, ဘေသဇ္ဇေ အထ ပစ္စယေ;

န ဗာဠှံ ဥဿုကာ အာသုံ, ယထာ တေ အာသဝက္ခယေ.

于生命资具，于医药及所需，彼等不曾极热衷，不似于求漏尽时。

၉၂၅.

925.

‘‘အရညေ ရုက္ခမူလေသု, ကန္ဒရာသု ဂုဟာသု စ;

ဝိဝေကမနုဗြူဟန္တာ, ဝိဟံသု တပ္ပရာယနာ.

于森林，于树下，于山谷与洞窟中；彼等培育远离行，以此为归而安住。

၉၂၆.

926.

‘‘နီစာ နိဝိဋ္ဌာ သုဘရာ, မုဒူ အတ္ထဒ္ဓမာနသာ;

အဗျာသေကာ အမုခရာ, အတ္ထစိန္တာ ဝသာနုဂါ.

谦下而安住，易养且柔和，心意不僵硬；不杂亦不嚣，思惟义利，随顺而行。

၉၂၇.

927.

‘‘တတော ပါသာဒိကံ အာသိ, ဂတံ ဘုတ္တံ နိသေဝိတံ;

သိနိဒ္ဓါ တေလဓာရာဝ, အဟောသိ ဣရိယာပထော.

是故彼等之行、食、受用，皆能令人心生净信；其身威仪，平滑悦意，犹如油流。

၉၂၈.

928.

‘‘သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏာ, မဟာဈာယီ မဟာဟိတာ;

နိဗ္ဗုတာ ဒါနိ တေ ထေရာ, ပရိတ္တာ ဒါနိ တာဒိသာ.

诸漏已尽，大禅定者，大利益者；彼等长老今已涅槃，如今如是者甚稀少。

၉၂၉.

929.

‘‘ကုသလာနဉ္စ [Pg.339] ဓမ္မာနံ, ပညာယ စ ပရိက္ခယာ;

သဗ္ဗာကာရဝရူပေတံ, လုဇ္ဇတေ ဇိနသာသနံ.

因善法与智慧的衰退，具足一切殊胜相的胜者教法正在败坏。

၉၃၀.

930.

‘‘ပါပကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ, ကိလေသာနဉ္စ ယော ဥတု;

ဥပဋ္ဌိတာ ဝိဝေကာယ, ယေ စ သဒ္ဓမ္မသေသကာ.

此乃恶法与烦恼之时节，为远离而精勤者，即是正法之残余。

၉၃၁.

931.

‘‘တေ ကိလေသာ ပဝဍ္ဎန္တာ, အာဝိသန္တိ ဗဟုံ ဇနံ;

ကီဠန္တိ မညေ ဗာလေဟိ, ဥမ္မတ္တေဟိဝ ရက္ခသာ.

彼等烦恼增长，侵入众人心；我思其戏弄愚者，犹如罗刹戏弄狂人。

၉၃၂.

932.

‘‘ကိလေသေဟာဘိဘူတာ တေ, တေန တေန ဝိဓာဝိတာ;

နရာ ကိလေသဝတ္ထူသု, သသင်္ဂါမေဝ ဃောသိတေ.

众人为烦恼所制伏，于烦恼事中向彼彼处奔逃，犹如战场已然宣战。

၉၃၃.

933.

‘‘ပရိစ္စဇိတွာ သဒ္ဓမ္မံ, အညမညေဟိ ဘဏ္ဍရေ;

ဒိဋ္ဌိဂတာနိ အနွေန္တာ, ဣဒံ သေယျောတိ မညရေ.

舍弃于正法，彼等互争讼；随逐于诸见，思惟“此最胜”。

၉၃၄.

934.

‘‘ဓနဉ္စ ပုတ္တံ ဘရိယဉ္စ, ဆဍ္ဍယိတွာန နိဂ္ဂတာ;

ကဋစ္ဆုဘိက္ခဟေတူပိ, အကိစ္ဆာနိ နိသေဝရေ.

舍弃财与子与妻，出家为远离；仅为一勺之乞食，亦行不当行。

၉၃၅.

935.

‘‘ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုတွာ, သယန္တုတ္တာနသေယျကာ;

ကထံ ဝတ္တေန္တိ ပဋိဗုဒ္ဓါ, ယာ ကထာ သတ္ထုဂရဟိတာ.

食至腹满，仰卧而眠；睡醒之后，言说导师所呵责之言论。

၉၃၆.

936.

‘‘သဗ္ဗကာရုကသိပ္ပာနိ, စိတ္တိံ ကတွာန သိက္ခရေ;

အဝူပသန္တာ အဇ္ဈတ္တံ, သာမညတ္ထောတိ အစ္ဆတိ.

彼等恭敬学习一切工巧技艺，内心却未得寂静，沙门之实义已远离。

၉၃၇.

937.

‘‘မတ္တိကံ တေလစုဏ္ဏဉ္စ, ဥဒကာသနဘောဇနံ;

ဂိဟီနံ ဥပနာမေန္တိ, အာကင်္ခန္တာ ဗဟုတ္တရံ.

彼等期望获得更多，而向在家人提供涂身泥、油、香粉、水、座位与食物。

၉၃၈.

938.

‘‘ဒန္တပေါနံ ကပိတ္ထဉ္စ, ပုပ္ဖံ ခါဒနိယာနိ စ;

ပိဏ္ဍပါတေ စ သမ္ပန္နေ, အမ္ဗေ အာမလကာနိ စ.

以及齿木、木苹果、花、嚼食、丰盛的食物、芒果与庵摩罗果。

၉၃၉.

939.

‘‘ဘေသဇ္ဇေသု ယထာ ဝေဇ္ဇာ, ကိစ္စာကိစ္စေ ယထာ ဂိဟီ;

ဂဏိကာဝ ဝိဘူသာယံ, ဣဿရေ ခတ္တိယာ ယထာ.

于医药事如医者，于俗务事如在家人，于装饰事如妓女，于权力事如刹帝利。

၉၄၀.

940.

‘‘နေကတိကာ ဝဉ္စနိကာ, ကူဋသက္ခီ အပါဋုကာ;

ဗဟူဟိ ပရိကပ္ပေဟိ, အာမိသံ ပရိဘုဉ္ဇရေ.

彼等欺诈、奸猾、作伪证、不防护，以众多诡计而享用利养。

၉၄၁.

941.

‘‘လေသကပ္ပေ ပရိယာယေ, ပရိကပ္ပေနုဓာဝိတာ;

ဇီဝိကတ္ထာ ဥပါယေန, သင်္ကဍ္ဎန္တိ ဗဟုံ ဓနံ.

追逐于托词、方便语与计谋，为求生计，彼等以种种手段，积聚众多财富。

၉၄၂.

942.

‘‘ဥပဋ္ဌာပေန္တိ [Pg.340] ပရိသံ, ကမ္မတော နော စ ဓမ္မတော;

ဓမ္မံ ပရေသံ ဒေသေန္တိ, လာဘတော နော စ အတ္ထတော.

彼等为己事而非为法，令会众侍奉；为利养而非为义利，向他人说法。

၉၄၃.

943.

‘‘သံဃလာဘဿ ဘဏ္ဍန္တိ, သံဃတော ပရိဗာဟိရာ;

ပရလာဘောပဇီဝန္တာ, အဟိရီကာ န လဇ္ဇရေ.

身在僧伽外，却为僧伽利养而争讼；依他人利养而活，无惭亦无愧。

၉၄၄.

944.

‘‘နာနုယုတ္တာ တထာ ဧကေ, မုဏ္ဍာ သံဃာဋိပါရုတာ;

သမ္ဘာဝနံယေဝိစ္ဆန္တိ, လာဘသက္ကာရမုစ္ဆိတာ.

亦有剃发者，身披僧伽梨，然不勤于法；彼等沉迷利养恭敬，唯求赞誉。

၉၄၅.

945.

‘‘ဧဝံ နာနပ္ပယာတမှိ, န ဒါနိ သုကရံ တထာ;

အဖုသိတံ ဝါ ဖုသိတုံ, ဖုသိတံ ဝါနုရက္ခိတုံ.

如是种种勤生烦恼，如今实为不易；欲证未证法，或护已证法。

၉၄၆.

946.

‘‘ယထာ ကဏ္ဋကဋ္ဌာနမှိ, စရေယျ အနုပါဟနော;

သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာန, ဧဝံ ဂါမေ မုနီ စရေ.

犹如于荆棘之地，赤足而行；牟尼于村落行走，当安立念。

၉၄၇.

947.

‘‘သရိတွာ ပုဗ္ဗကေ ယောဂီ, တေသံ ဝတ္တမနုဿရံ;

ကိဉ္စာပိ ပစ္ဆိမော ကာလော, ဖုသေယျ အမတံ ပဒံ.

忆念往昔瑜伽士，随念彼等之行持；纵然时至最终期，亦能触证不死位。

၉၄၈.

948.

‘‘ဣဒံ ဝတွာ သာလဝနေ, သမဏော ဘာဝိတိန္ဒြိယော;

ဗြာဟ္မဏော ပရိနိဗ္ဗာယီ, ဣသိ ခီဏပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

于娑罗林中说此语已，彼已修根之沙门，已尽再生之婆罗门仙人，证般涅槃。

… ပါရာပရိယော ထေရော….

……波罗波利耶长老……

ဝီသတိနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

二十集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

摄颂曰：

အဓိမုတ္တော ပါရာပရိယော, တေလကာနိ ရဋ္ဌပါလော;

မာလုကျသေလော ဘဒ္ဒိယော, အင်္ဂုလိ ဒိဗ္ဗစက္ခုကော.

阿提目多(Adhimutta)、波罗波利耶(Pārāpariya)、提罗迦尼(Telakāni)、护国(Raṭṭhapāla)、摩罗迦子(Mālukyaputta)、舍罗(Sela)、跋提(Bhaddiya)、鸯掘摩罗(Aṅgulimāla)、天眼者(Dibbacakkhuka)。

ပါရာပရိယော ဒသေတေ, ဝီသမှိ ပရိကိတ္တိတာ;

ဂါထာယော ဒွေ သတာ ဟောန္တိ, ပဉ္စတာလီသ ဥတ္တရိန္တိ.

此等十人于二十集中被称颂；偈颂共二百又四十五首。

၁၇. တိံသနိပါတော

17. 三十集

၁. ဖုဿတ္ထေရဂါထာ

1. 弗沙长老偈

၉၄၉.

949.

ပါသာဒိကေ [Pg.341] ဗဟူ ဒိသွာ, ဘာဝိတတ္တေ သုသံဝုတေ;

ဣသိ ပဏ္ဍရသဂေါတ္တော, အပုစ္ဆိ ဖုဿသဝှယံ.

见众多比丘威仪具足、善修己心、善护诸根，班达罗(Paṇḍara)氏之仙人，问彼名为弗沙者。

၉၅၀.

950.

‘‘ကိံဆန္ဒာ ကိမဓိပ္ပာယာ, ကိမာကပ္ပာ ဘဝိဿရေ;

အနာဂတမှိ ကာလမှိ, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’.

“于未来之时，彼等意欲为何？意趣为何？威仪为何？我今所问，请为我说。”

၉၅၁.

951.

‘‘သုဏောဟိ ဝစနံ မယှံ, ဣသိပဏ္ဍရသဝှယ;

သက္ကစ္စံ ဥပဓာရေဟိ, အာစိက္ခိဿာမျနာဂတံ.

“仙人班达罗，请听我之言，审慎善忆持，我当说未来。”

၉၅၂.

952.

‘‘ကောဓနာ ဥပနာဟီ စ, မက္ခီ ထမ္ဘီ သဌာ ဗဟူ;

ဥဿုကီ နာနာဝါဒါ စ, ဘဝိဿန္တိ အနာဂတေ.

“于未来世，多有比丘易怒、怀恨、忘恩、固执、奸诈、嫉妒、持种种异见。”

၉၅၃.

953.

‘‘အညာတမာနိနော ဓမ္မေ, ဂမ္ဘီရေ တီရဂေါစရာ;

လဟုကာ အဂရု ဓမ္မေ, အညမညမဂါရဝါ.

“于甚深法，自谓已知，然仅行于岸边；轻浮、不敬正法，亦不互相尊重。”

၉၅၄.

954.

‘‘ဗဟူ အာဒီနဝါ လောကေ, ဥပ္ပဇ္ဇိဿန္တျနာဂတေ;

သုဒေသိတံ ဣမံ ဓမ္မံ, ကိလေသေဿန္တိ ဒုမ္မတီ.

“于未来世，世间将生起众多过患；恶慧之人将染污此善说之法。”

၉၅၅.

955.

‘‘ဂုဏဟီနာပိ သံဃမှိ, ဝေါဟရန္တာ ဝိသာရဒါ;

ဗလဝန္တော ဘဝိဿန္တိ, မုခရာ အဿုတာဝိနော.

“无德之人于僧团中言谈自若，彼等饶舌无闻，将成势力强大者。”

၉၅၆.

956.

‘‘ဂုဏဝန္တောပိ သံဃမှိ, ဝေါဟရန္တာ ယထာတ္ထတော;

ဒုဗ္ဗလာ တေ ဘဝိဿန္တိ, ဟိရီမနာ အနတ္ထိကာ.

“有德之人于僧团中如实言说，然彼等具惭愧心、不喜争讼，势力将衰微。”

၉၅၇.

957.

‘‘ရဇတံ ဇာတရူပဉ္စ, ခေတ္တံ ဝတ္ထုမဇေဠကံ;

ဒါသိဒါသဉ္စ ဒုမ္မေဓာ, သာဒိယိဿန္တျနာဂတေ.

“于未来世，恶慧之人将乐于接受金银、田地、地产、羊、以及奴婢。”

၉၅၈.

958.

‘‘ဥဇ္ဈာနသညိနော ဗာလာ, သီလေသု အသမာဟိတာ;

ဥန္နဠာ ဝိစရိဿန္တိ, ကလဟာဘိရတာ မဂါ.

愚者好讥评人，于诸戒不安定，高傲而乐于争讼，将如野兽般游荡。

၉၅၉.

959.

‘‘ဥဒ္ဓတာ စ ဘဝိဿန္တိ, နီလစီဝရပါရုတာ;

ကုဟာ ထဒ္ဓါ လပါ သိင်္ဂီ, စရိဿန္တျရိယာ ဝိယ.

彼等将心怀掉举，身披深色衣，欺诈、顽固、谄媚、烦恼显露，伪作圣者行。

၉၆၀.

960.

‘‘တေလသဏ္ဌေဟိ ကေသေဟိ, စပလာ အဉ္ဇနက္ခိကာ;

ရထိယာယ ဂမိဿန္တိ, ဒန္တဝဏ္ဏိကပါရုတာ.

油饰其发，举止轻浮，描饰眼目，身披象牙色衣，游荡于街道。

၉၆၁.

961.

‘‘အဇေဂုစ္ဆံ [Pg.342] ဝိမုတ္တေဟိ, သုရတ္တံ အရဟဒ္ဓဇံ;

ဇိဂုစ္ဆိဿန္တိ ကာသာဝံ, ဩဒါတေသု သမုစ္ဆိတာ.

贪爱白衣者，将厌离袈裟——此乃善染之阿罗汉幢，为解脱者所不轻。

၉၆၂.

962.

‘‘လာဘကာမာ ဘဝိဿန္တိ, ကုသီတာ ဟီနဝီရိယာ;

ကိစ္ဆန္တာ ဝနပတ္ထာနိ, ဂါမန္တေသု ဝသိဿရေ.

彼等将贪求利养，懈怠且少精进，厌离于林野处，而居住于村边。

၉၆၃.

963.

‘‘ယေ ယေ လာဘံ လဘိဿန္တိ, မိစ္ဆာဇီဝရတာ သဒါ;

တေ တေဝ အနုသိက္ခန္တာ, ဘဇိဿန္တိ အသံယတာ.

凡有比丘恒乐邪命而获得利养，不律仪者将效仿之，并与之交往。

၉၆၄.

964.

‘‘ယေ ယေ အလာဘိနော လာဘံ, န တေ ပုဇ္ဇာ ဘဝိဿရေ;

သုပေသလေပိ တေ ဓီရေ, သေဝိဿန္တိ န တေ တဒါ.

凡不得利养者，将不为众所敬；彼等虽贤善有智，时人亦不亲近。

၉၆၅.

965.

‘‘မိလက္ခုရဇနံ ရတ္တံ, ဂရဟန္တာ သကံ ဓဇံ;

တိတ္ထိယာနံ ဓဇံ ကေစိ, ဓာရိဿန္တျဝဒါတကံ.

一些人斥责自己那用异族染料所染的旗帜，而穿戴外道的旗帜——白衣。

၉၆၆.

966.

‘‘အဂါရဝေါ စ ကာသာဝေ, တဒါ တေသံ ဘဝိဿတိ;

ပဋိသင်္ခါ စ ကာသာဝေ, ဘိက္ခူနံ န ဘဝိဿတိ.

尔时彼等将不敬袈裟，比丘亦不复省察袈裟。

၉၆၇.

967.

‘‘အဘိဘူတဿ ဒုက္ခေန, သလ္လဝိဒ္ဓဿ ရုပ္ပတော;

ပဋိသင်္ခါ မဟာဃောရာ, နာဂဿာသိ အစိန္တိယာ.

为苦所胜、为箭所伤而受苦的象王，生起了巨大、怖畏且不可思议的省察。

၉၆၈.

968.

‘‘ဆဒ္ဒန္တော ဟိ တဒါ ဒိသွာ, သုရတ္တံ အရဟဒ္ဓဇံ;

တာဝဒေဝ ဘဏီ ဂါထာ, ဂဇော အတ္ထောပသံဟိတာ’’.

尔时六牙象王，见彼善染之阿罗汉幢，随即说此与义相应之偈。

၉၆၉.

969.

‘‘အနိက္ကသာဝေါ ကာသာဝံ, ယော ဝတ္ထံ ပရိဓဿတိ ;

အပေတော ဒမသစ္စေန, န သော ကာသာဝမရဟတိ.

若人未离烦恼垢，远离调伏与真实，而身披此袈裟，彼实不配此袈裟。

၉၇၀.

970.

‘‘ယော စ ဝန္တကာသာဝဿ, သီလေသု သုသမာဟိတော;

ဥပေတော ဒမသစ္စေန, သ ဝေ ကာသာဝမရဟတိ.

若人已断烦恼垢，于诸戒中善安住，具足调伏与真实，彼实堪配此袈裟。

၉၇၁.

971.

‘‘ဝိပန္နသီလော ဒုမ္မေဓော, ပါကဋော ကာမကာရိယော;

ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တော နိဿုက္ကော, န သော ကာသာဝမရဟတိ.

若人戒已坏，智慧闇劣，恣情纵欲，心识迷乱，无有净法，彼实不配此袈裟。

၉၇၂.

972.

‘‘ယော စ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝီတရာဂေါ သမာဟိတော;

ဩဒါတမနသင်္ကပ္ပော, သ ဝေ ကာသာဝမရဟတိ.

若人具足戒行，离贪而心安定，意念思惟清净，彼实堪配此袈裟。

၉၇၃.

973.

‘‘ဥဒ္ဓတော ဥန္နဠော ဗာလော, သီလံ ယဿ န ဝိဇ္ဇတိ;

ဩဒါတကံ အရဟတိ, ကာသာဝံ ကိံ ကရိဿတိ.

若人掉举复高慢，愚痴而无戒行，彼唯堪配白衣，袈裟于彼何益？

၉၇၄.

974.

‘‘ဘိက္ခူ [Pg.343] စ ဘိက္ခုနိယော စ, ဒုဋ္ဌစိတ္တာ အနာဒရာ;

တာဒီနံ မေတ္တစိတ္တာနံ, နိဂ္ဂဏှိဿန္တျနာဂတေ.

于未来世，比丘与比丘尼，心怀恶意且不敬，将压迫具慈心、不动摇之圣者。

၉၇၅.

975.

‘‘သိက္ခာပေန္တာပိ ထေရေဟိ, ဗာလာ စီဝရဓာရဏံ;

န သုဏိဿန္တိ ဒုမ္မေဓာ, ပါကဋာ ကာမကာရိယာ.

纵然长老教导穿衣，然此等愚人、劣慧者、恶行昭彰、恣情纵欲者，皆不听从。

၉၇၆.

976.

‘‘တေ တထာ သိက္ခိတာ ဗာလာ, အညမညံ အဂါရဝါ;

နာဒိယိဿန္တုပဇ္ဈာယေ, ခဠုင်္ကော ဝိယ သာရထိံ.

彼等虽受教导，然此等愚人彼此不敬，亦不尊重戒师，犹如劣马之于御者。

၉၇၇.

977.

‘‘ဧဝံ အနာဂတဒ္ဓါနံ, ပဋိပတ္တိ ဘဝိဿတိ;

ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနဉ္စ, ပတ္တေ ကာလမှိ ပစ္ဆိမေ.

当末法时期到来，于未来世，比丘与比丘尼之行持，将如是败坏。

၉၇၈.

978.

‘‘ပုရာ အာဂစ္ဆတေ ဧတံ, အနာဂတံ မဟဗ္ဘယံ;

သုဗ္ဗစာ ဟောထ သခိလာ, အညမညံ သဂါရဝါ.

于此未来大怖来临前，汝等当为易教言者，当为和善者，当互相恭敬。

၉၇၉.

979.

‘‘မေတ္တစိတ္တာ ကာရုဏိကာ, ဟောထ သီလေသု သံဝုတာ;

အာရဒ္ဓဝီရိယာ ပဟိတတ္တာ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမာ.

当具慈心与悲心，善护于戒；当发起精进，心向涅槃，恒常勇猛精勤。

၉၈၀.

980.

‘‘ပမာဒံ ဘယတော ဒိသွာ, အပ္ပမာဒဉ္စ ခေမတော;

ဘာဝေထဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဖုသန္တာ အမတံ ပဒ’’န္တိ.

见放逸为怖，见不放逸为安稳，汝等当修习八支圣道，以触证不死句。

… ဖုဿော ထေရော….

……弗沙长老……

၂. သာရိပုတ္တတ္ထေရဂါထာ

2. 舍利弗长老偈

၉၈၁.

981.

‘‘ယထာစာရီ ယထာသတော သတီမာ, ယတသင်္ကပ္ပဇ္ဈာယိ အပ္ပမတ္တော;

အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတတ္တော, ဧကော သန္တုသိတော တမာဟု ဘိက္ခုံ.

行止如法，安住如圣，具念、调伏思惟、常习禅，不放逸，乐于内，心专注，独处而知足，智者谓之比丘。

၉၈၂.

982.

‘‘အလ္လံ သုက္ခံ ဝါ ဘုဉ္ဇန္တော, န ဗာဠှံ သုဟိတော သိယာ;

ဦနူဒရော မိတာဟာရော, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ.

食用湿食或干食，不应过分饱足；比丘当少食，饮食有节，具念而游行。

၉၈၃.

983.

‘‘စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ, အဘုတွာ ဥဒကံ ပိဝေ;

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

留下四五口不食，即当饮水；此于心向涅槃之比丘，足以安乐住。

၉၈၄.

984.

‘‘ကပ္ပိယံ တံ စေ ဆာဒေတိ, စီဝရံ ဣဒမတ္ထိကံ ;

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

此合宜之衣，若仅为防护而穿，于心向涅槃之比丘，足以安乐住。

၉၈၅.

985.

‘‘ပလ္လင်္ကေန [Pg.344] နိသိန္နဿ, ဇဏ္ဏုကေ နာဘိဝဿတိ;

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

若结跏趺坐时，雨不湿双膝，此于心向涅槃之比丘，足以安乐住。

၉၈၆.

986.

‘‘ယော သုခံ ဒုက္ခတော အဒ္ဒ, ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ သလ္လတော;

ဥဘယန္တရေန နာဟောသိ, ကေန လောကသ္မိ ကိံ သိယာ.

若见乐为苦，见苦为毒箭，于二者之间亦不住，于此世间，何物能缚彼？

၉၈၇.

987.

‘‘မာ မေ ကဒါစိ ပါပိစ္ဆော, ကုသီတော ဟီနဝီရိယော;

အပ္ပဿုတော အနာဒရော, ကေန လောကသ္မိ ကိံ သိယာ.

具足恶欲、懈怠、少精进、寡闻、不敬者，愿彼永不近我。于此世间，斯人何所能为？

၉၈၈.

988.

‘‘ဗဟုဿုတော စ မေဓာဝီ, သီလေသု သုသမာဟိတော;

စေတောသမထမနုယုတ္တော, အပိ မုဒ္ဓနိ တိဋ္ဌတု.

多闻而具慧，善住于诸戒，勤修心寂止，愿彼立我顶。

၉၈၉.

989.

‘‘ယော ပပဉ္စမနုယုတ္တော, ပပဉ္စာဘိရတော မဂေါ;

ဝိရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရံ.

耽于戏论、乐于戏论者，如鹿一般，他错失了涅槃——那无上的安稳。

၉၉၀.

990.

‘‘ယော စ ပပဉ္စံ ဟိတွာန, နိပ္ပပဉ္စပထေ ရတော;

အာရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရံ.

舍弃戏论，乐于无戏论之道者，他证得了涅槃——那无上的安稳。

၉၉၁.

991.

‘‘ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ, နိန္နေ ဝါ ယဒိ ဝါ ထလေ;

ယတ္ထ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ, တံ ဘူမိရာမဏေယျကံ.

无论在村庄或森林，无论在洼地或高地，凡是阿罗汉所住之处，那地方就令人喜乐。

၉၉၂.

992.

‘‘ရမဏီယာနိ အရညာနိ, ယတ္ထ န ရမတီ ဇနော;

ဝီတရာဂါ ရမိဿန္တိ, န တေ ကာမဂဝေသိနော.

森林是可喜乐的，世人却不乐于此；离欲者将乐于此，因他们不寻求感官欲乐。

၉၉၃.

993.

‘‘နိဓီနံဝ ပဝတ္တာရံ, ယံ ပဿေ ဝဇ္ဇဒဿိနံ;

နိဂ္ဂယှဝါဒိံ မေဓာဝိံ, တာဒိသံ ပဏ္ဍိတံ ဘဇေ;

တာဒိသံ ဘဇမာနဿ, သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော.

若见指出过错、予以斥责的智者，当视之为指示宝藏者而亲近。亲近此等贤者，只会更好，不会更坏。

၉၉၄.

994.

‘‘ဩဝဒေယျာနုသာသေယျ, အသဗ္ဘာ စ နိဝါရယေ;

သတဉှိ သော ပိယော ဟောတိ, အသတံ ဟောတိ အပ္ပိယော.

应劝诫，应教导，并制止不善。他为善人所喜爱，为恶人所不喜。

၉၉၅.

995.

‘‘အညဿ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓေါ, ဓမ္မံ ဒေသေသိ စက္ခုမာ;

ဓမ္မေ ဒေသိယမာနမှိ, သောတမောဓေသိမတ္ထိကော;

တံ မေ အမောဃံ သဝနံ, ဝိမုတ္တောမှိ အနာသဝေါ.

具眼的世尊、佛陀为他人开示法。当法被开示时，我为求法义而倾听。我的听闻没有白费，我已解脱，无有诸漏。

၉၉၆.

996.

‘‘နေဝ ပုဗ္ဗေနိဝါသာယ, နပိ ဒိဗ္ဗဿ စက္ခုနော;

စေတောပရိယာယ ဣဒ္ဓိယာ, စုတိယာ ဥပပတ္တိယာ;

သောတဓာတုဝိသုဒ္ဓိယာ, ပဏိဓီ မေ န ဝိဇ္ဇတိ.

我之所愿，非为宿住通，非为天眼通，非为他心通、神变力、死生智，亦非为天耳界清净。

၉၉၇.

997.

‘‘ရုက္ခမူလံဝ [Pg.345] နိဿာယ, မုဏ္ဍော သံဃာဋိပါရုတော;

ပညာယ ဥတ္တမော ထေရော, ဥပတိဿောဝ ဈာယတိ.

依止于树下，剃发披僧伽梨，智慧第一的长老伍巴谛萨入于禅思。

၉၉၈.

998.

‘‘အဝိတက္ကံ သမာပန္နော, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော;

အရိယေန တုဏှီဘာဝေန, ဥပေတော ဟောတိ တာဝဒေ.

正自觉者的弟子，一入无寻三摩钵地，当下即具足圣者的沉默。

၉၉၉.

999.

‘‘ယထာပိ ပဗ္ဗတော သေလော, အစလော သုပ္ပတိဋ္ဌိတော;

ဧဝံ မောဟက္ခယာ ဘိက္ခု, ပဗ္ဗတောဝ န ဝေဓတိ.

犹如岩山，不动而善立；如是，比丘因灭尽愚痴，如山一般不动摇。

၁၀၀၀.

1000.

‘‘အနင်္ဂဏဿ ပေါသဿ, နိစ္စံ သုစိဂဝေသိနော;

ဝါလဂ္ဂမတ္တံ ပါပဿ, အဗ္ဘမတ္တံဝ ခါယတိ.

对于无烦恼、恒求清净的人，毫发之恶，也显现如云之大。

၁၀၀၁.

1001.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

နိက္ခိပိဿံ ဣမံ ကာယံ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော.

我不喜悦死亡，亦不喜悦生存；我将放下此身，具足正念正知。

၁၀၀၂.

1002.

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ, နာဘိနန္ဒာမိ ဇီဝိတံ;

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ, နိဗ္ဗိသံ ဘတကော ယထာ.

我不喜悦死亡，亦不喜悦生存；我等待时机，犹如佣人等待酬劳。

၁၀၀၃.

1003.

‘‘ဥဘယေန မိဒံ မရဏမေဝ, နာမရဏံ ပစ္ဆာ ဝါ ပုရေ ဝါ;

ပဋိပဇ္ဇထ မာ ဝိနဿထ, ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ.

无论迟早，终归一死，并无不死。你们当行于道，莫要毁失！莫让此一刹那从你们身边流逝。

၁၀၀၄.

1004.

‘‘နဂရံ ယထာ ပစ္စန္တံ, ဂုတ္တံ သန္တရဗာဟိရံ;

ဧဝံ ဂေါပေထ အတ္တာနံ, ခဏော ဝေါ မာ ဥပစ္စဂါ;

ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ, နိရယမှိ သမပ္ပိတာ.

犹如边城，内外皆守护；如是护自身，莫令良机逝。错过良机者，陷于地狱时，确实会忧愁。

၁၀၀၅.

1005.

‘‘ဥပသန္တော ဥပရတော, မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတော;

ဓုနာတိ ပါပကေ ဓမ္မေ, ဒုမပတ္တံဝ မာလုတော.

寂静、止息、言语审慎、不掉举者，他抖落诸恶法，犹如风吹落树叶。

၁၀၀၆.

1006.

‘‘ဥပသန္တော ဥပရတော, မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတော;

အပ္ပာသိ ပါပကေ ဓမ္မေ, ဒုမပတ္တံဝ မာလုတော.

寂静、止息、言语审慎、不掉举者，他已弃除诸恶法，犹如风吹落树叶。

၁၀၀၇.

1007.

‘‘ဥပသန္တော အနာယာသော, ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော;

ကလျာဏသီလော မေဓာဝီ, ဒုက္ခဿန္တကရော သိယာ.

寂静、无恼、清明、不浊、具善戒、有智慧者，能终结痛苦。

၁၀၀၈.

1008.

‘‘န ဝိဿသေ ဧကတိယေသု ဧဝံ, အဂါရိသု ပဗ္ဗဇိတေသု စာပိ;

သာဓူပိ ဟုတွာ န အသာဓု ဟောန္တိ, အသာဓု ဟုတွာ ပုန သာဓု ဟောန္တိ.

不应信赖某些人，无论是在家人或出家人；善人亦可变为不善，不善者亦可复为善人。

၁၀၀၉.

1009.

‘‘ကာမစ္ဆန္ဒော [Pg.346] စ ဗျာပါဒေါ, ထိနမိဒ္ဓဉ္စ ဘိက္ခုနော;

ဥဒ္ဓစ္စံ ဝိစိကိစ္ဆာ စ, ပဉ္စေတေ စိတ္တကေလိသာ.

欲贪与瞋恚、昏沉与睡眠、掉举以及疑——此五者是比丘心的染污。

၁၀၁၀.

1010.

‘‘ယဿ သက္ကရိယမာနဿ, အသက္ကာရေန စူဘယံ;

သမာဓိ န ဝိကမ္ပတိ, အပ္ပမာဒဝိဟာရိနော.

对于安住于不放逸者，无论受恭敬或不受恭敬，于此二者，其定皆不动摇。

၁၀၁၁.

1011.

‘‘တံ ဈာယိနံ သာတတိကံ, သုခုမဒိဋ္ဌိဝိပဿကံ;

ဥပါဒါနက္ခယာရာမံ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတိ.

持续禅修、具微细洞见、乐于执取之灭尽者，人们称之为善士。

၁၀၁၂.

1012.

‘‘မဟာသမုဒ္ဒေါ ပထဝီ, ပဗ္ဗတော အနိလောပိ စ;

ဥပမာယ န ယုဇ္ဇန္တိ, သတ္ထု ဝရဝိမုတ္တိယာ.

大海、大地、山岳与风，皆不足以比喻导师的殊胜解脱。

၁၀၁၃.

1013.

‘‘စက္ကာနုဝတ္တကော ထေရော, မဟာဉာဏီ သမာဟိတော;

ပထဝါပဂ္ဂိသမာနော, န ရဇ္ဇတိ န ဒုဿတိ.

能随转法轮的长老，大智而心等持；犹如地、水与火，不染著亦不瞋。

၁၀၁၄.

1014.

‘‘ပညာပါရမိတံ ပတ္တော, မဟာဗုဒ္ဓိ မဟာမတိ;

အဇဠော ဇဠသမာနော, သဒါ စရတိ နိဗ္ဗုတော.

已达智慧的圆满，大慧大智者；不愚而犹如愚，恒常寂灭而行。

၁၀၁၅.

1015.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ…ပေ… ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已承事导师……乃至……有之导索已被拔除。

၁၀၁၆.

1016.

‘‘သမ္ပာဒေထပ္ပမာဒေန, ဧသာ မေ အနုသာသနီ;

ဟန္ဒာဟံ ပရိနိဗ္ဗိဿံ, ဝိပ္ပမုတ္တောမှိ သဗ္ဗဓီ’’တိ.

当以不放逸来圆满！此是我的教诫。如今我将般涅槃，我已于一切中解脱。

… သာရိပုတ္တော ထေရော….

……舍利弗长老……

၃. အာနန္ဒတ္ထေရဂါထာ

3. 阿难长老偈

၁၀၁၇.

1017.

‘‘ပိသုဏေန စ ကောဓနေန စ, မစ္ဆရိနာ စ ဝိဘူတနန္ဒိနာ;

သခိတံ န ကရေယျ ပဏ္ဍိတော, ပါပေါ ကာပုရိသေန သင်္ဂမော.

智者不与离间者、易怒者、悭吝者、以及乐于（他人）毁灭者为友；与恶人交往是恶的。

၁၀၁၈.

1018.

‘‘သဒ္ဓေန စ ပေသလေန စ, ပညဝတာ ဗဟုဿုတေန စ;

သခိတံ ကရေယျ ပဏ္ဍိတော, ဘဒ္ဒေါ သပ္ပုရိသေန သင်္ဂမော.

智者当与具信者、和蔼者、具慧者、多闻者为友；与善人交往是吉祥的。

၁၀၁၉.

1019.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ…ပေ… ယဿ နတ္ထိ ဓုဝံ ဌိတိ.

观此彩绘的色身……乃至……其中没有恒常的住立。

၁၀၂၀.

1020.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ…ပေ… ဝတ္ထေဟိ သောဘတိ.

观此彩饰之身……乃至……唯衣饰方庄严。

၁၀၂၁.

1021.

‘‘အလတ္တကကတာ [Pg.347] …ပေ… နော စ ပါရဂဝေသိနော.

双足涂有紫胶……乃至……但不足以迷惑寻求彼岸者。

၁၀၂၂.

1022.

‘‘အဋ္ဌပဒကတာ…ပေ… နော စ ပါရဂဝေသိနော.

头发梳成八辫……乃至……但不足以迷惑寻求彼岸者。

၁၀၂၃.

1023.

‘‘အဉ္ဇနီဝ နဝါ…ပေ… နော စ ပါရဂဝေသိနော.

犹如新制之眼影盒……乃至……但不足以迷惑寻求彼岸者。

၁၀၂၄.

1024.

‘‘ဗဟုဿုတော စိတ္တကထီ, ဗုဒ္ဓဿ ပရိစာရကော;

ပန္နဘာရော ဝိသညုတ္တော, သေယျံ ကပ္ပေတိ ဂေါတမော.

多闻且善说，佛陀之侍者；重担已放下，已解缚，乔达摩正安眠。

၁၀၂၅.

1025.

‘‘ခီဏာသဝေါ ဝိသညုတ္တော, သင်္ဂါတီတော သုနိဗ္ဗုတော;

ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇာတိမရဏပါရဂူ.

漏已尽，已离缚，超越执著，善寂灭；承受此最后之身，已达生死之彼岸。

၁၀၂၆.

1026.

‘‘ယသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတာ ဓမ္မာ, ဗုဒ္ဓဿာဒိစ္စဗန္ဓုနော;

နိဗ္ဗာနဂမနေ မဂ္ဂေ, သောယံ တိဋ္ဌတိ ဂေါတမော.

日亲佛陀之法，已安立于其身；此乔达摩，正住于趣涅槃道。

၁၀၂၇.

1027.

‘‘ဒွါသီတိ ဗုဒ္ဓတော ဂဏှိံ, ဒွေ သဟဿာနိ ဘိက္ခုတော;

စတုရာသီတိသဟဿာနိ, ယေ မေ ဓမ္မာ ပဝတ္တိနော.

八万二千从佛受， 二千法从比丘学； [一共]八万四千法， 此等之法我传扬。

၁၀၂၈.

1028.

‘‘အပ္ပဿုတာယံ ပုရိသော, ဗလိဗဒ္ဒေါဝ ဇီရတိ;

မံသာနိ တဿ ဝဍ္ဎန္တိ, ပညာ တဿ န ဝဍ္ဎတိ.

此少闻之人，如公牛老去；彼肌肉增长，智慧不增长。

၁၀၂၉.

1029.

‘‘ဗဟုဿုတော အပ္ပဿုတံ, ယော သုတေနာတိမညတိ;

အန္ဓော ပဒီပဓာရောဝ, တထေဝ ပဋိဘာတိ မံ.

多闻者若因所闻而轻慢少闻者，于我看来，彼犹如持炬之盲人。

၁၀၃၀.

1030.

‘‘ဗဟုဿုတံ ဥပါသေယျ, သုတဉ္စ န ဝိနာသယေ;

တံ မူလံ ဗြဟ္မစရိယဿ, တသ္မာ ဓမ္မဓရော သိယာ.

应亲近多闻者，且不令所闻毁失；此是梵行之根本，故应为持法者。

၁၀၃၁.

1031.

‘‘ပုဗ္ဗာပရညူ အတ္ထညူ, နိရုတ္တိပဒကောဝိဒေါ;

သုဂ္ဂဟီတဉ္စ ဂဏှာတိ, အတ္ထဉ္စောပပရိက္ခတိ.

知前后，知义利，通晓词法与文句；善领纳所受持，并审察其义理。

၁၀၃၂.

1032.

‘‘ခန္တျာ ဆန္ဒိကတော ဟောတိ, ဥဿဟိတွာ တုလေတိ တံ;

သမယေ သော ပဒဟတိ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော.

由信忍而生欲，策励后善权衡；彼于适时而精勤，内心善得等持。

၁၀၃၃.

1033.

‘‘ဗဟုဿုတံ ဓမ္မဓရံ, သပ္ပညံ ဗုဒ္ဓသာဝကံ;

ဓမ္မဝိညာဏမာကင်္ခံ, တံ ဘဇေထ တထာဝိဓံ.

若欲了知法，当亲近如是之人：多闻、持法、具慧之佛弟子。

၁၀၃၄.

1034.

‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော, ကောသာရက္ခော မဟေသိနော;

စက္ခု သဗ္ဗဿ လောကဿ, ပူဇနီယော ဗဟုဿုတော.

多闻持法者，大仙之宝藏守护人；为一切世间眼，多闻者应受供养。

၁၀၃၅.

1035.

‘‘ဓမ္မာရာမော ဓမ္မရတော, ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ;

ဓမ္မံ အနုဿရံ ဘိက္ခု, သဒ္ဓမ္မာ န ပရိဟာယတိ.

乐于法，喜于法，思惟于法，忆念于法，比丘不从正法退。

၁၀၃၆.

1036.

‘‘ကာယမစ္ဆေရဂရုနော [Pg.348], ဟိယျမာနေ အနုဋ္ဌဟေ;

သရီရသုခဂိဒ္ဓဿ, ကုတော သမဏဖာသုတာ.

于身悭吝且执重，衰退之时不奋起；贪著身体之乐者，何来沙门之安乐？

၁၀၃၇.

1037.

‘‘န ပက္ခန္တိ ဒိသာ သဗ္ဗာ, ဓမ္မာ န ပဋိဘန္တိ မံ;

ဂတေ ကလျာဏမိတ္တမှိ, အန္ဓကာရံဝ ခါယတိ.

四方皆不明，诸法不显现于我；善友已离去，世界犹如入黑暗。

၁၀၃၈.

1038.

‘‘အဗ္ဘတီတသဟာယဿ, အတီတဂတသတ္ထုနော;

နတ္ထိ ဧတာဒိသံ မိတ္တံ, ယထာ ကာယဂတာ သတိ.

同伴已逝，导师已去，再无如是友，犹如身至念。

၁၀၃၉.

1039.

‘‘ယေ ပုရာဏာ အတီတာ တေ, နဝေဟိ န သမေတိ မေ;

သွဇ္ဇ ဧကောဝ ဈာယာမိ, ဝဿုပေတောဝ ပက္ခိမာ.

旧友皆已逝，新交不投契；今日我独禅，犹如雨季鸟。

၁၀၄၀.

1040.

‘‘ဒဿနာယ အဘိက္ကန္တေ, နာနာဝေရဇ္ဇကေ ဗဟူ;

မာ ဝါရယိတ္ထ သောတာရော, ပဿန္တု သမယော မမံ.

众多异域之人前来瞻仰，莫阻止彼等听闻者。让他们见我，此正是时。

၁၀၄၁.

1041.

‘‘ဒဿနာယ အဘိက္ကန္တေ, နာနာဝေရဇ္ဇကေ ပုထု;

ကရောတိ သတ္ထာ ဩကာသံ, န နိဝါရေတိ စက္ခုမာ.

当众多来自不同国度者前来瞻仰时，导师给予机会，具眼者不会阻止。

၁၀၄၂.

1042.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ, သေခဘူတဿ မေ သတော;

န ကာမသညာ ဥပ္ပဇ္ဇိ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ.

二十五年来，我身为有学，未曾生起欲想；且观此法之善法性！

၁၀၄၃.

1043.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ, သေခဘူတဿ မေ သတော;

န ဒေါသသညာ ဥပ္ပဇ္ဇိ, ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ.

二十五年来，我身为有学，未曾生起瞋想；且观此法之善法性！

၁၀၄၄.

1044.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ, ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိံ;

မေတ္တေန ကာယကမ္မေန, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

二十五年来，我侍奉世尊，以慈爱之身业，如影不离。

၁၀၄၅.

1045.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ, ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိံ;

မေတ္တေန ဝစီကမ္မေန, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

二十五年来，我侍奉世尊，以慈爱之语业，如影不离。

၁၀၄၆.

1046.

‘‘ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနိ, ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိံ;

မေတ္တေန မနောကမ္မေန, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

二十五年来，我侍奉世尊，以慈爱之意业，如影不离。

၁၀၄၇.

1047.

‘‘ဗုဒ္ဓဿ စင်္ကမန္တဿ, ပိဋ္ဌိတော အနုစင်္ကမိံ;

ဓမ္မေ ဒေသိယမာနမှိ, ဉာဏံ မေ ဥဒပဇ္ဇထ.

佛陀经行时，我于其后随行；当法被开示时，我生起了智。

၁၀၄၈.

1048.

‘‘အဟံ သကရဏီယောမှိ, သေခေါ အပ္ပတ္တမာနသော;

သတ္ထု စ ပရိနိဗ္ဗာနံ, ယော အမှံ အနုကမ္ပကော.

我尚有事待办，是心未达目标之有学；而我等之哀愍者，导师即将般涅槃。

၁၀၄၉.

1049.

‘‘တဒါသိ [Pg.349] ယံ ဘိံသနကံ, တဒါသိ လောမဟံသနံ;

သဗ္ဗာကာရဝရူပေတေ, သမ္ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ.

当具足一切胜相的正自觉者般涅槃时，那时有可畏之事，那时有悚然之事。

၁၀၅၀.

1050.

‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော, ကောသာရက္ခော မဟေသိနော;

စက္ခု သဗ္ဗဿ လောကဿ, အာနန္ဒော ပရိနိဗ္ဗုတော.

多闻者、持法者，大仙之宝藏守护者，一切世间之眼目，阿难已得寂灭。

၁၀၅၁.

1051.

‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော, ကောသာရက္ခော မဟေသိနော;

စက္ခု သဗ္ဗဿ လောကဿ, အန္ဓကာရေ တမောနုဒေါ.

多闻者、持法者，大仙之宝藏守护者，一切世间之眼目，于黑暗中驱除愚暗。

၁၀၅၂.

1052.

‘‘ဂတိမန္တော သတိမန္တော, ဓိတိမန္တော စ ယော ဣသိ;

သဒ္ဓမ္မဓာရကော ထေရော, အာနန္ဒော ရတနာကရော.

具足智行、正念与坚毅之仙人，持正法之长老，阿难乃珍宝之矿。

၁၀၅၃.

1053.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

我已侍奉导师，佛陀的教法已奉行；沉重的负担已放下，如今再无后有。

… အာနန္ဒော ထေရော….

……阿难长老……

တိံသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

三十集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

ဖုဿောပတိဿော အာနန္ဒော, တယောတိမေ ပကိတ္တိတာ;

ဂါထာယော တတ္ထ သင်္ခါတာ, သတံ ပဉ္စ စ ဥတ္တရီတိ;

弗沙(Phussa)、优波提舍(Upatissa)与阿难，此三者已被称颂；其偈颂总计为一百零五首。

၁၈. စတ္တာလီသနိပါတော

18. 四十集

၁. မဟာကဿပတ္ထေရဂါထာ

1. 大迦叶长老偈

၁၀၅၄.

1054.

‘‘န [Pg.350] ဂဏေန ပုရက္ခတော စရေ, ဝိမနော ဟောတိ သမာဓိ ဒုလ္လဘော;

နာနာဇနသင်္ဂဟော ဒုခေါ, ဣတိ ဒိသွာန ဂဏံ န ရောစယေ.

不应受众人簇拥而行，心有恼乱，难得三昧；摄受众人是苦，见此之后，不喜群体。

၁၀၅၅.

1055.

‘‘န ကုလာနိ ဥပဗ္ဗဇေ မုနိ, ဝိမနော ဟောတိ သမာဓိ ဒုလ္လဘော;

သော ဥဿုက္ကော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ, အတ္ထံ ရိဉ္စတိ ယော သုခါဝဟော.

牟尼不应亲近俗家，心有恼乱，难得三昧；彼热衷于贪求美味，舍弃能带来安乐之义利。

၁၀၅၆.

1056.

‘‘ပင်္ကောတိ ဟိ နံ အဝေဒယုံ, ယာယံ ဝန္ဒနပူဇနာ ကုလေသု;

သုခုမံ သလ္လ ဒုရုဗ္ဗဟံ, သက္ကာရော ကာပုရိသေန ဒုဇ္ဇဟော.

他们称之为“泥沼”，即俗家的礼敬与供养；它是微细难拔之箭，卑劣之人难以舍弃此恭敬。

၁၀၅၇.

1057.

‘‘သေနာသနမှာ ဩရုယှ, နဂရံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိံ;

ဘုဉ္ဇန္တံ ပုရိသံ ကုဋ္ဌိံ, သက္ကစ္စံ တံ ဥပဋ္ဌဟိံ.

从山中住处下来，我进城乞食；我恭敬地走近一位正在进食的麻风病人。

၁၀၅၈.

1058.

‘‘သော မေ ပက္ကေန ဟတ္ထေန, အာလောပံ ဥပနာမယိ;

အာလောပံ ပက္ခိပန္တဿ, အင်္ဂုလိ စေတ္ထ ဆိဇ္ဇထ.

他用腐烂的手，向我递来一团食物；当他将那团食物放入我的钵中时，一根手指也掉了进去。

၁၀၅၉.

1059.

‘‘ကုဋ္ဋမူလဉ္စ နိဿာယ, အာလောပံ တံ အဘုဉ္ဇိသံ;

ဘုဉ္ဇမာနေ ဝါ ဘုတ္တေ ဝါ, ဇေဂုစ္ဆံ မေ န ဝိဇ္ဇတိ.

倚在墙脚下，我食用了那一团食物；无论是在吃的时候还是吃完之后，我都没有丝毫厌恶之感。

၁၀၆၀.

1060.

‘‘ဥတ္တိဋ္ဌပိဏ္ဍော အာဟာရော, ပူတိမုတ္တဉ္စ ဩသဓံ;

သေနာသနံ ရုက္ခမူလံ, ပံသုကူလဉ္စ စီဝရံ;

ယဿေတေ အဘိသမ္ဘုတွာ, သ ဝေ စာတုဒ္ဒိသော နရော.

以乞食为食，以腐尿为药，以树下为住处，以粪扫衣为衣袍；于此等能满足者，实为四方自在之人。

၁၀၆၁.

1061.

‘‘ယတ္ထ ဧကေ ဝိဟညန္တိ, အာရုဟန္တာ သိလုစ္စယံ;

တဿ ဗုဒ္ဓဿ ဒါယာဒေါ, သမ္ပဇာနော ပတိဿတော;

ဣဒ္ဓိဗလေနုပတ္ထဒ္ဓေါ, ကဿပေါ အဘိရူဟတိ.

在一些人攀登岩山而苦恼之处，彼佛陀之继承人，具足正知正念的迦叶，以神通力为支撑而登上。

၁၀၆၂.

1062.

‘‘ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော[Pg.351], သေလမာရုယှ ကဿပေါ;

ဈာယတိ အနုပါဒါနော, ပဟီနဘယဘေရဝေါ.

从乞食归来，迦叶登上岩山，无所执取而禅修，已断除恐惧与怖畏。

၁၀၆၃.

1063.

‘‘ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော, သေလမာရုယှ ကဿပေါ;

ဈာယတိ အနုပါဒါနော, ဍယှမာနေသု နိဗ္ဗုတော.

从乞食归来，迦叶登上岩山，无所执取而禅修，于燃烧中得寂灭。

၁၀၆၄.

1064.

‘‘ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော, သေလမာရုယှ ကဿပေါ;

ဈာယတိ အနုပါဒါနော, ကတကိစ္စော အနာသဝေါ.

从乞食归来，迦叶登上岩山，无所执取而禅修，所作已办，诸漏已尽。

၁၀၆၅.

1065.

‘‘ကရေရိမာလာဝိတတာ, ဘူမိဘာဂါ မနောရမာ;

ကုဉ္ဇရာဘိရုဒါ ရမ္မာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

迦利罗(kareri)花环遍布，地景令人心旷神怡；大象吼声悦耳，彼等岩山令我欢喜。

၁၀၆၆.

1066.

‘‘နီလဗ္ဘဝဏ္ဏာ ရုစိရာ, ဝါရိသီတာ သုစိန္ဓရာ;

ဣန္ဒဂေါပကသဉ္ဆန္နာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

色如青云，秀丽怡人，流水清凉，土地洁净，遍覆胭脂虫(indagopaka)，彼等岩山令我欢喜。

၁၀၆၇.

1067.

‘‘နီလဗ္ဘကူဋသဒိသာ, ကူဋာဂါရဝရူပမာ;

ဝါရဏာဘိရုဒါ ရမ္မာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

峰如青云之巅，形似华美楼阁，大象吼声悦耳，彼等岩山令我欢喜。

၁၀၆၈.

1068.

‘‘အဘိဝုဋ္ဌာ ရမ္မတလာ, နဂါ ဣသိဘိ သေဝိတာ;

အဗ္ဘုန္နဒိတာ သိခီဟိ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

雨后地面怡人，为诸仙人(isi)所栖；孔雀之鸣回响，彼等岩山令我欢喜。

၁၀၆၉.

1069.

‘‘အလံ ဈာယိတုကာမဿ, ပဟိတတ္တဿ မေ သတော;

အလံ မေ အတ္ထကာမဿ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော.

于我——欲禅修、心向涅槃、具念者，此为适宜；于我——欲求己利、心向涅槃之比丘，此亦适宜。

၁၀၇၀.

1070.

‘‘အလံ မေ ဖာသုကာမဿ, ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော;

အလံ မေ ယောဂကာမဿ, ပဟိတတ္တဿ တာဒိနော.

于我——欲求安乐、心向涅槃之比丘，此为适宜；于我——乐于修行、心向涅槃、不动摇者，此亦适宜。

၁၀၇၁.

1071.

‘‘ဥမာပုပ္ဖေန သမာနာ, ဂဂနာဝဗ္ဘဆာဒိတာ;

နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

彼等岩山，色如亚麻花，为天云所覆，遍布众鸟群，实令我欣悦。

၁၀၇၂.

1072.

‘‘အနာကိဏ္ဏာ ဂဟဋ္ဌေဟိ, မိဂသံဃနိသေဝိတာ;

နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

远离在家众，野兽群栖息，遍布众鸟群，彼等岩山，实令我欣悦。

၁၀၇၃.

1073.

‘‘အစ္ဆောဒိကာ ပုထုသိလာ, ဂေါနင်္ဂုလမိဂါယုတာ;

အမ္ဗုသေဝါလသဉ္ဆန္နာ, တေ သေလာ ရမယန္တိ မံ.

流水清澈，岩石宽广，野牛、猿猴、野鹿遍布，为水藻所覆盖，彼等岩山，实令我欣悦。

၁၀၇၄.

1074.

‘‘န ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေန, ရတိ မေ ဟောတိ တာဒိသီ;

ယထာ ဧကဂ္ဂစိတ္တဿ, သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော.

五支管弦之乐所予我之乐，不如一心专注、正观诸法之乐。

၁၀၇၅.

1075.

‘‘ကမ္မံ [Pg.352] ဗဟုကံ န ကာရယေ, ပရိဝဇ္ဇေယျ ဇနံ န ဥယျမေ;

ဥဿုက္ကော သော ရသာနုဂိဒ္ဓေါ, အတ္ထံ ရိဉ္စတိ ယော သုခါဝဟော.

莫作诸事务，远离恶人，莫勤钻营；若比丘热衷于贪求美味，虽能自致安乐，却舍弃了义利。

၁၀၇၆.

1076.

‘‘ကမ္မံ ဗဟုကံ န ကာရယေ, ပရိဝဇ္ဇေယျ အနတ္တနေယျမေတံ;

ကိစ္ဆတိ ကာယော ကိလမတိ, ဒုက္ခိတော သော သမထံ န ဝိန္ဒတိ.

莫作诸事务，远离无益事；身体困苦且疲惫，痛苦者不得寂止。

၁၀၇၇.

1077.

‘‘ဩဋ္ဌပ္ပဟတမတ္တေန, အတ္တာနမ္ပိ န ပဿတိ;

ပတ္ထဒ္ဓဂီဝေါ စရတိ, အဟံ သေယျောတိ မညတိ.

仅仅摇唇鼓舌，便不见自身；彼昂首而行，自认为“我为最胜”。

၁၀၇၈.

1078.

‘‘အသေယျော သေယျသမာနံ, ဗာလော မညတိ အတ္တာနံ;

န တံ ဝိညူ ပသံသန္တိ, ပတ္ထဒ္ဓမာနသံ နရံ.

愚人虽低劣，却自认为与优越者相等；智者不称赞彼心高气傲之人。

၁၀၇၉.

1079.

‘‘ယော စ သေယျောဟမသ္မီတိ, နာဟံ သေယျောတိ ဝါ ပန;

ဟီနော တံသဒိသော ဝါတိ, ဝိဓာသု န ဝိကမ္ပတိ.

而彼有智者，于“我为胜”、“我非胜”、“我为劣”或“我与彼等同”之诸慢中，皆不动摇。

၁၀၈၀.

1080.

‘‘ပညဝန္တံ တထာ တာဒိံ, သီလေသု သုသမာဟိတံ;

စေတောသမထမနုတ္တံ, တဉ္စေ ဝိညူ ပသံသရေ.

有智慧、如如不动、善住于戒、与心寂止相应者，智者实赞叹之。

၁၀၈၁.

1081.

‘‘ယဿ သဗြဟ္မစာရီသု, ဂါရဝေါ နူပလဗ္ဘတိ;

အာရကာ ဟောတိ သဒ္ဓမ္မာ, နဘတော ပုထဝီ ယထာ.

对同梵行者不存敬意之人，彼远离正法，犹如大地远离天空。

၁၀၈၂.

1082.

‘‘ယေသဉ္စ ဟိရိ ဩတ္တပ္ပံ, သဒါ သမ္မာ ဥပဋ္ဌိတံ;

ဝိရူဠှဗြဟ္မစရိယာ တေ, တေသံ ခီဏာ ပုနဗ္ဘဝါ.

若人常善立惭愧，彼等梵行得增长，其后有亦已尽。

၁၀၈၃.

1083.

‘‘ဥဒ္ဓတော စပလော ဘိက္ခု, ပံသုကူလေန ပါရုတော;

ကပီဝ သီဟစမ္မေန, န သော တေနုပသောဘတိ.

掉举轻浮之比丘，虽着粪扫衣，亦不显庄严，犹如披狮皮之猕猴。

၁၀၈၄.

1084.

‘‘အနုဒ္ဓတော အစပလော, နိပကော သံဝုတိန္ဒြိယော;

သောဘတိ ပံသုကူလေန, သီဟောဝ ဂိရိဂဗ္ဘရေ.

不掉举，不轻浮，审慎且根律仪，彼着粪扫衣而庄严，犹如岩窟中之狮子。

၁၀၈၅.

1085.

‘‘ဧတေ သမ္ဗဟုလာ ဒေဝါ, ဣဒ္ဓိမန္တော ယသဿိနော;

ဒသဒေဝသဟဿာနိ, သဗ္ဗေ တေ ဗြဟ္မကာယိကာ.

此等众多天神，具神通，有名望；一万天神众，皆是梵身天。

၁၀၈၆.

1086.

‘‘ဓမ္မသေနာပတိံ ဝီရံ, မဟာဈာယိံ သမာဟိတံ;

သာရိပုတ္တံ နမဿန္တာ, တိဋ္ဌန္တိ ပဉ္ဇလီကတာ.

彼等合掌而立，敬礼法将、勇者、大禅定者、心专注的舍利弗。

၁၀၈၇.

1087.

‘‘‘နမော [Pg.353] တေ ပုရိသာဇည, နမော တေ ပုရိသုတ္တမ;

ယဿ တေ နာဘိဇာနာမ, ယမ္ပိ နိဿာယ ဈာယတိ.

“礼敬您，人中良马！礼敬您，人中至尊！我等不了知，您依何而入禅。”

၁၀၈၈.

1088.

‘‘‘အစ္ဆေရံ ဝတ ဗုဒ္ဓါနံ, ဂမ္ဘီရော ဂေါစရော သကော;

ယေ မယံ နာဘိဇာနာမ, ဝါလဝေဓိသမာဂတာ’.

“啊，诸佛境界实奇哉，其自属领域何其深！我等虽如能射穿毛发者，亦不能了知。”

၁၀၈၉.

1089.

‘‘တံ တထာ ဒေဝကာယေဟိ, ပူဇိတံ ပူဇနာရဟံ;

သာရိပုတ္တံ တဒါ ဒိသွာ, ကပ္ပိနဿ သိတံ အဟု.

彼时，见彼应受礼敬的舍利弗，如是为天众所礼敬，大劫宾那(Mahākappina)现出微笑。

၁၀၉၀.

1090.

‘‘ယာဝတာ ဗုဒ္ဓခေတ္တမှိ, ဌပယိတွာ မဟာမုနိံ;

ဓုတဂုဏေ ဝိသိဋ္ဌောဟံ, သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ.

于整个佛国之内，除却大牟尼，我于头陀功德最为殊胜，无有与我等同者。

၁၀၉၁.

1091.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.

我已承事我导师，佛陀教法已实行；沉重负担已卸下，如今再无后有。

၁၀၉၂.

1092.

‘‘န စီဝရေ န သယနေ, ဘောဇနေ နုပလိမ္ပတိ;

ဂေါတမော အနပ္ပမေယျော, မုဠာလပုပ္ဖံ ဝိမလံဝ;

အမ္ဗုနာ နေက္ခမ္မနိန္နော, တိဘဝါဘိနိဿဋော.

于衣、于卧具、于饮食，他皆不染着。乔达摩不可测量，犹如净莲不为水所染，倾向出离，已脱三有。

၁၀၉၃.

1093.

‘‘သတိပဋ္ဌာနဂီဝေါ သော, သဒ္ဓါဟတ္ထော မဟာမုနိ;

ပညာသီသော မဟာဉာဏီ, သဒါ စရတိ နိဗ္ဗုတော’’တိ.

彼大牟尼，念处为颈，信心为手，智慧为首，具足大智，恒常寂灭而行。

… မဟာကဿပေါ ထေရော….

……大迦叶长老……

စတ္တာလီသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

四十集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

စတ္တာလီသနိပါတမှိ, မဟာကဿပသဝှယော;

ဧကောဝ ထေရော ဂါထာယော, စတ္တာသီလ ဒုဝေပိ စာတိ.

于四十集中，名大迦叶者，仅长老一人，偈颂四十二。

၁၉. ပညာသနိပါတော

19. 五十集

၁. တာလပုဋတ္ထေရဂါထာ

1. 多罗普陀长老偈

၁၀၉၄.

1094.

‘‘ကဒါ [Pg.354] နုဟံ ပဗ္ဗတကန္ဒရာသု, ဧကာကိယော အဒ္ဒုတိယော ဝိဟဿံ;

အနိစ္စတော သဗ္ဗဘဝံ ဝိပဿံ, တံ မေ ဣဒံ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

何时我于山岩洞窟，独自无伴而住，观一切有为无常？我此心愿，何时得成？

၁၀၉၅.

1095.

‘‘ကဒါ နုဟံ ဘိန္နပဋန္ဓရော မုနိ, ကာသာဝဝတ္ထော အမမော နိရာသော;

ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ တထေဝ မောဟံ, ဟန္တွာ သုခီ ပဝနဂတော ဝိဟဿံ.

何时我为牟尼，身披碎布衣，穿着袈裟服，无我所，无冀望，断尽贪、嗔以及痴，欣然往赴林中住？

၁၀၉၆.

1096.

‘‘ကဒါ အနိစ္စံ ဝဓရောဂနီဠံ, ကာယံ ဣမံ မစ္စုဇရာယုပဒ္ဒုတံ;

ဝိပဿမာနော ဝီတဘယော ဝိဟဿံ, ဧကော ဝနေ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

何时我观此身，无常、病与杀戮之巢，为死与老所困，无有怖畏，独住林中？此愿何时得成？

၁၀၉၇.

1097.

‘‘ကဒါ နုဟံ ဘယဇနနိံ ဒုခါဝဟံ, တဏှာလတံ ဗဟုဝိဓာနုဝတ္တနိံ;

ပညာမယံ တိခိဏမသိံ ဂဟေတွာ, ဆေတွာ ဝသေ တမ္ပိ ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时能手持智慧利剑，斩断那生惧带苦、随逐种种的渴爱之藤而住？此事何时能实现？

၁၀၉၈.

1098.

‘‘ကဒါ နု ပညာမယမုဂ္ဂတေဇံ, သတ္ထံ ဣသီနံ သဟသာဒိယိတွာ;

မာရံ သသေနံ သဟသာ ဘဉ္ဇိဿံ, သီဟာသနေ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时能拿起诸仙威势赫赫的智慧武器，在狮子座上，迅速击溃魔罗及其军队？此事何时能实现？

၁၀၉၉.

1099.

‘‘ကဒါ နုဟံ သဗ္ဘိ သမာဂမေသု, ဒိဋ္ဌော ဘဝေ ဓမ္မဂရူဟိ တာဒိဘိ;

ယာထာဝဒဿီဟိ ဇိတိန္ဒြိယေဟိ, ပဓာနိယော တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时精勤修行时，能于善士集会中，为敬法、不动、如实知见、已调伏诸根者所见？此事何时能实现？

၁၁၀၀.

1100.

‘‘ကဒါ နု မံ တန္ဒိ ခုဒါ ပိပါသာ, ဝါတာတပါ ကီဋသရီသပါ ဝါ;

န ဗာဓယိဿန္တိ န တံ ဂိရိဗ္ဗဇေ, အတ္ထတ္ထိယံ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时在山峡中为求义利时，懒惰、饥、渴、风、热、昆虫与爬虫，皆不再能恼我？此事何时能实现？

၁၁၀၁.

1101.

‘‘ကဒါ [Pg.355] နု ခေါ ယံ ဝိဒိတံ မဟေသိနာ, စတ္တာရိ သစ္စာနိ သုဒုဒ္ဒသာနိ;

သမာဟိတတ္တော သတိမာ အဂစ္ဆံ, ပညာယ တံ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时能心专注、具正念，以智慧通达那为大仙所了知、甚难见的四圣谛？此事何时能实现？

၁၁၀၂.

1102.

‘‘ကဒါ နု ရူပေ အမိတေ စ သဒ္ဒေ, ဂန္ဓေ ရသေ ဖုသိတဗ္ဗေ စ ဓမ္မေ;

အာဒိတ္တတောဟံ သမထေဟိ ယုတ္တော, ပညာယ ဒစ္ဆံ တဒိဒံ ကဒါ မေ.

我于何时能具足寂止，以智慧观见无量的色、声、香、味、触、法，皆在燃烧？此事何时能为我实现？

၁၁၀၃.

1103.

‘‘ကဒါ နုဟံ ဒုဗ္ဗစနေန ဝုတ္တော, တတောနိမိတ္တံ ဝိမနော န ဟေဿံ;

အထော ပသတ္ထောပိ တတောနိမိတ္တံ, တုဋ္ဌော န ဟေဿံ တဒိဒံ ကဒါ မေ.

我于何时被恶言所说时，不因此而心意不悦；又于被称赞时，亦不因此而欣喜？此事何时能为我实现？

၁၁၀၄.

1104.

‘‘ကဒါ နု ကဋ္ဌေ စ တိဏေ လတာ စ, ခန္ဓေ ဣမေဟံ အမိတေ စ ဓမ္မေ;

အဇ္ဈတ္တိကာနေဝ စ ဗာဟိရာနိ စ, သမံ တုလေယျံ တဒိဒံ ကဒါ မေ.

我于何时能将木、草、藤，与此五蕴，以及无量的内外诸法，平等衡量？此事何时能为我实现？

၁၁၀၅.

1105.

‘‘ကဒါ နု မံ ပါဝုသကာလမေဃော, နဝေန တောယေန သစီဝရံ ဝနေ;

ဣသိပ္ပယာတမှိ ပထေ ဝဇန္တံ, ဩဝဿတေ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时在林中行于诸仙所行之道上时，雨季的云将以新雨浇灌于我及我衣？此事何时能实现？

၁၁၀၆.

1106.

‘‘ကဒါ မယူရဿ သိခဏ္ဍိနော ဝနေ, ဒိဇဿ သုတွာ ဂိရိဂဗ္ဘရေ ရုတံ;

ပစ္စုဋ္ဌဟိတွာ အမတဿ ပတ္တိယာ, သံစိန္တယေ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时在林中、在山洞里，听闻冠羽孔雀之鸣后，能起身为证得不死而思惟？此事何时能实现？

၁၁၀၇.

1107.

‘‘ကဒါ နု ဂင်္ဂံ ယမုနံ သရဿတိံ, ပါတာလခိတ္တံ ဝဠဝါမုခဉ္စ ;

အသဇ္ဇမာနော ပတရေယျမိဒ္ဓိယာ, ဝိဘိံသနံ တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

我于何时能以神通力，无所滞碍地渡过恒河、亚穆纳河、萨拉洒蒂河，以及那可怖的深渊与马口海？此事何时能实现？

၁၁၀၈.

1108.

‘‘ကဒါ [Pg.356] နု နာဂေါဝ အသင်္ဂစာရီ, ပဒါလယေ ကာမဂုဏေသု ဆန္ဒံ;

နိဗ္ဗဇ္ဇယံ သဗ္ဗသုဘံ နိမိတ္တံ, ဈာနေ ယုတော တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

何时我能如战象，独行无碍，破除于五欲之贪欲；弃绝一切净相，安住于禅定？此事何时能实现？

၁၁၀၉.

1109.

‘‘ကဒါ ဣဏဋ္ဋောဝ ဒလိဒ္ဒကော နိဓိံ, အာရာဓယိတွာ ဓနိကေဟိ ပီဠိတော;

တုဋ္ဌော ဘဝိဿံ အဓိဂမ္မ သာသနံ, မဟေသိနော တံ နု ကဒါ ဘဝိဿတိ.

何时我能证得大仙之教法而心生欢喜，犹如为债主所逼的贫穷负债者，获得宝藏一般？此事何时能实现？

၁၁၁၀.

1110.

‘‘ဗဟူနိ ဝဿာနိ တယာမှိ ယာစိတော, ‘အဂါရဝါသေန အလံ နု တေ ဣဒံ’;

တံ ဒါနိ မံ ပဗ္ဗဇိတံ သမာနံ, ကိံကာရဏာ စိတ္တ တုဝံ န ယုဉ္ဇသိ.

心啊！多年以来你曾恳求我：“这在家生活已经够了！”如今我既已出家，你为何不精勤努力？

၁၁၁၁.

1111.

‘‘နနု အဟံ စိတ္တ တယာမှိ ယာစိတော, ‘ဂိရိဗ္ဗဇေ စိတြဆဒါ ဝိဟင်္ဂမာ’;

မဟိန္ဒဃောသတ္ထနိတာဘိဂဇ္ဇိနော, တေ တံ ရမေဿန္တိ ဝနမှိ ဈာယိနံ.

心啊！你难道没有恳求过我：“在群山环绕中，那彩翼的鸟儿，以雷鸣般的叫声，将使在林中禅修的你感到愉悦”？

၁၁၁၂.

1112.

‘‘ကုလမှိ မိတ္တေ စ ပိယေ စ ဉာတကေ, ခိဍ္ဍာရတိံ ကာမဂုဏဉ္စ လောကေ;

သဗ္ဗံ ပဟာယ ဣမမဇ္ဈုပါဂတော, အထောပိ တွံ စိတ္တ န မယှ တုဿသိ.

我已舍弃家族、朋友、爱人与亲戚，舍弃世间的嬉戏、娱乐与五欲之乐而来此，心啊，你为何仍不为我感到欣喜？

၁၁၁၃.

1113.

‘‘မမေဝ ဧတံ န ဟိ တွံ ပရေသံ, သန္နာဟကာလေ ပရိဒေဝိတေန ကိံ;

သဗ္ဗံ ဣဒံ စလမိတိ ပေက္ခမာနော, အဘိနိက္ခမိံ အမတပဒံ ဇိဂီသံ.

这心实是我的，并非他人之心。披甲备战之时，悲叹又有何用？我已观见此一切皆是动摇不定，为求不死之境而出离。

၁၁၁၄.

1114.

‘‘သုယုတ္တဝါဒီ ဒွိပဒါနမုတ္တမော, မဟာဘိသက္ကော နရဒမ္မသာရထိ ;

‘စိတ္တံ စလံ မက္ကဋသန္နိဘံ ဣတိ, အဝီတရာဂေန သုဒုန္နိဝါရယံ’.

善说者、两足中之最尊者、大医王、调御丈夫说：“心是动摇的，犹如猿猴，未离贪欲者，极难调伏。”

၁၁၁၅.

1115.

‘‘ကာမာ [Pg.357] ဟိ စိတြာ မဓုရာ မနောရမာ, အဝိဒ္ဒသူ ယတ္ထ သိတာ ပုထုဇ္ဇနာ;

တေ ဒုက္ခမိစ္ဆန္တိ ပုနဗ္ဘဝေသိနော, စိတ္တေန နီတာ နိရယေ နိရာကတာ.

诸欲多彩、甜美、怡人，无智凡夫执着于此。他们希求后有，实是希求痛苦，被心所引，堕于地狱，远离安乐。

၁၁၁၆.

1116.

‘‘‘မယူရကောဉ္စာဘိရုတမှိ ကာနနေ, ဒီပီဟိ ဗျဂ္ဃေဟိ ပုရက္ခတော ဝသံ;

ကာယေ အပေက္ခံ ဇဟ မာ ဝိရာဓယ’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

心啊，你从前曾这样策励我：“住在孔雀与鹤鸟啼鸣、为豹虎所围绕的森林里，当舍弃对身体的顾念，切莫错失良机！”

၁၁၁၇.

1117.

‘‘‘ဘာဝေဟိ ဈာနာနိ စ ဣန္ဒြိယာနိ စ, ဗလာနိ ဗောဇ္ဈင်္ဂသမာဓိဘာဝနာ;

တိဿော စ ဝိဇ္ဇာ ဖုသ ဗုဒ္ဓသာသနေ’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

心啊，你从前曾这样策励我：“当修习诸禅那、诸根、诸力、七觉支与定；当于佛陀教法中，触证三明！”

၁၁၁၈.

1118.

‘‘‘ဘာဝေဟိ မဂ္ဂံ အမတဿ ပတ္တိယာ, နိယျာနိကံ သဗ္ဗဒုခက္ခယောဂဓံ;

အဋ္ဌင်္ဂိကံ သဗ္ဗကိလေသသောဓနံ’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

心啊，你从前曾这样策励我：“当为证不死而修习八支圣道，此道能引出轮回，灭尽一切痛苦，清净一切烦恼！”

၁၁၁၉.

1119.

‘‘‘ဒုက္ခန္တိ ခန္ဓေ ပဋိပဿ ယောနိသော, ယတော စ ဒုက္ခံ သမုဒေတိ တံ ဇဟ;

ဣဓေဝ ဒုက္ခဿ ကရောဟိ အန္တံ’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

“‘你当如理审视诸蕴为苦，舍断那令苦生起者；就在此生终结痛苦’，心啊，你过去曾如此敦促我。”

၁၁၂၀.

1120.

‘‘‘အနိစ္စံ ဒုက္ခန္တိ ဝိပဿ ယောနိသော, သုညံ အနတ္တာတိ အဃံ ဝဓန္တိ စ;

မနောဝိစာရေ ဥပရုန္ဓ စေတသော’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

“‘你当如理审视无常与苦，视之为空、无我、灾患与杀戮；当抑制心的寻思’，心啊，你过去曾如此敦促我。”

၁၁၂၁.

1121.

‘‘‘မုဏ္ဍော ဝိရူပေါ အဘိသာပမာဂတော, ကပါလဟတ္ထောဝ ကုလေသု ဘိက္ခသု;

ယုဉ္ဇဿု သတ္ထုဝစနေ မဟေသိနော’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

“‘剃光头、样貌丑陋、如遭诅咒，手持着钵在各家行乞；你当致力于大仙导师之教言’，心啊，你过去曾如此敦促我。”

၁၁၂၂.

1122.

‘‘‘သုသံဝုတတ္တော [Pg.358] ဝိသိခန္တရေ စရံ, ကုလေသု ကာမေသု အသင်္ဂမာနသော;

စန္ဒော ယထာ ဒေါသိနပုဏ္ဏမာသိယာ’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

“‘善自防护，行走于街巷间，于诸家中，于诸欲乐，心不执着，犹如清净满月夜之月’，心啊，你过去曾如此敦促我。”

၁၁၂၃.

1123.

‘‘‘အာရညိကော ဟောဟိ စ ပိဏ္ဍပါတိကော, သောသာနိကော ဟောဟိ စ ပံသုကူလိကော;

နေသဇ္ဇိကော ဟောဟိ သဒါ ဓုတေ ရတော’, ဣတိဿု မံ စိတ္တ ပုရေ နိယုဉ္ဇသိ.

“‘你当成为林住者与乞食者，成为冢间住者与粪扫衣者；你当成为常坐不卧者，恒常乐于头陀行’，心啊，你过去曾如此敦促我。”

၁၁၂၄.

1124.

‘‘ရောပေတွ ရုက္ခာနိ ယထာ ဖလေသီ, မူလေ တရုံ ဆေတ္တု တမေဝ ဣစ္ဆသိ;

တထူပမံ စိတ္တမိဒံ ကရောသိ, ယံ မံ အနိစ္စမှိ စလေ နိယုဉ္ဇသိ.

“犹如为求果实而植树者，却想从根部砍掉那棵树；心啊，你做的正是如此，敦促我趋向无常与动摇。”

၁၁၂၅.

1125.

‘‘အရူပ ဒူရင်္ဂမ ဧကစာရိ, န တေ ကရိဿံ ဝစနံ ဣဒါနိဟံ;

ဒုက္ခာ ဟိ ကာမာ ကဋုကာ မဟဗ္ဘယာ, နိဗ္ဗာနမေဝါဘိမနော စရိဿံ.

“无形、远行、独行者啊，如今我不会再听从你的话；诸欲是苦，是辛辣，是巨大的怖畏，我将一心朝向涅槃而行。”

၁၁၂၆.

1126.

‘‘နာဟံ အလက္ချာ အဟိရိက္ကတာယ ဝါ, န စိတ္တဟေတူ န စ ဒူရကန္တနာ;

အာဇီဝဟေတူ စ အဟံ န နိက္ခမိံ, ကတော စ တေ စိတ္တ ပဋိဿဝေါ မယာ.

“我并非因为不幸或无耻，并非因为心意动摇或逃避惩罚，也并非为了生计而出家；心啊，而是我对你作出了承诺。”

၁၁၂၇.

1127.

‘‘‘အပ္ပိစ္ဆတာ သပ္ပုရိသေဟိ ဝဏ္ဏိတာ, မက္ခပ္ပဟာနံ ဝူပသမော ဒုခဿ’;

ဣတိဿု မံ စိတ္တ တဒါ နိယုဉ္ဇသိ, ဣဒါနိ တွံ ဂစ္ဆသိ ပုဗ္ဗစိဏ္ဏံ.

“‘少欲为善人所赞叹，舍弃伪善，平息痛苦’；心啊，那时你曾如此敦促我，如今你却回归旧习。”

၁၁၂၈.

1128.

‘‘တဏှာ အဝိဇ္ဇာ စ ပိယာပိယဉ္စ, သုဘာနိ ရူပါနိ သုခါ စ ဝေဒနာ;

မနာပိယာ ကာမဂုဏာ စ ဝန္တာ, ဝန္တေ အဟံ အာဝမိတုံ န ဥဿဟေ.

“渴爱、无明、可意与不可意，美好的色、乐受，以及悦意的诸欲都已被吐出；我不能再吞下已吐出之物。”

၁၁၂၉.

1129.

‘‘သဗ္ဗတ္ထ [Pg.359] တေ စိတ္တ ဝစော ကတံ မယာ, ဗဟူသု ဇာတီသု န မေသိ ကောပိတော;

အဇ္ဈတ္တသမ္ဘဝေါ ကတညုတာယ တေ, ဒုက္ခေ စိရံ သံသရိတံ တယာ ကတေ.

“心啊，在一切处，我皆听从你的话，在许多生中，你未曾被我激怒。你于内生起，由于你的不知感恩，我长久轮回于你所造之苦。”

၁၁၃၀.

1130.

‘‘တွညေဝ နော စိတ္တ ကရောသိ ဗြာဟ္မဏော, တွံ ခတ္တိယော ရာဇဒသီ ကရောသိ;

ဝေဿာ စ သုဒ္ဒါ စ ဘဝါမ ဧကဒါ, ဒေဝတ္တနံ ဝါပိ တဝေဝ ဝါဟသာ.

“心啊，是你使我等为婆罗门，是你使我等为刹帝利、为王；我等时而为吠舍、为首陀罗，亦由你力而得天神之位。”

၁၁၃၁.

1131.

‘‘တဝေဝ ဟေတူ အသုရာ ဘဝါမသေ, တွံမူလကံ နေရယိကာ ဘဝါမသေ;

အထော တိရစ္ဆာနဂတာပိ ဧကဒါ, ပေတတ္တနံ ဝါပိ တဝေဝ ဝါဟသာ.

“亦只因你，我等成阿修罗；以你为根，我等成地狱众；时而亦为畜生，亦由你力而成饿鬼。”

၁၁၃၂.

1132.

‘‘နနု ဒုဗ္ဘိဿသိ မံ ပုနပ္ပုနံ, မုဟုံ မုဟုံ စာရဏိကံဝ ဒဿယံ;

ဥမ္မတ္တကေနေဝ မယာ ပလောဘသိ, ကိဉ္စာပိ တေ စိတ္တ ဝိရာဓိတံ မယာ.

“你难道不是一再地毁灭我，如演员般反复显现？你诱惑着如疯人般的我。心啊，你为何使我迷失？”

၁၁၃၃.

1133.

‘‘ဣဒံ ပုရေ စိတ္တမစာရိ စာရိကံ, ယေနိစ္ဆကံ ယတ္ထကာမံ ယထာသုခံ;

တဒဇ္ဇဟံ နိဂ္ဂဟေဿာမိ ယောနိသော, ဟတ္ထိပ္ပဘိန္နံ ဝိယ အင်္ကုသဂ္ဂဟော.

“此心往昔随意漫游，随其所欲，随其所乐；今日我将如理调伏它，如持钩者调伏发情的狂象。”

၁၁၃၄.

1134.

‘‘သတ္ထာ စ မေ လောကမိမံ အဓိဋ္ဌဟိ, အနိစ္စတော အဒ္ဓုဝတော အသာရတော;

ပက္ခန္ဒ မံ စိတ္တ ဇိနဿ သာသနေ, တာရေဟိ ဩဃာ မဟတာ သုဒုတ္တရာ.

“我师已审观此世间，是无常、非恒、无实义；心啊，令我跃入胜者教，助我渡过难渡大瀑流。”

၁၁၃၅.

1135.

‘‘န တေ ဣဒံ စိတ္တ ယထာ ပုရာဏကံ, နာဟံ အလံ တုယှ ဝသေ နိဝတ္တိတုံ ;

မဟေသိနော ပဗ္ဗဇိတောမှိ သာသနေ, န မာဒိသာ ဟောန္တိ ဝိနာသဓာရိနော.

“心啊，此已非复往昔，我不能再归你所控；我已于大仙教法中出家，如我辈者非毁灭之徒。”

၁၁၃၆.

1136.

‘‘နဂါ [Pg.360] သမုဒ္ဒါ သရိတာ ဝသုန္ဓရာ, ဒိသာ စတဿော ဝိဒိသာ အဓော ဒိဝါ;

သဗ္ဗေ အနိစ္စာ တိဘဝါ ဥပဒ္ဒုတာ, ကုဟိံ ဂတော စိတ္တ သုခံ ရမိဿသိ.

“山、海、河、地，四方、四维、下方与天界；三有皆无常、皆被困扰，心啊，你去何处能得安乐？”

၁၁၃၇.

1137.

‘‘ဓိတိပ္ပရံ ကိံ မမ စိတ္တ ကာဟိသိ, န တေ အလံ စိတ္တ ဝသာနုဝတ္တကော;

န ဇာတု ဘသ္တံ ဥဘတောမုခံ ဆုပေ, ဓိရတ္ထု ပူရံ နဝ သောတသန္ဒနိံ.

“心啊，我已至为坚定，你能奈我何？心啊，我不再随你意而行。犹如不触双口囊，唾弃此身九孔流不净！”

၁၁၃၈.

1138.

‘‘ဝရာဟဧဏေယျဝိဂါဠှသေဝိတေ, ပဗ္ဘာရကုဋ္ဋေ ပကတေဝ သုန္ဒရေ;

နဝမ္ဗုနာ ပါဝုသသိတ္ထကာနနေ, တဟိံ ဂုဟာဂေဟဂတော ရမိဿသိ.

“于野猪、羚羊出没处，于天然美丽的岩坡上，于雨季新雨所润泽的林中，你将前往洞穴之家而得喜乐。”

၁၁၃၉.

1139.

‘‘သုနီလဂီဝါ သုသိခါ သုပေခုနာ, သုစိတ္တပတ္တစ္ဆဒနာ ဝိဟင်္ဂမာ;

သုမဉ္ဇုဃောသတ္ထနိတာဘိဂဇ္ဇိနော, တေ တံ ရမေဿန္တိ ဝနမှိ ဈာယိနံ.

“彼等青颈美、顶冠美、尾羽美的鸟儿，身披斑斓彩羽，鸣声悦耳如雷；于林中禅修的你，它们将使你心生喜悦。”

၁၁၄၀.

1140.

‘‘ဝုဋ္ဌမှိ ဒေဝေ စတုရင်္ဂုလေ တိဏေ, သံပုပ္ဖိတေ မေဃနိဘမှိ ကာနနေ;

နဂန္တရေ ဝိဋပိသမော သယိဿံ, တံ မေ မုဒူ ဟေဟိတိ တူလသန္နိဘံ.

“天降雨时，草长四指，林中繁花盛开，宛如云霞；我将如树卧于山间，彼草于我，柔软如棉。”

၁၁၄၁.

1141.

‘‘တထာ တု ကဿာမိ ယထာပိ ဣဿရော, ယံ လဗ္ဘတိ တေနပိ ဟောတု မေ အလံ;

န တာဟံ ကဿာမိ ယထာ အတန္ဒိတော, ဗိဠာရဘသ္တံဝ ယထာ သုမဒ္ဒိတံ.

我将如主宰般役使你，凡有所得，愿我皆知足；我将如不懈者般调伏你，犹如善揉之皮袋。

၁၁၄၂.

1142.

‘‘တထာ တု ကဿာမိ ယထာပိ ဣဿရော, ယံ လဗ္ဘတိ တေနပိ ဟောတု မေ အလံ;

ဝီရိယေန တံ မယှ ဝသာနယိဿံ, ဂဇံဝ မတ္တံ ကုသလင်္ကုသဂ္ဂဟော.

我将如主宰般役使你，凡有所得，愿我皆知足；我将以精进将你调伏，如善巧之持钩者，调伏发情之狂象。

၁၁၄၃.

1143.

‘‘တယာ [Pg.361] သုဒန္တေန အဝဋ္ဌိတေန ဟိ, ဟယေန ယောဂ္ဂါစရိယောဝ ဥဇ္ဇုနာ;

ပဟောမိ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိတုံ သိဝံ, စိတ္တာနုရက္ခီဟိ သဒါ နိသေဝိတံ.

有你这善调伏、安稳之心，犹如驯练师有正直之驯马，我便能走上安稳之道，那恒为护心者所行之道。

၁၁၄၄.

1144.

‘‘အာရမ္မဏေ တံ ဗလသာ နိဗန္ဓိသံ, နာဂံဝ ထမ္ဘမှိ ဒဠှာယ ရဇ္ဇုယာ;

တံ မေ သုဂုတ္တံ သတိယာ သုဘာဝိတံ, အနိဿိတံ သဗ္ဗဘဝေသု ဟေဟိသိ.

我将以力将你系于所缘，如以坚固之绳索，将大象缚于柱上；你为我念所善护、善修，将于一切有中无所依止。

၁၁၄၅.

1145.

‘‘ပညာယ ဆေတွာ ဝိပထာနုသာရိနံ, ယောဂေန နိဂ္ဂယှ ပထေ နိဝေသိယ;

ဒိသွာ သမုဒယံ ဝိဘဝဉ္စ သမ္ဘဝံ, ဒါယာဒကော ဟေဟိသိ အဂ္ဂဝါဒိနော.

以慧斩断随行邪途者，以精勤抑制令住于正道；见集、灭与生，你将成最上说者之继承人。

၁၁၄၆.

1146.

‘‘စတုဗ္ဗိပလ္လာသဝသံ အဓိဋ္ဌိတံ, ဂါမဏ္ဍလံဝ ပရိနေသိ စိတ္တ မံ;

နနု သံယောဇနဗန္ဓနစ္ဆိဒံ, သံသေဝသေ ကာရုဏိကံ မဟာမုနိံ.

心啊，你将住于四颠倒力下的我，如村童般牵引。何不亲近那斩断结缚、具悲心的大牟尼？

၁၁၄၇.

1147.

‘‘မိဂေါ ယထာ သေရိ သုစိတ္တကာနနေ, ရမ္မံ ဂိရိံ ပါဝုသအဗ္ဘမာလိနိံ ;

အနာကုလေ တတ္ထ နဂေ ရမိဿံ, အသံသယံ စိတ္တ ပရာ ဘဝိဿသိ.

犹如在色彩斑斓的林中自由漫游的鹿，在雨季为云环绕的可爱山间，我将在那安宁的山上自得其乐；心啊，毫无疑问，你必将败亡。

၁၁၄၈.

1148.

‘‘ယေ တုယှ ဆန္ဒေန ဝသေန ဝတ္တိနော, နရာ စ နာရီ စ အနုဘောန္တိ ယံ သုခံ;

အဝိဒ္ဒသူ မာရဝသာနုဝတ္တိနော, ဘဝါဘိနန္ဒီ တဝ စိတ္တ သာဝကာ’’တိ.

心啊，那些顺从你的意欲和力量而活的男人和女人，无论体验何种快乐，他们都是无智者，随从魔罗之力，乐于有，是你的弟子。

… တာလပုဋော ထေရော….

长老多罗普陀所说偈。

ပညာသနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

五十集终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

摄颂：

ပညာသမှိ နိပါတမှိ, ဧကော တာလပုဋော သုစိ;

ဂါထာယော တတ္ထ ပညာသ, ပုန ပဉ္စ စ ဥတ္တရီတိ.

五十集之中，唯净多罗普陀一人；此中偈颂有五十，复增上五首。

၂၀. သဋ္ဌိနိပါတော

20. 六十集

၁. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဂါထာ

1. 大目犍连长老偈

၁၁၄၉.

1149.

‘‘အာရညိကာ [Pg.362] ပိဏ္ဍပါတိကာ, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတာ;

ဒါလေမု မစ္စုနော သေနံ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတာ.

我等住阿兰若、行乞食，乐于随缘入钵食；内心善安定，摧破死魔军。

၁၁၅၀.

1150.

‘‘အာရညိကာ ပိဏ္ဍပါတိကာ, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတာ;

ဓုနာမ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

我等住阿兰若、行乞食，乐于随缘入钵食；我等摧破死魔军，犹如大象毁芦屋。

၁၁၅၁.

1151.

‘‘ရုက္ခမူလိကာ သာတတိကာ, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတာ;

ဒါလေမု မစ္စုနော သေနံ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတာ.

我等住树下、恒精进，乐于随缘入钵食；内心善安定，摧破死魔军。

၁၁၅၂.

1152.

‘‘ရုက္ခမူလိကာ သာတတိကာ, ဥဉ္ဆာပတ္တာဂတေ ရတာ;

ဓုနာမ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

我等为树下住者，恒常勤勇，乐于乞食所得；我等摧破死神军，犹如大象毁芦屋。

၁၁၅၃.

1153.

‘‘အဋ္ဌိကင်္ကလကုဋိကေ, မံသနှာရုပသိဗ္ဗိတေ;

ဓိရတ္ထု ပုရေ ဒုဂ္ဂန္ဓေ, ပရဂတ္တေ မမာယသေ.

骨骸为孤邸，血肉筋脉缝；鄙弃此恶臭之城，汝竟珍爱他人身。

၁၁၅၄.

1154.

‘‘ဂူထဘသ္တေ တစောနဒ္ဓေ, ဥရဂဏ္ဍိပိသာစိနိ;

နဝ သောတာနိ တေ ကာယေ, ယာနိ သန္ဒန္တိ သဗ္ဗဒါ.

如满粪皮囊，为皮肤所缚，胸前双乳犹如痈，亦如食人女鬼。汝身九窍，恒常流不净。

၁၁၅၅.

1155.

‘‘တဝ သရီရံ နဝသောတံ, ဒုဂ္ဂန္ဓကရံ ပရိဗန္ဓံ;

ဘိက္ခု ပရိဝဇ္ဇယတေ တံ, မီဠှံ စ ယထာ သုစိကာမော.

汝身九窍，散发恶臭，实为障碍；比丘，汝当远离此身，犹如爱洁者远离粪秽。

၁၁၅၆.

1156.

‘‘ဧဝဉ္စေ တံ ဇနော ဇညာ, ယထာ ဇာနာမိ တံ အဟံ;

အာရကာ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ဂူထဋ္ဌာနံဝ ပါဝုသေ’’.

世人若知此身如我所知，则必远远避之，犹如雨季回避粪秽处。

၁၁၅၇.

1157.

‘‘ဧဝမေတံ မဟာဝီရ, ယထာ သမဏ ဘာသသိ;

ဧတ္ထ စေကေ ဝိသီဒန္တိ, ပင်္ကမှိဝ ဇရဂ္ဂဝေါ.

大勇者，诚如沙门所言；于此，某些人沉溺其中，犹如老牛陷于泥沼。

၁၁၅၈.

1158.

‘‘အာကာသမှိ ဟလိဒ္ဒိယာ, ယော မညေထ ရဇေတဝေ;

အညေန ဝါပိ ရင်္ဂေန, ဝိဃာတုဒယမေဝ တံ.

若人意图以姜黄，或以他色染虚空，此举唯令心疲惫。

၁၁၅၉.

1159.

‘‘တဒါကာသသမံ စိတ္တံ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတံ;

မာ ပါပစိတ္တေ အာသာဒိ, အဂ္ဂိခန္ဓံဝ ပက္ခိမာ.

我心如虚空，于内善等持；汝莫以恶意相侵，犹如飞蛾扑火聚。

၁၁၆၀.

1160.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ, အရုကာယံ သမုဿိတံ;

အာတုရံ ဗဟုသင်္ကပ္ပံ, ယဿ နတ္ထိ ဓုဝံ ဌိတိ.

观此彩饰像，一堆疮伤聚；多病多思虑，无有恒常住。

၁၁၆၁.

1161.

‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ရူပံ, မဏိနာ ကုဏ္ဍလေန စ;

အဋ္ဌိံ တစေန ဩနဒ္ဓံ, သဟ ဝတ္ထေဟိ သောဘတိ.

观此彩饰身，珠宝与耳环；白骨为皮覆，衣衫始庄严。

၁၁၆၂.

1162.

‘‘အလတ္တကကတာ [Pg.363] ပါဒါ, မုခံ စုဏ္ဏကမက္ခိတံ;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

双足涂红漆，面庞敷香粉；足以迷惑愚痴者，难迷求彼岸者。

၁၁၆၃.

1163.

‘‘အဋ္ဌပဒကတာ ကေသာ, နေတ္တာ အဉ္ဇနမက္ခိတာ;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

头发作八辫，双眼涂眼膏；足以迷惑愚痴者，难迷求彼岸者。

၁၁၆၄.

1164.

‘‘အဉ္ဇနီဝ နဝါ စိတ္တာ, ပူတိကာယော အလင်္ကတော;

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ, နော စ ပါရဂဝေသိနော.

犹如新饰之膏函，此腐朽身被庄严；足以迷惑愚痴者，难迷求彼岸者。

၁၁၆၅.

1165.

‘‘ဩဒဟိ မိဂဝေါ ပါသံ, နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ;

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ, ကဒ္ဒန္တေ မိဂဗန္ဓကေ.

猎人设下罗网，鹿未入陷阱；我等食毕诱饵即离去，任捕鹿者哭泣。

၁၁၆၆.

1166.

‘‘ဆိန္နော ပါသော မိဂဝဿ, နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ;

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ, သောစန္တေ မိဂလုဒ္ဒကေ.

猎人之罗网已断，鹿未入陷阱；我等食毕诱饵即离去，任捕鹿者悲伤。

၁၁၆၇.

1167.

‘‘တဒါသိ ယံ ဘိံသနကံ, တဒါသိ လောမဟံသနံ;

အနေကာကာရသမ္ပန္နေ, သာရိပုတ္တမှိ နိဗ္ဗုတေ.

具足种种功德之舍利弗般涅槃，彼时实可怖，彼时实骇人。

၁၁၆၈.

1168.

‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ ဥပ္ပာဒဝယ ဓမ္မိနော.ဥပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ, တေသံ ဝူပသမော သုခေါ.

诸行实无常，是生灭之法；生已而复灭，彼寂灭为乐。

၁၁၆၉.

1169.

‘‘သုခုမံ တေ ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ, ဝါလဂ္ဂံ ဥသုနာ ယထာ;

ယေ ပဉ္စက္ခန္ဓေ ပဿန္တိ, ပရတော နော စ အတ္တတော.

彼等洞见精微义，犹如箭射穿毫发；彼等视五蕴为他，而不视为自我。

၁၁၇၀.

1170.

‘‘ယေ စ ပဿန္တိ သင်္ခါရေ, ပရတော နော စ အတ္တတော;

ပစ္စဗျာဓိံသု နိပုဏံ, ဝါလဂ္ဂံ ဥသုနာ ယထာ.

彼等视诸行为他，而不视为自我；彼等善巧已洞见，犹如箭射穿毫发。

၁၁၇၁.

1171.

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ကာမရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ.

犹如被矛刺，犹如头燃火，比丘当具念而行，为断除欲贪。

၁၁၇၂.

1172.

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ဘဝရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’.

犹如被矛刺，犹如头燃火，比丘当具念而行，为断除有贪。

၁၁၇၃.

1173.

‘‘စောဒိတော ဘာဝိတတ္တေန, သရီရန္တိမဓာရိနာ;

မိဂါရမာတုပါသာဒံ, ပါဒင်္ဂုဋ္ဌေန ကမ္ပယိံ.

为已修心者、持最后身者所策励，我以足拇指震动鹿母讲堂。

၁၁၇၄.

1174.

‘‘နယိဒံ သိထိလမာရဗ္ဘ, နယိဒံ အပ္ပေန ထာမသာ;

နိဗ္ဗာနမဓိဂန္တဗ္ဗံ, သဗ္ဗဂန္ထ-ပမောစနံ.

此解脱一切束缚之涅槃，非由懈怠、非以微力所能证得。

၁၁၇၅.

1175.

‘‘အယဉ္စ ဒဟရော ဘိက္ခု, အယမုတ္တမပေါရိသော;

ဓာရေတိ အန္တိမံ ဒေဟံ, ဇေတွာ မာရံ သဝါဟိနိံ.

此青年比丘，此最上之人；已战胜魔罗及其军，正持最后之身。

၁၁၇၆.

1176.

‘‘ဝိဝရမနုပဘန္တိ [Pg.364] ဝိဇ္ဇုတာ, ဝေဘာရဿ စ ပဏ္ဍဝဿ စ;

နဂဝိဝရဂတော ဈာယတိ, ပုတ္တော အပ္ပဋိမဿ တာဒိနော.

电光闪耀于毗婆罗山与畔达瓦山间；无譬者、不动者之子，于山隙中修禅。

၁၁၇၇.

1177.

‘‘ဥပသန္တော ဥပရတော, ပန္တသေနာသနော မုနိ;

ဒါယာဒေါ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ, ဗြဟ္မုနာ အဘိဝန္ဒိတော.

寂静、止息、住于僻静处之牟尼，彼为至上佛陀之法嗣，为梵天所礼敬。

၁၁၇၈.

1178.

‘‘ဥပသန္တံ ဥပရတံ, ပန္တသေနာသနံ မုနိံ;

ဒါယာဒံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ, ဝန္ဒ ဗြာဟ္မဏ ကဿပံ.

婆罗门，你当礼敬迦叶：他寂静、止息、住于僻静处，是至上佛陀之法嗣。

၁၁၇၉.

1179.

‘‘ယော စ ဇာတိသတံ ဂစ္ဆေ, သဗ္ဗာ ဗြာဟ္မဏဇာတိယော;

သောတ္တိယော ဝေဒသမ္ပန္နော, မနုဿေသု ပုနပ္ပုနံ.

若人于百生之中，皆生为婆罗门族，于人间世世如此，且精通吠陀，

၁၁၈၀.

1180.

‘‘အဇ္ဈာယကောပိ စေ အဿ, တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူ;

ဧတဿ ဝန္ဒနာယေတံ, ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ.

纵为诵读者，通达三吠陀，彼之成就亦不及礼敬此（迦叶）功德之十六分之一。

၁၁၈၁.

1181.

‘‘ယော သော အဋ္ဌ ဝိမောက္ခာနိ, ပုရေဘတ္တံ အဖဿယိ ;

အနုလောမံ ပဋိလောမံ, တတော ပိဏ္ဍာယ ဂစ္ဆတိ.

彼于午前已证八解脱，顺逆自在出入，而后为食行乞。

၁၁၈၂.

1182.

‘‘တာဒိသံ ဘိက္ခုံ မာသာဒိ, မာတ္တာနံ ခဏိ ဗြာဟ္မဏ;

အဘိပ္ပသာဒေဟိ မနံ, အရဟန္တမှိ တာဒိနေ;

ခိပ္ပံ ပဉ္ဇလိကော ဝန္ဒ, မာ တေ ဝိဇဋိ မတ္ထကံ.

婆罗门，莫轻慢如是比丘，莫自掘毁！当于不动阿罗汉，生起清净信。迅速合掌礼敬，莫令汝头颅破裂！

၁၁၈၃.

1183.

‘‘နေသော ပဿတိ သဒ္ဓမ္မံ, သံသာရေန ပုရက္ခတော;

အဓောဂမံ ဇိမှပထံ, ကုမ္မဂ္ဂမနုဓာဝတိ.

彼不见正法，为轮回所前导；随逐下堕之曲道，奔赴于邪道。

၁၁၈၄.

1184.

‘‘ကိမီဝ မီဠှသလ္လိတ္တော, သင်္ခါရေ အဓိမုစ္ဆိတော;

ပဂါဠှော လာဘသက္ကာရေ, တုစ္ဆော ဂစ္ဆတိ ပေါဋ္ဌိလော.

犹如蛆虫沾染粪秽，于诸行中深生沉迷；沉溺于利养与恭敬，波ṭṭhila空虚而行。

၁၁၈၅.

1185.

‘‘ဣမဉ္စ ပဿ အာယန္တံ, သာရိပုတ္တံ သုဒဿနံ;

ဝိမုတ္တံ ဥဘတောဘာဂေ, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတံ.

且观此来者舍利弗，具足善见；于二分皆已解脱，内心善等持。

၁၁၈၆.

1186.

‘‘ဝိသလ္လံ ခီဏသံယောဂံ, တေဝိဇ္ဇံ မစ္စုဟာယိနံ;

ဒက္ခိဏေယျံ မနုဿာနံ, ပုညက္ခေတ္တံ အနုတ္တရံ.

拔除欲箭，结缚已尽，具足三明，舍离死亡；为世人所应供，是无上之福田。

၁၁၈၇.

1187.

‘‘ဧတေ သမ္ဗဟုလာ ဒေဝါ, ဣဒ္ဓိမန္တော ယသဿိနော;

ဒသ ဒေဝသဟဿာနိ, သဗ္ဗေ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ;

မောဂ္ဂလ္လာနံ နမဿန္တာ, တိဋ္ဌန္တိ ပဉ္ဇလီကတာ.

此等众多天神，具大神通，声名显赫；一万天神，皆为梵天辅臣；彼等合掌而立，敬礼目犍连。

၁၁၈၈.

1188.

‘‘‘နမော တေ ပုရိသာဇည, နမော တေ ပုရိသုတ္တမ;

ယဿ တေ အာသဝါ ခီဏာ, ဒက္ခိဏေယျောသိ မာရိသ’.

礼敬您，人中良骏，礼敬您，人中至尊；您的诸漏已尽，贤者，您堪受供养。

၁၁၈၉.

1189.

‘‘ပူဇိတော [Pg.365] နရဒေဝေန, ဥပ္ပန္နော မရဏာဘိဘူ;

ပုဏ္ဍရီကံဝ တောယေန, သင်္ခါရေနုပလိပ္ပတိ.

为众人天所崇敬，生于世而征服死亡；犹如白莲不为水所染，彼亦不为诸行所染。

၁၁၉၀.

1190.

‘‘ယဿ မုဟုတ္တေန သဟဿဓာ လောကော, သံဝိဒိတော သဗြဟ္မကပ္ပော ဝသိ;

ဣဒ္ဓိဂုဏေ စုတုပပါတေ ကာလေ, ပဿတိ ဒေဝတာ သ ဘိက္ခု.

彼于一刹那间，彻知千世界乃至梵界，且已得自在；于神通功德及生死之事，彼比丘能适时观见天神。

၁၁၉၁.

1191.

‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ, သီလေန ဥပသမေန စ;

ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု, ဧတာဝပရမော သိယာ.

智慧犹如舍利弗，戒行与寂静亦然；任何已达彼岸的比丘，至多只能与他相等。

၁၁၉၂.

1192.

‘‘ကောဋိသတသဟဿဿ, အတ္တဘာဝံ ခဏေန နိမ္မိနေ;

အဟံ ဝိကုဗ္ဗနာသု ကုသလော, ဝသီဘူတောမှိ ဣဒ္ဓိယာ.

我能于一刹那间，化现百千俱胝之身；我善于种种变化，于神通已得自在。

၁၁၉၃.

1193.

‘‘သမာဓိဝိဇ္ဇာဝသိပါရမီဂတော, မောဂ္ဂလ္လာနဂေါတ္တော အသိတဿ သာသနေ;

ဓီရော သမုစ္ဆိန္ဒိ သမာဟိတိန္ဒြိယော, နာဂေါ ယထာ ပူတိလတံဝ ဗန္ဓနံ.

目犍连族于无执者之教法中，于定与明得自在，已达彼岸；彼贤者诸根善寂定，斩断束缚，犹如大象断腐藤。

၁၁၉၄.

1194.

‘‘ပရိစိဏ္ဏော မယာ သတ္ထာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ;

ဩဟိတော ဂရုကော ဘာရော, ဘဝနေတ္တိ သမူဟတာ.

我已善事导师，佛陀教法已奉行；重担已放下，有之导索已根除。

၁၁၉၅.

1195.

‘‘ယဿ စတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

သော မေ အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော.

我为之而出家，从家到于无家；我已证得彼义利，亦即一切结已尽。

၁၁၉၆.

1196.

‘‘ကီဒိသော နိရယော အာသိ, ယတ္ထ ဒုဿီ အပစ္စထ;

ဝိဓုရံ သာဝကမာသဇ္ဇ, ကကုသန္ဓဉ္စ ဗြာဟ္မဏံ.

是何等地狱，Dūsī于其中被烹煮？因其曾恼害弟子Vidhura，以及婆罗门拘留孙佛。

၁၁၉၇.

1197.

‘‘သတံ အာသိ အယောသင်္ကူ, သဗ္ဗေ ပစ္စတ္တဝေဒနာ;

ဤဒိသော နိရယော အာသိ, ယတ္ထ ဒုဿီ အပစ္စထ;

ဝိဓုရံ သာဝကမာသဇ္ဇ, ကကုသန္ဓဉ္စ ဗြာဟ္မဏံ.

曾有一百根铁刺，众生各自感受其苦；杜西魔曾在此地狱被烧煮，因其冒犯弟子维杜罗(Vidhura)，以及婆罗门拘留孙佛。

၁၁၉၈.

1198.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ, ဘိက္ခု ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော;

တာဒိသံ ဘိက္ခုမာသဇ္ဇ, ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

了知此事的比丘，乃佛陀之声闻弟子；黑魔，你若冒犯这样的比丘，必将遭受痛苦。

၁၁၉၉.

1199.

‘‘မဇ္ဈေသရသ္မိံ တိဋ္ဌန္တိ, ဝိမာနာ ကပ္ပဌာယိနော;

ဝေဠုရိယဝဏ္ဏာ ရုစိရာ, အစ္စိမန္တော ပဘဿရာ;

အစ္ဆရာ တတ္ထ နစ္စန္တိ, ပုထု နာနတ္တဝဏ္ဏိယော.

大洋中央，矗立着住劫不坏的宫殿；其色如琉璃，悦意、光耀且辉煌；众多色彩缤纷的天女，在那里翩翩起舞。

၁၂၀၀.

1200.

‘‘ယော [Pg.366] ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၀၁.

1201.

‘‘ယော ဝေ ဗုဒ္ဓေန စောဒိတော, ဘိက္ခုသံဃဿ ပေက္ခတော;

မိဂါရမာတုပါသာဒံ, ပါဒင်္ဂုဋ္ဌေန ကမ္ပယိ.

他受佛陀所敦促，在比丘僧团的注视下，以足趾尖震动了鹿母讲堂。

၁၂၀၂.

1202.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၀၃.

1203.

‘‘ယော ဝေဇယန္တပါသာဒံ, ပါဒင်္ဂုဋ္ဌေန ကမ္ပယိ;

ဣဒ္ဓိဗလေနုပတ္ထဒ္ဓေါ, သံဝေဇေသိ စ ဒေဝတာ.

他以神通力为支撑，用足趾尖震动了胜利殿，也惊骇了诸天神。

၁၂၀၄.

1204.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၀၄.

1204.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၀၅.

1205.

‘‘ယော ဝေဇယန္တပါသာဒေ, သက္ကံ သော ပရိပုစ္ဆတိ;

အပိ အာဝုသော ဇာနာသိ, တဏှက္ခယဝိမုတ္တိယော;

တဿ သက္ကော ဝိယာကာသိ, ပဉှံ ပုဋ္ဌော ယထာတထံ.

他在胜利殿中，询问帝释：“贤友，你可知晓爱尽解脱？”帝释被问此题，便向他如实解答。

၁၂၀၆.

1206.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၀၇.

1207.

‘‘ယော ဗြဟ္မာနံ ပရိပုစ္ဆတိ, သုဓမ္မာယံ ဌိတော သဘံ;

အဇ္ဇာပိ တျာဝုသော သာ ဒိဋ္ဌိ, ယာ တေ ဒိဋ္ဌိ ပုရေ အဟု;

ပဿသိ ဝီတိဝတ္တန္တံ, ဗြဟ္မလောကေ ပဘဿရံ.

他立于善法堂(Sudhammā)中，询问梵天：“贤友，你往昔所持的见解，今日是否依然持有？你可见在梵天界中，有超越一切的光辉？”

၁၂၀၈.

1208.

‘‘တဿ ဗြဟ္မာ ဝိယာကာသိ, ပဉှံ ပုဋ္ဌော ယထာတထံ;

န မေ မာရိသ သာ ဒိဋ္ဌိ, ယာ မေ ဒိဋ္ဌိ ပုရေ အဟု.

梵天被问此题，便如实地解答：“贤者(mārisa)，我已不复持有往昔的见解。”

၁၂၀၉.

1209.

‘‘ပဿာမိ ဝီတိဝတ္တန္တံ, ဗြဟ္မလောကေ ပဘဿရံ;

သောဟံ အဇ္ဇ ကထံ ဝဇ္ဇံ, အဟံ နိစ္စောမှိ သဿတော.

“我见到在梵天界中，有超越一切的光辉；如此，我今日怎能说：我是常恒、永恒的？”

၁၂၁၀.

1210.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ…ပေ… ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

任何了知此事的比丘……黑魔，你必将遭受痛苦。

၁၂၁၁.

1211.

‘‘ယော မဟာနေရုနော ကူဋံ, ဝိမောက္ခေန အဖဿယိ ;

ဝနံ ပုဗ္ဗဝိဒေဟာနံ, ယေ စ ဘူမိသယာ နရာ.

他以定解脱触及大须弥山之巅，以及东胜身洲，和那些卧于地上的人。

၁၂၁၂.

1212.

‘‘ယော ဧတမဘိဇာနာတိ, ဘိက္ခု ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော;

တာဒိသံ ဘိက္ခုမာသဇ္ဇ, ကဏှ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆသိ.

了知此事的比丘，乃佛陀之声闻弟子；黑魔，你若冒犯这样的比丘，必将遭受痛苦。

၁၂၁၃.

1213.

‘‘န ဝေ အဂ္ဂိ စေတယတိ, အဟံ ဗာလံ ဍဟာမီတိ;

ဗာလောဝ ဇလိတံ အဂ္ဂိံ, အာသဇ္ဇ နံ ပဍယှတိ.

火焰实不思：“我将焚烧愚人”；是愚人触碰燃烧之火，而被焚烧。

၁၂၁၄.

1214.

‘‘ဧဝမေဝ တုဝံ မာရ, အာသဇ္ဇ နံ တထာဂတံ;

သယံ ဍဟိဿသိ အတ္တာနံ, ဗာလော အဂ္ဂိံဝ သမ္ဖုသံ.

魔罗，正是如此，汝攻击如来圣弟子，将自焚其身，如愚人触火。

၁၂၁၅.

1215.

‘‘အပုညံ [Pg.367] ပသဝီ မာရော, အာသဇ္ဇ နံ တထာဂတံ;

ကိံ နု မညသိ ပါပိမ, န မေ ပါပံ ဝိပစ္စတိ.

魔罗攻击如来圣弟子，而生罪业。波旬，汝岂作此想：“我之恶业不结果报”？

၁၂၁၆.

1216.

‘‘ကရတော တေ စီယတေ ပါပံ, စိရရတ္တာယ အန္တက;

မာရ နိဗ္ဗိန္ဒ ဗုဒ္ဓမှာ, အာသံ မာကာသိ ဘိက္ခုသု.

终结者，汝所造之恶业，为汝长夜积聚。魔罗，当远离佛陀，莫于诸比丘中起妄想。

၁၂၁၇.

1217.

‘‘ဣတိ မာရံ အတဇ္ဇေသိ, ဘိက္ခု ဘေသကဠာဝနေ;

တတော သော ဒုမ္မနော ယက္ခော, တတ္ထေဝန္တရဓာယထာ’’တိ.

比丘于毕沙迦罗林(Bhesakaḷāvana)中，如是呵斥魔罗；彼夜叉心怀忧恼，即于其处消失。

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ထေရော ဂါထာယော အဘာသိတ္ထာတိ.

如是，具寿大目犍连长老诵说此诸偈颂。

သဋ္ဌိနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

六十颂集 终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此为摄颂：

သဋ္ဌိကမှိ နိပါတမှိ, မောဂ္ဂလ္လာနော မဟိဒ္ဓိကော;

ဧကောဝ ထေရဂါထာယော, အဋ္ဌသဋ္ဌိ ဘဝန္တိ တာတိ.

于六十颂集中，有大神通之目犍连；唯此一位长老，其长老偈有六十八首。

၂၁. မဟာနိပါတော

21. 大品

၁. ဝင်္ဂီသတ္ထေရဂါထာ

1. 婆耆舍长老偈

၁၂၁၈.

1218.

‘‘နိက္ခန္တံ [Pg.368] ဝတ မံ သန္တံ, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

ဝိတက္ကာ ဥပဓာဝန္တိ, ပဂဗ္ဘာ ကဏှတော ဣမေ.

我实已出离，自家而出家；此等源于黑暗者之无耻寻思，向我袭来。

၁၂၁၉.

1219.

‘‘ဥဂ္ဂပုတ္တာ မဟိဿာသာ, သိက္ခိတာ ဒဠှဓမ္မိနော ;

သမန္တာ ပရိကိရေယျုံ, သဟဿံ အပလာယိနံ.

纵有千名善学坚弓、临阵不退之勇士大弓手，从四面八方向我射来。

၁၂၂၀.

1220.

‘‘သစေပိ ဧတ္တကာ ဘိယျော, အာဂမိဿန္တိ ဣတ္ထိယော;

နေဝ မံ ဗျာဓယိဿန္တိ, ဓမ္မေ သမှိ ပတိဋ္ဌိတော.

纵有更多如此之女前来，亦不能侵扰我，因我已安住于法。

၁၂၂၁.

1221.

‘‘သက္ခီ ဟိ မေ သုတံ ဧတံ, ဗုဒ္ဓဿာဒိစ္စဗန္ဓုနော;

နိဗ္ဗာနဂမနံ မဂ္ဂံ, တတ္ထ မေ နိရတော မနော.

我曾亲闻此法，来自日亲佛陀——导向涅槃之道，我心于此欣悦。

၁၂၂၂.

1222.

‘‘ဧဝံ စေ မံ ဝိဟရန္တံ, ပါပိမ ဥပဂစ္ဆသိ;

တထာ မစ္စု ကရိဿာမိ, န မေ မဂ္ဂမ္ပိ ဒက္ခသိ.

波旬，若我如是安住，汝来亲近我；我将作死亡之终结，令汝不见我踪迹。

၁၂၂၃.

1223.

‘‘အရတိဉ္စ ရတိဉ္စ ပဟာယ, သဗ္ဗသော ဂေဟသိတဉ္စ ဝိတက္ကံ;

ဝနထံ န ကရေယျ ကုဟိဉ္စိ, နိဗ္ဗနထော အဝနထော သ ဘိက္ခု.

舍离不乐与欲乐，尽断一切居家思；于任何事不生贪著，彼比丘无林、无欲。

၁၂၂၄.

1224.

‘‘ယမိဓ ပထဝိဉ္စ ဝေဟာသံ, ရူပဂတံ ဇဂတောဂဓံ ကိဉ္စိ;

ပရိဇီယတိ သဗ္ဗမနိစ္စံ, ဧဝံ သမေစ္စ စရန္တိ မုတတ္တာ.

于此世界，大地与虚空，凡有色、入世间者，一切皆衰朽，一切皆无常；解脱者如是知，而安然行于世。

၁၂၂၅.

1225.

‘‘ဥပဓီသု ဇနာ ဂဓိတာသေ, ဒိဋ္ဌသုတေ ပဋိဃေ စ မုတေ စ;

ဧတ္ထ ဝိနောဒယ ဆန္ဒမနေဇော, ယော ဟေတ္ထ န လိမ္ပတိ မုနိ တမာဟု.

世人于诸取(upadhi)中贪著，于所见、所闻、所触、所识。于此当除欲，成就无动摇；于此无所染，是谓牟尼(muni)。

၁၂၂၆.

1226.

‘‘အထ [Pg.369] သဋ္ဌိသိတာ သဝိတက္ကာ, ပုထုဇ္ဇနတာယ အဓမ္မာ နိဝိဋ္ဌာ;

န စ ဝဂ္ဂဂတဿ ကုဟိဉ္စိ, နော ပန ဒုဋ္ဌုလ္လဂါဟီ သ ဘိက္ခု.

依止六十见，心怀邪思惟，凡夫住非法；于何处皆不结党，不持粗恶见，彼乃是比丘。

၁၂၂၇.

1227.

‘‘ဒဗ္ဗော စိရရတ္တသမာဟိတော, အကုဟကော နိပကော အပိဟာလု;

သန္တံ ပဒံ အဇ္ဈဂမာ မုနိ, ပဋိစ္စ ပရိနိဗ္ဗုတော ကင်္ခတိ ကာလံ.

智者长夜住于定，无谄智巧亦无欲；牟尼已证寂静境，依此而般涅槃，静待时至。

၁၂၂၈.

1228.

‘‘မာနံ ပဇဟဿု ဂေါတမ, မာနပထဉ္စ ဇဟဿု အသေသံ;

မာနပထမှိ သ မုစ္ဆိတော, ဝိပ္ပဋိသာရီဟုဝါ စိရရတ္တံ.

乔达摩，当舍我慢，亦当尽舍慢之道；汝于慢途曾沉迷，长夜追悔已多时。

၁၂၂၉.

1229.

‘‘မက္ခေန မက္ခိတာ ပဇာ, မာနဟတာ နိရယံ ပပတန္တိ;

သောစန္တိ ဇနာ စိရရတ္တံ, မာနဟတာ နိရယံ ဥပပန္နာ.

众生为抹杀他人功德所染，为我慢所毁而堕地狱；众人为我慢所毁，生于地狱中，长夜恒忧愁。

၁၂၃၀.

1230.

‘‘န ဟိ သောစတိ ဘိက္ခု ကဒါစိ, မဂ္ဂဇိနော သမ္မာ ပဋိပန္နော;

ကိတ္တိဉ္စ သုခဉ္စာနုဘောတိ, ဓမ္မဒသောတိ တမာဟု တထတ္တံ.

以道克胜、正行道的比丘，任何时候皆不忧愁。他享受声誉与安乐，智者称此如实之人为见法者。

၁၂၃၁.

1231.

‘‘တသ္မာ အခိလော ဣဓ ပဓာနဝါ, နီဝရဏာနိ ပဟာယ ဝိသုဒ္ဓေါ;

မာနဉ္စ ပဟာယ အသေသံ, ဝိဇ္ဇာယန္တကရော သမိတာဝီ.

是故于此，无顽固、具精勤的比丘，舍诸盖而清净，尽除我慢，平息烦恼，以明作究竟。

၁၂၃၂.

1232.

‘‘ကာမရာဂေန ဍယှာမိ, စိတ္တံ မေ ပရိဍယှတိ;

သာဓု နိဗ္ဗာပနံ ဗြူဟိ, အနုကမ္ပာယ ဂေါတမ.

我为欲贪所燃烧，我心亦被遍燃烧；乔达摩，请出于慈愍，善说熄灭之法。

၁၂၃၃.

1233.

‘‘သညာယ [Pg.370] ဝိပရိယေသာ, စိတ္တံ တေ ပရိဍယှတိ;

နိမိတ္တံ ပရိဝဇ္ဇေဟိ, သုဘံ ရာဂူပသံဟိတံ ( ).

由想颠倒故，汝心被燃烧；当远离与贪欲相应的净相。

၁၂၃၄.

1234.

‘‘အသုဘာယ စိတ္တံ ဘာဝေဟိ, ဧကဂ္ဂံ သုသမာဟိတံ;

သတိ ကာယဂတာ တျတ္ထု, နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဘဝ.

当于不净修习心，令其专一善安定；当安住于身至念，多生起于厌离。

၁၂၃၅.

1235.

‘‘အနိမိတ္တဉ္စ ဘာဝေဟိ, မာနာနုသယမုဇ္ဇဟ;

တတော မာနာဘိသမယာ, ဥပသန္တော စရိဿသိ.

亦当修习于无相，舍断我慢之随眠；此后由彻见我慢，汝将寂静而安住。

၁၂၃၆.

1236.

‘‘တမေဝ ဝါစံ ဘာသေယျ, ယာယတ္တာနံ န တာပယေ;

ပရေ စ န ဝိဟိံသေယျ, သာ ဝေ ဝါစာ သုဘာသိတာ.

当说如是语，于己不生恼，于他亦无害，此诚为善说。

၁၂၃၇.

1237.

‘‘ပိယဝါစမေဝ ဘာသေယျ, ယာ ဝါစာ ပဋိနန္ဒိတာ;

ယံ အနာဒါယ ပါပါနိ, ပရေသံ ဘာသတေ ပိယံ.

当仅说爱语，受人欢迎之语；不采纳他人之恶，而说悦意之言。

၁၂၃၈.

1238.

‘‘သစ္စံ ဝေ အမတာ ဝါစာ, ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော;

သစ္စေ အတ္ထေ စ ဓမ္မေ စ, အာဟု သန္တော ပတိဋ္ဌိတာ.

真实诚然甘露语，此乃永恒之古法；善士安住于真实、义理与正法，智者如是说。

၁၂၃၉.

1239.

‘‘ယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘာသတိ ဝါစံ, ခေမံ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

ဒုက္ခဿန္တကိရိယာယ, သာ ဝေ ဝါစာနမုတ္တမာ.

佛陀所说之言语，为达安稳之涅槃，为令痛苦得终结，此诚言语之最上。

၁၂၄၀.

1240.

‘‘ဂမ္ဘီရပညော မေဓာဝီ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဿ ကောဝိဒေါ;

သာရိပုတ္တော မဟာပညော, ဓမ္မံ ဒေသေတိ ဘိက္ခုနံ.

具甚深慧、有才智，善辨道与非道，大智慧之舍利弗，为诸比丘说正法。

၁၂၄၁.

1241.

‘‘သင်္ခိတ္တေနပိ ဒေသေတိ, ဝိတ္ထာရေနပိ ဘာသတိ;

သာလိကာယိဝ နိဂ္ဃောသော, ပဋိဘာနံ ဥဒိယျတိ.

或简略而说，或详尽而谈；其声如鹩鸟，辩才涌现。

၁၂၄၂.

1242.

‘‘တဿ တံ ဒေသယန္တဿ, သုဏန္တိ မဓုရံ ဂိရံ;

သရေန ရဇနီယေန, သဝနီယေန ဝဂ္ဂုနာ;

ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ မုဒိတာ, သောတံ ဩဓေန္တိ ဘိက္ခဝေါ.

当他宣说此法，诸比丘聆听其美妙之声。其声可喜、悦耳、动人，他们心意高昂，充满喜悦，倾耳谛听。

၁၂၄၃.

1243.

‘‘အဇ္ဇ ပန္နရသေ ဝိသုဒ္ဓိယာ, ဘိက္ခူ ပဉ္စသတာ သမာဂတာ;

သံယောဇနဗန္ဓနစ္ဆိဒါ, အနီဃာ ခီဏပုနဗ္ဘဝါ ဣသီ.

今日十五清净日，五百比丘众集会；已断结缚，无有苦恼，再生已尽，皆是圣者。

၁၂၄၄.

1244.

‘‘စက္ကဝတ္တီ ယထာ ရာဇာ, အမစ္စပရိဝါရိတော;

သမန္တာ အနုပရိယေတိ, သာဂရန္တံ မဟိံ ဣမံ.

犹如转轮王，为诸臣所围绕，周行于此大地，直至海边。

၁၂၄၅.

1245.

‘‘ဧဝံ [Pg.371] ဝိဇိတသင်္ဂါမံ, သတ္ထဝါဟံ အနုတ္တရံ;

သာဝကာ ပယိရုပါသန္တိ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနော.

如是，弟子们侍奉着已征服战场、无上的商队主导者，他们具足三明，已舍弃死亡。

၁၂၄၆.

1246.

‘‘သဗ္ဗေ ဘဂဝတော ပုတ္တာ, ပလာပေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ;

တဏှာသလ္လဿ ဟန္တာရံ, ဝန္ဒေ အာဒိစ္စဗန္ဓုနံ.

皆是世尊之子，于此众中无有虚浮者。我礼敬拔除爱欲之箭者，太阳之亲族。

၁၂၄၇.

1247.

‘‘ပရောသဟဿံ ဘိက္ခူနံ, သုဂတံ ပယိရုပါသတိ;

ဒေသေန္တံ ဝိရဇံ ဓမ္မံ, နိဗ္ဗာနံ အကုတောဘယံ.

逾千比丘，侍奉善逝，彼宣说离尘垢之法，即无所畏惧的涅槃。

၁၂၄၈.

1248.

‘‘သုဏန္တိ ဓမ္မံ ဝိမလံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဒေသိတံ;

သောဘတိ ဝတ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတော.

他们聆听正等觉者所宣说的无垢法。为比丘僧团所围绕的正等觉者，确实无比庄严！

၁၂၄၉.

1249.

‘‘‘နာဂနာမော’သိ ဘဂဝါ, ဣသီနံ ဣသိသတ္တမော;

မဟာမေဃောဝ ဟုတွာန, သာဝကေ အဘိဝဿသိ.

世尊，您名为“那伽”，是诸圣者中的第七位。您化为大云，为诸弟子降下法雨。

၁၂၅၀.

1250.

‘‘ဒိဝါ ဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ, သတ္ထုဒဿနကမျတာ;

သာဝကော တေ မဟာဝီရ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ ဝင်္ဂိသော.

白日从住处出来，因欲得见导师；大雄啊，您的弟子婆耆舍顶礼您的双足。

၁၂၅၁.

1251.

‘‘ဥမ္မဂ္ဂပထံ မာရဿ, အဘိဘုယျ စရတိ ပဘိဇ္ဇ ခီလာနိ;

တံ ပဿထ ဗန္ဓပမုဉ္စကရံ, အသိတံဝ ဘာဂသော ပဝိဘဇ္ဇ.

他已征服魔罗的邪道，破除诸障碍而游行。你们看，那位使众生解脱束缚者，他不执着，并将法义分门别类地解析、开示。

၁၂၅၂.

1252.

‘‘ဩဃဿ ဟိ နိတရဏတ္ထံ, အနေကဝိဟိတံ မဂ္ဂံ အက္ခာသိ;

တသ္မိဉ္စ အမတေ အက္ခာတေ, ဓမ္မဒသာ ဌိတာ အသံဟီရာ.

为度越暴流，他宣说了种种道。当此不死之法被宣说时，见法者们坚定不移。

၁၂၅၃.

1253.

‘‘ပဇ္ဇောတကရော အတိဝိဇ္ဈ, သဗ္ဗဌိတီနံ အတိက္ကမမဒ္ဒသ ;

ဉတွာ စ သစ္ဆိကတွာ စ, အဂ္ဂံ သော ဒေသယိ ဒသဒ္ဓါနံ.

光明创造者已洞察，并见到对一切“住”的超越。他已了知、已亲证，故而为五比丘宣说了无上之法。

၁၂၅၄.

1254.

‘‘ဧဝံ သုဒေသိတေ ဓမ္မေ, ကော ပမာဒေါ ဝိဇာနတံ ဓမ္မံ;

တသ္မာ ဟိ တဿ ဘဂဝတော သာသနေ, အပ္ပမတ္တော သဒါ နမဿမနုသိက္ခေ.

法已被如此善说，知法者岂能放逸？是故，于彼世尊的教法中，应恒常不放逸，恭敬随学。

၁၂၅၅.

1255.

‘‘ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓေါ ယော ထေရော, ကောဏ္ဍညော တိဗ္ဗနိက္ကမော;

လာဘီ သုခဝိဟာရာနံ, ဝိဝေကာနံ အဘိဏှသော.

随佛觉悟的长老憍陈如，他勇猛精进，恒常获得安乐住与远离。

၁၂၅၆.

1256.

‘‘ယံ [Pg.372] သာဝကေန ပတ္တဗ္ဗံ, သတ္ထု သာသနကာရိနာ;

သဗ္ဗဿ တံ အနုပ္ပတ္တံ, အပ္ပမတ္တဿ သိက္ခတော.

遵师教之弟子，所应证得之法，彼以不放逸勤学，皆已次第证得。

၁၂၅၇.

1257.

‘‘မဟာနုဘာဝေါ တေဝိဇ္ဇော, စေတောပရိယကောဝိဒေါ;

ကောဏ္ဍညော ဗုဒ္ဓဒါယာဒေါ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ သတ္ထုနော.

具大威力与三明，善知他人心，佛陀之法嗣憍陈如，顶礼导师之足。

၁၂၅၈.

1258.

‘‘နဂဿ ပဿေ အာသီနံ, မုနိံ ဒုက္ခဿ ပါရဂုံ;

သာဝကာ ပယိရုပါသန္တိ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနော.

坐于山岗旁，已度苦彼岸之牟尼，具三明、舍离死亡之诸弟子，正恭敬地侍奉着。

၁၂၅၉.

1259.

‘‘စေတသာ အနုပရိယေတိ, မောဂ္ဂလ္လာနော မဟိဒ္ဓိကော;

စိတ္တံ နေသံ သမနွေသံ, ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရူပဓိံ.

大神通之目犍连，以心探究，了知彼等无所依、已解脱之心。

၁၂၆၀.

1260.

‘‘ဧဝံ သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ, မုနိံ ဒုက္ခဿ ပါရဂုံ;

အနေကာကာရသမ္ပန္နံ, ပယိရုပါသန္တိ ဂေါတမံ.

如是，诸弟子恭敬侍奉具足一切支分、多种功德、已度苦之彼岸的牟尼乔达摩。

၁၂၆၁.

1261.

‘‘စန္ဒော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေ, ဝိရောစတိ ဝီတမလောဝ ဘာဏုမာ;

ဧဝမ္ပိ အင်္ဂီရသ တွံ မဟာမုနိ, အတိရောစသိ ယသသာ သဗ္ဗလောကံ.

犹如无云晴空月，犹如无垢烈日明；大牟尼鸯耆罗娑，汝以众眷属，光耀胜一切世间。

၁၂၆၂.

1262.

‘‘ကာဝေယျမတ္တာ ဝိစရိမှ ပုဗ္ဗေ, ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ;

အထဒ္ဒသာမ သမ္ဗုဒ္ဓံ, သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ.

我等往昔耽于诗，遍历村村与城城；后得见正自觉者，彼已通达一切法。

၁၂၆၃.

1263.

‘‘သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, မုနိ ဒုက္ခဿ ပါရဂူ;

ဓမ္မံ သုတွာ ပသီဒိမှ, သဒ္ဓါ နော ဥဒပဇ္ဇထ.

彼度苦彼岸之牟尼，为我开示正法；闻法我等心澄净，于中生起净信心。

၁၂၆၄.

1264.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ, ခန္ဓေ အာယတနာနိ စ;

ဓာတုယော စ ဝိဒိတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

我闻彼之言教，了知蕴、处与界，自此出家，入于无家。

၁၂၆၅.

1265.

‘‘ဗဟူနံ ဝတ အတ္ထာယ, ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ;

ဣတ္ထီနံ ပုရိသာနဉ္စ, ယေ တေ သာသနကာရကာ.

为利乐众多奉行教法之男女，如来诚然出现于世。

၁၂၆၆.

1266.

‘‘တေသံ ခေါ ဝတ အတ္ထာယ, ဗောဓိမဇ္ဈဂမာ မုနိ;

ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနဉ္စ, ယေ နိရာမဂတဒ္ဒသာ.

诚然为彼等之义利，为已见正道之比丘、比丘尼，牟尼证得菩提。

၁၂၆၇.

1267.

‘‘သုဒေသိတာ စက္ခုမတာ, ဗုဒ္ဓေနာဒိစ္စဗန္ဓုနာ;

စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ, အနုကမ္ပာယ ပါဏိနံ.

具眼者、日之亲，佛陀出于对有情之怜悯，善说四圣谛。

၁၂၆၈.

1268.

‘‘ဒုက္ခံ [Pg.373] ဒုက္ခသမုပ္ပာဒံ, ဒုက္ခဿ စ အတိက္ကမံ;

အရိယံ စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

（此即）苦、苦之集、苦之超越，以及导向苦寂灭之八支圣道。

၁၂၆၉.

1269.

‘‘ဧဝမေတေ တထာ ဝုတ္တာ, ဒိဋ္ဌာ မေ တေ ယထာ တထာ;

သဒတ္ထော မေ အနုပ္ပတ္တော, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

如是此等法，如所说不虚，我已如实见；我已证己利，佛陀教已行。

၁၂၇၀.

1270.

‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ;

သုဝိဘတ္တေသု ဓမ္မေသု, ယံ သေဋ္ဌံ တဒုပါဂမိံ.

我之来诣佛前，诚然是善来！于善分别法中，我已证最胜法。

၁၂၇၁.

1271.

‘‘အဘိညာပါရမိပ္ပတ္တော, သောတဓာတု ဝိသောဓိတာ;

တေဝိဇ္ဇော ဣဒ္ဓိပတ္တောမှိ, စေတောပရိယကောဝိဒေါ.

我已达神通彼岸，天耳界已清净；我具足三明，已得神变力，且善知他人心。

၁၂၇၂.

1272.

‘‘ပုစ္ဆာမိ သတ္ထာရမနောမပညံ, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ယော ဝိစိကိစ္ဆာနံ ဆေတ္တာ;

အဂ္ဂါဠဝေ ကာလမကာသိ ဘိက္ခု, ဉာတော ယသဿီ အဘိနိဗ္ဗုတတ္တော.

我请问具卓越慧的导师，有位比丘于现法中斩断诸疑，他声名远播，心已寂灭，在阿伽罗婆(Aggāḷava)神庙去世。

၁၂၇၃.

1273.

‘‘နိဂြောဓကပ္ပော ဣတိ တဿ နာမံ, တယာ ကတံ ဘဂဝါ ဗြာဟ္မဏဿ;

သော တံ နမဿံ အစရိ မုတျပေခေါ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဒဠှဓမ္မဒဿီ.

世尊，您为那位婆罗门取名为尼拘律陀劫波(Nigrodhakappa)；他为求解脱而敬礼您，发起精进，得见坚固之法。

၁၂၇၄.

1274.

‘‘တံ သာဝကံ သက္က မယမ္ပိ သဗ္ဗေ, အညာတုမိစ္ဆာမ သမန္တစက္ခု;

သမဝဋ္ဌိတာ နော သဝနာယ သောတာ, တုဝံ နော သတ္ထာ တွမနုတ္တရောသိ’’.

释迦(Sakka)啊，全见者(samantacakkhu)啊，我等皆欲了知那位弟子；我等之耳已专注谛听，您是我们的导师，您是无上士。

၁၂၇၅.

1275.

ဆိန္ဒ နော ဝိစိကိစ္ဆံ ဗြူဟိ မေတံ, ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝေဒယ ဘူရိပည;

မဇ္ဈေဝ နော ဘာသ သမန္တစက္ခု, သက္ကောဝ ဒေဝါန သဟဿနေတ္တော.

广慧者(bhūripañña)啊，请斩断我等疑惑，请为我开示此事，请明示他已般涅槃。全见者啊，请于我等之中宣说，犹如千眼帝释天在诸天之中。

၁၂၇၆.

1276.

‘‘ယေ ကေစိ ဂန္ထာ ဣဓ မောဟမဂ္ဂါ, အညာဏပက္ခာ ဝိစိကိစ္ဆဌာနာ;

တထာဂတံ ပတွာ န တေ ဘဝန္တိ, စက္ခုဉှိ ဧတံ ပရမံ နရာနံ.

于此世间，凡为痴迷之道、无明之属、疑惑之所的诸种束缚，一至如来面前，便不复存在。此实为众人最上之眼。

၁၂၇၇.

1277.

‘‘နော [Pg.374] စေ ဟိ ဇာတု ပုရိသော ကိလေသေ, ဝါတော ယထာ အဗ္ဘဃနံ ဝိဟာနေ;

တမောဝဿ နိဝုတော သဗ္ဗလောကော, ဇောတိမန္တောပိ န ပဘာသေယျုံ.

若非此人(佛陀)能断诸烦恼，犹如狂风吹散密云，则全世界将被黑暗笼罩，纵有光明者亦不能照耀。

၁၂၇၈.

1278.

‘‘ဓီရာ စ ပဇ္ဇောတကရာ ဘဝန္တိ, တံ တံ အဟံ ဝီရ တထေဝ မညေ;

ဝိပဿိနံ ဇာနမုပါဂမိမှ, ပရိသာသု နော အာဝိကရောဟိ ကပ္ပံ.

智者能造作光明，勇者(vīra)啊，我亦如是看待您。我等知您是彻见者(vipassin)而来此请法，请于会众中为我等开示劫波(Kappa)之事。

၁၂၇၉.

1279.

‘‘ခိပ္ပံ ဂိရံ ဧရယ ဝဂ္ဂု ဝဂ္ဂုံ, ဟံသောဝ ပဂ္ဂယှ သဏိကံ နိကူဇ;

ဗိန္ဒုဿရေန သုဝိကပ္ပိတေန, သဗ္ဗေဝ တေ ဥဇ္ဇုဂတာ သုဏောမ.

请速宣说美妙之言，其声悦耳，犹如天鹅伸颈，轻柔鸣唱。以圆润善巧之音，我等皆将正直专注谛听。

၁၂၈၀.

1280.

‘‘ပဟီနဇာတိမရဏံ အသေသံ, နိဂ္ဂယှ ဓောနံ ဝဒေဿာမိ ဓမ္မံ;

န ကာမကာရော ဟိ ပုထုဇ္ဇနာနံ, သင်္ခေယျကာရော စ တထာဂတာနံ.

我，已尽除生死者，将宣说已洗净(烦恼)之法。凡夫不能随心所欲，而如来则审慎而行。

၁၂၈၁.

1281.

‘‘သမ္ပန္နဝေယျာကရဏံ တဝေဒံ, သမုဇ္ဇုပညဿ သမုဂ္ဂဟီတံ;

အယမဉ္ဇလိ ပစ္ဆိမော သုပ္ပဏာမိတော, မာ မောဟယီ ဇာနမနောမပည.

您这位正直慧者的圆满解说，我已善领会。此是最后一次善致敬礼，具卓越慧者啊，您既知晓，切莫令我迷惑。

၁၂၈၂.

1282.

‘‘ပရောပရံ အရိယဓမ္မံ ဝိဒိတွာ, မာ မောဟယီ ဇာနမနောမဝီရိယ;

ဝါရိံ ယထာ ဃမ္မနိ ဃမ္မတတ္တော, ဝါစာဘိကင်္ခါမိ သုတံ ပဝဿ.

您已知晓由远及近之圣法，具卓越精进者啊，您既知晓，切莫令我迷惑。犹如炎夏酷热之人渴望清泉，我亦渴求您之言教，请降下所闻之法雨。

၁၂၈၃.

1283.

‘‘ယဒတ္ထိကံ ဗြဟ္မစရိယံ အစရီ, ကပ္ပာယနော ကစ္စိဿတံ အမောဃံ;

နိဗ္ဗာယိ သော အာဒု သဥပါဒိသေသော, ယထာ ဝိမုတ္တော အဟု တံ သုဏောမ.

劫波(Kappāyana)为求义利而修梵行，其行是否未空耗？他已然寂灭，抑或尚有余依？我等愿闻，他如何解脱。

၁၂၈၄.

1284.

‘‘‘အစ္ဆေစ္ဆိ [Pg.375] တဏှံ ဣဓ နာမရူပေ,(ဣတိ ဘဂဝါ) ကဏှဿ သောတံ ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ;

အတာရိ ဇာတိံ မရဏံ အသေသံ’, ဣစ္စဗြဝိ ဘဂဝါ ပဉ္စသေဋ္ဌော.

“‘于此名色中，已斩断渴爱，那长夜潜伏的黑暗之流；他已无余渡过生死。’五根中最胜的世尊如是说。”

၁၂၈၅.

1285.

‘‘ဧသ သုတွာ ပသီဒါမိ, ဝစော တေ ဣသိသတ္တမ;

အမောဃံ ကိရ မေ ပုဋ္ဌံ, န မံ ဝဉ္စေသိ ဗြာဟ္မဏော.

“第七仙，闻您之言，我心净信。我所问确实并非徒劳，婆罗门未曾欺我。”

၁၂၈၆.

1286.

‘‘ယထာ ဝါဒီ တထာ ကာရီ, အဟု ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော;

အစ္ဆေစ္ဆိ မစ္စုနော ဇာလံ, တတံ မာယာဝိနော ဒဠှံ.

“佛陀的声闻，言行一致。他已斩断狡诈死神坚固而广布的网。”

၁၂၈၇.

1287.

‘‘အဒ္ဒသ ဘဂဝါ အာဒိံ, ဥပါဒါနဿ ကပ္ပိယော;

အစ္စဂါ ဝတ ကပ္ပာနော, မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ.

“世尊见到了取的因。啊，劫波已超越了极难超越的死亡领域。”

၁၂၈၈.

1288.

‘‘တံ ဒေဝဒေဝံ ဝန္ဒာမိ, ပုတ္တံ တေ ဒွိပဒုတ္တမ;

အနုဇာတံ မဟာဝီရံ, နာဂံ နာဂဿ ဩရသ’’န္တိ.

“我礼敬您，天中天！两足中尊啊，我礼敬您的儿子，那随您而生的大雄，龙（佛陀）的嫡子——龙（阿罗汉）。”

ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ထေရော ဂါထာယော

如是，具寿婆耆舍长老诵说了此等偈颂。

အဘာသိတ္ထာတိ.

如是说已。

မဟာနိပါတော နိဋ္ဌိတော.

大品终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

သတ္တတိမှိ နိပါတမှိ, ဝင်္ဂီသော ပဋိဘာဏဝါ;

ဧကောဝ ထေရော နတ္ထညော, ဂါထာယော ဧကသတ္တတီတိ.

于七十品中，婆耆舍具辩才；长老仅一位，更无有其他，偈颂七十一。

နိဋ္ဌိတာ ထေရဂါထာယော.

长老偈终。

တတြုဒ္ဒါနံ –

此中摄颂：

သဟဿံ ဟောန္တိ တာ ဂါထာ, တီဏိ သဋ္ဌိသတာနိ စ;

ထေရာ စ ဒွေ သတာ သဋ္ဌိ, စတ္တာရော စ ပကာသိတာ.

此中偈颂共一千三百六十首；所宣说的长老，则有二百六十四位。

သီဟနာဒံ နဒိတွာန, ဗုဒ္ဓပုတ္တာ အနာသဝါ;

ခေမန္တံ ပါပုဏိတွာန, အဂ္ဂိခန္ဓာဝ နိဗ္ဗုတာတိ.

无漏佛子作师子吼，已达安稳之境，如火蕴般入于寂灭。

ထေရဂါထာပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

长老偈圣典终。