නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

ඛුද්දකනිකායෙ

ඛුද්දක නිකාය

පෙතවත්ථුපාළි

පේතවත්ථු පාළිය

1. උරගවග්ගො

1. උරග වර්ගය

1. ඛෙත්තූපමපෙතවත්ථු

1. ඛෙත්තූපම පේතවත්ථුව

1.

1.

‘‘ඛෙත්තූපමා [Pg.127] අරහන්තො, දායකා කස්සකූපමා;

බීජූපමං දෙය්‍යධම්මං, එත්තො නිබ්බත්තතෙ ඵලං.

රහතන් වහන්සේලා සරු කෙතක් බඳු ය. දායකයෝ ගොවියන් බඳු ය. දාන වස්තුව බීජ බඳු ය. මෙකී කරුණු නිසා දානමය විපාක හටගනී.

2.

2.

‘‘එතං බීජං කසි ඛෙත්තං, පෙතානං දායකස්ස ච;

තං පෙතා පරිභුඤ්ජන්ති, දාතා පුඤ්ඤෙන වඩ්ඪති.

බීජය ද, සීසෑම නම් වූ දීම ද, කෙත නම් වූ රහතන් වහන්සේ ද යන මේවා මළගිය අයට මෙන්ම දායකයාට ද උපකාරී වේ. මළගිය ප්‍රේතයෝ ඒ දානඵලය අනුභව කරති. දායකයා ද තමා කළ පිනෙන් දියුණු වේ.

3.

3.

‘‘ඉධෙව කුසලං කත්වා, පෙතෙ ච පටිපූජිය;

සග්ගඤ්ච කමති ට්ඨානං, කම්මං කත්වාන භද්දක’’න්ති.

මෙසේ මෙලොවදී කුසල් කොට, මළගියවුන්ට ද පූජා පවත්වා, යහපත් දානමය කර්මයන් සිදුකොට (ඒ දායකයා) ස්වර්ග ලෝකයට පැමිණෙයි.

ඛෙත්තූපමපෙතවත්ථු පඨමං.

පළමු ඛෙත්තූපම පේතවත්ථුව අවසන්ය.

2. සූකරමුඛපෙතවත්ථු

2. සූකරමුඛ පේතවත්ථුව

4.

4.

‘‘කායො තෙ සබ්බසොවණ්ණො, සබ්බා ඔභාසතෙ දිසා;

මුඛං තෙ සූකරස්සෙව, කිං කම්මමකරී පුරෙ’’.

ඔබගේ මුළු ශරීරයම රන්වන්ය, සියලු දිශාවන් ඒ ආලෝකයෙන් බබළයි. එහෙත් ඔබගේ මුහුණ ඌරෙකුගේ මුහුණක් බඳුය. ඔබ පෙර කිනම් කර්මයක් කළෙහිද?

5.

5.

‘‘කායෙන සඤ්ඤතො ආසිං, වාචායාසිමසඤ්ඤතො;

තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො, යථා පස්සසි නාරද.

නාරදයෙනි, මම පෙර ආත්මයේ කයෙන් සංවර වූයෙමි. එහෙත් වචනයෙන් අසංවර වූයෙමි. ඔබ දකින පරිදි මාගේ ශරීරයේ පැහැය මෙසේ වූයේ එබැවිනි.

6.

6.

‘‘තං [Pg.128] ත්‍යාහං නාරද බ්‍රූමි, සාමං දිට්ඨමිදං තයා;

මාකාසි මුඛසා පාපං, මා ඛො සූකරමුඛො අහූ’’ති.

නාරදයෙනි, ඔබ විසින්ම මෙය දකින ලද බැවින් මම ඔබට මෙසේ පවසමි. වචනයෙන් පව් නොකරන්න. මා මෙන් ඌරු මුහුණක් ඇත්තෙකු නොවන්න.

සූකරමුඛපෙතවත්ථු දුතියං.

දෙවන සූකරමුඛ පේතවත්ථුව අවසන්ය.

3. පූතිමුඛපෙතවත්ථු

3. පූතිමුඛ පේතවත්ථුව

7.

7.

‘‘දිබ්බං සුභං ධාරෙසි වණ්ණධාතුං, වෙහායසං තිට්ඨසි අන්තලික්ඛෙ;

මුඛඤ්ච තෙ කිමයො පූතිගන්ධං, ඛාදන්ති කිං කම්මමකාසි පුබ්බෙ’’.

ඔබ දිව්‍යමය වූ ශෝභන වර්ණයක් දරමින් අහසෙහි රැඳී සිටින්නෙහිය. එහෙත් ඔබගේ මුඛය කුණු වී දුගඳ හමන අතර පණුවන් විසින් කනු ලබයි. ඔබ පෙර කිනම් කර්මයක් කළෙහිද?

8.

8.

‘‘සමණො අහං පාපොතිදුට්ඨවාචො, තපස්සිරූපො මුඛසා අසඤ්ඤතො;

ලද්ධා ච මෙ තපසා වණ්ණධාතු, මුඛඤ්ච මෙ පෙසුණියෙන පූති.

මම පෙර පවිටු වූ, අතිශය රළු වචන කතා කළ, මහණ වෙස් ගත්, වචනයෙන් අසංවර වූවෙක් වීමි. තපස් රැකීම නිසා මට මෙවන් දිව්‍යමය පැහැයක් ලැබුණි. එහෙත් කේලාම් කීම නිසා මාගේ මුඛය මෙසේ කුණු වී ගියේය.

9.

9.

‘‘තයිදං තයා නාරද සාමං දිට්ඨං,අනුකම්පකා යෙ කුසලා වදෙය්‍යුං;

‘මා පෙසුණං මා ච මුසා අභාණි,යක්ඛො තුවං හොහිසි කාමකාමී’’’ති.

නාරදයෙනි, මෙය ඔබ විසින්ම දකින ලද්දකි. අනුකම්පා ඇති පින්වන්තයෝ ‘කේලාම් නොකියන්න, බොරු නොකියන්න, එවිට ඔබ කැමති සැප සම්පත් විඳින දේවතාවෙක් වන්නෙහිය’ යි පවසති. (මම ද එයම ඔබට පවසමි).

පූතිමුඛපෙතවත්ථු තතියං.

තෙවන පූතිමුඛ පේතවත්ථුව අවසන්ය.

4. පිට්ඨධීතලිකපෙතවත්ථු

4. පිට්ඨධීතලික පේතවත්ථුව

10.

10.

‘‘යං කිඤ්චාරම්මණං කත්වා, දජ්ජා දානං අමච්ඡරී;

පුබ්බපෙතෙ ච ආරබ්භ, අථ වා වත්ථුදෙවතා.

නොමසුරු දායකයා කිසියම් අරමුණක් තබාගෙන දානය දිය යුතුය. මළගිය ඥාතීන් උදෙසා හෝ ගෘහ දේවතාවුන් උදෙසා හෝ දානය දිය යුතුය.

11.

11.

‘‘චත්තාරො ච මහාරාජෙ, ලොකපාලෙ යසස්සිනෙ ;

කුවෙරං ධතරට්ඨඤ්ච, විරූපක්ඛං විරූළ්හකං;

තෙ චෙව පූජිතා හොන්ති, දායකා ච අනිප්ඵලා.

යසස් ඇති ලෝකපාලක වූ කුවේර, ධතරට්ඨ, විරූපක්ඛ සහ විරූළ්හක යන සතර මහා රජවරුන් උදෙසා ද දානය දිය යුතුය. එවිට ඔවුහු ද පුදන ලද්දෝ වෙති. දායකයෝ ද නිෂ්ඵල නොවී තමන්ගේ දානඵලය ලබන්නෝ වෙති.

12.

12.

‘‘න [Pg.129] හි රුණ්ණං වා සොකො වා, යා චඤ්ඤා පරිදෙවනා;

න තං පෙතස්ස අත්ථාය, එවං තිට්ඨන්ති ඤාතයො.

හැඬීම හෝ සෝක වීම හෝ වෙනත් වැලපීමක් හෝ මළගිය තැනැත්තාගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස නොපවතී. ඥාතීන් එලෙස වැලපෙමින් සිටියත් එයින් ප්‍රේතයාට පලක් නැත.

13.

13.

‘‘අයඤ්ච ඛො දක්ඛිණා දින්නා, සඞ්ඝම්හි සුප්පතිට්ඨිතා;

දීඝරත්තං හිතායස්ස, ඨානසො උපකප්පතී’’ති.

සංඝයා කෙරෙහි මැනවින් පිහිටුවා පූජා කරන ලද මේ දක්ෂිණාව, ඒ මළගිය තැනැත්තාට දීර්ඝ කාලයක් හිතසුව පිණිස පවතී. එය එකෙණෙහිම ඔහුට උපකාරී වේ.

පිට්ඨධීතලිකපෙතවත්ථු චතුත්ථං.

සිව්වන පිට්ඨධීතලික පේතවත්ථුව අවසන්ය.

5. තිරොකුට්ටපෙතවත්ථු

5. තිරෝකුඩ්ඩ පේතවත්ථුව

14.

14.

‘‘තිරොකුට්ටෙසු තිට්ඨන්ති, සන්ධිසිඞ්ඝාටකෙසු ච;

ද්වාරබාහාසු තිට්ඨන්ති, ආගන්ත්වාන සකං ඝරං.

ඔවුහු තම පැරණි නිවෙස් කරා පැමිණ, බිත්තිවලින් පිටත ද, සන්ධිස්ථානවල සහ මංසන්ධිවල ද, උළුවහු අසල ද රැඳී සිටිති.

15.

15.

‘‘පහූතෙ අන්නපානම්හි, ඛජ්ජභොජ්ජෙ උපට්ඨිතෙ;

න තෙසං කොචි සරති, සත්තානං කම්මපච්චයා.

බොහෝ වූ කෑම බීම පිළියෙළ කර තිබුණ ද, ඒ සත්වයන්ගේ අකුසල කර්මය හේතුවෙන් කිසිවෙක් ඔවුන්ව සිහිපත් නොකරති.

16.

16.

‘‘එවං දදන්ති ඤාතීනං, යෙ හොන්ති අනුකම්පකා;

සුචිං පණීතං කාලෙන, කප්පියං පානභොජනං;

‘ඉදං වො ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’.

ඥාතීන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති අය, ‘මෙය අපගේ ඥාතීන්ට ලැබේවා, අපගේ ඥාතීහු සුවපත් වෙත්වා’ යි කියා පිරිසිදු ප්‍රණීත වූ කැප ආහාර පාන සුදුසු කලෙහි ඥාතීන් උදෙසා පූජා කරති.

17.

17.

‘‘තෙ ච තත්ථ සමාගන්ත්වා, ඤාතිපෙතා සමාගතා;

පහූතෙ අන්නපානම්හි, සක්කච්චං අනුමොදරෙ.

එහි රැස් වූ ඒ මළගිය ඥාති ප්‍රේතයෝ, තමන් උදෙසා පූජා කරන ලද බොහෝ වූ ආහාර පාන දැක ගෞරවයෙන් යුතුව අනුමෝදන් වෙති.

18.

18.

‘‘‘චිරං ජීවන්තු නො ඤාතී, යෙසං හෙතු ලභාමසෙ;

අම්හාකඤ්ච කතා පූජා, දායකා ච අනිප්ඵලා’.

අපගේ යම් ඥාතීන් නිසා (මේ සම්පත්) අපට ලැබෙන්නේද, අපගේ ඒ ඥාතීහු බොහෝ කල් ජීවත් වෙත්වා! අපට ද පූජාවන් කරන ලදී. දායකයෝ ද නිෂ්ඵල නොවූහ (පින් ලදහ).

19.

19.

‘‘‘න හි තත්ථ කසි අත්ථි, ගොරක්ඛෙත්ථ න විජ්ජති;

වණිජ්ජා තාදිසී නත්ථි, හිරඤ්ඤෙන කයාකයං ;

ඉතො දින්නෙන යාපෙන්ති, පෙතා කාලගතා තහිං’.

එහි (ප්‍රේත ලෝකයෙහි) ගොවිතැන් කිරීමක් නැත. ගව පාලනයක් ද නැත. එබඳු වෙළඳාමක් ද නැත. රන් රිදීවලින් කෙරෙන ගනුදෙනු ද නැත. මියගොස් එහි උපන් ප්‍රේතයෝ මෙලොවින් දෙන දෙයින් යැපෙති.

20.

20.

‘‘‘උන්නමෙ උදකං වුට්ඨං, යථා නින්නං පවත්තති;

එවමෙව ඉතො දින්නං, පෙතානං උපකප්පති’.

උස් බිමකට වැටුණු වැසි දිය පහත් බිමට ගලා යන්නාක් මෙන්, මෙලොවින් (ඥාතීන් විසින්) දෙනු ලබන දානය පරලොව ගිය ප්‍රේතයන්ට පල දෙයි.

21.

21.

‘‘‘යථා වාරිවහා පූරා, පරිපූරෙන්ති සාගරං;

එවමෙව ඉතො දින්නං, පෙතානං උපකප්පති’.

පිරී ගිය ගංගාවෝ සාගරය පුරවන්නාක් මෙන්, මෙලොවින් දෙනු ලබන දානය පරලොව ගිය ප්‍රේතයන්ට පල දෙයි.

22.

22.

‘‘‘අදාසි [Pg.130] මෙ අකාසි මෙ, ඤාති මිත්තා සඛා ච මෙ;

පෙතානං දක්ඛිණං දජ්ජා, පුබ්බෙ කතමනුස්සරං’.

‘මොහු මට (පෙර) දුන්නේය, මොහු මට (උදවු) කළේය, මොහු මගේ ඥාතියෙකි, මිතුරෙකි, යහළුවෙකි’ යනාදී වශයෙන් පෙර කළ උපකාර සිහිපත් කරමින් ප්‍රේතයන් උදෙසා දක්ෂිණාව (පින්) දිය යුතුය.

23.

23.

‘‘‘න හි රුණ්ණං වා සොකො වා, යා චඤ්ඤා පරිදෙවනා;

න තං පෙතානමත්ථාය, එවං තිට්ඨන්ති ඤාතයො’.

හැඬීම හෝ ශෝක කිරීම හෝ වෙනත් වැලපීමක් හෝ වේවා, එයින් ප්‍රේතයන්ට කිසිදු යහපතක් සිදු නොවේ. ඥාතීන් එලෙස (ශෝක කරමින්) සිටීමෙන් පලක් නැත.

24.

24.

‘‘‘අයඤ්ච ඛො දක්ඛිණා දින්නා, සඞ්ඝම්හි සුප්පතිට්ඨිතා;

දීඝරත්තං හිතායස්ස, ඨානසො උපකප්පති’.

සංඝයා කෙරෙහි මැනවින් පිහිටුවා දෙනු ලබන මේ දක්ෂිණාව (පින්), එම ප්‍රේතයාට බොහෝ කලක් හිතසුව පිණිස පවතියි. එය එකෙණෙහිම පල දෙයි.

25.

25.

‘‘සො ඤාතිධම්මො ච අයං නිදස්සිතො, පෙතාන පූජා ච කතා උළාරා;

බලඤ්ච භික්ඛූනමනුප්පදින්නං, තුම්හෙහි පුඤ්ඤං පසුතං අනප්පක’’න්ති.

එම ඥාති ධර්මය මෙසේ දක්වන ලදී. ප්‍රේතයන්ට ද උදාර පූජාවක් කරන ලදී. භික්ෂූන්ට ද ශක්තිය (දානය) දෙන ලදී. ඔබ විසින් ද බොහෝ පින් රැස් කරගන්නා ලදී.

තිරොකුට්ටපෙතවත්ථු පඤ්චමං.

පස්වන තිරෝකුඩ්ඩ ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

6. පඤ්චපුත්තඛාදපෙතිවත්ථු

6. පංචපුත්තඛාදක ප්‍රේත වස්තුව (පුතුන් පස්දෙනෙකු කෑ ප්‍රේතීගේ කතාව)

26.

26.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, දුග්ගන්ධා පූති වායසි;

මක්ඛිකාහි පරිකිණ්ණා, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති.

නිවස්ත්‍රව, විරූපීව, දුර්ගන්ධය හමමින්, මැස්සන්ගෙන් ගැවසී මෙහි සිටින ඔබ කවුද?

27.

27.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

ස්වාමීනි, මම යම ලොවට අයත්, දුගතියට පත් ප්‍රේතීයක වෙමි. පව්කම් කොට මෙලොවින් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.

28.

28.

‘‘කාලෙන පඤ්ච පුත්තානි, සායං පඤ්ච පුනාපරෙ;

විජායිත්වාන ඛාදාමි, තෙපි නා හොන්ති මෙ අලං.

මම උදෑසන පුතුන් පස්දෙනෙකු ද, සවස තවත් පුතුන් පස්දෙනෙකු ද ප්‍රසූත කොට අනුභව කරමි. ඒ දස දෙනා පවා මාගේ කුසගින්න නිවීමට ප්‍රමාණවත් නොවේ.

29.

29.

‘‘පරිඩය්හති ධූමායති, ඛුදාය හදයං මම;

පානීයං න ලභෙ පාතුං, පස්ස මං බ්‍යසනං ගත’’න්ති.

කුසගින්නෙන් මාගේ හදවත දැවෙයි, දුම් දමයි. බොන්නට පැන් පොදක් නොලැබෙමි. විපතට පත් මා දෙස බලන්න.

30.

30.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පුත්තමංසානි ඛාදසී’’ති.

ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් පාපකර්මයක් නිසාද? කිනම් කර්ම විපාකයකින් තමන්ගේම පුතුන්ගේ මස් අනුභව කරන්නෙහිද?

31.

31.

‘‘සපතී මෙ ගබ්භිනී ආසි, තස්සා පාපං අචෙතයිං;

සාහං පදුට්ඨමනසා, අකරිං ගබ්භපාතනං.

මාගේ ස්වාමියාගේ අනිත් බිරිඳ ගැබ්ගෙන සිටියාය. මම ඇය කෙරෙහි ලාමක අදහසක් ඇති කරගත්තෙමි. නපුරු සිතින් යුතුව මම ඇයට ගබ්සාවක් සිදු කළෙමි.

32.

32.

‘‘තස්සා [Pg.131] ද්වෙමාසිකො ගබ්භො, ලොහිතඤ්ඤෙව පග්ඝරි;

තදස්සා මාතා කුපිතා, මය්හං ඤාතී සමානයි;

සපථඤ්ච මං කාරෙසි, පරිභාසාපයී ච මං.

ඇයගේ දෙමස් පිරි ගැබ ලේ බවට පත්ව වැගිරී ගියේය. එවිට ඇගේ මව කිපී මාගේ ඥාතීන් රැස් කරවා, මට දිවුරන්නට සැලැස්වූවාය, මට තර්ජනය කළාය.

33.

33.

‘‘සාහං ඝොරඤ්ච සපථං, මුසාවාදං අභාසිසං;

පුත්තමංසානි ඛාදාමි, සචෙ තං පකතං මයා.

එවිට මම, 'මම එය කළෙමි නම් මගේම පුතුන්ගේ මස් කන්නට ලැබේවා' යි කියා අසත්‍ය පවසමින් දරුණු ලෙස දිවුරා සිටියෙමි.

34.

34.

‘‘තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන, මුසාවාදස්ස චූභයං;

පුත්තමංසානි ඛාදාමි, පුබ්බලොහිතමක්ඛිතා’’ති.

එම කර්මයේත්, මුසාවාදයේත් යන උභය කර්ම විපාකයෙන්, සැරව හා ලේ තැවරුණු මාගේම පුතුන්ගේ මස් අනුභව කරමි.

පඤ්චපුත්තඛාදපෙතිවත්ථු ඡට්ඨං.

හයවන පංචපුත්තඛාදක ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

7. සත්තපුත්තඛාදපෙතිවත්ථු

7. සත්තපුත්තඛාදක ප්‍රේත වස්තුව (පුතුන් හත්දෙනෙකු කෑ ප්‍රේතීගේ කතාව)

35.

35.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, දුග්ගන්ධා පූති වායසි;

මක්ඛිකාහි පරිකිණ්ණා, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති.

නිවස්ත්‍රව, විරූපීව, දුර්ගන්ධය හමමින්, මැස්සන්ගෙන් ගැවසී මෙහි සිටින ඔබ කවුද?

36.

36.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

ස්වාමීනි, මම යම ලොවට අයත්, දුගතියට පත් ප්‍රේතීයක වෙමි. පව්කම් කොට මෙලොවින් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.

37.

37.

‘‘කාලෙන සත්ත පුත්තානි, සායං සත්ත පුනාපරෙ;

විජායිත්වාන ඛාදාමි, තෙපි නා හොන්ති මෙ අලං.

මම උදෑසන පුතුන් හත්දෙනෙකු ද, සවස තවත් පුතුන් හත්දෙනෙකු ද ප්‍රසූත කොට අනුභව කරමි. ඒ දහහතර දෙනා පවා මාගේ කුසගින්න නිවීමට ප්‍රමාණවත් නොවේ.

38.

38.

‘‘පරිඩය්හති ධූමායති, ඛුදාය හදයං මම;

නිබ්බුතිං නාධිගච්ඡාමි, අග්ගිදඩ්ඪාව ආතපෙ’’ති.

කුසගින්නෙන් මාගේ හදවත දැවෙයි, දුම් දමයි. දැඩි අව්වේ ගින්නෙන් පිලිස්සෙන්නෙකු මෙන් මම කිසිදු සහනයක් නොලබමි.

39.

39.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පුත්තමංසානි ඛාදසී’’ති.

ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් පාපකර්මයක් නිසාද? කිනම් කර්ම විපාකයකින් තමන්ගේම පුතුන්ගේ මස් අනුභව කරන්නෙහිද?

40.

40.

‘‘අහූ මය්හං දුවෙ පුත්තා, උභො සම්පත්තයොබ්බනා;

සාහං පුත්තබලූපෙතා, සාමිකං අතිමඤ්ඤිසං.

මට පුතුන් දෙදෙනෙක් සිටියහ. දෙදෙනාම යොවුන් වියට පත්ව සිටියහ. ඒ පුතුන්ගේ බලයෙන් උඩඟු වූ මම මාගේ ස්වාමියා හෙළා දුටුවෙමි.

41.

41.

‘‘තතො මෙ සාමිකො කුද්ධො, සපත්තිං මය්හමානයි;

සා ච ගබ්භං අලභිත්ථ, තස්සා පාපං අචෙතයිං.

ඉන්පසු මාගේ ස්වාමියා කිපී තවත් බිරිඳක කැඳවාගෙන ආවේය. ඇය ගැබ්ගත් අතර මම ඇය කෙරෙහි ලාමක සිතක් ඇති කරගත්තෙමි.

42.

42.

‘‘සාහං [Pg.132] පදුට්ඨමනසා, අකරිං ගබ්භපාතනං;

තස්සා තෙමාසිකො ගබ්භො, පුබ්බලොහිතකො පති.

නපුරු සිතින් යුතුව මම ඇයට ගබ්සාවක් සිදු කළෙමි. ඇගේ තෙමස් පිරි ගැබ සැරව හා ලේ බවට පත්ව ගිලිහී වැටුණි.

43.

43.

‘‘තදස්සා මාතා කුපිතා, මය්හං ඤාතී සමානයි;

සපථඤ්ච මං කාරෙසි, පරිභාසාපයී ච මං.

එවිට ඇගේ මව කිපී මාගේ ඥාතීන් රැස් කරවා, මට දිවුරන්නට සැලැස්වූවාය, මට තර්ජනය කළාය.

44.

44.

‘‘සාහං ඝොරඤ්ච සපථං, මුසාවාදං අභාසිසං;

‘පුත්තමංසානි ඛාදාමි, සචෙ තං පකතං මයා’.

එබඳු මම 'ඉදින් මා විසින් ඒ ගැබ් හෙළීම කරන ලද්දේ නම්, මාගේ පුත්‍රයන්ගේ මාංශ මම අනුභව කෙරෙම්වා' යි මෙසේ දරුණු දිවුරුමක් ද මුසාවාදයක් ද පැවසුවෙමි.

45.

45.

‘‘තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන, මුසාවාදස්ස චූභයං;

පුත්තමංසානි ඛාදාමි, පුබ්බලොහිතමක්ඛිතා’’ති.

ඒ (ගැබ් හෙළීමේ) කර්මයෙහිත් මුසාවාදයෙහිත් යන කර්ම දෙකෙහිම විපාකයෙන්, සැරව හා ලෙයින් තැවරුණු පුත්‍ර මාංශ මම අනුභව කරමි.

සත්තපුත්තඛාදපෙතිවත්ථු සත්තමං.

සත්වන සත්තපුත්තඛාදක ප්‍රේත වස්තුව නිමාවට පත් විය.

8. ගොණපෙතවත්ථු

8. ගෝණ ප්‍රේත වස්තුව.

46.

46.

‘‘කිං නු උම්මත්තරූපොව, ලායිත්වා හරිතං තිණං;

ඛාද ඛාදාති ලපසි, ගතසත්තං ජරග්ගවං.

පුත්‍රය, නුඹ උමතු වූවෙකු මෙන් ඇයි මේ නිල් තණකොළ කපා දමමින්, පණ නැති මේ මහලු ගොනාට 'කාපන් කාපන්' යි පවසන්නේ?

47.

47.

‘‘න හි අන්නෙන පානෙන, මතො ගොණො සමුට්ඨහෙ;

ත්වංසි බාලො ච දුම්මෙධො, යථා තඤ්ඤොව දුම්මතී’’ති.

නුඹ දෙන ආහාරයකින් හෝ පැනයකින් මියගිය ගොනෙකු නැවත නැගිටින්නේ නැත. නුඹ අන්‍ය මෝඩයන් මෙන්ම බාල වූ, නුවණක් නැති මෝඩයෙකි.

48.

48.

‘‘ඉමෙ පාදා ඉදං සීසං, අයං කායො සවාලධි;

නෙත්තා තථෙව තිට්ඨන්ති, අයං ගොණො සමුට්ඨහෙ.

පියාණෙනි, මේ පාද ද, මේ හිස ද, වලිගය සහිත මේ කඳ ද, දෑස් ද එලෙසම තිබේ. එබැවින් මේ ගොනා නැගිටින්නට පුළුවන.

49.

49.

‘‘නාය්‍යකස්ස හත්ථපාදා, කායො සීසඤ්ච දිස්සති;

රුදං මත්තිකථූපස්මිං, නනු ත්වඤ්ඤෙව දුම්මතී’’ති.

පියාණෙනි, මියගිය සීයාගේ අත් පා, කඳ හෝ හිස දැන් දක්නට නැත. එසේ තිබියදී සොහොන් ගොඩක් ළඟ හඬමින් සිටින ඔබම නේද වඩාත් මෝඩයා?

50.

50.

‘‘ආදිත්තං වත මං සන්තං, ඝතසිත්තංව පාවකං;

වාරිනා විය ඔසිඤ්චං, සබ්බං නිබ්බාපයෙ දරං.

ගිතෙල් වත් කළ ගින්නක් ජලයෙන් නිවා දමන්නාක් මෙන්, දැවෙමින් සිටි මාගේ මුළු සන්තාපයම සැබවින්ම නුඹ නිවා දැමුවේය.

51.

51.

‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, සොකං හදයනිස්සිතං;

යො මෙ සොකපරෙතස්ස, පිතුසොකං අපානුදි.

සෝකයෙන් පීඩිතව සිටි මාගේ පිය සෝකය දුරු කළේය. සැබවින්ම මාගේ හදවත ඇසුරු කොට තිබූ සෝකය නමැති හීසය නුඹ උදුරා දැමුවේය.

52.

52.

‘‘ස්වාහං අබ්බූළ්හසල්ලොස්මි, සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතො;

න සොචාමි න රොදාමි, තව සුත්වාන මාණව’.

මානවකය, නුඹගේ වචන අසා දැන් මම සෝක නමැති හීසය උදුරා දැමූවෙක්මි, ශීතල වූවෙක්මි, සන්සිඳුණෙක්මි. මම දැන් සෝක නොකරමි, නොහඬමි.

53.

53.

එවං [Pg.133] කරොන්ති සප්පඤ්ඤා, යෙ හොන්ති අනුකම්පකා;

විනිවත්තයන්ති සොකම්හා, සුජාතො පිතරං යථාති.

අනුකම්පාව ඇති ප්‍රඥාවන්තයෝ මෙසේම කරති. සුජාත කුමරු පියා සෝකයෙන් මුදාගත්තාක් මෙන්, ඔවුහු ද (අන්‍යයන්) සෝකයෙන් මුදා ගනිති.

ගොණපෙතවත්ථු අට්ඨමං.

අටවන ගෝණ ප්‍රේත වස්තුව නිමාවට පත් විය.

9. මහාපෙසකාරපෙතිවත්ථු

9. මහා පේසකාර ප්‍රේත වස්තුව.

54.

54.

‘‘ගූථඤ්ච මුත්තං රුහිරඤ්ච පුබ්බං, පරිභුඤ්ජති කිස්ස අයං විපාකො;

අයං නු කිං කම්මමකාසි නාරී, යා සබ්බදා ලොහිතපුබ්බභක්ඛා.

අසූචි ද මුත්‍රා ද ලේ ද සැරව ද අනුභව කරන මේ ස්ත්‍රියට මෙය කිනම් කර්මයක විපාකයක් ද? නිරතුරුවම ලේ හා සැරව අනුභව කරන මේ ස්ත්‍රිය පෙර කිනම් කර්මයක් කළා ද?

55.

55.

‘‘නවානි වත්ථානි සුභානි චෙව, මුදූනි සුද්ධානි ච ලොමසානි;

දින්නානි මිස්සා කිතකා භවන්ති, අයං නු කිං කම්මමකාසි නාරී’’ති.

අලුත් වූ ද, ශෝභන වූ ද, මෘදු වූ ද, පිරිසිදු වූ ද, සිනිඳු වූ ද වස්ත්‍ර ඇයට දෙන ලදුව, ඒවා යකඩ තහඩු බවට පත් වෙයි. මේ ස්ත්‍රිය පෙර කිනම් කර්මයක් කළා ද?

56.

56.

‘‘භරියා මමෙසා අහූ භදන්තෙ, අදායිකා මච්ඡරිනී කදරියා;

සා මං දදන්තං සමණබ්‍රාහ්මණානං, අක්කොසති ච පරිභාසති ච.

ස්වාමීනි, ඇය පෙර ආත්මයේ මාගේ බිරිඳ වූවාය. ඇය දන් නොදෙන, මසුරු වූ, තද මසුරුකමෙන් යුක්ත තැනැත්තියක් වූවාය. මහණ බමුණන්ට දන් දෙන මට ඇය ආක්‍රෝශ පරිභව කළාය.

57.

57.

‘‘‘ගූථඤ්ච මුත්තං රුහිරඤ්ච පුබ්බං, පරිභුඤ්ජ ත්වං අසුචිං සබ්බකාලං;

එතං තෙ පරලොකස්මිං හොතු, වත්ථා ච තෙ කිටකසමා භවන්තු’;

එතාදිසං දුච්චරිතං චරිත්වා, ඉධාගතා චිරරත්තාය ඛාදතී’’ති.

'ඔබ නිරතුරුවම අසූචි ද මුත්‍රා ද ලේ ද සැරව ද අනුභව කරන්න. පරලොවදී ඔබට එයම ලැබේවා, ඔබේ වස්ත්‍ර යකඩ තහඩු වැනි වේවා' යි ඇය පැවසුවාය. මෙබඳු දුශ්චරිතයක් කොට මෙහි පැමිණ ඇය බොහෝ කලක් තිස්සේ මේවා අනුභව කරන්නීය.

මහාපෙසකාරපෙතිවත්ථු නවමං.

නවවන මහා පේසකාර ප්‍රේත වස්තුව නිමාවට පත් විය.

10. ඛල්ලාටියපෙතිවත්ථු

10. ඛල්ලාටිය ප්‍රේත වස්තුව.

58.

58.

‘‘කා නු අන්තොවිමානස්මිං, තිට්ඨන්තී නූපනික්ඛමි;

උපනික්ඛමස්සු භද්දෙ, පස්සාම තං බහිට්ඨිත’’න්ති.

විමන ඇතුළත සිටින ඔබ කවුද? ඇයි පිටතට නොඑන්නේ? පින්වතිය, පිටතට එන්න, පිටත සිටින ඔබව දකින්නට අප කැමැත්තෙමු.

59.

59.

‘‘අට්ටීයාමි [Pg.134] හරායාමි, නග්ගා නික්ඛමිතුං බහි;

කෙසෙහම්හි පටිච්ඡන්නා, පුඤ්ඤං මෙ අප්පකං කත’’න්ති.

මම නිරුවත් බැවින් පිටතට එන්නට පීඩාවට පත් වෙමි, ලජ්ජා වෙමි. මම කෙස්වලින් පමණක් වැසී සිටිමි. මා විසින් කරන ලද්දේ ඉතා ස්වල්ප වූ පිනකි.

60.

60.

‘‘හන්දුත්තරීයං දදාමි තෙ, ඉදං දුස්සං නිවාසය;

ඉදං දුස්සං නිවාසෙත්වා, එහි නික්ඛම සොභනෙ;

උපනික්ඛමස්සු භද්දෙ, පස්සාම තං බහිට්ඨිත’’න්ති.

මෙන්න, මම ඔබට මේ උතුරු සළුව දෙමි, මෙය හැඳගන්න. රූමත් පින්වතිය, මෙය හැඳගෙන විමනෙන් පිටතට එන්න. පිටත සිටින ඔබව දකින්නට අප කැමැත්තෙමු.

61.

61.

‘‘හත්ථෙන හත්ථෙ තෙ දින්නං, න මය්හං උපකප්පති;

එසෙත්ථුපාසකො සද්ධො, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො.

ඔබ අතින් මා අතට දෙන වස්ත්‍රය මට පරිහරණය කළ නොහැක. සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසකයෙක් මෙහි සිටියි.

62.

62.

‘‘එතං අච්ඡාදයිත්වාන, මම දක්ඛිණමාදිස;

තථාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති.

ඔහුට ඒ වස්ත්‍රය හඳවා, මට ඒ පුණ්‍ය දක්ෂිණාව අනුමෝදන් කරන්න. එවිට මම සියලු සම්පත්වලින් සමෘද්ධිමත් වූ, සුවපත් වූ තැනැත්තියක් වන්නෙමි.

63.

63.

තඤ්ච තෙ න්හාපයිත්වාන, විලිම්පෙත්වාන වාණිජා;

වත්ථෙහච්ඡාදයිත්වාන, තස්සා දක්ඛිණමාදිසුං.

එවිට ඒ වෙළෙන්දෝ එම උපාසකයා නහවා, සුවඳ විලවුන් ගල්වා, වස්ත්‍ර අන්දා එම ප්‍රේත ස්ත්‍රියට පින් අනුමෝදන් කළහ.

64.

64.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ ;

භොජනච්ඡාදනපානීයං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

අනුමෝදන් කළ සැනින්ම එහි විපාකය හටගත්තේය. දිව්‍යමය වූ භෝජනය ද, වස්ත්‍ර ද, පානය ද යන මේවා ඒ දක්ෂිණාවෙහි ඵලයෝය.

65.

65.

තතො සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

හසන්තී විමානා නික්ඛමි, ‘දක්ඛිණාය ඉදං ඵල’’’න්ති.

ඉන්පසු පිරිසිදු වූ, දිව්‍ය වස්ත්‍ර හැඳගත්, උතුම් කසී සළු දරන්නා වූ ඇය, 'මේ දක්ෂිණාවෙහි ඵලයයි' පවසන්නාක් මෙන් සිනාසෙමින් විමනෙන් පිටතට පැමිණියාය.

66.

66.

‘‘සුචිත්තරූපං රුචිරං, විමානං තෙ පභාසති;

දෙවතෙ පුච්ඡිතාචික්ඛ, කිස්ස කම්මස්සිදං ඵල’’න්ති.

දිව්‍ය දුවණියෙනි, විසිතුරු රූ ඇති මනහර ඔබේ විමන බබළයි. අප විසින් අසන ලද ඔබ, මෙය කිනම් කර්මයක ඵලයක් දැයි පවසන්න.

67.

67.

‘‘භික්ඛුනො චරමානස්ස, දොණිනිම්මජ්ජනිං අහං;

අදාසිං උජුභූතස්ස, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

පිඬු සිඟා වඩින්නා වූ ද, සෘජු ගුණැති වූ ද ස්වාමීන් වහන්සේ නමකට, මම ඉතා පහන් වූ සිතින් යුක්තව තල තෙල් මුශ්‍රිත කැවුමක් පූජා කළෙමි.

68.

68.

‘‘තස්ස කම්මස්ස කුසලස්ස, විපාකං දීඝමන්තරං;

අනුභොමි විමානස්මිං, තඤ්ච දානි පරිත්තකං.

එම කුසල කර්මයේ විපාකයක් ලෙස මම දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ දිව්‍ය විමානයක සැප වින්දෙමි. දැන් එම විපාකය ගෙවී අවසන් වීමට ආසන්නව ඇත්තේය.

69.

69.

‘‘උද්ධං චතූහි මාසෙහි, කාලංකිරියා භවිස්සති;

එකන්තකටුකං ඝොරං, නිරයං පපතිස්සහං.

තව මාස හතරකින් මාගේ මරණය සිදු වනු ඇත. ඉන්පසු මම ඒකාන්තයෙන්ම අතිශය කටුක වූ ද භයානක වූ ද නිරයට ඇද වැටෙන්නෙමි.

70.

70.

‘‘චතුක්කණ්ණං චතුද්වාරං, විභත්තං භාගසො මිතං;

අයොපාකාරපරියන්තං, අයසා පටිකුජ්ජිතං.

එම නිරය කොන් හතරකින් හා දොරටු හතරකින් යුක්තය. එය මනාව මනින ලද කොටස්වලට බෙදා ඇත. යකඩ පවුරකින් වට වූ එය උඩින් ද යකඩ තහඩුවකින් වසා ඇත්තේය.

71.

71.

‘‘තස්ස [Pg.135] අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා;

සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා.

එහි පොළොව යකඩින් නිමවා ඇත. ගින්නෙන් ඇවිළී ගිය එහි මහත් තේජසින් යුතු ගිනිදැල් නිරන්තරයෙන් හාත්පස යොදුන් සියයක් පුරා පැතිර පවතියි.

72.

72.

‘‘තත්ථාහං දීඝමද්ධානං, දුක්ඛං වෙදිස්ස වෙදනං;

ඵලඤ්ච පාපකම්මස්ස, තස්මා සොචාමහං භුස’’න්ති.

මම එහි දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ මා කළ පාපකර්මයන්ගේ ඵලයක් ලෙස කටුක දුක් වේදනා විඳින්නෙමි. ඒ නිසා මම මහත් සේ සෝක කරමි.

ඛල්ලාටියපෙතිවත්ථු දසමං.

දසවැනි ඛල්ලාටියපේත වස්තුව නිමාවිය.

11. නාගපෙතවත්ථු

11. නාගපේත වස්තුව

73.

73.

‘‘පුරතොව සෙතෙන පලෙති හත්ථිනා, මජ්ඣෙ පන අස්සතරීරථෙන;

පච්ඡා ච කඤ්ඤා සිවිකාය නීයති, ඔභාසයන්තී දස සබ්බතො දිසා.

සියල්ලන්ටම පෙරටුව එක් අයෙක් සුදු ඇතෙකු පිටින් යයි. මැදින් තවත් අයෙක් අශ්ව රියකින් ගමන් කරයි. පසුව එක් තරුණියක් දස දිශාවම ආලෝකවත් කරමින් දෝලාවකින් ගමන් කරයි.

74.

74.

‘‘තුම්හෙ පන මුග්ගරහත්ථපාණිනො, රුදංමුඛා ඡින්නපභින්නගත්තා;

මනුස්සභූතා කිමකත්ථ පාපං, යෙනඤ්ඤමඤ්ඤස්ස පිවාථ ලොහිත’’න්ති.

නුඹලා නම් අතින් මුගුරු ගෙන, හඬන මුහුණින් යුතුව, තුවාල වූ ශරීර ඇතිව සිටින්නහුය. මනුෂ්‍යව සිටියදී නුඹලා කළ පාපය කුමක්ද? කුමන හේතුවක් නිසා එකිනෙකාගේ ලේ පානය කරන්නහුද?

75.

75.

‘‘පුරතොව යො ගච්ඡති කුඤ්ජරෙන, සෙතෙන නාගෙන චතුක්කමෙන;

අම්හාක පුත්තො අහු ජෙට්ඨකො සො, දානානි දත්වාන සුඛී පමොදති.

සිවුපා ඇති, පියවර හතරකින් යුක්තව සුදු ඇතු පිටින් පෙරටුව යන යමෙක් වේද, ඔහු අපගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයාය. ඔහු දන් දී සැපවත් වූයේ සතුටින් වෙසෙයි.

76.

76.

‘‘යො සො මජ්ඣෙ අස්සතරීරථෙන, චතුබ්භි යුත්තෙන සුවග්ගිතෙන;

අම්හාක පුත්තො අහු මජ්ඣිමො සො, අමච්ඡරී දානවතී විරොචති.

වේගවත් අශ්වයන් සිව්දෙනෙකු යෙදූ රියෙන් මැදින් යන යමෙක් වේද, ඔහු අපගේ මැද පුත්‍රයාය. ඔහු මසුරුකමින් තොරව දන් දුන් නිසා අද මෙලෙස බබළයි.

77.

77.

‘‘යා සා ච පච්ඡා සිවිකාය නීයති, නාරී සපඤ්ඤා මිගමන්දලොචනා;

අම්හාක ධීතා අහු සා කනිට්ඨිකා, භාගඩ්ඪභාගෙන සුඛී පමොදති.

සියල්ලන්ට පසුව දෝලාවකින් යන මුවැත්තියකගේ වැනි නෙත් ඇති නුවණැති ඒ තරුණිය අපගේ බාල දියණියයි. ඇය තමාට ලැබුණු කොටසින් අඩක් දන් දී සැපවත්ව සතුටින් වෙසෙයි.

78.

78.

‘‘එතෙ [Pg.136] ච දානානි අදංසු පුබ්බෙ, පසන්නචිත්තා සමණබ්‍රාහ්මණානං;

මයං පන මච්ඡරිනො අහුම්හ, පරිභාසකා සමණබ්‍රාහ්මණානං;

එතෙ ච දත්වා පරිචාරයන්ති, මයඤ්ච සුස්සාම නළොව ඡින්නො’’ති.

මොවුහු පෙර මනුෂ්‍ය ලෝකයේදී පැහැදුණු සිතින් මහණ බමුණන්ට දන් දුන්හ. අපි මසුරු වූවෙමු, මහණ බමුණන්ට පරිභව කළෙමු. මොවුහු දන් දී සැප විඳිති, අපි කපා දැමූ බට පඳුරක් මෙන් වියළී යමු.

79.

79.

‘‘කිං තුම්හාකං භොජනං කිං සයානං, කථඤ්ච යාපෙථ සුපාපධම්මිනො;

පහූතභොගෙසු අනප්පකෙසු, සුඛං විරාධාය දුක්ඛජ්ජ පත්තා’’ති.

නුඹලාගේ ආහාරය කුමක්ද? නින්ද කුමක්ද? නුඹලා වැනි පවිටු ගති ඇති අය කෙසේ නම් යැපෙන්නහුද? අප්‍රමාණ භෝග සම්පත් තිබියදීත් සැපයට හේතු වන පින් නොකළ නිසා නුඹලා අද මෙවැනි දුක්ඛිත තත්ත්වයට පත්ව සිටින්නහුය.

80.

80.

‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤං වධිත්වාන, පිවාම පුබ්බලොහිතං;

බහුං පිත්වා න ධාතා හොම, නච්ඡාදිම්හසෙ මයං.

අපි එකිනෙකාට පහර දී සැරව හා ලේ පානය කරමු. බොහෝ සේ පානය කළත් අපගේ කුස නොපිරෙයි, අපට තෘප්තියක් නැත.

81.

81.

‘‘ඉච්චෙව මච්චා පරිදෙවයන්ති, අදායකා පෙච්ච යමස්ස ඨායිනො;

යෙ තෙ විදිච්ච අධිගම්ම භොගෙ, න භුඤ්ජරෙ නාපි කරොන්ති පුඤ්ඤං.

දන් නොදෙන, යම ලොව වසන මනුෂ්‍යයෝ පරලොවදී මෙලෙසම විලාප තබති. යම් කෙනෙක් මෙලොවදී සම්පත් ලබා ඒවා තමාත් භුක්ති නොවිඳ අනුන්ටත් දන් නොදෙත්ද, පින් නොකරත්ද;

82.

82.

‘‘තෙ ඛුප්පිපාසූපගතා පරත්ථ, පච්ඡා චිරං ඣායරෙ ඩය්හමානා;

කම්මානි කත්වාන දුඛුද්‍රානි, අනුභොන්ති දුක්ඛං කටුකප්ඵලානි.

ඔවුහු පරලොවදී සාගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පෙළෙමින් පසුව බොහෝ කල් පසුතැවෙමින් දැවෙති. කටුක විපාක දෙන ලාමක කර්මයන් කොට මෙලෙස දුක් විඳිති.

83.

83.

‘‘ඉත්තරං හි ධනං ධඤ්ඤං, ඉත්තරං ඉධ ජීවිතං;

ඉත්තරං ඉත්තරතො ඤත්වා, දීපං කයිරාථ පණ්ඩිතො.

ධන ධාන්‍ය අස්ථිරය, මෙලොව ජීවිතයද අස්ථිරය. අස්ථිර දෙය අස්ථිර ලෙසම හඳුනාගෙන, පණ්ඩිතයා තමාට පිහිට වන පින නමැති ද්වීපය සලසා ගත යුතුය.

84.

84.

‘‘යෙ තෙ එවං පජානන්ති, නරා ධම්මස්ස කොවිදා;

තෙ දානෙ නප්පමජ්ජන්ති, සුත්වා අරහතං වචො’’ති.

ධර්මයෙහි දක්ෂ වූ යම් මිනිස්සු මෙලෙස තත්ත්වය වටහා ගනිත්ද, ඔවුහු රහතන් වහන්සේලාගේ වචන අසා දන් දීමට ප්‍රමාද නොවෙති.

නාගපෙතවත්ථු එකාදසමං.

එකොළොස්වැනි නාගපේත වස්තුව නිමාවිය.

12. උරගපෙතවත්ථු

12. උරගපේත වස්තුව

85.

85.

‘‘උරගොව [Pg.137] තචං ජිණ්ණං, හිත්වා ගච්ඡති සන්තනුං;

එවං සරීරෙ නිබ්භොගෙ, පෙතෙ කාලඞ්කතෙ සති.

සර්පයෙකු සිය දිරාගිය හැව හැර දමා යන්නාක් මෙන්, ශරීරය ප්‍රයෝජනයක් නැති තත්ත්වයට පත් වූ විට, ප්‍රාණය නිරුද්ධ වූ පසු මියගිය තැනැත්තා සිය දිරාගිය ශරීරය අත්හැර යයි.

86.

86.

‘‘ඩය්හමානො න ජානාති, ඤාතීනං පරිදෙවිතං;

තස්මා එතං න රොදාමි, ගතො සො තස්ස යා ගති’’.

ගින්නෙන් දැවෙන ශරීරය ඥාතීන්ගේ විලාපය නොදනියි. එබැවින් මම ඔහු ගැන හඬා වැලපෙන්නේ නැත. ඔහු තමා කළ කර්මයට අනුව සිය ගමන ගියේය.

87.

87.

‘‘අනබ්භිතො තතො ආගා, නානුඤ්ඤාතො ඉතො ගතො;

යථාගතො තථා ගතො, තත්ථ කා පරිදෙවනා.

කැඳවීමක් නොමැතිව ඔහු මෙලොවට ආවේය. අවසරයක් නොමැතිව ඔහු මෙලොවින් ගියේය. ආ ආකාරයටම ඔහු ගියේය. එහි හඬා වැලපීමෙන් ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද?

88.

88.

‘‘ඩය්හමානො න ජානාති, ඤාතීනං පරිදෙවිතං;

තස්මා එතං න රොදාමි, ගතො සො තස්ස යා ගති’’.

ගින්නෙන් දැවෙන ශරීරය ඥාතීන්ගේ විලාපය නොදනියි. එබැවින් මම ඔහු ගැන හඬා වැලපෙන්නේ නැත. ඔහු තමා කළ කර්මයට අනුව සිය ගමන ගියේය.

89.

89.

‘‘සචෙ රොදෙ කිසා අස්සං, තත්ථ මෙ කිං ඵලං සියා;

ඤාතිමිත්තසුහජ්ජානං, භිය්‍යො නො අරතී සියා.

මා හඬා වැලපුණොත් මම වැහැරී යන්නෙමි. එහි මට ඇති ඵලය කුමක්ද? මාගේ සෝකය නිසා අපගේ නෑ හිතවතුන්ට තව තවත් අසතුටක්ම ඇති වන්නේය.

90.

90.

‘‘ඩය්හමානො න ජානාති, ඤාතීනං පරිදෙවිතං;

තස්මා එතං න රොදාමි, ගතො සො තස්ස යා ගති’’.

ගින්නෙන් දැවෙන ශරීරය ඥාතීන්ගේ විලාපය නොදනියි. එබැවින් මම ඔහු ගැන හඬා වැලපෙන්නේ නැත. ඔහු තමා කළ කර්මයට අනුව සිය ගමන ගියේය.

91.

91.

‘‘යථාපි දාරකො චන්දං, ගච්ඡන්තමනුරොදති;

එවං සම්පදමෙවෙතං, යො පෙතමනුසොචති.

කුඩා දරුවෙකු අහසෙහි යන සඳ දෙස බලා "එය මට රිය සකක් ලෙස දෙන්නැ"යි හඬන්නාක් මෙන්, මළගිය අයෙකු ගැන සෝක කරන්නාගේ එම සෝකයද එබඳුම නිෂ්ඵල දෙයකි.

92.

92.

‘‘ඩය්හමානො න ජානාති, ඤාතීනං පරිදෙවිතං;

තස්මා එතං න රොදාමි, ගතො සො තස්ස යා ගති’’.

ගින්නෙන් දැවෙන ශරීරය ඥාතීන්ගේ විලාපය නොදනියි. එබැවින් මම ඔහු ගැන හඬා වැලපෙන්නේ නැත. ඔහු තමා කළ කර්මයට අනුව සිය ගමන ගියේය.

93.

93.

‘‘යථාපි බ්‍රහ්මෙ උදකුම්භො, භින්නො අප්පටිසන්ධියො;

එවං සම්පදමෙවෙතං, යො පෙතමනුසොචති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, බිඳුණු දිය කළයක් නැවත පෑහිය නොහැකි වන්නාක් මෙන්ම, මළගිය අයෙකු වෙනුවෙන් සෝක කරන්නාගේ එම සෝකයද එබඳුම නිෂ්ඵල දෙයකි.

94.

94.

‘‘ඩය්හමානො න ජානාති, ඤාතීනං පරිදෙවිතං;

තස්මා එතං න රොදාමි, ගතො සො තස්ස යා ගතී’’ති.

"දවනු ලබන (මළ සිරුර) නෑයන්ගේ වැලපීම නොදනියි. එබැවින් මම ඔහු උදෙසා හඬා වැලපෙන්නේ නැත. ඔහු තමා විසින් කළ කර්මයට අනුරූප ගතියට පැමිණියේය."

උරගපෙතවත්ථු ද්වාදසමං.

දොළොස්වන උරග ප්‍රේත වස්තුව නිමවා ලන ලදී.

උරගවග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.

පළමුවන උරග වර්ගය නිමවන ලදී.

තස්සුද්දානං –

එහි උද්දානය -

ඛෙත්තඤ්ච සූකරං පූති, පිට්ඨං චාපි තිරොකුට්ටං;

පඤ්චාපි සත්තපුත්තඤ්ච, ගොණං පෙසකාරකඤ්ච;

තථා ඛල්ලාටියං නාගං, ද්වාදසං උරගඤ්චෙවාති.

ඛෙත්ත, සූකර, පූති, පිට්ඨ, තිරොකුඩ්ඩ, පඤ්චපුත්ත, සත්තපුත්ත, ගොණ, පේසකාර, ඛල්ලාටිය, නාග සහ දොළොස්වන උරග යන ප්‍රේත වස්තූන් මෙහි ඇතුළත් වේ.

2. උබ්බරිවග්ගො

2. උබ්බරි වර්ගය

1. සංසාරමොචකපෙතිවත්ථු

1. සංසාරමෝචක ප්‍රේත වස්තුව

95.

95.

‘‘නග්ගා [Pg.138] දුබ්බණ්ණරූපාසි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකෙ කිසිකෙ, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති.

"සිරුරේ නහර ඉලිප්පී ගිය, වැහැරී ගිය සිරුරක් ඇති, නිරුවත් වූ, විරූපී වූ, ඉළ ඇට මතු වූ, ඉතා කෘශ වූ ස්ත්‍රිය, ඔබ කවුරුන් වන්නෙහිද? මෙහි කුමක් හෙයින් සිටින්නෙහිද?"

96.

96.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ස්වාමීනි, මම දුගතියට පැමිණි, යම ලොවට අයත් ප්‍රේතියක් වෙමි. අකුසල කර්මයන් කොට මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි."

97.

97.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් අකුසලයක් කළෙහිද? කවර කර්මයක විපාකයෙන් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙහිද?"

98.

98.

‘‘අනුකම්පකා මය්හං නාහෙසුං භන්තෙ, පිතා ච මාතා අථවාපි ඤාතකා;

යෙ මං නියොජෙය්‍යුං දදාහි දානං, පසන්නචිත්තා සමණබ්‍රාහ්මණානං.

"ස්වාමීනි, 'ප්‍රසන්න සිතින් මහණ බමුණන්ට දන් දෙන්න' යැයි මාව යොමු කරවන අනුකම්පාවන්ත පියෙක් හෝ මවක් හෝ නෑයෙක් හෝ මට නොවූහ."

99.

99.

‘‘ඉතො අහං වස්සසතානි පඤ්ච, යං එවරූපා විචරාමි නග්ගා;

ඛුදාය තණ්හාය ච ඛජ්ජමානා, පාපස්ස කම්මස්ස ඵලං මමෙදං.

"මම මෙලෙස නිරුවත්ව, සාගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පෙළෙමින් වසර පන්සියයක් මුළුල්ලේ ඇවිදිමි. මෙය මාගේ පව්කම්වල විපාකයයි."

100.

100.

‘‘වන්දාමි තං අය්‍ය පසන්නචිත්තා, අනුකම්ප මං වීර මහානුභාව;

දත්වා ච මෙ ආදිස යං හි කිඤ්චි, මොචෙහි මං දුග්ගතියා භදන්තෙ’’ති.

"වීර්යවන්ත වූ මහානුභාව සම්පන්න ස්වාමීනි, මම ප්‍රසන්න සිතින් ඔබ වහන්සේ වඳින්නෙමි. මට අනුකම්පා කළ මැනව. යම් කිසිවක් දන් දී මට එහි පින් පමුණුවා මා මේ දුගතියෙන් මුදවා ගත මැනව."

101.

101.

සාධූති සො පටිස්සුත්වා, සාරිපුත්තොනුකම්පකො;

භික්ඛූනං ආලොපං දත්වා, පාණිමත්තඤ්ච චොළකං;

ථාලකස්ස ච පානීයං, තස්සා දක්ඛිණමාදිසි.

අනුකම්පාවන්ත වූ සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ 'යහපතැ'යි පිළිගෙන, භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට බත් පිඬක් ද, අතක් පමණ වන රෙදි කැබැල්ලක් ද, පැන් පාත්‍රයක් ද පූජා කොට ඇයට පින් පැමිණවූ සේක.

102.

102.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ;

භොජනච්ඡාදනපානීයං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

පින් පමුණුවනවාත් සමඟම ඇයට එම දානයේ විපාකය පහළ විය. භෝජන, වස්ත්‍ර සහ පැන් ලැබීම ඒ දානයේ ආනිසංසයයි.

103.

103.

තතො [Pg.139] සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

විචිත්තවත්ථාභරණා, සාරිපුත්තං උපසඞ්කමි.

ඉන්පසු පිරිසිදු සිරුරක් ඇති, පිරිසිදු වස්ත්‍ර ඇඳගත්, උතුම් වූ කසී සළු දරා ගත්, විසිතුරු ඇඳුම් පැළඳුම් හා ආභරණයන්ගෙන් සැරසුණු ඇය සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ වෙත පැමිණියාය.

104.

104.

‘‘අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;

ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.

"දිව්‍ය දුවණියනි, සියලු දිශාවන් බබුළුවමින් ඔසධී තාරකාව මෙන් බැබළෙන රූප ශෝභාවෙන් යුක්තව සිටින ඔබ කවරෙක්ද?"

105.

105.

‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.

"ඔබට මෙවන් රූප ශෝභාවක් ලැබුණේ කුමන පිනකින්ද? මෙහිදී ඔබට සියලු සැප සම්පත් ලැබෙන්නේත් සිතට ප්‍රිය වූ භෝග සම්පත් පහළ වන්නේත් කිනම් පිනකින්ද?"

106.

106.

‘‘පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

"මහානුභාව සම්පන්න දිව්‍ය දුවණියනි, මම ඔබගෙන් විමසමි. ඔබ මනුෂ්‍ය ලෝකයේදී කිනම් පිනක් කළෙහිද? මෙලෙස දිදුලන ආනුභාවයක් ලැබීමටත්, ඔබේ සිරුරු ප්‍රභාවෙන් සියලු දිශාවන් බැබළීමටත් හේතුව කවරේද?"

107.

107.

‘‘උප්පණ්ඩුකිං කිසං ඡාතං, නග්ගං සම්පතිතච්ඡවිං ;

මුනි කාරුණිකො ලොකෙ, තං මං අද්දක්ඛි දුග්ගතං.

"කහ පැහැති වූ, වැහැරී ගිය, බඩගින්නෙන් පෙළුණු, නිරුවත් වූ, සම රැළි වැටුණු, දුගතියට පත්ව සිටි මාව ලෝකයේ කාරුණික වූ මුණිවරයෙක් දුටුවේය."

108.

108.

‘‘භික්ඛූනං ආලොපං දත්වා, පාණිමත්තඤ්ච චොළකං;

ථාලකස්ස ච පානීයං, මම දක්ඛිණමාදිසි.

"භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට බත් පිඬක් ද, අතක් පමණ රෙදි කැබැල්ලක් ද, පැන් පාත්‍රයක් ද පූජා කොට මට පින් පමුණුවන ලදී."

109.

109.

‘‘ආලොපස්ස ඵලං පස්ස, භත්තං වස්සසතං දස;

භුඤ්ජාමි කාමකාමිනී, අනෙකරසබ්‍යඤ්ජනං.

"ඒ බත් පිඬේ විපාකය බලනු මැනව. මම වසර දහසක් පුරා විවිධ රසවත් ව්‍යංජන සහිත දිව්‍ය භෝජන අනුභව කරමි."

110.

110.

‘‘පාණිමත්තස්ස චොළස්ස, විපාකං පස්ස යාදිසං;

යාවතා නන්දරාජස්ස, විජිතස්මිං පටිච්ඡදා.

"එම කුඩා රෙදි කැබැල්ලේ විපාකය මෙසේ යැයි බලනු මැනව. නන්ද රජුගේ විජිතයෙහි යම් පමණ වස්ත්‍ර තිබේද..."

111.

111.

‘‘තතො බහුතරා භන්තෙ, වත්ථානච්ඡාදනානි මෙ;

කොසෙය්‍යකම්බලීයානි, ඛොමකප්පාසිකානි ච.

"ස්වාමීනි, මට ඊටත් වඩා බොහෝ වූ වස්ත්‍ර ඇත්තේය. පට රෙදි, ලොම් රෙදි, පණ නූල් රෙදි සහ කපු රෙදි ද මට බොහෝ වෙයි."

112.

112.

‘‘විපුලා ච මහග්ඝා ච, තෙපාකාසෙවලම්බරෙ;

සාහං තං පරිදහාමි, යං යං හි මනසො පියං.

"ඉතා වටිනා එම විශාල වස්ත්‍ර අහසේ එල්ලී පවතියි. මම මාගේ සිතට ප්‍රිය වූ යම් යම් වස්ත්‍ර ඇඳ පැළඳ ගනිමි."

113.

113.

‘‘ථාලකස්ස ච පානීයං, විපාකං පස්ස යාදිසං;

ගම්භීරා චතුරස්සා ච, පොක්ඛරඤ්ඤො සුනිම්මිතා.

"පැන් පාත්‍රයේ විපාකය බලනු මැනව. ඉතා ගැඹුරු වූ ද, සතරැස් වූ ද, මැනවින් නිර්මාණය වූ ද පොකුණු මා උදෙසා පහළ වී ඇත."

114.

114.

‘‘සෙතොදකා සුප්පතිත්ථා, සීතා අප්පටිගන්ධියා;

පදුමුප්පලසඤ්ඡන්නා, වාරිකිඤ්ජක්ඛපූරිතා.

"පිරිසිදු ජලය ඇති, මැනවින් තැනූ තොටුපළවල් ඇති, සිහිල් වූ, දුර්ගන්ධයෙන් තොර වූ, නෙළුම් හා මානෙල් මලින් වැසුණු, මල් රේණුවලින් පිරුණු ජලය සහිත පොකුණු මා හට ලැබී තිබේ."

115.

115.

‘‘සාහං [Pg.140] රමාමි කීළාමි, මොදාමි අකුතොභයා;

මුනිං කාරුණිකං ලොකෙ, භන්තෙ වන්දිතුමාගතා’’ති.

"මම කිසිදු බියක් නැතිව එහි ක්‍රීඩා කරමින් සතුටු වෙමි. ස්වාමීනි, ලෝකයේ මහා කාරුණික වූ ඒ මුණිවරයාණන් වැඳීම පිණිස මම මෙහි පැමිණියෙමි."

සංසාරමොචකපෙතිවත්ථු පඨමං.

පළමුවන සංසාරමෝචක ප්‍රේත වස්තුව නිමවා ලන ලදී.

2. සාරිපුත්තත්ථෙරමාතුපෙතිවත්ථු

2. සාරිපුත්ත ස්ථවිර මාතෘ ප්‍රේත වස්තුව

116.

116.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකෙ කිසිකෙ, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසි’’.

“නිරුවත් වූ, විරූපී රූපයක් ඇති, ශරීරයේ නහර මතු වී ගිය, ඉළ ඇට පෙනෙන, ඉතා කෘශ වූ ස්ත්‍රිය, ඔබ කවුද? කුමක් නිසා මෙහි සිටින්නෙහිද?” (යැයි සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ විමසූහ).

117.

117.

‘‘අහං තෙ සකියා මාතා, පුබ්බෙ අඤ්ඤාසු ජාතීසු;

උපපන්නා පෙත්තිවිසයං, ඛුප්පිපාසසමප්පිතා.

“ස්වාමීනි, මම පෙර ආත්මභවයන්හි ඔබ වහන්සේගේ ම මෑණියන් වී සිටියෙමි. දැන් මම දැඩි බඩගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පෙළෙමින් ප්‍රේත ලෝකයේ උපත ලබා සිටිමි.

118.

118.

‘‘ඡඩ්ඩිතං ඛිපිතං ඛෙළං, සිඞ්ඝාණිකං සිලෙසුමං;

වසඤ්ච ඩය්හමානානං, විජාතානඤ්ච ලොහිතං.

මම මිනිසුන් බැහැර කළාවූ කෙළ, සොටු, සෙම ද, ආදාහනය කරනු ලබන මළ සිරුරුවල තෙල් ද, දරුවන් ප්‍රසූත කළ ස්ත්‍රීන්ගේ රුධිරය ද,

119.

119.

‘‘වණිකානඤ්ච යං ඝාන-සීසච්ඡින්නාන ලොහිතං;

ඛුදාපරෙතා භුඤ්ජාමි, ඉත්ථිපුරිසනිස්සිතං.

තුවාල වූවන්ගේ හා නැහැය සහ හිස කපා දැමූවන්ගේ යම් රුධිරයක් වේ ද, ස්ත්‍රී පුරුෂයන් ඇසුරු කළ ඒ සියල්ල ම මම දැඩි බඩගින්නෙන් පෙළෙමින් අනුභව කරමි.

120.

120.

‘‘පුබ්බලොහිතං භක්ඛාමි, පසූනං මානුසාන ච;

අලෙණා අනගාරා ච, නීලමඤ්චපරායණා.

මම තිරිසන් සතුන්ගේ හා මිනිසුන්ගේ සැරව හා ලේ අනුභව කරමි. මට පිහිටක් නැත, වාසය කිරීමට නිවසක් නැත. සොහොනෙහි දමන ලද ඇඳ මාගේ යහන වී ඇත.

121.

121.

‘‘දෙහි පුත්තක මෙ දානං, දත්වා අන්වාදිසාහි මෙ;

අප්පෙව නාම මුච්චෙය්‍යං, පුබ්බලොහිතභොජනා’’ති.

පුත්‍රය, මම උදෙසා යම් දානයක් පූජා කරන්න. එසේ පූජා කොට එම පින් මට අනුමෝදන් කරන්න. එවිට සැරව හා ලේ අනුභව කරන මේ දුක්ඛිත ජීවිතයෙන් මට මිදිය හැකි වනු ඇත.”

122.

122.

මාතුයා වචනං සුත්වා, උපතිස්සොනුකම්පකො;

ආමන්තයි මොග්ගල්ලානං, අනුරුද්ධඤ්ච කප්පිනං.

තම මෑණියන් වූ ප්‍රේතියගේ වචනය අසා, කරුණාවන්ත වූ උපතිස්ස (සැරියුත්) මහරහතන් වහන්සේ මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ ද, අනුරුද්ධ මහ රහතන් වහන්සේ ද, කප්පින මහ රහතන් වහන්සේ ද කැඳවූහ.

123.

123.

චතස්සො කුටියො කත්වා, සඞ්ඝෙ චාතුද්දිසෙ අදා;

කුටියො අන්නපානඤ්ච, මාතු දක්ඛිණමාදිසී.

උන්වහන්සේ කුටි හතරක් කරවා, සිව් දිගින් වඩිනා මහා සංඝරත්නය උදෙසා පූජා කළහ. එම කුටි ද, ආහාර පාන ද පූජා කොට තම මෑණියන්ට එම පින් අනුමෝදන් කළහ.

124.

124.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ;

භොජනං පානීයං වත්ථං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

එසේ පින් අනුමෝදන් කළ සැනින් එහි විපාකය පහළ විය. දිව්‍යමය ආහාර, පාන වර්ග හා වස්ත්‍ර යන මේවා එම දක්ෂිණාවේ ප්‍රතිඵල ලෙස ඇයට ලැබුණි.

125.

125.

තතො සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

විචිත්තවත්ථාභරණා, කොලිතං උපසඞ්කමි.

ඉන්පසු පිරිසිදු වූ, පිරිසිදු වස්ත්‍ර හැඳගත්, උතුම් කසී සළු දරන්නා වූ, විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසුණු ඇය කෝලිත (මුගලන්) මහරහතන් වහන්සේ වෙත පැමිණියාය.

126.

126.

‘‘අභික්කන්තෙන [Pg.141] වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;

ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.

“දිව්‍ය පුත්‍රය, ඉතා සුන්දර වර්ණයෙන් යුක්තව, ඕසධී තාරකාව මෙන් සියලු දිශාවන් බබළවමින් සිටින ඔබ කවුද?

127.

127.

‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.

කිනම් (පින්) කමකින් ඔබට මෙවැනි වර්ණයක් ලැබුණේ ද? කිනම් හේතුවකින් මෙහි ඔබට සැප සම්පත් ලැබෙන්නේ ද? සිතට ප්‍රිය වූ යම්කිසි භෝග වස්තූහු වෙත් ද, ඒවා ඔබට පහළ වන්නේ කිනම් පින්කමකින් ද?

128.

128.

‘‘පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

මහානුභාව සම්පන්න දේවතාවිය, මම ඔබෙන් විමසමි; ඔබ මනුෂ්‍ය ලොව සිටියදී කිනම් පින්කමක් කළෙහි ද? කිනම් හේතුවකින් මෙවැනි දීප්තිමත් ආනුභාවයක් ලැබුණේ ද? ඔබේ සිරුරේ පැහැය සියලු දිශාවන් ඒකාලෝක කරන්නේ කුමන පිනකින් ද?” (යැයි මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ විමසූහ).

129.

129.

‘‘සාරිපුත්තස්සාහං මාතා, පුබ්බෙ අඤ්ඤාසු ජාතීසු;

උපපන්නා පෙත්තිවිසයං, ඛුප්පිපාසසමප්පිතා.

“ස්වාමීනි, මම පෙර ආත්මභවයන්හි සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේගේ මෑණියෝ වීමි. (පව්කම් කොට) ප්‍රේත ලෝකයේ උපත ලබා, බඩගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පීඩා වින්දෙමි.

130.

130.

‘‘ඡඩ්ඩිතං ඛිපිතං ඛෙළං, සිඞ්ඝාණිකං සිලෙසුමං;

වසඤ්ච ඩය්හමානානං, විජාතානඤ්ච ලොහිතං.

මම බැහැර කරන ලද කෙළ, සොටු, සෙම ද, ආදාහනය කරන මළ සිරුරුවල තෙල් ද, දරුවන් ප්‍රසූත කළ ස්ත්‍රීන්ගේ රුධිරය ද,

131.

131.

‘‘වණිකානඤ්ච යං ඝාන-සීසච්ඡින්නාන ලොහිතං;

ඛුදාපරෙතා භුඤ්ජාමි, ඉත්ථිපුරිසනිස්සිතං.

තුවාල වූවන්ගේ හා නැහැය සහ හිස කපා දැමූවන්ගේ රුධිරය ද, දැඩි බඩගින්නෙන් පෙළෙමින් අනුභව කළෙමි.

132.

132.

‘‘පුබ්බලොහිතං භක්ඛිස්සං, පසූනං මානුසාන ච;

අලෙණා අනගාරා ච, නීලමඤ්චපරායණා.

මම තිරිසන් සතුන්ගේ හා මිනිසුන්ගේ සැරව හා රුධිරය අනුභව කළෙමි. මට පිහිටක් නොවීය, වාසස්ථානයක් නොවීය. සොහොනෙහි දමන ලද ඇඳ මාගේ යහන විය.

133.

133.

‘‘සාරිපුත්තස්ස දානෙන, මොදාමි අකුතොභයා;

මුනිං කාරුණිකං ලොකෙ, භන්තෙ වන්දිතුමාගතා’’ති.

දැන් මම සැරියුත් පුතු පූජා කළ දානය නිසා කිසිදු බියක් නැතිව සතුටින් වෙසෙමි. ස්වාමීනි, ලෝකය කෙරෙහි කරුණාවන්ත වූ මුනිවරයාණන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේ වැඳපුදා ගැනීමට මම පැමිණියෙමි.”

සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස මාතුපෙතිවත්ථු දුතියං.

දෙවන සැරියුත් තෙරුන්ගේ මෑණියන් වූ ප්‍රේතියගේ කතාව නිමාවිය.

3. මත්තාපෙතිවත්ථු

3. මත්තා ප්‍රේතියගේ කතාව

134.

134.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකෙ කිසිකෙ, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති.

“නිරුවත් වූ, විරූපී රූපයක් ඇති, කෘශ වූ, නහර මතු වූ ශරීරයක් ඇති, ඇට පෙනෙන ස්ත්‍රිය, ඔබ කවුද? කුමක් නිසා මෙහි සිටින්නෙහිද?” (යැයි තිස්සා නම් ස්ත්‍රිය විමසුවාය).

135.

135.

‘‘අහං මත්තා තුවං තිස්සා, සපත්තී තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“මම මත්තා වෙමි, ඔබ තිස්සා ය. පෙර මම ඔබේ සපත්තනිය (එකම සැමියාගේ අනිත් බිරිඳ) වීමි. අකුසල් කර්ම කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.”

136.

136.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කළාවූ වැරැද්ද කුමක්ද? කිනම් කර්ම විපාකයකින් ද මනුෂ්‍ය ලොවින් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියේ?”

137.

137.

‘‘චණ්ඩී [Pg.142] ච ඵරුසා චාසිං, ඉස්සුකී මච්ඡරී සඨා ;

තාහං දුරුත්තං වත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“මම ක්‍රෝධ කරන්නියක්, රළු වචන කතා කරන්නියක්, ඊර්ෂ්‍යා කරන්නියක්, මසුරු තැනැත්තියක් හා කපටි තැනැත්තියක් වීමි. මම ඔබට අසභ්‍ය වචනයෙන් බැණ වැදී එම අකුසලයෙන් ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.”

138.

138.

සබ්බං අහම්පි ජානාමි, යථා ත්වං චණ්ඩිකා අහු;

අඤ්ඤඤ්ච ඛො තං පුච්ඡාමි, කෙනාසි පංසුකුන්ථිතා’’ති.

“ඔබ චණ්ඩ තැනැත්තියක වූ බව මම ද දනිමි. මම ඔබෙන් තවත් දෙයක් විමසමි; ඔබ මෙලෙස දූවිල්ලෙන් වැසුණු සිරුරක් ඇත්තියක වූයේ මන්ද?”

139.

139.

‘‘සීසංන්හාතා තුවං ආසි, සුචිවත්ථා අලඞ්කතා;

අහඤ්ච ඛො අධිමත්තං, සමලඞ්කතතරා තයා.

“එකල ඔබ හිස සෝදා ස්නානය කොට, පිරිසිදු වස්ත්‍ර හැඳ ආභරණයෙන් සැරසී සිටියෙහි ය. මම ද ඔබට වඩා බෙහෙවින් අලංකාරව සැරසී සිටියෙමි.

140.

140.

‘‘තස්සා මෙ පෙක්ඛමානාය, සාමිකෙන සමන්තයි;

තතො මෙ ඉස්සා විපුලා, කොධො මෙ සමජායථ.

මම බලා සිටියදීම ඔබ ස්වාමියා සමඟ කතා බහ කළෙහි ය. ඒ පිළිබඳව මට දැඩි ඊර්ෂ්‍යාවක් හා ක්‍රෝධයක් ඇති විය.

141.

141.

‘‘තතො පංසුං ගහෙත්වාන, පංසුනා තං හි ඔකිරිං ;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, තෙනම්හි පංසුකුන්ථිතා’’ති.

ඉන්පසු මම පස් (දූවිලි) ගෙන ඔබේ ඇඟට පස් ඉස්සෙමි. ඒ අකුසල් කර්මයේ විපාකයෙන් මම දැන් මෙලෙස දූවිල්ලෙන් වැසුණු සිරුරක් ඇත්තියක වී සිටිමි.”

142.

142.

‘‘සච්චං අහම්පි ජානාමි, පංසුනා මං ත්වමොකිරි;

අඤ්ඤඤ්ච ඛො තං පුච්ඡාමි, කෙන ඛජ්ජසි කච්ඡුයා’’ති.

“ඔබ මාගේ ඇඟට පස් දැමූ බව මම දනිමි. මම ඔබෙන් තවත් දෙයක් විමසමි; කුමන හේතුවක් නිසා ඔබ පණු රෝගයෙන් (කැසීමෙන්) පීඩා විඳින්නෙහි ද?”

143.

143.

‘‘භෙසජ්ජහාරී උභයො, වනන්තං අගමිම්හසෙ;

ත්වඤ්ච භෙසජ්ජමාහරි, අහඤ්ච කපිකච්ඡුනො.

“අපි දෙදෙනාම බෙහෙත් සෙවීමට වනයට ගියෙමු. ඔබ බෙහෙත් වර්ග රැගෙන ආවෙහිය, මම කහඹිලියා (කැසීම ඇති කරන ඵල) රැගෙන ආවෙමි.”

144.

144.

‘‘තස්සා ත්‍යාජානමානාය, සෙය්‍යං ත්‍යාහං සමොකිරිං;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, තෙන ඛජ්ජාමි කච්ඡුයා’’ති.

“ඔබ නොදන්නා අතරතුර මම ඔබේ යහන මත කහඹිලියා (කසන සුළු පලතුරු සහ කොළ) විසිරුවා හැරියෙමි. ඒ අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම දැන් මේ කසන රෝගයෙන් පීඩා විඳින්නෙමි” යි (මත්තා පැවසුවාය).

145.

145.

‘‘සච්චං අහම්පි ජානාමි, සෙය්‍යං මෙ ත්වං සමොකිරි;

අඤ්ඤඤ්ච ඛො තං පුච්ඡාමි, කෙනාසි නග්ගියා තුව’’න්ති.

“එය සත්‍යයකි, ඔබ මාගේ යහන මත (කහඹිලියා) විසිරුවූ බව මම දනිමි. නමුත් මම ඔබෙන් වෙනත් කරුණක් විමසමි. ඔබ කුමන හේතුවක් නිසා මෙසේ නිරුවත්ව සිටින්නෙහිද?” (තිස්සා ඇසුවාය).

146.

146.

‘‘සහායානං සමයො ආසි, ඤාතීනං සමිතී අහු;

ත්වඤ්ච ආමන්තිතා ආසි, සසාමිනී නො ච ඛො අහං.

“මිතුරන්ගේ සහ නෑදෑයන්ගේ රැස්වීමක් (මංගල උත්සවයක්) පැවතුණි. ස්වාමියා සමඟ ඔබට ඒ සඳහා ආරාධනා කර තිබුණි, නමුත් මට ආරාධනා කර තිබුණේ නැත.”

147.

147.

‘‘තස්සා ත්‍යාජානමානාය, දුස්සං ත්‍යාහං අපානුදිං;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, තෙනම්හි නග්ගියා අහ’’න්ති.

“එවිට ඔබ නොදන්නා අතරතුර මම සොරකම් කිරීමේ චේතනාවෙන් ඔබේ වස්ත්‍රය පැහැර ගත්තෙමි. ඒ අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම දැන් මෙසේ නිරුවත්ව සිටින්නෙමි.”

148.

148.

‘‘සච්චං අහම්පි ජානාමි, දුස්සං මෙ ත්වං අපානුදි;

අඤ්ඤඤ්ච ඛො තං පුච්ඡාමි, කෙනාසි ගූථගන්ධිනී’’ති.

“එය සත්‍යයකි, ඔබ මාගේ වස්ත්‍රය සොරකම් කළ බව මම දනිමි. නමුත් මම ඔබෙන් තවත් දෙයක් විමසමි. ඔබ කුමන හේතුවක් නිසා අසූචි ගඳ හමන්නියක වී සිටින්නෙහිද?”

149.

149.

‘‘තව [Pg.143] ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, පච්චග්ඝඤ්ච විලෙපනං;

ගූථකූපෙ අධාරෙසිං, තං පාපං පකතං මයා;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, තෙනම්හි ගූථගන්ධිනී’’ති.

“මම ඔබේ අලුත් සුවඳ විලවුන් ද, මල් ද, ආලේපන ද අසූචි වළකට දැමුවෙමි. ඒ පාපකර්මය මා විසින් කරන ලද්දකි. ඒ අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම දැන් අසූචි ගඳ හමන්නියක වී සිටින්නෙමි.”

150.

150.

‘‘සච්චං අහම්පි ජානාමි, තං පාපං පකතං තයා;

අඤ්ඤඤ්ච ඛො තං පුච්ඡාමි, කෙනාසි දුග්ගතා තුව’’න්ති.

“එය සත්‍යයකි, ඔබ ඒ පාපය කළ බව මම දනිමි. නමුත් මම ඔබෙන් තවත් දෙයක් විමසමි. ඔබ කුමන හේතුවක් නිසා මෙසේ දුගතියකට පත්ව සිටින්නෙහිද?”

151.

151.

‘‘උභින්නං සමකං ආසි, යං ගෙහෙ විජ්ජතෙ ධනං;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකාසිමත්තනො;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, තෙනම්හි දුග්ගතා අහං.

“නිවසේ තිබූ වස්තුව අප දෙදෙනාටම සමානව අයිතිව තිබුණි. දන් දීමට වස්තුව තිබියදීත්, මම මාගේ පරලොව ජීවිතය වෙනුවෙන් පිනක් (පිහිටක්) කර නොගත්තෙමි. ඒ අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම දැන් මෙසේ දුගතියට පත්ව සිටින්නෙමි.”

152.

152.

‘‘තදෙව මං ත්වං අවච, ‘පාපකම්මං නිසෙවසි;

න හි පාපෙහි කම්මෙහි, සුලභා හොති සුග්ගතී’’’ති.

“එකල ඔබ මට මෙසේ පැවසුවා මතකය: ‘මත්තා, ඔබ පාපකර්මයන්හි නිරත වන්නෙහිය. පාපකර්මයන් කිරීමෙන් සුගතියක් ලැබීම පහසු නොවේ’ යනුවෙනි.”

153.

153.

‘‘වාමතො මං ත්වං පච්චෙසි, අථොපි මං උසූයසි;

පස්ස පාපානං කම්මානං, විපාකො හොති යාදිසො.

“එදා ඔබ මාව සතුරෙකු ලෙස සිතුවාය, එසේම මට ඊර්ෂ්‍යා කළාය. දැන් බලන්න, පාපකර්මයන්ගේ විපාකය කෙබඳුද කියා ඔබම පසක් කරගන්න.”

154.

154.

‘‘තෙ ඝරා තා ච දාසියො, තානෙවාභරණානිමෙ;

තෙ අඤ්ඤෙ පරිචාරෙන්ති, න භොගා හොන්ති සස්සතා.

“එදා ඔබේ නිවසේ සිටි ඒ මෙහෙකාරියන් ද, ඒ අබරණ ද එලෙසම පවතී. නමුත් දැන් ඒවා පරිහරණය කරන්නේ වෙනත් අයයි. වස්තු සම්පත් සදාකාලික නොවේ. එබැවින් ඊර්ෂ්‍යාව හා මසුරුකම නොකළ යුතුය.”

155.

155.

‘‘ඉදානි භූතස්ස පිතා, ආපණා ගෙහමෙහිති;

අප්පෙව තෙ දදෙ කිඤ්චි, මා සු තාව ඉතො අගා’’ති.

“මත්තා, දැන් දරුවාගේ පියා වෙළඳපොළේ සිට නිවසට පැමිණෙනු ඇත. ඔහු ඔබට යමක් ලබා දීමට ඉඩ තිබේ. ඔහු එනතුරු මෙතැනින් නොයා සිටින්නැයි මම ඉල්ලමි.”

156.

156.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාම්හි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

කොපීනමෙතං ඉත්ථීනං, මා මං භූතපිතාද්දසා’’ති.

“මම නිරුවත්ය, විරූපීය, වැහැරුණු සිරුරක් ඇත්තීය, නහර මතු වී පෙනේ. ස්ත්‍රීන්ට මෙය ඉතා ලැජ්ජා සහගත කරුණකි. දරුවාගේ පියා මාව දකිනවාට මම අකමැත්තෙමි.”

157.

157.

‘‘හන්ද කිං වා ත්‍යාහං දම්මි, කිං වා තෙධ කරොමහං;

යෙන ත්වං සුඛිතා අස්ස, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති.

“එසේ නම්, මම ඔබට කුමක් ලබා දෙන්නද? ඔබ සුවපත් වීමටත්, සියලු සැප සම්පත්වලින් පූර්ණ වීමටත් මා කළ යුත්තේ කුමක්දැයි මට පවසන්න.”

158.

158.

‘‘චත්තාරො භික්ඛූ සඞ්ඝතො, චත්තාරො පන පුග්ගලා;

අට්ඨ භික්ඛූ භොජයිත්වා, මම දක්ඛිණමාදිස;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති.

“තිස්සා, මහා සංඝයා වහන්සේගෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සතර නමකට ද, අනෙක් භික්ෂූන් වහන්සේලා සතර නමකට ද වශයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා අට නමකට දානය පූජා කර, ඒ පින මට අනුමෝදන් කරන්න. එවිට මම සුවපත් වන්නෙමි, සියලු සම්පත්වලින් පූර්ණ වන්නෙමි.”

159.

159.

සාධූති සා පටිස්සුත්වා, භොජයිත්වාට්ඨ භික්ඛවො;

වත්ථෙහච්ඡාදයිත්වාන, තස්සා දක්ඛිණමාදිසී.

ඇය ‘යහපතැයි’ පවසා එය පිළිගෙන, භික්ෂූන් වහන්සේලා අට නමකට දානය පූජා කොට, වස්ත්‍ර ද පූජා කර, ඒ පින එම ප්‍රේත කාන්තාවට අනුමෝදන් කළාය.

160.

160.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ[Pg.144], විපාකො උදපජ්ජථ;

භොජනච්ඡාදනපානීයං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

පින් අනුමෝදන් කළ සැණින් එහි විපාකය පහළ විය. දිව්‍යමය ආහාර, වස්ත්‍ර සහ පැන් ලැබුණි. මෙය ඒ දානයේ ආනිසංසයයි.

161.

161.

තතො සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

විචිත්තවත්ථාභරණා, සපත්තිං උපසඞ්කමි.

ඉන්පසු පිරිසිදු සිරුරක් ඇති, මනරම් වස්ත්‍ර හා උතුම් කාසි සළු මෙන්ම විසිතුරු ආභරණවලින් සැරසුණු මත්තා ප්‍රේත නිය තම පෙර සපත්තිය (තිස්සා) වෙත පැමිණියාය.

162.

162.

‘‘අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;

ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.

“පින්වත් දේවතාවිය, අතිශය මනරම් රූප ශෝභාවෙන් යුත් ඔබ, ඔෂධී තාරකාව මෙන් සියලු දිශාවන් බබළවමින් සිටින්නෙහිය.”

163.

163.

‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.

“කුමන පිනකින් ඔබට මෙවන් රූපයක් ලැබුණේද? කුමන පිනකින් මෙහි ඔබට සැප සම්පත් ලැබේද? සිතට ප්‍රිය උපදවන සියලු වස්තූන් ඔබට ලැබෙන්නේ කෙසේද?”

164.

164.

‘‘පුච්ඡාමි තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

“මහානුභාව සම්පන්න දේවතාවිය, මම ඔබෙන් විමසමි; ඔබ මිනිස් ලොව සිටියදී කළ පින කුමක්ද? මෙතරම් දිදුලන ආනුභාවයක් ලැබීමටත්, ඔබේ සිරුරේ රශ්මියෙන් සියලු දිශාවන් බැබළීමටත් හේතුව කුමක්ද?”

165.

165.

‘‘අහං මත්තා තුවං තිස්සා, සපත්තී තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

“මම මත්තා වෙමි, ඔබ තිස්සාය. පෙර භවයේදී මම ඔබේ ස්වාමියාගේම අනෙක් බිරිඳ වීමි. අකුසල් කළ නිසා මම මිනිස් ලොවින් ප්‍රේත ලෝකයට ගියෙමි.”

166.

166.

‘‘තව දින්නෙන දානෙන, මොදාමි අකුතොභයා;

චීරං ජීවාහි භගිනි, සහ සබ්බෙහි ඤාතිභි;

අසොකං විරජං ඨානං, ආවාසං වසවත්තිනං.

“ඔබ දුන් ඒ දානය නිසා මම දැන් කිසිදු බියක් නැතිව සතුටින් සිටිමි. සහෝදරිය, ඔබ සියලු නෑදෑයන් සමඟ බොහෝ කල් ජීවත් වන්න. සෝක රහිත වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, වසවර්ති දෙවියන්ගේ වාසස්ථානය වැනි දිව්‍ය ලෝකයකට පැමිණෙන්න.”

167.

167.

‘‘ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, දානං දත්වාන සොභනෙ;

විනෙය්‍ය මච්ඡෙරමලං සමූලං, අනින්දිතා සග්ගමුපෙහි ඨාන’’න්ති.

“පින්වත් තිස්සා, මෙලොව ධර්මයේ හැසිරෙමින්, දන් පින් දෙමින්, මසුරුකම මුලින්ම උදුරා දමා, නින්දාවෙන් තොරව දිව්‍ය ලෝකයට පැමිණෙන්නැයි” (මත්තා පැවසුවාය).

මත්තාපෙතිවත්ථු තතියං.

තෙවන මත්තා ප්‍රේත වස්තුව නිමාවට පත් විය.

4. නන්දාපෙතිවත්ථු

4. නන්දා ප්‍රේත වස්තුව.

168.

168.

‘‘කාළී දුබ්බණ්ණරූපාසි, ඵරුසා භීරුදස්සනා;

පිඞ්ගලාසි කළාරාසි, න තං මඤ්ඤාමි මානුසි’’න්ති.

“ඔබ කළු පැහැතිය, විරූපී රූපයක් ඇත්තීය, රළු පෙනුමක් ඇති බියකරු තැනැත්තියකි. රතු පැහැති ඇස් ඇති, කඩතොලු වූ දත් ඇති ඔබව මම මනුෂ්‍ය ස්ත්‍රියක ලෙස නොසිතමි.”

169.

169.

‘‘අහං නන්දා නන්දිසෙන, භරියා තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“නන්දිසේනයනි, මම නන්දා වෙමි. මම පෙර භවයේ ඔබේ බිරිඳ වීමි. අකුසල් කළ නිසා මම මිනිස් ලොවින් ප්‍රේත ලෝකයට ගියෙමි.”

170.

170.

‘‘කිං [Pg.145] නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කළ පාපය කුමක්ද? කුමන අකුසල කර්මයක විපාකයෙන්ද ඔබ මෙසේ ප්‍රේත ලෝකයට පත් වූයේ?”

171.

171.

‘‘චණ්ඩී ච ඵරුසා චාසිං, තයි චාපි අගාරවා;

තාහං දුරුත්තං වත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“මම ක්‍රෝධ කරන, රළු වචන කතා කරන, ඔබ කෙරෙහි ගෞරවයක් නැති තැනැත්තියක වීමි. ඒ රළු වචන කතා කිරීම නිසා මම ප්‍රේත ලෝකයේ උපන්නෙමි.”

172.

172.

‘‘හන්දුත්තරීයං දදාමි තෙ, ඉමං දුස්සං නිවාසය;

ඉමං දුස්සං නිවාසෙත්වා, එහි නෙස්සාමි තං ඝරං.

‘‘නන්දා, මාගේ මේ උතුරු සළුව මම ඔබට දෙමි, මේ වස්ත්‍රය හැඳගන්න. මේ වස්ත්‍රය හැඳගෙන මා සමඟ එන්න, මම ඔබව නිවසට රැගෙන යන්නෙමි.

173.

173.

‘‘වත්ථඤ්ච අන්නපානඤ්ච, ලච්ඡසි ත්වං ඝරං ගතා;

පුත්තෙ ච තෙ පස්සිස්සසි, සුණිසායො ච දක්ඛසී’’ති.

‘‘නිවසට ගිය පසු ඔබට වස්ත්‍ර ද, ආහාර පාන ද ලැබෙනු ඇත. එහිදී ඔබ ඔබේ පුතුන් සහ ලේලියන් ද දැකගනු ඇතැයි’’ (නන්දිසේන පැවසුවේය).

174.

174.

‘‘හත්ථෙන හත්ථෙ තෙ දින්නං, න මය්හං උපකප්පති;

භික්ඛූ ච සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ.

‘‘ඔබේ අතින් මාගේ අතට දෙන මේ ද්‍රව්‍ය මට ලැබෙන්නේ නැත, එයින් මට පලක් ද නැත. එබැවින් සිල්වත් වූ, රාග රහිත වූ, බහුශ්‍රුත වූ මහා සංඝරත්නයට...

175.

175.

‘‘තප්පෙහි අන්නපානෙන, මම දක්ඛිණමාදිස;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති.

ආහාර පානයෙන් සංතර්පනය කොට මට ඒ පින් අනුමෝදන් කරන්න. එවිට මම සියලු සම්පත්වලින් පිරිපුන්ව සුවපත් වන්නෙමියි’’ (නන්දා පැවසුවාය).

176.

176.

සාධූති සො පටිස්සුත්වා, දානං විපුලමාකිරි;

අන්නං පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

ඡත්තං ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, විවිධා ච උපාහනා.

‘‘යහපතැයි’’ කියා එය පිළිගත් ඒ නන්දිසේන උපාසක තෙමේ, ආහාර, පාන, කැවිලි පෙවිලි, වස්ත්‍ර, සේනාසන, කුඩ, සුවඳ විලවුන්, මල් මාලා සහ විවිධ පාවහන් ආදී බොහෝ දෑ දක්ෂිණා වශයෙන් පිරිනැමුවේය.

177.

177.

භික්ඛූ ච සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ;

තප්පෙත්වා අන්නපානෙන, තස්සා දක්ඛිණමාදිසී.

සිල්වත් වූ, වීතරාගී වූ, බහුශ්‍රුත වූ මහා සංඝරත්නය ආහාර පානයෙන් සතප්පා, ඔහු එම පින් නන්දා ප්‍රේතියට අනුමෝදන් කළේය.

178.

178.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ;

භොජනච්ඡාදනපානීයං, දක්ඛිණාය ඉදං ඵලං.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින්ම එහි විපාක හටගත්තේය. දිව්‍යමය භෝජන, වස්ත්‍ර සහ පැන් පහළ විය. මෙය එම දක්ෂිණාවේ ඵලයයි.

179.

179.

තතො සුද්ධා සුචිවසනා, කාසිකුත්තමධාරිනී;

විචිත්තවත්ථාභරණා, සාමිකං උපසඞ්කමි.

ඉන්පසු පිරිසිදු වූ සිරුරක් ඇති, පවිත්‍ර වස්ත්‍ර හැඳගත්, උතුම් කසී සළු දරන්නා වූ, විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසුණු ඇය තම ස්වාමියා වූ නන්දිසේන වෙත පැමිණියාය.

180.

180.

‘‘අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, යා ත්වං තිට්ඨසි දෙවතෙ;

ඔභාසෙන්තී දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.

‘‘දිව්‍ය දුවණියනි, ඕෂධී තාරකාව මෙන් සියලු දිශාවන් බබළවමින්, අතිශය මනහර රූප ශෝභාවකින් යුක්තව ඔබ මෙහි සිටින්නෙහිය.

181.

181.

‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;

උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.

‘‘කිනම් පිනකින් ඔබට මෙවන් රූප සෝභාවක් ලැබුණේ ද? කිනම් හේතුවකින් මෙහිදී ඔබට සියලු සම්පත් ලැබෙන්නේ ද? මනසට ප්‍රිය වූ යම් වස්තූන් ඇත්ද, ඒ සියල්ල ඔබට පහළ වන්නේ කෙසේ ද?

182.

182.

‘‘පුච්ඡාමි [Pg.146] තං දෙවි මහානුභාවෙ, මනුස්සභූතා කිමකාසි පුඤ්ඤං;

කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවා, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.

‘‘මහත් ආනුභාව සම්පන්න දිව්‍ය දුවණියනි, මම ඔබෙන් විමසමි; ඔබ මනුෂ්‍ය ලොව සිටියදී කිනම් පින්කමක් කළෙහි ද? කිනම් පිනකින් මෙලෙස බබළන ආනුභාවයක් ලැබුණේ ද? ඔබගේ සිරුරු ප්‍රභාව සියලු දිශාවන් ආලෝකවත් කරන්නේ කිනම් පිනකින් දැයි’’ (නන්දිසේන විමසීය).

183.

183.

‘‘අහං නන්දා නන්දිසෙන, භරියා තෙ පුරෙ අහුං;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

‘‘නන්දිසේනයෙනි, මම නන්දා වෙමි. පෙර භවයේ මම ඔබේ බිරිඳ වූයෙමි. අකුසල කර්ම කළ බැවින් මම මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයේ උපන්නෙමි.

184.

184.

‘‘තව දින්නෙන දානෙන, මොදාමි අකුතොභයා;

චිරං ජීව ගහපති, සහ සබ්බෙහි ඤාතිභි;

අසොකං විරජං ඛෙමං, ආවාසං වසවත්තිනං.

‘‘දැන් ඔබ දුන් දානය නිසා මම කිසිදු බියක් නැතිව සතුටු වෙමි. ගෘහපතිය, ඔබ සියලු නෑයන් සමඟ බොහෝ කලක් ජීවත් වන්න. ශෝක රහිත වූ, කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, සුරක්ෂිත වූ වසවර්ති දෙවියන්ගේ භවනයට පැමිණෙන්න.

185.

185.

‘‘ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, දානං දත්වා ගහපති;

විනෙය්‍ය මච්ඡෙරමලං සමූලං, අනින්දිතො සග්ගමුපෙහි ඨාන’’න්ති.

‘‘ගෘහපතිය, මේ ලෝකයෙහි ධර්මයේ හැසිර, දන් දී, මසුරුකම නැමති කෙලෙස් මුලිනුපුටා දමා, නින්දාවෙන් තොරව දෙව්ලොව උපදින්නැයි’’ (නන්දා පැවසුවාය).

නන්දාපෙතිවත්ථු චතුත්ථං.

සතරවැනි නන්දා ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

5. මට්ඨකුණ්ඩලීපෙතවත්ථු

5. මට්ඨකුණ්ඩලී ප්‍රේත වස්තුව

186.

186.

‘‘අලඞ්කතො මට්ඨකුණ්ඩලී, මාලධාරී හරිචන්දනුස්සදො;

බාහා පග්ගය්හ කන්දසි, වනමජ්ඣෙ කිං දුක්ඛිතො තුව’’න්ති.

‘‘මනාව සැරසුණු, ඔප දැමූ රන් කුණ්ඩලාභරණ පැළඳි, මල් මාලා දරා සිටින, රන් සඳුන් ගල්වා ඇති ලුහුඳුණියනි, ඔබ වන මැද දෑත් ඔසවා හඬා වැලපෙන්නේ කිනම් දුකකින් පීඩිතව දැයි’’ (අදින්නපුබ්බක බමුණා විමසීය).

187.

187.

‘‘සොවණ්ණමයො පභස්සරො, උප්පන්නො රථපඤ්ජරො මම;

තස්ස චක්කයුගං න වින්දාමි, තෙන දුක්ඛෙන ජහාමි ජීවිත’’න්ති.

‘‘බබළන රනින් කළ රථ සැකිල්ලක් මට ලැබී ඇත; නමුත් එයට රෝද යුවළක් සොයාගත නොහැකිය. ඒ දුක නිසා මම මගේ ජීවිතය පවා අත්හරින්නෙමියි’’ (මට්ඨකුණ්ඩලී දිව්‍ය පුත්‍රයා පැවසුවේය).

188.

188.

‘‘සොවණ්ණමයං මණිමයං, ලොහිතකමයං අථ රූපියමයං;

ආචික්ඛ මෙ භද්දමාණව, චක්කයුගං පටිපාදයාමි තෙ’’ති.

‘‘පින්වත් ලුහුඳුණිය, එය රනින් කළ රෝද ද, මැණිකෙන් කළ රෝද ද, රතුකැටවලින් කළ රෝද ද, නැතිනම් රිදියෙන් කළ රෝද ද කියා මට පවසන්න. මම ඔබට ඒ රෝද යුවළ සාදවා දෙන්නෙමියි’’ (බමුණා පැවසීය).

189.

189.

සො [Pg.147] මාණවො තස්ස පාවදි, ‘‘චන්දසූරියා උභයෙත්ථ දිස්සරෙ;

සොවණ්ණමයො රථො මම, තෙන චක්කයුගෙන සොභතී’’ති.

එම ලුහුඳුණියා ඔහුට මෙසේ පැවසුවේය: ‘‘අහසේ සඳ සහ හිරු දෙදෙනාම පෙනෙන්නට සිටිති. මාගේ රන් රථය ඒ රෝද යුවළින් වඩාත් බබළනු ඇත.’’

190.

190.

‘‘බාලො ඛො ත්වං අසි මාණව, යො ත්වං පත්ථයසෙ අපත්ථියං;

මඤ්ඤාමි තුවං මරිස්සසි, න හි ත්වං ලච්ඡසි චන්දසූරියෙ’’ති.

‘‘ලුහුඳුණිය, ලබාගත නොහැකි දෙයක් පතන ඔබ සැබවින්ම මෝඩයෙකි. ඔබ මිය යනු ඇතැයි මට සිතේ; මන්ද ඔබට හිරු හා සඳු කිසිදා ලබාගත නොහැකිය.’’

191.

191.

‘‘ගමනාගමනම්පි දිස්සති, වණ්ණධාතු උභයත්ථ වීථියා;

පෙතො කාලකතො න දිස්සති, කො නිධ කන්දතං බාල්‍යතරො’’ති.

‘‘ඔවුන්ගේ ගමන් බිමන් ද අහස් වීථියේ ඔවුන්ගේ පැහැය ද පෙනෙන්නට තිබේ. නමුත් මියගිය තැනැත්තා කිසිසේත් පෙනෙන්නට නැත. මෙසේ හඬා වැලපෙන අප දෙදෙනාගෙන් වඩාත් මෝඩයා කවුද?’’

192.

192.

‘‘සච්චං ඛො වදෙසි මාණව, අහමෙව කන්දතං බාල්‍යතරො;

චන්දං විය දාරකො රුදං, පෙතං කාලකතාභිපත්ථයි’’න්ති.

‘‘ලුහුඳුණිය, ඔබ සැබෑවක්ම පවසන්නෙහිය. හඬා වැලපෙන අප දෙදෙනාගෙන් මමම වඩාත් මෝඩයා වෙමි. සඳ පතමින් හඬන දරුවෙකු මෙන්, මම මියගිය අයෙකු පතමින් හඬා වැලපුණෙමි.’’

193.

193.

‘‘ආදිත්තං වත මං සන්තං, ඝතසිත්තංව පාවකං;

වාරිනා විය ඔසිඤ්චං, සබ්බං නිබ්බාපයෙ දරං.

‘‘ගිතෙල් දැමූ ගින්නක් පැන් වත්කොට නිවා දමන්නාක් මෙන්, දැවෙමින් තිබූ මාගේ සියලු සිතේ තැවුල් ඔබ නිවා දැමුවේය.

194.

194.

‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, සොකං හදයනිස්සිතං;

යො මෙ සොකපරෙතස්ස, පුත්තසොකං අපානුදි.

‘‘ශෝකයෙන් පීඩිතව සිටි මාගේ පුත්‍ර ශෝකය දුරු කළ ඔබ, මාගේ හදවතේ තැන්පත් වී තිබූ ශෝකය නැමති හී සැරය සැබවින්ම උදුරා දැමුවේය.

195.

195.

‘‘ස්වාහං අබ්බූළ්හසල්ලොස්මි, සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතො;

න සොචාමි න රොදාමි, තව සුත්වාන මාණවා’’ති.

‘‘ලුහුඳුණිය, ඔබේ වචන අසා දැන් මම ශෝක නැමති හී සැරය උදුරා දැමූ, සිසිල් වූ, නිවුණු තැනැත්තෙක් වෙමි. මම දැන් ශෝක නොකරමි, නොහඬමි.’’

196.

196.

‘‘දෙවතා නුසි ගන්ධබ්බො, අදු සක්කො පුරින්දදො;

කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මය’’න්ති.

‘‘ඔබ දෙවියෙක් ද, ගාන්ධර්වයෙක් ද, නැතහොත් සක් දෙවිඳු ද? ඔබ කවුද? කාගේ පුතෙක් ද? අපි ඔබව හඳුනා ගන්නේ කෙසේ ද?’’

197.

197.

‘‘යඤ්ච කන්දසි යඤ්ච රොදසි, පුත්තං ආළාහනෙ සයං දහිත්වා;

ස්වාහං කුසලං කරිත්වා කම්මං, තිදසානං සහබ්‍යතං ගතො’’ති.

‘‘සොහොනෙහි ඔබ විසින්ම ආදාහනය කර, යම් පුතෙකු වෙනුවෙන් ඔබ වැලපෙන්නේ ද හඬන්නේ ද, ඒ පුත්‍රයා මම වෙමි. මම කුසල් දහම් කොට තව්තිසා දෙව්ලොව උපන්නෙමි.’’

198.

198.

‘‘අප්පං [Pg.148] වා බහුං වා නාද්දසාම, දානං දදන්තස්ස සකෙ අගාරෙ;

උපොසථකම්මං වා තාදිසං, කෙන කම්මෙන ගතොසි දෙවලොක’’න්ති.

‘‘ඔබේ නිවසේදී ඔබ විසින් දෙන ලද ස්වල්ප වූ හෝ මහත් වූ දානයක් අපි නොදැක්කෙමු. එවන් පෙහෙවස් සමාදන් වීමක් ද අපි නොදැක්කෙමු. කිනම් කර්මයකින් ඔබ දෙව්ලොව උපන්නෙහි ද?’’

199.

199.

‘‘ආබාධිකොහං දුක්ඛිතො ගිලානො, ආතුරරූපොම්හි සකෙ නිවෙසනෙ;

බුද්ධං විගතරජං විතිණ්ණකඞ්ඛං, අද්දක්ඛිං සුගතං අනොමපඤ්ඤං.

‘‘මම මගේ නිවසේ රෝගීව, අතිශය දුකට පත්ව ගිලන්ව සිටියෙමි. එවිට කෙලෙස් රජස් රහිත වූ, සැක දුරු කළා වූ, සුගත වූ, අසම සම ප්‍රඥාවෙන් යුත් බුදුරජාණන් වහන්සේව මම දුටුවෙමි.

200.

200.

‘‘ස්වාහං මුදිතමනො පසන්නචිත්තො, අඤ්ජලිං අකරිං තථාගතස්ස;

තාහං කුසලං කරිත්වාන කම්මං, තිදසානං සහබ්‍යතං ගතො’’ති.

සතුටු වූ සිත් ඇති, ප්‍රසන්න වූ සිත් ඇති ඒ මම තථාගතයන් වහන්සේට දොහොත් මුදුන් දී වැඳ නමස්කාර කළෙමි. ඒ පින්කම සිදු කිරීම නිසා මම තව්තිසා වැසි දෙවියන් අතරට පැමිණියෙමි.

201.

201.

‘‘අච්ඡරියං වත අබ්භුතං වත, අඤ්ජලිකම්මස්ස අයමීදිසො විපාකො;

අහම්පි මුදිතමනො පසන්නචිත්තො, අජ්ජෙව බුද්ධං සරණං වජාමී’’ති.

එය ඒකාන්තයෙන් ම පුදුම සහගත ය, ඒකාන්තයෙන් ම අද්භූත ය. දොහොත් මුදුන් දී වැඳීමේ විපාකය මෙබඳු ය. මම ද සතුටු වූ සිත් ඇති ව, ප්‍රසන්න වූ සිත් ඇති ව, අද ම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි.

202.

202.

‘‘අජ්ජෙව බුද්ධං සරණං වජාහි, ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච පසන්නචිත්තො;

තථෙව සික්ඛාය පදානි පඤ්ච, අඛණ්ඩඵුල්ලානි සමාදියස්සු.

ප්‍රසන්න වූ සිත් ඇති ව ඔබ අද ම බුදුරජාණන් වහන්සේ ද, ධර්මය ද, සංඝයා වහන්සේ ද සරණ යන්න. එමෙන් ම නොකැඩුණු, සිදුරු නොවූ පංච ශීලය ද සමාදන් වන්න.

203.

203.

‘‘පාණාතිපාතා විරමස්සු ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයස්සු;

අමජ්ජපො මා ච මුසා භණාහි, සකෙන දාරෙන ච හොහි තුට්ඨො’’ති.

ප්‍රාණඝාතයෙන් වහා ම වළකින්න. ලෝකයෙහි නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වළකින්න. මත්පැන් නොබොන්න. බොරු නොකියන්න. තමාගේ ම බිරිඳගෙන් සතුටු වන්න.

204.

204.

‘‘අත්ථකාමොසි මෙ යක්ඛ, හිතකාමොසි දෙවතෙ;

කරොමි තුය්හං වචනං, ත්වංසි ආචරියො මමාති.

යක්ෂය, ඔබ මාගේ අභිවෘද්ධිය කැමති වන්නෙකි. දේවතාවිය, ඔබ මාගේ යහපත කැමති වන්නෙකි. මම ඔබේ වචනය පිළිපදිමි. ඔබ මාගේ ගුරුවරයා වෙහිය.

205.

205.

‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මඤ්චාපි අනුත්තරං;

සඞ්ඝඤ්ච නරදෙවස්ස, ගච්ඡාමි සරණං අහං.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි. අනුත්තර වූ ධර්මය ද සරණ යමි. දෙවි මිනිසුන්ට ගුරු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සංඝයා වහන්සේ ද මම සරණ යමි.

206.

206.

‘‘පාණාතිපාතා [Pg.149] විරමාමි ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයාමි;

අමජ්ජපො නො ච මුසා භණාමි;

සකෙන දාරෙන ච හොමි තුට්ඨො’’ති.

මම ප්‍රාණඝාතයෙන් වහා ම වළකිමි. ලෝකයෙහි නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වළකිමි. මත්පැන් නොබොන්නෙක් වෙමි. බොරු නොකියමි. තමාගේ ම බිරිඳගෙන් සතුටු වන්නෙක් වෙමි.

මට්ඨකුණ්ඩලීපෙතවත්ථු පඤ්චමං.

පස්වන මට්ඨකුණ්ඩලී ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

6. කණ්හපෙතවත්ථු

6. කණ්හ ප්‍රේත වස්තුව

207.

207.

‘‘උට්ඨෙහි කණ්හ කිං සෙසි, කො අත්ථො සුපනෙන තෙ;

යො ච තුය්හං සකො භාතා, හදයං චක්ඛු ච දක්ඛිණං;

තස්ස වාතා බලීයන්ති, සසං ජප්පති කෙසවා’’ති.

කණ්හයෙනි, නැගිටින්න. ඇයි නිදාගෙන ඉන්නේ? ඔබට නිදාගැනීමෙන් ඇති පලය කුමක්ද? ඔබේ හදවත වැනි වූ, දකුණු ඇස වැනි වූ, ඔබේ ම සහෝදරයා හට උමතු වාතය බලවත් වී ඇත. කේසවයෙනි, ඔහු 'හාවෙක් ඕනෑ' යැයි කියමින් විකාර කියවයි.

208.

208.

‘‘තස්ස තං වචනං සුත්වා, රොහිණෙය්‍යස්ස කෙසවො;

තරමානරූපො වුට්ඨාසි, භාතුසොකෙන අට්ටිතො.

රොහිණෙය්‍ය ඇමතිවරයාගේ ඒ වචනය අසා, සහෝදරයා කෙරෙහි උපන් ශෝකයෙන් පීඩිත වූ කේසව රජතුමා ඉතා ඉක්මනින් නැගී සිටියේ ය.

209.

209.

‘‘කිං නු උම්මත්තරූපොව, කෙවලං ද්වාරකං ඉමං;

සසො සසොති ලපසි, කීදිසං සසමිච්ඡසි.

ඔබ ඇයි උමතු වූවකු මෙන් මේ මුළු ද්වාරකාව පුරා ම 'හාවා, හාවා' කියමින් විලාප නගන්නේ? ඔබ කිනම් ආකාරයේ හාවකුට ද කැමති?

210.

210.

‘‘සොවණ්ණමයං මණිමයං, ලොහමයං අථ රූපියමයං;

සඞ්ඛසිලාපවාළමයං, කාරයිස්සාමි තෙ සසං.

රනින් කළ, මණියෙන් කළ, ලෝකඩවලින් කළ හෝ රිදියෙන් කළ, සක්ගල් හෝ පබළුවලින් කළ හාවකු මම ඔබට කරවා දෙන්නෙමි.

211.

211.

‘‘සන්ති අඤ්ඤෙපි සසකා, අරඤ්ඤවනගොචරා;

තෙපි තෙ ආනයිස්සාමි, කීදිසං සසමිච්ඡසී’’ති.

වනයෙහි හැසිරෙන වෙනත් හාවෝ ද සිටිති. මම ඔවුන් ද ඔබට ගෙන්වා දෙන්නෙමි. ඔබ කිනම් හාවකුට ද කැමති?

212.

212.

‘‘නාහමෙතෙ සසෙ ඉච්ඡෙ, යෙ සසා පථවිස්සිතා;

චන්දතො සසමිච්ඡාමි, තං මෙ ඔහර කෙසවා’’ති.

පොළොවෙහි වසන මේ හාවුන් මම අකමැති ය. මම කැමති චන්ද්‍රයා මත සිටින හාවාට ය. කේසවයෙනි, ඒ හාවා මට බා දෙනු මැනව.

213.

213.

‘‘සො නූන මධුරං ඤාති, ජීවිතං විජහිස්සසි;

අපත්ථියං පත්ථයසි, චන්දතො සසමිච්ඡසී’’ති.

සහෝදරය, ඔබ ඔබේ මිහිරි ජීවිතය නිසැකව ම අහිමි කරගනු ඇත. ඔබට ලබාගත නොහැකි දෙයක් ඔබ පතන්නෙහි ය. චන්ද්‍රයාගෙන් හාවකු ගැනීමට ඔබ කැමති වන්නෙහිය.

214.

214.

‘‘එවං චෙ කණ්හ ජානාසි, යථඤ්ඤමනුසාසසි;

කස්මා පුරෙ මතං පුත්තං, අජ්ජාපි මනුසොචසි.

කණ්හයෙනි, ඔබ අනුන්ට අනුශාසනා කරන ආකාරයට මෙය දන්නේ නම්, කලකට පෙර මියගිය ඔබේ පුතු ගැන අදත් ශෝක වන්නේ කුමට ද?

215.

215.

‘‘න යං ලබ්භා මනුස්සෙන, අමනුස්සෙන වා පන;

ජාතො මෙ මා මරි පුත්තො, කුතො ලබ්භා අලබ්භියං.

මිනිසකුට හෝ අමනුෂ්‍යයකුට හෝ ලබාගත නොහැකි වූ, 'මාගේ උපන් පුත්‍රයා නොමැරේවා' යන ලබාගත නොහැකි දෙය කෙසේ නම් ලබන්න ද?

216.

216.

‘‘න [Pg.150] මන්තා මූලභෙසජ්ජා, ඔසධෙහි ධනෙන වා;

සක්කා ආනයිතුං කණ්හ, යං පෙතමනුසොචසි.

කණ්හයෙනි, ඔබ යම් මියගිය අයකු ගැන ශෝක වෙයි ද, ඔහුව මන්ත්‍රවලින් හෝ, බෙහෙත් මුල්වලින් හෝ, ඖෂධවලින් හෝ, ධනයෙන් හෝ නැවත ගෙන්වා ගත නොහැකි ය.

217.

217.

‘‘මහද්ධනා මහාභොගා, රට්ඨවන්තොපි ඛත්තියා;

පහූතධනධඤ්ඤාසෙ, තෙපි නො අජරාමරා.

මහා ධන සම්පත් ඇති, මහා භෝග ඇති, රාජ්‍යයන් හිමි, බොහෝ ධන ධාන්‍ය ඇති ක්ෂත්‍රිය රජවරු පවා ජරා මරණවලින් තොර නොවෙති.

218.

218.

‘‘ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා වෙස්සා, සුද්දා චණ්ඩාලපුක්කුසා;

එතෙ චඤ්ඤෙ ච ජාතියා, තෙපි නො අජරාමරා.

ක්ෂත්‍රියයෝ ද, බ්‍රාහ්මණයෝ ද, වෛශ්‍යයෝ ද, ශුද්‍රයෝ ද, චණ්ඩාල හා පුක්කුසයෝ ද යන මොවුහු සහ අනෙකුත් ජාතීහු ද ජරා මරණවලින් තොර නොවෙති.

219.

219.

‘‘යෙ මන්තං පරිවත්තෙන්ති, ඡළඞ්ගං බ්‍රහ්මචින්තිතං;

එතෙ චඤ්ඤෙ ච විජ්ජාය, තෙපි නො අජරාමරා.

බ්‍රහ්මයා විසින් දේශිත, අංග හයකින් යුත් වේද මන්ත්‍ර හදාරන්නෝ ද, අනෙකුත් විද්‍යාවන්ගෙන් යුක්ත වූවෝ ද යන මොවුහු ද ජරා මරණවලින් තොර නොවෙති.

220.

220.

‘‘ඉසයො වාපි යෙ සන්තා, සඤ්ඤතත්තා තපස්සිනො;

සරීරං තෙපි කාලෙන, විජහන්ති තපස්සිනො.

ශාන්ත වූ, සංයමයෙන් යුත්, තපස් රකින්නා වූ යම් ඉසිවරයෝ වෙත් ද, ඒ තපස්වීහු ද කාලය පැමිණි විට සිරුර අතහැර දමති.

221.

221.

‘‘භාවිතත්තා අරහන්තො, කතකිච්චා අනාසවා;

නික්ඛිපන්ති ඉමං දෙහං, පුඤ්ඤපාපපරික්ඛයා’’ති.

වැඩූ සිත් ඇති, කළ යුතු දේ නිම කළ, ආශ්‍රව රහිත රහතන් වහන්සේලා පවා කර්ම ශක්තිය ක්ෂය වීමෙන් පසු මේ දේහය අතහැර දමති.

222.

222.

‘‘ආදිත්තං වත මං සන්තං, ඝතසිත්තංව පාවකං;

වාරිනා විය ඔසිඤ්චං, සබ්බං නිබ්බාපයෙ දරං.

ගිතෙල් වත් කළ ගින්නක් ජලයෙන් නිවන්නාක් මෙන්, දැවෙමින් සිටි මාගේ සියලු ශෝක දැවිල්ල ඔබ නිවා දැමුවේ ය.

223.

223.

‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, සොකං හදයනිස්සිතං;

යො මෙ සොකපරෙතස්ස, පුත්තසොකං අපානුදි.

පුත්‍ර ශෝකයෙන් පීඩිත ව සිටි මාගේ හදවතෙහි නිදන්ගත ව තිබූ ශෝක නැමති හුල ඔබ ඒකාන්තයෙන් ම උදුරා දැමුවේ ය.

224.

224.

‘‘ස්වාහං අබ්බූළ්හසල්ලොස්මි, සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතො;

න සොචාමි න රොදාමි, තව සුත්වාන භාතික’’.

සහෝදරය, ඔබේ වචන අසා ශෝක හුල උදුරා දැමූ මම, දැන් සිසිල් වූයෙමි, නිවුණෙමි. මම දැන් ශෝක නොවෙමි, නොවැලපෙමි.

225.

225.

එවං කරොන්ති සප්පඤ්ඤා, යෙ හොන්ති අනුකම්පකා;

නිවත්තයන්ති සොකම්හා, ඝටො ජෙට්ඨංව භාතරං.

අනුකම්පා කරන ප්‍රඥාවන්තයෝ, ඝට පණ්ඩිතයන් තමාගේ වැඩිමහල් සහෝදරයාව ශෝකයෙන් මුදවා ගත්තාක් මෙන් අනුන්ව ශෝකයෙන් මුදවති.

226.

226.

යස්ස එතාදිසා හොන්ති, අමච්චා පරිචාරකා;

සුභාසිතෙන අන්වෙන්ති, ඝටො ජෙට්ඨංව භාතරන්ති.

යම් අයකුට මෙබඳු ඇමතිවරුන් සහ සේවකයන් සිටී නම්, ඔවුහු ඝට පණ්ඩිතයන් තම වැඩිමහල් සහෝදරයාව යහමගට ගත්තාක් මෙන්, සුභාෂිත වචනයෙන් ඔහුව අස්වසති.

කණ්හපෙතවත්ථු ඡට්ඨං.

හයවන කණ්හ ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

7. ධනපාලසෙට්ඨිපෙතවත්ථු

7. 7. ධනපාල සෙට්ඨි පේතවත්ථුව

227.

227.

‘‘නග්ගො [Pg.151] දුබ්බණ්ණරූපොසි, කිසො ධමනිසන්ථතො;

උප්ඵාසුලිකො කිසිකො, කො නු ත්වමසි මාරිස’’.

“මිතුර, ඔබ නිරුවත්ය, විරූපීය, කෘශය, නහර වැල් මතු වූ සිරුරක් ඇත්තෙහිය. ඉළ ඇට මතු වූ, අතිශය කෙට්ටු වූ මිතුර, ඔබ කවුද?”

228.

228.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතොම්හි, දුග්ගතො යමලොකිකො;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතො’’.

“ස්වාමීනි, මම දුගතියට පත්, යම ලොවෙහි වසන පේතයෙක් වෙමි. පව්කම් කොට මෙලොවින් චුතව පේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.”

229.

229.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතො’’.

“ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කළ අකුසලය කුමක්ද? කිනම් කර්මයක විපාකයකින් මෙලොවින් චුතව පේත ලෝකයට පැමිණියෙහිද?”

230.

230.

‘‘නගරං අත්ථි පණ්ණානං, එරකච්ඡන්ති විස්සුතං;

තත්ථ සෙට්ඨි පුරෙ ආසිං, ධනපාලොති මං විදූ.

“පණ්ණ ජනපදයේ ‘ඒරකච්ඡ’ නමින් ප්‍රසිද්ධ නගරයක් ඇත. පෙර භවයේ මම එහි සිටුවරයෙක්ව සිටියෙමි. මිනිස්සු මාව ධනපාල නමින් හැඳින්වූහ.”

231.

231.

‘‘අසීති සකටවාහානං, හිරඤ්ඤස්ස අහොසි මෙ;

පහූතං මෙ ජාතරූපං, මුත්තා වෙළුරියා බහූ.

“මා සතුව තිබූ රිදී ප්‍රමාණය ගැල් අසූවක් පමණ විය. රත්තරන් බොහෝ විය, මුතු හා වෛදූර්ය ද බොහෝ විය.”

232.

232.

‘‘තාව මහද්ධනස්සාපි, න මෙ දාතුං පියං අහු;

පිදහිත්වා ද්වාරං භුඤ්ජිං, මා මං යාචනකාද්දසුං.

“එපමණ මහා ධනයක් තිබියදීත්, දන් දීමට මම කැමති නොවූයෙමි. ‘යාචකයෝ මා නොදකිත්වා’ යි සිතා දොරවල් වසාගෙන අනුභව කළෙමි.”

233.

233.

‘‘අස්සද්ධො මච්ඡරී චාසිං, කදරියො පරිභාසකො;

දදන්තානං කරොන්තානං, වාරයිස්සං බහු ජනෙ.

“මම අශ්‍රද්ධාවන්ත, මසුරු, ලෝභී හා අනුන්ට ගර්ජනා කරන්නෙකු වීමි. දන් දෙන, පින් කරන බොහෝ පිරිසක් ඉන් වැළැක්වූයෙමි.”

234.

234.

‘‘විපාකො නත්ථි දානස්ස, සංයමස්ස කුතො ඵලං;

පොක්ඛරඤ්ඤොදපානානි, ආරාමානි ච රොපිතෙ;

පපායො ච විනාසෙසිං, දුග්ගෙ සඞ්කමනානි ච.

“දානයේ විපාකයක් නැත, සංයමයේ (දැමුණු බවේ) ඵලයක් කොයින්දැයි සිතා, පොකුණු, ළිං, රෝපණය කළ උයන්, පැන්හල් හා ගමන් කිරීමට අපහසු මඩ සහිත ස්ථානවල තැනූ ඒදඬු පාලම් විනාශ කළෙමි.”

235.

235.

‘‘ස්වාහං අකතකල්‍යාණො, කතපාපො තතො චුතො;

උපපන්නො පෙත්තිවිසයං, ඛුප්පිපාසසමප්පිතො.

“එබඳු වූ පින් නොකළ, පව් කළ මම එතැනින් චුතව, සාගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් පෙළෙන පේතයෙක්ව උපන්නෙමි.”

236.

236.

‘‘පඤ්චපණ්ණාසවස්සානි, යතො කාලඞ්කතො අහං;

නාභිජානාමි භුත්තං වා, පීතං වා පන පානියං.

“මම මිය ගොස් වසර පනස් පහක් ගත වී ඇතත්, එතැන් සිට ආහාරයක් අනුභව කළ බවක් හෝ පැන් පොදක් බී බවක් නොදනිමි.”

237.

237.

‘‘යො සංයමො සො විනාසො,යො විනාසො සො සංයමො;

පෙතා හි කිර ජානන්ති, යො සංයමො සො විනාසො.

“දන් නොදී මසුරුකම රැකීම යනු විනාශයයි; පේතයෝ මසුරුකම යනු විනාශය බව සැබවින්ම දනිති. මසුරුකම රැකීම ම විනාශයට හේතුවයි.”

238.

238.

‘‘අහං [Pg.152] පුරෙ සංයමිස්සං, නාදාසිං බහුකෙ ධනෙ;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකාසිමත්තනො;

ස්වාහං පච්ඡානුතප්පාමි, අත්තකම්මඵලූපගො.

“පෙර මම මසුරු වීමි, බොහෝ ධනය තිබියදීත් දන් නොදුන්නෙමි. දිය යුතු දෙය තිබියදීත් මටම පිළිසරණක් (දීපයක්) නොසාදා ගත්තෙමි. ස්වකීය කර්ම විපාකයට පත් මම දැන් පසුවතැවෙමි.”

239.

239.

‘‘උද්ධං චතූහි මාසෙහි, කාලංකිරියා භවිස්සති;

එකන්තකටුකං ඝොරං, නිරයං පපතිස්සහං.

“තව මාස හතරකින් මාගේ මරණය සිදුවනු ඇත. මම ඒකාන්තයෙන්ම කටුක වූ, භයානක වූ නිරයට ඇද වැටෙන්නෙමි.”

240.

240.

‘‘චතුක්කණ්ණං චතුද්වාරං, විභත්තං භාගසො මිතං;

අයොපාකාරපරියන්තං, අයසා පටිකුජ්ජිතං.

“එම නිරය සතරැස්ය, දොරටු සතරක් ඇත, මැනවින් බෙදා වෙන් කර ඇත. යකඩ තාප්ප වලින් වටවී ඇති අතර යකඩ පියනකින් වසා ඇත.”

241.

241.

‘‘තස්ස අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා;

සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා.

“එහි පොළොව ගිනියම් වූ යකඩින් යුක්තය, ගිනි දැල් වලින් වැසී ඇත. හැමකල්හිම යොදුන් සියයක් දක්වා ගිනි දැල් පැතිර පවතියි.”

242.

242.

‘‘තත්ථාහං දීඝමද්ධානං, දුක්ඛං වෙදිස්ස වෙදනං;

ඵලං පාපස්ස කම්මස්ස, තස්මා සොචාමහං භුසං.

“එහි මම දීර්ඝ කාලයක් පාප කර්මයේ විපාක ලෙස දුක් වේදනා විඳින්නෙමි. එබැවින් මම දැඩි ලෙස ශෝක වෙමි.”

243.

243.

‘‘තං වො වදාමි භද්දං වො, යාවන්තෙත්ථ සමාගතා;

මාකත්ථ පාපකං කම්මං, ආවි වා යදි වා රහො.

“එහි රැස්ව සිටින ඔබ සැමට යහපතක් වේවා! මම ඔබට මෙසේ පවසමි: ප්‍රසිද්ධියේ හෝ රහසින් හෝ කිසිදු පවක් නොකරන්න.”

244.

244.

‘‘සචෙ තං පාපකං කම්මං, කරිස්සථ කරොථ වා;

න වො දුක්ඛා පමුත්‍යත්ථි, උප්පච්චාපි පලායතං.

“ඉදින් ඔබ යම් පවක් කරන්නේ නම් හෝ පසුව කරන්නට සිතන්නේ නම්, ඔබ අහසට පැන පලා ගියද එම දුකෙන් නිදහසක් නැත.”

245.

245.

‘‘මත්තෙය්‍යා හොථ පෙත්තෙය්‍යා, කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිකා;

සාමඤ්ඤා හොථ බ්‍රහ්මඤ්ඤා, එවං සග්ගං ගමිස්සථා’’ති.

“මවුපියන්ට උපස්ථාන කරන්න, කුලදෙටුවන්ට ගරු කරන්න, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට උපස්ථාන කරන්න. එවිට ඔබ ස්වර්ගයට යන්නාහුය.”

ධනපාලසෙට්ඨිපෙතවත්ථු සත්තමං.

ධනපාල සෙට්ඨි පේතවත්ථුව සත්වැනි කොටස නිමාවිය.

8. චූළසෙට්ඨිපෙතවත්ථු

8. 8. චූළසෙට්ඨි පේතවත්ථුව

246.

246.

‘‘නග්ගො කිසො පබ්බජිතොසි භන්තෙ, රත්තිං කුහිං ගච්ඡසි කිස්ස හෙතු;

ආචික්ඛ මෙ තං අපි සක්කුණෙමු, සබ්බෙන විත්තං පටිපාදයෙ තුව’’න්ති.

“ස්වාමීනි, ඔබ නිරුවත්ය, කෘශය, පැවිද්දෙකු බඳුය. රාත්‍රියේ කොහි යන්නෙහිද? කුමන කරුණක් නිසාද? එය මට පවසන්න, අපට හැකි නම් ඔබගේ සියලු අවශ්‍යතා ඉටු කරන්නෙමු.”

247.

247.

‘‘බාරාණසී [Pg.153] නගරං දූරඝුට්ඨං, තත්ථාහං ගහපති අඩ්ඪකො අහු දීනො;

අදාතා ගෙධිතමනො ආමිසස්මිං, දුස්සීල්‍යෙන යමවිසයම්හි පත්තො.

“ඈතට ප්‍රසිද්ධ වූ බරණැස් නුවරක් ඇත. එහි මම බොහෝ සම්පත් ඇති, එහෙත් මසුරු වූ සිටුවරයෙක් වීමි. ආමිසයට ගිජු වූ සිත් ඇතිව, දුශ්ශීලව මම යම ලොවට (පේත ලෝකයට) පැමිණියෙමි.”

248.

248.

‘‘සො සූචිකාය කිලමිතො තෙහි,තෙනෙව ඤාතීසු යාමි ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතු;

අදානසීලා න ච සද්දහන්ති,දානඵලං හොති පරම්හි ලොකෙ.

“ඒ පව්කම් නිසා මම සාගින්නෙන් පෙළෙමි. එහෙයින් ආමිසයක් ලබා ගැනීමේ අදහසින් නෑයන් වෙත යමි. දන් නොදෙන ස්වභාව ඇති මිනිස්සු පරලොව දානයේ විපාක ඇතැයි විශ්වාස නොකරති.”

249.

249.

‘‘ධීතා ච මය්හං ලපතෙ අභික්ඛණං, ‘දස්සාමි දානං පිතූනං පිතාමහානං’;

තමුපක්ඛටං පරිවිසයන්ති බ්‍රාහ්මණා, ‘යාමි අහං අන්ධකවින්දං භොත්තු’’’න්ති.

“මාගේ දියණිය ‘මම මවුපියන්ට හා මුතුන් මිත්තන්ට පින් පිණිස දන් දෙන්නෙමි’ යි නිතර පවසන්නීය. බමුණෝ ඒ පිළියෙල කළ දානය අනුභව කරති. මම ද අනුභව කිරීම පිණිස අන්ධකවින්ද නුවරට යමි.”

250.

250.

තමවොච රාජා ‘‘අනුභවියාන තම්පි,එය්‍යාසි ඛිප්පං අහමපි කස්සං පූජං;

ආචික්ඛ මෙ තං යදි අත්ථි හෙතු,සද්ධායිතං හෙතුවචො සුණොමා’’ති.

රජතුමා මෙසේ කීවේය: “එම දානය අනුභව කර වහාම මා වෙත එන්න. මම ද ඔබට පූජාවක් (පින්කමක්) කරන්නෙමි. ඉදින් මෙයට හේතුවක් ඇත්නම් මට පවසන්න. මම විශ්වාසදායී හේතු සහිත වදන් අසනු කැමැත්තෙමි.”

251.

251.

‘තථා’ති වත්වා අගමාසි තත්ථ, භුඤ්ජිංසු භත්තං න ච දක්ඛිණාරහා;

පච්චාගමි රාජගහං පුනාපරං, පාතුරහොසි පුරතො ජනාධිපස්ස.

‘එසේය’ කියා ඔහු එහි ගියේය. එහිදී දානයට නුසුදුසු දුශ්ශීල බමුණෝ ආහාර අනුභව කළහ. ඔහු නැවත රජගහ නුවරට පැමිණ රජු ඉදිරියේ පෙනී සිටියේය.

252.

252.

දිස්වාන පෙතං පුනදෙව ආගතං, රාජා අවොච ‘‘අහමපි කිං දදාමි;

ආචික්ඛ මෙ තං යදි අත්ථි හෙතු, යෙන තුවං චිරතරං පීණිතො සියා’’ති.

නැවත පැමිණි පේතයා දැක රජු මෙසේ කීවේය: “මම ඔබට කුමක් දෙන්නද? ඔබ දීර්ඝ කාලයක් සතුටින් සිටීමට හේතු වන යමක් ඇත්නම් එය මට පවසන්න.”

253.

253.

‘‘බුද්ධඤ්ච සඞ්ඝං පරිවිසියාන රාජ, අන්නෙන පානෙන ච චීවරෙන;

තං දක්ඛිණං ආදිස මෙ හිතාය, එවං අහං චිරතරං පීණිතො සියා’’ති.

“රජතුමනි, බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට අන්න, පාන හා සිවුරු පිරිකරින් පූජා පවත්වා, මාගේ හිතසුව පිණිස එම පින් අනුමෝදන් කරන්න. එවිට මම දීර්ඝ කාලයක් සතුටට පත් වන්නෙමි.”

254.

254.

තතො [Pg.154] ච රාජා නිපතිත්වා තාවදෙ, දානං සහත්ථා අතුලං දදිත්වා සඞ්ඝෙ;

ආරොචෙසි පකතං තථාගතස්ස, තස්ස ච පෙතස්ස දක්ඛිණං ආදිසිත්ථ.

ඉන්පසු අජාසත්ත රජු ඒ වචනය අසා වහාම පිටත්ව ගොස්, එකෙණෙහිම සංඝයා වහන්සේ උදෙසා සිය අතින්ම අසදෘශ මහා දානයක් පිරිනමා, ඒ පිළිබඳව තථාගතයන් වහන්සේට දන්වා සිටියේය. එසේම ඒ ප්‍රේතයා හට ද දක්ෂිණාව අනුමෝදන් කළේය.

255.

255.

සො පූජිතො අතිවිය සොභමානො, පාතුරහොසි පුරතො ජනාධිපස්ස;

‘‘යක්ඛොහමස්මි පරමිද්ධිපත්තො, න මය්හමත්ථි සමා සදිසා මානුසා.

එම පින් අනුමෝදන් වීමෙන් අතිශයින් ශෝභමාන වූ ඒ ප්‍රේතයා රජු ඉදිරියේ පෙනී සිටියේය. "මහරජ, මම මහත් වූ සෘද්ධි ඇති දේවතාවෙක් වෙමි. මට සමාන වූ හෝ මගෙන් අඩුවක් වූ කිසිදු මනුෂ්‍යයෙක් නැත."

256.

256.

‘‘පස්සානුභාවං අපරිමිතං මමයිදං, තයානුදිට්ඨං අතුලං දත්වා සඞ්ඝෙ;

සන්තප්පිතො සතතං සදා බහූහි, යාමි අහං සුඛිතො මනුස්සදෙවා’’ති.

"මනුෂ්‍ය ලෝකයට අධිපති වූ රජතුමනි, ඔබ වහන්සේ මහා සංඝරත්නය උදෙසා අසදෘශ දානයක් පිරිනමා මට අනුමෝදන් කිරීම නිසා ලැබුණු මාගේ මේ අපරිමිත ආනුභාවය දෙස බලන්න. මම නිරන්තරයෙන්ම බොහෝ දේවලින් තෘප්තිමත් වන්නෙමි. දැන් මම සැපවත් වූයේ රජතුමාගෙන් සමුගෙන යන්නෙමි."

චූළසෙට්ඨිපෙතවත්ථු අට්ඨමං නිට්ඨිතං.

අටවැනි චූළසෙට්ඨි ප්‍රේත වස්තුව නිමාවට පත් විය.

භාණවාරං පඨමං නිට්ඨිතං.

ප්‍රථම භාණවාරය නිමාවට පත් විය.

9. අඞ්කුරපෙතවත්ථු

9. අංකුර ප්‍රේත වස්තුව.

257.

257.

‘‘යස්ස අත්ථාය ගච්ඡාම, කම්බොජං ධනහාරකා;

අයං කාමදදො යක්ඛො, ඉමං යක්ඛං නයාමසෙ.

"අපි යම් ධනයක් සෙවීම පිණිස කම්බෝජ දේශයට යන්නෙමු ද, මේ දේවතාවා කැමති දෑ ලබා දෙන්නෙකි. එබැවින් අපි මේ දේවතාවාව රැගෙන යමු."

258.

258.

‘‘ඉමං යක්ඛං ගහෙත්වාන, සාධුකෙන පසය්හ වා;

යානං ආරොපයිත්වාන, ඛිප්පං ගච්ඡාම ද්වාරක’’න්ති.

"මේ දේවතාවාව ආයාචනයෙන් හෝ බලහත්කාරයෙන් ගෙන, යානයකට නංවාගෙන වහාම ද්වාරකාවට යමු."

259.

259.

‘‘යස්ස රුක්ඛස්ස ඡායාය, නිසීදෙය්‍ය සයෙය්‍ය වා;

න තස්ස සාඛං භඤ්ජෙය්‍ය, මිත්තදුබ්භො හි පාපකො’’ති.

"යම් ගසක සෙවණක යමෙක් හිඳින්නේ නම් හෝ නිදන්නේ නම්, ඔහු ඒ ගසෙහි අත්තක්වත් නොබිඳිය යුතුය. මක්නිසාද යත්, කල්‍යාණ මිත්‍රයන්ට ද්‍රෝහි වන්නා ලාමක වූ පාපියෙකි."

260.

260.

‘‘යස්ස රුක්ඛස්ස ඡායාය, නිසීදෙය්‍ය සයෙය්‍ය වා;

ඛන්ධම්පි තස්ස ඡින්දෙය්‍ය, අත්ථො චෙ තාදිසො සියා’’ති.

"යම් ගසක සෙවණක හිඳින්නේ නම් හෝ නිදන්නේ නම්, එවැනි ප්‍රයෝජනයක් ඇත්නම් ඒ ගසෙහි කඳ වුවද සිඳිය යුතුය."

261.

261.

‘‘යස්ස [Pg.155] රුක්ඛස්ස ඡායාය, නිසීදෙය්‍ය සයෙය්‍ය වා;

න තස්ස පත්තං භින්දෙය්‍ය, මිත්තදුබ්භො හි පාපකො’’ති.

"යම් ගසක සෙවණක යමෙක් හිඳින්නේ නම් හෝ නිදන්නේ නම්, ඔහු ඒ ගසෙහි කොළයක්වත් නොපෙළිය යුතුය. මක්නිසාද යත්, කල්‍යාණ මිත්‍රයන්ට ද්‍රෝහි වන්නා ලාමක වූ පාපියෙකි."

262.

262.

‘‘යස්ස රුක්ඛස්ස ඡායාය, නිසීදෙය්‍ය සයෙය්‍ය වා;

සමූලම්පි තං අබ්බුහෙ, අත්ථො චෙ තාදිසො සියා’’ති.

"යම් ගසක සෙවණක හිඳින්නේ නම් හෝ නිදන්නේ නම්, එවැනි ප්‍රයෝජනයක් ඇත්නම් ඒ ගස මුලිනුපුටා දැමුවත් වරදක් නැත."

263.

263.

‘‘යස්සෙකරත්තිම්පි ඝරෙ වසෙය්‍ය, යත්ථන්නපානං පුරිසො ලභෙථ;

න තස්ස පාපං මනසාපි චින්තයෙ, කතඤ්ඤුතා සප්පුරිසෙහි වණ්ණිතා.

"යමෙකුගේ නිවසෙහි එක් රැයක් හෝ වසන්නේ නම්, යමෙකුගෙන් ආහාර පාන ලබන්නේ නම්, ඔහුට සිතින්වත් අයහපතක් නොසිතිය යුතුය. මක්නිසාද යත්, කළගුණ සැලකීම සත්පුරුෂයන් විසින් වර්ණනා කරන ලද්දකි."

264.

264.

‘‘යස්සෙකරත්තිම්පි ඝරෙ වසෙය්‍ය, අන්නෙන පානෙන උපට්ඨිතො සියා;

න තස්ස පාපං මනසාපි චින්තයෙ, අදුබ්භපාණී දහතෙ මිත්තදුබ්භිං.

"යමෙකුගේ නිවසෙහි එක් රැයක් හෝ වසන්නේ නම්, යමෙකුගෙන් ආහාර පානවලින් උපස්ථාන ලබන්නේ නම්, ඔහුට සිතින්වත් අයහපතක් නොසිතිය යුතුය. මිත්‍ර ද්‍රෝහියා තමන්ට උපකාර කළ අතම දවා ගනියි."

265.

265.

‘‘යො පුබ්බෙ කතකල්‍යාණො, පච්ඡා පාපෙන හිංසති;

අල්ලපාණිහතො පොසො, න සො භද්‍රානි පස්සතී’’ති.

"යමෙක් තමන්ට පෙර කළ උපකාරය අමතක කොට පසුව ඔහුටම පාපකාරී ලෙස හිංසා පීඩා කරයිද, තමන්ට සෙවණ දුන් අතම සිඳගන්නා වූ ඒ තැනැත්තා කිසිලෙසකත් යහපතක් නොදකියි."

266.

266.

‘‘නාහං දෙවෙන වා මනුස්සෙන වා, ඉස්සරියෙන වාහං සුප්පසය්හො;

යක්ඛොහමස්මි පරමිද්ධිපත්තො, දූරඞ්ගමො වණ්ණබලූපපන්නො’’ති.

"මාව දෙවියෙකුට හෝ මනුෂ්‍යයෙකුට හෝ කිසිදු බලවතෙකුට හෝ මර්දනය කළ නොහැක. මම මහත් වූ සෘද්ධි ඇති, ක්ෂණයකින් දුර ගමන් කළ හැකි, වර්ණයෙන් හා බලයෙන් යුක්ත වූ දේවතාවෙක් වෙමි."

267.

267.

‘‘පාණි තෙ සබ්බසො වණ්ණො, පඤ්චධාරො මධුස්සවො;

නානාරසා පග්ඝරන්ති, මඤ්ඤෙහං තං පුරින්දද’’න්ති.

"ඔබගේ දකුණු අත සම්පූර්ණයෙන්ම රන්වන් පාටය. එහි ඇඟිලි පහෙන් රසවත් දෑ වැගිරෙයි. විවිධ රසයන් ගලා එයි. මම ඔබ සක්දෙවිඳු යැයි සිතමි."

268.

268.

‘‘නාම්හි දෙවො න ගන්ධබ්බො, නාපි සක්කො පුරින්දදො;

පෙතං මං අඞ්කුර ජානාහි, රොරුවම්හා ඉධාගත’’න්ති.

"අංකුරය, මම දෙවියෙක් හෝ ගාන්ධර්වයෙක් හෝ සක්දෙවිඳු හෝ නොවෙමි. මා රෝරුව නගරයෙන් මෙහි පැමිණි ප්‍රේතයෙකු බව දැනගන්න."

269.

269.

‘‘කිංසීලො කිංසමාචාරො, රොරුවස්මිං පුරෙ තුවං;

කෙන තෙ බ්‍රහ්මචරියෙන, පුඤ්ඤං පාණිම්හි ඉජ්ඣතී’’ති.

"ඔබ පෙර රෝරුව නගරයෙහි වෙසෙන කාලයේදී කෙබඳු ශීලයකින් යුක්ත වූවෙක්ද? කෙබඳු හැසිරීමක් ඇති අයෙක්ද? කිනම් වූ බ්‍රහ්මචර්යාවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙසද ඔබේ අතෙහි මෙවැනි පුණ්‍ය මහිමයක් පහළ වූයේ?"

270.

270.

‘‘තුන්නවායො පුරෙ ආසිං, රොරුවස්මිං තදා අහං;

සුකිච්ඡවුත්ති කපණො, න මෙ විජ්ජති දාතවෙ.

"මම පෙර රෝරුව නගරයෙහි ඇඳුම් මහන්නෙක්ව සිටියෙමි. එකල මම ඉතා දුෂ්කර ලෙස ජීවත් වූ දිළින්දෙක් වීමි. දන් දීමට තරම් කිසිවක් මා සතු නොවීය."

271.

271.

‘‘නිවෙසනඤ්ච [Pg.156] මෙ ආසි, අසය්හස්ස උපන්තිකෙ;

සද්ධස්ස දානපතිනො, කතපුඤ්ඤස්ස ලජ්ජිනො.

"මාගේ නිවස පිහිටා තිබුණේ ශ්‍රද්ධාවන්ත වූ, දානපතියෙකු වූ, පින්වත් වූ, පවට ලජ්ජා ඇත්තා වූ අසය්හ නම් සිටුතුමාගේ නිවසට නුදුරිනි."

272.

272.

‘‘තත්ථ යාචනකා යන්ති, නානාගොත්තා වනිබ්බකා;

තෙ ච මං තත්ථ පුච්ඡන්ති, අසය්හස්ස නිවෙසනං.

"විවිධ කුලවලට අයත් යාචකයෝ එහි පැමිණෙති. ඔවුහු එහිදී මගෙන් අසය්හ සිටුතුමාගේ නිවස කොහේදැයි විමසති."

273.

273.

‘‘කත්ථ ගච්ඡාම භද්දං වො, කත්ථ දානං පදීයති;

තෙසාහං පුට්ඨො අක්ඛාමි, අසය්හස්ස නිවෙසනං.

"'ඔබට යහපතක් වේවා, අපි කොහේ යමුද? කොහි දන් දෙනු ලබන්නේද?' කියා ඔවුන් විමසූ විට, මම අසය්හ සිටුතුමාගේ නිවස ඔවුන්ට පෙන්වා දුන්නෙමි."

274.

274.

‘‘පග්ගය්හ දක්ඛිණං බාහුං, එත්ථ ගච්ඡථ භද්දං වො;

එත්ථ දානං පදීයති, අසය්හස්ස නිවෙසනෙ.

"මාගේ දකුණු අත ඔසවා, 'ඔබට යහපතක් වේවා, මෙහි යන්න, අසය්හ සිටුතුමාගේ නිවසෙහි දන් දෙනු ලැබේ' යැයි මම ඔවුන්ට පැවසුවෙමි."

275.

275.

‘‘තෙන පාණි කාමදදො, තෙන පාණි මධුස්සවො;

තෙන මෙ බ්‍රහ්මචරියෙන, පුඤ්ඤං පාණිම්හි ඉජ්ඣතී’’ති.

"අන්න ඒ පින නිසා මාගේ අතින් කැමති දෑ දිය හැකිය. ඒ නිසාම අතින් මිහිරි දෑ වැගිරෙයි. මා කළ ඒ උතුම් ක්‍රියාව නිසාම මාගේ අතෙහි මෙවැනි පුණ්‍ය ඵලයක් පහළ විය."

276.

276.

‘‘න කිර ත්වං අදා දානං, සකපාණීහි කස්සචි;

පරස්ස දානං අනුමොදමානො, පාණිං පග්ගය්හ පාවදි.

"එසේ නම් ඔබ ඔබේම දෑතින් කිසිවෙකුට දන් දී නැත. අන් අය දෙන දානය ගැන සතුටු වෙමින්, අත ඔසවා මඟ පෙන්වීම පමණක් ඔබ කර තිබේ."

277.

277.

‘‘තෙන පාණි කාමදදො, තෙන පාණි මධුස්සවො;

තෙන තෙ බ්‍රහ්මචරියෙන, පුඤ්ඤං පාණිම්හි ඉජ්ඣති.

"ඒ පින නිසාම ඔබගේ අතින් කැමති දෑ ලබා දිය හැකිය. ඒ නිසාම අතින් මිහිරි දෑ වැගිරෙයි. ඔබ කළ ඒ උතුම් ක්‍රියාව නිසාම ඔබගේ අතෙහි මෙවැනි පුණ්‍ය මහිමයක් පහළ වී තිබේ."

278.

278.

‘‘යො සො දානමදා භන්තෙ, පසන්නො සකපාණිභි;

සො හිත්වා මානුසං දෙහං, කිං නු සො දිසතං ගතො’’ති.

"ස්වාමීනි, යම් අසය්හ සිටුතුමෙක් පැහැදුණු සිතින් සිය දෑතින්ම දන් දුන්නේ ද, ඔහු මේ මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර කිනම් ලෝකයක උපත ලැබුවේද?"

279.

279.

‘‘නාහං පජානාමි අසය්හසාහිනො, අඞ්ගීරසස්ස ගතිං ආගතිං වා;

සුතඤ්ච මෙ වෙස්සවණස්ස සන්තිකෙ, සක්කස්ස සහබ්‍යතං ගතො අසය්හො’’ති.

"පින්වත් අසය්හ සිටුතුමා මිය ගොස් උපන් ස්ථානය හෝ නැවත පැමිණීම ගැන මම හරියටම නොදනිමි. නමුත් වෛශ්‍රවණ දිව්‍ය රාජයාගෙන් මා අසා ඇති පරිදි, අසය්හ සිටුතුමා සක්දෙවිඳුගේ සහචරයෙකු ලෙස තව්තිසා දෙව්ලොව උපත ලබා ඇත."

280.

280.

‘‘අලමෙව කාතුං කල්‍යාණං, දානං දාතුං යථාරහං;

පාණිං කාමදදං දිස්වා, කො පුඤ්ඤං න කරිස්සති.

"යහපත් දේ කිරීමටත්, ශක්ති පමණින් දන් දීමටත් මෙය හොඳම අවස්ථාවයි. කැමති දෑ ලබා දෙන මෙවැනි අතක් දුටු පසු කවර නම් පුද්ගලයෙක් පින් නොකර සිටීවිද?"

281.

281.

‘‘සො හි නූන ඉතො ගන්ත්වා, අනුප්පත්වාන ද්වාරකං;

දානං පට්ඨපයිස්සාමි, යං මමස්ස සුඛාවහං.

එබැවින් මම මෙතැනින් නික්ම ගොස්, ද්වාරවතී නුවරට පැමිණ, මා හට සැපය ගෙන දෙන දානය පවත්වන්නෙමි.

282.

282.

‘‘දස්සාමන්නඤ්ච පානඤ්ච, වත්ථසෙනාසනානි ච;

පපඤ්ච උදපානඤ්ච, දුග්ගෙ සඞ්කමනානි චා’’ති.

මම ආහාර හා පාන වර්ග ද, වස්ත්‍ර හා සේනාසන ද පූජා කරන්නෙමි. පැන්හල් හා ළිං ද, ගමන් කිරීමට අපහසු දුෂ්කර මාර්ගවල ඒදඬු මං ද කරවන්නෙමි.

283.

283.

‘‘කෙන [Pg.157] තෙ අඞ්ගුලී කුණා, මුඛඤ්ච කුණලීකතං ;

අක්ඛීනි ච පග්ඝරන්ති, කිං පාපං පකතං තයා’’ති.

පින්වත, ඔබගේ ඇඟිලි ඇද වී ඇත්තේ කුමන හේතුවක් නිසාද? මුහුණ විකෘති වී ඇත්තේ ඇයි? ඇස්වලින් කඳුළු හා කුණු වැගිරෙන්නේ ඇයි? ඔබ පෙර භවයේදී කළ අකුසලය කුමක්ද?

284.

284.

‘‘අඞ්ගීරසස්ස ගහපතිනො, සද්ධස්ස ඝරමෙසිනො;

තස්සාහං දානවිස්සග්ගෙ, දානෙ අධිකතො අහුං.

මාරිෂයෙනි, ශ්‍රද්ධාවන්ත වූ, ශරීර ප්‍රභාව ඇති, ගෘහ ජීවිතයක් ගත කළ ඒ අසය්හ නම් වූ ගෘහපතියාගේ දාන ශාලාවෙහි, දානය පාලනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මම පත් කරනු ලැබ සිටියෙමි.

285.

285.

‘‘තත්ථ යාචනකෙ දිස්වා, ආගතෙ භොජනත්ථිකෙ;

එකමන්තං අපක්කම්ම, අකාසිං කුණලිං මුඛං.

මාරිෂයෙනි, එහිදී ආහාර සොයා පැමිණි යාචකයන් දුටු මම, පසෙකට වී මුහුණ ඇඹුල් කර ගත්තෙමි, ඇස් රවලමින් අමනාපය පළ කළෙමි.

286.

286.

‘‘තෙන මෙ අඞ්ගුලී කුණා, මුඛඤ්ච කුණලීකතං;

අක්ඛීනි මෙ පග්ඝරන්ති, තං පාපං පකතං මයා’’ති.

මාරිෂයෙනි, ඒ අකුසල කර්මය හේතුවෙන් මගේ ඇඟිලි ඇද වී ඇත. මුහුණ විකෘති වී ඇත. මගේ ඇස්වලින් නිතර කඳුළු වැගිරෙයි. ඒ මා විසින් කරන ලද පාප කර්මයයි.

287.

287.

‘‘ධම්මෙන තෙ කාපුරිස, මුඛඤ්ච කුණලීකතං;

අක්ඛීනි ච පග්ඝරන්ති, යං තං පරස්ස දානස්ස;

අකාසි කුණලිං මුඛං.

අසත්පුරුෂය, අනුන් දෙන දානය දෙස බලා ඔබ මුහුණ ඇඹුල් කර ගත් බැවින්, ඒ සාධාරණ හේතුව මතම ඔබගේ මුහුණ විකෘති වී ඇත, ඇස්වලින් කඳුළු වැගිරෙයි.

288.

288.

‘‘කථං හි දානං දදමානො, කරෙය්‍ය පරපත්තියං;

අන්නං පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච.

ආහාර, පාන, කැවිලි පෙවිලි, වස්ත්‍ර හා සේනාසන දානය ලෙස දෙන තැනැත්තා, එය අනුන් මත පැවරිය යුත්තේ කෙසේද? (තමා විසින්ම කළ යුතුය).

289.

289.

‘‘සො හි නූන ඉතො ගන්ත්වා, අනුප්පත්වාන ද්වාරකං;

දානං පට්ඨපයිස්සාමි, යං මමස්ස සුඛාවහං.

එබැවින් මම මෙතැනින් ගොස්, ද්වාරවතී නුවරට පැමිණ, මා හට සැප ගෙන දෙන දානය පවත්වන්නෙමි.

290.

290.

‘‘දස්සාමන්නඤ්ච පානඤ්ච, වත්ථසෙනාසනානි ච;

පපඤ්ච උදපානඤ්ච, දුග්ගෙ සඞ්කමනානි චා’’ති.

මම ආහාර ද පාන ද, වස්ත්‍ර හා සේනාසන ද දන් දෙන්නෙමි. පැන්හල් හා ළිං ද, දුෂ්කර මාර්ගවල ඒදඬු මං ද කරවන්නෙමි.

291.

291.

තතො හි සො නිවත්තිත්වා, අනුප්පත්වාන ද්වාරකං;

දානං පට්ඨපයි අඞ්කුරො, යංතුමස්ස සුඛාවහං.

ඉන්පසු එම අංකුර කුමරු එතැනින් ආපසු පැමිණ, ද්වාරවතී නුවරට ගොස් තමාට සැප ගෙන දෙන ඒ දානය ආරම්භ කළේය.

292.

292.

අදා අන්නඤ්ච පානඤ්ච, වත්ථසෙනාසනානි ච;

පපඤ්ච උදපානඤ්ච, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

ඔහු ඉතා පැහැදුණු සිතින් ආහාර පාන ද, වස්ත්‍ර හා සේනාසන ද, පැන්හල් හා ළිං ද දන් දුන්නේය.

293.

293.

‘‘කො ඡාතො කො ච තසිතො, කො වත්ථං පරිදහිස්සති;

කස්ස සන්තානි යොග්ගානි, ඉතො යොජෙන්තු වාහනං.

"බඩගිනි වූයේ කවුද? පිපාසිත වූයේ කවුද? වස්ත්‍ර අවශ්‍ය කවුද? කාගේ රථ වාහන දිරා ගොස් ඇත්ද? මේ රථ සමූහයෙන් වාහන රැගෙන රථවල යොදත්වා."

294.

294.

‘‘කො ඡත්තිච්ඡති ගන්ධඤ්ච, කො මාලං කො උපාහනං;

ඉතිස්සු තත්ථ ඝොසෙන්ති, කප්පකා සූදමාගධා ;

සදා සායඤ්ච පාතො ච, අඞ්කුරස්ස නිවෙසනෙ.

"කුඩයක්, සුවඳ විලවුන්, මල් හෝ පාවහන් අවශ්‍ය කවුද?" මෙසේ අංකුරගේ නිවසෙහි කරණවෑමියෝ ද, සූපවේදීහු ද, සුවඳ විලවුන් සාදන්නෝ ද සැමවිටම සවස හා උදෑසන ද හඬ ගා කියති.

295.

295.

‘‘‘සුඛං [Pg.158] සුපති අඞ්කුරො’, ඉති ජානාති මං ජනො;

දුක්ඛං සුපාමි සින්ධක, යං න පස්සාමි යාචකෙ.

"අංකුර සුවසේ නිදා ගනියි" කියා ලෝකයා මා ගැන සිතති. නමුත් සින්ධකය, යාචකයන් දකින්නට නොලැබෙන විට මම දුකසේ නිදා ගනිමි.

296.

296.

‘‘‘සුඛං සුපති අඞ්කුරො’, ඉති ජානාති මං ජනො;

දුක්ඛං සින්ධක සුපාමි, අප්පකෙ සු වනිබ්බකෙ’’ති.

"අංකුර සුවසේ නිදා ගනියි" කියා ලෝකයා මා ගැන සිතති. නමුත් සින්ධකය, යාචකයන් අඩු වූ කල්හි මම දුකසේ නිදා ගනිමි.

297.

297.

‘‘සක්කො චෙ තෙ වරං දජ්ජා, තාවතිංසානමිස්සරො;

කිස්ස සබ්බස්ස ලොකස්ස, වරමානො වරං වරෙ’’ති.

"තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ හා මුළු ලෝකයාගේම අධිපති වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා ඔබට වරයක් දෙන්නේ නම්, ඔබ කුමන ආකාරයේ වරයක් ඉල්ලන්නෙහිද?"

298.

298.

‘‘සක්කො චෙ මෙ වරං දජ්ජා, තාවතිංසානමිස්සරො;

කාලුට්ඨිතස්ස මෙ සතො, සුරියුග්ගමනං පති;

දිබ්බා භක්ඛා පාතුභවෙය්‍යුං, සීලවන්තො ච යාචකා.

"ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා මට වරයක් දෙන්නේ නම්, මා උදෑසන අවදි වී හිරු උදාවන විට දිව්‍යමය ආහාර පහළ වේවායි ද, සිල්වත් යාචකයන් එහි පැමිණේවායි ද ඉල්ලා සිටින්නෙමි."

299.

299.

‘‘දදතො මෙ න ඛීයෙථ, දත්වා නානුතපෙය්‍යහං;

දදං චිත්තං පසාදෙය්‍යං, එතං සක්කං වරං වරෙ’’ති.

"දන් දෙන විට මගේ දන් වස්තු අඩු නොවේවා! දන් දී මම පසුතැවිලි නොවෙම්වා! දන් දෙන විට මම සිත පැහැදවා ගනිම්වා! ශක්‍රයෙනි, මම මෙවැනි වරයක් ඉල්ලන්නෙමි."

300.

300.

‘‘න සබ්බවිත්තානි පරෙ පවෙච්ඡෙ, දදෙය්‍ය දානඤ්ච ධනඤ්ච රක්ඛෙ;

තස්මා හි දානා ධනමෙව සෙය්‍යො, අතිප්පදානෙන කුලා න හොන්ති.

"තම සියලු වස්තුව අනුන්ට නොදිය යුතුය. දානය ද දිය යුතුය, ධනය ද ආරක්ෂා කළ යුතුය. එහෙයින් දානයට වඩා ධනයම උතුම් වේ. පමණ ඉක්මවා දන් දීමෙන් වංශ පරම්පරාවන් පිරිහෙයි."

301.

301.

‘‘අදානමතිදානඤ්ච, නප්පසංසන්ති පණ්ඩිතා;

තස්මා හි දානා ධනමෙව සෙය්‍යො, සමෙන වත්තෙය්‍ය ස ධීරධම්මො’’ති.

"දන් නොදීමත්, පමණ ඉක්මවා දන් දීමත් යන දෙකම පණ්ඩිතයෝ පසසන්නේ නැත. එබැවින් දානයට වඩා ධනයම උතුම් වේ. මධ්‍යස්ථ ලෙස කටයුතු කළ යුතුය, එය ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ පිළිවෙතයි."

302.

302.

‘‘අහො වත රෙ අහමෙව දජ්ජං, සන්තො ච මං සප්පුරිසා භජෙය්‍යුං;

මෙඝොව නින්නානි පරිපූරයන්තො, සන්තප්පයෙ සබ්බවනිබ්බකානං.

"අහෝ! මමම දන් දෙන්නෙම් නම් කෙතරම් යහපත්ද! ශාන්ත වූ සත්පුරුෂයෝ මා වෙත පැමිණෙත්වා! වැසි වලාකුළක් පල්ලම් බිම් පුරවන්නාක් මෙන්, මම සියලු යාචකයන්ගේ කැමැත්ත සම්පූර්ණ කර පිනවන්නෙමි."

303.

303.

‘‘යස්ස යාචනකෙ දිස්වා, මුඛවණ්ණො පසීදති;

දත්වා අත්තමනො හොති, තං ඝරං වසතො සුඛං.

"යමෙක් යාචකයන් දුටු විට මුහුණේ පැහැය ප්‍රසන්න වේ ද, දන් දී සතුටු වූ සිත් ඇති වේ ද, ගෘහ ජීවිතයේ වසන ඔහුට එය සැපයකි."

304.

304.

‘‘යස්ස යාචනකෙ දිස්වා, මුඛවණ්ණො පසීදති;

දත්වා අත්තමනො හොති, එසා යඤ්ඤස්ස සම්පදා.

"යමෙක් යාචකයන් දුටු විට මුහුණේ පැහැය ප්‍රසන්න වේ ද, දන් දී සතුටු වූ සිත් ඇති වේ ද, එය දානයෙහි සම්පූර්ණ වීමයි."

305.

305.

‘‘පුබ්බෙව [Pg.159] දානා සුමනො, දදං චිත්තං පසාදයෙ;

දත්වා අත්තමනො හොති, එසා යඤ්ඤස්ස සම්පදා’’ති.

"දන් දීමට පෙර සතුටු වන, දන් දෙන අතරතුර සිත පහදා ගන්නා, දන් දී සතුටු වන තැනැත්තාගේ ඒ දානය උතුම් දානමය සම්පත්තියකි."

306.

306.

සට්ඨි වාහසහස්සානි, අඞ්කුරස්ස නිවෙසනෙ;

භොජනං දීයතෙ නිච්චං, පුඤ්ඤපෙක්ඛස්ස ජන්තුනො.

පින් කැමති අංකුරගේ නිවසෙහි දිනපතා සත්ත්ව සමූහයා උදෙසා කරත්ත හැට දහසක පමණ ආහාර දන් දෙනු ලැබේ.

307.

307.

තිසහස්සානි සූදානි හි, ආමුත්තමණිකුණ්ඩලා;

අඞ්කුරං උපජීවන්ති, දානෙ යඤ්ඤස්ස වාවටා.

මිණි කොඬොල් පැළඳගත් සූපවේදීන් තුන්දහසක් දානමය කටයුතුවල නිරත වෙමින් අංකුරගෙන් යැපෙති.

308.

308.

සට්ඨි පුරිසසහස්සානි, ආමුත්තමණිකුණ්ඩලා;

අඞ්කුරස්ස මහාදානෙ, කට්ඨං ඵාලෙන්ති මාණවා.

මිණි කොඬොල් පැළඳගත් හැට දහසක් තරුණයෝ අංකුරගේ මහා දානය සඳහා දර පලති.

309.

309.

සොළසිත්ථිසහස්සානි, සබ්බාලඞ්කාරභූසිතා;

අඞ්කුරස්ස මහාදානෙ, විධා පිණ්ඩෙන්ති නාරියො.

සියලු අබරණින් සැරසුණු දහසය දහසක් ස්ත්‍රීහු අංකුරගේ මහා දානයෙහි කැවිලි පෙවිලි ආදිය පිළියෙල කරති.

310.

310.

සොළසිත්ථිසහස්සානි, සබ්බාලඞ්කාරභූසිතා;

අඞ්කුරස්ස මහාදානෙ, දබ්බිගාහා උපට්ඨිතා.

සියලු අබරණින් සැරසුණු දහසය දහසක් ස්ත්‍රීහු හැඳි අතින් ගෙන අංකුරගේ මහා දානයෙහි බෙදා දෙමින් සේවය කරති.

311.

311.

බහුං බහූනං පාදාසි, චිරං පාදාසි ඛත්තියො;

සක්කච්චඤ්ච සහත්ථා ච, චිත්තීකත්වා පුනප්පුනං.

ක්ෂත්‍රිය වංශික අංකුර කුමරු බොහෝ දෙනාට බොහෝ දේ බොහෝ කාලයක් මුළුල්ලේ පිරිනැමීය. හෙතෙම ඉතා ගෞරව සම්ප්‍රයුක්තව ද, තමාගේ ම අතින් ම ද, නැවත නැවතත් ආදරයෙන් සලකමින් දන් දුන්නේ ය.

312.

312.

බහූ මාසෙ ච පක්ඛෙ ච, උතුසංවච්ඡරානි ච;

මහාදානං පවත්තෙසි, අඞ්කුරො දීඝමන්තරං.

අංකුර කුමරු බොහෝ මාස, බොහෝ පක්ෂ, බොහෝ ඍතු හා බොහෝ වර්ෂ ගණනාවක් මුළුල්ලේ දිගු කාලයක් තිස්සේ මහා දානයක් පැවැත්වීය.

313.

313.

එවං දත්වා යජිත්වා ච, අඞ්කුරො දීඝමන්තරං;

සො හිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහු.

මෙසේ දිගු කලක් දන් දී පූජා පවත්වා, ඒ අංකුර කුමරු මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තාවතිංස දෙව්ලොව උපත ලැබීය.

314.

314.

කටච්ඡුභික්ඛං දත්වාන, අනුරුද්ධස්ස ඉන්දකො;

සො හිත්වා මානුසං දෙහං, තාවතිංසූපගො අහු.

අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේට එක් හැඳි මිටක් පමණ වූ බත් ප්‍රමාණයක් පූජා කළ ඉන්දක නම් තැනැත්තා, තම මනුෂ්‍ය ශරීරය අත්හැර තාවතිංස දෙව්ලොව උපත ලැබීය.

315.

315.

දසහි ඨානෙහි අඞ්කුරං, ඉන්දකො අතිරොචති;

රූපෙ සද්දෙ රසෙ ගන්ධෙ, ඵොට්ඨබ්බෙ ච මනොරමෙ.

ඉන්දක දිව්‍ය පුත්‍රයා මනරම් වූ රූප, ශබ්ද, රස, ගන්ධ සහ ස්පර්ශ යන කරුණු වලින් අංකුර දිව්‍ය පුත්‍රයාව අභිබවා බබළයි.

316.

316.

ආයුනා යසසා චෙව, වණ්ණෙන ච සුඛෙන ච;

ආධිපච්චෙන අඞ්කුරං, ඉන්දකො අතිරොචති.

ආයුෂයෙන් ද, යසසින් ද, වර්ණයෙන් ද, සැපයෙන් ද, ආධිපත්‍යයෙන් ද යන කරුණු දසයෙන් ඉන්දක දිව්‍ය පුත්‍රයා අංකුර දිව්‍ය පුත්‍රයාව අභිබවා බබළයි.

317.

317.

තාවතිංසෙ යදා බුද්ධො, සිලායං පණ්ඩුකම්බලෙ;

පාරිච්ඡත්තකමූලම්හි, විහාසි පුරිසුත්තමො.

යම් කලක පුරුෂෝත්තම වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ තාවතිංස දෙව්ලොව පාරිච්ඡත්තක වෘක්ෂ මූලයෙහි පඬුපුල් සල අසුන මත වැඩසිටි සේක.

318.

318.

දසසු [Pg.160] ලොකධාතූසු, සන්නිපතිත්වාන දෙවතා;

පයිරුපාසන්ති සම්බුද්ධං, වසන්තං නගමුද්ධනි.

එකල දසදහසක් ලෝක ධාතුවෙහි වසන දේවතාවෝ රැස්වී, මහාමේරු පර්වත මුදුනෙහි වැඩසිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ උන්වහන්සේට වන්දනාමාන කළහ.

319.

319.

න කොචි දෙවො වණ්ණෙන, සම්බුද්ධං අතිරොචති;

සබ්බෙ දෙවෙ අතික්කම්ම, සම්බුද්ධොව විරොචති.

කිසිදු දේවතාවෙක් තමාගේ ශරීර වර්ණයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේව අභිබවා නොබබළයි. සියලු දෙවියන් අභිබවා බුදුරජාණන් වහන්සේ ම බබළන සේක.

320.

320.

යොජනානි දස ද්වෙ ච, අඞ්කුරොයං තදා අහු;

අවිදූරෙව බුද්ධස්ස, ඉන්දකො අතිරොචති.

එකල මේ අංකුර දිව්‍ය පුත්‍රයා බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් යොදුන් දොළසක් ඈතින් සිටියේය. බුදුරජාණන් වහන්සේට ඉතා සමීපව සිටි ඉන්දක දිව්‍ය පුත්‍රයා අංකුරට වඩා බෙහෙවින් බබළමින් සිටියේය.

321.

321.

ඔලොකෙත්වාන සම්බුද්ධො, අඞ්කුරඤ්චාපි ඉන්දකං;

දක්ඛිණෙය්‍යං සම්භාවෙන්තො, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ අංකුර දිව්‍ය පුත්‍රයා සහ ඉන්දක දිව්‍ය පුත්‍රයා දෙස බලා, දක්ෂිණෙය්‍ය පුද්ගලයාගේ මහත්වය ප්‍රකාශ කරනු පිණිස මේ වචන වදාළ සේක.

322.

322.

‘‘මහාදානං තයා දින්නං, අඞ්කුර දීඝමන්තරං;

අතිදූරෙ නිසින්නොසි, ආගච්ඡ මම සන්තිකෙ’’ති.

‘‘අංකුරය, ඔබ විසින් බොහෝ කලක් මුළුල්ලේ මහා දානයක් පිරිනමන ලදී. එහෙත් ඔබ ඉතා ඈතින් වාඩි වී සිටින්නේ ඇයි? මා වෙතට පැමිණෙන්න.’’

323.

323.

චොදිතො භාවිතත්තෙන, අඞ්කුරො ඉදමබ්‍රවි;

‘‘කිං මය්හං තෙන දානෙන, දක්ඛිණෙය්‍යෙන සුඤ්ඤතං.

නිවනින් සැනසුණු සිත් ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් විමසන ලදුව, අංකුර දිව්‍ය පුත්‍රයා මෙසේ පැවසීය: ‘‘ස්වාමීනී, දක්ෂිණෙය්‍ය පුද්ගලයන්ගෙන් (සිල්වතුන්ගෙන්) තොර වූ ඒ මගේ දානයෙන් මට ඇති පලය කුමක්ද?

324.

324.

‘‘අයං සො ඉන්දකො යක්ඛො, දජ්ජා දානං පරිත්තකං;

අතිරොචති අම්හෙහි, චන්දො තාරගණෙ යථා’’ති.

මේ ඉන්දක දිව්‍ය පුත්‍රයා පිරිනැමුවේ ඉතා කුඩා දානයකි. එහෙත් තාරකා සමූහයා මැද චන්ද්‍රයා බබළන්නා සේ, ඔහු අප සියල්ලන් අභිබවා බබළන්නේ ය.’’

325.

325.

‘‘උජ්ජඞ්ගලෙ යථා ඛෙත්තෙ, බීජං බහුම්පි රොපිතං;

න විපුලඵලං හොති, නපි තොසෙති කස්සකං.

‘‘නිසරු බොරළු සහිත භූමියක කෙතරම් බීජ වැපිරුවත් ඉන් මහත් ඵලයක් නොලැබෙන්නා සේම, එය ගොවියා ද සතුටු නොකරන්නේ ය.

326.

326.

‘‘තථෙව දානං බහුකං, දුස්සීලෙසු පතිට්ඨිතං;

න විපුලඵලං හොති, නපි තොසෙති දායකං.

එලෙසම දුස්සීල පුද්ගලයන් කෙරෙහි පිරිනමන ලද බොහෝ වූ දානය වුව ද මහත් ඵලදායී නොවේ. එය දායකයාව ද සතුටු නොකරන්නේ ය.

327.

327.

‘‘යථාපි භද්දකෙ ඛෙත්තෙ, බීජං අප්පම්පි රොපිතං;

සම්මා ධාරං පවෙච්ඡන්තෙ, ඵලං තොසෙති කස්සකං.

එහෙත් සරු කෙතක ස්වල්ප වූ බීජයක් වැපිරුව ද, මැනවින් වැසි වසින කල, එහි අස්වැන්න ගොවියා සතුටු කරන්නේ ය.

328.

328.

‘‘තථෙව සීලවන්තෙසු, ගුණවන්තෙසු තාදිසු;

අප්පකම්පි කතං කාරං, පුඤ්ඤං හොති මහප්ඵල’’න්ති.

එලෙසම සිල්වත් වූ, ගුණවත් වූ උතුමන් කෙරෙහි කරන ලද ස්වල්ප වූ උපකාරය පවා මහත් ඵල මහානිසංස ගෙන දෙන පිනක් වන්නේ ය.’’

329.

329.

විචෙය්‍ය දානං දාතබ්බං, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං;

විචෙය්‍ය දානං දත්වාන, සග්ගං ගච්ඡන්ති දායකා.

යම් තැනක දන් දීමෙන් මහත් ඵල ලැබේ ද, ඒ ස්ථානය විමසා බලා දන් දිය යුතු ය. එලෙස විමසා බලා දන් දෙන දායකයෝ මරණින් මතු සුගතියට යති.

330.

330.

විචෙය්‍ය [Pg.161] දානං සුගතප්පසත්ථං, යෙ දක්ඛිණෙය්‍යා ඉධ ජීවලොකෙ;

එතෙසු දින්නානි මහප්ඵලානි, බීජානි වුත්තානි යථා සුඛෙත්තෙති.

විමසා බලා දන් දීම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් වර්ණනා කරන ලදී. මේ ලෝකයෙහි යම් දක්ෂිණෙය්‍ය පුද්ගලයෝ වෙත් ද, සරු කෙතක වපුරන ලද බීජ මෙන් ඔවුන්ට පිරිනමන දෑ මහත් ඵල මහානිසංස ගෙන දෙයි.

අඞ්කුරපෙතවත්ථු නවමං.

නවවන අංකුර පේත වස්තුව අවසන් ය.

10. උත්තරමාතුපෙතිවත්ථු

10. උත්තරමාතු පේත වස්තුව.

331.

331.

දිවාවිහාරගතං භික්ඛුං, ගඞ්ගාතීරෙ නිසින්නකං;

තං පෙතී උපසඞ්කම්ම, දුබ්බණ්ණා භීරුදස්සනා.

දහවල් කාලයෙහි ගංගා තීරයෙහි විවේකීව වැඩසිටින භික්ෂුව (කංඛා රේවත මහරහතන් වහන්සේ) වෙතට, ඉතා අවලස්සන වූ බියකරු පෙනුමක් ඇති ප්‍රේතියක් පැමිණියාය.

332.

332.

කෙසා චස්සා අතිදීඝා, යාවභූමාවලම්බරෙ ;

කෙසෙහි සා පටිච්ඡන්නා, සමණං එතදබ්‍රවි.

ඇගේ කෙස් කළඹ ඉතා දිගු වූ අතර, ඒවා පොළොව තෙක් පහළට වැටී තිබුණි. ඇය තම කෙස් කළඹින් සිරුර වසාගෙන ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට මෙසේ පැවසුවාය.

333.

333.

‘‘පඤ්චපණ්ණාසවස්සානි, යතො කාලඞ්කතා අහං;

නාභිජානාමි භුත්තං වා, පීතං වා පන පානියං;

දෙහි ත්වං පානියං භන්තෙ, තසිතා පානියාය මෙ’’ති.

‘‘ස්වාමීනී, මා මියගොස් දැනට වසර පනස් පහක් ගත වී ඇත. එතැන් පටන් මා ආහාරයක් අනුභව කළ බවක් හෝ පැන් ස්වල්පයක් පවා පානය කළ බවක් නොදනිමි. ස්වාමීනී, මම පිපාසයෙන් පෙළෙන්නෙමි, මට පැන් ලබා දෙන්න.’’

334.

334.

‘‘අයං සීතොදිකා ගඞ්ගා, හිමවන්තතො සන්දති;

පිව එත්තො ගහෙත්වාන, කිං මං යාචසි පානිය’’න්ති.

‘‘මේ සිහිල් ජලය ඇති ගංගාව හිමාලයේ සිට ගලා එන්නකි. මෙයින් ජලය ගෙන පානය කරන්න. ඔබ මගෙන් පැන් ඉල්ලන්නේ ඇයි?’’

335.

335.

‘‘සචාහං භන්තෙ ගඞ්ගාය, සයං ගණ්හාමි පානියං;

ලොහිතං මෙ පරිවත්තති, තස්මා යාචාමි පානිය’’න්ති.

‘‘ස්වාමීනී, ඉදින් මම මේ ගංගාවෙන් ජලය ගත්තොත්, ඒවා මට ලේ බවට පත් වන්නේ ය. ඒ හේතුවෙන් මම ඔබවහන්සේගෙන් පැන් ඉල්ලමි.’’

336.

336.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ගඞ්ගා තෙ හොති ලොහිත’’න්ති.

‘‘ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද අකුසලය කුමක් ද? කිනම් කර්ම විපාකයක් නිසා ගංගා ජලය ඔබට ලේ බවට පත් වේ ද?’’

337.

337.

‘‘පුත්තො මෙ උත්තරො නාම, සද්ධො ආසි උපාසකො;

සො ච මය්හං අකාමාය, සමණානං පවෙච්ඡති.

‘‘ස්වාමීනී, මට උත්තර නමින් පුතෙක් සිටියේ ය. ඔහු ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසකයෙකු විය. ඔහු මගේ අකමැත්ත නොසලකා ශ්‍රමණයන් වහන්සේලාට දන් පැන් පිරිනැමුවේ ය.

338.

338.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

තමහං පරිභාසාමි, මච්ඡෙරෙන උපද්දුතා.

ඔහු සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලන්පස සහ සයනාසන පූජා කළේ ය. මසුරුකමින් පීඩිත වූ මම ඒ දන් දීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට නින්දා අපහාස කළෙමි.’’

339.

339.

‘‘යං ත්වං මය්හං අකාමාය, සමණානං පවෙච්ඡසි;

චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං.

‘‘මාගේ අකමැත්ත තිබියදීත්, ඔබ මහණුන් වහන්සේලාට යම් සිවුරු, පිණ්ඩපාත, බෙහෙත් පසය සහ සේනාසන පූජා කළෙහිද,

340.

340.

‘‘එතං [Pg.162] තෙ පරලොකස්මිං, ලොහිතං හොතු උත්තර;

තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන, ගඞ්ගා මෙ හොති ලොහිත’’න්ති.

උත්තර, එම දාන වස්තූන් පරලොවදී ඔබට ලේ වේවා! (කියා මා පවසා සිටියෙමි.) ඒ අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් ගංගා නදියේ ජලය මට ලේ බවට පත්ව තිබේ.’’

උත්තරමාතුපෙතිවත්ථු දසමං.

දසවැනි උත්තරමාතෘ පේත වස්තුව නිමාවිය.

11. සුත්තපෙතවත්ථු

11. සුත්ත පේත වස්තුව

341.

341.

‘‘අහං පුරෙ පබ්බජිතස්ස භික්ඛුනො, සුත්තං අදාසිං උපසඞ්කම්ම යාචිතා;

තස්ස විපාකො විපුලඵලූපලබ්භති, බහුකා ච මෙ උප්පජ්ජරෙ වත්ථකොටියො.

‘‘මම පෙර ආත්මයකදී වැඩම කළා වූ, (කෙලෙසුන්ගෙන්) වෙන්වූ පැවිදි වූ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට උන්වහන්සේගේ ඉල්ලීම පරිදි නූල් පූජා කළෙමි. එහි විපාක වශයෙන් මට මහත් වූ ආනිසංස ලැබෙයි; මට වස්ත්‍ර කෝටි ගණනක් පහළ වෙයි.

342.

342.

‘‘පුප්ඵාභිකිණ්ණං රමිතං විමානං, අනෙකචිත්තං නරනාරිසෙවිතං;

සාහං භුඤ්ජාමි ච පාරුපාමි ච, පහූතවිත්තා න ච තාව ඛීයති.

මල්වලින් ගැවසී ගත්, විසිතුරු සිතුවම් ඇති, නර නාරීන්ගෙන් පිරි මෙම මනරම් විමානයෙහි මම වෙසෙමි. මම ඒවා පරිහරණය කරමි, පොරවමි. මට බොහෝ සැප සම්පත් ඇත, ඒවා කෙදිනකවත් ගෙවී නොයයි.

343.

343.

‘‘තස්සෙව කම්මස්ස විපාකමන්වයා, සුඛඤ්ච සාතඤ්ච ඉධූපලබ්භති;

සාහං ගන්ත්වා පුනදෙව මානුසං, කාහාමි පුඤ්ඤානි නයය්‍යපුත්ත ම’’න්ති.

එම (නූල් පූජා කිරීමේ) පිනෙහි විපාකයෙන් මම මෙහි සැපය හා ප්‍රීතිය අනුභව කරමි. ස්වාමිපුත්‍රය, මාව නැවත මනුෂ්‍ය ලෝකයට ගෙන යන්න. මම එහි ගොස් නැවතත් පින්කම් කරන්නෙමි.’’

344.

344.

‘‘සත්ත තුවං වස්සසතා ඉධාගතා,ජිණ්ණා ච වුඩ්ඪා ච තහිං භවිස්සසි;

සබ්බෙව තෙ කාලකතා ච ඤාතකා,කිං තත්ථ ගන්ත්වාන ඉතො කරිස්සසී’’ති.

‘‘ඔබ මෙහි පැමිණ දැන් වසර හත්සියයක් ගත වී ඇත. මනුෂ්‍ය ලෝකයට ගියහොත් ඔබ දිරාපත් වූ මහලු තැනැත්තියක් වනු ඇත. ඔබේ නෑදෑයන් සියල්ලෝම මියගොස් ඇත. මෙතැනින් ගොස් එහි කුමක් කරන්නෙහිද?’’

345.

345.

‘‘සත්තෙව වස්සානි ඉධාගතාය මෙ, දිබ්බඤ්ච සුඛඤ්ච සමප්පිතාය;

සාහං ගන්ත්වාන පුනදෙව මානුසං, කාහාමි පුඤ්ඤානි නයය්‍යපුත්ත ම’’න්ති.

‘‘දිව්‍ය සැපයෙන් යුක්තව මෙහි සිටින මට දැනෙන්නේ වසර හතක් ගතවූවාක් මෙනි. ස්වාමිපුත්‍රය, මාව නැවත මනුෂ්‍ය ලෝකයට ගෙන යන්න. මම එහි ගොස් නැවතත් පින්කම් කරන්නෙමි.’’

346.

346.

සො තං ගහෙත්වාන පසය්හ බාහායං, පච්චානයිත්වාන ථෙරිං සුදුබ්බලං;

‘‘වජ්ජෙසි අඤ්ඤම්පි ජනං ඉධාගතං, ‘කරොථ පුඤ්ඤානි සුඛූපලබ්භති’’.

ඔහු ඇයගේ අතින් අල්ලාගෙන බලහත්කාරයෙන් මෙන් ඇය උපන් ගමට නැවත ගෙන ගොස් දැමීය. එවිට ඇය අතිශයින්ම දුබල මහලු කාන්තාවක්ව සිටියාය. ඔහු ඇයට මෙසේ කීය: 'මෙහි එන අනෙකුත් ජනයාටත් කියන්න, පින් කරන්න, එවිට සැප ලැබේ කියා'.

347.

347.

‘‘දිට්ඨා [Pg.163] මයා අකතෙන සාධුනා, පෙතා විහඤ්ඤන්ති තථෙව මනුස්සා;

කම්මඤ්ච කත්වා සුඛවෙදනීයං, දෙවා මනුස්සා ච සුඛෙ ඨිතා පජා’’ති.

‘‘පින් දහම් නොකිරීම නිසා පීඩා විඳින ප්‍රේතයන් මෙන්ම මනුෂ්‍යයන්ද මා විසින් දකින ලදී. එමෙන්ම සැප ලබා දෙන පින්කම් කොට සැපතෙහි සිටින දෙවිවරුන් හා මිනිසුන් ද මා විසින් දකින ලදී.’’

සුත්තපෙතවත්ථු එකාදසමං.

එකොළොස්වැනි සුත්ත පේත වස්තුව නිමාවිය.

12. කණ්ණමුණ්ඩපෙතිවත්ථු

12. කණ්ණමුණ්ඩ පේත වස්තුව

348.

348.

‘‘සොණ්ණසොපානඵලකා, සොණ්ණවාලුකසන්ථතා;

තත්ථ සොගන්ධියා වග්ගූ, සුචිගන්ධා මනොරමා.

‘‘පින්වත් දෙවඟන, ඔබගේ මේ පොකුණ රන්වන් හිණිපෙළින් යුක්තය, රන්වන් වැලි අතුරා ඇත. එහි සුවඳවත් වූ, මනරම් වූ සෞගන්ධික මල් ඇත.

349.

349.

‘‘නානාරුක්ඛෙහි සඤ්ඡන්නා, නානාගන්ධසමෙරිතා;

නානාපදුමසඤ්ඡන්නා, පුණ්ඩරීකසමොතතා.

නානාවිධ වෘක්ෂයන්ගෙන් ගැවසී ගත්, විවිධ සුවඳ විහිදෙන සුළඟින් පිරි, නානාවිධ පියුම්වලින් හා සුදු නෙලුම්වලින් පිරි පියකරු පොකුණකි.

350.

350.

‘‘සුරභිං සම්පවායන්ති, මනුඤ්ඤා මාලුතෙරිතා;

හංසකොඤ්චාභිරුදා ච, චක්කවක්කාභිකූජිතා.

සුළඟින් විහිදෙන මල් සුවඳින් හාත්පස සුගන්ධවත් වෙයි. හංසයන් හා කොස්වාලිහිණියන් නාද කරන, චක්‍රවාක පක්ෂීන්ගේ හඬින් පිරි රමණීය පොකුණකි.

351.

351.

‘‘නානාදිජගණාකිණ්ණා, නානාසරගණායුතා;

නානාඵලධරා රුක්ඛා, නානාපුප්ඵධරා වනා.

විවිධ පක්ෂීන්ගෙන් ගැවසී ගත්, විවිධ හඬවල් නිකුත් කරන පක්ෂීන්ගෙන් යුක්ත, නානාවිධ පලතුරු පිරුණු ගස් හා මල් පිරුණු වනයක් මෙහි ඇත.

352.

352.

‘‘න මනුස්සෙසු ඊදිසං, නගරං යාදිසං ඉදං;

පාසාදා බහුකා තුය්හං, සොවණ්ණරූපියාමයා;

දද්දල්ලමානා ආභෙන්ති, සමන්තා චතුරො දිසා.

මිනිස් ලොව මෙවැනි නගරයක් නැත. රන් රිදීවලින් නිමවූ, දිදුලමින් සතර දිශාවන් ඒකාලෝක කරන ප්‍රාසාද රැසක් ඔබට ඇත.

353.

353.

‘‘පඤ්ච දාසිසතා තුය්හං, යා තෙමා පරිචාරිකා;

තා කම්බුකායූරධරා, කඤ්චනාවෙළභූසිතා.

පන්සියයක් වූ සේවිකාවන් පිරිසක් ඔබට සේවය කරති. ඔවුහු වළලු හා රන් ආභරණ පැළඳ සැරසී සිටිති.

354.

354.

‘‘පල්ලඞ්කා බහුකා තුය්හං, සොවණ්ණරූපියාමයා;

කදලිමිගසඤ්ඡන්නා, සජ්ජා ගොනකසන්ථතා.

රන් රිදීවලින් නිම කළ පර්යංක රැසක් ඔබට ඇත. ඒවා කදලිමෘග සම්වලින් හා දිගු ලොම් ඇති එළුලොම් ඇතිරිලිවලින් අලංකාර ලෙස අතුරා ඇත.

355.

355.

‘‘යත්ථ ත්වං වාසූපගතා, සබ්බකාමසමිද්ධිනී;

සම්පත්තායඩ්ඪරත්තාය, තතො උට්ඨාය ගච්ඡසි.

සියලු සම්පත්වලින් පිරී ඉතිරී යන ඔබ, මධ්‍යම රාත්‍රිය උදා වූ විට ඒ සැප පහසු යහනින් නැගිට කොහේ හෝ යන්නෙහිය.

356.

356.

‘‘උය්‍යානභූමිං [Pg.164] ගන්ත්වාන, පොක්ඛරඤ්ඤා සමන්තතො;

තස්සා තීරෙ තුවං ඨාසි, හරිතෙ සද්දලෙ සුභෙ.

ඔබ උයනට ගොස් පොකුණ වටා ඇති නිල් තණකොළ සහිත මනරම් ඉවුරේ සිටගන්නෙහිය.

357.

357.

‘‘තතො තෙ කණ්ණමුණ්ඩො සුනඛො, අඞ්ගමඞ්ගානි ඛාදති;

යදා ච ඛායිතා ආසි, අට්ඨිසඞ්ඛලිකා කතා;

ඔගාහසි පොක්ඛරණිං, හොති කායො යථා පුරෙ.

එවිට කන් කැපුණු කළු බල්ලෙකු පැමිණ ඔබගේ අතපය සපා කයි. මුළු සිරුරම කෑමට ලක්වී ඇටසැකිල්ලක් පමණක් ඉතිරි වූ විට, ඔබ පොකුණට බසින්නෙහිය. එවිට නැවතත් පෙර පරිදිම ලස්සන සිරුරක් ඔබට ලැබේ.

358.

358.

‘‘තතො ත්වං අඞ්ගපච්චඞ්ගී, සුචාරු පියදස්සනා;

වත්ථෙන පාරුපිත්වාන, ආයාසි මම සන්තිකං.

ඉන්පසු පියකරු රූපයකින් යුක්ත වූ ඔබ, වස්ත්‍ර හැඳ පොරවාගෙන නැවත මා වෙත පැමිණෙන්නෙහිය.

359.

359.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, කණ්ණමුණ්ඩො සුනඛො තවඅඞ්ගමඞ්ගානි ඛාදතී’’ති.

පින්වත් දෙවඟන, ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කළ වැරැද්ද කුමක්ද? කන් කැපුණු බල්ලෙකු ඔබගේ අතපය සපා කන්නේ කිනම් කර්මයක විපාකයෙන්ද?’’

360.

360.

‘‘කිමිලායං ගහපති, සද්ධො ආසි උපාසකො;

තස්සාහං භරියා ආසිං, දුස්සීලා අතිචාරිනී.

‘‘ස්වාමීනි, කිමිලා නුවර ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසක ගෘහපතියෙක් සිටියේය. මම ඔහුගේ බිරිඳ වීමි. නමුත් මම දුශ්ශීලව පර පුරුෂයන් කරා ගියෙමි.

361.

361.

‘‘සො මං අතිචරමානාය, සාමිකො එතදබ්‍රවි;

‘නෙතං ඡන්නං පතිරූපං, යං ත්වං අතිචරාසි මං’.

මා එලෙස පරපුරුෂ සේවනයෙහි යෙදෙන විට මාගේ ස්වාමියා මට මෙසේ කීවේය: 'ඔබ මාව රවටා මෙලෙස හැසිරීම නුසුදුසුය, නොගැලපේ' කියාය.

362.

362.

‘‘සාහං ඝොරඤ්ච සපථං, මුසාවාදඤ්ච භාසිසං;

‘නාහං තං අතිචරාමි, කායෙන උද චෙතසා.

එවිට මම රුදුරු ලෙස දිවුරමින් බොරු කීවෙමි. 'මම කයින් හෝ සිතින් ඔබව ඉක්මවා පර පුරුෂ සේවනයෙහි නොයෙදුනෙමි' යි පැවසුවෙමි.

363.

363.

‘‘‘සචාහං තං අතිචරාමි, කායෙන උද චෙතසා;

කණ්ණමුණ්ඩො යං සුනඛො, අඞ්ගමඞ්ගානි ඛාදතු’.

'යම් හෙයකින් මම කයින් හෝ සිතින් ඔබව ඉක්මවා ගියේ නම්, කන් කැපුණු මේ බල්ලා මාගේ අතපය සපා කාවා!' යි මම ශාප කළෙමි.

364.

364.

‘‘තස්ස කම්මස්ස විපාකං, මුසාවාදස්ස චූභයං;

සත්තෙව වස්සසතානි, අනුභූතං යතො හි මෙ;

කණ්ණමුණ්ඩො ච සුනඛො, අඞ්ගමඞ්ගානි ඛාදති.

ඒ පරදාර සේවනය හා බොරු කීම යන අකුසල් දෙකෙහිම විපාකයක් ලෙස, වසර හත්සියයක් තිස්සේ මම මේ දුක විඳිමි. මේ කන් කැපුණු බල්ලා මාගේ අතපය සපා කන්නේ ඒ නිසාය.’’

365.

365.

‘‘ත්වඤ්ච දෙව බහුකාරො, අත්ථාය මෙ ඉධාගතො;

සුමුත්තාහං කණ්ණමුණ්ඩස්ස, අසොකා අකුතොභයා.

‘‘පින්වත් දේවයන් වහන්ස, ඔබ මට බොහෝ උපකාරී වූ සේක, මාගේ යහපත පිණිස මෙහි වැඩම කළ සේක. කන් කැපූ (කළු) බල්ලාගෙන් මම මැනවින් මිදුණෙමි. දැන් මම සෝක රහිත වෙමි, කිසිදු බියක් නැත්තියක් වෙමි.’’

366.

366.

‘‘තාහං දෙව නමස්සාමි, යාචාමි පඤ්ජලීකතා;

භුඤ්ජ අමානුසෙ කාමෙ, රම දෙව මයා සහා’’ති.

‘‘පින්වත් දේවයන් වහන්ස, මම ඔබවහන්සේට නමස්කාර කරමි. දෑත් එක්කොට ඇඳිලි බැඳ ඔබෙන් අයද සිටිමි. පින්වත් දේවයන් වහන්ස, මා සමඟ එක්ව මේ දිව්‍යමය වූ පංචකාම සම්පත් අනුභව කළ මැනව, මා සමඟ සතුටු වූ මැනව.’’

367.

367.

‘‘භුත්තා [Pg.165] අමානුසා කාමා, රමිතොම්හි තයා සහ;

තාහං සුභගෙ යාචාමි, ඛිප්පං පටිනයාහි ම’’න්ති.

‘‘පින්වත් සුභගිය, මම දිව්‍යමය වූ කාම සම්පත් අනුභව කළෙමි, ඔබ සමඟ සතුටු වූයෙමි. පින්වත් තැනැත්තිය, මම ඔබෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මාව වහාම (නැවත මාගේ නුවරට) ගෙන ගොස් ඇරලවන ලෙසයි.’’

කණ්ණමුණ්ඩපෙතිවත්ථු ද්වාදසමං.

දොළොස්වන කණ්ණමුණ්ඩ ප්‍රේත වස්තුවයි.

13. උබ්බරිපෙතවත්ථු

13. උබ්බරී ප්‍රේත වස්තුව

368.

368.

අහු රාජා බ්‍රහ්මදත්තො, පඤ්චාලානං රථෙසභො;

අහොරත්තානමච්චයා, රාජා කාලමක්‍රුබ්බථ.

පංචාල රට වැසියන්ගේ අධිපති වූ, රථවලට උතුම් වූ බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජෙක් සිටියේය. බොහෝ දින රාත්‍රීන් ඉක්ම ගිය පසු ඒ රජු කළුරිය කළේය.

369.

369.

තස්ස ආළාහනං ගන්ත්වා, භරියා කන්දති උබ්බරී ;

බ්‍රහ්මදත්තං අපස්සන්තී, බ්‍රහ්මදත්තාති කන්දති.

ඔහුගේ බිරිඳ වූ උබ්බරී දේවිය සොහොනට ගොස්, බ්‍රහ්මදත්ත රජු දකින්නට නොලැබ 'බ්‍රහ්මදත්ත, බ්‍රහ්මදත්ත' යයි කියමින් හඬා වැලපුණාය.

370.

370.

ඉසි ච තත්ථ ආගච්ඡි, සම්පන්නචරණො මුනි;

සො ච තත්ථ අපුච්ඡිත්ථ, යෙ තත්ථ සුසමාගතා.

ශීලාදී උතුම් වත්පිළිවෙත්වලින් යුත් මුනිවරයෙක් (ඍෂිවරයෙක්) එතැනට පැමිණියේය. එසේ පැමිණ එහි රැස්ව සිටි පිරිසගෙන් මෙසේ විමසුවේය:

371.

371.

‘‘කස්ස ඉදං ආළාහනං, නානාගන්ධසමෙරිතං;

කස්සායං කන්දති භරියා, ඉතො දූරගතං පතිං;

බ්‍රහ්මදත්තං අපස්සන්තී, ‘බ්‍රහ්මදත්තා’ති කන්දති’’.

‘‘නානාප්‍රකාර සුවඳින් සුවඳවත් වූ මේ සොහොන කාගේද? මෙලොවින් පරලොවට ගිය තම ස්වාමිපුරුෂයා වූ බ්‍රහ්මදත්තයන් දකින්නට නොලැබ 'බ්‍රහ්මදත්ත, බ්‍රහ්මදත්ත' යයි හඬා වැලපෙන මේ ස්ත්‍රිය කාගේ බිරිඳක්ද?’’

372.

372.

තෙ ච තත්ථ වියාකංසු, යෙ තත්ථ සුසමාගතා;

‘‘බ්‍රහ්මදත්තස්ස භදන්තෙ, බ්‍රහ්මදත්තස්ස මාරිස.

එහි රැස්ව සිටි පිරිස මෙසේ පිළිතුරු දුන්හ: ‘‘පින්වත්නි, මේ සොහොන බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේය. පින්වත්නි, මෙය බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේමය.’’

373.

373.

‘‘තස්ස ඉදං ආළාහනං, නානාගන්ධසමෙරිතං;

තස්සායං කන්දති භරියා, ඉතො දූරගතං පතිං;

බ්‍රහ්මදත්තං අපස්සන්තී, ‘බ්‍රහ්මදත්තා’ති කන්දති’’.

‘‘විවිධ සුවඳ විහිදෙන මේ සොහොන ඒ බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේය. පරලොව ගිය තම ස්වාමිපුරුෂයා වූ බ්‍රහ්මදත්තයන් දකින්නට නොලැබ 'බ්‍රහ්මදත්ත, බ්‍රහ්මදත්ත' යයි හඬා වැලපෙන්නේ ඒ රජුගේ බිරිඳයි.’’

374.

374.

‘‘ඡළාසීතිසහස්සානි, බ්‍රහ්මදත්තස්සනාමකා;

ඉමස්මිං ආළාහනෙ දඩ්ඪා, තෙසං කමනුසොචසී’’ති.

‘‘බ්‍රහ්මදත්ත යන නාමය ඇති රජවරුන් අසූ හයදහසක් (86,000ක්) මේ සොහොනේ ආදාහනය කරනු ලැබ සිටිති. ඒ සියල්ලන් අතුරින් ඔබ මේ සෝක කරන්නේ කවර බ්‍රහ්මදත්ත රජෙකු උදෙසාද?’’

375.

375.

‘‘යො රාජා චූළනීපුත්තො, පඤ්චාලානං රථෙසභො;

තං භන්තෙ අනුසොචාමි, භත්තාරං සබ්බකාමද’’න්ති.

‘‘ස්වාමීනි, යම් රජෙක් චූළනී රජුගේ පුත්‍රයා වූයේද, පංචාල දේශයේ ශ්‍රේෂ්ඨ අධිපතියා වූයේද, සියලු කැමැත්තන් ඉටුකර දුන් මාගේ ඒ ස්වාමිපුරුෂයා ගැන මම සෝක වෙමි.’’

376.

376.

‘‘සබ්බෙ වාහෙසුං රාජානො, බ්‍රහ්මදත්තස්සනාමකා;

සබ්බෙවචූළනීපුත්තා, පඤ්චාලානං රථෙසභා.

‘‘ඔවුන් ඒ සියලු දෙනාම බ්‍රහ්මදත්ත යන නාමයෙන් යුත් රජවරු වූහ. ඔවුන් සියලු දෙනාම චූළනී රජුගේ පුත්‍රයන් වූ අතර පංචාල දේශයට අධිපති රජවරු වූහ.’’

377.

377.

‘‘සබ්බෙසං අනුපුබ්බෙන, මහෙසිත්තමකාරයි;

කස්මා පුරිමකෙ හිත්වා, පච්ඡිමං අනුසොචසී’’ති.

‘‘ඔබ ඒ සියලු දෙනාගේම පිළිවෙළින් අගමෙහෙසිය වී සිටියෙහිය. එසේ තිබියදී ඔබ පෙර සිටි රජවරුන් අතහැර මේ අවසන් රජු ගැන පමණක් සෝක කරන්නේ මන්ද?’’

378.

378.

‘‘ආතුමෙ [Pg.166] ඉත්ථිභූතාය, දීඝරත්තාය මාරිස;

යස්සා මෙ ඉත්ථිභූතාය, සංසාරෙ බහුභාසසී’’ති.

‘‘පින්වත් ඍෂිවරයාණෙනි, ඔබ මේ සංසාරය පුරා දීර්ඝ කාලයක් මා ස්ත්‍රියකව උපන් බව පවසන්නෙහිය. මාගේ මේ දීර්ඝ ගමන පුරාම මා ස්ත්‍රියකවම සිටියේද?’’

379.

379.

‘‘අහු ඉත්ථී අහු පුරිසො, පසුයොනිම්පි ආගමා;

එවමෙතං අතීතානං, පරියන්තො න දිස්සතී’’ති.

‘‘ඔබ පෙර ස්ත්‍රියක්ව උපන්නෙහිය, පුරුෂයෙක්ව උපන්නෙහිය, තිරිසන් යෝනිවලද උපත ලැබුවෙහිය. මෙසේ ඔබේ අතීත ජන්මයන්ගේ කෙළවරක් දකින්නට නොලැබේ.’’

380.

380.

‘‘ආදිත්තං වත මං සන්තං, ඝතසිත්තංව පාවකං;

වාරිනා විය ඔසිඤ්චං, සබ්බං නිබ්බාපයෙ දරං.

‘‘ගිතෙල් වත්කිරීමෙන් ඇවිළී ගිය ගින්නක් ජලයෙන් නිවා දමන්නාක් මෙන්, දැවෙමින් තිබූ මාගේ සියලු සෝක පීඩා ඔබවහන්සේ නිවා දැමූ සේක.’’

381.

381.

‘‘අබ්බහී වත මෙ සල්ලං, සොකං හදයනිස්සිතං;

යො මෙ සොකපරෙතාය, පතිසොකං අපානුදි.

‘‘සෝකයෙන් පෙළී සිටි මාගේ ස්වාමිපුරුෂයා කෙරෙහි වූ ඒ සෝකය දුරුකළ ඔබවහන්සේ, මාගේ හදවතේ තැන්පත්ව තිබූ සෝක නමැති හී සැරය සැබවින්ම උදුරා දැමූ සේක.’’

382.

382.

‘‘සාහං අබ්බූළ්හසල්ලාස්මි, සීතිභූතාස්මි නිබ්බුතා;

න සොචාමි න රොදාමි, තව සුත්වා මහාමුනී’’ති.

‘‘මහා මුනිවරයාණෙනි, ඔබවහන්සේගේ ධර්මය අසා දැන් මම සෝක නමැති හී සැරය උදුරා දැමූ තැනැත්තියක් වෙමි, සිහිල් වූ තැනැත්තියක් වෙමි, සැනසුණු තැනැත්තියක් වෙමි. දැන් මම සෝක නොකරමි, හඬා නොවැටෙමි.’’

383.

383.

තස්ස තං වචනං සුත්වා, සමණස්ස සුභාසිතං;

පත්තචීවරමාදාය, පබ්බජි අනගාරියං.

ඒ ශ්‍රමණයාණන්ගේ මැනවින් දේශනා කළ ඒ වචනය අසා, ඇය පාත්‍ර සිවුරු ගෙන ගිහි ගෙයින් නික්ම මහණ වූවාය.

384.

384.

සා ච පබ්බජිතා සන්තා, අගාරස්මා අනගාරියං;

මෙත්තාචිත්තං අභාවෙසි, බ්‍රහ්මලොකූපපත්තියා.

ඇය ගිහිගෙයින් නික්ම මහණ වූ තැන් පටන් බඹලොව ඉපදීම පිණිස මෛත්‍රී සිත වැඩුවාය.

385.

385.

ගාමා ගාමං විචරන්තී, නිගමෙ රාජධානියො;

උරුවෙලා නාම සො ගාමො, යත්ථ කාලමක්‍රුබ්බථ.

ඇය ගමින් ගමට, නියම්ගමින් නියම්ගමට සහ රාජධානීන් කරා හැසිරෙමින් වඩිනා අතරතුර, උරුවෙලා නම් වූ එක් ගමකදී කළුරිය කළාය.

386.

386.

මෙත්තාචිත්තං ආභාවෙත්වා, බ්‍රහ්මලොකූපපත්තියා;

ඉත්ථිචිත්තං විරාජෙත්වා, බ්‍රහ්මලොකූපගා අහූති.

ඇය බඹලොව ඉපදීම පිණිස මෛත්‍රී සිත වඩා, ස්ත්‍රී භාවය කෙරෙහි වූ ඇල්ම දුරු කොට බ්‍රහ්ම ලෝකයෙහි උපන්නාය.

උබ්බරිපෙතවත්ථු තෙරසමං.

දහතුන්වන උබ්බරී ප්‍රේත වස්තුවයි.

උබ්බරිවග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.

දෙවන උබ්බරී වර්ගය නිම විය.

තස්සුද්දානං –

එහි උද්දානය මෙසේය –

මොචකං මාතා මත්තා ච, නන්දා කුණ්ඩලීනා ඝටො;

ද්වෙ සෙට්ඨී තුන්නවායො ච, උත්තර සුත්තකණ්ණ උබ්බරීති.

මෝචක, මෑණියන්, මත්තා, නන්දා, කුණ්ඩලී, ඝට, ශ්‍රේෂ්ඨීන් දෙදෙනා, තුන්නවාය, උත්තරා, සුත්ත, කණ්ණ සහ උබ්බරී යනු ඒ වස්තූන්ය.

3. චූළවග්ගො

3. චූළ වර්ගය

1. අභිජ්ජමානපෙතවත්ථු

1. අභිජ්ජමාන ප්‍රේත වස්තුව

387.

387.

‘‘අභිජ්ජමානෙ [Pg.167] වාරිම්හි, ගඞ්ගාය ඉධ ගච්ඡසි;

නග්ගො පුබ්බද්ධපෙතොව මාලධාරී අලඞ්කතො;

කුහිං ගමිස්සසි පෙත, කත්ථ වාසො භවිස්සතී’’ති.

භවත් පුරුෂය, (පය තැබූ පමණින්) නොබිඳෙන මේ ගංගා ජලය මතුපිට ඔබ ගමන් කරන්නේය. උඩුකය දේවතාවකු බඳු වූ, එහෙත් නිරුවත් වූ ඔබ මල් මාලා හා ආභරණයෙන් සැරසී සිටින්නේය. ප්‍රේතය, ඔබ කොහේ යන්නේද? ඔබේ වාසය කොහේද?

388.

388.

‘‘චුන්දට්ඨිලං ගමිස්සාමි, පෙතො සො ඉති භාසති;

අන්තරෙ වාසභගාමං, බාරාණසිං ච සන්තිකෙ’’.

එවිට ඒ ප්‍රේතයා මෙසේ කීවේය: "මම වාසභ ග්‍රාමයත් බරණැස් නුවරත් අතර, බරණැසට නුදුරින් පිහිටි චුන්දට්ඨිල නම් ග්‍රාමයට යන්නෙමි."

389.

389.

තඤ්ච දිස්වා මහාමත්තො, කොලියො ඉති විස්සුතො;

සත්තුං භත්තඤ්ච පෙතස්ස, පීතකඤ්ච යුගං අදා.

කෝලිත නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ මහා ඇමතිවරයා ඔහු දැක, ඒ ප්‍රේතයා උදෙසා අග්ගලා, බත් සහ කහ පැහැති වස්ත්‍ර යුගලක් පූජා කළේය.

390.

390.

නාවාය තිට්ඨමානාය, කප්පකස්ස අදාපයි;

කප්පකස්ස පදින්නම්හි, ඨානෙ පෙතස්ස දිස්සථ.

නැව නතර වී තිබියදී, එහි සිටි කරණවෑමියකුට ඒ දානය පිරිනැමුවේය. කරණවෑමියාට දානය දුන් සැණින්, ඒ මොහොතේම ප්‍රේතයාගේ සිරුරෙහි ඒ වස්ත්‍ර පහළ විය.

391.

391.

තතො සුවත්ථවසනො, මාලධාරී අලඞ්කතො;

ඨානෙ ඨිතස්ස පෙතස්ස, දක්ඛිණා උපකප්පථ;

තස්මා දජ්ජෙථ පෙතානං, අනුකම්පාය පුනප්පුනං.

ඉන්පසු ඒ ප්‍රේතයා මනාව වස්ත්‍ර හැඳ, මල් මාලා හා ආභරණයෙන් සැරසුණේය. දානය පිළිගන්නා සුදුස්සෙකු සිටින තැනකදී දුන් දක්ෂිණාව ඒ ප්‍රේතයාට ලැබුණේය. එබැවින් ප්‍රේතයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ඔවුන් උදෙසා නැවත නැවතත් දානය පූජා කළ යුතුය.

392.

392.

සාතුන්නවසනා එකෙ, අඤ්ඤෙ කෙසනිවාසනා ;

පෙතා භත්තාය ගච්ඡන්ති, පක්කමන්ති දිසොදිසං.

ඇතැම් ප්‍රේතයෝ වැරහැලි හැඳ සිටිති, තවත් සමහරු කෙස්වලින් සිරුර වසාගෙන සිටිති. ඔවුහු ආහාර සොයා ඒ ඒ දිශාවලට ඇවිදිති.

393.

393.

දූරෙ එකෙ පධාවිත්වා, අලද්ධාව නිවත්තරෙ;

ඡාතා පමුච්ඡිතා භන්තා, භූමියං පටිසුම්භිතා.

ඇතැම් ප්‍රේතයෝ ආහාර සොයා බොහෝ ඈතට දුව ගොස්, කිසිවක් නොලබාම ආපසු එති. සාගින්නෙන් මත්ව, කරකැවිල්ලෙන් බිම ඇද වැටෙති.

394.

394.

තෙ ච තත්ථ පපතිතා, භූමියං පටිසුම්භිතා;

පුබ්බෙ අකතකල්‍යාණා, අග්ගිදඩ්ඪාව ආතපෙ.

පෙර පින් නොකළ ඒ ප්‍රේතයෝ, දැඩි හිරු රැසින් දැවෙන්නාක් මෙන් සාගින්නෙන් හා පිපාසයෙන් දැවී, බිම ඇද වැටී මහත් දුක් විඳිති.

395.

395.

‘‘මයං පුබ්බෙ පාපධම්මා, ඝරණී කුලමාතරො;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකම්හ අත්තනො.

අපි පෙර භවයන්හි ගෘහණියන්ව හා මව්වරුන්ව සිටියදී පව්කාර ස්වභාවයෙන් යුක්ත වීමු. දිය යුතු දෑ තිබියදීත්, මතු ලොවට පිහිට වන පින්කම් අප වෙනුවෙන් නොකළෙමු.

396.

396.

‘‘පහූතං අන්නපානම්පි, අපිස්සු අවකිරීයති;

සම්මග්ගතෙ පබ්බජිතෙ, න ච කිඤ්චි අදම්හසෙ.

බොහෝ ආහාර පාන තිබියදීත්, ඒවා ඉවත දැමුවත්, මනා පිළිවෙත් ඇති පැවිදි උතුමකුට කිසිවක් පූජා නොකළෙමු.

397.

397.

‘‘අකම්මකාමා [Pg.168] අලසා, සාදුකාමා මහග්ඝසා;

ආලොපපිණ්ඩදාතාරො, පටිග්ගහෙ පරිභාසිම්හසෙ.

පින් කිරීමට අකමැති වූ, කසීී වූ අපි රසවත් දේ පමණක් ප්‍රිය කළ, අධික ලෙස අනුභව කරන්නෝ වීමු. බත් පිඩක් දෙන දායකයන්ටත්, දානය පිළිගන්නා උතුමන්ටත් අපි නින්දා අපහාස කළෙමු.

398.

398.

‘‘තෙ ඝරා තා ච දාසියො, තානෙවාභරණානි නො;

තෙ අඤ්ඤෙ පරිචාරෙන්ති, මයං දුක්ඛස්ස භාගිනො.

අපට තිබූ ඒ ගෙවල්, ඒ දැසි දස්සන් සහ ඒ ආභරණ දැන් වෙනත් අය භුක්ති විඳිති. අපි දැන් සාගින්නෙන් වන දුකට උරුමකරුවන් වී සිටිමු.

399.

399.

‘‘වෙණී වා අවඤ්ඤා හොන්ති, රථකාරී ච දුබ්භිකා;

චණ්ඩාලී කපණා හොන්ති, කප්පකා ච පුනප්පුනං.

එවැනි අය මිනිස් ලොව උපත ලැබුවත් නැවත නැවතත් හීන වූ කුලයන්හි උපදිති; උණ බම්බු වැඩ කරන්නන්, සම් පදම් කරන්නන්, මිත්‍රද්‍රෝහීන්, සැඩොලුන්, අසරණ දිළින්දන් හෝ කරණවෑමියන් ලෙස උපදිති.

400.

400.

‘‘යානි යානි නිහීනානි, කුලානි කපණානි ච;

තෙසු තෙස්වෙව ජායන්ති, එසා මච්ඡරිනො ගති.

යම් තාක් අන්ත අසරණ වූ නීච කුලයන් ඇද්ද, ඔවුහු ඒ ඒ කුලයන්හිම උපදිති. මසුරුකම් කරන්නාගේ ලාභය මෙවැනි දුක්ඛිත තත්ත්වයකි.

401.

401.

‘‘පුබ්බෙ ච කතකල්‍යාණා, දායකා වීතමච්ඡරා;

සග්ගං තෙ පරිපූරෙන්ති, ඔභාසෙන්ති ච නන්දනං.

නමුත් පෙර පින් කළ, මසුරුකමින් තොර දායකයෝ දෙව්ලොව පුරවති. ඔවුහු තමන්ගේ කාන්තියෙන් නන්දන වනය ඒකාලෝක කරති.

402.

402.

‘‘වෙජයන්තෙ ච පාසාදෙ, රමිත්වා කාමකාමිනො;

උච්චාකුලෙසු ජායන්ති, සභොගෙසු තතො චුතා.

ඔවුහු වෛජයන්ත ප්‍රාසාදයන්හි මනාව සැරිසරමින් පංචකාම සම්පත් භුක්ති විඳ, දෙව්ලොවින් චුත වූ පසු මහා සම්පත් ඇති උසස් කුලයන්හි උපදිති.

403.

403.

‘‘කූටාගාරෙ ච පාසාදෙ, පල්ලඞ්කෙ ගොනකත්ථතෙ;

බීජිතඞ්ගා මොරහත්ථෙහි, කුලෙ ජාතා යසස්සිනො.

සංකීර්ණ මාලිගාවල, දිගු ලොම් ඇති ඇතිරිලි එලූ පලංක මත මොනර පිල් කලඹින් පවන් සලනු ලබමින්, යස පිරිවර ඇතිව උසස් කුලවල ඔවුහු උපදිති.

404.

404.

‘‘අඞ්කතො අඞ්කං ගච්ඡන්ති, මාලධාරී අලඞ්කතා;

ධාතියො උපතිට්ඨන්ති, සායං පාතං සුඛෙසිනො.

මල් මාලා හා ආභරණයෙන් සැරසුණු ඔවුන් එක් උකුළකින් තවත් උකුළකට යති. ඔවුන්ගේ සැපය පතන කිරිමව්වරු උදේ සවස ඔවුන් පිරිවරා උපස්ථාන කරති.

405.

405.

‘‘නයිදං අකතපුඤ්ඤානං, කතපුඤ්ඤානමෙවිදං;

අසොකං නන්දනං රම්මං, තිදසානං මහාවනං.

තව්තිසා වැසි දෙවියන්ගේ අති රමණීය වූ, ශෝක රහිත වූ මේ නන්දන වනය පින් නොකළවුන්ට හිමි නොවේ. මෙය පින් කළවුන්ටම උරුම වූවකි.

406.

406.

‘‘සුඛං අකතපුඤ්ඤානං, ඉධ නත්ථි පරත්ථ ච;

සුඛඤ්ච කතපුඤ්ඤානං, ඉධ චෙව පරත්ථ ච.

පින් නොකළ අයට මෙලොවත් සැපයක් නැත, පරලොවත් සැපයක් නැත. පින් කළ අයට මෙලොවත් සැපය ලැබේ, පරලොවත් සැපය ලැබේ.

407.

407.

‘‘තෙසං සහබ්‍යකාමානං, කත්තබ්බං කුසලං බහුං;

කතපුඤ්ඤා හි මොදන්ති, සග්ගෙ භොගසමඞ්ගිනො’’ති.

එබැවින් දෙවියන් හා එක්ව සැප විඳීමට කැමති අය බොහෝ පින් කළ යුතුය. පින් කළෝ දෙව්ලොව සම්පත් භුක්ති විඳිමින් සතුටු වෙති.

අභිජ්ජමානපෙතවත්ථු පඨමං.

පළමු අභිජ්ජමාන ප්‍රේත වස්තුව නිම විය.

2. සාණවාසීථෙරපෙතවත්ථු

2. සාණවාසී තෙර ප්‍රේත වස්තුව.

408.

408.

කුණ්ඩිනාගරියො ථෙරො, සාණවාසි නිවාසිකො;

පොට්ඨපාදොති නාමෙන, සමණො භාවිතින්ද්‍රියො.

කුණ්ඩිනගරයෙහි උපන්, සාණවාසී පර්වතයෙහි වාසය කළ, පොට්ඨපාද නමින් ප්‍රසිද්ධ වූ, ඉන්ද්‍රියයන් දමනය කළ රහතන් වහන්සේ නමක් වූහ.

409.

409.

තස්ස [Pg.169] මාතා පිතා භාතා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

උන්වහන්සේගේ මව, පියා සහ සහෝදරයා පව්කම් කොට මෙලොවින් චුතව, යම ලොවට අයත් ප්‍රේත ලෝකයෙහි දුගතිගාමීව උපන්හ.

410.

410.

තෙ දුග්ගතා සූචිකට්ටා, කිලන්තා නග්ගිනො කිසා;

උත්තසන්තා මහත්තාසා, න දස්සෙන්ති කුරූරිනො.

දුගතියට පත්, ඉදිකටු තුඩකින් අනින්නාක් මෙන් සාගින්නෙන් පීඩිත වූ, විඩාවට පත්, නිරුවත් වූ, වැහැරුණු සිරුරු ඇති ඔවුහු අතීතයේ කළ රළු පව්කම් නිසා බියෙන් පත්ව රහතන් වහන්සේට පෙනී සිටීමට මැලි වූහ.

411.

411.

තස්ස භාතා විතරිත්වා, නග්ගො එකපථෙකකො;

චතුකුණ්ඩිකො භවිත්වාන, ථෙරස්ස දස්සයීතුමං.

එහෙත් උන්වහන්සේගේ සහෝදරයා බිය දුරු කොට, නිරුවත්ව මඟෙහි තනිව ගමන් කරද්දී සතර ගාතයෙන් බිම ඇන තබාගෙන මහතෙරුන් වහන්සේට පෙනී සිටියේය.

412.

412.

ථෙරො චාමනසිකත්වා, තුණ්හීභූතො අතික්කමි;

සො ච විඤ්ඤාපයී ථෙරං, ‘භාතා පෙතගතො අහං’.

මහතෙරුන් වහන්සේ ඔහු ගැන විශේෂ අවධානයක් නොදක්වා නිහඬවම වැඩම කළහ. එවිට ඒ ප්‍රේතයා "ස්වාමීනි, මම ඔබවහන්සේගේ ප්‍රේත ලෝකයේ උපන් සහෝදරයා වෙමි" යි පවසා තමන් කවුදැයි හැඳින්වීය.

413.

413.

‘‘මාතා පිතා ච තෙ භන්තෙ, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා.

"ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේගේ මව සහ පියාද පව්කම් කොට මෙලොවින් චුතව, යම ලොවට අයත් ප්‍රේත ලෝකයෙහි දුගතිගාමීව උපන්හ."

414.

414.

‘‘තෙ දුග්ගතා සූචිකට්ටා, කිලන්තා නග්ගිනො කිසා;

උත්තසන්තා මහත්තාසා, න දස්සෙන්ති කුරූරිනො.

"දුගතියට පත්, සාගින්නෙන් පීඩිත වූ, විඩාවට පත්, නිරුවත් වූ, වැහැරුණු සිරුරු ඇති ඔවුහු අතීතයේ කළ රළු පව්කම් ගැන ලැජ්ජාවෙන් හා බියෙන් පත්ව ඔබවහන්සේට පෙනී සිටීමට නොපැමිණෙති."

415.

415.

‘‘අනුකම්පස්සු කාරුණිකො, දත්වා අන්වාදිසාහි නො;

තව දින්නෙන දානෙන, යාපෙස්සන්ති කුරූරිනො’’ති.

“කරුණාවන්ත වූ ස්වාමීනී, අප කෙරෙහි අනුකම්පා කරනු මැනවි. දානයක් දී අප වෙනුවෙන් පින් අනුමෝදන් කරනු මැනවි. ඔබ වහන්සේ විසින් පිරිනමන ලද දානයෙන්, අකුසල් කළා වූ මේ ප්‍රේතයෝ යැපෙන්නාහුය.”

416.

416.

ථෙරො චරිත්වා පිණ්ඩාය, භික්ඛූ අඤ්ඤෙ ච ද්වාදස;

එකජ්ඣං සන්නිපතිංසු, භත්තවිස්සග්ගකාරණා.

සාණවාසී තෙරුන් වහන්සේ ද, වෙනත් භික්ෂූන් වහන්සේලා දොළොස් නමක් ද පිණ්ඩපාතයේ හැසිර, දානය වැළඳීමේ කටයුත්ත සඳහා එක් තැන් වූහ.

417.

417.

ථෙරො සබ්බෙව තෙ ආහ, ‘‘යථාලද්ධං දදාථ මෙ;

සඞ්ඝභත්තං කරිස්සාමි, අනුකම්පාය ඤාතිනං’’.

එහිදී තෙරුන් වහන්සේ ඒ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙසේ වදාළහ: “ඔබ වහන්සේලාට ලැබුණු දෑ මට පූජා කරනු මැනවි. මම මගේ නෑයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් සංඝික දානයක් පවත්වන්නෙමි.”

418.

418.

නිය්‍යාදයිංසු ථෙරස්ස, ථෙරො සඞ්ඝං නිමන්තයි;

දත්වා අන්වාදිසි ථෙරො, මාතු පිතු ච භාතුනො;

‘‘ඉදං මෙ ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’’.

එම භික්ෂූන් වහන්සේලා දානය තෙරුන් වහන්සේට පිරිනැමූහ. තෙරුන් වහන්සේ මහා සංඝයාට ආරාධනා කොට දානය පූජා කර, මවටත් පියාටත් සොහොයුරාටත් පින් අනුමෝදන් කළහ: “මේ පින මගේ නෑයන්ට වේවා, නෑයෝ සුවපත් වෙත්වා!”

419.

419.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, භොජනං උදපජ්ජථ;

සුචිං පණීතං සම්පන්නං, අනෙකරසබ්‍යඤ්ජනං.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින්, පිරිසිදු වූ, ප්‍රණීත වූ, රසවත් වූ, විවිධ ව්‍යංජනයන්ගෙන් සමන්විත භෝජන (ප්‍රේතයන්ට) පහළ විය.

420.

420.

තතො උද්දස්සයී භාතා, වණ්ණවා බලවා සුඛී;

‘‘පහූතං භොජනං භන්තෙ, පස්ස නග්ගාම්හසෙ මයං;

තථා භන්තෙ පරක්කම, යථා වත්ථං ලභාමසෙ’’ති.

ඉන්පසු වර්ණවත් වූ, ශක්තිමත් වූ, සුවපත් වූ සොහොයුරා තමා පෙනී සිට මෙසේ කීවේය: “ස්වාමීනී, අපට බොහෝ භෝජන ලැබුණි. බලනු මැනවි, අපි තවමත් නිරුවත්ව සිටිමු. ස්වාමීනී, අපට වස්ත්‍ර ලැබෙන පරිදි උත්සාහ කරනු මැනවි.”

421.

421.

ථෙරො [Pg.170] සඞ්කාරකූටම්හා, උච්චිනිත්වාන නන්තකෙ;

පිලොතිකං පටං කත්වා, සඞ්ඝෙ චාතුද්දිසෙ අදා.

එවිට තෙරුන් වහන්සේ කසළ ගොඩකින් රෙදි කැබලි සොයාගෙන, ඒවායින් පාංශුකූල සිවුරක් සාදා සතර දිගින් වඩිනා මහා සංඝයා උදෙසා පූජා කළහ.

422.

422.

දත්වා අන්වාදිසී ථෙරො, මාතු පිතු ච භාතුනො;

‘‘ඉදං මෙ ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’’.

එය පූජා කොට තෙරුන් වහන්සේ මවටත් පියාටත් සොහොයුරාටත් පින් අනුමෝදන් කළහ: “මේ පින මගේ නෑයන්ට වේවා, නෑයෝ සුවපත් වෙත්වා!”

423.

423.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, වත්ථානි උදපජ්ජිසුං;

තතො සුවත්ථවසනො, ථෙරස්ස දස්සයීතුමං.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින් වස්ත්‍ර පහළ විය. ඉන්පසු යහපත් වස්ත්‍ර හැඳගත් සොහොයුරා තෙරුන් වහන්සේට තමා පෙනී සිටියේය.

424.

424.

‘‘යාවතා නන්දරාජස්ස, විජිතස්මිං පටිච්ඡදා;

තතො බහුතරා භන්තෙ, වත්ථානච්ඡාදනානි නො.

“ස්වාමීනී, නන්ද රජුගේ රාජ්‍යයෙහි යම් පමණ වස්ත්‍ර තිබේද, අපට ඇති වස්ත්‍ර ඊටත් වඩා ඉතා බොහෝය.”

425.

425.

‘‘කොසෙය්‍යකම්බලීයානි, ඛොම කප්පාසිකානි ච;

විපුලා ච මහග්ඝා ච, තෙපාකාසෙවලම්බරෙ.

“පට රෙදි, ලොම් රෙදි, හණ රෙදි හා කපු රෙදි ද වෙයි. ඒවා ඉතා මහත් වූ ද වටිනා ඒවා ද වෙයි. ඒවා අහසෙහි එල්ලී පවතී.”

426.

426.

‘‘තෙ මයං පරිදහාම, යං යං හි මනසො පියං;

තථා භන්තෙ පරක්කම, යථා ගෙහං ලභාමසෙ’’ති.

“අපි අපේ සිතට ප්‍රිය වූ කැමති කැමති වස්ත්‍ර ඒවායින් හැඳ පැළඳ ගනිමු. ස්වාමීනී, අපට නිවාස ලැබෙන පරිදි උත්සාහ කරනු මැනවි.”

427.

427.

ථෙරො පණ්ණකුටිං කත්වා, සඞ්ඝෙ චාතුද්දිසෙ අදා;

දත්වා අන්වාදිසී ථෙරො, මාතු පිතු ච භාතුනො;

‘‘ඉදං මෙ ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’’.

තෙරුන් වහන්සේ පන් පැලක් කරවා එය සතර දිගින් වඩිනා මහා සංඝයාට පූජා කළහ. පූජා කොට මවටත් පියාටත් සොහොයුරාටත් පින් අනුමෝදන් කළහ: “මේ පින මගේ නෑයන්ට වේවා, නෑයෝ සුවපත් වෙත්වා!”

428.

428.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, ඝරානි උදපජ්ජිසුං;

කූටාගාරනිවෙසනා, විභත්තා භාගසො මිතා.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින්, මැනවින් බෙදා වෙන් කළ, ප්‍රමාණයට අනුව නිම කළ කූටාගාර සහිත මන්දිර පහළ විය.

429.

429.

‘‘න මනුස්සෙසු ඊදිසා, යාදිසා නො ඝරා ඉධ;

අපි දිබ්බෙසු යාදිසා, තාදිසා නො ඝරා ඉධ.

“මනුෂ්‍යයන් අතර මෙබඳු නිවාස නැත. දිව්‍ය ලෝකයෙහි යම් බඳු නිවාස ඇද්ද, මෙහි අපට පහළ වූ නිවාස ද එබඳුමය.”

430.

430.

‘‘දද්දල්ලමානා ආභෙන්ති, සමන්තා චතුරො දිසා;

‘තථා භන්තෙ පරක්කම, යථා පානීයං ලභාමසෙ’’ති.

“බැබළෙන සුලු වූ මේ මන්දිර සතර දිශාවම ආලෝකවත් කරයි. ස්වාමීනී, අපට පානීය ජලය ලැබෙන පරිදි උත්සාහ කරනු මැනවි.”

431.

431.

ථෙරො කරණං පූරෙත්වා, සඞ්ඝෙ චාතුද්දිසෙ අදා;

දත්වා අන්වාදිසී ථෙරො, මාතු පිතු ච භාතුනො;

‘‘ඉදං මෙ ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’.

තෙරුන් වහන්සේ පැන් පෙරනයක් පැන් පුරවා සතර දිගින් වඩිනා මහා සංඝයාට පූජා කළහ. පූජා කොට මවටත් පියාටත් සොහොයුරාටත් පින් අනුමෝදන් කළහ: “මේ පින මගේ නෑයන්ට වේවා, නෑයෝ සුවපත් වෙත්වා!”

432.

432.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, පානීයං උදපජ්ජථ;

ගම්භීරා චතුරස්සා ච, පොක්ඛරඤ්ඤො සුනිම්මිතා.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින් පැන් පහළ විය. මැනවින් නිර්මාණය කළ ගැඹුරු වූ ද සිව්ැස් වූ ද පොකුණු පහළ විය.

433.

433.

සීතොදිකා [Pg.171] සුප්පතිත්ථා, සීතා අප්පටිගන්ධියා;

පදුමුප්පලසඤ්ඡන්නා, වාරිකිඤ්ජක්ඛපූරිතා.

සිසිල් ජලය ඇති, යහපත් තොටුපළවල් ඇති, සිසිල් වූ, දුර්ගන්ධයක් නැති, පියුම් හා නිලුපුල් මල්වලින් ගවසන ලද, මල් රේණු විසුරුණු ජලයෙන් පිරි පොකුණු පහළ විය.

434.

434.

තත්ථ න්හත්වා පිවිත්වා ච, ථෙරස්ස පටිදස්සයුං;

‘‘පහූතං පානීයං භන්තෙ, පාදා දුක්ඛා ඵලන්ති නො’’.

එහි නා පැන පිපාසය නිවාගත් ඔවුහු තෙරුන් වහන්සේට පෙනී සිට මෙසේ කීහ: “ස්වාමීනී, අපට බොහෝ පැන් ලැබුණි. එහෙත් අපගේ පාද වේදනා දෙයි, පැලී යයි.”

435.

435.

‘‘ආහිණ්ඩමානා ඛඤ්ජාම, සක්ඛරෙ කුසකණ්ටකෙ;

‘තථා භන්තෙ පරක්කම, යථා යානං ලභාමසෙ’’’ති.

“ගල් කැට හා කුස තණ කටුවල ඇවිදින විට අපි කොර ගසමින් යමු. ස්වාමීනී, අපට යාන වාහන (පාවහන්) ලැබෙන පරිදි උත්සාහ කරනු මැනවි.”

436.

436.

ථෙරො සිපාටිකං ලද්ධා, සඞ්ඝෙ චාතුද්දිසෙ අදා;

දත්වා අන්වාදිසී ථෙරො, මාතු පිතු ච භාතුනො;

‘‘ඉදං මෙ ඤාතීනං හොතු, සුඛිතා හොන්තු ඤාතයො’’.

තෙරුන් වහන්සේ එක් පටක් ඇති පාවහන් යුගලක් ලබාගෙන සතර දිගින් වඩිනා මහා සංඝයාට පූජා කළහ. පූජා කොට මවටත් පියාටත් සොහොයුරාටත් පින් අනුමෝදන් කළහ: “මේ පින මගේ නෑයන්ට වේවා, නෑයෝ සුවපත් වෙත්වා!”

437.

437.

සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, පෙතා රථෙන මාගමුං;

‘‘අනුකම්පිතම්හ භදන්තෙ, භත්තෙනච්ඡාදනෙන ච.

පින් අනුමෝදන් කළ සැනින් ප්‍රේතයෝ රථයකින් පැමිණ මෙසේ කීහ: “ස්වාමීනී, ආහාරයෙන් ද වස්ත්‍රයෙන් ද ඔබ වහන්සේ අප කෙරෙහි අනුකම්පා කළ සේක.”

438.

438.

‘‘ඝරෙන පානීයදානෙන, යානදානෙන චූභයං;

මුනිං කාරුණිකං ලොකෙ, භන්තෙ වන්දිතුමාගතා’’ති.

“වාසස්ථාන දීමෙන් ද පැන් දීමෙන් ද යාන වාහන දීමෙන් ද යන මේ ආකාර දෙකෙන්ම අනුග්‍රහ කළ සේක. ලෝකයෙහි කරුණාවන්ත වූ මුනිවරයාණන් වන ඔබ වහන්සේ වැඳීමට අපි පැමිණියෙමු.”

සාණවාසීථෙරපෙතවත්ථු දුතියං.

සාණවාසී තෙරණුවන්ගේ නෑ ප්‍රේත වස්තුව දෙවැන්නයි.

3. රථකාරපෙතිවත්ථු

3. රථකාර ප්‍රේතී වස්තුව

439.

439.

‘‘වෙළුරියථම්භං රුචිරං පභස්සරං, විමානමාරුය්හ අනෙකචිත්තං;

තත්ථච්ඡසි දෙවි මහානුභාවෙ, පථද්ධනි පන්නරසෙව චන්දො.

“මහත් ආනුභාව ඇති දේවිය, වෛදූර්ය ස්ථම්භයන්ගෙන් යුත්, රමණීය වූ, බැබළෙන සුලු වූ, විසිතුරු වූ විමානයකට නැගී, අහස් මඟ පසළොස්වක සඳ මෙන් ඔබ එහි වැඩ සිටින්නෙහිය.”

440.

440.

‘‘වණ්ණො ච තෙ කනකස්ස සන්නිභො, උත්තත්තරූපො භුස දස්සනෙය්‍යො;

පල්ලඞ්කසෙට්ඨෙ අතුලෙ නිසින්නා, එකා තුවං නත්ථි ච තුය්හ සාමිකො.

“ඔබගේ වර්ණය රත්තරන් වැනිය, මැනවින් තැපූ රන් මෙන් බබළයි, ඉතා දැකුම්කලුය. අසදෘශ වූ උතුම් පලඟක ඔබ තනිවම වැඩ සිටින්නෙහිය. ඔබට ස්වාමියෙකු නැත.”

441.

441.

‘‘ඉමා ච තෙ පොක්ඛරණී සමන්තා, පහූතමල්‍යා බහුපුණ්ඩරීකා;

සුවණ්ණචුණ්ණෙහි සමන්තමොත්ථතා, න තත්ථ පඞ්කො පණකො ච විජ්ජති.

“ඔබ වටා බොහෝ මල් හා පියුම් ඇති මේ පොකුණු වෙයි. ඒවා රන් වැල්ලෙන් වැසී පවතී. එහි මඩ හෝ සෙවල හෝ දක්නට නැත.”

442.

442.

‘‘හංසා [Pg.172] චිමෙ දස්සනීයා මනොරමා, උදකස්මිමනුපරියන්ති සබ්බදා;

සමය්‍ය වග්ගූපනදන්ති සබ්බෙ, බින්දුස්සරා දුන්දුභීනංව ඝොසො.

“දැකුම්කලු මනරම් වූ මේ හංසයෝ නිරතුරුව ජලයෙහි හැසිරෙති. උන් සියල්ලෝම එක්ව බෙර හඬක් මෙන් ඉතා මිහිරි නාද පතුරවති.”

443.

443.

‘‘දද්දල්ලමානා යසසා යසස්සිනී, නාවාය ච ත්වං අවලම්බ තිට්ඨසි;

ආළාරපම්හෙ හසිතෙ පියංවදෙ, සබ්බඞ්ගකල්‍යාණි භුසං විරොචසි.

පිරිවර සහිතව යසසින් බබළන්නා වූ, දිව්‍යමය තේජසින් බබළමින් ඔරුවෙහි රැඳී සිටින, මනහර ඇහිපිහාටු ඇති, මඳසිනහවෙන් යුත්, මිහිරි තෙපුල් ඇති, සියලු අඟපසඟින් සුන්දර වූ දේවිය, ඔබ බෙහෙවින් බබළන්නෙහිය.

444.

444.

‘‘ඉදං විමානං විරජං සමෙ ඨිතං, උය්‍යානවන්තං රතිනන්දිවඩ්ඪනං;

ඉච්ඡාමහං නාරි අනොමදස්සනෙ, තයා සහ නන්දනෙ ඉධ මොදිතු’’න්ති.

නිදොස් වූ, තැනිතලා භූමියක පිහිටි, නන්දන උයන බඳු වූ, සතුට හා ප්‍රීතිය වඩවන මේ විමන ඉතා සුන්දරය. මනහර රූපයක් ඇති දේවිය, මම මේ නන්දන උයනෙහි ඔබ සමඟ සතුටු වීමට කැමැත්තෙමි.

445.

445.

‘‘කරොහි කම්මං ඉධ වෙදනීයං, චිත්තඤ්ච තෙ ඉධ නිහිතං භවතු ;

කත්වාන කම්මං ඉධ වෙදනීයං, එවං මමං ලච්ඡසි කාමකාමිනි’’න්ති.

මේ විමනෙහි සැප විඳීමට හේතු වන පින්කම් කරන්න. ඔබේ සිත මේ විමන කෙරෙහිම යොමු කරවා ගන්න. මෙහි විපාක දෙන පින්කම් කිරීමෙන් පසුව, කැමති සම්පත් භුක්ති විඳින මාව ලබා ගැනීමට ඔබට හැකි වනු ඇත.

446.

446.

‘‘සාධූ’’ති සො තස්සා පටිස්සුණිත්වා, අකාසි කම්මං තහිං වෙදනීයං;

කත්වාන කම්මං තහිං වෙදනීයං, උපපජ්ජි සො මාණවො තස්සා සහබ්‍යතන්ති.

එවිට ඒ තරුණයා "යහපතැ"යි පවසා ඇයගේ වචනය පිළිගෙන, ඒ විමනෙහි විපාක දෙන පින්කම් සිදු කළේය. එසේ පින්කම් සිදු කිරීම නිසා, ඔහු මරණින් පසු ඒ විමනෙහිම ඇයගේ සහචරයෙකු වී උපන්නේය.

රථකාරපෙතිවත්ථු තතියං.

තෙවන රථකාර පේතී වස්තුව අවසන් විය.

භාණවාරං දුතියං නිට්ඨිතං.

දෙවන භාණවාරය නිම විය.

4. භුසපෙතවත්ථු

4. භුස ප්‍රේත වස්තුව

447.

447.

‘‘භුසානි එකො සාලිං පුනාපරො, අයඤ්ච නාරී සකමංසලොහිතං;

තුවඤ්ච ගූථං අසුචිං අකන්තං, පරිභුඤ්ජසි කිස්ස අයං විපාකො’’ති.

එක් අයෙක් රත් වූ ඇල් වී නිවුඩු තමාගේ හිස මත ඉස ගනියි. තවත් අයෙක් යකඩ මුගුරුවලින් තමාගේ හිස පලා ගනියි. මේ ස්ත්‍රිය තමාගේම මස් හා ලේ අනුභව කරයි. ඔබ අපිරිසිදු, අප්‍රිය වූ අසූචි අනුභව කරන්නෙහිය. මේ කිනම් කර්මයක විපාකයක්ද?

448.

448.

‘‘අයං [Pg.173] පුරෙ මාතරං හිංසති, අයං පන කූටවාණිජො;

අයං මංසානි ඛාදිත්වා, මුසාවාදෙන වඤ්චෙති.

මොහු පෙර භවයේදී මවට හිංසා පීඩා කළේය. මොහු කපටි වෙළෙන්දෙක් විය. මේ ස්ත්‍රිය මස් අනුභව කර, බොරු කීමෙන් අනුන් රැවටුවාය.

449.

449.

‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතා, අගාරිනී සබ්බකුලස්ස ඉස්සරා;

සන්තෙසු පරිගුහාමි, මා ච කිඤ්චි ඉතො අදං.

මම මනුෂ්‍ය ලෝකයේ මනුෂ්‍යව ඉපදී සිටියදී, මුළු නිවසටම අධිපති ගෘහණිය වීමි. මා සතුව වස්තුව තිබියදීත් මම ඒවා සඟවා තැබුවෙමි. අන් අයට කිසිවක් දුන්නේ නැත.

450.

450.

‘‘මුසාවාදෙන ඡාදෙමි, ‘නත්ථි එතං මම ගෙහෙ;

සචෙ සන්තං නිගුහාමි, ගූථො මෙ හොතු භොජනං’.

"මේවා මාගේ නිවසේ නැතැ"යි බොරු කියා මම ඒවා සැඟවූයෙමි. "සැබැවින්ම තිබියදී මා සඟවන්නේ නම්, මගේ ආහාරය අසූචි වේවා"යි ශාප ද කර ගත්තෙමි.

451.

451.

‘‘තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන, මුසාවාදස්ස චූභයං;

සුගන්ධං සාලිනො භත්තං, ගූථං මෙ පරිවත්තති.

ඒ මසුරුකමේ කර්මයත්, බොරු කීමේ කර්මයත් යන දෙකෙහිම විපාකයෙන්, සුවඳැති ඇල් වී බත් පවා මා අනුභව කිරීමට සැරසෙන විට අසූචි බවට පත් වෙයි.

452.

452.

‘‘අවඤ්ඣානි ච කම්මානි, න හි කම්මං විනස්සති;

දුග්ගන්ධං කිමිනං මීළං, භුඤ්ජාමි ච පිවාමි චා’’ති.

කර්මයන් නිෂ්ඵල නොවේ. කරන ලද කර්මය විපාක නොදී විනාශ නොවේ. එහෙයින් මම දුගඳ හමන පණුවන් සහිත අසූචි අනුභව කරමි, පානය කරමි.

භුසපෙතවත්ථු චතුත්ථං.

සිව්වන භුස ප්‍රේත වස්තුව නිම විය.

5. කුමාරපෙතවත්ථු

5. කුමාර ප්‍රේත වස්තුව

453.

453.

අච්ඡෙරරූපං සුගතස්ස ඤාණං, සත්ථා යථා පුග්ගලං බ්‍යාකාසි;

උස්සන්නපුඤ්ඤාපි භවන්ති හෙකෙ, පරිත්තපුඤ්ඤාපි භවන්ති හෙකෙ.

සුගතයන් වහන්සේගේ ඥානය අතිශය ආශ්චර්යවත්ය. ශාස්තෘන් වහන්සේ යම් පුද්ගලයෙකු පිළිබඳව යම් සේ වදාළේ ද, එය එසේම සිදු වෙයි. ඇතැම් සත්ත්වයෝ බොහෝ පින් කර තිබුණ ද පහත් තත්ත්වයට පත් වෙති. ඇතැම් සත්ත්වයෝ ස්වල්පයක් පින් කර තිබුණ ද උසස් තත්ත්වයට පත් වෙති.

454.

454.

අයං කුමාරො සීවථිකාය ඡඩ්ඩිතො, අඞ්ගුට්ඨස්නෙහෙන යාපෙති රත්තිං;

න යක්ඛභූතා න සරීසපා වා, විහෙඨයෙය්‍යුං කතපුඤ්ඤං කුමාරං.

සොහොනෙහි දමා ගිය මේ කුමාරයා, රාත්‍රියේදී තමාගේ මාපටැඟිල්ලෙන් වැගිරෙන දිව්‍යමය යුෂයෙන් යැපෙයි. යක්ෂයෝ හෝ සර්පයෝ පවා පින් ඇති මේ කුමාරයාට හිංසා නොකරති.

455.

455.

සුනඛාපිමස්ස පලිහිංසු පාදෙ, ධඞ්කා සිඞ්ගාලා පරිවත්තයන්ති;

ගබ්භාසයං පක්ඛිගණා හරන්ති, කාකා පන අක්ඛිමලං හරන්ති.

බල්ලෝ මොහුගේ පතුල් ලෙවකති. හිවලුන් මොහුට හිංසා නොවන සේ වට වී සිටිති. පක්ෂි සමූහයා වැදෑමහ ආදී අපිරිසිදු දෑ ඉවත් කරති. කපුටන් ඇස්වල කුණු ඉවත් කරති.

456.

456.

නයිමස්ස [Pg.174] රක්ඛං විදහිංසු කෙචි, න ඔසධං සාසපධූපනං වා;

නක්ඛත්තයොගම්පි න අග්ගහෙසුං, න සබ්බධඤ්ඤානිපි ආකිරිංසු.

කිසිදු මනුෂ්‍යයෙකු මොහුට ආරක්ෂාවක් සැලසුවේ නැත. බෙහෙත් හෝ අබ දුම් ඇල්ලීමක් හෝ සිදු කළේ නැත. නැකත් බැලීමක් හෝ ධාන්‍ය වර්ග ඉසීමක් සිදු කළේ ද නැත.

457.

457.

එතාදිසං උත්තමකිච්ඡපත්තං, රත්තාභතං සීවථිකාය ඡඩ්ඩිතං;

නොනීතපිණ්ඩංව පවෙධමානං, සසංසයං ජීවිතසාවසෙසං.

මෙවන් උග්‍ර දුකකට පත් වූ, රාත්‍රියේ සොහොනට ගෙන ගොස් දමන ලද, වෙඬරු පිඬක් මෙන් වෙව්ලන, ජීවිතය පවතීද නැද්ද යන්න සැක සහිතව ඉතිරි වී සිටි ඒ කුමාරයාව...

458.

458.

තමද්දසා දෙවමනුස්සපූජිතො, දිස්වා ච තං බ්‍යාකරි භූරිපඤ්ඤො;

‘‘අයං කුමාරො නගරස්සිමස්ස, අග්ගකුලිකො භවිස්සති භොගතො ච’’.

දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටු සේක. දැක වදාරා, "මේ කුමාරයා මේ නගරයෙහි භෝග සම්පත්වලින් ආඪ්‍ය වූ ශ්‍රේෂ්ඨ කුලැත්තෙකු වන්නේය"යි වදාළ සේක.

459.

459.

‘‘කිස්ස වතං කිං පන බ්‍රහ්මචරියං, කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

එතාදිසං බ්‍යසනං පාපුණිත්වා, තං තාදිසං පච්චනුභොස්සතිද්ධි’’න්ති.

මොහුගේ වත කිමෙක්ද? බ්‍රහ්මචර්යාව කිමෙක්ද? කිනම් සුචරිතයක විපාකයෙන්ද මොහු මෙවන් විපතකට පත්ව මෙවන් දිව්‍යමය සෘද්ධි සම්පතක් අනුභව කරන්නේ?

460.

460.

බුද්ධපමුඛස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස, පූජං අකාසි ජනතා උළාරං;

තත්‍රස්ස චිත්තස්සහු අඤ්ඤථත්තං, වාචං අභාසි ඵරුසං අසබ්භං.

බුදුන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේට ජනයා උදාර පූජාවක් පැවැත්වූහ. එහිදී මොහුගේ සිතෙහි දූෂිත බවක් ඇති වී, මොහු අසභ්‍ය වූ රළු වචන ප්‍රකාශ කළේය.

461.

461.

සො තං විතක්කං පවිනොදයිත්වා, පීතිං පසාදං පටිලද්ධා පච්ඡා;

තථාගතං ජෙතවනෙ වසන්තං, යාගුයා උපට්ඨාසි සත්තරත්තං.

ඔහු පසුව ඒ අකුසල් කල්පනාව දුරු කොට, ප්‍රීතිය හා පැහැදීම ඇති කරගෙන, ජේතවනයෙහි වැඩසිටින තථාගතයන් වහන්සේට සත් දිනක් පුරා කැඳවලින් උපස්ථාන කළේය.

462.

462.

තස්ස වතං තං පන බ්‍රහ්මචරියං, තස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

එතාදිසං බ්‍යසනං පාපුණිත්වා, තං තාදිසං පච්චනුභොස්සතිද්ධිං.

ඔහුගේ ඒ වත සහ ඒ බ්‍රහ්මචර්යාව එයයි. ඒ සුචරිතයේ විපාකයෙන්, ඔහු මෙවන් විපතකට පත්ව මෙවන් දිව්‍යමය සෘද්ධි සම්පත් අනුභව කරයි.

463.

463.

ඨත්වාන [Pg.175] සො වස්සසතං ඉධෙව, සබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතො;

කායස්ස භෙදා අභිසම්පරායං, සහබ්‍යතං ගච්ඡති වාසවස්සාති.

ඔහු මෙලොව වසර සියයක් ජීවත් වී, සියලු කාම සම්පත් අනුභව කොට, කය බිඳීමෙන් පසු පරලොව සක්දෙවිඳුගේ සහචරයෙකු බවට පත් වන්නේය.

කුමාරපෙතවත්ථු පඤ්චමං.

පස්වන කුමාර ප්‍රේත වස්තුව නිම විය.

6. සෙරිණීපෙතවත්ථු

6. සේරිණී ප්‍රේතී වස්තුව

464.

464.

‘‘නග්ගා දුබ්බණ්ණරූපාසි, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකෙ කිසිකෙ, කා නු ත්වං ඉධ තිට්ඨසී’’ති.

ඔබ නිරුවත්ය, විරූපීය, ඇට මතු වූ නහර වැගිරුණු ශරීරයක් ඇත්තීය. ඉල ඇට මතු වූ ඉතා කෙට්ටු වූ පින්වත් ස්ත්‍රිය, ඔබ මෙහි සිටින්නේ කවුරුන් ලෙසද?

465.

465.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

ස්වාමීනී, මම අසරණ වූ, යම ලොවට අයත් ප්‍රේතී වෙමි. මම පව්කම් කොට මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් මෙහි ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.

466.

466.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා කුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

“පින්වත් ප්‍රේතිය, ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර අකුසලයක් නිසාද? කිනම් කර්ම විපාකයකින්ද ඔබ මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයෙහි උපන්නේ?”

467.

467.

‘‘අනාවටෙසු තිත්ථෙසු, විචිනිං අඩ්ඪමාසකං;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකාසිමත්තනො.

“කිසිවකු විසින් තහනම් නොකළ (පොදු) ස්නානය කරන තොටුපළවල දී (මිනිසුන්ට අමතක වී ගිය) ඉතා සුළු මුදලක් පවා සෙව්වෙමි. දන් දිය හැකි දේ තිබියදීත්, මම මා වෙනුවෙන් පින් නමැති පිළිසරණක් කර නොගත්තෙමි.”

468.

468.

‘‘නදිං උපෙමි තසිතා, රිත්තකා පරිවත්තති;

ඡායං උපෙමි උණ්හෙසු, ආතපො පරිවත්තති.

“පිපාසිත වූ මම ගඟකට ගියහොත් එය ජලය රහිතව හිස් වෙයි. දැඩි අව් රශ්මිය ඇති වෙලාවක සෙවණකට ගියහොත් එය දැඩි අව්වක් බවට පත්වෙයි.”

469.

469.

‘‘අග්ගිවණ්ණො ච මෙ වාතො, ඩහන්තො උපවායති;

එතඤ්ච භන්තෙ අරහාමි, අඤ්ඤඤ්ච පාපකං තතො.

“මට හමන සුළඟ පවා ගින්නක් මෙන් මා දවයි. පින්වත, මම කළ ඒ පාපකර්මය නිසා මේ දුකත්, මීට වඩා දරුණු වූ වෙනත් දුකකුත් විඳීමට සුදුස්සෙක්මි.”

470.

470.

‘‘ගන්ත්වාන හත්ථිනිං පුරං, වජ්ජෙසි මය්හ මාතරං;

‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’.

“ඔබ හත්ථිනී පුරයට ගොස් මගේ මවට මෙසේ පවසන්න: ‘යම ලෝකයට අයත් දුගතියට පත්ව සිටින ඔබේ දියණිය මා දුටුවෙමි. ඇය අකුසල් කර්ම කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට ගොස් සිටින්නීය’ කියායි.”

471.

471.

‘‘අත්ථි මෙ එත්ථ නික්ඛිත්තං, අනක්ඛාතඤ්ච තං මයා;

චත්තාරිසතසහස්සානි, පල්ලඞ්කස්ස ච හෙට්ඨතො.

“මා විසින් මගේ යහන යට සඟවන ලද, කිසිවෙකුටත් නොපැවසූ ලක්ෂ හතරක ධනයක් එහි ඇත.”

472.

472.

‘‘තතො මෙ දානං දදතු, තස්සා ච හොතු ජීවිකා;

දානං දත්වා ච මෙ මාතා, දක්ඛිණං අනුදිච්ඡතු ;

තදාහං සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’ති.

“ඒ ධනයෙන් කොටසක් ගෙන මගේ නමින් දන් දෙන්නැයි පවසන්න. එය මගේ මවගේ ජීවිකාව සඳහා ද උපකාර වේවා. මගේ මව දන් දී මට පින් අනුමෝදන් කරත්වා. එවිට සියලු කැමති සම්පත්වලින් පිරී ගිය තැනැත්තියක වී මම සුවපත් වන්නෙමි.”

473.

473.

‘‘සාධූ’’ති [Pg.176] සො පටිස්සුත්වා, ගන්ත්වාන හත්ථිනිං පුරං;

“එම උපාසක තෙමේ ‘යහපතැ’යි පිළිගෙන හත්ථිනී පුරයට ගොස්,”

අවොච තස්සා මාතරං –

“ඇයගේ මවට මෙසේ කීවේය:”

‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

“‘යම ලෝකයට අයත් දුගතියට පත්ව සිටින ඔබේ දියණිය මා දුටුවෙමි.”

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’.

“ඇය අකුසල් කර්ම කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට ගොස් සිටින්නීය.’”

474.

474.

‘‘සා මං තත්ථ සමාදපෙසි, ( ) වජ්ජෙසි මය්හ මාතරං;

‘ධීතා ච තෙ මයා දිට්ඨා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’.

“ඇය එහිදී මට මෙසේ කීවාය: ‘ඔබ හත්ථිනී පුරයට ගොස් මගේ මවට මෙසේ පවසන්න: යම ලෝකයට අයත් දුගතියට පත්ව සිටින ඔබේ දියණිය මා දුටුවෙමි. ඇය අකුසල් කර්ම කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට ගොස් සිටින්නීය කියායි.”

475.

475.

‘‘අත්ථි ච මෙ එත්ථ නික්ඛිත්තං, අනක්ඛාතඤ්ච තං මයා;

චත්තාරිසතසහස්සානි, පල්ලඞ්කස්ස ච හෙට්ඨතො.

“මා විසින් මගේ යහන යට සඟවන ලද, කිසිවෙකුටත් නොපැවසූ ලක්ෂ හතරක ධනයක් එහි ඇත.”

476.

476.

‘‘තතො මෙ දානං දදතු, තස්සා ච හොතු ජීවිකා;

දානං දත්වා ච මෙ මාතා, දක්ඛිණං අනුදිච්ඡතු ( ) ;

‘තදා සා සුඛිතා හෙස්සං, සබ්බකාමසමිද්ධිනී’’’ති.

“ඒ ධනයෙන් කොටසක් ගෙන මගේ නමින් දන් දෙන්නැයි පවසන්න. එය මගේ මවගේ ජීවිකාව සඳහා ද උපකාර වේවා. මගේ මව දන් දී මට පින් අනුමෝදන් කරත්වා. එවිට ඇය සියලු කැමති සම්පත්වලින් පිරී ගිය තැනැත්තියක වී සුවපත් වන්නීය’ කියා ඇය මට පණිවිඩයක් එවූවාය.”

477.

477.

තතො හි සා දානමදා, තස්සා දක්ඛිණමාදිසී;

පෙතී ච සුඛිතා ආසි, තස්සා චාසි සුජීවිකාති.

“ඉන්පසු ඇය දන් දී ඇයට පින් අනුමෝදන් කළාය. එවිට ඒ ප්‍රේතිය සුවපත් වූවාය, එම මවට ද යහපත් ජීවිකාවක් උදා විය.”

සෙරිණීපෙතවත්ථු ඡට්ඨං.

“සයවැනි සේරිණී ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.”

7. මිගලුද්දකපෙතවත්ථු

7. “මිගලුද්දක ප්‍රේත වස්තුව”

478.

478.

‘‘නරනාරිපුරක්ඛතො යුවා, රජනීයෙහි කාමගුණෙහි සොභසි;

දිවසං අනුභොසි කාරණං, කිමකාසි පුරිමාය ජාතියා’’ති.

“ස්ත්‍රී පුරුෂයන් පිරිවරා ගත් තරුණයෙක්ව, සිත්කළු වූ පංච කාම සම්පත් අනුභව කරමින් ඔබ රාත්‍රියෙහි බබළන්නෙහිය. එහෙත් දහවල් කාලයෙහි දුක් වේදනා විඳින්නෙහිය. ඔබ පෙර භවයෙහි කිනම් කර්මයක් කළේ ද?”

479.

479.

‘‘අහං රාජගහෙ රම්මෙ, රමණීයෙ ගිරිබ්බජෙ;

මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, ලොහිතපාණි දාරුණො.

“නාරදයන් වහන්ස, මම පෙර රමණීය වූ රජගහ නුවර ගිරිව්‍රජ කඳු වළල්ල අසල ලේ තැවරුණු දෑත් ඇති, ක්‍රෑර වූ මුව වැද්දෙක්ව සිටියෙමි.”

480.

480.

‘‘අවිරොධකරෙසු පාණිසු, පුථුසත්තෙසු පදුට්ඨමානසො;

විචරිං අතිදාරුණො සදා, පරහිංසාය රතො අසඤ්ඤතො.

“කිසිදු පීඩාවක් නොකරන, අහිංසක සතුන් විශාල පිරිසක් කෙරෙහි දූෂිත සිතින් යුක්තව මම හැසිරුණෙමි. සැමවිටම අතිශයින්ම දරුණු වෙමින්, අනුන් පෙළීමෙහි ඇලී, අසංවරව වාසය කළෙමි.”

481.

481.

‘‘තස්ස [Pg.177] මෙ සහායො සුහදයො, සද්ධො ආසි උපාසකො;

සොපි මං අනුකම්පන්තො, නිවාරෙසි පුනප්පුනං.

“එකල්හි මට යහපත් හදවතක් ඇති, ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසක වූ එක් යහළුවෙක් සිටියේය. ඔහු මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් නැවත නැවතත් මාව පව්කම්වලින් වැළැක්වීය.”

482.

482.

‘‘‘මාකාසි පාපකං කම්මං, මා තාත දුග්ගතිං අගා;

සචෙ ඉච්ඡසි පෙච්ච සුඛං, විරම පාණවධා අසංයමා’.

“‘යහළුව, අකුසල් කර්ම නොකරන්න. දුගතියට නොයන්න. ඉදින් ඔබ මරණින් පසු සැපයක් කැමති නම්, අසංවරව සතුන් මැරීමෙන් වැළකෙන්න’ යැයි ඔහු මට පැවසීය.”

483.

483.

‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, සුඛකාමස්ස හිතානුකම්පිනො;

නාකාසිං සකලානුසාසනිං, චිරපාපාභිරතො අබුද්ධිමා.

“සැප කැමති වූ, මාගේ හිතසුව පිණිස අනුකම්පා කළ ඒ යහළුවාගේ වචනය අසා සිටියත්, දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පව්කම්හි ඇලී සිටි, නුවණ නැති මම ඔහුගේ ඒ සියලු අවවාද පිළිපැදීමට අසමත් වූයෙමි.”

484.

484.

‘‘සො මං පුන භූරිසුමෙධසො, අනුකම්පාය සංයමෙ නිවෙසයි;

‘සචෙ දිවා හනසි පාණිනො, අථ තෙ රත්තිං භවතු සංයමො’.

“නාරදයන් වහන්ස, මහ පොළොව වැනි ගැඹුරු නුවණක් ඇති ඒ යහළුවා මට අනුකම්පාවෙන් නැවතත් සීලයෙහි පිහිටුවාලීමට උත්සාහ කරමින් මෙසේ කීවේය: ‘යහළුව, ඉදින් ඔබ දහවල් කාලයෙහි සතුන් මරන්නේ නම්, අවම වශයෙන් රාත්‍රී කාලයෙහිවත් සතුන් මැරීමෙන් වැළකී සංවර වන්න’ කියායි.”

485.

485.

‘‘ස්වාහං දිවා හනිත්වා පාණිනො, විරතො රත්තිමහොසි සඤ්ඤතො;

රත්තාහං පරිචාරෙමි, දිවා ඛජ්ජාමි දුග්ගතො.

“ඒ මම දහවල් කාලයෙහි සතුන් මරා, රාත්‍රී කාලයෙහි සංවර වූයෙමි. එනිසා මම රාත්‍රියෙහි දිව්‍ය සැප අනුභව කරමි. දහවල් කාලයෙහි දුගතියට පත්ව බල්ලන් විසින් කනු ලබමි.”

486.

486.

‘‘තස්ස කම්මස්ස කුසලස්ස, අනුභොමි රත්තිං අමානුසිං;

දිවා පටිහතාව කුක්කුරා, උපධාවන්ති සමන්තා ඛාදිතුං.

“නාරදයන් වහන්ස, රාත්‍රියෙහි මම ඒ කුසල් කර්මයේ විපාක වශයෙන් අමනුෂ්‍ය සැප විඳිමි. දහවල් කාලයේදී වෛර බැඳගත් බල්ලන් මෙන් බල්ලෝ මා වටකරගෙන මගේ ශරීරය සපා කෑමට පැමිණෙති.”

487.

487.

‘‘යෙ ච තෙ සතතානුයොගිනො, ධුවං පයුත්තා සුගතස්ස සාසනෙ;

මඤ්ඤාමි තෙ අමතමෙව කෙවලං, අධිගච්ඡන්ති පදං අසඞ්ඛත’’න්ති.

“යම් උත්තමයෝ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි නිරන්තරයෙන් වීර්යයෙන් යුතුව නිරත වෙත්ද, ඔවුහු පමණක් ඒකාන්තයෙන්ම අසංඛත වූ නිවන් පදය අවබෝධ කරගනිති යන්න මාගේ විශ්වාසයයි.”

මිගලුද්දකපෙතවත්ථු සත්තමං.

“සත්වැනි මිගලුද්දක ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.”

8. දුතියමිගලුද්දකපෙතවත්ථු

8. “දෙවැනි මිගලුද්දක ප්‍රේත වස්තුව”

488.

488.

‘‘කූටාගාරෙ ච පාසාදෙ, පල්ලඞ්කෙ ගොනකත්ථතෙ;

පඤ්චඞ්ගිකෙන තුරියෙන, රමසි සුප්පවාදිතෙ.

“ඔබ කූටාගාර සහිත ප්‍රාසාදයන්හි, ඇතිරිලි එළන ලද යහන් මත, පංචාංගික තූර්ය වාදනයන් මධ්‍යයේ සතුටින් වසන්නෙහිය.”

489.

489.

‘‘තතො [Pg.178] රත්‍යා විවසානෙ, සූරියුග්ගමනං පති;

අපවිද්ධො සුසානස්මිං, බහුදුක්ඛං නිගච්ඡසි.

ඉන්පසු රාත්‍රිය අවසානයේදී, සූර්යයා උදාවන විට, සොහොනෙහි අතරමංව ඔබ මහත් වූ දුක් විඳින්නෙහිය.

490.

490.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡසි’’.

ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් අකුසලයක් ද? කිනම් කර්මයක විපාකයක් නිසා ඔබ මේ දුක අනුභව කරන්නෙහිද?

491.

491.

‘‘අහං රාජගහෙ රම්මෙ, රමණීයෙ ගිරිබ්බජෙ;

මිගලුද්දො පුරෙ ආසිං, ලුද්දො චාසිමසඤ්ඤතො.

මම පෙර රමණීය වූ ද, කඳු වළල්ලකින් වට වූ ද රජගහ නුවර දරුණු වූ ද, සංවර නොවූ ද වැද්දෙක්ව සිටියෙමි.

492.

492.

‘‘තස්ස මෙ සහායො සුහදයො, සද්ධො ආසි උපාසකො;

තස්ස කුලුපකො භික්ඛු, ආසි ගොතමසාවකො;

සොපි මං අනුකම්පන්තො, නිවාරෙසි පුනප්පුනං.

මට සැදැහැවත් උපාසකයෙකු වූ යහපත් හදවතක් ඇති මිතුරෙකු සිටියේය. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙකු වූ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ඔහු ඇසුරු කළ සේක. උන්වහන්සේ මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් නැවත නැවතත් මා වැළැක්වූ සේක.

493.

493.

‘‘‘මාකාසි පාපකං කම්මං, මා තාත දුග්ගතිං අගා;

සචෙ ඉච්ඡසි පෙච්ච සුඛං, විරම පාණවධා අසංයමා’.

‘පින්වත, අකුසල් කර්ම නොකරන්න. දුර්ගතියට නොයන්න. ඉදින් ඔබ පරලොව සැප කැමති නම්, සතුන් මැරීමෙන් හා අසංයමයෙන් වැළකෙන්න’ යැයි උන්වහන්සේ වදාළ සේක.

494.

494.

‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, සුඛකාමස්ස හිතානුකම්පිනො;

නාකාසිං සකලානුසාසනිං, චිරපාපාභිරතො අබුද්ධිමා.

මාගේ යහපත හා සැපය පතා අනුකම්පාවෙන් වදාළ උන්වහන්සේගේ ඒ වචන අසා ද, දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවෙහි ඇලී සිටි අඥාන වූ මම ඒ සියලු අනුශාසනා පිළිපැදීමට අපොහොසත් වීමි.

495.

495.

‘‘සො මං පුන භූරිසුමෙධසො, අනුකම්පාය සංයමෙ නිවෙසයි;

‘සචෙ දිවා හනසි පාණිනො, අථ තෙ රත්තිං භවතු සංයමො’.

මහා ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ නැවතත් මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් සංයමයෙහි පිහිටුවමින් මෙසේ වදාළ සේක: ‘ඉදින් ඔබ දහවල් කාලයේ සතුන් මරන්නේ නම්, රාත්‍රී කාලයේදී පමණක් හෝ සංයමයෙන් සිටින්න’ කියායි.

496.

496.

‘‘ස්වාහං දිවා හනිත්වා පාණිනො, විරතො රත්තිමහොසි සඤ්ඤතො;

රත්තාහං පරිචාරෙමි, දිවා ඛජ්ජාමි දුග්ගතො.

එබැවින් මම දහවල් කාලයේ සතුන් මරා, රාත්‍රී කාලයේදී ඉන් වැළකී සංයමයෙන් සිටියෙමි. දැන් මම රාත්‍රියේ දිව්‍ය සැප අනුභව කරමි. එහෙත් දහවල් කාලයේදී දුකට පත්ව (බල්ලන් විසින්) කනු ලබමි.

497.

497.

‘‘තස්ස කම්මස්ස කුසලස්ස, අනුභොමි රත්තිං අමානුසිං;

දිවා පටිහතාව කුක්කුරා, උපධාවන්ති සමන්තා ඛාදිතුං.

රාත්‍රී කාලයේදී මම ඒ කුසල කර්මයේ විපාක ලෙස දිව්‍යමය සැප විඳිමි. එහෙත් දහවල් කාලයේදී වෛර බැඳි බල්ලන් මෙන් බල්ලෝ මා කා දැමීමට හාත්පසින් දිව එති.

498.

498.

‘‘යෙ ච තෙ සතතානුයොගිනො, ධුවං පයුත්තා සුගතස්ස සාසනෙ;

මඤ්ඤාමි තෙ අමතමෙව කෙවලං, අධිගච්ඡන්ති පදං අසඞ්ඛත’’න්ති.

යම් කෙනෙක් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි නිරන්තරයෙන්ම යෙදී සිටිත් ද, ස්ථිර උත්සාහයෙන් යුක්ත වෙත් ද, ඔවුහු ඒකාන්තයෙන්ම අසංඛත වූ අමෘත මහා නිවනට පැමිණෙතැයි මම සිතමි.

දුතියමිගලුද්දකපෙතවත්ථු අට්ඨමං.

දෙවන මිගලුද්දක ප්‍රේත වස්තුව අටවැනිය.

9. කූටවිනිච්ඡයිකපෙතවත්ථු

9. කූටවිනිච්ඡයික ප්‍රේත වස්තුව

499.

499.

‘‘මාලී [Pg.179] කිරිටී කායූරී, ගත්තා තෙ චන්දනුස්සදා;

පසන්නමුඛවණ්ණොසි, සූරියවණ්ණොව සොභසි.

මල් මාලා දරා, හිස පලඳනා පැලඳ, වළලු ආදී ආභරණයෙන් සැරසී සිටින ඔබේ ශරීරය සඳුන් සුවඳින් ආලේපිතය. ඔබ පැහැපත් මුහුණක් ඇතිව උදෑසන හිරු මෙන් බැබළෙන්නෙහිය.

500.

500.

‘‘අමානුසා පාරිසජ්ජා, යෙ තෙමෙ පරිචාරකා;

දස කඤ්ඤාසහස්සානි, යා තෙමා පරිචාරිකා;

තා කම්බුකායූරධරා, කඤ්චනාවෙළභූසිතා.

ඔබේ පිරිවරෙහි සිටින මොවුහු දිව්‍ය පුත්‍රයෝ වෙති. පිරිවරෙහි සිටින මේ දස දහසක් දිව්‍ය අප්සරාවෝ හක්ගෙඩි වැනි සුදු පැහැති වළලු දරා, රන්වන් ආභරණයෙන් සැරසී සිටිති.

501.

501.

‘‘මහානුභාවොසි තුවං, ලොමහංසනරූපවා;

පිට්ඨිමංසානි අත්තනො, සාමං උක්කච්ච ඛාදසි.

ඔබ මහත් ආනුභාව ඇත්තෙකි, ලොමුදැහැගන්වන රූපයක් ඇත්තෙකි. එසේ වුවත් ඔබ ස්වකීය පිටමස් ඔබම සූරා කන්නෙහිය.

502.

502.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කුටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පිට්ඨිමංසානි අත්තනො;

සාමං උක්කච්ච ඛාදසී’’ති.

ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් අකුසලයක් ද? කිනම් කර්මයක විපාකයක් නිසා ඔබ ඔබේම පිටමස් සූරා කන්නෙහිය?

503.

503.

‘‘අත්තනොහං අනත්ථාය, ජීවලොකෙ අචාරිසං;

පෙසුඤ්ඤමුසාවාදෙන, නිකතිවඤ්චනාය ච.

මම මිනිස් ලොවෙහි වසන කාලයේදී කේලාම් කීමෙන්, බොරු කීමෙන්, කෛරාටිකකමින් හා වංචාවෙන් තමාටම අනර්ථයක් කරගත්තෙමි.

504.

504.

‘‘තත්ථාහං පරිසං ගන්ත්වා, සච්චකාලෙ උපට්ඨිතෙ;

අත්ථං ධම්මං නිරාකත්වා, අධම්මමනුවත්තිසං.

එහිදී සභාවක් මැදට ගොස් ඇත්ත කිවයුතු අවස්ථාව පැමිණි කල්හි, මම සාධාරණය හා ධර්මය බැහැර කර අධාර්මික ලෙස ක්‍රියා කළෙමි.

505.

505.

‘‘එවං සො ඛාදතත්තානං, යො හොති පිට්ඨිමංසිකො;

යථාහං අජ්ජ ඛාදාමි, පිට්ඨිමංසානි අත්තනො.

යමෙක් කේලාම් කියන්නෙක් වේ ද, ඔහු අද මා මගේ පිටමස් කන්නාක් මෙන් තමාගේම මස් කන්නෙකු බවට පත්වෙයි.

506.

506.

‘‘තයිදං තයා නාරද සාමං දිට්ඨං, අනුකම්පකා යෙ කුසලා වදෙය්‍යුං;

මා පෙසුණං මා ච මුසා අභාණි, මා ඛොසි පිට්ඨිමංසිකො තුව’’න්ති.

නාරදයන් වහන්ස, ඔබ විසින්ම මෙය පසක් කර ගන්නා ලදී. අනුකම්පා ඇති පින්වත්හු මෙසේ පවසති: ‘කේලාම් නොකියන්න, බොරු නොකියන්න. ඔබත් මා මෙන් පිටමස් කන්නෙකු නොවන්න.’

කූටවිනිච්ඡයිකපෙතවත්ථු නවමං.

කූටවිනිච්ඡයික ප්‍රේත වස්තුව නවවැනිය.

10. ධාතුවිවණ්ණපෙතවත්ථු

10. ධාතුවිවණ්ණ ප්‍රේත වස්තුව

507.

507.

‘‘අන්තලික්ඛස්මිං තිට්ඨන්තො, දුග්ගන්ධො පූති වායසි;

මුඛඤ්ච තෙ කිමයො පූතිගන්ධං, ඛාදන්ති කිං කම්මමකාසි පුබ්බෙ.

අහසෙහි රැඳී සිටින ඔබෙන් කුණු වූ දුගඳක් හමයි. පණුවන් විසින් ඔබේ කුණු වූ දුගඳ හමන මුඛය කා දමනු ලබයි. ඔබ පෙර කිනම් කර්මයක් කළෙහිද?

508.

508.

‘‘තතො [Pg.180] සත්ථං ගහෙත්වාන, ඔක්කන්තන්ති පුනප්පුනං;

ඛාරෙන පරිප්ඵොසිත්වා, ඔක්කන්තන්ති පුනප්පුනං.

ඉන්පසු ආයුධ ගෙන ඔබව නැවත නැවතත් කපනු ලබයි. ලුණු පැන් ඉස නැවත නැවතත් කපනු ලබයි.

509.

509.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡසී’’ති.

ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද කවර නම් අකුසලයක් ද? කිනම් කර්මයක විපාකයක් නිසා ඔබ මේ දුක විඳින්නෙහිද?

510.

510.

‘‘අහං රාජගහෙ රම්මෙ, රමණීයෙ ගිරිබ්බජෙ;

ඉස්සරො ධනධඤ්ඤස්ස, සුපහූතස්ස මාරිස.

පින්වත, මම පෙර රමණීය වූ රජගහ නුවර බොහෝ ධන ධාන්‍යයට හිමිකම් කී සිටුවරයෙක් වීමි.

511.

511.

‘‘තස්සායං මෙ භරියා ච, ධීතා ච සුණිසා ච මෙ;

තා මාලං උප්පලඤ්චාපි, පච්චග්ඝඤ්ච විලෙපනං;

ථූපං හරන්තියො වාරෙසිං, තං පාපං පකතං මයා.

මේ සිටින්නේ මාගේ බිරිඳ, දියණිය සහ ලේලියයි. ඔවුන් මල්, නෙළුම් මල් සහ අලුත් සුවඳ විලවුන් ගෙන ස්තූපය වැඳීමට යද්දී මම ඔවුන්ව වැළැක්වීමි. මා විසින් කරන ලද පාපය එයයි.

512.

512.

‘‘ඡළාසීතිසහස්සානි, මයං පච්චත්තවෙදනා;

ථූපපූජං විවණ්ණෙත්වා, පච්චාම නිරයෙ භුසං.

අසූ හය දහසක් වූ අපි එක් එක්කෙනා මේ වේදනාව විඳින්නෙමු. ස්තූප පූජාවට නින්දා කිරීම නිසා අපි නිරයෙහි දරුණු ලෙස පැසෙන්නෙමු.

513.

513.

‘‘යෙ ච ඛො ථූපපූජාය, වත්තන්තෙ අරහතො මහෙ;

ආදීනවං පකාසෙන්ති, විවෙචයෙථ නෙ තතො.

අර්හත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා කෙරෙන ස්තූප පූජාවකදී යමෙක් එහි දෝෂ පවසත් ද, ඔවුන්ව ඒ අකුසලයෙන් වළක්වා ගන්න.

514.

514.

‘‘ඉමා ච පස්ස ආයන්තියො, මාලධාරී අලඞ්කතා;

මාලාවිපාකංනුභොන්තියො, සමිද්ධා ච තා යසස්සිනියො.

මල් මාලා පැලඳ සැරසී එන මේ දිව්‍ය අප්සරාවන් දෙස බලන්න. ඔවුහු එදා කළ මල් පූජාවෙහි විපාක අනුභව කරති. ඔවුහු මහත් යසසින් හා සම්පත්තියෙන් යුක්ත වෙති.

515.

515.

‘‘තඤ්ච දිස්වාන අච්ඡෙරං, අබ්භුතං ලොමහංසනං;

නමො කරොන්ති සප්පඤ්ඤා, වන්දන්ති තං මහාමුනිං.

"ප්‍රඥාවන්ත වූ මගේ බිරිඳ, දියණිය හා ලේළිය යන ඒ ස්ත්‍රීහු, පුදුම සහගත වූ, අසිරිමත් වූ, ලොමුදැහැගන්වනසුළු වූ ඒ විපාකය දැක, ඒ මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ධාතු ස්තූපයට නමස්කාර කරති, වඳිති."

516.

516.

‘‘සොහං නූන ඉතො ගන්ත්වා, යොනිං ලද්ධාන මානුසිං;

ථූපපූජං කරිස්සාමි, අප්පමත්තො පුනප්පුන’’න්ති.

"එබඳු වූ මම සැබවින්ම මෙයින් (ප්‍රේත ලෝකයෙන්) චුත වී මිනිස් ආත්මයක් ලබා, නොපමා ව නැවත නැවතත් ස්තූප පූජාවන් කරන්නෙමි."

ධාතුවිවණ්ණපෙතවත්ථු දසමං.

ධාතුවිවණ්ණ ප්‍රේත වස්තුව දසවැනි ය.

චූළවග්ගො තතියො නිට්ඨිතො.

තුන්වන චූළ වර්ගය නිම විය.

තස්සුද්දානං –

එහි උද්දානය මෙසේ ය:

අභිජ්ජමානො කුණ්ඩියො, රථකාරී භුසෙන ච;

කුමාරො ගණිකා චෙව, ද්වෙ ලුද්දා පිට්ඨිපූජනා;

වග්ගො තෙන පවුච්චතීති.

අභිජ්ජමාන ප්‍රේත වස්තුව ද, කුණ්ඩිය ප්‍රේත වස්තුව ද, රථකාරී ප්‍රේත වස්තුව ද, භුස (කුඩු) ප්‍රේත වස්තුව ද, කුමාර ප්‍රේත වස්තුව ද, ගණිකා ප්‍රේත වස්තුව ද, වැද්දන් දෙදෙනෙකු පිළිබඳ වස්තු දෙක ද, පිටිකොන්දේ මස් කන ප්‍රේත වස්තුව ද, (ධාතු) පූජා කළ ප්‍රේත වස්තුව දැයි මෙසේ මේ වර්ගය කියනු ලැබේ.

4. මහාවග්ගො

4. මහා වර්ගය

1. අම්බසක්කරපෙතවත්ථු

1. අම්බසක්කර ප්‍රේත වස්තුව

517.

517.

වෙසාලී [Pg.181] නාම නගරත්ථි වජ්ජීනං, තත්ථ අහු ලිච්ඡවි අම්බසක්කරො ;

දිස්වාන පෙතං නගරස්ස බාහිරං, තත්ථෙව පුච්ඡිත්ථ තං කාරණත්ථිකො.

වජ්ජීන්ගේ විශාලා නම් නගරයක් ඇත. එහි අම්බසක්කර නම් ලිච්ඡවී රජෙක් විය. ඔහු නගරයෙන් පිටත දී ප්‍රේතයෙකු දැක, ඒ පිළිබඳ ව කරුණු දැනගනු කැමැත්තෙන් එහි දී ම ඔහුගෙන් විමසුවේ ය.

518.

518.

‘‘සෙය්‍යා නිසජ්ජා නයිමස්ස අත්ථි, අභික්කමො නත්ථි පටික්කමො ච;

අසිතපීතඛායිතවත්ථභොගා, පරිචාරිකා සාපි ඉමස්ස නත්ථි.

"මොහුට නිදාගැනීමක් හෝ හිඳීමක් නැත. ඉදිරියට යාමක් හෝ පසුපසට ඒමක් ද නැත. කෑම්, බීම්, රස විඳීම් හා ඇඳුම් පැළඳුම් යන පිරිවර සම්පත් ද මොහුට නැත."

519.

519.

‘‘යෙ ඤාතකා දිට්ඨසුතා සුහජ්ජා, අනුකම්පකා යස්ස අහෙසුං පුබ්බෙ;

දට්ඨුම්පි තෙ දානි න තං ලභන්ති, විරාජිතත්තො හි ජනෙන තෙන.

"මොහුට පෙර අනුකම්පා කළ යම් නෑයෝ, දැක පුරුදු ඇසූ විරූ මිතුරෝ සහ හිතවන්තයෝ වූවෝ ද, ඔවුහු දැන් මොහුව දකින්නට පවා නොලැබෙති. ඒ මිනිසුන් විසින් මොහු අත්හරිනු ලැබ ඇත."

520.

520.

‘‘න ඔග්ගතත්තස්ස භවන්ති මිත්තා, ජහන්ති මිත්තා විකලං විදිත්වා;

අත්ථඤ්ච දිස්වා පරිවාරයන්ති, බහූ මිත්තා උග්ගතත්තස්ස හොන්ති.

"සම්පත් පිරිහුණු තැනැත්තාට මිතුරෝ නැත. සම්පත් නැති බව දැන මිතුරෝ ඔහු අත්හැර යති. වාසි දකින විට පිරිවරා සිටිති. සම්පත් ඇති තැනැත්තාට මිතුරෝ බොහෝ වෙති."

521.

521.

‘‘නිහීනත්තො සබ්බභොගෙහි කිච්ඡො, සම්මක්ඛිතො සම්පරිභින්නගත්තො;

උස්සාවබින්දූව පලිම්පමානො, අජ්ජ සුවෙ ජීවිතස්සූපරොධො.

"සියලු සම්පත්වලින් පිරිහුණු මොහු ඉතා දුක්ඛිත ය, ලෙයින් තැවරුණු සිරුර සිදුරු වී ඇත. තණ අග පිනිබිඳු මෙන් (ජීවිතය) වැගිරෙමින් පවතී. අද හෝ හෙට මොහුගේ ජීවිතය විනාශ වනු ඇත."

522.

522.

‘‘එතාදිසං උත්තමකිච්ඡප්පත්තං, උත්තාසිතං පුචිමන්දස්ස සූලෙ;

‘අථ ත්වං කෙන වණ්ණෙන වදෙසි යක්ඛ, ජීව භො ජීවිතමෙව සෙය්‍යො’’’ති.

"මෙබඳු වූ, අතිශයින් දුකට පත්, කොහොඹ උලක හිඳුවා සිටින මේ මිනිසාට, 'යක්ෂය, ඔබ කුමන කරුණක් නිසාද - පින්වත ජීවත් වන්න, ජීවත් වීමම උතුම් ය - යැයි පවසන්නේ?'"

523.

523.

‘‘සාලොහිතො [Pg.182] එස අහොසි මය්හං, අහං සරාමි පුරිමාය ජාතියා;

දිස්වා ච මෙ කාරුඤ්ඤමහොසි රාජ, මා පාපධම්මො නිරයං පතායං.

"ලිච්ඡවී රජතුමනි, මොහු මගේ පෙර ආත්මයක ලේ නෑයෙකු විය. මට පෙර ජාතිය සිහි වේ. මොහුව දැක මට අනුකම්පාවක් ඇති විය. පවිටු ගති ඇති මොහු නිරයට නොපැමිණේවා (යි සිතුවෙමි)."

524.

524.

‘‘ඉතො චුතො ලිච්ඡවි එස පොසො, සත්තුස්සදං නිරයං ඝොරරූපං;

උපපජ්ජති දුක්කටකම්මකාරී, මහාභිතාපං කටුකං භයානකං.

"ලිච්ඡවී රජතුමනි, අකුසල් කළ මේ මිනිසා මෙයින් චුත වී, පවිටු සත්ත්වයන්ගෙන් පිරුණු, ඉතා රෞද්‍ර වූ, මහා තාපයෙන් යුතු, කටුක වූ, බියකරු නිරයට පැමිණෙන්නේ ය."

525.

525.

‘‘අනෙකභාගෙන ගුණෙන සෙය්‍යො, අයමෙව සූලො නිරයෙන තෙන;

එකන්තදුක්ඛං කටුකං භයානකං, එකන්තතිබ්බං නිරයං පතායං.

"ඒ නිරයට වඩා මේ උල (හිඳීම) බොහෝ ගුණයකින් උතුම් ය. මොහු ඒකාන්තයෙන් ම දුක්ඛිත වූ, කටුක වූ, බියකරු වූ, ඉතා දරුණු නිරයකට වැටෙන්නේ ය."

526.

526.

‘‘ඉදඤ්ච සුත්වා වචනං මමෙසො, දුක්ඛූපනීතො විජහෙය්‍ය පාණං;

තස්මා අහං සන්තිකෙ න භණාමි, මා මෙ කතො ජීවිතස්සූපරොධො’’.

"මගේ මේ වචනය අසා මොහු දුකට පත් ව පණ නසාගනු ඇත. එබැවින් මම ඔහු සමීපයේ දී (නිරය ගැන) නොකියමි. මා නිසා මොහුගේ ජීවිතය විනාශ නොවේවා."

527.

527.

‘‘අඤ්ඤාතො එසො පුරිසස්ස අත්ථො, අඤ්ඤම්පි ඉච්ඡාමසෙ පුච්ඡිතුං තුවං;

ඔකාසකම්මං සචෙ නො කරොසි, පුච්ඡාම තං නො න ච කුජ්ඣිතබ්බ’’න්ති.

"ඒ මිනිසා පිළිබඳ කරුණ දැනගත්තෙමි. ඔබෙන් තවත් කරුණක් විමසීමට කැමැත්තෙමු. අපට ඒ සඳහා අවස්ථාව ලබා දෙන්නේ නම්, ඔබ අප කෙරෙහි කෝප නොවිය යුතු ය."

528.

528.

‘‘අද්ධා පටිඤ්ඤා මෙ තදා අහු, නාචික්ඛනා අප්පසන්නස්ස හොති;

අකාමා සද්ධෙය්‍යවචොති කත්වා, පුච්ඡස්සු මං කාමං යථා විසය්හ’’න්ති.

"ලිච්ඡවී රජතුමනි, සැබවින්ම (මුලින් ම දුටු විට) විමසන්නැයි මාගේ පොරොන්දුවක් විය. නොපැහැදුණු තැනැත්තාට කරුණු නොදැක්වීම ස්වභාවයයි. එහෙත් දැන් ඔබ විශ්වාසදායක වචන ඇත්තෙකු බැවින්, මගෙන් කැමති දෙයක් විමසන්න. මා දන්නා පමණින් පිළිතුරු දෙන්නෙමි."

529.

529.

‘‘යං කිඤ්චහං චක්ඛුනා පස්සිස්සාමි, සබ්බම්පි තාහං අභිසද්දහෙය්‍යං;

දිස්වාව තං නොපි චෙ සද්දහෙය්‍යං, කරෙය්‍යාසි මෙ යක්ඛ නියස්සකම්ම’’න්ති.

"යක්ෂය, මා ඇසින් දකින යම් දෙයක් වේ ද, ඒ සියල්ලම මම විශ්වාස කරන්නෙමි. දැක දැකත් මම එය විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, ඔබ මට නිසි දඬුවම් පමුණුවන්න."

530.

530.

‘‘සච්චප්පටිඤ්ඤා [Pg.183] තව මෙසා හොතු, සුත්වාන ධම්මං ලභ සුප්පසාදං;

අඤ්ඤත්ථිකො නො ච පදුට්ඨචිත්තො, යං තෙ සුතං අසුතඤ්චාපි ධම්මං;

සබ්බම්පි අක්ඛිස්සං යථා පජානන්ති.

"ඔබේ මේ පොරොන්දුව සැබෑවක් වේවා. ධර්මය අසා යහපත් පැහැදීමක් ලබාගන්න. වෙනත් අරමුණක් හෝ දූෂිත සිතක් නොමැති ව, මා දන්නා වූ ඔබ ඇසූ නොඇසූ සියලු ධර්මයන් මම පවසන්නෙමි."

531.

531.

‘‘සෙතෙන අස්සෙන අලඞ්කතෙන, උපයාසි සූලාවුතකස්ස සන්තිකෙ;

යානං ඉදං අබ්භුතං දස්සනෙය්‍යං, කිස්සෙතං කම්මස්ස අයං විපාකො’’ති.

"ඔබ සරසන ලද සුදු අශ්වයෙකු පිට උල තබා ඇති මේ මිනිසා සමීපයට පැමිණියෙහිය. අසිරිමත් වූ, දැකීමට ප්‍රියජනක වූ මේ යානය කුමන කර්මයක විපාකයක් ද?"

532.

532.

‘‘වෙසාලියා නගරස්ස මජ්ඣෙ, චික්ඛල්ලමග්ගෙ නරකං අහොසි;

ගොසීසමෙකාහං පසන්නචිත්තො, සෙතං ගහෙත්වා නරකස්මිං නික්ඛිපිං.

"විශාලා මහ නුවර මැද මඩ සහිත මාවතක වළක් තිබුණි. මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව සුදු පැහැති ගව හිස් කබලක් ගෙන ඒ මඩ වළේ තැබුවෙමි."

533.

533.

‘‘එතස්මිං පාදානි පතිට්ඨපෙත්වා, මයඤ්ච අඤ්ඤෙ ච අතික්කමිම්හා;

යානං ඉදං අබ්භුතං දස්සනෙය්‍යං, තස්සෙව කම්මස්ස අයං විපාකො’’ති.

"මම ද අනෙක් අය ද එහි පා තබා මඩ වළ තරණය කළෙමු. දැකීමට ප්‍රියජනක, අසිරිමත් වූ මේ යානය ඒ කර්මයේ ම විපාකයකි."

534.

534.

‘‘වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසති, ගන්ධො ච තෙ සබ්බදිසා පවායති;

යක්ඛිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, නග්ගො චාසි කිස්ස අයං විපාකො’’ති.

"ඔබේ ශරීර වර්ණය සියලු දිශාවන් බබළවයි. ඔබේ සිරුරේ සුවඳ සියලු දිශාවන්හි පැතිරෙයි. ඔබ මහත් සෘද්ධි ඇති, මහානුභාව සම්පන්න යක්ෂයෙකි. එහෙත් ඔබ නිරුවත් ය. මේ කුමන කර්මයක විපාකයක් ද?"

535.

535.

‘‘අක්කොධනො නිච්චපසන්නචිත්තො, සණ්හාහි වාචාහි ජනං උපෙමි;

තස්සෙව කම්මස්ස අයං විපාකො, දිබ්බො මෙ වණ්ණො සතතං පභාසති.

"ලිච්ඡවී රජතුමනි, මම ක්‍රෝධ නොකරන, නිතර පැහැදුණු සිත් ඇති අයෙකු වීමි. මෘදු වචනයෙන් මිනිසුන්ට සංග්‍රහ කළෙමි. ඒ කර්මයේ විපාකයක් ලෙස මගේ දිව්‍යමය ශරීර වර්ණය නිරන්තරයෙන් බබළයි."

536.

536.

‘‘යසඤ්ච කිත්තිඤ්ච ධම්මෙ ඨිතානං, දිස්වාන මන්තෙමි පසන්නචිත්තො;

තස්සෙව කම්මස්ස අයං විපාකො, දිබ්බො මෙ ගන්ධො සතතං පවායති.

"ධර්මයේ පිහිටි අයගේ යසස හා කීර්තිය දැක, මම පැහැදුණු සිතින් යුතුව ඔවුන්ගේ ගුණ වැනුවෙමි. ඒ කර්මයේ විපාකයක් ලෙස මගේ දිව්‍යමය සුවඳ නිරන්තරයෙන් පැතිරෙයි."

537.

537.

‘‘සහායානං [Pg.184] තිත්ථස්මිං න්හායන්තානං, ථලෙ ගහෙත්වා නිදහිස්ස දුස්සං;

ඛිඩ්ඩත්ථිකො නො ච පදුට්ඨචිත්තො, තෙනම්හි නග්ගො කසිරා ච වුත්තී’’ති.

"දිය නාන තොටුපළේ දී මිතුරන් දිය නාද්දී, ගොඩබිම තබා තිබූ ඔවුන්ගේ වස්ත්‍ර සෙල්ලමට මෙන්, කිසිදු නපුරු සිතක් නැති ව සඟවා තැබුවෙමි. ඒ හේතුවෙන් මම මෙසේ නිරුවත් වූවෙමි, දුක්ඛිත ජීවිතයක් ගත කරමි."

538.

538.

‘‘යො කීළමානො පකරොති පාපං, තස්සෙදිසං කම්මවිපාකමාහු;

අකීළමානො පන යො කරොති, කිං තස්ස කම්මස්ස විපාකමාහූ’’ති.

"සෙල්ලමට යම් කෙනෙකු පව් කරන්නේ නම්, එහි කර්ම විපාකය මෙබඳු බව පවසති. එසේ නම්, සෙල්ලමට නොව සිතාමතා ම පව් කරන්නාගේ කර්ම විපාකය කෙබඳු විය හැකි දැයි පඬිවරු පවසන්නාහු ද?"

539.

539.

‘‘යෙ දුට්ඨසඞ්කප්පමනා මනුස්සා, කායෙන වාචාය ච සඞ්කිලිට්ඨා;

කායස්ස භෙදා අභිසම්පරායං, අසංසයං තෙ නිරයං උපෙන්ති.

යම් මනුෂ්‍යයෝ දූෂිත වූ අදහස් ඇති සිත් ඇතිව, කයින් හා වචනයෙන් කිලිටි වූවාහු වෙත්ද; ඔවුහු ශරීරය බිඳී මරණින් මතු නිසැකවම නිරයට පැමිණෙති.

540.

540.

‘‘අපරෙ පන සුගතිමාසමානා, දානෙ රතා සඞ්ගහිතත්තභාවා;

කායස්ස භෙදා අභිසම්පරායං, අසංසයං තෙ සුගතිං උපෙන්තී’’ති.

එහෙත්, සුගතිය පතන්නා වූ, දානයෙහි ඇලුනා වූ, මනා සංයමයෙන් යුත් අන්‍යයෝ; ශරීරය බිඳී මරණින් මතු නිසැකවම සුගතියට පැමිණෙති.

541.

541.

‘‘තං කින්ති ජානෙය්‍යමහං අවෙච්ච, කල්‍යාණපාපස්ස අයං විපාකො;

කිං වාහං දිස්වා අභිසද්දහෙය්‍යං, කො වාපි මං සද්දහාපෙය්‍ය එත’’න්ති.

පින් පව්වල මේ විපාකය මා නිසැකවම දැනගන්නේ කෙසේද? කුමක් දැක මම මෙය විශ්වාස කරම්ද? කවරෙක් නම් මා මෙය විශ්වාස කරවන්නේද?

542.

542.

‘‘දිස්වා ච සුත්වා අභිසද්දහස්සු, කල්‍යාණපාපස්ස අයං විපාකො;

කල්‍යාණපාපෙ උභයෙ අසන්තෙ, සියා නු සත්තා සුගතා දුග්ගතා වා.

දැක සහ අසා මෙය පින් පව්වල විපාකය බව විශ්වාස කරන්න. පින් පව් යන දෙකම නැති කල්හි, සත්ත්වයෝ සුගතිගාමී හෝ දුගතිගාමී වන්නාහුද? (එසේ විය නොහැක).

543.

543.

‘‘නො චෙත්ථ කම්මානි කරෙය්‍යුං මච්චා, කල්‍යාණපාපානි මනුස්සලොකෙ;

නාහෙසුං සත්තා සුගතා දුග්ගතා වා, හීනා පණීතා ච මනුස්සලොකෙ.

ඉදින් මේ මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි මනුෂ්‍යයෝ පින් පව්කම් සිදු නොකරන්නාහු නම්; මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි සුගතිගාමී වූ හෝ දුගතිගාමී වූ හෝ හීන වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ සත්ත්වයෝ නොවන්නාහ.

544.

544.

‘‘යස්මා [Pg.185] ච කම්මානි කරොන්ති මච්චා, කල්‍යාණපාපානි මනුස්සලොකෙ;

තස්මා හි සත්තා සුගතා දුග්ගතා වා, හීනා පණීතා ච මනුස්සලොකෙ.

යම් හෙයකින් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි මනුෂ්‍යයෝ පින් පව්කම් සිදු කරත්ද; එම නිසාම මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි සුගතිගාමී වූ හෝ දුගතිගාමී වූ හෝ හීන වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ සත්ත්වයෝ වෙති.

545.

545.

‘‘ද්වයජ්ජ කම්මානං විපාකමාහු, සුඛස්ස දුක්ඛස්ස ච වෙදනීයං;

තා දෙවතායො පරිචාරයන්ති, පච්චන්ති බාලා ද්වයතං අපස්සිනො.

සැප හා දුක විඳීමට හේතු වන කර්මයන්ගේ දෙවැදෑරුම් විපාකයක් ඇති බව පණ්ඩිතයෝ පවසති. කර්ම විපාකය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ඇති දෙවියෝ දෙව්ලොව සතුටු වෙති; කර්ම විපාක දෙක නොදන්නා අඥානයෝ නිරයාදියෙහි පැසෙති.

546.

546.

‘‘න මත්ථි කම්මානි සයංකතානි, දත්වාපි මෙ නත්ථි යො ආදිසෙය්‍ය;

අච්ඡාදනං සයනමථන්නපානං, තෙනම්හි නග්ගො කසිරා ච වුත්තී’’ති.

මා විසින් කරන ලද කුසල් කර්මයන් මට නැත. දානයක් දී මට පින් අනුමෝදන් කරන කෙනෙකුද නැත. එනිසා මට ඇඳුම්, යහන් හෝ කෑම්බීම් නැත. මම නග්නව දුක්ඛිත ජීවිතයක් ගත කරමි.

547.

547.

‘‘සියා නු ඛො කාරණං කිඤ්චි යක්ඛ, අච්ඡාදනං යෙන තුවං ලභෙථ;

ආචික්ඛ මෙ ත්වං යදත්ථි හෙතු, සද්ධායිකං හෙතුවචො සුණොමා’’ති.

යක්ෂය, ඔබට වස්ත්‍ර ලැබිය හැකි යම් ක්‍රමයක් තිබේද? ඉදින් එවැනි හේතුවක් පවතී නම් මට පවසන්න. ඔබගේ විශ්වාසදායක වචනයට මම සවන් දෙන්නෙමි.

548.

548.

‘‘කප්පිතකො නාම ඉධත්ථි භික්ඛු, ඣායී සුසීලො අරහා විමුත්තො;

ගුත්තින්ද්‍රියො සංවුතපාතිමොක්ඛො, සීතිභූතො උත්තමදිට්ඨිපත්තො.

කප්පිතක නමින් මෙහි භික්ෂුවක් වසති. උන්වහන්සේ ධ්‍යාන වඩන, සිල්වත් වූ, රහත් භාවයට පත්, මිදුණු සිත් ඇති, ඉන්ද්‍රිය සංවර වූ, ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරයෙන් යුත්, කෙලෙසුන් කෙරෙන් නිවුණු, උතුම් සම්මා දිට්ඨියට පත් කෙනෙකි.

549.

549.

‘‘සඛිලො වදඤ්ඤූ සුවචො සුමුඛො, ස්වාගමො සුප්පටිමුත්තකො ච;

පුඤ්ඤස්ස ඛෙත්තං අරණවිහාරී, දෙවමනුස්සානඤ්ච දක්ඛිණෙය්‍යො.

උන්වහන්සේ ප්‍රියශීලී වූ, සියල්ල දන්නා වූ, කීකරු වූ, ප්‍රසන්න මුහුණක් ඇති, මනා ධර්ම ඥානයෙන් යුත්, චතුර කථික වූ, පින්කෙතක් බඳු වූ, මෙත් සිතින් වසන්නා වූ, දෙවි මිනිසුන්ගේ දක්ෂිණාවට සුදුසු වූ කෙනෙකි.

550.

550.

‘‘සන්තො විධූමො අනීඝො නිරාසො, මුත්තො විසල්ලො අමමො අවඞ්කො;

නිරූපධී සබ්බපපඤ්චඛීණො, තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තො ජුතිමා.

ශාන්ත වූ, කෙලෙස් දුම් රහිත වූ, නිදුක් වූ, තණ්හා රහිත වූ, භවයෙන් මිදුණු, රාගාදී හුල් රහිත වූ, මමත්වය නැති, අවංක වූ, කෙලෙස් උපධි ප්‍රහීණ කළ, සියලු ප්‍රපංචයන් ක්ෂය කළ, තෙවිජ්ජා ලත්, ප්‍රඥා දීප්තියෙන් බබළන කෙනෙකි.

551.

551.

‘‘අප්පඤ්ඤාතො [Pg.186] දිස්වාපි න ච සුජානො, මුනීති නං වජ්ජිසු වොහරන්ති;

ජානන්ති තං යක්ඛභූතා අනෙජං, කල්‍යාණධම්මං විචරන්තං ලොකෙ.

අල්පේච්ඡ බැවින් ප්‍රකට නොවූ, දුටු පමණින් හඳුනාගත නොහැකි උන්වහන්සේව වජ්ජි රට වැසියෝ 'මුනිවරයා' යැයි හඳුන්වති. ලෝකයෙහි හැසිරෙන යහපත් ගුණැති, තණ්හා රහිත උන්වහන්සේව දෙවි දේවතාවෝ රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස හඳුනති.

552.

552.

‘‘තස්ස තුවං එකයුගං දුවෙ වා, මමුද්දිසිත්වාන සචෙ දදෙථ;

පටිග්ගහීතානි ච තානි අස්සු, මමඤ්ච පස්සෙථ සන්නද්ධදුස්ස’’න්ති.

ඔබ උන්වහන්සේට මා උදෙසා වස්ත්‍ර යුගලක් හෝ දෙකක් පූජා කරන්නේ නම්, උන්වහන්සේ ඒවා පිළිගත් කල්හි, මා වස්ත්‍ර හැඳ සිටිනු ඔබට දැකගත හැකි වනු ඇත.

553.

553.

‘‘කස්මිං පදෙසෙ සමණං වසන්තං, ගන්ත්වාන පස්සෙමු මයං ඉදානි;

යො මජ්ජ කඞ්ඛං විචිකිච්ඡිතඤ්ච, දිට්ඨීවිසූකානි විනොදයෙය්‍යා’’ති.

මාගේ සැකය, විචිකිච්ඡාව සහ වැරදි දෘෂ්ටි දුරු කළ හැකි ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ දැන් කවර ප්‍රදේශයක වසන්නේද? අප උන්වහන්සේව දැකීමට දැන් කොහි යා යුතුද?

554.

554.

‘‘එසො නිසින්නො කපිනච්චනායං, පරිවාරිතො දෙවතාහි බහූහි;

ධම්මිං කථං භාසති සච්චනාමො, සකස්මිමාචෙරකෙ අප්පමත්තො’’ති.

උන්වහන්සේ බොහෝ දෙවියන් පිරිවරාගෙන 'කපිනච්චන' නම් ස්ථානයෙහි වැඩසිටිති. තමාගේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ධර්මයෙහි අප්‍රමාදීව වැඩසිටින සත්‍යවාදී වූ උන්වහන්සේ දැන් දහම් දේශනා කරති.

555.

555.

‘‘තථාහං කස්සාමි ගන්ත්වා ඉදානි, අච්ඡාදයිස්සං සමණං යුගෙන;

පටිග්ගහිතානි ච තානි අස්සු, තුවඤ්ච පස්සෙමු සන්නද්ධදුස්ස’’න්ති.

මම එසේම කරන්නෙමි. මම දැන් ගොස් ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේට වස්ත්‍ර යුගලක් පූජා කරමි. උන්වහන්සේ ඒවා පිළිගත් කල්හි, වස්ත්‍ර හැඳ සිටින ඔබව අපට දැකගත හැකි වනු ඇත.

556.

556.

‘‘මා අක්ඛණෙ පබ්බජිතං උපාගමි, සාධු වො ලිච්ඡවි නෙස ධම්මො;

තතො ච කාලෙ උපසඞ්කමිත්වා, තත්ථෙව පස්සාහි රහො නිසින්න’’න්ති.

ලිච්ඡවිය, නුසුදුසු වෙලාවක ඒ පැවිදි උතුමාණන් වෙත නොයන්න. එය ඔබට සුදුසු නැත. පසුදා උදෑසන උන්වහන්සේ වෙත ගොස්, එහි විවේකීව වැඩසිටින උන්වහන්සේව දැකගන්න.

557.

557.

තථාති වත්වා අගමාසි තත්ථ, පරිවාරිතො දාසගණෙන ලිච්ඡවි;

සො තං නගරං උපසඞ්කමිත්වා, වාසූපගච්ඡිත්ථ සකෙ නිවෙසනෙ.

"යහපති" යැයි පවසා ලිච්ඡවි රජු තම සේවක පිරිස පිරිවරාගෙන එතැනින් පිටත්ව ගියේය. ඔහු විශාලා මහනුවරට පැමිණ තම මාලිගයෙහි නතර විය.

558.

558.

තතො [Pg.187] ච කාලෙ ගිහිකිච්චානි කත්වා, න්හත්වා පිවිත්වා ච ඛණං ලභිත්වා;

විචෙය්‍ය පෙළාතො ච යුගානි අට්ඨ, ගාහාපයී දාසගණෙන ලිච්ඡවි.

ඉන්පසු පසුදා උදෑසන ගිහි කටයුතු නිමවා, ස්නානය කොට, ආහාර පාන ගෙන, සුදුසු වේලාව පැමිණි කල්හි පෙට්ටියකින් වස්ත්‍ර යුගල අටක් තෝරාගෙන සේවකයන් ලවා ඒවා ගෙන්වා ගත්තේය.

559.

559.

සො තං පදෙසං උපසඞ්කමිත්වා, තං අද්දස සමණං සන්තචිත්තං;

පටික්කන්තං ගොචරතො නිවත්තං, සීතිභූතං රුක්ඛමූලෙ නිසින්නං.

ඔහු ඒ ස්ථානයට ගොස්, පිණ්ඩපාතයෙන් වැඩම කර ගසක් මුල වැඩසිටින, ශාන්ත සිත් ඇති, කෙලෙසුන් කෙරෙන් නිවුණු ඒ ශ්‍රමණයන් වහන්සේව දුටුවේය.

560.

560.

තමෙනමවොච උපසඞ්කමිත්වා, අප්පාබාධං ඵාසුවිහාරඤ්ච පුච්ඡි;

‘‘වෙසාලියං ලිච්ඡවිහං භදන්තෙ, ජානන්ති මං ලිච්ඡවි අම්බසක්කරො.

ඔහු උන්වහන්සේ වෙත ගොස් සුවදුක් විමසා මෙසේ කීවේය: "ස්වාමීනි, මම විශාලා මහනුවර ලිච්ඡවි රජෙක්මි. මිනිසුන් මා 'අම්බසක්කර' ලිච්ඡවි රජු ලෙස හඳුනති."

561.

561.

‘‘ඉමානි මෙ අට්ඨ යුගා සුභානි, පටිගණ්හ භන්තෙ පදදාමි තුය්හං;

තෙනෙව අත්ථෙන ඉධාගතොස්මි, යථා අහං අත්තමනො භවෙය්‍ය’’න්ති.

"ස්වාමීනි, මාගේ මේ මනා වූ වස්ත්‍ර යුගල අට පිළිගන්නා සේක්වා. මම ඒවා ඔබවහන්සේට පූජා කරමි. මම මෙහි පැමිණියේ මාගේ සිතට සතුටක් ඇති වන පරිදි ඔබවහන්සේ මෙය පිළිගනු ඇතැයි යන අදහසිනි."

562.

562.

‘‘දූරතොව සමණබ්‍රාහ්මණා ච, නිවෙසනං තෙ පරිවජ්ජයන්ති;

පත්තානි භිජ්ජන්ති ච තෙ නිවෙසනෙ, සඞ්ඝාටියො චාපි විදාලයන්ති.

"මහරජ, ශ්‍රමණ බමුණෝ ඔබගේ මාලිගය දුරදීම මඟහරිති. ඔබගේ මාලිගයෙහිදී (මහණ බමුණන්ගේ) පාත්‍ර බිඳී යයි; සඟළ සිවුරු ඉරී යයි."

563.

563.

‘‘අථාපරෙ පාදකුඨාරිකාහි, අවංසිරා සමණා පාතයන්ති;

එතාදිසං පබ්බජිතා විහෙසං, තයා කතං සමණා පාපුණන්ති.

"තවත් සමහර ශ්‍රමණයන්ව ඔබ පා පහරින් හිස බිම ඇනෙන සේ වට්ටවන්නෙහිය. පැවිදි උතුමෝ ඔබ විසින් කරන ලද මෙවැනි හිරිහැරයන්ට ලක්වෙති."

564.

564.

‘‘තිණෙන තෙලම්පි න ත්වං අදාසි, මූළ්හස්ස මග්ගම්පි න පාවදාසි;

අන්ධස්ස දණ්ඩං සයමාදියාසි, එතාදිසො කදරියො අසංවුතො තුවං;

අථ ත්වං කෙන වණ්ණෙන කිමෙව දිස්වා,අම්හෙහි සහ සංවිභාගං කරොසී’’ති.

"ඔබ තණ අගකින් දිය හැකි තෙල් බිඳක් තරම්වත් දෙයක් කිසිවිටෙකත් දුන්නේ නැත. මංමුළා වූවෙකුට මඟ පවා කියා දුන්නේ නැත. අන්ධයෙකුගේ සැරයටිය පවා ඔබම උදුරා ගත්තෙහිය. ඔබ මෙවැනි රළු මසුරුකම් ඇති, අසංවර අයෙකි. එසේ වූ ඔබ කිනම් හේතුවක් නිසා, කුමක් දැක අප සමඟ දානයක් බෙදා හදා ගැනීමක් කරන්නෙහිද?"

565.

565.

‘‘පච්චෙමි [Pg.188] භන්තෙ යං ත්වං වදෙසි, විහෙසයිං සමණෙ බ්‍රාහ්මණෙ ච;

ඛිඩ්ඩත්ථිකො නො ච පදුට්ඨචිත්තො, එතම්පි මෙ දුක්කටමෙව භන්තෙ.

"ස්වාමීනි, ඔබවහන්සේ පවසන දේ මම පිළිගනිමි. මම ශ්‍රමණ බමුණන්ට හිරිහැර කළේ සෙල්ලමට මිස ද්වේෂ සහගත සිතකින් නොවේ. ස්වාමීනි, සෙල්ලමට කළත් එය මා අතින් සිදු වූ වරදක්මය."

566.

566.

‘‘ඛිඩ්ඩාය යක්ඛො පසවිත්වා පාපං, වෙදෙති දුක්ඛං අසමත්තභොගී;

දහරො යුවා නග්ගනියස්ස භාගී, කිං සු තතො දුක්ඛතරස්ස හොති.

"ස්වාමීනි, ඒ යක්ෂයා සෙල්ලමට පව්කම් රැස්කොට, දැන් අල්ප වූ සැප ඇතිව දුක් විඳින්නේය. තරුණ වයසේ සිටියත් ඔහුට අඳින්නට වස්ත්‍ර නැත. ඔහුට ඊට වඩා වැඩි දුකක් තවත් කොහින්ද?"

567.

567.

‘‘තං දිස්වා සංවෙගමලත්ථං භන්තෙ, තප්පච්චයා වාපි දදාමි දානං;

පටිගණ්හ භන්තෙ වත්ථයුගානි අට්ඨ, යක්ඛස්සිමා ගච්ඡන්තු දක්ඛිණායො’’ති.

"ස්වාමීනි, ඔහු දෙස බලා මම මහත් සංවේගයකට පත් වුණෙමි. ඒ හේතුව නිසාම මම මේ දානය පූජා කරමි. ස්වාමීනි, මේ වස්ත්‍ර යුගල අට පිළිගන්නා සේක්වා. මේ පින් ඒ යක්ෂයාට ලැබේවා!"

568.

568.

‘‘අද්ධා හි දානං බහුධා පසත්ථං, දදතො ච තෙ අක්ඛයධම්මමත්ථු;

පටිගණ්හාමි තෙ වත්ථයුගානි අට්ඨ, යක්ඛස්සිමා ගච්ඡන්තු දක්ඛිණායො’’ති.

"මහරජ, ඒකාන්තයෙන්ම බුද්ධාදී උතුමන් විසින් දානය බොහෝ සෙයින් පසසා ඇත. දන් දෙන ඔබට අකලංක ධර්මයම වේවා! මම මේ වස්ත්‍ර යුගල අට පිළිගනිමි. මේ පින් ඒ යක්ෂයාට ලැබේවා!"

569.

569.

තතො හි සො ආචමයිත්වා ලිච්ඡවි, ථෙරස්ස දත්වාන යුගානි අට්ඨ;

‘පටිග්ගහිතානි ච තානි අස්සු, යක්ඛඤ්ච පස්සෙථ සන්නද්ධදුස්සං’.

ඉන්පසු ඒ ලිච්ඡවී රජතෙමේ අත් පා සෝදා (මුඛය සෝදා), කප්පිතක මහිමියන්ට වස්ත්‍ර යුගල අටක් පූජා කළේය. ඒ වස්ත්‍ර අටම මහරහතන් වහන්සේ විසින් පිළිගන්නා ලදී. එවිට වස්ත්‍ර හැඳගත් ඒ යක්ෂයා (ප්‍රේතයා) දක්නට ලැබුණි.

570.

570.

තමද්දසා චන්දනසාරලිත්තං, ආජඤ්ඤමාරූළ්හමුළාරවණ්ණං;

අලඞ්කතං සාධුනිවත්ථදුස්සං, පරිවාරිතං යක්ඛමහිද්ධිපත්තං.

සඳුන් සුවඳින් සිරුර තවරාගත්, උතුම් ආජානේය අශ්වයකුට නැඟි, අතිශයින් ශෝභමාන රූපයක් ඇති, මනාව වස්ත්‍ර හැඳ සැරසුණු, පිරිවර සහිත වූ, මහත් සෘද්ධි ඇති ඒ යක්ෂයා ලිච්ඡවී රජු දුටුවේය.

571.

571.

සො තං දිස්වා අත්තමනා උදග්ගො, පහට්ඨචිත්තො ච සුභග්ගරූපො;

කම්මඤ්ච දිස්වාන මහාවිපාකං, සන්දිට්ඨිකං චක්ඛුනා සච්ඡිකත්වා.

ඔහු ඒ යක්ෂයා දැක, අතිශයින් සතුටට පත්ව, ප්‍රමෝදයට පත් සිත් ඇතිව, කර්මයේ මහත් විපාකය සියැසින් දැක ප්‍රත්‍යක්ෂ කොටගෙන මෙසේ කීවේය.

572.

572.

තමෙනමවොච [Pg.189] උපසඞ්කමිත්වා, ‘‘දස්සාමි දානං සමණබ්‍රාහ්මණානං;

න චාපි මෙ කිඤ්චි අදෙය්‍යමත්ථි, තුවඤ්ච මෙ යක්ඛ බහූපකාරො’’ති.

ඔහු ඒ යක්ෂයා වෙතට පැමිණ මෙසේ කීවේය: "මම ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට දානය පිරිනමන්නෙමි. දැන් මට දීමට නොහැකි කිසිවක් නැත. යක්ෂය, ඔබ මට මහත් උපකාරයක් කළෙහිය."

573.

573.

‘‘තුවඤ්ච මෙ ලිච්ඡවි එකදෙසං, අදාසි දානානි අමොඝමෙතං;

ස්වාහං කරිස්සාමි තයාව සක්ඛිං, අමානුසො මානුසකෙන සද්ධි’’න්ති.

"ලිච්ඡවී රජතුමනි, ඔබ මා උදෙසා එක් වස්ත්‍ර පූජාවක් කළෙහිය. එය නිෂ්ඵල නොවීය. එබැවින් අමනුෂ්‍යයෙකු වන මම, මනුෂ්‍යයෙකු වන ඔබ සමඟ මිත්‍රත්වයක් (සාක්ෂිකාරී බවක්) ඇති කරගන්නෙමි."

574.

574.

‘‘ගතී ච බන්ධූ ච පරායණඤ්ච, මිත්තො මමාසි අථ දෙවතා මෙ ;

යාචාමි තං පඤ්ජලිකො භවිත්වා, ඉච්ඡාමි තං යක්ඛ පුනාපි දට්ඨු’’න්ති.

"ඔබ මාගේ ගතිය ද, නෑයා ද, පිහිට ද, කල්‍යාණ මිත්‍රයා ද, මා අදහන දේවතාවා ද වූහ. යක්ෂය, මම දොහොත් මුදුන් දී ඔබෙන් අයදිමි, ඔබව නැවතත් දකින්නට මම කැමැත්තෙමි."

575.

575.

‘‘සචෙ තුවං අස්සද්ධො භවිස්සසි, කදරියරූපො විප්පටිපන්නචිත්තො;

ත්වං නෙව මං ලච්ඡසි දස්සනාය, දිස්වා ච තං නොපි ච ආලපිස්සං.

"ඉදින් ඔබ ශ්‍රද්ධාව නැත්තෙකු, මසුරු තැනැත්තෙකු හෝ වැරදි ලෙස කටයුතු කරන සිත් ඇති අයෙකු වුවහොත්, ඔබට මාව දැකීමට නොලැබෙනු ඇත. යම් හෙයකින් දුටුවද, මම ඔබ සමඟ කතා නොකරන්නෙමි."

576.

576.

‘‘සචෙ පන ත්වං භවිස්සසි ධම්මගාරවො, දානෙ රතො සඞ්ගහිතත්තභාවො;

ඔපානභූතො සමණබ්‍රාහ්මණානං, එවං මමං ලච්ඡසි දස්සනාය.

"නමුත් ඔබ ධර්මයට ගරු කරන්නෙකු, දානයෙහි ඇලුනු තැනැත්තෙකු, අනුන්ට සංග්‍රහ කරන්නෙකු හා ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට පැන් පොකුණක් බඳු වූවෙකු වුවහොත්, එවිට ඔබට මාව දැකගත හැකි වනු ඇත."

577.

577.

‘‘දිස්වා ච තං ආලපිස්සං භදන්තෙ, ඉමඤ්ච සූලතො ලහුං පමුඤ්ච;

යතො නිදානං අකරිම්හ සක්ඛිං, මඤ්ඤාමි සූලාවුතකස්ස කාරණා.

"පින්වත් රජතුමනි, එවිට මම ඔබව දැක කතා කරන්නෙමි. දැන් මේ උල හිඳුවා ඇති මිනිසාව වහාම නිදහස් කරන්න. අප අතර මෙවැනි මිත්‍රත්වයක් ඇති වූයේ මේ මිනිසා නිසා බව මම සිතමි."

578.

578.

‘‘තෙ [Pg.190] අඤ්ඤමඤ්ඤං අකරිම්හ සක්ඛිං, අයඤ්ච සූලතො ලහුං පමුත්තො;

සක්කච්ච ධම්මානි සමාචරන්තො, මුච්චෙය්‍ය සො නිරයා ච තම්හා;

කම්මං සියා අඤ්ඤත්‍ර වෙදනීයං.

"අපි එකිනෙකාට සාක්ෂිකරුවෝ වීමු. මේ මිනිසා උලෙන් නිදහස්ව, ගෞරවයෙන් යුතුව කුසල් දහම්හි හැසිරෙන්නේ නම්, ඔහු ඒ නිරයෙන් මිදෙනු ඇත. ඔහු විඳිය යුතු වූ ඒ කර්මය (අපරාපරිය කර්මය හැර) අහෝසි කර්මයක් විය හැකිය."

579.

579.

‘‘කප්පිතකඤ්ච උපසඞ්කමිත්වා, තෙනෙව සහ සංවිභජිත්වා කාලෙ;

සයං මුඛෙනූපනිසජ්ජ පුච්ඡ, සො තෙ අක්ඛිස්සති එතමත්ථං.

"සුදුසු කල්හි කප්පිතක ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, උන්වහන්සේ සමඟ බෙදාහදාගෙන (දානය පූජා කර) අනුභව කරන්න. උන්වහන්සේ සමීපයෙහි හිඳගෙන ඔබම මේ පිළිබඳව විමසන්න. උන්වහන්සේ ඔබට මෙහි අර්ථය කියා දෙනු ඇත."

580.

580.

‘‘තමෙව භික්ඛුං උපසඞ්කමිත්වා, පුච්ඡස්සු අඤ්ඤත්ථිකො නො ච පදුට්ඨචිත්තො;

සො තෙ සුතං අසුතඤ්චාපි ධම්මං,සබ්බම්පි අක්ඛිස්සති යථා පජාන’’න්ති.

"යහපත අපේක්ෂාවෙන් යුතුව, ද්වේෂයෙන් තොරව ඒ භික්ෂූන් වහන්සේ වෙතට ගොස් විමසන්න. උන්වහන්සේ තමන් දන්නා පරිදි ඔබ ඇසූ සහ නෑසූ සියලු ධර්මයන් ඔබට දේශනා කරනු ඇත."

581.

581.

සො තත්ථ රහස්සං සමුල්ලපිත්වා, සක්ඛිං කරිත්වාන අමානුසෙන;

පක්කාමි සො ලිච්ඡවීනං සකාසං, අථ බ්‍රවි පරිසං සන්නිසින්නං.

ඒ රජතුමා එහිදී රහසිගතව අමනුෂ්‍යයා සමඟ කතා බස් කොට, මිත්‍රත්වයක් ඇති කරගෙන ලිච්ඡවී රජවරුන් වෙත ගියේය. ඉක්බිති රැස්ව සිටි පිරිසට මෙසේ පැවසීය.

582.

582.

‘‘සුණන්තු භොන්තො මම එකවාක්‍යං, වරං වරිස්සං ලභිස්සාමි අත්ථං;

සූලාවුතො පුරිසො ලුද්දකම්මො, පණීහිතදණ්ඩො අනුසත්තරූපො.

"පින්වතුනි, මාගේ එක් වචනයකට සවන් දෙන්න. මම එක් වරයක් ඉල්ලමි, මට ඒ යහපත ලැබෙනු ඇත. රෞද්‍ර ක්‍රියා කළ නිසා දඬුවමට පත්ව රජ අණින් උල හිඳුවා සිටින මේ මිනිසා,"

583.

583.

‘‘එත්තාවතා වීසතිරත්තිමත්තා, යතො ආවුතො නෙව ජීවති න මතො;

තාහං මොචයිස්සාමි දානි, යථාමතිං අනුජානාතු සඞ්ඝො’’ති.

"උල තබා දැන් විසි දිනක් ගත වී ඇත. ඔහු මැරුණෙත් නැත, ජීවත් වන්නේ ද නැත. දැන් මම ඔහුව නිදහස් කරන්නෙමි. රජ මණ්ඩලය මාගේ කැමැත්තට අවසර දෙනු මැනවි."

584.

584.

‘‘එතඤ්ච අඤ්ඤඤ්ච ලහුං පමුඤ්ච, කො තං වදෙථ තථා කරොන්තං;

යථා පජානාසි තථා කරොහි, යථාමතිං අනුජානාති සඞ්ඝො’’ති.

"ඔහුව සහ අනෙක් අයව ද වහාම නිදහස් කරන්න. එසේ ධාර්මිකව කටයුතු කරන ඔබට දොස් කියන්නේ කවුද? ඔබ දන්නා පරිදි කටයුතු කරන්න. රජ මණ්ඩලය රජුගේ අභිමතයට අවසර දෙයි."

585.

585.

සො [Pg.191] තං පදෙසං උපසඞ්කමිත්වා, සූලාවුතං මොචයි ඛිප්පමෙව;

‘මා භායි සම්මා’ති ච තං අවොච, තිකිච්ඡකානඤ්ච උපට්ඨපෙසි.

ඒ ලිච්ඡවී රජතුමා එම ස්ථානයට ගොස් උල හිඳුවා සිටි මිනිසාව වහාම නිදහස් කළේය. "යහළුව, බිය නොවන්න" යැයි පවසා ඔහුට ප්‍රතිකාර කිරීමට වෙදැදුරන් වෙත යොමු කළේය.

586.

586.

‘‘කප්පිතකඤ්ච උපසඞ්කමිත්වා, තෙනෙව සහ සංවිභජිත්වා කාලෙ;

සයං මුඛෙනූපනිසජ්ජ ලිච්ඡවි, තථෙව පුච්ඡිත්ථ නං කාරණත්ථිකො.

ලිච්ඡවී රජු සුදුසු කාලයෙහි කප්පිතක ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, උන්වහන්සේ සමඟ දානය බෙදාහදාගෙන අනුභව කොට, උන්වහන්සේ අසල හිඳ කරුණු දැනගැනීමේ අභිලාෂයෙන් මෙසේ විමසුවේය.

587.

587.

‘‘සූලාවුතො පුරිසො ලුද්දකම්මො, පණීතදණ්ඩො අනුසත්තරූපො;

එත්තාවතා වීසතිරත්තිමත්තා, යතො ආවුතො නෙව ජීවති න මතො.

"රෞද්‍ර ක්‍රියා කළ නිසා දඬුවමට පත්ව රජ අණින් උල හිඳුවා සිටින ඒ මිනිසාට දැන් විසි දිනක් ගත වී ඇත. ඔහු ජීවත් වන්නේ ද නැත, මැරී ඇත්තේ ද නැත."

588.

588.

‘‘සො මොචිතො ගන්ත්වා මයා ඉදානි, එතස්ස යක්ඛස්ස වචො හි භන්තෙ;

සියා නු ඛො කාරණං කිඤ්චිදෙව, යෙන සො නිරයං නො වජෙය්‍ය.

"ස්වාමීනි, මම දැන් ගොස් ඒ යක්ෂයාගේ වචනය පරිදි ඔහුව නිදහස් කළෙමි. ඔහු නිරයට නොයෑමට යම්කිසි හේතුවක් හෝ ක්‍රමයක් තිබිය හැකිද?"

589.

589.

‘‘ආචික්ඛ භන්තෙ යදි අත්ථි හෙතු, සද්ධායිකං හෙතුවචො සුණොම;

න තෙසං කම්මානං විනාසමත්ථි, අවෙදයිත්වා ඉධ බ්‍යන්තිභාවො’’ති.

"ස්වාමීනි, ඉදින් යම් හේතුවක් ඇත්නම් එය පවසා වදාරන්න. අපි ඒ විශ්වසනීය කරුණු ශ්‍රවණය කරන්නෙමු. කළ කර්මයන් විපාක නොදී විනාශ වී යන්නේ නැත."

590.

590.

‘‘සචෙ ස ධම්මානි සමාචරෙය්‍ය, සක්කච්ච රත්තින්දිවමප්පමත්තො;

මුච්චෙය්‍ය සො නිරයා ච තම්හා, කම්මං සියා අඤ්ඤත්‍ර වෙදනීය’’න්ති.

"පින්වත් රජතුමනි, ඉදින් ඔහු දිවා රාත්‍රී දෙක්හි අප්‍රමාදීව හා ගෞරවයෙන් යුතුව කුසල් දහම්හි හැසිරෙන්නේ නම්, ඔහු ඒ නිරයෙන් මිදෙනු ඇත. ඔහු විඳිය යුතු වූ ඒ කර්මය (අපරාපරිය කර්මය හැර) අහෝසි කර්මයක් විය හැකිය."

591.

591.

‘‘අඤ්ඤාතො එසො පුරිසස්ස අත්ථො, මමම්පි දානි අනුකම්ප භන්තෙ;

අනුසාස මං ඔවද භූරිපඤ්ඤ, යථා අහං නො නිරයං වජෙය්‍ය’’න්ති.

"ස්වාමීනි, ඒ මිනිසා පිළිබඳ කාරණය මට වැටහුණි. මහත් ප්‍රඥා ඇති ස්වාමීනි, දැන් මට ද අනුකම්පා කොට, මා නිරයට නොයන ලෙස මට අනුශාසනා කළ මැනවි, අවවාද දුන මැනවි."

592.

592.

‘‘අජ්ජෙව [Pg.192] බුද්ධං සරණං උපෙහි, ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච පසන්නචිත්තො;

තථෙව සික්ඛාය පදානි පඤ්ච, අඛණ්ඩඵුල්ලානි සමාදියස්සු.

"මහරජ, අදම පැහැදුණු සිතින් යුතුව බුදුන්, දහම්, සඟුන් සරණ යන්න. එලෙසම කඩ නොකළ පිරිසිදු පංච ශීලය සමාදන් වන්න."

593.

593.

‘‘පාණාතිපාතා විරමස්සු ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයස්සු;

අමජ්ජපො මා ච මුසා අභාණී, සකෙන දාරෙන ච හොහි තුට්ඨො;

ඉමඤ්ච අරියං අට්ඨඞ්ගවරෙනුපෙතං, සමාදියාහි කුසලං සුඛුද්‍රයං.

"ප්‍රාණඝාතයෙන් වහාම වැළකෙන්න. සොරකමෙන් දුරු වන්න. මත්පැන් නොබොන්න. බොරු නොකියන්න. ස්වකීය භාර්යාවගෙන් සතුටු වන්න. උතුම් වූ අෂ්ටාංග ශීලය ද සමාදන් වන්න. එය සැපය ලබා දෙන කුසලයකි."

594.

594.

‘‘චීවරං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

අන්නං පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච;

දදාහි උජුභූතෙසු, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

"පැහැදුණු සිතින් යුතුව ඍජු ගුණ ඇති උතුමන්ට සිවුරු, පිණ්ඩපාත, ගිලන්පස, සයනාසන, ආහාර පාන සහ වස්ත්‍ර පූජා කරන්න."

595.

595.

‘‘භික්ඛූපි සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ;

තප්පෙහි අන්නපානෙන, සදා පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති.

"සිල්වත් වූ, වීතරාගී වූ, බහුශ්‍රුත වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා ආහාර පානයෙන් සතප්වන්න. එවිට නිරතුරුවම පින වැඩෙන්නේය."

596.

596.

‘‘එවඤ්ච ධම්මානි සමාචරන්තො, සක්කච්ච රත්තින්දිවමප්පමත්තො;

මුඤ්ච තුවං නිරයා ච තම්හා, කම්මං සියා අඤ්ඤත්‍ර වෙදනීය’’න්ති.

"මෙසේ දිවා රාත්‍රී දෙක්හි ගෞරවයෙන් හා අප්‍රමාදීව කුසල් දහම්හි හැසිරෙන්නේ නම්, ඔබ ඒ නිරයෙන් මිදෙනු ඇත. එවිට ඔබේ කර්මයන් ද අහෝසි කර්ම බවට පත්විය හැකිය."

597.

597.

‘‘අජ්ජෙව බුද්ධං සරණං උපෙමි, ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච පසන්නචිත්තො;

තථෙව සික්ඛාය පදානි පඤ්ච, අඛණ්ඩඵුල්ලානි සමාදියාමි.

"ස්වාමීනි, මම අදම පැහැදුණු සිතින් යුතුව බුදුන්, දහම්, සඟුන් සරණ යමි. එලෙසම කඩ නොකළ පිරිසිදු පංච ශීලය ද සමාදන් වෙමි."

598.

598.

‘‘පාණාතිපාතා විරමාමි ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයාමි;

අමජ්ජපො නො ච මුසා භණාමි, සකෙන දාරෙන ච හොමි තුට්ඨො;

ඉමඤ්ච අරියං අට්ඨඞ්ගවරෙනුපෙතං, සමාදියාමි කුසලං සුඛුද්‍රයං.

"මම ප්‍රාණඝාතයෙන් වහාම වළකිමි. සොරකමෙන් දුරු වෙමි. මත්පැන් නොබොමි. බොරු නොකියමි. ස්වකීය භාර්යාවගෙන් සතුටු වෙමි. උතුම් වූ අෂ්ටාංග ශීලය ද සමාදන් වෙමි. එය සැපය ලබා දෙන කුසලයකි."

599.

599.

‘‘චීවරං [Pg.193] පිණ්ඩපාතඤ්ච, පච්චයං සයනාසනං;

අන්නං පානං ඛාදනීයං, වත්ථසෙනාසනානි ච.

සිවුරු ද, පිණ්ඩපාතය ද, බෙහෙත් පිරිකර ද, සේනාසනය ද, ආහාර ද, පානය ද, කැවිලි පෙවිලි ද, වස්ත්‍ර සහ වාසස්ථාන ද (මම පූජා කරමි).

600.

600.

‘‘භික්ඛූ ච සීලසම්පන්නෙ, වීතරාගෙ බහුස්සුතෙ;

දදාමි න විකම්පාමි, බුද්ධානං සාසනෙ රතො’’ති.

මම සිල්වත් වූ, වීතරාගී වූ, බහුශ්‍රැත වූ භික්ෂූන් වහන්සේලාට (දානය) පූජා කරමි; මම ඒ පිළිබඳව කම්පා නොවෙමි; මම බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ ශාසනයෙහි ඇළුණු තැනැත්තෙක් වෙමි.

601.

601.

එතාදිසා ලිච්ඡවි අම්බසක්කරො, වෙසාලියං අඤ්ඤතරො උපාසකො;

සද්ධො මුදූ කාරකරො ච භික්ඛු, සඞ්ඝඤ්ච සක්කච්ච තදා උපට්ඨහි.

මෙබඳු ගුණැති අම්බසක්කර ලිච්ඡවි රජතුමා විශාලා මහනුවර වාසය කළ එක්තරා උපාසකයෙක් විය. හෙතෙම ශ්‍රද්ධාවන්ත වූ, මෘදු ගුණැති, උපකාරී වන අයෙකු වූ අතර එකල භික්ෂු සංඝයාට ගෞරවයෙන් උපස්ථාන කළේය.

602.

602.

සූලාවුතො ච අරොගො හුත්වා, සෙරී සුඛී පබ්බජ්ජං උපාගමි ;

භික්ඛුඤ්ච ආගම්ම කප්පිතකුත්තමං, උභොපි සාමඤ්ඤඵලානි අජ්ඣගුං.

උල තබන ලද ඒ මිනිසා ද නිරෝගී වී, ස්වාධීන ව, සුවසේ පැවිදි බවට පත් විය. ශ්‍රේෂ්ඨ වූ කප්පිටක හිමියන් ඇසුරු කොට ඒ දෙදෙනාම (රජු සහ උල තබන ලද මිනිසා) ශ්‍රමණ ඵලයන්ට පැමිණියහ.

603.

603.

එතාදිසා සප්පුරිසාන සෙවනා, මහප්ඵලා හොති සතං විජානතං;

සූලාවුතො අග්ගඵලං අඵස්සයි, ඵලං කනිට්ඨං පන අම්බසක්කරො’’ති.

මෙලොව පරලොව දන්නා සත්පුරුෂයන් ඇසුරු කිරීම මෙතරම් මහත්ඵල දෙන්නකි. උල තබන ලද මිනිසා අරහත් ඵලයට පැමිණි අතර අම්බසක්කර රජතුමා සෝවාන් ඵලයට පැමිණියේය.

අම්බසක්කරපෙතවත්ථු පඨමං.

පළමු වැනි අම්බසක්කර ප්‍රේත වස්තුව නිමා විය.

2. සෙරීසකපෙතවත්ථු

2. සේරිසක ප්‍රේත වස්තුව

604.

604.

සුණොථ යක්ඛස්ස වාණිජාන ච, සමාගමො යත්ථ තදා අහොසි;

යථා කථං ඉතරිතරෙන චාපි, සුභාසිතං තඤ්ච සුණාථ සබ්බෙ.

එකල වැලි කතරේදී යක්ෂයාගේ සහ වෙළඳුන්ගේ යම් හමුවීමක් සිදු වූයේද, ඔවුන් ඔවුනොවුන් අතර කළ ඒ මනා වූ පිළිසඳර දැන් සියල්ලෝම අසත්වා.

605.

605.

යො සො අහු රාජා පායාසි නාම, භුම්මානං සහබ්‍යගතො යසස්සී;

සො මොදමානොව සකෙ විමානෙ, අමානුසො මානුසෙ අජ්ඣභාසීති.

පායාසි නමින් රජෙක් සිටි අතර, ඔහු භූමාටු දෙවියන් අතර පිරිවර සහිතව උපන්නේය. ඒ දිව්‍ය පුත්‍රයා තමාගේ විමානයෙහි සතුටු වෙමින් මිනිසුන් ඇමතුවේය.

606.

606.

‘‘වඞ්කෙ [Pg.194] අරඤ්ඤෙ අමනුස්සට්ඨානෙ, කන්තාරෙ අප්පොදකෙ අප්පභක්ඛෙ;

සුදුග්ගමෙ වණ්ණුපථස්ස මජ්ඣෙ, වඞ්කංභයා නට්ඨමනා මනුස්සා.

වක් වූ, අමනුෂ්‍යයන් ගැවසෙන, ජලය හා ආහාර හිඟ වූ, තරණය කිරීමට ඉතා දුෂ්කර වූ මේ මහා වැලි කතර මැද, මංමුළා වී බියෙන් හා පීඩිත සිතින් යුතුව යන මිනිසුනි,

607.

607.

‘‘නයිධ ඵලා මූලමයා ච සන්ති, උපාදානං නත්ථි කුතොධ භක්ඛො ;

අඤ්ඤත්‍ර පංසූහි ච වාලුකාහි ච, තතාහි උණ්හාහි ච දාරුණාහි ච.

මෙහි කිසිදු පලවැලක් හෝ අල වර්ගයක් නැත. කිසිදු ආහාරයක් නැත. පවතින රළු වූ, රත් වූ, දැවෙන සුළු වැලි සහ දූවිලි හැර අන් කිසිවක් මෙහි කොහින්ද?

608.

608.

‘‘උජ්ජඞ්ගලං තත්තමිවං කපාලං, අනායසං පරලොකෙන තුල්‍යං;

ලුද්දානමාවාසමිදං පුරාණං, භූමිප්පදෙසො අභිසත්තරූපො.

මේ ප්‍රදේශය රත් වූ තැටියක් වැනි ය, රුදුරු ය, අපායකට බඳු ය. මෙය අතීතයේ සිටම රළු අමනුෂ්‍යයන්ගේ වාසස්ථානයකි. මේ භූමිය ශාප ලද්දක් හා සමාන ය.

609.

609.

‘‘‘අථ තුම්හෙ කෙන වණ්ණෙන, කිමාසමානා ඉමං පදෙසං හි;

අනුපවිට්ඨා සහසා සමච්ච, ලොභා භයා අථ වා සම්පමූළ්හා’’’ති.

එසේ නම් ඔබ කුමන හේතුවක් නිසා, කුමක් බලාපොරොත්තුවෙන් හදිසියේ මෙහි පැමිණියහුද? ලෝභය නිසාද, බිය නිසාද, නැතහොත් මංමුළා වීම නිසාද?

610.

610.

‘‘මගධෙසු අඞ්ගෙසු ච සත්ථවාහා, ආරොපයිත්වා පණියං පුථුත්තං;

තෙ යාමසෙ සින්ධුසොවීරභූමිං, ධනත්ථිකා උද්දයං පත්ථයානා.

අපි මගධ සහ අංග දේශයන්හි වෙළඳ කණ්ඩායම් වෙමු. බොහෝ වෙළඳ ද්‍රව්‍ය කරත්තවල පටවාගෙන, ධනය සහ ලාභය අපේක්ෂාවෙන් සින්ධු සහ සෝවීර දේශය කරා යන්නෙමු.

611.

611.

‘‘දිවා පිපාසං නධිවාසයන්තා, යොග්ගානුකම්පඤ්ච සමෙක්ඛමානා;

එතෙන වෙගෙන ආයාම සබ්බෙ, රත්තිං මග්ගං පටිපන්නා විකාලෙ.

දවල් කාලයේ පිපාසය දරාගත නොහැකි බැවින් ද, ගවයන් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් ද, අපි සැවොම රාත්‍රී කාලයේ වේගයෙන් ගමන් කරන්නෙමු. එසේ නොකල්හි රාත්‍රී ගමනට අපි පිළිපන්නෙමු.

612.

612.

‘‘තෙ දුප්පයාතා අපරද්ධමග්ගා, අන්ධාකුලා විප්පනට්ඨා අරඤ්ඤෙ;

සුදුග්ගමෙ වණ්ණුපථස්ස මජ්ඣෙ, දිසං න ජානාම පමූළ්හචිත්තා.

ගමන වැරදී, මාර්ගය සොයාගත නොහැකිව, අන්ධයන් මෙන් වල්මත් වී, මේ දුෂ්කර වැලි කතර මැද අපි මංමුළා වූ සිත් ඇත්තෝ වෙමු. අපි යන දිශාව පවා නොදන්නෙමු.

613.

613.

‘‘ඉදඤ්ච [Pg.195] දිස්වාන අදිට්ඨපුබ්බං, විමානසෙට්ඨඤ්ච තවඤ්ච යක්ඛ;

තතුත්තරිං ජීවිතමාසමානා, දිස්වා පතීතා සුමනා උදග්ගා’’ති.

ක්ෂණයකින් මීට පෙර කිසිදා නොදුටු මේ ශ්‍රේෂ්ඨ විමානය සහ යක්ෂයා වූ ඔබ දැකීමෙන්, අපි නැවත ජීවිතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු ඇති කරගත්තෙමු. ඔබ දැකීමෙන් අපි ඉතා සතුටට හා ප්‍රමෝදයට පත් වූවෙමු.

614.

614.

‘‘පාරං සමුද්දස්ස ඉමඤ්ච වණ්ණුං, වෙත්තාචරං සඞ්කුපථඤ්ච මග්ගං;

නදියො පන පබ්බතානඤ්ච දුග්ගා, පුථුද්දිසා ගච්ඡථ භොගහෙතු.

ඔබලා ධනය සොයා මුහුදෙන් එතෙර ද, මේ වැලි කතරෙහි ද, වේවැල් මං සහ කිලිටි මං ඔස්සේ ද, ගංගා සහ විෂම පර්වත අතර ද විවිධ දිශාවන්හි සංචාරය කරන්නෙහුය.

615.

615.

‘‘පක්ඛන්දියාන විජිතං පරෙසං, වෙරජ්ජකෙ මානුසෙ පෙක්ඛමානා;

යං වො සුතං වා අථ වාපි දිට්ඨං, අච්ඡෙරකං තං වො සුණොම තාතා’’ති.

අන්‍ය රාජ්‍යයන් කරා ගොස් විදේශීය මිනිසුන් දෙස බලමින් යන ඔබලා විසින් අසන ලද හෝ දකින ලද යම් පුදුම සහගත දෙයක් ඇත්නම්, පින්වතුනි, එය අපට කියන්න. අපි එය අසන්නෙමු.

616.

616.

‘‘ඉතොපි අච්ඡෙරතරං කුමාර, න නො සුතං වා අථ වාපි දිට්ඨං;

අතීතමානුස්සකමෙව සබ්බං, දිස්වා න තප්පාම අනොමවණ්ණං.

පින්වත් දිව්‍ය පුත්‍රය, මීට වඩා පුදුම සහගත දෙයක් අප අසා හෝ දැක හෝ නැත. මිනිස් ලොව අභිබවා ගිය, අතිශය රමණීය වූ මේ සියල්ල දැක අපගේ දෑස් තෘප්තිමත් නොවේ.

617.

617.

‘‘වෙහායසං පොක්ඛරඤ්ඤො සවන්ති, පහූතමල්‍යා බහුපුණ්ඩරීකා;

දුමා චිමෙ නිච්චඵලූපපන්නා, අතීව ගන්ධා සුරභිං පවායන්ති.

ඔබගේ විමානය අසල අහසෙහි ජලාශ ගලා බසී, එහි බොහෝ මල් සහ සුදු නෙළුම් ඇත. නිරන්තරයෙන් පල දරන මේ වෘක්ෂයන්හි සුවඳ දසත විහිදේ.

618.

618.

‘‘වෙළූරියථම්භා සතමුස්සිතාසෙ, සිලාපවාළස්ස ච ආයතංසා;

මසාරගල්ලා සහලොහිතඞ්ගා, ථම්භා ඉමෙ ජොතිරසාමයාසෙ.

මෙහි උස රියන් සියයක් පමණ වූ වෛදූර්ය ස්ථම්භ ද, පළිඟු සහ පබළු මෙන්ම මසාරගල්ල සහ රතු මැණික් ඔබ්බවන ලද ස්ථම්භ ද ඇත. මේවා ජෝතිරස මැණික් මෙන් බබළයි.

619.

619.

‘‘සහස්සථම්භං අතුලානුභාවං, තෙසූපරි සාධුමිදං විමානං;

රතනන්තරං කඤ්චනවෙදිමිස්සං, තපනීයපට්ටෙහි ච සාධුඡන්නං.

දහසක් කුළුණු ඇති, අසමසම ආනුභාවයෙන් යුත් මේ විමානය ඉතා අගනේය. එහි ඇතුළත රත්තරන් වේදිකා සහ රන් පලංචිවලින් ඉතා මැනවින් සෙවිලි කර ඇත.

620.

620.

‘‘ජම්බොනදුත්තත්තමිදං [Pg.196] සුමට්ඨො, පාසාදසොපාණඵලූපපන්නො;

දළ්හො ච වග්ගු ච සුසඞ්ගතො ච, අතීව නිජ්ඣානඛමො මනුඤ්ඤො.

පිරිපහදු කළ රත්තරන් මෙන් බබළන මේ විමානය මනාව ඔප දමා ඇත. මාලිගාවේ පියගැටපෙළ ඉතා අලංකාරය. එය ශක්තිමත්, සිත්කළු, මනාව සැකසූ, බැලූ බැලූවිට නෙතට ප්‍රිය උපදවන එකකි.

621.

621.

‘‘රතනන්තරස්මිං බහුඅන්නපානං, පරිවාරිතො අච්ඡරාසඞ්ගණෙන;

මුරජආලම්බරතූරියඝුට්ඨො, අභිවන්දිතොසි ථුතිවන්දනාය.

මැණික්වලින් පිරි මේ විමානයෙහි බොහෝ ආහාර පාන ඇත. දිව්‍යාංගනාවන් පිරිවරාගෙන, බෙර වාදන සහ තූර්ය නාද මධ්‍යයේ ඔබ ස්තූති ප්‍රශංසා ලබමින් සිටින්නේය.

622.

622.

‘‘සො මොදසි නාරිගණප්පබොධනො, විමානපාසාදවරෙ මනොරමෙ;

අචින්තියො සබ්බගුණූපපන්නො, රාජා යථා වෙස්සවණො නළින්‍යා.

දිව්‍ය ස්ත්‍රීන් පිනවමින්, ඉතා රමණීය වූ මේ ප්‍රාසාද විමානයෙහි ඔබ සතුටු වන්නේය. ඔබ සියලු ගුණයන්ගෙන් පිරි, සිතාගත නොහැකි ආනුභාවයෙන් යුක්තව, නළිනී ජලාශය අසල වෛශ්‍රවණ රජු මෙන් වෙසෙන්නේය.

623.

623.

‘‘දෙවො නු ආසි උදවාසි යක්ඛො, උදාහු දෙවින්දො මනුස්සභූතො;

පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, ආචික්ඛ කො නාම තුවංසි යක්ඛො’’ති.

වෙළඳුන් ඔබගෙන් විමසන්නේ ඔබ දෙවියෙක්ද, යක්ෂයෙක්ද, නායකයෙක්ද, නැතහොත් මිනිසෙක්ද කියාය. අප විමසූ විට අපට කියන්න, පින්වත් යක්ෂය, ඔබ කවුරුන්ද?

624.

624.

‘‘සෙරීසකො නාම අහම්හි යක්ඛො, කන්තාරියො වණ්ණුපථම්හි ගුත්තො;

ඉමං පදෙසං අභිපාලයාමි, වචනකරො වෙස්සවණස්ස රඤ්ඤො’’ති.

පින්වතුනි, මම සේරිසක නම් යක්ෂයා වෙමි. මේ වැලි කතර ආරක්ෂා කිරීමට මම වෛශ්‍රවණ රජුගේ අණින් මෙහි පත් කර සිටිමි.

625.

625.

‘‘අධිච්චලද්ධං පරිණාමජං තෙ, සයං කතං උදාහු දෙවෙහි දින්නං;

පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, කථං තයා ලද්ධමිදං මනුඤ්ඤ’’න්ති.

පින්වත් දිව්‍ය පුත්‍රය, මේ විමානය ඔබට නිකම්ම ලැබුණක්ද, නැතහොත් ප්‍රාර්ථනාවක ප්‍රතිඵලයක්ද, ඔබ විසින්ම සාදන ලද්දක්ද, දෙවියන් විසින් දෙන ලද්දක්ද? වෙළඳුන් ඔබගෙන් විමසන්නේ මේ රමණීය විමානය ඔබට ලැබුණේ කෙසේද කියාය.

626.

626.

‘‘නාධිච්චලද්ධං න පරිණාමජං මෙ, න සයං කතං න හි දෙවෙහි දින්නං;

සකෙහි කම්මෙහි අපාපකෙහි, පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං මනුඤ්ඤ’’න්ති.

මෙය නිකම්ම ලැබුණක් නොවේ, සිතූ පමණින් ලැබුණක් ද නොවේ. මා විසින් සාදන ලද්දක් හෝ දෙවියන් දුන් එකක් ද නොවේ. පින්වතුනි, මා විසින් කරන ලද යහපත් වූ, පව් රහිත ක්‍රියාවන් නිසා, මගේම පින් මහිමයෙන් මට මේ රමණීය විමානය ලැබුණි.

627.

627.

‘‘කිං [Pg.197] තෙ වතං කිං පන බ්‍රහ්මචරියං, කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, කථං තයා ලද්ධමිදං විමාන’’න්ති.

‘‘දිව්‍යපුත්‍රය, ඔබගේ වත (ප්‍රතිපත්තිය) කුමක්ද? ඔබගේ බ්‍රහ්මචර්යාව කුමක්ද? මේ කුමන මැනවින් පුරුදු කරන ලද ක්‍රියාවක විපාකයද? ගැල් සංචාරක වෙළෙන්දෝ ඔබගෙන් මෙසේ විමසති; ඔබ කෙසේ නම් මේ දිව්‍ය විමානය ලබා ගත්තෙහිද?’’

628.

628.

‘‘මමං පායාසීති අහු සමඤ්ඤා, රජ්ජං යදා කාරයිං කොසලානං;

නත්ථිකදිට්ඨි කදරියො පාපධම්මො, උච්ඡෙදවාදී ච තදා අහොසිං.

‘‘මා කෝසල දේශයෙහි රාජ්‍යය කරවන කාලයේදී මට ‘පායාසි’ යන නාමය තිබුණි. එකල මම (පින් පව්හි විපාක නැතැයි යන) නත්ථික දෘෂ්ටිය ඇති, මසුරු වූ, පාපී ධර්මයන්ගෙන් යුත්, උච්ඡේදවාදියෙක් වීමි.

629.

629.

‘‘සමණො ච ඛො ආසි කුමාරකස්සපො, බහුස්සුතො චිත්තකථී උළාරො;

සො මෙ තදා ධම්මකථං අභාසි, දිට්ඨිවිසූකානි විනොදයී මෙ.

එකල බහුශ්‍රැත වූ, මනා කථිකත්වයක් ඇති, ශ්‍රේෂ්ඨ කුමාර කස්සප නමින් ශ්‍රමණයන් වහන්සේ නමක් සිටියහ. උන්වහන්සේ එදින මට ධර්ම දේශනා කළ සේක; මාගේ වැරදි දෘෂ්ටි නමැති කටු පඳුරු දුරු කළ සේක.

630.

630.

‘‘තාහං තස්ස ධම්මකථං සුණිත්වා, උපාසකත්තං පටිදෙවයිස්සං;

පාණාතිපාතා විරතො අහොසිං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිස්සං;

අමජ්ජපො නො ච මුසා අභාණිං, සකෙන දාරෙන ච අහොසි තුට්ඨො.

මම උන්වහන්සේගේ ඒ ධර්ම කථාව අසා උපාසකභාවය ප්‍රකාශ කළෙමි; පණ නැසීමෙන් වැළකුණෙමි, ලෝකයෙහි නුදුන් දෑ ගැනීමෙන් (සොරකමෙන්) වැළකුණෙමි, මත්පැන් පානය නොකළෙමි, බොරු නොකීවෙමි, තමාගේ බිරිඳගෙන් ම සතුටු වූවෙමි.

631.

631.

‘‘තං මෙ වතං තං පන බ්‍රහ්මචරියං, තස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;

තෙහෙව කම්මෙහි අපාපකෙහි, පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං විමාන’’න්ති.

මාගේ වත (ප්‍රතිපත්තිය) එයම විය, මාගේ බ්‍රහ්මචර්යාව ද එයම විය. ඒ මැනවින් කරන ලද ක්‍රියාවෙහි විපාකය මෙයයි. ඒ පාපී නොවූ පින්කම් නිසාම මට මේ දිව්‍ය විමානය ලැබුණි.’’

632.

632.

‘‘සච්චං කිරාහංසු නරා සපඤ්ඤා, අනඤ්ඤථා වචනං පණ්ඩිතානං;

යහිං යහිං ගච්ඡති පුඤ්ඤකම්මො, තහිං තහිං මොදති කාමකාමී.

‘‘ප්‍රඥාවන්ත මනුෂ්‍යයන් පවසන්නේ සත්‍යයකි, පණ්ඩිතයන්ගේ වචනය අන්‍යථාවක (වෙනසක්) නොවේ. පින්කම් කළ තැනැත්තා යන යන සෑම තැනකදීම, පංචකාම සම්පත්තිය ලබමින් සතුටු වෙයි.

633.

633.

‘‘යහිං යහිං සොකපරිද්දවො ච, වධො ච බන්ධො ච පරික්කිලෙසො;

තහිං තහිං ගච්ඡති පාපකම්මො, න මුච්චති දුග්ගතියා කදාචී’’ති.

යම් යම් තැනක ශෝකය, වැලපීම, ඝාතනය කිරීම, බැඳීම හා පීඩාව ඇත්තේද, පාපී කර්ම කළ තැනැත්තා ඒ ඒ තැන් කරා යයි. ඔහු කිසි කලෙක දුගතියෙන් නිදහස් නොවේ.’’

634.

634.

‘‘සම්මූළ්හරූපොව [Pg.198] ජනො අහොසි, අස්මිං මුහුත්තෙ කලලීකතොව;

ජනස්සිමස්ස තුය්හඤ්ච කුමාර, අප්පච්චයො කෙන නු ඛො අහොසී’’ති.

‘‘දිව්‍යපුත්‍රය, මේ මොහොතෙහි මේ ජනයා මුළා වූවන් මෙන්ද, මඩ සහිත ජලය මෙන් කැලඹුණු ස්වභාවයකින් යුක්ත වූහ. මේ පිරිසට සහ ඔබට නොසතුටක් ඇති වූයේ කුමන හේතුවක් නිසාද?’’

635.

635.

‘‘ඉමෙ ච සිරීසවනා තාතා, දිබ්බා ගන්ධා සුරභී සම්පවන්ති;

තෙ සම්පවායන්ති ඉමං විමානං, දිවා ච රත්තො ච තමං නිහන්ත්වා.

‘‘පින්වත් වෙළෙන්දනි, දිව්‍යමය වූ මේ මනහර සුවඳ මේ සිරිස (මාර) වනයෙන් අවට පැතිර යයි. ඒවා රෑ දහවල් දෙකෙහිම අඳුර නසා මේ විමානය සුවඳවත් කරමින් හමා යයි.

636.

636.

‘‘ඉමෙසඤ්ච ඛො වස්සසතච්චයෙන, සිපාටිකා ඵලති එකමෙකා;

මානුස්සකං වස්සසතං අතීතං, යදග්ගෙ කායම්හි ඉධූපපන්නො.

මේ සිරිස ගස්වල කරල් එකින් එක පුපුරා යන්නේ වසර සියයක් ඇවෑමෙනි. මා මේ දිව්‍ය ආත්මයේ උපන් දින පටන් මිනිස් ලොව වසර සියයක් ඉක්ම ගොස් ඇත.

637.

637.

‘‘දිස්වානහං වස්සසතානි පඤ්ච, අස්මිං විමානෙ ඨත්වාන තාතා;

ආයුක්ඛයා පුඤ්ඤක්ඛයා චවිස්සං, තෙනෙව සොකෙන පමුච්ඡිතොස්මී’’ති.

පින්වත් වෙළෙන්දනි, මේ විමානයෙහි තව වසර පන්සියයක් සිටීමෙන් පසු ආයුෂය ගෙවීමෙන් හෝ පින ගෙවීමෙන් මා මෙයින් චුත වන බව දැක, ඒ මරණාසන්න ශෝකය නිසා මම මූර්ඡා වූවෙමි (මුළාවට පත් වූවෙමි).’’

638.

638.

‘‘කථං නු සොචෙය්‍ය තථාවිධො සො, ලද්ධා විමානං අතුලං චිරාය;

යෙ චාපි ඛො ඉත්තරමුපපන්නා, තෙ නූන සොචෙය්‍යුං පරිත්තපුඤ්ඤා’’ති.

‘‘මෙතරම් අසමසම විමානයක් ලබා බොහෝ කල් දිව්‍ය සම්පත් විඳින ඔබ වැනි කෙනෙකු ශෝක වන්නේ කෙසේද? ඉතා මඳ ආයුෂ ඇතිව උපන්, පින් අඩු තැනැත්තෝ නේද සැබැවින්ම ශෝක විය යුත්තේ?’’

639.

639.

‘‘අනුච්ඡවිං ඔවදියඤ්ච මෙ තං, යං මං තුම්හෙ පෙය්‍යවාචං වදෙථ;

තුම්හෙ ච ඛො තාතා මයානුගුත්තා, යෙනිච්ඡකං තෙන පලෙථ සොත්ථි’’න්ති.

‘‘පින්වත්නි, ඔබ මා හට පවසන ඒ ප්‍රිය වචනය මට සුදුසු වූ අවවාදයකි. මා විසින් ඔබව ආරක්ෂා කරන ලදී; දැන් ඔබ කැමති මගක සුවසේ යන්න.’’

640.

640.

‘‘ගන්ත්වා මයං සින්ධුසොවීරභූමිං, ධන්නත්ථිකා උද්දයං පත්ථයානා;

යථාපයොගා පරිපුණ්ණචාගා, කාහාම සෙරීසමහං උළාර’’න්ති.

‘‘අපි ධනය සොයමින්, ලාභ අපේක්ෂාවෙන් සින්ධු සෝවීර දේශයට ගොස්, අපගේ උත්සාහය පරිදි ලාභ ලබා, දන් දී, සේරීසක දෙවියන් වෙනුවෙන් මහත් වූ පූජෝත්සවයක් පවත්වන්නෙමු.’’

641.

641.

‘‘මා [Pg.199] චෙව සෙරීසමහං අකත්ථ, සබ්බඤ්ච වො භවිස්සති යං වදෙථ;

පාපානි කම්මානි විවජ්ජයාථ, ධම්මානුයොගඤ්ච අධිට්ඨහාථ.

‘‘සේරීසක උත්සවයක් පවත්වන්නට එපා. ඔබ පැවසූ සියල්ල එලෙසම සිදුවනු ඇත. ඔබ පාපී කර්මයන්ගෙන් වැළකී සිටින්න. ධර්මයෙහි හැසිරීමට උත්සාහ කරන්න.

642.

642.

‘‘උපාසකො අත්ථි ඉමම්හි සඞ්ඝෙ, බහුස්සුතො සීලවතූපපන්නො;

සද්ධො ච චාගී ච සුපෙසලො ච, විචක්ඛණො සන්තුසිතො මුතීමා.

මේ පිරිස අතර බහුශ්‍රැත වූ, සිල්වත් වූ, ශ්‍රද්ධාවන්ත, ත්‍යාගශීලී වූ, ප්‍රියශීලී, කටයුතුවල දක්ෂ වූ, ලද දෙයින් සතුටු වන, නුවණැති එක් උපාසකයෙක් සිටියි.

643.

643.

‘‘සඤ්ජානමානො න මුසා භණෙය්‍ය, පරූපඝාතාය ච චෙතයෙය්‍ය;

වෙභූතිකං පෙසුණං නො කරෙය්‍ය, සණ්හඤ්ච වාචං සඛිලං භණෙය්‍ය.

ඔහු දැන දැන බොරු නොකියයි, අනුන් නැසීමට හෝ පීඩා කිරීමට සිතින් හෝ උත්සාහ නොකරයි, කේලාම් නොකියයි, මෘදු වූ ද ප්‍රියමනාප වූ ද වචන ම පවසයි.

644.

644.

‘‘සගාරවො සප්පටිස්සො විනීතො, අපාපකො අධිසීලෙ විසුද්ධො;

සො මාතරං පිතරඤ්චාපි ජන්තු, ධම්මෙන පොසෙති අරියවුත්ති.

ගරු කළ යුත්තන්ට ගරු කරන, යටහත් පහත්, හික්මුණු, පව් නොකරන, අධිශීලයෙහි පිරිසිදු වූ ඒ තැනැත්තා ශ්‍රේෂ්ඨ දිවි පෙවෙතක් ඇතිව මවට සහ පියාට දැහැමෙන් උපස්ථාන කරයි.

645.

645.

‘‘මඤ්ඤෙ සො මාතාපිතූනං කාරණා, භොගානි පරියෙසති න අත්තහෙතු;

මාතාපිතූනඤ්ච යො අච්චයෙන, නෙක්ඛම්මපොණො චරිස්සති බ්‍රහ්මචරියං.

ඔහු ධනය සොයන්නේ තම මවුපියන් වෙනුවෙන් මිස තමාගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා නොවන බව මම සිතමි. මවුපියන්ගේ ඇවෑමෙන් පසු, නෛෂ්ක්‍රම්‍යයට නැඹුරු වූ සිතින් යුතුව ඔහු බ්‍රහ්මචර්යාව රකිනු ඇත.

646.

646.

‘‘උජූ අවඞ්කො අසඨො අමායො, න ලෙසකප්පෙන ච වොහරෙය්‍ය;

සො තාදිසො සුකතකම්මකාරී, ධම්මෙ ඨිතො කින්ති ලභෙථ දුක්ඛං.

ඍජු වූ, වංක නොවන, කපටි නොවන, මායා රහිත වූ ඔහු කිසිදු උපක්‍රමයකින් අනුන් නොරවටයි. එවැනි යහපත් ක්‍රියා කරන, ධර්මයෙහි පිහිටි තැනැත්තා කෙසේ නම් දුකට පත් වේද?

647.

647.

‘‘තං කාරණා පාතුකතොම්හි අත්තනා, තස්මා ධම්මං පස්සථ වාණිජාසෙ;

අඤ්ඤත්‍ර තෙනිහ භස්මී භවෙථ, අන්ධාකුලා විප්පනට්ඨා අරඤ්ඤෙ;

තං ඛිප්පමානෙන ලහුං පරෙන, සුඛො හවෙ සප්පුරිසෙන සඞ්ගමො’’ති.

වෙළෙන්දනි, මා පෙනී සිටියේ ඔහු නිසාය. එබැවින් ධර්මය බලන්න. ඔහු නොසිටින්නට මේ වනාන්තරයෙහි අතරමං වී, අන්ධයන් මෙන් මුළා වී ඔබ අළු බවට පත් වනු ඇත. සත්පුරුෂයන් ඇසුරු කිරීම ඒකාන්තයෙන් ම සැපයකි.’’

648.

648.

‘‘කිං [Pg.200] නාම සො කිඤ්ච කරොති කම්මං, කිං නාමධෙය්‍යං කිං පන තස්ස ගොත්තං;

මයම්පි නං දට්ඨුකාමම්හ යක්ඛ, යස්සානුකම්පාය ඉධාගතොසි;

ලාභා හි තස්ස යස්ස තුවං පිහෙසී’’ති.

‘‘යක්‍ෂය, ඔබ යම් උපාසකයෙකුට අනුකම්පාවෙන් මෙහි පැමිණියේද, ඔහුගේ නම කුමක්ද? ඔහු කරන කාර්යය කුමක්ද? ඔහුගේ නම හා ගෝත්‍රය කුමක්ද? අපි ද ඔහුව දැකීමට කැමැත්තෙමු. ඔබ යම් කෙනෙකුට ප්‍රිය කරයිද, ඔහුගේ ලාභය හා සතුට ඒකාන්තය.’’

649.

649.

‘‘යො කප්පකො සම්භවනාමධෙය්‍යො, උපාසකො කොච්ඡඵලූපජීවී;

ජානාථ නං තුම්හාකං පෙසියො සො, මා ඛො නං හීළිත්ථ සුපෙසලො සො’’ති.

‘‘සම්භව නම් වූ, පනාව සහ කතුර (කර්මාන්තය) උපයෝගී කරගෙන ජීවිකාව ගෙවන ඒ උපාසකයා කරණවෑමියෙකි. ඔහු ඔබේ සේවකයා බව දැනගන්න. ඔහුට නිගරු නොකරන්න; ඔහු ඉතා සිල්වත් ය.’’

650.

650.

‘‘ජානාමසෙ යං ත්වං පවදෙසි යක්ඛ, න ඛො නං ජානාම ස එදිසොති;

මයම්පි නං පූජයිස්සාම යක්ඛ, සුත්වාන තුය්හං වචනං උළාර’’න්ති.

‘‘යක්‍ෂය, ඔබ පවසන ඒ උපාසකයා අපි (රූපයෙන්) හඳුනමු. නමුත් ඔහු මෙවැනි ගුණවත් අයෙකු බව අපි නොදැන සිටියෙමු. ඔබගේ මේ ශ්‍රේෂ්ඨ වචනය අසා අපි ද ඔහුට පුද පූජා පවත්වන්නෙමු.’’

651.

651.

‘‘යෙ කෙචි ඉමස්මිං සත්ථෙ මනුස්සා, දහරා මහන්තා අථවාපි මජ්ඣිමා;

සබ්බෙව තෙ ආලම්බන්තු විමානං, පස්සන්තු පුඤ්ඤානං ඵලං කදරියා’’ති.

‘‘මේ ගැල් පිරිසෙහි සිටින බාල, මහලු හා තරුණ සියලු දෙනා ම මාගේ විමානයට ගොඩ වන්න. මසුරු අය පින්වල විපාකය දැකගනිත්වා!’’

652.

652.

තෙ තත්ථ සබ්බෙව ‘අහං පුරෙ’ති, තං කප්පකං තත්ථ පුරක්ඛත්වා ;

සබ්බෙව තෙ ආලම්බිංසු විමානං, මසක්කසාරං විය වාසවස්ස.

එවිට එහි සිටි ඒ සියලු දෙනා ම ‘මම කලින්, මම කලින්’ යැයි පවසමින්, ඒ කරණවෑමි උපාසකයා පෙරටු කරගෙන, ශක්‍රයාගේ මසක්කසාර විමානය වැනි ඒ දිව්‍ය විමානයට ගොඩ වූහ.

653.

653.

තෙ තත්ථ සබ්බෙව ‘අහං පුරෙ’ති, උපාසකත්තං පටිවෙදයිංසු;

පාණාතිපාතා පටිවිරතා අහෙසුං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිංසු;

අමජ්ජපා නො ච මුසා භණිංසු, සකෙන දාරෙන ච අහෙසුං තුට්ඨා.

එහිදී ඒ සියලු දෙනා ම ‘මම කලින්, මම කලින්’ යැයි උපාසකභාවය ප්‍රකාශ කළහ. ඔවුහු පණ නැසීමෙන් වැළකුණහ, ලෝකයෙහි නුදුන් දෑ ගැනීමෙන් වැළකුණහ, මත්පැන් පානයෙන් වැළකුණහ, බොරු නොකීහ, තම භාර්යාවන්ගෙන් ම සතුටු වූහ.

654.

654.

තෙ [Pg.201] තත්ථ සබ්බෙව ‘අහං පුරෙ’ති, උපාසකත්තං පටිවෙදයිත්වා;

පක්කාමි සත්ථො අනුමොදමානො, යක්ඛිද්ධියා අනුමතො පුනප්පුනං.

එහිදී ඒ සියලු දෙනා ම උපාසකභාවය ප්‍රකාශ කර, දිව්‍යරාජයාගේ ඉර්ධි බලයෙන් හා අනුමැතියෙන් යුතුව, නැවත නැවතත් සතුටු වෙමින් ගමන ආරම්භ කළහ.

655.

655.

ගන්ත්වාන තෙ සින්ධුසොවීරභූමිං, ධනත්ථිකා උද්දයං පත්ථයානා;

යථාපයොගා පරිපුණ්ණලාභා, පච්චාගමුං පාටලිපුත්තමක්ඛතං.

ධනය සහ ලාභ අපේක්ෂාවෙන් සින්ධු සෝවීර දේශයට ගිය ඒ වෙළෙන්දෝ, තමන් කළ උත්සාහය පරිදි සම්පූර්ණ ලාභ ලබා, කිසිදු පීඩාවකින් තොරව නැවත පාටලීපුත්‍ර නගරයට පැමිණියහ.

656.

656.

ගන්ත්වාන තෙ සඞ්ඝරං සොත්ථිවන්තො, පුත්තෙහි දාරෙහි සමඞ්ගිභූතා;

ආනන්දී විත්තා සුමනා පතීතා, අකංසු සෙරීසමහං උළාරං;

සෙරීසකං තෙ පරිවෙණං මාපයිංසු.

සුවසේ තමන්ගේ නිවෙස්වලට ගිය ඔවුහු, අඹුදරුවන් සමඟ එක්වී, අතිශයින් ප්‍රීතිමත් ව සතුටු සිතින් යුතුව සේරීසක දෙවියන් උදෙසා මහත් වූ පූජෝත්සවයක් පැවැත්වූහ. ඔවුහු සේරීසක නමින් ආරාම සංකීර්ණයක් ද කරවූහ.

657.

657.

එතාදිසා සප්පුරිසාන සෙවනා, මහත්ථිකා ධම්මගුණාන සෙවනා;

එකස්ස අත්ථාය උපාසකස්ස, සබ්බෙව සත්තා සුඛිතා අහෙසුන්ති.

සත්පුරුෂයන් ඇසුරු කිරීම මෙවැනි (අර්ථවත්) වූවකි. ධර්මයේ ගුණයන් ඇසුරු කිරීම මහත් ඵල මහානිසංස ඇත්තකි. එක් උපාසකයෙකුගේ යහපත උදෙසා (කළ ඒ ඇසුර නිසා) සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වූහ.

සෙරීසකපෙතවත්ථු දුතියං.

දෙවන සේරීසක ප්‍රේත වස්තුව නිමාවිය.

භාණවාරං තතියං නිට්ඨිතං.

තුන්වන භාණවාරය නිමාවිය.

3. නන්දකපෙතවත්ථු

3. නන්දක ප්‍රේත වස්තුව

658.

658.

රාජා පිඞ්ගලකො නාම, සුරට්ඨානං අධිපති අහු;

මොරියානං උපට්ඨානං ගන්ත්වා, සුරට්ඨං පුනරාගමා.

සුරට්ඨ දේශයට අධිපති වූ පිංගලක නම් රජෙක් විය. ඔහු මෞර්ය රජවරුන් හමුවීමට ගොස් නැවත සුරට්ඨ දේශයට පැමිණියේය.

659.

659.

උණ්හෙ මජ්ඣන්හිකෙ කාලෙ, රාජා පඞ්කං උපාගමි;

අද්දස මග්ගං රමණීයං, පෙතානං තං වණ්ණුපථං.

දැඩි හිරු රැස් ඇති මධ්‍යහ්න කාලයෙහි, රජු ප්‍රේතයන් විසින් මවන ලද රමණීය වූ වැලි මාවතක් (මිරිඟුවක් වැනි මාවතක්) දුටුවේය.

660.

660.

සාරථිං [Pg.202] ආමන්තයී රාජා –‘‘අයං මග්ගො රමණීයො, ඛෙමො සොවත්ථිකො සිවො;

ඉමිනා සාරථි යාම, සුරට්ඨානං සන්තිකෙ ඉතො’’.

රජු රියදුරු අමතා මෙසේ කීවේය: "රියදුර, මේ මාවත ඉතා රමණීයය, බිය රහිතය, සුවදායකය, උවදුරු රහිතය. අපි මේ මාවත ඔස්සේ මෙතැන සිට සුරට්ඨ දේශයට යමු."

661.

661.

තෙන පායාසි සොරට්ඨො, සෙනාය චතුරඞ්ගිනියා;

උබ්බිග්ගරූපො පුරිසො, සොරට්ඨං එතදබ්‍රවි.

සුරට්ඨ රජු සිව් රඟ සේනාව සමඟ ඒ මාවතේ ගමන් කළේය. එවිට බියට පත් වූ එක් පුරුෂයෙක් සුරට්ඨ රජුට මෙසේ කීවේය.

662.

662.

‘‘කුම්මග්ගං පටිපන්නම්හා, භිංසනං ලොමහංසනං;

පුරතො දිස්සති මග්ගො, පච්ඡතො ච න දිස්සති.

“පින්වත් රජතුමනි, අපි බියජනක වූ, ලොමුදැහැගන්වන වැරදි මාවතකට පිළිපන්නෙමු. ඉදිරියෙන් මාවත පෙනුනද, පසුපසින් මාවතක් නොපෙනේ."

663.

663.

‘‘කුම්මග්ගං පටිපන්නම්හා, යමපුරිසාන සන්තිකෙ;

අමානුසො වායති ගන්ධො, ඝොසො සුය්‍යති දාරුණො’’.

“අපි ප්‍රේතයන් වසන පෙදෙසක වැරදි මාවතකට පිළිපන්නෙමු. මෙහි අමනුෂ්‍ය ගන්ධයක් හමයි, දරුණු ශබ්ද ඇසෙයි.”

664.

664.

සංවිග්ගො රාජා සොරට්ඨො, සාරථිං එතදබ්‍රවි;

‘‘කුම්මග්ගං පටිපන්නම්හා, භිංසනං ලොමහංසනං;

පුරතො දිස්සති මග්ගො, පච්ඡතො ච න දිස්සති.

එවිට සුරට්ඨ රජු තැතිගෙන රියදුරුට මෙසේ කීවේය: “රියදුර, අපි බියජනක වූ ලොමුදැහැගන්වන වැරදි මාවතකට පිළිපන්නෙමු. ඉදිරියෙන් මාවත පෙනුනද, පසුපසින් මාවතක් නොපෙනේ."

665.

665.

‘‘කුම්මග්ගං පටිපන්නම්හා, යමපුරිසාන සන්තිකෙ;

අමානුසො වායති ගන්ධො, ඝොසො සුය්‍යති දාරුණො’’.

“අපි ප්‍රේතයන් වසන පෙදෙසක වැරදි මාවතකට පිළිපන්නෙමු. මෙහි අමනුෂ්‍ය ගන්ධයක් හමයි, දරුණු ශබ්ද ඇසෙයි.”

666.

666.

හත්ථික්ඛන්ධං සමාරුය්හ, ඔලොකෙන්තො චතුද්දිසං ;

අද්දස නිග්‍රොධං රමණීයං, පාදපං ඡායාසම්පන්නං;

නීලබ්භවණ්ණසදිසං, මෙඝවණ්ණසිරීනිභං.

රජු ඇත් කඳ මතට නැග සතර දිසාව බලන්නේ, නිල්වන් වලාකුළක් බඳු පැහැය ඇති, වලාකුළු මෙන් ශෝභමාන වූ, සිසිල් සෙවන සහිත රමණීය වූ නුග රුකක් දුටුවේය.

667.

667.

සාරථිං ආමන්තයී රාජා, ‘‘කිං එසො දිස්සති බ්‍රහා;

නීලබ්භවණ්ණසදිසො, මෙඝවණ්ණසිරීනිභො’’.

රජු රියදුරු අමතා මෙසේ ඇසීය: “නිල්වන් වලාකුළක් බඳු පැහැය ඇති, වලාකුළු මෙන් ශෝභමාන වූ, මේ පෙනෙන විශාල වෘක්ෂය කුමක්ද?”

668.

668.

‘‘නිග්‍රොධො සො මහාරාජ, පාදපො ඡායාසම්පන්නො;

නීලබ්භවණ්ණසදිසො, මෙඝවණ්ණසිරීනිභො’’.

“මහරජතුමනි, නිල්වන් වලාකුළක් බඳු පැහැය ඇති, වලාකුළු මෙන් ශෝභමාන වූ, සිසිල් සෙවන සහිත ඒ වෘක්ෂය නුග රුකකි.”

669.

669.

තෙන පායාසි සොරට්ඨො, යෙන සො දිස්සතෙ බ්‍රහා;

නීලබ්භවණ්ණසදිසො, මෙඝවණ්ණසිරීනිභො.

සුරට්ඨ රජු, නිල්වන් වලාකුළක් බඳු පැහැය ඇති, වලාකුළු මෙන් ශෝභමාන වූ ඒ විශාල වෘක්ෂය තිබූ දෙසට ගමන් කළේය.

670.

670.

හත්ථික්ඛන්ධතො ඔරුය්හ, රාජා රුක්ඛං උපාගමි;

නිසීදි රුක්ඛමූලස්මිං, සාමච්චො සපරිජ්ජනො;

පූරං පානීයසරකං, පූවෙ විත්තෙ ච අද්දස.

රජු ඇත් කඳින් බැස ඒ වෘක්ෂය වෙත පැමිණියේය. ඇමතිවරුන් හා පිරිවර සමඟ රුක් සෙවණේ වාඩි විය. එවිට ඔහු පැන් පිරවූ පාත්‍රයක් සහ ප්‍රණීත කැවිලි වර්ග එහි දුටුවේය.

671.

671.

පුරිසො [Pg.203] ච දෙවවණ්ණී, සබ්බාභරණභූසිතො;

උපසඞ්කමිත්වා රාජානං, සොරට්ඨං එතදබ්‍රවි.

දිව්‍යමය වර්ණයක් ඇති, සියලු ආභරණයෙන් සැරසුණු පුරුෂයෙක් සුරට්ඨ රජු වෙත පැමිණ මෙසේ කීවේය.

672.

672.

‘‘ස්වාගතං තෙ මහාරාජ, අථො තෙ අදුරාගතං;

පිවතු දෙවො පානීයං, පූවෙ ඛාද අරින්දම’’.

“මහරජතුමනි, ඔබගේ පැමිණීම යහපත්ය, ඔබගේ පැමිණීම අයහපත් නොවේ. සතුරන් දමනය කරන රජතුමනි, මේ පැන් පානය කරන්න, මේ කැවිලි අනුභව කරන්න.”

673.

673.

පිවිත්වා රාජා පානීයං, සාමච්චො සපරිජ්ජනො;

පූවෙ ඛාදිත්වා පිත්වා ච, සොරට්ඨො එතදබ්‍රවි.

සුරට්ඨ රජු ඇමතිවරුන් හා පිරිවර සමඟ පැන් පානය කර, කැවිලි අනුභව කිරීමෙන් පසු මෙසේ ඇසීය.

674.

674.

‘‘දෙවතා නුසි ගන්ධබ්බො, අදු සක්කො පුරින්දදො;

අජානන්තා තං පුච්ඡාම, කථං ජානෙමු තං මය’’න්ති.

“ඔබ දේවතාවෙක්ද? ගාන්ධර්වයෙක්ද? නැතහොත් පෙර භවයෙහි දන් දුන් ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාද? අපි ඔබ කවුරුන්දැයි නොදැන අසමු. අපි ඔබව හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?”

675.

675.

‘‘නාම්හි දෙවො න ගන්ධබ්බො, නාපි සක්කො පුරින්දදො;

පෙතො අහං මහාරාජ, සුරට්ඨා ඉධ මාගතො’’ති.

“මහරජතුමනි, මම දේවතාවෙක් නොවෙමි, ගාන්ධර්වයෙක් නොවෙමි, ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාද නොවෙමි. මම සුරට්ඨ දේශයේ සිට මෙහි ප්‍රේතයෙකු ලෙස උපන් අයෙක් වෙමි.”

676.

676.

‘‘කිංසීලො කිංසමාචාරො, සුරට්ඨස්මිං පුරෙ තුවං;

කෙන තෙ බ්‍රහ්මචරියෙන, ආනුභාවො අයං තවා’’ති.

“පින්වත් දේවපුත්‍රය, ඔබ පෙර සුරට්ඨ දේශයෙහි වසන කල කෙබඳු සීලයක් ඇත්තෙක් වූයෙහිද? කෙබඳු හැසිරීමක් ඇත්තෙක් වූයෙහිද? කිනම් බ්‍රහ්මචර්යාවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔබට මෙවැනි ආනුභාවයක් ලැබුණේද?”

677.

677.

‘‘තං සුණොහි මහාරාජ, අරින්දම රට්ඨවඩ්ඪන;

අමච්චා පාරිසජ්ජා ච, බ්‍රාහ්මණො ච පුරොහිතො.

“සතුරන් දමනය කරන, රට දියුණු කරන මහරජතුමනි, ඒ ගැන අසන්න. ඔබගේ ඇමතිවරුන්, පිරිවර සහ පුරෝහිත බමුණාද මෙය අසත්වා.”

678.

678.

‘‘සුරට්ඨස්මිං අහං දෙව, පුරිසො පාපචෙතසො;

මිච්ඡාදිට්ඨි ච දුස්සීලො, කදරියො පරිභාසකො.

“රජතුමනි, මම පෙර සුරට්ඨ දේශයෙහි පව්කාර සිත් ඇති පුරුෂයෙක් වීමි. මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයෙක්, දුශ්ශීලයෙක්, මසුරු තැනැත්තෙක් සහ ගුණවතුන්ට පරිභව කරන්නෙක් වීමි.”

679.

679.

‘‘‘දදන්තානං කරොන්තානං, වාරයිස්සං බහුජ්ජනං;

අඤ්ඤෙසං දදමානානං, අන්තරායකරො අහං.

“මම දන් දෙන, පින් කරන බොහෝ ජනයා වැළැක්වීමි. දන් දෙන අනෙක් අයටද මම බාධා කරන්නෙක් වීමි.”

680.

680.

‘‘‘විපාකො නත්ථි දානස්ස, සංයමස්ස කුතො ඵලං;

නත්ථි ආචරියො නාම, අදන්තං කො දමෙස්සති.

“දන් දීමේ විපාකයක් නැත, සංයමයේ ඵලයක් කොහින්ද? ගුරුවරයෙක් කියා කෙනෙක් නැත, දමනය නොවූවෙකු දමනය කරන්නේ කවුද (යන මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය මට තිබිණි).”

681.

681.

‘‘‘සමතුල්‍යානි භූතානි, කුතො ජෙට්ඨාපචායිකො;

නත්ථි බලං වීරියං වා, කුතො උට්ඨානපොරිසං.

“සත්ත්වයෝ එක හා සමානය, වැඩිහිටියන්ට සැලකීමේ පිනක් කොහින්ද? බලයක් හෝ වීර්යයක් නැත, පුරුෂ උත්සාහයක ඵලයක් කොහින්ද?”

682.

682.

‘‘‘නත්ථි දානඵලං නාම, න විසොධෙති වෙරිනං;

ලද්ධෙය්‍යං ලභතෙ මච්චො, නියතිපරිණාමජං.

“දන් දීමේ ඵලයක් කියා දෙයක් නැත, එයින් පව් සෝදා හැරිය නොහැක. සත්ත්වයා ලබන සැප දුක් නියතිය (දෛවය) අනුව ලබයි (කර්මය නිසා නොවේ).”

683.

683.

‘‘‘නත්ථි මාතා පිතා භාතා, ලොකො නත්ථි ඉතො පරං;

නත්ථි දින්නං නත්ථි හුතං, සුනිහිතං න විජ්ජති.

“මවක්, පියෙක් හෝ සහෝදරයෙක් කියා විශේෂ සැලකිය යුතු පිරිසක් නැත, පරලොවක් නැත, දන් දීමේ හෝ පූජා පැවැත්වීමේ ආනිසංස නැත, රැස් කර තබා ගත හැකි පිනක් නැත (යැයි මම සිතුවෙමි).”

684.

684.

‘‘‘යොපි [Pg.204] හනෙය්‍ය පුරිසං, පරස්ස ඡින්දතෙ සිරං;

න කොචි කඤ්චි හනති, සත්තන්නං විවරමන්තරෙ.

යමෙකු මිනිසෙකු මැරුවද, අනුන්ගේ හිස සිඳ දැමුවද, පරමාර්ථ වශයෙන් කිසිවෙකු කිසිවෙකු නොමරයි. ආයුධය ඇතුළු වන්නේ පඨවි ආදී සප්ත කායයන්ගේ අන්තරයෙහි (හිඩැසෙහි) පමණි.

685.

685.

‘‘‘අච්ඡෙජ්ජාභෙජ්ජො හි ජීවො, අට්ඨංසො ගුළපරිමණ්ඩලො;

යොජනානං සතං පඤ්ච, කො ජීවං ඡෙත්තුමරහති.

මේ ජීවය වනාහි කැපිය නොහැක්කකි, බිඳිය නොහැක්කකි. එය අෂ්ටාංශික (පැති අටක් ඇති) හෝ ගෝලාකාර ස්වරූපයක් ගනී. යොදුන් පන්සියයක් උසැති වූ ඒ ජීවය සිඳලීමට කවරෙකු නම් සමත් වේද?

686.

686.

‘‘‘යථා සුත්තගුළෙ ඛිත්තෙ, නිබ්බෙඨෙන්තං පලායති;

එවමෙව ච සො ජීවො, නිබ්බෙඨෙන්තො පලායති.

හුය ගුලියක් (නූල් බෝලයක්) වීසි කළ විට එය ලිහෙමින් යම් සේ ඉදිරියට ඇදී යයිද, එලෙසම මේ ජීවය (සංසාරය පුරා) ලිහෙමින් ඉදිරියට ඇදී යයි.

687.

687.

‘‘‘යථා ගාමතො නික්ඛම්ම, අඤ්ඤං ගාමං පවිසති;

එවමෙව ච සො ජීවො, අඤ්ඤං බොන්දිං පවිසති.

යම් සේ මිනිසෙකු එක් ගමකින් පිටව තවත් ගමකට ඇතුළු වේද, එලෙසම මේ ජීවය එක් ශරීරයකින් බැහැරව තවත් ශරීරයකට ඇතුළු වෙයි.

688.

688.

‘‘‘යථා ගෙහතො නික්ඛම්ම, අඤ්ඤං ගෙහං පවිසති;

එවමෙව ච සො ජීවො, අඤ්ඤං බොන්දිං පවිසති.

යම් සේ මිනිසෙකු එක් නිවසකින් පිටව තවත් නිවසකට ඇතුළු වේද, එලෙසම මේ ජීවය එක් ශරීරයකින් බැහැරව තවත් ශරීරයකට ඇතුළු වෙයි.

689.

689.

‘‘‘චුල්ලාසීති මහාකප්පිනො, සතසහස්සානි හි;

යෙ බාලා යෙ ච පණ්ඩිතා, සංසාරං ඛෙපයිත්වාන;

දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සරෙ.

මහා කල්ප අසූ හතර ලක්ෂයක් මුළුල්ලෙහි බාලයෝ ද පණ්ඩිතයෝ ද සංසාරයෙහි සැරිසරා, ඉන්පසු දුක කෙළවර කරන්නාහ.

690.

690.

‘‘‘මිතානි සුඛදුක්ඛානි, දොණෙහි පිටකෙහි ච;

ජිනො සබ්බං පජානාති’, සම්මූළ්හා ඉතරා පජා.

සැප හා දුක වනාහි දොණ හෝ පෙට්ටිවලින් මනින ලද ධාන්‍ය මෙන් නියමිත ප්‍රමාණයන්ගෙන් යුක්තය. ජිනේන්ද්‍රයන් වහන්සේ මේ සියල්ල දන්නා සේක. එහෙත් සෙසු ප්‍රජාව මේ පිළිබඳව මුළාවී සිටිති.

691.

691.

‘‘එවංදිට්ඨි පුරෙ ආසිං, සම්මූළ්හො මොහපාරුතො;

මිච්ඡාදිට්ඨි ච දුස්සීලො, කදරියො පරිභාසකො.

මම ද පෙර මෙබඳු දෘෂ්ටියක් දරා සිටියෙමි. මෝහයෙන් වැසුණු මම දැඩි සේ මුළාවී සිටියෙමි. මම මිථ්‍යා දෘෂ්ටිකයෙකු, දුශ්ශීලයෙකු, මසුරු තැනැත්තෙකු මෙන්ම ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට පරිභව කරන්නෙකු ද වීමි.

692.

692.

‘‘ඔරං මෙ ඡහි මාසෙහි, කාලඞ්කිරියා භවිස්සති;

එකන්තකටුකං ඝොරං, නිරයං පපතිස්සහං.

මෙයින් මාස හයක් ඇතුළත මගේ මරණය සිදුවනු ඇත. ඒකාන්තයෙන්ම කටුක වූ ද භයානක වූ ද නිරයට මම ඇද වැටෙන්නෙමි.

693.

693.

‘‘චතුක්කණ්ණං චතුද්වාරං, විභත්තං භාගසො මිතං;

අයොපාකාරපරියන්තං, අයසා පටිකුජ්ජිතං.

ඒ නිරය සතරැස්ය, දොරටු සතරකින් යුක්තය, කොටස් වශයෙන් බෙදා මනින ලද්දකි. යකඩ තාප්පවලින් වටවූ එය යකඩ පියනකින් වසා තිබේ.

694.

694.

‘‘තස්ස අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා;

සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා.

එහි පොළොව යකඩින් නිමවා ඇති අතර, ගින්නෙන් ඇවිළී තේජසින් යුක්තව බැබළෙයි. හාත්පස යොදුන් සියයක් දක්වා පැතිරෙන එම ගින්න නිරන්තරයෙන්ම පවතී.

695.

695.

‘‘වස්සානි සතසහස්සානි, ඝොසො සුය්‍යති තාවදෙ;

ලක්ඛො එසො මහාරාජ, සතභාගවස්සකොටියො.

මහාරාජයෙනි, අවුරුදු ලක්ෂයකට වරක් ‘අවුරුදු ලක්ෂයක් ගෙවී ගියේය’ යන හඬ එහි ඇසේ. නිරයෙහි උපන් සත්ත්වයන්ගේ ආයුෂය වනාහි අවුරුදු කෝටි ලක්ෂ සංඛ්‍යාතයකි.

696.

696.

‘‘කොටිසතසහස්සානි[Pg.205], නිරයෙ පච්චරෙ ජනා;

මිච්ඡාදිට්ඨී ච දුස්සීලා, යෙ ච අරියූපවාදිනො.

මිථ්‍යා දෘෂ්ටික වූ, දුශ්ශීල වූ මෙන්ම ආර්යයන් වහන්සේලාට ගරහන්නා වූ සත්ත්වයෝ අවුරුදු කෝටි ලක්ෂ ගණනක් නිරයෙහි පැසෙති.

697.

697.

‘‘තත්ථාහං දීඝමද්ධානං, දුක්ඛං වෙදිස්ස වෙදනං;

ඵලං පාපස්ස කම්මස්ස, තස්මා සොචාමහං භුසං.

මම ද එහි බොහෝ කලක් මා කළ පාපකර්මයන්ගේ ඵල ලෙස දරුණු දුක් වේදනා විඳින්නෙමි. එහෙයින් මම දැඩි ලෙස ශෝක වෙමි.

698.

698.

‘‘තං සුණොහි මහාරාජ, අරින්දම රට්ඨවඩ්ඪන;

ධීතා මය්හං මහාරාජ, උත්තරා භද්දමත්ථු තෙ.

සතුරන් මඩින්නා වූ, රට දියුණු කරන්නා වූ මහාරාජයෙනි, මා පවසන දේ අසන්න. මහාරාජයෙනි, මට උත්තරා නමින් දියණියක් සිටින්නීය. ඔබට යහපතක් වේවා!

699.

699.

‘‘කරොති භද්දකං කම්මං, සීලෙසුපොසථෙ රතා;

සඤ්ඤතා සංවිභාගී ච, වදඤ්ඤූ වීතමච්ඡරා.

ඇය නිරන්තරයෙන් පින්කම් කරයි. ශීලයෙහි හා උපෝසථ ශීලයෙහි ඇලී සිටින්නීය. සංවර වූ ඕ තොමෝ දන් දෙන්නීය, අනුන්ගේ බස් අසන්නීය, මසුරුකමින් තොර වූවාය.

700.

700.

‘‘අඛණ්ඩකාරී සික්ඛාය, සුණ්හා පරකුලෙසු ච;

උපාසිකා සක්‍යමුනිනො, සම්බුද්ධස්ස සිරීමතො.

ඇය ශික්ෂාපද නොකඩා රකින්නීය. අනුන්ගේ නිවසක ලේලියක ලෙස වසන ඕ තොමෝ, ශ්‍රීමත් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපාසිකාවකි.

701.

701.

‘‘භික්ඛු ච සීලසම්පන්නො, ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසි;

ඔක්ඛිත්තචක්ඛු සතිමා, ගුත්තද්වාරො සුසංවුතො.

සිල්වත් වූ එක් භික්ෂුවක් ඉඳුරන් සංවර කරගෙන, බිම බැලූ දෑසින් හා මනා සිහියෙන් යුතුව පිණ්ඩපාතය සඳහා ගමට වැඩම කළහ.

702.

702.

‘‘සපදානං චරමානො, අගමා තං නිවෙසනං;

‘තමද්දස මහාරාජ, උත්තරා භද්දමත්ථු තෙ’.

අනුපිළිවෙළින් පිණ්ඩපාතයෙහි හැසිරුණු ඒ භික්ෂුව ඇගේ නිවසට පැමිණියහ. මහාරාජයෙනි, උත්තරා ඒ භික්ෂුව දුටුවාය. ඔබට යහපතක් වේවා!

703.

703.

‘‘පූරං පානීයසරකං, පූවෙ විත්තෙ ච සා අදා;

‘පිතා මෙ කාලඞ්කතො, භන්තෙ තස්සෙතං උපකප්පතු’.

ඇය පැන් පිරවූ පාත්‍රයක් ද ප්‍රණීත කැවිලි ද උන්වහන්සේට පූජා කළාය. ස්වාමීනී, මගේ පියාණන් මියගොස් ඇත. මේ පින ඔහුට අයිති වේවායි ඇය පින් අනුමෝදන් කළාය.

704.

704.

‘‘සමනන්තරානුද්දිට්ඨෙ, විපාකො උදපජ්ජථ;

භුඤ්ජාමි කාමකාමීහං, රාජා වෙස්සවණො යථා.

එම පින් අනුමෝදන් කළ සැනින් එහි විපාකය හටගත්තේය. දැන් මම වෛශ්‍රවණ දිව්‍ය රාජයා මෙන් සියලු සැප සම්පත් අනුභව කරමි.

705.

705.

‘‘තං සුණොහි මහාරාජ, අරින්දම රට්ඨවඩ්ඪන;

සදෙවකස්ස ලොකස්ස, බුද්ධො අග්ගො පවුච්චති;

තං බුද්ධං සරණං ගච්ඡ, සපුත්තදාරො අරින්දම.

මහාරාජයෙනි, මා පවසන දේ අසන්න. දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ අග්‍ර වන සේක. එබැවින් අරින්දම රජතුමනි, අඹුදරුවන් ද සමඟින් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යන්න.

706.

706.

‘‘අට්ඨඞ්ගිකෙන මග්ගෙන, ඵුසන්ති අමතං පදං;

තං ධම්මං සරණං ගච්ඡ, සපුත්තදාරො අරින්දම.

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය මගින් අමා නිවනට පැමිණිය හැකිය. එබැවින් අරින්දම රජතුමනි, අඹුදරුවන් ද සමඟින් ඒ ශ්‍රී සද්ධර්මය සරණ යන්න.

707.

707.

‘‘චත්තාරො ච පටිපන්නා, චත්තාරො ච ඵලෙ ඨිතා;

එස සඞ්ඝො උජුභූතො, පඤ්ඤාසීලසමාහිතො;

තං සඞ්ඝං සරණං ගච්ඡ, සපුත්තදාරො අරින්දම.

මඟෙහි පිළිපන් සිවුදෙනෙක් ද ඵලයෙහි පිහිටි සිවුදෙනෙක් ද වෙති. ප්‍රඥාවෙන්, ශීලයෙන් හා සමාධියෙන් යුතු වූ මේ ආර්ය මහා සංඝරත්නය සෘජු මඟට පිළිපන් සේක. එබැවින් අරින්දම රජතුමනි, අඹුදරුවන් ද සමඟින් ඒ මහා සංඝරත්නය සරණ යන්න.

708.

708.

‘‘පාණාතිපාතා [Pg.206] විරමස්සු ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයස්සු;

අමජ්ජපො මා ච මුසා අභාණී, සකෙන දාරෙන ච හොහි තුට්ඨො’’ති.

වහාම සතුන් මැරීමෙන් වළකින්න. ලෝකයෙහි නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වළකින්න. මත්පැන් නොබොන්න. බොරු නොකියන්න. තම බිරිඳගෙන් පමණක් සතුටු වන්න.

709.

709.

‘‘අත්ථකාමොසි මෙ යක්ඛ, හිතකාමොසි දෙවතෙ;

කරොමි තුය්හං වචනං, ත්වංසි ආචරියො මම.

දිව්‍ය පුත්‍රය, ඔබ මාගේ යහපත කැමති වන්නෙහිය. ඔබ මාගේ හිතසුව කැමති වන්නෙහිය. මම ඔබගේ වචනය පිළිගනිමි. ඔබ මට ගුරුවරයෙකු වැන්න.

710.

710.

‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මඤ්චාපි අනුත්තරං;

සඞ්ඝඤ්ච නරදෙවස්ස, ගච්ඡාමි සරණං අහං.

මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි. අනුත්තර වූ ශ්‍රී සද්ධර්මය ද සරණ යමි. දෙවි මිනිසුන්ට ශාස්තෘ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සංඝරත්නය ද සරණ යමි.

711.

711.

‘‘පාණාතිපාතා විරමාමි ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයාමි;

අමජ්ජපො නො ච මුසා භණාමි, සකෙන දාරෙන ච හොමි තුට්ඨො.

මම වහාම සතුන් මැරීමෙන් වළකිමි. ලෝකයෙහි නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වළකිමි. මත්පැන් පානය නොකරමි. බොරු නොකියමි. තම බිරිඳගෙන් පමණක් සතුටු වෙමි.

712.

712.

‘‘ඔඵුණාමි මහාවාතෙ, නදියා සීඝගාමියා;

වමාමි පාපිකං දිට්ඨිං, බුද්ධානං සාසනෙ රතො’’.

මහ සුළඟට අසුවූ බොල් වී මෙන් ද, වේගයෙන් ගලා යන ගඟක ගසාගෙන යන රොඩුබොඩු මෙන් ද මම මේ පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය බැහැර කරමි. මම බුදු සසුනෙහි ඇලී සිටිමින් මේ ලාමක දෘෂ්ටිය වමාරා දමමි.

713.

713.

ඉදං වත්වාන සොරට්ඨො, විරමිත්වා පාපදස්සනා ;

නමො භගවතො කත්වා, පාමොක්ඛො රථමාරුහීති.

මෙසේ පැවසූ සූරට්ඨ දේශයට අධිපති පින්ගලක රජතුමා, පාපී මිථ්‍යා දෘෂ්ටියෙන් මිදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේට නමස්කාර කොට රථයට නැඟී ගමනෙහි පිටත් විය.

නන්දකපෙතවත්ථු තතියං.

තුන්වන නන්දක ප්‍රේත වස්තුව අවසන් විය.

4. රෙවතීපෙතවත්ථු

4. රේවතී ප්‍රේත වස්තුව

714.

714.

‘‘උට්ඨෙහි රෙවතෙ සුපාපධම්මෙ, අපාරුතද්වාරෙ අදානසීලෙ;

නෙස්සාම තං යත්ථ ථුනන්ති දුග්ගතා, සමප්පිතා නෙරයිකා දුඛෙනා’’ති.

“අතිශයින්ම ලාමක ස්වභාවය ඇති, දන්දීමේ සිරිතක් නැති, නිරයට දොර විවර කරගත් රේවතී, නැගිටින්න. දුගතියට පැමිණ නිරයගාමී දුකෙන් පීඩිත වූ සත්වයෝ යම් තැනක වැලපෙත් ද, අපි ඔබව ඒ නිරයට ගෙන යන්නෙමු.”

715.

715.

ඉච්චෙව වත්වාන යමස්ස දූතා, තෙ ද්වෙ යක්ඛා ලොහිතක්ඛා බ්‍රහන්තා;

පච්චෙකබාහාසු ගහෙත්වා රෙවතං, පක්කාමයුං දෙවගණස්ස සන්තිකෙ.

යම රජුගේ දූතයන් බඳු, රතු නෙත් ඇති, මහා ශරීර ඇති ඒ යක්ෂයෝ දෙදෙනා මෙසේ පවසා රේවතීගේ දෑතින් අල්ලාගෙන තව්තිසා දෙව් පිරිස වෙත රැගෙන ගියහ.

716.

716.

‘‘ආදිච්චවණ්ණං [Pg.207] රුචිරං පභස්සරං, බ්‍යම්හං සුභං කඤ්චනජාලඡන්නං;

කස්සෙතමාකිණ්ණජනං විමානං, සුරියස්ස රංසීරිව ජොතමානං.

“හිරුගේ පැහැය බඳු වූ, සිත්කළු වූ, දිදුලන්නා වූ, රන් දැලින් වැසුණු, දෙවි දේවතාවුන්ගෙන් පිරුණු, සූර්ය රශ්මිය මෙන් බැබළෙන්නා වූ මේ ශෝභන විමානය කාගේ ද?”

717.

717.

‘‘නාරීගණා චන්දනසාරලිත්තා, උභතො විමානං උපසොභයන්ති;

තං දිස්සති සුරියසමානවණ්ණං, කො මොදති සග්ගපත්තො විමානෙ’’ති.

“සඳුන් සුවඳ ගැල්වූ දිව්‍ය අප්සරාවෝ විමානය දෙපසම අලංකාර කරති. එය සූර්යයා බඳු පැහැයෙන් යුක්තව පෙනෙයි. ස්වර්ගයට පැමිණ මේ විමානයෙහි සතුටු වන්නේ කවුද?”

718.

718.

‘‘බාරාණසියං නන්දියො නාමාසි, උපාසකො අමච්ඡරී දානපති වදඤ්ඤූ;

තස්සෙතමාකිණ්ණජනං විමානං, සුරියස්ස රංසීරිව ජොතමානං.

“බරණැස් නුවර නන්දිය නමින් මසුරු මලින් තොර, දානපති වූ, යාචකයන්ගේ බස් දන්නා වූ උපාසකයෙක් විය. දෙවි දේවතාවුන්ගෙන් පිරුණු, සූර්ය රශ්මිය මෙන් බැබළෙන මේ විමානය ඔහුට අයිති එකකි.”

719.

719.

‘‘නාරීගණා චන්දනසාරලිත්තා, උභතො විමානං උපසොභයන්ති;

තං දිස්සති සුරියසමානවණ්ණං, සො මොදති සග්ගපත්තො විමානෙ’’ති.

“සඳුන් සුවඳ ගැල්වූ දිව්‍ය අප්සරාවෝ විමානය දෙපසම අලංකාර කරති. එය සූර්යයා බඳු පැහැයෙන් යුක්තව පෙනෙයි. ස්වර්ගයට පැමිණි ඒ නන්දිය උපාසකයා මේ විමානයෙහි සතුටු වෙයි.”

720.

720.

‘‘නන්දියස්සාහං භරියා, අගාරිනී සබ්බකුලස්ස ඉස්සරා;

භත්තු විමානෙ රමිස්සාමි දානහං, න පත්ථයෙ නිරයදස්සනායා’’ති.

“මම නන්දියගේ බිරිඳයි. මුළු නිවසටම අධිපති ගෘහිණියයි. මම දැන් මගේ ස්වාමියාගේ විමානයෙහි සතුටු වන්නෙමි. නිරය දැකීමට මම කැමති නැත.”

721.

721.

‘‘එසො තෙ නිරයො සුපාපධම්මෙ, පුඤ්ඤං තයා අකතං ජීවලොකෙ;

න හි මච්ඡරී රොසකො පාපධම්මො, සග්ගූපගානං ලභති සහබ්‍යත’’න්ති.

“අතිශයින්ම පාපී රේවතී, මෙය තීගේ නිරයයි. තී ජීවත් වූ ලෝකයේදී පින් දහම් කළේ නැත. මසුරු වූ, අනුන් පෙළන සුළු වූ, ලාමක ස්වභාවය ඇති අය දෙව්ලොව උපදින්නන්ගේ සහභාගීත්වය නොලබති.”

722.

722.

‘‘කිං නු ගූථඤ්ච මුත්තඤ්ච, අසුචී පටිදිස්සති;

දුග්ගන්ධං කිමිදං මීළ්හං, කිමෙතං උපවායතී’’ති.

“මේ පෙනෙන්නේ කුමන අසූචි හා මුත්‍රා ද? මේ අශුචි මෙතරම් දුර්ගන්ධ ඇත්තේ කුමක් නිසාද? මේ දුගඳ විහිදෙන්නේ කුමක් නිසාද?”

723.

723.

‘‘එස සංසවකො නාම, ගම්භීරො සතපොරිසො;

යත්ථ වස්සසහස්සානි, තුවං පච්චසි රෙවතෙ’’ති.

“රේවතී, මේ පුරුෂයන් සියයක් උස ගැඹුර ඇති ‘සංසවක’ නම් නිරයයි. ඔබ එහි වසර දහසක් පැසවනු ඇත.”

724.

724.

‘‘කිං [Pg.208] නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කෙන සංසවකො ලද්ධො, ගම්භීරො සතපොරිසො’’ති.

“මා කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කළ වැරැද්ද කුමක්ද? පුරුෂයන් සියයක් උස ගැඹුර ඇති මේ සංසවක නිරය මට උරුම වූයේ කුමන කර්මයක් නිසාද?”

725.

725.

‘‘සමණෙ බ්‍රාහ්මණෙ චාපි, අඤ්ඤෙ වාපි වනිබ්බකෙ;

මුසාවාදෙන වඤ්චෙසි, තං පාපං පකතං තයා.

“ඔබ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් හා අනෙකුත් යාචකයන්ද බොරු කියා රැවටුවාය. ඔබ ඒ පාප කර්මය සිදු කළාය.”

726.

726.

‘‘තෙන සංසවකො ලද්ධො, ගම්භීරො සතපොරිසො;

තත්ථ වස්සසහස්සානි, තුවං පච්චසි රෙවතෙ.

“ඒ හේතුවෙන් ඔබට පුරුෂයන් සියයක් උස ගැඹුර ඇති මේ සංසවක නිරය උරුම විය. රේවතී, ඔබ එහි වසර දහසක් පැසවනු ඇත.”

727.

727.

‘‘හත්ථෙපි ඡින්දන්ති අථොපි පාදෙ, කණ්ණෙපි ඡින්දන්ති අථොපි නාසං;

අථොපි කාකොළගණා සමෙච්ච, සඞ්ගම්ම ඛාදන්ති විඵන්දමාන’’න්ති.

“ඔබගේ අත් කපා දමනු ලැබේ, පාදයන්ද කපා දමනු ලැබේ, කන් හා නාසයද කපා දමනු ලැබේ. එසේම ඔබ වෙව්ලමින් සිටියදී කවුඩු රංචු එක්වී ඔබව කා දමනු ඇත.”

728.

728.

‘‘සාධු ඛො මං පටිනෙථ, කාහාමි කුසලං බහුං;

දානෙන සමචරියාය, සංයමෙන දමෙන ච;

යං කත්වා සුඛිතා හොන්ති, න ච පච්ඡානුතප්පරෙ’’ති.

“පින්වත්නි, කරුණාකර මාව නැවත (මනුලොවට) ගෙන යන්න. මම දානයෙන් ද, ධර්මයේ හැසිරීමෙන් ද, සංයමයෙන් ද, ඉඳුරන් දමනය කිරීමෙන් ද බොහෝ පින් කරන්නෙමි. යම් පිනක් කිරීමෙන් සත්වයෝ සතුටු වෙද්ද, පසුව තැවෙන්නේ නැද්ද, එවැනි පින් මම කරන්නෙමි.”

729.

729.

‘‘පුරෙ තුවං පමජ්ජිත්වා, ඉදානි පරිදෙවසි;

සයං කතානං කම්මානං, විපාකං අනුභොස්සසී’’ති.

“ඔබ පෙර නොමඟ ගොස් ප්‍රමාද වී දැන් වැලපෙන්නෙහිය. ඔබ විසින්ම කරන ලද කර්මයන්ගේ විපාකය ඔබම විඳිය යුතුය.”

730.

730.

‘‘කො දෙවලොකතො මනුස්සලොකං, ගන්ත්වාන පුට්ඨො මෙ එවං වදෙය්‍ය;

‘නික්ඛිත්තදණ්ඩෙසු දදාථ දානං, අච්ඡාදනං සෙය්‍ය මථන්නපානං;

න හි මච්ඡරී රොසකො පාපධම්මො, සග්ගූපගානං ලභති සහබ්‍යතං’.

“දෙව්ලොව සිට මනුලොවට ගොස්, මා විමසූ විට, ‘දඬු මුගුරු අත්හළ ශ්‍රමණයන්ට දන් දෙන්න, වස්ත්‍ර ද, සයන ද, ආහාර පාන ද දෙන්න. මසුරු වූ, ක්‍රෝධ කරන, ලාමක ස්වභාවය ඇති අය දෙව්ලොව සහභාගීත්වය නොලබති’ යි පවසන්නේ කවර දෙවියෙක්ද?”

731.

731.

‘‘සාහං නූන ඉතො ගන්ත්වා, යොනිං ලද්ධාන මානුසිං;

වදඤ්ඤූ සීලසම්පන්නා, කාහාමි කුසලං බහුං;

දානෙන සමචරියාය, සංයමෙන දමෙන ච.

“මම මෙතැනින් ගොස් මනුෂ්‍ය භවයක් ලැබුවහොත්, දන් දෙන්නන්ගේ බස් දන්නා, සිල්වත් වූ තැනැත්තියක් වී දානයෙන් ද, ධර්මයේ හැසිරීමෙන් ද, සංයමයෙන් ද, ඉඳුරන් දමනය කිරීමෙන් ද බොහෝ පින් කරන්නෙමි.”

732.

732.

‘‘ආරාමානි ච රොපිස්සං, දුග්ගෙ සඞ්කමනානි ච;

පපඤ්ච උදපානඤ්ච, විප්පසන්නෙන චෙතසා.

“ප්‍රසන්න වූ සිතින් යුතුව ආරාම (මල් පලතුරු උයන්) කරවන්නෙමි, දුෂ්කර මාවත්වල ඒදඬු පාලම් කරවන්නෙමි, පැන්හල් හා ලිං පොකුණු කරවන්නෙමි.”

733.

733.

‘‘චාතුද්දසිං [Pg.209] පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං.

“මසක පුර පසළොස්වක, අව පසළොස්වක, අටවක සහ විශේෂ පෙහෙවස් දිනවලදී අෂ්ටාංග සීලයෙන් යුක්තව,”

734.

734.

‘‘උපොසථං උපවසිස්සං, සදා සීලෙසු සංවුතා;

න ච දානෙ පමජ්ජිස්සං, සාමං දිට්ඨමිදං මයා’’ති.

“උපෝසථ ශීලය රකින්නෙමි. නිරතුරුව සිල් රකිමින්, දන් දීමෙහි ප්‍රමාද නොවන්නෙමි. මා විසින්ම මේ නිරය දක්නා ලදී.”

735.

735.

ඉච්චෙවං විප්පලපන්තිං, ඵන්දමානං තතො තතො;

ඛිපිංසු නිරයෙ ඝොරෙ, උද්ධංපාදං අවංසිරං.

මෙසේ වැලපෙමින් වෙව්ලමින් සිටි රේවතීව ඒ නිරය පාලකයෝ දෙපා උඩට හා හිස යටට සිටින සේ ඒ භයානක නිරය තුළට ඇද දැමූහ.

736.

736.

‘‘අහං පුරෙ මච්ඡරිනී අහොසිං, පරිභාසිකා සමණබ්‍රාහ්මණානං;

විතථෙන ච සාමිකං වඤ්චයිත්වා, පච්චාමහං නිරයෙ ඝොරරූපෙ’’ති.

“මම පෙර මසුරු වූවෙමි, ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට පරිභව කරන්නියක් වීමි. මුසාවාදයෙන් ස්වාමියාද රවටා, මම දැන් මේ බිහිසුණු නිරයෙහි පැසවන්නෙමි.”

රෙවතීපෙතවත්ථු චතුත්ථං.

හතරවන රේවතී ප්‍රේත වස්තුව අවසන් විය.

5. උච්ඡුපෙතවත්ථු

5. උක් ප්‍රේත වස්තුව

737.

737.

‘‘ඉදං මම උච්ඡුවනං මහන්තං, නිබ්බත්තති පුඤ්ඤඵලං අනප්පකං;

තං දානි මෙ න පරිභොගමෙති, ආචික්ඛ භන්තෙ කිස්ස අයං විපාකො.

“ස්වාමීනී, මගේ මේ විශාල උක් වනය පිනෙහි මහත් ඵලයක් ලෙස හටගත්තකි. එහෙත් දැන් එය මට අනුභව කළ නොහැක. ස්වාමීනී, මේ කුමන කර්මයක විපාකයක්දැයි වදාළ මැනව.”

738.

738.

‘‘හඤ්ඤාමි ඛජ්ජාමි ච වායමාමි, පරිසක්කාමි පරිභුඤ්ජිතුං කිඤ්චි;

ස්වාහං ඡින්නථාමො කපණො ලාලපාමි, කිස්ස කම්මස්ස අයං විපාකො.

“මම උක්පත්වලින් පහර ලබමි, කැපී යමි. යමක් අනුභව කිරීමට උත්සාහ කරමි. දුර්වල වූ, අසරණ වූ මම මෙසේ වැලපෙමි. මෙය කුමන කර්මයක විපාකයක්ද?”

739.

739.

‘‘විඝාතො චාහං පරිපතාමි ඡමායං, පරිවත්තාමි වාරිචරොව ඝම්මෙ;

රුදතො ච මෙ අස්සුකා නිග්ගලන්ති, ආචික්ඛ භන්තෙ කිස්ස අයං විපාකො.

“මම ක්ලාන්ත වී බිම වැටෙමි. ගොඩලන ලද මත්ස්‍යයෙකු මෙන් රත්වූ වැල්ලේ පෙරළෙමි. හඬන මාගේ කඳුළු ගලා යයි. ස්වාමීනී, මෙය කුමන කර්මයක විපාකයක්දැයි වදාළ මැනව.”

740.

740.

‘‘ඡාතො [Pg.210] කිලන්තො ච පිපාසිතො ච, සන්තස්සිතො සාතසුඛං න වින්දෙ;

පුච්ඡාමි තං එතමත්ථං භදන්තෙ, කථං නු උච්ඡුපරිභොගං ලභෙය්‍ය’’න්ති.

‘‘ස්වාමීනි, මම බඩගින්නෙන් සහ වෙහෙසින් පෙළෙමි, දැඩි පිපාසයෙන්ද සිටිමි. මගේ උගුර සහ කට වියළී ගොස් ඇති බැවින් මම කිසිදු සුවයක් නොලබමි. ස්වාමීනි, මම ඔබවහන්සේගෙන් මේ කරුණ විමසමි; මා හට උක් දණ්ඩක් අනුභව කිරීමට ලැබෙන්නේ කෙසේද?’’

741.

741.

‘‘පුරෙ තුවං කම්මමකාසි අත්තනා, මනුස්සභූතො පුරිමාය ජාතියා;

අහඤ්ච තං එතමත්ථං වදාමි, සුත්වාන ත්වං එතමත්ථං විජාන.

‘‘ඔබ පෙර භවයෙහි මිනිසෙකුව සිටියදී, ඔබ විසින්ම මෙම අකුසල කර්මය කරන ලදී. මම ඔබට ඒ කරුණ පවසන්නෙමි, ඔබ එය අසා තේරුම් ගන්න.’’

742.

742.

‘‘උච්ඡුං තුවං ඛාදමානො පයාතො, පුරිසො ච තෙ පිට්ඨිතො අන්වගච්ඡි;

සො ච තං පච්චාසන්තො කථෙසි, තස්ස තුවං න කිඤ්චි ආලපිත්ථ.

‘‘පෙර ඔබ උක් දණ්ඩක් කමින් මඟ යද්දී, එක් පුරුෂයෙක් ඔබ පසුපස ආවේය. ඔහුද උක් දණ්ඩක් බලාපොරොත්තුවෙන් ඔබට කතා කළද, ඔබ ඔහුට කිසිදු වචනයක්වත් පැවසුවේ නැත.’’

743.

743.

‘‘සො ච තං අභණන්තං අයාචි, ‘දෙහය්‍ය උච්ඡු’න්ති ච තං අවොච;

තස්ස තුවං පිට්ඨිතො උච්ඡුං අදාසි, තස්සෙතං කම්මස්ස අයං විපාකො.

‘‘ඔබ නිහඬව සිටියදීත් ඔහු ඔබෙන් ඇයැද සිටියේය, ‘ස්වාමීනි, මට උක් දණ්ඩක් දෙන්න’ යැයි ඔහු පැවසීය. එවිට ඔබ ඔහු දෙස නොබලා පසුපසට උක් දණ්ඩක් දුන්නේය. ඒ කර්මයේ විපාකය මෙයයි.’’

744.

744.

‘‘ඉඞ්ඝ ත්වං ගන්ත්වාන පිට්ඨිතො ගණ්හෙය්‍යාසි, ගහෙත්වාන තං ඛාදස්සු යාවදත්ථං;

තෙනෙව ත්වං අත්තමනො භවිස්සසි, හට්ඨො චුදග්ගො ච පමොදිතො චා’’ති.

‘‘එම්බා පුරුෂය, ඔබ ගොස් (වෙනත් අයෙකුගෙන්) පසුපසින් උක් දණ්ඩක් ලබා ගන්න. එසේ ලබාගෙන ඇති තරම් අනුභව කරන්න. එවිට ඔබ සතුටටත්, ප්‍රීතියටත් පත්ව මහත් ප්‍රමෝදයට පත් වනු ඇත.’’

745.

745.

ගන්ත්වාන සො පිට්ඨිතො අග්ගහෙසි, ගහෙත්වාන තං ඛාදි යාවදත්ථං;

තෙනෙව සො අත්තමනො අහොසි, හට්ඨො චුදග්ගො ච පමොදිතො චාති.

ඔහු ගොස් පසුපසින් උක් දණ්ඩක් ලබාගෙන රිසි සේ අනුභව කළේය. එයින් ඔහු සතුටටත්, ප්‍රීතියටත් පත්ව මහත් ප්‍රමෝදයට පත් විය.

උච්ඡුපෙතවත්ථු පඤ්චමං.

පස්වන උක්ඛුපේත වස්තුව නිමාවිය.

6. කුමාරපෙතවත්ථු

6. කුමාරපේත වස්තුව

746.

746.

‘‘සාවත්ථි නාම නගරං, හිමවන්තස්ස පස්සතො;

තත්ථ ආසුං ද්වෙ කුමාරා, රාජපුත්තාති මෙ සුතං.

‘‘හිමාල පර්වතය අසල සාවත්ථි නම් නගරයක් ඇත. එහි රජකුමාරවරුන් දෙදෙනෙකු සිටි බව මම අසා ඇත්තෙමි.’’

747.

747.

‘‘සම්මත්තා [Pg.211] රජනීයෙසු, කාමස්සාදාභිනන්දිනො;

පච්චුප්පන්නසුඛෙ ගිද්ධා, න තෙ පස්සිංසුනාගතං.

‘‘ඇලිය යුතු කාමගුණයන්ගෙන් මත්වී, පස්කම් සැපෙහි ඇලී, වර්තමාන සැපයෙහිම ගිජු වූ ඔවුන් මතු පැමිණෙන විපාක නොදුටුවෝය.’’

748.

748.

‘‘තෙ චුතා ච මනුස්සත්තා, පරලොකං ඉතො ගතා;

තෙධ ඝොසෙන්ත්‍යදිස්සන්තා, පුබ්බෙ දුක්කටමත්තනො.

‘‘ඔවුන් මිනිස් ලොවින් චුත වී මෙලොවින් පරලොව (ප්‍රේත ලෝකය) වෙත ගියහ. එහිදී රූපයක් නොපෙනී සිටිමින්, තමන් පෙර කළ අකුසල් සිහි කරමින් මෙසේ හඬා වැලපෙති:’’

749.

749.

‘‘‘බහූසු වත සන්තෙසු, දෙය්‍යධම්මෙ උපට්ඨිතෙ;

නාසක්ඛිම්හා ච අත්තානං, පරිත්තං කාතුං සුඛාවහං.

‘‘‘දන් දීමට සුදුසු උතුමන් බොහෝ සිටියදීත්, දන් දීමට දෑ තිබියදීත්, අපට සැප ගෙන දෙන සුළු පිනක්වත් කර ගැනීමට නොහැකි විය.’’’

750.

750.

‘‘‘කිං තතො පාපකං අස්ස, යං නො රාජකුලා චුතා;

උපපන්නා පෙත්තිවිසයං, ඛුප්පිපාසසමප්පිතා.

‘‘‘රජ පවුලෙන් චුත වී, සා පිපාසයෙන් පෙළෙමින් ප්‍රේත ලෝකයේ ඉපිද සැරිසැරීමට සිදුවීම තරම් තවත් කිනම් පාපයක් තිබේද?’’’

751.

751.

‘‘සාමිනො ඉධ හුත්වාන, හොන්ති අසාමිනො තහිං;

භමන්ති ඛුප්පිපාසාය, මනුස්සා උන්නතොනතා.

‘‘මෙහි අධිපතියන්ව සිටි ඔවුහු එහිදී අසරණයෝ වෙති. මිනිසත්ව සිට උසස්ව සිටි ඔවුහු ප්‍රේතයන් වී පහත් වෙමින් සා පිපාසාවෙන් සැරිසරති. සංසාරයේ ස්වභාවය බලන්න.’’

752.

752.

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, ඉස්සරමදසම්භවං;

පහාය ඉස්සරමදං, භවෙ සග්ගගතො නරො;

කායස්ස භෙදා සප්පඤ්ඤො, සග්ගං සො උපපජ්ජතී’’ති.

‘‘අධිපති මානයෙන් හටගන්නා මෙම ආදීනවය දැන, ඒ මානය අත්හැර ස්වර්ගයට යන කෙනෙකු විය යුතුය. නැණවත් පුද්ගලයා කය බිඳීමෙන් පසු ස්වර්ගයේ උපදියි.’’

කුමාරපෙතවත්ථු ඡට්ඨං.

හයවන කුමාරපේත වස්තුව නිමාවිය.

7. රාජපුත්තපෙතවත්ථු

7. රාජපුත්තපේත වස්තුව

753.

753.

පුබ්බෙ කතානං කම්මානං, විපාකො මථයෙ මනං;

රූපෙ සද්දෙ රසෙ ගන්ධෙ, ඵොට්ඨබ්බෙ ච මනොරමෙ.

පෙර කළ කර්මයන්ගේ විපාකය, සිත්කළු රූප, ශබ්ද, රස, ගන්ධ සහ ස්පර්ශයන් තිබියදී පවා (අඥානයන්ගේ) සිත පීඩාවට පත් කරයි.

754.

754.

නච්චං ගීතං රතිං ඛිඩ්ඩං, අනුභුත්වා අනප්පකං;

උය්‍යානෙ පරිචරිත්වා, පවිසන්තො ගිරිබ්බජං.

බොහෝ නැටුම්, ගැයුම් සහ පස්කම් සැප විඳ, උයනෙහි කෙළිදෙළෙන් සිටි රජකුමාරයෙක් රජගහ නුවරට ඇතුළු වන විට,

755.

755.

ඉසිං සුනෙත්ත මද්දක්ඛි, අත්තදන්තං සමාහිතං;

අප්පිච්ඡං හිරිසම්පන්නං, උඤ්ඡෙ පත්තගතෙ රතං.

දමනය කළ සිතක් ඇති, සමාහිත වූ, අල්පේච්ඡ වූ, ලජ්ජා භය ඇති, පිඬු සිඟා ලැබුණු දෙයින් සතුටු වන සුනෙත්ත නම් පසේබුදු රජාණන් වහන්සේව දුටුවේය.

756.

756.

හත්ථික්ඛන්ධතො ඔරුය්හ, ලද්ධා භන්තෙති චාබ්‍රවි;

තස්ස පත්තං ගහෙත්වාන, උච්චං පග්ගය්හ ඛත්තියො.

ඇත් කඳින් බැස ‘ස්වාමීනි, යමක් ලැබුණේද?’ යයි අසා, උන්වහන්සේගේ පාත්‍රය ගෙන ඉහළට එසවූ රජකුමාරයා,

757.

757.

ථණ්ඩිලෙ පත්තං භින්දිත්වා, හසමානො අපක්කමි;

‘‘රඤ්ඤො කිතවස්සාහං පුත්තො, කිං මං භික්ඛු කරිස්සසි’’.

තද පොළොවෙහි ගසා පාත්‍රය බිඳ දමා, සිනාසෙමින් ඉවතට ගියේය. ‘මම කිතව රජුගේ පුත්‍රයා වෙමි, මහණ, ඔබ මට කුමක් කරන්නේද?’ යයි පැවසීය.

758.

758.

තස්ස [Pg.212] කම්මස්ස ඵරුසස්ස, විපාකො කටුකො අහු;

යං රාජපුත්තො වෙදෙසි, නිරයම්හි සමප්පිතො.

ඒ රළු අකුසල කර්මයේ විපාකය ඉතා කටුක විය. නිරයට වැටුණු ඒ රජකුමාරයා එහි මහත් දුක් වින්දේය.

759.

759.

ඡළෙව චතුරාසීති, වස්සානි නවුතානි ච;

භුසං දුක්ඛං නිගච්ඡිත්ථො, නිරයෙ කතකිබ්බිසො.

අසූ හතර දහසක් වසර හය වාරයක් සහ තවත් දස දහස් ගණන් වසර නිරයෙහි උපන් ඒ පව්කාරයා දැඩි දුක් වින්දේය.

760.

760.

උත්තානොපි ච පච්චිත්ථ, නිකුජ්ජො වාමදක්ඛිණො;

උද්ධංපාදො ඨිතො චෙව, චිරං බාලො අපච්චථ.

ඒ අඥාන රජකුමාරයා බොහෝ කලක් උඩුකුරුවද, යටිකුරුවද, ඇලයටද, හිස යටට කර දෙපා උඩට සිටින සේ නිරයෙහි පැසුණේය.

761.

761.

බහූනි වස්සසහස්සානි, පූගානි නහුතානි ච;

භුසං දුක්ඛං නිගච්ඡිත්ථො, නිරයෙ කතකිබ්බිසො.

බොහෝ දහස් ගණන් වසර සහ දස දහස් ගණන් වසර සමූහයක් ඒ පව්කාරයා නිරයෙහි දැඩි දුක් වින්දේය.

762.

762.

එතාදිසං ඛො කටුකං, අප්පදුට්ඨප්පදොසිනං;

පච්චන්ති පාපකම්මන්තා, ඉසිමාසජ්ජ සුබ්බතං.

කිසිදු වරදක් නොකළ, යහපත් සිල් ඇති පසේබුදු හිමියන්ට අපරාධ කරන පව්කාරයෝ මෙවැනි කටුක දුක් විඳිති.

763.

763.

සො තත්ථ බහුවස්සානි, වෙදයිත්වා බහුං දුඛං;

ඛුප්පිපාසහතො නාම, පෙතො ආසි තතො චුතො.

එහි බොහෝ වසර ගණනක් මහත් දුක් විඳ, ඉන් චුත වූ ඔහු ‘සා පිපාසාවෙන් පෙළෙන ප්‍රේතයා’ (ඛුප්පිපාසහත) නමින් උපන්නේය.

764.

764.

එතමාදීනවං ඤත්වා, ඉස්සරමදසම්භවං;

පහාය ඉස්සරමදං, නිවාතමනුවත්තයෙ.

අධිපති මානයෙන් ඇති වන මෙවැනි ආදීනව දැන, ඒ මානය අත්හැර යටහත් පහත් විය යුතුය.

765.

765.

දිට්ඨෙව ධම්මෙ පාසංසො, යො බුද්ධෙසු සගාරවො;

කායස්ස භෙදා සප්පඤ්ඤො, සග්ගං සො උපපජ්ජතීති.

බුදුන් කෙරෙහි ගෞරවය ඇති, නැණවත් තැනැත්තා මෙලොවදීම ප්‍රශංසාවට ලක් වන අතර කය බිඳීමෙන් පසු මතු ස්වර්ගයෙහි උපදියි.

රාජපුත්තපෙතවත්ථු සත්තමං.

සත්වැනි රාජපුත්ත පේත වස්තුව නිමාවිය.

8. ගූථඛාදකපෙතවත්ථු

8. ගූථඛාදක පේත වස්තුව (අසූචි අනුභව කරන ප්‍රේතයාගේ කතාව)

766.

766.

‘‘ගූථකූපතො උග්ගන්ත්වා, කො නු දීනො පතිට්ඨසි ;

නිස්සංසයං පාපකම්මන්තො, කිං නු සද්දහසෙ තුව’’න්ති.

"අසූචි වළෙන් ගොඩට අවුත්, මෙහි අසරණව සිටින ඔබ කවුද? නියත වශයෙන්ම පව්කම් ඇත්තෙකු වූ ඔබ, කුමන හේතුවක් නිසා මෙලෙස වැලපෙන්නේද?"

767.

767.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතොම්හි, දුග්ගතො යමලොකිකො;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතො’’.

"ස්වාමීනී, මම යම ලොවට අයත් දුගතියට පත් ප්‍රේතයෙක් වෙමි. අකුසල කර්මයන් කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි."

768.

768.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡසී’’ති.

"ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද වැරදි ක්‍රියාව කුමක්ද? කවර අකුසල කර්මයක විපාකයෙන් මෙවන් දුක් විඳින්නෙහිද?"

769.

769.

‘‘අහු ආවාසිකො මය්හං, ඉස්සුකී කුලමච්ඡරී;

අජ්ඣොසිතො මය්හං ඝරෙ, කදරියො පරිභාසකො.

"ස්වාමීනී, පෙර භවයෙහි මාගේ නිවස ඇසුරු කළ එක්තරා නේවාසික භික්ෂුවක් සිටියේය. උන්වහන්සේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත, කුල මසුරුකමෙන් යුක්ත, මාගේ නිවසෙහි ලාභ ප්‍රයෝජනයන් කෙරෙහි ඇලුණු, තද මසුරු මෙන්ම අන්‍යයන්ට පරිභව කරන්නෙකු ද විය."

770.

770.

‘‘තස්සාහං [Pg.213] වචනං සුත්වා, භික්ඛවො පරිභාසිසං;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතො’’ති.

"ඒ භික්ෂුවගේ වචන අසා මම අනෙක් සිල්වත් භික්ෂූන්ට පරිභව කළෙමි. එම අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයෙහි උපන්නෙමි."

771.

771.

‘‘අමිත්තො මිත්තවණ්ණෙන, යො තෙ ආසි කුලූපකො;

කායස්ස භෙදා දුප්පඤ්ඤො, කිං නු පෙච්ච ගතිං ගතො’’ති.

"මිතුරෙකුගේ වේශයෙන් පෙනී සිටි, ඔබගේ නිවස ඇසුරු කළ ඒ අමිත්‍ර වූ අඥාන භික්ෂුව, මරණින් මතු කිනම් ගතියකට පත්ව සිටින්නේද?"

772.

772.

‘‘තස්සෙවාහං පාපකම්මස්ස, සීසෙ තිට්ඨාමි මත්ථකෙ;

සො ච පරවිසයං පත්තො, මමෙව පරිචාරකො.

"මම ඒ පවිටු ක්‍රියා කළ ප්‍රේතයාගේ හිස මතම සිටගෙන සිටිමි. ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණි ඒ භික්ෂු ප්‍රේතයා දැන් මටම උපස්ථාන කරන්නෙකු (සේවකයෙකු) වී සිටී."

773.

773.

‘‘යං භදන්තෙ හදන්තඤ්ඤෙ, එතං මෙ හොති භොජනං;

අහඤ්ච ඛො යං හදාමි, එතං සො උපජීවතී’’ති.

"ස්වාමීනී, අන්‍යයන් බැහැර කරන යම් අසූචියක් වේද, එය මාගේ භෝජනය වෙයි. මම යම් අසූචියක් පිට කරම්ද, ඒ ප්‍රේතයා එය අනුභව කරමින් ජීවත් වෙයි."

ගූථඛාදකපෙතවත්ථු අට්ඨමං.

අටවැනි ගූථඛාදක පේත වස්තුව නිමාවිය.

9. ගූථඛාදකපෙතිවත්ථු

9. ගූථඛාදක පේතී වස්තුව (අසූචි අනුභව කරන ප්‍රේතියගේ කතාව)

774.

774.

‘‘ගූථකූපතො උග්ගන්ත්වා, කා නු දීනා පතිට්ඨසි;

නිස්සංසයං පාපකම්මන්තා, කිං නු සද්දහසෙ තුව’’න්ති.

"අසූචි වළෙන් ගොඩට අවුත්, මෙහි අසරණව සිටින ඔබ කවුද? නියත වශයෙන්ම පව්කම් ඇත්තියක වූ ඔබ, කුමන හේතුවක් නිසා මෙලෙස වැලපෙන්නෙහිද?"

775.

775.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතීම්හි, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ස්වාමීනී, මම යම ලොවට අයත් දුගතියට පත් ප්‍රේතියක් වෙමි. අකුසල කර්මයන් කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි."

776.

776.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡසී’’ති.

"ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද වැරදි ක්‍රියාව කුමක්ද? කවර අකුසල කර්මයක විපාකයෙන් මෙවන් දුක් විඳින්නෙහිද?"

777.

777.

‘‘අහු ආවාසිකො මය්හං, ඉස්සුකී කුලමච්ඡරී;

අජ්ඣොසිතො මය්හං ඝරෙ, කදරියො පරිභාසකො.

"ස්වාමීනී, පෙර භවයෙහි මාගේ නිවස ඇසුරු කළ එක්තරා නේවාසික භික්ෂුවක් සිටියේය. උන්වහන්සේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත, කුල මසුරුකමෙන් යුක්ත, මාගේ නිවසෙහි ලාභ ප්‍රයෝජනයන් කෙරෙහි ඇලුණු, තද මසුරු මෙන්ම අන්‍යයන්ට පරිභව කරන්නෙකු ද විය."

778.

778.

‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, භික්ඛවො පරිභාසිසං;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ඒ භික්ෂුවගේ වචන අසා මම අනෙක් සිල්වත් භික්ෂූන්ට පරිභව කළෙමි. එම අකුසල කර්මයේ විපාකයෙන් මම මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයෙහි උපන්නෙමි."

779.

779.

‘‘අමිත්තො මිත්තවණ්ණෙන, යො තෙ ආසි කුලූපකො;

කායස්ස භෙදා දුප්පඤ්ඤො, කිං නු පෙච්ච ගතිං ගතො’’ති.

"මිතුරෙකුගේ වේශයෙන් පෙනී සිටි, ඔබගේ නිවස ඇසුරු කළ ඒ අමිත්‍ර වූ අඥාන භික්ෂුව, මරණින් මතු කිනම් ගතියකට පත්ව සිටින්නේද?"

780.

780.

‘‘තස්සෙවාහං පාපකම්මස්ස, සීසෙ තිට්ඨාමි මත්ථකෙ;

සො ච පරවිසයං පත්තො, මමෙව පරිචාරකො.

"මම ඒ පවිටු ක්‍රියා කළ ප්‍රේතයාගේ හිස මතම සිටගෙන සිටිමි. ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණි ඒ භික්ෂු ප්‍රේතයා දැන් මටම උපස්ථාන කරන්නෙකු (සේවකයෙකු) වී සිටී."

781.

781.

‘‘යං භදන්තෙ හදන්තඤ්ඤෙ, එතං මෙ හොති භොජනං;

අහඤ්ච ඛො යං හදාමි, එතං සො උපජීවතී’’ති.

"ස්වාමීනී, අන්‍යයන් බැහැර කරන යම් අසූචියක් වේද, එය මාගේ භෝජනය වෙයි. මම යම් අසූචියක් පිට කරම්ද, ඒ ප්‍රේතයා එය අනුභව කරමින් ජීවත් වෙයි."

ගූථඛාදකපෙතිවත්ථු නවමං.

නවවැනි ගූථඛාදක පේතී වස්තුව නිමාවිය.

10. ගණපෙතවත්ථු

10. ගණ ප්‍රේත වස්තුව (ප්‍රේත සමූහයාගේ කතාව)

782.

782.

‘‘නග්ගා [Pg.214] දුබ්බණ්ණරූපාත්ථ, කිසා ධමනිසන්ථතා;

උප්ඵාසුලිකා කිසිකා, කෙ නු තුම්හෙත්ථ මාරිසා’’ති.

"නිවස්ත්‍රව, විරූපී පෙනුමෙන් යුක්තව, නහර ඉලිප්පී ගිය සිරුරු ඇතිව, ඉළ ඇට පෙනෙන තරම් කෙට්ටු වූ ඔබලා මෙහි සිටින කවුරුහුද?"

783.

783.

‘‘මයං භදන්තෙ පෙතාම්හා, දුග්ගතා යමලොකිකා;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ස්වාමීනී, අපි යම ලොවට අයත් දුගතියට පත් ප්‍රේතයෝ වෙමු. අකුසල කර්මයන් කොට මෙලොවින් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමු."

784.

784.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, පෙතලොකං ඉතො ගතා’’ති.

"ඔබලා කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කරන ලද වැරදි ක්‍රියාව කුමක්ද? කවර අකුසල කර්මයක විපාකයෙන් ප්‍රේත ලෝකයෙහි උපන්නෙහුද?"

785.

785.

‘‘අනාවටෙසු තිත්ථෙසු, විචිනිම්හද්ධමාසකං;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකම්හ අත්තනො.

"කිසිවකු විසින් අවහිර නොකරන ලද ස්නානය කරන තොටුපළවල් වලදී, මිනිසුන්ට අමතක වී ගිය ඉතා සුළු වටිනාකමකින් යුත් දෙයක් පවා ලැබේදැයි අපි සොයා බැලුවෙමු. දිය යුතු දෑ (දෙය්‍යධර්ම) තිබියදීත්, මතු ලොවට පිළිසරණක් වන කිසිදු පින්කමක් අපි කර නොගත්තෙමු."

786.

786.

‘‘නදිං උපෙම තසිතා, රිත්තකා පරිවත්තති;

ඡායං උපෙම උණ්හෙසු, ආතපො පරිවත්තති.

"පිපාසයෙන් පෙළෙන අපි ගඟක් වෙත යන්නෙමු. එවිට එය ජලය රහිත හිස් තැනක් බවට පත් වෙයි. දැඩි අව් රශ්මියෙන් පීඩා විඳින අපි සෙවණක් පතා යන්නෙමු. එවිට ඒ සෙවණ ගිනි අව්වක් බවට පත් වෙයි."

787.

787.

‘‘අග්ගිවණ්ණො ච නො වාතො, ඩහන්තො උපවායති;

එතඤ්ච භන්තෙ අරහාම, අඤ්ඤඤ්ච පාපකං තතො.

"ගින්නක් බඳු රස්නයෙන් යුත් සුළඟ අපව දවමින් හමා එයි. ස්වාමීනී, අපි මෙවන් දුක් පමණක් නොව මීටත් වඩා දරුණු වූ දුක් විඳීමට සුදුස්සෝ වන්නෙමු."

788.

788.

‘‘අපි යොජනානි ගච්ඡාම, ඡාතා ආහාරගෙධිනො;

අලද්ධාව නිවත්තාම, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

"ආහාර කෙරෙහි ඇති ගිජුකම නිසාත්, දැඩි සාගින්න නිසාත් අපි යොදුන් ගණන් ඇවිදින්නෙමු. එසේ ගියත් කිසිදු ආහාරයක් නොලැබම ආපසු හැරී එන්නෙමු. අපගේ පිනෙහි අඩුව පුදුම සහගතය!"

789.

789.

‘‘ඡාතා පමුච්ඡිතා භන්තා, භූමියං පටිසුම්භිතා;

උත්තානා පටිකිරාම, අවකුජ්ජා පතාමසෙ.

"සාගින්නෙන් මූර්ජා වී පීඩාවට පත් අපි පොළොව මත ඇද වැටෙන්නෙමු. සමහර විට උඩුබැලි අතටත්, සමහර විට මුහුණ බිමට හැරෙන සේ මුනින් අතටත් අපි ඇද වැටෙන්නෙමු."

790.

790.

‘‘තෙ ච තත්ථෙව පතිතා, භූමියං පටිසුම්භිතා;

උරං සීසඤ්ච ඝට්ටෙම, අහො නො අප්පපුඤ්ඤතා.

“එහිම ඇද වැටුණු අපි, පොළොවෙහි හැපී, පපුවත් හිසත් ගටා ගනිමු. අහෝ! අපගේ පින් මද බවක (අභාග්‍යයක) මහත!”

791.

791.

‘‘එතඤ්ච භන්තෙ අරහාම, අඤ්ඤඤ්ච පාපකං තතො;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකම්හ අත්තනො.

“ස්වාමීනී, අපි මේ දුක මෙන්ම මීට වඩා දරුණු වූ වෙනත් දුක් ද විඳීමට සුදුස්සෝ වෙමු. දිය යුතු පූජා වස්තූන් තිබියදීත්, අපි අපටම පිළිසරණක් (පින් නමැති දූපතක්) සාදා නොගත්තෙමු.”

792.

792.

‘‘තෙ හි නූන ඉතො ගන්ත්වා, යොනිං ලද්ධාන මානුසිං;

වදඤ්ඤූ සීලසම්පන්නා, කාහාම කුසලං බහු’’න්ති.

“එබැවින් අපි මෙයින් චුතව ගොස්, මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලබා, දන් දෙන්නන් බවට පත්ව, සිල්වත් වී, බොහෝ පින්කම් කරන්නෙමු.”

ගණපෙතවත්ථු දසමං.

දසවැනි ගණපේත වස්තුව නිමාවිය.

11. පාටලිපුත්තපෙතවත්ථු

11. පාටලිපුත්තපේත වස්තුව

793.

793.

‘‘දිට්ඨා [Pg.215] තයා නිරයා තිරච්ඡානයොනි,පෙතා අසුරා අථවාපි මානුසා දෙවා;

සයමද්දස කම්මවිපාකමත්තනො,නෙස්සාමි තං පාටලිපුත්තමක්ඛතං;

තත්ථ ගන්ත්වා කුසලං කරොහි කම්මං’’.

“ඔබ නිරය, තිරිසන් ලෝකය, ප්‍රේතයන්, අසුරයන් මෙන්ම මනුෂ්‍යයන් හා දෙවියන් ද දුටුවෙහිය. ඔබ කළ කර්මයන්ගේ විපාකය ඔබ ඇස් පනාපිටම දුටුවෙහිය. මම දැන් ඔබව කිසිදු හානියක් නොමැතිව පාටලිපුත්‍ර නගරයට රැගෙන යන්නෙමි. එහි ගොස් කුසල් දහම්හි යෙදෙන්න.”

794.

794.

‘‘අත්ථකාමොසි මෙ යක්ඛ, හිතකාමොසි දෙවතෙ;

කරොමි තුය්හං වචනං, ත්වංසි ආචරියො මම.

“දිව්‍ය පුත්‍රය, ඔබ මාගේ යහපත කැමති වන්නෙහිය. දේවතාවුන් වහන්ස, ඔබ මාගේ දියුණුව කැමති වන්නෙහිය. මම ඔබගේ වචනය පිළිපදින්නෙමි. ඔබ මාගේ ගුරුවරයා වන්නෙහිය.”

795.

795.

‘‘දිට්ඨා මයා නිරයා තිරච්ඡානයොනි, පෙතා අසුරා අථවාපි මානුසා දෙවා;

සයමද්දසං කම්මවිපාකමත්තනො, කාහාමි පුඤ්ඤානි අනප්පකානී’’ති.

“මම නිරය, තිරිසන් ලෝකය, ප්‍රේතයන්, අසුරයන් මෙන්ම මනුෂ්‍යයන් හා දෙවියන් ද දුටුවෙමි. මාගේම කර්ම විපාකය මම ඇස් පනාපිටම දුටුවෙමි. මම (පාටලිපුත්‍රයට ගොස්) බොහෝ පින්කම් කරන්නෙමි.”

පාටලිපුත්තපෙතවත්ථු එකාදසමං.

එකොළොස්වැනි පාටලිපුත්තපේත වස්තුව නිමාවිය.

12. අම්බවනපෙතවත්ථු

12. අම්බවනපේත වස්තුව

796.

796.

‘‘අයඤ්ච තෙ පොක්ඛරණී සුරම්මා, සමා සුතිත්ථා ච මහොදකා ච;

සුපුප්ඵිතා භමරගණානුකිණ්ණා, කථං තයා ලද්ධා අයං මනුඤ්ඤා.

“ඉතා රමණීය වූ ද, සමතලා වූ ද, මනහර තොටුපළවල් සහිත වූ ද, බොහෝ ජලය ඇති, මැනවින් පිපුණු මල් ඇති, බඹර සමූහයාගෙන් ගැවසුණු මේ මනහර පොකුණ ඔබ ලබාගත්තේ කෙසේද?”

797.

797.

‘‘ඉදඤ්ච තෙ අම්බවනං සුරම්මං, සබ්බොතුකං ධාරයතෙ ඵලානි;

සුපුප්ඵිතං භමරගණානුකිණ්ණං, කථං තයා ලද්ධමිදං විමානං’’.

“ඉතා රමණීය වූ ද, සියලු ඍතුවලට ගැළපෙන ඵලදාව දරන්නා වූ ද, මැනවින් පිපුණු මල් ඇති, බඹර සමූහයාගෙන් ගැවසුණු මේ අඹ වනය සහ මේ විමානය ඔබ ලබාගත්තේ කෙසේද?”

798.

798.

‘‘අම්බපක්කං දකං යාගු, සීතච්ඡායා මනොරමා;

ධීතාය දින්නදානෙන, තෙන මෙ ඉධ ලබ්භති’’.

“මාගේ දියණිය (මා උදෙසා) දුන් ඉදුණු අඹ, පැන් හා කැඳ යන මේ දානය නිසා, මට මෙහි මනරම් වූ සිහිල් සෙවණ ද මේ සියල්ල ද ලැබී ඇත.”

799.

799.

‘‘සන්දිට්ඨිකං [Pg.216] කම්මං එවං පස්සථ, දානස්ස දමස්ස සංයමස්ස විපාකං;

දාසී අහං අය්‍යකුලෙසු හුත්වා, සුණිසා හොමි අගාරස්ස ඉස්සරා’’ති.

“දානයෙහි ද, ඉඳුරන් දමනය කිරීමෙහි ද, සංයමයෙහි ද මෙබඳු වූ ප්‍රත්‍යක්ෂ විපාකයන් දකින්න. මම පෙර ස්වාමි කුලයන්හි දාසියකව සිට, දැන් මේ නිවසට අධිපති ලේලියක වී සිටිමි.”

අම්බවනපෙතවත්ථු ද්වාදසමං.

දොළොස්වැනි අම්බවනපේත වස්තුව නිමාවිය.

13. අක්ඛරුක්ඛපෙතවත්ථු

13. අක්ඛරුක්ඛපේත වස්තුව

800.

800.

‘‘යං දදාති න තං හොති, දෙථෙව දානං දත්වා උභයං තරති;

උභයං තෙන දානෙන ගච්ඡති, ජාගරථ මාපමජ්ජථා’’ති.

“දෙන දේ (පරලොවදී ඒ ආකාරයෙන්ම) පවතින්නේ නැත. නමුදු දන් දෙන්න. දන් දීමෙන් ප්‍රඥාවන්තයා මෙලොව පරලොව දුක් දෙකින්ම එතෙර වෙයි. ඒ දානය හේතුවෙන්ම සැපයට පැමිණෙයි. එබැවින් අවදියෙන් සිටින්න, ප්‍රමාද නොවන්න.”

අක්ඛරුක්ඛපෙතවත්ථු තෙරසමං.

දහතුන්වැනි අක්ඛරුක්ඛපේත වස්තුව නිමාවිය.

14. භොගසංහරපෙතවත්ථු

14. භෝගසංහරපේත වස්තුව

801.

801.

‘‘මයං භොගෙ සංහරිම්හ, සමෙන විසමෙන ච;

තෙ අඤ්ඤෙ පරිභුඤ්ජන්ති, මයං දුක්ඛස්ස භාගිනී’’ති.

“අපි පෙර ආත්මයේදී ධාර්මිකව මෙන්ම අධාර්මිකව ද වස්තුව රැස් කළෙමු. දැන් වෙනත් අය එම වස්තුව පරිභෝජනය කරති. අපි වනාහි (ප්‍රේත ලෝකයේ) දුකට උරුමකරුවෝ වී සිටිමු.”

භොගසංහරපෙතවත්ථු චුද්දසමං.

දහහතරවැනි භෝගසංහරපේත වස්තුව නිමාවිය.

15. සෙට්ඨිපුත්තපෙතවත්ථු

15. සෙට්ඨිපුත්තපේත වස්තුව

802.

802.

‘‘සට්ඨිවස්සසහස්සානි, පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

නිරයෙ පච්චමානානං, කදා අන්තො භවිස්සති’’.

“ලෝකුඹු නිරයෙහි පැසෙන අපට දැන් වසර හැට දහසක් සම්පූර්ණ වී ඇත. මේ දුකේ අවසානයක් කවදා නම් සිදුවේද?”

803.

803.

‘‘නත්ථි අන්තො කුතො අන්තො, න අන්තො පටිදිස්සති;

තථා හි පකතං පාපං, තුය්හං මය්හඤ්ච මාරිසා.

“නිමාවක් නැත, නිමාවක් කොයින්ද? නිමාවක් නොපෙනේ. පින්වත, ඔබත් මාත් එබඳු වූ පව්කම් කළෙමු.”

804.

804.

‘‘දුජ්ජීවිතමජීවම්හ, යෙ සන්තෙ න දදම්හසෙ;

සන්තෙසු දෙය්‍යධම්මෙසු, දීපං නාකම්හ අත්තනො.

“දිය යුතු පූජා වස්තූන් තිබියදීත් අපි දන් නොදුන්නෙමු. පින් නමැති පිළිසරණ අප විසින් සලසා නොගත්තෙමු. එබැවින් අපි ඉතා නින්දිත වූ ජීවිතයක් ගත කළෙමු.”

805.

805.

‘‘සොහං නූන ඉතො ගන්ත්වා, යොනිං ලද්ධාන මානුසිං;

වදඤ්ඤූ සීලසම්පන්නො, කාහාමි කුසලං බහු’’න්ති.

“මම මෙයින් චුතව ගොස්, මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබුවහොත්, දන් දෙන්නෙකු වී, සිල්වත් වී, බොහෝ පින්කම් කරන්නෙමි.”

සෙට්ඨිපුත්තපෙතවත්ථු පන්නරසමං.

පහළොස්වැනි සෙට්ඨිපුත්තපේත වස්තුව නිමාවිය.

16. සට්ඨිකූටපෙතවත්ථු

16. සට්ඨිකූටපේත වස්තුව

806.

806.

‘‘කිං [Pg.217] නු උම්මත්තරූපොව, මිගො භන්තොව ධාවසි;

නිස්සංසයං පාපකම්මන්තො, කිං නු සද්දායසෙ තුව’’න්ති.

“ඔබ කුමක් නිසා උමතු වූවෙකු මෙන් ද, බියපත් වූ මුවෙකු මෙන් ද මෙහාට එහාට දුවන්නෙහිද? නිසැකවම පවිටු ක්‍රියා ඇත්තෙකු වූ ඔබ, මෙලෙස මහත් හඬින් විලාප තබමින් යන්නේ මන්ද?”

807.

807.

‘‘අහං භදන්තෙ පෙතොම්හි, දුග්ගතො යමලොකිකො;

පාපකම්මං කරිත්වාන, පෙතලොකං ඉතො ගතො.

“ස්වාමීනී, මම යම ලෝකයට අයත්, දුගතියට පත් ප්‍රේතයෙක් වෙමි. පව්කම් කොට මනුෂ්‍ය ලෝකයෙන් චුතව ප්‍රේත ලෝකයට පැමිණියෙමි.”

808.

808.

‘‘සට්ඨි කූටසහස්සානි, පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

සීසෙ මය්හං නිපතන්ති, තෙ භින්දන්ති ච මත්ථක’’න්ති.

‘‘ස්වාමීනී, සම්පූර්ණ වූ සැට දහසක් පමණ වූ යකඩ මිටි සෑම අතින්ම මගේ හිස මතට වැටෙති. එම යකඩ මිටි මගේ හිස පළා දමති.’’

809.

809.

‘‘කිං නු කායෙන වාචාය, මනසා දුක්කටං කතං;

කිස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡසි.

‘‘එම්බා පුරුෂය, ඔබ කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් කිනම් අකුසලයක් කළෙහිද? කිනම් කර්මයක විපාකයක් නිසා ඔබ මේ දුක විඳින්නෙහිද?’’

810.

810.

‘‘සට්ඨි කූටසහස්සානි, පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

සීසෙ තුය්හං නිපතන්ති, තෙ භින්දන්ති ච මත්ථක’’න්ති.

‘‘සම්පූර්ණ වූ සැට දහසක් පමණ වූ යකඩ මිටි සෑම අතින්ම ඔබගේ හිස මතට වැටෙන්නේත්, එම යකඩ මිටි ඔබගේ හිස පළා දමන්නේත් (කුමන කර්ම විපාකයකින්ද?)’’

811.

811.

‘‘අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, සුනෙත්තං භාවිතින්ද්‍රියං;

නිසින්නං රුක්ඛමූලස්මිං, ඣායන්තං අකුතොභයං.

‘‘ස්වාමීනී, මම පෙර භවයකදී රුක් මුලක වැඩ හිඳින්නා වූ, මැනවින් දියුණු කළ ඉන්ද්‍රියයන් ඇති, ධ්‍යාන වඩන්නා වූ, කිසිදු බියක් නැති 'සුනෙත්ත' නම් වූ පසේබුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවෙමි.’’

812.

812.

‘‘සාලිත්තකප්පහාරෙන, භින්දිස්සං තස්ස මත්ථකං;

තස්ස කම්මවිපාකෙන, ඉදං දුක්ඛං නිගච්ඡිසං.

‘‘මම ගල් කැටයකින් විද පහර දී උන්වහන්සේගේ හිස පැලුවෙමි. ඒ අකුසල කර්මයේ විපාක වශයෙන් මම මේ දුක විඳින්නෙමි.’’

813.

813.

‘‘සට්ඨි කූටසහස්සානි, පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

සීසෙ මය්හං නිපතන්ති, තෙ භින්දන්ති ච මත්ථක’’න්ති.

‘‘සම්පූර්ණ වූ සැට දහසක් පමණ වූ යකඩ මිටි සෑම අතින්ම මගේ හිස මතට වැටෙති. එම යකඩ මිටි මගේ හිස පළා දමති.’’

814.

814.

‘‘ධම්මෙන තෙ කාපුරිස, සට්ඨිකූටසහස්සානි, පරිපුණ්ණානි සබ්බසො;

සීසෙ තුය්හං නිපතන්ති, තෙ භින්දන්ති ච මත්ථක’’න්ති.

‘‘අධම පුරුෂය, ඔබ කළ කර්මයට අනුකූලව යුක්ති සහගත ලෙසම, සම්පූර්ණ වූ ඒ සැට දහසක් පමණ වූ යකඩ මිටි සෑම අතින්ම ඔබගේ හිස මතට වැටෙති. එම යකඩ මිටි ඔබගේ හිස පළා දමති.’’

සට්ඨිකූටපෙතවත්ථු සොළසමං.

දහසයවන සට්ඨිකූට ප්‍රේත වස්තුව නිම විය.

මහාවග්ගො චතුත්ථො නිට්ඨිතො.

සිව්වන මහා වර්ගය නිම විය.

තස්සුද්දානං –

එහි උද්දානය මෙසේය -

අම්බසක්කරො [Pg.218] සෙරීසකො, පිඞ්ගලො රෙවති උච්ඡු;

ද්වෙ කුමාරා දුවෙ ගූථා, ගණපාටලිඅම්බවනං.

අම්බසක්කර, සේරීසක, පිංගල, රේවතී, උච්ඡු, කුමාරවරුන් දෙදෙනා, ගූථභෝජන ප්‍රේතයන් දෙදෙනා, ප්‍රේත සමූහයා, පාටලී සහ අම්බවන (පොක්ඛරණී) ද,

අක්ඛරුක්ඛභොගසංහරා, සෙට්ඨිපුත්තසට්ඨිකූටා;

ඉති සොළසවත්ථූනි, වග්ගො තෙන පවුච්චති.

අක්ඛ, රුක්ඛ, භෝගසංහර, සෙට්ඨිපුත්ත සහ සට්ඨිකූට යන මොහුය. මෙසේ කථා වස්තු දහසයක් ඇති බැවින් මේ වර්ගය (මහා වර්ගය) යැයි කියනු ලැබේ.

අථ වග්ගුද්දානං –

දැන් වර්ගයන්හි උද්දානය මෙසේය -

උරගො උපරිවග්ගො, චූළමහාති චතුධා;

වත්ථූනි එකපඤ්ඤාසං, චතුධා භාණවාරතො.

උරග වර්ගය, උපරි වර්ගය, චූළ වර්ගය සහ මහා වර්ගය යැයි (ප්‍රේත වස්තු පාලිය) සිව් වැදෑරුම් වේ. එහි කථා වස්තු පනස් එකකි. භාණවාර වශයෙන් සතරකි.

පෙතවත්ථුපාළි නිට්ඨිතා.

ප්‍රේත වස්තු පාලිය නිම විය.