1

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

ຂອນອບນ້ອມແດ່ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ພະອົງນັ້ນ ເຊິ່ງເປັນພະອໍຣະຫັນ ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພະອົງເອງ

---

ඛුද්දකනිකායෙ

ຂຸດທະກະນິກາຍ

---

සුත්තනිපාතපාළි

ສຸດຕະນິບາດ ປາລີ

---

1. උරගවග්ගො

໑. ອຸຣະຄະວັກ

---

1. උරගසුත්තං

໑. ອຸຣະຄະສູດ

---

1.

໑.

---

යො [Pg.279] උප්පතිතං විනෙති කොධං, විසටං සප්පවිසංව ඔසධෙහි ;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດກຳຈັດຄວາມໂກດທີ່ເກີດຂຶ້ນໄດ້ ເໝືອນໝໍງູກຳຈັດພິດງູທີ່ແຜ່ຊ່ານໄປທົ່ວຮ່າງກາຍດ້ວຍສະໝຸນໄພ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

2.

໒.

---

යො රාගමුදච්ඡිදා අසෙසං, භිසපුප්ඵංව සරොරුහං විගය්හ;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං, පුරාණං.

ພິກຂຸໃດຕັດລາຄະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ເໝືອນຄົນທີ່ລົງໄປໃນສະແລ້ວເດັດດອກບົວທີ່ເກີດໃນສະນັ້ນ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

3.

໓.

---

යො තණ්හමුදච්ඡිදා අසෙසං, සරිතං සීඝසරං විසොසයිත්වා;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດຕັດຕັນຫາໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ໂດຍເຮັດໃຫ້ກະແສທານແຫ່ງຕັນຫາທີ່ໄຫຼນອງຢ່າງຮີບຮ້ອນນັ້ນເຫືອດແຫ້ງໄປ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

4.

໔.

---

යො [Pg.280] මානමුදබ්බධී අසෙසං, නළසෙතුංව සුදුබ්බලං මහොඝො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດທຳລາຍມານະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ເໝືອນຫ້ວງນ້ຳໃຫຍ່ທີ່ພັດທຳລາຍຂົວໄມ້ອໍ້ທີ່ແສນຈະອ່ອນແອ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້andຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

5.

໕.

---

යො නාජ්ඣගමා භවෙසු සාරං, විචිනං පුප්ඵමිව උදුම්බරෙසු;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດເມື່ອຄົ້ນຫາໃນພົບທັງຫຼາຍ ກໍບໍ່ພົບແກ່ນສານໃດໆ ເໝືອນຄົນທີ່ຄົ້ນຫາດອກໄມ້ໃນຕົ້ນເດື່ອແລ້ວບໍ່ພົບ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

6.

໖.

---

යස්සන්තරතො න සන්ති කොපා, ඉතිභවාභවතඤ්ච වීතිවත්තො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີຄວາມໂກດເຄືອງຢູ່ພາຍໃນ ແລະໄດ້ກ້າວລ່ວງຄວາມເປັນໄປໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ທັງຫຼາຍນີ້ແລ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

7.

໗.

---

යස්ස විතක්කා විධූපිතා, අජ්ඣත්තං සුවිකප්පිතා අසෙසා;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດມີຄວາມຕຶກນຶກທີ່ຖືກເຜົາທຳລາຍໄປແລ້ວ ແລະຖືກຕັດຂາດຢ່າງສิ້ນເຊີງຢູ່ພາຍໃນໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

8.

໘.

---

යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං අච්චගමා ඉමං පපඤ්චං;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ໄດ້ກ້າວລ່ວງທຳມະເຄື່ອງເນີງຊ້າທັງໝົດນີ້ແລ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

9.

໙.

---

යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං විතථමිදන්ති ඤත්වා ලොකෙ;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ໂດຍຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ສິ່ງທັງປວງນີ້ໃນໂລກບໍ່ເປັນຈິງ', ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

10.

໑໐.

---

යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං විතථමිදන්ති වීතලොභො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກໂລພະ ເພາະຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ສິ່ງທັງປວງນີ້ບໍ່ເປັນຈິງ', ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

11.

໑໑.

---

යො [Pg.281] නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං විතථමිදන්ති වීතරාගො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກລາຄະ ເພາະຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ສິ່ງທັງປວງນີ້ບໍ່ເປັນຈິງ', ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

12.

໑໒.

---

යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං විතථමිදන්ති වීතදොසො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກໂທສະ ເພາະຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ສິ່ງທັງປວງນີ້ບໍ່ເປັນຈິງ', ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

13.

໑໓.

---

යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී, සබ්බං විතථමිදන්ති වීතමොහො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ແລ່ນເລີຍໄປ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງກັບ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກໂມຫະ ເພາະຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ສິ່ງທັງປວງນີ້ບໍ່ເປັນຈິງ', ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

14.

໑໔.

---

යස්සානුසයා න සන්ති කෙචි, මූලා ච අකුසලා සමූහතාසෙ;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີອະນຸໄສໃດໆ ເຫຼືອຢູ່ເລີຍ, ແລະຮາກເຫງົ້າແຫ່ງອະກຸສົນກໍຖືກຖອນຂຶ້ນໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງແລ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

15.

໑໕.

---

යස්ස දරථජා න සන්ති කෙචි, ඔරං ආගමනාය පච්චයාසෙ;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີຄວາມກະວົນກະວາຍໃຈໃດໆ ອັນເປັນປັດໄຈໃຫ້ກັບຄືນມາສູ່ຝັ່ງນີ້, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

16.

໑໖.

---

යස්ස වනථජා න සන්ති කෙචි, විනිබන්ධාය භවාය හෙතුකප්පා;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງຮ້ອຍຮັດໃດໆ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ຜູກມັດໄວ້ໃນພົບ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

17.

໑໗.

---

යො නීවරණෙ පහාය පඤ්ච, අනිඝො තිණ්ණකථංකථො විසල්ලො;

සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං, උරගො ජිණ්ණමිවත්තචං පුරාණං.

ພິກຂຸໃດລະນີວອນທັງຫ້າໄດ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມທຸກຮ້ອນ, ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ປາສະຈາກລູກສອນ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມລະເສຍໄດ້ທັງຝັ່ງນີ້ແລະຝັ່ງນັ້ນ ປຽບເໝືອນງູທີ່ສະຫຼັດຄາບເກົ່າທີ່ຊຸດໂຊມແລ້ວຖິ້ມໄປ.

---

උරගසුත්තං පඨමං නිට්ඨිතං.

ອຸຣະຄະສູດ ທີໜຶ່ງ ຈົບແລ້ວ.

---

2. ධනියසුත්තං

໒. ທະນິຍະສູດ

---

18.

໑໘.

---

‘‘පක්කොදනො [Pg.282] දුද්ධඛීරොහමස්මි, (ඉති ධනියො ගොපො)අනුතීරෙ මහියා සමානවාසො;

ඡන්නා කුටි ආහිතො ගිනි, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍະໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ຂ້າພະເຈົ້າມີເຂົ້າຕົ້ມສຸກແລ້ວ, ມີນ້ຳນົມທີ່ຮີດແລ້ວ, ອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັບຄອບຄົວທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳມະຫີ, ກະທ່ອມກໍມຸງດີແລ້ວ, ໄຟກໍດັງຂຶ້ນແລ້ວ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

19.

໑໙.

---

‘‘අක්කොධනො විගතඛිලොහමස්මි, (ඉති භගවා)අනුතීරෙ මහියෙකරත්තිවාසො;

විවටා කුටි නිබ්බුතො ගිනි, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມໂກດ, ປາສະຈາກກິເລດດັ່ງຕະປູ, ພັກແຮມຢູ່ພຽງຄືນດຽວທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳມະຫີ, ກະທ່ອມຂອງເຮົາເປີດໂລ່ງແລ້ວ, ໄຟກໍດັບແລ້ວ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

20.

໒໐.

---

‘‘අන්ධකමකසා න විජ්ජරෙ, (ඉති ධනියො ගොපො)කච්ඡෙ රූළ්හතිණෙ චරන්ති ගාවො;

වුට්ඨිම්පි සහෙය්‍යුමාගතං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍະໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ທີ່ນີ້ບໍ່ມີເຫຼືອກແລະຍຸງເລີຍ, ຝູງງົວທັງຫຼາຍຫາກິນຢູ່ໃນທົ່ງຫຍ້າທີ່ຂຽວງາມ, ພວກມັນສາມາດທົນທານຕໍ່ຝົນທີ່ຕົກລົງມາໄດ້, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

21.

໒໑.

---

‘‘බද්ධාසි භිසී සුසඞ්ඛතා, (ඉති භගවා)තිණ්ණො පාරගතො විනෙය්‍ය ඔඝං;

අත්ථො භිසියා න විජ්ජති, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ເຮົາໄດ້ຜູກແພໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາແລະຈັດແຈງໄວ້ດີແລ້ວ, ເຮົາຂ້າມພົ້ນແລ້ວ, ເຖິງຝັ່ງນິພານແລ້ວ ໂດຍກຳຈັດຫ້ວງນ້ຳໄດ້, ຄວາມຈຳເປັນໃນການໃຊ້ແພບໍ່ມີແກ່ເຮົາອີກຕໍ່ໄປ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

22.

໒໒.

---

‘‘ගොපී මම අස්සවා අලොලා, (ඉති ධනියො ගොපො)දීඝරත්තං සංවාසියා මනාපා;

තස්සා න සුණාමි කිඤ්චි පාපං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍະໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ພັນລະຍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ເຊື່ອຟັງ, ບໍ່ເປັນຄົນໂລເລ, ຢູ່ຮ່ວມກັນມາດົນນານ ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນຄວາມຊົ່ວຮ້າຍໃດໆ ຂອງນາງເລີຍ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

23.

໒໓.

---

‘‘චිත්තං මම අස්සවං විමුත්තං, (ඉති භගවා)දීඝරත්තං පරිභාවිතං සුදන්තං;

පාපං පන මෙ න විජ්ජති, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ຈິດຂອງເຮົາເປັນທຳມະຊາດທີ່ເຊື່ອຟັງແລະຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ໄດ້ຮັບການອົບຮົມແລະຝຶກຝົນມາເປັນເວລາດົນນານແລ້ວ, ອີກປະການໜຶ່ງ ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍໃດໆ ກໍບໍ່ມີແກ່ເຮົາ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

24.

໒໔.

---

‘‘අත්තවෙතනභතොහමස්මි[Pg.283], (ඉති ධනියො ගොපො)පුත්තා ච මෙ සමානියා අරොගා;

තෙසං න සුණාමි කිඤ්චි පාපං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍະໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ຂ້າພະເຈົ້າລ້ຽງຊີບດ້ວຍນ້ຳພັກນ້ຳແຮງຂອງຕົນເອງ, ລູກໆ ຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງມີຄວາມສຸກແລະບໍ່ມີໂລກໄພ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນຄວາມຊົ່ວຮ້າຍໃດໆ ຂອງພວກເຂົາເລີຍ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

25.

໒໕.

---

‘‘නාහං භතකොස්මි කස්සචි, (ඉති භගවා)නිබ්බිට්ඨෙන චරාමි සබ්බලොකෙ;

අත්ථො භතියා න විජ්ජති, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ເຮົາບໍ່ໄດ້ເປັນລູກຈ້າງຂອງໃຜໆ, ເຮົາທ່ຽວໄປໃນໂລກທັງປວງດ້ວຍສິ່ງທີ່ເຮົາຫາໄດ້ເອງ, ຄວາມຕ້ອງການຄ່າຈ້າງບໍ່ມີແກ່ເຮົາເລີຍ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

26.

໒໖.

---

‘‘අත්ථි වසා අත්ථි ධෙනුපා, (ඉති ධනියො ගොපො)ගොධරණියො පවෙණියොපි අත්ථි;

උසභොපි ගවම්පතීධ අත්ථි, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍະໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ຂ້າພະເຈົ້າມີແມ່ງົວສາ, ມີລູກງົວທີ່ຍັງກິນນົມ, ມີແມ່ງົວທີ່ຖືພາ, ມີແມ່ງົວທີ່ພ້ອມຈະປະສົມພັນ, ແລະມີພໍ່ພັນງົວທີ່ເປັນໃຫຍ່ໃນຝູງຢູ່ທີ່ນີ້, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

27.

໒໗.

---

‘‘නත්ථි වසා නත්ථි ධෙනුපා, (ඉති භගවා)ගොධරණියො පවෙණියොපි නත්ථි;

උසභොපි ගවම්පතීධ නත්ථි, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ເຮົາບໍ່ມີແມ່ງົວສາ, ບໍ່ມີລູກງົວທີ່ຍັງກິນນົມ, ບໍ່ມີແມ່ງົວທີ່ຖືພາ, ບໍ່ມີແມ່ງົວທີ່ພ້ອມຈະປະສົມພັນ, ແລະບໍ່ມີພໍ່ພັນງົວທີ່ເປັນໃຫຍ່ໃນຝູງຢູ່ທີ່ນີ້ເລີຍ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

28.

໒໘.

---

‘‘ඛිලා නිඛාතා අසම්පවෙධී, (ඉති ධනියො ගොපො)දාමා මුඤ්ජමයා නවා සුසණ්ඨානා;

න හි සක්ඛින්ති ධෙනුපාපි ඡෙත්තුං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ທະນິຍะໂຄບົກ ກ່າວວ່າ) 'ຫຼັກຜູກງົວຖືກຕອກລົງດິນຢ່າງແໜ້ນໜາ ບໍ່ມີຫວັ່ນໄຫວ, ເchecksumືອກຜູກທີ່ເຮັດດ້ວຍຫຍ້າມຸນຈະກໍຍັງໃໝ່ແລະມີສະພາບດີ, ແມ່ນແຕ່ລູກງົວກໍບໍ່ສາມາດດຶງໃຫ້ຂາດໄດ້, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

29.

໒໙.

---

‘‘උසභොරිව ඡෙත්ව බන්ධනානි, (ඉති භගවා)නාගො පූතිලතංව දාලයිත්වා ;

නාහං පුනුපෙස්සං ගබ්භසෙය්‍යං, අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව’’.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ເຮົາໄດ້ຕັດເຄື່ອງຜູກມັດທັງຫຼາຍ ເໝືອນພໍ່ພັນງົວທີ່ດຶງເຊືອກໃຫ້ຂາດ, ເເຮົາໄດ້ທຳລາຍກິເລດ ເໝືອນຊ້າງສານທີ່ຫັກເຄືອເຂົາເນົ່າ, ເຮົາຈະບໍ່ກັບມາສູ່ການນອນໃນຄັນອີກຕໍ່ໄປ, ໂອເທວະດາແຫ່ງຝົນເອີຍ! ຖ້າທ່ານປາດຖະໜາຈະຕົກ ກໍຈົ່ງຕົກລົງມາເຖີດ.'

---

30.

໓໐.

---

‘‘නින්නඤ්ච ථලඤ්ච පූරයන්තො, මහාමෙඝො පවස්සි තාවදෙව;

සුත්වා දෙවස්ස වස්සතො, ඉමමත්ථං ධනියො අභාසථ.

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ, ມະຫາເມກກໍໄດ້ຕົກລົງມາຢ່າງໜັກ ຈົນນ້ຳນອງເຕັມທັງບ່ອນລຸ່ມແລະບ່ອນດອນ, ທະນິຍະໄດ້ຍິນສຽງຝົນຕົກແລ້ວ ກໍໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ຂຶ້ນວ່າ:

---

31.

໓໑.

---

‘‘ලාභා [Pg.284] වත නො අනප්පකා, යෙ මයං භගවන්තං අද්දසාම;

සරණං තං උපෙම චක්ඛුම, සත්ථා නො හොහි තුවං මහාමුනි.

'ເປັນລາບອັນປະເສີດຢ່າງຍິ່ງຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ພົບພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຖິງພະອົງຜູ້ມີພະຈັກຂຸເປັນທີ່ເພິ່ງ, ຂໍພະມະຫາມຸນີຈົ່ງໂຜດເປັນພະສາດສະດາຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.'

---

32.

໓໒.

---

‘‘ගොපී ච අහඤ්ච අස්සවා, බ්‍රහ්මචරියං සුගතෙ චරාමසෙ;

ජාතිමරණස්ස පාරගූ, දුක්ඛස්සන්තකරා භවාමසෙ’’.

'ທັງນາງໂຄປີພັນລະຍາແລະຕົວຂ້າພະເຈົ້າເອງ ຈະປະພຶດພົມມະຈັນໃນສຳນັກຂອງພະສຸຄົດ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງການເກີດແລະການຕາຍ ແລະຈະເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງຄວາມທຸກ.'

---

33.

໓໓.

---

‘‘නන්දති පුත්තෙහි පුත්තිමා, (ඉති මාරො පාපිමා)ගොමා ගොහි තථෙව නන්දති;

උපධී හි නරස්ස නන්දනා, න හි සො නන්දති යො නිරූපධි’’.

(ມານຜູ້ມີບາບກ່າວວ່າ) 'ຄົນມີລູກຍ່ອມເພີດເພີນເພາະລູກ, ຄົນມີງົວຍ່ອມເພີດເພີນເພາະງົວສັນນັ້ນ, ເພາະອຸປະທິເປັນເຄື່ອງເພີດເພີນຂອງມະນຸດ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ບໍ່ມີອຸປະທິຍ່ອມບໍ່ມີຄວາມເພີດເພີນເລີຍ.'

---

34.

໓໔.

---

‘‘සොචති පුත්තෙහි පුත්තිමා, (ඉති භගවා)ගොපියො ගොහි තථෙව සොචති;

උපධී හි නරස්ස සොචනා, න හි සො සොචති යො නිරූපධී’’ති.

(ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຕັດວ່າ) 'ຄົນມີລູກຍ່ອມເສົ້າໂສກເພາະລູກ, ຄົນມີງົວຍ່ອມເສົ້າໂສກເພາະງົວສັນນັ້ນ, ເພາະອຸປະທິເປັນເຄື່ອງເສົ້າໂສກຂອງມະນຸດ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ບໍ່ມີອຸປະທິຍ່ອມບໍ່ມີຄວາມເສົ້າໂສກເລີຍ.'

---

ධනියසුත්තං දුතියං නිට්ඨිතං.

ທະນິຍະສູດ ທີສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

3. ඛග්ගවිසාණසුත්තං

໓. ຂັກຄະວິສາຄະສູດ

---

35.

໓໕.

---

සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං, අවිහෙඨයං අඤ්ඤතරම්පි තෙසං;

න පුත්තමිච්ඡෙය්‍ය කුතො සහායං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຄວນວາງອາດຍາຕໍ່ສັດທັງປວງ, ບໍ່ບຽດບຽນສັດເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນແຕ່ຕົວດຽວ, ບໍ່ຄວນປາດຖະໜາຢາກມີລູກ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງເພື່ອນຝູງ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

36.

໓໖.

---

සංසග්ගජාතස්ස [Pg.285] භවන්ති ස්නෙහා, ස්නෙහන්වයං දුක්ඛමිදං පහොති;

ආදීනවං ස්නෙහජං පෙක්ඛමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ความຮັກໃຄ່ຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ທີ່ຄຸກຄີກັນ, ຄວາມທຸກນີ້ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນຕາມມາເພາະຄວາມຮັກໃຄ່ນັ້ນ, ເມື່ອເລັງເຫັນໂທດອັນເກີດຈາກຄວາມຮັກໃຄ່, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

37.

໓໗.

---

මිත්තෙ සුහජ්ජෙ අනුකම්පමානො, හාපෙති අත්ථං පටිබද්ධචිත්තො;

එතං භයං සන්ථවෙ පෙක්ඛමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນເມື່ອເອັນດູມິດສະຫາຍແລະເພື່ອນພົວພັນ, ມີຈິດຜູກພັນກັບພວກເຂົາ, ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເສຍປະໂຫຍດຂອງຕົນ, ເມື່ອເລັງເຫັນໄພນີ້ໃນການຄຸກຄີກັນ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

38.

໓໘.

---

වංසො විසාලොව යථා විසත්තො, පුත්තෙසු දාරෙසු ච යා අපෙක්ඛා;

වංසක්කළීරොව අසජ්ජමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ຄວາມຫ່ວງໃຍໃນລູກແລະພັນລະຍາ ປຽບເໝືອນກໍໄຜ່ໃຫຍ່ທີ່ກ່ຽວພັນກັນຍຸ່ງເຫຍີງ, ບຸກຄົນບໍ່ຄວນຂ້ອງຢູ່ ເໝືອນໜໍ່ໄຜ່ອ່ອນທີ່ບໍ່ຕິດຂ້ອງກັບສິ່ງໃດ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

39.

໓໙.

---

මිගො අරඤ්ඤම්හි යථා අබද්ධො, යෙනිච්ඡකං ගච්ඡති ගොචරාය;

විඤ්ඤූ නරො සෙරිතං පෙක්ඛමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ຝູງເນື້ອທີ່ບໍ່ມີເຄື່ອງຜູກມັດໃນປ່າ ຍ່ອມທ່ຽວຫາກິນໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາສັນໃດ, ຜູ້ມີປັນຍາເມື່ອເລັງເຫັນຄວາມເປັນອິດສະຫຼະ ກໍຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດສັນນັ້ນ.

---

40.

໔໐.

---

ආමන්තනා හොති සහායමජ්ඣෙ, වාසෙ ඨානෙ ගමනෙ චාරිකාය;

අනභිජ්ඣිතං සෙරිතං පෙක්ඛමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ໃນທ່າມກາງເພື່ອນຝູງ ຍ່ອມມີການເຊື້ອເຊີນກັນ ທັງໃນການຢູ່, ການຢືນ, ການໄປ ແລະການເດີນທາງ, ບຸກຄົນເມື່ອເລັງເຫັນຄວາມເປັນອິດສະຫຼະທີ່ບໍ່ມີໃຜປາດຖະໜາຈະຄອບຄອງ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

41.

໔໑.

---

ඛිඩ්ඩා රතී හොති සහායමජ්ඣෙ, පුත්තෙසු ච විපුලං හොති පෙමං;

පියවිප්පයොගං විජිගුච්ඡමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ການຫຼິ້ນສະໜຸກແລະຄວາມຍິນດີຍ່ອມມີໃນທ່າມກາງເພື່ອນຝູງ, ແລະຄວາມຮັກໃນລູກທັງຫຼາຍກໍກວ້າງຂວາງຍິ່ງ, ບຸກຄົນເມື່ອລັງກຽດການພັດພາກຈາກສິ່ງທີ່ຮັກ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

42.

໔໒.

---

චාතුද්දිසො [Pg.286] අප්පටිඝො ච හොති, සන්තුස්සමානො ඉතරීතරෙන;

පරිස්සයානං සහිතා අඡම්භී, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຄວນເປັນຜູ້ໄປໄດ້ໃນທັງສີ່ທິດ, ບໍ່ມີຄວາມຂັດເຄືອງ, ສັນໂດດດ້ວຍປັດໄຈຕາມມີຕາມໄດ້, ເປັນຜູ້ອົດທົນຕໍ່ອັນຕະລາຍທັງປວງໂດຍບໍ່ມີຄວາມສະດຸ້ງຢ້ານ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

43.

໔໓.

---

දුස්සඞ්ගහා පබ්බජිතාපි එකෙ, අථො ගහට්ඨා ඝරමාවසන්තා;

අප්පොස්සුක්කො පරපුත්තෙසු හුත්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບັນພະຊິດບາງພວກກໍສົງເຄາະໄດ້ຍາກ, ແມ່ນແຕ່ຄະລຶຫັດຜູ້ຄອງເຮືອນກໍເຊັ່ນກັນ, ບຸກຄົນຄວນເປັນຜູ້ມີຄວາມຂວົນຂວາຍນ້ອຍໃນລູກຂອງຄົນອື່ນ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

44.

໔໔.

---

ඔරොපයිත්වා ගිහිබ්‍යඤ්ජනානි, සඤ්ඡින්නපත්තො යථා කොවිළාරො;

ඡෙත්වාන වීරො ගිහිබන්ධනානි, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ຜູ້ກ້າຫານຄວນລະຖິ້ມເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄະລຶຫັດ ເໝືອນຕົ້ນຊົງໂຄທີ່ສະຫຼັດໃບຫຼົ່ນແລ້ວ, ຕັດເຄື່ອງຜູກມັດແຫ່ງຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍແລ້ວ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

45.

໔໕.

---

සචෙ ලභෙථ නිපකං සහායං, සද්ධිං චරං සාධුවිහාරිධීරං;

අභිභුය්‍ය සබ්බානි පරිස්සයානි, චරෙය්‍ය තෙනත්තමනො සතීමා.

ຖ້າໄດ້ເພື່ອນຜູ້ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ, ມີການປະພຶດດີ, ເປັນນັກປາດ ຜູ້ຮ່ວມທາງໄປດ້ວຍກັນ, ກໍຄວນຄອບງຳອັນຕະລາຍທັງປວງແລ້ວ ທ່ຽວໄປກັບເພື່ອນນັ້ນຢ່າງມີໃຈຍິນດີແລະມີສະຕິ.

---

46.

໔໖.

---

නො චෙ ලභෙථ නිපකං සහායං, සද්ධිං චරං සාධුවිහාරිධීරං;

රාජාව රට්ඨං විජිතං පහාය, එකො චරෙ මාතඞ්ගරඤ්ඤෙව නාගො.

ຖ້າບໍ່ໄດ້ເພື່ອນຜູ້ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ, ມີການປະພຶດດີ, ເປັນນັກປາດ ຜູ້ຮ່ວມທາງໄປດ້ວຍກັນ, ກໍຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນພະລາຊາທີ່ສະຫຼັດແວ່ນແຄວ້ນທີ່ຊະນະແລ້ວ, ຫຼືເໝືອນຊ້າງມາຕັງຄະທີ່ທ່ຽວໄປໃນປ່າແຕ່ພຽງຕົວດຽວ.

---

47.

໔໗.

---

අද්ධා පසංසාම සහායසම්පදං, සෙට්ඨා සමා සෙවිතබ්බා සහායා;

එතෙ අලද්ධා අනවජ්ජභොජී, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍສັນເສີນຄວາມມີເພື່ອນເຖິງພ້ອມ, ບຸກຄົນຄວນຄົບເພື່ອນທີ່ປະເສີດກວ່າ ຫຼືສະເໝີກັນ, ຫາກບໍ່ໄດ້ເພື່ອນເຊັ່ນນັ້ນ ກໍຄວນບໍລິໂພກອາຫານທີ່ປາສະຈາກໂທດ ແລ້ວທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

48.

໔໘.

---

දිස්වා සුවණ්ණස්ස පභස්සරානි, කම්මාරපුත්තෙන සුනිට්ඨිතානි;

සඞ්ඝට්ටමානානි දුවෙ භුජස්මිං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ເມື່ອເຫັນກຳໄລຄຳອັນຮຸ່ງເຮືອງ ທີ່ນາຍຊ່າງຄຳເຮັດສຳເລັດດີແລ້ວ ສອງອັນສວມຢູ່ທີ່ແຂນ ກະທົບກັນຢູ່, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

49.

໔໙.

---

එවං [Pg.287] දුතියෙන සහා මමස්ස, වාචාභිලාපො අභිසජ්ජනා වා;

එතං භයං ආයතිං පෙක්ඛමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ຖ້າເຮົາມີເພື່ອນຄົນທີສອງຮ່ວມທາງໄປດ້ວຍ, ການເຈລະຈາປາໄສ ຫຼືຄວາມຂັດຂ້ອງຂັດເຄືອງກັນກໍຈະມີແກ່ເຮົາ, ເມື່ອເລັງເຫັນໄພນີ້ໃນອະນາຄົດ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

50.

໕໐.

---

කාමා හි චිත්‍රා මධුරා මනොරමා, විරූපරූපෙන මථෙන්ති චිත්තං;

ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ກາມທັງຫຼາຍເປັນສິ່ງທີ່ວິຈິດ, ຫວານຊື່ນ, ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ຍ່ອມຍ່ຳຍີຈິດດ້ວຍຮູບແບບຕ່າງໆ, ເມື່ອເຫັນໂທດໃນກາມຄຸນທັງຫຼາຍແລ້ວ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

51.

໕໑.

---

ඊතී ච ගණ්ඩො ච උපද්දවො ච, රොගො ච සල්ලඤ්ච භයඤ්ච මෙතං;

එතං භයං කාමගුණෙසු දිස්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ກາມຄຸນນີ້ເປັນດັ່ງອຸປະທະວະ, ເປັນດັ່ງຝີ, ເປັນດັ່ງອຸປະສັກ, ເປັນດັ່ງໂລກໄພ, ເປັນດັ່ງລູກສອນ ແລະເປັນດັ່ງໄພພິບັດ, ເມື່ອເຫັນໄພນີ້ໃນກາມຄຸນທັງຫຼາຍແລ້ວ, ຄວນທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນນໍແຮດ.

---

52.

໕໒.

---

සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච ඛුදං පිපාසං, වාතාතපෙ ඩංසසරීසපෙ ච;

සබ්බානිපෙතානි අභිසම්භවිත්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ພຶງເອົາຊະນະຄວາມໜາວ ຄວາມຮ້ອນ ຄວາມຫິວ ຄວາມກະຫາຍ ລົມ ແດດ ຕົວເຫຼືອກ ແລະສັດເລືອຄານທັງຫຼາຍທັງປວງເຫຼົ່ານີ້ ແລ້ວພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

53.

໕໓.

---

නාගොව යූථානි විවජ්ජයිත්වා, සඤ්ජාතඛන්ධො පදුමී උළාරො;

යථාභිරන්තං විහරං අරඤ්ඤෙ, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ພະຍາຊ້າງຜູ້ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ໂຕ ມີຜິວພັນດັ່ງດອກບົວ ລະທິ້ງຝູງຊ້າງທັງຫຼາຍແລ້ວ ອາໄສຢູ່ໃນປ່າຕາມຄວາມພໍໃຈ ຢ່າງໃດ, ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ ຢ່າງນັ້ນ.

---

54.

໕໔.

---

අට්ඨානතං සඞ්ගණිකාරතස්ස, යං ඵස්සයෙ සාමයිකං විමුත්තිං;

ආදිච්චබන්ධුස්ස වචො නිසම්ම, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ການທີ່ບຸກຄົນຜູ້ຍິນດີໃນການຄລຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ ຈະພຶງບັນລຸສາມາຍິກະວິມຸດຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນຊົ່ວຄາວ) ນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຖານະທີ່ຈະມີໄດ້, ບຸກຄົນໄດ້ຟັງພະດຳລັດຂອງພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພະອາທິດແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

55.

໕໕.

---

දිට්ඨීවිසූකානි උපාතිවත්තො, පත්තො නියාමං පටිලද්ධමග්ගො;

උප්පන්නඤාණොම්හි අනඤ්ඤනෙය්‍යො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ກ້າວລ່ວງຄວາມເຫັນຜິດອັນເປັນຂ้าສຶກ (ທິດຖິວິສູກະ) ບັນລຸເຖິງຄວາມແນ່ນອນ (ນິຍາມະ) ໄດ້ຫົນທາງແລ້ວ ມີຍານເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຜູ້ນຶ່ນຈູງໄປ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

56.

໕໖.

---

නිල්ලොලුපො [Pg.288] නික්කුහො නිප්පිපාසො, නිම්මක්ඛො නිද්ධන්තකසාවමොහො;

නිරාසයො සබ්බලොකෙ භවිත්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມໂລບ ບໍ່ມີການຫຼອກລວງ ບໍ່ມີຄວາມກະຫາຍ ບໍ່ມີຄວາມລຶບລ້າງພະຄຸນ ມີກິເລດແລະຄວາມຫຼົງອັນກຳຈັດໄດ້ແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມຫວັງໃນໂລກທັງປວງ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

57.

໕໗.

---

පාපං සහායං පරිවජ්ජයෙථ, අනත්ථදස්සිං විසමෙ නිවිට්ඨං;

සයං න සෙවෙ පසුතං පමත්තං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ພຶງເວັ້ນມິດຊົ່ວ ຜູ້ສະແດງສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມປະພຶດບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ, ບໍ່ພຶງຄົບຫາດ້ວຍຕົນເອງ ເຊິ່ງມິດຜູ້ຂຝັກໃຝ່ໃນກາມແລະປະມາດ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

58.

໕໘.

---

බහුස්සුතං ධම්මධරං භජෙථ, මිත්තං උළාරං පටිභානවන්තං;

අඤ්ඤාය අත්ථානි විනෙය්‍ය කඞ්ඛං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ພຶງຄົບຫາມິດຜູ້ເປັນພະຫູສູດ ຜູ້ຊົງທຳ ຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ມີປະຕິພານ, ບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງປະໂຫຍດທັງຫຼາຍແລະກຳຈັດຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

59.

໕໙.

---

ඛිඩ්ඩං රතිං කාමසුඛඤ්ච ලොකෙ, අනලඞ්කරිත්වා අනපෙක්ඛමානො;

විභූසනට්ඨානා විරතො සච්චවාදී, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນບໍ່ຍິນດີໃນການຫຼິ້ນ ຄວາມສະໜຸກສະໜານ ແລະກາມະສຸກໃນໂລກ ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ ປາສະຈາກຄວາມອາໄລ ງົດເວັ້ນຈາກສະຖານທີ່ແຕ່ງກາຍ ເປັນຜູ້ເວົ້າຄຳຈິງ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

60.

໖໐.

---

පුත්තඤ්ච දාරං පිතරඤ්ච මාතරං, ධනානි ධඤ්ඤානි ච බන්ධවානි ;

හිත්වාන කාමානි යථොධිකානි, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນລະທິ້ງບຸດ ພັນລະຍາ ບິດາ ມານດາ ຊັບສົມບັດ ເຂົ້າເປືອກ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງທັງຫຼາຍ ລະກາມະຄຸນທັງຫຼາຍຕາມຂອບເຂດແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

61.

໖໑.

---

සඞ්ගො එසො පරිත්තමෙත්ථ සොඛ්‍යං, අප්පස්සාදො දුක්ඛමෙත්ථ භිය්‍යො;

ගළො එසො ඉති ඤත්වා මුතීමා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ກາມນີ້ເປັນເຄື່ອງຂ້ອງ ຄວາມສຸກໃນກາມນີ້ມີໜ້ອຍ ຄວາມຍິນດີມີໜ້ອຍ ແຕ່ທຸກໃນກາມນີ້ມີຫຼາຍ ກາມນີ້ເປັນດັ່ງເບັດ' ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

62.

໖໒.

---

සන්දාලයිත්වාන සංයොජනානි, ජාලංව භෙත්වා සලිලම්බුචාරී;

අග්ගීව දඩ්ඪං අනිවත්තමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນທຳລາຍສັງໂຍດທັງຫຼາຍແລ້ວ ເໝືອນປາໃນນ້ຳທຳລາຍຮ່າງແຫ ແລະເໝືອນໄຟທີ່ບໍ່ກັບຄືນສູ່ບ່ອນທີ່ໄໝ້ແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

63.

໖໓.

---

ඔක්ඛිත්තචක්ඛූ [Pg.289] න ච පාදලොලො, ගුත්තින්ද්‍රියො රක්ඛිතමානසානො;

අනවස්සුතො අපරිඩය්හමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ທອດສາຍຕາລົງຕ່ຳ ບໍ່ເປັນຜູ້ທ່ຽວໄປດ້ວຍຄວາມຄະນອງເທົ້າ ມີອິນຊີອັນຄຸ້ມຄອງແລ້ວ ມີໃຈອັນຮັກສາແລ້ວ ບໍ່ຖືກກິເລດຮົ່ວຮົດ ບໍ່ຖືກໄຟກິເລດແຜດເຜົາ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

64.

໖໔.

---

ඔහාරයිත්වා ගිහිබ්‍යඤ්ජනානි, සඤ්ඡන්නපත්තො යථා පාරිඡත්තො;

කාසායවත්ථො අභිනික්ඛමිත්වා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນລະທິ້ງເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄະລຶຫັດແລ້ວ ຄອງຜ້າກາສາວະພັດ ອອກບວດ ເໝືອນດັ່ງຕົ້ນທອງຫຼາງ (ປາຣິສັດ) ທີ່ສະຫຼັດໃບແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

65.

໖໕.

---

රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලො, අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරී;

කුලෙ කුලෙ අප්පටිබද්ධචිත්තො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນບໍ່ເຮັດຄວາມກຳໜັດໃນລົດຊາດທັງຫຼາຍ ບໍ່ເປັນຜູ້ໂລເລ ບໍ່ລ້ຽງຜູ້ນຶ່ນ ທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມລຳດັບເຮືອນ ມີຈິດບໍ່ຜူກພັນໃນຕະກູນທັງຫຼາຍ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

66.

໖໖.

---

පහාය පඤ්චාවරණානි චෙතසො, උපක්කිලෙසෙ බ්‍යපනුජ්ජ සබ්බෙ;

අනිස්සිතො ඡෙත්ව සිනෙහදොසං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນລະນີວອນເຄື່ອງກັ້ນຈິດ ໕ ປະການແລ້ວ ກຳຈັດອຸປະກິເລດທັງປວງແລ້ວ ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ ຕັດຄວາມຮັກແລະຄວາມຊັງໄດ້ແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

67.

໖໗.

---

විපිට්ඨිකත්වාන සුඛං දුඛඤ්ච, පුබ්බෙව ච සොමනස්සදොමනස්සං;

ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධං, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນລະທິ້ງສຸກແລະທຸກ ແລະລະໂສມະນັດແລະໂທມະນັດໃນກ່ອນໄດ້ແລ້ວ ບັນລຸອຸເປກຂາແລະສະມະຖະອັນບໍລິສຸດແລ້ວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

68.

໖໘.

---

ආරද්ධවීරියො පරමත්ථපත්තියා, අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති;

දළ්හනික්කමො ථාමබලූපපන්නො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນປາລົບແລ້ວ ເພື່ອບັນລຸປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງ ມີຈິດບໍ່ຫົດຫູ່ ມີຄວາມປະພຶດບໍ່ກຽດຄ້ານ ມີຄວາມບາກບັ່ນໝັ້ນຄົງ ປະກອບດ້ວຍກຳລັງກາຍແລະກຳລັງປັນຍາ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

69.

໖໙.

---

පටිසල්ලානං ඣානමරිඤ්චමානො, ධම්මෙසු නිච්චං අනුධම්මචාරී;

ආදීනවං සම්මසිතා භවෙසු, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນບໍ່ລະທິ້ງການຫຼີກເຣັ້ນແລະການຈະເລີນຊານ ປະພຶດທຳສົມຄວນແກ່ທຳເປັນນິດ ພິຈາລະນາເຫັນໂທດໃນພົບທັງຫຼາຍ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

70.

໗໐.

---

තණ්හක්ඛයං [Pg.290] පත්ථයමප්පමත්තො, අනෙළමූගො සුතවා සතීමා;

සඞ්ඛාතධම්මො නියතො පධානවා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມສິ້ນຕັນຫາ ບໍ່ປະມາດ ບໍ່ເປັນໃບ້ ມີການສະດັບ (ສຸຕະ) ມີສະຕິ ມີທຳອັນກຳນົດຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີຄວາມແນ່ນອນ (ນິຍະຕະ) 有ຄວາມພຽນຕັ້ງໝັ້ນ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

71.

໗໑.

---

සීහොව සද්දෙසු අසන්තසන්තො, වාතොව ජාලම්හි අසජ්ජමානො;

පදුමංව තොයෙන අලිප්පමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ສະດຸ້ງກົວໃນສຽງທັງຫຼາຍ ເໝືອນດັ່ງລາຊະສີ, ບໍ່ຕິດຂ້ອງໃນຮ່າງແຫ ເໝືອນດັ່ງລົມ, ບໍ່ປຽກຊຸ່ມດ້ວຍນ້ຳ ເໝືອນດັ່ງໃບບົວ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

72.

໗໒.

---

සීහො යථා දාඨබලී පසය්හ, රාජා මිගානං අභිභුය්‍ය චාරී;

සෙවෙථ පන්තානි සෙනාසනානි, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ລາຊະສີຜູ້ມີເຂ້ຍເປັນກຳລັງ ຄອບງຳແລະຂົ່ມຂີ່ສັດທັງຫຼາຍແລ້ວ ທ່ຽວໄປຢ່າງໃດ, ບຸກຄົນພຶງເສບເສນາສະນະອັນສະຫງັດ ຢ່າງນັ້ນ, ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

73.

໗໓.

---

මෙත්තං උපෙක්ඛං කරුණං විමුත්තිං, ආසෙවමානො මුදිතඤ්ච කාලෙ;

සබ්බෙන ලොකෙන අවිරුජ්ඣමානො, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນຜູ້ຈະເລີນເມດຕາ ວິມຸດຕິ ອຸເປກຂາ ກະລຸນາ ແລະມຸທິຕາ ຕາມການເວລາ ບໍ່ຂັດແຍ້ງກັບໂລກທັງປວງ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

74.

໗໔.

---

රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං, සන්දාලයිත්වාන සංයොජනානි;

අසන්තසං ජීවිතසඞ්ඛයම්හි, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ບຸກຄົນລະລາຄະ ໂທສະ ແລະໂມຫະແລ້ວ ທຳລາຍສັງໂຍດທັງຫຼາຍແລ້ວ ບໍ່ສະດຸ້ງກົວໃນເວລາສິ້ນຊີວິດ ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

75.

໗໕.

---

භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා, නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජ මිත්තා;

අත්තට්ඨපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා, එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.

ມິດທັງຫຼາຍໃນປັດຈຸບັນ ຄົບຫາແລະສະໜິດຕິດພັນກັນເພາະເຫັນແກ່ປະໂຫຍດ, ມິດທີ່ບໍ່ມີປະໂຫຍດແອບແຝງນັ້ນຫາໄດ້ຍາກໃນວັນນີ້, ມະນຸດທັງຫຼາຍມີປັນຍາເຫັນແກ່ປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ ແລະບໍ່ສະອາດ, ພຶງທ່ຽວໄປຜູ້ດຽວ ເໝືອນດັ່ງນໍແຮດ.

---

ඛග්ගවිසාණසුත්තං තතියං නිට්ඨිතං.

ຂັກຄະວິສາຄະສູດ ທີ ໓ ຈົບແລ້ວ.

---

4. කසිභාරද්වාජසුත්තං

໔. ກະສິພາຣະທະວາຊະສູດ

---

එවං [Pg.291] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මගධෙසු විහරති දක්ඛිණාගිරිස්මිං එකනාළායං බ්‍රාහ්මණගාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන කසිභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පඤ්චමත්තානි නඞ්ගලසතානි පයුත්තානි හොන්ති වප්පකාලෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන කසිභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස කම්මන්තො තෙනුපසඞ්කමි. තෙන ඛො පන සමයෙන කසිභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පරිවෙසනා වත්තති. අථ ඛො භගවා යෙන පරිවෙසනා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි.

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ທັກຂິຄາຄີຣິຊົນນະບົດ ໃນແຄວ້ນມະຄົດ ໃກ້ບ້ານພາມຊື່ ເອກະນາລາ. ສະໄໝນັ້ນ ເປັນລະດູຫວ່ານພືດ, ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ທຽມໄຖປະມານ ໕໐໐ ຄັນ. ຄັ້ງນັ້ນ ໃນເວລາເຊົ້າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຊົງຄອງອັນຕະຣະວາສົກ (ສະບົງ) ແລ້ວ ຊົງຖືບາດແລະຈີວອນ ສະເດັດໄປຍັງບ່ອນເຮັດວຽກຂອງກະສິພາຣະທະວາຊະພາມ. ສະໄໝນັ້ນ ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມກຳລັງລ້ຽງອາຫານຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າສະເດັດໄປຍັງບ່ອນລ້ຽງອາຫານນັ້ນ ແລ້ວປະທັບຢືນຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນခ້າງໜຶ່ງ.

---

අද්දසා ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං පිණ්ඩාය ඨිතං. දිස්වාන භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අහං ඛො, සමණ, කසාමි ච වපාමි ච; කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමි. ත්වම්පි, සමණ, කසස්සු ච වපස්සු ච; කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජස්සූ’’ති.

ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ເຫັນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢືນເພື່ອບິນທະບາດ. ຄັ້ງເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ສະມະນະ ຂ້າພະເຈົ້າໄຖແລະຫວ່ານ, ຄັ້ງໄຖແລະຫວ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງບໍລິໂພກ. ຂ້າແຕ່ສະມະນະ ທ່ານກໍຈົ່ງໄຖແລະຫວ່ານ, ຄັ້ງໄຖແລະຫວ່ານແລ້ວ ຈົ່ງບໍລິໂພກເຖີດ'.

---

‘‘අහම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, කසාමි ච වපාමි ච; කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමී’’ති. ‘‘න ඛො පන මයං පස්සාම භොතො ගොතමස්ස යුගං වා නඞ්ගලං වා ඵාලං වා පාචනං වා බලිබද්දෙ වා. අථ ච පන භවං ගොතමො එවමාහ – ‘අහම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, කසාමි ච වපාමි ච; කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමී’’’ති.

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ດູກ່ອນພາມ, ຕຖາຄົດກໍໄຖແລະຫວ່ານ, ຄັ້ງໄຖແລະຫວ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງບໍລິໂພກ.' ພາມກາບທູນວ່າ: 'ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍບໍ່ເຫັນແອກ ໄຖ ຜານ ປະຕັກ ຫຼືງົວທັງຫຼາຍຂອງພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນເລີຍ, ແຕ່ພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນກັບກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ: "ດູກ່ອນພາມ, ຕຖາຄົດກໍໄຖແລະຫວ່ານ, ຄັ້ງໄຖແລະຫວ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງບໍລິໂພກ"'.

---

අථ ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ຄັ້ງນັ້ນ ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

76.

໗໖.

---

‘‘කස්සකො පටිජානාසි, න ච පස්සාම තෙ කසිං;

කසිං නො පුච්ඡිතො බ්‍රූහි, යථා ජානෙමු තෙ කසිං’’.

'ທ່ານປະຕິຍານວ່າເປັນຊາວນາ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍບໍ່ເຫັນການເຮັດນາຂອງທ່ານເລີຍ, ທ່ານອັນຂ້າພະເຈົ້າຖາມແລ້ວ ຈົ່ງບອກການເຮັດນານັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍຮູ້ແຈ້ງການເຮັດນາຂອງທ່ານເຖີດ'.

---

77.

໗໗.

---

‘‘සද්ධා බීජං තපො වුට්ඨි, පඤ්ඤා මෙ යුගනඞ්ගලං;

හිරී ඊසා මනො යොත්තං, සති මෙ ඵාලපාචනං.

'ສັດທາເປັນພືດ (ເມັດພັນ), ຕະປະ (ຄວາມເພຽນເຜົາກິເລດ) ເປັນຝົນ, ປັນຍາເປັນແອກແລະໄຖຂອງເຮົາ, ຫິຣິ (ຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ) ເປັນງອນໄຖ, ໃຈເປັນເຊືອກຄ້ອງ, ສະຕິເປັນຜານແລະປະຕັກຂອງເຮົາ.

---

78.

໗໘.

---

‘‘කායගුත්තො වචීගුත්තො, ආහාරෙ උදරෙ යතො;

සච්චං කරොමි නිද්දානං, සොරච්චං මෙ පමොචනං.

ເຮົາເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງກາຍ ຄຸ້ມຄອງວາຈາ ເປັນຜູ້ສຳລວມໃນອາຫານແລະໃນທ້ອງ, ເຮົາໃຊ້ສັດຈະ (ຄວາມຈິງ) ເປັນເຄື່ອງຖາກຖາງວັດສະພືດ, ໂສຣັດຈະ (ຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ) ເປັນເຄື່ອງປົດປ່ອຍຂອງເຮົາ.

---

79.

໗໙.

---

‘‘වීරියං මෙ ධුරධොරය්හං, යොගක්ඛෙමාධිවාහනං;

ගච්ඡති අනිවත්තන්තං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචති.

ຄວາມພຽນຂອງເຮົາເປັນງົວທຽມແອກ ນຳໄປສູ່ແດນອັນກະເສມຈາກໂຍຄະ, ມັນກ້າວໄປຂ້າງໜ້າໂດຍບໍ່ຫວນກັບຄືນ ໄປສູ່ສະຖານທີ່ທີ່ບຸກຄົນໄປແລ້ວບໍ່ຕ້ອງເສົ້າໂສກ.

---

80.

໘໐.

---

‘‘එවමෙසා [Pg.292] කසී කට්ඨා, සා හොති අමතප්ඵලා;

එතං කසිං කසිත්වාන, සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතී’’ති.

ເຮົາເຮັດນາຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ນານັ້ນຍ່ອມມີຜົນເປັນອະມະຕະ (ພະນິພານ), ບຸກຄົນເຮັດນາຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກທັງປວງ'.

---

අථ ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො මහතියා කංසපාතියා පායසං වඩ්ඪෙත්වා භගවතො උපනාමෙසි – ‘‘භුඤ්ජතු භවං ගොතමො පායසං. කස්සකො භවං; යං හි භවං ගොතමො අමතප්ඵලං කසිං කසතී’’ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ຕັກເຂົ້າປາຍາດໃສ່ຖາດສຳລິດອັນໃຫຍ່ ແລ້ວນ້ອມເຂົ້າໄປຖວາຍພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດ້ວຍກາບທູນວ່າ: 'ຂໍພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຈົ່ງບໍລິໂພກເຂົ້າປາຍາດເຖີດ, ພະອົງເປັນຊາວນາແທ້ຈິງ ເພາະພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຊົງເຮັດນາອັນມີຜົນເປັນອະມະຕະ'.

---

81.

໘໑.

---

‘‘ගාථාභිගීතං මෙ අභොජනෙය්‍යං, සම්පස්සතං බ්‍රාහ්මණ නෙස ධම්මො;

ගාථාභිගීතං පනුදන්ති බුද්ධා, ධම්මෙ සතී බ්‍රාහ්මණ වුත්තිරෙසා.

'ດູກ່ອນພາມ, ອາຫານອັນໄດ້ມາເພາະການຂັບຮ້ອງຄາຖາ ຕຖາຄົດບໍ່ຄວນບໍລິໂພກ, ນີ້ບໍ່ແມ່ນທຳຂອງຜູ້ເຫັນແຈ້ງ (ທຳມະດາຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ), ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຍ່ອມປະຕິເສດອາຫານອັນໄດ້ມາເພາະການຂັບຮ້ອງຄາຖາ, ດູກ່ອນພາມ, ເມື່ອທຳມີຢູ່ ວິຖີຊີວິດຢ່າງນີ້ຄືການດຳລົງຊີບຂອງພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ.

---

82.

໘໒.

---

‘‘අඤ්ඤෙන ච කෙවලිනං මහෙසිං, ඛීණාසවං කුක්කුච්චවූපසන්තං;

අන්නෙන පානෙන උපට්ඨහස්සු, ඛෙත්තං හි තං පුඤ්ඤපෙක්ඛස්ස හොතී’’ති.

ທ່ານຈົ່ງບຳລຸງພະຂີນາສົບ ຜູ້ມີຄຸນທັງປວງ ຜູ້ແສຫວັງຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ມີຄວາມກັງວົນອັນສະຫງົບແລ້ວ ດ້ວຍອາຫານແລະນ້ຳຢ່າງອື່ນ, ເພາະວ່າທ່ານນັ້ນເປັນນາບຸນຂອງຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ'.

---

‘‘අථ කස්ස චාහං, භො ගොතම, ඉමං පායසං දම්මී’’ති? ‘‘න ඛ්වාහං තං, බ්‍රාහ්මණ, පස්සාමි සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය, යස්ස සො පායසො භුත්තො සම්මා පරිණාමං ගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර තථාගතස්ස වා තථාගතසාවකස්ස වා. තෙන හි ත්වං, බ්‍රාහ්මණ, තං පායසං අප්පහරිතෙ වා ඡඩ්ඩෙහි අප්පාණකෙ වා උදකෙ ඔපිලාපෙහී’’ති.

'ຂ້າແຕ່ພະໂຄດົມ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖວາຍເຂົ້າປາຍາດນີ້ແກ່ໃຜ?' 'ດູກ່ອນພາມ, ໃນໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ ມານ ພົມ ໃນໝູ່ສັດພ້ອມທັງສະມະນະພາມ ເທວະດາແລະມະນຸດ, ເຮົາບໍ່ເຫັນໃຜເລີຍທີ່ຈະບໍລິໂພກເຂົ້າປາຍາດນີ້ແລ້ວ ຈະພຶງຍ່ອຍໄປດ້ວຍດີ ຍົກເວັ້ນຕຖາຄົດ ຫຼືສາວົກຂອງຕຖາຄົດ. ດູກ່ອນພາມ, ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານຈົ່ງເທເຂົ້າປາຍາດນັ້ນລົງໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີຫຍ້າຂຽວ ຫຼືຖິ້ມລົງໃນນ້ຳທີ່ບໍ່ມີຕົວສັດເຖີດ'.

---

අථ ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො තං පායසං අප්පාණකෙ උදකෙ ඔපිලාපෙසි. අථ ඛො සො පායසො උදකෙ පක්ඛිත්තො චිච්චිටායති චිටිචිටායති සන්ධූපායති සම්පධූපායති. සෙය්‍යථාපි නාම ඵාලො දිවසං සන්තත්තො උදකෙ පක්ඛිත්තො චිච්චිටායති චිටිචිටායති සන්ධූපායති සම්පධූපායති; එවමෙව සො පායසො උදකෙ පක්ඛිත්තො චිච්චිටායති චිටිචිටායති සන්ධූපායති සම්පධූපායති.

ຄັ້ງນັ້ນ ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ເທເຂົ້າປາຍາດນັ້ນລົງໃນນ້ຳທີ່ບໍ່ມີຕົວສັດ. ຄັ້ງນັ້ນ ເຂົ້າປາຍາດນັ້ນພໍຖືກເທລົງໃນນ້ຳ ກໍດັງສຽງດັງຟູ່ໆ ຊູ່ໆ ມີຄວັນພຸ່ງຂຶ້ນໂດຍຮອບ. ປຽບເໝືອນຜານໄຖທີ່ຮ້ອນຈັດຕະຫຼອດວັນ ພໍຖືກໂຍນລົງໃນນ້ຳ ຍ່ອຍດັງຟູ່ໆ ຊູ່ໆ ມີຄວັນພຸ່ງຂຶ້ນໂດຍຮອບ ຢ່າງໃດ, ເຂົ້າປາຍາດນັ້ນພໍຖືກເທລົງໃນນ້ຳ ກໍດັງຟູ່ໆ ຊູ່ໆ ມີຄວັນພຸ່ງຂຶ້ນໂດຍຮອບ ຢ່າງນັ້ນ.

---

අථ ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා [Pg.293] භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය, චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තීති ; එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච, ලභෙය්‍යාහං භොතො ගොතමස්ස සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມມີຄວາມສັງເວດ ຂົນລຸກຊູຊັນ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ຄັ້ງເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຊົບຫົວລົງແທບພະບາດຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ, ເປີດຂອງທີ່ປິດ, ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ ຫຼືໄຕ້ປະທີບໄວ້ໃນທີ່ມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ "ຄົນມີຕາດີຈັກເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ" ຢ່າງໃດ, ພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຊົງປະກາດທຳໂດຍອະເນກປະການ ຢ່າງນັ້ນ. ຂ້າພະເຈົ້ານີ້ຂໍເຖິງພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພະທຳ ແລະພະສົງເປັນທີ່ເພິ່ງ. ຂໍຂ້າພະເຈົ້າພຶງໄດ້ການບັນພະຊາ ພຶງໄດ້ການອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນເຖີດ'.

---

අලත්ථ ඛො කසිභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථ උපසම්පදං. අචිරූපසම්පන්නො ඛො පනායස්මා භාරද්වාජො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව – යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං – බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ‘‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා භාරද්වාජො අරහතං අහොසීති.

ກະສິພາຣະທະວາຊະພາມໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ໄດ້ຮັບການອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າແລ້ວ. ເມື່ອພະພາຣະທະວາຊະຜູ້ມີອາຍຸອຸປະສົມບົດແລ້ວບໍ່ດົນ ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນ ມີໃຈເດັດດ່ຽວ ຢູ່ບໍ່ດົນເລີຍ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນຍອດຢ້ຽມ ອັນເປັນທີ່ສຸດແຫ່ງພົມມະຈັນ ທີ່ກຸນລະບຸດທັງຫຼາຍອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດໂດຍຊອບ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງດ້ວຍຕົນເອງໃນປັດຈຸບັນ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວສຳເລັດອະລິຍະຜົນຢູ່. ທ່ານໄດ້ຮູ້ແຈ້ງວ່າ: 'ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພົມມະຈັນຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ.' ແລະພະພາຣະທະວາຊະຜູ້ມີອາຍຸ ກໍໄດ້ເປັນພະອໍລະຫັນອົງໜຶ່ງ ໃນບັນດາພະອໍລະຫັນທັງຫຼາຍ.

---

කසිභාරද්වාජසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.

ກະສິພາຣະທະວາຊະສູດ ທີ ໔ ຈົບແລ້ວ.

---

5. චුන්දසුත්තං

໕. ຈຸນທະສູດ

---

83.

໘໓.

---

‘‘පුච්ඡාමි මුනිං පහූතපඤ්ඤං, (ඉති චුන්දො කම්මාරපුත්තො)බුද්ධං ධම්මස්සාමිං වීතතණ්හං;

ද්විපදුත්තමං සාරථීනං පවරං, කති ලොකෙ සමණා තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි’’.

ຈຸນທະບຸດນາຍຊ່າງຄຳ ກາບທູນວ່າ: 'ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມພະມຸນີຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງທຳ ຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ສັດສອງເທົ້າ ຜູ້ເປັນນາຍສານຖີອັນຍອດຢ້ຽມ, ສະມະນະໃນໂລກນີ້ມີເທົ່າໃດ? ຂໍພະອົງຈົ່ງຕັດບອກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ'.

---

84.

໘໔.

---

‘‘චතුරො සමණා න පඤ්චමත්ථි, (චුන්දාති භගවා)තෙ තෙ ආවිකරොමි සක්ඛිපුට්ඨො;

මග්ගජිනො මග්ගදෙසකො ච, මග්ගෙ ජීවති යො ච මග්ගදූසී’’.

ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ດູກ່ອນຈຸນທະ, ສະມະນະມີ ໔ ປະການ ບໍ່ມີປະການທີ ໕, ເຮົາອັນທ່ານຖາມຕໍ່ໜ້າແລ້ວ ຈະສະແດງສະມະນະເຫຼົ່ານັ້ນແກ່ທ່ານ, ຄື: ຜູ້ຊະນະມັກ (ມັກຄະຊິນະ), ຜູ້ສະແດງມັກ (ມັກຄະເທສະກະ), ຜູ້ດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນມັກ (ມັກເຄຊີວີ), ແລະຜູ້ທຳລາຍມັກ (ມັກຄະທູສີ)'.

---

85.

໘໕.

---

‘‘කං [Pg.294] මග්ගජිනං වදන්ති බුද්ධා, (ඉති චුන්දො කම්මාරපුත්තො)මග්ගක්ඛායී කථං අතුල්‍යො හොති;

මග්ගෙ ජීවති මෙ බ්‍රූහි පුට්ඨො, අථ මෙ ආවිකරොහි මග්ගදූසිං’’.

(ຈຸນທະ ກັມມາຣະບຸດ ກາບທູນວ່າ) "ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຊົງຕຣັດຮຽກບຸກຄົນໃດວ່າ ເປັນຜູ້ຊະນະມັກ (ມັກຄະຊິນະ)? ພຣະພິກຂຸຜູ້ສະແດງມັກ (ມັກຄັກຂາຍີ) ຜູ້ບໍ່ມີໃຜປຽບປານ ຈະເປັນເຊັ່ນໃດ? ຂໍພຣະອົງຜູ້ຖືກຂ້ານ້ອຍທູນຖາມແລ້ວ ໂປດຕຣັດບອກແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເຖິງພຣະພິກຂຸຜູ້ດຳຣົງຊີວິດຢູ່ໃນມັກ (ມັກຄະຊີວີ) ແລະຂໍໂປດສະແດງໃຫ້ຂ້ານ້ອຍເຫັນແຈ້ງ ເຖິງຜູ້ທຳລາຍມັກ (ມັກຄະທູສີ) ດ້ວຍເຖີດ."

---

86.

໘໖.

---

‘‘යො තිණ්ණකථංකථො විසල්ලො, නිබ්බානාභිරතො අනානුගිද්ධො;

ලොකස්ස සදෙවකස්ස නෙතා, තාදිං මග්ගජිනං වදන්ති බුද්ධා.

"ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຊົງຕຣັດຮຽກພຣະພິກຂຸຜູ້ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ປາສະຈາກລູກສອນ (ຄືກິເລດ), ຍິນດີໃນພຣະນິພພານ, ບໍ່ມີຄວາມຢາກສະທ້ານ, ເປັນຜູ້ນຳທາງແກ່ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ, ຜູ້ຄົງທີ່ເຊັ່ນນັ້ນວ່າ ເປັນຜູ້ຊະນະມັກ."

---

87.

໘໗.

---

‘‘පරමං පරමන්ති යොධ ඤත්වා, අක්ඛාති විභජතෙ ඉධෙව ධම්මං;

තං කඞ්ඛඡිදං මුනිං අනෙජං, දුතියං භික්ඛුනමාහු මග්ගදෙසිං.

"ບຸກຄົນໃດໃນພຣະສາສນານີ້ ຮູ້ແຈ້ງທັມອັນປະເສີດສຸດວ່າເປັນສິ່ງປະເສີດສຸດແລ້ວ ຍ່ອມສະແດງ ແລະຈຳແນກທັມນັ້ນໃນໂລກນີ້ເອງ; ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຊົງຮຽກພຣະມຸນີຜູ້ຕັດຄວາມສົງໄສ ຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ (ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ) ນັ້ນວ່າ ເປັນພຣະພິກຂຸອົງທີສອງ ຄື ຜູ້ສະແດງມັກ (ມັກຄະເທສີ)."

---

88.

໘໘.

---

‘‘යො ධම්මපදෙ සුදෙසිතෙ, මග්ගෙ ජීවති සඤ්ඤතො සතීමා;

අනවජ්ජපදානි සෙවමානො, තතියං භික්ඛුනමාහු මග්ගජීවිං.

"ບຸກຄົນໃດດຳຣົງຊີວິດຢູ່ໃນມັກ ອັນເປັນທາງແຫ່ງທັມທີ່ຊົງສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ, ເປັນຜູ້ສຳຣວມດີແລ້ວ, ມີສະຕິ, ເສບແຕ່ທັມອັນບໍ່ມີໂທດ (ໂພທິປັກຂິຍະທັມ); ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຊົງຮຽກພຣະພິກຂຸອົງນັ້ນວ່າ ເປັນອົງທີສາມ ຄື ຜູ້ດຳຣົງຊີວິດຢູ່ໃນມັກ (ມັກຄະຊີວີ)."

---

89.

໘໙.

---

‘‘ඡදනං කත්වාන සුබ්බතානං, පක්ඛන්දී කුලදූසකො පගබ්භො;

මායාවී අසඤ්ඤතො පලාපො, පතිරූපෙන චරං ස මග්ගදූසී.

"ບຸກຄົນໃດປົກປິດກາຍດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຂອງຜູ້ມີວັດປະຕິບັດອັນດີ ແລ້ວແລ່ນເຂົ້າໄປ (ໃນໝູ່ພຣະພິກຂຸ), ເປັນຜູ້ປະທຸສຮ້າຍຕະກູນ, ຄະນອງກາຍວາຈາ, ມີມາຍາ, ບໍ່ສຳຣວມ, ເວົ້າເພີ້ເຈີ້, ທ່ຽວໄປດ້ວຍຮູບລັກສະນະປອມແປງ; ບຸກຄົນນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ຜູ້ທຳລາຍມັກ (ມັກຄະທູສີ)."

---

90.

໙໐.

---

‘‘එතෙ ච පටිවිජ්ඣි යො ගහට්ඨො, සුතවා අරියසාවකො සපඤ්ඤො;

සබ්බෙ නෙතාදිසාති ඤත්වා, ඉති දිස්වා න හාපෙති තස්ස සද්ධා;

කථං හි දුට්ඨෙන අසම්පදුට්ඨං, සුද්ධං අසුද්ධෙන සමං කරෙය්‍යා’’ති.

"ຄະລຶຫັດ (ຜູ້ຄອງເຮືອນ) ໃດ ເປັນພຣະອະລິຍະສາວົກ ຜູ້ໄດ້ສົດັບ, ມີປັນຍา, ໄດ້ແທງຕະຫຼອດພຣະພິກຂຸທັງ 4 ຈຳພວກນີ້; ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ພຣະພິກຂຸທັງໝົດບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນີ້ (ບໍ່ໄດ້ເປັນຄືກັບພຣະຊົ່ວ)' ແລະເຫັນເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ ຄວາມສັດທາຂອງລາວຍ່ອມບໍ່ເສື່ອມຖອຍ; ເພາະວ່າ ບຸກຄົນຈະເພິ່ງເຮັດພຣະພິກຂຸຜູ້ບໍ່ປະທຸສຮ້າຍ ໃຫ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະພິກຂຸຜູ້ປະທຸສຮ້າຍ, ຈະເຮັດພຣະພິກຂຸຜູ້ບໍລິສຸດ ໃຫ້ສະເໝີດ້ວຍພຣະພິກຂຸຜູ້ບໍ່ບໍລິສຸດ ໄດ້ແນວໃດ?"

---

චුන්දසුත්තං පඤ්චමං නිට්ඨිතං.

"ຈຸນທະສູດ ທີຫ້າ ຈົບແລ້ວ."

---

6. පරාභවසුත්තං

໖. "ປາຣາພະວະສູດ"

---

එවං [Pg.295] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරා දෙවතා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතා ඛො සා දෙවතා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

"ຂ້າພະເຈົ້າ (ພຣະອານົນ) ໄດ້ສົດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນແລ້ວ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປ (ໃນເວລາທ່ຽງຄືນ), ເທວະດາຕົນໜຶ່ງ ມີວັນນະອັນງົດງາມຍິ່ງ, ຍັງພຣະວິຫານເຊຕະວັນທັງໝົດໃຫ້ສະຫວ່າງສະໄຫວ, ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ ໃກ້ສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອຢືນຢູ່ ໃກ້ສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ເທວະດາຕົນນັ້ນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:"

---

91.

໙໑.

---

‘‘පරාභවන්තං පුරිසං, මයං පුච්ඡාම ගොතම ;

භගවන්තං පුට්ඨුමාගම්ම, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຂໍທູນຖາມພຣະໂຄດົມ ເຖິງບຸກຄົນຜູ້ມີແຕ່ຄວາມເສື່ອມຖອຍ; ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ມາເພື່ອທູນຖາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

92.

໙໒.

---

‘‘සුවිජානො භවං හොති, සුවිජානො පරාභවො;

ධම්මකාමො භවං හොති, ධම්මදෙස්සී පරාභවො’’.

"ຜູ້ຈະຈະເລີນກໍຮູ້ໄດ້ງ່າຍ, ຜູ້ຈະເສື່ອມກໍຮູ້ໄດ້ງ່າຍ; ຜູ້ຮັກທັມ (ທັມມະກາໂມ) ຍ່ອມຈະເລີນ, ຜູ້ຊັງທັມ (ທັມມະເທດສີ) ຍ່ອມເສື່ອມຖອຍ."

---

93.

໙໓.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, පඨමො සො පරාභවො;

දුතියං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີໜຶ່ງ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສອງ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

94.

໙໔.

---

‘‘අසන්තස්ස පියා හොන්ති, සන්තෙ න කුරුතෙ පියං;

අසතං ධම්මං රොචෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຄົນອະສັດບຸຣຸດ (ຄົນບໍ່ດີ) ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກຂອງຜู້ນັ້ນ, ຜູ້ນັ້ນບໍ່ເຮັດຄວາມຮັກໃນສັດບຸຣຸດ (ຄົນດີ), ຍ່ອມຍິນດີໃນທັມຂອງອະສັດບຸຣຸດ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

95.

໙໕.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, දුතියො සො පරාභවො;

තතියං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີສອງ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສາມ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

96.

໙໖.

---

‘‘නිද්දාසීලී සභාසීලී, අනුට්ඨාතා ච යො නරො;

අලසො කොධපඤ්ඤාණො, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຄົນໃດມັກນອນ, ມັກຄຸຍກັນໃນສະມາຄົມ, ບໍ່ມີຄວາມຂະຫຍັນ, ກຽດຄ້ານ, ແລະມີຄວາມໂກດເປັນເຈົ້າເຮືອນ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງความເສື່ອມຖອຍ."

---

97.

໙໗.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, තතියො සො පරාභවො;

චතුත්ථං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີສາມ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສີ່, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

98.

໙໘.

---

‘‘යො මාතරං පිතරං වා, ජිණ්ණකං ගතයොබ්බනං;

පහු සන්තො න භරති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດມີຄວາມສາມາດຢູ່ ແຕ່ບໍ່ລ້ຽງດູມານດາ ຫຼືບິດາ ຜູ້ແກ່ເຖົ້າ ໝົດໄວໜຸ່ມສາວແລ້ວ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

99.

໙໙.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, චතුත්ථො සො පරාභවො;

පඤ්චමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີສີ່; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີຫ້າ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

100.

໑໐໐.

---

‘‘යො බ්‍රාහ්මණං සමණං වා, අඤ්ඤං වාපි වනිබ්බකං;

මුසාවාදෙන වඤ්චෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດຫຼອກລວງພຣາມ, ພຣະພິກຂຸ (ສະມະນະ) ຫຼືຍາຈົກ (ຜູ້ຂໍທານ) ອື່ນໆ ດ້ວຍຄຳຕົວະ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

101.

໑໐໑.

---

‘‘ඉති [Pg.296] හෙතං විජානාම, පඤ්චමො සො පරාභවො;

ඡට්ඨමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີຫ້າ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີຫົກ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

102.

໑໐໒.

---

‘‘පහූතවිත්තො පුරිසො, සහිරඤ්ඤො සභොජනො;

එකො භුඤ්ජති සාදූනි, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດມີຊັບສົມບັດຫຼາຍ, ມີເງິນຄຳ ແລະອາຫານການກິນອຸດົມສົມບູນ, ແຕ່ບໍລິໂພກຂອງແຊບນົວແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

103.

໑໐໓.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, ඡට්ඨමො සො පරාභවො;

සත්තමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນความເສື່ອມຂໍ້ທີຫົກ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີເຈັດ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

104.

໑໐໔.

---

‘‘ජාතිත්ථද්ධො ධනත්ථද්ධො, ගොත්තත්ථද්ධො ච යො නරො;

සඤ්ඤාතිං අතිමඤ්ඤෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດຖືຕົວເພາະຊາດກຳເນີດ, ຖືຕົວເພາະຊັບສົມບັດ, ຖືຕົວເພາະໂຄດຕະກູນ, ແລ້ວດູໝິ່ນຍາດຕິພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

105.

໑໐໕.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, සත්තමො සො පරාභවො;

අට්ඨමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີເຈັດ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີແປດ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

106.

໑໐໖.

---

‘‘ඉත්ථිධුත්තො සුරාධුත්තො, අක්ඛධුත්තො ච යො නරො;

ලද්ධං ලද්ධං විනාසෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດເປັນນັກເລງຍິງ, ເປັນນັກເລງສຸຣາ, ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ຍ່ອມຜານຊັບທີ່ຕົນຫາໄດ້ມາໃຫ້ຈິບຫາຍໄປ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

107.

໑໐໗.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, අට්ඨමො සො පරාභවො;

නවමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີແປດ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີເກົ້າ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

108.

໑໐໘.

---

‘‘සෙහි දාරෙහි අසන්තුට්ඨො, වෙසියාසු පදුස්සති ;

දුස්සති පරදාරෙසු, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ຍິນດີໃນພັນລະຍາຂອງຕົນ, ຍ່ອມທ່ຽວໄປກັບຍິງໂສເພນີ, ແລະປະພຶດຜິດໃນພັນລະຍາຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສื่อມຖອຍ."

---

109.

໑໐໙.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, නවමො සො පරාභවො;

දසමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີເກົ້າ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສິບ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

110.

໑໑໐.

---

‘‘අතීතයොබ්බනො පොසො, ආනෙති තිම්බරුත්ථනිං;

තස්සා ඉස්සා න සුපති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຊາຍຜູ້ລ່ວງໄວໜຸ່ມແລ້ວ ໄດ້ນາງສາວທີ່ມີຖັນເຕັມຕຶງ (ດັ່ງໝາກຕູມ) ມາເປັນພັນລະຍາ, ຍ່ອມນອນບໍ່ຫຼັບເພາະຄວາມຫຶງຫວງໃນນາງນັ້ນ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

111.

໑໑໑.

---

‘‘ඉති හෙතං විජානාම, දසමො සො පරාභවො;

එකාදසමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີສິບ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສິບເອັດ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

112.

໑໑໒.

---

‘‘ඉත්ථිං සොණ්ඩිං විකිරණිං, පුරිසං වාපි තාදිසං;

ඉස්සරියස්මිං ඨපෙති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດຕັ້ງຍິງນັກເລງ (ມັກຫຼິ້ນມັກກິນ), ຜູ້ສຸຣຸ່ຍສຸຣ່າຍ, ຫຼືຕັ້ງຊາຍທີ່ມີລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນ ໃຫ້ເປັນໃຫຍ່ໃນການປົກຄອງຊັບສົມບັດ; ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

113.

໑໑໓.

---

‘‘ඉති [Pg.297] හෙතං විජානාම, එකාදසමො සො පරාභවො;

ද්වාදසමං භගවා බ්‍රූහි, කිං පරාභවතො මුඛං’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງຂໍ້ນັ້ນແລ້ວ ວ່ານັ້ນເປັນຄວາມເສື່ອມຂໍ້ທີສິບເອັດ; ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂໍໂປດຕຣັດບອກຂໍ້ທີສິບສອງ, ອັນໃດເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ?"

---

114.

໑໑໔.

---

‘‘අප්පභොගො මහාතණ්හො, ඛත්තියෙ ජායතෙ කුලෙ;

සො ච රජ්ජං පත්ථයති, තං පරාභවතො මුඛං’’.

"ບຸກຄົນໃດມີໂພຄະຊັບນ້ອຍ ແຕ່ມີຄວາມຢາກໃຫຍ່ຫຼວງ, ເກີດໃນຕະກູນກະສັດ ແຕ່ປາດຖະໜາຢາກໄດ້ລາຊະສົມບັດ (ເປັນພຣະລາຊາ); ນັ້ນເປັນທາງແຫ່ງຄວາມເສື່ອມຖອຍ."

---

115.

໑໑໕.

---

‘‘එතෙ පරාභවෙ ලොකෙ, පණ්ඩිතො සමවෙක්ඛිය;

අරියො දස්සනසම්පන්නො, ස ලොකං භජතෙ සිව’’න්ති.

"ຜູ້ມີປັນຍา, ເປັນພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍທັດສະນະ (ປັນຍາເຫັນແຈ້ງ), ເມື່ອພິຈາລະນາເຫັນຄວາມເສື່ອມເຫຼົ່ານີ້ໃນໂລກແລ້ວ ຍ່ອມຄົບຫາ (ເຂົ້າເຖິງ) ໂລກອັນກະເສມ (ສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ)."

---

පරාභවසුත්තං ඡට්ඨං නිට්ඨිතං.

"ປາຣາພະວະສູດ ທີຫົກ ຈົບແລ້ວ."

---

7. වසලසුත්තං

໗. "ວະສະລະສູດ"

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පාවිසි. තෙන ඛො පන සමයෙන අග්ගිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස නිවෙසනෙ අග්ගි පජ්ජලිතො හොති ආහුති පග්ගහිතා. අථ ඛො භගවා සාවත්ථියං සපදානං පිණ්ඩාය චරමානො යෙන අග්ගිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි.

"ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສົດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນແລ້ວ ໃນເວລາເຊົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຄອງອັນຕະຣະວາສົກ (ສະບົງ) ແລ້ວ ຊົງຖືບາດແລະຈີວອນ ເສດັດເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງເມືອງສາວັດຖີ. ກໍສະໄໝນັ້ນ ໃນເຮືອນຂອງອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄຟບູຊາຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ ແລະເຄື່ອງບູຊາກໍຈັດຕຽມໄວ້ແລ້ວ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເມື່ອຊົງທ່ຽວບິນທະບາດຕາມລຳດັບເຮືອນໃນເມືອງສາວັດຖີ ໄດ້ເສດັດເຂົ້າໄປຍັງເຮືອນຂອງອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ."

---

අද්දසා ඛො අග්ගිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන භගවන්තං එතදවොච – ‘‘තත්‍රෙව, මුණ්ඩක; තත්‍රෙව, සමණක; තත්‍රෙව, වසලක තිට්ඨාහී’’ති.

"ອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດມາແຕ່ໄກ. ຄັ້ນເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ຕໍ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ຢຸດຢູ່ ຫັ້ນແຫຼະ ຄົນຫົວໂລ້ນ! ຢຸດຢູ່ ຫັ້ນແຫຼະ ສະມະນະຖອຍ! ຢຸດຢູ່ ຫັ້ນແຫຼະ ຄົນວະສະລະ (ຄົນຖອຍຊ້າ)!'"

---

එවං වුත්තෙ, භගවා අග්ගිකභාරද්වාජං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘ජානාසි පන ත්වං, බ්‍රාහ්මණ, වසලං වා වසලකරණෙ වා ධම්මෙ’’ති? ‘‘න ඛ්වාහං, භො ගොතම, ජානාමි වසලං වා වසලකරණෙ වා ධම්මෙ; සාධු මෙ භවං ගොතමො තථා ධම්මං දෙසෙතු, යථාහං ජානෙය්‍යං වසලං වා වසලකරණෙ වා ධම්මෙ’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො අග්ගිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච –

"ເມື່ອພຣາມກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຖາມອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພຣາມວ່າ: 'ດູກ່ອນພຣາມ, ທ່ານຮູ້ຈັກຄົນວະສະລະ (ຄົນຖອຍຊ້າ) ຫຼືທັມທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຄົນວະສະລະຫຼືບໍ່?' ພຣາມກາບທູນວ່າ: 'ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຮູ້ຈັກຄົນວະສະລະ ຫຼືທັມທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຄົນວະສະລະເລີຍ; ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ໂປດສະແດງທັມແກ່ຂ້ານ້ອຍ ໂດຍປະການທີ່ຂ້ານ້ອຍຈະເພິ່ງຮູ້ຈັກຄົນວະສະລະ ຫຼືທັມທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຄົນວະສະລະນັ້ນດ້ວຍເຖີດ.' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດວ່າ: 'ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ດູກ່ອນພຣາມ, ທ່ານຈົ່ງຟັງ, ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ, ເຮົາຈະກ່າວ.' ອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພຣາມທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ດີແລ້ວ ພຣະອົງ.' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຄຳນີ້ວ່າ:"

---

116.

໑໑໖.

---

‘‘කොධනො [Pg.298] උපනාහී ච, පාපමක්ඛී ච යො නරො;

විපන්නදිට්ඨි මායාවී, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດມັກໂກດ, ຜູກໂກດ (ຜູກເວນ), ລຶບລ້າງຄຸນທ່ານ (ມັກລຶບລູ່ຄຸນຄົນອື່ນ), ມີຄວາມເຫັນວິບັດ (ມິດສາທິຖິ), ແລະມີມາຍາ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ (ຄົນຖອຍຊ້າ)."

---

117.

໑໑໗.

---

‘‘එකජං වා ද්විජං වාපි, යොධ පාණං විහිංසති;

යස්ස පාණෙ දයා නත්ථි, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດໃນໂລກນີ້ ບຽດບຽນສັດມີຊີວິດ ບໍ່ວ່າຈະເກີດເທື່ອດຽວ (ເຊັ່ນມະນຸດ) ຫຼືເກີດສອງເທື່ອ (ເຊັ່ນນົກ), ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີຄວາມເອັນດູໃນສັດມີຊີວິດ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

118.

໑໑໘.

---

‘‘යො හන්ති පරිරුන්ධති, ගාමානි නිගමානි ච;

නිග්ගාහකො සමඤ්ඤාතො, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດທຳລາຍ ແລະປິດລ້ອມບ້ານ ແລະເມືອງ, ເປັນທີ່ຮູ້ກັນທົ່ວໄປວ່າເປັນຜູ້ບຽດບຽນ (ຜູ້ປຸ້ນສະດົມ); ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

119.

໑໑໙.

---

‘‘ගාමෙ වා යදි වා රඤ්ඤෙ, යං පරෙසං මමායිතං;

ථෙය්‍යා අදින්නමාදෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດຖືເອົາສິ່ງຂອງອັນເປັນທີ່ຮັກຫວງແຫນຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ ທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້ ດ້ວຍເຈດຕະນາລັກຂະໂມຍ ບໍ່ວ່າຈະຢູ່ໃນບ້ານ ຫຼືໃນປ່າ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

120.

໑໒໐.

---

‘‘යො හවෙ ඉණමාදාය, චුජ්ජමානො පලායති;

න හි තෙ ඉණමත්ථීති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດກູ້ໜີ້ສິນມາແລ້ວ ຫຼົບໜີໄປເມື່ອຖືກທວງຖາມ, ໂດຍກ່າວວ່າ 'ໜີ້ຂອງເຈົ້າບໍ່ມີແກ່ຂ້ອຍເລີຍ'; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

121.

໑໒໑.

---

‘‘යො වෙ කිඤ්චික්ඛකම්‍යතා, පන්ථස්මිං වජන්තං ජනං;

හන්ත්වා කිඤ්චික්ඛමාදෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດປາດຖະໜາຢາກໄດ້ສິ່ງຂອງພຽງເລັກນ້ອຍ, ຂ້າຄົນເດີນທາງຕາມຫົນທາງ ແລ້ວຊິງເອົາສິ່ງຂອງນັ້ນໄປ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

122.

໑໒໒.

---

‘‘අත්තහෙතු පරහෙතු, ධනහෙතු ච යො නරො;

සක්ඛිපුට්ඨො මුසා බ්‍රූති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດເມື່ອຖືກຖາມເປັນພະຍານ, ຍ່ອມກ່າວຄຳຕົວະ ເພາະເຫັນແກ່ຕົນເອງ, ເພາະເຫັນແກ່ຜູ້ນື່ອື່ນ, ຫຼືເພາະເຫັນແກ່ຊັບສົມບັດ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

123.

໑໒໓.

---

‘‘යො ඤාතීනං සඛීනං වා, දාරෙසු පටිදිස්සති;

සාහසා සම්පියෙන වා, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດປະພຶດຜິດໃນພັນລະຍາຂອງຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ຫຼືຂອງມິດສະຫາຍ ດ້ວຍການຂົ່ມຂືນ ຫຼືດ້ວຍຄວາມຍິນຍອມພ້ອມໃຈກັນ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

124.

໑໒໔.

---

‘‘යො මාතරං පිතරං වා, ජිණ්ණකං ගතයොබ්බනං;

පහු සන්තො න භරති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດມີຄວາມສາມາດຢູ່ ແຕ່ບໍ່ລ້ຽງດູມານດາ ຫຼືບິດา ຜູ້ແກ່ເຖົ້າ ໝົດໄວໜຸ່ມສາວແລ້ວ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

125.

໑໒໕.

---

‘‘යො මාතරං පිතරං වා, භාතරං භගිනිං සසුං;

හන්ති රොසෙති වාචාය, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດທຸບຕີ ຫຼືຮ້າຍດ່າດ້ວຍວາຈາ ຕໍ່ມານດາ, ບິດາ, ພີ່ນ້ອງຊາຍ, ພີ່ນ້ອງຍິງ, ຫຼືແມ່ເຖົ້າພໍ່ເຖົ້າ (ພໍ່ແມ່ຍົວະ); ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

126.

໑໒໖.

---

‘‘යො අත්ථං පුච්ඡිතො සන්තො, අනත්ථමනුසාසති;

පටිච්ඡන්නෙන මන්තෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດເມື່ອຖືກຖາມເຖິງສິ່ງອັນເປັນປະໂຫຍດ ແຕ່ກັບແນະນຳສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ, ຫຼືເວົ້າແນະນຳຢ່າງປິດບັງອຳພາງ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

127.

໑໒໗.

---

‘‘යො කත්වා පාපකං කම්මං, මා මං ජඤ්ඤාති ඉච්ඡති ;

යො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດເຮັດກັມຊົ່ວແລ້ວ ປາດຖະໜາວ່າ 'ຂໍຢ່າໃຫ້ໃຜຮູ້ຈັກເຮົາເລີຍ', ເປັນຜູ້ມີການກະທຳອັນປິດບັງອຳພາງ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

128.

໑໒໘.

---

‘‘යො [Pg.299] වෙ පරකුලං ගන්ත්වා, භුත්වාන සුචිභොජනං;

ආගතං නප්පටිපූජෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດໄປສູ່ເຮືອນຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ ບໍລິໂພກອາຫານອັນສະອາດປະນີດແລ້ວ, ແຕ່ເມື່ອຜູ້ນັ້ນມາສູ່ເຮືອນຂອງຕົນ ກັບບໍ່ຕ້ອນຮັບຕອບແທນ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

129.

໑໒໙.

---

‘‘යො බ්‍රාහ්මණං සමණං වා, අඤ්ඤං වාපි වනිබ්බකං;

මුසාවාදෙන වඤ්චෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດຫຼອກລວງພຣາມ, ພຣະພິກຂຸ (ສະມະນະ) ຫຼືຍາຈົກອື່ນໆ ດ້ວຍຄຳຕົວະ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

130.

໑໓໐.

---

‘‘යො බ්‍රාහ්මණං සමණං වා, භත්තකාලෙ උපට්ඨිතෙ;

රොසෙති වාචා න ච දෙති, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດເມື່ອເວລາອາຫານມາເຖິງແລ້ວ, ກັບຮ້າຍດ່າພຣາມ ຫຼືພຣະພິກຂຸດ້ວຍວາຈາ ແລະບໍ່ຖວາຍອາຫານ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

131.

໑໓໑.

---

‘‘අසතං යොධ පබ්‍රූති, මොහෙන පලිගුණ්ඨිතො;

කිඤ්චික්ඛං නිජිගීසානො, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດໃນໂລກນີ້ ຖືກຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ) ຄອບງຳແລ້ວ, ປາດຖະໜາຢາກໄດ້ສິ່ງຂອງພຽງເລັກນ້ອຍ, ຈຶ່ງກ່າວຄຳທີ່ບໍ່ຈິງ (ຄຳອະສັດ); ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

132.

໑໓໒.

---

‘‘යො චත්තානං සමුක්කංසෙ, පරෙ ච මවජානාති ;

නිහීනො සෙන මානෙන, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດຍົກຍ້ອງຕົນເອງ ແລະດູໝິ່ນຜູ້ນື່ອື່ນ, ເປັນຜູ້ຕ່ຳຊ້າເພາະຄວາມຖືຕົວ (ມານະ) ຂອງຕົນ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

133.

໑໓໓.

---

‘‘රොසකො කදරියො ච, පාපිච්ඡො මච්ඡරී සඨො;

අහිරිකො අනොත්තප්පී, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດເປັນຜູ້ມັກຮ້າຍດ່າ, ຕະໜີ່ຖີ່ໜຽວ, ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ, ມັກກີດກັນ (ຕະໜີ່), ໂອ້ອວດຫຼອກລວງ, ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ (ອະຫິຣິກະ), ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ (ອະໂນດຕັບປະ); ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

134.

໑໓໔.

---

‘‘යො බුද්ධං පරිභාසති, අථ වා තස්ස සාවකං;

පරිබ්බාජං ගහට්ඨං වා, තං ජඤ්ඤා වසලො ඉති.

"ບຸກຄົນໃດກ່າວຮ້າຍຕิຕຽນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ຫຼືພຣະສາວົກຂອງພຣະອົງ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນບັນພະຊິດ (ປະຣິພາຊົກ) ຫຼືຄະລຶຫັດ; ພຶງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ເປັນຄົນວະສະລະ."

---

135.

໑໓໕.

---

‘‘යො වෙ අනරහං සන්තො, අරහං පටිජානාති ;

චොරො සබ්‍රහ්මකෙ ලොකෙ, එසො ඛො වසලාධමො.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ແມ່ນພຣະອະຣະຫັນ ແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນພຣະອະຣະຫັນ, ບຸກຄົນນັ້ນເປັນມະຫາໂຈນໃນໂລກພ້ອມທັງພຣະພົມ; ບຸກຄົນນັ້ນແຫຼະ ເປັນຄົນວະສະລະຜູ້ຕ່ຳຊ້າທີ່ສຸດ."

---

136.

໑໓໖.

---

‘‘එතෙ ඛො වසලා වුත්තා, මයා යෙතෙ පකාසිතා;

න ජච්චා වසලො හොති, න ජච්චා හොති බ්‍රාහ්මණො;

කම්මුනා වසලො හොති, කම්මුනා හොති බ්‍රාහ්මණො.

"ດູກ່ອນພຣາມ, ຄົນວະສະລະເຫຼົ່ານີ້ ເຮົາໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ ແລະສະແດງໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງແລ້ວ; ບຸກຄົນຈະເປັນຄົນວະສະລະເພາະຊາດກຳເນີດກໍຫາບໍ່ໄດ້, ຈະເປັນພຣາມເພາະຊາດກຳເນີດກໍຫາບໍ່ໄດ້; ແຕ່ເປັນຄົນວະສະລະເພາະການກະທຳ (ກັມ), ເປັນພຣາມກໍເພາະການກະທຳ."

---

137.

໑໓໗.

---

‘‘තදමිනාපි ජානාථ, යථාමෙදං නිදස්සනං;

චණ්ඩාලපුත්තො සොපාකො, මාතඞ්ගො ඉති විස්සුතො.

ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຄວາມນັ້ນດ້ວຍເຫດຜົນນີ້ເຊັ່ນກັນ ຕາມຕົວຢ່າງນີ້ ຄື: ໂສປາກະ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງຄົນຈັນທານ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນທົ່ວໄປໃນນາມວ່າ ມາຕັງຄະ.

---

138.

໑໓໘.

---

‘‘සො [Pg.300] යසං පරමං පත්තො, මාතඞ්ගො යං සුදුල්ලභං;

ආගච්ඡුං තස්සුපට්ඨානං, ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා බහූ.

ມາຕັງຄະນັ້ນໄດ້ບັນລຸເຖິງຍົດຖາບັນດາສັກອັນສູງສົ່ງ ເເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ໄດ້ມາໂດຍຍາກຍິ່ງ; ກະສັດ ແລະພາມເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຕ່າງກໍພາກັນມາບຳລຸງບຳເລີຮັບໃຊ້ເພິ່ນ.

---

139.

໑໓໙.

---

‘‘දෙවයානං අභිරුය්හ, විරජං සො මහාපථං;

කාමරාගං විරාජෙත්වා, බ්‍රහ්මලොකූපගො අහු;

න නං ජාති නිවාරෙසි, බ්‍රහ්මලොකූපපත්තියා.

ເພິ່ນໄດ້ຂຶ້ນສູ່ຍານຂອງເທວະດາ ອັນເປັນຫົນທາງໃຫຍ່ທີ່ປາສະຈາກທຸລີ, ລະເສຍໄດ້ເຊິ່ງກາມະຣາຄະ ແລ້ວໄດ້ໄປເກີດໃນພົມມະໂລກ; ຊາດກຳເນີດບໍ່ໄດ້ຂັດຂວາງເພິ່ນຈາກການໄປເກີດໃນພົມມະໂລກນັ້ນເລີຍ.

---

140.

໑໔໐.

---

‘‘අජ්ඣායකකුලෙ ජාතා, බ්‍රාහ්මණා මන්තබන්ධවා;

තෙ ච පාපෙසු කම්මෙසු, අභිණ්හමුපදිස්සරෙ.

ພວກພາມທີ່ເກີດໃນຕະກູນຜູ້ສາທະຍາຍມົນ ມີພະເວດເປັນມິດສະຫາຍ ແຕ່ພວກເຂົາກໍຍັງມັກຖືກພົບເຫັນວ່າ ກະທຳກຳອັນຊົ່ວຊ້າຢູ່ເປັນປະຈຳ.

---

141.

໑໔໑.

---

‘‘දිට්ඨෙව ධම්මෙ ගාරය්හා, සම්පරායෙ ච දුග්ගති;

න නෙ ජාති නිවාරෙති, දුග්ගත්‍යා ගරහාය වා.

ພວກເຂົາຖືກຕິຕຽນໃນອັດຕະພາບປັດຈຸບັນນີ້ ແລະມີທຸຄະຕິໃນພົບໜ້າ; ຊາດກຳເນີດບໍ່ໄດ້ຊ່ວຍຂັດຂວາງພວກເຂົາຈາກທຸຄະຕິ ຫຼືຈາກການຖືກຕິຕຽນນັ້ນເລີຍ.

---

142.

໑໔໒.

---

‘‘න ජච්චා වසලො හොති, න ජච්චා හොති බ්‍රාහ්මණො;

කම්මුනා වසලො හොති, කම්මුනා හොති බ්‍රාහ්මණො’’ති.

ບຸກຄົນບໍ່ໄດ້ເປັນຄົນຖອຍເພາະຊາດກຳເນີດ, ບໍ່ໄດ້ເປັນພາມເພາະຊາດກຳເນີດ; ແຕ່ເປັນຄົນຖອຍເພາະການກະທຳ, ແລະເປັນພາມກໍເພາະການກະທຳ.

---

එවං වුත්තෙ, අග්ගිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ອັກຄິກະພາຣະທວາຊະພາມໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: "ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ, ທ່ານພຣະໂຄດົມ! ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ, ທ່ານພຣະໂຄດົມ! ... ຂໍທ່ານພຣະໂຄດົມຈົ່ງຊົງຈຳຂ້ານ້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕຣເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ."

---

වසලසුත්තං සත්තමං නිට්ඨිතං.

ຈົບວະສະລະສູດ ທີເຈັດ.

---

8. මෙත්තසුත්තං

໘. ເມດຕະສູດ

---

143.

໑໔໓.

---

කරණීයමත්ථකුසලෙන, යන්ත සන්තං පදං අභිසමෙච්ච;

සක්කො උජූ ච සුහුජූ ච, සූවචො චස්ස මුදු අනතිමානී.

ກິດອັນໃດທີ່ບຸກຄົນຜູ້ສະຫຼາດໃນປະໂຫຍດ ປາດຖະໜາຈະບັນລຸທາງສະຫງົບ (ນິພພານ) ຄວນກະທຳ: ບຸກຄົນນັ້ນຄວນເປັນຜູ້ອາດຫານ, ຊື່ຕົງ ແລະຊື່ຕົງດີ, ວ່າງ່າຍ, ອ່ອນໂຍນ ແລະບໍ່ມີຄວາມຖືຕົວ.

---

144.

໑໔໔.

---

සන්තුස්සකො ච සුභරො ච, අප්පකිච්චො ච සල්ලහුකවුත්ති;

සන්තින්ද්‍රියො ච නිපකො ච, අප්පගබ්භො කුලෙස්වනනුගිද්ධො.

ເປັນຜູ້ສັນໂດດ (ຍິນດີຕາມມີຕາມໄດ້), ລ້ຽງງ່າຍ, ມີກິດຈະການໜ້ອຍ, ມີຄວາມເປັນຢູ່ເບົາສະບາຍ, ມີອິນຊີສະຫງົບ, ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ, ບໍ່ຄະນອງ, ແລະບໍ່ຕິດພັນໃນຕະກູນທັງຫຼາຍ.

---

145.

໑໔໕.

---

න [Pg.301] ච ඛුද්දමාචරෙ කිඤ්චි, යෙන විඤ්ඤූ පරෙ උපවදෙය්‍යුං;

සුඛිනො ව ඛෙමිනො හොන්තු, සබ්බසත්තා භවන්තු සුඛිතත්තා.

ບໍ່ຄວນປະພຶດຄວາມຊົ່ວໃດໆ ເຖິງວ່າຈະເລັກນ້ອຍ ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍຕິຕຽນໄດ້; ຂໍສັດທັງຫຼາຍຈົ່ງມີຄວາມສຸກ, ມີຄວາມປອດໄພ, ແລະມີຈິດໃຈທີ່ເບີກບານເຖີດ.

---

146.

໑໔໖.

---

යෙ කෙචි පාණභූතත්ථි, තසා වා ථාවරා වනවසෙසා;

දීඝා වා යෙ ව මහන්තා, මජ්ඣිමා රස්සකා අණුකථූලා.

ສິ່ງມີຊີວິດທັງຫຼາຍບັນດາມີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ສະດຸ້ງກົວ (ມີກິເລດ) ຫຼືໝັ້ນຄົງ (ປາສະຈາກກິເລດ) ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ, ບໍ່ວ່າຈະຍາວ ຫຼືໃຫຍ່, ປານກາງ ຫຼືສັ້ນ, ລະອຽດ ຫຼືຫຍາບ;

---

147.

໑໔໗.

---

දිට්ඨා වා යෙ ව අදිට්ඨා, යෙ ව දූරෙ වසන්ති අවිදූරෙ;

භූතා ව සම්භවෙසී ව, සබ්බසත්තා භවන්තු සුඛිතත්තා.

ບໍ່ວ່າຈະເຄີຍເຫັນ ຫຼືບໍ່ເຄີຍເຫັນ, ບໍ່ວ່າຈະອາໄສຢູ່ໄກ ຫຼືຢູ່ໃກ້, ທີ່ເກີດແລ້ວ ຫຼືກຳລັງສະແຫວງຫາທີ່ເກີດຢູ່, ຂໍສັດທັງປວງຈົ່ງມີຈິດໃຈທີ່ເປັນສຸກເຖີດ.

---

148.

໑໔໘.

---

න පරො පරං නිකුබ්බෙථ, නාතිමඤ්ඤෙථ කත්ථචි න කඤ්චි ;

බ්‍යාරොසනා පටිඝසඤ්ඤා, නාඤ්ඤමඤ්ඤස්ස දුක්ඛමිච්ඡෙය්‍ය.

ບໍ່ຄວນຂົ່ມເຫັງກັນ, ບໍ່ຄວນດູໝິ່ນກັນແລະກັນໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ; ບໍ່ຄວນປາດຖະໜາຄວາມທຸກແກ່ກັນແລະກັນ ດ້ວຍຄວາມໂກດຮ້າຍ ແລະຄວາມຄຽດແຄ້ນ.

---

149.

໑໔໙.

---

මාතා යථා නියං පුත්තමායුසා එකපුත්තමනුරක්ඛෙ;

එවම්පි සබ්බභූතෙසු, මානසං භාවයෙ අපරිමාණං.

ມານດາຖະໜອມຮັກສາບຸດຄົນດຽວຜູ້ເກີດໃນຕົນ ດ້ວຍຊີວິດຂອງຕົນສັນໃດ, ບຸກຄົນຄວນຈະຈະເລີນເມດຕາຈິດອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ ໄປໃນສັດທັງປວງສັນນັ້ນ.

---

150.

໑໕໐.

---

මෙත්තඤ්ච සබ්බලොකස්මි, මානසං භාවයෙ අපරිමාණං;

උද්ධං අධො ච තිරියඤ්ච, අසම්බාධං අවෙරමසපත්තං.

ຄວນຈະເລີນເມດຕາຈິດອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ ໄປໃນໂລກທັງປວງ ທັງເບື້ອງເທິງ, ເບື້ອງລຸ່ມ ແລະເບື້ອງຂວາງ, ເປັນຈິດອັນບໍ່ຄັບແຄບ, ປາສະຈາກເວນ ແລະປາສະຈາກສັດຕູ.

---

151.

໑໕໑.

---

තිට්ඨං [Pg.302] චරං නිසින්නො ව, සයානො යාවතාස්ස විතමිද්ධො ;

එතං සතිං අධිට්ඨෙය්‍ය, බ්‍රහ්මමෙතං විහාරමිධමාහු.

ບໍ່ວ່າຈະຢືນ, ຍ່າງ, ນັ່ງ ຫຼືນອນ, ຕະຫຼອດເວລາທີ່ຕື່ນຢູ່, ຄວນຕັ້ງສະຕິອັນນີ້ໄວ້; ພຣະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການຢູ່ດ້ວຍສະຕິນີ້ ເປັນພົມມະວິຫານ (ການຢູ່ຢ່າງປະເສີດ) ໃນພຣະສາສະໜານີ້.

---

152.

໑໕໒.

---

දිට්ඨිඤ්ච අනුපග්ගම්ම, සීලවා දස්සනෙන සම්පන්නො;

කාමෙසු විනය ගෙධං, න හි ජාතුග්ගබ්භසෙය්‍ය පුනරෙතීති.

ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ເຂົ້າເຖິງມິດສາທິຖິ, ມີສີລ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍທັດສະນະ (ໂສດາປັດຕິມັກ), ກຳຈັດຄວາມກຳໜັດໃນກາມທັງຫຼາຍໄດ້ແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ກັບມາເກີດໃນຄັນຊົ່ວຮ້າຍ (ທ້ອງແມ່) ອີກເລີຍ.

---

මෙත්තසුත්තං අට්ඨමං නිට්ඨිතං.

ຈົບເມດຕະສູດ ທີແແປດ.

---

9. හෙමවතසුත්තං

໙. ເຫມະວະຕະສູດ

---

153.

໑໕໓.

---

‘‘අජ්ජ පන්නරසො උපොසථො, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)දිබ්බා රත්ති උපට්ඨිතා;

අනොමනාමං සත්ථාරං, හන්ද පස්සාම ගොතමං’’.

“ມື້ນີ້ເປັນວັນອຸໂປສົດ ໑໕ ຄ່ຳ (ສາຕາຄີຣະຍັກກ່າວ), ຣາຕີອັນເປັນທິບໄດ້ມາເຖິງແລ້ວ; ມານຳກັນເຖີດ, ພວກເຮົາຈົ່ງໄປເຝົ້າພຣະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນພຣະສາດສະດາທີ່ມີພຣະນາມອັນປະເສີດ.”

---

154.

໑໕໔.

---

‘‘කච්චි මනො සුපණිහිතො, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො)සබ්බභූතෙසු තාදිනො;

කච්චි ඉට්ඨෙ අනිට්ඨෙ ච, සඞ්කප්පස්ස වසීකතා’’.

“ພຣະມະນາຂອງພຣະອົງຜູ້ຄົງທີ່ (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ຕັ້ງໄວ້ດີແລ້ວໃນສັດທັງປວງຫຼືບໍ່? ຄວາມດຳຣິຂອງພຣະອົງໃນສິ່ງທີ່ໜ້າປາດຖະໜາ ແລະບໍ່ໜ້າປາດຖະໜາ ຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດແລ້ວຫຼືບໍ່?”

---

155.

໑໕໕.

---

‘‘මනො චස්ස සුපණිහිතො, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)සබ්බභූතෙසු තාදිනො;

අථො ඉට්ඨෙ අනිට්ඨෙ ච, සඞ්කප්පස්ස වසීකතා’’.

“ພຣະມະນາຂອງພຣະອົງຜູ້ຄົງທີ່ (ສາຕາຄີຣະຍັກຕອບ) ຕັ້ງໄວ້ດີແລ້ວໃນສັດທັງປວງ; ອີກທັງຄວາມດຳຣິໃນສິ່ງທີ່ໜ້າປາດຖະໜາ ແລະບໍ່ໜ້າປາດຖະໜາ ກໍຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງພຣະອົງແລ້ວ.”

---

156.

໑໕໖.

---

‘‘කච්චි අදින්නං නාදියති, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො)කච්චි පාණෙසු සඤ්ඤතො;

කච්චි ආරා පමාදම්හා, කච්චි ඣානං න රිඤ්චති’’.

“ພຣະອົງບໍ່ຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຫຼືບໍ່? (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ພຣະອົງສຳລວມດີແລ້ວໃນສັດທັງຫຼາຍຫຼືບໍ່? ພຣະອົງຢູ່ຫ່າງໄກຈາກຄວາມປະມາດຫຼືບໍ່? ແລະພຣະອົງບໍ່ລະເລີຍຊານຫຼືບໍ່?”

---

157.

໑໕໗.

---

‘‘න [Pg.303] සො අදින්නං ආදියති, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)අථො පාණෙසු සඤ්ඤතො;

අථො ආරා පමාදම්හා, බුද්ධො ඣානං න රිඤ්චති’’.

“ພຣະອົງບໍ່ຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້ (ສາຕາຄີຣະຍັກຕອບ), ອີກທັງຊົງສຳລວມດີແລ້ວໃນສັດທັງຫຼາຍ; ອີກທັງຊົງຢູ່ຫ່າງໄກຈາກຄວາມປະມາດ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍລະເລີຍຊານ.”

---

158.

໑໕໘.

---

‘‘කච්චි මුසා න භණති, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො)කච්චි න ඛීණබ්‍යප්පථො;

කච්චි වෙභූතියං නාහ, කච්චි සම්ඵං න භාසති’’.

“ພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄຳຕົວະຫຼືບໍ່? (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄຳຫຍາບຄາຍຫຼືບໍ່? ພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄຳສຽດສີຫຼືບໍ່? ແລະພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄຳເພີ້ເຈີ້ຫຼືບໍ່?”

---

159.

໑໕໙.

---

‘‘මුසා ච සො න භණති, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)අථො න ඛීණබ්‍යප්පථො;

අථො වෙභූතියං නාහ, මන්තා අත්ථං ච භාසති’’.

“ພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄຳຕົວະ (ສາຕາຄີຣະຍັກຕອບ), ອີກທັງບໍ່ກ່າວຄຳຫຍາບຄາຍ; ອີກທັງບໍ່ກ່າວຄຳສຽດສີ, ພຣະອົງຊົງມີປັນຍາໄຕ່ຕອງແລ້ວກ່າວແຕ່ຄຳທີ່ມີປະໂຫຍດ.”

---

160.

໑໖໐.

---

‘‘කච්චි න රජ්ජති කාමෙසු, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො)කච්චි චිත්තං අනාවිලං;

කච්චි මොහං අතික්කන්තො, කච්චි ධම්මෙසු චක්ඛුමා’’.

“ພຣະອົງບໍ່ກຳໜັດໃນກາມທັງຫຼາຍຫຼືບໍ່? (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ຈິດຂອງພຣະອົງບໍ່ຂຸ່ນມົວຫຼືບໍ່? ພຣະອົງກ້າວລ່ວງໂມຫะໄດ້ແລ້ວຫຼືບໍ່? ແລະພຣະອົງມີດວງຕາເຫັນທຳໃນທຳທັງຫຼາຍຫຼືບໍ່?”

---

161.

໑໖໑.

---

‘‘න සො රජ්ජති කාමෙසු, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)අථො චිත්තං අනාවිලං;

සබ්බමොහං අතික්කන්තො, බුද්ධො ධම්මෙසු චක්ඛුමා’’.

“ພຣະອົງບໍ່ກຳໜັດໃນກາມທັງຫຼາຍ (ສາຕາຄີຣະຍັກຕອບ), ອີກທັງຈິດຂອງພຣະອົງກໍບໍ່ຂຸ່ນມົວ; ພຣະອົງກ້າວລ່ວງໂມຫະທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງມີດວງຕາເຫັນທຳໃນທຳທັງຫຼາຍ.”

---

162.

໑໖໒.

---

‘‘කච්චි විජ්ජාය සම්පන්නො, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො )කච්චි සංසුද්ධචාරණො;

කච්චිස්ස ආසවා ඛීණා, කච්චි නත්ථි පුනබ්භවො’’.

“ພຣະອົງເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາຫຼືບໍ່? (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ພຣະອົງມີຈະຣະນະອັນບໍລິສຸດດີຫຼືບໍ່? ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງພຣະອົງສິ້ນໄປແລ້ວຫຼືບໍ່? ແລະພົບໃໝ່ຂອງພຣະອົງບໍ່ມີອີກແລ້ວຫຼືບໍ່?”

---

163.

໑໖໓.

---

‘‘විජ්ජාය චෙව සම්පන්නො, (ඉති සාතාගිරො යක්ඛො)අථො සංසුද්ධචාරණො;

සබ්බස්ස ආසවා ඛීණා, නත්ථි තස්ස පුනබ්භවො’’.

“Vijjāya ceva sampanno, (iti sātāgiro yakkho)Atho saṃsuddhacāraṇo;Sabbassa āsavā khīṇā, natthi tassa punabbhavo”.

---

164.

໑໖໔.

---

‘‘සම්පන්නං [Pg.304] මුනිනො චිත්තං, කම්මුනා බ්‍යප්පථෙන ච;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, ධම්මතො නං පසංසති’’.

“ພຣະມະນາຂອງພຣະມຸນີ ເຖິງພ້ອມແລ້ວດ້ວຍກາຍະກຳ ແລະວາຈີກຳ; ທ່ານ (ສາຕາຄີຣະ) ສັນເສີນພຣະອົງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາ ແລະຈະຣະນະ ໂດຍທຳແທ້ໆ.”

---

165.

໑໖໕.

---

‘‘සම්පන්නං මුනිනො චිත්තං, කම්මුනා බ්‍යප්පථෙන ච;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, ධම්මතො අනුමොදසි’’.

“ພຣະມະນາຂອງພຣະມຸນີ ເຖິງພ້ອມແລ້ວດ້ວຍກາຍະກຳ ແລະວາຈີກຳ; ທ່ານ (ເຫມະວະຕະ) ອະນຸໂມທນານຳພຣະອົງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາ ແລະຈະຣະນະ ໂດຍທຳແທ້ໆ.”

---

166.

໑໖໖.

---

‘‘සම්පන්නං මුනිනො චිත්තං, කම්මුනා බ්‍යප්පථෙන ච;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, හන්ද පස්සාම ගොතමං.

“ພຣະມະນາຂອງພຣະມຸນີ ເຖິງພ້ອມແລ້ວດ້ວຍກາຍະກຳ ແລະວາຈີກຳ; ມານຳກັນເຖີດ, ພວກເຮົາຈົ່ງໄປເຝົ້າພຣະໂຄດົມ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາ ແລະຈະຣະນະ.”

---

167.

໑໖໗.

---

‘‘එණිජඞ්ඝං කිසං වීරං, අප්පාහාරං අලොලුපං;

මුනිං වනස්මිං ඣායන්තං, එහි පස්සාම ගොතමං.

“ມານຳກັນເຖີດ, ພວກເຮົາຈົ່ງໄປເຝົ້າພຣະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນພຣະມຸນີຊົງບຳເພັນຊານຢູ່ໃນປ່າ, ມີແຂ້ງດັ່ງແຂ້ງເນື້ອຊາຍ, ຊົງຮຽວບາງ, ເປັນວີຣະບຸຣຸດ, ຊົງສະເຫວີຍອາຫານໜ້ອຍ, ແລະບໍ່ມີຄວາມໂລບ.”

---

168.

໑໖໘.

---

‘‘සීහංවෙකචරං නාගං, කාමෙසු අනපෙක්ඛිනං;

උපසඞ්කම්ම පුච්ඡාම, මච්චුපාසප්පමොචනං.

“ພວກເຮົາຈົ່ງເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ປຽບດັ່ງລາຊະສີ ຜູ້ສະເດັດໄປພຽງພະອົງດຽວ, ບໍ່ມີຄວາມອາໄລໃນກາມທັງຫຼາຍ, ແລ້ວທູນຖາມເຖິງການຫຼຸດພົ້ນຈາກບ້ວງແຫ່ງຄວາມຕາຍເຖີດ.”

---

169.

໑໖໙.

---

‘‘අක්ඛාතාරං පවත්තාරං, සබ්බධම්මාන පාරගුං;

බුද්ධං වෙරභයාතීතං, මයං පුච්ඡාම ගොතමං’’.

“ພວກເຮົາຈົ່ງທູນຖາມພຣະໂຄດົມ ຜູ້ຊົງສະແດງທຳ, ຜູ້ຊົງປະກາດທຳ, ຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງທຳທັງປວງ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ກ້າວລ່ວງເວນ ແລະໄພທັງປວງແລ້ວເຖີດ.”

---

170.

໑໗໐.

---

‘‘කිස්මිං ලොකො සමුප්පන්නො, (ඉති හෙමවතො යක්ඛො)කිස්මිං කුබ්බති සන්ථවං ;

කිස්ස ලොකො උපාදාය, කිස්මිං ලොකො විහඤ්ඤති’’.

“ໂລກເກີດຂຶ້ນໃນສິ່ງໃດ? (ເຫມະວະຕະຍັກຖາມ) ໂລກເຮັດຄວາມສະໜິດສະໜົມໃນສິ່ງໃດ? ໂລກຍຶດໝັ້ນໃນສິ່ງໃດແລ້ວ? ແລະໂລກເດືອດຮ້ອນເພາະສິ່ງໃດ?”

---

171.

໑໗໑.

---

‘‘ඡසු ලොකො සමුප්පන්නො, (හෙමවතාති භගවා)ඡසු කුබ්බති සන්ථවං;

ඡන්නමෙව උපාදාය, ඡසු ලොකො විහඤ්ඤති’’.

“ໂລກເກີດຂຶ້ນໃນອາຍະຕະນະ ຫົກປະການ (ເຫມະວະຕະ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດ), ໂລກເຮັດຄວາມສະໜິດສະໜົມໃນອາຍະຕະນະ ຫົກປະການ; ໂລກຍຶດໝັ້ນໃນອາຍະຕະນະ ຫົກປະການນັ້ນແລ້ວ, ໂລກເດືອດຮ້ອນເພາະອາຍະຕະນະ ຫົກປະການ.”

---

172.

໑໗໒.

---

‘‘කතමං තං උපාදානං, යත්ථ ලොකො විහඤ්ඤති;

නිය්‍යානං පුච්ඡිතො බ්‍රූහි, කථං දුක්ඛා පමුච්චති’’.

“ອຸປາດານທີ່ເຮັດໃຫ້ໂລກເດືອດຮ້ອນນັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ຂ້າພະອົງຂໍທູນຖາມເຖິງທາງອອກ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກວ່າ: ບຸກຄົນຈະຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກໄດ້ແນວໃດ?”

---

173.

໑໗໓.

---

‘‘පඤ්ච කාමගුණා ලොකෙ, මනොඡට්ඨා පවෙදිතා;

එත්ථ ඡන්දං විරාජෙත්වා, එවං දුක්ඛා පමුච්චති.

“ກາມະຄຸນຫ້າປະການ ໂດຍມີໃຈເປັນທີຫົກ ໄດ້ຖືກປະກາດໄວ້ໃນໂລກ; ບຸກຄົນລະເສຍຄວາມກຳໜັດພໍໃຈໃນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ, ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກໄດ້ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້.”

---

174.

໑໗໔.

---

‘‘එතං ලොකස්ස නිය්‍යානං, අක්ඛාතං වො යථාතථං;

එතං වො අහමක්ඛාමි, එවං දුක්ඛා පමුච්චති’’.

“ນີ້ຄືທາງອອກຈາກໂລກ ທີ່ເຮົາໄດ້ສະແດງແກ່ພວກທ່ານຕາມຄວາມເປັນຈິງ; ເຮົາບອກທາງອອກນີ້ແກ່ພວກທ່ານ, ບຸກຄົນຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກໄດ້ດ້ວຍປະການດັ່ງນີ້.”

---

175.

໑໗໕.

---

‘‘කො [Pg.305] සූධ තරති ඔඝං, කොධ තරති අණ්ණවං;

අප්පතිට්ඨෙ අනාලම්බෙ, කො ගම්භීරෙ න සීදති’’.

“ໃນໂລກນີ້ ໃຜໜໍຂ້າມຫ້ວງນ້ຳ (ໂອຄະ) ໄດ້? ໃຜໜໍຂ້າມມະຫາສະໝຸດໄດ້? ໃນມະຫາສະໝຸດອັນເລິກ ທີ່ບໍ່ມີບ່ອນຢັ່ງ ແລະບໍ່ມີທີ່ຍຶດໜ່ຽວ, ໃຜໜໍບໍ່ຈົມລົງ?”

---

176.

໑໗໖.

---

‘‘සබ්බදා සීලසම්පන්නො, පඤ්ඤවා සුසමාහිතො;

අජ්ඣත්තචින්තී සතිමා, ඔඝං තරති දුත්තරං.

“ບຸກຄົນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລໃນການທຸກເມື່ອ, ມີປັນຍາ, ມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນດີ, ພິຈາລະນາທຳໃນຕົນ, ມີສະຕິ, ຍ່ອມຂ້າມຫ້ວງນ້ຳອັນຂ້າມໄດ້ໂດຍຍາກນັ້ນໄດ້.”

---

177.

໑໗໗.

---

‘‘විරතො කාමසඤ්ඤාය, සබ්බසංයොජනාතිගො;

නන්දීභවපරික්ඛීණො, සො ගම්භීරෙ න සීදති’’.

“ບຸກຄົນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກກາມະສັນຍາ, ກ້າວລ່ວງສັງໂຍດທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ມີຄວາມເພີດເພີນ ແລະພົບສິ້ນໄປແລ້ວ, ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມບໍ່ຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດອັນເລິກ.”

---

178.

໑໗໘.

---

‘‘ගබ්භීරපඤ්ඤං නිපුණත්ථදස්සිං, අකිඤ්චනං කාමභවෙ අසත්තං;

තං පස්සථ සබ්බධි විප්පමුත්තං, දිබ්බෙ පථෙ කමමානං මහෙසිං.

“ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງເບິ່ງພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນເລິກເຊິ່ງ, ຜູ້ເຫັນອັດຖະອັນລະອຽດອ່ອນ, ຜູ້ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງກັງວົນ, ຜູ້ບໍ່ຕິດພັນໃນກາມແລະພົບ; ຈົ່ງເບິ່ງພຣະອົງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທຸກສະຖານ, ຜູ້ເປັນພຣະມະເຫສີ ສະເດັດໄປໃນຫົນທາງອັນເປັນທິບ.”

---

179.

໑໗໙.

---

‘‘අනොමනාමං නිපුණත්ථදස්සිං, පඤ්ඤාදදං කාමාලයෙ අසත්තං;

තං පස්සථ සබ්බවිදුං සුමෙධං, අරියෙ පථෙ කමමානං මහෙසිං.

“ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງເບິ່ງພຣະອົງຜູ້ມີພຣະນາມອັນປະເສີດ, ຜູ້ເຫັນອັດຖະອັນລະອຽດອ່ອນ, ຜູ້ປະທານປັນຍາ, ຜູ້ບໍ່ຕິດພັນໃນອາໄລແຫ່ງກາມ; ຈົ່ງເບິ່ງພຣະອົງຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ, ມີປັນຍາດີ, ຜູ້ເປັນພຣະມະເຫສີ ສະເດັດໄປໃນຫົນທາງອັນປະເສີດ.”

---

180.

໑໘໐.

---

‘‘සුදිට්ඨං වත නො අජ්ජ, සුප්පභාතං සුහුට්ඨිතං;

යං අද්දසාම සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං.

“ມື້ນີ້ເປັນວັນທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນອັນດີແທ້ໆ, ເປັນການຮຸ່ງອະລຸນອັນດີ, ເປັນການຕື່ນນອນອັນດີ; ເພາະວ່າພວກເຮົາໄດ້ເຫັນພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຊົງຂ້າມຫ້ວງນ້ຳໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ.”

---

181.

໑໘໑.

---

‘‘ඉමෙ දසසතා යක්ඛා, ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො;

සබ්බෙ තං සරණං යන්ති, ත්වං නො සත්ථා අනුත්තරො.

“ຍັກໜຶ່ງພັນຕົນເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ມີລິດ ແລະມີຍົດ, ທັງໝົດຕ່າງພາກັນເຖິງພຣະອົງເປັນທີ່ເພິ່ງ; ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະສາດສະດາອັນຍອດຢ້ຽມຂອງພວກເຮົາ.”

---

182.

໑໘໒.

---

‘‘තෙ මයං විචරිස්සාම, ගාමා ගාමං නගා නගං;

නමස්සමානා සම්බුද්ධං, ධම්මස්ස ච සුධම්මත’’න්ති.

“ພວກຂ້ານ້ອຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຈະພາກັນທ່ຽວໄປຈາກບ້ານສູ່ບ້ານ, ຈາກພູສູ່ພູ, ໂດຍນ້ອມນະມັດສະການພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ແລະຄວາມເປັນທຳອັນດີງາມແຫ່ງພຣະທຳ.”

---

හෙමවතසුත්තං නවමං නිට්ඨිතං.

“ຈົບເຫມະວະຕະສູດ ທີເກົ້າ.”

---

10. ආළවකසුත්තං

໑໐. “ອາຣະວະກະສູດ”

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ආළවියං විහරති ආළවකස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ. අථ ඛො ආළවකො යක්ඛො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘නික්ඛම, සමණා’’ති. ‘‘සාධාවුසො’’ති [Pg.306] භගවා නික්ඛමි. ‘‘පවිස, සමණා’’ති. ‘‘සාධාවුසො’’ති භගවා පාවිසි.

“ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງປະທັບຢູ່ທີ່ເມືອງອາຣະວີ ໃນວິມານຂອງອາຣະວະກະຍັກ. ຄັ້ງນັ້ນ ອາຣະວະກະຍັກໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຈົ່ງອອກໄປ, ສະມະນະ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ດີແລ້ວ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ' ແລ້ວສະເດັດອອກໄປ. ຍັກກ່າວວ່າ: 'ຈົ່ງເຂົ້າມາ, ສະມະນະ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ດີແລ້ວ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ' ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າໄປ.”

---

දුතියම්පි ඛො…පෙ… තතියම්පි ඛො ආළවකො යක්ඛො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘නික්ඛම, සමණා’’ති. ‘‘සාධාවුසො’’ති භගවා නික්ඛමි. ‘‘පවිස, සමණා’’ති. ‘‘සාධාවුසො’’ති භගවා පාවිසි.

“ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີສອງ... ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີສາມ ອາຣະວະກະຍັກກໍໄດ້ກ່າວກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຈົ່ງອອກໄປ, ສະມະນະ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ດີແລ້ວ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ' ແລ້ວສະເດັດອອກໄປ. ຍັກກ່າວວ່າ: 'ຈົ່ງເຂົ້າມາ, ສະມະນະ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ດີແລ້ວ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ' ແລ້ວສະເດັດເຂົ້າໄປ.”

---

චතුත්ථම්පි ඛො ආළවකො යක්ඛො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘නික්ඛම, සමණා’’ති. ‘‘න ඛ්වාහං තං, ආවුසො, නික්ඛමිස්සාමි. යං තෙ කරණීයං, තං කරොහී’’ති.

“ຄັ້ງທີສີ່ ອາຣະວະກະຍັກກໍໄດ້ກ່າວກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຈົ່ງອອກໄປ, ສະມະນະ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ເຮົາຈະບໍ່ອອກໄປດອກ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ. ທ່ານມີກິດອັນໃດທີ່ຄວນເຮັດ ກໍຈົ່ງເຮັດເຖີດ.'”

---

‘‘පඤ්හං තං, සමණ, පුච්ඡිස්සාමි. සචෙ මෙ න බ්‍යාකරිස්සසි, චිත්තං වා තෙ ඛිපිස්සාමි, හදයං වා තෙ ඵාලෙස්සාමි, පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපිස්සාමී’’ති.

“ເຮົາຈະຖາມບັນຫາກັບທ່ານ, ສະມະນະ. ຖ້າທ່ານບໍ່ຕອບເຮົາ, ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງທ່ານຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືຈະຜ່າຫົວໃຈຂອງທ່ານ ຫຼືຈະຈັບທີ່ຕີນທັງສອງຂອງທ່ານ ແລ້ວໂຍນຂ້າມແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄປ.”

---

‘‘න ඛ්වාහං තං, ආවුසො, පස්සාමි සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය යො මෙ චිත්තං වා ඛිපෙය්‍ය හදයං වා ඵාලෙය්‍ය පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපෙය්‍ය. අපි ච ත්වං, ආවුසො, පුච්ඡ යදාකඞ්ඛසී’’ති. අථ ඛො ආළවකො යක්ඛො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

“ເຮົາບໍ່ເຫັນໃຜເລີຍໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ, ມານະໂລກ, ພົມມະໂລກ, ໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພາມ, ເທວະດາ ແລະມະນຸດ ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງເຮົາຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືຜ່າຫົວໃຈຂອງເຮົາ ຫຼືຈັບທີ່ຕີນທັງສອງຂອງເຮົາ ແລ້ວໂຍນຂ້າມແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄປໄດ້. ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍຕາມ, ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸ, ຈົ່ງຖາມຕາມທີ່ທ່ານປາດຖະໜາເຖີດ. ຄັ້ງນັ້ນ ອາຣະວະກະຍັກໄດ້ກ່າວຄາຖາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້:”

---

183.

໑໘໓.

---

‘‘කිං සූධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, කිං සු සුචිණ්ණං සුඛමාවහාති;

කිං සු හවෙ සාදුතරං රසානං, කථං ජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං’’.

“ອັນໃດເປັນຊັບອັນປະເສີດສຸດຂອງຄົນໃນໂລກນີ້? ອັນໃດທີ່ປະພຶດດີແລ້ວຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້? ອັນໃດເປັນລົດຊາດອັນຫວານຊື່ນກວ່າລົດຊາດທັງຫຼາຍ? ແລະນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການເປັນຢູ່ແນວໃດປະເສີດສຸດ?”

---

184.

໑໘໔.

---

‘‘සද්ධීධ විත්තං පුරිසස්ස සෙට්ඨං, ධම්මො සුචිණ්ණො සුඛමාවහාති;

සච්චං හවෙ සාදුතරං රසානං, පඤ්ඤාජීවිං ජීවිතමාහු සෙට්ඨං’’.

“ສັດທາເປັນຊັບອັນປະເສີດສຸດຂອງຄົນໃນໂລກນີ້; ທຳທີ່ປະພຶດດີແລ້ວຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້; ສັດຈະແທ້ຈິງເປັນລົດຊາດອັນຫວານຊື່ນກວ່າລົດຊາດທັງຫຼາຍ; ນັກປາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການເປັນຢູ່ດ້ວຍປັນຍາປະເສີດສຸດ.”

---

185.

໑໘໕.

---

‘‘කථං සු තරති ඔඝං, කථං සු තරති අණ්ණවං;

කථං සු දුක්ඛමච්චෙති, කථං සු පරිසුජ්ඣති’’.

ບຸກຄົນຈະຂ້າມຫ້ວງນໍ້າ (ໂອຄະ) ໄດ້ແນວໃດ? ຈະຂ້າມມະຫາສະໝຸດໄດ້ແນວໃດ? ຈະລ່ວງພົ້ນຈາກຄວາມທຸກໄດ້ແນວໃດ? ແລະ ຈະບໍລິສຸດໄດ້ແນວໃດ?

---

186.

໑໘໖.

---

‘‘සද්ධා තරති ඔඝං, අප්පමාදෙන අණ්ණවං;

වීරියෙන දුක්ඛමච්චෙති, පඤ්ඤාය පරිසුජ්ඣති’’.

ບຸກຄົນຂ້າມຫ້ວງນໍ້າໄດ້ດ້ວຍສັດທາ, ຂ້າມມະຫາສະໝຸດໄດ້ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດ, ລ່ວງພົ້ນຈາກຄວາມທຸກໄດ້ດ້ວຍຄວາມພຽນ, ແລະ ບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ.

---

187.

໑໘໗.

---

‘‘කථං [Pg.307] සු ලභතෙ පඤ්ඤං, කථං සු වින්දතෙ ධනං;

කථං සු කිත්තිං පප්පොති, කථං මිත්තානි ගන්ථති;

අස්මා ලොකා පරං ලොකං, කථං පෙච්ච න සොචති’’.

ບຸກຄົນຈະໄດ້ປັນຍາແນວໃດ? ຈະຫາຊັບໄດ້ແນວໃດ? ຈະໄດ້ຊື່ສຽງກຽດຕິຍົດແນວໃດ? ຈະຜູກມິດສະຫາຍໄວ້ໄດ້ແນວໃດ? ແລະ ເມື່ອລະຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກໜ້າແລ້ວ ຈະບໍ່ເສົ້າໂສກແນວໃດ?

---

188.

໑໘໘.

---

‘‘සද්දහානො අරහතං, ධම්මං නිබ්බානපත්තියා;

සුස්සූසං ලභතෙ පඤ්ඤං, අප්පමත්තො විචක්ඛණො.

ບຸກຄົນຜູ້ມີສັດທາໃນທຳຂອງພະອໍລະຫັນທັງຫຼາຍ ເພື່ອບັນລຸພະນິພານ, ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີປັນຍາໄຕ່ຕອງ, ເມື່ອຟັງດ້ວຍດີ ຍ່ອມໄດ້ປັນຍາ.

---

189.

໑໘໙.

---

‘‘පතිරූපකාරී ධුරවා, උට්ඨාතා වින්දතෙ ධනං;

සච්චෙන කිත්තිං පප්පොති, දදං මිත්තානි ගන්ථති.

ບຸກຄົນຜູ້ເຮັດການງານທີ່ເໝາະສົມ, ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ມີຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ, ຍ່ອມຫາຊັບໄດ້; ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງດ້ວຍຄວາມສັດຈິງ; ແລະ ຍ່ອມຜູກມິດສະຫາຍໄວ້ໄດ້ດ້ວຍການໃຫ້.

---

190.

໑໙໐.

---

‘‘යස්සෙතෙ චතුරො ධම්මා, සද්ධස්ස ඝරමෙසිනො;

සච්චං ධම්මො ධිති චාගො, ස වෙ පෙච්ච න සොචති.

ຜູ້ຄອງເຮືອນທີ່ມີສັດທາ ຫາກມີທຳ 4 ປະການນີ້ ຄື: ສັດຈະ, ທຳ, ທິຕິ, ແລະ ຈາຄະ, ຜູ້ນັ້ນລະຈາກໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກເລີຍ.

---

191.

໑໙໑.

---

‘‘ඉඞ්ඝ අඤ්ඤෙපි පුච්ඡස්සු, පුථූ සමණබ්‍රාහ්මණෙ;

යදි සච්චා දමා චාගා, ඛන්ත්‍යා භිය්‍යොධ විජ්ජති’’.

ເຊີນເຖີດ, ທ່ານຈົ່ງໄປຖາມສະມະນະພາມທັງຫຼາຍເຫຼົ່າອື່ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍເບິ່ງດູວ່າ ໃນໂລກນີ້ມີສິ່ງໃດທີ່ປະເສີດໄປກວ່າ ສັດຈະ, ທະມະ, ຈາຄະ, ແລະ ຂັນຕິ ອີກຫຼືບໍ່.

---

192.

໑໙໒.

---

‘‘කථං නු දානි පුච්ඡෙය්‍යං, පුථූ සමණබ්‍රාහ්මණෙ;

යොහං අජ්ජ පජානාමි, යො අත්ථො සම්පරායිකො.

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຖາມສະມະນະພາມທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍເຮັດຫຍັງອີກ? ເພາະໃນມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ແຈ້ງເຖິງປະໂຫຍດອັນຈະເກີດມີໃນພົບໜ້າແລ້ວ.

---

193.

໑໙໓.

---

‘‘අත්ථාය වත මෙ බුද්ධො, වාසායාළවිමාගමා;

යොහං අජ්ජ පජානාමි, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.

ພະພຸດທະເຈົ້າສະເດັດມາປະທັບຢູ່ທີ່ເມືອງອາລະວີນີ້ ກໍເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແທ້ໆ; ໃນມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວວ່າ ທານທີ່ໃຫ້ໃນບຸກຄົນໃດມີຜົນຫຼາຍ.

---

194.

໑໙໔.

---

‘‘සො අහං විචරිස්සාමි, ගාමා ගාමං පුරා පුරං;

නමස්සමානො සම්බුද්ධං, ධම්මස්ස ච සුධම්මත’’න්ති.

ຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນຈະທ່ຽວຈາລິກໄປຈາກໝູ່ບ້ານສູ່ໝູ່ບ້ານ, ຈາກເມືອງສູ່ເມືອງ, ເພື່ອນະມັດສະການພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ແລະ ຄວາມດີງາມແຫ່ງພະທຳ.

---

ආළවකසුත්තං දසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບອາລະວະກະສູດ ທີສິບ.

---

11. විජයසුත්තං

໑໑. ວິຊະຍະສູດ

---

195.

໑໙໕.

---

චරං වා යදි වා තිට්ඨං, නිසින්නො උද වා සයං;

සමිඤ්ජෙති පසාරෙති, එසා කායස්ස ඉඤ්ජනා.

ບໍ່ວ່າຈະຍ່າງ, ຢືນ, ນັ່ງ ຫຼື ນອນ, ເມື່ອມີການຄູ້ເຂົ້າ ແລະ ຢຽດອອກ, ນີ້ເປັນພຽງການເຄື່ອນໄຫວຂອງຮ່າງກາຍເທົ່ານັ້ນ.

---

196.

໑໙໖.

---

අට්ඨිනහාරුසංයුත්තො, තචමංසාවලෙපනො;

ඡවියා කායො පටිච්ඡන්නො, යථාභූතං න දිස්සති.

ຮ່າງກາຍນີ້ປະກອບດ້ວຍກະດູກ ແລະ ເອັນ, ຖືກທາດ້ວຍໜັງ ແລະ ເນື້ອ, ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍໜັງກຳພ້າ, ຈຶ່ງບໍ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນຕາມຄວາມເປັນຈິງ.

---

197.

໑໙໗.

---

අන්තපූරො [Pg.308] උදරපූරො, යකනපෙළස්ස වත්ථිනො;

හදයස්ස පප්ඵාසස්ස, වක්කස්ස පිහකස්ස ච.

ຮ່າງກາຍນີ້ເຕັມໄປດ້ວຍລຳໄສ້, ເຕັມໄປດ້ວຍກະເພາະອາຫານ, ຕັບ, ພົກຍ່ຽວ, ຫົວໃຈ, ປອດ, ໝາກໄຂ່ຫຼັງ, ແລະ ມ້າມ;

---

198.

໑໙໘.

---

සිඞ්ඝාණිකාය ඛෙළස්ස, සෙදස්ස ච මෙදස්ස ච;

ලොහිතස්ස ලසිකාය, පිත්තස්ස ච වසාය ච.

ເຕັມໄປດ້ວຍນໍ້າມູກ, ນໍ້າລາຍ, ເຫື່ອ, ໄຂມັນ, ເລືອດ, ນໍ້າຫຼໍ່ລ້ຽງຂໍ້, นໍ້າບີ, ແລະ ມັນຂົ້ນ.

---

199.

໑໙໙.

---

අථස්ස නවහි සොතෙහි, අසුචී සවති සබ්බදා;

අක්ඛිම්හා අක්ඛිගූථකො, කණ්ණම්හා කණ්ණගූථකො.

ອີກປະການໜຶ່ງ, ສິ່ງສົກກະໂປກຍ່ອມໄຫຼອອກຈາກຊ່ອງທາງທັງເກົ້າຂອງຮ່າງກາຍນີ້ຢູ່ສະເໝີ ຄື: ຂີ້ຕາໄຫຼອອກຈາກຕາ, ຂີ້ຫູໄຫຼອອກຈາກຫູ,

---

200.

໒໐໐.

---

සිඞ්ඝාණිකා ච නාසතො, මුඛෙන වමතෙකදා;

පිත්තං සෙම්හඤ්ච වමති, කායම්හා සෙදජල්ලිකා.

ນໍ້າມູກໄຫຼອອກຈາກດັງ; ບາງຄັ້ງກໍຮາກເອົານໍ້າບີ ແລະ ສະເລດອອກທາງປາກ; ເຫື່ອ ແລະ ຂີ້ໄຄໄຫຼອອກຈາກຮ່າງກາຍ.

---

201.

໒໐໑.

---

අථස්ස සුසිරං සීසං, මත්ථලුඞ්ගස්ස පූරිතං;

සුභතො නං මඤ්ඤති, බාලො අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො.

ສ່ວນຫົວທີ່ເປັນໂພງກໍເຕັມໄປດ້ວຍສະໝອງ; ຄົນເຂົາຜູ້ຖືກອະວິຊາຄອບງຳ ຍ່ອມສຳຄັນໝາຍໝັ້ນຮ່າງກາຍນັ້ນວ່າເປັນສິ່ງສວຍງາມ.

---

202.

໒໐໒.

---

යදා ච සො මතො සෙති, උද්ධුමාතො විනීලකො;

අපවිද්ධො සුසානස්මිං, අනපෙක්ඛා හොන්ති ඤාතයො.

ແລະ ເມື່ອຮ່າງກາຍນັ້ນຕາຍໄປ, ຂຶ້ນອືດ, ມີສີຂຽວຄໍ້າ, ຖືກຖິ້ມໄວ້ໃນປ່າຊ້າ, ພວກຍາດຕິພີ່ນ້ອງກໍພາກັນໝົດຄວາມອາໄລໃຍດີ.

---

203.

໒໐໓.

---

ඛාදන්ති නං සුවානා ච, සිඞ්ගාලා වකා කිමී;

කාකා ගිජ්ඣා ච ඛාදන්ති, යෙ චඤ්ඤෙ සන්ති පාණිනො.

ໝາບ້ານ, ໝາຈິ້ງຈອກ, ໝາປ່າ, ໜອນ, ກາ, ແລະ ແຮ້ງ ຍ່ອມກັດກິນຮ່າງກາຍນັ້ນ, ລວມທັງສັດອື່ນໆ ທີ່ກິນຊາກສົບກໍກັດກິນຄືກັນ.

---

204.

໒໐໔.

---

සුත්වාන බුද්ධවචනං, භික්ඛු පඤ්ඤාණවා ඉධ;

සො ඛො නං පරිජානාති, යථාභූතඤ්හි පස්සති.

ພິກຂຸຜູ້ມີປັນຍາໃນພະສາສະໜານີ້ ໄດ້ຟັງພະດຳລັດຂອງພະພຸດທະເຈົ້າແລ້ວ ຍ່ອມກຳນົດຮູ້ຮ່າງກາຍນັ້ນ ແລະ ເຫັນມັນຕາມຄວາມເປັນຈິງ:

---

205.

໒໐໕.

---

යථා ඉදං තථා එතං, යථා එතං තථා ඉදං;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, කායෙ ඡන්දං විරාජයෙ.

ວ່າ 'ຮ່າງກາຍທີ່ມີວິນຍານນີ້ (ໃນປັດຈຸບັນ) ກໍເປັນເໝືອນຊາກສົບນັ້ນ, ຊາກສົບນັ້ນກໍເປັນເໝືອນຮ່າງກາຍນີ້'; ບຸກຄົນຄວນລະຄວາມພໍໃຈ (ສັນທະຣາຄະ) ໃນຮ່າງກາຍ ທັງພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ.

---

206.

໒໐໖.

---

ඡන්දරාගවිරත්තො සො, භික්ඛු පඤ්ඤාණවා ඉධ;

අජ්ඣගා අමතං සන්තිං, නිබ්බානං පදමච්චුතං.

ພິກຂຸຜູ້ມີປັນຍາໃນພະສາສະໜານີ້ ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມພໍໃຈ ແລະ ຄວາມກຳໜັດແລ້ວ ຍ່ອມບັນລຸເຖິງພະນິພານ ອັນເປັນສະພາວະບໍ່ຕາຍ, ສະຫງົບລະງັບ, ແລະ ເປັນບົດທຳອັນໝັ້ນຄົງ.

---

207.

໒໐໗.

---

ද්විපාදකොයං අසුචි, දුග්ගන්ධො පරිහාරති ;

නානාකුණපපරිපූරො, විස්සවන්තො තතො තතො.

ຮ່າງກາຍມີສອງຂານີ້ ເປັນສິ່ງບໍ່ສະອາດ, ມີກິ່ນເໝັນ, ຖືກທະນຸຖະໜອມໄວ້, ເຕັມໄປດ້ວຍຊາກສົບຕ່າງໆ ແລະ ມີສິ່ງສົກກະໂປກໄຫຼອອກມາຈາກຊ່ອງທາງນັ້ນໆ.

---

208.

໒໐໘.

---

එතාදිසෙන කායෙන, යො මඤ්ඤෙ උණ්ණමෙතවෙ ;

පරං වා අවජානෙය්‍ය, කිමඤ්ඤත්‍ර අදස්සනාති.

ບຸກຄົນໃດຍ້ອນມີຮ່າງກາຍເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງເກີດຄວາມທະນົງຕົວ ຫຼື ດູໝິ່ນຄົນອື່ນ, ການກະທຳນັ້ນຈະມີສາເຫດມາຈາກສິ່ງໃດ ນອກຈາກຄວາມບໍ່ເຫັນແຈ້ງ?

---

විජයසුත්තං එකාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບວິຊະຍະສູດ ທີສິບເອັດ.

---

12. මුනිසුත්තං

໑໒. ມຸນິສູດ

---

209.

໒໐໙.

---

සන්ථවාතො [Pg.309] භයං ජාතං, නිකෙතා ජායතෙ රජො;

අනිකෙතමසන්ථවං, එතං වෙ මුනිදස්සනං.

ໄພຍ່ອມເກີດຈາກຄວາມສະໜິດສະໜົມ (ຕັນຫາ ແລະ ທິດຖິ); ກິເລດພຽງດັງຝຸ່ນລະອອງຍ່ອມເກີດຈາກເຮືອນ (ອາລົມ); ຄວາມບໍ່ມີເຮືອນ ແລະ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມສະໜິດສະໜົມ, ນີ້ຄືທັດສະນະຂອງພະມຸນີ.

---

210.

໒໑໐.

---

යො ජාතමුච්ඡිජ්ජ න රොපයෙය්‍ය, ජායන්තමස්ස නානුප්පවෙච්ඡෙ;

තමාහු එකං මුනිනං චරන්තං, අද්දක්ඛි සො සන්තිපදං මහෙසි.

ພະມຸນີໃດຖອນກິເລດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ແລະ ບໍ່ປູກຝັງກิເລດທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃໝ່, ທັງບໍ່ຍອມໃຫ້ກິເລດໃໝ່ເຂົ້າມາອາໄສ; ທ່ານຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ໄດ້ເຫັນທາງສະຫງົບແລ້ວ, ບັນດາທ່ານຜູ້ຮູ້ຈຶ່ງເອີ້ນພະມຸນີນັ້ນວ່າ ເປັນຜູ້ປະພຶດດ່ຽວ.

---

211.

໒໑໑.

---

සඞ්ඛාය වත්ථූනි පමාය බීජං, සිනෙහමස්ස නානුප්පවෙච්ඡෙ;

ස වෙ මුනී ජාතිඛයන්තදස්සී, තක්කං පහාය න උපෙති සඞ්ඛං.

ພະມຸນີໃດກຳນົດຮູ້ທີ່ຕັ້ງຂອງກິເລດ (ຂັນທະ) ແລ້ວ, ທຳລາຍພືດ (ອະພິສັງຂານວິນຍານ) ແລະ ບໍ່ຍອມໃຫ້ຢາງໜຽວ (ຕັນຫາ) ເຂົ້າມາລໍ່ລ້ຽງພືດນັ້ນ; ພະມຸນີນັ້ນເປັນຜູ້ເຫັນຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຊາດ, ລະຄວາມດຳຣິຜິດແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ເຖິງການນັບວ່າເປັນສັດບຸກຄົນໃດໆ ອີກ.

---

212.

໒໑໒.

---

අඤ්ඤාය සබ්බානි නිවෙසනානි, අනිකාමයං අඤ්ඤතරම්පි තෙසං;

ස වෙ මුනී වීතගෙධො අගිද්ධො, නායූහතී පාරගතො හි හොති.

ພະມຸນີໃດຮູ້ແຈ້ງທີ່ຢູ່ອາໄສ (ພົບພູມ) ທັງປວງແລ້ວ, ບໍ່ປາດຖະໜາທີ່ຢູ່ອາໄສໃດໆ ໃນພົບເຫຼົ່ານັ້ນ; ພະມຸນີນັ້ນປາສະຈາກຄວາມຢາກ, ບໍ່ມີຄວາມໂລບ, ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອສ້າງກຳອີກ, ເພາະທ່ານເປັນຜູ້ເຖິງຝັ່ງ (ພະນິພານ) ແລ້ວ.

---

213.

໒໑໓.

---

සබ්බාභිභුං සබ්බවිදුං සුමෙධං, සබ්බෙසු ධම්මෙසු අනූපලිත්තං;

සබ්බඤ්ජහං තණ්හක්ඛයෙ විමුත්තං, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດຄອບງຳທຸກສິ່ງ, ຮູ້ທຸກຢ່າງ, ມີປັນຍາດີ, ບໍ່ຕິດພັນໃນທຳທັງປວງ, ສະຫຼະທຸກສິ່ງ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທຳເປັນທີ່ສິ້ນຕັນຫາ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

214.

໒໑໔.

---

පඤ්ඤාබලං සීලවතූපපන්නං, සමාහිතං ඣානරතං සතීමං;

සඞ්ගා පමුත්තං අඛිලං අනාසවං, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດມີກຳລັງປັນຍາ, ສົມບູນດ້ວຍສີລວດຕະວັດ, ມີຈິດໝັ້ນຄົງ, ຍິນດີໃນຊານ, ມີສະຕິ, ຫຼຸດພົ້ນຈາກກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດ, ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງຕຶງຈິດ, ບໍ່ມີອາສະວະ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

215.

໒໑໕.

---

එකං [Pg.310] චරන්තං මුනිමප්පමත්තං, නින්දාපසංසාසු අවෙධමානං;

සීහංව සද්දෙසු අසන්තසන්තං, වාතංව ජාලම්හි අසජ්ජමානං;

පද්මංව තොයෙන අලිප්පමානං, නෙතාරමඤ්ඤෙසමනඤ්ඤනෙය්‍යං;

තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດປະພຶດດ່ຽວ, ບໍ່ປະມາດ, ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນຄຳນິນທາ ແລະ ສັນລະເສີນ, ບໍ່ສະດຸ້ງຢ້ານໃນສຽງຕ່າງໆ ເໝືອນລາຊະສີ, ບໍ່ຕິດຂ້ອງໃນສິ່ງທັງປວງ ເໝືອນລົມບໍ່ຕິດໃນຕາໜ່າງ, ບໍ່ປຽກເປື້ອນດ້ວຍກິເລດ ເໝືອນໃບບົວບໍ່ປຽກນໍ້າ, ເປັນຜູ້ຊີ້ທາງໃຫ້ແກ່ຜູ້ນອກ ແຕ່ຕົນເອງບໍ່ຖືກຜູ້ນັ້ນນຳພາ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

216.

໒໑໖.

---

යො ඔගහණෙ ථම්භොරිවාභිජායති, යස්මිං පරෙ වාචාපරියන්තං වදන්ති;

තං වීතරාගං සුසමාහිතින්ද්‍රියං, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ຄືກັບເສົາຫີນທີ່ທ່ານໍ້າ ເມື່ອຄົນອື່ນກ່າວວາຈາລ່ວງເກີນ; ຜູ້ນັ້ນປາສະຈາກລາຄະ, ມີອິນຊີຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

217.

໒໑໗.

---

යො වෙ ඨිතත්තො තසරංව උජ්ජු, ජිගුච්ඡති කම්මෙහි පාපකෙහි;

වීමංසමානො විසමං සමඤ්ච, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນ, ຊື່ກົງເໝືອນຫຼອດດ້າຍ, ກຽດຊັງບາບກຳທັງຫຼາຍ, ພິຈາລະນາເຫັນທັງຄວາມສະເໝີ ແລະ ຄວາມບໍ່ສະເໝີ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

218.

໒໑໘.

---

යො සඤ්ඤතත්තො න කරොති පාපං, දහරො මජ්ඣිමො ච මුනි යතත්තො;

අරොසනෙය්‍යො න සො රොසෙති කඤ්චි, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດສຳລວມຕົນດີແລ້ວ ບໍ່ເຮັດບາບກຳ, ເປັນພະມຸນີຜູ້ສຳລວມລະວັງທັງໃນໄວໜຸ່ມ ແລະ ໄວປານກາງ; ເປັນຜູ້ບໍ່ຄວນຖືກຮ້າຍ ແລະ ບໍ່ຮ້າຍຕອບໃຜໆ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

219.

໒໑໙.

---

යදග්ගතො මජ්ඣතො සෙසතො වා, පිණ්ඩං ලභෙථ පරදත්තූපජීවී;

නාලං ථුතුං නොපි නිපච්චවාදී, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດອາໄສອາຫານທີ່ຜູ້ນອກໃຫ້ລ້ຽງຊີບ, ໄດ້ບິນທະບາດມາ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສ່ວນເລີດ, ສ່ວນປານກາງ ຫຼື ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ, ກໍບໍ່ຍົກຍ້ອງ ແລະ ບໍ່ກ່າວຕິຕຽນ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

220.

໒໒໐.

---

මුනිං චරන්තං විරතං මෙථුනස්මා, යො යොබ්බනෙ නොපනිබජ්ඣතෙ ක්වචි;

මදප්පමාදා විරතං විප්පමුත්තං, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ພະມຸນີຜູ້ປະພຶດງົດເວັ້ນຈາກເມຖຸນທຳ, ບໍ່ຕິດພັນໃນສິ່ງໃດໆ ເຖິງແມ່ນໃນໄວໜຸ່ມ, ງົດເວັ້ນຈາກຄວາມມົວເມົາ ແລະ ຄວາມປະມາດ, ຫຼຸດພົ້ນດີແລ້ວ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

221.

໒໒໑.

---

අඤ්ඤාය [Pg.311] ලොකං පරමත්ථදස්සිං, ඔඝං සමුද්දං අතිතරිය තාදිං;

තං ඡින්නගන්ථං අසිතං අනාසවං, තං වාපි ධීරා මුනි වෙදයන්ති.

ຜູ້ໃດຮູ້ແຈ້ງໂລກ, ເຫັນປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງ (ພະນິພານ), ຂ້າມຫ້ວງນໍ້າ ແລະ ມະຫາສະໝຸດໄດ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່, ຕັດເຄື່ອງຜູກມັດໄດ້ແລ້ວ, ບໍ່ອາໄສຕັນຫາ ແລະ ທິດຖິ, ບໍ່ມີອາສະວະ; ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພະມຸນີ.

---

222.

໒໒໒.

---

අසමා උභො දූරවිහාරවුත්තිනො, ගිහී දාරපොසී අමමො ච සුබ්බතො;

පරපාණරොධාය ගිහී අසඤ්ඤතො, නිච්චං මුනී රක්ඛති පාණිනෙ යතො.

ຄະລຶຫັດ (ຜູ້ຄອງເຮືອນ) ແລະ ບັນພະຊິດ (ຜູ້ບວດ) ທັງສອງນີ້ບໍ່ຄືກັນ, ມີທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ການດຳເນີນຊີວິດແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ; ຄະລຶຫັດຕ້ອງລ້ຽງດູພັນລະຍາ, ສ່ວນບັນພະຊິດບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນ ແລະ ມີວັດປະຕິບັດອັນດີ; ຄະລຶຫັດບໍ່ສຳລວມໃນການບຽດບຽນສັດອື່ນ, ສ່ວນພະມຸນີສຳລວມລະວັງຢູ່ສະເໝີ ຍ່ອມປົກປ້ອງຮັກສາຊີວິດສັດທັງຫຼາຍ.

---

223.

໒໒໓.

---

සිඛී යථා නීලගීවො විහඞ්ගමො, හංසස්ස නොපෙති ජවං කුදාචනං;

එවං ගිහී නානුකරොති භික්ඛුනො, මුනිනො විවිත්තස්ස වනම්හි ඣායතොති.

ນົກຍູງທີ່ມີຫງອນ ແລະ ມີຄໍສີຂຽວເຂັ້ມ ບິນໄປໃນອາກາດ ຍ່ອມບໍ່ອາດຕາມທັນຄວາມໄວຂອງຫົງໄດ້ໃນການໃດໆ, ຢ່າງໃດກໍດີ, ຄະລຶຫັດກໍບໍ່ອາດທຽບເທົ່າພິກຂຸຜູ້ເປັນພະມຸນີ ຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ ບຳເພັນຊານຢູ່ໃນປ່າໄດ້.

---

මුනිසුත්තං ද්වාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບມຸນິສູດ ທີສິບສອງ.

---

උරගවග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.

ຈົບອຸຣະຄະວັກ ທີໜຶ່ງ.

---

තස්සුද්දානං –

ລາຍຊື່ສູດໃນວັກນີ້:

---

උරගො ධනියො චෙව, විසාණඤ්ච තථා කසි;

චුන්දො පරාභවො චෙව, වසලො මෙත්තභාවනා.

ອຸຣະຄະສູດ, ທະນິຍະສູດ, ຂັກຄະວິသာຄະສູດ, ກະສີພະຣະທະວາຊະສູດ, ຈຸນທະສູດ, ປະຣາພະວະສູດ, ວະສະລະສູດ, ເມດຕະສູດ,

---

සාතාගිරො ආළවකො, විජයො ච තථා මුනි;

ද්වාදසෙතානි සුත්තානි, උරගවග්ගොති වුච්චතීති.

ສາຕາຄີຣະສູດ, ອາລະວະກະສູດ, ວິຊະຍະສູດ, ແລະ ມຸນິສູດ. ສູດທັງສິບສອງນີ້ ເອີ້ນວ່າ ອຸຣະຄະວັກ.

---

2. චූළවග්ගො

໒. ຈູລະວັກ

---

1. රතනසුත්තං

໑. ຣະຕະນະສູດ

---

224.

໒໒໔.

---

යානීධ [Pg.312] භූතානි සමාගතානි, භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ;

සබ්බෙව භූතා සුමනා භවන්තු, අථොපි සක්කච්ච සුණන්තු භාසිතං.

ເຫຼົ່າພູດ (ເທວະດາ) ທັງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພູມມະເທວະດາ ຫຼື ອາກາສະເທວະດາ ທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ ນະ ທີ່ນີ້, ຂໍໃຫ້ພູດທັງປວງຈົ່ງມີໃຈດີງາມ ແລະ ຂໍຈົ່ງຕັ້ງໃຈຟັງພະດຳລັດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບເຖີດ.

---

225.

໒໒໕.

---

තස්මා හි භූතා නිසාමෙථ සබ්බෙ, මෙත්තං කරොථ මානුසියා පජාය;

දිවා ච රත්තො ච හරන්ති යෙ බලිං, තස්මා හි නෙ රක්ඛථ අප්පමත්තා.

ດັ່ງນັ້ນ, ເຫຼົ່າພູດທັງປວງຈົ່ງຟັງເຖີດ, ຂໍຈົ່ງແຜ່ເມດຕາຈິດແກ່ໝູ່ມະນຸດ ຜູ້ທີ່ນຳເຄື່ອງບູຊາມາຖວາຍທັງกາງເວັນ ແລະ ກາງຄືນ; ເພາະເຫດນັ້ນ, ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຢ່າປະມາດ ແລະ ຊ່ວຍປົກປັກຮັກສາພວກເຂົາດ້ວຍເຖີດ.

---

226.

໒໒໖.

---

යං කිඤ්චි විත්තං ඉධ වා හුරං වා, සග්ගෙසු වා යං රතනං පණීතං;

න නො සමං අත්ථි තථාගතෙන, ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං;

එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ຊັບ ຫຼື ລັດຕະນະອັນປະເສີດໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ໃນໂລກນີ້ ຫຼື ໃນໂລກອື່ນ, ຫຼື ລັດຕະນະອັນເລີດໃນສະຫວັນ, ລັດຕະນະນັ້ນຈະສະເໝີດ້ວຍພະຕາຖາຄົດແມ່ນບໍ່ມີເລີຍ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະພຸດທະເຈົ້າ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

227.

໒໒໗.

---

ඛයං විරාගං අමතං පණීතං, යදජ්ඣගා සක්‍යමුනී සමාහිතො;

න තෙන ධම්මෙන සමත්ථි කිඤ්චි, ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං;

එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພະສາກະຍະມຸນີຜູ້ມີຈິດໝັ້ນຄົງ ໄດ້ບັນລຸພະທຳອັນເປັນທີ່ສິ້ນກິເລດ, ປາສະຈາກລາຄະ, ບໍ່ຕາຍ, ແລະ ປະເສີດສຸດ; ບໍ່ມີສິ່ງໃດສະເໝີດ້ວຍພະທຳນັ້ນເລີຍ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະທຳ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

228.

໒໒໘.

---

යං බුද්ධසෙට්ඨො පරිවණ්ණයී සුචිං, සමාධිමානන්තරිකඤ්ඤමාහු;

සමාධිනා තෙන සමො න විජ්ජති, ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං;

එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ໄດ້ຊົງສັນລະເສີນສະມາທິໃດວ່າເປັນທຳອັນສະອາດ, ແລະ ພະອະລິຍະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າເປັນສະມາທິທີ່ໃຫ້ຜົນໂດຍບໍ່ມີລະຫວ່າງຄັ່ນ (ອານັນຕະລິກະສະມາທິ); ສະມາທິອື່ນທີ່ສະເໝີດ້ວຍສະມາທິນັ້ນແມ່ນບໍ່ມີເລີຍ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະທຳ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

229.

໒໒໙.

---

යෙ [Pg.313] පුග්ගලා අට්ඨ සතං පසත්ථා, චත්තාරි එතානි යුගානි හොන්ති;

තෙ දක්ඛිණෙය්‍යා සුගතස්ස සාවකා, එතෙසු දින්නානි මහප්ඵලානි;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ບຸກຄົນແປດປະເພດ ທີ່ທ່ານຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍສັນລະເສີນ, ນັບເປັນສີ່ຄູ່; ພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນເປັນພະສາວົກຂອງພະສຸຄົດ ຜູ້ຄວນແກ່ທັກຂິເນຍຍະທານ, ທານທີ່ຖວາຍແກ່ພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະສົງ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

230.

໒໓໐.

---

යෙ සුප්පයුත්තා මනසා දළ්හෙන, නික්කාමිනො ගොතමසාසනම්හි;

තෙ පත්තිපත්තා අමතං විගය්හ, ලද්ධා මුධා නිබ්බුතිං භුඤ්ජමානා;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພະອະລິຍະບຸກຄົນເຫຼົ່າໃດ ປະກອບຄວາມພຽນດີແລ້ວດ້ວຍໃຈອັນໝັ້ນຄົງ, ປາສະຈາກຄວາມຢາກໃນສາສະໜາຂອງພະໂຄດົມ; ພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນບັນລຸຜົນທີ່ຄວນບັນລຸ, ຢັ່ງລົງສູ່ພະນິພານອັນບໍ່ຕາຍ, ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມດັບກິເລດອັນສະຫງົບເຢັນໂດຍບໍ່ເສຍຄ່າ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະສົງ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

231.

໒໓໑.

---

යථින්දඛීලො පථවිස්සිතො සියා, චතුබ්භි වාතෙහි අසම්පකම්පියො;

තථූපමං සප්පුරිසං වදාමි, යො අරියසච්චානි අවෙච්ච පස්සති;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ເສົາອິນທະຂີນ ທີ່ຝັງລົງໃນດິນຢ່າງໝັ້ນຄົງ ຍ່ອມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍລົມພາຍຸທີ່ພັດມາຈາກທັງສີ່ທິດສັນໃດ, ເຮົາກ່າວວ່າສັດບຸລຸດ ຜູ້ເຫັນແຈ້ງອະລິຍະສັດທັງຫຼາຍ ກໍມີອຸປະມາສັນນັ້ນ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະສົງ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

232.

໒໓໒.

---

යෙ අරියසච්චානි විභාවයන්ති, ගම්භීරපඤ්ඤෙන සුදෙසිතානි;

කිඤ්චාපි තෙ හොන්ති භුසං පමත්තා, න තෙ භවං අට්ඨමමාදියන්ති;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພະອະລິຍະບຸກຄົນເຫຼົ່າໃດ ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງອະລິຍະສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີປັນຍາອັນເລິກເຊິ່ງໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ; ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາຈະມີຄວາມປະມາດຢ່າງຍິ່ງໃນບາງຄັ້ງ, ແຕ່ພວກເຂົາກໍຈະບໍ່ຖືປະຕິສົນທິໃນພົບທີແປດ; ແມ່ນແຕ່ລັດຕະນະອັນປະເສີດນີ້ກໍມີຢູ່ໃນພະສົງ; ດ້ວຍຄຳສັດຈິງນີ້, ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີເຖີດ.

---

233.

໒໓໓.

---

සහාවස්ස දස්සනසම්පදාය, තයස්සු ධම්මා ජහිතා භවන්ති;

සක්කායදිට්ඨි විචිකිච්ඡිතඤ්ච, සීලබ්බතං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි.

ພ້ອມກັບການບັນລຸເຖິງທັດສະນະ (ໂສດາປັດຕິມັກ), ທຳສາມປະການນີ້ ຍ່ອມຖືກລະເສຍໄດ້ ຄື: ສັກກາຍະທິດຖິ, ວິຈິກິດສາ, ແລະ ສີລັບພະຕະປຣາມາດ ບໍ່ວ່າຈະມີຢູ່ໜ້ອຍໜຶ່ງພຽງໃດກໍຕາມ.

---

234.

໒໓໔.

---

චතූහපායෙහි [Pg.314] ච විප්පමුත්තො, ඡච්චාභිඨානානි භබ්බ කාතුං ;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພຣະໂສດາບັນນັ້ນ ຍ່ອມພົ້ນຈາກອະບາຍທັງສີ່ ແລະບໍ່ອາດຈະເຮັດອະພິຖານະ ຫົກປະການ (ຄືອະນັນຕະຣິຍະກຳຫ້າ ແລະການຫັນໄປຫາສາສະໜາອື່ນ) ຄຸນທຳນີ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດໃນພຣະສົງ ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

235.

໒໓໕.

---

කිඤ්චාපි සො කම්ම කරොති පාපකං, කායෙන වාචා උද චෙතසා වා;

අභබ්බ සො තස්ස පටිච්ඡදාය, අභබ්බතා දිට්ඨපදස්ස වුත්තා;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພຣະໂສດາບັນນັ້ນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເຮັດບາບກຳດ້ວຍກາຍ ດ້ວຍວาຈາ ຫຼືດ້ວຍໃຈຢູ່ບາງ ກໍບໍ່ອາດຈະປົກປິດບາບກຳນັ້ນໄວ້ໄດ້ ຄວາມທີ່ພຣະໂສດາບັນຜູ້ເຫັນພຣະນິພານແລ້ວ ບໍ່ອາດປົກປິດບາບກຳນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ແລ້ວ ຄຸນທຳນີ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດໃນພຣະສົງ ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

236.

໒໓໖.

---

වනප්පගුම්බෙ යථ ඵුස්සිතග්ගෙ, ගිම්හානමාසෙ පඨමස්මිං ගිම්හෙ;

තථූපමං ධම්මවරං අදෙසයි, නිබ්බානගාමිං පරමං හිතාය;

ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ປ່າໄມ້ທີ່ມີຍອດອອກດອກສະພັ່ງ ໃນເດືອນຄີມຫັນຕະຣະດູ ຄືໃນເດືອນທຳອິດແຫ່ງລະດູຮ້ອນ ມີອຸປະມາຢ່າງໃດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທຳອັນປະເສີດ ເຊິ່ງເປັນທາງໄປສູ່ພຣະນິພານ ເພື່ອປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງແກ່ສັດທັງຫຼາຍ ມີອຸປະໄມຢ່າງນັ້ນ ຄຸນທຳນີ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

237.

໒໓໗.

---

වරො වරඤ්ඤූ වරදො වරාහරො, අනුත්තරො ධම්මවරං අදෙසයි;

ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ ຊົງຮູ້ທຳອັນປະເສີດ (ພຣະນິພານ) ຊົງປະທານທຳອັນປະເສີດ (ມັກຜົນ) ຊົງນຳມາຊິ່ງທຳອັນປະເສີດ (ພຣະມັກ) ບໍ່ມີຜູ້ໃດຍິ່ງໄປກວ່າ ໄດ້ຊົງສະແດງພຣະທຳອັນປະເສີດແລ້ວ ຄຸນທຳນີ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດໃນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

238.

໒໓໘.

---

ඛීණං පුරාණං නව නත්ථි සම්භවං, විරත්තචිත්තායතිකෙ භවස්මිං;

තෙ ඛීණබීජා අවිරූළ්හිඡන්දා, නිබ්බන්ති ධීරා යථායං පදීපො;

ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.

ກຳເກົ່າຂອງພຣະອະລິຍະບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນສິ້ນແລ້ວ ກຳໃໝ່ທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນກໍບໍ່ມີ ພວກທ່ານມີຈິດອັນໜ່າຍແລ້ວໃນພົບຕໍ່ໄປ ມີພືດຄືປະຕິສົນທິວິນຍານອັນສິ້ນແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມພໍໃຈໃນການຈະເລີນເຕີບໂຕ (ໃນພົບໃໝ່) ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ຍ່ອມດັບໄປ ເໝືອນດັ່ງດວງປະທີບດວງນີ້ດັບໄປ ຄຸນທຳນີ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດໃນພຣະສົງ ດ້ວຍສັດຈະວາຈານີ້ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

239.

໒໓໙.

---

යානීධ [Pg.315] භූතානි සමාගතානි, භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ;

තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං, බුද්ධං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු.

ພູດທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່າໃດທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເປັນພູດທີ່ອາໄສຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນກໍດີ ອາໄສຢູ່ໃນອາກາດກໍດີ ພວກທັງຫຼາຍຈົ່ງຮ່ວມກັນນ້ອມໄຫວ້ພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ສະເດັດມາແລ້ວຢ່າງນັ້ນ ເຊິ່ງເທວະດາແລະມະນຸດບູຊາແລ້ວ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

240.

໒໔໐.

---

යානීධ භූතානි සමාගතානි, භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ;

තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං, ධම්මං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු.

ພູດທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່າໃດທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເປັນພູດທີ່ອາໄສຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນກໍດີ ອາໄສຢູ່ໃນອາກາດກໍດີ ພວກທັງຫຼາຍຈົ່ງຮ່ວມກັນນ້ອມໄຫວ້ພຣະທຳ ອັນເປັນເຄື່ອງກຳຈັດກິເລດ ເຊິ່ງເທວະດາແລະມະນຸດບູຊາແລ້ວ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

241.

໒໔໑.

---

යානීධ භූතානි සමාගතානි, භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ;

තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං, සඞ්ඝං නමස්සාම සුවත්ථි හොතූති.

ພູດທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່າໃດທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເປັນພູດທີ່ອາໄສຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນກໍດີ ອາໄສຢູ່ໃນອາກາດກໍດີ ພວກທັງຫຼາຍຈົ່ງຮ່ວມກັນນ້ອມໄຫວ້ພຣະສົງ ຜູ້ປະຕິບັດດີແລ້ວ ເຊິ່ງເທວະດາແລະມະນຸດບູຊາແລ້ວ ຂໍຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ສັດທັງຫຼາຍ.

---

රතනසුත්තං පඨමං නිට්ඨිතං.

ຣະຕະນະສູດ ທີໜຶ່ງ ຈົບແລ້ວ.

---

2. ආමගන්ධසුත්තං

໒. ອາມະຄັນທະສູດ

---

242.

໒໔໒.

---

‘‘සාමාකචිඞ්ගූලකචීනකානි ච, පත්තප්ඵලං මූලඵලං ගවිප්ඵලං;

ධම්මෙන ලද්ධං සතමස්නමානා, න කාමකාමා අලිකං භණන්ති.

ພວກສັດຕະບຸລຸດ ຜູ້ບໍລິໂພກເຂົ້າຟ່າງ, ເຂົ້າໜຽວ, ເຂົ້າລະມານ, ໃບໄມ້, ຫົວມັນ, ໝາກໄມ້ ແລະໝາກເຄືອ ທີ່ໄດ້ມາໂດຍທຳ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຄຳຕົວະ ເພາະຄວາມຢາກໃນກາມ.

---

243.

໒໔໓.

---

‘‘යදස්නමානො සුකතං සුනිට්ඨිතං, පරෙහි දින්නං පයතං පණීතං;

සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානො, සො භුඤ්ජසී කස්සප ආමගන්ධං.

ຂ້າແຕ່ພຣະກັດສະປະ ພຣະອົງສະເຫວີຍອາຫານທີ່ປຸງແຕ່ງຢ່າງດີ ຈັດແຈງຢ່າງຮຽບຮ້ອຍ ທີ່ຜູ້ນື່ອື່ນຖວາຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ເປັນອາຫານອັນປະເສີດ ສະເຫວີຍເຂົ້າສາລີອັນປານີດ ຢ່າງນັ້ນຊື່ວ່າສະ微ີຍກິ່ນຄາວ.

---

244.

໒໔໔.

---

‘‘න [Pg.316] ආමගන්ධො මම කප්පතීති, ඉච්චෙව ත්වං භාසසි බ්‍රහ්මබන්ධු;

සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානො, සකුන්තමංසෙහි සුසඞ්ඛතෙහි;

පුච්ඡාමි තං කස්සප එතමත්ථං, කථං පකාරො තව ආමගන්ධො’’.

ຂ້າແຕ່ພຣະກັດສະປະ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະພົມ ພຣະອົງກ່າວວ່າ 'ກິ່ນຄາວບໍ່ຄວນແກ່ເຮົາ' ແຕ່ພຣະອົງກໍຍັງສະເຫວີຍເຂົ້າສາລີອັນປານີດ ພ້ອມດ້ວຍເນື້ອໃຫຍ່ເນື້ອນົກທີ່ປຸງແຕ່ງຢ່າງດີ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມເນື້ອຄວາມນັ້ນ ກິ່ນຄາວຂອງພຣະອົງມີລັກສະນະແນວໃດ?

---

245.

໒໔໕.

---

‘‘පාණාතිපාතො වධඡෙදබන්ධනං, ථෙය්‍යං මුසාවාදො නිකතිවඤ්චනානි ච;

අජ්ඣෙනකුත්තං පරදාරසෙවනා, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

การຂ້າສັດ, ການທຸບຕີ, ການຕັດ, ການມັດ, ການລັກຂະໂມຍ, ການເວົ້າຕົວະ, ການຫຼອກລວງ, ການຄົດໂກງ, ການຮຽນຄຳພີທີ່ບໍ່ມີປະໂຫຍດ ແລະການຄົບຫາພັນລະຍາຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

246.

໒໔໖.

---

‘‘යෙ ඉධ කාමෙසු අසඤ්ඤතා ජනා, රසෙසු ගිද්ධා අසුචිභාවමස්සිතා ;

නත්ථිකදිට්ඨී විසමා දුරන්නයා, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄົນທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບໍ່ສຳລວມໃນກາມທັງຫຼາຍ ມັກມາກໃນລົດຊາດ ອາໄສຄວາມບໍ່ສະອາດ (ມິດສາຊີວະ) ມີນັດຖິກະທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າບໍ່ມີ) ປະພຶດບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ ໃຜໆກໍແນະນຳໄດ້ຍາກ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

247.

໒໔໗.

---

‘‘යෙ ලූඛසා දාරුණා පිට්ඨිමංසිකා, මිත්තද්දුනො නික්කරුණාතිමානිනො;

අදානසීලා න ච දෙන්ති කස්සචි, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ຫຍາບຊ້າ, ໂຫດຮ້າຍ, ມັກເວົ້າຂວັນລັບຫຼັງ, ປະທຸສະຮ້າຍມິດ, ປາສະຈາກຄວາມກະລຸນາ, ມີມານະອັນຍິ່ງ, ຕະໜີ່ ແລະບໍ່ເຄີຍໃຫ້ສິ່ງໃດແກ່ໃຜ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

248.

໒໔໘.

---

‘‘කොධො මදො ථම්භො පච්චුපට්ඨාපනා, මායා උසූයා භස්සසමුස්සයො ච;

මානාතිමානො ච අසබ්භි සන්ථවො, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄວາມໂກດ, ຄວາມມົວເມົາ, ຄວາມດື້ດຶງ, ຄວາມເປັນປະຕິປັກ, ຄວາມມາຍາ, ຄວາມອິດສາ, ຄວາມໂອ້ອວດ, ຄວາມຖືຕົວ, ຄວາມດູໝິ່ນ ແລະການຄົບຫາກับຄົນຊົ່ວ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

249.

໒໔໙.

---

‘‘යෙ පාපසීලා ඉණඝාතසූචකා, වොහාරකූටා ඉධ පාටිරූපිකා ;

නරාධමා යෙධ කරොන්ති කිබ්බිසං, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີສິນອັນຊົ່ວຊ້າ, ມັກໂກງໜີ້, ມັກສໍ້ສຽດ, ໂກງການຄ້າຂາຍ, ປອມແປງສິ່ງຂອງ, ເປັນຄົນຕ່ຳຊ້າ ຜູ້ເຮັດບາບກຳໃນໂລກນີ້ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

250.

໒໕໐.

---

‘‘යෙ [Pg.317] ඉධ පාණෙසු අසඤ්ඤතා ජනා, පරෙසමාදාය විහෙසමුය්‍යුතා;

දුස්සීලලුද්දා ඵරුසා අනාදරා, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄົນທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບໍ່ສຳລວມໃນສັດທັງຫຼາຍ ມັກຍາດຊີງເອົາຂອງຜູ້ນື່ອື່ນ ມຸ່ງຮ້າຍບຽດບຽນ, ມີສິນອັນຊົ່ວ, ໂຫດຮ້າຍ, ກ່າວວາຈາຫຍາບຄາຍ ແລະບໍ່ມີຄວາມເຄົາລົບ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

251.

໒໕໑.

---

‘‘එතෙසු ගිද්ධා විරුද්ධාතිපාතිනො, නිච්චුය්‍යුතා පෙච්ච තමං වජන්ති යෙ;

පතන්ති සත්තා නිරයං අවංසිරා, එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.

ຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຄວາມໂລບໃນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້, ມີຄວາມຂັດເຄືອງ, ມັກລ່ວງເກີນ, ຂະຫຍັນເຮັດບາບຢູ່ສະເໝີ ເມື່ອຕາຍໄປຍ່ອມເຂົ້າສູ່ຄວາມມືດ ແລະຕົກນະຮົກຫົວຂວ້ຳ ນີ້ແຫຼະຄືກິ່ນຄາວ ຫາແມ່ນການບໍລິໂພກເນື້ອສັດບໍ່.

---

252.

໒໕໒.

---

‘‘න මච්ඡමංසානමනාසකත්තං, න නග්ගියං න මුණ්ඩියං ජටාජල්ලං;

ඛරාජිනානි නාග්ගිහුත්තස්සුපසෙවනා, යෙ වාපි ලොකෙ අමරා බහූ තපා;

මන්තාහුතී යඤ්ඤමුතූපසෙවනා, සොධෙන්ති මච්චං අවිතිණ්ණකඞ්ඛං.

ການງົດບໍລິໂພກປາແລະເນື້ອ, ການປະພຶດອົດອາຫານ, ການເປືອຍກາຍ, ການໂກນຫົວ, ການໄວ້ຜົມຈຸກ, ການທາຝຸ່ນລະອອງ, ການນຸ່ງຫົ່ມໜັງເສືອ, ການບູຊາໄຟ, ຫຼືການບຳເພັນຕະບະອັນຫຼາກຫຼາຍໃນໂລກເພື່ອຄວາມບໍ່ຕາຍ, ມົນ, ການເຊັ່ນສັງເວີຍ, ການບູຊາຍັນ ແລະການບຳເພັນພຽນຕາມລະດູການ ຍ່ອມບໍ່ອາດຊຳລະສັດຜູ້ຍັງບໍ່ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໃຫ້ບໍລິສຸດໄດ້.

---

253.

໒໕໓.

---

‘‘යො තෙසු ගුත්තො විදිතින්ද්‍රියො චරෙ, ධම්මෙ ඨිතො අජ්ජවමද්දවෙ රතො;

සඞ්ගාතිගො සබ්බදුක්ඛප්පහීනො, න ලිප්පති දිට්ඨසුතෙසු ධීරො’’.

ສ່ວນຜູ້ໃດ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ ຮູ້ແຈ້ງອິນຊີແລ້ວປະພຶດທຳ ຕັ້ງໝັ້ນໃນທຳ ຍິນດີໃນຄວາມຊື່ຕົງແລະຄວາມອ່ອນໂຍນ ລ່ວງພົ້ນກິເລດເຄື່ອງຂ້ອງທັງປວງ ລະທຸກທັງປວງໄດ້ແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ຍ່ອມບໍ່ຕິດຢູ່ໃນອາຣົມທີ່ເຫັນແລະໄດ້ຍິນ.

---

254.

໒໕໔.

---

ඉච්චෙතමත්ථං භගවා පුනප්පුනං, අක්ඛාසි නං වෙදයි මන්තපාරගූ;

චිත්‍රාහි ගාථාහි මුනී පකාසයි, නිරාමගන්ධො අසිතො දුරන්නයො.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງເນື້ອຄວາມນັ້ນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳເລົ່າ ພຣະດາບົດຜູ້ຮຽນຈົບພຣະເວດນັ້ນກໍໄດ້ຮູ້ແຈ້ງ ພຣະມຸນີຜູ້ປາສະຈາກກິ່ນຄາວ ບໍ່ມີຕັນຫາແລະທິດຖິອາໄສ ໃຜໆກໍນຳໄປໄດ້ຍາກ ໄດ້ຊົງປະກາດດ້ວຍຄາຖາອັນວິຈິດ.

---

255.

໒໕໕.

---

සුත්වාන බුද්ධස්ස සුභාසිතං පදං, නිරාමගන්ධං සබ්බදුක්ඛප්පනූදනං;

නීචමනො වන්දි තථාගතස්ස, තත්ථෙව පබ්බජ්ජමරොචයිත්ථාති.

ພຣະດາບົດນັ້ນ ໄດ້ຟັງພຣະທຳເທດສະໜາອັນເປັນສຸພາສິດ ຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເຊິ່ງປາສະຈາກກິ່ນຄາວ ເປັນເຄື່ອງບັນເທົາທຸກທັງປວງແລ້ວ ມີຈິດອ່ອນນ້ອມ ຖວາຍອະພິວາດແດ່ພຣະຕຖາຄົດ ແລະໄດ້ທູນຂໍບັນພະຊາໃນສະຖານທີ່ນັ້ນແຫຼະ.

---

ආමගන්ධසුත්තං දුතියං නිට්ඨිතං.

ອາມະຄັນທະສູດ ທີສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

3. හිරිසුත්තං

໓. ຫິຣິສູດ

---

256.

໒໕໖.

---

හිරිං [Pg.318] තරන්තං විජිගුච්ඡමානං, තවාහමස්මි ඉති භාසමානං;

සය්හානි කම්මානි අනාදියන්තං, නෙසො මමන්ති ඉති නං විජඤ්ඤා.

ຜູ້ໃດລະເລີຍຄວາມລະອາຍ (ຫິຣິ) ແລະກຽດຊັງຄວາມລະອາຍນັ້ນ ແຕ່ກ່າວຢູ່ສະເໝີວ່າ 'ເຮົາເປັນມິດຂອງທ່ານ' ແຕ່ບໍ່ຍອມຊ່ວຍເຫຼືອການງານທີ່ຕົນພໍຈະເຮັດໄດ້ ພຶງຮູ້ຈັກຜູ້ນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ນີ້ບໍ່ແມ່ນມິດຂອງເຮົາ'.

---

257.

໒໕໗.

---

අනන්වයං පියං වාචං, යො මිත්තෙසු පකුබ්බති;

අකරොන්තං භාසමානං, පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.

ຜູ້ໃດ ກ່າວວາຈາອັນເປັນທີ່ຮັກແກ່ມິດ ແຕ່ບໍ່ເຮັດຕາມວາຈານັ້ນ ກ່າວແຕ່ປາກແຕ່ບໍ່ເຮັດແທ້ ພວກບັນດິດຍ່ອມກຳນົດຮູ້ຜູ້ນັ້ນວ່າ ເປັນຜູ້ດີແຕ່ເວົ້າ.

---

258.

໒໕໘.

---

න සො මිත්තො යො සදා අප්පමත්තො, භෙදාසඞ්කී රන්ධමෙවානුපස්සී;

යස්මිඤ්ච සෙති උරසීව පුත්තො, ස වෙ මිත්තො යො පරෙහි අභෙජ්ජො.

ຜູ້ໃດ ຄອຍລະແວງແຕ່ຄວາມແຕກແຍກ ຄອຍຈ້ອງຈັບຜິດຢູ່ສະເໝີ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຊື່ວ່າເປັນມິດ ສ່ວນຜູ້ໃດ ທີ່ມິດອາດນອນໃຈໄດ້ ເໝືອນບຸດນອນແນບເອິກບິດາ ແລະຜູ້ນັ້ນໃຜໆກໍບໍ່ອາດຍຸແຍ່ໃຫ້ແຕກແຍກໄດ້ ຜູ້ນັ້ນແຫຼະຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນມິດແທ້.

---

259.

໒໕໙.

---

පාමුජ්ජකරණං ඨානං, පසංසාවහනං සුඛං;

ඵලානිසංසො භාවෙති, වහන්තො පොරිසං ධුරං.

ບຸກຄົນຜູ້ຫວັງຜົນອານິສົງ ເມື່ອແບກຫາບພາລະໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ຍ່ອມຈະເລີນທຳອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມປາໂມດ ອັນນຳມາຊິ່ງຄວາມສັນເສີນແລະຄວາມສຸກ.

---

260.

໒໖໐.

---

පවිවෙකරසං පිත්වා, රසං උපසමස්ස ච;

නිද්දරො හොති නිප්පාපො, ධම්මපීතිරසං පිවන්ති.

ບຸກຄົນ ເມື່ອໄດ້ດື່ມລົດຊາດແຫ່ງຄວາມວິເວກ ແລະລົດຊາດແຫ່ງຄວາມສະຫງົບແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ປາສະຈາກຄວາມກະວົນກະວາຍ ປາສະຈາກບາບ ເພາະໄດ້ດື່ມລົດຊາດແຫ່ງຄວາມອີ່ມໃຈໃນທຳ.

---

හිරිසුත්තං තතියං නිට්ඨිතං.

ຫິຣິສູດ ທີສາມ ຈົບແລ້ວ.

---

4. මඞ්ගලසුත්තං

໔. ມັງຄະລະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරා දෙවතා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතා ඛො සා දෙවතා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິນທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ ຄັ້ງນັ້ນແຫຼະ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປ ເທວະດາຕົນໜຶ່ງ ມີວັນນະອັນງົດງາມຍິ່ງ ເຮັດໃຫ້ພຣະວິຫານເຊຕະວັນສະຫວ່າງສະໄຫວທົ່ວທັງໝົດ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ ເມື່ອຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ເທວະດາຕົນນັ້ນ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

261.

໒໖໑.

---

‘‘බහූ දෙවා මනුස්සා ච, මඞ්ගලානි අචින්තයුං;

ආකඞ්ඛමානා සොත්ථානං, බ්‍රූහි මඞ්ගලමුත්තමං’’.

ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຜູ້ຫວັງຄວາມສະຫວັດດີ ໄດ້ຄິດຄົ້ນຫາສິ່ງອັນເປັນມຸງຄຸນທັງຫຼາຍ ຂໍພຣະອົງຊົງສະແດງມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

262.

໒໖໒.

---

‘‘අසෙවනා [Pg.319] ච බාලානං, පණ්ඩිතානඤ්ච සෙවනා;

පූජා ච පූජනෙය්‍යානං, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ການບໍ່ຄົບຄົນພານ, ການຄົບຫາບັນດິດ ແລະການບູຊາບຸກຄົນທີ່ຄວນບູຊາ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

263.

໒໖໓.

---

‘‘පතිරූපදෙසවාසො ච, පුබ්බෙ ච කතපුඤ්ඤතා;

අත්තසම්මාපණිධි ච, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ການຢູ່ໃນປະເທດອັນສົມຄວນ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີບຸນໄດ້ເຮັດໄວ້ແລ້ວໃນປາງກ່ອນ ແລະການຕັ້ງຕົນໄວ້ຊອບ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

264.

໒໖໔.

---

‘‘බාහුසච්චඤ්ච සිප්පඤ්ච, විනයො ච සුසික්ඛිතො;

සුභාසිතා ච යා වාචා, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ຄວາມເປັນຜູ້ໄດ້ສະດັບຮັບຟັງຫຼາຍ, ສິລະປະສາດ, ວິນຍັດວິນັຍທີ່ສຶກສາຮຽນຮູ້ດີແລ້ວ ແລະວາຈາທີ່ກ່າວດີແລ້ວ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

265.

໒໖໕.

---

‘‘මාතාපිතු උපට්ඨානං, පුත්තදාරස්ස සඞ්ගහො;

අනාකුලා ච කම්මන්තා, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ການບຳລຸງບິດາມານດາ, ການສົງເຄາະບຸດແລະພັນລະຍາ ແລະການງານທີ່ບໍ່ອາກູນ (ບໍ່ຄັ່ງຄ້າງ) ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

266.

໒໖໖.

---

‘‘දානඤ්ච ධම්මචරියා ච, ඤාතකානඤ්ච සඞ්ගහො;

අනවජ්ජානි කම්මානි, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ການໃຫ້ທານ, ການປະພຶດທຳ, ການສົງເຄາະຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ແລະການງານທີ່ບໍ່ມີໂທດ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

267.

໒໖໗.

---

‘‘ආරතී විරතී පාපා, මජ්ජපානා ච සංයමො;

අප්පමාදො ච ධම්මෙසු, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ການງົດເວັ້ນຈາກບາບ, ການສຳລວມຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາ ແລະຄວາມບໍ່ປະມາດໃນທຳທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

268.

໒໖໘.

---

‘‘ගාරවො ච නිවාතො ච, සන්තුට්ඨි ච කතඤ්ඤුතා;

කාලෙන ධම්මස්සවනං, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ຄວາມເຄົາລົບ, ຄວາມອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ, ຄວາມສັນໂດດ, ຄວາມກະຕັນຍູ ແລະການຟັງທຳຕາມກາລະເວລາ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

269.

໒໖໙.

---

‘‘ඛන්තී ච සොවචස්සතා, සමණානඤ්ච දස්සනං;

කාලෙන ධම්මසාකච්ඡා, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ຄວາມອົດທົນ, ຄວາມເປັນຜູ້ຫວ່ານງ່າຍສອນງ່າຍ, ການໄດ້ເຫັນສະມະນະທັງຫຼາຍ ແລະການສົນທະນາທຳຕາມກາລະເວລາ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

270.

໒໗໐.

---

‘‘තපො ච බ්‍රහ්මචරියඤ්ච, අරියසච්චාන දස්සනං;

නිබ්බානසච්ඡිකිරියා ච, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ການປະພຶດພົມມະຈັນ, การເຫັນອະລິຍະສັດທັງຫຼາຍ ແລະການເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງພຣະນິພານ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

271.

໒໗໑.

---

‘‘ඵුට්ඨස්ස ලොකධම්මෙහි, චිත්තං යස්ස න කම්පති;

අසොකං විරජං ඛෙමං, එතං මඞ්ගලමුත්තමං.

ຈິດຂອງຜູ້ໃດ ອັນໂລກະທຳທັງຫຼາຍກະທົບແລ້ວ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ປາສະຈາກຄວາມໂສກ, ປາສະຈາກທຸລີ (ກິເລດ) ແລະມີຄວາມກະເສມ ນີ້ເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມ.

---

272.

໒໗໒.

---

‘‘එතාදිසානි කත්වාන, සබ්බත්ථමපරාජිතා;

සබ්බත්ථ සොත්ථිං ගච්ඡන්ති, තං තෙසං මඞ්ගලමුත්තම’’න්ති.

ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເຮັດມຸງຄຸນເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ພ່າຍແພ້ໃນທີ່ທັງປວງ ຍ່ອມເຖິງຄວາມສະຫວັດດີໃນທີ່ທັງປວງ ນັ້ນເປັນມຸງຄຸນອັນອຸດົມຂອງເທວະດາແລະມະນຸດເຫຼົ່ານັ້ນ.

---

මඞ්ගලසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.

ມັງຄະລະສູດ ທີສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

5. සූචිලොමසුත්තං

໕. ສູຈິໂລມະສູດ

---

එවං [Pg.320] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ගයායං විහරති ටඞ්කිතමඤ්චෙ සූචිලොමස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඛරො ච යක්ඛො සූචිලොමො ච යක්ඛො භගවතො අවිදූරෙ අතික්කමන්ති. අථ ඛො ඛරො යක්ඛො සූචිලොමං යක්ඛං එතදවොච – ‘‘එසො සමණො’’ති. ‘‘නෙසො සමණො, සමණකො එසො. යාවාහං ජානාමි යදි වා සො සමණො, යදි වා සො සමණකො’’ති.

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ຕັ່ງຫີນ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຢູ່ຂອງສູຈິໂລມະຍັກ ໃກ້ເມືອງຄະຍາ ສະໄໝນັ້ນແຫຼະ ຄະຣະຍັກແລະສູຈິໂລມະຍັກ ໄດ້ເດີນຜ່ານໄປໃນທີ່ບໍ່ໄກຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຄັ້ງນັ້ນ ຄະຣະຍັກໄດ້ເວົ້າກັບສູຈິໂລມະຍັກວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຄືສະມະນະ' ສູຈິໂລມະຍັກເວົ້າວ່າ 'ຜู້ນີ້ບໍ່ແມ່ນສະມະນະດອກ ເປັນພຽງສະມະນະປອມເທົ່ານັ້ນ ຕາບໃດທີ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າ ຜູ້ນີ້ເປັນສະມະນະແທ້ ຫຼືສະມະນະປອມ'.

---

අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො කායං උපනාමෙසි. අථ ඛො භගවා කායං අපනාමෙසි. අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භායසි මං, සමණා’’ති? ‘‘න ඛ්වාහං තං, ආවුසො, භායාමි; අපි ච තෙ සප්ඵස්සො පාපකො’’ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ສູຈິໂລມະຍັກ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ຄັ້ນເຂົ້າໄປໃກ້ແລ້ວ ໄດ້ນ້ອມກາຍເຂົ້າໄປບຽດພຣະວໍລະກາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍຊົງບ່ຽງພຣະວໍລະກາຍຫຼົບ ລຳດັບນັ້ນ ສູຈິໂລມະຍັກໄດ້ທູນຖາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ທ່ານຢ້ານເຮົາບໍ່ ສະມະນະ?' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດຕອບວ່າ 'ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ໄດ້ຢ້ານທ່ານດອກ ແຕ່ການສຳຜັດຖືກຕ້ອງຕົວທ່ານນັ້ນມັນຫຍາບຊ້າຊົ່ວຮ້າຍ'.

---

‘‘පඤ්හං තං, සමණ, පුච්ඡිස්සාමි. සචෙ මෙ න බ්‍යාකරිස්සසි, චිත්තං වා තෙ ඛිපිස්සාමි, හදයං වා තෙ ඵාලෙස්සාමි, පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපිස්සාමී’’ති.

ສູຈິໂລມະຍັກກ່າວວ່າ 'ເຮົາຈະຖາມບັນຫາທ່ານ ສະມະນະ ຖ້າທ່ານບໍ່ຕອບບັນຫາແກ່ເຮົາ ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງທ່ານຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືຈະຜ່າຫົວໃຈຂອງທ່ານ ຫຼືຈະຈັບຕີນຂອງທ່ານແລ້ວໂຍນຂ້າມແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄປ'.

---

‘‘න ඛ්වාහං තං, ආවුසො, පස්සාමි සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය යො මෙ චිත්තං වා ඛිපෙය්‍ය හදයං වා ඵාලෙය්‍ය පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපෙය්‍ය. අපි ච ත්වං, ආවුසො, පුච්ඡ යදාකඞ්ඛසී’’ති. අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ 'ອາວຸໂສ ເຮົາບໍ່ເຫັນໃຜເລີຍໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ ມານໂລກ ພົມມະໂລກ ໃນໝູ່ສັດພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ເທວະດາແລະມະນຸດ ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງເຮົາຟຸ້ງຊ່ານ ຫຼືຜ່າຫົວໃຈຂອງເຮົາ ຫຼືຈັບຕີນຂອງເຮົາແລ້ວໂຍນຂ້າມແມ່ນ້ຳຄົງຄາໄປໄດ້ ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນ ອາວຸໂສ ທ່ານຈົ່ງຖາມບັນຫາຕາມທີ່ທ່ານປາດຖະໜາເຖີດ' ຄັ້ງນັ້ນ ສູຈິໂລມະຍັກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

273.

໒໗໓.

---

‘‘රාගො ච දොසො ච කුතොනිදානා, අරතී රතී ලොමහංසො කුතොජා;

කුතො සමුට්ඨාය මනොවිතක්කා, කුමාරකා ධඞ්කමිවොස්සජන්ති’’.

ລາຄະແລະໂທສະ ມີຫຍັງເປັນເຫດ? ຄວາມບໍ່ຍິນດີ ຄວາມຍິນດີ ແລະຄວາມຂົນລຸກຂົນຊັນ ເກີດມາຈາກໃສ? ຄວາມດຳຣິຂອງໃຈ ເກີດຂຶ້ນຈາກໃສ ແລ້ວປ່ອຍອອກໄປ ເໝືອນພວກເດັກນ້ອຍຈັບກາຜູກເຊືອກແລ້ວປ່ອຍໄປ?

---

274.

໒໗໔.

---

‘‘රාගො ච දොසො ච ඉතොනිදානා, අරතී රතී ලොමහංසො ඉතොජා;

ඉතො සමුට්ඨාය මනොවිතක්කා, කුමාරකා ධඞ්කමිවොස්සජන්ති.

ລາຄະແລະໂທສະ ມີອັດຕະພາບນີ້ເປັນເຫດ ຄວາມບໍ່ຍິນດີ ຄວາມຍິນດີ ແລະຄວາມຂົນລຸກຂົນຊັນ ເກີດມາຈາກອັດຕະພາບນີ້ ຄວາມດຳຣິຂອງໃຈ ເກີດຂຶ້ນຈາກອັດຕະພາບນີ້ ແລ້ວປ່ອຍອອກໄປ ເໝືອນພວກເດັກນ້ອຍຈັບກາຜູກເຊືອກແລ້ວປ່ອຍໄປ.

---

274.

໒໗໕.

---

‘‘ස්නෙහජා [Pg.321] අත්තසම්භූතා, නිග්‍රොධස්සෙව ඛන්ධජා;

පුථූ විසත්තා කාමෙසු, මාලුවාව විතතාවනෙ.

ກິເລດເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດຈາກຄວາມຮັກ ເກີດຂຶ້ນໃນຕົນ ເໝືອນດັ່ງຮາກໄຮທີ່ເກີດຈາກກິ່ງຕົ້ນໄຮ ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປຕິດຢູ່ໃນກາມທັງຫຼາຍ ເໝືອນເຄືອຍ່ານາງທີ່ແຜ່ປົກຄຸມປ່າໄມ້.

---

275.

໒໗໖.

---

‘‘යෙ නං පජානන්ති යතොනිදානං, තෙ නං විනොදෙන්ති සුණොහි යක්ඛ;

තෙ දුත්තරං ඔඝමිමං තරන්ති, අතිණ්ණපුබ්බං අපුනබ්භවායා’’ති.

ຍັກເອີຍ ທ່ານຈົ່ງຟັງເຖີດ ຊົນເຫຼົ່າໃດຮູ້ແຈ້ງກິເລດນັ້ນວ່າເກີດຈາກເຫດໃດ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມບັນເທົາກິເລດນັ້ນໄດ້ ພວກເຂົາຍ່ອມຂ້າມຫ້ວງນ້ຳ (ໂອຄະ) ອັນຂ້າມໄດ້ຍາກ ເຊິ່ງບໍ່ເຄີຍຂ້າມໄດ້ມາກ່ອນ ເພື່ອຄວາມບໍ່ມີພົບໃໝ່ອີກຕໍ່ໄປ.

---

සූචිලොමසුත්තං පඤ්චමං නිට්ඨිතං.

ສູຈິໂລມະສູດ ທີຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

6. ධම්මචරියසුත්තං

໖. ທັມມະຈະຣິຍະສູດ

---

276.

໒໗໗.

---

ධම්මචරියං බ්‍රහ්මචරියං, එතදාහු වසුත්තමං;

පබ්බජිතොපි චෙ හොති, අගාරා අනගාරියං.

ການປະພຶດທຳ ແລະການປະພຶດພົມມະຈັນ ທ່ານກ່າວວ່າເປັນຊັບອັນປະເສີດ ເຖິງແມ່ນວ່າບຸກຄົນຈະບວດ ອອກຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນແລ້ວກໍດີ

---

277.

໒໗໘.

---

සො චෙ මුඛරජාතිකො, විහෙසාභිරතො මගො;

ජීවිතං තස්ස පාපියො, රජං වඩ්ඪෙති අත්තනො.

ຖ້າຜູ້ນັ້ນຍັງເປັນຄົນປາກຮ້າຍ ຍິນດີໃນການບຽດບຽນຜູ້ນື່ອື່ນ ເປັນເໝືອນດັ່ງສັດປ່າ ການດຳລົງຊີວິດຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຊົ່ວຊ້າ ແລະຍ່ອມເພີ່ມພູນທຸລີ (ກິເລດ) ໃຫ້ແກ່ຕົນເອງ.

---

278.

໒໗໙.

---

කලහාභිරතො භික්ඛු, මොහධම්මෙන ආවුතො;

අක්ඛාතම්පි න ජානාති, ධම්මං බුද්ධෙන දෙසිතං.

ພິກຂຸຜູ້ຍິນດີໃນການທະເລາະວິວາດ ຖືກຄອບງຳດ້ວຍໂມຫະທັມ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ທັມທີ່ເພິ່ນສະແດງແລ້ວ ແລະບໍ່ຮູ້ທັມທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້.

---

279.

໒໘໐.

---

විහෙසං භාවිතත්තානං, අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො;

සංකිලෙසං න ජානාති, මග්ගං නිරයගාමිනං.

ຜູ້ທີ່ບຽດບຽນທ່ານຜູ້ມີຕົນອົບຮົມດີແລ້ວ ຖືກອະວິຊຊາຄອບງຳ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຈັກຄວາມເສົ້າໝອງ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກຫົນທາງທີ່ນຳໄປສູ່ນະລົກ.

---

280.

໒໘໑.

---

විනිපාතං සමාපන්නො, ගබ්භා ගබ්භං තමා තමං;

ස වෙ තාදිසකො භික්ඛු, පෙච්ච දුක්ඛං නිගච්ඡති.

ພິກຂຸເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມຕົກໄປສູ່ອະບາຍພູມ ຈາກກຳເນີດໜຶ່ງໄປສູ່ກຳເນີດໜຶ່ງ ຈາກຄວາມມືດມົນໄປສູ່ຄວາມມືດມົນ ເມື່ອລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງແຕ່ຄວາມທຸກ.

---

281.

໒໘໒.

---

ගූථකූපො යථා අස්ස, සම්පුණ්ණො ගණවස්සිකො;

යො ච එවරූපො අස්ස, දුබ්බිසොධො හි සාඞ්ගණො.

ຫຼຸມອາຈົມທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສິ່ງໂສໂຄຣກຕະຫຼອດຫຼາຍປີ ຍາກທີ່ຈະຊຳຣະໃຫ້ສະອາດໄດ້ສັນໃດ ພິກຂຸຜູ້ມີສະພາບເຊັ່ນນັ້ນ ກໍເປັນຜູ້ມີກິເລດອັນເສົ້າໝອງ ຍາກທີ່ຈະຊຳຣະໃຫ້ສະອາດໄດ້ສັນນັ້ນ.

---

282.

໒໘໓.

---

යං එවරූපං ජානාථ, භික්ඛවො ගෙහනිස්සිතං;

පාපිච්ඡං පාපසඞ්කප්පං, පාපආචාරගොචරං.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກທ່ານຈົ່ງຮູ້ຈັກພິກຂຸຜູ້ອາໄສເຮືອນ ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວ ມີຄວາມດຳຣິອັນຊົ່ວ ມີຄວາມປະພຶດແລະໂຄຈອນອັນຊົ່ວຊ້າເຊັ່ນນັ້ນ.

---

283.

໒໘໔.

---

සබ්බෙ [Pg.322] සමග්ගා හුත්වාන, අභිනිබ්බජ්ජියාථ නං;

කාරණ්ඩවං නිද්ධමථ, කසම්බුං අපකස්සථ.

ພວກທ່ານທັງໝົດຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນຫຼີກເວັ້ນພິກຂຸນັ້ນ ຈົ່ງກຳຈັດພິກຂຸຜູ້ເປັນດັ່ງແກບນັ້ນເສຍ ຈົ່ງຂັບໄລ່ພິກຂຸຜູ້ເປັນດັ່ງຢາກເຍື່ອອອກໄປ.

---

284.

໒໘໕.

---

තතො පලාපෙ වාහෙථ, අස්සමණෙ සමණමානිනෙ;

නිද්ධමිත්වාන පාපිච්ඡෙ, පාපආචාරගොචරෙ.

ຈາກນັ້ນ ຈົ່ງພັດເປົ່າພວກຄົນທີ່ເປັນດັ່ງແກບ ຜູ້ບໍ່ແມ່ນສະມະນະແຕ່ສຳຄັນຕົນວ່າເປັນສະມະນະ ຈົ່ງກຳຈັດພວກທີ່ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວ ມີຄວາມປະພຶດແລະໂຄຈອນອັນຊົ່ວຊ້າເຫຼົ່ານັ້ນອອກໄປ.

---

285.

໒໘໖.

---

සුද්ධා සුද්ධෙහි සංවාසං, කප්පයව්හො පතිස්සතා;

තතො සමග්ගා නිපකා, දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථාති.

ພວກທ່ານຜູ້ມີຄວາມບໍລິສຸດ ຈົ່ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບຜູ້ບໍລິສຸດ ມີຄວາມເຄົາລົບເຊິ່ງກັນແລະກັນ ຈາກນັ້ນ ພວກທ່ານຜູ້ມີຄວາມພ້ອມພຽງ ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ ຍ່ອມຈະກະທຳທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກໄດ້.

---

ධම්මචරියසුත්තං ඡට්ඨං නිට්ඨිතං.

ຈົບທັມມະຈະຣິຍະສູດ ທີ 6.

---

7. බ්‍රාහ්මණධම්මිකසුත්තං

໗. ພຣາມມະນະທັມມິກະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො සම්බහුලා කොසලකා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ජිණ්ණා වුඩ්ඪා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණමහාසාලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘සන්දිස්සන්ති නු ඛො, භො ගොතම, එතරහි බ්‍රාහ්මණා පොරාණානං බ්‍රාහ්මණානං බ්‍රාහ්මණධම්මෙ’’ති? ‘‘න ඛො, බ්‍රාහ්මණා, සන්දිස්සන්ති එතරහි බ්‍රාහ්මණා පොරාණානං බ්‍රාහ්මණානං බ්‍රාහ්මණධම්මෙ’’ති. ‘‘සාධු නො භවං ගොතමො පොරාණානං බ්‍රාහ්මණානං බ්‍රාහ්මණධම්මං භාසතු, සචෙ භොතො ගොතමස්ස අගරූ’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණා, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණමහාසාලා භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິບດິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣາມມະຫາສານຊາວໂກສົນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ເຖົ້າແກ່ ຊະລາການ ລ່ວງກາລະຜ່ານໄວມາຮອດປັດສິມມະໄວແລ້ວ ໄດ້ພາກັນເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເມື່ອເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພໍໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີແລະລະນຶກເຖິງກັນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khángໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ພຣາມມະຫາສານເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: "ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ພວກພຣາມຍັງປາກົດວ່າປະພຶດຕາມພຣາມມະທັມຂອງພຣາມໃນສະໄໝກ່ອນຢູ່ຫຼືບໍ່?" ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: "ດູກ່ອນພຣາມທັງຫຼາຍ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ພວກພຣາມບໍ່ປາກົດວ່າປະພຶດຕາມພຣາມມະທັມຂອງພຣາມໃນສະໄໝກ່ອນເລີຍ." ພວກພຣາມກາບທູນວ່າ: "ຖ້າຫາກບໍ່ເປັນການລົບກວນແກ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຈົ່ງຊົງສະແດງພຣາມມະທັມຂອງພຣາມໃນສະໄໝກ່ອນແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ." ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: "ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ພວກທ່ານຈົ່ງຟັງ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວ." ພຣາມມະຫາສານເຫຼົ່ານັ້ນທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດວ່າ: "ຢ່າງນັ້ນ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ." ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ຕັດພຣະຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ວ່າ:

---

286.

໒໘໗.

---

‘‘ඉසයො පුබ්බකා ආසුං, සඤ්ඤතත්තා තපස්සිනො;

පඤ්ච කාමගුණෙ හිත්වා, අත්තදත්ථමචාරිසුං.

ພຣະຣືສີໃນສະໄໝກ່ອນ ເປັນຜູ້ສຳລວມຕົນ ມີຕະປະ ລະກາມະຄຸນທັງ 5 ແລ້ວ ປະພຶດປະໂຫຍດຂອງຕົນ.

---

287.

໒໘໘.

---

‘‘න පසූ බ්‍රාහ්මණානාසුං, න හිරඤ්ඤං න ධානියං;

සජ්ඣායධනධඤ්ඤාසුං, බ්‍රහ්මං නිධිමපාලයුං.

ພວກພຣາມໃນສະໄໝກ່ອນ ບໍ່ມີຝູງສັດລ້ຽງ ບໍ່ມີເງິນຄຳ ບໍ່ມີເຂົ້າເປືອກ ພວກເຂົາມີການສາທະຍາຍມົນເປັນຊັບແລະເຂົ້າເປືອກ ແລະຮັກສາຂຸມຊັບຄືພຣົມມະຈັນໄວ້.

---

288.

໒໘໙.

---

‘‘යං [Pg.323] නෙසං පකතං ආසි, ද්වාරභත්තං උපට්ඨිතං;

සද්ධාපකතමෙසානං, දාතවෙ තදමඤ්ඤිසුං.

ອາຫານທີ່ຜູ້ຄົນຈັດຕຽມໄວ້ໃຫ້ພວກເຂົາ ຍ່ອມຕັ້ງໄວ້ທີ່ໃກ້ປະຕູເຮືອນ ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍຕ່າງຄິດວ່າ ອາຫານທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ດ້ວຍສັດທານີ້ ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນຄວາມດີ.

---

289.

໒໙໐.

---

‘‘නානාරත්තෙහි වත්ථෙහි, සයනෙහාවසථෙහි ච;

ඵීතා ජනපදා රට්ඨා, තෙ නමස්සිංසු බ්‍රාහ්මණෙ.

ປະຊາຊົນໃນຊົນນະບົດແລະແວ່ນແຄວ້ນອັນຮຸ່ງເຮືອງ ຕ່າງພາກັນບູຊາພວກພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນ ດ້ວຍຜ້າຍ້ອມສີຕ່າງໆ ດ້ວຍທີ່ນອນ ແລະທີ່ຢູ່ອາໄສ.

---

290.

໒໙໑.

---

‘‘අවජ්ඣා බ්‍රාහ්මණා ආසුං, අජෙය්‍යා ධම්මරක්ඛිතා;

න නෙ කොචි නිවාරෙසි, කුලද්වාරෙසු සබ්බසො.

ພວກພຣາມເປັນຜູ້ທີ່ໃຜໆ ບໍ່ຄວນຂ້າ ໃຜໆ ບໍ່ອາດຊະນະໄດ້ ເພາະມີທັມມະຄຸ້ມຄອງ ບໍ່ມີໃຜເລີຍທີ່ຈະຫ້າມພວກເຂົາ ທີ່ປະຕູເຮືອນຂອງຕະກູນຕ່າງໆ.

---

291.

໒໙໒.

---

‘‘අට්ඨචත්තාලීසං වස්සානි, (කොමාර) බ්‍රහ්මචරියං චරිංසු තෙ;

විජ්ජාචරණපරියෙට්ඨිං, අචරුං බ්‍රාහ්මණා පුරෙ.

ພວກພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນຕັ້ງແຕ່ໄວເຍົາ ຕະຫຼອດ 48 ປີ ພວກພຣາມໃນສະໄໝກ່ອນ ໄດ້ສະແຫວງຫາວິຊຊາແລະຈະຣະນະ.

---

292.

໒໙໓.

---

‘‘න බ්‍රාහ්මණා අඤ්ඤමගමුං, නපි භරියං කිණිංසු තෙ;

සම්පියෙනෙව සංවාසං, සඞ්ගන්ත්වා සමරොචයුං.

ພວກພຣາມບໍ່ໄດ້ນອກໃຈກັນ ແລະບໍ່ໄດ້ຊື້ຂາຍພັນລະຍາ ພວກເຂົາຢູ່ຮ່ວມກັນດ້ວຍຄວາມຮັກໃຄ່ ແລະມີຄວາມຍິນດີຮ່ວມກັນ.

---

293.

໒໙໔.

---

‘‘අඤ්ඤත්‍ර තම්හා සමයා, උතුවෙරමණිං පති;

අන්තරා මෙථුනං ධම්මං, නාස්සු ගච්ඡන්ති බ්‍රාහ්මණා.

ພວກພຣາມຍ່ອມບໍ່ເສບເມຖຸນທັມໃນລະຫວ່າງກາງ ນອກຈາກໃນສະໄໝທີ່ມີລະດູຂອງພັນລະຍາເທົ່ານັ້ນ.

---

294.

໒໙໕.

---

‘‘බ්‍රහ්මචරියඤ්ච සීලඤ්ච, අජ්ජවං මද්දවං තපං;

සොරච්චං අවිහිංසඤ්ච, ඛන්තිඤ්චාපි අවණ්ණයුං.

ພວກເຂົາຊົມເຊີຍພຣົມມະຈັນ ສີລະທັມ ຄວາມຊື່ກົງ ຄວາມອ່ອນໂຍນ ຕະປະ ຄວາມສະຫງົບສ່ຽມ ຄວາມບໍ່ບຽດບຽນ ແລະຄວາມອົດທົນ.

---

295.

໒໙໖.

---

‘‘යො නෙසං පරමො ආසි, බ්‍රහ්මා දළ්හපරක්කමො;

ස වාපි මෙථුනං ධම්මං, සුපිනන්තෙපි නාගමා.

ພຣາມຜູ້ໃດທີ່ເປັນຍອດໃນໝູ່ພວກເຂົາ ເປັນຜູ້ມີຄວາມພຽນໝັ້ນຄົງ ພຣາມຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບໍ່ເສບເມຖຸນທັມ ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຝັນ.

---

296.

໒໙໗.

---

‘‘තස්ස වත්තමනුසික්ඛන්තා, ඉධෙකෙ විඤ්ඤුජාතිකා;

බ්‍රහ්මචරියඤ්ච සීලඤ්ච, ඛන්තිඤ්චාපි අවණ්ණයුං.

ຜູ້ມີປັນຍາບາງພວກໃນໂລກນີ້ ເມື່ອສຶກສາຕາມວັດປະຕິບັດຂອງພຣາມຜູ້ນັ້ນ ຕ່າງກໍຊົມເຊີຍພຣົມມະຈັນ ສີລະທັມ ແລະຄວາມອົດທົນ.

---

297.

໒໙໘.

---

‘‘තණ්ඩුලං සයනං වත්ථං, සප්පිතෙලඤ්ච යාචිය;

ධම්මෙන සමොධානෙත්වා, තතො යඤ්ඤමකප්පයුං.

ພວກເຂົາຂໍເຂົ້າສານ ທີ່ນອນ ຜ້າຜ່ອນ ເນີຍໃສ ແລະນ້ຳມັນ ໂດຍທັມ ແລ້ວຮວບຮວມສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນມາບູຊາຍັນ.

---

298.

໒໙໙.

---

‘‘උපට්ඨිතස්මිං යඤ්ඤස්මිං, නාස්සු ගාවො හනිංසු තෙ;

යථා මාතා පිතා භාතා, අඤ්ඤෙ වාපි ච ඤාතකා;

ගාවො නො පරමා මිත්තා, යාසු ජායන්ති ඔසධා.

ເມື່ອພິທີບູຊາຍັນປາກົດຂຶ້ນ ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ຂ້າຝູງງົວເລີຍ ງົວທັງຫຼາຍເປັນດັ່ງມານດາ ບິດາ ພີ່ນ້ອງ ຫຼືຍາດອື່ນໆ ງົວເປັນມິດອັນປະເສີດສຸດຂອງພວກ ເພາະຍາຮັກສາໂຣກຍ່ອມເກີດຈາກງົວເຫຼົ່ານັ້ນ.

---

299.

໓໐໐.

---

‘‘අන්නදා බලදා චෙතා, වණ්ණදා සුඛදා තථා ;

එතමත්ථවසං ඤත්වා, නාස්සු ගාවො හනිංසු තෙ.

ງົວເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ໃຫ້ອາຫານ ໃຫ້ກຳລັງ ໃຫ້ວັນນະ ແລະໃຫ້ຄວາມສຸກ ພວກພຣາມຮູ້ເຖິງຄຸນປະໂຫຍດນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຂ້າງົວເລີຍ.

---

300.

໓໐໑.

---

‘‘සුඛුමාලා [Pg.324] මහාකායා, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

බ්‍රාහ්මණා සෙහි ධම්මෙහි, කිච්චාකිච්චෙසු උස්සුකා;

යාව ලොකෙ අවත්තිංසු, සුඛමෙධිත්ථයං පජා.

ພວກພຣາມເປັນຜູ້ມີຜິວພັນລະອຽດອ່ອນ ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ໂຕ ມີວັນນະງາມ ມີຍົດສັກ ຂະຫຍັນຂັນແຂງໃນກິດຈະການທັງປວງດ້ວຍທັມຂອງຕົນ ຕະຫຼອດເວລາທີ່ພວກເຂົາຍັງປະພຶດເຊັ່ນນີ້ຢູ່ໃນໂລກ ໝູ່ປະຊາຊົນນີ້ກໍຢູ່ເຢັນເປັນສຸກ.

---

301.

໓໐໒.

---

‘‘තෙසං ආසි විපල්ලාසො, දිස්වාන අණුතො අණුං;

රාජිනො ච වියාකාරං, නාරියො සමලඞ්කතා.

ແຕ່ຕໍ່ມາ ຄວາມຜິດພ້ຽນໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພວກເຂົາ ເພາະໄດ້ເຫັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງພຣະຣາຊາ ແລະສະຕີທີ່ຕົບແຕ່ງຢ່າງງົດງາມ,

---

302.

໓໐໓.

---

‘‘රථෙ චාජඤ්ඤසංයුත්තෙ, සුකතෙ චිත්තසිබ්බනෙ;

නිවෙසනෙ නිවෙසෙ ච, විභත්තෙ භාගසො මිතෙ.

ທັງລົດມ້າອາຊານໄນທີ່ທຽມໄວ້ຢ່າງດີ ມີຜ້າຄຸມອັນວິຈິດ ແລະປຣາສາດຣາຊະວັງທີ່ແບ່ງສັດສ່ວນໄວ້ຢ່າງງົດງາມ.

---

303.

໓໐໔.

---

‘‘ගොමණ්ඩලපරිබ්‍යූළ්හං, නාරීවරගණායුතං;

උළාරං මානුසං භොගං, අභිජ්ඣායිංසු බ්‍රාහ්මණා.

ພວກພຣາມຈຶ່ງເກີດຄວາມໂລບຢາກໄດ້ສົມບັດອັນມະຫາສານຂອງມະນຸດ ທີ່ມີທັງຝູງງົວ ແລະໝູ່ສະຕີທີ່ງົດງາມ.

---

304.

໓໐໕.

---

‘‘තෙ තත්ථ මන්තෙ ගන්ථෙත්වා, ඔක්කාකං තදුපාගමුං;

පහූතධනධඤ්ඤොසි, යජස්සු බහු තෙ විත්තං;

යජස්සු බහු තෙ ධනං.

ພວກເຂົາຈຶ່ງແຕ່ງມົນຂຶ້ນມາເພື່ອການນັ້ນ ແລ້ວເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະເຈົ້າໂອກກາກະ ກາບທູນວ່າ: "ພຣະອົງມີຊັບແລະເຂົ້າເປືອກມາກມາຍ ຂໍຈົ່ງບູຊາຍັນເຖີດ ພຣະອົງມີຊັບສົມບັດມາກມາຍ ຂໍຈົ່ງບູຊາຍັນເຖີດ".

---

305.

໓໐໖.

---

‘‘තතො ච රාජා සඤ්ඤත්තො, බ්‍රාහ්මණෙහි රථෙසභො;

අස්සමෙධං පුරිසමෙධං, සම්මාපාසං වාජපෙය්‍යං නිරග්ගළං;

එතෙ යාගෙ යජිත්වාන, බ්‍රාහ්මණානමදා ධනං.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນາຍສະຣະຖີ ຖືກພວກພຣາມຊັກຊວນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງກະທຳຍັນພިທີເຫຼົ່ານີ້ ຄື ອັດສະວະເມດ ປຸຣິສະເມດ ສັມມາປາສະ ວາຈະເປຍຍະ ແລະນິຣັກຄະລະ ເມື່ອຊົງບູຊາຍັນເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ໄດ້ພຣະຣາຊະທານຊັບແກ່ພວກພຣາມ:

---

306.

໓໐໗.

---

‘‘ගාවො සයනඤ්ච වත්ථඤ්ච, නාරියො සමලඞ්කතා;

රථෙ චාජඤ්ඤසංයුත්තෙ, සුකතෙ චිත්තසිබ්බනෙ.

ຄື ຝູງງົວ ທີ່ນອນ ຜ້າຜ່ອນ ສະຕີທີ່ຕົບແຕ່ງຢ່າງງົດງາມ ແລະລົດມ້າອາຊານໄນທີ່ທຽມໄວ້ຢ່າງດີ ມີຜ້າຄຸມອັນວິຈິດ;

---

307.

໓໐໘.

---

‘‘නිවෙසනානි රම්මානි, සුවිභත්තානි භාගසො;

නානාධඤ්ඤස්ස පූරෙත්වා, බ්‍රාහ්මණානමදා ධනං.

ທັງປຣາສາດຣາຊະວັງທີ່ໜ້າຍິນດີ ແບ່ງສັດສ່ວນໄວ້ຢ່າງງົດງາມ ຊົງບັນຈຸເຂົ້າເປືອກຊະນິດຕ່າງໆ ໃຫ້ເຕັມ ແລ້ວພຣະຣາຊະທານຊັບນີ້ແກ່ພວກພຣາມ.

---

308.

໓໐໙.

---

‘‘තෙ ච තත්ථ ධනං ලද්ධා, සන්නිධිං සමරොචයුං;

තෙසං ඉච්ඡාවතිණ්ණානං, භිය්‍යො තණ්හා පවඩ්ඪථ;

තෙ තත්ථ මන්තෙ ගන්ථෙත්වා, ඔක්කාකං පුනමුපාගමුං.

ພວກພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຊັບໃນຍັນພިທີນັ້ນແລ້ວ ກໍຍິນດີໃນການສະສົມຊັບ ຕັນຫາຂອງພວກເຂົາຜູ້ຖືກຄວາມຢາກຄອບງຳແລ້ວ ຍິ່ງຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງແຕ່ງມົນຂຶ້ນມາອີກ ແລ້ວເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະເຈົ້າໂອກກາກະເປັນຄັ້ງທີສອງ ກາບທູນວ່າ:

---

309.

໓໑໐.

---

‘‘යථා ආපො ච පථවී ච, හිරඤ්ඤං ධනධානියං;

එවං ගාවො මනුස්සානං, පරික්ඛාරො සො හි පාණිනං;

යජස්සු බහු තෙ විත්තං, යජස්සු බහු තෙ ධනං.

ຣາຊະສົມບັດ ເຊັ່ນ ນ້ຳ ແຜ່ນດິນ ເງິນ ຊັບ ແລະເຂົ້າເປືອກ ມີປະໂຫຍດແກ່ມະນຸດສັນໃດ ງົວກໍເປັນເຄື່ອງອຸປະໂພກບໍລິໂພກຂອງມະນຸດສັນນັ້ນ ເພາະງົວເປັນເຄື່ອງບຳລຸງຊີວິດຂອງສັດທັງຫຼາຍ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງບູຊາຍັນເຖີດ ພຣະອົງມີຊັບສົມບັດມາກມາຍ ຂໍຈົ່ງບູຊາຍັນເຖີດ.

---

310.

໓໑໑.

---

‘‘තතො ච රාජා සඤ්ඤත්තො, බ්‍රාහ්මණෙහි රථෙසභො;

නෙකා සතසහස්සියො, ගාවො යඤ්ඤෙ අඝාතයි.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຣາຊາຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນາຍສະຣະຖີ ຖືກພວກພຣາມຊັກຊວນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຊົງຂ້າງົວຫຼາຍແສນໂຕໃນຍັນພިທີ.

---

311.

໓໑໒.

---

‘‘න [Pg.325] පාදා න විසාණෙන, නාස්සු හිංසන්ති කෙනචි;

ගාවො එළකසමානා, සොරතා කුම්භදූහනා;

තා විසාණෙ ගහෙත්වාන, රාජා සත්ථෙන ඝාතයි.

ງົວທັງຫຼາຍບໍ່ເຄີຍບຽດບຽນໃຜໆ ເລີຍ ບໍ່ວ່າດ້ວຍຕີນ ຫຼືດ້ວຍເຂົາ ພວກມັນເປັນສັດອ່ອນໂຍນເໝືອນດັ່ງແກະ ໃຫ້ກຳເນີດນ້ຳນົມເຕັມໝໍ້ ແຕ່ພຣະຣາຊາຊົງຈັບເຂົາຂອງພວກມັນ ແລ້ວຊົງຂ້າດ້ວຍມີດ.

---

312.

໓໑໓.

---

‘‘තතො දෙවා පිතරො ච, ඉන්දො අසුරරක්ඛසා;

අධම්මො ඉති පක්කන්දුං, යං සත්ථං නිපතී ගවෙ.

ຄັ້ງນັ້ນ ເຫຼົ່າເທວະດາ ພຣົມ ພຣະອິນ ພວກອະສູນ ແລະຣັກສົດ ຕ່າງພາກັນຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນວ່າ "ນີ້ເປັນອະທັມ" ໃນເມື່ອມີດຕົກລົງເທິງຮ່າງກາຍຂອງງົວ.

---

313.

໓໑໔.

---

‘‘තයො රොගා පුරෙ ආසුං, ඉච්ඡා අනසනං ජරා;

පසූනඤ්ච සමාරම්භා, අට්ඨානවුතිමාගමුං.

ໃນສະໄໝກ່ອນ ໂຣກມີພຽງ 3 ຢ່າງເທົ່ານັ້ນ ຄື ຄວາມຢາກ ຄວາມຫິວ ແລະຄວາມແກ່ ແຕ່ເພາະການຂ້າສັດບູຊາຍັນ ໂຣກທັງຫຼາຍຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນເຖິງ 98 ຢ່າງ.

---

314.

໓໑໕.

---

‘‘එසො අධම්මො දණ්ඩානං, ඔක්කන්තො පුරාණො අහු;

අදූසිකායො හඤ්ඤන්ති, ධම්මා ධංසන්ති යාජකා.

ອະທັມອັນເປັນການບຽດບຽນນີ້ ເປັນຂອງເກົ່າແກ່ທີ່ສືບທອດກັນມາ ງົວທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ມີໂທດຍ່ອມຖືກຂ້າ ພວກຜູ້ບູຊາຍັນຍ່ອມເສື່ອມຈາກທັມ.

---

315.

໓໑໖.

---

‘‘එවමෙසො අණුධම්මො, පොරාණො විඤ්ඤුගරහිතො;

යත්ථ එදිසකං පස්සති, යාජකං ගරහතී ජනො.

ການປະພຶດອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກົ່າແກ່ນີ້ ຍ່ອມຖືກຜູ້ຮູ້ຕິຕຽນ ຜູ້ຄົນເຫັນການບູຊາຍັນເຊັ່ນນີ້ໃນທີ່ໃດ ຍ່ອມຕິຕຽນຜູ້ບູຊາຍັນໃນທີ່ນັ້ນ.

---

316.

໓໑໗.

---

‘‘එවං ධම්මෙ වියාපන්නෙ, විභින්නා සුද්දවෙස්සිකා;

පුථූ විභින්නා ඛත්තියා, පතිං භරියාවමඤ්ඤථ.

ເມື່ອທັມມະເສື່ອມສະຫຼາຍໄປຢ່າງນີ້ ພວກສູດແລະແພດກໍແຕກແຍກກັນ ພວກກະລັດສັດເປັນຈຳນວນຫຼາຍກໍແຕກແຍກກັນ ພັນລະຍາກໍດູໝິ່ນສາມີ.

---

317.

໓໑໘.

---

‘‘ඛත්තියා බ්‍රහ්මබන්ධූ ච, යෙ චඤ්ඤෙ ගොත්තරක්ඛිතා;

ජාතිවාදං නිරංකත්වා, කාමානං වසමන්වගු’’න්ති.

ພວກກະລັດສັດ ພວກພຣາມ ແລະຄົນອື່ນໆ ທີ່ຮັກສາຕະກູນ ຕ່າງກໍລະຖິ້ມວາທະເລື່ອງຊາດກຳເນີດ ແລ້ວຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງກາມທັງຫຼາຍ.

---

එවං වුත්තෙ, තෙ බ්‍රාහ්මණමහාසාලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ. … උපාසකෙ නො භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພាកເຈົ້າຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣາມມະຫາສານເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ກາບທູນວ່າ: "ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຊົງປະກາດທັມມະໂດຍອະເນກປະການ ປຽບເໝືອນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ ເປີດຂອງທີ່ປິດ ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ ຫຼືສ່ອງປະທີບໃນຄວາມມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ ຜູ້ມີຈັກຂຸ (ຕາ) ດີຍ່ອມຈະເຫັນຮູບໄດ້ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຖິງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພຣະທັມ ແລະພຣະສົງເປັນສະຣະນະ ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຈົ່ງຊົງຈຳພວກຂ້າພະເຈົ້າວ່າເປັນອຸປາສົກ ຜູ້ເຖິງສະຣະນະຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ວັນນີ້ເປັນຕົ້ນໄປເຖີດ".

---

බ්‍රාහ්මණධම්මිකසුත්තං සත්තමං නිට්ඨිතං.

ຈົບບຣາມມະນະທັມມິກະສູດ ທີ 7.

---

8. නාවාසුත්තං

໘. ນາວາສູດ

---

318.

໓໑໙.

---

යස්මා හි ධම්මං පුරිසො විජඤ්ඤා, ඉන්දංව නං දෙවතා පූජයෙය්‍ය;

සො පූජිතො තස්මි පසන්නචිත්තො, බහුස්සුතො පාතුකරොති ධම්මං.

ບຸກຄົນຮຽນຮູ້ທັມມະຈາກຜູ້ໃດ ຄວນເຄົາລົບບູຊາຜູ້ນັ້ນ ປຽບເໝືອນເຫຼົ່າເທວະດາບູຊາພຣະອິນ ທ່ານຜູ້ເປັນພຫູສູດ ເມື່ອໄດ້ຮັບການບູຊາແລ້ວ ມີຈິດເຫຼື້ອມໃສ ຍ່ອມສະແດງທັມມະໃຫ້ປາກົດ.

---

319.

໓໒໐.

---

තදට්ඨිකත්වාන [Pg.326] නිසම්ම ධීරො, ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජමානො;

විඤ්ඤූ විභාවී නිපුණො ච හොති, යො තාදිසං භජති අප්පමත්තො.

ຜູ້ມີປັນຍາໃສ່ໃຈໃນທັມມະນັ້ນ ຟັງແລ້ວປະພຶດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ຜູ້ໃດເຂົ້າໄປຫາທ່ານຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນໂດຍບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ແລະມີປັນຍາລະອຽດອ່ອນ.

---

320.

໓໒໑.

---

ඛුද්දඤ්ච බාලං උපසෙවමානො, අනාගතත්ථඤ්ච උසූයකඤ්ච;

ඉධෙව ධම්මං අවිභාවයිත්වා, අවිතිණ්ණකඞ්ඛො මරණං උපෙති.

ແຕ່ຖ້າບຸກຄົນຄົບຫາຄົນພານຜູ້ຕ່ຳຊ້າ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງປະໂຫຍດ ແລະມີຄວາມອິດສາ ຍ່ອມບໍ່ອາດຮູ້ແຈ້ງທັມມະໃນໂລກນີ້ໄດ້ ຍັງບໍ່ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສ ກໍຕ້ອງເຂົ້າເຖິງຄວາມຕາຍ.

---

321.

໓໒໒.

---

යථා නරො ආපගමොතරිත්වා, මහොදකං සලිලං සීඝසොතං;

සො වුය්හමානො අනුසොතගාමී, කිං සො පරෙ සක්ඛති තාරයෙතුං.

ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ລົງໄປສູ່ແມ່ນ້ຳທີ່ມີນ້ຳມາກ ມີກະແສນ້ຳໄຫຼຊ່ຽວ ຕົນເອງຍັງຖືກພັດໄປຕາມກະແສນ້ຳ ເຂົາຈະສາມາດຊ່ວຍຄົນອື່ນໃຫ້ຂ້າມຝັ່ງໄດ້ແນວໃດ.

---

322.

໓໒໓.

---

තථෙව ධම්මං අවිභාවයිත්වා, බහුස්සුතානං අනිසාමයත්ථං;

සයං අජානං අවිතිණ්ණකඞ්ඛො, කිං සො පරෙ සක්ඛති නිජ්ඣපෙතුං.

ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງທັມມະ ບໍ່ໄດ້ສຶກສາອັດຖະປະໂຫຍດຈາກທ່ານຜູ້ເປັນພຫູສູດ ຕົນເອງກໍຍັງບໍ່ຮູ້ ຍັງບໍ່ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສ ເຂົາຈະສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ແຈ້ງໄດ້ແນວໃດ.

---

323.

໓໒໔.

---

යථාපි නාවං දළ්හමාරුහිත්වා, ඵියෙන රිත්තෙන සමඞ්ගිභූතො;

සො තාරයෙ තත්ථ බහූපි අඤ්ඤෙ, තත්‍රූපයඤ්ඤූ කුසලො මුතීමා.

ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ຂຶ້ນສູ່ເຮືອອັນໝັ້ນຄົງ ທີ່ເພີບພ້ອມດ້ວຍພາຍແລະຫາງເສືອ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ມີປັນຍາ ຮູ້ຈັກວິທີການໃນເຮືອນັ້ນ ຍ່ອມສາມາດຊ່ວຍຄົນອື່ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃຫ້ຂ້າມຝັ່ງໄດ້ສັນໃດ,

---

324.

໓໒໕.

---

එවම්පි යො වෙදගු භාවිතත්තො, බහුස්සුතො හොති අවෙධධම්මො;

සො ඛො පරෙ නිජ්ඣපයෙ පජානං, සොතාවධානූපනිසූපපන්නෙ.

ທ່ານຜູ້ເປັນເວທະຄູ ມີຕົນອົບຮົມດີແລ້ວ ເປັນພຫູສູດ ມີສະພາບອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ກໍສັນນັ້ນ ທ່ານຍ່ອມສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຄົນອື່ນຜູ້ມີຄວາມຕັ້ງໃຈຟັງ ແລະມີອຸປະນິໄສແຫ່ງມັກຜົນໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງໄດ້.

---

325.

໓໒໖.

---

තස්මා හවෙ සප්පුරිසං භජෙථ, මෙධාවිනඤ්චෙව බහුස්සුතඤ්ච;

අඤ්ඤාය අත්ථං පටිපජ්ජමානො, විඤ්ඤාතධම්මො ස සුඛං ලභෙථාති.

ເພາະສະນັ້ນ ບຸກຄົນຄວນຄົບຫາສັດບຸຣຸດຜູ້ມີປັນຍາແລະເປັນພຫູສູດ ບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງອັດຖະປະໂຫຍດແລ້ວປະຕິບັດຕາມ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງທັມມະ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ.

---

නාවාසුත්තං අට්ඨමං නිට්ඨිතං.

ຈົບນາວາສູດ ທີ 8.

---

9. කිංසීලසුත්තං

໙. ກິງສີລະສູດ

---

326.

໓໒໗.

---

‘‘කිංසීලො [Pg.327] කිංසමාචාරො, කානි කම්මානි බ්‍රූහයං;

නරො සම්මා නිවිට්ඨස්ස, උත්තමත්ථඤ්ච පාපුණෙ’’.

ບຸກຄົນມີສີລແນວໃດ ມີຄວາມປະພຶດແນວໃດ ແລະຈະເລີນກັມມະແນວໃດ ຈຶ່ງຈະຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນພຣະສາສະໜາໂດຍຊອບ ແລະບັນລຸປະໂຫຍດອັນສູງສຸດໄດ້?

---

327.

໓໒໘.

---

‘‘වුඩ්ඪාපචායී අනුසූයකො සියා, කාලඤ්ඤූ චස්ස ගරූනං දස්සනාය;

ධම්මිං කථං එරයිතං ඛණඤ්ඤූ, සුණෙය්‍ය සක්කච්ච සුභාසිතානි.

ບຸກຄົນຄວນເປັນຜູ້ເຄົາລົບຜູ້ອາວຸໂສ ບໍ່ມີຄວາມອິດສາ ຮູ້ຈັກກາລະເວລາໃນການເຂົ້າພົບຄູອາຈານ ຮູ້ຈັກໂອກາດໃນການຟັງທັມມະກຖາ ແລະຕັ້ງໃຈຟັງພຣະສຸພາສິດທັງຫຼາຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ.

---

328.

໓໒໙.

---

‘‘කාලෙන ගච්ඡෙ ගරූනං සකාසං, ථම්භං නිරංකත්වා නිවාතවුත්ති;

අත්ථං ධම්මං සංයමං බ්‍රහ්මචරියං, අනුස්සරෙ චෙව සමාචරෙ ච.

ຄວນເຂົ້າໄປຫາຄູອາຈານຕາມກາລະເວລາ ລະຖິ້ມຄວາມຖືຕົວ ມີຄວາມອ່ອນນ້ອມຖ່ອມຕົນ ຄວນລະນຶກເຖິງແລະປະພຶດຕາມອັດຖະ ທັມ ຄວາມສຳລວມ ແລະພຣົມມະຈັນ.

---

329.

໓໓໐.

---

‘‘ධම්මාරාමො ධම්මරතො, ධම්මෙ ඨිතො ධම්මවිනිච්ඡයඤ්ඤූ;

නෙවාචරෙ ධම්මසන්දොසවාදං, තච්ඡෙහි නීයෙථ සුභාසිතෙහි.

ຄວນເປັນຜູ້ມີທັມມະເປັນທີ່ມາຍິນດີ ຍິນດີໃນທັມມະ ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນທັມມະ ແລະຮູ້ຈັກການຕັດສິນທັມມະ ບໍ່ຄວນກ່າວວາຈາທີ່ທຳລາຍທັມມະ ແຕ່ຄວນດຳເນີນຊີວິດດ້ວຍພຣະສຸພາສິດອັນແທ້ຈິງ.

---

330.

໓໓໑.

---

‘‘හස්සං ජප්පං පරිදෙවං පදොසං, මායාකතං කුහනං ගිද්ධි මානං;

සාරම්භං කක්කසං කසාවඤ්ච මුච්ඡං, හිත්වා චරෙ වීතමදො ඨිතත්තො.

ພິກຂຸພຶງລະຖິ້ງຄວາມຫົວຮໍ່, ຄວາມເວົ້າເພີ້ເຈີ້, ຄວາມຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ, ຄວາມຂັດເຄືອງ, ມາຍາ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມໂລບມັກໄດ້, ຄວາມຖືຕົວ, ຄວາມແຂ່ງດີ, ຄວາມຫຍາບຊ້າ, ກິເລດດຸຈນ້ຳຝາດ ແລະ ຄວາມມົວເມົາໃນກາມ, ລະສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນເປັນຜູ້ປາສະຈາກຄວາມມົວເມົາ ມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນ.

---

331.

໓໓໒.

---

‘‘විඤ්ඤාතසාරානි සුභාසිතානි, සුතඤ්ච විඤ්ඤාතසමාධිසාරං;

න තස්ස පඤ්ඤා ච සුතඤ්ච වඩ්ඪති, යො සාහසො හොති නරො පමත්තො.

ພຣະວາຈາທີ່ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ ຍ່ອມມີຄວາມຮູ້ແຈ້ງເປັນແກ່ນສານ, ສ່ວນສຸຕະ (ການໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ) ກໍມີສະມາທິທີ່ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວເປັນແກ່ນສານ. ປັນຍາແລະສຸຕະຂອງບຸກຄົນໃດຍ່おມບໍ່ຈະເລີນ, ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ຜຸນຜັນແລະປະມາດ.

---

332.

໓໓໓.

---

‘‘ධම්මෙ [Pg.328] ච යෙ අරියපවෙදිතෙ රතා,අනුත්තරා තෙ වචසා මනසා කම්මුනා ච;

තෙ සන්තිසොරච්චසමාධිසණ්ඨිතා,සුතස්ස පඤ්ඤාය ච සාරමජ්ඣගූ’’ති.

ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດຍິນດີໃນທັມທີ່ພຣະອະລິຍະເຈົ້າປະກາດແລ້ວ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ຍອດຢ້ຽມທັງທາງວາຈา, ທາງໃຈ ແລະ ທາງກາຍ. ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນສະມາທິ ອັນມີຄວາມສະຫງົບແລະຄວາມສະຫງ່ຽມຄົມ, ຍ່ອມບັນລຸເຖິງແກ່ນສານແຫ່ງສຸຕະແລະປັນຍາ.

---

කිංසීලසුත්තං නවමං නිට්ඨිතං.

ກິມສີລສູດ ທີເກົ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

10. උට්ඨානසුත්තං

໑໐. ອຸຕຖານະສູດ

---

333.

໓໓໔.

---

උට්ඨහථ නිසීදථ, කො අත්ථො සුපිතෙන වො;

ආතුරානඤ්හි කා නිද්දා, සල්ලවිද්ධාන රුප්පතං.

ພວກທ່ານຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ຈົ່ງນັ່ງລົງ, ປະໂຫຍດອັນໃດໃນການນອນຫຼັບຂອງພວກທ່ານ? ເພາະການນອນຫຼັບຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດແກ່ຜູ້ທີ່ເຈັບປ່ວຍ (ດ້ວຍກິເລດ) ຜູ້ຖືກລູກສອນ (ຄືລາຄະ) ສຽບແທງແລ້ວ ໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນຢູ່.

---

334.

໓໓໕.

---

උට්ඨහථ නිසීදථ, දළ්හං සික්ඛථ සන්තියා;

මා වො පමත්තෙ විඤ්ඤාය, මච්චුරාජා අමොහයිත්ථ වසානුගෙ.

ພວກທ່ານຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ຈົ່ງນັ່ງລົງ, จົ່ງສຶກສາຢ່າງແຮງກ້າเพื่อຄວາມສະຫງົບ (ນິບພານ). ເມື່ອພະຍາມັດຈຸລາດຮູ້ວ່າພວກທ່ານປະມາດແລ້ວ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ພະອົງເຮັດໃຫ້ພວກທ່ານຫຼົງມົວເມົາ ແລະ ຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດເລີຍ.

---

335.

໓໓໖.

---

යාය දෙවා මනුස්සා ච, සිතා තිට්ඨන්ති අත්ථිකා;

තරථෙතං විසත්තිකං, ඛණො වො මා උපච්චගා;

ඛණාතීතා හි සොචන්ති, නිරයම්හි සමප්පිතා.

ພວກທ່ານຈົ່ງຂ້າມພົ້ນຕັນຫາອັນເປັນເຄື່ອງຂ້ອງນີ້ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ມີຄວາມຕ້ອງການ ຕ້ອງອາໄສແລະຕັ້ງຢູ່. ຂະນະ (ໂອກາດດີ) ຢ່າໄດ້ລ່ວງເລີຍພວກທ່ານໄປເລີຍ, ເພາະວ່າຜູ້ທີ່ປ່ອຍໃຫ້ຂະນະລ່ວງເລີຍໄປແລ້ວ ຍ່ອມເສົ້າໂສກເສຍໃຈ ເມື່ອຕົກໄປສູ່ນະລົກ.

---

336.

໓໓໗.

---

පමාදො රජො පමාදො, පමාදානුපතිතො රජො;

අප්පමාදෙන විජ්ජාය, අබ්බහෙ සල්ලමත්තනොති.

ความປະມາດເປັນຜົງຄີ (ຄວາມມົວໝອງ), ຜົງຄີຍ່ອມຕົກໄປຕາມຄວາມປະມາດ. ບຸກຄົນພຶງຖອນລູກສອນຂອງຕົນອອກດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດ ແລະ ດ້ວຍວິຊຊາ (ຄວາມຮູ້ແຈ້ງ).

---

උට්ඨානසුත්තං දසමං නිට්ඨිතං.

ອຸຕຖານະສູດ ທີສິບ ຈົບແລ້ວ.

---

11. රාහුලසුත්තං

໑໑. ຣາຫຸລສູດ

---

337.

໓໓໘.

---

‘‘කච්චි අභිණ්හසංවාසා, නාවජානාසි පණ්ඩිතං;

උක්කාධාරො මනුස්සානං, කච්චි අපචිතො තයා’’.

ດູກ່ອນຣາຫຸນ, ເພາະການຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນປະຈຳ ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ດູໝິ່ນທ່ານຜູ້ເປັນປາດ (ນັກປາດ) ບໍ? ທ່ານຜູ້ເປັນດວງປະທີບສ່ອງທາງຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ ເຈົ້າໄດ້ສະແດງຄວາມເຄົາລົບບູຊາແລ້ວບໍ?

---

338.

໓໓໙.

---

‘‘නාහං අභිණ්හසංවාසා, අවජානාමි පණ්ඩිතං;

උක්කාධාරො මනුස්සානං, නිච්චං අපචිතො මයා’’.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຂ້າພະອົງບໍ່ໄດ້ດູໝິ່ນທ່ານຜູ້ເປັນປາດ ເພາະການຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນປະຈຳເລີຍ. ທ່ານຜູ້ເປັນດວງປະທີບສ່ອງທາງຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ ຂ້າພະອົງໄດ້ເຄົາລົບບູຊາຢູ່ເປັນນິດ.

---

339.

໓໔໐.

---

‘‘පඤ්ච [Pg.329] කාමගුණෙ හිත්වා, පියරූපෙ මනොරමෙ;

සද්ධාය ඝරා නික්ඛම්ම, දුක්ඛස්සන්තකරො භව.

ເຈົ້າຈົ່ງລະທິ້ງກາມະຄຸນທັງຫ້າ ອັນມີສະພາບເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ເພິ່ງພໍໃຈ, ອອກບວດຈາກເຮືອນດ້ວຍສັດທາ ແລ້ວຈົ່ງເປັນຜູ້ເຮັດທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກເຖີດ.

---

340.

໓໔໑.

---

‘‘මිත්තෙ භජස්සු කල්‍යාණෙ, පන්තඤ්ච සයනාසනං;

විවිත්තං අප්පනිග්ඝොසං, මත්තඤ්ඤූ හොහි භොජනෙ.

ເຈົ້າຈົ່ງຄົບຫາສະຫາຍທີ່ດີ (ກັນລະຍານະມິດ), ຈົ່ງເສບເສນາສະນະອັນສະຫງັດ ຫ່າງໄກ ແລະ ມີສຽງອຶກກະທຶກໜ້ອຍ, ແລະ ຈົ່ງເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ.

---

341.

໓໔໒.

---

‘‘චීවරෙ පිණ්ඩපාතෙ ච, පච්චයෙ සයනාසනෙ;

එතෙසු තණ්හං මාකාසි, මා ලොකං පුනරාගමි.

ເຈົ້າຢ່າໄດ້ເຮັດຄວາມຕັນຫາໃນຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ປັດໄຈ (ຢາຮັກສາໂລກ) ແລະ ເສນາສະນະເຫຼົ່ານີ້ເລີຍ, ຢ່າໄດ້ກັບຄືນມາສູ່ໂລກນີ້ອີກ.

---

342.

໓໔໓.

---

‘‘සංවුතො පාතිමොක්ඛස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු ච පඤ්චසු;

සති කායගතාත්‍යත්ථු, නිබ්බිදාබහුලො භව.

ເຈົ້າຈົ່ງເປັນຜູ້ສຳລວມໃນພຣະປາຕິໂມກ ແລະ ໃນອິນຊີທັງຫ້າ. ຈົ່ງມີກາຍະຄະຕາສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ ແລະ ຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມເບື່ອໜ່າຍ (ໃນສັງສານວັດ) ໃຫ້ຫຼາຍເຖີດ.

---

343.

໓໔໔.

---

‘‘නිමිත්තං පරිවජ්ජෙහි, සුභං රාගූපසඤ්හිතං;

අසුභාය චිත්තං භාවෙහි, එකග්ගං සුසමාහිතං.

ເຈົ້າຈົ່ງຫຼີກເວັ້ນສຸພະນิມິດ (ເຄື່ອງໝາຍອັນງາມ) ທີ່ປະກອບດ້ວຍລາຄະ, ຈົ່ງອົບຮົມຈິດໃນອະສຸພະ (ຄວາມບໍ່ຈົບງາມ) ໃຫ້ມີອາລົມດຽວ ແລະ ຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ.

---

344.

໓໔໕.

---

‘‘අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි, මානානුසයමුජ්ජහ;

තතො මානාභිසමයා, උපසන්තො චරිස්සතී’’ති.

ແລະ ຈົ່ງອົບຮົມອະນິມິດຕະວິປັດສະນາ (ການເຫັນຄວາມບໍ່ມີນິມິດ), ຈົ່ງລະມານານຸໄສ (ກິເລດທີ່ນອນເນື່ອງຄືຄວາມຖືຕົວ). ຈາກນັ້ນ ເພາະລະມານະໄດ້ແລ້ວ ເຈົ້າຈັກເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບປະພຶດຕົນຢູ່.

---

ඉත්ථං සුදං භගවා ආයස්මන්තං රාහුලං ඉමාහි ගාථාහි අභිණ්හං ඔවදතීති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງໂອວາດສັ່ງສອນພຣະຣາຫຸນຜູ້ມີອາຍຸ ດ້ວຍຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ເປັນປະຈຳ ດ້ວຍປະການສະນີແລ.

---

රාහුලසුත්තං එකාදසමං නිට්ඨිතං.

ຣາຫຸລສູດ ທີສິບເອັດ ຈົບແລ້ວ.

---

12. නිග්‍රොධකප්පසුත්තං

໑໒. ນິໂຄຣທະກັປປະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ආළවියං විහරති අග්ගාළවෙ චෙතියෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො වඞ්ගීසස්ස උපජ්ඣායො නිග්‍රොධකප්පො නාම ථෙරො අග්ගාළවෙ චෙතියෙ අචිරපරිනිබ්බුතො හොති. අථ ඛො ආයස්මතො වඞ්ගීසස්ස රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි – ‘‘පරිනිබ්බුතො නු ඛො මෙ උපජ්ඣායො උදාහු නො පරිනිබ්බුතො’’ති? අථ ඛො ආයස්මා වඞ්ගීසො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා වඞ්ගීසො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘ඉධ මය්හං, භන්තෙ, රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි – ‘පරිනිබ්බුතො [Pg.330] නු ඛො මෙ උපජ්ඣායො, උදාහු නො පරිනබ්බුතො’’’ති. අථ ඛො ආයස්මා වඞ්ගීසො උට්ඨායාසනා එකංසං චීවරං කත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ອັກຄາລະວະເຈດີ ໃກ້ເມືອງອາລະວີ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ ພຣະນິໂຄຣທະກັປປະເຖຣະ ຜູ້ເປັນພຣະອຸປັດຊາຂອງພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານທີ່ອັກຄາລະວະເຈດີນັ້ນບໍ່ດົນ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸຫຼີກອອກໄປພັກຜ່ອນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຄວາມດຳຣິທາງໃຈໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ພຣະອຸປັດຊາຂອງເຮົາດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ ຫຼື ວ່າກຳລັງຍັງບໍ່ທັນດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານນໍ?' ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອຮອດເວລາແລງ ພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸອອກຈາກການຫຼີກເຣັ້ນແລ້ວ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເມື່ອຂ້າພຣະອົງຫຼີກອອກໄປພັກຜ່ອນຢູ່ຜູ້ດຽວໃນທີ່ສະຫງັດ ຄວາມດຳຣິທາງໃຈໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ: "ພຣະອຸປັດຊາຂອງເຮົາດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານແລ້ວ ຫຼື ວ່າກຳລັງຍັງບໍ່ທັນດັບຂັນທະປໍຣິນιບພານນໍ?"' ລຳດັບນັ້ນ ພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຈີວອນສະຫຼຽງບ່າເບື້ອງໜຶ່ງ ປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ກາບທູນດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

345.

໓໔໖.

---

‘‘පුච්ඡාම සත්ථාරමනොමපඤ්ඤං, දිට්ඨෙව ධම්මෙ යො විචිකිච්ඡානං ඡෙත්තා;

අග්ගාළවෙ කාලමකාසි භික්ඛු, ඤාතො යසස්සී අභිනිබ්බුතත්තො.

ຂ້າພຣະອົງຂໍທູນຖາມພຣະສາດສະດາຜູ້ມີປັນຍາອັນບໍ່ຊາຍຊ້ອນ, ຜູ້ຊົງຕັດຄວາມສົງໄສໄດ້ໃນປັດຈຸບັນນີ້. ພິເສດມີພິກຂຸຮູບໜຶ່ງ ຜູ້ມີຊື່ສຽງ ມີບໍລິວານຫຼາຍ ມີຈິດໃຈສະຫງົບລະງັບແລ້ວ ໄດ້ມໍຣະນະພາບ (ເຮັດກາລະ) ທີ່ອັກຄາລະວະເຈດີ.

---

346.

໓໔໗.

---

‘‘නිග්‍රොධකප්පො ඉති තස්ස නාමං, තයා කතං භගවා බ්‍රාහ්මණස්ස;

සො තං නමස්සං අචරි මුත්‍යපෙක්ඛො, ආරද්ධවීරියො දළ්හධම්මදස්සී.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງຕັ້ງຊື່ໃຫ້ແກ່ພຣາມຮູບນັ້ນວ່າ 'ນິໂຄຣທະກັປປະ'. ພິເສດພິກຂຸຮູບນັ້ນ ຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນປາຣົບແລ້ວ ຜູ້ເຫັນທັມອັນໝັ້ນຄົງ ປາດຖະໜາຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ໄດ້ປະພຶດຕົນນ້ອມນະມັດສະការພຣະອົງຢູ່.

---

347.

໓໔໘.

---

‘‘තං සාවකං සක්‍ය මයම්පි සබ්බෙ, අඤ්ඤාතුමිච්ඡාම සමන්තචක්ඛු;

සමවට්ඨිතා නො සවනාය සොතා, තුවං නො සත්ථා ත්වමනුත්තරොසි.

ຂ້າແດ່ພຣະສາກະຍະບຸດ ຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸຮອບດ້ານ, ພວກຂ້າພຣະອົງທັງໝົດກໍຢາກຮູ້ເຖິງສາວົກຮູບນັ້ນ. ໂສຕະ (ຫູ) ຂອງພວກຂ້າພຣະອົງຕັ້ງໝັ້ນແລ້ວເພື່ອຈະຟັງ, ພຣະອົງຊົງເປັນສາດສະດາຂອງພວກຂ້າພຣະອົງ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ຍອດຢ້ຽມ.

---

348.

໓໔໙.

---

‘‘ඡින්දෙව නො විචිකිච්ඡං බ්‍රූහි මෙතං, පරිනිබ්බුතං වෙදය භූරිපඤ්ඤ;

මජ්ඣෙව නො භාස සමන්තචක්ඛු, සක්කොව දෙවාන සහස්සනෙත්තො.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ຂໍຊົງຕັດຄວາມສົງໄສຂອງພວກຂ້າພຣະອົງເຖີດ, ຂໍຊົງຕັດບອກວ່າພຣະເຖຣະນັ້ນດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານແລ້ວ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸຮອບດ້ານ, ຂໍຊົງສະແດງທັມໃນທ່າມກາງພວກຂ້າພຣະອົງ ເໝືອນດັ່ງທ້າວສັກກະເທວະລາດຜູ້ມີເນດພັນດວງ ຊົງກ່າວໃນທ່າມກາງເທວະດາທັງຫຼາຍ.

---

349.

໓໕໐.

---

‘‘යෙ කෙචි ගන්ථා ඉධ මොහමග්ගා, අඤ්ඤාණපක්ඛා විචිකිච්ඡඨානා;

තථාගතං පත්වා න තෙ භවන්ති, චක්ඛුඤ්හි එතං පරමං නරානං.

ກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດ (ຄັນຖະ) ໃດໆ, ທາງແຫ່ງຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະມັກຄະ), ຝ່າຍແຫ່ງຄວາມບໍ່ຮູ້ (ອະວິຊຊາ) ແລະ ທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມສົງໄສ (ວິຈິກິດສາ) ທີ່ມີຢູ່ໃນໂລກນີ້, ສິ່ງທັງໝົດນັ້ນ ເມື່ອມາເຖິງພຣະຕຖາຄົດແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ມີອີກເລີຍ, ເພາະວ່າພຣະອົງຊົງເປັນດວງຕາອັນປະເສີດສຸດຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ.

---

350.

໓໕໑.

---

‘‘නො චෙ හි ජාතු පුරිසො කිලෙසෙ, වාතො යථා අබ්භධනං විහානෙ;

තමොවස්ස නිවුතො සබ්බලොකො, න ජොතිමන්තොපි නරා තපෙය්‍යුං.

ຖ້າຫາກວ່າພຣະອົງຜູ້ເປັນມະຫາບຸຣຸດ ບໍ່ຊົງກຳຈັດກິເລດທັງຫຼາຍ ເໝືອນດັ່ງລົມພັດກຳຈັດກຸ່ມເມກໜາໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍໄປ, ໂລກທັງໝົດກໍຄົງຈະຖືກຄວາມມືດປົກຄຸມໄວ້ ແລະ ເຖິງແມ່ນມະນຸດທັງຫຼາຍທີ່ມີປັນຍາຮຸ່ງເຮືອງ ກໍຄົງຈະບໍ່ສາມາດຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນມາໄດ້.

---

351.

໓໕໒.

---

‘‘ධීරා [Pg.331] ච පජ්ජොතකරා භවන්ති, තං තං අහං වීර තථෙව මඤ්ඤෙ;

විපස්සිනං ජානමුපාගමුම්හා, පරිසාසු නො ආවිකරොහි කප්පං.

ສ່ວນທ່ານຜູ້ເປັນປາດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສ້າງແສງສະຫວ່າງ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນແຮງກ້າ, ຂ້າພຣະອົງກໍດຳຣິເຖິງພຣະອົງວ່າເປັນຜູ້ເຊັ່ນນັ້ນຄືກັນ. ພວກຂ້າພຣະອົງຮູ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາເຝົ້າພຣະອົງຜູ້ຊົງເຫັນແຈ້ງ, ຂໍຊົງປະກາດເລື່ອງພຣະກັປປະແກ່ພວກຂ້າພຣະອົງໃນທ່າມກາງບໍລິສັດທັງຫຼາຍເຖີດ.

---

352.

໓໕໓.

---

‘‘ඛිප්පං ගිරං එරය වග්ගු වග්ගුං, හංසොව පග්ගය්හ සණිකං නිකූජ;

බින්දුස්සරෙන සුවිකප්පිතෙන, සබ්බෙව තෙ උජ්ජුගතා සුණොම.

ຂໍຊົງເປັ່ງພຣະວາຈາອັນໄພເລາະອ່ອນຫວານໂດຍໄວເຖີດ, ຂໍຊົງເປັ່ງພຣະສຸຣະສຽງອັນມ່ວນຊື່ນ ເໝືອນດັ່ງພະຍາຫົງທີ່ຍືດຄໍແລ້ວຮ້ອງຂັບຂານຄ່ອຍໆ. ພວກຂ້າພຣະອົງທັງໝົດມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນແລ້ວ ຈະຂໍຟັງພຣະສຸຣະສຽງອັນກົມກ່ອມ ທີ່ຊົງປຸງແຕ່ງໄວ້ດີແລ້ວນັ້ນ.

---

353.

໓໕໔.

---

‘‘පහීනජාතිමරණං අසෙසං, නිග්ගය්හ ධොනං වදෙස්සාමි ධම්මං;

න කාමකාරො හි පුථුජ්ජනානං, සඞ්ඛෙය්‍යකාරො ච තථාගතානං.

ข້າພຣະອົງຈັກກາບທູນວິງວອນ ໃຫ້ພຣະອົງຜູ້ຊົງກຳຈັດກິເລດ ຜູ້ຊົງລະຊາດແລະມໍຣະນະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ ໃຫ້ຊົງສະແດງທັມ. ເພາະວ່າການເຮັດຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ປຸຖຸຊົນທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພຣະຕຖາຄົດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຊົງເຮັດໄດ້ດ້ວຍການພິຈາລະນາດ້ວຍປັນຍາ.

---

354.

໓໕໕.

---

‘‘සම්පන්නවෙය්‍යාකරණං තවෙදං, සමුජ්ජුපඤ්ඤස්ස සමුග්ගහීතං;

අයමඤ්ජලී පච්ඡිමො සුප්පණාමිතො, මා මොහයී ජානමනොමපඤ්ඤ.

ຄຳພະຍາກອນອັນສົມບູນຂອງພຣະອົງນີ້ ພວກຂ້າພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນຊື່ກົງໄດ້ຮັບເອົາແລ້ວ. ນີ້ເປັນການປະນົມມືອັນສຸດທ້າຍທີ່ພວກຂ້າພຣະອົງນ້ອມຖວາຍດີແລ້ວ. ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນບໍ່ຊາຍຊ້ອນ, ພຣະອົງຊົງຮູ້ຢູ່ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ພວກຂ້າພຣະອົງຕ້ອງຫຼົງມົວເມົາເລີຍ.

---

355.

໓໕໖.

---

‘‘පරොවරං අරියධම්මං විදිත්වා, මා මොහයී ජානමනොමවීර;

වාරිං යථා ඝම්මනි ඝම්මතත්තො, වාචාභිකඞ්ඛාමි සුතං පවස්ස.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນບໍ່ຊາຍຊ້ອນ, ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງອະລິຍະທັມທັງເບື້ອງຕ່ຳແລະເບື້ອງສູງແລ້ວ, ພຣະອົງຊົງຮູ້ຢູ່ ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ພວກຂ້າພຣະອົງຕ້ອງຫຼົງມົວເມົາເລີຍ. ຂ້າພຣະອົງປາດຖະໜາພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງ ເໝືອນດັ່ງຄົນທີ່ຖືກຄວາມຮ້ອນແຜດເຜົາໃນລະດູຮ້ອນ ປາດຖະໜານ້ຳ, ຂໍຊົງຫຼັ່ງພຣະສຸຣະສຽງ (ຄືສາຍຝົນແຫ່ງທັມ) ລົງມາເຖີດ.

---

356.

໓໕໗.

---

‘‘යදත්ථිකං බ්‍රහ්මචරියං අචරී, කප්පායනො කච්චිස්ස තං අමොඝං;

නිබ්බායි සො ආදු සඋපාදිසෙසො, යථා විමුත්තො අහු තං සුණොම’’.

ພຣະກັປປາຍະນະໄດ້ປະພຶດພົມມະຈັນເພື່ອປະໂຫຍດອັນໃດ, ພົມມະຈັນນັ້ນຂອງເພິ່ນບໍ່ເປັນໝັນບໍ? ເພິ່ນດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ (ອະນຸປາທິເສສະ) ຫຼື ວ່າກຳລັງຍັງມີສ່ວນເຫຼືອຢູ່ (ສະອຸປາທິເສສະ)? ພວກຂ້າພຣະອົງຢາກຟັງວ່າເພິ່ນຫຼຸດພົ້ນໄປແລ້ວແນວໃດ.

---

357.

໓໕໘.

---

‘‘අච්ඡෙච්ඡි [Pg.332] තණ්හං ඉධ නාමරූපෙ, (ඉති භගවා)කණ්හස්ස සොතං දීඝරත්තානුසයිතං;

අතාරි ජාතිං මරණං අසෙසං,’’ඉච්චබ්‍රවී භගවා පඤ්චසෙට්ඨො.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕັດວ່າ) 'ພິກຂຸກັປປະນັ້ນ ໄດ້ຕັດຕັນຫາໃນນາມຮູບນີ້ແລ້ວ, ຕັດກະແສນ້ຳຂອງພະຍາມານ (ກັນຫະ) ທີ່ນອນເນື່ອງມາເປັນເວລາດົນນານ, ໄດ້ຂ້າມພົ້ນຊາດແລະມໍຣະນະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອແລ້ວ.' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ປັນຈະວັກຄີ ໄດ້ຊົງມີພຣະດຳຣັດດັ່ງນີ້.

---

358.

໓໕໙.

---

‘‘එස සුත්වා පසීදාමි, වචො තෙ ඉසිසත්තම;

අමොඝං කිර මෙ පුට්ඨං, න මං වඤ්චෙසි බ්‍රාහ්මණො.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນລືສີທີເຈັດ (ພຣະມະຫາລືສີ), ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຂ້າພຣະອົງຍ່ອມມີຄວາມເລື່ອມໃສ. ຄຳຖາມທີ່ຂ້າພຣະອົງຖາມແລ້ວ ບໍ່ເປັນໝັນແທ້ໆ, ພຣາມ (ພຣະກັປປະ) ບໍ່ໄດ້ຫຼອກລວງຂ້າພຣະອົງເລີຍ.

---

359.

໓໖໐.

---

‘‘යථාවාදී තථාකාරී, අහු බුද්ධස්ස සාවකො;

අච්ඡිදා මච්චුනො ජාලං, තතං මායාවිනො දළ්හං.

ສາວົກຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ເປັນຜູ້ເວົ້າຢ່າງໃດເຮັດຢ່າງນັ້ນແທ້ໆ, ເພິ່ນໄດ້ຕັດຕາໜ່າງຂອງພະຍາມັດຈຸລາດ ອັນແຜ່ຂະຫຍາຍໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງແລະແໜ້ນໜາ ທີ່ພະຍາມານຜູ້ມີມາຍາໄດ້ຂຶງໄວ້ແລ້ວ.

---

360.

໓໖໑.

---

‘‘අද්දසා භගවා ආදිං, උපාදානස්ස කප්පියො;

අච්චගා වත කප්පායනො, මච්චුධෙය්‍යං සුදුත්තර’’න්ති.

ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພຣະກັປປິຍະໄດ້ເຫັນເຫດເຄົ້າແຫ່ງອຸປາດານແລ້ວ. ພຣະກັປປາຍະນະໄດ້ຂ້າມພົ້ນແດນແຫ່ງພະຍາມັດຈຸລາດ ອັນຂ້າມພົ້ນໄດ້ໂດຍຍາກຍິ່ງແລ້ວໜໍ.

---

නිග්‍රොධකප්පසුත්තං ද්වාදසමං නිට්ඨිතං.

ນິໂຄຣທະກັປປະສູດ ທີສິບສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

13. සම්මාපරිබ්බාජනීයසුත්තං

໑໓. ສັມມາປະຣິພພາຊະນີຍະສູດ

---

361.

໓໖໒.

---

‘‘පුච්ඡාමි මුනිං පහූතපඤ්ඤං,තිණ්ණං පාරඞ්ගතං පරිනිබ්බුතං ඨිතත්තං;

නික්ඛම්ම ඝරා පනුජ්ජ කාමෙ, කථං භික්ඛුසම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය’’.

ຂ້າພຣະອົງຂໍທູນຖາມພຣະມຸນີຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ, ຜູ້ຂ້າມພົ້ນ (ໂອຄະ) ແລ້ວ, ຜູ້ເຖິງຝັ່ງ (ນິບພານ) ແລ້ວ, ຜູ້ດັບກິເລດແລ້ວ, ມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນ. ພິກຂຸອອກບວດຈາກເຮືອນ ລະທິ້ງກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ຈະພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກໄດ້ແນວໃດ?

---

362.

໓໖໓.

---

‘‘යස්ස මඞ්ගලා සමූහතා, (ඉති භගවා)උප්පාතා සුපිනා ච ලක්ඛණා ච;

සො මඞ්ගලදොසවිප්පහීනො,සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕັດຕອບວ່າ) 'ມຸງຄຸນ (ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງມຸງຄຸນ), ອຸບພາດ (ລາງຮ້າຍ), ຄວາມຝັນ ແລະ ລັກສະນະຕ່າງໆ ຂອງພິກຂຸໃດ ຖືກຖອນຮາກອອກໄດ້ແລ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ລະໂທດແຫ່ງມຸງຄຸນໄດ້ແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

363.

໓໖໔.

---

‘‘රාගං විනයෙථ මානුසෙසු, දිබ්බෙසු කාමෙසු චාපි භික්ඛු;

අතික්කම්ම භවං සමෙච්ච ධම්මං, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸພຶງກຳຈັດລາຄະໃນກາມທັງຫຼາຍ ທັງທີ່ເປັນຂອງມະນຸດ ແລະ ຂອງທິບ. ພິກຂຸນັ້ນກ້າວລ່ວງພົບທັງຫຼາຍແລ້ວ ຮູ້ແຈ້ງທັມໂດຍຊອບ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

364.

໓໖໕.

---

‘‘විපිට්ඨිකත්වාන [Pg.333] පෙසුණානි, කොධං කදරියං ජහෙය්‍ය භික්ඛු;

අනුරොධවිරොධවිප්පහීනො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸລະທິ້ງຄຳສໍສຽດ (ການເວົ້າຂວັນ) ໄວ້ເບື້ອງຫຼັງ, ພຶງລະຄວາມຄຽດແລະຄວາມຕະໜີ່. ພິກຂຸນັ້ນເປັນຜູ້ລະຄວາມຍິນດີແລະຄວາມຍິນຮ້າຍໄດ້ແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

365.

໓໖໖.

---

‘‘හිත්වාන පියඤ්ච අප්පියඤ්ච, අනුපාදාය අනිස්සිතො කුහිඤ්චි;

සංයොජනියෙහි විප්පමුත්තො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸລະສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກແລະບໍ່ເປັນທີ່ຮັກແລ້ວ, ບໍ່ຖືໝັ້ນ ບໍ່ອາໄສໃນສິ່ງໃດໆ ໃນທີ່ທັງປວງ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກສັງໂຍດ (ເຄື່ອງຜູກມັດ) ທັງຫຼາຍ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

366.

໓໖໗.

---

‘‘න සො උපධීසු සාරමෙති, ආදානෙසු විනෙය්‍ය ඡන්දරාගං;

සො අනිස්සිතො අනඤ්ඤනෙය්‍යො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ເຫັນແກ່ນສານໃນອຸປະທິ (ກິເລດເຄື່ອງກໍ່ທຸກ), ກຳຈັດຄວາມພໍໃຈແລະລາຄະໃນອຸປາດານທັງຫຼາຍແລ້ວ. ພິກຂຸນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ອາໄສສິ່ງໃດ ບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຜູ້ນຳທາງໄປ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

367.

໓໖໘.

---

‘‘වචසා මනසා ච කම්මුනා ච, අවිරුද්ධො සම්මා විදිත්වා ධම්මං;

නිබ්බානපදාභිපත්ථයානො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸບໍ່ຂັດແຍ້ງກັບໃຜໆ ທັງທາງວາຈາ, ທາງໃຈ ແລະ ທາງກາຍ, ຮູ້ແຈ້ງທັມໂດຍຊອບແລ້ວ, ປາດຖະໜາເຖິງບົດອັນເປັນທີ່ດັບກິເລດ (ນິບພານ) ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

368.

໓໖໙.

---

‘‘යො වන්දති මන්ති නුණ්ණමෙය්‍ය, අක්කුට්ඨොපි න සන්ධියෙථ භික්ඛු;

ලද්ධා පරභොජනං න මජ්ජෙ, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີຈິດໃຈຟູຂຶ້ນວ່າ 'ເຂົາກາບໄຫວ້ເຮົາ', ເຖິງແມ່ນຖືກດ່າວ່າກໍບໍ່ຜູກເວນ, ໄດ້ຮັບອາຫານຂອງຜູ້ນ້ອມຖວາຍແລ້ວກໍບໍ່ມົວເມົາ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

369.

໓໗໐.

---

‘‘ලොභඤ්ච භවඤ්ච විප්පහාය, විරතො ඡෙදනබන්ධනා ච භික්ඛු;

සො තිණ්ණකථංකථො විසල්ලො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸລະຄວາມໂລບແລະພົບໄດ້ແລ້ວ, ງົດເວັ້ນຈາກການຕັດແລະການຈອງຈຳ (ສັດອື່ນ). ພິກຂຸນັ້ນເປັນຜູ້ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ ປາສະຈາກລູກສອນ (ຄືກິເລດ) ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

370.

໓໗໑.

---

‘‘සාරුප්පං අත්තනො විදිත්වා, නො ච භික්ඛු හිංසෙය්‍ය කඤ්චි ලොකෙ;

යථා තථියං විදිත්වා ධම්මං, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸຮູ້ຂໍ້ປະຕິບັດອັນສົມຄວນແກ່ຕົນແລ້ວ ບໍ່ພຶງບຽດບຽນໃຜໆ ໃນໂລກ, ຮູ້ແຈ້ງທັມຕາມຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

371.

໓໗໒.

---

‘‘යස්සානුසයා [Pg.334] න සන්ති කෙචි, මූලා ච අකුසලා සමූහතාසෙ;

සො නිරාසො අනාසිසානො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດບໍ່ມີອະນຸໄສ (ກິເລດນອນເນື່ອງ) ໃດໆ ເຫຼືອຢູ່ເລີຍ, ຮາກເຫງົ້າແຫ່ງອະກຸສົນທັງຫຼາຍຖືກຖອນຮາກອອກໝົດແລ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜา (ໃນພົບ) ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

372.

໓໗໓.

---

‘‘ආසවඛීණො පහීනමානො, සබ්බං රාගපථං උපාතිවත්තො;

දන්තො පරිනිබ්බුතො ඨිතත්තො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດມີອາສະວະສิ້ນແລ້ວ, ລະມານะ (ຄວາມຖືຕົວ) ໄດ້ແລ້ວ, ກ້າວລ່ວງທາງແຫ່ງລາຄະທັງປວງແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ ດັບກິເລດແລ້ວ ມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

373.

໓໗໔.

---

‘‘සද්ධො සුතවා නියාමදස්සී, වග්ගගතෙසු න වග්ගසාරි ධීරො;

ලොභං දොසං විනෙය්‍ය පටිඝං, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດມີສັດທາ, ມີສຸຕະຫຼາຍ, ເຫັນທາງອັນທ່ຽງແທ້ (ອະລິຍະມັກ), ເປັນນັກປາດຜູ້ບໍ່ເຂົ້າຝ່າຍໃດໃນໝູ່ຊົນທີ່ແຕກແຍກກັນ, ກຳຈັດຄວາມໂລບ, ຄວາມໂກດ ແລະ ຄວາມຂັດເຄືອງໃຈໄດ້ແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

374.

໓໗໕.

---

‘‘සංසුද්ධජිනො විවට්ටච්ඡදො, ධම්මෙසු වසී පාරගූ අනෙජො;

සඞ්ඛාරනිරොධඤාණකුසලො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດເປັນຜູ້ຊະນະກິເລດຢ່າງໝົດຈົດ, ເປີດເຄື່ອງມຸງບັງ (ກິເລດ) ອອກແລ້ວ, ມີອຳນາດເໜືອທັມທັງຫຼາຍ, ເຖິງຝັ່ງ (ນິບພານ) ແລ້ວ, ປາສະຈາກຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ຕັນຫາ), ສະຫຼາດໃນຍານແຫ່ງຄວາມດັບສັງຂານ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

375.

໓໗໖.

---

‘‘අතීතෙසු අනාගතෙසු චාපි, කප්පාතීතො අතිච්චසුද්ධිපඤ්ඤො;

සබ්බායතනෙහි විප්පමුත්තො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය.

ພິກຂຸໃດກ້າວລ່ວງຄວາມດຳຣິ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ໃນທັມທັງຫຼາຍທັງທີ່ເປັນອະດີດແລະອະນາຄົດ, ມີປັນຍາອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອາຍະຕະນະທັງປວງ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

376.

໓໗໗.

---

‘‘අඤ්ඤාය පදං සමෙච්ච ධම්මං, විවටං දිස්වාන පහානමාසවානං;

සබ්බුපධීනං පරික්ඛයානො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍ය’’.

ພິກຂຸໃດຮູ້ແຈ້ງບົດ (ນິບພານ), ເຂົ້າເຖິງທັມແລ້ວ, ເຫັນແຈ້ງການລະອາສະວະທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ສິ້ນອຸປະທິທັງປວງແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

377.

໓໗໘.

---

‘‘අද්ධා [Pg.335] හි භගවා තථෙව එතං, යො සො එවංවිහාරී දන්තො භික්ඛු;

සබ්බසංයොජනයොගවීතිවත්තො, සම්මා සො ලොකෙ පරිබ්බජෙය්‍යා’’ති.

ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຂໍ້ຄວາມນັ້ນເປັນຢ່າງນັ້ນແທ້ໆ. ພິກຂຸໃດເປັນຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ ປະພຶດຕົນຢູ່ຢ່າງນີ້, ກ້າວລ່ວງສັງໂຍດແລະໂຍຄະທັງປວງແລ້ວ ພຶງປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ.

---

සම්මාපරිබ්බාජනීයසුත්තං තෙරසමං නිට්ඨිතං.

ສັມມາປະຣິພພາຊະນີຍະສູດ ທີສິບສາມ ຈົບແລ້ວ.

---

14. ධම්මිකසුත්තං

໑໔. ທັມມິກະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ධම්මිකො උපාසකො පඤ්චහි උපාසකසතෙහි සද්ධිං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ධම්මිකො උපාසකො භගවන්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກປະທັບຢູ່ທີ່ພະເຊຕະວັນ ອາຮາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນແລ້ວ ທຳມິກະອຸບາສົກ ພ້ອມດ້ວຍອຸບາສົກຫ້າຮ້ອຍຄົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພະຜູ້ມີພະພາກ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ທຳມິກະອຸບາສົກ ໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກດ້ວຍຄາຖາທັງຫຼາຍວ່າ:

---

378.

໓໗໙.

---

‘‘පුච්ඡාමි තං ගොතම භූරිපඤ්ඤ, කථංකරො සාවකො සාධු හොති;

යො වා අගාරා අනගාරමෙති, අගාරිනො වා පනුපාසකාසෙ.

“ຂ້າພະອົງຂໍທູນຖາມພະໂຄດົມ ຜູ້ມີພະປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ: ສາວົກຜູ້ປະຕິບັດແນວໃດ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດດີ; ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ຫຼືວ່າເປັນອຸບາສົກຜູ້ຄອງເຮືອນ?

---

379.

໓໘໐.

---

‘‘තුවඤ්හි ලොකස්ස සදෙවකස්ස, ගතිං පජානාසි පරායණඤ්ච;

න චත්ථි තුල්‍යො නිපුණත්ථදස්සී, තුවඤ්හි බුද්ධං පවරං වදන්ති.

ເພາະວ່າພະອົງຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງເຊິ່ງຄະຕິ ແລະ ທີ່ເພິ່ງອັນປະເສີດຂອງໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ. ຜູ້ສະເໝີດ້ວຍພະອົງ ຜູ້ເຫັນອັດຖະອັນລະອຽດອ່ອນ ຍ່ອມບໍ່ມີ; ເພາະເຫດນັ້ນ ເຂົາທັງຫຼາຍຈຶ່ງກ່າວສັນເສີນພະອົງວ່າ ເປັນພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ.

---

380.

໓໘໑.

---

‘‘සබ්බං තුවං ඤාණමවෙච්ච ධම්මං, පකාසෙසි සත්තෙ අනුකම්පමානො;

විවට්ටච්ඡදොසි සමන්තචක්ඛු, විරොචසි විමලො සබ්බලොකෙ.

ພະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງທຳມະທັງປວງດ້ວຍພະປັນຍາ ເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະແກ່ສັດທັງຫຼາຍ ແລ້ວຊົງປະກາດທຳ; ພະອົງຊົງເປັນຜູ້ເປີດເຜີຍກิເລດອັນເປັນດັ່ງຫຼັງຄາ ຊົງມີພະຈັກຂຸຮອບດ້ານ, ຊົງປາສະຈາກມົນທິນ ແລະ ຊົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນໂລກທັງປວງ.

---

381.

໓໘໒.

---

‘‘ආගඤ්ඡි තෙ සන්තිකෙ නාගරාජා, එරාවණො නාම ජිනොති සුත්වා;

සොපි තයා මන්තයිත්වාජ්ඣගමා, සාධූති සුත්වාන පතීතරූපො.

ພະຍານາກຊື່ວ່າ ເອຣາວັນ ໄດ້ສະດັບວ່າພະອົງເປັນ ‘ພະຊິນະເຈົ້າ’ (ຜູ້ຊະນະກິເລດ) ຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາສູ່ສຳນັກຂອງພະອົງ; ພະຍານາກນັ້ນໄດ້ສົນທະນາໄຕ່ຖາມບັນຫາກັບພະອົງແລ້ວ ກໍຫຼີກໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຕອບວ່າ ‘ດີແທ້’.

---

382.

໓໘໓.

---

‘‘රාජාපි [Pg.336] තං වෙස්සවණො කුවෙරො, උපෙති ධම්මං පරිපුච්ඡමානො;

තස්සාපි ත්වං පුච්ඡිතො බ්‍රූසි ධීර, සො චාපි සුත්වාන පතීතරූපො.

ແມ່ນແຕ່ທ້າວເວດສະວັນ ກຸເວຣະມະຫາຣາດ ກໍໄດ້ສະເດັດເຂົ້າມາເຝົ້າພະອົງ ເພື່ອທູນຖາມທຳ; ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາແກ້ວກ້າ, ເມື່ອພະອົງຖືກທູນຖາມແລ້ວ ກໍໄດ້ຊົງສະແດງທຳແກ່ທ້າວມະຫາຣາດນັ້ນ, ແລະ ທ້າວມະຫາຣາດນັ້ນ ຄັນໄດ້ສະດັບແລ້ວ ກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີຍິ່ງ.

---

383.

໓໘໔.

---

‘‘යෙ කෙචිමෙ තිත්ථියා වාදසීලා, ආජීවකා වා යදි වා නිගණ්ඨා;

පඤ්ඤාය තං නාතිතරන්ති සබ්බෙ, ඨිතො වජන්තං විය සීඝගාමිං.

ພວກອັນຍະເດຍລະຖີທັງຫຼາຍ ຜູ້ມັກໂຕ້ວາທີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພວກອາຊີວົກ ຫຼື ພວກນິຄົນທະ; ທັງໝົດນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ສາມາດກ້າວລ່ວງພະອົງໄປໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ ເໝືອນດັ່ງຄົນຢືນຢູ່ ບໍ່ສາມາດແລ່ນທັນຄົນທີ່ກຳລັງເດີນທາງໄປຢ່າງວ່ອງໄວ.

---

384.

໓໘໕.

---

‘‘යෙ කෙචිමෙ බ්‍රාහ්මණා වාදසීලා, වුද්ධා චාපි බ්‍රාහ්මණා සන්ති කෙචි;

සබ්බෙ තයි අත්ථබද්ධා භවන්ති, යෙ චාපි අඤ්ඤෙ වාදිනො මඤ්ඤමානා.

ພວກພາມທັງຫຼາຍ ຜູ້ມັກໂຕ້ວາທີ ແລະ ພວກພາມຜູ້ເປັນຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ບາງພວກ; ທັງໝົດນັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະຖາມບັນຫາກັບພະອົງ, ລວມທັງຄົນອື່ນໆ ທີ່ສຳຄັນຕົນວ່າເປັນນັກໂຕ້ວາທີ ກໍລ້ວນແຕ່ຕ້ອງການຖາມບັນຫາກັບພະອົງທັງນັ້ນ.

---

385.

໓໘໖.

---

‘‘අයඤ්හි ධම්මො නිපුණො සුඛො ච, යොයං තයා භගවා සුප්පවුත්තො;

තමෙව සබ්බෙපි සුස්සූසමානා, තං නො වද පුච්ඡිතො බුද්ධසෙට්ඨ.

ເພາະວ່າພະທຳນີ້ ເປັນທຳອັນລະອຽດອ່ອນ ແລະ ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນທຳທີ່ພະຜູ້ມີພະພາກຊົງສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ; ພວກຂ້າພະອົງທັງໝົດ ຕ່າງກໍປາດຖະໜາທີ່ຈະສະດັບພະທຳນັ້ນ, ຂ້າແຕ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ, ເມື່ອຖືກທູນຖາມແລ້ວ ຂໍຊົງສະແດງພະທຳນັ້ນແກ່ພວກຂ້າພະອົງເຖີດ.

---

386.

໓໘໗.

---

‘‘සබ්බෙපි මෙ භික්ඛවො සන්නිසින්නා, උපාසකා චාපි තථෙව සොතුං;

සුණන්තු ධම්මං විමලෙනානුබුද්ධං, සුභාසිතං වාසවස්සෙව දෙවා’’.

ພະພິກຂຸທັງປວງເຫຼົ່ານີ້ ຕ່າງກໍນັ່ງພ້ອມພຽງກັນຢູ່ແລ້ວ, ແລະ ພວກອຸບາສົກກໍນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອຈະສະດັບພະທຳ; ຂໍໃຫ້ພວກເຂົາໄດ້ສະດັບພະທຳທີ່ພະອົງຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ເໝືອນດັ່ງພວກເທວະດາສະດັບສຸພາສິດຂອງທ້າວສັກກະເທວະລາດ.

---

387.

໓໘໘.

---

‘‘සුණාථ මෙ භික්ඛවො සාවයාමි වො, ධම්මං ධුතං තඤ්ච චරාථ සබ්බෙ;

ඉරියාපථං පබ්බජිතානුලොමිකං, සෙවෙථ නං අත්ථදසො මුතීමා.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງຟັງເຮົາ, ເຮົາຈະສະແດງທຳອັນເປັນເຄື່ອງກຳຈັດກິເລດແກ່ພວກເທີ, ພວກເທີທັງປວງຈົ່ງປະພຶດທຳນັ້ນ; ຜູ້ມີປັນຍາເຫັນປະໂຫຍດ ຄວນເສບອิຣິຍາບົດອັນສົມຄວນແກ່ບັນພະຊິດ.

---

388.

໓໘໙.

---

‘‘නො වෙ විකාලෙ විචරෙය්‍ය භික්ඛු, ගාමෙ ච පිණ්ඩාය චරෙය්‍ය කාලෙ;

අකාලචාරිඤ්හි සජන්ති සඞ්ගා, තස්මා විකාලෙ න චරන්ති බුද්ධා.

ພິກຂຸບໍ່ຄວນທ່ຽວໄປໃນເວລາວິກາລ, ແຕ່ຄວນທ່ຽວບິນທະບາດໃນບ້ານຕາມເວລາອັນສົມຄວນ; ເພາະວ່າຄວາມຂ້ອງກ່ຽວທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຕິດພັນກັບພິກຂຸຜູ້ທ່ຽວໄປໃນເວລາວິກາລ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງບໍ່ສະເດັດໄປໃນເວລາວິກາລ.

---

389.

໓໙໐.

---

‘‘රූපා [Pg.337] ච සද්දා ච රසා ච ගන්ධා, ඵස්සා ච යෙ සම්මදයන්ති සත්තෙ;

එතෙසු ධම්මෙසු විනෙය්‍ය ඡන්දං, කාලෙන සො පවිසෙ පාතරාසං.

ຮູບ ສຽງ ກິ່ນ ລົດ ແລະ ໂຜດຖັບພະ ເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍມົວເມົາ; ພິກຂຸຄວນກຳຈັດຄວາມພໍໃຈໃນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ແລ້ວເຂົ້າໄປສູ່ບ້ານເພື່ອບິນທະບາດໃນເວລາອັນສົມຄວນ.

---

390.

໓໙໑.

---

‘‘පිණ්ඩඤ්ච භික්ඛු සමයෙන ලද්ධා, එකො පටික්කම්ම රහො නිසීදෙ;

අජ්ඣත්තචින්තී න මනො බහිද්ධා, නිච්ඡාරයෙ සඞ්ගහිතත්තභාවො.

ເມື່ອພິກຂຸໄດ້ບິນທະບາດຕາມເວລາແລ້ວ ຄວນກັບມາແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ໃນທີ່ສະຫງັດ; ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາທຳໃນພາຍໃນ ບໍ່ຄວນປ່ອຍໃຈໃຫ້ຟຸ້ງຊ່ານໄປໃນພາຍນອກ ແລະ ຄວນເປັນຜູ້ສຳລວມຕົນຢູ່.

---

391.

໓໙໒.

---

‘‘සචෙපි සො සල්ලපෙ සාවකෙන, අඤ්ඤෙන වා කෙනචි භික්ඛුනා වා;

ධම්මං පණීතං තමුදාහරෙය්‍ය, න පෙසුණං නොපි පරූපවාදං.

ຫາກພິກຂຸນັ້ນຈະສົນທະນາກັບອຸບາສົກ ຫຼື ກັບບຸກຄົນອື່ນໃດ ຫຼື ກັບພິກຂຸດ້ວຍກັນ; ກໍຄວນກ່າວແຕ່ທຳອັນປະເສີດ, ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳສອດສຽດ ແລະ ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳຕິຕຽນຜູ້ອື່ນ.

---

392.

໓໙໓.

---

‘‘වාදඤ්හි එකෙ පටිසෙනියන්ති, න තෙ පසංසාම පරිත්තපඤ්ඤෙ;

තතො තතො නෙ පසජන්ති සඞ්ගා, චිත්තඤ්හි තෙ තත්ථ ගමෙන්ති දූරෙ.

ເພາະວ່າບາງຄົນຍ່ອມໂຕ້ຖຽງກັນ, ເຮົາບໍ່ສັນເສີນຄົນຜູ້ມີປັນຍານ້ອຍເຫຼົ່ານັ້ນ; ເພາະວ່າຄວາມຂ້ອງກ່ຽວທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຕິດພັນກັບພວກເຂົາເພາະການໂຕ້ຖຽງນັ້ນໆ, ແລະ ພວກເຂົາເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈຫຼີກຫ່າງອອກໄປໄກ.

---

393.

໓໙໔.

---

‘‘පිණ්ඩං විහාරං සයනාසනඤ්ච, ආපඤ්ච සඞ්ඝාටිරජූපවාහනං;

සුත්වාන ධම්මං සුගතෙන දෙසිතං, සඞ්ඛාය සෙවෙ වරපඤ්ඤසාවකො.

ສາວົກຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດ ຄັນໄດ້ສະດັບພະທຳທີ່ພະສຸຄົດຊົງສະແດງແລ້ວ ຄວນພິຈາລະນາແລ້ວຈຶ່ງເສບເສນາສະນະ ບິນທະບາດ ເສນາສະນະທີ່ນອນ ແລະ ນ້ຳສຳລັບຊຳລະລ້າງຝຸ່ນລະອອງອອກຈາກຈີວອນ.

---

394.

໓໙໕.

---

‘‘තස්මා හි පිණ්ඩෙ සයනාසනෙ ච, ආපෙ ච සඞ්ඝාටිරජූපවාහනෙ;

එතෙසු ධම්මෙසු අනූපලිත්තො, භික්ඛු යථා පොක්ඛරෙ වාරිබින්දු.

ເພາະເຫດນັ້ນແລ້ວ ພິກຂຸຍ່ອມບໍ່ຕິດພັນໃນບິນທະບາດ ເສນາສະນະທີ່ນອນ ນ້ຳ ແລະ ເຄື່ອງຊຳລະລ້າງຝຸ່ນລະອອງອອກຈາກຈີວອນ, ເໝືອນດັ່ງຢາດນ້ຳ ທີ່ບໍ່ຕິດຢູ່ເທິງໃບບົວ.

---

395.

໓໙໖.

---

‘‘ගහට්ඨවත්තං පන වො වදාමි, යථාකරො සාවකො සාධු හොති;

න හෙස ලබ්භා සපරිග්ගහෙන, ඵස්සෙතුං යො කෙවලො භික්ඛුධම්මො.

ບັດນີ້ ເຮົາຈະສະແດງຄະລຶຫັດຕະວັດ (ຂໍ້ປະຕິບັດຂອງຄະລຶຫັດ) ແກ່ພວກເທີ, ວ່າສາວົກຜູ້ປະຕິບັດແນວໃດ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດດີ; ເພາະວ່າພິຂຸທຳອັນບໍລິສຸດບໍລິບູນນັ້ນ ບຸກຄົນຜູ້ຍັງມີຄວາມກັງວົນຄອງເຮືອນ ບໍ່ສາມາດຈະປະຕິບັດໃຫ້ເຕັມສ່ວນໄດ້.

---

396.

໓໙໗.

---

‘‘පාණං [Pg.338] න හනෙ න ච ඝාතයෙය්‍ය, න චානුජඤ්ඤා හනතං පරෙසං;

සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං, යෙ ථාවරා යෙ ච තසා සන්ති ලොකෙ.

ອຸບາສົກບໍ່ຄວນຂ້າສັດເອງ, ບໍ່ຄວນໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຂ້າ, ແລະ ບໍ່ຄວນຍິນດີໃນການຂ້າຂອງຜູ້ອື່ນ; ຄວນວາງສາດສະຕາອາວຸດໃນສັດທັງປວງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສັດທີ່ມີຄວາມສະດຸ້ງກົວ ຫຼື ສັດທີ່ໝັ້ນຄົງຢູ່ໃນໂລກ.

---

397.

໓໙໘.

---

‘‘තතො අදින්නං පරිවජ්ජයෙය්‍ය, කිඤ්චි ක්වචි සාවකො බුජ්ඣමානො;

න හාරයෙ හරතං නානුජඤ්ඤා, සබ්බං අදින්නං පරිවජ්ජයෙය්‍ය.

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ສາວົກເມື່ອຮູ້ວ່າເປັນຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້ ບໍ່ຄວນຖືເອົາສິ່ງຂອງໃດໆ ໃນທີ່ໃດໆ; ບໍ່ຄວນໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນລັກ, ບໍ່ຄວນຍິນດີໃນການລັກຂອງຜູ້ອື່ນ, ແລະ ຄວນງົດເວັ້ນຈາກການຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້ທັງປວງ.

---

398.

໓໙໙.

---

‘‘අබ්‍රහ්මචරියං පරිවජ්ජයෙය්‍ය, අඞ්ගාරකාසුං ජලිතංව විඤ්ඤූ;

අසම්භුණන්තො පන බ්‍රහ්මචරියං, පරස්ස දාරං න අතික්කමෙය්‍ය.

ຜູ້ມີປັນຍາຄວນງົດເວັ້ນຈາກອະພົມມະຈັນ ເໝືອນດັ່ງຫຼີກເວັ້ນຈາກຂຸມຖ່ານເພີງອັນຮຸ່ງເຮືອງ; ແຕ່ຫາກບໍ່ສາມາດປະພຶດພົມມະຈັນໄດ້ ກໍບໍ່ຄວນລ່ວງລະເມີດພັນລະຍາຂອງຜູ້ອື່ນ.

---

399.

໔໐໐.

---

‘‘සභග්ගතො වා පරිසග්ගතො වා, එකස්ස වෙකො න මුසා භණෙය්‍ය;

න භාණයෙ භණතං නානුජඤ්ඤා, සබ්බං අභූතං පරිවජ්ජයෙය්‍ය.

ບໍ່ວ່າຈະຢູ່ໃນທີ່ປະຊຸມ ຫຼື ຢູ່ໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ, ບຸກຄົນບໍ່ຄວນກ່າວຄຳເທັດແກ່ໃຜໆ; ບໍ່ຄວນໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນກ່າວຄຳເທັດ, ບໍ່ຄວນຍິນດີໃນການກ່າວຄຳເທັດຂອງຜູ້ອື່ນ, ແລະ ຄວນງົດເວັ້ນຈາກຄຳທີ່ບໍ່ເປັນຈິງທັງປວງ.

---

400.

໔໐໑.

---

‘‘මජ්ජඤ්ච පානං න සමාචරෙය්‍ය, ධම්මං ඉමං රොචයෙ යො ගහට්ඨො;

න පායයෙ පිවතං නානුජඤ්ඤා, උම්මාදනන්තං ඉති නං විදිත්වා.

ຄະລຶຫັດຜູ້ໃດພໍໃຈໃນທຳນີ້ ບໍ່ຄວນດື່ມນ້ຳເມົາ, ບໍ່ຄວນຊັກຊວນໃຫ້ຜູ້ອື່ນດື່ມ, ແລະ ບໍ່ຄວນຍິນດີໃນການດື່ມຂອງຜູ້ອື່ນ; ເພາະຮູ້ແຈ້ງວ່າ ການດື່ມນ້ຳເມົານັ້ນ ມີຄວາມສະຫຼົບມົວເມົາເປັນທີ່ສຸດ.

---

401.

໔໐໒.

---

‘‘මදා හි පාපානි කරොන්ති බාලා, කාරෙන්ති චඤ්ඤෙපි ජනෙ පමත්තෙ;

එතං අපුඤ්ඤායතනං විවජ්ජයෙ, උම්මාදනං මොහනං බාලකන්තං.

ເພາະວ່າຄົນພານທັງຫຼາຍ ຍ່ອມເຮັດບາບເພາະຄວາມມົວເມົາ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນຜູ້ປະມາດເຮັດບາບນຳອີກ; ຄວນງົດເວັ້ນຈາກນ້ຳເມົາອັນເປັນບໍ່ເກີດແຫ່ງຄວາມເສື່ອມເສຍນີ້ ຊຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ສະຫຼົບມົວເມົາ ເຮັດໃຫ້ຫຼົງລືມສະຕິ ແລະ ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງຄົນພານ.

---

402.

໔໐໓.

---

‘‘පාණං න හනෙ න චාදින්නමාදියෙ, මුසා න භාසෙ න ච මජ්ජපො සියා;

අබ්‍රහ්මචරියා විරමෙය්‍ය මෙථුනා, රත්තිං න භුඤ්ජෙය්‍ය විකාලභොජනං.

ບໍ່ຄວນຂ້າສັດ, ບໍ່ຄວນຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳເທັດ, ບໍ່ຄວນເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ; ຄວນງົດເວັ້ນຈາກອະພົມມະຈັນອັນເປັນເມຖຸນທຳ, ແລະ ບໍ່ຄວນບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາຄ່ຳຄືນ ແລະ ເວລາວິກາລ.

---

403.

໔໐໔.

---

‘‘මාලං [Pg.339] න ධාරෙ න ච ගන්ධමාචරෙ, මඤ්චෙ ඡමායං ව සයෙථ සන්ථතෙ;

එතඤ්හි අට්ඨඞ්ගිකමාහුපොසථං, බුද්ධෙන දුක්ඛන්තගුනා පකාසිතං.

ບໍ່ຄວນທັດຊົງດອກໄມ້ ແລະ ບໍ່ຄວນລູບໄລ້ຂອງຫອມ, ຄວນນອນເທິງຕຽງ ຫຼື ເທິງແຜ່ນດິນທີ່ປູລາດໄວ້; ນີ້ຄືອຸໂປສົດມີອົງແປດປະການ ທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ ຊົງປະກາດໄວ້ແລ້ວ.

---

404.

໔໐໕.

---

‘‘තතො ච පක්ඛස්සුපවස්සුපොසථං, චාතුද්දසිං පඤ්චදසිඤ්ච අට්ඨමිං;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච පසන්නමානසො, අට්ඨඞ්ගුපෙතං සුසමත්තරූපං.

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄວນຮັກສາອຸໂປສົດໃນວັນສິບສີ່ຄ່ຳ ວັນສິບຫ້າຄ່ຳ ແລະ ວັນແປດຄ່ຳ ແຫ່ງປັກ; ແລະ ຄວນຮັກສາປາຕິຫາຣິຍະປັກ ດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ເຫຼື້ອມໃສ ໃຫ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງແປດປະການ.

---

405.

໔໐໖.

---

‘‘තතො ච පාතො උපවුත්ථුපොසථො, අන්නෙන පානෙන ච භික්ඛුසඞ්ඝං;

පසන්නචිත්තො අනුමොදමානො, යථාරහං සංවිභජෙථ විඤ්ඤූ.

ແລະ ໃນເວລາເຊົ້າຂອງວັນຕໍ່ມາ ຫຼັງຈາກຮັກສາອຸໂປສົດແລ້ວ, ຜູ້ມີປັນຍາຄວນມີຈິດໃຈເຫຼື້ອມໃສ ຍິນດີຖວາຍຂ້າວນ້ຳໂພຊະນາຫານແກ່ພະພິກຂຸສົງ ຕາມກຳລັງຄວາມສາມາດຂອງຕົນ.

---

406.

໔໐໗.

---

‘‘ධම්මෙන මාතාපිතරො භරෙය්‍ය, පයොජයෙ ධම්මිකං සො වණිජ්ජං;

එතං ගිහී වත්තයමප්පමත්තො, සයම්පභෙ නාම උපෙති දෙවෙ’’ති.

ຄວນລ້ຽງດູມານດาບິດາໂດຍທຳ, ຄວນປະກອບການຄ້າຂາຍໂດຍທຳ; ຄະລຶຫັດຜູ້ໃດປະພຶດຂໍ້ປະຕິບັດນີ້ຢ່າງບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເທວະດາຊື່ວ່າ ສະຍຳປະພາ.

---

ධම්මිකසුත්තං චුද්දසමං නිට්ඨිතං.

ທຳມິກະສູດ ທີສິບສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

චූළවග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.

ຈູລະວັກ ທີສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

තස්සුද්දානං –

ລາຍຊື່ສູດໃນຈູລະວັກນັ້ນຄື:

---

රතනාමගන්ධො හිරි ච, මඞ්ගලං සූචිලොමෙන;

ධම්මචරියඤ්ච බ්‍රාහ්මණො, නාවා කිංසීලමුට්ඨානං.

ລັດຕະນະສູດ, ອາມະຄັນທະສູດ, ຫິຣິສູດ, ມັງຄະລະສູດ, ສູຈິໂລມະສູດ, ທຳມະຈະຣິຍະສູດ, ພາມມະນະທຳມິກະສູດ, นາວາສູດ, ກິງສີລະສູດ, ອຸດຖານະສູດ,

---

රාහුලො පුන කප්පො ච, පරිබ්බාජනියං තථා;

ධම්මිකඤ්ච විදුනො ආහු, චූළවග්ගන්ති චුද්දසාති.

ຣາຫຸລະສູດ, ກັບປະສູດ, ສັມມາປະຣิພພາຊະນິຍະສູດ, ແລະ ທຳມິກະສູດ; ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ສູດທັງສິບສີ່ເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຈູລະວັກ.

---

3. මහාවග්ගො

໓. ມະຫາວັກ

---

1. පබ්බජ්ජාසුත්තං

໑. ປັບພັດຊາສູດ

---

407.

໔໐໘.

---

පබ්බජ්ජං [Pg.340] කිත්තයිස්සාමි, යථා පබ්බජි චක්ඛුමා;

යථා වීමංසමානො සො, පබ්බජ්ජං සමරොචයි.

ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວສັນເສີນການອອກບວດ ຂອງພະຜູ້ມີພະຈັກຂຸ ວ່າພະອົງຊົງອອກບວດແນວໃດ; ແລະ ພະອົງຊົງພິຈາລະນາແນວໃດ ຈຶ່ງຊົງພໍພະໄທໃນການອອກບວດ.

---

408.

໔໐໙.

---

සම්බාධොයං ඝරාවාසො, රජස්සායතනං ඉති;

අබ්භොකාසොව පබ්බජ්ජා, ඉති දිස්වාන පබ්බජි.

ພະອົງຊົງເຫັນວ່າ: ‘ການຄອງເຮືອນນີ້ຄັບແຄບ ເປັນທາງມາແຫ່ງທຸລີ; ສ່ວນການອອກບວດ ເປັນໂອກາດອັນໂລ່ງໂຖງ’ ຄັນຊົງເຫັນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງອອກບວດ.

---

409.

໔໑໐.

---

පබ්බජිත්වාන කායෙන, පාපකම්මං විවජ්ජයි;

වචීදුච්චරිතං හිත්වා, ආජීවං පරිසොධයි.

ຄັນຊົງອອກບວດແລ້ວ ໄດ້ຊົງລະເວັ້ນບາບກຳທາງກາຍ; ຊົງລະຖິ້ມວະຈີທຸຈະລິດ ແລະ ຊົງຊຳລະອາຊີວະໃຫ້ບໍລິສຸດ.

---

410.

໔໑໑.

---

අගමා රාජගහං බුද්ධො, මගධානං ගිරිබ්බජං;

පිණ්ඩාය අභිහාරෙසි, ආකිණ්ණවරලක්ඛණො.

ພະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ສະເດັດໄປສູ່ເມືອງຣາຊະຄຶ ຂອງຊາວມະຄົດ ອັນມີພູເຂົາຫ້າໜ່ວຍລ້ອມຮອບ; ພະອົງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະອັນປະເສີດ ໄດ້ສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດ.

---

411.

໔໑໒.

---

තමද්දසා බිම්බිසාරො, පාසාදස්මිං පතිට්ඨිතො;

දිස්වා ලක්ඛණසම්පන්නං, ඉමමත්ථං අභාසථ.

ພະເຈົ້າພິມພິສານ ປະທັບຢູ່ເທິງຜາສາດ ໄດ້ທອດພະເນດເຫັນພະອົງ; ຄັນໄດ້ທອດພະເນດເຫັນພະອົງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍລັກສະນະແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແກ່ພວກອຳມາດວ່າ:

---

412.

໔໑໓.

---

‘‘ඉමං භොන්තො නිසාමෙථ, අභිරූපො බ්‍රහා සුචි;

චරණෙන ච සම්පන්නො, යුගමත්තඤ්ච පෙක්ඛති.

“ພວກທ່ານຈົ່ງເບິ່ງບຸກຄົນນີ້ເຖີດ, ງົດງາມ, ສະຫງ່າຜ່າເຜີ, ບໍລິສຸດ; ສົມບູນດ້ວຍຄວາມປະພຶດອັນດີງາມ, ແລະ ທອດພະເນດພຽງຊົ່ວແອກໜຶ່ງ.

---

413.

໔໑໔.

---

‘‘ඔක්ඛිත්තචක්ඛු සතිමා, නායං නීචකුලාමිව;

රාජදූතාභිධාවන්තු, කුහිං භික්ඛු ගමිස්සති’’.

“ຊົງມີພະເນດທອດລົງຕ່ຳ, ມີສະຕິ, ບໍ່ເໝືອນດັ່ງຄົນທີ່ມາຈາກຕະກູນຕ່ຳເລີຍ; ພວກລາຊະທູດຈົ່ງຟ້າວໄປເບິ່ງເຖີດ ວ່າພິກຂຸນັ້ນຈະສະເດັດໄປໃສ”.

---

414.

໔໑໕.

---

තෙ පෙසිතා රාජදූතා, පිට්ඨිතො අනුබන්ධිසුං;

කුහිං ගමිස්සති භික්ඛු, කත්ථ වාසො භවිස්සති.

ພວກລາຊະທູດທີ່ຖືກສົ່ງໄປນັ້ນ ໄດ້ຕິດຕາມໄປທາງຫຼັງ ໂດຍຄິດວ່າ: ‘ພິກຂຸນັ້ນຈະສະເດັດໄປໃສ, ແລະ ທີ່ປະທັບຂອງພະອົງຈະຢູ່ ນະ ທີ່ໃດ’.

---

415.

໔໑໖.

---

සපදානං චරමානො, ගුත්තද්වාරො සුසංවුතො;

ඛිප්පං පත්තං අපූරෙසි, සම්පජානො පටිස්සතො.

ພະອົງສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໄປຕາມລຳດັບເຮືອນ, ຊົງປິດທະວານ, ຊົງສຳລວມດີແລ້ວ; ຊົງມີສຳປະຊັນຍະ ແລະ ສະຕິ, ບໍ່ດົນກໍໄດ້ອາຫານເຕັມບາດ.

---

416.

໔໑໗.

---

පිණ්ඩචාරං චරිත්වාන, නික්ඛම්ම නගරා මුනි;

පණ්ඩවං අභිහාරෙසි, එත්ථ වාසො භවිස්සති.

ພະມຸນີຄັນຊົງທ່ຽວບິນທະບາດແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດອອກຈາກເມືອງ; ແລ້ວສະເດັດມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ພູເຂົາປັນທະວະ ໂດຍຊົງດຳຣິວ່າ ‘ທີ່ປະທັບຂອງເຮົາຈະຢູ່ ນະ ທີ່ນີ້’.

---

417.

໔໑໘.

---

දිස්වාන වාසූපගතං, තයො දූතා උපාවිසුං;

තෙසු එකොව ආගන්ත්වා, රාජිනො පටිවෙදයි.

ພວກລາຊະທູດສາມຄົນ ຄັນໄດ້ເຫັນພະອົງສະເດັດເຂົ້າສູ່ທີ່ປະທັບແລ້ວ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້; ໃນບັນດາລາຊະທູດເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຄົນໜຶ່ງໄດ້ກັບມາທູນລາຍງານແກ່ພະຣາຊາວ່າ:

---

418.

໔໑໙.

---

‘‘එස [Pg.341] භික්ඛු මහාරාජ, පණ්ඩවස්ස පුරත්ථතො ;

නිසින්නො බ්‍යග්ඝුසභොව, සීහොව ගිරිගබ්භරෙ’’.

“ຂ້າແຕ່ມະຫາຣາດ, ພິກຂຸນັ້ນປະທັບຢູ່ທາງດ້ານໜ້າຂອງພູເຂົາປັນທະວະ; ປະທັບນັ່ງຢູ່ໃນຖ້ຳພູເຂົາ ເໝືອນດັ່ງພະຍາເສືອໂຄ່ງ ຫຼື ພະຍາສີຫະ”.

---

419.

໔໒໐.

---

සුත්වාන දූතවචනං, භද්දයානෙන ඛත්තියො;

තරමානරූපො නිය්‍යාසි, යෙන පණ්ඩවපබ්බතො.

ພະຣາຊາຄັນໄດ້ສະດັບຄຳຂອງລາຊະທູດແລ້ວ ກໍໄດ້ສະເດັດອອກໄປດ້ວຍລົດມ້າອັນປະເສີດ; ຊົງຮີບຮ້ອນສະເດັດໄປທາງພູເຂົາປັນທະວະ.

---

420.

໔໒໑.

---

ස යානභූමිං යායිත්වා, යානා ඔරුය්හ ඛත්තියො;

පත්තිකො උපසඞ්කම්ම, ආසජ්ජ නං උපාවිසි.

ພະຣາຊາສະເດັດໄປດ້ວຍລົດຈົນສຸດທາງທີ່ລົດຈະໄປໄດ້ ແລ້ວສະເດັດລົງຈາກລົດ; ຊົງສະເດັດດຳເນີນດ້ວຍພະບາດເຂົ້າໄປໃກ້ພະອົງ ແລ້ວປະທັບນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນ.

---

421.

໔໒໒.

---

නිසජ්ජ රාජා සම්මොදි, කථං සාරණීයං තතො;

කථං සො වීතිසාරෙත්වා, ඉමමත්ථං අභාසථ.

ຄັນປະທັບນັ່ງແລ້ວ ພະຣາຊາໄດ້ຊົງປາໄສ ແລະ ກ່າວຄຳອັນເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນ; ຄັນຈົບຄຳປາໄສແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ກາບທູນຄຳນີ້ວ່າ:

---

422.

໔໒໓.

---

‘‘යුවා ච දහරො චාසි, පඨමුප්පත්තිකො සුසු;

වණ්ණාරොහෙන සම්පන්නො, ජාතිමා විය ඛත්තියො.

“ພະອົງຍັງຊົງພະເຍົາ, ເປັນໜຸ່ມແໜ້ນ, ຢູ່ໃນປະຖົມມະໄວ; ຊົງສົມບູນດ້ວຍພະວໍລະກາຍ ແລະ ພະສະຫງ່າລາສີ ເໝືອນດັ່ງກະສັດຜູ້ມີຕະກູນສູງ.

---

423.

໔໒໔.

---

‘‘සොභයන්තො අනීකග්ගං, නාගසඞ්ඝපුරක්ඛතො;

දදාමි භොගෙ භුඤ්ජස්සු, ජාතිං අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’.

“ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖວາຍໂພຄະສົມບັດແກ່ພະອົງ ເພື່ອຊົງສະເຫວີຍສຸກ ແລະ ຊົງເປັນປະມຸກແຫ່ງກອງທັບອັນສະຫງ່າງາມ ທີ່ແວດລ້ອມດ້ວຍກອງຊ້າງ; ເມື່ອຖືກຖາມແລ້ວ ຂໍຊົງບອກຕະກູນຂອງພະອົງເຖີດ”.

---

424.

໔໒໕.

---

‘‘උජුං ජනපදො රාජ, හිමවන්තස්ස පස්සතො;

ධනවීරියෙන සම්පන්නො, කොසලෙසු නිකෙතිනො.

“ມະຫາຣາດ, ມີແຄວ້ນໜຶ່ງຕັ້ງຢູ່ກົງໄປກົງມາ ທີ່ເຊີງເຂົາຫິມະພານ; ເປັນແຄວ້ນທີ່ສົມບູນດ້ວຍຊັບ ແລະ ຄວາມພຽນ, ເປັນແຄວ້ນຂອງຊາວໂກສົນ.

---

425.

໔໒໖.

---

‘‘ආදිච්චා නාම ගොත්තෙන, සාකියා නාම ජාතියා;

තම්හා කුලා පබ්බජිතොම්හි, න කාමෙ අභිපත්ථයං.

“ເຮົາເປັນຜູ້ມີໂຄດຊື່ວ່າ ອາທິດຈະ, ມີຊາດກຳເນີດເປັນ ສາກິຍະ; ເຮົາອອກບວດຈາກຕະກູນນັ້ນ ໂດຍບໍ່ໄດ້ປາດຖະໜາໃນກາມທັງຫຼາຍເລີຍ.

---

426.

໔໒໗.

---

‘‘කාමෙස්වාදීනවං දිස්වා, නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො;

පධානාය ගමිස්සාමි, එත්ථ මෙ රඤ්ජතී මනො’’ති.

“ເຮົາເຫັນໂທດໃນກາມທັງຫຼາຍ ແລະ ເຫັນການອອກບວດວ່າເປັນຄວາມປອດໄພ; ເຮົາຈະໄປເພື່ອຄວາມພຽນ, ຈິດໃຈຂອງເຮົາຍ່ອມຍິນດີໃນຄວາມພຽນນີ້”.

---

පබ්බජ්ජාසුත්තං පඨමං නිට්ඨිතං.

ปັບພັດຊາສູດ ທີໜຶ່ງ ຈົບແລ້ວ.

---

2. පධානසුත්තං

໒. ປະທານະສູດ

---

427.

໔໒໘.

---

‘‘තං මං පධානපහිතත්තං, නදිං නෙරඤ්ජරං පති;

විපරක්කම්ම ඣායන්තං, යොගක්ඛෙමස්ස පත්තියා.

“ເມື່ອເຮົາມີໃຈມຸ່ງໝັ້ນໃນຄວາມພຽນ ຢູ່ໃກ້ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເນຣັນຊະຣາ; ໄດ້ບຳເພັງພຽນເພັ່ງຊານຢ່າງແຮງກ້າ ເພື່ອບັນລຸທຳອັນເປັນເຄື່ອງໂຍຄະເຂມະ...”

---

428.

໔໒໙.

---

‘‘නමුචී කරුණං වාචං, භාසමානො උපාගමි;

‘කිසො ත්වමසි දුබ්බණ්ණො, සන්තිකෙ මරණං තව.

ພະຍາມານ (ນາມຸຈີ) ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະອົງ ພ້ອມທັງກ່າວວາຈາທີ່ສະແດງຄວາມສົງສານວ່າ: 'ທ່ານຊົກໂຊ ຜິວພັນບໍ່ຜ່ອງໃສ ຄວາມຕາຍຢູ່ໃກ້ຕົວທ່ານແລ້ວ.

---

429.

໔໓໐.

---

‘‘‘සහස්සභාගො [Pg.342] මරණස්ස, එකංසො තව ජීවිතං;

ජීව භො ජීවිතං සෙය්‍යො, ජීවං පුඤ්ඤානි කාහසි.

ສ່ວນແຫ່ງຄວາມຕາຍມີເຖິງພັນສ່ວນ ສ່ວນແຫ່ງຊີວິດຂອງທ່ານມີພຽງສ່ວນດຽວເທົ່ານັ້ນ. ແນ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍທ່ານຈົ່ງມີຊີວິດຢູ່ເຖີດ ການມີຊີວິດຢູ່ນັ້ນປະເສີດກວ່າ ເມື່ອທ່ານມີຊີວິດຢູ່ ກໍຈັກໄດ້ເຮັດບຸນທັງຫຼາຍ.

---

430.

໔໓໑.

---

‘‘‘චරතො ච තෙ බ්‍රහ්මචරියං, අග්ගිහුත්තඤ්ච ජූහතො;

පහූතං චීයතෙ පුඤ්ඤං, කිං පධානෙන කාහසි.

ເມື່ອທ່ານປະພຶດພຣົມມະຈັນ ແລະບູຊາໄຟຢູ່ ບຸນເປັນອັນມາກຍ່ອມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລ້ວທ່ານຈັກຕ້ອງການຫຍັງດ້ວຍຄວາມພຽນເພື່ອລະກິເລດນີ້?

---

431.

໔໓໒.

---

‘‘‘දුග්ගො මග්ගො පධානාය, දුක්කරො දුරභිසම්භවො’’’;

ඉමා ගාථා භණං මාරො, අට්ඨා බුද්ධස්ස සන්තිකෙ.

ທາງແຫ່ງຄວາມພຽນນັ້ນໄປໄດ້ຍາກ ເຮັດໄດ້ຍາກ ແລະບັນລຸໄດ້ຍາກ' ພະຍາມານກ່າວຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ໄດ້ຢືນຢູ່ໃກ້ພຣະພຸດທະອົງ.

---

432.

໔໓໓.

---

තං තථාවාදිනං මාරං, භගවා එතදබ්‍රවි;

‘‘පමත්තබන්ධු පාපිම, යෙනත්ථෙන ඉධාගතො.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດກັບພະຍາມານຜູ້ກ່າວຢ່າງນັ້ນວ່າ: 'ແນ່ພະຍາມານຜູ້ມີບາບ ຜູ້ເປັນມິດຂອງຄົນປະມາດ ທ່ານມາທີ່ນີ້ກໍເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ.

---

433.

໔໓໔.

---

‘‘අණුමත්තොපි පුඤ්ඤෙන, අත්ථො මය්හං න විජ්ජති;

යෙසඤ්ච අත්ථො පුඤ්ඤෙන, තෙ මාරො වත්තුමරහති.

ຄວາມຕ້ອງການບຸນແມ່ນແຕ່ພຽງໜ້ອຍໜຶ່ງ ກໍບໍ່ມີແກ່ເຮົາເລີຍ ພະຍາມານຄວນຈະກ່າວຄຳເຊັ່ນນັ້ນກັບຜູ້ທີ່ຍັງຕ້ອງການບຸນຢູ່ເທົ່ານັ້ນ.

---

434.

໔໓໕.

---

‘‘අත්ථි සද්ධා තථා වීරියං, පඤ්ඤා ච මම විජ්ජති;

එවං මං පහිතත්තම්පි, කිං ජීවමනුපුච්ඡසි.

ເຮົາມີສັດທາ ມີຄວາມພຽນ ແລະມີປັນຍາຢູ່ ເມື່ອເຮົາມີໃຈເດັດດ່ຽວມຸ່ງໝັ້ນຢ່າງນີ້ ເປັນຫຍັງທ່ານຈັກມາຖາມເຖິງການມີຊີວິດຢູ່ອີກ?'

---

435.

໔໓໖.

---

‘‘නදීනමපි සොතානි, අයං වාතො විසොසයෙ;

කිඤ්ච මෙ පහිතත්තස්ස, ලොහිතං නුපසුස්සයෙ.

ລົມນີ້ຍັງອາດເຮັດໃຫ້ກະແສນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍເຫືອດແຫ້ງໄປໄດ້ ເມື່ອເຮົາມີໃຈເດັດດ່ຽວມຸ່ງໝັ້ນຢູ່ ເປັນຫຍັງເລືອດຈັກບໍ່ເຫືອດແຫ້ງໄປໄດ້?'

---

436.

໔໓໗.

---

‘‘ලොහිතෙ සුස්සමානම්හි, පිත්තං සෙම්හඤ්ච සුස්සති;

මංසෙසු ඛීයමානෙසු, භිය්‍යො චිත්තං පසීදති;

භිය්‍යො සති ච පඤ්ඤා ච, සමාධි මම තිට්ඨති.

ເມື່ອເລືອດເຫືອດແຫ້ງໄປ ດີແລະສະເຫຼດກໍຍ່ອມແຫ້ງໄປນຳ ເມື່ອເນື້ອໜັງຫຼຸດໜ້ອຍຖອຍລົງ ຈິດໃຈກໍຍິ່ງຜ່ອງໃສຂຶ້ນ ສະຕິ ປັນຍາ ແລະສະມາທິຂອງເຮົາກໍຍິ່ງຕັ້ງໝັ້ນຫຼາຍຂຶ້ນ.

---

437.

໔໓໘.

---

‘‘තස්ස මෙවං විහරතො, පත්තස්සුත්තමවෙදනං;

කාමෙසු නාපෙක්ඛතෙ චිත්තං, පස්ස සත්තස්ස සුද්ධතං.

ເມື່ອເຮົາຢູ່ຢ່າງນີ້ ຈົນໄດ້ຮັບເວທະນາອັນແຮງກ້າ ຈິດຂອງເຮົາກໍບໍ່ໄດ້ອາໄລຫາໃນກາມທັງຫຼາຍເລີຍ ຈົ່ງເບິ່ງຄວາມບໍລິສຸດຂອງສັດທັງຫຼາຍເຖີດ.

---

438.

໔໓໙.

---

‘‘කාමා තෙ පඨමා සෙනා, දුතියා අරති වුච්චති;

තතියා ඛුප්පිපාසා තෙ, චතුත්ථී තණ්හා පවුච්චති.

ກາມທັງຫຼາຍເປັນກອງທັບທີໜຶ່ງຂອງທ່ານ ຄວາມບໍ່ຍინດີ (ອະຣະຕິ) ເປັນກອງທັບທີສອງ ຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍເປັນກອງທັບທີສາມ ຄວາມຢາກ (ຕັນຫາ) ເປັນກອງທັບທີສີ່.

---

439.

໔໔໐.

---

‘‘පඤ්චමං ථිනමිද්ධං තෙ, ඡට්ඨා භීරූ පවුච්චති;

සත්තමී විචිකිච්ඡා තෙ, මක්ඛො ථම්භො තෙ අට්ඨමො.

ຄວາມງ້ວງເຫງົາຊຶມເຊືອ (ຖີນມິດທະ) ເປັນກອງທັບທີຫ້າ ຄວາມຢ້ານກົວ (ພີຣຸ) ເປັນກອງທັບທີຫົກ ຄວາມລັງເລສົງໄສ (ວິຈິກິດສາ) ເປັນກອງທັບທີເຈັດ ຄວາມລຶບລູ່ຄຸນທ່ານແລະຄວາມຫົວແຂງ (ມັກຂະ ແລະຖັມພະ) ເປັນກອງທັບທີແປດ.

---

440.

໔໔໑.

---

‘‘ලාභො සිලොකො සක්කාරො, මිච්ඡාලද්ධො ච යො යසො;

යො චත්තානං සමුක්කංසෙ, පරෙ ච අවජානති.

ລາບ ຍົດ ສັນເສີນ ສັກກາລະ ແລະຊື່ສຽງທີ່ໄດ້ມາໂດຍທາງຜິດ [ເປັນກອງທັບທີເກົ້າ] ການຍົກຕົນຂົ່ມທ່ານ [ເປັນກອງທັບທີສິບ].

---

441.

໔໔໒.

---

‘‘එසා [Pg.343] නමුචි තෙ සෙනා, කණ්හස්සාභිප්පහාරිනී;

න නං අසූරො ජිනාති, ජෙත්වා ච ලභතෙ සුඛං.

ແນ່ນາມຸຈີ ນີ້ຄືກອງທັບຂອງທ່ານ ຜູ້ມີກຳລັງຮົບຂອງພະຍາມານ (ຜູ້ມີທຳດຳ) ຄົນທີ່ບໍ່ກ້າຫານຍ່ອມບໍ່ອາດຊະນະກອງທັບນີ້ໄດ້ ແຕ່ຜູ້ທີ່ຊະນະໄດ້ແລ້ວຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ.

---

442.

໔໔໓.

---

‘‘එස මුඤ්ජං පරිහරෙ, ධිරත්ථු මම ජීවිතං;

සඞ්ගාමෙ මෙ මතං සෙය්‍යො, යං චෙ ජීවෙ පරාජිතො.

ເຮົາຂໍຖືຫຍ້າມຸງຊະ (ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການບໍ່ຍອມແພ້) ຊີວິດທີ່ພ່າຍແພ້ແລ້ວຍັງມີຊີວິດຢູ່ນັ້ນເປັນຕາໜ່າຍ ການຕາຍໃນສະໜາມຮົບຍັງປະເສີດກວ່າການມີຊີວິດຢູ່ຢ່າງຜູ້ພ່າຍແພ້.

---

443.

໔໔໔.

---

‘‘පගාළ්හෙත්ථ න දිස්සන්ති, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා;

තඤ්ච මග්ගං න ජානන්ති, යෙන ගච්ඡන්ති සුබ්බතා.

ສະມະນະແລະພຣາມບາງພວກ ຈົມຢູ່ໃນກອງທັບນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ປາກົດຕົວ ແລະພວກເຂົາກໍບໍ່ຮູ້ຈັກຫົນທາງທີ່ຜູ້ມີວັດປະຕິບັດອັນດີງາມເດີນໄປ.

---

444.

໔໔໕.

---

‘‘සමන්තා ධජිනිං දිස්වා, යුත්තං මාරං සවාහනං;

යුද්ධාය පච්චුග්ගච්ඡාමි, මා මං ඨානා අචාවයි.

ເຮົາເຫັນກອງທັບທີ່ມີທຸງອ້ອມຮອບ ແລະເຫັນພະຍາມານພ້ອມດ້ວຍພາຫະນະກຽມພ້ອມແລ້ວ ຈຶ່ງອອກໄປປະເຊີນໜ້າເພື່ອເຮັດສົງຄາມ ຂໍພະຍາມານຢ່າໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຮົາຫວັ່ນໄຫວຈາກທີ່ຕັ້ງນີ້ເລີຍ.

---

445.

໔໔໖.

---

‘‘යං තෙ තං නප්පසහති, සෙනං ලොකො සදෙවකො;

තං තෙ පඤ්ඤාය භෙච්ඡාමි, ආමං පත්තංව අස්මනා.

ກອງທັບຂອງທ່ານນັ້ນ ເຖິງແມ່ນໂລກພ້ອມທັງເທວະດາກໍບໍ່ອາດເອົາຊະນະໄດ້ ແຕ່ເຮົາຈັກທຳລາຍກອງທັບນັ້ນດ້ວຍປັນຍາ ເໝືອນດັ່ງການເອົາກ້ອນຫີນທຸບໝໍ້ດິນດິບໃຫ້ແຕກສະຫຼາຍ.

---

446.

໔໔໗.

---

‘‘වසීකරිත්වා සඞ්කප්පං, සතිඤ්ච සූපතිට්ඨිතං;

රට්ඨා රට්ඨං විචරිස්සං, සාවකෙ විනයං පුථූ.

ເຮົາຈັກຄວບຄຸມຄວາມດຳຣິ (ສັງກັບປະ) ໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດ ແລະຕັ້ງສະຕິໄວ້ໃຫ້ດີ ແລ້ວຈັກທ່ຽວຈາຣິກໄປຈາກແຄວ້ນສູ່ແຄວ້ນ ເພື່ອແນະນຳສັ່ງສອນສາວົກທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ.

---

447.

໔໔໘.

---

‘‘තෙ අප්පමත්තා පහිතත්තා, මම සාසනකාරකා;

අකාමස්ස තෙ ගමිස්සන්ති, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචරෙ’’.

ສາວົກເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວມຸ່ງໝັ້ນ ປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງສອນຂອງເຮົາ ຈັກພາກັນໄປສູ່ສະຖານທີ່ທີ່ໄປແລ້ວບໍ່ຕ້ອງເສົ້າໂສກ ເຖິງແມ່ນທ່ານຈັກບໍ່ປາດຖະໜາກໍຕາມ.

---

448.

໔໔໙.

---

‘‘සත්ත වස්සානි භගවන්තං, අනුබන්ධිං පදාපදං;

ඔතාරං නාධිගච්ඡිස්සං, සම්බුද්ධස්ස සතීමතො.

ເຮົາໄດ້ຕິດຕາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄປທຸກຍ່າງກ້າວຕະຫຼອດເຈັດປີ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ຊ່ອງທາງ (ທີ່ຈະຈັບຜິດ) ໃນພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີສະຕິເລີຍ.

---

449.

໔໕໐.

---

‘‘මෙදවණ්ණංව පාසාණං, වායසො අනුපරියගා;

අපෙත්ථ මුදුං වින්දෙම, අපි අස්සාදනා සියා.

ມີກາໂຕໜຶ່ງບິນວົນວຽນອ້ອມກ້ອນຫີນທີ່ມີສີຄືກ້ອນມັນແຫຼວ ດ້ວຍຄິດວ່າ: ເຮົາອາດຈະໄດ້ພົບສິ່ງທີ່ອ່ອນນຸ້ມຢູ່ທີ່ນີ້ ຫຼືອາດຈະມີລົດຊາດອັນໂອຊາຢູ່ທີ່ນີ້.

---

450.

໔໕໑.

---

‘‘අලද්ධා තත්ථ අස්සාදං, වායසෙත්තො අපක්කමි;

කාකොව සෙලමාසජ්ජ, නිබ්බිජ්ජාපෙම ගොතමං’’.

ແຕ່ເມື່ອບໍ່ໄດ້ພົບລົດຊາດອັນໃດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກາໂຕນັ້ນກໍບິນໜີໄປຈາກບ່ອນນັ້ນ ເຮົາທັງຫຼາຍກໍເໝືອນດັ່ງກາທີ່ເຂົ້າໄປຈິກກ້ອນຫີນ ແລ້ວຕ້ອງຫຼີກໜີຈາກພຣະໂຄດົມໄປດ້ວຍຄວາມຜິດຫວັງ.

---

451.

໔໕໒.

---

තස්ස සොකපරෙතස්ස, වීණා කච්ඡා අභස්සථ;

තතො සො දුම්මනො යක්ඛො, තත්ථෙවන්තරධායථාති.

ພິນໄດ້ຫຼຸດຕົກຈາກຮັກແຮ້ຂອງພະຍາມານຜູ້ຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳນັ້ນ ຈາກນັ້ນ ຍັກ (ພະຍາມານ) ຜູ້ມີໃຈຫ່ຽວແຫ້ງນັ້ນ ກໍໄດ້ຫາຍຕົວໄປໃນທີ່ນັ້ນເອງ.

---

පධානසුත්තං දුතියං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ປະທານສູດ ທີສອງ.

---

3. සුභාසිතසුත්තං

໓. ສຸພາສິຕະສູດ

---

එවං [Pg.344] මෙ සුතං – එක සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ໃນທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ: 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ!' ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດວ່າ: 'ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດພຣະດຳຣັດນີ້ວ່າ:

---

‘‘චතූහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතා වාචා සුභාසිතා හොති, න දුබ්භාසිතා, අනවජ්ජා ච අනනුවජ්ජා ච විඤ්ඤූනං. කතමෙහි චතූහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සුභාසිතංයෙව භාසති නො දුබ්භාසිතං, ධම්මංයෙව භාසති නො අධම්මං, පියංයෙව භාසති නො අප්පියං, සච්චංයෙව භාසති නො අලිකං. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, චතූහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතා වාචා සුභාසිතා හොති, නො දුබ්භාසිතා, අනවජ්ජා ච අනනුවජ්ජා ච විඤ්ඤූන’’න්ති. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ວາຈາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງສີ່ປະການ ຍ່ອມເປັນວາຈາສຸພາສິດ (ກ່າວໄວ້ດີແລ້ວ) ບໍ່ເປັນທຸພາສິດ (ກ່າວບໍ່ດີ) ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຕິຕຽນໄດ້. ອົງສີ່ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ ຍ່ອມກ່າວແຕ່ສຸພາສິດເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ກ່າວທຸພາສິດ, ກ່າວແຕ່ທຳເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ກ່າວອະທຳ, ກ່າວແຕ່ຄຳເປັນທີ່ຮັກ (ປິຍະວາຈາ) ເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ກ່າວຄຳບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ກ່າວແຕ່ຄຳຈິງເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ກ່າວຄຳເທັດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ວາຈາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງສີ່ປະການນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນວາຈາສຸພາສິດ ບໍ່ເປັນທຸພາສິດ ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຕິຕຽນໄດ້. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດພຣະດຳຣັດນີ້ແລ້ວ ພຣະສຸຄົດຜູ້ເປັນພຣະສາດສະດາ ໄດ້ຕັດຄາຖາປະພັນນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ:

---

452.

໔໕໓.

---

‘‘සුභාසිතං උත්තමමාහු සන්තො, ධම්මං භණෙ නාධම්මං තං දුතියං;

පියං භණෙ නාප්පියං තං තතියං, සච්චං භණෙ නාලිකං තං චතුත්ථ’’න්ති.

ສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ວາຈາສຸພາສິດປະເສີດສຸດ [ເປັນອົງທີໜຶ່ງ], ຄວນກ່າວແຕ່ທຳ ບໍ່ຄວນກ່າວອະທຳ ນັ້ນເປັນອົງທີສອງ, ຄວນກ່າວແຕ່ຄຳເປັນທີ່ຮັກ ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ ນັ້ນເປັນອົງທີສາມ, ຄວນກ່າວແຕ່ຄຳຈິງ ບໍ່ຄວນກ່າວຄຳເທັດ ນັ້ນເປັນອົງທີສີ່.

---

අථ ඛො ආයස්මා වඞ්ගීසො උට්ඨායාසනා එකංසං චීවරං කත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘පටිභාති මං භගවා, පටිභාති මං සුගතා’’ති. ‘‘පටිභාතු තං වඞ්ගීසා’’ති භගවා අවොච. අථ ඛො ආයස්මා වඞ්ගීසො භගවන්තං සම්මුඛා සාරුප්පාහි ගාථාහි අභිත්ථවි –

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຈີວອນສະຫຼຽງບ່າຂ້າງໜຶ່ງ ປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ແລ້ວໄດ້ກາບທູນວ່າ: 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ປັນຍາປະຕິພານແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້າພະອົງແລ້ວ ພຣະສຸຄົດ ປັນຍາປະຕິພານແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້າພະອົງແລ້ວ!' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ແນ່ວັງຄີສະ ຂໍປັນຍາປະຕິພານຈົ່ງແຈ່ມແຈ້ງແກ່ທ່ານເຖີດ'. ລຳດັບນັ້ນ ພຣະວັງຄີສະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ສັນເສີນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕໍ່ພຣະພັກ ດ້ວຍຄາຖາທັງຫຼາຍອັນສົມຄວນວ່າ:

---

453.

໔໕໔.

---

‘‘තමෙව වාචං භාසෙය්‍ය, යායත්තානං න තාපයෙ;

පරෙ ච න විහිංසෙය්‍ය, සා වෙ වාචා සුභාසිතා.

ບຸກຄົນຄວນກ່າວແຕ່ວາຈາທີ່ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຕົນເອງເດືອດຮ້ອນ ແລະບໍ່ບຽດບຽນຜູ້ອື່ນ ວາຈານັ້ນແລ້ວເປັນວາຈາສຸພາສິດຢ່າງແທ້ຈິງ.

---

454.

໔໕໕.

---

‘‘පියවාචමෙව භාසෙය්‍ය, යා වාචා පටිනන්දිතා;

යං අනාදාය පාපානි, පරෙසං භාසතෙ පියං.

ບຸກຄົນຄວນກ່າວແຕ່ປິຍະວາຈາ (ວາຈາເປັນທີ່ຮັກ) ທີ່ຜູ້ອື່ນຍິນດີຕ້ອນຮັບ ວາຈາທີ່ບໍ່ນຳຄວາມຊົ່ວຮ້າຍມາໃຫ້ ແຕ່ກ່າວຄຳອັນເປັນທີ່ຮັກແກ່ຜູ້ອື່ນ.

---

455.

໔໕໖.

---

‘‘සච්චං වෙ අමතා වාචා, එස ධම්මො සනන්තනො;

සච්චෙ අත්ථෙ ච ධම්මෙ ච, ආහු සන්තො පතිට්ඨිතා.

ຄຳຈິງເປັນວາຈາທີ່ບໍ່ຕາຍ ນີ້ເປັນທຳມະດາອັນເກົ່າແກ່ ສັດຕະບຸຣຸດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ພວກເຂົາຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນຄຳຈິງ ໃນປະໂຫຍດ ແລະໃນທຳ.

---

456.

໔໕໗.

---

‘‘යං [Pg.345] බුද්ධො භාසති වාචං, ඛෙමං නිබ්බානපත්තියා;

දුක්ඛස්සන්තකිරියාය, සා වෙ වාචානමුත්තමා’’ති.

ວາຈາໃດທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຕັດແລ້ວ ເປັນວາຈາອັນກະເສມ ເພື່ອບັນລຸພຣະນິພານ ແລະເພື່ອເຮັດໃຫ້ສຸດສິ້ນແຫ່ງທຸກ ວາຈານັ້ນແລ້ວເປັນຍອດແຫ່ງວາຈາທັງຫຼາຍ.

---

සුභාසිතසුත්තං තතියං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ສຸພາສິຕະສູດ ທີສາມ.

---

4. සුන්දරිකභාරද්වාජසුත්තං

໔. ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා කොසලෙසු විහරති සුන්දරිකාය නදියා තීරෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො සුන්දරිකාය නදියා තීරෙ අග්ගිං ජුහති, අග්ගිහුත්තං පරිචරති. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො අග්ගිං ජුහිත්වා අග්ගිහුත්තං පරිචරිත්වා උට්ඨායාසනා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි – ‘‘කො නු ඛො ඉමං හබ්‍යසෙසං භුඤ්ජෙය්‍යා’’ති? අද්දසා ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ සසීසං පාරුතං නිසින්නං; දිස්වාන වාමෙන හත්ථෙන හබ්‍යසෙසං ගහෙත්වා දක්ඛිණෙන හත්ථෙන කමණ්ඩලුං ගහෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි.

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ ໃນແຄວ້ນໂກສົນ ທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳສຸນທະຣິກາ. ສະໄໝນັ້ນ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ບູຊາໄຟແລະບຳເຣີໄຟຢູ່ທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳສຸນທະຣິກາ. ຄັ້ງນັ້ນ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ບູຊາໄຟແລະບຳເຣີໄຟແລ້ວ ລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫຼຽວເບິ່ງທິດທັງສີ່ໂດຍຮອບ ດ້ວຍຄິດວ່າ: 'ໃຜໜໍຈັກຄວນບໍລິໂພກເຄື່ອງບູຊາທີ່ເຫຼືອນີ້?' ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບນັ່ງຄຸມພຣະສຽນ (ຫົ່ມຄຸມຫົວ) ຢູ່ທີ່ໂຄນໄມ້ແຫ່ງໜຶ່ງໃນທີ່ບໍ່ໄກ; ຄັ້ງເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງຖືເຄື່ອງບູຊາທີ່ເຫຼືອດ້ວຍມືຊ້າຍ ຖືເຕົ້ານ້ຳດ້ວຍມືຂວາ ເຂົ້າໄປຫາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ.

---

අථ ඛො භගවා සුන්දරිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පදසද්දෙන සීසං විවරි. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො – ‘‘මුණ්ඩො අයං භවං, මුණ්ඩකො අයං භව’’න්ති තතොව පුන නිවත්තිතුකාමො අහොසි. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස එතදහොසි – ‘‘මුණ්ඩාපි හි ඉධෙකච්චෙ බ්‍රාහ්මණා භවන්ති, යංනූනාහං උපසඞ්කමිත්වා ජාතිං පුච්ඡෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිංජච්චො භව’’න්ති?

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ເປີດພຣະສຽນ (ເປີດຜ້າຄຸມຫົວ) ເພາະສຽງຝີຕີນຂອງສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ. ລຳດັບນັ້ນ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ຄິດວ່າ: 'ທ່ານຜູ້ນີ້ເປັນຄົນຫົວໂລ້ນ ທ່ານຜູ້ນີ້ເປັນຄົນໂລ້ນຕ່າງຫາກ' ຈຶ່ງຢາກຈະກັບຄືນຈາກທີ່ນັ້ນ. ແລ້ວສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ກໍຄິດຂຶ້ນມາວ່າ: 'ເຖິງແມ່ນພຣາມບາງພວກໃນໂລກນີ້ ກໍເປັນຄົນຫົວໂລ້ນຄືກັນ ທາງທີ່ດີເຮົາຄວນເຂົ້າໄປຖາມເຖິງຊາດຕະກູນຂອງເພິ່ນເບິ່ງກ່ອນ'. ຄັ້ງນັ້ນ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ແລ້ວກາບທູນຖາມວ່າ: 'ທ່ານມີຊາດຕະກູນໃດ?'

---

අථ ඛො භගවා සුන්දරිකභාරද්වාජං බ්‍රාහ්මණං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດຕອບສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ດ້ວຍຄາຖາທັງຫຼາຍວ່າ:

---

457.

໔໕໘.

---

‘‘න බ්‍රාහ්මණො නොම්හි න රාජපුත්තො, න වෙස්සායනො උද කොචි නොම්හි;

ගොත්තං පරිඤ්ඤාය පුථුජ්ජනානං, අකිඤ්චනො මන්ත චරාමි ලොකෙ.

ເຮົາບໍ່ແມ່ນພຣາມ ບໍ່ແມ່ນຣາຊະບຸດ (ເຈົ້າຊາຍ) ບໍ່ແມ່ນແພດ (ພໍ່ຄ້າ) ຫຼືບໍ່ແມ່ນໃຜໆ ທັງນັ້ນ ເຮົາກຳນົດຮູ້ຕະກູນຂອງປຸຖຸຊົນທັງຫຼາຍແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີກັງວົນ ມີປັນຍາ ທ່ຽວຈາຣິກໄປໃນໂລກ.

---

458.

໔໕໙.

---

‘‘සඞ්ඝාටිවාසී [Pg.346] අගහො චරාමි, නිවුත්තකෙසො අභිනිබ්බුතත්තො;

අලිප්පමානො ඉධ මාණවෙහි, අකල්ලං මං බ්‍රාහ්මණ පුච්ඡසි ගොත්තපඤ්හං’’.

ເຮົາຫົ່ມຜ້າສັງຄາຕິ ບໍ່ມີເຮືອນຊານ ທ່ຽວຈາຣິກໄປ ມີຜົມປົງແລ້ວ (ໂກນຫົວແລ້ວ) ມີຈິດດັບສະໜິດແລ້ວ ບໍ່ຕິດພັນກັບພວກມະນຸດໃນໂລກນີ້ ແນ່ພຣາມ ທ່ານຖາມບັນຫາເລື່ອງໂຄດຕະກູນກັບເຮົາ ເປັນການບໍ່ສົມຄວນເລີຍ.

---

459.

໔໖໐.

---

‘‘පුච්ඡන්ති වෙ භො බ්‍රාහ්මණා, බ්‍රාහ්මණෙභි සහ බ්‍රාහ්මණො නො භව’’න්ති.

ພຣາມກ່າວວ່າ: 'ແນ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ພວກພຣາມຍ່ອມຖາມພວກພຣາມດ້ວຍກັນວ່າ: ທ່ານເປັນພຣາມຫຼືບໍ່?'

---

460.

໔໖໑.

---

‘‘බ්‍රාහ්මණො හි චෙ ත්වං බ්‍රූසි, මඤ්ච බ්‍රූසි අබ්‍රාහ්මණං;

තං තං සාවිත්තිං පුච්ඡාමි, තිපදං චතුවීසතක්ඛරං.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ຖ້າທ່ານກ່າວວ່າຕົນເອງເປັນພຣາມ ແລະກ່າວວ່າເຮົາບໍ່ແມ່ນພຣາມ ເຮົາກໍຈັກຖາມທ່ານເຖີດເຖິງຄຳສັນລະເສີນພຣະສາວິດທຣີ (ສາວິດຕິ) ອັນມີສາມບາດ ຊາວສີ່ອັກສອນ'.

---

461.

໔໖໒.

---

‘‘කිං නිස්සිතා ඉසයො මනුජා, ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා දෙවතානං;

යඤ්ඤමකප්පයිංසු පුථූ ඉධ ලොකෙ.

ພຣາມຖາມວ່າ: 'ພວກຣືສີ ມະນຸດ ກະສັດ ແລະພຣາມທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ອາໄສຫຍັງ ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາຍັນແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ?'

---

462.

໔໖໓.

---

‘‘යදන්තගූ වෙදගූ යඤ්ඤකාලෙ, යස්සාහුතිං ලභෙ තස්සිජ්ඣෙති බ්‍රූමි’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ຜູ້ໃດເປັນຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງພົບ (ອັນຕະຄູ) ເປັນຜູ້ບັນລຸເວດ (ເວທະຄູ) ໃນເວລາບູຊາຍັນ ຖ້າຜູ້ບູຊາຍັນໄດ້ຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ຜູ້ນັ້ນ ເຮົາກ່າວວ່າ ຍັນຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມສຳເລັດຜົນ'.

---

463.

໔໖໔.

---

‘‘අද්ධා හි තස්ස හුතමිජ්ඣෙ, (ඉති බ්‍රාහ්මණො)යං තාදිසං වෙදගුමද්දසාම;

තුම්හාදිසානඤ්හි අදස්සනෙන, අඤ්ඤො ජනො භුඤ්ජති පූරළාසං’’.

ພຣາມກ່າວວ່າ: 'ຍັນຂອງຂ້າພະອົງຍ່ອມສຳເລັດຜົນຢ່າງແທ້ຈິງ ເພາະຂ້າພະອົງໄດ້ພົບຜູ້ບັນລຸເວດເຊັ່ນທ່ານ ເພາະການບໍ່ໄດ້ພົບເຫັນຜູ້ເຊັ່ນທ່ານນີ້ແລ້ວ ຄົນອື່ນຈຶ່ງໄດ້ບໍລິໂພກເຂົ້າປຸຣະຣາດ (ເຂົ້າບູຊາ) ຂອງຂ້າພະອົງ'.

---

464.

໔໖໕.

---

‘‘තස්මාතිහ ත්වං බ්‍රාහ්මණ අත්ථෙන, අත්ථිකො උපසඞ්කම්ම පුච්ඡ;

සන්තං විධූමං අනීඝං නිරාසං, අප්පෙවිධ අභිවින්දෙ සුමෙධං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ແນ່ພຣາມ ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານເປັນຜູ້ຕ້ອງການປະໂຫຍດ ຈົ່ງເຂົ້າມາຖາມເຖີດ ທ່ານອາດຈະໄດ້ພົບຜູ້ສະຫງົບ ບໍ່ມີຄວັນ (ຄືຄວາມໂກດ) ບໍ່ມີທຸກ ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ມີປັນຍາດີ ໃນທີ່ນີ້ກໍໄດ້'.

---

465.

໔໖໖.

---

‘‘යඤ්ඤෙ රතොහං භො ගොතම, යඤ්ඤං යිට්ඨුකාමො නාහං පජානාමි;

අනුසාසතු මං භවං, යත්ථ හුතං ඉජ්ඣතෙ බ්‍රූහි මෙ තං’’.

ພຣາມກ່າວວ່າ: 'ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະອົງຍິນດີໃນການບູຊາຍັນ ປາດຖະໜາຈະບູຊາຍັນ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ເລີຍ ຂໍທ່ານຈົ່ງສັ່ງສອນຂ້າພະອົງ ຂໍຈົ່ງບອກແກ່ຂ້າພະອົງວ່າ ເຄື່ອງບູຊາທີ່ຖວາຍໃນບຸກຄົນໃດ ຈຶ່ງຈັກສຳເລັດຜົນ?'

---

‘‘තෙන හි ත්වං, බ්‍රාහ්මණ, ඔදහස්සු සොතං; ධම්මං තෙ දෙසෙස්සාමි –

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ແນ່ພຣາມ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ທ່ານຈົ່ງຕັ້ງໃຈຟັງ ເຮົາຈັກສະແດງທຳແກ່ທ່ານ —

---

466.

໔໖໗.

---

‘‘මා [Pg.347] ජාතිං පුච්ඡී චරණඤ්ච පුච්ඡ, කට්ඨා හවෙ ජායති ජාතවෙදො;

නීචාකුලීනොපි මුනී ධිතීමා, ආජානියො හොති හිරීනිසෙධො.

ທ່ານຢ່າຖາມເຖິງຊາດຕະກູນເລີຍ ແຕ່ຈົ່ງຖາມເຖິງຄວາມປະພຶດເຖີດ ໄຟຍ່ອມເກີດຈາກໄມ້ທຸກຊະນິດຢ່າງແທ້ຈິງ ມຸນີຜູ້ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ເຖິງແມ່ນເກີດໃນຕະກູນຕ່ຳ ກໍເປັນຜູ້ປະເສີດ ເປັນຜູ້ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ (ຫິຣິ) ຄອຍຫ້າມກັ້ນຄວາມຊົ່ວ.

---

467.

໔໖໘.

---

‘‘සච්චෙන දන්තො දමසා උපෙතො, වෙදන්තගූ වූසිතබ්‍රහ්මචරියො;

කාලෙන තම්හි හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ບຸກຄົນໃດຝຶກຝົນຕົນດ້ວຍສັດຈະ ປະກອບດ້ວຍການຂົ່ມໃຈ (ທະມະ) ເປັນຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງເວດ ຢູ່ຈົບພຣົມມະຈັນແລ້ວ ພຣາມຜູ້ຫວັງບຸນ ປາດຖະໜາຈະບູຊາຍັນ ຄວນຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ບຸກຄົນນັ້ນຕາມກາລະເວລາ.

---

468.

໔໖໙.

---

‘‘යෙ කාමෙ හිත්වා අගහා චරන්ති, සුසඤ්ඤතත්තා තසරංව උජ්ජුං;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນ ລະກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ບໍ່ມີເຮືອນຊານ ທ່ຽວຈາຣິກໄປ ມີຕົນສຳຮວມດີແລ້ວ ຊື່ກົງເໝືອນຫຼອດດ້າຍ ພຣາມຜູ້ຫວັງບຸນ ປາດຖະໜາຈະບູຊາຍັນ ຄວນຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນຕາມກາລະເວລາ.

---

469.

໔໗໐.

---

‘‘යෙ වීතරාගා සුසමාහිතින්ද්‍රියා, චන්දොව රාහුග්ගහණා පමුත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນ ປາສະຈາກຣາຄະ ມີອິນຊີຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກກິເລດ ເໝືອນດັ່ງພຣະຈັນຫຼຸດພົ້ນຈາກການຄອບງຳຂອງຣາຫູ ພຣາມຜູ້ຫວັງບຸນ ປາດຖະໜາຈະບູຊາຍັນ ຄວນຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນຕາມກາລະເວລາ.

---

470.

໔໗໑.

---

‘‘අසජ්ජමානා විචරන්ති ලොකෙ, සදා සතා හිත්වා මමායිතානි;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ຕິດພັນ ທ່ຽວຈາຣິກໄປໃນໂລກ ມີສະຕິຢູ່ທຸກເມື່ອ ລະຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງເຮົາໄດ້ແລ້ວ ພຣາມຜູ້ຫວັງບຸນ ປາດຖະໜາຈະບູຊາຍັນ ຄວນຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ພຣະຂີນາສົບເຫຼົ່ານັ້ນຕາມກາລະເວລາ.

---

471.

໔໗໒.

---

‘‘යො කාමෙ හිත්වා අභිභුය්‍යචාරී, යො වෙදි ජාතීමරණස්ස අන්තං;

පරිනිබ්බුතො උදකරහදොව සීතො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕະຖາຄົດໃດ ລະກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ຄອບງຳກາມໄດ້ແລ້ວທ່ຽວຈາຣິກໄປ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງທີ່ສຸດແຫ່ງຄວາມເກີດແລະຄວາມຕາຍ ເປັນຜູ້ດັບສະໜິດແລ້ວ ມີຄວາມເຢືອກເຢັນເໝືອນຫ້ວຍນ້ຳ ພຣະຕະຖາຄົດພຣະອົງນັ້ນຍ່ອມຄວນໄດ້ຮັບເຂົ້າປຸຣະຣາດ.

---

472.

໔໗໓.

---

‘‘සමො සමෙහි විසමෙහි දූරෙ, තථාගතො හොති අනන්තපඤ්ඤො;

අනූපලිත්තො ඉධ වා හුරං වා, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕະຖາຄົດສະເໝີດ້ວຍພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຜູ້ສະເໝີກັນ ຫ່າງໄກຈາກຄົນບໍ່ສະເໝີກັນ ມີປັນຍາຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ບໍ່ຕິດພັນໃນໂລກນີ້ຫຼືໃນໂລກອື່ນ ພຣະຕະຖາຄົດພຣະອົງນັ້ນຍ່ອມຄວນໄດ້ຮັບເຂົ້າປຸຣະຣາດ.

---

473.

໔໗໔.

---

‘‘යම්හි [Pg.348] න මායා වසති න මානො, යො වීතලොභො අමමො නිරාසො;

පනුණ්ණකොධො අභිනිබ්බුතත්තො, යො බ්‍රාහ්මණො සොකමලං අහාසි;

තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ໃນພຣະຕະຖາຄົດໃດ ບໍ່ມີມາຍາແລະມານະ ປາສະຈາກໂລພະ ບໍ່ມີຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງເຮົາ ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ບັນເທົາຄວາມໂກດໄດ້ແລ້ວ ມີຈິດດັບສະໜິດແລ້ວ ພຣະຕະຖາຄົດຜູ້ເປັນພຣາມລະມົນທິນຄືຄວາມໂສກໄດ້ແລ້ວພຣະອົງນັ້ນ ຍ່ອມຄວນໄດ້ຮັບເຂົ້າປຸຣະຣາດ.

---

474 .

---

‘‘නිවෙසනං යො මනසො අහාසි, පරිග්ගහා යස්ස න සන්ති කෙචි;

අනුපාදියානො ඉධ වා හුරං වා, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕະຖາຄົດໃດ ລະທີ່ອາໄສແຫ່ງໃຈ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ໄດ້ແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມຍຶດຖືຄອບຄອງໃດໆ ເລີຍ ບໍ່ຖືໝັ້ນໃນໂລກນີ້ຫຼືໃນໂລກອື່ນ ພຣະຕະຖາຄົດພຣະອົງນັ້ນຍ່ອມຄວນໄດ້ຮັບເຂົ້າປຸຣະຣາດ.

---

475.

໔໗໖.

---

‘‘සමාහිතො යො උදතාරි ඔඝං, ධම්මං චඤ්ඤාසි පරමාය දිට්ඨියා;

ඛීණාසවො අන්තිමදෙහධාරී, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ມີພຣະທັຍຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ ຜູ້ຂ້າມພົ້ນຫ້ວງກິເລດ (ໂອຄະ) ແລ້ວ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງທັມດ້ວຍພຣະສັບພັນຍຸຕັນຍານອັນປະເສີດສຸດ ຜູ້ມີອາສະວະສິ້ນແລ້ວ ຜູ້ຊົງໄວ້ເຊິ່ງພຣະສະຣີຣະຮ່າງກາຍສຸດທ້າຍ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ (ປູຣະຣາສະ).

---

476.

໔໗໗.

---

‘‘භවාසවා යස්ස වචී ඛරා ච, විධූපිතා අත්ථගතා න සන්ති;

ස වෙදගූ සබ්බධි විප්පමුත්තො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ມີພົບອາສະວະ ແລະວາຈາອັນຫຍາບຊ້າ ອັນຖືກກຳຈັດໃຫ້ດັບສູນໄປແລ້ວບໍ່ມີເຫຼືອ ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງເວທະ (ເວທະຄູ) ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທຸກສິ່ງ (ຂັນທະ ແລະອາຍະຕະນະທັງປວງ) ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

477.

໔໗໘.

---

‘‘සඞ්ගාතිගො යස්ස න සන්ති සඞ්ගා, යො මානසත්තෙසු අමානසත්තො;

දුක්ඛං පරිඤ්ඤාය සඛෙත්තවත්ථුං, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ກ້າວລ່ວງເຄື່ອງຂ້ອງທັງປວງ ຜູ້ບໍ່ມີເຄື່ອງຂ້ອງໃດໆ ເຫຼືອຢູ່ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຖືຕົວ (ມານະ) ໃນໝູ່ສັດຜູ້ຍັງຕິດຂ້ອງຢູ່ໃນມານະ ຜູ້ກຳນົດຮູ້ທຸກຂ໌ພ້ອມທັງເຫດແລະປັດໄຈ (ສະເຂດຕະວັດຖຸ) ແລ້ວ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

478.

໔໗໙.

---

‘‘ආසං අනිස්සාය විවෙකදස්සී, පරවෙදියං දිට්ඨිමුපාතිවත්තො;

ආරම්මණා යස්ස න සන්ති කෙචි, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ບໍ່ອາໄສຕັນຫາ ຜູ້ເຫັນຄວາມສະຫງົບວິເວກ ຜູ້ກ້າວລ່ວງມິດສາທິຖິທີ່ຜູ້ນຶງສະແດງໄວ້ ຜູ້ບໍ່ມີອາຣົມ (ເຫດແຫ່ງພົບໃໝ່) ໃດໆ ເຫຼືອຢູ່ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

479.

໔໘໐.

---

‘‘පරොපරා යස්ස සමෙච්ච ධම්මා, විධූපිතා අත්ථගතා න සන්ති;

සන්තො උපාදානඛයෙ විමුත්තො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງທັມທັງຫຼາຍທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກດ້ວຍພຣະປັນຍາ ອັນຖືກກຳຈັດໃຫ້ດັບສູນໄປແລ້ວບໍ່ມີເຫຼືອ ຜູ້ສະຫງົບລະງັບແລ້ວ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທັມເປັນທີ່ສິ້ນໄປແຫ່ງອຸປາດານ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

480.

໔໘໑.

---

‘‘සංයොජනං [Pg.349] ජාතිඛයන්තදස්සී, යොපානුදි රාගපථං අසෙසං;

සුද්ධො නිදොසො විමලො අකාචො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ເຫັນຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງສັງໂຍດແລະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຊາດ ຜູ້ລະເສັ້ນທາງແຫ່ງຣາຄະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ຜູ້ບໍລິສຸດ ປາສະຈາກໂທດ ປາສະຈາກມົນທິນ ບໍ່ມີອຸປັກກິເລດ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

481.

໔໘໒.

---

‘‘යො අත්තනො අත්තානං නානුපස්සති, සමාහිතො උජ්ජුගතො ඨිතත්තො;

ස වෙ අනෙජො අඛිලො අකඞ්ඛො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ບໍ່ພິຈາຣະນາເຫັນອັດຕະໃນຂັນທະຂອງຕົນ ຜູ້ມີພຣະທັຍຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ ຜູ້ດຳເນີນໄປຢ່າງກົງ ຜູ້ມີພຣະທັຍຄົງທີ່ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ອະເນຊະ) ບໍ່ມີກິເລດດັ່ງຕະປູຕອກອົກ (ອະຂີລະ) ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

482.

໔໘໓.

---

‘‘මොහන්තරා යස්ස න සන්ති කෙචි, සබ්බෙසු ධම්මෙසු ච ඤාණදස්සී;

සරීරඤ්ච අන්තිමං ධාරෙති, පත්තො ච සම්බොධිමනුත්තරං සිවං;

එත්තාවතා යක්ඛස්ස සුද්ධි, තථාගතො අරහති පූරළාසං’’.

ພຣະຕຖາຄົດ ຜູ້ບໍ່ມີກິເລດອັນມີໂມຫະເປັນເຫດຢູ່ພາຍໃນເລີຍ ຜູ້ມີຍານທັດສະນະເຫັນແຈ້ງໃນທັມທັງປວງ ຜູ້ຊົງໄວ້ເຊິ່ງພຣະສະຣີຣະຮ່າງກາຍສຸດທ້າຍ ແລະໄດ້ບັນລຸພຣະອະນຸດຕະຣະສັມໂພທິຍານອັນກະເສມ ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງບຸກຄົນ (ຍັກຂະ) ຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍຄຸນທັມພຽງເທົ່ານີ້ ພຣະຕຖາຄົດນັ້ນ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ.

---

483.

໔໘໔.

---

‘‘හුතඤ්ච මය්හං හුතමත්ථු සච්චං, යං තාදිසං වෙදගුනං අලත්ථං;

බ්‍රහ්මා හි සක්ඛි පටිගණ්හාතු මෙ භගවා, භුඤ්ජතු මෙ භගවා පූරළාසං’’.

(ພຣາມກາບທູນວ່າ) 'ຂໍໃຫ້ການບູຊາຂອງຂ້ານ້ອຍ ຈົ່ງເປັນການບູຊາທີ່ແທ້ຈິງ ເພາະຂ້ານ້ອຍໄດ້ພົບພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງເວທະເຊັ່ນນີ້ ພຣະອົງປຽບເໝືອນທ້າວມະຫາພຣົມປາກົດແກ່ຕາ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງຮັບເຂົ້າປາຍາດຂອງຂ້ານ້ອຍ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງສະເຫວີຍເຂົ້າປາຍາດຂອງຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ'.

---

484.

໔໘໕.

---

‘‘ගාථාභිගීතං මෙ අභොජනෙය්‍යං, සම්පස්සතං බ්‍රාහ්මණ නෙස ධම්මො;

ගාථාභිගීතං පනුදන්ති බුද්ධා, ධම්මෙ සතී බ්‍රාහ්මණ වුත්තිරෙසා.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ດູກ່ອນພຣາມ ອາຫານທີ່ໄດ້ມາເພາະການຂັບຮ້ອງຄາຖາ ເຮົາບໍ່ຄວນບໍລິໂພກ ນີ້ບໍ່ແມ່ນທັມມະດາຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຫັນຢູ່ເຊິ່ງຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງອາຊີວະ ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຍ່ອມປະຕິເສດອາຫານທີ່ໄດ້ມາເພາະການຂັບຮ້ອງຄາຖา ດູກ່ອນພຣາມ ເມື່ອທັມມະດາມີຢູ່ ການລ້ຽງຊີບແບບນີ້ເປັນການດຳເນີນຊີວິດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ'.

---

485.

໔໘໖.

---

‘‘අඤ්ඤෙන ච කෙවලිනං මහෙසිං, ඛීණාසවං කුක්කුච්චවූපසන්තං;

අන්නෙන පානෙන උපට්ඨහස්සු, ඛෙත්තඤ්හි තං පුඤ්ඤපෙක්ඛස්ස හොති’’.

ທ່ານຈົ່ງບຳລຸງພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄຸນທັງປວງ ຜູ້ແສຫວັງຄຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ (ມະເຫສີ) ຜູ້ມີອາສະວະສິ້ນແລ້ວ ຜູ້ມີຄວາມຮ້ອນໃຈລະງັບແລ້ວ ດ້ວຍເຂົ້າແລະນ້ຳຢ່າງອື່ນເຖີ້ນ ເພາະທ່ານນັ້ນເປັນເນື້ອນາບຸນຂອງຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ.

---

486.

໔໘໗.

---

‘‘සාධාහං [Pg.350] භගවා තථා විජඤ්ඤං, යො දක්ඛිණං භුඤ්ජෙය්‍ය මාදිසස්ස;

යං යඤ්ඤකාලෙ පරියෙසමානො, පප්පුය්‍ය තව සාසනං’’.

(ພຣາມກາບທູນວ່າ) 'ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຂ້ານ້ອຍຂໍໂອກາດ ຂໍໃຫ້ຂ້ານ້ອຍໄດ້ຮູ້ເຖີ້ນວ່າ ບຸກຄົນໃດຄວນບໍລິໂພກທານຂອງຄົນເຊັ່ນຂ້ານ້ອຍ ຜູ້ທີ່ຂ້ານ້ອຍຄວນສະແຫວງຫາໃນເວລາບູຊາຍັນ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊີ້ແນະບຸກຄົນເຊັ່ນນັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ'.

---

487.

໔໘໘.

---

‘‘සාරම්භා යස්ස විගතා, චිත්තං යස්ස අනාවිලං;

විප්පමුත්තො ච කාමෙහි, ථිනං යස්ස පනූදිතං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ບຸກຄົນໃດ ບໍ່ມີຄວາມຄິດບຽດບຽນ (ສາຣັມພະ) ຜู້ອື່ນ ມີຈິດບໍ່ຂຸ່ນມົວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ ແລະກຳຈັດຄວາມງ້ວງເຫງົາຫງົ່ມຊົບ (ຖີນະ) ໄດ້ແລ້ວ,

---

488.

໔໘໙.

---

‘‘සීමන්තානං විනෙතාරං, ජාතිමරණකොවිදං;

මුනිං මොනෙය්‍යසම්පන්නං, තාදිසං යඤ්ඤමාගතං.

ຜູ້ກຳຈັດກິເລດອັນເປັນແດນກັ້ນ (ສີມັນຕະ) ຜູ້ສະຫຼາດໃນເລື່ອງການເກີດແລະການຕາຍ ເປັນພຣະມຸນີຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄຸນທັມແຫ່ງມຸນີ (ໂມເນຍຍະ) ຜູ້ມີຄຸນສົມບັດເຊັ່ນນັ້ນ ຜູ້ມາສູ່ພິທີບູຊາຍັນ,

---

489.

໔໙໐.

---

‘‘භකුටිං විනයිත්වාන, පඤ්ජලිකා නමස්සථ;

පූජෙථ අන්නපානෙන, එවං ඉජ්ඣන්ති දක්ඛිණා.

ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງລະຄວາມບຶ້ງຕຶງ (ພະຄຸຕິ) ແລ້ວປະນົມມືໄຫວ້ ຈົ່ງບູຊາທ່ານດ້ວຍເຂົ້າແລະນ້ຳ ເມື່ອເຮັດເຊັ່ນນີ້ ທານທັງຫຼາຍຍ່ອມສຳເລັດຜົນ'.

---

490.

໔໙໑.

---

‘‘බුද්ධො භවං අරහති පූරළාසං, පුඤ්ඤඛෙත්තමනුත්තරං;

ආයාගො සබ්බලොකස්ස, භොතො දින්නං මහප්ඵල’’න්ති.

(ພຣາມກ່າວວ່າ) 'ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ຕຣັດຮູ້ແລ້ວ ຍ່ອມຄວນຮັບເຂົ້າປາຍາດ ພຣະອົງເປັນເນື້ອນາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມ ເປັນບ່ອນບູຊາຂອງໂລກທັງປວງ ທານທີ່ຖວາຍແກ່ພຣະອົງ ຍ່ອມມີຜົນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ'.

---

අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තීති; එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. ලභෙය්‍යාහං භොතො ගොතමස්ස සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති. අලත්ථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො…පෙ… අරහතං අහොසීති.

ຄັ້ງນັ້ນ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ທ່ານພຣະໂຄດົມ! ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ທ່ານພຣະໂຄດົມ! ທ່ານພຣະໂຄດົມຊົງປະກາດພຣະທັມໂດຍອະເນກປະການ ປຽບເໝືອນຫງາຍຂອງທີ່ຂ້ຳ ເປີດຂອງທີ່ປິດ ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ ຫຼືໄຕ້ປະທີບໄວ້ໃນທີ່ມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ ຄົນມີຕາດີຈັກເຫັນຮູບໄດ້ ຂ້ານ້ອຍນີ້ຂໍເຖິງທ່ານພຣະໂຄດົມ ພຣະທັມ ແລະພຣະພິກຂຸສົງ ເປັນທີ່ເພິ່ງທີ່ລະນຶກ ຂໍຂ້ານ້ອຍພຶງໄດ້ບັນພະຊາ ພຶງໄດ້ອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງທ່ານພຣະໂຄດົມເຖີ້ນ.' ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະພຣາມ ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາອຸປະສົມບົດແລ້ວ... ແລະໄດ້ບັນລຸເປັນພຣະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງ.

---

සුන්දරිකභාරද්වාජසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະສູດ ທີສີ່.

---

5. මාඝසුත්තං

໕. ມາຄະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එක සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො මාඝො මාණවො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා [Pg.351] භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො මාඝො මාණවො භගවන්තං එතදවොච –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ທີ່ພູເຂົາຄິດຊະກູດ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ. ຄັ້ງນັ້ນ ມາຄະມານົບໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຖິງທີ່ປະທັບ ແລ້ວໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຄັນຜ່ານການປາໄສອັນເປັນທີ່ບັນເທີງແລະເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khāngໜຶ່ງແລ້ວ ມາຄະມານົບໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ:

---

‘‘අහඤ්හි, භො ගොතම, දායකො දානපති වදඤ්ඤූ යාචයොගො; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසාමි; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා ධම්මලද්ධෙහි භොගෙහි ධම්මාධිගතෙහි එකස්සපි දදාමි ද්වින්නම්පි තිණ්ණම්පි චතුන්නම්පි පඤ්චන්නම්පි ඡන්නම්පි සත්තන්නම්පි අට්ඨන්නම්පි නවන්නම්පි දසන්නම්පි දදාමි, වීසායපි තිංසායපි චත්තාලීසායපි පඤ්ඤාසායපි දදාමි, සතස්සපි දදාමි, භිය්‍යොපි දදාමි. කච්චාහං, භො ගොතම, එවං දදන්තො එවං යජන්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවාමී’’ති?

'ຂ້າແຕ່ທ່ານພຣະໂຄດົມ ຂ້ານ້ອຍເປັນຜູ້ໃຫ້ທານ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄຳຂອງຜູ້ຂໍ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຂ້ານ້ອຍສະແຫວງຫາຊັບໂດຍທັມ ຄັນສະແຫວງຫາຊັບໂດຍທັມແລ້ວ ກໍໃຫ້ທານຈາກຊັບທີ່ໄດ້ມາໂດຍທັມ ທີ່ໄດ້ມາໂດຍຊອບທັມ ແກ່ຄົນໜຶ່ງກໍມີ ສອງຄົນກໍມີ ສາມຄົນ ສີ່ຄົນ ຫ້າຄົນ ຫົກຄົນ ເຈັດຄົນ ແປດຄົນ ເກົ້າຄົນ ສິບຄົນກໍມີ ຊາວຄົນ ສາມສິບຄົນ ສີ່ສິບຄົນ ຫ້າສິບຄົນກໍມີ ຮ້ອຍຄົນກໍມີ ແລະຫຼາຍກວ່ານັ້ນກໍມີ ຂ້າແຕ່ທ່ານພຣະໂຄດົມ ເມື່ອข້ານ້ອຍໃຫ້ທານຢ່າງນີ້ ບູຊາຢ່າງນີ້ ຈະໄດ້ປະສົບຜົນບຸນເປັນອັນຫຼາຍຫຼືບໍ່?'

---

‘‘තග්ඝ ත්වං, මාණව, එවං දදන්තො එවං යජන්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවසි. යො ඛො, මාණව, දායකො දානපති වදඤ්ඤූ යාචයොගො; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසති; ධම්මෙන භොගෙ පරියෙසිත්වා ධම්මලද්ධෙහි භොගෙහි ධම්මාධිගතෙහි එකස්සපි දදාති…පෙ… සතස්සපි දදාති, භිය්‍යොපි දදාති, බහුං සො පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. අථ ඛො මාඝො මාණවො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

'ດູກ່ອນມານົບ ເປັນຄວາມຈິງແທ້ ເມື່ອທ່ານໃຫ້ທານຢ່າງນີ້ ບູຊາຢ່າງນີ້ ຍ່ອມປະສົບຜົນບຸນເປັນອັນຫຼາຍ ດູກ່ອນມານົບ ບຸກຄົນໃດເປັນຜູ້ໃຫ້ທານ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄຳຂອງຜູ້ຂໍ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ສະແຫວງຫາຊັບໂດຍທັມ ຄັນສະແຫວງຫາຊັບໂດຍທັມແລ້ວ ກໍໃຫ້ທານຈາກຊັບທີ່ໄດ້ມາໂດຍທັມ ທີ່ໄດ້ມາໂດຍຊອບທັມ ແກ່ຄົນໜຶ່ງກໍມີ... ແກ່ຮ້ອຍຄົນກໍມີ ແລະຫຼາຍກວ່ານັ້ນກໍມີ ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມປະສົບຜົນບຸນເປັນອັນຫຼາຍ.' ຄັ້ງນັ້ນ ມາຄະມານົບໄດ້ກາບທູນຖາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

491.

໔໙໒.

---

‘‘පුච්ඡාමහං ගොතමං වදඤ්ඤුං, (ඉති මාඝො මාණවො)කාසායවාසිං අගහං චරන්තං;

යො යාචයොගො දානපති ගහට්ඨො, පුඤ්ඤත්ථිකො යජති පුඤ්ඤපෙක්ඛො;

දදං පරෙසං ඉධ අන්නපානං, කථං හුතං යජමානස්ස සුජ්ඣෙ’’.

(ມາຄະມານົບກາບທູນວ່າ) 'ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມທ່ານພຣະໂຄດົມຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄຳ ຜູ້ຊົງສະບົງຈີວອນຍ້ອມນ້ຳຝາດ ຜູ້ສະເດັດທ່ຽວໄປໂດຍບໍ່ມີເຮືອນ (ຄະລຶຫັດ) ບຸກຄົນຜູ້ເປັນຄະລຶຫັດ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາບຸນ ໃຫ້ທານເຂົ້າແລະນ້ຳແກ່ຜູ້ນຶງໃນໂລກນີ້ ເມື່ອບູຊາຢູ່ ການບູຊາຂອງຜູ້ບູຊານັ້ນ ຈະບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍວິທີໃດ?'

---

492.

໔໙໓.

---

‘‘යො යාචයොගො දානපති ගහට්ඨො, (මාඝාති භගවා)පුඤ්ඤත්ථිකො යජති පුඤ්ඤපෙක්ඛො;

දදං පරෙසං ඉධ අන්නපානං, ආරාධයෙ දක්ඛිණෙය්‍යෙභි තාදි’’.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ดູກ່ອນມາຄະ ບຸກຄົນຜູ້ເປັນຄະລຶຫັດ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາບຸນ ໃຫ້ທານເຂົ້າແລະນ້ຳແກ່ຜູ້ນຶງໃນໂລກນີ້ ຜູ້ບູຊາເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ການບູຊາສຳເລັດຜົນໄດ້ ເພາະອາໄສທັກຂິເນຍຍະບຸກຄົນທັງຫຼາຍ'.

---

493.

໔໙໔.

---

‘‘යො [Pg.352] යාචයොගො දානපති ගහට්ඨො, (ඉති මාඝො මාණවො)පුඤ්ඤත්ථිකො යජති පුඤ්ඤපෙක්ඛො;

දදං පරෙසං ඉධ අන්නපානං, අක්ඛාහි මෙ භගවා දක්ඛිණෙය්‍යෙ’’.

(ມາຄະມານົບກາບທູນວ່າ) 'ບຸກຄົນຜູ້ເປັນຄະລຶຫັດ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາບຸນ ໃຫ້ທານເຂົ້າແລະນ້ຳແກ່ຜູ້ນຶງໃນໂລກນີ້ ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕຣັດບອກທັກຂິເນຍຍະບຸກຄົນທັງຫຼາຍ ແກ່ຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ'.

---

494.

໔໙໕.

---

‘‘යෙ වෙ අසත්තා විචරන්ති ලොකෙ, අකිඤ්චනා කෙවලිනො යතත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ທ່ຽວໄປໃນໂລກໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງກັງວົນ (ອະກິນຈະນະ) ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຄຸນທັມ (ເຄວະລີ) ຜູ້ມີຕົນສຳລວມດີແລ້ວ'.

---

495.

໔໙໖.

---

‘‘යෙ සබ්බසංයොජනබන්ධනච්ඡිදා, දන්තා විමුත්තා අනීඝා නිරාසා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ຕັດສັງໂຍດແລະເຄື່ອງຜູກມັດທັງປວງໄດ້ແລ້ວ ຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມທຸກຂ໌ຮ້ອນ ບໍ່ມີຄວາມຢາກ (ນິຣາສະ).

---

496.

໔໙໗.

---

‘‘යෙ සබ්බසංයොජනවිප්පමුත්තා, දන්තා විමුත්තා අනීඝා නිරාසා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກສັງໂຍດທັງປວງ ຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມທຸກຂ໌ຮ້ອນ ບໍ່ມີຄວາມຢາກ.

---

497.

໔໙໘.

---

‘‘රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං, ඛීණාසවා වූසිතබ්‍රහ්මචරියා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ລະຣາຄະ ໂທສະ ແລະໂມຫະໄດ້ແລ້ວ ຜູ້ມີອາສະວະສິ້ນແລ້ວ ຜູ້ຢູ່ຈົບພຣົມມະຈັນແລ້ວ.

---

498.

໔໙໙.

---

‘‘යෙසු න මායා වසති න මානො, ඛීණාසවා වූසිතබ්‍රහ්මචරියා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ບໍ່ມີມາຍາແລະມານະອາໄສຢູ່ ຜູ້ມີອາສະວະສິ້ນແລ້ວ ຜູ້ຢູ່ຈົບພຣົມມະຈັນແລ້ວ.

---

499.

໕໐໐.

---

‘‘යෙ [Pg.353] වීතලොභා අමමා නිරාසා, ඛීණාසවා වූසිතබ්‍රහ්මචරියා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ປາສະຈາກຄວາມໂລບ ບໍ່ມີຄວາມຖືວ່າເປັນຂອງຕົນ (ອະມະມະ) ບໍ່ມີຄວາມຢາກ ຜູ້ມີອາສະວະສິ້ນແລ້ວ ຜູ້ຢູ່ຈົບພຣົມມະຈັນແລ້ວ.

---

500.

໕໐໑.

---

‘‘යෙ වෙ න තණ්හාසු උපාතිපන්නා, විතරෙය්‍ය ඔඝං අමමා චරන්ති;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ບໍ່ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຕັນຫາທັງຫຼາຍ ຜູ້ຂ້າມພົ້ນຫ້ວງກິເລດ (ໂອຄະ) ແລ້ວ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຖືວ່າເປັນຂອງຕົນ ທ່ຽວໄປຢູ່.

---

501.

໕໐໒.

---

‘‘යෙසං තණ්හා නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ, භවාභවාය ඉධ වා හුරං වා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ບໍ່ມີຕັນຫາໃນໂລກໃດໆ ເພື່ອຄວາມເປັນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ ບໍ່ວ່າໃນໂລກນີ້ຫຼືໂລກອື່ນ.

---

502.

໕໐໓.

---

‘‘යෙ කාමෙ හිත්වා අගහා චරන්ති, සුසඤ්ඤතත්තා තසරංව උජ්ජුං;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ລະກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ທ່ຽວໄປໂດຍບໍ່ມີເຮືອນ ຜູ້ມີຕົນສຳລວມດີແລ້ວ ຜູ້ຊື່ກົງປຽບເໝືອນຫຼອດດ້າຍ.

---

503.

໕໐໔.

---

‘‘යෙ වීතරාගා සුසමාහිතින්ද්‍රියා, චන්දොව රාහුග්ගහණා පමුත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະ ມີອິນຊີຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກກິເລດເຄື່ອງຈັບກຸມ ປຽບເໝືອນພຣະຈັນພົ້ນຈາກປາກຣາຫູ.

---

504.

໕໐໕.

---

‘‘සමිතාවිනො වීතරාගා අකොපා, යෙසං ගතී නත්ථිධ විප්පහාය;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ມີກິເລດລະງັບແລ້ວ ປາສະຈາກຣາຄະ ບໍ່ມີຄວາມໂກດ ຜູ້ລະຂັນຫ້າໃນໂລກນີ້ແລ້ວ ບໍ່ມີການໄປສູ່ພົບໃໝ່ອີກ.

---

505.

໕໐໖.

---

‘‘ජහිත්වා ජාතිමරණං අසෙසං, කථංකථිං සබ්බමුපාතිවත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ລະຊາດແລະມໍຣະນະໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ຜູ້ກ້າວລ່ວງຄວາມສົງໄສ (ກະຖັງກະຖີ) ທັງປວງໄດ້ແລ້ວ.

---

506.

໕໐໗.

---

‘‘යෙ [Pg.354] අත්තදීපා විචරන්ති ලොකෙ, අකිඤ්චනා සබ්බධි විප්පමුත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ມີຕົນເປັນເກາະ (ອັດຕະທີປະ) ທ່ຽວໄປໃນໂລກ ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງກັງວົນ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທຸກສິ່ງ.

---

507.

໕໐໘.

---

‘‘යෙ හෙත්ථ ජානන්ති යථා තථා ඉදං, අයමන්තිමා නත්ථි පුනබ්භවොති;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ທ່ານຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງໃນໂລກນີ້ວ່າ 'ຊາດນີ້ເປັນຊາດສຸດທ້າຍ ພົບໃໝ່ບໍ່ມີອີກ'.

---

508.

໕໐໙.

---

‘‘යො වෙදගූ ඣානරතො සතීමා, සම්බොධිපත්තො සරණං බහූනං;

කාලෙන තම්හි හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ’’.

ພຣາມຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາຈະບູຊາ ພຶງຖວາຍເຄື່ອງບູຊາຕາມກາລະເວລາ ແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງເວທະ ຜູ້ຍິນດີໃນຊານ ມີສະຕິ ບັນລຸພຣະສັມໂພທິຍານ ແລະເປັນທີ່ເພິ່ງຂອງມະຫາຊົນ'.

---

509.

໕໑໐.

---

‘‘අද්ධා අමොඝා මම පුච්ඡනා අහු, අක්ඛාසි මෙ භගවා දක්ඛිණෙය්‍යෙ;

ත්වඤ්හෙත්ථ ජානාසි යථා තථා ඉදං, තථා හි තෙ විදිතො එස ධම්මො.

(ມາຄະມານົບກາບທູນວ່າ) 'ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ການທູນຖາມຂອງຂ້ານ້ອຍບໍ່ເປັນໝັນແທ້ໆ ພຣະອົງໄດ້ຕຣັດບອກທັກຂິເນຍຍະບຸກຄົນທັງຫຼາຍແກ່ຂ້ານ້ອຍແລ້ວ ພຣະອົງຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງເລື່ອງນີ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເພາະພຣະອົງໄດ້ຕຣັດຮູ້ທັມມະທາດນີ້ແລ້ວຢ່າງທະລຸປຸໂປ່ງ.

---

510.

໕໑໑.

---

‘‘යො යාචයොගො දානපති ගහට්ඨො, (ඉති මාඝො මාණවො)පුඤ්ඤත්ථිකො යජති පුඤ්ඤපෙක්ඛො;

දදං පරෙසං ඉධ අන්නපානං,අක්ඛාහි මෙ භගවා යඤ්ඤසම්පදං’’.

ບຸກຄົນຜູ້ເປັນຄະລຶຫັດ ເປັນທານະບໍດີ ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ປາຖະໜາບຸນ ໃຫ້ທານເຂົ້າແລະນ້ຳແກ່ຜູ້ນຶງໃນໂລກນີ້ ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕຣັດບອກຄວາມສົມບູນແຫ່ງຍັນ (ຍັນຍະສຳປະທາ) ແກ່ຂ້ານ້ອຍເຖີ້ນ'.

---

511.

໕໑໒.

---

‘‘යජස්සු යජමානො මාඝාති භගවා, සබ්බත්ථ ච විප්පසාදෙහි චිත්තං;

ආරම්මණං යජමානස්ස යඤ්ඤො, එත්ථප්පතිට්ඨාය ජහාති දොසං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ດູກ່ອນມາຄະ ທ່ານຈົ່ງບູຊາເຖີ້ນ ແລະເມື່ອບູຊາຢູ່ ຈົ່ງເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນກາລທັງປວງ ເຄື່ອງບູຊາ (ໄທຍະທັມ) ນັ້ນເປັນອາຣົມຂອງຜູ້ບູຊາ ຜູ້ບູຊາຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນເຄື່ອງບູຊານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມລະໂທດ (ຄວາມຕະໜີ່ເປັນຕົ້ນ) ໄດ້.

---

512.

໕໑໓.

---

‘‘සො වීතරාගො පවිනෙය්‍ය දොසං, මෙත්තං චිත්තං භාවයමප්පමාණං;

රත්තින්දිවං සතතමප්පමත්තො, සබ්බා දිසා ඵරති අප්පමඤ්ඤං’’.

ຜູ້ບູຊານັ້ນ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະ ກຳຈັດໂທສະແລ້ວ ຈະເລີນເມດຕາຈິດອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດຕະຫຼອດທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ແຜ່ເມດຕາອັບປະມັນຍາໄປສູ່ທິດທັງປວງ'.

---

513.

໕໑໔.

---

‘‘කො [Pg.355] සුජ්ඣති මුච්චති බජ්ඣතී ච, කෙනත්තනා ගච්ඡති බ්‍රහ්මලොකං;

අජානතො මෙ මුනි බ්‍රූහි පුට්ඨො, භගවා හි මෙ සක්ඛි බ්‍රහ්මජ්ජදිට්ඨො;

තුවඤ්හි නො බ්‍රහ්මසමොසි සච්චං, කථං උපපජ්ජති බ්‍රහ්මලොකං ජුතිම’’.

(ມາຄະມານົບກາບທູນວ່າ) 'ບຸກຄົນໃດບໍລິສຸດ ຫຼຸດພົ້ນ ແລະຕິດຂ້ອງ? ບຸກຄົນຈະໄປສູ່ພຣົມມະໂລກໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງຢ່າງໃດ? ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕຣັດບອກແກ່ຂ້ານ້ອຍຜູ້ບໍ່ຮູ້ ເມື່ອຂ້ານ້ອຍທູນຖາມແລ້ວ ເພາະໃນວັນນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປຽບເໝືອນທ້າວມະຫາພຣົມປາກົດແກ່ຕາຂ້ານ້ອຍແລ້ວ ພຣະອົງປຽບເໝືອນທ້າວມະຫາພຣົມຂອງພວກຂ້ານ້ອຍແທ້ໆ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາຮຸ່ງເຮືອງ ບຸກຄົນຈະເຂົ້າເຖິງພຣົມມະໂລກໄດ້ດ້ວຍວິທີໃດ?'

---

514.

໕໑໕.

---

‘‘යො යජති තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං, (මාඝාති භගවා)ආරාධයෙ දක්ඛිණෙය්‍යෙභි තාදි;

එවං යජිත්වා සම්මා යාචයොගො,උපපජ්ජති බ්‍රහ්මලොකන්ති බ්‍රූමී’’ති.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ) 'ດູກ່ອນມາຄະ ບຸກຄົນໃດບູຊາຍັນອັນສົມບູນດ້ວຍອົງສາມປະການ ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຍັນນັ້ນສຳເລັດຜົນໄດ້ ເພາະອາໄສທັກຂິເນຍຍະບຸກຄົນທັງຫຼາຍ ຜູ້ໃຫ້ທານຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ເມື່ອບູຊາຍັນຢ່າງນີ້ໂດຍຊອບແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງພຣົມມະໂລກໄດ້ ເຮົາກ່າວຢ່າງນີ້'.

---

එවං වුත්තෙ, මාඝො මාණවො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ມາຄະມານົບໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ທ່ານພຣະໂຄດົມ!... ຂໍທ່ານພຣະໂຄດົມຈົ່ງຈຳຂ້ាន້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ວັນນີ້ເປັນຕົ້ນໄປເຖີ້ນ'.

---

මාඝසුත්තං පඤ්චමං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ມາຄະສູດ ທີຫ້າ.

---

6. සභියසුත්තං

໖. ສະພິຍະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස පුරාණසාලොහිතාය දෙවතාය පඤ්හා උද්දිට්ඨා හොන්ති – ‘‘යො තෙ, සභිය, සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ඉමෙ පඤ්හෙ පුට්ඨො බ්‍යාකරොති තස්ස සන්තිකෙ බ්‍රහ්මචරියං චරෙය්‍යාසී’’ති.

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ ກະລັນທະກະນິວາປະສະຖານ ໃນປ່າເວລຸວັນ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ ເທວະດາຕົນໜຶ່ງ ຜູ້ເຄີຍເປັນຍາດສາຍໂລຫິດເກົ່າ ຂອງສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ສະແດງບັນຫາທັງຫຼາຍໄວ້ວ່າ: "ແນ່ສະພິຍະ! ພຣະສະມະນະ ຫຼືພຣາມຜູ້ໃດ ທີ່ທ່ານຖາມບັນຫາເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ທ່ານຈົ່ງປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນສຳນັກຂອງພຣະສະມະນະ ຫຼືພຣາມຜູ້ນັ້ນເຖີດ."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො තස්සා දෙවතාය සන්තිකෙ තෙ පඤ්හෙ උග්ගහෙත්වා යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සඞ්ඝිනො ගණිනො ගණාචරියා ඤාතා යසස්සිනො තිත්ථකරා සාධුසම්මතා බහුජනස්ස, සෙය්‍යථිදං – පූරණො කස්සපො මක්ඛලිගොසාලො අජිතො කෙසකම්බලො පකුධො කච්චානො සඤ්චයො බෙලට්ඨපුත්තො නිගණ්ඨො නාටපුත්තො, තෙ උපසඞ්කමිත්වා තෙ පඤ්හෙ පුච්ඡති. තෙ සභියෙන [Pg.356] පරිබ්බාජකෙන පඤ්හෙ පුට්ඨා න සම්පායන්ති; අසම්පායන්තා කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොන්ති. අපි ච සභියං යෙව පරිබ්බාජකං පටිපුච්ඡන්ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ຮຽນເອົາບັນຫາເຫຼົ່ານັ້ນໃນສຳນັກຂອງເທວະດານັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນເຈົ້າໝູ່ ເຈົ້າຄະນະ ເປັນຄູສອນຄະນະ ມີຊື່ສຽງ ມຍົດ ເປັນເຈົ້າລັດທິ ທີ່ມະຫາຊົນຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຄົນດີ ຄື: ປູຣະນະກັດສະປະ, ມັກຂະລິໂຄສາລະ, ອະຊິຕະເກສະກຳພົນ, ປະກຸທະກັດຈາຍະນະ, ສັນໄຊຍະເວລັດຖິບຸດ, ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ ແລ້ວຖາມບັນຫາເຫຼົ່ານັ້ນ. ເມື່ອສະພິຍະປະຣິພາຊົກຖາມບັນຫາແລ້ວ ພວກຄູທັງຫົກນັ້ນ ບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້. ເມື່ອບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ກໍສະແດງຄວາມໂກດ ຄວາມຂັດເຄືອງ ແລະຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຍັງກັບມາຖາມສະພິຍະປະຣິພາຊົກຄືນອີກ.

---

අථ ඛො සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස එතදහොසි – ‘‘යෙ ඛො තෙ භොන්තො සමණබ්‍රාහ්මණා සඞ්ඝිනො ගණිනො ගණාචරියා ඤාතා යසස්සිනො තිත්ථකරා සාධුසම්මතා බහුජනස්ස, සෙය්‍යථිදං – පූරණො කස්සපො…පෙ… නිගණ්ඨො නාටපුත්තො, තෙ මයා පඤ්හෙ පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොන්ති; අපි ච මඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡන්ති. යන්නූන්නාහං හීනායාවත්තිත්වා කාමෙ පරිභුඤ්ජෙය්‍ය’’න්ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ສະມະນະພຣາມຜູ້ຈະເລີນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ເປັນເຈົ້າໝູ່ ເຈົ້າຄະນະ ເປັນຄູສອນຄະນະ ມີຊື່ສຽງ ມຍົດ ເປັນເຈົ້າລັດທິ ທີ່ມະຫາຊົນຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຄົນດີ ຄື: ປູຣະນະກັດສະປະ...ເຖິງ... ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ, ເມື່ອເຮົາຖາມບັນຫາແລ້ວ ກໍບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້, ເມື່ອບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ກໍສະແດງຄວາມໂກດ ຄວາມຂັດເຄືອງ ແລະຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ, ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຍັງກັບມາຖາມເຮົາໃນບັນຫານີ້ຄືນອີກ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນສຶກລາເພສອອກໄປເປັນຄົນທຳມະດາ ແລະບໍລິໂພກກາມທັງຫຼາຍດີກວ່າ."

---

අථ ඛො සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස එතදහොසි – ‘‘අයම්පි ඛො සමණො ගොතමො සඞ්ඝී චෙව ගණී ච ගණාචරියො ච ඤාතො යසස්සී තිත්ථකරො සාධුසම්මතො බහුජනස්ස; යංනූනාහං සමණං ගොතමං උපසඞ්කමිත්වා ඉමෙ පඤ්හෙ පුච්ඡෙය්‍ය’’න්ති.

ລຳດັບນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ອີກວ່າ: "ພຣະສະມະນະໂຄດົມນີ້ ກໍເປັນເຈົ້າໝູ່ ເຈົ້າຄະນະ ເປັນຄູສອນຄະນະ ມີຊື່ສຽງ ມຍົດ ເປັນເຈົ້າລັດທິ ທີ່ມະຫາຊົນຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຄົນດີເໝືອນກັນ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມ ແລ້ວຖາມບັນຫາເຫຼົ່ານີ້ເບິ່ງ."

---

අථ ඛො සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස එතදහොසි – ‘‘යෙපි ඛො තෙ භොන්තො සමණබ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුඩ්ඪා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා ථෙරා රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතා සඞ්ඝිනො ගණිනො ගණාචරියා ඤාතා යසස්සිනො තිත්ථකරා සාධුසම්මතා බහුජනස්ස, සෙය්‍යථිදං – පූරණො කස්සපො…පෙ. … නිගණ්ඨො නාටපුත්තො, තෙපි මයා පඤ්හෙ පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොන්ති, අපි ච මඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡන්ති; කිං පන මෙ සමණො ගොතමො ඉමෙ පඤ්හෙ පුට්ඨො බ්‍යාකරිස්සති! සමණො හි ගොතමො දහරො චෙව ජාතියා, නවො ච පබ්බජ්ජායා’’ති.

ຕໍ່ມາ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ອີກວ່າ: "ສະມະນະພຣາມຜູ້ຈະເລີນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ແກ່ຊະລາ ເຖົ້າແກ່ ລ່ວງການຜ່ານໄວມາຫຼາຍ ເປັນພຣະເຖຣະ ຜູ້ຮູ້ຣາຕີ ບວດມາໂດນ ເປັນເຈົ້າໝູ່ ເຈົ້າຄະນະ ເປັນຄູສອນຄະນະ ມີຊື່ສຽງ ມຍົດ ເປັນເຈົ້າລັດທິ ທີ່ມະຫາຊົນຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຄົນດີ ຄື: ປູຣະນະກັດສະປະ...ເຖິງ... ນິຄັນຖະນາຖະບຸດ, ເມື່ອເຮົາຖາມບັນຫາແລ້ວ ກໍຍັງບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້, ເມື່ອບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ກໍສະແດງຄວາມໂກດ ຄວາມຂັດເຄືອງ ແລະຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ, ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຍັງກັບມາຖາມເຮົາໃນບັນຫານີ້ຄືນອີກ. ແລ້ວພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຈະແກ້ບັນຫາເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ເຮົາໄດ້ແນວໃດ ເພາະພຣະສະມະນະໂຄດົມນັ້ນ ຍັງໜຸ່ມໂດຍກຳເນີດ ແລະຍັງໃໝ່ໂດຍການບວດ."

---

අථ ඛො සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස එතදහොසි – ‘‘සමණො ඛො දහරොති න උඤ්ඤාතබ්බො න පරිභොතබ්බො. දහරොපි චෙස සමණො ගොතමො මහිද්ධිකො හොති මහානුභාවො, යංනූනාහං සමණං ගොතමං උපසඞ්කමිත්වා ඉමෙ පඤ්හෙ පුච්ඡෙය්‍ය’’න්ති.

ແຕ່ແລ້ວ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ກໍໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ອີກວ່າ: "ບໍ່ຄວນດູໝິ່ນ ຫຼືດູແຄນພຣະສະມະນະໂຄດົມວ່າ ຍັງໜຸ່ມເລີຍ. ເຖິງວ່າພຣະສະມະນະໂຄດົມຈະຍັງໜຸ່ມ ແຕ່ກໍມີຣິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມ ແລ້ວຖາມບັນຫາເຫຼົ່ານີ້ເບິ່ງ."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො යෙන රාජගහං තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන රාජගහං වෙළුවනං කලන්දකනිවාපො, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං [Pg.357] සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සභියො පරිබ්බාජකො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ຈາຣິກໄປທາງກຸງຣາຊະຄຶ. ເມື່ອຈາຣິກໄປໂດຍລຳດັບ ກໍເຖິງປ່າເວລຸວັນ ກະລັນທະກະນິວາປະສະຖານ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ ທີ່ປະທັບຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເມື່ອເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເມື່ອຜ່ານການປາໄສພໍໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ ແລະເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

515.

໕໑໖.

---

‘‘කඞ්ඛී වෙචිකිච්ඡී ආගමං, (ඉති සභියො)පඤ්හෙ පුච්ඡිතුං අභිකඞ්ඛමානො;

තෙසන්තකරො භවාහි පඤ්හෙ මෙ පුට්ඨො,අනුපුබ්බං අනුධම්මං බ්‍යාකරොහි මෙ’’.

(ສະພິຍະກາບທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສົງໄສ ແລະເຄືອບແຄງໃຈ ຈຶ່ງໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຈະຖາມບັນຫາ. ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງເຮັດໃຫ້ບັນຫາເຫຼົ່ານັ້ນເຖິງທີ່ສຸດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ. ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຖາມບັນຫາຕາມລຳດັບ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງແກ້ໄຂໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມທຳແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

516.

໕໑໗.

---

‘‘දූරතො ආගතොසි සභිය, (ඉති භගවා)පඤ්හෙ පුච්ඡිතුං අභිකඞ්ඛමානො;

තෙසන්තකරො භවාමි පඤ්හෙ තෙ පුට්ඨො,අනුපුබ්බං අනුධම්මං බ්‍යාකරොමි තෙ.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ທ່ານມາແຕ່ໄກ ດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຈະຖາມບັນຫາ. ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ບັນຫາເຫຼົ່ານັ້ນເຖິງທີ່ສຸດແກ່ທ່ານ. ເມື່ອທ່ານຖາມບັນຫາຕາມລຳດັບ ເຮົາຈະແກ້ໄຂໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມທຳແກ່ທ່ານ."

---

517.

໕໑໘.

---

‘‘පුච්ඡ මං සභිය පඤ්හං, යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි;

තස්ස තස්සෙව පඤ්හස්ස, අහං අන්තං කරොමි තෙ’’ති.

"ແນ່ສະພິຍະ! ທ່ານຈົ່ງຖາມບັນຫາໃດໆ ທີ່ທ່ານປາດຖະໜາໃນໃຈກັບເຮົາເຖີດ. ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ບັນຫາແຕ່ລະຂໍ້ນັ້ນເຖິງທີ່ສຸດແກ່ທ່ານ."

---

අථ ඛො සභියස්ස පරිබ්බාජකස්ස එතදහොසි – ‘‘අච්ඡරියං වත, භො, අබ්භුතං වත, භො! යං වතාහං අඤ්ඤෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු ඔකාසකම්මමත්තම්පි නාලත්ථං තං මෙ ඉදං සමණෙන ගොතමෙන ඔකාසකම්මං කත’’න්ති. අත්තමනො පමුදිතො උදග්ගො පීතිසොමනස්සජාතො භගවන්තං පඤ්හං අපුච්ඡි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ທ່ານເອີຍ! ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນເລີຍ ທ່ານເອີຍ! ການທີ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງເປີດໂອກາດໃຫ້ເຮົາຢ່າງນີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ເຮົາບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບ ແມ່ນແຕ່ພຽງການເປີດໂອກາດເລັກນ້ອຍ ຈາກສະມະນະພຣາມຄົນອື່ນໆ ເລີຍ." ສະພິຍະປະຣິພາຊົກມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ເບີກບານໃຈ ເກີດຄວາມປິຕິໂສມະນັດຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງໄດ້ທູນຖາມບັນຫາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ:

---

518.

໕໑໙.

---

‘‘කිං පත්තිනමාහු භික්ඛුනං, (ඉති සභියො)සොරතං කෙන කථඤ්ච දන්තමාහු;

බුද්ධොති කථං පවුච්චති,පුට්ඨො මෙ භගවා බ්‍යාකරොහි’’.

(ສະພິຍະທູນຖາມວ່າ) "ບຸກຄົນບັນລຸເຖິງຫຍັງ ພວກເພິ່ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ພິກຂຸ'? ບຸກຄົນເປັນຜູ້ສະຫງົບສ່ຽມ (ໂສຣະຕະ) ຍ້ອນຫຍັງ ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ' (ທັນຕະ) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າ' (ພຸດທະ) ຍ້ອນຫຍັງ? ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຊົງແກ້ໄຂແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

519.

໕໒໐.

---

‘‘පජ්ජෙන කතෙන අත්තනා, (සභියාති භගවා)පරිනිබ්බානගතො විතිණ්ණකඞ්ඛො;

විභවඤ්ච භවඤ්ච විප්පහාය,වුසිතවා ඛීණපුනබ්භවො ස භික්ඛු.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ບຸກຄົນໃດບັນລຸເຖິງພຣະນິພານ ດ້ວຍທາງ (ມັກ) ທີ່ຕົນເອງໄດ້ເຮັດແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ລະເສຍໄດ້ເຊິ່ງວິພົບ (ຄວາມບໍ່ຢາກມີບໍ່ຢາກເປັນ) ແລະພົບ (ຄວາມຢາກມີຢາກເປັນ), ມີພຣົມມະຈັນອັນຢູ່ຈົບແລ້ວ, ມີການເກີດໃໝ່ອັນສິ້ນໄປແແລ້ວ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ພິກຂຸ'."

---

520.

໕໒໑.

---

‘‘සබ්බත්ථ [Pg.358] උපෙක්ඛකො සතිමා, න සො හිංසති කඤ්චි සබ්බලොකෙ;

තිණ්ණො සමණො අනාවිලො, උස්සදා යස්ස න සන්ති සොරතො සො.

"ບຸກຄົນໃດວາງເສີຍໃນອາຣົມທັງປວງ, ມີສະຕິ, ບໍ່ບຽດບຽນໃຜໆ ໃນໂລກທັງໝົດ, ເປັນຜູ້ຂ້າມພົ້ນ (ໂອກະ) ແລ້ວ, ເປັນສະມະນະ ຜູ້ບໍ່ຂຸ່ນມົວ, ຜູ້ໃດບໍ່ມີກິເລດອັນໜາແໜ້ນ (ອຸດສະທະ), ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ສະຫງົບສ່ຽມ' (ໂສຣະຕະ)."

---

521.

໕໒໒.

---

‘‘යස්සින්ද්‍රියානි භාවිතානි, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච සබ්බලොකෙ;

නිබ්බිජ්ඣ ඉමං පරඤ්ච ලොකං, කාලං කඞ්ඛති භාවිතො ස දන්තො.

"ບຸກຄົນໃດມີອິນຊີທັງຫຼາຍອັນອົບຮົມແລ້ວ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ ໃນໂລກທັງປວງ, ແທງຕະຫຼອດໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າແລ້ວ, ເປັນຜູ້ອົບຮົມຕົນແລ້ວ ລໍຖ້າເວລາ (ມໍຣະນະ), ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ຝຶກຕົນແລ້ວ' (ທັນຕະ)."

---

522.

໕໒໓.

---

‘‘කප්පානි විචෙය්‍ය කෙවලානි, සංසාරං දුභයං චුතූපපාතං;

විගතරජමනඞ්ගණං විසුද්ධං, පත්තං ජාතිඛයං තමාහු බුද්ධ’’න්ති.

"ບຸກຄົນໃດພິຈາຣະນາເຫັນກຳເນີດ (ກັບ) ທັງປວງ, ສັງສານວັດ, ການຈຸຕິ ແລະການອຸບັດທັງສອງປະການ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກທຸລີ (ຣາຄະ), ບໍ່ມີກິເລດພຽງດັງເນີນ, ມີຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ, ບັນລຸເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຊາດິ, ພວກເພິ່ນເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ພຣະພຸດທະເຈົ້າ' (ພຸດທະ)."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො භගවතො භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා අත්තමනො පමුදිතො උදග්ගො පීතිසොමනස්සජාතො භගවන්තං උත්තරිං පඤ්හං අපුච්ඡි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ຊື່ນຊົມຍິນດີພາສິດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ເບີກບານໃຈ ເກີດຄວາມປິຕິໂສມະນັດຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງໄດ້ທູນຖາມບັນຫາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປວ່າ:

---

523.

໕໒໔.

---

‘‘කිං පත්තිනමාහු බ්‍රාහ්මණං, (ඉති සභියො)සමණං කෙන කථඤ්ච න්හාතකොති;

නාගොති කථං පවුච්චති,පුට්ඨො මෙ භගවා බ්‍යාකරොහි’’.

(ສະພິຍະທູນຖາມວ່າ) "ບຸກຄົນບັນລຸເຖິງຫຍັງ ພວກເພິ່ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ພຣາມ'? ບຸກຄົນເປັນ 'ສະມະນະ' ຍ້ອນຫຍັງ ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ອາບນ້ຳຊຳຮະແລ້ວ' (ນາດະກະ) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ຊ້າງສານ' (ນາຄະ) ຍ້ອນຫຍັງ? ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຊົງແກ້ໄຂແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

524.

໕໒໕.

---

‘‘බාහිත්වා සබ්බපාපකානි, (සභියාති භගවා)විමලො සාධුසමාහිතො ඨිතත්තො;

සංසාරමතිච්ච කෙවලී සො,අසිතො තාදි පවුච්චතෙ ස බ්‍රහ්මා.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ບຸກຄົນໃດລອຍບາບທັງປວງແລ້ວ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນ, ມີຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ, ມີຕົນອັນຄົງທີ່, ຂ້າມພົ້ນສັງສານວັດແລ້ວ, ມີກິດອັນເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ (ຕາທິ), ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ພຣາມ'."

---

525.

໕໒໖.

---

‘‘සමිතාවි පහාය පුඤ්ඤපාපං, විරජො ඤත්වා ඉමං පරඤ්ච ලොකං;

ජාතිමරණං උපාතිවත්තො, සමණො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

"ບຸກຄົນໃດມີກິເລດອັນສະຫງົບແລ້ວ, ລະບຸນແລະບາບໄດ້ແລ້ວ, ປາສະຈາກທຸລີ, ຮູ້ແຈ້ງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ, ກ້າວລ່ວງການເກີດແລະການຕາຍ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ສະມະນະ'."

---

526.

໕໒໗.

---

‘‘නින්හාය [Pg.359] සබ්බපාපකානි, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච සබ්බලොකෙ;

දෙවමනුස්සෙසු කප්පියෙසු, කප්පං නෙති තමාහු න්හාතකො’’ති.

"ບຸກຄົນໃດລ້າງບາບທັງປວງແລ້ວ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ ໃນໂລກທັງປວງ, ບໍ່ເຂົ້າເຖິງຄວາມກຳນົດ (ກັບປະ) ໃນໝູ່ເທວະດາແລະມະນຸດ ຜູ້ຍັງມີຄວາມກຳນົດຢູ່, ພວກເພິ່ນເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ອາບນ້ຳຊຳຮະແລ້ວ' (ນາດະກະ)."

---

527.

໕໒໘.

---

‘‘ආගුං න කරොති කිඤ්චි ලොකෙ, සබ්බසංයොගෙ විසජ්ජ බන්ධනානි;

සබ්බත්ථ න සජ්ජතී විමුත්තො, නාගො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා’’ති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ເຮັດບາບໃດໆ ໃນໂລກ, ສະຫຼັດເຄື່ອງເກາະກ່ຽວແລະເຄື່ອງຜູກມັດທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ບໍ່ຕິດຂ້ອງໃນສິ່ງທັງປວງ, ເປັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຊ້າງສານ' (ນາຄະ)."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො…පෙ… භගවන්තං උත්තරිං පඤ්හං අපුච්ඡි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ...ເຖິງ... ໄດ້ທູນຖາມບັນຫາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປວ່າ:

---

528.

໕໒໙.

---

‘‘කං ඛෙත්තජිනං වදන්ති බුද්ධා, (ඉති සභියො)කුසලං කෙන කථඤ්ච පණ්ඩිතොති;

මුනි නාම කථං පවුච්චති,පුට්ඨො මෙ භගවා බ්‍යාකරොහි’’.

(ສະພິຍະທູນຖາມວ່າ) "ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເອີ້ນບຸກຄົນໃດວ່າ 'ຜູ້ຊະນະເຂດ' (ເຂດຕະຊິນະ)? ບຸກຄົນເປັນ 'ຜູ້ສະຫຼາດ' (ກຸສະລະ) ຍ້ອນຫຍັງ ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ປັນຍາຊົນ' (ບັນດິຕະ) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ມຸນີ' ຍ້ອນຫຍັງ? ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຊົງແກ້ໄຂແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

529.

໕໓໐.

---

‘‘ඛෙත්තානි විචෙය්‍ය කෙවලානි, (සභියාති භගවා)දිබ්බං මානුසකඤ්ච බ්‍රහ්මඛෙත්තං;

සබ්බඛෙත්තමූලබන්ධනා පමුත්තො,ඛෙත්තජිනො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ບຸກຄົນໃດພິຈາຣະນາເຫັນເຂດທັງປວງ ຄື ເຂດທິບ, ເຂດມະນຸດ ແລະເຂດພຣົມ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜူກມັດອັນເປັນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງເຂດທັງປວງ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ຊະນະເຂດ' (ເຂດຕະຊິນະ)."

---

530.

໕໓໑.

---

‘‘කොසානි විචෙය්‍ය කෙවලානි, දිබ්බං මානුසකඤ්ච බ්‍රහ්මකොසං;

සබ්බකොසමූලබන්ධනා පමුත්තො, කුසලො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

"ບຸກຄົນໃດພິຈາຣະນາເຫັນຄັງ (ໂກສະ) ທັງປວງ ຄື ຄັງທິບ, ຄັງມະນຸດ ແລະຄັງພຣົມ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜူກມັດອັນເປັນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງຄັງທັງປວງ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ສະຫຼາດ' (ກຸສະລະ)."

---

531.

໕໓໒.

---

‘‘දුභයානි විචෙය්‍ය පණ්ඩරානි, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච සුද්ධිපඤ්ඤො;

කණ්හං සුක්කං උපාතිවත්තො, පණ්ඩිතො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

"ບຸກຄົນໃດພິຈາຣະນາເຫັນທຳອັນຂາວສະອາດ (ປັນທະຣະ) ທັງສອງປະການ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ, ມີປັນຍາອັນບໍລິສຸດ, ກ້າວລ່ວງທຳດຳແລະທຳຂາວແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ປັນຍາຊົນ' (ບັນດິຕະ)."

---

532.

໕໓໓.

---

‘‘අසතඤ්ච [Pg.360] සතඤ්ච ඤත්වා ධම්මං, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච සබ්බලොකෙ;

දෙවමනුස්සෙහි පූජනීයො, සඞ්ගං ජාලමතිච්ච සො මුනී’’ති.

"ບຸກຄົນໃດຮູ້ແຈ້ງທຳຂອງອະສັດບຸຣຸດແລະສັດບຸຣຸດ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ ໃນໂລກທັງປວງ, ກ້າວລ່ວງເຄື່ອງເກາະກ່ຽວແລະຂ່າຍ (ຕັນຫາ), ເປັນຜູ້ທີ່ເທວະດາແລະມະນຸດບູຊາແລ້ວ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ມຸນີ'."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො…පෙ… භගවන්තං උත්තරිං පඤ්හං අපුච්ඡි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ...ເຖິງ... ໄດ້ທູນຖາມບັນຫາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປວ່າ:

---

533.

໕໓໔.

---

‘‘කිං පත්තිනමාහු වෙදගුං, (ඉති සභියො)අනුවිදිතං කෙන කථඤ්ච වීරියවාති;

ආජානියො කින්ති නාම හොති,පුට්ඨො මෙ භගවා බ්‍යාකරොහි’’.

(ສະພິຍະທູນຖາມວ່າ) "ບຸກຄົນບັນລຸເຖິງຫຍັງ ພວກເພິ່ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ເຖິງເວດ' (ເວທະຄູ)? ບຸກຄົນເປັນ 'ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ' (ອະນຸວິທິຕະ) ຍ້ອນຫຍັງ ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີຄວາມພຽນ' (ວິຣິຍະວา) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະບຸກຄົນຊື່ວ່າ 'ມ້າອາຊານໄນ' (ອາຊານີຍະ) ໄດ້ແນວໃດ? ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຊົງແກ້ໄຂແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

534.

໕໓໕.

---

‘‘වෙදානි විචෙය්‍ය කෙවලානි, (සභියාති භගවා)සමණානං යානිධත්ථි බ්‍රාහ්මණානං;

සබ්බවෙදනාසු වීතරාගො,සබ්බං වෙදමතිච්ච වෙදගූ සො.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ບຸກຄົນໃດພິຈາຣະນາເຫັນເວດ (ຄວາມຮູ້) ທັງປວງ ຂອງສະມະນະແລະພຣາມທັງຫຼາຍທີ່ມີຢູ່ໃນໂລກນີ້, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະໃນເວທະນາທັງປວງ, ກ້າວລ່ວງເວດທັງປວງແລ້ວ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ເຖິງເວດ' (ເວທະຄູ)."

---

535.

໕໓໖.

---

‘‘අනුවිච්ච පපඤ්චනාමරූපං, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච රොගමූලං;

සබ්බරොගමූලබන්ධනා පමුත්තො, අනුවිදිතො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

"ບຸກຄົນໃດຮູ້ແຈ້ງທຳເຄື່ອງເນີດຊ້າ (ປະປັນຈະ) ແລະນາມຮູບ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ ອັນເປັນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງໂລກ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜူກມັດອັນເປັນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ' (ອະນຸວິທິຕະ)."

---

536.

໕໓໗.

---

‘‘විරතො ඉධ සබ්බපාපකෙහි, නිරයදුක්ඛං අතිච්ච වීරියවා සො;

සො වීරියවා පධානවා, ධීරො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා.

"ບຸກຄົນໃດງົດເວັ້ນຈາກບາບທັງປວງໃນໂລກນີ້, ກ້າວລ່ວງທຸກໃນນະຣົກແລ້ວ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມພຽນ, ມີຄວາມພຽນເປັນທີ່ຕັ້ງ, ເປັນນັກປາດ ຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີຄວາມພຽນ' (ວິຣິຍະວາ)."

---

537.

໕໓໘.

---

‘‘යස්සස්සු ලුනානි බන්ධනානි, අජ්ඣත්තං බහිද්ධා ච සඞ්ගමූලං;

සබ්බසඞ්ගමූලබන්ධනා පමුත්තො, ආජානියො තාදි පවුච්චතෙ තථත්තා’’ති.

"ບຸກຄົນໃດມີເຄື່ອງຜူກມັດທັງຫຼາຍອັນຕັດຂາດແລ້ວ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ, มีຮາກເຫງົ້າແຫ່ງເຄື່ອງເກາະກ່ຽວອັນຖອນຂຶ້ນແລ້ວ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜူກມັດອັນເປັນຮາກເຫງົ້າແຫ່ງເຄື່ອງເກາະກ່ຽວທັງປວງ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ ເພາະຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນັ້ນ, ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ມ້າອາຊານໄນ' (ອາຊານີຍະ)."

---

අථ [Pg.361] ඛො සභියො පරිබ්බාජකො…පෙ… භගවන්තං උත්තරිං පඤ්හං අපුච්ඡි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ...ເຖິງ... ໄດ້ທູນຖາມບັນຫາກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປວ່າ:

---

538.

໕໓໙.

---

‘‘කිං පත්තිනමාහු සොත්තියං, (ඉති සභියො)අරියං කෙන කථඤ්ච චරණවාති;

පරිබ්බාජකො කින්ති නාම හොති,පුට්ඨො මෙ භගවා බ්‍යාකරොහි’’.

(ສະພິຍະທູນຖາມວ່າ) "ບຸກຄົນບັນລຸເຖິງຫຍັງ ພວກເພິ່ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີສຸຕະ' (ໂສດຖິຍະ)? ບຸກຄົນເປັນ 'ພຣະອະຣິຍະ' (ອະຣິຍະ) ຍ້ອນຫຍັງ ແລະເພິ່ນເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີຈະຣະນະ' (ຈະຣະນະວາ) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະບຸກຄົນຊື່ວ່າ 'ປະຣິພາຊົກ' (ປະຣິພາຊະກະ) ໄດ້ແນວໃດ? ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພากເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຊົງແກ້ໄຂແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ."

---

539.

໕໔໐.

---

‘‘සුත්වා සබ්බධම්මං අභිඤ්ඤාය ලොකෙ, (සභියාති භගවා)සාවජ්ජානවජ්ජං යදත්ථි කිඤ්චි;

අභිභුං අකථංකථිං විමුත්තං,අනිඝං සබ්බධිමාහු සොත්තියොති.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ) "ແນ່ສະພິຍະ! ບຸກຄົນໃດໄດ້ຟັງທຳທັງປວງໃນໂລກແລ້ວ ຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງ, ຮູ້ແຈ້ງທຳທີ່ມີໂທດແລະບໍ່ມີໂທດທຸກຢ່າງ, ເປັນຜູ້ຄອບງຳກິເລດ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ບໍ່ມີຄວາມທຸກຮ້ອນໃນສິ່ງທັງປວງ, ພວກເພິ່ນເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີສຸຕະ' (ໂສດຖິຍະ)."

---

540.

໕໔໑.

---

‘‘ඡෙත්වා ආසවානි ආලයානි, විද්වා සො න උපෙති ගබ්භසෙය්‍යං;

සඤ්ඤං තිවිධං පනුජ්ජ පඞ්කං, කප්පං නෙති තමාහු අරියොති.

"ບຸກຄົນໃດຕັດອາສະວະແລະອາໄລທັງຫຼາຍໄດ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ, ບໍ່ເຂົ້າເຖິງການນອນໃນຄັນອີກ, ບັນເທົາສັນຍາສາມປະການແລະເປືອກຕົມ (ກາມ), ບໍ່ເຂົ້າເຖິງຄວາມກຳນົດ (ກັບປະ), ພວກເພິ່ນເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ພຣະອະຣິຍະ' (ອະຣິຍະ)."

---

541.

໕໔໒.

---

‘‘යො ඉධ චරණෙසු පත්තිපත්තො, කුසලො සබ්බදා ආජානාති ධම්මං;

සබ්බත්ථ න සජ්ජති විමුත්තචිත්තො, පටිඝා යස්ස න සන්ති චරණවා සො.

"ບຸກຄົນໃດໃນພຣະສາສະໜານີ້ ບັນລຸຜົນທີ່ຄວນບັນລຸໃນຈະຣະນະທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ, ຮູ້ແຈ້ງທຳໃນກාලທຸກເມື່ອ, ບໍ່ຕິດຂ້ອງໃນສິ່ງທັງປວງ, ມີຈິດຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມຂັດເຄືອງ (ປະຕິຄະ), ບຸກຄົນນັ້ນແລ ເອີ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີຈະຣະນະ' (ຈະຣະນະວາ)."

---

542.

໕໔໓.

---

‘‘දුක්ඛවෙපක්කං යදත්ථි කම්මං, උද්ධමධො තිරියං වාපි මජ්ඣෙ;

පරිබ්බාජයිත්වා පරිඤ්ඤචාරී, මායං මානමථොපි ලොභකොධං;

පරියන්තමකාසි නාමරූපං, තං පරිබ්බාජකමාහු පත්තිපත්ත’’න්ති.

"ບຸກຄົນໃດລະກຳອັນມີວິບາກເປັນທຸກ ທັງເບື້ອງເທິງ ເບື້ອງລຸ່ມ ເບື້ອງຂວາງ ຫຼືໃນທ່າມກາງ, ເປັນຜູ້ປະພຶດກຳນົດຮູ້, ເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງມາຍາ, ມານະ, ໂລພະ, ໂກທະ ແລະນາມຮູບ, ພວກເພິ່ນເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນ ຜູ້ບັນລຸຜົນທີ່ຄວນບັນລຸແລ້ວວ່າ 'ປະຣິພາຊົກ' (ປະຣິພາຊະກະ)."

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො භගවතො භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා අත්තමනො පමුදිතො උදග්ගො පීතිසොමනස්සජාතො උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං සම්මුඛා සාරුප්පාහි ගාථාහි අභිත්ථවි –

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ຊື່ນຊົມຍິນດີພາສິດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ເບີກບານໃຈ ເກີດຄວາມປິຕິໂສມະນັດຢ່າງຍິ່ງ ລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຜ້າອຸຕຕະຣາສົງ (ຈີວອນ) ສະຫຼຽງບ່າຂ້າງໜຶ່ງ ແລ້ວປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ກ່າວສັນເສີນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕໍ່ພຣະພັກ ດ້ວຍຄາຖາທັງຫຼາຍອັນສົມຄວນວ່າ:

---

543.

໕໔໔.

---

‘‘යානි [Pg.362] ච තීණි යානි ච සට්ඨි, සමණප්පවාදසිතානි භූරිපඤ්ඤ;

සඤ්ඤක්ඛරසඤ්ඤනිස්සිතානි, ඔසරණානි විනෙය්‍ය ඔඝතමගා.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ! ພຣະອົງຊົງກຳຈັດທິດຖິຫົກສິບສາມປະການ ເຊິ່ງອາໄສຄຳກ່າວອ້າງຂອງສະມະນະນອກພຣະສາສະໜາ ແລະ ອາໄສສັນຍາແລະອັກສອນອັນເປັນດັ່ງທ່າທີ່ຢັ່ງລົງ ແລ້ວຊົງຂ້າມພົ້ນຫ້ວງນ້ຳຄືຄວາມມືດມົນໄດ້ແລ້ວ.

---

544.

໕໔໕.

---

‘‘අන්තගූසි පාරගූ දුක්ඛස්ස, අරහාසි සම්මාසම්බුද්ධො ඛීණාසවං තං මඤ්ඤෙ;

ජුතිමා මුතිමා පහූතපඤ්ඤො, දුක්ඛස්සන්තකරං අතාරෙසි මං.

ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດ ຊົງເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຄວາມທຸກ ຊົງເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ຂ້າພະອົງສຳຄັນວ່າພຣະອົງເປັນຜູ້ສິ້ນອາສະວະແລ້ວ ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ມີພຣະປັນຍາເຄື່ອງຮູ້ ມີພຣະປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ ຊົງເຮັດຄວາມທຸກໃຫ້ສິ້ນສຸດ ໄດ້ຊົງຊ່ວຍຂ້າພະອົງໃຫ້ຂ້າມພົ້ນແລ້ວ.

---

545.

໕໔໖.

---

‘‘යං මෙ කඞ්ඛිතමඤ්ඤාසි, විචිකිච්ඡා මං තාරයි නමො තෙ;

මුනි මොනපථෙසු පත්තිපත්ත, අඛිල ආදිච්චබන්ධු සොරතොසි.

ພຣະອົງຊົງຊາບຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະອົງແລ້ວ ຊົງຊ່ວຍຂ້າພະອົງໃຫ້ຂ້າມພົ້ນຈາກຄວາມລັງເລສົງໄສ ຂ້າພະອົງຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ ຜູ້ບັນລຸເຖິງປະໂຫຍດໃນທາງແຫ່ງມຸນີ ຜູ້ບໍ່ມີກິເລສດັ່ງຕະປູ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ສະຫງົບງຽບຢ່າງຍິ່ງ.

---

546.

໕໔໗.

---

‘‘යා මෙ කඞ්ඛා පුරෙ ආසි, තං මෙ බ්‍යාකාසි චක්ඛුමා;

අද්ධා මුනීසි සම්බුද්ධො, නත්ථි නීවරණා තව.

ความສົງໄສໃດໆ ທີ່ຂ້າພະອົງເຄີຍມີໃນກ່ອນ ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸຊົງແກ້ໄຂແລ້ວແກ່ຂ້າພະອົງ ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະມຸນີ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ແລ້ວໂດຍແທ້ຈິງ ນີວອນທັງຫຼາຍບໍ່ມີແກ່ພຣະອົງເລີຍ.

---

547.

໕໔໘.

---

‘‘උපායාසා ච තෙ සබ්බෙ, විද්ධස්තා විනළීකතා;

සීතිභූතො දමප්පත්තො, ධිතිමා සච්චනික්කමො.

ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈທັງປວງຂອງພຣະອົງຖືກທຳລາຍແລ້ວ ຖືກຖອນຮາກອອກດັ່ງຕົ້ນອໍ້ ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ເຢືອກເຢັນ ຊົງບັນລຸເຖິງຄວາມຝຶກຕົນ ຊົງມີຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ແລະ ມີຄວາມພຽນອັນແທ້ຈິງ.

---

548.

໕໔໙.

---

‘‘තස්ස තෙ නාගනාගස්ස, මහාවීරස්ස භාසතො;

සබ්බෙ දෙවානුමොදන්ති, උභො නාරදපබ්බතා.

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ປະເສີດດັ່ງຊ້າງສານ ຜູ້ມີຄວາມພຽນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊົງສະແດງທັມຢູ່ ເຫຼົ່າເທວະດາທັງປວງ ລວມທັງພຣະນານະດະ ແລະ ພຣະປັບພະຕະ ທັງສອງ ກໍຍ່ອມອະນຸໂມທະນາ.

---

549.

໕໕໐.

---

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

සදෙවකස්මිං ලොකස්මිං, නත්ථි තෙ පටිපුග්ගලො.

ຂ້າພະອົງຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນບຸຣຸດອາຊານໄນ ຂ້າພະອົງຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນບຸຣຸດອັນປະເສີດສຸດ ໃນໂລກພ້ອມທັງເທວະດານີ້ ບໍ່ມີບຸກຄົນໃດປຽບສະ微ພຣະອົງໄດ້.

---

550.

໕໕໑.

---

‘‘තුවං බුද්ධො තුවං සත්ථා, තුවං මාරාභිභූ මුනි;

තුවං අනුසයෙ ඡෙත්වා, තිණ්ණො තාරෙසි මං පජං.

ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະศาสດາ ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະມຸນີຜູ້ຜະຈົນມານ ພຣະອົງຊົງຕັດອະນຸໄສກິເລສທັງຫຼາຍແລ້ວ ຊົງຂ້າມພົ້ນແລ້ວ ແລະ ຊົງຊ່ວຍໝູ່ສັດນີ້ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນນຳດ້ວຍ.

---

551.

໕໕໒.

---

‘‘උපධී තෙ සමතික්කන්තා, ආසවා තෙ පදාලිතා;

සීහොසි අනුපාදානො, පහීනභයභෙරවො.

ພຣະອົງຊົງກ້າວລ່ວງອຸປະທິທັງຫຼາຍແລ້ວ ຊົງທຳລາຍອາສະວະກິເລສທັງຫຼາຍແລ້ວ ພຣະອົງຊົງເປັນດັ່ງລາຊະສີ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ຊົງລະຄວາມຢ້ານກົວແລະຄວາມສະດຸ້ງກົວໄດ້ແລ້ວ.

---

552.

໕໕໓.

---

‘‘පුණ්ඩරීකං [Pg.363] යථා වග්ගු, තොයෙ න උපලිම්පති ;

එවං පුඤ්ඤෙ ච පාපෙ ච, උභයෙ ත්වං න ලිම්පසි;

පාදෙ වීර පසාරෙහි, සභියො වන්දති සත්ථුනො’’ති.

ດອກບົວຂາວອັນງົດງາມ ຍ່ອມບໍ່ປຽກເປື້ອນດ້ວຍນ້ຳສັນໃດ ພຣະອົງກໍຍ່ອມບໍ່ຕິດພັນໃນບຸນແລະບາບທັງສອງປະການສັນນັ້ນ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນ ຊົງຢຽດພຣະບາດອອກເຖີດ ສະພິຍະຂໍນອບນ້ອມພຣະບາດຂອງພຣະศาสດາ.

---

අථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ…පෙ… එසාහං භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච; ලභෙය්‍යාහං, භන්තෙ, භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ສະພິຍະປະຣິພາຊົກ ໄດ້ຊົບຫົວລົງແທບພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ... ຂ້າພະອົງຂໍເຖິງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພຣະທັມ ແລະ ພຣະສົງ ວ່າເປັນທີ່ເພິ່ງທີ່ລະນຶກ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະອົງພຶງໄດ້ການບັນພະຊາ ພຶງໄດ້ການອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖີດ'.

---

‘‘යො ඛො, සභිය, අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ආකඞ්ඛති පබ්බජ්ජං, ආකඞ්ඛති උපසම්පදං, සො චත්තාරො මාසෙ පරිවසති; චතුන්නං මාසානං අච්චයෙන ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්ති, උපසම්පාදෙන්ති භික්ඛුභාවාය. අපි ච මෙත්ථ පුග්ගලවෙමත්තතා විදිතා’’ති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ: 'ດູກ່ອນສະພິຍະ ຜູ້ເຄີຍເປັນອັນຍະເດຍຣະຖີມາກ່ອນ ຫາກຫວັງການບັນພະຊາ ຫວັງການອຸປະສົມບົດໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຈະຕ້ອງຢູ່ປະຣິວາດສີ່ເດືອນ ເມື່ອລ່ວງສີ່ເດືອນໄປແລ້ວ ພຣະພິກສຸທັງຫຼາຍມີຄວາມຍິນດີແລ້ວ ຈຶ່ງຈະໃຫ້ບັນພະຊາ ແລະ ໃຫ້ອຸປະສົມບົດເພື່ອຄວາມເປັນພິກສຸ ແຕ່ຕຖາຄົດຍ່ອມຮູ້ເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບຸກຄົນໃນເລື່ອງນີ້'.

---

‘‘සචෙ, භන්තෙ, අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ආකඞ්ඛන්තා පබ්බජ්ජං, ආකඞ්ඛන්තා උපසම්පදං චත්තාරො මාසෙ පරිවසන්ති, චතුන්නං මාසානං අච්චයෙන ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්ති, උපසම්පාදෙන්ති භික්ඛුභාවාය, අහං චත්තාරි වස්සානි පරිවසිස්සාමි; චතුන්නං වස්සානං අච්චයෙන ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්තු උපසම්පාදෙන්තු භික්ඛුභාවායා’’ති. අලත්ථ ඛො සභියො පරිබ්බාජකො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං අලත්ථ උපසම්පදං…පෙ… අඤ්ඤතරො ඛො පනායස්මා සභියො අරහතං අහොසීති.

ສະພິຍະກາບທູນວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຫາກຜູ້ເຄີຍເປັນອັນຍະເດຍຣະຖີມາກ່ອນ ຫວັງການບັນພະຊາ ຫວັງການອຸປະສົມບົດໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຕ້ອງຢູ່ປະຣິວາດສີ່ເດືອນ ເມື່ອລ່ວງສີ່ເດືອນໄປແລ້ວ ພຣະພິກສຸທັງຫຼາຍມີຄວາມຍິນດີ ຈຶ່ງໃຫ້ບັນພະຊາ ໃຫ້ອຸປະສົມບົດເພື່ອຄວາມເປັນພິກສຸ ຂ້າພະອົງຈະຂໍຢູ່ປະຣິວາດສີ່ປີ ເມື່ອລ່ວງສີ່ປີໄປແລ້ວ ຂໍພຣະພິກສຸທັງຫຼາຍມີຄວາມຍິນດີ ຈຶ່ງໃຫ້ບັນພະຊາ ໃຫ້ອຸປະສົມບົດແກ່ຂ້າພະອົງເພື່ອຄວາມເປັນພິກສຸເຖີດ' ສະພິຍະປະຣິພາຊົກໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ໄດ້ຮັບການອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ... ແລະ ພຣະສະພິຍະຜູ້ມີອາຍຸ ກໍໄດ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງໃນບັນດາພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ.

---

සභියසුත්තං ඡට්ඨං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ສະພິຍະສູດ ທີຫົກ.

---

7. සෙලසුත්තං

໗. ເສລະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා අඞ්ගුත්තරාපෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං අඩ්ඪතෙළසෙහි භික්ඛුසතෙහි යෙන ආපණං නාම අඞ්ගුත්තරාපානං නිගමො තදවසරි. අස්සොසි ඛො කෙණියො ජටිලො ‘‘සමණො ඛලු, භො, ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො අඞ්ගුත්තරාපෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං අඩ්ඪතෙළසෙහි භික්ඛුසතෙහි ආපණං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං [Pg.364] එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙති. සො ධම්මං දෙසති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙති. සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’’ති.

ຂ້າພະອົງໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງສະເດັດຈາຣິກໄປໃນແຄວ້ນອັງຄຸດຕະຣາປະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ປະມານພັນສອງຮ້ອຍຫ້າສິບຮູບ ໄດ້ສະເດັດເຖິງນິຄົມຊື່ວ່າ ອາປະນະ ຂອງຊາວອັງຄຸດຕະຣາປະ. ເກນິຍະຊະດິນ ໄດ້ຍິນຂ່າວວ່າ: 'ທ່ານຜູ້ຈະເລີນທັງຫຼາຍ! ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນສັກກະຍະບຸດ ຊົງບວດຈາກສັກກະຍະຕະກູນ ສະເດັດຈາຣິກໄປໃນແຄວ້ນອັງຄຸດຕະຣາປະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ປະມານພັນສອງຮ້ອຍຫ้าສິບຮູບ ໄດ້ສະເດັດເຖິງນິຄົມອາປະນະແລ້ວ. ກໍກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: "ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົງເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊຊາແລະຈະຣະນະ ຊົງສະເດັດໄປດີແລ້ວ ຊົງຮູ້ແຈ້ງໂລກ ຊົງເປັນສານະຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ຊົງເປັນຄູຂອງເທວະດาແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ຊົງເປັນຜູ້ຕຣັສຮູ້ ຊົງເປັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ". ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງແລະເຮັດໃຫ້ແຈ້ງດ້ວຍພຣະປັນຍາອັນຍິ່ງດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລ້ວຊົງປະກາດໂລກນີ້ ພ້ອມທັງເທວະດາ ມານ ພຣົມ ໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ເທວະດາແລະມະນຸດ ໃຫ້ຮູ້ຕາມ. ພຣະອົງຊົງສະແດງທັມມີຄວາມງາມໃນເບື້ອງຕົ້ນ ງາມໃນທ່າມກາງ ແລະງາມໃນທີ່ສຸດ ຊົງປະກາດພຣົມມະຈັນອັນບໍລິສຸດບໍລິບູນສິ້ນເຊີງ ພ້ອມທັງອັດຖະແລະພະຍັນຊະນະ. ການໄດ້ເຫັນພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີສະພາບຢ່າງນັ້ນ ເປັນຄວາມດີແທ້ໆ'.

---

අථ ඛො කෙණියො ජටිලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො කෙණියං ජටිලං භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො කෙණියො ජටිලො භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අධිවාසෙතු මෙ භවං ගොතමො ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙනා’’ති. එවං වුත්තෙ, භගවා කෙණියං ජටිලං එතදවොච – ‘‘මහා ඛො, කෙණිය, භික්ඛුසඞ්ඝො අඩ්ඪතෙළසානි භික්ඛුසතානි; ත්වඤ්ච බ්‍රාහ්මණෙසු අභිප්පසන්නො’’ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ເກນິຍະຊະດິນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ແລ້ວໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເມື່ອໄດ້ຜ່ານການສົນທະນາປາໄສອັນເປັນທີ່ບັນເທີງໃຈແລະລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khangໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງຊີ້ແຈງໃຫ້ເກນິຍະຊະດິນຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນ ເຫັນປະໂຫຍດ ຊົງຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ ຊົງເຮັດໃຫ້ແກ້ວຫານ ແລະຊົງເຮັດໃຫ້ລື່ນເລີງດ້ວຍທັມມະກະຖາ. ລຳດັບນັ້ນ ເກນິຍະຊະດິນ ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນປະໂຫຍດ ຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ ເຮັດໃຫ້ແກ້ວຫານ ແລະເຮັດໃຫ້ລື່ນເລີງດ້ວຍທັມມະກະຖາແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງ ຈົ່ງຊົງຮັບພັດຕາຫານຂອງ... ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄວາມດີໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ເຖີດ'. ເມື່ອກາບທູນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັສກັບເກນິຍະຊະດິນວ່າ: 'ດູກ່ອນເກນິຍະ ພຣະພິກສຸສົງມີໝູ່ໃຫຍ່ເຖິງພັນສອງຮ້ອຍຫ້າສິບຮູບ ແລະທ່ານເອງກໍເປັນຜູ້ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພວກພຣາມ'.

---

දුතියම්පි ඛො කෙණියො ජටිලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිඤ්චාපි, භො ගොතම, මහා භික්ඛුසඞ්ඝො අඩ්ඪතෙළසානි භික්ඛුසතානි, අහඤ්ච බ්‍රාහ්මණෙසු අභිප්පසන්නො; අධිවාසෙතු මෙ භවං ගොතමො ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙනා’’ති. දුතියම්පි ඛො භගවා කෙණියං ජටිලං එතදවොච – ‘‘මහා ඛො, කෙණිය, භික්ඛුසඞ්ඝො අඩ්ඪතෙළසානි භික්ඛුසතානි; ත්වඤ්ච බ්‍රාහ්මණෙසු අභිප්පසන්නො’’ති.

ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສອງ ເກນິຍະຊະດິນ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເຖິງແມ່ນວ່າພຣະພິກສຸສົງຈະມີໝູ່ໃຫຍ່ເຖິງພັນສອງຮ້ອຍຫ້າສິບຮູບ ແລະຂ້າພະອົງເອງກໍມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພວກພຣາມກໍຕາມ ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງ ຈົ່ງຊົງຮັບພັດຕາຫານຂອງຂ້າພະອົງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄວາມດີໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ເຖີດ'. ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍໄດ້ຕຣັສກັບເກນິຍະຊະດິນວ່າ: 'ດູກ່ອນເກນິຍະ ພຣະພິກສຸສົງມີໝູ່ໃຫຍ່ເຖິງພັນສອງຮ້ອຍຫ້າສິບຮູບ ແລະທ່ານເອງກໍເປັນຜູ້ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນພວກພຣາມ'.

---

තතියම්පි ඛො කෙණියො ජටිලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිඤ්චාපි, භො ගොතම, මහා භික්ඛුසඞ්ඝො අඩ්ඪතෙළසානි භික්ඛුසතානි, අහඤ්ච බ්‍රාහ්මණෙසු අභිප්පසන්නො, අධිවාසෙතු මෙ භවං ගොතමො ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙනා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො කෙණියො ජටිලො භගවතො අධිවාසනං විදිත්වා [Pg.365] උට්ඨායාසනා යෙන සකො අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මිත්තාමච්චෙ ඤාතිසාලොහිතෙ ආමන්තෙසි – ‘‘සුණන්තු මෙ භවන්තො මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා, සමණො මෙ ගොතමො නිමන්තිතො ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන, යෙන මෙ කායවෙය්‍යාවටිකං කරෙය්‍යාථා’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො කෙණියස්ස ජටිලස්ස මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා කෙණියස්ස ජටිලස්ස පටිස්සුත්වා අප්පෙකච්චෙ උද්ධනානි ඛණන්ති, අප්පෙකච්චෙ කට්ඨානි ඵාලෙන්ති, අප්පෙකච්චෙ භාජනානි ධොවන්ති, අප්පෙකච්චෙ උදකමණිකං පතිට්ඨාපෙන්ති, අප්පෙකච්චෙ ආසනානි පඤ්ඤාපෙන්ති. කෙණියො පන ජටිලො සාමංයෙව මණ්ඩලමාළං පටියාදෙති.

ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສາມ ເກນິຍະຊະດິນ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເຖິງແມ່ນວ່າພຣະພິກສຸສົງຈະມີໝູ່ໃຫຍ່... ກໍຕາມ ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງ ຈົ່ງຊົງຮັບພັດຕາຫານຂອງຂ້າພະອົງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຄວາມດີໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ເຖີດ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຮັບນิມົນດ້ວຍພຣະອາການດຸສນີ. ຄັ້ງນັ້ນ ເກນິຍະຊະດິນ ຊາບການຮັບນິມົນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງລຸກຈາກອາສະນະ ເຂົ້າໄປຍັງອາສົມຂອງຕົນ ແລ້ວຮຽກມິດອຳມາດແລະຍາດສາໂລຫິດມາເວົ້າວ່າ: 'ຂໍທ່ານມິດອຳມາດແລະຍາດສາໂລຫິດທັງຫຼາຍ ຈົ່ງຟັງຄຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນິມົນພຣະສະມະນະໂຄດົມ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງ ເພື່ອພັດຕາຫານໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ແລ້ວ ຂໍທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຊ່ວຍກັນເຮັດວຽກງານຂົນຂວາຍທາງກາຍໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແດ່ເຖີດ'. ພວກມິດອຳມາດແລະຍາດສາໂລຫິດຂອງເກນິຍະຊະດິນ ຮັບຄຳຂອງເກນິຍະຊະດິນວ່າ: 'ຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ' ແລ້ວບາງພວກກໍຂຸດເຕົາໄຟ ບາງພວກກໍຜ່າຟືນ ບາງພວກກໍລ້າງຖ້ວຍຊາມ ບາງພວກກໍຕັ້ງຕຸ່ມນ້ຳ ບາງພວກກໍຈັດຕັ້ງອາສະນະ ສ່ວນເກນິຍະຊະດິນເອງກໍຈັດແຈງມົນທົບ.

---

තෙන ඛො පන සමයෙන සෙලො බ්‍රාහ්මණො ආපණෙ පටිවසති, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං පදකො වෙය්‍යාකරණො ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයො, තීණි ච මාණවකසතානි මන්තෙ වාචෙති.

ສະໄໝນັ້ນ ເສລະພຣາມ ອາໄສຢູ່ໃນນິຄົມອາປະນະ ເປັນຜູ້ຮຽນຈົບໄຕເພທ ພ້ອມທັງຄຳພີນິຄັນທຸ ຄຳພີເກຕຸພະ ຄຳພີອັກຂະຣະປະເພທະ ແລະມີຄຳພີອິຕິຫາສະເປັນທີຫ້າ ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈຕົວບົດ ເປັນໄວຍາກອນ ຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນຄຳພີໂລກາຍະຕະ ແລະຄຳພີມະຫາປຸຣິສະລັກສະນະ ແລະເປັນຜູ້ສອນມົນແກ່ມານົບສາມຮ້ອຍຄົນ.

---

තෙන ඛො පන සමයෙන කෙණියො ජටිලො සෙලෙ බ්‍රාහ්මණෙ අභිප්පසන්නො හොති. අථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො තීහි මාණවකසතෙහි පරිවුතො ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමමානො අනුවිචරමානො යෙන කෙණියස්ස ජටිලස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො කෙණියස්ස ජටිලස්ස අස්සමෙ අප්පෙකච්චෙ උද්ධනානි ඛණන්තෙ…පෙ… අප්පෙකච්චෙ ආසනානි පඤ්ඤපෙන්තෙ, කෙණියං පන ජටිලං සාමංයෙව මණ්ඩලමාළං පටියාදෙන්තං. දිස්වාන කෙණියං ජටිලං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො භොතො කෙණියස්ස ආවාහො වා භවිස්සති, විවාහො වා භවිස්සති, මහායඤ්ඤො වා පච්චුපට්ඨිතො, රාජා වා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො නිමන්තිතො ස්වාතනාය සද්ධිං බලකායෙනා’’ති?

ສະໄໝນັ້ນ ເກນິຍະຊະດິນ ມີຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງຍິ່ງໃນເສລະພຣາມ. ຄັ້ງນັ້ນ ເສລະພຣາມ ແວດລ້ອມດ້ວຍມານົບສາມຮ້ອຍຄົນ ຍ່າງທ່ຽວພັກຜ່ອນຢ່ອນໃຈ ໄດ້ເຂົ້າໄປຍັງອາສົມຂອງເກນິຍະຊະດິນ. ເສລະພຣາມ ໄດ້ເຫັນພວກຊະດິນໃນອາສົມຂອງເກນິຍະຊະດິນ ບາງພວກກໍຂຸດເຕົາໄຟ... ບາງພວກກໍຈັດຕັ້ງອາສະນະ ແລະເຫັນເກນິຍະຊະດິນເອງກໍກຳລັງຈັດແຈງມົນທົບຢູ່. ເມື່ອເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງຖາມເກນິຍະຊະດິນວ່າ: 'ຈະມີງານມຸງຄຸນສົມຣົດ ຫຼືງານມອບຕົວເຈົ້າສາວ ຂອງເກນິຍະຜູ້ຈະເລີນ ຫຼືວ່າການບູຊາຍັນໃຫຍ່ຖືກຈັດຂຶ້ນ ຫຼືວ່າພຣະເຈົ້າພິມພິສານ ແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ ຜູ້ມີກຳລັງພົນຫຼວງຫຼາຍ ຖືກເຊື້ອເຊີນພ້ອມດ້ວຍກອງທັບ ເພື່ອສະເຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນພຣຸ່ງນີ້?'

---

‘‘න මෙ, භො සෙල, ආවාහො වා භවිස්සති විවාහො වා, නාපි රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො නිමන්තිතො ස්වාතනාය සද්ධිං බලකායෙන; අපි ච ඛො මෙ මහායඤ්ඤො පච්චුපට්ඨිතො. අත්ථි සමණො ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො අඞ්ගුත්තරාපෙසු චාරිකං [Pg.366] චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං අඩ්ඪතෙළසෙහි භික්ඛුසතෙහි ආපණං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං…පෙ… බුද්ධො භගවාති. සො මෙ නිමන්තිතො ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙනා’’ති. ‘‘බුද්ධොති, භො කෙණිය, වදෙසි’’? ‘‘බුද්ධොති, භො සෙල, වදාමි’’. ‘‘බුද්ධොති, භො කෙණිය, වදෙසි’’? ‘‘බුද්ධොති, භො සෙල, වදාමී’’ති.

ເກນິຍະຊະດິນຕອບວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ທ່ານເສລະ ງານມຸງຄຸນສົມຣົດກໍບໍ່ມີ ງານມອບຕົວເຈົ້າສາວກໍບໍ່ມີ ແລະພຣະເຈົ້າພິມພິສານ ແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ ພ້ອມດ້ວຍກອງທັບ ກໍບໍ່ໄດ້ຖືກເຊື້ອເຊີນເພື່ອສະເຫວີຍພັດຕາຫານໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງຈັດການບູຊາຍັນໃຫຍ່. ມີພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນສັກກະຍະບຸດ ຊົງບວດຈາກສັກກະຍະຕະກູນ ສະເດັດຈາຣິກໄປໃນແຄວ້ນອັງຄຸດຕະຣາປະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ປະມານພັນສອງຮ້ອຍຫ້າສິບຮູບ ໄດ້ສະເດັດເຖິງນິຄົມອາປະນະແລ້ວ. ກໍກຽດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ... "ພຣະອົງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ". ພຣະອົງນັ້ນແລ້ວ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້ານິມົນເພື່ອພັດຕາຫານໃນວັນພຣຸ່ງນີ້ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກສຸສົງ'. ເສລະພຣາມຖາມວ່າ: 'ທ່ານເກນິຍະ ທ່ານກ່າວວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຢ່າງນັ້ນຫຼື?' ເກນິຍະຊະດິນຕອບວ່າ: 'ທ່ານເສລະ ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຢ່າງນັ້ນແທ້'. ເສລະພຣາມຖາມອີກວ່າ: 'ທ່ານເກນິຍະ ທ່ານກ່າວວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຢ່າງນັ້ນຫຼື?' ເກນິຍະຊະດິນຕອບວ່າ: 'ທ່ານເສລະ ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຢ່າງນັ້ນແທ້'.

---

අථ ඛො සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස එතදහොසි – ‘‘ඝොසොපි ඛො එසො දුල්ලභො ලොකස්මිං යදිදං බුද්ධොති. ආගතානි ඛො පනම්හාකං මන්තෙසු ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා. සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති රාජා හොති චක්කවත්ති ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති, සෙය්‍යථිදං – චක්කරතනං, හත්ථිරතනං, අස්සරතනං, මණිරතනං, ඉත්ථිරතනං, ගහපතිරතනං, පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. කහං පන, භො කෙණිය, එතරහි සො භවං ගොතමො විහරති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො’’ති?

ຄັ້ງນັ້ນ, ເສລະພຣາມໄດ້ມີຄວາມດຳຣິວ່າ: «ສຽງວ່າ “ພຣະພຸດທະເຈົ້າ” ນີ້ ເປັນສຽງທີ່ຫາຟັງໄດ້ຍາກຍິ່ງໃນໂລກ. ກໍແຕ່ລະກະລັກສະນະຂອງມະຫາບຸຣຸດ ໓໒ ປະການ ມີມາໃນຄຳພີພຣະເວດຂອງພວກເຮົາ, ເຊິ່ງມະຫາບຸຣຸດຜູ້ປະກອບດ້ວຍລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມມີຄະຕິເປັນ ໒ ປະການເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ເປັນຢ່າງອື່ນ. ຄື ຖ້າຄອງເຮືອນ ຈະໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດ ຜູ້ຊົງທັມ ເປັນພຣະຣາຊາໂດຍທັມ ມີສະໝຸດທັງ ໔ ເປັນຂອບເຂດ ຊົງຊະນະສົງຄາມ ມີພຣະຣາຊອານາຈັກໝັ້ນຄົງ ປະກອບດ້ວຍຣັດຕະນະ ໗ ປະການ. ຣັດຕະນະ ໗ ປະການຂອງພຣະອົງນັ້ນຄື: ຈັກກະຣັດຕະນະ (ຈັກແກ້ວ), ຫັດຖິຣັດຕະນະ (ຊ້າງແກ້ວ), ອັດສະຣັດຕະນະ (ມ້າແກ້ວ), ມະນີຣັດຕະນະ (ມະນີແກ້ວ), ອິດຖີຣັດຕະນະ (ນາງແກ້ວ), ຄະຫະປະຕິຣັດຕະນະ (ຂຸນນາງແກ້ວ), ແລະ ປະຣິນາຍະກະຣັດຕະນະ (ຂຸນພົນແກ້ວ) ເປັນທີ ໗. ພຣະອົງຈະມີພຣະຣາຊໂອຣົດຫຼາຍກວ່າພັນພຣະອົງ ຜູ້g້າຫານ ມີຮູບຊົງອົງອາດ ສາມາດຍ່ຳຍີເສິກສັດຕູໄດ້. ພຣະອົງຈະຊົງປົກຄອງແຜ່ນດິນນີ້ ມີມະຫາສະໝຸດເປັນຂອບເຂດ ໂດຍທັມ ບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ທັນດາອາຍຸດ ຫຼືສັດຕຣາອາວຸດໃດໆ. ແຕ່ຖ້າອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ ຈະໄດ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງໃນໂລກ ຜູ້ເປີດໂລກທີ່ມຶດມົນ. ທ່ານເຄນິຍະ, ເວລານີ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງນັ້ນ ປະທັບຢູ່ທີ່ໃດ?»

---

එවං වුත්තෙ, කෙණියො ජටිලො දක්ඛිණං බාහුං පග්ගහෙත්වා සෙලං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘යෙනෙසා, භො සෙල, නීලවනරාජී’’ති. අථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො තීහි මාණවකසතෙහි සද්ධිං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො තෙ මාණවකෙ ආමන්තෙසි – ‘‘අප්පසද්දා භොන්තො ආගච්ඡන්තු, පදෙ පදං නික්ඛිපන්තා. දුරාසදා හි තෙ භගවන්තො සීහාව එකචරා. යදා චාහං, භො, සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං මන්තෙය්‍යුං, මා මෙ භොන්තො අන්තරන්තරා කථං ඔපාතෙථ; කථාපරියොසානං මෙ භවන්තො ආගමෙන්තූ’’ති.

ເມື່ອເສລະພຣາມg່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ເຄນິຍະຊະດິນໄດ້ຢຽດແຂນຂວາອອກ ແລ້ວກ່າວກັບເສລະພຣາມວ່າ: «ທ່ານເສລະ, ພຣະອົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ບ່ອນທີ່ມີແນວປ່າສີຂຽວເຂັ້ມນັ້ນແລ້ວ». ຄັ້ງນັ້ນ, ເສລະພຣາມພ້ອມດ້ວຍມານົບ ໓໐໐ ຄົນ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເສລະພຣາມໄດ້ເຕືອນພວກມານົບເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: «ພວກທ່ານຈົ່ງເດີນທາງເຂົ້າໄປໂດຍຄວາມສະຫງົບ ຍ່າງໄປເທື່ອລະg້າວໆ ເພາະວ່າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າໄດ້ຍາກ ປະດັບປະດາຄືດັ່ງຣາຊະສີທີ່ທ່ຽວໄປພຽງລຳພັງ. ແລະເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າgຳລັງສົນທະນາກັບພຣະສະມະນະໂຄດົມຢູ່, ພວກທ່ານຢ່າໄດ້ກ່າວສອດແຊກຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງgາງ, ຈົ່ງລໍຖ້າຈົນກວ່າການສົນທະນາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະສິ້ນສຸດລົງ»

---

අථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො භගවතො [Pg.367] කායෙ ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි සමන්නෙසි. අද්දසා ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො භගවතො කායෙ ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි යෙභුය්‍යෙන ඨපෙත්වා ද්වෙ. ද්වීසු මහාපුරිසලක්ඛණෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති – කොසොහිතෙ ච වත්ථගුය්හෙ, පහූතජිව්හතාය චාති.

ຄັ້ງນັ້ນ, ເສລະພຣາມໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເຖິງທີ່ປະທັບ, ໄດ້ປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເມື່ອໄດ້ກ່າວປາໄສພໍໃຫ້ເປັນທີ່ບັນເທີງໃຈ ແລະເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ, ເສລະພຣາມໄດ້gວດເບິ່ງມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໓໒ ປະການໃນພຣະວໍຣະgາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເສລະພຣາມໄດ້ເຫັນມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໓໒ ປະການໃນພຣະວໍຣະgາຍຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ເວັ້ນໄວ້ແຕ່ ໒ ປະການ, ເຊິ່ງລາວຍັງມີຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງ ບໍ່ອາດຕັດສິນໃຈ ແລະບໍ່ອາດເຫຼື້ອມໃສໄດ້ໃນມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໒ ປະການນັ້ນ ຄື: ພຣະຄຸຍຫະທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນຝັກ ແລະຄວາມມີພຣະຊິວຫາອັນຍາວໃຫຍ່.

---

අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘පස්සති ඛො මෙ අයං සෙලො බ්‍රාහ්මණො ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි යෙභුය්‍යෙන ඨපෙත්වා ද්වෙ. ද්වීසු මහාපුරිසලක්ඛණෙසු කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති – කොසොහිතෙ ච වත්ථගුය්හෙ, පහූතජිව්හතාය චා’’ති. අථ ඛො භගවා තථාරූපං ඉද්ධාභිසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛාසි, යථා අද්දස සෙලො බ්‍රාහ්මණො භගවතො කොසොහිතං වත්ථගුය්හං. අථ ඛො භගවා ජිව්හං නින්නාමෙත්වා උභොපි කණ්ණසොතානි අනුමසි පටිමසි, උභොපි නාසිකසොතානි අනුමසි පටිමසි, කෙවලම්පි නලාටමණ්ඩලං ජිව්හාය ඡාදෙසි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງດຳຣິວ່າ: «ເສລະພຣາມນີ້ ເຫັນມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໓໒ ປະການຂອງເຮົາໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ເວັ້ນໄວ້ແຕ່ ໒ ປະການ, ລາວຍັງມີຄວາມສົງໄສ ເຄືອບແຄງ ບໍ່ອາດຕັດສິນໃຈ ແລະບໍ່ອາດເຫຼື້ອມໃສໄດ້ໃນມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໒ ປະການນັ້ນ ຄື: ພຣະຄຸຍຫະທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນຝັກ ແລະຄວາມມີພຣະຊິວຫາອັນຍາວໃຫຍ່». ລຳດັບນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງບັນດານອິດທິຣິດປາຕິຫານ ເພື່ອໃຫ້ເສລະພຣາມໄດ້ເຫັນພຣະຄຸຍຫະທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນຝັກຂອງພຣະອົງ. ຈາກນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງແລບພຣະຊິວຫາອອກມາ ແລ້ວຊົງແຍງເຂົ້າໄປໃນຊ່ອງພຣະໂສດທັງສອງgັບໄປgັບມາ, ຊົງແຍງເຂົ້າໄປໃນຊ່ອງພຣະນາສິກທັງສອງgັບໄປgັບມາ, ແລະຊົງໃຊ້ພຣະຊິວຫາແຜ່ປົກປິດພຣະນະລາດທັງໝົດໄວ້.

---

අථ ඛො සෙලස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස එතදහොසි – ‘‘සමන්නාගතො ඛො සමණො ගොතමො ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණෙහි පරිපුණ්ණෙහි, නො අපුරිපුණ්ණෙහි. නො ච ඛො නං ජානාමි බුද්ධො වා නො වා. සුතං ඛො පන මෙතං බ්‍රාහ්මණානං වුඩ්ඪානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘යෙ තෙ භවන්ති අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙ සකෙ වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ අත්තානං පාතුකරොන්තී’ති. යංනූනාහං සමණං ගොතමං සම්මුඛා සාරුප්පාහි ගාථාහි අභිත්ථවෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං සම්මුඛා සාරුප්පාහි ගාථාහි අභිත්ථවි –

ຄັ້ງນັ້ນ, ເສລະພຣາມໄດ້ມີຄວາມດຳຣິວ່າ: «ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງປະກອບດ້ວຍມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະ ໓໒ ປະການຢ່າງບໍລິບູນ ບໍ່ແມ່ນບໍ່ບໍລິບູນ. ແຕ່ພວກເຮົາgໍຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າ ພຣະອົງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຫຼືບໍ່. ແຕ່ພວກເຮົາເຄີຍໄດ້ຍິນຄຳຂອງພວກພຣາມຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ຜູ້ເປັນອາຈານ ແລະປາຈານg່າວໄວ້ວ່າ: “ພຣະອໍຣະຫັນສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເມື່ອມີຜູ້g່າວສັນເສີນຄຸນຂອງພຣະອົງ ຍ່ອມຊົງສະແດງພຣະອົງໃຫ້ປາກົດ”. ຖ້າຢ່າງນັ້ນ, ເຮົາຄວນຈະສັນເສີນພຣະສະມະນະໂຄດົມຕໍ່ໜ້າພຣະພັກ ດ້ວຍຄາຖາອັນສົມຄວນເຖີດ». ລຳດັບນັ້ນ, ເສລະພຣາມໄດ້ສັນເສີນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕໍ່ໜ້າພຣະພັກ ດ້ວຍຄາຖາອັນສົມຄວນວ່າ:

---

553.

໕໕໔.

---

‘‘පරිපුණ්ණකායො සුරුචි, සුජාතො චාරුදස්සනො;

සුවණ්ණවණ්ණොසි භගවා, සුසුක්කදාඨොසි වීරියවා.

«ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ມີພຣະວໍຣະgາຍບໍລິບູນ, ມີພຣະຣັດສະໝີຜຸດຜ່ອງ, ມີພຣະຊາດgຳເນີດດີ, ມີພຣະຣູບອັນງົດງາມໜ້າຊົມ, ມີພຣະວໍຣະgາຍດັ່ງສີທອງ, ມີພຣະເຂ້ຽວອັນຂາວສະອາດ, ແລະຊົງມີຄວາມພຽນອັນແຮງg້າ.

---

554.

໕໕໕.

---

‘‘නරස්ස හි සුජාතස්ස, යෙ භවන්ති වියඤ්ජනා;

සබ්බෙ තෙ තව කායස්මිං, මහාපුරිසලක්ඛණා.

ເພາະລັກສະນະທັງຫຼາຍຂອງມະນຸດຜູ້ມີgຳເນີດດີມີຢ່າງໃດ, ມະຫາບຸຣຸດລັກສະນະທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ gໍປາກົດມີຢູ່ໃນພຣະວໍຣະgາຍຂອງພຣະອົງຢ່າງນັ້ນ.

---

555.

໕໕໖.

---

‘‘පසන්නනෙත්තො සුමුඛො, බ්‍රහා උජු පතාපවා;

මජ්ඣෙ සමණසඞ්ඝස්ස, ආදිච්චොව විරොචසි.

ພຣະອົງມີພຣະເນດອັນແຈ່ມໃສ, ມີພຣະພັກອັນງົດງາມ, ມີພຣະວໍຣະgາຍໃຫຍ່ແລະຊື່ຕຣົງ, ມີອານຸພາບມາກ, ຊົງຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ທ່າມgາງໝູ່ພຣະສະມະນະ ປຽບດັ່ງດວງຕາເວັນ.

---

556.

໕໕໗.

---

‘‘කල්‍යාණදස්සනො [Pg.368] භික්ඛු, කඤ්චනසන්නිභත්තචො;

කිං තෙ සමණභාවෙන, එවං උත්තමවණ්ණිනො.

ພຣະອົງເປັນພຣະພິກຂຸທີ່ມີພຣະຣູບອັນງົດງາມໜ້າເບິ່ງ, ມີພຣະສີວີດັ່ງທອງຄຳ, ພຣະອົງຜູ້ມີວັນນະອັນປະເສີດປານນີ້ ຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດດ້ວຍຄວາມເປັນສະມະນະເລົ່າ?

---

557.

໕໕໘.

---

‘‘රාජා අරහසි භවිතුං, චක්කවත්තී රථෙසභො;

චාතුරන්තො විජිතාවී, ජම්බුසණ්ඩස්ස ඉස්සරො.

ພຣະອົງຄວນຈະໄດ້ເປັນພຣະຣາຊາ, ເປັນພຣະເຈົ້າຈັກກະພັດຜູ້ປະເສີດໃນໝູ່ຣົດ, ຊົງຊະນະສົງຄາມທັງ ໔ ທິດ, ເປັນໃຫຍ່ໃນຊົມພູທະວີບ.

---

558.

໕໕໙.

---

‘‘ඛත්තියා භොගිරාජානො, අනුයන්තා භවන්තු තෙ;

රාජාභිරාජා මනුජින්දො, රජ්ජං කාරෙහි ගොතම’’.

ຂໍໃຫ້ເຫຼົ່າgະສັດ ແລະພຣະຣາຊາຜູ້ຄອງໂພຄະສົມບັດ ຈົ່ງເປັນບໍລິວານຕິດຕາມພຣະອົງ, ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມ, ພຣະອົງຊົງເປັນພຣະຣາຊາເໜືອພຣະຣາຊາທັງຫຼາຍ ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ມະນຸດ ຂໍຊົງຄອງຣາຊສົມບັດເຖີດ».

---

559.

໕໖໐.

---

‘‘රාජාහමස්මි සෙලාති, (භගවා) ධම්මරාජා අනුත්තරො;

ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි, චක්කං අප්පටිවත්තියං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ: «ເສລະ, ເຮົາເປັນພຣະຣາຊາແທ້, ແຕ່ເປັນພຣະທັມມະຣາຊາຜູ້ຍອດຢ້ຽມ ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງgວ່າ. ເຮົາໝູນgົງລໍ້ໂດຍທັມ, ເປັນgົງລໍ້ທີ່ໃຜໆ gໍບໍ່ອາດໝູນgັບຄືນໄດ້».

---

560.

໕໖໑.

---

‘‘සම්බුද්ධො පටිජානාසි, (ඉති සෙලො බ්‍රාහ්මණො) ධම්මරාජා අනුත්තරො;

‘ධම්මෙන චක්කං වත්තෙමි’, ඉති භාසසි ගොතම.

ເສລະພຣາມg່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມ, ພຣະອົງຊົງປະຕິຍານວ່າເປັນພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ, ເປັນພຣະທັມມະຣາຊາຜູ້ຍອດຢ້ຽມ, ແລະຊົງg່າວວ່າ “ເຮົາໝູນgົງລໍ້ໂດຍທັມ”.

---

561.

໕໖໒.

---

‘‘කො නු සෙනාපති භොතො, සාවකො සත්ථුරන්වයො;

කො තෙ තමනුවත්තෙති, ධම්මචක්කං පවත්තිතං’’.

ໃຜເລົ່າເປັນເສນາບໍດີຂອງພຣະອົງ, ຜູ້ເປັນສາວົກດຳເນີນຕາມພຣະສາດສະດາ? ໃຜເປັນຜູ້ໝູນgົງລໍ້ແຫ່ງທັມທີ່ພຣະອົງຊົງໝູນໄປແລ້ວນີ້ ໃຫ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປ?»

---

562.

໕໖໓.

---

‘‘මයා පවත්තිතං චක්කං, (සෙලාති භගවා) ධම්මචක්කං අනුත්තරං;

සාරිපුත්තො අනුවත්තෙති, අනුජාතො තථාගතං.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ: «ເສລະ, ທັມມະຈັກອັນຍອດຢ້ຽມທີ່ເຮົາໄດ້ໝູນໄປແລ້ວນັ້ນ, ສາຣີບຸດ ຜູ້ເປັນໂອຣົດທີ່ເກີດຕາມຕະຖາຄົດ ຍ່ອມໝູນຕາມໃຫ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປ.

---

563.

໕໖໔.

---

‘‘අභිඤ්ඤෙය්‍යං අභිඤ්ඤාතං, භාවෙතබ්බඤ්ච භාවිතං;

පහාතබ්බං පහීනං මෙ, තස්මා බුද්ධොස්මි බ්‍රාහ්මණ.

ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ຍິ່ງ ເຮົາໄດ້ຮູ້ຍິ່ງແລ້ວ, ສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ ເຮົາໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ສິ່ງທີ່ຄວນລະ ເຮົາໄດ້ລະແລ້ວ, ເພາະເຫດນັ້ນ, ພຣາມເອີຍ, ເຮົາຈຶ່ງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ.

---

564.

໕໖໕.

---

‘‘විනයස්සු මයි කඞ්ඛං, අධිමුච්චස්සු බ්‍රාහ්මණ;

දුල්ලභං දස්සනං හොති, සම්බුද්ධානං අභිණ්හසො.

ຈົ່ງgຳຈັດຄວາມສົງໄສໃນຕົວເຮົາເສຍເຖີດ, ຈົ່ງນ້ອມໃຈເຊື່ອເຖີດ ພຣາມເອີຍ, ເພາະgານທີ່ຈະໄດ້ເຫັນພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເປັນສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງໃນໂລກ.

---

565.

໕໖໖.

---

‘‘යෙසං [Pg.369] වෙ දුල්ලභො ලොකෙ, පාතුභාවො අභිණ්හසො;

සොහං බ්‍රාහ්මණ සම්බුද්ධො, සල්ලකත්තො අනුත්තරො.

gານປາກົດຂຶ້ນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າອົງໃດ ທີ່ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງໃນໂລກ, ເຮົາຄືພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າອົງນັ້ນ, ພຣາມເອີຍ, ເຮົາເປັນແພດຜ່າຕັດຢ່າງຍອດຢ້ຽມ ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງgວ່າ.

---

566.

໕໖໗.

---

‘‘බ්‍රහ්මභූතො අතිතුලො, මාරසෙනප්පමද්දනො;

සබ්බාමිත්තෙ වසීකත්වා, මොදාමි අකුතොභයො’’.

ເຮົາເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດ ບໍ່ມີໃຜປຽບໄດ້, ເປັນຜູ້ຍ່ຳຍີgອງທັບຂອງພະຍາມານ, ເຮົາປາບສັດຕູທັງປວງໃຫ້ສະຢົບບາບແລ້ວ, ຍ່ອມບັນເທີງໃຈຢູ່ ໂດຍບໍ່ມີໄພອັນຕະລາຍແຕ່ທີ່ໃດໆ».

---

567.

໕໖໘.

---

‘‘ඉමං භවන්තො නිසාමෙථ, යථා භාසති චක්ඛුමා;

සල්ලකත්තො මහාවීරො, සීහොව නදතී වනෙ.

ເສລະພຣາມg່າວກັບພວກມານົບວ່າ: «ພວກທ່ານຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄຳນີ້, ພຣະຜູ້ມີພຣະເນດອັນເຫັນທັມ, ຜູ້ເປັນແພດຜ່າຕັດgິເລດ, ຜູ້ເປັນມະຫາວີຣະບຸຣຸດ ຊົງສະແດງທັມຢູ່ ປຽບດັ່ງຣາຊະສີທີ່ບັນລືສີຫະນາດຢູ່ໃນປ່າ.

---

568.

໕໖໙.

---

‘‘බ්‍රහ්මභූතං අතිතුලං, මාරසෙනප්පමද්දනං;

කො දිස්වා නප්පසීදෙය්‍ය, අපි කණ්හාභිජාතිකො.

ໃຜເລົ່າ ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດ ບໍ່ມີໃຜປຽບໄດ້ ຜູ້ຍ່ຳຍີgອງທັບມານແລ້ວ, ຈະບໍ່ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ, ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ນັ້ນຈະເປັນຄົນເກີດໃນຕະກູນຕ່ຳgໍຕາມ.

---

569.

໕໗໐.

---

‘‘යො මං ඉච්ඡති අන්වෙතු, යො වා නිච්ඡති ගච්ඡතු;

ඉධාහං පබ්බජිස්සාමි, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ’’.

ຜູ້ໃດປາດຖະໜາຈະຕິດຕາມເຮົາ gໍຈົ່ງຕາມມາ, ສ່ວນຜູ້ໃດບໍ່ປາດຖະໜາ gໍຈົ່ງgັບໄປເຖີດ, ສ່ວນເຮົາຈະບວດໃນສຳນັກຂອງພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາອັນປະເສີດ ນະ ທີ່ນີ້ແລ້ວ».

---

570.

໕໗໑.

---

‘‘එවඤ්චෙ රුච්චති භොතො, සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ ;

මයම්පි පබ්බජිස්සාම, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ’’.

ພວກມານົບg່າວວ່າ: «ຖ້າຫາກຄວາມພໍໃຈຂອງພຣະຄຸນທ່ານມີໃນພຣະສາດສະໜາຂອງພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າຢ່າງນີ້, ພວກຂ້າພະເຈົ້າgໍຈະບວດໃນສຳນັກຂອງພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາອັນປະເສີດນັ້ນດ້ວຍ».

---

571.

໕໗໒.

---

‘‘බ්‍රාහ්මණා තිසතා ඉමෙ, යාචන්ති පඤ්ජලීකතා;

බ්‍රහ්මචරියං චරිස්සාම, භගවා තව සන්තිකෙ’’.

ເສລະພຣາມgາບທູນວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພວກພຣາມທັງ ໓໐໐ ຄົນນີ້ ພາກັນປະນົມມືຂໍອຸປະສົມບົດ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນສຳນັກຂອງພຣະອົງ».

---

572.

໕໗໓.

---

‘‘ස්වාක්ඛාතං බ්‍රහ්මචරියං, (සෙලාති භගවා) සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

යත්ථ අමොඝා පබ්බජ්ජා, අප්පමත්තස්ස සික්ඛතො’’ති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ: «ເສລະ, ພຣົມມະຈັນເຮົາg່າວໄວ້ດີແລ້ວ, ເປັນສິ່ງທີ່ຜູ້ປະຕິບັດຈະພຶດເຫັນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍgານ, ເຊິ່ງgານບວດຂອງຜູ້ສຶກສາຢູ່ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມບໍ່ມີຜົນຫວ່າງເປົ່າເລີຍ».

---

අලත්ථ ඛො සෙලො බ්‍රාහ්මණො සපරිසො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථ උපසම්පදං. අථ ඛො කෙණියො ජටිලො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන සකෙ අස්සමෙ පණීතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියාදාපෙත්වා භගවතො කාලං ආරොචාපෙසි – ‘‘කාලො, භො ගොතම, නිට්ඨිතං භත්ත’’න්ති. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන කෙණියස්ස ජටිලස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන.

ເສລະພຣາມພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ຮັບgານບັນພະຊາອຸປະສົມບົດໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ. ຄັ້ງນັ້ນ, ເມື່ອຜ່ານພົ້ນຣາຕີນັ້ນໄປ, ເຄນິຍະຊະດິນໄດ້ຈັດຕຽມຂອງຂົບສັນ ແລະອາຫານອັນປະນີດໄວ້ໃນອາສົມຂອງຕົນ ແລ້ວໃຫ້ຄົນໄປgາບທູນພັດຕາກິດແg່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມ, ໄດ້ເວລາແລ້ວ, ພັດຕາຫານຈັດຕຽມໄວ້ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ». ລຳດັບນັ້ນ, ໃນເວລາເຊົ້າ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຄອງສະບົງຈີວອນ ແລະຖືບາດ ເສດັດເຂົ້າໄປຍັງອາສົມຂອງເຄນິຍະຊະດິນ, ແລ້ວປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ.

---

අථ [Pg.370] ඛො කෙණියො ජටිලො බුද්ධප්පමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙසි සම්පවාරෙසි. අථ ඛො කෙණියො ජටිලො භගවන්තං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං අඤ්ඤතරං නීචං ආසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො කෙණියං ජටිලං භගවා ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදි –

ຄັ້ງນັ້ນ, ເຄນິຍະຊະດິນໄດ້ອັງຄາດພຣະພິກຂຸສົງ ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ດ້ວຍຂອງຂົບສັນ ແລະອາຫານອັນປະນີດ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ ຈົນພຽງພໍ. ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເຫວີຍພັດຕາຫານສຳເລັດ ແລະຊົງວາງພຣະບາດແລ້ວ, ເຄນິຍະຊະດິນຈຶ່ງຖືເອົາອາສະນະອັນຕ່ຳບ່ອນໜຶ່ງ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງອະນຸໂມທະນາແg່ເຄນິຍະຊະດິນ ດ້ວຍຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ວ່າ:

---

573.

໕໗໔.

---

‘‘අග්ගිහුත්තමුඛා යඤ්ඤා, සාවිත්තී ඡන්දසො මුඛං;

රාජා මුඛං මනුස්සානං, නදීනං සාගරො මුඛං.

«gານບູຊາໄຟ ເປັນຍອດແຫ່ງgານຍັນທັງຫຼາຍ, ຄຳພີສາວິດຕີ ເປັນຍອດແຫ່ງສັນທະສາດ, ພຣະຣາຊາ ເປັນຍອດແຫ່ງມະນຸດທັງຫຼາຍ, ມະຫາສະໝຸດ ເປັນຍອດແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍ.

---

574.

໕໗໕.

---

‘‘නක්ඛත්තානං මුඛං චන්දො, ආදිච්චො තපතං මුඛං;

පුඤ්ඤං ආකඞ්ඛමානානං, සඞ්ඝො වෙ යජතං මුඛ’’න්ති.

ດວງຈັນ ເປັນຍອດແຫ່ງດາວນັກຂັດຕະຣຶກທັງຫຼາຍ, ດວງຕາເວັນ ເປັນຍອດແຫ່ງສິ່ງທີ່ຮ້ອນແຮງທັງຫຼາຍ, ແລະພຣະສົງ ເປັນຍອດແຫ່ງທັກຂິເນີຍະບຸກຄົນ ສຳລັບຜູ້ຫວັງບຸນ ຜູ້ບູຊາຢູ່ແທ້ໆ».

---

අථ ඛො භගවා කෙණියං ජටිලං ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. අථ ඛො ආයස්මා සෙලො සපරිසො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙ …පෙ… අඤ්ඤතරො ඛො පනාපස්මා සෙලො සපරිසො අරහතං අහොසි.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງອະນຸໂມທະນາແg່ເຄນິຍະຊະດິນດ້ວຍຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ, ຊົງລຸກຈາກອາສະນະແລ້ວເສດັດຫຼີກໄປ. ລຳດັບນັ້ນ, ພຣະເສລະຜູ້ມີອາຍຸ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາgິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວ, ຢູ່ບໍ່ດົນນານ... gໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນຍອດຢ້ຽມແຫ່ງພຣົມມະຈັນ... ພຣະເສລະຜູ້ມີອາຍຸ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງໃນບັນດາພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ.

---

අථ ඛො ආයස්මා සෙලො සපරිසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා එකංසං චීවරං කත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි –

ຄັ້ງນັ້ນ, ພຣະເສລະຜູ້ມີອາຍຸ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເຖິງທີ່ປະທັບ, ເມື່ອເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຫົ່ມຈີວອນສະຫຼຽງບ່າຂ້າງໜຶ່ງ ແລ້ວປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະໄດ້gາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາວ່າ:

---

575.

໕໗໖.

---

‘‘යං තං සරණමාගම්හ, ඉතො අට්ඨමි චක්ඛුම;

සත්තරත්තෙන භගවා, දන්තම්හ තව සාසනෙ.

«ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະເນດອັນເຫັນທັມ, ວັນນີ້ເປັນວັນທີ ໘ ນັບແຕ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າເຖິງພຣະອົງເປັນທີ່ເພິ່ງ. ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພາຍໃນ ໗ ຄືນນີ້ ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບgານຝຶກຝົນແລ້ວໃນພຣະສາດສະໜາຂອງພຣະອົງ.

---

576.

໕໗໗.

---

‘‘තුවං බුද්ධො තුවං සත්ථා, තුවං මාරාභිභූ මුනි;

තුවං අනුසයෙ ඡෙත්වා, තිණ්ණො තාරෙසිමං පජං.

ພຣະອົງຄືພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະອົງຄືພຣະສາດສະດາ, ພຣະອົງຄືພຣະມຸນີຜູ້ຊະນະພະຍາມານ. ພຣະອົງຊົງຕັດອະນຸໄສgິເລດໄດ້ແລ້ວ, ຊົງຂ້າມພົ້ນແລ້ວ ແລະຊົງຊ່ວຍນຳພາໝູ່ສັດນີ້ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນໄປດ້ວຍ.

---

577.

໕໗໘.

---

‘‘උපධී තෙ සමතික්කන්තා, ආසවා තෙ පදාලිතා;

සීහොසි අනුපාදානො, පහීනභයභෙරවො.

ພຣະອົງຊົງg້າວລ່ວງອຸປະທິທັງຫຼາຍໄດ້ແລ້ວ, ຊົງທຳລາຍອາສະວະgິເລດໄດ້ແລ້ວ. ພຣະອົງເປັນດັ່ງຣາຊະສີ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ, ຊົງລະຄວາມgົວແລະຄວາມສະດຸ້ງgົວໄດ້ແລ້ວ.

---

578.

໕໗໙.

---

‘‘භික්ඛවො තිසතා ඉමෙ, තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා;

පාදෙ වීර පසාරෙහි, නාගා වන්දන්තු සත්ථුනො’’ති.

ພຣະພິກຂຸທັງ ໓໐໐ ຮູບເຫຼົ່ານີ້ ຢືນປະນົມມືຢູ່. ຂ້າແຕ່ພຣະວີຣະບຸຣຸດ, ຂໍພຣະອົງຊົງຢຽດພຣະບາດອອກເຖີດ, ຂໍໃຫ້ເຫຼົ່າພຣະຂີນາສົບທັງຫຼາຍ ໄດ້ອະພິວາດພຣະບາດຂອງພຣະສາດສະດາເຖີດ».

---

සෙලසුත්තං සත්තමං නිට්ඨිතං.

ເສລະສູດ ທີ ໗ ຈົບແລ້ວ.

---

8. සල්ලසුත්තං

໘. ສັນລະສູດ

---

579.

໕໘໐.

---

අනිමිත්තමනඤ්ඤාතං[Pg.371], මච්චානං ඉධ ජීවිතං;

කසිරඤ්ච පරිත්තඤ්ච, තඤ්ච දුක්ඛෙන සංයුතං.

«ຊີວິດຂອງສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍບອກໃຫ້ຮູ້ລ່ວງໜ້າ, ບໍ່ມີໃຜຮູ້ໄດ້, ທັງຝືດເຄືອງ, ທັງສັ້ນ, ແລະປະກອບໄປດ້ວຍຄວາມທຸກ.

---

580.

໕໘໑.

---

න හි සො උපක්කමො අත්ථි, යෙන ජාතා න මිය්‍යරෙ;

ජරම්පි පත්වා මරණං, එවංධම්මා හි පාණිනො.

ເພາະບໍ່ມີຫົນທາງຫຼືຄວາມພະຍາຍາມໃດໆ ທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດຜູ້ເກີດມາແລ້ວຈະບໍ່ຕາຍ. ເຖິງແມ່ນຈະຢູ່ຈົນເຖິງໄວຊະລາ gໍຕ້ອງຕາຍ, ເພາະສັດທັງຫຼາຍມີຄວາມຕາຍເປັນທັມມະດາຢ່າງນີ້.

---

581.

໕໘໒.

---

ඵලානමිව පක්කානං, පාතො පතනතො භයං;

එවං ජාතාන මච්චානං, නිච්චං මරණතො භයං.

ໝາກໄມ້ທີ່ສຸກແລ້ວ ຍ່ອມມີຄວາມຢ້ານgົວຕໍ່gານຫຼົ່ນໃນເວລາເຊົ້າຢ່າງໃດ, ສັດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດມາແລ້ວ gໍຍ່ອມມີຄວາມຢ້ານgົວຕໍ່ຄວາມຕາຍຢູ່ເປັນນິດຢ່າງນັ້ນ.

---

582.

໕໘໓.

---

යථාපි කුම්භකාරස්ස, කතා මත්තිකභාජනා;

සබ්බෙ භෙදනපරියන්තා, එවං මච්චාන ජීවිතං.

ພາຊະນະດິນເຜົາທັງຫຼາຍ ທີ່ຊ່າງໝໍ້ເຮັດແລ້ວ ທັງໝົດລ້ວນແຕ່ມີຄວາມແຕກສະຫຼາຍເປັນທີ່ສຸດຢ່າງໃດ, ຊີວິດຂອງສັດທັງຫຼາຍgໍມີຄວາມຕາຍເປັນທີ່ສຸດຢ່າງນັ້ນ.

---

583.

໕໘໔.

---

දහරා ච මහන්තා ච, යෙ බාලා යෙ ච පණ්ඩිතා;

සබ්බෙ මච්චුවසං යන්ති, සබ්බෙ මච්චුපරායණා.

ທັງເດັກນ້ອຍ ແລະຜູ້ໃຫຍ່, ທັງຄົນພານ ແລະບັນດິດ, ທັງໝົດລ້ວນແຕ່ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍ, ທັງໝົດລ້ວນແຕ່ມີຄວາມຕາຍເປັນເບື້ອງໜ້າ.

---

584.

໕໘໕.

---

තෙසං මච්චුපරෙතානං, ගච්ඡතං පරලොකතො;

න පිතා තායතෙ පුත්තං, ඤාතී වා පන ඤාතකෙ.

ເມື່ອສັດເຫຼົ່ານັ້ນຖືກຄວາມຕາຍຄອບງຳແລ້ວ ຕ້ອງເດີນທາງຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ປໍຣະໂລກ, ບິດາgໍບໍ່ອາດຊ່ວຍບຸດໄດ້, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງgໍບໍ່ອາດຊ່ວຍຍາດໄດ້.

---

585.

໕໘໖.

---

පෙක්ඛතං යෙව ඤාතීනං, පස්ස ලාලපතං පුථු;

එකමෙකොව මච්චානං, ගොවජ්ඣො විය නීයති.

ຈົ່ງເບິ່ງເຖີດ, ເມື່ອພວກຍາດພີ່ນ້ອງgຳລັງມຸງເບິ່ງ ແລະຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນຢູ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ສັດທັງຫຼາຍgໍຖືກຄວາມຕາຍນຳຕົວໄປເທື່ອລະຄົນໆ ປຽບດັ່ງງົວທີ່ຖືກນຳໄປສູ່ໂຮງຂ້າສັດຢ່າງນັ້ນ».

---

586.

໕໘໗.

---

එවමබ්භාහතො ලොකො, මච්චුනා ච ජරාය ච;

තස්මා ධීරා න සොචන්ති, විදිත්වා ලොකපරියායං.

ໂລກນີ້ຖືກຄວາມຕາຍ ແລະຄວາມແກ່ຄອບງຳບີບຄັ້ນຢູ່ຢ່າງນີ້; ເພາະເຫດນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍ ເມື່ອຮູ້ທຳມະຊາດຂອງໂລກແລ້ວ ຈຶ່ງບໍ່ເສົ້າໂສກ.

---

587.

໕໘໘.

---

යස්ස මග්ගං න ජානාසි, ආගතස්ස ගතස්ස වා;

උභො අන්තෙ අසම්පස්සං, නිරත්ථං පරිදෙවසි.

ທ່ານບໍ່ຮູ້ຈັກຫົນທາງຂອງຜູ້ທີ່ມາ ຫຼືຜູ້ທີ່ໄປ; ເມື່ອບໍ່ເຫັນທີ່ສຸດທັງສອງເບື້ອງ ທ່ານຈຶ່ງຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມເພີ້ໂດຍບໍ່ມີປະໂຫຍດ.

---

588.

໕໘໙.

---

පරිදෙවයමානො චෙ, කිඤ්චිදත්ථං උදබ්බහෙ;

සම්මූළ්හො හිංසමත්තානං, කයිරා චෙ නං විචක්ඛණො.

ຫາກການຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມເພີ້ ຈະນຳມາເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນໃດອັນໜຶ່ງໄດ້, ຜູ້ມີປັນຍາກໍຄວນເຮັດການຮ້ອງໄຫ້ນັ້ນ; ແຕ່ຄົນຫຼົງງົມງວາຍບຽດບຽນຕົນເອງ ຈະນຳປະໂຫຍດອັນໃດມາໃຫ້ໄດ້.

---

589.

໕໙໐.

---

න හි රුණ්ණෙන සොකෙන, සන්තිං පප්පොති චෙතසො;

භිය්‍යස්සුප්පජ්ජතෙ දුක්ඛං, සරීරං චුපහඤ්ඤති.

ບຸກຄົນຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຈິດ ດ້ວຍການຮ້ອງໄຫ້ ຫຼືດ້ວຍຄວາມເສົ້າໂສກເລີຍ; ມີແຕ່ຄວາມທຸກຈະເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ນັ້ນຍິ່ງໆຂຶ້ນ ແລະຮ່າງກາຍກໍຈະຊຸດໂຊມລົງ.

---

590.

໕໙໑.

---

කිසො විවණ්ණො භවති, හිංසමත්තානමත්තනා;

න තෙන පෙතා පාලෙන්ති, නිරත්ථා පරිදෙවනා.

ບຸກຄົນເມື່ອບຽດບຽນຕົນເອງດ້ວຍຕົນເອງ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຈ່ອຍຜອມ ມີຜິວພັນໝອງຄ້ຳ; ພວກຍາດຜູ້ລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ໄດ້ຮັບການລ້ຽງດູດ້ວຍການຮ້ອງໄຫ້ນັ້ນ, ການຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມເພີ້ຈຶ່ງບໍ່ມີປະໂຫຍດ.

---

591.

໕໙໒.

---

සොකමප්පජහං [Pg.372] ජන්තු, භිය්‍යො දුක්ඛං නිගච්ඡති;

අනුත්ථුනන්තො කාලඞ්කතං, සොකස්ස වසමන්වගූ.

ຄົນເມື່ອບໍ່ລະຄວາມເສົ້າໂສກ ຍ່ອມປະສົບກັບຄວາມທຸກຍິ່ງໆຂຶ້ນ; ເມື່ອຈົ່ມເພີ້ເຖິງຜູ້ທີ່ຕາຍໄປແລ້ວ ກໍຊື່ວ່າຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຄວາມເສົ້າໂສກ.

---

592.

໕໙໓.

---

අඤ්ඤෙපි පස්ස ගමිනෙ, යථාකම්මූපගෙ නරෙ;

මච්චුනො වසමාගම්ම, ඵන්දන්තෙවිධ පාණිනො.

ທ່ານຈົ່ງເບິ່ງຄົນອື່ນໆ ທີ່ກຳລັງຈະເດີນທາງໄປ ຜູ້ເຂົ້າເຖິງພົບພູມຕາມກຳ; ສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍ ແລ້ວກໍດິ້ນຮົນຢູ່ຢ່າງນີ້.

---

593.

໕໙໔.

---

යෙන යෙන හි මඤ්ඤන්ති, තතො තං හොති අඤ්ඤථා;

එතාදිසො විනාභාවො, පස්ස ලොකස්ස පරියායං.

ເພາະວ່າສັດທັງຫຼາຍຄິດໄວးຢ່າງໃດ, ຜົນກໍກັບກາຍເປັນຢ່າງອື່ນ; ຄວາມພັດພາກຈາກກັນເປັນເຊັ່ນນີ້, ທ່ານຈົ່ງເບິ່ງທຳມະຊາດຂອງໂລກເຖີດ.

---

594.

໕໙໕.

---

අපි වස්සසතං ජීවෙ, භිය්‍යො වා පන මාණවො;

ඤාතිසඞ්ඝා විනා හොති, ජහාති ඉධ ජීවිතං.

ເຖິງແມ່ນວ່າມະນຸດຈະມີອາຍຸຍືນຮອດຮ້ອຍປີ ຫຼືຫຼາຍກວ່ານັ້ນ; ກໍຕ້ອງພັດພາກຈາກໝູ່ຍາດ ແລະຕ້ອງລະຖິ້ມຊີວິດໃນໂລກນີ້ໄປໃນທີ່ສຸດ.

---

595.

໕໙໖.

---

තස්මා අරහතො සුත්වා, විනෙය්‍ය පරිදෙවිතං;

පෙතං කාලඞ්කතං දිස්වා, නෙසො ලබ්භා මයා ඉති.

ເພາະເຫດນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຟັງທຳຂອງພຣະອໍຣະຫັນແລ້ວ ຄວນລະຄວາມຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມເພີ້; ເມື່ອເຫັນຜູ້ທີ່ຕາຍຈາກໄປແລ້ວ ຄວນກຳນົດຮູ້ວ່າ 'ເຮົາບໍ່ສາມາດຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ນີ້ຟື້ນຄືນມາໄດ້ອີກ'.

---

596.

໕໙໗.

---

යථා සරණමාදිත්තං, වාරිනා පරිනිබ්බයෙ ;

එවම්පි ධීරො සපඤ්ඤො, පණ්ඩිතො කුසලො නරො;

ඛිප්පමුප්පතිතං සොකං, වාතො තූලංව ධංසයෙ.

ເຮືອນທີ່ຖືກໄຟໄໝ້ ຍ່ອມດັບໄດ້ດ້ວຍນ້ຳສັນໃດ; ນະລຶຊົນຜູ້ເປັນນັກປາດ ມີປັນຍາ ສະຫຼາດ ແລະສະຫຼຽວສະຫຼາດ ກໍຍ່ອມກຳຈັດຄວາມເສົ້າໂສກທີ່ເກີດຂຶ້ນໄດ້ໂດຍໄວ ສັນນັ້ນ, ເໝືອນດັ່ງລົມພັດປຸຍນຸ່ນໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍໄປ.

---

597.

໕໙໘.

---

පරිදෙවං පජප්පඤ්ච, දොමනස්සඤ්ච අත්තනො;

අත්තනො සුඛමෙසානො, අබ්බහෙ සල්ලමත්තනො.

ຜູ້ສະແຫວງຫາຄວາມສຸກແກ່ຕົນ ຄວນຖອນລູກສອນຂອງຕົນອອກ ເຊິ່ງໄດ້ແກ່ການຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມເພີ້, ຄວາມຢາກ ແລະຄວາມໂທມະນັດຂອງຕົນ.

---

598.

໕໙໙.

---

අබ්බුළ්හසල්ලො අසිතො, සන්තිං පප්පුය්‍ය චෙතසො;

සබ්බසොකං අතික්කන්තො, අසොකො හොති නිබ්බුතොති.

ຜູ້ທີ່ຖອນລູກສອນອອກແລ້ວ ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ ຍ່ອມເຖິງຄວາມສະຫງົບແຫ່ງຈິດ; ເປັນຜູ້ກ້າວລ່ວງຄວາມເສົ້າໂສກທັງປວງ ບໍ່ມີຄວາມເສົ້າໂສກ ເປັນຜູ້ດັບສະໜິດແລ້ວ.

---

සල්ලසුත්තං අට්ඨමං නිට්ඨිතං.

ຈົບສັນລະສູດ ທີແປດ.

---

9. වාසෙට්ඨසුත්තං

໙. ວາເສດຖະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ පටිවසන්ති, සෙය්‍යථිදං – චඞ්කී බ්‍රාහ්මණො, තාරුක්ඛො බ්‍රාහ්මණො, පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණො, ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො, තොදෙය්‍යො බ්‍රාහ්මණො, අඤ්ඤෙ ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා. අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජානං මාණවානං [Pg.373] ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමන්තානං අනුවිචරන්තානං අයමන්තරාකථා උදපාදි – ‘‘කථං, භො, බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති?

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າໄມ້ໃກ້ບ້ານອິດສານັງຄະລະ. ສະໄໝນັ້ນ ມີພຣາມມະຫາສານທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງຫຼາຍທ່ານ ອາໄສຢູ່ໃນບ້ານອິດສານັງຄະລະ, ຄື: ຈັງກີພຣາມ, ຕາຣຸກຂະພຣາມ, ໂປກຂະຣະສາຕິພຣາມ, ຊານຸດໂສນີພຣາມ, ໂຕເທຍຍະພຣາມ ແລະພຣາມມະຫາສານທີ່ມີຊື່ສຽງທ່ານອື່ນໆ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອວາເສດຖະມານົບ ແລະພາຣະທັດຊະມານົບ ກຳລັງເດີນທ່ຽວພັກຜ່ອນຢ່ອນໃຈໄປມາຢູ່, ໄດ້ເກີດມີການສົນທະນາກັນຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງນັ້ນວ່າ: 'ທ່ານເອີຍ, ບຸກຄົນຈະເປັນພຣາມໄດ້ດ້ວຍເຫດໃດ?'

---

භාරද්වාජො මාණවො එවමාහ – ‘‘යතො ඛො, භො, උභතො සුජාතො හොති මාතිතො ච පිතිතො ච සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන, එත්තාවතා ඛො භො බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති.

ພາຣະທັດຊະມານົບໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ທ່ານເອີຍ, ເມື່ອບຸກຄົນເປັນຜູ້ມີກຳເນີດດີທັງສອງຝ່າຍ ຄືທັງຝ່າຍມານດาແລະຝ່າຍບິດາ, ມີຄັນທະບໍລິສຸດດີ ຕະຫຼອດເຖິງປູ່ຍ່າຕາຍາຍເຈັດຊົ່ວອາຍຸຄົນ, ບໍ່ມີໃຜຄັດຄ້ານ ບໍ່ມີໃຜຕິຕຽນໄດ້ໂດຍອ້າງເຖິງຊາດກຳເນີດ, ທ່ານເອີຍ, ພຽງເທົ່ານີ້ແລ້ວ ບຸກຄົນຍ່ອມເປັນພຣາມໄດ້.'

---

වාසෙට්ඨො මාණවො එවමාහ – ‘‘යතො ඛො, භො, සීලවා ච හොති වතසම්පන්නො ච, එත්තාවතා ඛො, භො, බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති. නෙව ඛො අසක්ඛි භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං, න පන අසක්ඛි වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං.

ວາເສດຖະມານົບໄດ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ທ່ານເອີຍ, ເມື່ອບຸກຄົນເປັນຜູ້ມີສີລ ແລະເຖິງພ້ອມດ້ວຍວັດປະຕິບັດ, ທ່ານເອີຍ, ພຽງເທົ່ານີ້ແລ້ວ ບຸກຄົນຍ່ອມເປັນພຣາມໄດ້.' ແຕ່ພາຣະທັດຊະມານົບກໍບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ວາເສດຖະມານົບຍອມຮັບໄດ້, ແລະວາເສດຖະມານົບກໍບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ພາຣະທັດຊະມານົບຍອມຮັບໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

---

අථ ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං ආමන්තෙසි – ‘‘අයං ඛො, භො භාරද්වාජ, සමණො ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො ඉච්ඡානඞ්ගලෙ විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ; තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි…පෙ… බුද්ධො භගවා’ති. ආයාම, භො භාරද්වාජ, යෙන සමණො ගොතමො තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා සමණං ගොතමං එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාම. යථා නො සමණො ගොතමො බ්‍යාකරිස්සති තථා නං ධාරෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨස්ස මාණවස්ස පච්චස්සොසි.

ຄັ້ງນັ້ນ ວາເສດຖະມານົບໄດ້ກ່າວແນະນຳພາຣະທັດຊະມານົບວ່າ: 'ທ່ານພາຣະທັດຊະເອີຍ, ພຣະສະມະນະໂຄດົມນີ້ ເປັນສັກກະຍະບຸດ ອອກບວດຈາກສັກກະຍະຕະກູນ ປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າໄມ້ໃກ້ບ້ານອິດສານັງຄະລະ; ກິດຕິສັບອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນນັ້ນ ຂະຈອນຂຶ້ນໄປແລ້ວຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເພາະເຫດນັ້ນໆ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ... ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີໂຊກ." ມາເຖີດ ທ່ານພາຣະທັດຊະ, ພວກ ເຮົາຈົ່ງເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມກັນເຖີດ; ເມື່ອເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ຈະໄດ້ທູນຖາມເນື້ອຄວາມນີ້. ພຣະສະມະນະໂຄດົມຈະແກ້ໄຂແກ່ພວກເຮົາຢ່າງໃດ ພວກ ເຮົາກໍຈະຈົດຈຳເນື້ອຄວາມນັ້ນໄວ້ຢ່າງນັ້ນ.' ພາຣະທັດຊະມານົບຕອບຮັບວາເສດຖະມານົບວ່າ: 'ຕົກລົງ ທ່ານເອີຍ.'

---

අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජා මාණවා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භගවන්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

ຄັ້ງນັ້ນ ວາເສດຖະມານົບ ແລະພາຣະທັດຊະມານົບ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ; ເມື່ອເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ເມື່ອຜ່ານການສົນທະນາປາໄສອັນເປັນທີ່ບັນເທີງໃຈ ແລະເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ວາເສດຖະມານົບໄດ້ກ່າວທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄາຖາທັງຫຼາຍວ່າ:

---

599.

໖໐໐.

---

‘‘අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතා, තෙවිජ්ජා මයමස්මුභො;

අහං පොක්ඛරසාතිස්ස, තාරුක්ඛස්සායං මාණවො.

"ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງເປັນຜູ້ທີ່ອາຈານອະນຸຍາດແລ້ວ ແລະຕ່າງກໍປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນຜູ້ສຳເລັດໄຕເພທ; ຂ້າພະເຈົ້າເປັນສິດໃຫຍ່ຂອງໂປກຂະຣະສາຕິພຣາມ, ສ່ວນມານົບຜູ້ນີ້ເປັນສິດໃຫຍ່ຂອງຕາຣຸກຂະພຣາມ."

---

600.

໖໐໑.

---

‘‘තෙවිජ්ජානං යදක්ඛාතං, තත්‍ර කෙවලිනොස්මසෙ;

පදකස්ම වෙය්‍යාකරණා, ජප්පෙ ආචරියසාදිසා.

"ສິ່ງໃດທີ່ພວກຜູ້ຮູ້ໄຕເພທສະແດງໄວ້, ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍເປັນຜູ້ສຳເລັດໃນສິ່ງນັ້ນທັງໝົດ; ພວກຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນຄຳພີປະທະ ແລະຄຳພີໄວຍາກອນ, ໃນເລື່ອງການສູດທ່ອງ ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍສະເໝີດ້ວຍອາຈານ."

---

601.

໖໐໒.

---

‘‘තෙසං [Pg.374] නො ජාතිවාදස්මිං, විවාදො අත්ථි ගොතම;

ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, භාරද්වාජො ඉති භාසති;

අහඤ්ච කම්මුනා බ්‍රූමි, එවං ජානාහි චක්ඛුම.

"ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງມີຄວາມຂັດແຍ້ງກັນໃນເລື່ອງຊາດກຳເນີດ; ພາຣະທັດຊະກ່າວວ່າ 'ບຸກຄົນເປັນພຣາມໄດ້ດ້ວຍຊາດກຳເນີດ', ສ່ວນຂ້າພະເຈົ້າກ່າວວ່າ 'ບຸກຄົນເປັນພຣາມໄດ້ດ້ວຍການກະທຳ', ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີຈັກຂຸ ຂໍຈົ່ງຊົງຊາບຢ່າງນີ້ເຖີດ."

---

602.

໖໐໓.

---

‘‘තෙ න සක්කොම සඤ්ඤාපෙතුං, අඤ්ඤමඤ්ඤං මයං උභො;

භවන්තං පුට්ඨුමාගම්හා, සම්බුද්ධං ඉති විස්සුතං.

"ພວກຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ກັນແລະກັນຍອມຮັບໄດ້; ຈຶ່ງໄດ້ພາກັນມາທູນຖາມພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງວ່າເປັນພຣະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ."

---

603.

໖໐໔.

---

‘‘චන්දං යථා ඛයාතීතං, පෙච්ච පඤ්ජලිකා ජනා;

වන්දමානා නමස්සන්ති, එවං ලොකස්මි ගොතමං.

"ມະນຸດທັງຫຼາຍຍ່ອມພາກັນປະນົມມືໄຫວ້ນະມັດສະການ ພຣະຈັນວັນເພັນທີ່ພົ້ນຈາກຄວາມມົວໝອງສັນໃດ; ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍນະມັດສະການພຣະໂຄດົມໃນໂລກນີ້ ສັນນັ້ນ."

---

604.

໖໐໕.

---

‘‘චක්ඛුං ලොකෙ සමුප්පන්නං, මයං පුච්ඡාම ගොතමං;

ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, උදාහු භවති කම්මුනා;

අජානතං නො පබ්‍රූහි, යථා ජානෙසු බ්‍රාහ්මණං’’.

"ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມພຣະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນດັ່ງດວງຕາທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ: ບຸກຄົນເປັນພຣາມດ້ວຍຊາດກຳເນີດ ຫຼືວ່າເປັນພຣາມດ້ວຍການກະທຳ? ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງສະແດງແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ບໍ່ຮູ້ ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ຈັກຄວາມເປັນພຣາມເຖີດ."

---

605.

໖໐໖.

---

‘‘තෙසං වො අහං බ්‍යක්ඛිස්සං, (වාසෙට්ඨාති භගවා) අනුපුබ්බං යථාතථං;

ජාතිවිභඞ්ගං පාණානං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບວ່າ: 'ວາເສດຖະ, ເຮົາຈະສະແດງການຈຳແນກຊາດກຳເນີດຂອງສັດທັງຫຼາຍ ແກ່ພວກທ່ານຕາມລຳດັບຕາມຄວາມເປັນຈິງ; ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງສັດທັງຫຼາຍນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ.'

---

606.

໖໐໗.

---

‘‘තිණරුක්ඛෙපි ජානාථ, න චාපි පටිජානරෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກຫຍ້າ ແລະຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍເຖີດ, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກມັນຈະບໍ່ປະຕິຍານຕົນ; ແຕ່ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

607.

໖໐໘.

---

‘‘තතො කීටෙ පටඞ්ගෙ ච, යාව කුන්ථකිපිල්ලිකෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ຖັດຈາກນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກພວກແມງໄມ້ ແລະຕັກແຕນ ຕະຫຼອດຮອດມົດດຳມົດແດງ; ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

608.

໖໐໙.

---

‘‘චතුප්පදෙපි ජානාථ, ඛුද්දකෙ ච මහල්ලකෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກສັດສີ່ຕີນ ທັງຕົວນ້ອຍແລະຕົວໃຫຍ່; ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

609.

໖໑໐.

---

‘‘පාදූදරෙපි ජානාථ, උරගෙ දීඝපිට්ඨිකෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກສັດເລືອຄານທີ່ມີທ້ອງເປັນຕີນ ຄືພວກງູທີ່ມີຫຼັງຍາວ; ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

610.

໖໑໑.

---

‘‘තතො මච්ඡෙපි ජානාථ, ඔදකෙ වාරිගොචරෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ຖັດຈາກນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກພວກປາທີ່ອາໄສຢູ່ໃນນ້ຳ ຫາກິນໃນແຫຼ່ງນ້ຳ; ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

611.

໖໑໒.

---

‘‘තතො පක්ඛීපි ජානාථ, පත්තයානෙ විහඞ්ගමෙ;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.

"ຖັດຈາກນັ້ນ ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກພວກນົກ ທີ່ບິນໄປດ້ວຍປີກໃນອາກາດ; ລັກສະນະປະຈຳຕົວຂອງພວກມັນກໍເກີດມາຈາກກຳເນີດ, ເພາະວ່າຊາດກຳເນີດຂອງພວກມັນນັ້ນ ແຕກຕ່າງກັນໄປຄົນລະຢ່າງ."

---

612.

໖໑໓.

---

‘‘යථා [Pg.375] එතාසු ජාතීසු, ලිඞ්ගං ජාතිමයං පුථු;

එවං නත්ථි මනුස්සෙසු, ලිඞ්ගං ජාතිමයං පුථු.

"ໃນສັດຕະກູນທັງຫຼາຍທີ່ g່າວມາແລ້ວນີ້ ມີລັກສະນະປະຈຳຕົວທີ່ເກີດມາຈາກກຳເນີດແຕກຕ່າງກັນຢ່າງໃດ; ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ມີລັກສະນະປະຈຳຕົວທີ່ເກີດມາຈາກກຳເນີດແຕກຕ່າງກັນຢ່າງນັ້ນເລີຍ."

---

613.

໖໑໔.

---

‘‘න කෙසෙහි න සීසෙන, න කණ්ණෙහි න අක්ඛිභි;

න මුඛෙන න නාසාය, න ඔට්ඨෙහි භමූහි වා.

"ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຜົມ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຫົວ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຫູ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຕາ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນປາກ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນດັງ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຮີມສົບ ຫຼືຍ້ອນຄິ້ວ;"

---

614.

໖໑໕.

---

‘‘න ගීවාය න අංසෙහි, න උදරෙන න පිට්ඨියා;

න සොණියා න උරසා, න සම්බාධෙ න මෙථුනෙ.

"ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຄໍ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນບ່າໄຫຼ່, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນທ້ອງ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຫຼັງ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນສະໂພກ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນເອິກ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນອະໄວຍະວະສືບພັນ;"

---

615.

໖໑໖.

---

‘‘න හත්ථෙහි න පාදෙහි, නාඞ්ගුලීහි නඛෙහි වා;

න ජඞ්ඝාහි න ඌරූහි, න වණ්ණෙන සරෙන වා;

ලිඞ්ගං ජාතිමයං නෙව, යථා අඤ්ඤාසු ජාතිසු.

"ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນມື, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຕີນ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນນິ້ວມື ຫຼືຍ້ອນເລັບ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນແຂ້ງ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຂາ, ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຜິວພັນ ຫຼືຍ້ອນສຽງ; ລັກສະນະປະຈຳຕົວທີ່ເກີດມາຈາກກຳເນີດ ຍ່ອມບໍ່ມີໃນໝູ່ມະນຸດເລີຍ ເໝືອນດັ່ງທີ່ມີໃນສັດຕະກູນອື່ນໆ."

---

616.

໖໑໗.

---

‘‘පච්චත්තඤ්ච සරීරෙසු, මනුස්සෙස්වෙතං න විජ්ජති;

වොකාරඤ්ච මනුස්සෙසු, සමඤ්ඤාය පවුච්චති.

"ຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນຮ່າງກາຍຂອງແຕ່ລະຄົນ ຍ່ອມບໍ່ມີໃນໝູ່ມະນຸດ; ຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນໝູ່ມະນຸດນັ້ນ ເປັນພຽງແຕ່ການເອີ້ນຂຶ້ນຕາມສົມມຸດເທົ່ານັ້ນ."

---

617.

໖໑໘.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, ගොරක්ඛං උපජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, කස්සකො සො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດອາໄສການລ້ຽງສັດແລະເຮັດໄຮ່ເຮັດນາລ້ຽງຊີວິດ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ຊາວນາ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

618.

໖໑໙.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, පුථුසිප්පෙන ජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, සිප්පිකො සො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍສິລະປະວິຊາຕ່າງໆ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ຊ່າງຝີມື ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

619.

໖໒໐.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, වොහාරං උපජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, වාණිජො සො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດອາໄສການຄ້າຂາຍລ້ຽງຊີວິດ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ພໍ່ຄ້າ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

620.

໖໒໑.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, පරපෙස්සෙන ජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, පෙස්සිකො සො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການຮັບໃຊ້ຄົນອື່ນ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ຄົນຮັບໃຊ້ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

621.

໖໒໒.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, අදින්නං උපජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, චොරො එසො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່បានໃຫ້; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ໂຈນ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

622.

໖໒໓.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, ඉස්සත්ථං උපජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, යොධාජීවො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍສິລະປະການຍິງທະນູ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ທະຫານ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

623.

໖໒໔.

---

‘‘යො හි කොචි මනුස්සෙසු, පොරොහිච්චෙන ජීවති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, යාජකො එසො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການເປັນປຸໂຣຫິດ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ຜູ້ເຮັດພິທີບູຊາ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

624.

໖໒໕.

---

‘‘යො [Pg.376] හි කොචි මනුස්සෙසු, ගාමං රට්ඨඤ්ච භුඤ්ජති;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, රාජා එසො න බ්‍රාහ්මණො.

"ໃນໝູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນໃດປົກຄອງບ້ານເມືອງ ແລະແວ່ນແຄວ້ນ; ວາເສດຖະ ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄື ພຣະຣາຊາ ບໍ່ແມ່ນພຣາມ."

---

625.

໖໒໖.

---

‘‘න චාහං බ්‍රාහ්මණං බ්‍රූමි, යොනිජං මත්තිසම්භවං;

භොවාදි නාම සො හොති, සචෙ හොති සකිඤ්චනො;

අකිඤ්චනං අනාදානං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ເຮົາບໍ່ເອີ້ນບຸກຄົນວ່າເປັນພຣາມ ພຽງເພາະເກີດຈາກກຳເນີດ ຫຼືເກີດຈາກທ້ອງຂອງມານດາຜູ້ເປັນພຣາມ; ຜູ້ນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ຜູ້ກ່າວຄຳວ່າ 'ໂພ' ເທົ່ານັ້ນ ຫາກເຂົາຍັງມີກິເລດເຄື່ອງກັງວົນຢູ່, ສ່ວນບຸກຄົນໃດບໍ່ມີເຄື່ອງກັງວົນ ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

626.

໖໒໗.

---

‘‘සබ්බසංයොජනං ඡෙත්වා, සො වෙ න පරිතස්සති;

සඞ්ගාතිගං විසංයුත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດຕັດສັງໂຍດທັງປວງໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ສະດຸ້ງຕົກໃຈ; ຜູ້ກ້າວລ່ວງກິເລດເຄື່ອງຂ້ອງ ຜູ້ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດເຄື່ອງປະກອບທັງຫຼາຍ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

627.

໖໒໘.

---

‘‘ඡෙත්වා නද්ධිං වරත්තඤ්ච, සන්දානං සහනුක්කමං;

උක්ඛිත්තපලිඝං බුද්ධං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດຕັດເຊືອກຜູກແລະສາຍຮັດ ພ້ອມທັງຕັດເຊືອກລ່າມພ້ອມທັງອະນຸໄສກິເລດໄດ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຖອນລິ່ມສະຫຼັກຂຶ້ນໄດ້ແລ້ວ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

628.

໖໒໙.

---

‘‘අක්කොසං වධබන්ධඤ්ච, අදුට්ඨො යො තිතික්ඛති;

ඛන්තීබලං බලානීකං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ ອົດກັ້ນຕໍ່ການດ່າວ່າ ການທຸບຕີ ແລະການຈອງຈຳໄດ້; ມີຂັນຕິເປັນກຳລັງ ແລະມີກຳລັງນັ້ນເປັນກອງທັບ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

629.

໖໓໐.

---

‘‘අක්කොධනං වතවන්තං, සීලවන්තං අනුස්සදං;

දන්තං අන්තිමසාරීරං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີຄວາມໂກດ, ມີວັດປະຕິບັດ, ມີສີລ, ບໍ່ມີຕັນຫາຟູຂຶ້ນ, ຝຶກຝົນຕົນເອງດີແລ້ວ ແລະມີຮ່າງກາຍນີ້ເປັນຮ່າງກາຍສຸດທ້າຍ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

630.

໖໓໑.

---

‘‘වාරි පොක්ඛරපත්තෙව, ආරග්ගෙරිව සාසපො;

යො න ලිම්පති කාමෙසු, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ນ້ຳບໍ່ຕິດຢູ່ເທິງໃບບົວສັນໃດ, ເມັດຜັກກາດບໍ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງປາຍເຫຼັກແຫຼມສັນໃດ; ບຸກຄົນໃດບໍ່ຕິດພັນໃນກາມທັງຫຼາຍສັນນັ້ນ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

631.

໖໓໒.

---

‘‘යො දුක්ඛස්ස පජානාති, ඉධෙව ඛයමත්තනො;

පන්නභාරං විසංයුත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດກຳນົດຮູ້ຄວາມດັບທຸກຂອງຕົນໃນອັດຕະພາບນີ້ເອງ; ມີຫາບປົງລົງແລ້ວ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍກິເລດທັງຫຼາຍ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

632.

໖໓໓.

---

‘‘ගම්භීරපඤ්ඤං මෙධාවිං, මග්ගාමග්ගස්ස කොවිදං;

උත්තමත්ථමනුප්පත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດມີປັນຍາເລິກເຊິ່ງ, ມີຄວາມສະຫຼາດ, ສະຫຼຽວສະຫຼາດໃນທາງແລະບໍ່ແມ່ນທາງ, ບັນລຸເຖິງປະໂຫຍດອັນສູງສຸດແລ້ວ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

633.

໖໓໔.

---

‘‘අසංසට්ඨං ගහට්ඨෙහි, අනාගාරෙහි චූභයං;

අනොකසාරිමප්පිච්ඡං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ຄລຸກຄລີກັບຄົນທັງສອງຝ່າຍ ຄືທັງຄະລຶຫັດແລະບັນພະຊິດ; ບໍ່ມີຄວາມອາໄລ ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

634.

໖໓໕.

---

‘‘නිධාය දණ්ඩං භූතෙසු, තසෙසු ථාවරෙසු ච;

යො න හන්ති න ඝාතෙති, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດວາງອາວຸດໃນສັດທັງຫຼາຍ ທັງສັດທີ່ມີຄວາມສະດຸ້ງແລະສັດທີ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ; ບໍ່ຂ້າເອງ ແລະບໍ່ໃຊ້ໃຫ້ຄົນອື່ນຂ້າ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

635.

໖໓໖.

---

‘‘අවිරුද්ධං විරුද්ධෙසු, අත්තදණ්ඩෙසු නිබ්බුතං;

සාදානෙසු අනාදානං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ເປັນສັດຕູໃນໝູ່ຄົນທີ່ເປັນສັດຕູ, ເປັນຜູ້ດັບກິເລດໄດ້ແລ້ວໃນໝູ່ຄົນທີ່ມີອາວຸດໃນມື; ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນໃນໝູ່ຄົນທີ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

636.

໖໓໗.

---

‘‘යස්ස [Pg.377] රාගො ච දොසො ච, මානො මක්ඛො ච පාතිතො;

සාසපොරිව ආරග්ගා, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດມີຣາຄະ, ໂທສະ, ມານະ ແລະມັກຂະຕົກໄປແລ້ວ; ເໝືອນດັ່ງເມັດຜັກກາດຕົກຈາກປາຍເຫຼັກແຫຼມ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

637.

໖໓໘.

---

‘‘අකක්කසං විඤ්ඤාපනිං, ගිරං සච්චමුදීරයෙ;

යාය නාභිසජෙ කඤ්චි, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດກ່າວວາຈາອັນບໍ່ຫຍາບຄາຍ, ໃຫ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມໄດ້ງ່າຍ ແລະເປັນຄຳຈິງ; ເຊິ່ງບໍ່ເປັນເຫດໃຫ້ໃຜໆ ຂັດເຄືອງໃຈ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

638.

໖໓໙.

---

‘‘යොධ දීඝං ව රස්සං වා, අණුං ථූලං සුභාසුභං;

ලොකෙ අදින්නං නාදියති, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

"ບຸກຄົນໃດໃນໂລກນີ້ ບໍ່ຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຂອງຍາວຫຼືສັ້ນ, ນ້ອຍຫຼືໃຫຍ່, ດີຫຼືບໍ່ດີ ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ."

---

639.

໖໔໐.

---

‘‘ආසා යස්ස න විජ්ජන්ති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච;

නිරාසාසං විසංයුත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມຢາກ (ຕັນຫາ) ໃນໂລກນີ້ ແລະ ໂລກໜ້າ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກຄວາມຢາກ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກກິເລດ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

640.

໖໔໑.

---

‘‘යස්සාලයා න විජ්ජන්ති, අඤ්ඤාය අකථංකථී;

අමතොගධමනුප්පත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມອາໄລ (ຄວາມຍຶດໝັ້ນ), ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ, ຢັ່ງລົງສູ່ພຣະນິບພານອັນເປັນອະມະຕະແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

641.

໖໔໒.

---

‘‘යොධ පුඤ්ඤඤ්ච පාපඤ්ච, උභො සඞ්ගමුපච්චගා;

අසොකං විරජං සුද්ධං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ໃນໂລກນີ້, ຜູ້ໃດກ້າວລ່ວງພົ້ນເຄື່ອງຂ້ອງທັງສອງ ຄືບຸນແລະບາບ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມໂສກ, ປາສະຈາກທຸລີ (ກິເລດ), ບໍລິສຸດແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

642.

໖໔໓.

---

‘‘චන්දංව විමලං සුද්ධං, විප්පසන්නමනාවිලං;

නන්දීභවපරික්ඛීණං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດປາສະຈາກມົນທິນ, ບໍລິສຸດ, ຜ່ອງໃສ, ບໍ່ຂຸ່ນມົວ ປຽບເໝືອນດັ່ງພຣະຈັນ, ມີຄວາມເພີດເພີນໃນພົບສິ້ນໄປແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

643.

໖໔໔.

---

‘‘යොමං පලිපථං දුග්ගං, සංසාරං මොහමච්චගා;

තිණ්ණො පාරඞ්ගතො ඣායී, අනෙජො අකථංකථී;

අනුපාදාය නිබ්බුතො, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດຂ້າມພົ້ນທາງຫຼົ່ມອັນຕະລາຍ, ທາງອັນລະກັນດານ, ສັງສາຣະ ແລະໂມຫະແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຂ້າມພົ້ນໄປເຖິງຝັ່ງ (ພຣະນິບພານ) ແລ້ວ, ມີປົກກະຕິເພ່ງຊານ, ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ, ດັບສະໜິດແລ້ວເພາະບໍ່ຖືໝັ້ນ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

644.

໖໔໕.

---

‘‘යොධ කාමෙ පහන්ත්වාන, අනාගාරො පරිබ්බජෙ;

කාමභවපරික්ඛීණං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ໃນໂລກນີ້, ຜູ້ໃດລະກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ອອກບວດເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ, ມີກາມແລະພົບສິ້ນໄປແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

645.

໖໔໖.

---

‘‘යොධ තණ්හං පහන්ත්වාන, අනාගාරො පරිබ්බජෙ;

තණ්හාභවපරික්ඛීණං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ໃນໂລກນີ້, ຜູ້ໃດລະຕັນຫາແລ້ວ ອອກບວດເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ, ມີຕັນຫາແລະພົບສິ້ນໄປແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

646.

໖໔໗.

---

‘‘හිත්වා මානුසකං යොගං, දිබ්බං යොගං උපච්චගා;

සබ්බයොගවිසංයුත්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

... ຜູ້ໃດລະເຄື່ອງຜູກມັດຂອງມະນຸດແລ້ວ, ກ້າວລ່ວງເຄື່ອງຜູກມັດອັນເປັນທິບ, ເປັນຜູ້ພຣາກແແລ້ວຈາກເຄື່ອງຜູກມັດທັງປວງ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

647.

໖໔໘.

---

‘‘හිත්වා රතිඤ්ච අරතිං, සීතිභූතං නිරූපධිං;

සබ්බලොකාභිභුං වීරං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດລະຄວາມຍິນດີ (ໃນກາມ) ແລະຄວາມບໍ່ຍິນດີ (ໃນທັມ) ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ເຢັນສະໜິດ, ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງກັງວົນ, ເປັນຜູ້ແກ້ວຫານຄອບງຳໂລກທັງປວງ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

648.

໖໔໙.

---

‘‘චුතිං [Pg.378] යො වෙදි ත්තානං, උපපත්තිඤ්ච සබ්බසො;

අසත්තං සුගතං බුද්ධං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດຮູ້ແຈ້ງການຈຸຕິ (ການຕາຍ) ແລະການອຸບັດ (ການເກີດ) ຂອງສັດທັງຫຼາຍໂດຍປະການທັງປວງ, ເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດຂ້ອງ, ໄປດີແລ້ວ, ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

649.

໖໕໐.

---

‘‘යස්ස ගතිං න ජානන්ති, දෙවා ගන්ධබ්බමානුසා;

ඛීණාසවං අරහන්තං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດມີຄະຕິ (ທາງໄປ) ທີ່ເທວະດາ, ຄັນທັບພະ ແລະມະນຸດທັງຫຼາຍບໍ່ຮູ້, ເປັນຜູ້ສິ້ນອາສະວະແລ້ວ, ເປັນພຣະອະຣະຫັນ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

650.

໖໕໑.

---

‘‘යස්ස පුරෙ ච පච්ඡා ච, මජ්ඣෙ ච නත්ථි කිඤ්චනං;

අකිඤ්චනං අනාදානං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມກັງວົນໃນກ່ອນ (ອະດີດ), ໃນພາຍຫຼັງ (ອະນາຄົດ) ແລະໃນທ່າມກາງ (ປັດຈຸບັນ), ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມກັງວົນ, ບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

651.

໖໕໒.

---

‘‘උසභං පවරං වීරං, මහෙසිං විජිතාවිනං;

අනෙජං න්හාතකං බුද්ධං, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ເປັນດັ່ງພະຍາໂຄອຸສະພະ, ຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ແກ້ວຫານ, ຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນອັນໃຫຍ່, ຜູ້ມີໄຊຊະນະແລ້ວ, ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ຜູ້ອາບ (ຊຳລະກິເລດ) ແລ້ວ, ຜູ້ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

652.

໖໕໓.

---

‘‘පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදි, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති;

අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, තමහං බ්‍රූමි බ්‍රාහ්මණං.

ຜູ້ໃດລະນຶກຊາດໃນຫົນຫຼັງໄດ້, ເຫັນສະຫວັນແລະອະບາຍ, ແລະບັນລຸເຖິງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຊາດແລ້ວ, ເຮົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນພຣາມ.

---

653.

໖໕໔.

---

‘‘සමඤ්ඤා හෙසා ලොකස්මිං, නාමගොත්තං පකප්පිතං;

සම්මුච්චා සමුදාගතං, තත්ථ තත්ථ පකප්පිතං.

ຊື່ແລະໂຄດທີ່ກຳນົດກັນໄວ້ນັ້ນ ເປັນພຽງສົມມຸດໃນໂລກ, ເກີດຂຶ້ນມາຕາມຄວາມຕົກລົງກັນ, ຖືກຕັ້ງຂຶ້ນໄວ້ໃນບ່ອນນັ້ນໆ (ໃນເວລາເກີດ).

---

654.

໖໕໕.

---

‘‘දීඝරත්තමනුසයිතං, දිට්ඨිගතමජානතං;

අජානන්තා නො පබ්‍රුවන්ති, ජාතියා හොති බ්‍රාහ්මණො.

ຄວາມເຫັນຜິດໄດ້ນອນເນື່ອງຢູ່ໃນໃຈຂອງຄົນທັງຫຼາຍຜູ້ບໍ່ຮູ້ມາເປັນເວລາດົນນານ, ເພາະຄວາມບໍ່ຮູ້ນັ້ນເອງ ພວກເຂົາຈຶ່ງກ່າວວ່າ: 'ບຸກຄົນເປັນພຣາມໂດຍກຳເນີດ'.

---

655.

໖໕໖.

---

‘‘න ජච්චා බ්‍රාහ්මණො හොති, න ජච්චා හොති අබ්‍රාහ්මණො;

කම්මුනා බ්‍රාහ්මණො හොති, කම්මුනා හොති අබ්‍රාහ්මණො.

ບຸກຄົນບໍ່ໄດ້ເປັນພຣາມເພາະຊາດກຳເນີດ, ແລະບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ບໍ່ແມ່ນພຣາມເພາະຊາດກຳເນີດ, ແຕ່ເປັນພຣາມເພາະການກະທຳ (ກັມ), ແລະເປັນຜູ້ບໍ່ແມ່ນພຣາມເພາະການກະທຳ.

---

656.

໖໕໗.

---

‘‘කස්සකො කම්මුනා හොති, සිප්පිකො හොති කම්මුනා;

වාණිජො කම්මුනා හොති, පෙස්සිකො හොති කම්මුනා.

ບຸກຄົນເປັນຊາວນາເພາະການກະທຳ, ເປັນຊ່າງສິລະປະເພາະການກະທຳ, ເປັນພໍ່ຄ້າເພາະການກະທຳ, ເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ເພາະການກະທຳ.

---

657.

໖໕໘.

---

‘‘චොරොපි කම්මුනා හොති, යොධාජීවොපි කම්මුනා;

යාජකො කම්මුනා හොති, රාජාපි හොති කම්මුනා.

ບຸກຄົນເປັນໂຈນເພາະการກະທຳ, ເປັນທະຫານເພາະການກະທຳ, ເປັນຜູ້ບູຊາຍັນເພາະການກະທຳ, ແລະເປັນພຣະຣາຊາເພາະການກະທຳ.

---

658.

໖໕໙.

---

‘‘එවමෙතං [Pg.379] යථාභූතං, කම්මං පස්සන්ති පණ්ඩිතා;

පටිච්චසමුප්පාදදස්සා, කම්මවිපාකකොවිදා.

ບັນດິດທັງຫຼາຍ ຜູ້ເຫັນປະຕິດຈະສະມຸບບາດ, ຜູ້ສະຫຼາດໃນວິບາກແຫ່ງກັມ, ຍ່ອມເຫັນກັມນັ້ນຕາມຄວາມເປັນຈິງຢ່າງນີ້.

---

659.

໖໖໐.

---

‘‘කම්මුනා වත්තති ලොකො, කම්මුනා වත්තති පජා;

කම්මනිබන්ධනා සත්තා, රථස්සාණීව යායතො.

ໂລກຍ່ອມເປັນໄປເພາະກັມ, ໝູ່ສັດຍ່ອມເປັນໄປເພາະກັມ, ສັດທັງຫຼາຍຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍກັມ ປຽບເໝືອນລິ່ມສະຫຼັກຂອງລົດທີ່ກຳລັງແລ່ນໄປ.

---

660.

໖໖໑.

---

‘‘තපෙන බ්‍රහ්මචරියෙන, සංයමෙන දමෙන ච;

එතෙන බ්‍රාහ්මණො හොති, එතං බ්‍රාහ්මණමුත්තමං.

ບຸກຄົນເປັນພຣາມໄດ້ດ້ວຍຕະປະ (ຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ), ດ້ວຍພຣົມມະຈັນ, ດ້ວຍຄວາມສຳລວມ ແລະດ້ວຍຄວາມຂົ່ມໃຈ; ນີ້ຄືຄວາມເປັນພຣາມອັນປະເສີດສຸດ.

---

661.

໖໖໒.

---

‘‘තීහි විජ්ජාහි සම්පන්නො, සන්තො ඛීණපුනබ්භවො;

එවං වාසෙට්ඨ ජානාහි, බ්‍රහ්මා සක්කො විජානත’’න්ති.

ບຸກຄົນຜູ້ສົມບູນດ້ວຍວິຊາສາມ, ເປັນຜູ້ສະຫງົບ, ມີພົບໃໝ່ສິ້ນໄປແລ້ວ; ວາເສດຖະ, ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດວ່າ ຜູ້ນັ້ນຄືພຣົມ ແລະທ້າວສັກກະຂອງຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ.

---

එවං වුත්තෙ, වාසෙට්ඨභාරද්වාජා මාණවා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකෙ නො භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ວາເສດຖະແລະພາຣະທວາຊະມານົບ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: 'ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ, ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ!... ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນຈົ່ງຊົງຈຳພວກຂ້ານ້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕຣເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ'.

---

වාසෙට්ඨසුත්තං නවමං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ວາເສດຖະສູດ ທີເກົ້າ.

---

10. කොකාලිකසුත්තං

໑໐. ໂກກາລິກະສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කොකාලිකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘පාපිච්ඡා, භන්තෙ, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා, පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතා’’ති.

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ກຸງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະໂກກາລິກະເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ, ພຣະໂກກາລິກະໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານ ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ, ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ'.

---

එවං වුත්තෙ, භගවා කොකාලිකං භික්ඛුං එතදවොච – ‘‘මා හෙවං, කොකාලික, මා හෙවං, කොකාලික! පසාදෙහි, කොකාලික, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං. පෙසලා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා’’ති.

ເມື່ອພຣະໂກກາລິກະກາບທູນຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດກັບພຣະໂກກາລິກະວ່າ: 'ໂກກາລິກະ, ເຈົ້າຢ່າເວົ້າຢ່າງນັ້ນ! ໂກກາລິກະ, ເຈົ້າຢ່າເວົ້າຢ່າງນັ້ນ! ຈົ່ງເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານເຖີດ, ພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານເປັນຜູ້ມີສີລອັນເປັນທີ່ຮັກ'.

---

දුතියම්පි ඛො…පෙ… තතියම්පි ඛො කොකාලිකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිඤ්චාපි මෙ, භන්තෙ, භගවා සද්ධායිකො පච්චයිකො, අථ ඛො පාපිච්ඡාව සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා, පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතා’’ති. තතියම්පි ඛො භගවා කොකාලිකං භික්ඛුං එතදවොච – ‘‘මා හෙවං, කොකාලික[Pg.380], මා හෙවං, කොකාලික! පසාදෙහි, කොකාලික, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං. පෙසලා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා’’ති.

ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີສອງ... ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີສາມ ພຣະໂກກາລິກະກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເຖິງແມ່ນວ່າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈະເປັນຜູ້ທີ່ຂ້ານ້ອຍຄວນເຊື່ອຖືແລະໄວ້ວາງໃຈໄດ້ກໍຕາມ, ແຕ່ພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານກໍຍັງມີຄວາມປາດຖະໜາອันຊົ່ວຊ້າ, ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າແທ້ໆ'. ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີສາມ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກກໍໄດ້ຕັດກັບພຣະໂກກາລິກະວ່າ: 'ໂກກາລິກະ, ເຈົ້າຢ່າເວົ້າຢ່າງນັ້ນ! ໂກກາລິກະ, ເຈົ້າຢ່າເວົ້າຢ່າງນັ້ນ! ຈົ່ງເຮັດຈິດໃຫ້ເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານເຖີດ, ພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານເປັນຜູ້ມີສີລອັນເປັນທີ່ຮັກ'.

---

අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අචිරප්පක්කන්තස්ස ච කොකාලිකස්ස භික්ඛුනො සාසපමත්තීහි පිළකාහි සබ්බො කායො ඵුටො අහොසි; සාසපමත්තියො හුත්වා මුග්ගමත්තියො අහෙසුං; මුග්ගමත්තියො හුත්වා කළායමත්තියො අහෙසුං; කළායමත්තියො හුත්වා කොලට්ඨිමත්තියො අහෙසුං; කොලට්ඨිමත්තියො හුත්වා කොලමත්තියො අහෙසුං; කොලමත්තියො හුත්වා ආමලකමත්තියො අහෙසුං; ආමලකමත්තියො හුත්වා බෙළුවසලාටුකමත්තියො අහෙසුං; බෙළුවසලාටුකමත්තියො හුත්වා බිල්ලමත්තියො අහෙසුං; බිල්ලමත්තියො හුත්වා පභිජ්ජිංසු; පුබ්බඤ්ච ලොහිතඤ්ච පග්ඝරිංසු. අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු තෙනෙවාබාධෙන කාලමකාසි. කාලඞ්කතො ච කොකාලිකො භික්ඛු පදුමං නිරයං උපපජ්ජි සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වා.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະໂກກາລິກະລຸກຈາກອາສະນະ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ກະທຳປະທັກສິນແລ້ວຫຼີກໄປ. ເມື່ອພຣະໂກກາລິກະຫຼີກໄປໄດ້ບໍ່ດົນ, ທົ່ວທັງຮ່າງກາຍກໍເກີດຕຸ່ມໂພງຂຶ້ນ ຂະໜາດເທົ່າເມັດຜັກກາດ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າເມັດຜັກກາດ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າເມັດຖົ່ວຂຽວ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າເມັດຖົ່ວຂຽວ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າເມັດຖົ່ວລັນເຕົາ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າເມັດຖົ່ວລັນເຕົາ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າເມັດໝາກຊາງ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າເມັດໝາກຊາງ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າໝາກຊາງ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າໝາກຊາງ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າໝາກຂາມປ້ອມ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າໝາກຂາມປ້ອມ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າໝາກຕູມອ່ອນ; ຈາກຂະໜາດເທົ່າໝາກຕູມອ່ອນ ກໍໃຫຍ່ຂຶ້ນເທົ່າໝາກຕູມແກ່; ເມື່ອໃຫຍ່ເທົ່າໝາກຕູມແກ່ແລ້ວ ກໍແຕກອອກ, ນ້ຳໜອງແລະນ້ຳເລືອດກໍໄຫຼເຍິ້ມອອກມາ. ຕໍ່ມາ ພຣະໂກກາລິກະກໍໄດ້ມໍຣະນະພາບດ້ວຍອາການປ່ວຍນັ້ນເອງ. ເມື່ອມໍຣະນະພາບແລ້ວ ພຣະໂກກາລິກະກໍໄດ້ໄປບັງເກີດໃນປະທຸມະນະຣົກ ເພາະມີຈິດຄຽດແຄ້ນໃນພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານ.

---

අථ ඛො බ්‍රහ්මා සහම්පති අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං, ඨිතො ඛො බ්‍රහ්මා සහම්පති භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කොකාලිකො, භන්තෙ, භික්ඛු කාලඞ්කතො; කාලඞ්කතො ච, භන්තෙ, කොකාලිකො භික්ඛු පදුමං නිරයං උපපන්නො සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වා’’ති. ඉදමවොච බ්‍රහ්මා සහම්පති; ඉදං වත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායි.

ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປແລ້ວ, ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມ ມີລັດສະໝີອັນງົດງາມຍິ່ງ ເຮັດໃຫ້ທົ່ວທັງພຣະວິຫານເຊຕະວັນສະຫວ່າງສະໄຫວ, ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຣະໂກກາລິກະມໍຣະນະພາບແລ້ວ; ແລະເມື່ອມໍຣະນະພາບແລ້ວ ກໍໄດ້ໄປບັງເກີດໃນປະທຸມະນະຣົກ ເພາະມີຈິດຄຽດແຄ້ນໃນພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານ'. ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແລ້ວ, ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ກະທຳປະທັກສິນແລ້ວ ກໍຫາຍຕົວໄປ ນະ ທີ່ນັ້ນເອງ.

---

අථ ඛො භගවා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ඉමං, භික්ඛවෙ, රත්තිං බ්‍රහ්මා සහම්පති අභික්කන්තාය රත්තියා…පෙ… ඉදමවොච, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මා සහම්පති, ඉදං වත්වා මං පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායී’’ති.

ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອຜ່ານພົ້ນລາຕີນັ້ນໄປແລ້ວ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດຮຽກພຣະพິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນລາຕີນັ້ນ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປແລ້ວ, ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທ້າວສະຫັມບໍດີພຣົມໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແລ້ວ, ຖວາຍອະພິວາດເຮົາ ກະທຳປະທັກສິນແລ້ວ ກໍຫາຍຕົວໄປ ນະ ທີ່ນັ້ນເອງ'.

---

එවං වුත්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කීවදීඝං නු ඛො, භන්තෙ, පදුමෙ නිරයෙ ආයුප්පමාණ’’න්ති? ‘‘දීඝං ඛො, භික්ඛු, පදුමෙ නිරයෙ ආයුප්පමාණං; තං න සුකරං සඞ්ඛාතුං එත්තකානි වස්සානි ඉති වා එත්තකානි වස්සසතානි ඉති වා එත්තකානි වස්සසහස්සානි [Pg.381] ඉති වා එත්තකානි වස්සසතසහස්සානි ඉති වා’’ති. ‘‘සක්කා පන, භන්තෙ, උපමා කාතු’’න්ති? ‘‘සක්කා, භික්ඛූ’’ති භගවා අවොච –

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອາຍຸໃນປະທຸມະນະຣົກນັ້ນ ຍາວນານພຽງໃດ?' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ພິກຂຸ, ອາຍຸໃນປະທຸມະນະຣົກນັ້ນຍາວນານແທ້ໆ, ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍທີ່ຈະນັບວ່າ ເທົ່ານັ້ນປີ, ເທົ່ານັ້ນຮ້ອຍປີ, ເທົ່ານັ້ນພັນປີ ຫຼືເທົ່ານັ້ນແສນປີ'. 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈະອາດປຽບທຽບໄດ້ຫຼືບໍ່?' ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: 'ພິກຂຸ, ອາດປຽບທຽບໄດ້'.

---

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසතිඛාරිකො කොසලකො තිලවාහො; තතො පුරිසො වස්සසතස්ස වස්සසතස්ස අච්චයෙන එකමෙකං තිලං උද්ධරෙය්‍ය. ඛිප්පතරං ඛො සො භික්ඛු වීසතිඛාරිකො කොසලකො තිලවාහො ඉමිනා උපක්කමෙන පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, නත්වෙව එකො අබ්බුදො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති අබ්බුදා නිරයා එවමෙකො නිරබ්බුදො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති නිරබ්බුදා නිරයා එවමෙකො අබබො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති අබබා නිරයා එවමෙකො අහහො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති අහහා නිරයා එවමෙකො අටටො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති අටටා නිරයා එවමෙකො කුමුදො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති කුමුදා නිරයා එවමෙකො සොගන්ධිකො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති සොගන්ධිකා නිරයා එවමෙකො උප්පලකො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති උප්පලකා නිරයා එවමෙකො පුණ්ඩරීකො නිරයො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, වීසති පුණ්ඩරීකා නිරයා එවමෙකො පදුමො නිරයො. පදුමං ඛො පන භික්ඛු නිරයං කොකාලිකො භික්ඛු උපපන්නො සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වා’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

'ພິກຂຸ, ປຽບເໝືອນກວຽນບັນທຸກງา ໒໐ ຂາຣີ ຂອງຊາວໂກສົນ; ເມື່ອລ່ວງໄປໄດ້ຮ້ອຍປີໆ ບຸກຄົນໜຶ່ງກໍຢິບເອົາເມັດງາອອກໄປເມັດໜຶ່ງ. ພິກຂຸ, ກວຽນບັນທຸກງາ ໒໐ ຂາຣີ ຂອງຊາວໂກສົນນັ້ນ ຍັງຈະເຖິງຄວາມສິ້ນໄປໝົດໄປໄດ້ໄວກວ່າ ໄລຍະເວລາຂອງໜຶ່ງອັບພຸທະນະຣົກ. ພິກຂຸ, ໒໐ ອັບພຸທະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງນິຣັບພຸທະນະຣົກ. ໒໐ ນິຣັບພຸທະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງອະພະພະນະຣົກ. ໒໐ ອະພະພະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງອະຫະຫະນະຣົກ. ໒໐ ອະຫະຫະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງອະຕະຕະນະຣົກ. ໒໐ ອະຕະຕະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງກຸມຸທະນະຣົກ. ໒໐ ກຸມຸທະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງໂສຄັນທິກະນະຣົກ. ໒໐ ໂສຄັນທິກະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງອຸບປະລະກະນະຣົກ. ໒໐ ອຸບປະລະກະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງປຸນທະຣີກະນະຣົກ. ໒໐ ປຸນທະຣີກະນະຣົກ ເປັນໜຶ່ງປະທຸມະນະຣົກ. ພິກຂຸ, ພຣະໂກກາລິກະໄດ້ໄປບັງເກີດໃນປະທຸມະນະຣົກແລ້ວ ເພາະມີຈິດຄຽດແຄ້ນໃນພຣະສາຣີບຸດແລະພຣະໂມຄະຣານ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ, ພຣະສຸຄົດຜູ້ເປັນພຣະສາດສະດາ ໄດ້ຕັດຄຳນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ:

---

662.

໖໖໓.

---

‘‘පුරිසස්ස හි ජාතස්ස, කුඨාරී ජායතෙ මුඛෙ;

යාය ඡින්දති අත්තානං, බාලො දුබ්භාසිතං භණං.

ແທ້ຈິງແລ້ວ, ເມື່ອບຸກຄົນເກີດມາ, ຂວານຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໃນປາກຂອງເຂົາ, ເຊິ່ງຄົນພານໃຊ້ຟັນຕົນເອງ ເມື່ອກ່າວຄຳຊົ່ວຊ້າ.

---

663.

໖໖໔.

---

‘‘යො නින්දියං පසංසති, තං වා නින්දති යො පසංසියො;

විචිනාති මුඛෙන සො කලිං, කලිනා තෙන සුඛං න වින්දති.

ຜູ້ໃດສັນເສີນຜູ້ທີ່ຄວນຕິຕຽນ, ຫຼືຕິຕຽນຜູ້ທີ່ຄວນສັນເສີນ, ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າສະສົມໂທດໄວ້ດ້ວຍປາກ, ເຂົາຍ່ອມບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມສຸກເພາະໂທດນັ້ນ.

---

664.

໖໖໕.

---

‘‘අප්පමත්තො [Pg.382] අයං කලි, යො අක්ඛෙසු ධනපරාජයො;

සබ්බස්සාපි සහාපි අත්තනා, අයමෙව මහත්තරො කලි;

යො සුගතෙසු මනං පදොසයෙ.

ຄວາມປາຣາໄຊ (ຄວາມເສຍຊັບ) ໃນການຫຼິ້ນສະກາ ພ້ອມທັງຊັບທັງປວງແລະຕົນເອງນັ້ນ ເປັນໂທດພຽງເລັກນ້ອຍ; ແຕ່ການມີຈິດຄຽດແຄ້ນໃນພຣະສຸຄົດທັງຫຼາຍ ນີ້ແຫຼະເປັນໂທດທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງກວ່າ.

---

665.

໖໖໖.

---

‘‘සතං සහස්සානං නිරබ්බුදානං, ඡත්තිංසති පඤ්ච ච අබ්බුදානි ;

යමරියගරහී නිරයං උපෙති, වාචං මනඤ්ච පණිධාය පාපකං.

ຜູ້ຕິຕຽນພຣະອະຣິຍະເຈົ້າ ຕັ້ງວາຈາແລະໃຈອັນຊົ່ວຊ້າໄວ້ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງນະຣົກ ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາ ໑ ແສນ ໓໖ ນິຣັບພຸທະ ແລະອີກ ໕ ອັບພຸທະ.

---

666.

໖໖໗.

---

‘‘අභූතවාදී නිරයං උපෙති, යො වාපි කත්වා න කරොමිචාහ;

උභොපි තෙ පෙච්ච සමා භවන්ති, නිහීනකම්මා මනුජා පරත්ථ.

ຜູ້ເວົ້າບໍ່ຈິງຍ່ອມເຂົ້າເຖິງນະຣົກ, ຫຼືຜູ້ໃດເຮັດແລ້ວກ່າວວ່າ 'ข້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຮັດ' ກໍຍ່ອມເຂົ້າເຖິງນະຣົກເຊັ່ນກັນ; ຄົນທັງສອງນັ້ນມີກັມອັນຊົ່ວຊ້າ ເມື່ອລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມສະເໝີກັນໃນໂລກໜ້າ.

---

667.

໖໖໘.

---

‘‘යො අප්පදුට්ඨස්ස නරස්ස දුස්සති, සුද්ධස්ස පොසස්ස අනඞ්ගණස්ස;

තමෙව බාලං පච්චෙති පාපං, සුඛුමො රජො පටිවාතංව ඛිත්තො.

ຜູ້ໃດປະທຸສະຮ້າຍຕໍ່ຄົນຜູ້ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍ, ຜູ້ບໍລິສຸດ, ຜູ້ບໍ່ມີກິເລດເຄື່ອງມົວໝອງ; ບາບຍ່ອມກັບມາສະໜອງຄົນພານຜູ້ນັ້ນເອງ ປຽບເໝືອນຝຸ່ນລະອຽດທີ່ຊັດໄປທວນລົມ.

---

668.

໖໖໙.

---

‘‘යො ලොභගුණෙ අනුයුත්තො, සො වචසා පරිභාසති අඤ්ඤෙ;

අසද්ධො කදරියො අවදඤ්ඤූ, මච්ඡරි පෙසුණියං අනුයුත්තො.

ຜູ້ໃດມັກປະກອບໃນກອງກິເລດຄືໂລພະ, ຍ່ອມດ່າວ່າຄົນອື່ນດ້ວຍວາຈາ; ເປັນຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ຕະໜີ່, ບໍ່ຮູ້ຈັກຖ້ອຍຄຳໂອວາດ, ຂີ້ຖີ່, ມັກປະກອບໃນການສໍສຽດ.

---

669.

໖໗໐.

---

‘‘මුඛදුග්ග විභූත අනරිය, භූනහු පාපක දුක්කටකාරි;

පුරිසන්ත කලී අවජාත, මා බහුභාණිධ නෙරයිකොසි.

ເຈົ້າຜູ້ມີປາກອັນຊົ່ວຊ້າ, ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຈິງ, ຜູ້ບໍ່ແມ່ນອະຣິຍະ, ຜູ້ທຳລາຍຄວາມຈະເລີນ, ຜູ້ຊົ່ວຊ້າ, ຜູ້ມັກເຮັດບາບ, ຜູ້ເປັນຄົນກາລີອັນຕໍ່າຊ້າ, ຜູ້ເກີດມາບໍ່ດີ; ເຈົ້າຢ່າເວົ້າຫຼາຍໃນທີ່ນີ້ເລີຍ, ເຈົ້າເປັນສັດນະຣົກແທ້ໆ.

---

670.

໖໗໑.

---

‘‘රජමාකිරසී [Pg.383] අහිතාය, සන්තෙ ගරහසි කිබ්බිසකාරී;

බහූනි දුච්චරිතානි චරිත්වා, ගච්ඡසි ඛො පපතං චිරරත්තං.

ດູກ່ອນໂກກາລິກະ ທ່ານຍ່ອມຫວ່ານໂປຍທຸລີຄືກິເລດໃສ່ຕົນເອງເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ, ທ່ານເປັນຜູ້ເຮັດບາບຫຍາບຊ້າ ຍ່ອມດ່າວ່າຕິຕຽນພວກສັດຕະບຸລຸດ; ເມື່ອໄດ້ປະພຶດທຸຈະລິດທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກແລ້ວ, ທ່ານຍ່ອມໄປສູ່ເຫວຄືນະຮົກສິ້ນກາລານານ.

---

671.

໖໗໒.

---

‘‘න හි නස්සති කස්සචි කම්මං, එති හතං ලභතෙව සුවාමි;

දුක්ඛං මන්දො පරලොකෙ, අත්තනි පස්සති කිබ්බිසකාරී.

ເພາະວ່າກຳຂອງໃຜໆ ຍ່ອມບໍ່ສູນຫາຍ, ກຳທີ່ເຮັດໄວ້ແລ້ວຍ່ອມກັບຄືນມາຫາຜູ້ເຮັດ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງກຳຍ່ອມໄດ້ຮັບກຳນັ້ນແນ່ນອນ; ຄົນເຂົາຜູ້ເຮັດບາບຫຍາບຊ້າ ຍ່ອມເຫັນຄວາມທຸກໃນຕົນເອງໃນໂລກເບື້ອງໜ້າ.

---

672.

໖໗໓.

---

‘‘අයොසඞ්කුසමාහතට්ඨානං, තිණ්හධාරමයසූලමුපෙති;

අථ තත්තඅයොගුළසන්නිභං, භොජනමත්ථි තථා පතිරූපං.

ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຂົ້າສູ່ສະຖານທີ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຫລາວເຫຼັກ, ຍ່ອມເຂົ້າສູ່ຫລາວເຫຼັກທີ່ມີຄົມອັນກ້າ; ຈາກນັ້ນ ກໍມີອາຫານອັນສົມຄວນແກ່ກຳ ຄືກ້ອນເຫຼັກແດງອັນຮ້ອນແຮງລຸກເປັນໄຟ.

---

673.

໖໗໔.

---

‘‘න හි වග්ගු වදන්ති වදන්තා, නාභිජවන්ති න තාණමුපෙන්ති;

අඞ්ගාරෙ සන්ථතෙ සයන්ති, ගිනිසම්පජ්ජලිතං පවිසන්ති.

ພວກນາຍນິລະຍະບານຜູ້ຮ້ອງຂູ່ຕະຄອກ ຍ່ອມບໍ່ເວົ້າຄຳອ່ອນຫວານ, ພວກເຂົາບໍ່ແລ່ນເຂົ້າມາຊ່ວຍເຫຼືອ ແລະບໍ່ເປັນທີ່ພຶ່ງໃຫ້ເລີຍ; ສັດນະຮົກທັງຫຼາຍຍ່ອມນອນເທິງຖ່ານໄຟທີ່ຮ້ອນແດງ, ຍ່ອມເຂົ້າສູ່ກອງໄຟທີ່ລຸກໂຊນຢູ່ຮອບດ້ານ.

---

674.

໖໗໕.

---

‘‘ජාලෙන ච ඔනහියාන, තත්ථ හනන්ති අයොමයකුටෙභි ;

අන්ධංව තිමිසමායන්ති, තං විතතඤ්හි යථා මහිකායො.

ພວກນາຍນິລະຍະບານຍ່ອມຄຸມສັດນະຮົກທັງຫຼາຍດ້ວຍຕາໜ່າງເຫຼັກ, ແລ້ວທຸບຕີດ້ວຍຄ້ອນເຫຼັກໃນຕາໜ່າງນັ້ນ; ສັດນະຮົກທັງຫຼາຍຍ່ອມເຂົ້າສູ່ຄວາມມືດມົນອັນເຮັດໃຫ້ຕາບອດ, ເຊິ່ງແຜ່ຂະຫຍາຍກວ້າງຂວາງຄືກັບແຜ່ນດິນ.

---

675.

໖໗໖.

---

‘‘අථ ලොහමයං පන කුම්භිං, ගිනිසම්පජ්ජලිතං පවිසන්ති;

පච්චන්ති හි තාසු චිරරත්තං, අග්ගිනිසමාසු සමුප්පිලවාතෙ.

ຈາກນັ້ນ, ພວກເຂົາຍ່ອມເຂົ້າສູ່ໝໍ້ເຫຼັກໃຫຍ່ທີ່ຮ້ອນແດງດ້ວຍໄຟລຸກໂຊນ; ພວກເຂົາຍ່ອມຖືກຕົ້ມໃຫ້ສຸກຢູ່ໃນໝໍ້ເຫຼັກເຫຼົ່ານັ້ນ ເຊິ່ງຮ້ອນສະເໝີດ້ວຍໄຟ, ຟູຂຶ້ນຈົມລົງຢູ່ຕະຫຼອດກາລານານ.

---

676.

໖໗໗.

---

‘‘අථ පුබ්බලොහිතමිස්සෙ, තත්ථ කිං පච්චති කිබ්බිසකාරී;

යං යං දිසකං අධිසෙති, තත්ථ කිලිස්සති සම්ඵුසමානො.

ຈາກນັ້ນ, ຜູ້ເຮັດບາບຫຍາບຊ້າຍ່ອມຖືກຕົ້ມໃນນ້ຳທີ່ປົນເປດ້ວຍໜອງແລະເລືອດ; ບໍ່ວ່າຈະຫັນໄປສູ່ທິດທາງໃດ, ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນເພາະການຖືກສຳຜັດໃນທີ່ນັ້ນ.

---

677.

໖໗໘.

---

‘‘පුළවාවසථෙ [Pg.384] සලිලස්මිං, තත්ථ කිං පච්චති කිබ්බිසකාරී;

ගන්තුං න හි තීරමපත්ථි, සබ්බසමා හි සමන්තකපල්ලා.

ຜູ້ເຮັດບາບຫຍາບຊ້າຍ່ອມຖືກຕົ້ມໃນນ້ຳອັນເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງໜອນ; ບໍ່ມີຝັ່ງທີ່ຈະໜີໄປໄດ້ເລີຍ, ເພາະວ່າခອບໝໍ້ຮອບດ້ານຍ່ອມສະເໝີກັນທຸກດ້ານ.

---

678.

໖໗໙.

---

‘‘අසිපත්තවනං පන තිණ්හං, තං පවිසන්ති සමුච්ඡිදගත්තා;

ජිව්හං බලිසෙන ගහෙත්වා, ආරජයාරජයා විහනන්ති.

ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກເຂົາຍ່ອມເຂົ້າສູ່ປ່າໃບດາບອັນຄົມກ້າ, ຈົນຮ່າງກາຍຖືກຕັດຂາດເປັນທ່ອນໆ; ພວກນາຍນິລະຍະບານເອົາເບັດເຫຼັກກ່ຽວລີ້ນແລ້ວ ສັບຟັນຊ້ຳໆ ໃຫ້ໄດ້ຮັບຄວາມທໍລະມານ.

---

679.

໖໘໐.

---

‘‘අථ වෙතරණිං පන දුග්ගං, තිණ්හධාරඛුරධාරමුපෙන්ති;

තත්ථ මන්දා පපතන්ති, පාපකරා පාපානි කරිත්වා.

FROMນັ້ນ, ພວກເຂົາຍ່ອມເຂົ້າສູ່ແມ່ນ້ຳເວດຕະຣະນີອັນຂ້າມໄດ້ຍາກ, ເຊິ່ງມີກະແສນ້ຳຄົມກ້າດັ່ງໃບມີດແຖ; ຄົນເຂົາຜູ້ເຮັດບາບທັງຫຼາຍ ເມື່ອເຮັດກຳຊົ່ວແລ້ວ ຍ່ອມຕົກລົງໄປໃນແມ່ນ້ຳນັ້ນ.

---

680.

໖໘໑.

---

‘‘ඛාදන්ති හි තත්ථ රුදන්තෙ, සාමා සබලා කාකොලගණා ච;

සොණා සිඞ්ගාලා පටිගිද්ධා, කුලලා වායසා ච විතුදන්ති.

ໃນນະຮົກນັ້ນ, ໝາສີດຳ, ໝາສີດ່າງ, ຝູງກາປ່າ ແລະຝູງໝາຈິ້ງຈອກອັນຫິວກະຫາຍ ຍ່ອມgັດກິນສັດນະຮົກທັງຫຼາຍທີ່ກຳລັງຮ້ອງໄຫ້ຢູ່; ທັງຝູງແຮ້ງ ແລະຝູງກາ ກໍຍ່ອມເຂົ້າໄປຈິກທຶ້ງຮ່າງກາຍ.

---

681.

໖໘໒.

---

‘‘කිච්ඡා වතයං ඉධ වුත්ති, යං ජනො ඵුසති කිබ්බිසකාරී;

තස්මා ඉධ ජීවිතසෙසෙ, කිච්චකරො සියා නරො න චප්පමජ්ජෙ.

ຄວາມເປັນຢູ່ໃນນະຮົກນີ້ ທີ່ຄົນເຮັດບາບຫຍາບຊ້າໄດ້ປະສົບ ຍ່ອມເປັນໄປດ້ວຍຄວາມຍາກລຳບາກແທ້ໆ; ເພາະສະນັ້ນ, ໃນຂະນະທີ່ຍັງມີຊີວິດເຫຼືອຢູ່ໃນໂລກນີ້, ມະນຸດຄວນເປັນຜູ້ເຮັດກິດຄືກຸສົນ ແລະບໍ່ຄວນປະມາດເລີຍ.

---

682.

໖໘໓.

---

‘‘තෙ ගණිතා විදූහි තිලවාහා, යෙ පදුමෙ නිරයෙ උපනීතා;

නහුතානි හි කොටියො පඤ්ච භවන්ති, ද්වාදස කොටිසතානි පුනඤ්ඤා.

ກວຽນບັນທຸກງາເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ພວກນັກປາດໄດ້ຄຳນວນໄວ້ ເພື່ອປຽບທຽບກັບອາຍຸໃນປະທຸມະນະຮົກ; ຍ່ອມມີປະມານຫ້າໝື່ນໂກດ ກັບອີກໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍໂກດ.

---

683.

໖໘໔.

---

‘‘යාව [Pg.385] දුඛා නිරයා ඉධ වුත්තා, තත්ථපි තාව චිරං වසිතබ්බං;

තස්මා සුචිපෙසලසාධුගුණෙසු, වාචං මනං සතතං පරිරක්ඛෙ’’ති.

ນະຮົກທັງຫຼາຍທີ່ກ່າວໄວ້ໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມເປັນທຸກພຽງໃດ, ສັດທັງຫຼາຍກໍຍັງຕ້ອງຢູ່ໃນນະຮົກນັ້ນຕະຫຼອດກາລານານພຽງນັ້ນ; ເພາະສະນັ້ນ, ບຸກຄົນຄວນຮັກສາວາຈາແລະໃຈຂອງຕົນຢູ່ສະເໝີ ໃນພຣະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍຜູ້ມີສີລອັນບໍລິສຸດແລະມີຄຸນງາມຄວາມດີ.

---

කොකාලිකසුත්තං දසමං නිට්ඨිතං.

ໂກກາລິກະສູດ ທີສິບ ຈົບແລ້ວ.

---

11. නාලකසුත්තං

໑໑. ນາລະກະສູດ

---

684.

໖໘໕.

---

ආනන්දජාතෙ තිදසගණෙ පතීතෙ, සක්කඤ්ච ඉන්දං සුචිවසනෙ ච දෙවෙ;

දුස්සං ගහෙත්වා අතිරිව ථොමයන්තෙ, අසිතො ඉසි අද්දස දිවාවිහාරෙ.

ພຣະດາບົດນາມວ່າ ອະສິຕະ ຜູ້ນັ່ງພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ ໄດ້ເຫັນໝູ່ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ ຜູ້ມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ແລະພຣະອິນທຣ໌ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ກວ່າເທວະດາທັງຫຼາຍ ຕ່າງກໍນຸ່ງຫົ່ມຜ້າອັນສະອາດບໍລິສຸດ ຖືຜ້າທິບໂບກສະບັດໄປມາ ແລະຟ້ອນລຳຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນຢ່າງຍິ່ງ.

---

685.

໖໘໖.

---

දිස්වාන දෙවෙ මුදිතමනෙ උදග්ගෙ, චිත්තිං කරිත්වාන ඉදමවොච තත්ථ;

‘‘කිං දෙවසඞ්ඝො අතිරිව කල්‍යරූපො, දුස්සං ගහෙත්වා රමයථ කිං පටිච්ච.

ເມື່ອໄດ້ເຫັນໝູ່ເທວະດາຜູ້ມີໃຈເບີກບານແລະປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ, ພຣະດາບົດຈຶ່ງສະແດງຄວາມເຄົາລົບແລ້ວຖາມໝູ່ເທວະດາໃນທີ່ນັ້ນວ່າ: 'ເຫດໃດໝູ່ເທວະດາຈຶ່ງມີທ່າທາງເບີກບານສຳລານໃຈຢ່າງຍິ່ງ, ພວກທ່ານຖືຜ້າທິບໂບກສະບັດໄປມາ ແລະສະແດງຄວາມຍິນດີເພາະອາໄສເຫດການອັນໃດ?'

---

686.

໖໘໗.

---

‘‘යදාපි ආසී අසුරෙහි සඞ්ගමො, ජයො සුරානං අසුරා පරාජිතා.තදාපි නෙතාදිසො ලොමහංසනො, කිමබ්භුතං දට්ඨු මරූ පමොදිතා.

'ແມ່ນແຕ່ໃນຄາວທີ່ມີສົງຄາມກັບພວກອະສູນ, ພວກເທວະດາໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ ແລະພວກອະສູນປາຣາໄຊ, ໃນຄາວນັ້ນກໍຍັງບໍ່ເຄີຍມີຄວາມປິຕິຍິນດີຈົນຂົນລຸກခົນຊັນເຖິງພຽງນີ້; ພວກເທວະດາໄດ້ເຫັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນໃດໜໍ ຈຶ່ງໄດ້ມີຄວາມຍິນດີເຖິງພຽງນີ້?'

---

687.

໖໘໘.

---

‘‘සෙළෙන්ති ගායන්ති ච වාදයන්ති ච, භුජානි ඵොටෙන්ති ච නච්චයන්ති ච;

පුච්ඡාමි වොහං මෙරුමුද්ධවාසිනෙ, ධුනාථ මෙ සංසයං ඛිප්ප මාරිසා’’.

'ພວກທ່ານຕ່າງກໍໂຫ່ຮ້ອງ, ຂັບຮ້ອງ, ປະໂຄມດົນຕີ, ຕົບມື ແລະຟ້ອນລຳ; ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖາມພວກທ່ານຜູ້ສະຖິດຢູ່ເທິງຍອດເຂົາພຣະສຸເມນຸ: ດູກ່ອນທ່ານຜູ້ບໍ່ມີທຸກທັງຫຼາຍ, ຂໍຈົ່ງຊ່ວຍກຳຈັດຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ໝົດໄປໂດຍໄວເຖີດ.'

---

688.

໖໘໙.

---

‘‘සො [Pg.386] බොධිසත්තො රතනවරො අතුල්‍යො, මනුස්සලොකෙ හිතසුඛත්ථාය ජාතො;

සක්‍යාන ගාමෙ ජනපදෙ ලුම්බිනෙය්‍යෙ, තෙනම්හ තුට්ඨා අතිරිව කල්‍යරූපා.

'ພຣະໂພທິສັດ ຜູ້ເປັນລັດຕະນະອັນປະເສີດສຸດ ຫາສິ່ງປຽບປານບໍ່ໄດ້ ໄດ້ປະສູດແລ້ວໃນໂລກມະນຸດ ເພື່ອປະໂຫຍດແລະຄວາມສຸກແກ່ສັດທັງຫຼາຍ; ໃນສວນລຸມພິນີວັນ ເခດແດນຂອງພວກສາກະຍະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີ ແລະມີທ່າທາງເບີກບານສຳລານໃຈຢ່າງຍິ່ງ.'

---

689.

໖໙໐.

---

‘‘සො සබ්බසත්තුත්තමො අග්ගපුග්ගලො, නරාසභො සබ්බපජානමුත්තමො;

වත්තෙස්සති චක්කමිසිව්හයෙ වනෙ, නදංව සීහො බලවා මිගාභිභූ’’.

'ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນບັນດາສັດທັງປວງ, ເປັນບຸກຄົນຜູ້ເລີດ, ເປັນຜູ້ອົງອາດໃນໝູ່ມະນຸດ, ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດກວ່າປະຊາສັດທັງຫຼາຍ; ພຣະອົງຈະຊົງສະແດງພຣະທຳມະຈັກໃນປ່າອັນເປັນທີ່ຢູ່ຂອງພຣະຣືສີ, ຊົງບັນລືສີຫະນາດດັ່ງລາຊະສີຜູ້ມີກຳລັງ ເປັນໃຫຍ່ກວ່າເນື້ອທັງຫຼາຍ.'

---

690.

໖໙໑.

---

තං සද්දං සුත්වා තුරිතමවසරී සො, සුද්ධොදනස්ස තද භවනං උපාවිසි ;

නිසජ්ජ තත්ථ ඉදමවොචාසි සක්‍යෙ, ‘‘කුහිං කුමාරො අහමපි දට්ඨුකාමො’’.

ພຣະດາບົດອະສິຕະນັ້ນ ໄດ້ຍິນສຽງຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍແລ້ວ ກໍຟ້າວສະເດັດລົງມາ (ຈາກເທວະໂລກ) ແລ້ວເຂົ້າໄປສູ່ພຣະຣາຊະວັງຂອງພຣະເຈົ້າສຸທໂທທະນະ. ເມື່ອນັ່ງລົງໃນພຣະຣາຊະວັງນັ້ນແລ້ວ ໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແກ່ເຈົ້າສາກະຍະທັງຫຼາຍວ່າ: "ພຣະກຸມານປະທັບຢູ່ບ່ອນໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າກໍປາຖະໜາຈະເຫັນພຣະອົງ."

---

691.

໖໙໒.

---

තතො කුමාරං ජලිතමිව සුවණ්ණං, උක්කාමුඛෙව සුකුසලසම්පහට්ඨං ;

දද්දල්ලමානං සිරියා අනොමවණ්ණං, දස්සෙසු පුත්තං අසිතව්හයස්ස සක්‍යා.

ລຳດັບນັ້ນ, ພວກສາກະຍະຈຶ່ງໄດ້ນຳພຣະກຸມານ ຜູ້ມີພຣະວໍລະກາຍຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງຄຳຊົມພູນຸດ ທີ່ນາຍຊ່າງຄຳຜູ້ສະຫຼາດຫຼອມດີແລ້ວໃນເບົ້າຫຼອມ, ຜູ້ມີພຣະສະສີຮຸ່ງເຮືອງສະຫວ່າງສະໄຫວດ້ວຍພຣະສິຣິອັນຫາທີ່ຕິບໍ່ໄດ້, ມາສະແດງແກ່ພຣະດາບົດນາມວ່າອະສິຕະ.

---

692.

໖໙໓.

---

දිස්වා කුමාරං සිඛිමිව පජ්ජලන්තං, තාරාසභංව නභසිගමං විසුද්ධං;

සූරියං තපන්තං සරදරිවබ්භමුත්තං, ආනන්දජාතො විපුලමලත්ථ පීතිං.

ເມື່ອພຣະອະສິຕະດາບົດໄດ້ເຫັນພຣະກຸມານ ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງດັ່ງແປວໄຟທີ່ລຸກໂຊນ, ຜູ້ບໍລິສຸດດັ່ງພຣະຈັນຜູ້ເປັນໃຫຍ່ກວ່າດາວທັງຫຼາຍທີ່ໂຄຈອນໄປໃນທ້ອງຟ້າ, ແລະດັ່ງພຣະອາທິດທີ່ສ່ອງແສງສະຫວ່າງສະໄຫວໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນຍາມປາສະຈາກເມກໝອກ, ກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກອັນແຜ່ຫຼາຍຢ່າງຍິ່ງ.

---

693.

໖໙໔.

---

අනෙකසාඛඤ්ච සහස්සමණ්ඩලං, ඡත්තං මරූ ධාරයුමන්තලික්ඛෙ;

සුවණ්ණදණ්ඩා වීතිපතන්ති චාමරා, න දිස්සරෙ චාමරඡත්තගාහකා.

ໝູ່ເທວະດາທັງຫຼາຍໄດ້ກັ້ນເສດຕະສັດອັນມີກ້ານຫຼາຍຮ້ອຍກ້ານແລະມີວົງກົມຕັ້ງພັນວົງຢູ່ເທິງອາກາດ; ແສ້ຈາມະລີດອກໄມ້ຄຳກໍພັດໄປມາ, ແຕ່ບໍ່ປາກົດເຫັນຜູ້ຖືແສ້ຈາມະລີແລະເສດຕະສັດນັ້ນເລີຍ.

---

694.

໖໙໕.

---

දිස්වා [Pg.387] ජටී කණ්හසිරිව්හයො ඉසි, සුවණ්ණනික්ඛං විය පණ්ඩුකම්බලෙ;

සෙතඤ්ච ඡත්තං ධරියන්ත මුද්ධනි, උදග්ගචිත්තො සුමනො පටිග්ගහෙ.

ພຣະດາບົດຜູ້ມີຜົມຊົງສະໝໍ້ຜົມນາມວ່າ ກັນຫະສิຣິ ໄດ້ເຫັນພຣະກຸມານ ຜູ້ປຽບດັ່ງແທ່ງຄຳອັນມີຄ່າທີ່ວາງໄວ້ເທິງຜ້າກຳມະຫຍີສີແດງ, ແລະເຫັນເສດຕະສັດສີຂາວກັ້ນຢູ່ເໜືອພຣະສຽນ, ກໍມີໃຈເບີກບານຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບພຣະກຸມານນັ້ນໄວ້.

---

695.

໖໙໖.

---

පටිග්ගහෙත්වා පන සක්‍යපුඞ්ගවං, ජිගීසතො ලක්ඛණමන්තපාරගූ;

පසන්නචිත්තො ගිරමබ්භුදීරයි, ‘‘අනුත්තරායං ද්විපදානමුත්තමො’’.

ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະກຸມານຜູ້ເປັນໜໍ່ເນື້ອສາກະຍະແລ້ວ, ພຣະດາບົດຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຕຳລາທຳນາຍລັກສະນະແລະຄຳພີພຣະເວດ ໄດ້ພິຈາລະນາເບິ່ງດ້ວຍຄວາມເຫຼື້ອມໃສໃນໃຈ ແລ້ວໄດ້ກ່າວວາຈາອອກມາວ່າ: 'ພຣະກຸມານນີ້ເປັນຜູ້ຍອດຢ້ຽມ ຫາສິ່ງປຽບປານບໍ່ໄດ້, ເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດໃນບັນດາສັດສອງຕີນທັງຫຼາຍ.'

---

696.

໖໙໗.

---

අථත්තනො ගමනමනුස්සරන්තො, අකල්‍යරූපො ගළයති අස්සුකානි;

දිස්වාන සක්‍යා ඉසිමවොචුං රුදන්තං,‘‘නො චෙ කුමාරෙ භවිස්සති අන්තරායො’’.

ແຕ່ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອພຣະດາບົດລະນຶກເຖິງການລະໂລກນີ້ໄປຂອງຕົນ, ກໍມີສີໜ້າເສົ້າໝອງແລະມີນ້ຳຕາໄຫຼອອກມາ; ພວກສາກະຍະເຫັນພຣະດາບົດຮ້ອງໄຫ້ ຈຶ່ງໄດ້ຖາມວ່າ: 'ຈະມີອັນຕະລາຍໃດໆ ແກ່ພຣະກຸມານຫຼືບໍ່?'

---

697.

໖໙໘.

---

දිස්වාන සක්‍යෙ ඉසිමවොච අකල්‍යෙ, ‘‘නාහං කුමාරෙ අහිතමනුස්සරාමි;

න චාපිමස්ස භවිස්සති අන්තරායො, න ඔරකායං අධිමානසා භවාථ.

ພຣະດາບົດເຫັນພວກສາກະຍະມີຄວາມກັງວົນໃຈ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ: 'ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຫັນສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດໃດໆ ແກ່ພຣະກຸມານເລີຍ; ແລະຈະບໍ່ມີອັນຕະລາຍໃດໆ ແກ່ພຣະອົງເລີຍ, ພຣະກຸມານນີ້ບໍ່ແມ່ນບຸກຄົນຜູ້ຕ່ຳຊ້າເລີຍ, ຂໍພວກທ່ານຈົ່ງສະບາຍໃຈເຖີດ.'

---

698.

໖໙໙.

---

‘‘සම්බොධියග්ගං ඵුසිස්සතායං කුමාරො, සො ධම්මචක්කං පරමවිසුද්ධදස්සී;

වත්තෙස්සතායං බහුජනහිතානුකම්පී, විත්ථාරිකස්ස භවිස්සති බ්‍රහ්මචරියං.

'ພຣະກຸມານນີ້ຈະໄດ້ບັນລຸພຣະອະນຸດຕະຣະສັມມາສັມໂພທິຍານ, ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາເຫ็นທຳອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ຈະຊົງສະແດງພຣະທຳມະຈັກ ເພື່ອປະໂຫຍດແລະຄວາມເກື້ອກູນແກ່ມະຫາຊົນ; ພຣະພຣົມມະຈັນຂອງພຣະອົງຈະແຜ່ຂະຫຍາຍກວ້າງຂວາງໄປ.'

---

699.

໗໐໐.

---

‘‘මමඤ්ච ආයු න චිරමිධාවසෙසො, අථන්තරා මෙ භවිස්සති කාලකිරියා;

සොහං න සොස්සං අසමධුරස්ස ධම්මං, තෙනම්හි අට්ටො බ්‍යසනංගතො අඝාවී’’.

'ແຕ່ອາຍຸຂອງຂ້າພະເຈົ້າທີ່ເຫຼືອຢູ່ໃນໂລກນີ້ຍັງອີກບໍ່ດົນ, ຄວາມຕາຍຈະມີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າໃນລະຫວ່າງນີ້; ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ໄດ້ຟັງພຣະທຳຂອງພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນຫາສິ່ງປຽບປານບໍ່ໄດ້, ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເດືອດຮ້ອນ, ໄດ້ຮັບຄວາມສູນເສຍ ແລະມີຄວາມທຸກໃຈຢ່າງຍິ່ງ.'

---

700.

໗໐໑.

---

සො [Pg.388] සාකියානං විපුලං ජනෙත්වා පීතිං, අන්තෙපුරම්හා නිග්ගමා බ්‍රහ්මචාරී;

සො භාගිනෙය්‍යං සයං අනුකම්පමානො, සමාදපෙසි අසමධුරස්ස ධම්මෙ.

ພຣະດາບົດຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ເຮັດໃຫ້ພວກສາກະຍະເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງແລ້ວ ກໍສະເດັດອອກຈາກພຣະຣາຊະວັງ; ພຣະອົງຊົງມີຄວາມກະລຸນາຕໍ່ຫຼານຊາຍຂອງຕົນ ຈຶ່ງໄດ້ຊັກຊວນໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະທຳຂອງພຣະອົງຜູ້ມີຄວາມພຽນຫາສິ່ງປຽບປານບໍ່ໄດ້.

---

701.

໗໐໒.

---

‘‘බුද්ධොති ඝොසං යද පරතො සුණාසි, සම්බොධිපත්තො විවරති ධම්මමග්ගං;

ගන්ත්වාන තත්ථ සමයං පරිපුච්ඡමානො, චරස්සු තස්මිං භගවති බ්‍රහ්මචරියං’’.

'ໃນກາລານາໆ ເມື່ອເຈົ້າໄດ້ຍິນສຽງຈາກຜູ້ອື່ນວ່າ "ພຣະພຸດທະເຈົ້າ" ຜູ້ບັນລຸພຣະສັມໂພທິຍານແລ້ວ ຊົງເປີດເဖີຍຫົນທາງແຫ່ງພຣະທຳ, ເຈົ້າຈົ່ງໄປສູ່ທີ່ນັ້ນ ແລ້ວທູນຖາມເຖິງພຣະທຳວິນັຍ ແລະຈົ່ງປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນເຖີດ.'

---

702.

໗໐໓.

---

තෙනානුසිට්ඨො හිතමනෙන තාදිනා, අනාගතෙ පරමවිසුද්ධදස්සිනා;

සො නාලකො උපචිතපුඤ්ඤසඤ්චයො, ජිනං පතික්ඛං පරිවසි රක්ඛිතින්ද්‍රියො.

ພຣະນາລະກະນັ້ນ ຜູ້ໄດ້ສັ່ງສົມບຸນບາຣະມີໄວ້ແລ້ວ, ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງສອນຈາກພຣະອະສິຕະດາບົດ ຜູ້ມີໃຈປາດຖະໜາປະໂຫຍດ, ຜູ້ຄົງທີ່, ຜູ້ມີປັນຍາເຫ็นທຳອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງໃນອະນາຄົດ, ຈຶ່ງໄດ້ບວດເປັນຣືສີຄອຍຖ້າພຣະພຸດທະເຈົ້າ ໂດຍສຳລວມອິນຊີທັງຫຼາຍໄວ້ເປັນຢ່າງດີ.

---

703.

໗໐໔.

---

සුත්වාන ඝොසං ජිනවරචක්කවත්තනෙ, ගන්ත්වාන දිස්වා ඉසිනිසභං පසන්නො;

මොනෙය්‍යසෙට්ඨං මුනිපවරං අපුච්ඡි, සමාගතෙ අසිතාව්හයස්ස සාසනෙති.

ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງເລື່ອງການສະແດງພຣະທຳມະຈັກອັນປະເສີດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະນາລະກະຈຶ່ງໄດ້ໄປສູ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິຄະທາຍະວັນ ແລ້ວໄດ້ເຫັນພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຣືສີ ກໍມີຄວາມheຼື້ອມໃສ; ເມື່ອເວລາແຫ່ງຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອະສິຕະດາບົດມາເຖິງແລ້ວ, ຈຶ່ງໄດ້ທູນຖາມເຖິງມໍເນຍປະຕິບັດອັນປະເສີດສຸດ ກັບພຣະມຸນີຜູ້ເລີດ.

---

වත්ථුගාථා නිට්ඨිතා.

ວັດຖຸຄາຖາ ຈົບແລ້ວ.

---

704.

໗໐໕.

---

‘‘අඤ්ඤාතමෙතං වචනං, අසිතස්ස යථාතථං;

තං තං ගොතම පුච්ඡාමි, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

'ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ, ຄຳເວົ້າຂອງພຣະອະສິຕະດາບົດນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ແລ້ວວ່າເປັນຈິງແທ້ບໍ່ຜິດພ້ຽນ; ເພາະສະນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຂໍທູນຖາມພຣະອົງຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງທຳທັງປວງ.'

---

705.

໗໐໖.

---

‘‘අනගාරියුපෙතස්ස, භික්ඛාචරියං ජිගීසතො;

මුනි පබ්‍රූහි මෙ පුට්ඨො, මොනෙය්‍යං උත්තමං පදං’’.

'ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ອອກບວດເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ, ປາດຖະໜາຈະທ່ຽວບິນທະບາດລ້ຽງຊີວິດ; ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງສະແດງມໍເນຍປະຕິບັດ ອັນເປັນຂໍ້ປະຕິບັດອັນສູງສຸດເຖີດ.'

---

706.

໗໐໗.

---

‘‘මොනෙය්‍යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං, (ඉති භගවා) දුක්කරං දුරභිසම්භවං;

හන්ද තෙ නං පවක්ඛාමි, සන්ථම්භස්සු දළ්හො භව.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບວ່າ:) 'ເຮົາຈະສະແດງມໍເນຍປະຕິບັດແກ່ເຈົ້າ, ເຊິ່ງເປັນຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ເຮັດໄດ້ຍາກ ແລະບັນລຸໄດ້ຍາກ; ເອົາເຖີດ, ເຮົາຈະບອກຂໍ້ປະຕິບັດນັ້ນແກ່ເຈົ້າ, ເຈົ້າຈົ່ງປະຄອງຕົນເອງໄວ້ ແລະຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມໝັ້ນຄົງເຖີດ.'

---

707.

໗໐໘.

---

‘‘සමානභාගං [Pg.389] කුබ්බෙථ, ගාමෙ අක්කුට්ඨවන්දිතං;

මනොපදොසං රක්ඛෙය්‍ය, සන්තො අනුණ්ණතො චරෙ.

'ບຸກຄົນຄວນເຮັດໃຈໃຫ້ສະເໝີກັນ ທັງໃນຄາວທີ່ຖືກດ່າວ່າຕິຕຽນແລະໃນຄາວທີ່ໄດ້ຮັບການກາບໄຫວ້ບູຊາໃນໝູ່ບ້ານ; ຄວນຮັກສາໃຈບໍ່ໃຫ້ປະທຸສະຮ້າຍ, ຄວນເປັນຜູ້ສະຫງົບ ແລະປະພຶດຕົນໂດຍບໍ່ມີຄວາມເຍີ້ງຍໍ້.'

---

708.

໗໐໙.

---

‘‘උච්චාවචා නිච්ඡරන්ති, දායෙ අග්ගිසිඛූපමා;

නාරියො මුනිං පලොභෙන්ති, තාසු තං මා පලොභයුං.

'ອາລົມທັງຫຼາຍອັນດີແລະບໍ່ດີ ປຽບດັ່ງແປວໄຟ ຍ່ອມປາກົດຂຶ້ນໃນປ່າ; ພວກຜູ້ຍິງຍ່ອມມັກຈະມາປະໂລມເລົ້າພຣະມຸນີ, ພວກນາງຢ່າໄດ້ປະໂລມເລົ້າເຈົ້າເລີຍ.'

---

709.

໗໑໐.

---

‘‘විරතො මෙථුනා ධම්මා, හිත්වා කාමෙ පරොපරෙ ;

අවිරුද්ධො අසාරත්තො, පාණෙසු තසථාවරෙ.

'ຄວນເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກເມຖຸນທຳ, ລະກາມຄຸນທັງຫຼາຍອັນປານີດແລະຫຍາບ; ບໍ່ຄວນຂັດເຄືອງ ແລະບໍ່ຄວນກຳໜັດຍິນດີ ໃນສັດທັງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສັດທີ່ມີຕັນຫາຫຼືບໍ່ມີຕັນຫາ.'

---

710.

໗໑໑.

---

‘‘යථා අහං තථා එතෙ, යථා එතෙ තථා අහං;

අත්තානං උපමං කත්වා, න හනෙය්‍ය න ඝාතයෙ.

'(ໂດຍພິຈາລະນາວ່າ:) "ສັດເຫຼົ່ານີ້ເປັນຢ່າງໃດ ເຮົາgໍເປັນຢ່າງນັ້ນ, ເຮົາເປັນຢ່າງໃດ ສັດເຫຼົ່ານີ້ກໍເປັນຢ່າງນັ້ນ", ເມື່ອປຽບທຽບຕົນເອງກັບສັດອື່ນແລ້ວ, ບໍ່ຄວນຂ້າເອງ ແລະບໍ່ຄວນໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຂ້າ.'

---

711.

໗໑໒.

---

‘‘හිත්වා ඉච්ඡඤ්ච ලොභඤ්ච, යත්ථ සත්තො පුථුජ්ජනො;

චක්ඛුමා පටිපජ්ජෙය්‍ය, තරෙය්‍ය නරකං ඉමං.

'ຄວນລະຄວາມຢາກແລະຄວາມໂລບ ໃນປັດໄຈສີ່ທີ່ປຸຖຸຊົນທັງຫຼາຍຂ້ອງຢູ່, ຄວນເປັນຜູ້ມີປັນຍາຈັກຂຸປະຕິບັດທຳ ເພື່ອຈະໄດ້ຂ້າມພົ້ນຈາກເຫວຄືຕັນຫານີ້.'

---

712.

໗໑໓.

---

‘‘ඌනූදරො මිතාහාරො, අප්පිච්ඡස්ස අලොලුපො;

සදා ඉච්ඡාය නිච්ඡාතො, අනිච්ඡො හොති නිබ්බුතො.

'ຄວນເປັນຜູ້ມີທ້ອງບໍ່ເຕັມ, ຮູ້ປະມານໃນອາຫານ, ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ, ບໍ່ໂລບມາກ; ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫິວກະຫາຍໃນຄວາມຢາກຢູ່ສະເໝີ, ເມື່ອບໍ່ມີຄວາມຢາກແລ້ວ ກໍຍ່ອມເປັນຜູ້ສະຫງົບດັບເຢັນ.'

---

713.

໗໑໔.

---

‘‘ස පිණ්ඩචාරං චරිත්වා, වනන්තමභිහාරයෙ;

උපට්ඨිතො රුක්ඛමූලස්මිං, ආසනූපගතො මුනි.

'ພຣະມຸນີນັ້ນ ເມື່ອທ່ຽວບິນທະບາດແລ້ວ ຄວນຫຼີກອອກໄປສູ່ປ່າ; ຄວນຢືນຢູ່ ຫຼືນັ່ງຢູ່ທີ່ໂຄນໄມ້.'

---

714.

໗໑໕.

---

‘‘ස ඣානපසුතො ධීරො, වනන්තෙ රමිතො සියා;

ඣායෙථ රුක්ඛමූලස්මිං, අත්තානමභිතොසයං.

'ພຣະມຸນີຜູ້ມີປັນຍາໝັ້ນຄົງນັ້ນ ຄວນເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໃນການເພ່ງຊານ, ຍິນດີໃນປ່າ; ຄວນເພ່ງຊານຢູ່ທີ່ໂຄນໄມ້ ເຮັດຕົນເອງໃຫ້ໄດ້ຮັບຄວາມອີ່ມໃຈຢ່າງຍິ່ງ.'

---

715.

໗໑໖.

---

‘‘තතො රත්‍යා විවසානෙ, ගාමන්තමභිහාරයෙ;

අව්හානං නාභිනන්දෙය්‍ය, අභිහාරඤ්ච ගාමතො.

'ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອສິ້ນສຸດລາຕີ, ຄວນເຂົ້າໄປສູ່ໝູ່ບ້ານເພື່ອບິນທະບາດ; ບໍ່ຄວນຍິນດີຕໍ່ການນິມົນ ແລະບໍ່ຄວນຍິນດີຕໍ່ຂອງຖວາຍທີ່ນຳມາຈາກໝູ່ບ້ານ.'

---

716.

໗໑໗.

---

‘‘න මුනී ගාමමාගම්ම, කුලෙසු සහසා චරෙ;

ඝාසෙසනං ඡින්නකථො, න වාචං පයුතං භණෙ.

'ພຣະມຸນີເມື່ອເຂົ້າໄປສູ່ໝູ່ບ້ານແລ້ວ ບໍ່ຄວນທ່ຽວໄປຕາມຕະກູນທັງຫຼາຍໂດຍຄວາມຮີບຮ້ອນ; ຄວນຕັດການເວົ້າຈາເພື່ອສະແຫວງຫາອາຫານ, ບໍ່ຄວນກ່າວວາຈາອັນເປັນການສະແດງນິມິດເພື່ອຂໍອາຫານ.'

---

717.

໗໑໘.

---

‘‘අලත්ථං යදිදං සාධු, නාලත්ථං කුසලං ඉති;

උභයෙනෙව සො තාදී, රුක්ඛංවුපනිවත්තති.

'(ໂດຍຄິດວ່າ:) "ເຮົາໄດ້ອາຫານນີ້ກໍດີແລ້ວ, ບໍ່ໄດ້ກໍເປັນການດີ"; ພຣະມຸນີນັ້ນເປັນຜູ້ຄົງທີ່ໃນທັງສອງສະຖານະການນັ້ນ, ຍ່ອມກັບຄືນໄປສູ່ໂຄນໄມ້ດັ່ງເດີມ.'

---

718.

໗໑໙.

---

‘‘ස පත්තපාණි විචරන්තො, අමූගො මූගසම්මතො;

අප්පං දානං න හීළෙය්‍ය, දාතාරං නාවජානියා.

'ພຣະມຸນີນັ້ນຖືບາດໃນມືທ່ຽວໄປ, ເຖິງວ່າບໍ່ແມ່ນຄົນໃບ້ ກໍຄວນເຮັດຕົນເໝືອນຄົນໃບ້; ບໍ່ຄວນດູໝິ່ນທານອັນເລັກນ້ອຍ, ແລະບໍ່ຄວນດູແຄນຜູ້ໃຫ້ທານ.'

---

719.

໗໒໐.

---

‘‘උච්චාවචා [Pg.390] හි පටිපදා, සමණෙන පකාසිතා;

න පාරං දිගුණං යන්ති, නයිදං එකගුණං මුතං.

'ເພາະວ່າຂໍ້ປະຕິບັດອັນມີທັງຢ່າງສູງແລະຢ່າງຕ່ຳ ພຣະສະມະນະໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ; ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ໄປສູ່ຝັ່ງນິບພານເຖິງສອງຄັ້ງ, ແລະຝັ່ງນິບພານນີ້ກໍບໍ່ແມ່ນວ່າຈະບັນລຸໄດ້ພຽງຄັ້ງດຽວ.'

---

720.

໗໒໑.

---

‘‘යස්ස ච විසතා නත්ථි, ඡින්නසොතස්ස භික්ඛුනො;

කිච්චාකිච්චප්පහීනස්ස, පරිළාහො න විජ්ජති.

'ສ່ວນພຣະພິກຂຸໃດ ບໍ່ມີຕັນຫາອັນແຜ່ຊ່ານໄປ, ມີກະແສຕັນຫາອັນຕັດຂாதແລ້ວ, ລະກິດທີ່ຄວນເຮັດແລະບໍ່ຄວນເຮັດໄດ້ແລ້ວ, ຄວາມຮ້ອນຮົນຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພຣະພິກຂຸນັ້ນ.'

---

721.

໗໒໒.

---

‘‘මොනෙය්‍යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං, ඛුරධාරූපමො භවෙ;

ජිව්හාය තාලුමාහච්ච, උදරෙ සඤ්ඤතො සියා.

'ເຮົາຈະສະແດງມໍເນຍປະຕິບັດແກ່ເຈົ້າ: ບຸກຄົນຄວນເປັນຜູ້ປຽບດັ່ງຄົມມີດແຖ; ຄວນເອົາລີ້ນກົດເພດານປາກໄວ້, ແລະຄວນເປັນຜູ້ສຳລວມໃນທ້ອງ.'

---

722.

໗໒໓.

---

‘‘අලීනචිත්තො ච සියා, න චාපි බහු චින්තයෙ;

නිරාමගන්ධො අසිතො, බ්‍රහ්මචරියපරායණො.

'ຄວນເປັນຜູ້ມີຈິດບໍ່ຫົດຫູ່, ແລະບໍ່ຄວນຄິດຟຸ້ງຊ່ານຫຼາຍ; ຄວນເປັນຜູ້ປາສະຈາກກິ່ນຄາວ, ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ, ມີພຣົມມະຈັນເປັນທີ່ໄປໃນເບື້ອງໜ້າ.'

---

723.

໗໒໔.

---

‘‘එකාසනස්ස සික්ඛෙථ, සමණූපාසනස්ස ච;

එකත්තං මොනමක්ඛාතං, එකො චෙ අභිරමිස්සසි;

අථ භාහිසි දසදිසා.

'ຄວນສຶກສາໃນການນັ່ງຜູ້ດຽວ ແລະການເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ພຣະສະມະນະ; ຄວາມເປັນຜູ້ດຽວນີ້ ເຮົາກ່າວວ່າເປັນມໍເນຍປະຕິບັດ, ຖ້າເຈົ້າຈະຍິນດີໃນການຢູ່ຜູ້ດຽວ, ເຈົ້າກໍຈະຮຸ່ງເຮືອງໄປທົ່ວທັງສິບທິດ.'

---

724.

໗໒໕.

---

‘‘සුත්වා ධීරානං නිග්ඝොසං, ඣායීනං කාමචාගිනං;

තතො හිරිඤ්ච සද්ධඤ්ච, භිය්‍යො කුබ්බෙථ මාමකො.

'ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງສັນລະເສີນຂອງພວກນັກປາດ ຜູ້ເພ່ງຊານ ຜູ້ສະຫຼະກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ, ສາວົກຂອງເຮົາຄວນເຮັດຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບແລະຄວາມເຊື່ອໃຫ້ຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປ.'

---

725.

໗໒໖.

---

‘‘තං නදීහි විජානාථ, සොබ්භෙසු පදරෙසු ච;

සණන්තා යන්ති කුසොබ්භා, තුණ්හීයන්ති මහොදධී.

'ພວກທ່ານຈົ່ງຮູ້ຂໍ້ຄວາມນັ້ນ ໂດຍປຽບທຽບກັບແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍ ແລະຫ້ວຍນ້ຳລຳທານທັງຫຼາຍ; ຫ້ວຍນ້ຳນ້ອຍທັງຫຼາຍຍ່ອມໄຫຼດັງສະໜັ່ນ, ສ່ວນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ທັງຫຼາຍຍ່ອມໄຫຼໄປໂດຍສະຫງົບງຽບ.'

---

726.

໗໒໗.

---

‘‘යදූනකං තං සණති, යං පූරං සන්තමෙව තං;

අඩ්ඪකුම්භූපමො බාලො, රහදො පූරොව පණ්ඩිතො.

'ສິ່ງໃດທີ່ບົກພ່ອງ ສິ່ງນັ້ນຍ່ອມມີສຽງດັງ, ສິ່ງໃດທີ່ເຕັມປ່ຽມ ສິ່ງນັ້ນຍ່ອມສະຫງົບງຽບ; ຄົນເຂົາປຽບເໝືອນໝໍ້ນ້ຳທີ່ມີນ້ຳເຄິ່ງດຽວ, ສ່ວນນັກປາດປຽບເໝືອນຫ້ວຍນ້ຳອັນເຕັມປ່ຽມ.'

---

727.

໗໒໘.

---

‘‘යං සමණො බහුං භාසති, උපෙතං අත්ථසඤ්හිතං;

ජානං සො ධම්මං දෙසෙති, ජානං සො බහු භාසති.

“ເມື່ອພຣະສະມະນະ (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ) ຕັດພຣະວາຈາຫຼາຍ, ພຣະວາຈານັ້ນຍ່ອມປະກອບດ້ວຍເຫດຜົນ ແລະ ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ. ພຣະອົງຊົງຮູ້ແລ້ວຈຶ່ງຊົງສະແດງທັມ, ຊົງຮູ້ແລ້ວຈຶ່ງຕັດພຣະວາຈາຫຼາຍ.”

---

728.

໗໒໙.

---

‘‘යො ච ජානං සංයතත්තො, ජානං න බහු භාසති;

ස මුනී මොනමරහති, ස මුනී මොනමජ්ඣගා’’ති.

“ສ່ວນຜູ້ໃດຮູ້ແລ້ວ ເປັນຜູ້ສຳລວມຕົນ, ຮູ້ແລ້ວບໍ່ເວົ້າຫຼາຍ; ພຣະມຸນີຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຄວນແກ່ຄວາມເປັນມຸນີ, ພຣະມຸນີຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າໄດ້ບັນລຸຄວາມເປັນມຸນີແລ້ວ.”

---

නාලකසුත්තං එකාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບນາລະກະສູດ ທີສິບເອັດ.

---

12. ද්වයතානුපස්සනාසුත්තං

໑໒. ທະວະຍະຕານຸປັດສະນາສູດ

---

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ [Pg.391] පුණ්ණාය පුණ්ණමාය රත්තියා භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො අබ්භොකාසෙ නිසින්නො හොති. අථ ඛො භගවා තුණ්හීභූතං තුණ්හීභූතං භික්ඛුසඞ්ඝං අනුවිලොකෙත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි –

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ທີ່ບຸບພາຣາມ ປາສາດຂອງນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມາຕາ ເຂດພຣະນະຄອນສາວັດຖີ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ ປະທັບນັ່ງຢູ່ກາງແຈ້ງ ໃນຄືນວັນເພັງ ໑໕ ຄ່ຳ ເຊິ່ງເປັນວັນອຸໂປສົດ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງຫຼຽວເບິ່ງພຣະພິກຂຸສົງ ຜູ້ສະຫງົບງຽບຢູ່ ແລ້ວຈຶ່ງຕັດຮຽກພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ —

---

‘‘‘යෙ තෙ, භික්ඛවෙ, කුසලා ධම්මා අරියා නිය්‍යානිකා සම්බොධගාමිනො, තෙසං වො, භික්ඛවෙ, කුසලානං ධම්මානං අරියානං නිය්‍යානිකානං සම්බොධගාමීනං කා උපනිසා සවනායා’ති ඉති චෙ, භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු, තෙ එවමස්සු වචනීයා – ‘යාවදෙව ද්වයතානං ධම්මානං යථාභූතං ඤාණායා’ති. කිඤ්ච ද්වයතං වදෙථ?

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້າມີຜູ້ຖາມວ່າ ‘ທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນຂອງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ນຳໄປສູ່ຄວາມຕັດສະຮູ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫົວຂໍ້ (ເຫດໃກ້) ເພື່ອການສະດັບທັມທັງຫຼາຍ ທີ່ເປັນກຸສົນ ເປັນຂອງພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ເປັນເຄື່ອງນຳອອກຈາກທຸກ ນຳໄປສູ່ຄວາມຕັດສະຮູ້ນັ້ນ ແມ່ນຫຍັງ?’ ຖ້າມີຜູ້ຖາມຢ່າງນີ້, ພວກເທີຄວນຕອບພວກເຂົາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເພື່ອຮູ້ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ເຊິ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ມີສ່ວນເປັນຄູ່ (ທະວະຍະທັມ).’ ແລະ ພວກເທີຈະກ່າວເຖິງທັມທີ່ເປັນຄູ່ນັ້ນວ່າແນວໃດ?”

---

(1) ‘‘ඉදං දුක්ඛං, අයං දුක්ඛසමුදයොති අයමෙකානුපස්සනා. අයං දුක්ඛනිරොධො, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා ද්වයතානුපස්සිනො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො ද්වින්නං ඵලානං අඤ්ඤතරං ඵලං පාටිකඞ්ඛං – දිට්ඨෙව ධම්මෙ අඤ්ඤා, සති වා උපාදිසෙසෙ අනාගාමිතා’’ති.

(໑) “‘ນີ້ຄືທຸກ, นີ້ຄືເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ນີ້ຄືຄວາມດັບທຸກ, ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດເພື່ອໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນທັມເປັນຄູ່ໂດຍຊອບ ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ຢ່າງນີ້, ຍ່ອມຫວັງຜົນໄດ້ຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ໃນຜົນທັງສອງປະການ ຄື: ພຣະອໍຣະຫັນຕະຜົນໃນປັດຈຸບັນ, ຫຼື ເມື່ອຍັງມີອຸປະທິເຫຼືອຢູ່ ກໍເປັນພຣະອະນາຄາມີ.”

---

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດພຣະດຳລັດນີ້ແລ້ວ. ພຣະສຸຄົດຜູ້ເປັນພຣະສາດສະດາ ໄດ້ຕັດພຣະດຳລັດນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —

---

729.

໗໓໐.

---

‘‘යෙ දුක්ඛං නප්පජානන්ති, අථො දුක්ඛස්ස සම්භවං;

යත්ථ ච සබ්බසො දුක්ඛං, අසෙසං උපරුජ්ඣති;

තඤ්ච මග්ගං න ජානන්ති, දුක්ඛූපසමගාමිනං.

“ຊົນເຫຼົ່າໃດບໍ່ຮູ້ຈັກທຸກ, ທັງບໍ່ຮູ້ຈັກເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ, ແລະ ບໍ່ຮູ້ຈັກສະຖານທີ່ເຊິ່ງທຸກດັບໄປໂດຍສິ້ນເຊີງ ບໍ່ມີເຫຼືອ, ທັງບໍ່ຮູ້ຈັກຫົນທາງທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບລະງັບແຫ່ງທຸກ.

---

730.

໗໓໑.

---

‘‘චෙතොවිමුත්තිහීනා තෙ, අථො පඤ්ඤාවිමුත්තියා;

අභබ්බා තෙ අන්තකිරියාය, තෙ වෙ ජාතිජරූපගා.

ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມເສື່ອມຈາກເຈໂຕວິມຸດຕິ ແລະ ປັນຍາວิມຸດຕິ, ພວກເຂົາບໍ່ຄວນເພື່ອເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ, ພວກເຂົາຕ້ອງເຂົ້າເຖິງຊາດ ແລະ ຊະລາຢ່າງແທ້ຈິງ.

---

731.

໗໓໒.

---

‘‘යෙ ච දුක්ඛං පජානන්ති, අථො දුක්ඛස්ස සම්භවං;

යත්ථ ච සබ්බසො දුක්ඛං, අසෙසං උපරුජ්ඣති;

තඤ්ච මග්ගං පජානන්ති, දුක්ඛූපසමගාමිනං.

ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດຮູ້ຈັກທຸກ, ທັງຮູ້ຈັກເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ, ແລະ ຮູ້ຈັກສະຖານທີ່ເຊິ່ງທຸກດັບໄປໂດຍສິ້ນເຊີງ ບໍ່ມີເຫຼືອ, ທັງຮູ້ຈັກຫົນທາງທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບລະງັບແຫ່ງທຸກ.

---

732.

໗໓໓.

---

‘‘චෙතොවිමුත්තිසම්පන්නා, අථො පඤ්ඤාවිමුත්තියා;

භබ්බා තෙ අන්තකිරියාය, න තෙ ජාතිජරූපගා’’ති.

ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມເຖິງພ້ອມດ້ວຍເຈໂຕວິມຸດຕິ ແລະ ປັນຍາວິມຸດຕິ, ພວກເຂົາຄວນเพื่อເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ, ພວກເຂົາບໍ່ຕ້ອງເຂົ້າເຖິງຊາດ ແລະ ຊະລາອີກຕໍ່ໄປ.”

---

(2) ‘‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි පරියායෙන සම්මා ද්වයතානුපස්සනා’ති, ඉති චෙ, භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු; ‘සියා’තිස්සු වචනීයා. කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං උපධිපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. උපධීනං [Pg.392] ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໒) “ຖ້າມີຜູ້ຖາມວ່າ ‘ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນທັມເປັນຄູ່ໂດຍຊອບ ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່?’ ພວກເທີຄວນຕອບພວກເຂົາວ່າ ‘ມີ.’ ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີອຸປະທິ (ກິເລດ ແລະ ກັມ) ເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງອຸປະທິທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

733.

໗໓໔.

---

‘‘උපධිනිදානා පභවන්ති දුක්ඛා, යෙ කෙචි ලොකස්මිමනෙකරූපා;

යො වෙ අවිද්වා උපධිං කරොති, පුනප්පුනං දුක්ඛමුපෙති මන්දො;

තස්මා පජානං උපධිං න කයිරා, දුක්ඛස්ස ජාතිප්පභවානුපස්සී’’ති.

“ທຸກທັງຫຼາຍມີປະການຕ່າງໆ ໃນໂລກ ຍ່ອມເກີດຂຶ້ນໂດຍມີອຸປະທິເປັນເຫດ. ຜູ້ໃດເປັນຄົນເຂົາ ບໍ່ຮູ້ຈັກ ຍ່ອມສ້າງອຸປະທິ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງທຸກເນືອງໆ. ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ ເຫັນຄວາມເກີດແຫ່ງທຸກວ່າ ມີອຸປະທິເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດ ບໍ່ຄວນສ້າງອຸປະທິເລີຍ.”

---

(3) ‘‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි පරියායෙන සම්මා ද්වයතානුපස්සනා’ති, ඉති චෙ, භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු; ‘සියා’තිස්සු වචනීයා. කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං අවිජ්ජාපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໓) “ຖ້າມີຜູ້ຖາມວ່າ ‘ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນທັມເປັນຄູ່ໂດຍຊອບ ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່?’ ພວກເທີຄວນຕອບພວກເຂົາວ່າ ‘ມີ.’ ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີອະວິຊຊາເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງອະວິຊຊາ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

734.

໗໓໕.

---

‘‘ජාතිමරණසංසාරං, යෙ වජන්ති පුනප්පුනං;

ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං, අවිජ්ජායෙව සා ගති.

“ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດທີ່ທ່ອງທ່ຽວໄປສູ່ສັງສານວັດແຫ່ງຊາດ ແລະ ມໍລະນະຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳເລົ່າ, ເຖິງຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ ແລະ ຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນ, ການທ່ອງທ່ຽວໄປນັ້ນມີອະວິຊຊາເປັນປັດໄຈແທ້ໆ.

---

735.

໗໓໖.

---

‘‘අවිජ්ජා හායං මහාමොහො, යෙනිදං සංසිතං චිරං;

විජ්ජාගතා ච යෙ සත්තා, න තෙ ගච්ඡන්ති පුනබ්භව’’න්ති.

ເພາະວ່າອະວິຊຊານີ້ເປັນຄວາມຫຼົງຜິດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍທ່ອງທ່ຽວໄປຕະຫຼອດການລະນານ; ສ່ວນສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດທີ່ບັນລຸວິຊຊາແລ້ວ, ພວກເຂົາຈະບໍ່ເຂົ້າເຖິງພົບໃໝ່ອີກເລີຍ.”

---

(4) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං සඞ්ඛාරපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. සඞ්ඛාරානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໔) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີສັງຂານເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງສັງຂານທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

736.

໗໓໗.

---

‘‘යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති, සබ්බං සඞ්ඛාරපච්චයා;

සඞ්ඛාරානං නිරොධෙන, නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີສັງຂານເປັນປັດໄຈ; ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງສັງຂານທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

---

737.

໗໓໘.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, දුක්ඛං සඞ්ඛාරපච්චයා;

සබ්බසඞ්ඛාරසමථා, සඤ්ඤානං උපරොධනා;

එවං දුක්ඛක්ඛයො හොති, එතං ඤත්වා යථාතථං.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ທຸກມີສັງຂານເປັນປັດໄຈ’ ເພາະຄວາມລະງັບສັງຂານທັງປວງ ແລະ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງສັນຍາ, ຄວາມສິ້ນທຸກຍ່ອມມີໄດ້ຢ່າງນີ້; ເມື່ອຮູ້ຄວາມຈິງນັ້ນຕາມຄວາມເປັນຈິງ.

---

738.

໗໓໙.

---

‘‘සම්මද්දසා වෙදගුනො, සම්මදඤ්ඤාය පණ්ඩිතා;

අභිභුය්‍ය මාරසංයොගං, න ගච්ඡන්ති පුනබ්භව’’න්ති.

ພຣະອະລິຍະເຈົ້າຜູ້ເຫັນໂດຍຊອບ ຜູ້ບັນລຸເວທະ (ມັກຄະປັນຍາ) ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ຮູ້ແຈ້ງໂດຍຊອບແລ້ວ, ຍ່ອມຄອບງຳກິເລດເຄື່ອງປະກອບຂອງມານໄດ້ ແລ້ວບໍ່ເຂົ້າເຖິງພົບໃໝ່ອີກເລີຍ.”

---

(5) ‘‘සියා [Pg.393] අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං විඤ්ඤාණපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. විඤ්ඤාණස්ස ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໕) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີວິນຍານເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງວິນຍານ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

739.

໗໔໐.

---

‘‘යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති, සබ්බං විඤ්ඤාණපච්චයා;

විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන, නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີວິນຍານເປັນປັດໄຈ; ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງວິນຍານ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

---

740.

໗໔໑.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, දුක්ඛං විඤ්ඤාණපච්චයා;

විඤ්ඤාණූපසමා භික්ඛු, නිච්ඡාතො පරිනිබ්බුතො’’ති.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ທຸກມີວິນຍານເປັນປັດໄຈ’ ເພາະຄວາມລະງັບໄປແຫ່ງວິນຍານ, ພິກຂຸຍ່ອມເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ດັບສະໜິດແລ້ວ.”

---

(6) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං ඵස්සපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. ඵස්සස්ස ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໖) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຜັດສະເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງຜັດສະ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

741.

໗໔໒.

---

‘‘තෙසං ඵස්සපරෙතානං, භවසොතානුසාරිනං;

කුම්මග්ගපටිපන්නානං, ආරා සංයොජනක්ඛයො.

“ສຳລັບສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຖືກຜັດສະຄອບງຳ ໄຫຼໄປຕາມກະແສແຫ່ງພົບ ດຳເນີນໄປໃນທາງທີ່ຜິດ, ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງສັງໂຍດຍ່ອມຢູ່ຫ່າງໄກ.

---

742.

໗໔໓.

---

‘‘යෙ ච ඵස්සං පරිඤ්ඤාය, අඤ්ඤායුපසමෙ රතා;

තෙ වෙ ඵස්සාභිසමයා, නිච්ඡාතා පරිනිබ්බුතා’’ති.

ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດກຳນົດຮູ້ຜັດສະແລ້ວ ຍິນດີໃນຄວາມສະຫງົບລະງັບເພາະຮູ້ແຈ້ງ, ชົນເຫຼົ່ານັ້ນແລ ເພາະຕັດສະຮູ້ຜັດສະ ຈຶ່ງເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ດັບສະໜິດແລ້ວ.”

---

(7) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං වෙදනාපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. වෙදනානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໗) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີເວທະນາເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງເວທະນາທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

743.

໗໔໔.

---

‘‘සුඛං වා යදි වා දුක්ඛං, අදුක්ඛමසුඛං සහ;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, යං කිඤ්චි අත්ථි වෙදිතං.

“ສຸຂະເວທະນາ ຫຼື ທຸກຂະເວທະນາ ຫຼື ອະທຸກຂະມະສຸຂະເວທະນາ (ອຸເປກຂา) ກໍຕາມ, ຄວາມສະເຫວີຍອາຣົມ (ການຮັບຮູ້ເວທະນາ) ຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ທີ່ມີຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ,

---

744.

໗໔໕.

---

‘‘එතං දුක්ඛන්ති ඤත්වාන, මොසධම්මං පලොකිනං ;

ඵුස්ස ඵුස්ස වයං පස්සං, එවං තත්ථ විජානති ;

වෙදනානං ඛයා භික්ඛු, නිච්ඡාතො පරිනිබ්බුතො’’ති.

ເມື່ອຮູ້ວ່າ ‘ເວທະນານີ້ເປັນທຸກ, ມີຄວາມຫຼອກລວງເປັນທັມມະດາ, ມີຄວາມຊຸດໂຊມໄປເປັນທັມມະດາ’ ໄດ້ສຳຜັດແລ້ວໆ ເຫັນຄວາມເສື່ອມໄປ, ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໃນເວທະນານັ້ນຢ່າງນີ້; ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງເວທະນາທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຍ່ອມເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ດັບສະໜິດແລ້ວ.”

---

(8) ‘‘සියා [Pg.394] අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං තණ්හාපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. තණ්හාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໘) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຕັນຫາເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງຕັນຫາ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

745.

໗໔໖.

---

‘‘තණ්හාදුතියො පුරිසො, දීඝමද්ධාන සංසරං;

ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං, සංසාරං නාතිවත්තති.

“ຄົນທີ່ມີຕັນຫາເປັນເພື່ອນສອງ ທ່ອງທ່ຽວໄປຕະຫຼອດການລະນານ, ຍ່ອມບໍ່ລ່ວງພົ້ນສັງສານວັດ ທີ່ມີຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ ແລະ ຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນ.

---

746.

໗໔໗.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, තණ්හං දුක්ඛස්ස සම්භවං;

වීතතණ්හො අනාදානො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ຕັນຫາເປັນເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ’ ພິກຂຸຄວນເປັນຜູ້ມີສະຕິ ປາສະຈາກຕັນຫາ ບໍ່ມີຄວາມຢຶດໝັ້ນ ງົດເວັ້ນຈາກບາບທັງປວງທ່ຽວໄປ.”

---

(9) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං උපාදානපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. උපාදානානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໙) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີອຸປາດານເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງອຸປາດານທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນการພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

747.

໗໔໘.

---

‘‘උපාදානපච්චයා භවො, භූතො දුක්ඛං නිගච්ඡති;

ජාතස්ස මරණං හොති, එසො දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ເພາະມີອຸປາດານເປັນປັດໄຈ ພົບຈຶ່ງມີ, ສັດຜູ້ເກີດແລ້ວຍ່ອມເຂົ້າເຖິງທຸກ; ຄວາມຕາຍຍ່ອມມີແກ່ສັດຜູ້ເກີດແລ້ວ, ນີ້ຄືເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ.

---

748.

໗໔໙.

---

‘‘තස්මා උපාදානක්ඛයා, සම්මදඤ්ඤාය පණ්ඩිතා;

ජාතික්ඛයං අභිඤ්ඤාය, න ගච්ඡන්ති පුනබ්භව’’න්ති.

ເພາະສະນັ້ນ ພວກນັກປາດທັງຫຼາຍ ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງໂດຍຊອບແລ້ວ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອຸປາດານ, ຮູ້ແຈ້ງຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຊາດແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າເຖິງພົບໃໝ່ອີກເລີຍ.”

---

(10) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං ආරම්භපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. ආරම්භානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໐) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຄວາມພະຍາຍາມ (ອາຣັມພະ) ເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

749.

໗໕໐.

---

‘‘යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති, සබ්බං ආරම්භපච්චයා;

ආරම්භානං නිරොධෙන, නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຄວາມພະຍາຍາມເປັນປັດໄຈ; ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

---

750.

໗໕໑.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, දුක්ඛං ආරම්භපච්චයා;

සබ්බාරම්භං පටිනිස්සජ්ජ, අනාරම්භෙ විමුත්තිනො.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ທຸກມີຄວາມພະຍາຍາມເປັນປັດໄຈ’ ລະຖິ້ມຄວາມພະຍາຍາມທັງປວງແລ້ວ, ຍ່ອມເປັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນໃນທັມທີ່ບໍ່ມີຄວາມພະຍາຍາມ.

---

751.

໗໕໒.

---

‘‘උච්ඡින්නභවතණ්හස්ස, සන්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො;

වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො, නත්ථි තස්ස පුනබ්භවො’’ති.

ສຳລັບພິກຂຸຜູ້ມີຕັນຫາໃນພົບອັນຕັດຂາດແລ້ວ, ມີໃຈສະຫງົບລະງັບແລ້ວ, ສັງສານວັດແຫ່ງຊາດຍ່ອມສິ້ນໄປ, ພົບໃໝ່ຂອງພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມີອີກຕໍ່ໄປ.”

---

(11) ‘‘සියා [Pg.395] අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං ආහාරපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. ආහාරානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໑) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີອາຫານເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງອາຫານທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

752.

໗໕໓.

---

‘‘යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති, සබ්බං ආහාරපච්චයා;

ආහාරානං නිරොධෙන, නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີອາຫານເປັນປັດໄຈ; ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງອາຫານທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

---

753.

໗໕໔.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, දුක්ඛං ආහාරපච්චයා;

සබ්බාහාරං පරිඤ්ඤාය, සබ්බාහාරමනිස්සිතො.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ທຸກມີອາຫານເປັນປັດໄຈ’ ກຳນົດຮູ້ອາຫານທັງປວງແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ອາໄສອາຫານທັງປວງ.

---

754.

໗໕໕.

---

‘‘ආරොග්‍යං සම්මදඤ්ඤාය, ආසවානං පරික්ඛයා;

සඞ්ඛාය සෙවී ධම්මට්ඨො, සඞ්ඛ්‍යං නොපෙති වෙදගූ’’ති.

ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງຄວາມບໍ່ມີໂລກ (ພຣະນິພານ) ໂດຍຊອບ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ, ພຣະອະລິຍະເຈົ້າຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທັມ ພິຈາລະນາແລ້ວຈຶ່ງເສບ (ປັດໄຈ), ຜູ້ບັນລຸເວທະ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າເຖິງການນັບ (ວ່າເປັນສັດ ຫຼື ບຸກຄົນອີກຕໍ່ໄປ).”

---

(12) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති සබ්බං ඉඤ්ජිතපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. ඉඤ්ජිතානං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໒) “ຈະມີການພິຈາລະນາເຫັນ... ໂດຍປະການອື່ນອີກຫຼືບໍ່? ແລະ ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ‘ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ອິນຊິຕະ) ເປັນປັດໄຈ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງໜຶ່ງ. ‘ເພາະຄວາມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອແຫ່ງຄວາມຫວັ່ນໄຫວທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ’ ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸ... ພຣະສາດສະດາໄດ້ຕັດຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

755.

໗໕໖.

---

‘‘යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති, සබ්බං ඉඤ්ජිතපච්චයා;

ඉඤ්ජිතානං නිරොධෙන, නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො.

“ທຸກຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ທັງໝົດນັ້ນມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວເປັນປັດໄຈ; ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງຄວາມຫວັ່ນໄຫວທັງຫຼາຍ ທຸກຈຶ່ງບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

---

756.

໗໕໗.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, දුක්ඛං ඉඤ්ජිතපච්චයා;

තස්මා හි එජං වොස්සජ්ජ, සඞ්ඛාරෙ උපරුන්ධිය;

අනෙජො අනුපාදානො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

ເມື່ອຮູ້ໂທດນີ້ວ່າ ‘ທຸກມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວເປັນປັດໄຈ’ ເພາະເຫດນັ້ນແລ ພິກຂຸຄວນລະຖິ້ມຕັນຫາ (ເອຊາ) ເຮັດສັງຂານທັງຫຼາຍໃຫ້ດັບໄປ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ບໍ່ມີອຸປາດານ ມີສະຕິ ທ່ຽວໄປ.”

---

(13) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? නිස්සිතස්ස චලිතං හොතීති, අයමෙකානුපස්සනා. අනිස්සිතො න චලතීති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໓) “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂດຍປະຍາຍ (ວິທີ) ອື່ນອີກ ຈະມີໄດ້ຢູ່ບໍ?... ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ (ຕື່ນຕົກໃຈ) ຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ທີ່ຍັງອາໄສ (ຕັນຫາ, ມານະ, ທິດຖິ) ຢູ່, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີໜຶ່ງ. ຜູ້ທີ່ບໍ່ອາໄສແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ເມື່ອພິກຂຸພິຈາລະນາເຫັນໂດຍຊອບຢ່າງນີ້... ພຣະສາດສະດາຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄຳນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

757.

໗໕໘.

---

‘‘අනිස්සිතො න චලති, නිස්සිතො ච උපාදියං;

ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං, සංසාරං නාතිවත්තති.

“ຜູ້ທີ່ບໍ່ອາໄສແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ຍັງອາໄສ ແລະຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນຢູ່ ຍ່ອມບໍ່ລ່ວງພົ້ນສັງສານວັດ ທີ່ມີຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ ແລະຄວາມເປັນຢ່າງອື່ນ.”

---

758.

໗໕໙.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, නිස්සයෙසු මහබ්භයං;

අනිස්සිතො අනුපාදානො, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

“ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ຮູ້ແຈ້ງໂທດນີ້ ແລະໄພອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນທຳອັນເປັນທີ່ອາໄສທັງຫຼາຍແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ອາໄສ ບໍ່ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ ພຶງປະພຶດຫຼີກເວັ້ນໄປ (ທ່ອງທ່ຽວໄປ)”.

---

(14) ‘‘සියා [Pg.396] අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? රූපෙහි, භික්ඛවෙ, අරූපා සන්තතරාති, අයමෙකානුපස්සනා. අරූපෙහි නිරොධො සන්තතරොති, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໔) “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂດຍປະຍາຍອື່ນອີກ ຈະມີໄດ້ຢູ່ບໍ?... ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະຣູປະທຳ (ອະຣູປະພົບ) ທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສະຫງົບກວ່າຣູປະທຳ (ຣູປະພົບ), ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີໜຶ່ງ. ນິໂຣດ (ຄວາມດັບ) ຍ່ອມສະຫງົບກວ່າອະຣູປະທຳ, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ເມື່ອພິກຂຸພິຈາລະນາເຫັນໂດຍຊອບຢ່າງນີ້... ພຣະສາດສະດາຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄຳນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

759.

໗໖໐.

---

‘‘යෙ ච රූපූපගා සත්තා, යෙ ච අරූපට්ඨායිනො ;

නිරොධං අප්පජානන්තා, ආගන්තාරො පුනබ්භවං.

“ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເຂົ້າເຖິງຣູປະພົບ ແລະສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນອະຣູປະພົບ, ເມື່ອບໍ່ຮູ້ແຈ້ງເຊິ່ງນິໂຣດ (ຄວາມດັບ) ຍ່ອມຕ້ອງກັບມາສູ່ພົບໃໝ່ອີກ.”

---

760.

໗໖໑.

---

‘‘යෙ ච රූපෙ පරිඤ්ඤාය, අරූපෙසු අසණ්ඨිතා ;

නිරොධෙ යෙ විමුච්චන්ති, තෙ ජනා මච්චුහායිනො’’ති.

“ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດກຳນົດຮູ້ຣູປະພົບແລ້ວ ບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນອະຣູປະພົບທັງຫຼາຍ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນນິໂຣດ (ຄວາມດັບ), ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ລະເສຍເຊິ່ງຄວາມຕາຍ”.

---

(15) ‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි…පෙ… කථඤ්ච සියා? යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ඉදං සච්චන්ති උපනිජ්ඣායිතං තදමරියානං එතං මුසාති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, අයමෙකානුපස්සනා. යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස…පෙ… සදෙවමනුස්සාය ඉදං මුසාති උපනිජ්ඣායිතං, තදමරියානං එතං සච්චන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා…පෙ… අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໕) “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂດຍປະຍາຍອື່ນອີກ ຈະມີໄດ້ຢູ່ບໍ?... ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ ມານ ພຣົມ, ໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ເທວະດາ ແລະມະນຸດ ເພັ່ງພິຈາລະນາເຫັນວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມຈິງ’, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍເຫັນແຈ້ງສິ່ງນັ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ເປັນສິ່ງເທັດ’, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີໜຶ່ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ... ແລະມະນຸດ ເພັ່ງພິຈາລະນາເຫັນວ່າ ‘ນີ້ເປັນສິ່ງເທັດ’, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍເຫັນແຈ້ງສິ່ງນັ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມຈິງ’, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ເມື່ອພິກຂຸພິຈາລະນາເຫັນໂດຍຊອບຢ່າງນີ້... ພຣະສາດສະດາຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄຳນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

761.

໗໖໒.

---

‘‘අනත්තනි අත්තමානිං, පස්ස ලොකං සදෙවකං;

නිවිට්ඨං නාමරූපස්මිං, ඉදං සච්චන්ති මඤ්ඤති.

“ຈົ່ງເບິ່ງໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ ຜູ້ສຳຄັນໝາຍໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ແມ່ນຕົນວ່າເປັນຕົນ, ຜູ້ຝັງຕົວຢູ່ໃນນາມຮູບ ແລ້ວສຳຄັນໝາຍວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມຈິງ’.”

---

762.

໗໖໓.

---

‘‘යෙන යෙන හි මඤ්ඤන්ති, තතො තං හොති අඤ්ඤථා;

තඤ්හි තස්ස මුසා හොති, මොසධම්මඤ්හි ඉත්තරං.

“ເພາະວ່າເຂົາເຈົ້າສຳຄັນໝາຍດ້ວຍປະການໃດໆ ສິ່ງນັ້ນຍ່ອມກັບກາຍເປັນຢ່າງອື່ນໄປຈາກປະການນັ້ນໆ, ຄວາມສຳຄັນໝາຍນັ້ນຈຶ່ງເປັນສິ່ງເທັດສຳລັບເຂົາເຈົ້າ, ເພາະສິ່ງທີ່ມີຄວາມເສື່ອມສະຫຼາຍເປັນທຳມະດານັ້ນ ຍ່ອມມີສະພາວະທີ່ບໍ່ທ່ຽງແທ້.”

---

763.

໗໖໔.

---

‘‘අමොසධම්මං නිබ්බානං, තදරියා සච්චතො විදූ;

තෙ වෙ සච්චාභිසමයා, නිච්ඡාතා පරිනිබ්බුතා’’ති.

“ສ່ວນພຣະນິພານມີສະພາວະບໍ່ເສື່ອມສະຫຼາຍ, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍຮູ້ແຈ້ງພຣະນິພານນັ້ນໂດຍຄວາມເປັນຈິງ. ພຣະອະລິຍະເຫຼົ່ານັ້ນ ເພາະຮູ້ແຈ້ງສະຈະທຳ (ຄວາມຈິງ) ຈຶ່ງເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ ແລະດັບສະໜິດແລ້ວ”.

---

(16) ‘‘‘සියා අඤ්ඤෙනපි පරියායෙන සම්මා ද්වයතානුපස්සනා’ති, ඉති චෙ, භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු; ‘සියා’තිස්සු වචනීයා. කථඤ්ච සියා? යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ඉදං සුඛන්ති උපනිජ්ඣායිතං, තදමරියානං එතං දුක්ඛන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, අයමෙකානුපස්සනා. යං, භික්ඛවෙ, සදෙවකස්ස…පෙ… සදෙවමනුස්සාය ඉදං දුක්ඛන්ති උපනිජ්ඣායිතං තදමරියානං එතං සුඛන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, අයං [Pg.397] දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා ද්වයතානුපස්සිනො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො ද්වින්නං ඵලානං අඤ්ඤතරං ඵලං පාටිකඞ්ඛං – දිට්ඨෙව ධම්මෙ අඤ්ඤා, සති වා උපාදිසෙසෙ අනාගාමිතාති. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

(໑໖) “‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໂດຍປະຍາຍອື່ນອີກ ການພິຈາລະນາເຫັນທຳເປັນຄູ່ໂດຍຊອບ ຈະມີໄດ້ຢູ່ບໍ?’ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າຫາກມີຜູ້ຖາມຢ່າງນີ້ ພຶງຕອບເຂົາເຈົ້າວ່າ ‘ມີໄດ້’. ຈະມີໄດ້ແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ ມານ ພຣົມ, ໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ເທວະດາ ແລະມະນຸດ ເພັ່ງພິຈາລະນາເຫັນວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມສຸກ’, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍເຫັນແຈ້ງສິ່ງນັ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມທຸກ’, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີໜຶ່ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສິ່ງໃດທີ່ໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ... ແລະມະນຸດ ເພັ່ງພິຈາລະນາເຫັນວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມທຸກ’, ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍເຫັນແຈ້ງສິ່ງນັ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບຕາມความເປັຈິງວ່າ ‘ນີ້ເປັນຄວາມສຸກ’, ນີ້ເປັນການພິຈາລະນາເຫັນຢ່າງທີສອງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອພິກຂຸພິຈາລະນາເຫັນທຳເປັນຄູ່ໂດຍຊອບ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈສົ່ງໄປແລ້ວ (ສູ່ນິພານ) ຢູ່ຢ່າງນີ້ ຜົນຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງໃນບັນດາຜົນ ໒ ປະການ ຍ່ອມເປັນສິ່ງທີ່ຫວັງໄດ້ ຄື: ພຣະອໍຣະຫັນຕະຜົນໃນປັດຈຸບັນ, ຫຼືເມື່ອຍັງມີອຸປະທິເຫຼືອຢູ່ ກໍຈະເປັນພຣະອະນາຄາມີ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ. ພຣະສຸຄົດ ພຣະສາດສະດາ ຄັນໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຄຳນີ້ຕໍ່ໄປອີກວ່າ —”

---

764.

໗໖໕.

---

‘‘රූපා සද්දා රසා ගන්ධා, ඵස්සා ධම්මා ච කෙවලා;

ඉට්ඨා කන්තා මනාපා ච, යාවතත්ථීති වුච්චති.

“ຮູບ ສຽງ ກິ່ນ ລົດ ໂຜດທັບພະ ແລະທຳມາຣົມທັງປວງ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ຕາບເທົ່າທີ່ມີຢູ່ ຍ່ອມໄດ້ຊື່ວ່າເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າປາດຖະໜາ.”

---

765.

໗໖໖.

---

‘‘සදෙවකස්ස ලොකස්ස, එතෙ වො සුඛසම්මතා;

යත්ථ චෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති, තං නෙසං දුක්ඛසම්මතං.

“ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາສົມມຸດວ່າເປັນຄວາມສຸກ, ແຕ່ໃນທີ່ໃດທີ່ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ດັບໄປ ທີ່ນັ້ນເຂົາເຈົ້າສົມມຸດວ່າເປັນຄວາມທຸກ.”

---

766.

໗໖໗.

---

‘‘සුඛන්ති දිට්ඨමරියෙහි, සක්කායස්සුපරොධනං;

පච්චනීකමිදං හොති, සබ්බලොකෙන පස්සතං.

“ສ່ວນພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍເຫັນວ່າ ຄວາມດັບສະໜິດແຫ່ງສັກກາຍະ (ຂັນ ໕) ເປັນຄວາມສຸກ, ຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ເຫັນ (ພຣະອະລິຍະ) ນີ້ ຍ່ອມຂັດແຍ້ງກັບໂລກທັງປວງ.”

---

767.

໗໖໘.

---

‘‘යං පරෙ සුඛතො ආහු, තදරියා ආහු දුක්ඛතො;

යං පරෙ දුක්ඛතො ආහු, තදරියා සුඛතො විදූ.

“ສິ່ງໃດທີ່ຄົນອື່ນກ່າວວ່າເປັນຄວາມສຸກ ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າເປັນຄວາມທຸກ, ສິ່ງໃດທີ່ຄົນອື່ນກ່າວວ່າເປັນຄວາມທຸກ ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍຮູ້ແຈ້ງວ່າເປັນความສຸກ.”

---

768.

໗໖໙.

---

‘‘පස්ස ධම්මං දුරාජානං, සම්පමූළ්හෙත්ථවිද්දසු ;

නිවුතානං තමො හොති, අන්ධකාරො අපස්සතං.

“ຈົ່ງເບິ່ງທຳ (ພຣະນິພານ) ອັນຮູ້ໄດ້ຍາກນີ້, ຄົນເຂົາ (ຜູ້ບໍ່ຮູ້) ຍ່ອມຫຼົງງົມງວາຍໃນທຳນີ້, ຄວາມມືດມົນຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ຖືກປິດບັງ (ດ້ວຍອະວິຊາ) ເປັນຄວາມມືດຕຶດຕື້ສຳລັບຜູ້ບໍ່ເຫັນ.”

---

769.

໗໗໐.

---

‘‘සතඤ්ච විවටං හොති, ආලොකො පස්සතාමිව;

සන්තිකෙ න විජානන්ති, මග්ගා ධම්මස්ස කොවිදා.

“ແຕ່ສຳລັບສັດຕະບຸຣຸດ (ຄົນດີ) ທຳນີ້ຍ່ອມເປີດເຜີຍ ເໝືອນດັ່ງແສງສະຫວ່າງແກ່ຜູ້ມີຈັກຂຸ, ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ບໍ່ສະຫຼາດໃນທຳ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ (ພຣະນິພານ) ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຢູ່ໃກ້ກໍຕາມ.”

---

770.

໗໗໑.

---

‘‘භවරාගපරෙතෙහි, භවසොතානුසාරිභි;

මාරධෙය්‍යානුපන්නෙහි, නායං ධම්මො සුසම්බුධො.

“ທຳນີ້ ຜູ້ທີ່ຖືກຄວາມກຳນັດໃນພົບຄອບງຳ ຜູ້ແລ່ນໄປຕາມກະແສແຫ່ງພົບ ຜູ້ຕົກຢູ່ໃນແດນແຫ່ງມານ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ໂດຍງ່າຍ.”

---

771.

໗໗໒.

---

‘‘කො නු අඤ්ඤත්‍රමරියෙහි, පදං සම්බුද්ධුමරහති;

යං පදං සම්මදඤ්ඤාය, පරිනිබ්බන්ති අනාසවා’’ති.

“ນອກຈາກພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍແລ້ວ ໃຜເລົ່າຈະຄວນຮູ້ແຈ້ງເຊິ່ງບົດ (ພຣະນິພານ) ນີ້, ເຊິ່ງເປັນບົດທີ່ພຣະອະລິຍະທັງຫຼາຍຮູ້ແຈ້ງໂດຍຊອບແລ້ວ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ ດັບສະໜິດແລ້ວ”.

---

ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. ඉමස්මිං ච පන වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ සට්ඨිමත්තානං භික්ඛූනං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තානි විමුච්චිංසූති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ. ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນມີໃຈຍິນດີ ຊື່ນຊົມພຣະພາສິດແຫ່ງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ກໍແລະເມື່ອພຣະພາສິດນີ້ (ໄວຍາກອນນີ້) ຖືກສະແດງຢູ່, ຈິດຂອງພິກຂຸປະມານ ໖໐ ຮູບ ໄດ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອາສະວະທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນ.

---

ද්වයතානුපස්සනාසුත්තං ද්වාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ທະວະຍະຕານຸປັດສະນາສູດ ທີ ໑໒.

---

තස්සුද්දානං –

ຫົວຂໍ້ (ອຸດທານ) ແຫ່ງສູດນັ້ນ —

---

සච්චං [Pg.398] උපධි අවිජ්ජා ච, සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණපඤ්චමං;

ඵස්සවෙදනියා තණ්හා, උපාදානාරම්භආහාරා;

ඉඤ්ජිතං චලිතං රූපං, සච්චං දුක්ඛෙන සොළසාති.

ສັດຈະ, ອຸປະທິ, ອະວິຊາ, ສັງຂານ, ວິນຍານ ເປັນທີ ໕, ຜັດສະ, ເວທະນາ, ຕັນຫາ, ອຸປາດານ, ອາຣັມພະ (ຄວາມພຽນ), ອາຫານ, ອິນຊິຕະ (ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ), ຈະລິຕະ (ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ), ຮູບ, ສັດຈະ ແລະທຸກຂະ ລວມເປັນ ໑໖ ປະການ.

---

මහාවග්ගො තතියො නිට්ඨිතො.

ຈົບ ມະຫາວັກ ທີ ໓.

---

තස්සුද්දානං –

ຫົວຂໍ້ (ອຸດທານ) ແຫ່ງມະຫາວັກນັ້ນ —

---

පබ්බජ්ජා ච පධානඤ්ච, සුභාසිතඤ්ච සුන්දරි;

මාඝසුත්තං සභියො ච, සෙලො සල්ලඤ්ච වුච්චති.

ກ່າວເຖິງ ປັບພັດຊາສູດ, ປະທານສູດ, ສຸພາສິຕະສູດ, ສຸນທະຣິກະສູດ, ມາຄະສູດ, ສະພິຍະສູດ, ເສລະສູດ ແລະສັນລະສູດ.

---

වාසෙට්ඨො චාපි කොකාලි, නාලකො ද්වයතානුපස්සනා;

ද්වාදසෙතානි සුත්තානි, මහාවග්ගොති වුච්චතීති.

ແລະວາເສດຖະສູດ, ໂກກາລິກະສູດ, ນາລະກະສູດ, ทະວະຍະຕານຸປັດສະນາສູດ. ພຣະສູດທັງ ໑໒ ເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນວ່າ ມະຫາວັກ.

---

4. අට්ඨකවග්ගො

໔. ອັດຖະກະວັກ

---

1. කාමසුත්තං

໑. ກາມະສູດ

---

772.

໗໗໓.

---

කාමං [Pg.399] කාමයමානස්ස, තස්ස චෙ තං සමිජ්ඣති;

අද්ධා පීතිමනො හොති, ලද්ධා මච්චො යදිච්ඡති.

“ເມື່ອສັດຜູ້ຕ້ອງຕາຍ ປາດຖະໜາກາມຢູ່, ຖ້າຫາກກາມນັ້ນສຳເລັດແກ່ເຂົາ, ເຂົາໄດ້ສິ່ງທີ່ປາດຖະໜານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີໃຈອີ່ມເອີບຍິນດີຢ່າງແນ່ນອນ.”

---

773.

໗໗໔.

---

තස්ස චෙ කාමයානස්ස, ඡන්දජාතස්ස ජන්තුනො;

තෙ කාමා පරිහායන්ති, සල්ලවිද්ධොව රුප්පති.

“ແຕ່ເມື່ອສັດນັ້ນ ຜູ້ມີຄວາມຢາກເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຍັງປາດຖະໜາກາມຢູ່, ຖ້າກາມເຫຼົ່ານັ້ນເສື່ອມຖອຍໄປ, ເຂົາຍ່ອມເດືອດຮ້ອນ (ເຈັບປວດ) ເໝືອນດັ່ງຖືກຍິງດ້ວຍລູກສອນ”.

---

774.

໗໗໕.

---

යො කාමෙ පරිවජ්ජෙති, සප්පස්සෙව පදා සිරො;

සොමං විසත්තිකං ලොකෙ, සතො සමතිවත්තති.

“ຜູ້ໃດຫຼີກເວັ້ນກາມທັງຫຼາຍ ເໝືອນດັ່ງຫຼີກເວັ້ນຫົວງູດ້ວຍຕີນ, ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ມີສະຕິ ຍ່ອມກ້າວລ່ວງຕັນຫາອັນຊ້ອງຊຶມຢູ່ໃນໂລກນີ້ໄດ້”.

---

775.

໗໗໖.

---

ඛෙත්තං වත්ථුං හිරඤ්ඤං වා, ගවස්සං දාසපොරිසං;

ථියො බන්ධූ පුථු කාමෙ, යො නරො අනුගිජ්ඣති.

“ນະລົກ (ຄົນ) ໃດ ຍ່ອມຢາກໄດ້ໄຮ່ນາ, ທີ່ດິນ, ເງິນຄຳ, ງົວຄວາຍ, ມ້າ, ຂ້າທາດ, ຄົນໃຊ້, ສະຕີ, ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະກາມທັງຫຼາຍອັນມີປະການຕ່າງໆ ຢ່າງແຮງກ້າ.”

---

776.

໗໗໗.

---

අබලා නං බලීයන්ති, මද්දන්තෙනං පරිස්සයා;

තතො නං දුක්ඛමන්වෙති, නාවං භින්නමිවොදකං.

“ກິເລດທັງຫຼາຍອັນບໍ່ມີກຳລັງ (ແຕ່ມີອຳນາດເໜືອເຂົາ) ຍ່ອມຄອບງຳເຂົາ, ໄພອັນຕະລາຍທັງຫຼາຍຍ່ອມຢຽບຍ່ຳເຂົາ, ຈາກນັ້ນ ຄວາມທຸກຍ່ອມຕິດຕາມເຂົາໄປ ເໝືອນດັ່ງນ້ຳໄຫຼເຂົ້າສູ່ເຮືອທີ່ແຕກ.”

---

777.

໗໗໘.

---

තස්මා ජන්තු සදා සතො, කාමානි පරිවජ්ජයෙ;

තෙ පහාය තරෙ ඔඝං, නාවං සිත්වාව පාරගූති.

“ເພາະສະນັ້ນ ສັດຕະກອນ (ຄົນ) ພຶງມີສະຕິຫຼີກເວັ້ນກາມທັງຫຼາຍໃນກາລະທຸກເມື່ອ, ຄັນລະກາມເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ແລ້ວ ພຶງຂ້າມໂອຄະ (ຫ້ວງນ້ຳ) ໄດ້ ເໝືອນດັ່ງບຸກຄົນວິດນ້ຳອອກຈາກເຮືອແລ້ວ ຂ້າມໄປເຖິງຝັ່ງໄດ້ສະນັ້ນ”.

---

කාමසුත්තං පඨමං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ກາມະສູດ ທີ ໑.

---

2. ගුහට්ඨකසුත්තං

໒. ຄຸຫັດຖະກະສູດ

---

778.

໗໗໙.

---

සත්තො ගුහායං බහුනාභිඡන්නො, තිට්ඨං නරො මොහනස්මිං පගාළ්හො;

දූරෙ විවෙකා හි තථාවිධො සො, කාමා හි ලොකෙ න හි සුප්පහායා.

“ນະລົກ (ຄົນ) ຜູ້ຂ້ອງຢູ່ໃນຖ້ຳ (ຄືກາຍ) ຖືກກິເລດຫຼາຍປະການປິດບັງໄວ້, ດຳລົງຢູ່ໂດຍຈົມລົງໄປໃນກາມອັນເປັນທີ່ຫຼົງໄຫຼ, ຄົນເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ຫ່າງໄກຈາກວິເວກ (ຄວາມສະຫງົບ) ເພາະກາມທັງຫຼາຍໃນໂລກ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ໃຜໆ ຈະລະໄດ້ໂດຍງ່າຍ.”

---

779.

໗໘໐.

---

ඉච්ඡානිදානා [Pg.400] භවසාතබද්ධා, තෙ දුප්පමුඤ්චා න හි අඤ්ඤමොක්ඛා;

පච්ඡා පුරෙ වාපි අපෙක්ඛමානා, ඉමෙව කාමෙ පුරිමෙව ජප්පං.

“ສັດທັງຫຼາຍຜູ້ມີຄວາມຢາກເປັນເຫດ ຜູກພັນຢູ່ໃນຄວາມຍິນດີໃນພົບ, ຍ່ອມປົດປ່ອຍໄດ້ຍາກ ເພາະບໍ່ມີໃຜອື່ນຈະປົດປ່ອຍໃຫ້ໄດ້, ເຂົາເຈົ້າຫວັງຢູ່ເຊິ່ງກາມໃນພາຍຫຼັງ (ອະນາຄົດ) ຫຼືໃນກ່ອນ (ອະດີດ) ຍ່ອມທະຍານຢາກໃນກາມປັດຈຸບັນ ແລະກາມໃນອະດີດເຫຼົ່ານັ້ນ.”

---

780.

໗໘໑.

---

කාමෙසු ගිද්ධා පසුතා පමූළ්හා, අවදානියා තෙ විසමෙ නිවිට්ඨා;

දුක්ඛූපනීතා පරිදෙවයන්ති, කිංසූ භවිස්සාම ඉතො චුතාසෙ.

“ເຂົາເຈົ້າເປັນຜູ້ກຳນັດແລ້ວ ຂ້ວນຂວາຍແລ້ວ ຫຼົງງົມງວາຍແລ້ວໃນກາມທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ຕະໜີ່ ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳອັນບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ (ທຸຈະລິດ), ເມື່ອຖືກຄວາມທຸກຄອບງຳ ຍ່ອມຈົ່ມຮ້ອງໄຫ້ວ່າ ‘ເມື່ອພວກເຮົາເຄື່ອນ (ຕາຍ) ຈາກຊາດນີ້ໄປແລ້ວ ຈະເປັນແນວໃດນໍ?’.”

---

781.

໗໘໒.

---

තස්මා හි සික්ඛෙථ ඉධෙව ජන්තු, යං කිඤ්චි ජඤ්ඤා විසමන්ති ලොකෙ;

න තස්ස හෙතූ විසමං චරෙය්‍ය, අප්පඤ්හිදං ජීවිතමාහු ධීරා.

“ເພາະສະນັ້ນ ສັດຕະກອນ (ຄົນ) ພຶງສຶກສາໃນທຳມະວິນັຍນີ້ແລ້ວ, ຮູ້ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງໃນໂລກວ່າເປັນສິ່ງບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ (ທຸຈະລິດ), ບໍ່ພຶງປະພຶດທຸຈະລິດເພາະສິ່ງນັ້ນ, ເພາະທ່ານຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຊີວິດນີ້ສັ້ນນັກ”.

---

782.

໗໘໓.

---

පස්සාමි ලොකෙ පරිඵන්දමානං, පජං ඉමං තණ්හගතං භවෙසු;

හීනා නරා මච්චුමුඛෙ ලපන්ති, අවීතතණ්හාසෙ භවාභවෙසු.

“ເຮົາເຫັນໝູ່ສັດນີ້ໃນໂລກ ຜູ້ດິ້ນຮົນຢູ່ ຜູ້ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຕັນຫາໃນພົບທັງຫຼາຍ, ນະລົກ (ຄົນ) ທັງຫຼາຍຜູ້ຊົ່ວຊ້າ ຍ່ອມຈົ່ມຮ້ອງໄຫ້ໃນປາກແຫ່ງຄວາມຕາຍ ເພາະເຂົາເຈົ້າຍັງບໍ່ປາສະຈາກຕັນຫາໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່.”

---

783.

໗໘໔.

---

මමායිතෙ පස්සථ ඵන්දමානෙ, මච්ඡෙව අප්පොදකෙ ඛීණසොතෙ;

එතම්පි දිස්වා අමමො චරෙය්‍ය, භවෙසු ආසත්තිමකුබ්බමානො.

“ຈົ່ງເບິ່ງສັດທັງຫຼາຍຜູ້ດິ້ນຮົນຢູ່ໃນສິ່ງທີ່ຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງຕົນ ເໝືອນດັ່ງປາດິ້ນຮົນຢູ່ໃນນ້ຳນ້ອຍໃນຫ້ວຍທີ່ແຫ້ງຂອດ, ຄັນເຫັນໂທດນີ້ແລ້ວ ພຶງເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງຕົນ ບໍ່ກະທຳຄວາມອາໄລໃຍດີໃນພົບທັງຫຼາຍ ປະພຶດຕົນໄປ.”

---

784.

໗໘໕.

---

උභොසු අන්තෙසු විනෙය්‍ය ඡන්දං, ඵස්සං පරිඤ්ඤාය අනානුගිද්ධො;

යදත්තගරහී තදකුබ්බමානො, න ලිප්පතී දිට්ඨසුතෙසු ධීරො.

“ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາ ພຶງກຳຈັດຄວາມພໍໃຈໃນສ່ວນສຸດທັງສອງ (ອະດີດ ແລະອະນາຄົດ), ກຳນົດຮູ້ຜັດສະແລ້ວ ເປັນຜູ້ບໍ່ລະໂມບ, ບໍ່ກະທຳກຳໃດໆ ທີ່ຕົນເອງຈະຕິຕຽນຕົນເອງໄດ້, ຍ່ອມບໍ່ຕິດແປດໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ ແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ.”

---

785.

໗໘໖.

---

සඤ්ඤං පරිඤ්ඤා විතරෙය්‍ය ඔඝං, පරිග්ගහෙසු මුනි නොපලිත්තො;

අබ්බූළ්හසල්ලො චරමප්පමත්තො, නාසීසතී ලොකමිමං පරඤ්චාති.

“ພຣະມຸນີກຳນົດຮູ້ສັນຍາແລ້ວ ພຶງຂ້າມໂອຄະ (ຫ້ວງນ້ຳ) ໄດ້, ເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດແປດໃນຄວາມຍຶດຖືທັງຫຼາຍ, ຖອນລູກສອນ (ກິເລດ) ໄດ້ແລ້ວ ປະພຶດຕົນໄປໂດຍບໍ່ປະມາດ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາໂລກນີ້ ແລະໂລກໜ້າ”.

---

ගුහට්ඨකසුත්තං දුතියං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ຄຸຫັດຖະກະສູດ ທີ ໒.

---

3. දුට්ඨට්ඨකසුත්තං

໓. ທຸດຖັດຖະກະສູດ

---

786.

໗໘໗.

---

වදන්ති [Pg.401] වෙ දුට්ඨමනාපි එකෙ, අථොපි වෙ සච්චමනා වදන්ති;

වාදඤ්ච ජාතං මුනි නො උපෙති, තස්මා මුනී නත්ථි ඛිලො කුහිඤ්චි.

“ຄົນບາງພວກມີໃຈປະທຸສະຮ້າຍກ່າວຫາ (ຕິຕຽນ), ບາງພວກມີໃຈເຊື່ອວ່າເປັນຈິງກໍກ່າວຫາ, ແຕ່ພຣະມຸນີຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າໄປສູ່ການໂຕ້ຖຽງທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ເພາະສະນັ້ນ ພຣະມຸນີຈຶ່ງບໍ່ມີກິເລດດັ່ງຕະປູ (ຫຼືຄວາມແຂງກະດ້າງ) ໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ.”

---

787.

໗໘໘.

---

සකඤ්හි දිට්ඨිං කථමච්චයෙය්‍ය, ඡන්දානුනීතො රුචියා නිවිට්ඨො;

සයං සමත්තානි පකුබ්බමානො, යථා හි ජානෙය්‍ය තථා වදෙය්‍ය.

“ບຸກຄົນຜູ້ຖືກຄວາມພໍໃຈຊັກນຳໄປ ຝັງຕົວຢູ່ໃນຄວາມຊອບໃຈ (ທິດຖິ) ຂອງຕົນ, ຍຶດຖືທິດຖິຂອງຕົນວ່າສົມບູນແບບແລ້ວ ຈະກ້າວລ່ວງທິດຖິຂອງຕົນໄດ້ແນວໃດ? ເຂົາຮູ້ແນວໃດ ກໍຍ່ອມກ່າວແນວນັ້ນ.”

---

788.

໗໘໙.

---

යො අත්තනො සීලවතානි ජන්තු, අනානුපුට්ඨොව පරෙස පාව ;

අනරියධම්මං කුසලා තමාහු, යො ආතුමානං සයමෙව පාව.

“ບຸກຄົນໃດ ບໍ່ມີໃຜຖາມເລີຍ ແຕ່ກັບບອກສີລແລະວັດ (ຂໍ້ປະຕິບັດ) ຂອງຕົນແກ່ຄົນອື່ນ, ທ່ານຜູ້ສະຫຼາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການທີ່ບຸກຄົນຍົກຍ້ອງຕົນເອງນັ້ນ ເປັນທຳອັນບໍ່ແມ່ນຂອງພຣະອະລິຍະ.”

---

789.

໗໙໐.

---

සන්තො ච භික්ඛු අභිනිබ්බුතත්තො, ඉතිහන්ති සීලෙසු අකත්ථමානො;

තමරියධම්මං කුසලා වදන්ති, යස්සුස්සදා නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ.

“ສ່ວນພິກຂຸຜູ້ສະຫງົບ ມີຕົນດັບສະໜິດແລ້ວ ບໍ່ອວດອ້າງໃນສີລທັງຫຼາຍວ່າ ‘ເຮົາເປັນຢ່າງນີ້’, ທ່ານຜູ້ສະຫຼາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ນັ້ນເປັນທຳຂອງພຣະອະລິຍະ, ເພາະພິກຂຸນັ້ນບໍ່ມີກິເລດອັນຟູຂຶ້ນໃນທີ່ໃດໆ ໃນໂລກເລີຍ.”

---

790.

໗໙໑.

---

පකප්පිතා සඞ්ඛතා යස්ස ධම්මා, පුරක්ඛතා සන්ති අවීවදාතා;

යදත්තනි පස්සති ආනිසංසං, තං නිස්සිතො කුප්පපටිච්ච සන්තිං.

“ທຳ (ທິດຖິ) ທັງຫຼາຍອັນບຸກຄົນໃດດຳຣິແລ້ວ ປຸງແຕ່ງແລ້ວ ຍົກຍ້ອງໄວ້ແລ້ວ ເປັນທຳບໍ່ສະອາດ, ບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມອາໄສທິດຖິທີ່ຕົນເຫັນອານິສົງໃນຕົນ ເປັນຜູ້ອາໄສຄວາມສະຫງົບອັນກຳເລີບໄດ້ (ຄວາມສະຫງົບຊົ່ວຄາວ).”

---

791.

໗໙໒.

---

දිට්ඨීනිවෙසා න හි ස්වාතිවත්තා, ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං;

තස්මා නරො තෙසු නිවෙසනෙසු, නිරස්සතී ආදියතී ච ධම්මං.

“ຄວາມຝັງຕົວຢູ່ໃນທິດຖິທັງຫຼາຍ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ໃຜໆ ຈະກ້າວລ່ວງໄດ້ໂດຍງ່າຍ, ເພາະເຂົາກຳນົດແລ້ວ ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນໃນທຳ (ທິດຖິ) ທັງຫຼາຍ, ເພາະສະນັ້ນ ບຸກຄົນຍ່ອມສະຫຼັດຖິ້ມ ແລະຍຶດຖືທຳ (ທິດຖິ) ໃນຄວາມຝັງຕົວເຫຼົ່ານັ້ນ.”

---

792.

໗໙໓.

---

ධොනස්ස [Pg.402] හි නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ, පකප්පිතා දිට්ඨි භවාභවෙසු;

මායඤ්ච මානඤ්ච පහාය ධොනො, ස කෙන ගච්ඡෙය්‍ය අනූපයො සො.

“ສ່ວນທ່ານຜູ້ກຳຈັດກິເລດແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ມີທິດຖິອັນດຳຣິຂຶ້ນໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ໃນທີ່ໃດໆ ໃນໂລກ, ທ່ານຜູ້ກຳຈັດກິເລດນັ້ນ ລະມາຍາ (ຄວາມຫຼອກລວງ) ແລະມານະ (ຄວາມຖືຕົວ) ໄດ້ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ເຂົ້າເຖິງ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ຈະພຶງໄປດ້ວຍກິເລດອັນໃດເລົ່າ.”

---

793.

໗໙໔.

---

උපයො හි ධම්මෙසු උපෙති වාදං, අනූපයං කෙන කථං වදෙය්‍ය;

අත්තා නිරත්තා න හි තස්ස අත්ථි, අධොසි සො දිට්ඨිමිධෙව සබ්බන්ති.

“ເພາະວ່າຜູ້ທີ່ຍັງເຂົ້າເຖິງ (ຍຶດໝັ້ນ) ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ການໂຕ້ຖຽງໃນທຳທັງຫຼາຍ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ບໍ່ເຂົ້າເຖິງແລ້ວ ໃຜຈະກ່າວຫາໄດ້ແນວໃດ ແລະດ້ວຍເຫດໃດ? ເພາະຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຕົນ ຫຼືຄວາມສະຫຼັດຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ຜູ້ນັ້ນ, ຜູ້ນັ້ນໄດ້ກຳຈັດທິດຖິທັງປວງໃນໂລກນີ້ແລ້ວ”.

---

දුට්ඨට්ඨකසුත්තං තතියං නිට්ඨිතං.

ຈົບ ທຸດຖັດຖະກະສູດ ທີ ໓.

---

4. සුද්ධට්ඨකසුත්තං

໔. ສຸດທັດຖະກະສູດ

---

794.

໗໙໕.

---

පස්සාමි සුද්ධං පරමං අරොගං, දිට්ඨෙන සංසුද්ධි නරස්ස හොති;

එවාභිජානං පරමන්ති ඤත්වා, සුද්ධානුපස්සීති පච්චෙති ඤාණං.

“ເຮົາເຫັນສິ່ງທີ່ບໍລິສຸດ ຢ່າງຍິ່ງ ບໍ່ມີໂລກ, ຄວາມບໍລິສຸດຂອງນະລົກ (ຄົນ) ຍ່ອມມີໄດ້ເພາະສິ່ງທີ່ເຫັນ, ບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຢ່າງນີ້ ຮູ້ວ່າສິ່ງນັ້ນປະເສີດສຸດ ຍ່ອມເຊື່ອວ່າ ‘ເຮົາເປັນຜູ້ເຫັນຄວາມບໍລິສຸດ’ ແລ້ວເຂົ້າເຖິງຍານ (ຄວາມຮູ້)”.

---

795.

໗໙໖.

---

දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොති, ඤාණෙන වා සො පජහාති දුක්ඛං;

අඤ්ඤෙන සො සුජ්ඣති සොපධීකො, දිට්ඨී හි නං පාව තථා වදානං.

“ຖ້າຫາກຄວາມບໍລິສຸດຂອງນະລົກ (ຄົນ) ມີໄດ້ເພາະສິ່ງທີ່ເຫັນ, ຫຼືເຂົາລະທຸກໄດ້ດ້ວຍຍານ (ຄວາມຮູ້ອື່ນ), ຜູ້ນັ້ນກໍຊື່ວ່າບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍສິ່ງອື່ນ (ທີ່ບໍ່ແມ່ນມັກ) ທັງທີ່ຍັງມີອຸປະທິ (ກິເລດ) ຢູ່, ເພາະທິດຖິຍ່ອມຟ້ອງຕົວເຂົາເອງ ຜູ້ກ່າວຢ່າງນັ້ນ.”

---

796.

໗໙໗.

---

න බ්‍රාහ්මණො අඤ්ඤතො සුද්ධිමාහ, දිට්ඨෙ සුතෙ සීලවතෙ මුතෙ වා;

පුඤ්ඤෙ ච පාපෙ ච අනූපලිත්තො, අත්තඤ්ජහො නයිධ පකුබ්බමානො.

“ສ່ວນພຣະພຣາມ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍສິ່ງອື່ນ ຄື: ດ້ວຍສິ່ງທີ່ເຫັນ, ສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ, ສີລແລະວັດ, ຫຼືສິ່ງທີ່ຊາບ (ດົມ, ລົດ, ສຳຜັດ), ທ່ານເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດແປດທັງໃນບຸນແລະບາບ, ລະຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຕົນໄດ້ແລ້ວ ບໍ່ສ້າງກຳໃດໆ ໃນໂລກນີ້ອີກເລີຍ”.

---

797.

໗໙໘.

---

පුරිමං පහාය අපරං සිතාසෙ, එජානුගා තෙ න තරන්ති සඞ්ගං;

තෙ උග්ගහායන්ති නිරස්සජන්ති, කපීව සාඛං පමුඤ්චං ගහායං.

ພວກເຂົາລະຖິ້ມຄູອາຈານຄົນກ່ອນ ແລ້ວໄປອາໄສຄູອາຈານຄົນອື່ນ, ເປັນຜູ້ສະແຫວງຫາຕາມຕັນຫາ, ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດຂ້າມພົ້ນເຄື່ອງຜູກມັດ (ກິເລດ) ໄປໄດ້; ພວກເຂົາທັງຍຶດຖືທັງປ່ອຍວາງ (ທິດຖິ) ເໝືອນດັ່ງລີງທີ່ປ່ອຍກິ່ງໄມ້ກິ່ງນີ້ແລ້ວໄປຈັບກິ່ງໄມ້ກິ່ງນັ້ນ.

---

798.

໗໙໙.

---

සයං [Pg.403] සමාදාය වතානි ජන්තු, උච්චාවචං ගච්ඡති සඤ්ඤසත්තො;

විද්වා ච වෙදෙහි සමෙච්ච ධම්මං, න උච්චාවචං ගච්ඡති භූරිපඤ්ඤො.

ສັດຜູ້ຂ້ອງຢູ່ໃນສັນຍາ (ກາມສັນຍາເປັນຕົ້ນ) ສະມາທານວັດປະຕິບັດທັງຫຼາຍດ້ວຍຕົນເອງ ແລ້ວເຂົ້າຫາຄູອາຈານຜູ້ສູງໆ ຕ່ຳໆ (ດີແດ່ບໍ່ດີແດ່); ສ່ວນພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ມີປັນຍาອັນກວ້າງຂວາງ ເໝືອນແຜ່ນດິນ ຮູ້ແຈ້ງທັມດ້ວຍມັກຄະຍານທັງສີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າຫາຄູອາຈານຜູ້ສູງໆ ຕ່ຳໆ ອີກຕໍ່ໄປ.

---

799.

໘໐໐.

---

ස සබ්බධම්මෙසු විසෙනිභූතො, යං කිඤ්චි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා;

තමෙව දස්සිං විවටං චරන්තං, කෙනීධ ලොකස්මි විකප්පයෙය්‍ය.

ພຣະຂີນາສົບນັ້ນ ເປັນຜູ້ເອົາຊະນະກອງທັບແຫ່ງມານໄດ້ແລ້ວໃນທັມທັງປວງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ ຫຼື ໄດ້ຮັບຮູ້; ໃຜເລີຍຈະສາມາດກຳນົດປຸງແຕ່ງພຣະຂີນາສົບຜູ້ເຫັນທັມນັ້ນ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍເປີດເຜີຍ (ປາສະຈາກເຄື່ອງມຸງບັງຄືຕັນຫາ) ໃນໂລກນີ້ດ້ວຍຕັນຫາ ຫຼື ທິດຖິໃດໆ ໄດ້.

---

800.

໘໐໑.

---

න කප්පයන්ති න පුරෙක්ඛරොන්ති, අච්චන්තසුද්ධීති න තෙ වදන්ති;

ආදානගන්ථං ගථිතං විසජ්ජ, ආසං න කුබ්බන්ති කුහිඤ්චි ලොකෙ.

ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣິປຸງແຕ່ງ (ດ້ວຍຕັນຫາ ແລະ ທິດຖິ), ບໍ່ຍົກຍ້ອງທິດຖິໃດໆ ໃຫ້ເປັນເບື້ອງໜ້າ, ບໍ່ກ່າວວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງມີໄດ້ດ້ວຍທິດຖິ (ເຊັ່ນ ສັດສະຕະທິດຖິ)'; ພວກເພິ່ນຕັດເຄື່ອງຜູກມັດຄືຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ກະທຳຄວາມປາດຖະໜາໃນສິ່ງໃດໆ ໃນໂລກທັງປວງ.

---

801.

໘໐໒.

---

සීමාතිගො බ්‍රාහ්මණො තස්ස නත්ථි, ඤත්වා ව දිස්වා ව සමුග්ගහීතං;

න රාගරාගී න විරාගරත්තො, තස්සීධ නත්ථී පරමුග්ගහීතන්ති.

ສຳລັບພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ເປັນພຣາມຜູ້ກ້າວລ່ວງເຂດແດນ (ແຫ່ງກິເລດ) ແລ້ວ, ຜູ້ຮູ້ແລ້ວ ເຫັນແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນໄວ້; ທ່ານບໍ່ກຳໜັດດ້ວຍກາມະຣາຄະ, ບໍ່ຕິດໃຈດ້ວຍຣູປະຣາຄະ ຫຼື ອະຣູປະຣາຄະ, ແລະ ໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ທ່ານຍຶດຖືວ່າເປັນສິ່ງປະເສີດສຸດ.

---

සුද්ධට්ඨකසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.

ສຸດທັດຖະກະສູດ ທີສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

5. පරමට්ඨකසුත්තං

໕. ປະຣະມັດຖະກະສູດ

---

802.

໘໐໓.

---

පරමන්ති දිට්ඨීසු පරිබ්බසානො, යදුත්තරි කුරුතෙ ජන්තු ලොකෙ;

හීනාති අඤ්ඤෙ තතො සබ්බමාහ, තස්මා විවාදානි අවීතිවත්තො.

ບຸກຄົນຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນທິດຖິທັງຫຼາຍ ຍຶດຖືວ່າ 'ທິດຖິນີ້ປະເສີດສຸດ' ແລະ ຍົກຍ້ອງທິດຖິຂອງຕົນນັ້ນໃຫ້ຍິ່ງຂຶ້ນໄປໃນໂລກ, ຍ່ອມgກ່າວຫາທິດຖິຂອງຄົນອື່ນທັງໝົດວ່າຍົກຍ້ອນ (ຕ່ຳຊ້າ); ເພາະເຫດນັ້ນ, ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ສາມາດກ້າວລ່ວງການວິວາດແກ້ງແຍ້ງໄປໄດ້.

---

803.

໘໐໔.

---

යදත්තනී පස්සති ආනිසංසං, දිට්ඨෙ සුතෙ සීලවතෙ මුතෙ වා;

තදෙව සො තත්ථ සමුග්ගහාය, නිහීනතො පස්සති සබ්බමඤ්ඤං.

ບຸກຄົນເຫັນອານິສົງໃດໃນຕົນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ, ໄດ້ຮັບຮູ້ ຫຼື ໃນສີລພັດ (ສີລ ແລະ ວັດປະຕິບັດ), ເຂົາກໍຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນໃນສິ່ງນັ້ນເທົ່ານັ້ນໃນທິດຖິນັ້ນ, ແລະ ມອງເຫັນສິ່ງອື່ນທັງໝົດວ່າຍົກຍ້ອນ (ຕ່ຳຊ້າ).

---

804.

໘໐໕.

---

තං [Pg.404] වාපි ගන්ථං කුසලා වදන්ති, යං නිස්සිතො පස්සති හීනමඤ්ඤං;

තස්මා හි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා, සීලබ්බතං භික්ඛු න නිස්සයෙය්‍ය.

ຜູ້ສະຫຼາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການທີ່ບຸກຄົນອາໄສສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງແລ້ວມອງເຫັນສິ່ງອື່ນວ່າຍົກຍ້ອນນັ້ນ ເປັນເຄື່ອງຜູກມັດ (ຄັນຖະ); ເພາະເຫດນັ້ນ, ພິກຂຸຈຶ່ງບໍ່ຄວນອາໄສສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ, ໄດ້ຮັບຮູ້ ຫຼື ສີລພັດໃດໆ ເລີຍ.

---

805.

໘໐໖.

---

දිට්ඨිම්පි ලොකස්මිං න කප්පයෙය්‍ය, ඤාණෙන වා සීලවතෙන වාපි;

සමොති අත්තානමනූපනෙය්‍ය, හීනො න මඤ්ඤෙථ විසෙසි වාපි.

ບໍ່ຄວນປຸງແຕ່ງທິດຖິໃດໆ ໃນໂລກ ດ້ວຍຍານ (ຄວາມຮູ້) ຫຼື ດ້ວຍສີລພັດ; ບໍ່ຄວນປຽບທຽບຕົນເອງວ່າ 'ສະເໝີກັນ', ບໍ່ຄວນຄິດວ່າຕົນເອງ 'ຕ່ຳກວ່າ' ຫຼື 'ວິເສດກວ່າ' ເຂົາ.

---

806.

໘໐໗.

---

අත්තං පහාය අනුපාදියානො, ඤාණෙපි සො නිස්සයං නො කරොති;

ස වෙ වියත්තෙසු න වග්ගසාරී, දිට්ඨිම්පි සො න පච්චෙති කිඤ්චි.

ພິກຂຸນັ້ນລະຖິ້ມຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ອັດຕະທິດຖິ) ແລ້ວ ບໍ່ຖືໝັ້ນສິ່ງໃດ, ແມ່ນແຕ່ໃນຍານກໍບໍ່ກະທຳຄວາມອາໄສ; ທ່ານຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງໃນທ່າມກາງຜູ້ແຕກແຍກກັນ, ແລະ ບໍ່ກັບໄປຍຶດຖືທິດຖິໃດໆ ເລີຍ.

---

807.

໘໐໘.

---

යස්සූභයන්තෙ පණිධීධ නත්ථි, භවාභවාය ඉධ වා හුරං වා;

නිවෙසනා තස්ස න සන්ති කෙචි, ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං.

ພຣະຂີນາສົບໃດບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜາ (ຕັນຫາ) 在ສ່ວນທັງສອງ (ຄື ພົບນີ້ ແລະ ພົບໜ້າ) ເພື່ອຄວາມເປັນໄປໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່; ທ່ານຍ່ອມບໍ່ມີທີ່ຕັ້ງ (ຄວາມເຫັນຜິດ) ໃດໆ ເລີຍ, ບໍ່ມີທິດຖິທີ່ຕັດສິນຍຶດຖືວ່າເປັນສິ່ງປະເສີດໃນທັມທັງຫຼາຍ.

---

808.

໘໐໙.

---

තස්සීධ දිට්ඨෙ ව සුතෙ මුතෙ වා, පකප්පිතා නත්ථි අණූපි සඤ්ඤා;

තං බ්‍රාහ්මණං දිට්ඨිමනාදියානං, කෙනීධ ලොකස්මිං විකප්පයෙය්‍ය.

ໃນໂລກນີ້, ພຣະຂີນາສົບນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີສັນຍາ (ທິດຖິອັນເກີດຈາກສັນຍາ) ທີ່ປຸງແຕ່ງຂຶ້ນ ແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວ ໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ ຫຼື ໄດ້ຮັບຮູ້; ໃຜເລີຍຈະສາມາດກຳນົດປຸງແຕ່ງພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ເປັນພຣາມ ຜູ້ບໍ່ຍຶດຖືທິດຖິໃດໆ ໃນໂລກນີ້ໄດ້ ດ້ວຍຕັນຫາ ຫຼື ທິດຖິໃດ.

---

809.

໘໑໐.

---

න කප්පයන්ති න පුරෙක්ඛරොන්ති, ධම්මාපි තෙසං න පටිච්ඡිතාසෙ;

න බ්‍රාහ්මණො සීලවතෙන නෙය්‍යො, පාරඞ්ගතො න පච්චෙති තාදීති.

ພວກເພິ່ນຍ່ອມບໍ່ດຳຣິປຸງແຕ່ງ, ບໍ່ຍົກຍ້ອງທິດຖິໃດໆ, ແມ່ນແຕ່ທັມ (ທິດຖິ 62 ປະການ) ກໍບໍ່ຍອມຮັບ; ພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ເປັນພຣາມ ຍ່ອມບໍ່ຖືກນຳພາໄປດ້ວຍສີລພັດ, ເປັນຜູ້ເຖິງຝັ່ງ (ພຣະນິບພານ) ແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຄົງທີ່ (ຕາທิບຸກຄົນ) ຍ່ອມບໍ່ກັບຄືນມາສູ່ກິເລດທີ່ລະໄດ້ແລ້ວອີກ.

---

පරමට්ඨකසුත්තං පඤ්චමං නිට්ඨිතං.

ປະຣະມັດຖະກະສູດ ທີຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

6. ජරාසුත්තං

໖. ຊະລາສູດ

---

810.

໘໑໑.

---

අප්පං [Pg.405] වත ජීවිතං ඉදං, ඔරං වස්සසතාපි මිය්‍යති ;

යො චෙපි අතිච්ච ජීවති, අථ ඛො සො ජරසාපි මිය්‍යති.

ຊີວິດນີ້ຊ່າງສັ້ນນັກໜໍ, ຍ່ອມຕາຍໄປແມ່ນແຕ່ກ່ອນຮ້ອຍປີ; ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຊີວິດຢູ່ກາຍຮ້ອຍປີໄປ, ແຕ່ໃນທີ່ສຸດກໍຕ້ອງຕາຍເພາະຄວາມແກ່ຊະລາຢູ່ດີ.

---

811.

໘໑໒.

---

සොචන්ති ජනා මමායිතෙ, න හි සන්ති නිච්චා පරිග්ගහා;

විනාභාවසන්තමෙවිදං, ඉති දිස්වා නාගාරමාවසෙ.

ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍຍ່ອມໂສກເສົ້າເພາະສິ່ງທີ່ຍຶດຖືວ່າ 'ເປັນຂອງຕົນ', ເພາະວ່າເຄື່ອງຄອບຄອງທີ່ທ່ຽງແທ້ຖາວອນນັ້ນບໍ່ມີເລີຍ; ເມື່ອເຫັນວ່າຄວາມພັດພາກຈາກກັນນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້, ກໍບໍ່ຄວນຄອງເຮືອນຢູ່ເລີຍ.

---

812.

໘໑໓.

---

මරණෙනපි තං පහීයති, යං පුරිසො මමිදන්ති මඤ්ඤති;

එතම්පි විදිත්වා පණ්ඩිතො, න මමත්තාය නමෙථ මාමකො.

ສິ່ງໃດທີ່ບຸກຄົນສຳຄັນໝາຍວ່າ 'ນີ້ເປັນຂອງເຮົາ', ສິ່ງນັ້ນກໍຕ້ອງຖືກລະຖິ້ມໄປເພາະຄວາມຕາຍ; ນັກປາດຜູ້ເປັນສາວົກຂອງເຮົາ ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງເຫດການນີ້ແລ້ວ ບໍ່ຄວນນ້ອມໄປເພື່ອຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນວ່າເປັນຂອງຕົນ.

---

813.

໘໑໔.

---

සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං, පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති;

එවම්පි පියායිතං ජනං, පෙතං කාලකතං න පස්සති.

ปຽບເໝືອນບຸກຄົນຜູ້ຕື່ນຂຶ້ນມາແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຫັນຄົນທີ່ພົບພໍ້ໃນຄວາມຝັນ, ສັນນັ້ນຄືກັນ, ບຸກຄົນຍ່ອມບໍ່ເຫັນຄົນຮັກທີ່ຕາຍຈາກໄປສູ່ປໍຣະໂລກແລ້ວ.

---

814.

໘໑໕.

---

දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා, යෙසං නාමමිදං පවුච්චති ;

නාමංයෙවාවසිස්සති, අක්ඛෙය්‍යං පෙතස්ස ජන්තුනො.

ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ເຄີຍເຫັນ ແລະ ໄດ້ຍິນ, ຜູ້ມີຊື່ເອີ້ນຢ່າງນັ້ນຢ່າງນີ້, ເມື່ອພວກເຂົາຕາຍຈາກໄປແລ້ວ, ກໍເຫຼືອພຽງແຕ່ຊື່ເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະກ່າວເຖິງ.

---

815.

໘໑໖.

---

සොකප්පරිදෙවමච්ඡරං, න ජහන්ති ගිද්ධා මමායිතෙ;

තස්මා මුනයො පරිග්ගහං, හිත්වා අචරිංසු ඛෙමදස්සිනො.

ຜູ້ຄົນທີ່ມັກມໍ້ໃນສິ່ງທີ່ຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງຕົນ ຍ່ອມບໍ່ລະຖິ້ມຄວາມໂສກເສົ້າ, ຄວາມຮ່ຳໄຮຮຳພອນ ແລະ ຄວາມຕະໜີ່; ເພາະເຫດນັ້ນ, ພຣະມຸນີທັງຫຼາຍຜູ້ເຫັນຄວາມກະເສີມ (ພຣະນິບພານ) ຈຶ່ງລະຖິ້ມເຄື່ອງຄອບຄອງທັງປວງແລ້ວປະພຶດຕົນ.

---

816.

໘໑໗.

---

පතිලීනචරස්ස [Pg.406] භික්ඛුනො, භජමානස්ස විවිත්තමාසනං;

සාමග්ගියමාහු තස්ස තං, යො අත්තානං භවනෙ න දස්සයෙ.

ພຣະພິຂຸຜູ້ປະພຶດຕົນຫຼີກເວັ້ນ (ຈາກອາຣົມທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ), ອາໄສເສນາສະນະອັນສະຫງັດ, ທ່ານທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ການປະຕິບັດນັ້ນເປັນການສົມຄວນແກ່ທ່ານ ຜູ້ບໍ່ສະແດງຕົນໃນພົບທັງຫຼາຍ.

---

817.

໘໑໘.

---

සබ්බත්ථ මුනී අනිස්සිතො, න පියං කුබ්බති නොපි අප්පියං;

තස්මිං පරිදෙවමච්ඡරං, පණ්ණෙ වාරි යථා න ලිම්පති.

ພຣະມຸນີຜູ້ບໍ່ອາໄສໃນສິ່ງທັງປວງ (ອາຍະຕະນະ 12) ຍ່ອມບໍ່ກະທຳສິ່ງໃດໃຫ້ເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ບໍ່ກະທຳສິ່ງໃດໃຫ້ເປັນທີ່ຊັງ; ຄວາມຮ່ຳໄຮຮຳພອນ ແລະ ຄວາມຕະໜີ່ ຍ່ອມບໍ່ຕິດແປດໃນພຣະມຸນີນັ້ນ ເໝືອນດັ່ງນ້ຳທີ່ບໍ່ຕິດແປດຢູ່ເທິງໃບບົວ.

---

818.

໘໑໙.

---

උදබින්දු යථාපි පොක්ඛරෙ, පදුමෙ වාරි යථා න ලිම්පති;

එවං මුනි නොපලිම්පති, යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා.

ປຽບເໝືອນຢາດນ້ຳທີ່ບໍ່ຕິດແປດຢູ່ເທິງໃບບົວ, ຫຼື ນ້ຳທີ່ບໍ່ຕິດແປດຢູ່ເທິງດອກບົວ, ສັນນັ້ນຄືກັນ, ພຣະມຸນີຍ່ອມບໍ່ຕິດແປດໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ ຫຼື ໄດ້ຮັບຮູ້ເລີຍ.

---

819.

໘໒໐.

---

ධොනො න හි තෙන මඤ්ඤති, යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා;

නාඤ්ඤෙන විසුද්ධිමිච්ඡති, න හි සො රජ්ජති නො විරජ්ජතීති.

ພຣະມຸນີຜູ້ກຳຈັດກິເລດແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ສຳຄັນໝາຍດ້ວຍຕັນຫາ, ມານ ແລະ ທິດຖິ ໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ໄດ້ຍິນ ຫຼື ໄດ້ຮັບຮູ້; ທ່ານຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍວິທີອື່ນ (ນອກຈາກອະຣິຍະມັກ), ເພາະວ່າທ່ານບໍ່ແມ່ນຜູ້ກຳໜັດ (ຄືຄົນພານ) ແລະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ກຳລັງຄາຍຄວາມກຳໜັດ (ຄືເສກຂະບຸກຄົນ).

---

ජරාසුත්තං ඡට්ඨං නිට්ඨිතං.

ຊະລາສູດ ທີຫົກ ຈົບແລ້ວ.

---

7. තිස්සමෙත්තෙය්‍යසුත්තං

໗. ຕິດສະເມດເຕີຍຍະສູດ

---

820.

໘໒໑.

---

‘‘මෙථුනමනුයුත්තස්ස, (ඉච්චායස්මා තිස්සො මෙත්තෙය්‍යො) විඝාතං බ්‍රූහි මාරිස;

සුත්වාන තව සාසනං, විවෙකෙ සික්ඛිස්සාමසෙ.

ພຣະຕິດສະເມດເຕີຍຍະ ກາບທູນວ່າ: "ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກທຸກ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງໂຜດສະແດງຄວາມພິນາດເສຍຫາຍຂອງຜູ້ປະກອບໃນເມຖຸນທັມດ້ວຍເຖີດ; ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຈະໄດ້ສຶກສາໃນວິເວກ (ຄວາມສະຫງັດ)."

---

821.

໘໒໒.

---

‘‘මෙථුනමනුයුත්තස්ස, (මෙත්තෙය්‍යාති භගවා) මුස්සතෙ වාපි සාසනං;

මිච්ඡා ච පටිපජ්ජති, එතං තස්මිං අනාරියං.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: "ເມດເຕີຍຍະ, ເມື່ອບຸກຄົນປະກອບໃນເມຖຸນທັມ, ຄຳສັ່ງສອນ (ທັງປະຣິຍັດ ແລະ ປະຕິບັດ) ຍ່ອມເລືອນຫາຍໄປ, ແລະ ເຂົາຍ່ອມປະຕິບັດຜິດ; ນີ້ເປັນຄວາມປະພຶດອັນບໍ່ປະເສີດ (ອະຣິຍະ) ໃນຜູ້ນັ້ນ."

---

822.

໘໒໓.

---

‘‘එකො [Pg.407] පුබ්බෙ චරිත්වාන, මෙථුනං යො නිසෙවති;

යානං භන්තං ව තං ලොකෙ, හීනමාහු පුථුජ්ජනං.

ບຸກຄົນໃດແຕ່ກ່ອນເຄີຍປະພຶດຕົນຜູ້ດຽວ (ບວດເປັນພຣະ) ແລ້ວຕໍ່ມາກັບມາເສບເມຖຸນທັມ; ໃນໂລກ, ພວກເຂົາເອີ້ນຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນປຸຖຸຊົນຜູ້ຕ່ຳຊ້າ ເໝືອນດັ່ງຍານພາຫະນະທີ່ແລ່ນອອກນອກທາງ.

---

823.

໘໒໔.

---

‘‘යසො කිත්ති ච යා පුබ්බෙ, හායතෙ වාපි තස්ස සා;

එතම්පි දිස්වා සික්ඛෙථ, මෙථුනං විප්පහාතවෙ.

ຍົດ ແລະ ກຽດຕິຄຸນໃດໆ ທີ່ເຂົາເຄີຍໄດ້ຮັບໃນເມື່ອກ່ອນ (ຕອນບວດ), ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມເສື່ອມຖອຍໄປຈາກເຂົາ; ເມື່ອເຫັນຄວາມເສື່ອມຖອຍນີ້ແລ້ວ, ບຸກຄົນຄວນສຶກສາເພື່ອລະຖິ້ມເມຖຸນທັມນັ້ນເສຍ.

---

824.

໘໒໕.

---

‘‘සඞ්කප්පෙහි පරෙතො සො, කපණො විය ඣායති;

සුත්වා පරෙසං නිග්ඝොසං, මඞ්කු හොති තථාවිධො.

ເຂົາຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມດຳຣິ (ກາມະວິດຕົກ) ຍ່ອມຊຶມເສົ້າປານຄົນອະນາຖາ; ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງຕິຕຽນຂອງຄົນອື່ນ, ບຸກຄົນຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມມີໃບໜ້າໝອງຄ້ຳ (ອັບອາຍ).

---

825.

໘໒໖.

---

‘‘අථ සත්ථානි කුරුතෙ, පරවාදෙහි චොදිතො;

එස ඛ්වස්ස මහාගෙධො, මොසවජ්ජං පගාහති.

ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອຖືກຕັກເຕືອນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຂອງຄົນອື່ນ, ເຂົາກໍກະທຳກາຍທຸຈະຣິດເປັນຕົ້ນ (ເໝືອນດັ່ງສ້າງສັດຕຣາ); ນີ້ເປັນເຄື່ອງຜူກມັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງເຂົາ, ທີ່ເຂົາຕົກໄປສູ່ການກ່າວມຸສາ.

---

826.

໘໒໗.

---

‘‘පණ්ඩිතොති සමඤ්ඤාතො, එකචරියං අධිට්ඨිතො;

අථාපි මෙථුනෙ යුත්තො, මන්දොව පරිකිස්සති.

ເຂົາເຄີຍໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າເປັນນັກປາດ ເມື່ອສະມາທານການປະພຶດຕົນຜູ້ດຽວ, ແຕ່ເມື່ອມາພົວພັນໃນເມຖຸນທັມ, ເຂົາກໍເດືອດຮ້ອນເໝືອນດັ່ງຄົນເຂົາເບົາປັນຍາ.

---

827.

໘໒໘.

---

‘‘එතමාදීනවං ඤත්වා, මුනි පුබ්බාපරෙ ඉධ;

එකචරියං දළ්හං කයිරා, න නිසෙවෙථ මෙථුනං.

ພຣະມຸນີຮູ້ແຈ້ງໂທດນີ້ໃນການເປັນພຣະໃນເມື່ອກ່ອນ ແລະ ການສຶກລາເພດໃນພາຍຫຼັງ, ຄວນປະພຶດຕົນຜູ້ດຽວໃຫ້ໝັ້ນຄົງ, ບໍ່ຄວນເສບເມຖຸນທັມເລີຍ.

---

828.

໘໒໙.

---

‘‘විවෙකඤ්ඤෙව සික්ඛෙථ, එතදරියානමුත්තමං;

න තෙන සෙට්ඨො මඤ්ඤෙථ, ස වෙ නිබ්බානසන්තිකෙ.

ບຸກຄົນຄວນສຶກສາໃນວິເວກ (ຄວາມສະຫງັດ) ເທົ່ານັ້ນ, ນີ້ເປັນຄວາມປະພຶດອັນປະເສີດສຸດຂອງພຣະອະຣິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍ; ແຕ່ບໍ່ຄວນສຳຄັນຕົນວ່າປະເສີດກວ່າເຂົາເພາະວິເвокນັ້ນ, ຜູ້ນັ້ນແລຍ່ອມຢູ່ໃກ້ພຣະນິບພານ.

---

829.

໘໓໐.

---

‘‘රිත්තස්ස මුනිනො චරතො, කාමෙසු අනපෙක්ඛිනො;

ඔඝතිණ්ණස්ස පිහයන්ති, කාමෙසු ගධිතා පජා’’ති.

ໝູ່ສັດຜູ້ຕິດຂ້ອງຢູ່ໃນກາມ ຍ່ອມປາດຖະໜາຢາກເປັນເໝືອນພຣະມຸນີຜູ້ປາສະຈາກກິເລດ, ຜູ້ປະພຶດຕົນໂດຍບໍ່ມີຄວາມອາໄລໃນກາມທັງຫຼາຍ, ຜູ້ຂ້າມພົ້ນຫ້ວງນ້ຳ (ໂອຄະ) ໄດ້ແລ້ວ.

---

තිස්සමෙත්තෙය්‍යසුත්තං සත්තමං නිට්ඨිතං.

ຕິດສະເມດເຕີຍຍະສູດ ທີເຈັດ ຈົບແລ້ວ.

---

8. පසූරසුත්තං

໘. ປະສູຣະສູດ

---

830.

໘໓໑.

---

ඉධෙව සුද්ධි ඉති වාදයන්ති, නාඤ්ඤෙසු ධම්මෙසු විසුද්ධිමාහු;

යං නිස්සිතා තත්ථ සුභං වදානා, පච්චෙකසච්චෙසු පුථූ නිවිට්ඨා.

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດມີຢູ່ໃນທິດຖິນີ້ເທົ່ານັ້ນ', ຍ່ອມບໍ່ກ່າວເຖິງຄວາມບໍລິສຸດໃນທັມ (ທິດຖິ) ຂອງຄົນອື່ນ; ພວກເຂົາອາໄສທິດຖິໃດ ກໍກ່າວວ່າທິດຖິນັ້ນດີງາມ, ເປັນຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນສັດຈະສະເພาະຕົນ (ທິດຖິສະເພາະຕົນ) ອັນຫຼາກຫຼາຍ.

---

831.

໘໓໒.

---

තෙ [Pg.408] වාදකාමා පරිසං විගය්හ, බාලං දහන්තී මිථු අඤ්ඤමඤ්ඤං;

වදන්ති තෙ අඤ්ඤසිතා කථොජ්ජං, පසංසකාමා කුසලා වදානා.

ພວກເຂົາຜູ້ປາດຖະໜາຈະໂຕ້ວາທີ ຍ່ອມເຂົ້າໄປສູ່ບໍລິສັດ (ທີ່ປະຊຸມ) ແລ້ວຕ່າງຝ່າຍຕ່າງກ່າວຫາເຊິ່ງກັນແລະກັນວ່າເປັນຄົນພານ; ພວກເຂົາຜູ້ອາໄສທິດຖິອື່ນ ຍ່ອມgກ່າວຖ້ອຍຄຳໂຕ້ຖຽງກັນ ເພາະປາດຖະໜາຄຳສັນເສີນ ແລະ ສຳຄັນຕົນວ່າເປັນຜູ້ສະຫຼາດ.

---

832.

໘໓໓.

---

යුත්තො කථායං පරිසාය මජ්ඣෙ, පසංසමිච්ඡං විනිඝාති හොති;

අපාහතස්මිං පන මඞ්කු හොති, නින්දාය සො කුප්පති රන්ධමෙසී.

ບຸກຄົນຜູ້ປະກອບໃນການໂຕ້ວາທີໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ ຍ່ອມປາດຖະໜາຄຳສັນເສີນ ແລະ ມີຄວາມກັງວົນໃຈ; ແຕ່ເມື່ອວາທີຂອງຕົນຖືກຫັກລ້າງ, ເຂົາກໍມີໃບໜ້າໝອງຄ້ຳ (ອັບອາຍ), ແລະ ຍ່ອມໂກດເຄືອງເພາະຄຳຕິຕຽນນັ້ນ ແລ້ວຄອຍຊອກຫາຊ່ອງຫວ່າງ (ຈັບຜິດ) ຂອງຄົນອື່ນ.

---

833.

໘໓໔.

---

යමස්ස වාදං පරිහීනමාහු, අපාහතං පඤ්හවිමංසකාසෙ;

පරිදෙවති සොචති හීනවාදො, උපච්චගා මන්ති අනුත්ථුනාති.

ເມື່ອຜູ້ພິຈາລະນາບັນຫາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ວາທີຂອງເຂົາເສື່ອມຖອຍ ແລະ ຖືກຫັກລ້າງແລ້ວ, ບຸກຄົນຜູ້ມີວາທີອັນຜ່າຍແພ້ນັ້ນ ຍ່ອມຮ້ອງໄຫ້, ໂສກເສົ້າ ແລະ ຍ່ອມຈົ່ມຮຳພອນວ່າ 'ເຂົາຊະນະເຮົາແລ້ວ'.

---

834.

໘໓໕.

---

එතෙ විවාදා සමණෙසු ජාතා, එතෙසු උග්ඝාති නිඝාති හොති;

එතම්පි දිස්වා විරමෙ කථොජ්ජං, න හඤ්ඤදත්ථත්ථිපසංසලාභා.

ການວິວາດໂຕ້ຖຽງເຫຼົ່ານີ້ ເກີດຂຶ້ນໃນໝູ່ສະມະນະ (ນອກພຣະພຸດທະສາສະໜາ), ໃນການໂຕ້ຖຽງເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມຟູຂຶ້ນ (ດີໃຈ) ແລະ ຄວາມຍຸບລົງ (ເສຍໃຈ); ເມື່ອເຫັນໂທດນີ້ແລ້ວ ກໍຄວນງົດເວັ້ນຈາກການໂຕ້ຖຽງ, ເພາະວ່າໃນການໂຕ້ຖຽງນັ້ນ ບໍ່ມີປະໂຫຍດອື່ນໃດ ນອກຈາກການໄດ້ຮັບຄຳສັນເສີນ.

---

835.

໘໓໖.

---

පසංසිතො වා පන තත්ථ හොති, අක්ඛාය වාදං පරිසාය මජ්ඣෙ;

සො හස්සතී උණ්ණමතී ච තෙන, පප්පුය්‍ය තමත්ථං යථා මනො අහු.

ຫຼື ຫາກເຂົາໄດ້ຮັບຄຳສັນເສີນໃນທີ່ນັ້ນ ເພາະໄດ້ສະແດງວາທີຂອງຕົນໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ, ເຂົາກໍຍ່ອມຫົວເລາະ ແລະ ຟູຂຶ້ນ (ເຍີ້ຍຫຍິ່ງ) ດ້ວຍຄວາມຊະນະນັ້ນ, ເພາະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຕາມທີ່ໃຈປາດຖະໜາ.

---

836.

໘໓໗.

---

යා උණ්ණතී සාස්ස විඝාතභූමි, මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො;

එතම්පි දිස්වා න විවාදයෙථ, න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති.

ຄວາມຟູຂຶ້ນ (ເຍີ້ຍຫຍິ່ງ) ນັ້ນ ເປັນເຫດແຫ່ງຄວາມພິນາດຂອງເຂົາ, ເຂົາຍັງກ່າວຖ້ອຍຄຳດ້ວຍຄວາມຖືຕົວ ແລະ ຄວາມດູໝິ່ນຄົນອື່ນ; ເມື່ອເຫັນໂທດນີ້ແລ້ວ ກໍບໍ່ຄວນໂຕ້ຖຽງກັນເລີຍ, ເພາະຜູ້ສະຫຼາດທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຄວາມບໍລິສຸດຍ່ອມບໍ່ມີໄດ້ດ້ວຍການໂຕ້ຖຽງນັ້ນ.

---

837.

໘໓໘.

---

සූරො යථා රාජඛාදාය පුට්ඨො, අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං;

යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර, පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධාය.

ປຽບເໝືອນນັກຮົບຜູ້ໄດ້ຮັບເບ້ຍລ້ຽງຈາກພຣະລາຊາ ຍ່ອມຮ້ອງຄຳຣາມສະແຫວງຫາຄູ່ຕໍ່ສູ້, ປະສູຣະ! ທ່ານຈົ່ງໄປຫາຄູ່ຕໍ່ສູ້ທີ່ມີຢູ່ພຸ້ນເຖີດ; ສ່ວນກິເລດທັງຫຼາຍທີ່ຈະເປັນເຫດໃຫ້ເກີດການຕໍ່ສູ້ນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ເຮົາເລີຍຕັ້ງແຕ່ກ່ອນແລ້ວ.

---

838.

໘໓໙.

---

යෙ [Pg.409] දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්ති, ඉදමෙව සච්චන්ති ච වාදයන්ති;

තෙ ත්වං වදස්සූ න හි තෙධ අත්ථි, වාදම්හි ජාතෙ පටිසෙනිකත්තා.

ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຍຶດຖືທິດຖິແລ້ວໂຕ້ຖຽງກັນ, ແລະ ກ່າວວ່າ 'ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ', ທ່ານຈົ່ງໄປໂຕ້ຖຽງກັບພວກເຂົາເຖີດ; ເພາະວ່າໃນທີ່ນີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີຄູ່ຕໍ່ສູ້ສຳລັບທ່ານ ເມື່ອການໂຕ້ຖຽງເກີດຂຶ້ນ.

---

839.

໘໔໐.

---

විසෙනිකත්වා පන යෙ චරන්ති, දිට්ඨීහි දිට්ඨිං අවිරුජ්ඣමානා;

තෙසු ත්වං කිං ලභෙථො පසූර, යෙසීධ නත්ථී පරමුග්ගහීතං.

ສ່ວນພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຜູ້ທຳລາຍກອງທັບແຫ່ງກິເລດແລ້ວ, ດຳເນີນຊີວິດຢູ່ໂດຍບໍ່ຂັດແຍ້ງທິດຖິໃດໆ ດ້ວຍທິດຖິ; ປະສູຣະ! ທ່ານຈະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະອັນໃດຈາກພຣະອໍຣະຫັນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຍຶດຖືວ່າປະເສີດສຸດໃນໂລກນີ້.

---

840.

໘໔໑.

---

අථ ත්වං පවිතක්කමාගමා, මනසා දිට්ඨිගතානි චින්තයන්තො;

ධොනෙන යුගං සමාගමා, න හි ත්වං සක්ඛසි සම්පයාතවෙති.

ແຕ່ທ່ານກໍຍັງຄິດຄຳນຶງມາ, ປຸງແຕ່ງທິດຖິທັງຫຼາຍຢູ່ໃນໃຈ; ທ່ານໄດ້ມາປະເຊີນໜ້າກັບພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ກຳຈັດກິເລດແລ້ວ, ທ່ານຍ່ອມບໍ່ສາມາດຈະກ້າວໄປຮ່ວມທາງ (ຫຼື ປຽບທຽບ) ກັບພຣະອົງໄດ້ເລີຍ ແມ່ນແຕ່ກ້າວດຽວ.

---

පසූරසුත්තං අට්ඨමං නිට්ඨිතං.

ປະສູຣະສູດ ທີແປດ ຈົບແລ້ວ.

---

9. මාගණ්ඩියසුත්තං

໙. ມາຄັນທິຍະສູດ

---

841.

໘໔໒.

---

‘‘දිස්වාන තණ්හං අරතිං රගඤ්ච, නාහොසි ඡන්දො අපි මෙථුනස්මිං;

කිමෙවිදං මුත්තකරීසපුණ්ණං, පාදාපි නං සම්ඵුසිතුං න ඉච්ඡෙ’’.

"ເຮົາໄດ້ເຫັນນາງຕັນຫາ, นາງອະຣະຕີ ແລະ ນາງຣາຄາ (ລູກສາວພະຍາມານ) ແລ້ວ ກໍຍັງບໍ່ມີຄວາມພໍໃຈໃນເມຖຸນທັມເລີຍ; ຈະກ່າວໄປໃຍກັບຮ່າງກາຍນີ້ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳມູດ ແລະ ນ້ຳຄູດ (ປັດສະວະ ແລະ ອຸຈະຣະ), ເຮົາບໍ່ປາດຖະໜາຈະແຕະຕ້ອງນາງດ້ວຍຕີນເລີຍ."

---

842.

໘໔໓.

---

‘‘එතාදිසං චෙ රතනං න ඉච්ඡසි, නාරිං නරින්දෙහි බහූහි පත්ථිතං;

දිට්ඨිගතං සීලවතං නු ජීවිතං, භවූපපත්තිඤ්ච වදෙසි කීදිසං’’.

"ຖ້າພຣະອົງບໍ່ປາດຖະໜານາງແກ້ວເຊັ່ນນີ້, ຜູ້ເປັນສະຕີທີ່ພຣະລາຊາທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກປາດຖະໜາ, ພຣະອົງຍ່ອມສະແດງທິດຖິ, ສີລພັດ, ການດຳເນີນຊີວິດ ແລະ ການເຂົ້າເຖິງພົບໃໝ່ເປັນເຊັ່ນໃດ?"

---

843.

໘໔໔.

---

‘‘ඉදං වදාමීති න තස්ස හොති, (මාගණ්ඩියාති භගවා)ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං;

පස්සඤ්ච දිට්ඨීසු අනුග්ගහාය,අජ්ඣත්තසන්තිං පචිනං අදස්සං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: "ມາຄັນທິຍະ, ເຮົາບໍ່ມີຄວາມຄິດວ່າ 'ເຮົາກ່າວສິ່ງນີ້' ໂດຍການຕັດສິນຍຶດຖືໃນທັມ (ທິດຖິ 62) ທັງຫຼາຍ; ແຕ່ເມື່ອເຫັນໂທດໃນທິດຖິທັງຫຼາຍ, ໂດຍບໍ່ຍຶດຖືທິດຖິໃດໆ, ເຮົາເລືອກເຟັ້ນ (ສັດຈະທັມ) ຈຶ່ງໄດ້ເຫັນຄວາມສະຫງົບພາຍໃນ (ພຣະນິບພານ)."

---

844.

໘໔໕.

---

‘‘විනිච්ඡයා [Pg.410] යානි පකප්පිතානි, (ඉති මාගණ්ඩියො )තෙ වෙ මුනී බ්‍රූසි අනුග්ගහාය;

අජ්ඣත්තසන්තීති යමෙතමත්ථං,කථං නු ධීරෙහි පවෙදිතං තං’’.

ມາຄັນທິຍະກາບທູນວ່າ: "ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ, ພຣະອົງກ່າວເຖິງການບໍ່ຍຶດຖືທິດຖິທັງຫຼາຍ ທີ່ຄົນອື່ນຕັດສິນປຸງແຕ່ງຂຶ້ນ; ສ່ວນເນື້ອຄວາມໃດທີ່ພຣະອົງກ່າວວ່າ 'ຄວາມສະຫງົບພາຍໃນ', ຄວາມສະຫງົບນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາທັງຫຼາຍສະແດງໄວ້ແນວໃດ?"

---

845.

໘໔໖.

---

‘‘න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන, (මාගණ්ඩියාති භගවා)සීලබ්බතෙනාපි න සුද්ධිමාහ;

අදිට්ඨියා අස්සුතියා අඤාණා,අසීලතා අබ්බතා නොපි තෙන;

එතෙ ච නිස්සජ්ජ අනුග්ගහාය,සන්තො අනිස්සාය භවං න ජප්පෙ’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ: "ມາຄັນທິຍະ, ເຮົາບໍ່ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍທິດຖິ (ມິດສາທິດຖິ), ດ້ວຍການຟັງ (ພຣະເວດ), ດ້ວຍຍານ (ໂລກີຍະສະມາບັດ), ຫຼື ດ້ວຍສີລພັດ; ແລະ ເຮົາກໍບໍ່ກ່າວວ່າ ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ເພາະປາສະຈາກທິດຖິ (ສຳມາທິດຖິ), ປາສະຈາກການຟັງ, ປາສະຈາກຍານ, ປາສະຈາກສີລ ຫຼື ປາສະຈາກວັດປະຕິບັດ ກໍຫາບໍ່ໄດ້. ແຕ່ເມື່ອລະຖິ້ມສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ບໍ່ຍຶດຖືໝັ້ນ, ເປັນຜູ້ສະຫງົບ, ບໍ່ອາໄສສິ່ງໃດ, ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາພົບໃໝ່."

---

846.

໘໔໗.

---

‘‘නො චෙ කිර දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන, (ඉති මාගණ්ඩියො)සීලබ්බතෙනාපි න සුද්ධිමාහ;

අදිට්ඨියා අස්සුතියා අඤාණා,අසීලතා අබ්බතා නොපි තෙන;

මඤ්ඤාමහං මොමුහමෙව ධම්මං,දිට්ඨියා එකෙ පච්චෙන්ති සුද්ධිං’’.

ມາຄັນທິຍະກາບທູນວ່າ: "ຖ້າພຣະອົງບໍ່ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍທິດຖິ, ດ້ວຍການຟັງ, ດ້ວຍຍານ, ຫຼື ດ້ວຍສີລພັດ; ແລະ ບໍ່ກ່າວວ່າ ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ເພາະປາສະຈາກທິດຖິ, ປາສະຈາກການຟັງ, ປາສະຈາກຍານ, ປາສະຈາກສີລ ຫຼື ປາສະຈາກວັດປະຕິບັດ ກໍຫາບໍ່ໄດ້, ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ທັມນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າຫຼົງໄຫຼງົງງວຍຢ່າງຍິ່ງ; ເພາະວ່າສະມະນະພຣາມບາງພວກ ຍັງເຊື່ອວ່າຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍທິດຖິ."

---

847.

໘໔໘.

---

‘‘දිට්ඨඤ්ච නිස්සාය අනුපුච්ඡමානො, (මාගණ්ඩියාති භගවා)සමුග්ගහීතෙසු පමොහමාගා ;

ඉතො ච නාද්දක්ඛි අණුම්පි සඤ්ඤං,තස්මා තුවං මොමුහතො දහාසි.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດດັ່ງນີ້) "ດູກ່ອນມາຄັນທິຍະ ເມື່ອທ່ານອາໄສທິດຖິ (ຄວາມເຫັນຜິດ) ແລ້ວຖາມຢູ່ເລື້ອຍໆ ທ່ານຈຶ່ງເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼຢ່າງຍິ່ງໃນທິດຖິທີ່ຍຶດຖືໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງນັ້ນ ທ່ານບໍ່ໄດ້ເຫັນສັນຍາ (ຄວາມກຳນົດໝາຍ) ແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວໃນທຳມະເທດສະໜາທີ່ເຮົາສະແດງແລ້ວນີ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງເຫັນທຳມະນີ້ດ້ວຍຄວາມຫຼົງໄຫຼຢ່າງຍິ່ງ."

---

848.

໘໔໙.

---

‘‘සමො විසෙසී උද වා නිහීනො, යො මඤ්ඤතී සො විවදෙථ තෙන;

තීසු විධාසු අවිකම්පමානො, සමො විසෙසීති න තස්ස හොති.

"ຜູ້ໃດຍັງສຳຄັນຕົນວ່າ 'ສະເໝີກັນ' 'ປະເສີດກວ່າ' ຫຼື 'ຕ່ຳຊ້າກວ່າ' ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມທະເລາະວິວາດເພາະຄວາມສຳຄັນຕົນນັ້ນ ສ່ວນຜູ້ທີ່ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນມານະ 3 ປະການ (ຄວາມຖືຕົວ 3 ຢ່າງ) ຄວາມສຳຄັນຕົນວ່າ 'ສະເໝີກັນ' ຫຼື 'ປະເສີດກວ່າ' ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ຜູ້ນັ້ນ."

---

849.

໘໕໐.

---

‘‘සච්චන්ති සො බ්‍රාහ්මණො කිං වදෙය්‍ය, මුසාති වා සො විවදෙථ කෙන;

යස්මිං සමං විසමං වාපි නත්ථි, ස කෙන වාදං පටිසංයුජෙය්‍ය.

"ພຣະອໍຣະຫັນ (ຜູ້ເປັນພຣາມ) ນັ້ນຈະເພິ່ງກ່າວວ່າ 'ນີ້ຈິງ' ດັ່ງນີ້ໄດ້ແນວໃດ ຫຼືຈະເພິ່ງທະເລາະວິວາດກັບໃຜວ່າ 'ນີ້ເທັດ' ເມື່ອຄວາມສຳຄັນຕົນວ່າ 'ສະເໝີກັນ' ຫຼື 'ບໍ່ສະເໝີກັນ' ບໍ່ມີໃນພຣະອໍຣະຫັນໃດ ພຣະອໍຣະຫັນນັ້ນຈະເພິ່ງໂຕ້ຕອບວາທະກັບໃຜໄດ້."

---

850.

໘໕໑.

---

‘‘ඔකං [Pg.411] පහාය අනිකෙතසාරී, ගාමෙ අකුබ්බං මුනි සන්ථවානි ;

කාමෙහි රිත්තො අපුරෙක්ඛරානො, කථං න විග්ගය්හ ජනෙන කයිරා.

"ພຣະມຸນີລະທິ້ງອາໄລ (ຄວາມອາໄລໃນເຮືອນ) ແລ້ວ ທ່ຽວໄປໂດຍບໍ່ມີທີ່ຢູ່ອາໄສ ບໍ່ເຮັດຄວາມສະໜິດສະໜົມກັບໃຜໃນບ້ານ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກກາມ ບໍ່ປາດຖະໜາພົບພູມຕໍ່ໄປ ຈະບໍ່ເພິ່ງກ່າວວາຈາຂັດແຍ້ງກັບຜູ້ຄົນ."

---

851.

໘໕໒.

---

‘‘යෙහි විවිත්තො විචරෙය්‍ය ලොකෙ, න තානි උග්ගය්හ වදෙය්‍ය නාගො;

ජලම්බුජං කණ්ඩකං වාරිජං යථා, ජලෙන පඞ්කෙන චනූපලිත්තං;

එවං මුනී සන්තිවාදො අගිද්ධො, කාමෙ ච ලොකෙ ච අනූපලිත්තො.

"ພຣະອໍຣະຫັນ (ຜູ້ປະເສີດ) ງົດເວັ້ນຈາກທິດຖິໃດແລ້ວທ່ຽວໄປໃນໂລກ ຍ່ອມບໍ່ຍຶດຖືທິດຖິເຫຼົ່ານັ້ນມາກ່າວ ດອກບົວມີໜາມເກີດໃນນ້ຳ ຍ່ອມບໍ່ປຽກຊຸ່ມດ້ວຍນ້ຳແລະບໍ່ເປື້ອນເປິດ້ວຍຕົມສັນໃດ ພຣະມຸນີຜູ້ກ່າວສັນຕິທຳ (ທຳອັນສະຫງົບ) ກໍສັນນັ້ນ ເປັນຜູ້ບໍ່ໂລບ ບໍ່ຕິດພັນໃນກາມແລະໃນໂລກ."

---

852.

໘໕໓.

---

‘‘න වෙදගූ දිට්ඨියායකො න මුතියා, ස මානමෙති න හි තම්මයො සො;

න කම්මුනා නොපි සුතෙන නෙය්‍යො, අනූපනීතො ස නිවෙසනෙසු.

"ພຣະເວທະຄູ (ຜູ້ບັນລຸມັກ 4) ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມຖືຕົວດ້ວຍທິດຖິ ຫຼືດ້ວຍຄວາມຄິດເຫັນ ເພາະພຣະເວທະຄູນັ້ນບໍ່ໄດ້ເປັນໄປດ້ວຍມານະນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ຖືກນຳໄປດ້ວຍກຳ ຫຼືດ້ວຍສຸຕະ (ສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງ) ແລະບໍ່ຖືກນຳໄປສູ່ທີ່ຢູ່ອາໄສ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ທັງຫຼາຍ."

---

853.

໘໕໔.

---

‘‘සඤ්ඤාවිරත්තස්ස න සන්ති ගන්ථා, පඤ්ඤාවිමුත්තස්ස න සන්ති මොහා;

සඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිඤ්ච යෙ අග්ගහෙසුං, තෙ ඝට්ටයන්තා විචරන්ති ලොකෙ’’ති.

"ກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດ (ຄັນຖະ) ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ຜູ້ປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນສັນຍາ ຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ) ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວດ້ວຍປັນຍາ ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດຍຶດໝັ້ນສັນຍາແລະທິດຖິ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມທ່ຽວໄປໃນໂລກໂດຍກະທົບກະທັ່ງກັນ."

---

මාගණ්ඩියසුත්තං නවමං නිට්ඨිතං.

ຈົບມາຄັນທິຍະສູດ ທີເກົ້າ.

---

10. පුරාභෙදසුත්තං

໑໐. ປຸຣາເພທະສູດ

---

854.

໘໕໕.

---

‘‘කථංදස්සී කථංසීලො, උපසන්තොති වුච්චති;

තං මෙ ගොතම පබ්‍රූහි, පුච්ඡිතො උත්තමං නරං’’.

"ບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມເຫັນແນວໃດ ມີສີລແນວໃດ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ 'ຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ' ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກບຸກຄົນຜູ້ປະເສີດສຸດນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າທ້ອນ."

---

855.

໘໕໖.

---

‘‘වීතතණ්හො පුරා භෙදා, (ඉති භගවා) පුබ්බමන්තමනිස්සිතො;

වෙමජ්ඣෙ නුපසඞ්ඛෙය්‍යො, තස්ස නත්ථි පුරක්ඛතං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດດັ່ງນີ້) "ບຸກຄົນໃດປາສະຈາກຕັນຫາ (ຄວາມຢາກ) ກ່ອນການແຕກດັບແຫ່ງກາຍ ບໍ່ອາໄສສ່ວນໃນອະດີດ ບໍ່ຖືກນັບໃນທາມກາງ (ປັດຈຸບັນ) ຄວາມປາດຖະໜາໃນອະນາຄົດຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນນັ້ນ."

---

856.

໘໕໗.

---

‘‘අක්කොධනො [Pg.412] අසන්තාසී, අවිකත්ථී අකුක්කුචො;

මන්තභාණී අනුද්ධතො, ස වෙ වාචායතො මුනි.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ຮ້າຍເຄືອງ ບໍ່ສະດຸ້ງກົວ ບໍ່ອວດອ້າງ ບໍ່ເດືອດຮ້ອນໃຈ ມີປົກກະຕິກ່າວດ້ວຍປັນຍາ ບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ບຸກຄົນນັ້ນແລເປັນພຣະມຸນີຜູ້ສຳລວມໃນວາຈາ."

---

857.

໘໕໘.

---

‘‘නිරාසත්ති අනාගතෙ, අතීතං නානුසොචති;

විවෙකදස්සී ඵස්සෙසු, දිට්ඨීසු ච න නීයති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີຄວາມອາໄລໃນອະນາຄົດ ບໍ່ເສົ້າໂສກເຖິງອະດີດ ເປັນຜູ້ເຫັນຄວາມສະຫງັດໃນຜັດສະທັງຫຼາຍ ແລະບໍ່ຖືກນຳໄປໃນທິດຖິທັງຫຼາຍ."

---

858.

໘໕໙.

---

‘‘පතිලීනො අකුහකො, අපිහාලු අමච්ඡරී;

අප්පගබ්භො අජෙගුච්ඡො, පෙසුණෙය්‍යෙ ච නො යුතො.

"ບຸກຄົນໃດຫຼີກເວັ້ນຈາກກິເລດ ບໍ່ຫຼອກລວງ ບໍ່ມີຄວາມຢາກ ບໍ່ຕະໜີ່ ບໍ່ຄະນອງກາຍວາຈາ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າກຽດຊັງ ແລະບໍ່ປະກອບໃນການກ່າວສຽດສີ."

---

859.

໘໖໐.

---

‘‘සාතියෙසු අනස්සාවී, අතිමානෙ ච නො යුතො;

සණ්හො ච පටිභානවා, න සද්ධො න විරජ්ජති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ໄຫຼໄປໃນກາມຄຸນອັນເປັນທີ່ຍິນດີ ບໍ່ປະກອບໃນຄວາມຖືຕົວຢ່າງຍິ່ງ ເປັນຜູ້ອ່ອນໂຍນ ມີປະຕິພານ ບໍ່ເຊື່ອຖືງົມງາຍ (ເພາະຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍຕົນເອງ) ບໍ່ມີຄວາມກຳໜັດ."

---

860.

໘໖໑.

---

‘‘ලාභකම්‍යා න සික්ඛති, අලාභෙ ච න කුප්පති;

අවිරුද්ධො ච තණ්හාය, රසෙසු නානුගිජ්ඣති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ສຶກສາເພາະຢາກໄດ້ລາບ ບໍ່ຂັດເຄືອງໃນເວລາບໍ່ໄດ້ລາບ ບໍ່ເປັນສັດຕູກັບໃຜ ແລະບໍ່ມັກມາກໃນລົດຊາດດ້ວຍຕັນຫາ."

---

861.

໘໖໒.

---

‘‘උපෙක්ඛකො සදා සතො, න ලොකෙ මඤ්ඤතෙ සමං;

න විසෙසී න නීචෙය්‍යො, තස්ස නො සන්ති උස්සදා.

"ບຸກຄົນໃດວາງເສີຍ ມີສະຕິຢູ່ສະເໝີ ບໍ່ສຳຄັນຕົນໃນໂລກວ່າ 'ສະເໝີກັນ' 'ປະເສີດກວ່າ' ຫຼື 'ຕ່ຳຊ້າກວ່າ' ກິເລດອັນໜາແໜ້ນ (ມີລາຄະເປັນຕົ້ນ) ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນນັ້ນ."

---

862.

໘໖໓.

---

‘‘යස්ස නිස්සයනා නත්ථි, ඤත්වා ධම්මං අනිස්සිතො;

භවාය විභවාය වා, තණ්හා යස්ස න විජ්ජති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີທີ່ອາໄສ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ຮູ້ແຈ້ງທຳແລ້ວບໍ່ອາໄສສິ່ງໃດ ຕັນຫາເພື່ອຄວາມມີ (ພົບ) ຫຼືຄວາມບໍ່ມີ (ວິພົບ) ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນນັ້ນ."

---

863.

໘໖໔.

---

‘‘තං බ්‍රූමි උපසන්තොති, කාමෙසු අනපෙක්ඛිනං;

ගන්ථා තස්ස න විජ්ජන්ති, අතරී සො විසත්තිකං.

"ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມອາໄລໃນກາມວ່າ 'ຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ' ກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນຂ້າມພົ້ນຕັນຫາອັນຊ່ານໄປໃນອາຣົມແລ້ວ."

---

864.

໘໖໕.

---

‘‘න තස්ස පුත්තා පසවො, ඛෙත්තං වත්ථුඤ්ච විජ්ජති;

අත්තා වාපි නිරත්තා වා, න තස්මිං උපලබ්භති.

"ບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ມີບຸດ ສັດລ້ຽງ ນາ ແລະທີ່ດິນ ຄວາມຍຶດຖືວ່າ 'ມີອັດຕາ' ຫຼື 'ບໍ່ມີອັດຕາ' ຍ່ອມບໍ່ມີໃນບຸກຄົນນັ້ນ."

---

865.

໘໖໖.

---

‘‘යෙන නං වජ්ජුං පුථුජ්ජනා, අථො සමණබ්‍රාහ්මණා;

තං තස්ස අපුරක්ඛතං, තස්මා වාදෙසු නෙජති.

"ກິເລດ (ມີລາຄະເປັນຕົ້ນ) ໃດ ທີ່ປຸຖຸຊົນທັງຫຼາຍ ຫຼືສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍຈະເພິ່ງກ່າວຫາບຸກຄົນນັ້ນ ກິເລດນັ້ນບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເປັນເບື້ອງໜ້າແລ້ວ ເພາະເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນຖ້ອຍຄຳຕິຕຽນທັງຫຼາຍ."

---

866.

໘໖໗.

---

‘‘වීතගෙධො අමච්ඡරී, න උස්සෙසු වදතෙ මුනි;

න සමෙසු න ඔමෙසු, කප්පං නෙති අකප්පියො.

"ພຣະມຸນີຜູ້ປາສະຈາກຄວາມໂລບ ບໍ່ມີຄວາມຕະໜີ່ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວຕົນໃນລະຫວ່າງຜູ້ປະເສີດກວ່າ ບໍ່ກ່າວໃນລະຫວ່າງຜູ້ສະເໝີກັນ ບໍ່ກ່າວໃນລະຫວ່າງຜູ້ຕ່ຳຊ້າກວ່າ ພຣະມຸນີນັ້ນເປັນຜູ້ປາສະຈາກການກຳນົດ (ຕັນຫາແລະທິດຖິ) ຈຶ່ງບໍ່ເຖິງການກຳນົດໃດໆ."

---

867.

໘໖໘.

---

‘‘යස්ස ලොකෙ සකං නත්ථි, අසතා ච න සොචති;

ධම්මෙසු ච න ගච්ඡති, ස වෙ සන්තොති වුච්චතී’’ති.

"ບຸກຄົນໃດບໍ່ມີຄວາມຍຶດຖືວ່າ 'ເປັນຂອງຕົນ' ໃນໂລກ ບໍ່ເສົ້າໂສກເພາະສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຢູ່ ແລະບໍ່ລຳອຽງໃນທຳທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນນັ້ນແລໄດ້ຊື່ວ່າ 'ຜູ້ສະຫງົບແລ້ວ'."

---

පුරාභෙදසුත්තං දසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບປຸຣາເພທະສູດ ທີສິບ.

---

11. කලහවිවාදසුත්තං

໑໑. ກະລະຫະວິວາທະສູດ

---

868.

໘໖໙.

---

‘‘කුතොපහූතා [Pg.413] කලහා විවාදා, පරිදෙවසොකා සහමච්ඡරා ච;

මානාතිමානා සහපෙසුණා ච, කුතොපහූතා තෙ තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි’’.

"ການທະເລາະວິວາດ ຄວາມຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ ຄວາມເສົ້າໂສກ ພ້ອມທັງຄວາມຕະໜີ່ ຄວາມຖືຕົວ ຄວາມຖືຕົວຈັດ ພ້ອມທັງການກ່າວສຽດສີ ເກີດຂຶ້ນມາແຕ່ໃສ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກເຫດນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າທ້ອນ."

---

869.

໘໗໐.

---

‘‘පියප්පහූතා කලහා විවාදා,පරිදෙවසොකා සහමච්ඡරා ච;

මානාතිමානා සහපෙසුණා ච,මච්ඡෙරයුත්තා කලහා විවාදා;

විවාදජාතෙසු ච පෙසුණානි’’.

"ການທະເລາະວິວາດ ຄວາມຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ ຄວາມເສົ້າໂສກ ພ້ອມທັງความຕະໜີ່ ຄວາມຖືຕົວ ຄວາມຖືຕົວຈັດ ພ້ອມທັງການກ່າວສຽດສີ ເກີດຂຶ້ນມາແຕ່ສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກ ການທະເລາະວິວາດປະກອບດ້ວຍຄວາມຕະໜີ່ ແລະເມື່ອການວິວາດເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ການກ່າວສຽດສີກໍຍ່ອມມີ."

---

870.

໘໗໑.

---

‘‘පියා සු ලොකස්මිං කුතොනිදානා, යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ;

ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානා, යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති’’.

"ສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກໃນໂລກມີຫຍັງເປັນເຫດ ແລະຄວາມໂລບທັງຫຼາຍທີ່ທ່ຽວໄປໃນໂລກມີຫຍັງເປັນເຫດ ຄວາມຫວັງແລະຄວາມສຳເລັດຫວັງຂອງມະນຸດໃນພົບໜ້າມີຫຍັງເປັນເຫດ."

---

871.

໘໗໒.

---

‘‘ඡන්දානිදානානි පියානි ලොකෙ, යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ;

ආසා ච නිට්ඨා ච ඉතොනිදානා, යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති’’.

"ສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກໃນໂລກມີຄວາມພໍໃຈ (ສັນທະ) ເປັນເຫດ ຄວາມໂລບທັງຫຼາຍທີ່ທ່ຽວໄປໃນໂລກກໍມີຄວາມພໍໃຈເປັນເຫດ ຄວາມຫວັງແລະຄວາມສຳເລັດຫວັງຂອງມະນຸດໃນພົບໜ້າກໍມີຄວາມພໍໃຈນີ້ເປັນເຫດ."

---

872.

໘໗໓.

---

‘‘ඡන්දො නු ලොකස්මිං කුතොනිදානො, විනිච්ඡයා චාපි කුතොපහූතා;

කොධො මොසවජ්ජඤ්ච කථංකථා ච, යෙ වාපි ධම්මා සමණෙන වුත්තා’’.

"ຄວາມພໍໃຈໃນໂລກມີຫຍັງເປັນເຫດ ແລະການຕັດສິນ (ດ້ວຍຕັນຫາແລະທິດຖິ) ເກີດມາແຕ່ໃສ ຄວາມໂກດ ຄວາມເວົ້າຕົວະ ຄວາມສົງໄສ ແລະທຳທັງຫຼາຍທີ່ພຣະສະມະນະຕັດໄວ້ ເກີດມາແຕ່ໃສ."

---

873.

໘໗໔.

---

‘‘සාතං අසාතන්ති යමාහු ලොකෙ, තමූපනිස්සාය පහොති ඡන්දො;

රූපෙසු දිස්වා විභවං භවඤ්ච, විනිච්ඡයං කුබ්බති ජන්තු ලොකෙ.

"ສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ 'ຄວາມຍິນດີ' (ສຸຂະ) ແລະ 'ความບໍ່ຍິນດີ' (ທຸກຂະ) ໃນໂລກ ຄວາມພໍໃຈຍ່ອມເກີດຂຶ້ນເພາະອາໄສສິ່ງນັ້ນ ສັດໂລກເຫັນຄວາມເສື່ອມແລະຄວາມຈະເລີນໃນຮູບທັງຫຼາຍແລ້ວ ຈຶ່ງເຮັດການຕັດສິນໃນໂລກ."

---

874.

໘໗໕.

---

‘‘කොධො [Pg.414] මොසවජ්ජඤ්ච කථංකථා ච, එතෙපි ධම්මා ද්වයමෙව සන්තෙ;

කථංකථී ඤාණපථාය සික්ඛෙ, ඤත්වා පවුත්තා සමණෙන ධම්මා’’.

"ຄວາມໂກດ ຄວາມເວົ້າຕົວະ ແລະຄວາມສົງໄສ ທຳເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມມີເມື່ອທຳຄູ່ (ຄວາມຍິນດີແລະຄວາມບໍ່ຍິນດີ) ນັ້ນມີຢູ່ ຜູ້ມີຄວາມສົງໄສເພິ່ງສຶກສາເພື່ອທາງແຫ່ງຍານ ພຣະສະມະນະຊົງຮູ້ແລ້ວຈຶ່ງຕັດສະແດງທຳທັງຫຼາຍ."

---

875.

໘໗໖.

---

‘‘සාතං අසාතඤ්ච කුතොනිදානා, කිස්මිං අසන්තෙ න භවන්ති හෙතෙ;

විභවං භවඤ්චාපි යමෙතමත්ථං, එතං මෙ පබ්‍රූහි යතොනිදානං’’.

"ความຍິນດີແລະຄວາມບໍ່ຍິນດີມີຫຍັງເປັນເຫດ ເມື່ອສິ່ງໃດບໍ່ມີ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງບໍ່ມີ ແລະຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກເຫດເກີດແຫ່ງຄວາມເສື່ອມແລະຄວາມຈະເລີນນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າທ້ອນ."

---

876.

໘໗໗.

---

‘‘ඵස්සනිදානං සාතං අසාතං, ඵස්සෙ අසන්තෙ න භවන්ති හෙතෙ;

විභවං භවඤ්චාපි යමෙතමත්ථං, එතං තෙ පබ්‍රූමි ඉතොනිදානං’’.

"ຄວາມຍິນດີແລະຄວາມບໍ່ຍິນດີມີຜັດສະ (ການກະທົບ) ເປັນເຫດ ເມື່ອຜັດສະບໍ່ມີ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມບໍ່ມີ ເຮົາບອກແກ່ທ່ານວ່າ ຄວາມເສື່ອມແລະຄວາມຈະເລີນນັ້ນມີຜັດສະນີ້ເປັນເຫດ."

---

877.

໘໗໘.

---

‘‘ඵස්සො නු ලොකස්මි කුතොනිදානො, පරිග්ගහා චාපි කුතොපහූතා;

කිස්මිං අසන්තෙ න මමත්තමත්ථි, කිස්මිං විභූතෙ න ඵුසන්ති ඵස්සා’’.

"ຜັດສະໃນໂລກມີຫຍັງເປັນເຫດ ແລະຄວາມຍຶດຖື (ວ່າເປັນຂອງຕົນ) ເກີດມາແຕ່ໃສ ເມື່ອສິ່ງໃດບໍ່ມີ ຄວາມຖືວ່າ 'ຂອງເຮົາ' ຈຶ່ງບໍ່ມີ ເມື່ອສິ່ງໃດດັບໄປ ຜັດສະທັງຫຼາຍຈຶ່ງບໍ່ຖືກຕ້ອງ."

---

878.

໘໗໙.

---

‘‘නාමඤ්ච රූපඤ්ච පටිච්ච ඵස්සො, ඉච්ඡානිදානානි පරිග්ගහානි;

ඉච්ඡායසන්ත්‍යා න මමත්තමත්ථි, රූපෙ විභූතෙ න ඵුසන්ති ඵස්සා’’.

"ຜັດສະເກີດຂຶ້ນເພາະອາໄສນາມແລະຮູບ ຄວາມຍຶດຖືທັງຫຼາຍມີຄວາມຢາກ (ອິດສາ) ເປັນເຫດ ເມື່ອຄວາມຢາກບໍ່ມີ ຄວາມຖືວ່າ 'ຂອງເຮົາ' ກໍບໍ່ມີ ເມື່ອຮູບດັບໄປ ຜັດສະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ຖືກຕ້ອງ."

---

879.

໘໘໐.

---

‘‘කථංසමෙතස්ස විභොති රූපං, සුඛං දුඛඤ්චාපි කථං විභොති;

එතං මෙ පබ්‍රූහි යථා විභොති, තං ජානියාමාති මෙ මනො අහු’’.

"ບຸກຄົນຜູ້ປະຕິບັດແນວໃດ ຮູບຈຶ່ງດັບໄປ ແລະສຸກທຸກດັບໄປແນວໃດ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນດັບໄປແນວໃດ ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຄິດວ່າ ຈະໄດ້ຮູ້ເຫດນັ້ນ."

---

880.

໘໘໑.

---

‘‘න සඤ්ඤසඤ්ඤී න විසඤ්ඤසඤ්ඤී, නොපි අසඤ්ඤී න විභූතසඤ්ඤී;

එවංසමෙතස්ස විභොති රූපං, සඤ්ඤානිදානා හි පපඤ්චසඞ්ඛා’’.

"ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາປົກກະຕิ ບໍ່ມີສັນຍາວິປະລາດ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາ ແລະບໍ່ແມ່ນຜູ້ມີສັນຍາອັນດັບໄປແລ້ວ (ຄືຜູ້ບັນລຸອະຣູປະສະມາບັດ) ເມື່ອບຸກຄົນປະຕິບັດແນວນີ້ ຮູບຍ່ອມດັບໄປ ເພາະສ່ວນແຫ່ງທຳເຄື່ອງເນີງຊ້າ (ປະປັນຈະສັງຂາ) ມີສັນຍາເປັນເຫດ."

---

881.

໘໘໒.

---

‘‘යං [Pg.415] තං අපුච්ඡිම්හ අකිත්තයී නො,අඤ්ඤං තං පුච්ඡාම තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

එත්තාවතග්ගං නු වදන්ති හෙකෙ,යක්ඛස්ස සුද්ධිං ඉධ පණ්ඩිතාසෙ;

උදාහු අඤ්ඤම්පි වදන්ති එත්තො.

"ສິ່ງໃດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ ພຣະອົງກໍຕັດບອກແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມສິ່ງອື່ນອີກ ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດບອກທ້ອນ ພວກບັນດິດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ກ່າວວ່າຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງຂອງສັດມີພຽງເທົ່ານີ້ (ຄືອະຣູປະສະມາບັດ) ຫຼືວ່າພວກເຂົາກ່າວຄວາມບໍລິສຸດອື່ນທີ່ຍິ່ງໄປກວ່ານີ້."

---

882.

໘໘໓.

---

‘‘එත්තාවතග්ගම්පි වදන්ති හෙකෙ, යක්ඛස්ස සුද්ධිං ඉධ පණ්ඩිතාසෙ;

තෙසං පනෙකෙ සමයං වදන්ති, අනුපාදිසෙසෙ කුසලා වදානා.

"ພວກບັນດິດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ກ່າວວ່າຄວາມບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງຂອງສັດມີພຽງເທົ່ານີ້ ແຕ່ໃນບັນດາພວກເຂົາ ບາງພວກຜູ້ສະຫຼາດກ່າວວ່າ ຄວາມດັບໂດຍບໍ່ມີສ່ວນເຫຼືອ (ອະນຸປາທິເສສະນິບພານ) ເປັນຄວາມຈິງ ຍ່ອມສະແດງອຸຈເສທະທິດຖິ."

---

883.

໘໘໔.

---

‘‘එතෙ ච ඤත්වා උපනිස්සිතාති, ඤත්වා මුනී නිස්සයෙ සො විමංසී;

ඤත්වා විමුත්තො න විවාදමෙති, භවාභවාය න සමෙති ධීරො’’ති.

"ພຣະມຸນີຜູ້ມີປັນຍາພິຈາລະນາ ຮູ້ແຈ້ງວ່າ 'ພວກເຂົາອາໄສທິດຖິເຫຼົ່ານີ້' ແລະຮູ້ແຈ້ງທິດຖິອັນເປັນທີ່ອາໄສແລ້ວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງການທະເລາະວິວາດ ພຣະມຸນີຜູ້ມີປັນຍານັ້ນຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າເຖິງພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ອີກ."

---

කලහවිවාදසුත්තං එකාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈົບກະລະຫະວິວາທະສູດ ທີສິບເອັດ.

---

12. චූළබ්‍යූහසුත්තං

໑໒. ຈູລະພຍູຫະສູດ

---

884.

໘໘໕.

---

සකංසකංදිට්ඨිපරිබ්බසානා, විග්ගය්හ නානා කුසලා වදන්ති;

යො එවං ජානාති ස වෙදි ධම්මං, ඉදං පටික්කොසමකෙවලී සො.

"ພວກເຈົ້າລັດທິທັງຫຼາຍ ຕ່າງອາໄສທິດຖິຂອງຕົນໆ ຍຶດຖືຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວກ່າວຕ່າງໆ ກັນວ່າ 'ຜູ້ໃດຮູ້ແນວນີ້ ຜູ້ນັ້ນຊື່ວ່າຮູ້ທຳ ຜູ້ໃດຄັດຄ້ານທຳນີ້ ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ສົມບູນ (ບໍ່ສະຫຼາດ)'."

---

885.

໘໘໖.

---

එවම්පි විග්ගය්හ විවාදයන්ති, බාලො පරො අක්කුසලොති චාහු;

සච්චො නු වාදො කතමො ඉමෙසං, සබ්බෙව හීමෙ කුසලා වදානා.

"ພວກເຂົາຍຶດຖືຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວທະເລາະວິວາດກັນຢ່າງນີ້ ແລະກ່າວວ່າ 'ຄົນອື່ນເປັນຄົນພານ ເປັນຜູ້ບໍ່ສະຫຼາດ' ໃນວາທະຂອງພວກເຂົາເຫຼົ່ານີ້ ວາທະໃດຈິງແທ້ ເພາະພວກເຂົາທັງໝົດຕ່າງກໍກ່າວວ່າຕົນເອງເປັນຜູ້ສະຫຼາດ."

---

886.

໘໘໗.

---

පරස්ස [Pg.416] චෙ ධම්මමනානුජානං, බාලොමකො හොති නිහීනපඤ්ඤො;

සබ්බෙව බාලා සුනිහීනපඤ්ඤා, සබ්බෙවිමෙ දිට්ඨිපරිබ්බසානා.

"ຖ້າວ່າຜູ້ບໍ່ຍອມຮັບທຳ (ທິດຖິ) ຂອງຜູ້ນັ້ນ ເປັນຄົນພານ ເປັນຄົນໂງ່ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາຕ່ຳຊ້າແລ້ວ ຊົນທັງໝົດນີ້ກໍເປັນຄົນພານ ມີປັນຍາຕ່ຳຊ້າຢ່າງຍິ່ງ ເພາະພວກເຂົາທັງໝົດຕ່າງກໍອາໄສທິດຖິຂອງຕົນໆ."

---

887.

໘໘໘.

---

සන්දිට්ඨියා චෙව න වීවදාතා, සංසුද්ධපඤ්ඤා කුසලා මුතීමා;

න තෙසං කොචි පරිහීනපඤ්ඤො, දිට්ඨී හි තෙසම්පි තථා සමත්තා.

"ແຕ່ຖ້າວ່າພວກເຂົາບໍລິສຸດດ້ວຍທິດຖິຂອງຕົນ ມີປັນຍາໝົດຈົດ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ມີຄວາມຄິດແລ້ວ ໃນບັນດາພວກເຂົາກໍບໍ່ມີໃຜມີປັນຍາບົກພ່ອງ ເພາະທິດຖິຂອງພວກເຂົາກໍຖືກຍຶດຖືໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງຄືກັນ."

---

888.

໘໘໙.

---

න වාහමෙතං තථියන්ති බ්‍රූමි, යමාහු බාලා මිථු අඤ්ඤමඤ්ඤං;

සකංසකංදිට්ඨිමකංසු සච්චං, තස්මා හි බාලොති පරං දහන්ති.

"ເຮົາບໍ່ກ່າວຄຳທີ່ຄົນພານທັງຫຼາຍກ່າວມຸ້ງຮ້າຍກັນແລະກັນນັ້ນວ່າ 'ເປັນຈິງ' ພວກເຂົາເຮັດທິດຖິofຕົນໆ ໃຫ້ເປັນຄວາມຈິງ ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງກ່າວຫາຄົນອື່ນວ່າເປັນຄົນພານ."

---

889.

໘໙໐.

---

යමාහු සච්චං තථියන්ති එකෙ, තමාහු අඤ්ඤෙ තුච්ඡං මුසාති;

එවම්පි විගය්හ විවාදයන්ති, කස්මා න එකං සමණා වදන්ති.

"ສິ່ງໃດທີ່ບາງພວກກ່າວວ່າ 'ຈິງ ແທ້ແນ່ນອນ' ແຕ່ບາງພວກກ່າວສິ່ງນັ້ນວ່າ 'ຫວ່າງເປົ່າ ເປັນເທັດ' ພວກເຂົາຍຶດຖືຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວທະເລາະວິວາດກັນຢ່າງນີ້ ເພາະເຫດໃດພວກສະມະນະຈຶ່ງບໍ່ກ່າວວາຈາຢ່າງດຽວກັນ."

---

890.

໘໙໑.

---

එකඤ්හි සච්චං න දුතීයමත්ථි, යස්මිං පජා නො විවදෙ පජානං;

නානා තෙ සච්චානි සයං ථුනන්ති, තස්මා න එකං සමණා වදන්ති.

"ຄວາມຈິງມີພຽງຢ່າງດຽວເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ມີຢ່າງທີສອງ ທີ່ບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຈະເພິ່ງທະເລາະວິວາດກັນ ແຕ່ພວກເຂົາປະກາດຄວາມຈິງຕ່າງໆ ກັນໄປເອງ ເພາະເຫດນັ້ນ ພວກສະມະນະຈຶ່ງບໍ່ກ່າວວາຈາຢ່າງດຽວກັນ."

---

891.

໘໙໒.

---

කස්මා නු සච්චානි වදන්ති නානා, පවාදියාසෙ කුසලා වදානා;

සච්චානි සුතානි බහූනි නානා, උදාහු තෙ තක්කමනුස්සරන්ති.

"ເພາະເຫດໃດພວກເຈົ້າລັດທິທັງຫຼາຍ ຜູ້ກ່າວວ່າຕົນເອງສະຫຼາດ ຈຶ່ງກ່າວຄວາມຈິງຕ່າງໆ ກັນ ຄວາມຈິງທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງມານັ້ນມີຫຼາຍແລະຕ່າງກັນແທ້ຫຼື ຫຼືວ່າພວກເຂົາພຽງແຕ່ປະພຶດຕາມຄວາມຄິດຄາດຄະເນຂອງຕົນ."

---

892.

໘໙໓.

---

න හෙව සච්චානි බහූනි නානා, අඤ්ඤත්‍ර සඤ්ඤාය නිච්චානි ලොකෙ;

තක්කඤ්ච දිට්ඨීසු පකප්පයිත්වා, සච්චං මුසාති ද්වයධම්මමාහු.

"ຄວາມຈິງທັງຫຼາຍບໍ່ໄດ້ມີຫຼາຍແລະຕ່າງກັນເລີຍ ເວັ້ນເສຍແຕ່ຄວາມກຳນົດໝາຍ (ສັນຍາ) ວ່າ 'ທ່ຽງ' ໃນໂລກ ແຕ່ພວກເຂົາກຳນົດຄວາມຄິດຄາດຄະເນໃນທິດຖິທັງຫຼາຍແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວທຳຄູ່ (ຄວາມຈິງແລະຄວາມເທັດ) ວ່າ 'ນີ້ຈິງ ນີ້ເທັດ'."

---

893.

໘໙໔.

---

දිට්ඨෙ [Pg.417] සුතෙ සීලවතෙ මුතෙ වා, එතෙ ච නිස්සාය විමානදස්සී;

විනිච්ඡයෙ ඨත්වා පහස්සමානො, බාලො පරො අක්කුසලොති චාහ.

"ບຸກຄົນອາໄສສິ່ງທີ່ເຫັນ ທີ່ໄດ້ຍິນ ສີລວັດ ຫຼືສິ່ງທີ່ໄດ້ດົມໄດ້ລິ້ມໄດ້ສຳຜັດແລ້ວ ເຫັນຄວາມບໍລິສຸດອັນບໍ່ສະເໝີກັນ ຕັ້ງໝັ້ນໃນການຕັດສິນ (ທິດຖິ) ແລ້ວຫົວຂວັນເຍາະເຍີ້ຍ ກ່າວວ່າ 'ຄົນອື່ນເປັນຄົນພານ ເປັນຜູ້ບໍ່ສະຫຼາດ'."

---

894.

໘໙໕.

---

යෙනෙව බාලොති පරං දහාති, තෙනාතුමානං කුසලොති චාහ;

සයමත්තනා සො කුසලො වදානො, අඤ්ඤං විමානෙති තදෙව පාව.

"ບຸກຄົນກ່າວຫາຄົນອື່ນວ່າເປັນຄົນພານດ້ວຍເຫດໃດ ກໍກ່າວຕົນເອງວ່າເປັນຜູ້ສະຫຼາດດ້ວຍເຫດນັ້ນ ບຸກຄົນນັ້ນກ່າວວ່າຕົນເອງສະຫຼາດແລ້ວ ຍ່ອມດູໝິ່ນຄົນອື່ນ ແລະກ່າວວາຈາເຊັ່ນນັ້ນນັ້ນແລ."

---

895.

໘໙໖.

---

අතිසාරදිට්ඨියාව සො සමත්තො, මානෙන මත්තො පරිපුණ්ණමානී;

සයමෙව සාමං මනසාභිසිත්තො, දිට්ඨී හි සා තස්ස තථා සමත්තා.

"ບຸກຄົນນັ້ນເຕັມປ່ຽມດ້ວຍອະຕิສາຣະທິດຖິ (ທິດຖິອັນຍຶດຖືຢ່າງຍິ່ງ) ເມົາດ້ວຍມານະ ສຳຄັນຕົນວ່າສົມບູນແລ້ວ ຍ່ອມອະພິເສກຕົນເອງດ້ວຍໃຈ (ວ່າເຮົາເປັນບັນດິດ) ເພາະທິດຖິofບຸກຄົນນັ້ນ ຖືກຍຶດຖືໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງຢ່າງນັ້ນ."

---

896.

໘໙໗.

---

පරස්ස චෙ හි වචසා නිහීනො, තුමො සහා හොති නිහීනපඤ්ඤො;

අථ චෙ සයං වෙදගූ හොති ධීරො, න කොචි බාලො සමණෙසු අත්ථි.

"ຖ້າວ່າບຸກຄົນເປັນຜູ້ຕ່ຳຊ້າເພາະຖ້ອຍຄຳofຄົນອື່ນ ບຸກຄົນນັ້ນກໍເປັນຜູ້ມີປັນຍາຕ່ຳຊ້າຮ່ວມກັບຜູ້ນັ້ນ ແຕ່ຖ້າວ່າຕົນເອງເປັນພຣະເວທະຄູ ເປັນນັກປາດແລ້ວ ໃນບັນດາສະມະນະທັງຫຼາຍກໍບໍ່ມີໃຜເປັນຄົນພານເລີຍ."

---

897.

໘໙໘.

---

අඤ්ඤං ඉතො යාභිවදන්ති ධම්මං, අපරද්ධා සුද්ධිමකෙවලී තෙ ;

එවම්පි තිත්ථ්‍යා පුථුසො වදන්ති, සන්දිට්ඨිරාගෙන හි තෙභිරත්තා.

"ພວກອັນຍະເດຍຣະຖີທັງຫຼາຍກ່າວທຳ (ທິດຖິ) ອື່ນນອກຈາກນີ້ວ່າ 'ເປັນຜູ້ເສື່ອມຈາກຄວາມບໍລິສຸດ ບໍ່ສົມບູນ' ພວກອັນຍະເດຍຣະຖີທັງຫຼາຍຕ່າງກ່າວຢ່າງນີ້ ເພາະພວກເຂົາກຳນົດຍິນດີດ້ວຍຄວາມກຳໜັດໃນທິດຖິofຕົນ."

---

898.

໘໙໙.

---

ඉධෙව සුද්ධි ඉති වාදයන්ති, නාඤ්ඤෙසු ධම්මෙසු විසුද්ධිමාහු;

එවම්පි තිත්ථ්‍යා පුථුසො නිවිට්ඨා, සකායනෙ තත්ථ දළ්හං වදානා.

"ພວກເຂົາກ່າວວາທະວ່າ 'ຄວາມບໍລິສຸດມີໃນລັດທິນີ້ເທົ່ານັ້ນ' ບໍ່ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດໃນທຳ (ລັດທິ) ອື່ນໆ ພວກອັນຍະເດຍຣະຖີທັງຫຼາຍຕ່າງຕັ້ງໝັ້ນໃນທາງofຕົນຢ່າງນີ້ ແລະກ່າວຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນທາງນັ້ນ."

---

899.

໙໐໐.

---

සකායනෙ වාපි දළ්හං වදානො, කමෙත්ථ බාලොති පරං දහෙය්‍ය;

සයමෙව සො මෙධගමාවහෙය්‍ය, පරං වදං බාලමසුද්ධිධම්මං.

"ເມື່ອບຸກຄົນກ່າວຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນທາງofຕົນ ຈະເພິ່ງກ່າວຫາຄົນອື່ນໃດໃນລັດທິນີ້ວ່າເປັນຄົນພານ ບຸກຄົນນັ້ນກ່າວຫາຄົນອື່ນວ່າເປັນຄົນພານ ມີທຳອັນບໍ່ບໍລິສຸດ ກໍຍ່ອມນຳຄວາມທະເລາະວິວາດມາສູ່ຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ."

---

900.

໙໐໑.

---

විනිච්ඡයෙ [Pg.418] ඨත්වා සයං පමාය, උද්ධං ස ලොකස්මිං විවාදමෙති;

හිත්වාන සබ්බානි විනිච්ඡයානි, න මෙධගං කුබ්බති ජන්තු ලොකෙති.

"ບຸກຄົນຕັ້ງໝັ້ນໃນການຕັດສິນ (ທິດຖິ) ວັດແທກຕົນເອງ (ກັບຄົນອື່ນ) ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງການທະເລາະວິວາດຍິ່ງໆ ຂຶ້ນໄປໃນໂລກ ສ່ວນບຸກຄົນ (ຜູ້ເປັນສັດບຸຣຸດ) ລະການຕັດສິນທັງໝົດໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດຄວາມທະເລາະວິວາດໃນໂລກ."

---

චූළබ්‍යූහසුත්තං ද්වාදසමං නිට්ඨිතං.

ຈູລະວີຍູຫະສູດ ທີສິບສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

13. මහාබ්‍යූහසුත්තං

໑໓. ມະຫາວີຍູຫະສູດ

---

901.

໙໐໒.

---

යෙ කෙචිමෙ දිට්ඨිපරිබ්බසානා, ඉදමෙව සච්චන්ති විවාදයන්ති ;

සබ්බෙව තෙ නින්දමන්වානයන්ති, අථො පසංසම්පි ලභන්ති තත්ථ.

ສະມະນະພຣາມບາງພວກ ເຫຼົ່າໃດເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນທິດຖິ (ຄວາມເຫັນ) ຕ່າງກໍໂຕ້ຖຽງກັນວ່າ 'ສິ່ງນີ້ເທົ່ານັ້ນຈິງ' ພວກເຂົາທັງໝົດນັ້ນ ໄດ້ຮັບແຕ່ຄວາມຕິຕຽນເທົ່ານັ້ນ ຫຼືວ່າ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຄວາມສັນເສີນໃນທິດຖິນັ້ນນຳ?

---

902.

໙໐໓.

---

අප්පඤ්හි එතං න අලං සමාය, දුවෙ විවාදස්ස ඵලානි බ්‍රූමි;

එතම්පි දිස්වා න විවාදයෙථ, ඛෙමාභිපස්සං අවිවාදභූමිං.

ຕະຖາຄົດກ່າວວ່າ ຄວາມສັນເສີນນັ້ນມີພຽງເລັກນ້ອຍ ບໍ່ພຽງພໍເພື່ອຄວາມສະຫງົບ (ລະງັບກິເລດ) ໄດ້ ເຮົາກ່າວວ່າ ຜົນຂອງການໂຕ້ຖຽງກັນນັ້ນມີຢູ່ສອງປະການ (ຄືຄວາມຊະນະແລະຄວາມຜ່າຍແພ້ ຫຼືຄວາມສັນເສີນແລະຄວາມຕິຕຽນ) ເມື່ອເຫັນໂທດໃນການໂຕ້ຖຽງກັນນີ້ແລ້ວ ກໍບໍ່ຄວນໂຕ້ຖຽງກັນ ຄວນເລັງເຫັນພຣະນິພານອັນເປັນແດນປອດໄພ ປາສະຈາກການໂຕ້ຖຽງ.

---

903.

໙໐໔.

---

යා කාචිමා සම්මුතියො පුථුජ්ජා, සබ්බාව එතා න උපෙති විද්වා;

අනූපයො සො උපයං කිමෙය්‍ය, දිට්ඨෙ සුතෙ ඛන්තිමකුබ්බමානො.

ສົມມຸດຕິ (ຄວາມເຫັນຜິດ) ທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ປຸຖຸຊົນສ້າງຂຶ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າໄປຍຶດຖືສົມມຸດຕິທັງໝົດນັ້ນ ພຣະອໍຣະຫັນນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ເຂົ້າໄປຍຶດໝັ້ນ ບໍ່ມີຕັນຫາແລະທິດຖິ ບໍ່ເຮັດຄວາມພໍໃຈໃນສິ່ງທີ່ເຫັນແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ ແລ້ວເພິ່ນຈະເຂົ້າໄປຍຶດຖືໃນຮູບຫຼືເວທະນາໃດໆ ອີກເລົ່າ?

---

904.

໙໐໕.

---

සීලුත්තමා සඤ්ඤමෙනාහු සුද්ධිං, වතං සමාදාය උපට්ඨිතාසෙ;

ඉධෙව සික්ඛෙම අථස්ස සුද්ධිං, භවූපනීතා කුසලා වදානා.

ພວກທີ່ມີຄວາມເຫັນວ່າສີລເປັນສິ່ງປະເສີດສຸດ ຍ່ອມກ່າວວ່າຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍການສຳລວມສີລ ພວກເຂົາສະມາທານພຣົດແລ້ວຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ ໂດຍກ່າວວ່າ 'ພວກເຮົາຈົ່ງສຶກສາໃນສຳນັກຂອງອາຈານນີ້ເຖີດ ຄວາມບໍລິສຸດຈະມີໄດ້ດ້ວຍການປະຕິບັດນີ້' ພວກເຂົາເປັນຜູ້ສະແຫວງຫາພົບ ແຕ່ອ້າງຕົນວ່າເປັນຜູ້ສະຫຼາດ.

---

905.

໙໐໖.

---

සචෙ චුතො සීලවතතො හොති, පවෙධතී කම්ම විරාධයිත්වා;

පජප්පතී පත්ථයතී ච සුද්ධිං, සත්ථාව හීනො පවසං ඝරම්හා.

ຫາກເຂົາເສື່ອມຈາກສີລແລະພຣົດນັ້ນ ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວເພາະເຮັດການງານຜິດພາດ ເຂົາຍ່ອມພ່ຳເພີ້ແລະປາດຖະໜາຄວາມບໍລິສຸດ ເໝືອນດັ່ງຄົນເດີນທາງທີ່ພັດພາກຈາກກອງກວຽນ ແລະປາດຖະໜາເຮືອນຫຼືກອງກວຽນນັ້ນຢູ່.

---

906.

໙໐໗.

---

සීලබ්බතං [Pg.419] වාපි පහාය සබ්බං, කම්මඤ්ච සාවජ්ජනවජ්ජමෙතං;

සුද්ධිං අසුද්ධින්ති අපත්ථයානො, විරතො චරෙ සන්තිමනුග්ගහාය.

ສ່ວນພຣະພິກຂຸຜູ້ລະສີລແລະພຣົດທັງໝົດ ລະກຳທີ່ມີໂທດແລະບໍ່ມີໂທດເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ບໍ່ປາດຖະໜາທັງຄວາມບໍລິສຸດແລະຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ ງົດເວັ້ນແລ້ວ ບໍ່ຍຶດໝັ້ນໃນທິດຖິໃດໆ ພຶງປະພຶດຕົນເພື່ອຄວາມສະຫງົບ.

---

907.

໙໐໘.

---

තමූපනිස්සාය ජිගුච්ඡිතං වා, අථවාපි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා;

උද්ධංසරා සුද්ධිමනුත්ථුනන්ති, අවීතතණ්හාසෙ භවාභවෙසු.

ພວກເຂົາອາໄສການປະຕິບັດທີ່ໜ້າກຽດຊັງ ຫຼືອາໄສสິ່ງທີ່ເຫັນ ທີ່ໄດ້ຍິນ ແລະທີ່ໄດ້ດົມ ໄດ້ລິ້ມ ໄດ້ສຳຜັດ ແລ້ວທ່ອງທ່ຽວໄປ ປະກາດຄວາມບໍລິສຸດ ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ປາສະຈາກຕັນຫາໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່.

---

908.

໙໐໙.

---

පත්ථයමානස්ස හි ජප්පිතානි, පවෙධිතං වාපි පකප්පිතෙසු;

චුතූපපාතො ඉධ යස්ස නත්ථි, ස කෙන වෙධෙය්‍ය කුහිංව ජප්පෙ.

ເພາະວ່າຄວາມຢາກຍ່ອມມີແກ່ຜູ້ທີ່ຍັງປາດຖະໜາຢູ່ ແລະຄວາມຫວັ່ນໄຫວໃນສິ່ງທີ່ປຸງແຕ່ງຂຶ້ນກໍຍ່ອມມີ ສ່ວນພຣະອໍຣະຫັນໃດທີ່ບໍ່ມີການຕາຍແລະການເກີດໃນໂລກນີ້ແລ້ວ ເພິ່ນຈະຫວັ່ນໄຫວດ້ວຍເຫດໃດ ແລະຈະປາດຖະໜາໃນສິ່ງໃດອີກເລົ່າ?

---

909.

໙໑໐.

---

යමාහු ධම්මං පරමන්ති එකෙ, තමෙව හීනන්ති පනාහු අඤ්ඤෙ;

ຄົນບາງພວກກ່າວວ່າ ທຳໃດປະເສີດສຸດ ແຕ່ຄົນພວກອື່ນກັບກ່າວວ່າ ທຳນັ້ນເອງຊົ່ວຊ້າ.

---

සච්චො නු වාදො කතමො ඉමෙසං, සබ්බෙව හීමෙ කුසලා වදානා.

ບັນດາວາດະຂອງຄົນເຫຼົ່ານີ້ ວາດະໃດເປັນຈິງ ເພາະພວກເຂົາທັງໝົດຕ່າງກໍອ້າງວ່າຕົນເອງເປັນຜູ້ສະຫຼາດ?

---

910.

໙໑໑.

---

සකඤ්හි ධම්මං පරිපුණ්ණමාහු, අඤ්ඤස්ස ධම්මං පන හීනමාහු;

එවම්පි විග්ගය්හ විවාදයන්ති, සකං සකං සම්මුතිමාහු සච්චං.

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ ທຳຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນສົມບູນ ແຕ່ກ່າວວ່າທຳຂອງຜູ້ນ້ອື່ນຊົ່ວຊ້າ ພວກເຂົາໂຕ້ຖຽງກັນດ້ວຍເຫດນີ້ ແລະຕ່າງກໍກ່າວວ່າສົມມຸດຕິ (ຄວາມເຫັນ) ຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນເປັນຈິງ.

---

911.

໙໑໒.

---

පරස්ස චෙ වම්භයිතෙන හීනො, න කොචි ධම්මෙසු විසෙසි අස්ස;

පුථූ හි අඤ්ඤස්ස වදන්ති ධම්මං, නිහීනතො සම්හි දළ්හං වදානා.

ຫາກບຸກຄົນຈະເປັນຜູ້ຊົ່ວຊ້າ ເພາະການຕິຕຽນຂອງຜູ້ນ້ອື່ນແລ້ວ ກໍຈະບໍ່ມີໃຜເລີຍທີ່ປະເສີດໃນທຳທັງຫຼາຍ ເພາະວ່າຄົນສ່ວນຫຼາຍຕ່າງກໍກ່າວວ່າທຳຂອງຜູ້ນ້ອື່ນຊົ່ວຊ້າ ແລະຕ່າງກໍຍຶດໝັ້ນໃນທຳຂອງຕົນເອງຢ່າງໜັກແໜ້ນ.

---

912.

໙໑໓.

---

සද්ධම්මපූජාපි නෙසං තථෙව, යථා පසංසන්ති සකායනානි;

සබ්බෙව වාදා තථියා භවෙය්‍යුං, සුද්ධී හි නෙසං පච්චත්තමෙව.

ການບູຊາທຳຂອງຕົນເອງກໍມີຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ເໝືອນດັ່ງທີ່ພວກເຂົາສັນເສີນທາງດຳເນີນຊີວິດຂອງຕົນ ຫາກເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ວາດະທັງໝົດກໍຄົງຈະເປັນຈິງ ເພາະຄວາມບໍລິສຸດຂອງພວກເຂົາເປັນເລື່ອງສະເພາະຕົນ.

---

913.

໙໑໔.

---

න [Pg.420] බ්‍රාහ්මණස්ස පරනෙය්‍යමත්ථි, ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්‍ය සමුග්ගහීතං;

තස්මා විවාදානි උපාතිවත්තො, න හි සෙට්ඨතො පස්සති ධම්මමඤ්ඤං.

ສ່ວນພຣະພຣາມ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ບໍ່ມີສິ່ງທີ່ຜູ້ນ້ອື່ນຈະນຳໄປໄດ້ ບໍ່ມີການຍຶດໝັ້ນຫຼັງຈາກຕັດສິນໃນທຳທັງຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນ ເພິ່ນຈຶ່ງກ້າວລ່ວງການໂຕ້ຖຽງທັງຫຼາຍ ເພາະເພິ່ນບໍ່ເຫັນທຳອື່ນໃດວ່າປະເສີດສຸດ.

---

914.

໙໑໕.

---

ජානාමි පස්සාමි තථෙව එතං, දිට්ඨියා එකෙ පච්චෙන්ති සුද්ධිං;

අද්දක්ඛි චෙ කිඤ්හි තුමස්ස තෙන, අතිසිත්වා අඤ්ඤෙන වදන්ති සුද්ධිං.

ຄົນບາງພວກກ່າວວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ ສິ່ງນີ້ເປັນຢ່າງນັ້ນແທ້' ພວກເຂົາເຊື່ອຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍທິດຖິ ຫາກເຂົາເຫັນແລ້ວ ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ຕົນດ້ວຍການເຫັນນັ້ນ? ພວກເຂົາກ້າວລ່ວງແລ້ວກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍວິທີອື່ນ.

---

915.

໙໑໖.

---

පස්සං නරො දක්ඛති නාමරූපං, දිස්වාන වා ඤස්සති තානිමෙව;

කාමං බහුං පස්සතු අප්පකං වා, න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති.

ເມື່ອບຸກຄົນເຫັນ ຍ່ອມເຫັນພຽງນາມຮູບ ແລະເມື່ອເຫັນແລ້ວ ກໍຈະຮູ້ພຽງນາມຮູບນັ້ນເອງ ເຂົາຈະເຫັນຫຼາຍຫຼືໜ້ອຍກໍຕາມ ແຕ່ຜູ້ສະຫຼາດທັງຫຼາຍບໍ່ກ່າວວ່າ ຄວາມບໍລິສຸດມີໄດ້ດ້ວຍການເຫັນນັ້ນ.

---

916.

໙໑໗.

---

නිවිස්සවාදී න හි සුබ්බිනායො, පකප්පිතං දිට්ඨි පුරෙක්ඛරානො;

යං නිස්සිතො තත්ථ සුභං වදානො, සුද්ධිංවදො තත්ථ තථද්දසා සො.

ຜູ້ມີວາດະປັກໝັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ທີ່ແນະນຳໄດ້ຍາກ ເພາະເຂົາເຊີດຊູທິດຖິທີ່ຕົນປຸງແຕ່ງຂຶ້ນ ເຂົາອາໄສທິດຖິໃດ ກໍກ່າວວ່າທິດຖິນັ້ນດີງາມ ເຂົາເປັນຜູ້ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດ ແລະເຫັນວ່າທິດຖິຂອງຕົນນັ້ນຈິງແທ້.

---

917.

໙໑໘.

---

න බ්‍රාහ්මණො කප්පමුපෙති සඞ්ඛා, න දිට්ඨිසාරී නපි ඤාණබන්ධු;

ඤත්වා ච සො සම්මුතියො පුථුජ්ජා, උපෙක්ඛතී උග්ගහණන්ති මඤ්ඤෙ.

ສ່ວນພຣະພຣາມ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ພິຈາລະນາຮູ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າເຖິງຄວາມປຸງແຕ່ງ ບໍ່ເປັນຜູ້ດຳເນີນໄປຕາມທິດຖິ ແລະບໍ່ມີຍານເປັນເຄື່ອງຜູກມັດ ເພິ່ນຮູ້ສົມມຸດຕິທັງຫຼາຍຂອງປຸຖຸຊົນແລ້ວ ຍ່ອມວາງເສີຍ ໃນຂະນະທີ່ຄົນອື່ນໆ ຍຶດໝັ້ນກັນຢູ່.

---

918.

໙໑໙.

---

විස්සජ්ජ ගන්ථානි මුනීධ ලොකෙ, විවාදජාතෙසු න වග්ගසාරී;

සන්තො අසන්තෙසු උපෙක්ඛකො සො, අනුග්ගහො උග්ගහණන්ති මඤ්ඤෙ.

ພຣະມຸນີໃນໂລກນີ້ ປົດເປື້ອງກິເລດເຄື່ອງຜູກມັດທັງຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງໃນການໂຕ້ຖຽງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ເພິ່ນເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບ ວາງເສີຍໃນທ່າມກາງຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ສະຫງົບ ບໍ່ຍຶດໝັ້ນໃນຂະນະທີ່ຄົນອື່ນໆ ຍຶດໝັ້ນກັນຢູ່.

---

919.

໙໒໐.

---

පුබ්බාසවෙ හිත්වා නවෙ අකුබ්බං, න ඡන්දගූ නොපි නිවිස්සවාදී;

ස විප්පමුත්තො දිට්ඨිගතෙහි ධීරො, න ලිම්පති ලොකෙ අනත්තගරහී.

ພຣະມຸນີຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ລະອາສະວະເກົ່າທັງຫຼາຍແລ້ວ ບໍ່ສ້າງອາສະວະໃໝ່ ບໍ່ດຳເນີນໄປຕາມຄວາມພໍໃຈ ແລະບໍ່ມີວາດະປັກໝັ້ນ ເພິ່ນຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກທິດຖິທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ບໍ່ຕິດຢູ່ໃນໂລກ ແລະບໍ່ຕິຕຽນຕົນເອງ.

---

920.

໙໒໑.

---

ස [Pg.421] සබ්බධම්මෙසු විසෙනිභූතො, යං කිඤ්චි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා;

ස පන්නභාරො මුනි විප්පමුත්තො, න කප්පියො නූපරතො න පත්ථියොති.

ພຣະມຸນີນັ້ນເປັນຜູ້ປາສະຈາກຂ້າສຶກ (ກິເລດ) ໃນທຳທັງປວງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສິ່ງທີ່ເຫັນ ທີ່ໄດ້ຍິນ ຫຼືທີ່ໄດ້ດົມ ໄດ້ລິ້ມ ໄດ້ສຳຜັດ ເພິ່ນເປັນຜູ້ປົງຫາບລົງແລ້ວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ບໍ່ມີຄວາມປຸງແຕ່ງ ບໍ່ມີການງົດເວັ້ນ ແລະບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜາອີກຕໍ່ໄປ.

---

මහාබ්‍යූහසුත්තං තෙරසමං නිට්ඨිතං.

ມະຫາວີຍູຫະສູດ ທີສິບສາມ ຈົບແລ້ວ.

---

14. තුවටකසුත්තං

໑໔. ຕຸວະຕະກະສູດ

---

921.

໙໒໒.

---

‘‘පුච්ඡාමි තං ආදිච්චබන්ධු, විවෙකං සන්තිපදඤ්ච මහෙසි;

කථං දිස්වා නිබ්බාති භික්ඛු, අනුපාදියානො ලොකස්මිං කිඤ්චි’’.

ຂ້າພະອົງຂໍທູນຖາມພຣະອົງຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ ຜູ້ເປັນມະເຫສີ (ຜູ້ສະແຫວງຫາຄຸນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ) ເຖິງເລື່ອງວິເວກ (ຄວາມສະຫງົບສົງັດ) ແລະສັນຕິບົດ (ທາງແຫ່ງຄວາມສະຫງົບ) ພຣະພິກຂຸເຫັນຢ່າງໃດແລ້ວ ຈຶ່ງດັບກິເລດໄດ້ ໂດຍບໍ່ຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນສິ່ງໃດໆ ໃນໂລກ?

---

922.

໙໒໓.

---

‘‘මූලං පපඤ්චසඞ්ඛාය, (ඉති භගවා)මන්තා අස්මීති සබ්බමුපරුන්ධෙ ;

යා කාචි තණ්හා අජ්ඣත්තං,තාසං විනයා සදා සතො සික්ඛෙ.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ພຣະພິກຂຸພຶງໃຊ້ປັນຍາຕັດຮາກເຫງົ້າຂອງທຳເຄື່ອງເນີງຊ້າ (ປະປັນຈະ) ຄືຄວາມຖືຕົວວ່າ 'ເຮົາເປັນ' ນັ້ນໃຫ້ໝົດສι້ນ ພຶງເປັນຜູ້ມີສະຕິທຸກເມື່ອ ສຶກສາເພື່ອລະກຳຈັດຕັນຫາທັງຫຼາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນຕົນ'.

---

923.

໙໒໔.

---

‘‘යං කිඤ්චි ධම්මමභිජඤ්ඤා, අජ්ඣත්තං අථවාපි බහිද්ධා;

න තෙන ථාමං කුබ්බෙථ, න හි සා නිබ්බුති සතං වුත්තා.

ພຣະພິກຂຸຮູ້ທຳໃດໆ ກໍຕາມ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພາຍໃນຕົນ ຫຼືພາຍນອກ ກໍບໍ່ຄວນເຮັດຄວາມຖືຕົວດ້ວຍທຳນັ້ນ ເພາະຜູ້ສະຫງົບທັງຫຼາຍບໍ່ກ່າວວ່າ ຄວາມຖືຕົວນັ້ນເປັນທາງດັບກິເລດ.

---

924.

໙໒໕.

---

‘‘සෙය්‍යො න තෙන මඤ්ඤෙය්‍ය, නීචෙය්‍යො අථවාපි සරික්ඛො;

ඵුට්ඨො අනෙකරූපෙහි, නාතුමානං විකප්පයං තිට්ඨෙ.

ບໍ່ຄວນສຳຄັນຕົນວ່າ 'ເຮົາປະເສີດກວ່າ' 'ເຮົາເລວກວ່າ' ຫຼື 'ເຮົາສະເໝີກັນ' ເພາະເຫດນັ້ນ ເມື່ອຖືກກະທົບດ້ວຍອາຣົມຕ່າງໆ ກໍບໍ່ຄວນປຸງແຕ່ງຕົນເອງໃຫ້ຕັ້ງຢູ່.

---

925.

໙໒໖.

---

‘‘අජ්ඣත්තමෙවුපසමෙ, න අඤ්ඤතො භික්ඛු සන්තිමෙසෙය්‍ය;

අජ්ඣත්තං උපසන්තස්ස, නත්ථි අත්තා කුතො නිරත්තා වා.

ພຣະພິກຂຸພຶງລະງັບກິເລດພາຍໃນຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ຄວນສະແຫວງຫາຄວາມສະຫງົບຈາກທາງອື່ນ ເພາະເມື່ອສະຫງົບພາຍໃນຕົນເອງແລ້ວ ຄວາມເຫັນວ່າ 'ມີຕົວຕົນ' ຍ່ອມບໍ່ມີ ແລ້ວຄວາມເຫັນວ່າ 'ບໍ່ມີຕົວຕົນ' ຈະມີມາແຕ່ໃສ?

---

926.

໙໒໗.

---

‘‘මජ්ඣෙ [Pg.422] යථා සමුද්දස්ස, ඌමි නො ජායතී ඨිතො හොති;

එවං ඨිතො අනෙජස්ස, උස්සදං භික්ඛු න කරෙය්‍ය කුහිඤ්චි’’.

ໃນທ່າມກາງມະຫາສະໝຸດ ຍ່ອມບໍ່ມີຄື້ນເກີດຂຶ້ນ ມັນຕັ້ງຢູ່ສະຫງົບຢ່າງໃດ ພຣະພິກຂຸກໍພຶງຕັ້ງຢູ່ສະຫງົບ ປາສະຈາກຕັນຫາຢ່າງນັ້ນ ບໍ່ພຶງເຮັດຄວາມກຳເລີບໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ.

---

927.

໙໒໘.

---

‘‘අකිත්තයී විවටචක්ඛු, සක්ඛිධම්මං පරිස්සයවිනයං;

පටිපදං වදෙහි භද්දන්තෙ, පාතිමොක්ඛං අථවාපි සමාධිං’’.

ຂ້າແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດອນເປີດແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ຊົງສະແດງທຳທີ່ຊົງປະຈັກແຈ້ງດ້ວຍພຣ量ອົງເອງ ອັນເປັນເຄື່ອງກຳຈັດໄພອັນຕະລາຍແລ້ວ ຂໍພຣະອົງຊົງໂປດສະແດງຂໍ້ປະຕິບັດ ຄື ປາຕິໂມກຂະສັງວອນສີລ ແລະສະມາທິ ແກ່ຂ້າພະອົງເຖີດ.

---

928.

໙໒໙.

---

‘‘චක්ඛූහි නෙව ලොලස්ස, ගාමකථාය ආවරයෙ සොතං;

රසෙ ච නානුගිජ්ඣෙය්‍ය, න ච මමායෙථ කිඤ්චි ලොකස්මිං.

ພຣະພິກຂຸບໍ່ພຶງເປັນຜູ້ຫຼົກຫຼົກດ້ວຍສາຍຕາ ພຶງປິດກັ້ນຫູຈາກຕິຣັດສານກະຖາ ບໍ່ພຶງມັກມົວໃນລົດຊາດ ແລະບໍ່ພຶງຍຶດຖືສິ່ງໃດໆ ໃນໂລກວ່າເປັນຂອງຕົນ.

---

929.

໙໓໐.

---

‘‘ඵස්සෙන යදා ඵුට්ඨස්ස, පරිදෙවං භික්ඛු න කරෙය්‍ය කුහිඤ්චි;

භවඤ්ච නාභිජප්පෙය්‍ය, භෙරවෙසු ච න සම්පවෙධෙය්‍ය.

ເມື່ອຖືກກະທົບດ້ວຍຜັດສະ ພຣະພິກຂຸບໍ່ພຶງຮ້ອງໄຫ້ພ່ຳເພີ້ໃນທີ່ໃດໆ ບໍ່ພຶງປາດຖະໜາພົບ ແລະບໍ່ພຶງຫວັ່ນໄຫວໃນໄພອັນໜ້າສະຢ້ານກົວ.

---

930.

໙໓໑.

---

‘‘අන්නානමථො පානානං, ඛාදනීයානං අථොපි වත්ථානං;

ලද්ධා න සන්නිධිං කයිරා, න ච පරිත්තසෙ තානි අලභමානො.

ເມື່ອໄດ້ຮັບບິນທະບາດ ນ້ຳດື່ມ ຂອງຂົບຄ້ຽວ ຫຼືຈີວອນແລ້ວ ກໍບໍ່ຄວນເຮັດການສະສົມໄວ້ ແລະເມື່ອບໍ່ໄດ້ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍບໍ່ຄວນສະດຸ້ງຕົກໃຈ.

---

931.

໙໓໒.

---

‘‘ඣායී න පාදලොලස්ස, විරමෙ කුක්කුච්චා නප්පමජ්ජෙය්‍ය;

අථාසනෙසු සයනෙසු, අප්පසද්දෙසු භික්ඛු විහරෙය්‍ය.

ພຣະພິກຂຸພຶງເປັນຜູ້ເພັ່ງຊານ ບໍ່ເປັນຜູ້ທ່ຽວໄປມາຢ່າງບໍ່ມີຈຸດໝາຍ ພຶງງົດເວັ້ນຈາກຄວາມລຳຄານໃຈ ບໍ່ພຶງປະມາດ ແລະພຶງອາໄສຢູ່ໃນເສນາສະນະອັນສະຫງົບ ປາສະຈາກສຽງລົບກວນ.

---

932.

໙໓໓.

---

‘‘නිද්දං න බහුලීකරෙය්‍ය, ජාගරියං භජෙය්‍ය ආතාපී;

තන්දිං මායං හස්සං ඛිඩ්ඩං, මෙථුනං විප්පජහෙ සවිභූසං.

ພຣະພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ບໍ່ພຶງນອນຫຼາຍ ພຶງປະກອບຄວາມພຽນເປັນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີ ພຶງລະຄວາມກຽດຄ້ານ ມາຍາ ຄວາມຫົວເລາະ ຄວາມຫຼິ້ນສະໜຸກ ຄວາມເສບເມຖຸນ ແລະການປະດັບຕົກແຕ່ງຮ່າງກາຍ.

---

933.

໙໓໔.

---

‘‘ආථබ්බණං [Pg.423] සුපිනං ලක්ඛණං, නො විදහෙ අථොපි නක්ඛත්තං;

විරුතඤ්ච ගබ්භකරණං, තිකිච්ඡං මාමකො න සෙවෙය්‍ය.

ສາວົກຂອງເຮົາບໍ່ພຶງປະກອບພິທີກຳທາງໄສຍະສາດ ບໍ່ພຶງທຳນາຍຝັນ ບໍ່ພຶງທຳນາຍລັກສະນະ ບໍ່ພຶງທຳນາຍດາວ ບໍ່ພຶງທຳນາຍສຽງຮ້ອງຂອງສັດ ບໍ່ພຶງເຮັດຢາບຳລຸງຄັນ ແລະບໍ່ພຶງປະກອບອາຊີບປິ່ນປົວໄຂ້.

---

934.

໙໓໕.

---

‘‘නින්දාය නප්පවෙධෙය්‍ය, න උණ්ණමෙය්‍ය පසංසිතො භික්ඛු;

ලොභං සහ මච්ඡරියෙන, කොධං පෙසුණියඤ්ච පනුදෙය්‍ය.

ພຣະພິກຂຸບໍ່ພຶງຫວັ່ນໄຫວເພາະຄຳຕິຕຽນ ເມື່ອໄດ້ຮັບການສັນເສີນກໍບໍ່ພຶງຟູໃຈ ພຶງກຳຈັດຄວາມໂລບ ຄວາມຕະໜີ່ ຄວາມໂກດ ແລະການເວົ້າສຽດສີ.

---

935.

໙໓໖.

---

‘‘කයවික්කයෙ න තිට්ඨෙය්‍ය, උපවාදං භික්ඛු න කරෙය්‍ය කුහිඤ්චි;

ගාමෙ ච නාභිසජ්ජෙය්‍ය, ලාභකම්‍යා ජනං න ලපයෙය්‍ය.

ພຣະພິກຂຸບໍ່ພຶງກ່ຽວຂ້ອງກັບການຊື້ຂາຍ ບໍ່ພຶງເຮັດເຫດໃຫ້ຖືກຕິຕຽນໃນທີ່ໃດໆ ບໍ່ພຶງຄຸກຄີກັບຊາວບ້ານ ແລະບໍ່ພຶງເວົ້າປະຈົບປະແຈງຄົນທັງຫຼາຍເພາະຢາກໄດ້ລາບ.

---

936.

໙໓໗.

---

‘‘න ච කත්ථිතා සියා භික්ඛු, න ච වාචං පයුත්තං භාසෙය්‍ය;

පාගබ්භියං න සික්ඛෙය්‍ය, කථං විග්ගාහිකං න කථයෙය්‍ය.

ພຣະພິກຂຸບໍ່ພຶງເປັນຜູ້ອວດອ້າງ ບໍ່ພຶງເວົ້າສະແຫວງຫາປັດໄຈ ບໍ່ພຶງສຶກສາຄວາມຄະນອງ ແລະບໍ່ພຶງເວົ້າໂຕ້ຖຽງຂັດແຍ້ງກັນ.

---

937.

໙໓໘.

---

‘‘මොසවජ්ජෙ න නීයෙථ, සම්පජානො සඨානි න කයිරා;

අථ ජීවිතෙන පඤ්ඤාය, සීලබ්බතෙන නාඤ්ඤමතිමඤ්ඤෙ.

ພຣະພິກຂຸຜູ້ມີສຳປະຊັນຍະ ບໍ່ພຶງເວົ້າຕົວະ ບໍ່ພຶງເຮັດຄວາມຫຼອກລວງ ແລະບໍ່ພຶງດູໝິ່ນຜū້ນ້ອື່ນດ້ວຍເຫດແຫ່ງການລ້ຽງຊີບ ປັນຍາ ຫຼືສີລແລະພຣົດຂອງຕົນ.

---

938.

໙໓໙.

---

‘‘සුත්වා රුසිතො බහුං වාචං, සමණානං වා පුථුජනානං ;

ඵරුසෙන නෙ න පටිවජ්ජා, න හි සන්තො පටිසෙනිකරොන්ති.

ເມື່ອຖືກຍົວະໂທສະ ຫຼືໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຫຍາບຄາຍຫຼາຍປະການ ຂອງສະມະນະທັງຫຼາຍ ຫຼືຂອງປຸຖຸຊົນທັງຫຼາຍ ກໍບໍ່ຄວນເວົ້າຕອບໂຕ້ພວກເຂົາດ້ວຍຄຳຫຍາບຄາຍ ເພາະວ່າຜູ້ສະຫງົບທັງຫຼາຍຍ່ອມບໍ່ເຮັດການຜູກເວນຕອບໂຕ້.

---

939.

໙໔໐.

---

‘‘එතඤ්ච ධම්මමඤ්ඤාය, විචිනං භික්ඛු සදා සතො සික්ඛෙ;

සන්තීති නිබ්බුතිං ඤත්වා, සාසනෙ ගොතමස්ස න පමජ්ජෙය්‍ය.

ພຣະພິກຂຸຮູ້ທຳທັງປວງນີ້ແລ້ວ ພິຈາລະນາຢູ່ ພຶງເປັນຜູ້ມີສະຕິສຶກສາຢູ່ທຸກເມື່ອ ເມື່ອຮູ້ວ່າພຣະນິພານເປັນຄວາມສະຫງົບລະງັບແລ້ວ ກໍບໍ່ຄວນປະມາດໃນຄຳສອນຂອງພຣະໂຄດົມ.

---

940.

໙໔໑.

---

‘‘අභිභූ [Pg.424] හි සො අනභිභූතො, සක්ඛිධම්මමනීතිහමදස්සී;

තස්මා හි තස්ස භගවතො සාසනෙ, අප්පමත්තො සදා නමස්සමනුසික්ඛෙ’’ති.

ເພາະວ່າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຊົງເປັນຜູ້ຄອບງຳກິເລດທັງປວງ ບໍ່ມີກິເລດໃດຄອບງຳພຣະອົງໄດ້ ຊົງເຫັນທຳດ້ວຍພຣະອົງເອງ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການຟັງຕາມໆ ກັນມາ ດັ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນພຶງເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ນ້ອມນົບ ແລະສຶກສາຕາມໃນຄຳສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນທຸກເມື່ອເຖີດ.

---

තුවටකසුත්තං චුද්දසමං නිට්ඨිතං.

ຕຸວະຕະກະສູດ ທີສິບສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

15. අත්තදණ්ඩසුත්තං

໑໕. ອັດຕະທັນດະສູດ

---

941.

໙໔໒.

---

‘‘අත්තදණ්ඩා භයං ජාතං, ජනං පස්සථ මෙධගං;

සංවෙගං කිත්තයිස්සාමි, යථා සංවිජිතං මයා.

ໄພເກີດຂຶ້ນເພາະການໃຊ້ອາວຸດ ພວກທ່ານຈົ່ງເບິ່ງຄົນທັງຫຼາຍທີ່ຂັດແຍ້ງກັນເຖີດ ເຮົາຈະສະແດງຄວາມສະດຸ້ງຕາມທີ່ເຮົາໄດ້ປະສົບມາແລ້ວ.

---

942.

໙໔໓.

---

‘‘ඵන්දමානං පජං දිස්වා, මච්ඡෙ අප්පොදකෙ යථා;

අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි බ්‍යාරුද්ධෙ, දිස්වා මං භයමාවිසි.

ເມື່ອເຫັນໝູ່ສັດດິ້ນຮົນຢູ່ ເໝືອນດັ່ງປາໃນນ້ຳນ້ອຍ ແລະເຫັນພວກເຂົາຂັດແຍ້ງກັນເອງ ໄພກໍໄດ້ເຂົ້າມາຄອບງຳເຮົາ.

---

943.

໙໔໔.

---

‘‘සමන්තමසාරො ලොකො, දිසා සබ්බා සමෙරිතා;

ඉච්ඡං භවනමත්තනො, නාද්දසාසිං අනොසිතං.

ໂລກທັງປວງບໍ່ມີແກ່ນສານ ທິດທັງຫຼາຍຫວັ່ນໄຫວໄປທົ່ວ ເມື່ອເຮົາສະແຫວງຫາທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຕົນ ກໍບໍ່ເຫັນບ່ອນໃດເລີຍທີ່ບໍ່ຖືກຄອບງຳ.

---

944.

໙໔໕.

---

‘‘ඔසානෙත්වෙව බ්‍යාරුද්ධෙ, දිස්වා මෙ අරතී අහු;

අථෙත්ථ සල්ලමද්දක්ඛිං, දුද්දසං හදයනිස්සිතං.

ເມື່ອເຫັນໝູ່ສັດທີ່ຂັດແຍ້ງກັນໃນບັ້ນປາຍ ຄວາມບໍ່ຍິນດີກໍເກີດມີແກ່ເຮົາ ຈາກນັ້ນ ເຮົາໄດ້ເຫັນລູກສອນອັນເຫັນໄດ້ຍາກ ທີ່ຝັງຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງສັດເຫຼົ່ານີ້.

---

945.

໙໔໖.

---

‘‘යෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො, දිසා සබ්බා විධාවති;

තමෙව සල්ලමබ්බුය්හ, න ධාවති න සීදති.

ບຸກຄົນຜູ້ຖືກລູກສອນນັ້ນສຽບແທງແລ້ວ ຍ່ອມແລ່ນພ່ານໄປທຸກທິດທຸກທາງ ແຕ່ເມື່ອຖອນລູກສອນນັ້ນອອກໄດ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ແລ່ນພ່ານໄປ ແລະບໍ່ຈົມລົງ.

---

946.

໙໔໗.

---

‘‘තත්ථ සික්ඛානුගීයන්ති, යානි ලොකෙ ගධිතානි;

න තෙසු පසුතො සියා, නිබ්බිජ්ඣ සබ්බසො කාමෙ;

සික්ඛෙ නිබ්බානමත්තනො.

In ໂລກນີ້ ມີຂໍ້ສຶກສາຕ່າງໆ ທີ່ສັດທັງຫຼາຍເຂົ້າໄປຜູກພັນຢູ່ ບຸກຄົນບໍ່ພຶງມົວເມົາໃນຂໍ້ສຶກສາເຫຼົ່ານັ້ນ ພຶງກຳຈັດກາມທັງຫຼາຍໂດຍປະການທັງປວງ ແລ້ວສຶກສາເພື່ອຄວາມດັບກິເລດຂອງຕົນ.

---

947.

໙໔໘.

---

‘‘සච්චො සියා අප්පගබ්භො, අමායො රිත්තපෙසුණො;

අක්කොධනො ලොභපාපං, වෙවිච්ඡං විතරෙ මුනි.

ພຣະມຸນີພຶງເປັນຜູ້ມີສັດຈະ ບໍ່ຄະນອງ ບໍ່ມີມາຍາ ປາສະຈາກການເວົ້າສຽດສີ ບໍ່ເປັນຜູ້ມັກໂກດ ພຶງຂ້າມພົ້ນຄວາມໂລບອັນຊົ່ວຊ້າ ແລະຄວາມຕະໜີ່.

---

948.

໙໔໙.

---

‘‘නිද්දං තන්දිං සහෙ ථීනං, පමාදෙන න සංවසෙ;

අතිමානෙ න තිට්ඨෙය්‍ය, නිබ්බානමනසො නරො.

ບຸກຄົນຜູ້ມີໃຈນ້ອມໄປໃນພຣະນິພານ ພຶງຄອບງຳຄວາມງ້ວງນອນ ຄວາມກຽດຄ້ານ ແລະຄວາມທໍ້ຖອຍ ບໍ່ພຶງຢູ່ຮ່ວມກັບຄວາມປະມາດ ແລະບໍ່ພຶງຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຖືຕົວຢ່າງຍິ່ງ.

---

949.

໙໕໐.

---

‘‘මොසවජ්ජෙ [Pg.425] න නීයෙථ, රූපෙ ස්නෙහං න කුබ්බයෙ;

මානඤ්ච පරිජානෙය්‍ය, සාහසා විරතො චරෙ.

ບໍ່ພຶງເວົ້າຕົວະ ບໍ່ພຶງເຮັດຄວາມສະເໜ່ຫາໃນຮູບ ພຶງກຳນົດຮູ້ມານະ ແລະພຶງງົດເວັ້ນຈາກຄວາມວູ່ວາມແລ້ວປະພຶດຕົນ.

---

950.

໙໕໑.

---

‘‘පුරාණං නාභිනන්දෙය්‍ය, නවෙ ඛන්තිං න කුබ්බයෙ;

හිය්‍යමානෙ න සොචෙය්‍ය, ආකාසං න සිතො සියා.

ບໍ່ພຶງເພີດເພີນໃນສິ່ງເກົ່າ ບໍ່ພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈໃນສິ່ງໃໝ່ ເມື່ອສິ່ງທັງຫຼາຍເສື່ອມສະຫຼາຍໄປກໍບໍ່ພຶງເສົ້າໂສກ ແລະບໍ່ພຶງເປັນຜູ້ອາໄສຕັນຫາ.

---

951.

໙໕໒.

---

‘‘ගෙධං බ්‍රූමි මහොඝොති, ආජවං බ්‍රූමි ජප්පනං;

ආරම්මණං පකප්පනං, කාමපඞ්කො දුරච්චයො.

ເຮົາກ່າວວ່າ ຄວາມໂລບເປັນຫ້ວງນ້ຳໃຫຍ່ ກ່າວວ່າຄວາມຢາກເປັນກະແສນ້ຳອັນຊ່ຽວ ກ່າວວ່າອາຣົມເປັນເຄື່ອງຜູກມັດ ແລະກ່າວວ່າຄວາມຫວັ່ນໄຫວເປັນຕົມຄືກາມ ອັນຂ້າມພົ້ນໄດ້ຍາກ.

---

952.

໙໕໓.

---

‘‘සච්චා අවොක්කම්ම මුනි, ථලෙ තිට්ඨති බ්‍රාහ්මණො;

සබ්බං සො පටිනිස්සජ්ජ, ස වෙ සන්තොති වුච්චති.

ພຣະມຸນີຜູ້ເປັນພຣາມ ບໍ່ຫຼີກເວັ້ນຈາກສັດຈະ ຍ່ອມຕັ້ງຢູ່ເທິງບົກ ເພິ່ນສະຫຼະສິ່ງທັງປວງແລ້ວ ເພິ່ນນັ້ນແລ້ວ ເອີ້ນວ່າເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບ.

---

953.

໙໕໔.

---

‘‘ස වෙ විද්වා ස වෙදගූ, ඤත්වා ධම්මං අනිස්සිතො;

සම්මා සො ලොකෙ ඉරියානො, න පිහෙතීධ කස්සචි.

ເພິ່ນນັ້ນແລ້ວເປັນຜູ້ຮູ້ ເປັນຜູ້ເຖິງເວດ ຮູ້ທຳແລ້ວ ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ ປະພຶດຕົນໂດຍຊອບໃນໂລກ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາສິ່ງໃດໆ ຂອງໃຜໃນໂລກນີ້ເລີຍ.

---

954.

໙໕໕.

---

‘‘යොධ කාමෙ අච්චතරි, සඞ්ගං ලොකෙ දුරච්චයං;

න සො සොචති නාජ්ඣෙති, ඡින්නසොතො අබන්ධනො.

ຜູ້ໃດໃນໂລກນີ້ ກ້າວລ່ວງກາມທັງຫຼາຍໄດ້ແລ້ວ ແລະກ້າວລ່ວງຕັນຫາເຄື່ອງຂ້ອງທີ່ຂ້າມໄດ້ຍາກໃນໂລກ, ຜູ້ນັ້ນມີກະແສຕັນຫາອັນຕັດຂາດແລ້ວ ບໍ່ມີເຄື່ອງຜູກມັດ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກ ບໍ່ຫວັງຫາ.

---

955.

໙໕໖.

---

‘‘යං පුබ්බෙ තං විසොසෙහි, පච්ඡා තෙ මාහු කිඤ්චනං;

මජ්ඣෙ චෙ නො ගහෙස්සසි, උපසන්තො චරිස්සසි.

ຈົ່ງເຮັດກິເລດທີ່ເກີດໃນອະດີດໃຫ້ເຫືອດແຫ້ງໄປ, ຄວາມກັງວົນໃນອະນາຄົດຢ່າໄດ້ມີແກ່ທ່ານ, ຖ້າທ່ານບໍ່ຍຶດໝັ້ນໃນທ່າມກາງ (ປັດຈຸບັນ), ທ່ານຈັກເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບທ່ຽວໄປ.

---

956.

໙໕໗.

---

‘‘සබ්බසො නාමරූපස්මිං, යස්ස නත්ථි මමායිතං;

අසතා ච න සොචති, ස වෙ ලොකෙ න ජීයති.

ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນຖືໝັ້ນວ່າ 'ເປັນຂອງເຮົາ' ໃນນາມຮູບໂດຍປະການທັງປວງ, ແລະຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກເພາະສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຢູ່, ຜູ້ນັ້ນແລ ຍ່ອມບໍ່ເສື່ອມເສຍໃນໂລກ.

---

957.

໙໕໘.

---

‘‘යස්ස නත්ථි ඉදං මෙති, පරෙසං වාපි කිඤ්චනං;

මමත්තං සො අසංවින්දං, නත්ථි මෙති න සොචති.

ຜູ້ໃດບໍ່ມີຄວາມຄິດວ່າ 'ສິ່ງນີ້ເປັນຂອງເຮົາ' ຫຼື 'ເປັນຂອງຄົນອື່ນ', ເມື່ອບໍ່ໄດ້ປະສົບກັບຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງເຮົາ ຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂສກວ່າ 'ສິ່ງນັ້ນບໍ່ມີແກ່ເຮົາ'.

---

958.

໙໕໙.

---

‘‘අනිට්ඨුරී අනනුගිද්ධො, අනෙජො සබ්බධී සමො;

තමානිසංසං පබ්‍රූමි, පුච්ඡිතො අවිකම්පිනං.

ເມື່ອຖືກຖາມເຖິງຜູ້ທີ່ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ເຮົາບອກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຮ້າຍກາດ, ບໍ່ລະໂມບ, ບໍ່ມີຕັນຫາເຄື່ອງຫວັ່ນໄຫວ, ເປັນຜູ້ສະເໝີພາບໃນທຸກສະຖານທີ່, ນີ້ຄືອານິສົງ.

---

959.

໙໖໐.

---

‘‘අනෙජස්ස විජානතො, නත්ථි කාචි නිසඞ්ඛති.විරතො සො වියාරබ්භා, ඛෙමං පස්සති සබ්බධි.

ສໍາລັບຜູ້ບໍ່ມີຕັນຫາເຄື່ອງຫວັ່ນໄຫວ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ, ຍ່ອມບໍ່ມີການປຸງແຕ່ງໃດໆ ເລີຍ, ທ່ານງົດເວັ້ນຈາກການລິເລີ່ມປຸງແຕ່ງກຳ ຍ່ອມເຫັນຄວາມກະເສມໃນທຸກສະຖານທີ່.

---

960.

໙໖໑.

---

‘‘න සමෙසු න ඔමෙසු, න උස්සෙසු වදතෙ මුනි;

සන්තො සො වීතමච්ඡරො, නාදෙති න නිරස්සතී’’ති.

ພະມຸນີຍ່ອມບໍ່ກ່າວອ້າງຕົນວ່າສະເໝີເຂົາ, ຕໍ່າກວ່າເຂົາ ຫຼືດີກວ່າເຂົາ, ພະມຸນີນັ້ນເປັນຜູ້ສະຫງົບ ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່ ຍ່ອມບໍ່ຍຶດຖື ແລະບໍ່ສະຫຼັດຖິ້ມ

---

අත්තදණ්ඩසුත්තං පන්නරසමං නිට්ඨිතං.

ອັດຕະທັນທະສູດ ທີສິບຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

16. සාරිපුත්තසුත්තං

໑໖. ສາຣີປຸດຕະສູດ

---

961.

໙໖໒.

---

‘‘න [Pg.426] මෙ දිට්ඨො ඉතො පුබ්බෙ, (ඉච්චායස්මා සාරිපුත්තො)න සුතො උද කස්සචි;

එවං වග්ගුවදො සත්ථා,තුසිතා ගණිමාගතො.

ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຄີຍໄດ້ເຫັນມາກ່ອນເລີຍ (ພະສາຣີບຸດກ່າວ) ທັງບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນຈາກຜູ້ໃດເລີຍ, ເຖິງພະສາດສະດາຜູ້ມີພະດຳລັດອັນໄພເລາະປານນີ້, ຜູ້ເປັນເຈົ້າຄະນະ ເສດັດມາຈາກສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ.

---

962.

໙໖໓.

---

‘‘සදෙවකස්ස ලොකස්ස, යථා දිස්සති චක්ඛුමා;

සබ්බං තමං විනොදෙත්වා, එකොව රතිමජ්ඣගා.

ພະອົງຜູ້ມີພະຈັກຂຸ ປາກົດແກ່ໂລກພ້ອມທັງເທວະດາ, ພະອົງຊົງກຳຈັດຄວາມມືດທັງປວງແລ້ວ ບັນລຸຄວາມຍິນດີແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ.

---

963.

໙໖໔.

---

‘‘තං බුද්ධං අසිතං තාදිං, අකුහං ගණිමාගතං;

බහූනමිධ බද්ධානං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං.

ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຕ້ອງການດ້ວຍປັນຫາ ຈຶ່ງໄດ້ມາເຝົ້າພະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ບໍ່ມີຕັນຫາອາໄສ, ຜູ້ຄົງທີ່, ບໍ່ຫຼອກລວງ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າຄະນະເສດັດມາແລ້ວ, ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຖືກຜູກມັດໄວ້ໃນໂລກນີ້.

---

964.

໙໖໕.

---

‘‘භික්ඛුනො විජිගුච්ඡතො, භජතො රිත්තමාසනං;

රුක්ඛමූලං සුසානං වා, පබ්බතානං ගුහාසු වා.

ສໍາລັບພິກຂຸຜູ້ເບື່ອໜ່າຍ (ໃນສັງສານວັດ) ຜູ້ເຂົ້າຫາເສນາສະນະອັນສະຫງັດ ຄື ໂຄນໄມ້, ປ່າຊ້າ ຫຼືຖໍ້າພູເຂົາ,

---

965.

໙໖໖.

---

‘‘උච්චාවචෙසු සයනෙසු, කීවන්තො තත්ථ භෙරවා;

යෙහි භික්ඛු න වෙධෙය්‍ය, නිග්ඝොසෙ සයනාසනෙ.

ໃນເສນາສະນະອັນສູງໆ ຕໍ่าໆ ທັງຫຼາຍ, ຈະມີໄພອັນໜ້າສະຢ້ານກົວຢູ່ທີ່ນັ້ນຫຼາຍປານໃດ, ທີ່ພິກຂຸບໍ່ຄວນຫວັ່ນໄຫວໃນເສນາສະນະອັນສະຫງັດປາສະຈາກສຽງນັ້ນ?

---

966.

໙໖໗.

---

‘‘කතී පරිස්සයා ලොකෙ, ගච්ඡතො අගතං දිසං;

යෙ භික්ඛු අභිසම්භවෙ, පන්තම්හි සයනාසනෙ.

ອັນຕະລາຍໃນໂລກມີເທົ່າໃດ ສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງໄປສູ່ທິດທີ່ບໍ່ເຄີຍໄປ (ພະນິພານ), ທີ່ພິກຂຸຈະຕ້ອງຄອບງຳເອົາຊະນະໃຫ້ໄດ້ ໃນເສນາສະນະອັນຫ່າງໄກ?

---

967.

໙໖໘.

---

‘‘ක්‍යාස්ස බ්‍යප්පථයො අස්සු, ක්‍යාස්සස්සු ඉධ ගොචරා;

කානි සීලබ්බතානාස්සු, පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.

ພິກຂຸຜູ້ມີໃຈສົ່ງໄປແລ້ວ (ສູ່ພະນິພານ) ນັ້ນ ຄວນມີວາຈາແນວໃດ? ຄວນມີໂຄຈອນ (ທີ່ທ່ຽວບິນທະບາດ) ແນວໃດໃນພະສາດສະໜານີ້? ຄວນມີສີລພົດແນວໃດ?

---

968.

໙໖໙.

---

‘‘කං සො සික්ඛං සමාදාය, එකොදි නිපකො සතො;

කම්මාරො රජතස්සෙව, නිද්ධමෙ මලමත්තනො’’.

ພິກຂຸນັ້ນສະມາທານສິກຂາໃດ ເປັນຜູ້ມີຈິດເປັນໜຶ່ງ ມີປັນຍາແກ່ກ້າ ມີສະຕິ, ຈຶ່ງຈະກຳຈັດມົນທິນຂອງຕົນເອງໄດ້ ເໝືອນດັ່ງຊ່າງຄຳກຳຈັດສະໜິມເງິນ?

---

969.

໙໗໐.

---

‘‘විජිගුච්ඡමානස්ස යදිදං ඵාසු, (සාරිපුත්තාති භගවා)රිත්තාසනං සයනං සෙවතො චෙ;

සම්බොධිකාමස්ස යථානුධම්මං,තං තෙ පවක්ඛාමි යථා පජානං.

ດູກ່ອນສາຣີບຸດ (ພະຜູ້ມີພະພາກຕັດ) ເຮົາຈະບອກທຳອັນສົມຄວນແກ່ທຳ ເພື່ອຄວາມຢູ່ເປັນສຸກຂອງຜູ້ເບື່ອໜ່າຍ ຜູ້ເຂົ້າຫາເສນາສະນະອັນສະຫງັດ ຜູ້ປາດຖະໜາພະໂພທິຍານ ຕາມທີ່ເຮົາຮູ້ແຈ້ງ.

---

970.

໙໗໑.

---

‘‘පඤ්චන්නං ධීරො භයානං න භායෙ, භික්ඛු සතො සපරියන්තචාරී;

ඩංසාධිපාතානං සරීසපානං, මනුස්සඵස්සානං චතුප්පදානං.

ພິກຂຸຜູ້ເປັນນັກປາດ ມີສະຕິ ປະພຶດຢູ່ໃນຂອບເຂດ (ສີລ) ບໍ່ຄວນຢ້ານກົວຕໍ່ໄພ ໕ ປະການ ຄື: ເຫຼືອກແລະຍຸງ, ສັດເລືອຄານ, ການບຽດບຽນຂອງມະນຸດ, ສັດສີ່ຕີນ,

---

971.

໙໗໒.

---

‘‘පරධම්මිකානම්පි [Pg.427] න සන්තසෙය්‍ය, දිස්වාපි තෙසං බහුභෙරවානි;

අථාපරානි අභිසම්භවෙය්‍ය, පරිස්සයානි කුසලානුඑසී.

ແລະບໍ່ຄວນສະດຸ້ງກົວຕໍ່ພວກມິດສາທິຖິ (ຜູ້ຖືສາສະໜာອື່ນ) ເຖິງແມ່ນຈະໄດ້ເຫံໄພອັນໜ້າສະຢ້ານກົວຫຼາຍປະການຂອງພວກເຂົາ, ພິກຂຸຜູ້ສະແຫວງຫາຄວາມດີ ຄວນຄອບງຳອັນຕະລາຍອື່ນໆ ທັງປວງ.

---

972.

໙໗໓.

---

‘‘ආතඞ්කඵස්සෙන ඛුදාය ඵුට්ඨො, සීතං අතුණ්හං අධිවාසයෙය්‍ය;

සො තෙහි ඵුට්ඨො බහුධා අනොකො, වීරියං පරක්කම්මදළ්හං කරෙය්‍ය.

ເມື່ອຖືກໂລກໄພບຽດບຽນ ຫຼືຖືກຄວາມຫິວຄອບງຳ, ຄວນອົດກັ້ນຕໍ່ຄວາມໜາວແລະຄວາມຮ້ອນອັນຍິ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ເມື່ອຖືກໄພເຫຼົ່ານັ້ນບຽດບຽນໂດຍປະການຕ່າງໆ ຄວນມີຄວາມພຽນພະຍາຍາມອັນໝັ້ນຄົງ.

---

973.

໙໗໔.

---

‘‘ථෙය්‍යං න කාරෙ න මුසා භණෙය්‍ය, මෙත්තාය ඵස්සෙ තසථාවරානි;

යදාවිලත්තං මනසො විජඤ්ඤා, කණ්හස්ස පක්ඛොති විනොදයෙය්‍ය.

ບໍ່ຄວນທຳການລັກຂະໂມຍ, ບໍ່ຄວນເວົ້າຕົວະ, ຄວນແຜ່ເມດຕາໄປຍັງສັດທັງຫຼາຍທັງຜູ້ທີ່ຍັງຫວັ່ນໄຫວແລະຜູ້ທີ່ໝັ້ນຄົງ, ເມື່ອໃດຮູ້ວ່າຈິດມົວໝອງ ຄວນກຳຈັດມັນເສຍໂດຍຄິດວ່າ 'ນີ້ຄືຝ່າຍດຳ (ຝ່າຍມານ)'.

---

974.

໙໗໕.

---

‘‘කොධාතිමානස්ස වසං න ගච්ඡෙ, මූලම්පි තෙසං පලිඛඤ්ඤ තිට්ඨෙ;

අථප්පියං වා පන අප්පියං වා, අද්ධා භවන්තො අභිසම්භවෙය්‍ය.

ບໍ່ຄວນຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງຄວາມໂກດແລະຄວາມຖືຕົວ, ຄວນຂຸດຮາກເຫງົ້າຂອງມັນຖິ້ມເສຍ, ຄວນຄອບງຳເອົາຊະນະທັງສິ່ງອັນເປັນທີ່ຮັກແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ.

---

975.

໙໗໖.

---

‘‘පඤ්ඤං පුරක්ඛත්වා කල්‍යාණපීති, වික්ඛම්භයෙ තානි පරිස්සයානි;

අරතිං සහෙථ සයනම්හි පන්තෙ, චතුරො සහෙථ පරිදෙවධම්මෙ.

ຄວນມີປັນຍາເປັນປະທານ ມີຄວາມອີ່ມໃຈໃນທຳອັນງາມ, ຄວນຂົ່ມອັນຕະລາຍເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ຄວນອົດກັ້ນຕໍ່ຄວາມບໍ່ຍິນດີໃນເສນາສະນະອັນຫ່າງໄກ, ຄວນອົດກັ້ນຕໍ່ທຳເຄື່ອງຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ ໔ ປະການ.

---

976.

໙໗໗.

---

‘‘කිංසූ අසිස්සාමි කුවං වා අසිස්සං, දුක්ඛං වත සෙත්ථ ක්වජ්ජ සෙස්සං;

එතෙ විතක්කෙ පරිදෙවනෙය්‍යෙ, විනයෙථ සෙඛො අනිකෙතචාරී.

'ເຮົາຈັກກິນຫຍັງ? ຈັກກິນຢູ່ໃສ? ໂອ້ ເຮົານອນບໍ່ດີເລີຍ! ຄືນນີ້ຈັກນອນຢູ່ໃສ?': ພະເສຂະຜູ້ທ່ຽວໄປໂດຍບໍ່ມີເຮືອນ ຄວນກຳຈັດຄວາມຕຶກຕອງອັນເປັນເຫດຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮເຫຼົ່ານີ້ເສຍ.

---

977.

໙໗໘.

---

‘‘අන්නඤ්ච ලද්ධා වසනඤ්ච කාලෙ, මත්තං සො ජඤ්ඤා ඉධ තොසනත්ථං;

සො තෙසු ගුත්තො යතචාරි ගාමෙ, රුසිතොපි වාචං ඵරුසං න වජ්ජා.

ເມື່ອໄດ້ອາຫານແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຕາມເວລາ, ຄວນຮູ້ປະມານເພື່ອຄວາມສັນໂດດໃນພະສາດສະໜານີ້, ພິກຂຸນັ້ນຄວນສຳລວມໃນປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ ທ່ຽວໄປໃນບ້ານດ້ວຍຄວາມສຳລວມ, ເຖິງແມ່ນຈະຖືກຮຸກຮານ ກໍບໍ່ຄວນກ່າວວາຈາຫຍາບຄາຍ.

---

978.

໙໗໙.

---

‘‘ඔක්ඛිත්තචක්ඛු [Pg.428] න ච පාදලොලො, ඣානානුයුත්තො බහුජාගරස්ස;

උපෙක්ඛමාරබ්භ සමාහිතත්තො, තක්කාසයං කුක්කුච්චියූපඡින්දෙ.

ຄວນເປັນຜູ້ທອດສາຍຕາລົງຕໍ່າ, ບໍ່ເປັນຜູ້ມີຕີນຢູ່ບໍ່ສຸກ, ຄວນຂະຫຍັນໃນການຈະເລີນຊານ ມີຄວາມຕື່ນຕົວຢູ່ສະເໝີ, ຄວນຕັ້ງໝັ້ນໃນອຸເບກຂາ ມີຈິດສະຫງົບ, ຄວນຕັດຄວາມຕຶກຕອງແລະຄວາມລັງເລໃຈ (ກຸກກຸດຈະ) ເສຍ.

---

979.

໙໘໐.

---

‘‘චුදිතො වචීභි සතිමාභිනන්දෙ, සබ්‍රහ්මචාරීසු ඛිලං පභින්දෙ;

වාචං පමුඤ්චෙ කුසලං නාතිවෙලං, ජනවාදධම්මාය න චෙතයෙය්‍ය.

ເມື່ອຖືກຕັກເຕືອນດ້ວຍວາຈາ, ຄວນມີສະຕິຍິນດີຮັບ, ຄວນທຳລາຍຄວາມກະດ້າງໃນໃຈຕໍ່ເພື່ອນພົມມະຈາລີ, ຄວນກ່າວວາຈາອັນເປັນກຸສົນ ບໍ່ກ່າວເກີນຂອບເຂດ, ແລະບໍ່ຄວນຄິດກ່າວຄຳທີ່ຄົນທັງຫຼາຍຈະຕິຕຽນ.

---

980.

໙໘໑.

---

‘‘අථාපරං පඤ්ච රජානි ලොකෙ, යෙසං සතීමා විනයාය සික්ඛෙ;

රූපෙසු සද්දෙසු අථො රසෙසු, ගන්ධෙසු ඵස්සෙසු සහෙථ රාගං.

ອີກປະການໜຶ່ງ, ທຸລີ (ກິເລດ) ໕ ປະການໃນໂລກ, ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິຄວນສຶກສາເພື່ອລະເສຍ, ຄວນຂົ່ມຄວາມກຳໜັດໃນຮູບ, ສຽງ, ລົດ, ກິ່ນ ແລະໂຜດທັບພະ.

---

981.

໙໘໒.

---

‘‘එතෙසු ධම්මෙසු විනෙය්‍ය ඡන්දං, භික්ඛු සතිමා සුවිමුත්තචිත්තො;

කාලෙන සො සම්මා ධම්මං පරිවීමංසමානො,එකොදිභූතො විහනෙ තමං සො’’ති.

ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ມີຈິດຫຼຸດພົ້ນດີແລ້ວ ຄວນກຳຈັດຄວາມພໍໃຈໃນທຳເຫຼົ່ານີ້, ພິຈາລະນາທຳໂດຍຊອບຕາມການເວລາ, ມີຈິດເປັນໜຶ່ງ ຄວນກຳຈັດຄວາມມືດ (ອະວິຊາ) ເສຍ

---

සාරිපුත්තසුත්තං සොළසමං නිට්ඨිතං.

ສາຣີປຸດຕະສູດ ທີສິບຫົກ ຈົບແລ້ວ.

---

අට්ඨකවග්ගො චතුත්ථො

ອັດຖະກະວັກ ທີສີ່

---

නිට්ඨිතො.

ຈົບແລ້ວ.

---

තස්සුද්දානං –

ຫົວຂໍ້ (ອຸດທານ) ຂອງອັດຖະກະວັກນັ້ນ ຄື:

---

කාමං ගුහඤ්ච දුට්ඨා ච, සුද්ධඤ්ච පරමා ජරා;

මෙත්තෙය්‍යො ච පසූරො ච, මාගණ්ඩි පුරාභෙදනං.

ກາມະສູດ, ຄຸຫັດຖະກະສູດ, ທຸດຖັດຖະກະສູດ, ສຸດທັດຖະກະສູດ, ປະຣະມັດຖະກະສູດ, ຊະລາສູດ, ເມດເຕຍຍະສູດ, ປະສູຣະສູດ, ມາຄັນທິຍະສູດ, ປຸຣາເພທະສູດ,

---

කලහං ද්වෙ ච බ්‍යූහානි, පුනදෙව තුවට්ටකං;

අත්තදණ්ඩවරං සුත්තං, ථෙරපුට්ඨෙන සොළස;

ඉති එතානි සුත්තානි, සබ්බානට්ඨකවග්ගිකාති.

ກະລະຫະວິວາທະສູດ, ພຍູຫະສູດທັງສອງ (ຈູລະພຍູຫະແລະມະຫາພຍູຫະ), ຕຸວະຕະກະສູດ, ອັດຕະທັນທະສູດອັນປະເສີດ, ແລະສາຣີປຸດຕະສູດ ລວມເປັນ ໑໖ ສູດ, ສູດທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ຈັດຢູ່ໃນອັດຖະກະວັກ.

---

5. පාරායනවග්ගො

໕. ປາຣາຍະນະວັກ

---

වත්ථුගාථා

ວັດຖຸຄາຖາ (ຄາຖາເລີ່ມຕົ້ນ)

---

982.

໙໘໓.

---

කොසලානං [Pg.429] පුරා රම්මා, අගමා දක්ඛිණාපථං;

ආකිඤ්චඤ්ඤං පත්ථයානො, බ්‍රාහ්මණො මන්තපාරගූ.

ພາມຜູ້ຮຽນຈົບພະເວດ (ພາມພາວະລີ) ປາດຖະໜາຄວາມບໍ່ມີກັງວົນ ໄດ້ເດີນທາງຈາກເມືອງອັນເປັນທີ່ລື່ນລົມຂອງຊາວໂກສົນ (ສາວັດຖີ) ໄປສູ່ທິດໃຕ້ (ທັກຂິນາບົດ).

---

983.

໙໘໔.

---

සො අස්සකස්ස විසයෙ, අළකස්ස සමාසනෙ;

වසි ගොධාවරීකූලෙ, උඤ්ඡෙන ච ඵලෙන ච.

ພາມນັ້ນອາໄສຢູ່ໃນເຂດແຄວ້ນອັດສະກະ ໃກ້ກັບແຄວ້ນອະລະກະ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳໂຄທາວະລີ ລ້ຽງຊີບດ້ວຍການສະແຫວງຫາອາຫານແລະຜົນໄມ້.

---

984.

໙໘໕.

---

තස්සෙව උපනිස්සාය, ගාමො ච විපුලො අහු;

තතො ජාතෙන ආයෙන, මහායඤ්ඤමකප්පයි.

ມີບ້ານໃຫຍ່ບ້ານໜຶ່ງຕັ້ງຢູ່ອາໄສແມ່ນ້ຳນັ້ນ, ພາມນັ້ນໄດ້ຈັດພິທີບູຊາຍັນຄັ້ງໃຫຍ່ ດ້ວຍລາຍໄດ້ທີ່ເກີດຈາກບ້ານນັ້ນ.

---

985.

໙໘໖.

---

මහායඤ්ඤං යජිත්වාන, පුන පාවිසි අස්සමං;

තස්මිං පටිපවිට්ඨම්හි, අඤ්ඤො ආගඤ්ඡි බ්‍රාහ්මණො.

ຄັນບູຊາຍັນຄັ້ງໃຫຍ່ແລ້ວ ກໍກັບເຂົ້າສູ່ອາສົມອີກ, ເမື່ອພາມນັ້ນກັບເຂົ້າໄປແລ້ວ ກໍມີພາມອີກຄົນໜຶ່ງເດີນທາງມາຮອດ.

---

986.

໙໘໗.

---

උග්ඝට්ටපාදො තසිතො, පඞ්කදන්තො රජස්සිරො;

සො ච නං උපසඞ්කම්ම, සතානි පඤ්ච යාචති.

ພາມຜູ້ມາຮອດນັ້ນ ມີຕີນແຕກລະແຫງ, ຫິວນ້ຳ, ມີແຂ້ວມີຄາບເປື້ອນ, ມີຝຸ່ນເຕັມຫົວ, ເຂົ້າໄປຫາພາມພາວະລີແລ້ວຂໍເງິນ ໕໐໐ ກະສາບ.

---

987.

໙໘໘.

---

තමෙනං බාවරී දිස්වා, ආසනෙන නිමන්තයි;

සුඛඤ්ච කුසලං පුච්ඡි, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

ພາມພາວະລີເຫັນພາມນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງເຊື້ອເຊີນໃຫ້ນັ່ງ, ຖາມເຖິງຄວາມສຸກແລະຄວາມບໍ່ມີໂລກ ແລ້ວກ່າວຄຳນີ້ວ່າ:

---

988.

໙໘໙.

---

‘‘යං ඛො මම දෙය්‍යධම්මං, සබ්බං විසජ්ජිතං මයා;

අනුජානාහි මෙ බ්‍රහ්මෙ, නත්ථි පඤ්චසතානි මෙ’’.

ດູກ່ອນພາມ, ໄທຍະທຳອັນໃດທີ່ເຮົາມີຢູ່ ເຮົາໄດ້ບໍລິຈາກໄປໝົດແລ້ວ, ຂໍທ່ານຈົ່ງຍົກໂທດໃຫ້ເຮົາເຖີດ, ເງິນ ໕໐໐ ກະສາບບໍ່ມີແກ່ເຮົາເລີຍ.

---

989.

໙໙໐.

---

‘‘සචෙ මෙ යාචමානස්ස, භවං නානුපදස්සති;

සත්තමෙ දිවසෙ තුය්හං, මුද්ධා ඵලතු සත්තධා’’.

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຂໍຢູ່ ຫາກທ່ານບໍ່ໃຫ້, ໃນວັນທີ ໗ ນັບແຕ່ວັນນີ້ໄປ ຂໍໃຫ້ຫົວຂອງທ່ານແຕກອອກເປັນ ໗ ສ່ຽງ.

---

990.

໙໙໑.

---

අභිසඞ්ඛරිත්වා කුහකො, භෙරවං සො අකිත්තයි;

තස්ස තං වචනං සුත්වා, බාවරී දුක්ඛිතො අහු.

ພາມຜູ້ຫຼອກລວງນັ້ນໄດ້ສະແດງທ່າທາງ ແລ້ວກ່າວຄຳສາບແຊ່ງອັນໜ້າສະຢ້ານກົວ, ພາມພາວະລີໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນແລ້ວ ກໍມີຄວາມທຸກໂທມະນັດ.

---

991.

໙໙໒.

---

උස්සුස්සති අනාහාරො, සොකසල්ලසමප්පිතො;

අථොපි එවං චිත්තස්ස, ඣානෙ න රමතී මනො.

ພາມພາວະລີຖືກລູກສອນຄືຄວາມໂສກສຽບແທງແລ້ວ ບໍ່ບໍລິໂພກອາຫານ ຈຶ່ງມີຮ່າງກາຍຊຸດໂຊມຫ່ຽວແຫ້ງ, ແລະເມື່ອຈິດເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ໃຈກໍບໍ່ຍິນດີໃນຊານ.

---

992.

໙໙໓.

---

උත්‍රස්තං දුක්ඛිතං දිස්වා, දෙවතා අත්ථකාමිනී;

බාවරිං උපසඞ්කම්ම, ඉදං වචනමබ්‍රවි.

ເທວະດາຜູ້ຫວັງປະໂຫຍດ ເຫັນພາມພາວະລີສະດຸ້ງກົວແລະມີຄວາມທຸກ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາແລ້ວກ່າວຄຳນີ້ວ່າ:

---

993.

໙໙໔.

---

‘‘න [Pg.430] සො මුද්ධං පජානාති, කුහකො සො ධනත්ථිකො;

මුද්ධනි මුද්ධපාතෙ වා, ඤාණං තස්ස න විජ්ජති’’.

ພາມນັ້ນເປັນຜູ້ຫຼອກລວງ ປາດຖະໜາແຕ່ຊັບ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຈັກຫົວເລີຍ, ຄວາມຮູ້ໃນເລື່ອງຫົວ ຫຼືເລື່ອງຫົວແຕກ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພາມນັ້ນ.

---

994.

໙໙໕.

---

‘‘භොතී චරහි ජානාසි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතා;

මුද්ධං මුද්ධාධිපාතඤ්ච, තං සුණොම වචො තව’’.

ຂ້າແຕ່ເທວະດາຜູ້ຈະເລີນ, ຖ້າທ່ານຮູ້ ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກເລື່ອງຫົວແລະເລື່ອງຫົວແຕກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຖາມນີ້ເຖີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈັກຟັງຄຳຂອງທ່ານ.

---

995.

໙໙໖.

---

‘‘අහම්පෙතං න ජානාමි, ඤාණමෙත්ථ න විජ්ජති;

මුද්ධනි මුද්ධාධිපාතෙ ච, ජිනානං හෙත්ථ දස්සනං’’.

ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ຮູ້ເລື່ອງນີ້, ຄວາມຮູ້ໃນເລື່ອງນີ້ບໍ່ມີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເລີຍ, ມີແຕ່ພະຊິນະເຈົ້າ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ທັງຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຊົງເຫັນເລື່ອງຫົວແລະເລື່ອງຫົວແຕກນີ້.

---

996.

໙໙໗.

---

‘‘අථ කො චරහි ජානාති, අස්මිං පථවිමණ්ඩලෙ ;

මුද්ධං මුද්ධාධිපාතඤ්ච, තං මෙ අක්ඛාහි දෙවතෙ’’.

ຂ້າແຕ່ເທວະດາ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ໃຜເລົ່າໃນມົນທົນແຜ່ນດິນນີ້ ທີ່ຮູ້ເລື່ອງຫົວແລະເລື່ອງຫົວແຕກ? ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກຜູ້ຮູ້ນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ.

---

997.

໙໙໘.

---

‘‘පුරා කපිලවත්ථුම්හා, නික්ඛන්තො ලොකනායකො;

අපච්චො ඔක්කාකරාජස්ස, සක්‍යපුත්තො පභඞ්කරො.

ມີພະຜູ້ເປັນນາຍົກຂອງໂລກ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ເສດັດອອກຈາກເມືອງກະບິນລະພັດແລ້ວ, ພະອົງເປັນເຊື້ອສາຍຂອງພະຍາໂອກກາກະລາດ, ເປັນສາກະຍະບຸດ ຜູ້ຊົງສ້າງແສງສະຫວ່າງ.

---

998.

໙໙໙.

---

‘‘සො හි බ්‍රාහ්මණ සම්බුද්ධො, සබ්බධම්මාන පාරගූ;

සබ්බාභිඤ්ඤාබලප්පත්තො, සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුමා;

සබ්බකම්මක්ඛයං පත්තො, විමුත්තො උපධික්ඛයෙ.

ດູກ່ອນພາມ, ພະອົງນັ້ນແລເປັນພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງທຳທັງປວງ, ຜູ້ບັນລຸອະພິນຍາແລະພະກຳລັງທັງປວງ, ມີພະຈັກຂຸໃນທຳທັງປວງ, ບັນລຸຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງກຳທັງປວງ, ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໃນທຳເປັນທີ່ສິ້ນອຸປະທິ.

---

999.

໑໐໐໐.

---

‘‘බුද්ධො සො භගවා ලොකෙ, ධම්මං දෙසෙති චක්ඛුමා;

තං ත්වං ගන්ත්වාන පුච්ඡස්සු, සො තෙ තං බ්‍යාකරිස්සති’’.

ພະພຸດທະເຈົ້າ ພະຜູ້ມີພະພາກພະອົງນັ້ນ ຜູ້ມີພະຈັກຂຸ ຊົງສະແດງທຳຢູ່ໃນໂລກ, ທ່ານຈົ່ງໄປທູນຖາມພະອົງເຖີດ, ພະອົງຈັກຊົງແກ້ປັນຫານັ້ນແກ່ທ່ານ.

---

1000.

໑໐໐໑.

---

සම්බුද්ධොති වචො සුත්වා, උදග්ගො බාවරී අහු;

සොකස්ස තනුකො ආසි, පීතිඤ්ච විපුලං ලභි.

ພາມພາວະລີໄດ້ຍິນຄຳວ່າ 'ພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ' ແລ້ວ ກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີຍິ່ງ, ຄວາມໂສກຂອງລາວກໍເບົາບາງລົງ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມອີ່ມໃຈອັນແຜ່ຫຼາຍ.

---

1001.

໑໐໐໒.

---

සො බාවරී අත්තමනො උදග්ගො, තං දෙවතං පුච්ඡති වෙදජාතො;

‘‘කතමම්හි ගාමෙ නිගමම්හි වා පන, කතමම්හි වා ජනපදෙ ලොකනාථො;

යත්ථ ගන්ත්වාන පස්සෙමු, සම්බුද්ධං ද්විපදුත්තමං’’,.

ພາມພາວະລີນັ້ນມີໃຈຍິນດີ ເບີກບານ ເກີດຄວາມເຫຼື້ອມໃສ ຈຶ່ງຖາມເທວະດານັ້ນວ່າ: 'ພະໂລກະນາດ (ພະຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງໂລກ) ປະທັບຢູ່ໃນບ້ານໃດ, ນິຄົມໃດ ຫຼືໃນແຄວ້ນໃດ? ເພື່ອພວກເຮົາຈັກໄດ້ເດີນທາງໄປເຝົ້າພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ສັດສອງຕີນ'.

---

1002.

໑໐໐໓.

---

‘‘සාවත්ථියං කොසලමන්දිරෙ ජිනො, පහූතපඤ්ඤො වරභූරිමෙධසො;

සො සක්‍යපුත්තො විධුරො අනාසවො, මුද්ධාධිපාතස්ස විදූ නරාසභො’’.

ພະຊິນະເຈົ້າ (ພະຜູ້ຊະນະ) ຜູ້ມີປັນຍາຫຼາຍ ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ພະສາກະຍະບຸດພະອົງນັ້ນ ຜູ້ປາສະຈາກທຸກ ບໍ່ມີອາສະວະ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ມະນຸດ ແລະຊົງຮູ້ເລື່ອງຫົວແຕກ ປະທັບຢູ່ໃນເມືອງສາວັດຖີ ແຄວ້ນໂກສົນ.

---

1003.

໑໐໐໔.

---

තතො [Pg.431] ආමන්තයී සිස්සෙ, බ්‍රාහ්මණෙ මන්තපාරගෙ;

‘‘එථ මාණවා අක්ඛිස්සං, සුණාථ වචනං මම.

ລຳດັບນັ້ນ ພາມພາວະລີຈຶ່ງໄດ້ຮ້ອງເອົາພວກສິດ ຜູ້ຮຽນຈົບພະເວດມາແລ້ວກ່າວວ່າ: 'ມາພີ່ເຖີດ ພວກມານົບທັງຫຼາຍ, ເຮົາຈັກບອກພວກທ່ານ, ຂໍພວກທ່ານຈົ່ງຟັງຄຳຂອງເຮົາ'.

---

1004.

໑໐໐໕.

---

‘‘යස්සෙසො දුල්ලභො ලොකෙ, පාතුභාවො අභිණ්හසො;

ස්වාජ්ජ ලොකම්හි උප්පන්නො, සම්බුද්ධො ඉති විස්සුතො;

ඛිප්පං ගන්ත්වාන සාවත්ථිං, පස්සව්හො ද්විපදුත්තමං’’.

ການບັງເກີດຂຶ້ນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງໃດໃນໂລກ ເປັນສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງ; ພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງພຣະອົງນັ້ນ ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນໂລກໃນວັນນີ້; ພວກທ່ານຈົ່ງຟ້າວໄປສູ່ເມືອງສາວັດຖີໂດຍໄວ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພຣະສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ປະເສີດສຸດກວ່າສັດສອງຕີນທັງຫຼາຍ.

---

1005.

໑໐໐໖.

---

‘‘කථං චරහි ජානෙමු, දිස්වා බුද්ධොති බ්‍රාහ්මණ;

අජානතං නො පබ්‍රූහි, යථා ජානෙමු තං මයං’’.

ຂ້າແຕ່ທ່ານພຣາມ ເມື່ອພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນແລ້ວ ຈະຮູ້ໄດ້ແນວໃດວ່າພຣະອົງຄືພຣະພຸດທະເຈົ້າ? ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ຍັງບໍ່ຮູ້ ເຖິງວິທີການທີ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈະຮູ້ຈັກພຣະອົງນັ້ນໄດ້ດ້ວຍເຖີດ.

---

1006.

໑໐໐໗.

---

‘‘ආගතානි හි මන්තෙසු, මහාපුරිසලක්ඛණා;

ද්වත්තිංසානි ච බ්‍යාක්ඛාතා, සමත්තා අනුපුබ්බසො.

ເພາະວ່າ ລັກສະນະຂອງມະຫາບຸລຸດ ໓໒ ປະການ ມີມາໃນຄຳພີພຣະເວດ ແລະໄດ້ມີການອະທિບາຍໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນຕາມລຳດັບແລ້ວ.

---

1007.

໑໐໐໘.

---

‘‘යස්සෙතෙ හොන්ති ගත්තෙසු, මහාපුරිසලක්ඛණා;

ද්වෙයෙව තස්ස ගතියො, තතියා හි න විජ්ජති.

ຜູ້ໃດທີ່ມີລັກສະນະຂອງມະຫາບຸລຸດເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ, ຜູ້ນັ້ນຈະມີຄະຕິພຽງແຕ່ສອງປະການເທົ່ານັ້ນ, ປະການທີສາມບໍ່ມີເລີຍ.

---

1008.

໑໐໐໙.

---

‘‘සචෙ අගාරං ආවසති, විජෙය්‍ය පථවිං ඉමං;

අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන, ධම්මෙනමනුසාසති.

ຫາກຜູ້ນັ້ນຄອງເຮືອນ, ຈະໄດ້ຄອບຄອງແຜ່ນດິນນີ້ທັງໝົດ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ວັດຖຸອາວຸດ ຫຼືອຳນາດບັງຄັບ, ແຕ່ຈະປົກຄອງໂດຍທັມ.

---

1009.

໑໐໑໐.

---

‘‘සචෙ ච සො පබ්බජති, අගාරා අනගාරියං;

විවට්ටච්ඡදො සම්බුද්ධො, අරහා භවති අනුත්තරො.

ແຕ່ຫາກຜູ້ນັ້ນອອກບວດຈາກເຮືອນສູ່ຄວາມບໍ່ມີເຮືອນ, ຈະໄດ້ເປັນພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເປີດໂລກ, ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ.

---

1010.

໑໐໑໑.

---

‘‘ජාතිං ගොත්තඤ්ච ලක්ඛණං, මන්තෙ සිස්සෙ පුනාපරෙ;

මුද්ධං මුද්ධාධිපාතඤ්ච, මනසායෙව පුච්ඡථ.

ພວກເຈົ້າຈົ່ງຖາມພຣະອົງດ້ວຍໃຈເທົ່ານັ້ນ ເຖິງເລື່ອງຊາດກຳເນີດ, ໂຄດຕະກຸນ, ລັກສະນະ, ພຣະເວດ, ແລະພວກສິດທັງຫຼາຍ, ແລະຖາມຕໍ່ໄປເຖິງເລື່ອງສີສະ ແລະການເຮັດໃຫ້ສີສະຕົກ.

---

1011.

໑໐໑໒.

---

‘‘අනාවරණදස්සාවී, යදි බුද්ධො භවිස්සති;

මනසා පුච්ඡිතෙ පඤ්හෙ, වාචාය විස්සජෙස්සති’’.

ຫາກພຣະອົງເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະຊານຍານອັນບໍ່ມີສິ່ງກີດກັ້ນແທ້, ພຣະອົງຈະຊົງຕອບຄຳຖາມທີ່ຖາມດ້ວຍໃຈນັ້ນດ້ວຍພຣະວາຈາ.

---

1012.

໑໐໑໓.

---

බාවරිස්ස වචො සුත්වා, සිස්සා සොළස බ්‍රාහ්මණා;

අජිතො තිස්සමෙත්තෙය්‍යො, පුණ්ණකො අථ මෙත්තගූ.

ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຂອງພຣາມພາວະລີແລ້ວ, ສິດທັງ ໑໖ ຄົນ ຜູ້ເປັນພຣາມ ຄື: อະຊິຕະ, ຕິສສະເມດເຕຍຍະ, ປຸນນະກະ, ແລະ ເມດຕະຄູ,

---

1013.

໑໐໑໔.

---

ධොතකො උපසීවො ච, නන්දො ච අථ හෙමකො;

තොදෙය්‍යකප්පා දුභයො, ජතුකණ්ණී ච පණ්ඩිතො.

ໂທຕະກະ, ອຸປະສີວະ, ນັນທະ, ເຫມະກະ, ໂຕະເດຍຍະ ແລະ ກັບປະ ທັງສອງ, ແລະ ຊະຕຸກັນນີ ຜູ້ເປັນບັນດິດ,

---

1014.

໑໐໑໕.

---

භද්‍රාවුධො [Pg.432] උදයො ච, පොසාලො චාපි බ්‍රාහ්මණො;

මොඝරාජා ච මෙධාවී, පිඞ්ගියො ච මහාඉසි.

ພັດທຣາວຸທະ, ອຸທະຍະ, ໂປສາລະ ຜູ້ເປັນພຣາມ, ໂມຄະຣາຊະ ຜູ້ມີປັນຍາ, ແລະ ປິງຄິຍະ ຜູ້ເປັນມະຫາຣືສີ,

---

1015.

໑໐໑໖.

---

පච්චෙකගණිනො සබ්බෙ, සබ්බලොකස්ස විස්සුතා;

ඣායී ඣානරතා ධීරා, පුබ්බවාසනවාසිතා.

ທຸກຄົນຕ່າງກໍເປັນເຈົ້າສຳນັກຂອງຕົນ, ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ, ເປັນຜູ້ເພັ່ງຊານ, ຍິນດີໃນຊານ, ເປັນນັກປາດ ຜູ້ມີວາສະໜາອັນໄດ້ອົບຮົມມາແລ້ວແຕ່ປາງກ່ອນ,

---

1016.

໑໐໑໗.

---

බාවරිං අභිවාදෙත්වා, කත්වා ච නං පදක්ඛිණං;

ජටාජිනධරා සබ්බෙ, පක්කාමුං උත්තරාමුඛා.

ທຸກຄົນໄດ້ອະພິວາດພຣາມພາວະລີ ແລະເຮັດປະທັກສິນ ແລ້ວ, ຕ່າງກໍເກົ້າຜົມຊະດາ ແລະນຸ່ງຫົ່ມໜັງເສືອ, ແລ້ວອອກເດີນທາງມຸ່ງໜ້າໄປທາງທິດເໜືອ.

---

1017.

໑໐໑໘.

---

අළකස්ස පතිට්ඨානං, පුරිමාහිස්සතිං තදා;

උජ්ජෙනිඤ්චාපි ගොනද්ධං, වෙදිසං වනසව්හයං.

ຜ່ານໄປຍັງເມືອງປະຕິດຖານະ ແຫ່ງແຄວ້ນອາລະກະ, ແລ້ວໄປຍັງເມືອງມາຫິດສະຕີໃນກ່ອນນັ້ນ, ໄປຍັງເມືອງອຸຊເຊນີ, ເມືອງໂກນັດທະ, ເມືອງເວທິສະ, ແລະເມືອງວະນະສະ.

---

1018.

໑໐໑໙.

---

කොසම්බිඤ්චාපි සාකෙතං, සාවත්ථිඤ්ච පුරුත්තමං;

සෙතබ්‍යං කපිලවත්ථුං, කුසිනාරඤ්ච මන්දිරං.

ໄປຍັງເມືອງໂກສັມພີ, ເມືອງສາເກດ, ເມືອງສາວັດຖີ ອັນເປັນເມືອງທີ່ປະເສີດສຸດ, ເມືອງເສຕະວະ, ເມືອງກະບິນລະພັດ, ແລະເມືອງກຸສິນາຣາ ອັນເປັນທີ່ຕັ້ງໝັ້ນ.

---

1019.

໑໐໒໐.

---

පාවඤ්ච භොගනගරං, වෙසාලිං මාගධං පුරං;

පාසාණකං චෙතියඤ්ච, රමණීයං මනොරමං.

ໄປຍັງເມືອງປາວາ, ເມືອງໂພຄະນະຄອນ, ເມືອງເວສາລີ, ເມືອງຣາຊະຄຶ ແຫ່ງແຄວ້ນມະຄົດ, ແລະໄປສູ່ປາສາຣະກະເຈດີ ອັນເປັນສະຖານທີ່ໜ້າຮື່ນຣົມ ແລະເປັນທີ່ພໍໃຈ.

---

1020.

໑໐໒໑.

---

තසිතොවුදකං සීතං, මහාලාභංව වාණිජො;

ඡායං ඝම්මාභිතත්තොව, තුරිතා පබ්බතමාරුහුං.

ພວກເຂົາຟ້າວຂຶ້ນໄປເທິງພູເຂົານັ້ນຢ່າງຮີບຮ້ອນ, ເໝືອນດັ່ງຄົນຫິວນ້ຳທີ່ສະແຫວງຫານ້ຳເຢັນ, ເໝືອນດັ່ງພໍ່ຄ້າທີ່ສະແຫວງຫາຜົນກຳໄລອັນມະຫາສານ, ແລະເໝືອນດັ່ງຜູ້ທີ່ຖືກຄວາມຮ້ອນແຜດເຜົາທີ່ສະແຫວງຫາຮົ່ມໄມ້.

---

1021.

໑໐໒໒.

---

භගවා තම්හි සමයෙ, භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතො;

භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති, සීහොව නදතී වනෙ.

ໃນເວລານັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງມີພຣະພິກခຸສົງແວດລ້ອມ, ຊົງສະແດງທັມແກ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນດັ່ງພະຍາຣາຊະສີທີ່ບັນລືສີຫະນາດຢູ່ໃນປ່າ.

---

1022.

໑໐໒໓.

---

අජිතො අද්දස බුද්ධං, සතරංසිං ව භාණුමං;

චන්දං යථා පන්නරසෙ, පාරිපූරිං උපාගතං.

ອະຊິຕະໄດ້ເຫັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະຣັດສະໝີຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ ປຽບເໝືອນດັ່ງດວງຕາເວັນທີ່ມີລັງສີຮ້ອຍເສັ້ນ, ແລະເໝືອນດັ່ງດວງຈັນໃນວັນເພັງ ໑໕ ຄ່ຳ ທີ່ເຖິງຄວາມບໍລິບູນເຕັມດວງ.

---

1023.

໑໐໒໔.

---

අථස්ස ගත්තෙ දිස්වාන, පරිපූරඤ්ච බ්‍යඤ්ජනං;

එකමන්තං ඨිතො හට්ඨො, මනොපඤ්හෙ අපුච්ඡථ.

ຄັ້ງນັ້ນ, ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະວໍຣະກາຍ ແລະພຣະອະນຸພະຍັນຊະນະອັນບໍລິບູນຂອງພຣະອົງແລ້ວ, ເຂົາຈຶ່ງຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ, ແລ້ວທູນຖາມບັນຫາດ້ວຍໃຈ.

---

1024.

໑໐໒໕.

---

‘‘ආදිස්ස ජම්මනං බ්‍රූහි, ගොත්තං බ්‍රූහි සලක්ඛණං ;

මන්තෙසු පාරමිං බ්‍රූහි, කති වාචෙති බ්‍රාහ්මණො’’.

“ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງຕອບເຖິງອາຍຸ, ໂຄດຕະກຸນ, ແລະລັກສະນະຂອງອາຈານຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ; ຂໍຈົ່ງຊົງບອກເຖິງຄວາມສຳເລັດໃນພຣະເວດຂອງເພິ່ນ, ແລະບອກວ່າພຣາມຜູ້ນັ້ນສອນສິດເປັນຈຳນວນເທົ່າໃດ?”

---

1025.

໑໐໒໖.

---

‘‘වීසං වස්සසතං ආයු, සො ච ගොත්තෙන බාවරී;

තීණිස්ස ලක්ඛණා ගත්තෙ, තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ.

“ພຣາມຜູ້ນັ້ນມີອາຍຸໄດ້ ໑໒0 ປີ, ມີໂຄດຕະກຸນຊື່ວ່າ ພາວະລີ; ມີລັກສະນະ ໓ ປະການຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ, ແລະເປັນຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພຣະເວດທັງສາມ.

---

1026.

໑໐໒໗.

---

‘‘ලක්ඛණෙ [Pg.433] ඉතිහාසෙ ච, සනිඝණ්ඩුසකෙටුභෙ;

පඤ්චසතානි වාචෙති, සධම්මෙ පාරමිං ගතො’’.

“ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນຕຳລາລັກສະນະ, ຕຳລາປະຫວັດສາດ, ພ້ອມທັງຄຳພີອະພິທານ ແລະຄຳພີອະລັງການ; ເພິ່ນສອນສິດຢູ່ ໕00 ຄົນ, ແລະໄດ້ເຖິງຄວາມສຳເລັດອັນສູງສຸດໃນຄຳສອນຂອງຕົນ.”

---

1027.

໑໐໒໘.

---

‘‘ලක්ඛණානං පවිචයං, බාවරිස්ස නරුත්තම;

කඞ්ඛච්ඡිද පකාසෙහි, මා නො කඞ්ඛායිතං අහු’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ມະນຸດ ຜູ້ຊົງຕັດຄວາມສົງໄສ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງສະແດງລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບລັກສະນະທັງ ໓ ປະການຂອງພຣາມພາວະລີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ພວກຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງມີຄວາມສົງໄສອີກຕໍ່ໄປເຖີດ.”

---

1028.

໑໐໒໙.

---

‘‘මුඛං ජිව්හාය ඡාදෙති, උණ්ණස්ස භමුකන්තරෙ;

කොසොහිතං වත්ථගුය්හං, එවං ජානාහි මාණව’’.

“ດູກ່ອນມານົບ, ເພິ່ນສາມາດໃຊ້ລີ້ນປິດບັງໃບໜ້າໄດ້ທັງໝົດ, ມີຂົນອຸມມະລົມຂຶ້ນຢູ່ລະຫວ່າງຄິ້ວ, ແລະມີອະໄວຍະວະເພດເຊື່ອງຢູ່ໃນຝັກ; ພວກເຈົ້າຈົ່ງຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖີດ.”

---

1029.

໑໐໓໐.

---

පුච්ඡඤ්හි කිඤ්චි අසුණන්තො, සුත්වා පඤ්හෙ වියාකතෙ;

විචින්තෙති ජනො සබ්බො, වෙදජාතො කතඤ්ජලී.

ເມື່ອຄົນທັງຫຼາຍບໍ່ໄດ້ຍິນຄຳຖາມໃດໆ ເລີຍ, ແຕ່ໄດ້ຍິນຄຳຕອບບັນຫາທີ່ພຣະອົງຊົງແກ້ໄຂແລ້ວ, ຕ່າງກໍມີຄວາມປິຕິຍິນດີ, ປະນົມມືຂຶ້ນ ແລະຄິດສົງໄສວ່າ:

---

1030.

໑໐໓໑.

---

‘‘කො නු දෙවො වා බ්‍රහ්මා වා, ඉන්දො වාපි සුජම්පති;

මනසා පුච්ඡිතෙ පඤ්හෙ, කමෙතං පටිභාසති.

“ແມ່ນໃຜກັນໜໍ? ເປັນເທວະດາ, ພຣະພົມ, ຫຼືວ່າພຣະອິນ ຜູ້ເປັນພຣະສະຫວາມີຂອງນາງສຸຊາດາ ທີ່ຖາມບັນຫາດ້ວຍໃຈ? ແລ້ວພຣະອົງຊົງຕອບບັນຫານີ້ແກ່ໃຜ?”

---

1031.

໑໐໓໒.

---

‘‘මුද්ධං මුද්ධාධිපාතඤ්ච, බාවරී පරිපුච්ඡති;

තං බ්‍යාකරොහි භගවා, කඞ්ඛං විනය නො ඉසෙ’’.

“ພຣາມພາວະລີໄດ້ຖາມເຖິງເລື່ອງສີສະ ແລະການເຮັດໃຫ້ສີສະຕົກ; ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງຊົງແກ້ໄຂບັນຫານັ້ນ, ຂໍພຣະອົງຜູ້ເປັນຣືສີຈົ່ງຊົງກຳຈັດຄວາມສົງໄສຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.”

---

1032.

໑໐໓໓.

---

‘‘අවිජ්ජා මුද්ධාති ජානාහි, විජ්ජා මුද්ධාධිපාතිනී;

සද්ධාසතිසමාධීහි, ඡන්දවීරියෙන සංයුතා’’.

“ຈົ່ງຮູ້ເຖີດວ່າ ‘ອະວິຊຊາ’ ຄືສີສະ, ແລະ ‘ວິຊຊາ’ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັດທາ, ສະຕິ, ສະມາທິ, ສັນທະ ແລະ ວິຣິຍະ ຄືສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ສີສະຕົກ.”

---

1033.

໑໐໓໔.

---

තතො වෙදෙන මහතා, සන්ථම්භිත්වාන මාණවො;

එකංසං අජිනං කත්වා, පාදෙසු සිරසා පති.

ລຳດັບນັ້ນ, ມານົບຜູ້ຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ໄດ້ຈັດຜ້າຫົ່ມໜັງເສືອພາດບ່າຂ້າງໜຶ່ງ, ແລ້ວໝອບກາບລົງແທບພຣະບາດຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າດ້ວຍສີສະ.

---

1034.

໑໐໓໕.

---

‘‘බාවරී බ්‍රාහ්මණො භොතො, සහ සිස්සෙහි මාරිස;

උදග්ගචිත්තො සුමනො, පාදෙ වන්දති චක්ඛුම’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸ, ພຣາມພາວະລີ ພ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າສິດທັງຫຼາຍ, ມີຈິດໃຈເບີກບານ ແລະຍິນດີຍິ່ງ, ຂໍກາບໄຫວ້ແທບພຣະບາດຂອງພຣະອົງ.”

---

1035.

໑໐໓໖.

---

‘‘සුඛිතො බාවරී හොතු, සහ සිස්සෙහි බ්‍රාහ්මණො;

ත්වඤ්චාපි සුඛිතො හොහි, චිරං ජීවාහි මාණව.

“ຂໍໃຫ້ພຣາມພາວະລີ ພ້ອມດ້ວຍເຫຼົ່າສິດ จົ່ງມີຄວາມສຸກເຖີດ, ແລະຂໍໃຫ້ເຈົ້າເອງກໍຈົ່ງມີຄວາມສຸກ ແລະມີອາຍຸຍືນຍາວເຖີດ, ມານົບ.”

---

1036.

໑໐໓໗.

---

‘‘බාවරිස්ස ච තුය්හං වා, සබ්බෙසං සබ්බසංසයං;

කතාවකාසා පුච්ඡව්හො, යං කිඤ්චි මනසිච්ඡථ’’.

“ເຮົາອະນຸຍາດໃຫ້ແກ່ພາວະລີ, ແກ່ເຈົ້າ, ແລະແກ່ທຸກຄົນແລ້ວ; ພວກເຈົ້າຈົ່ງຖາມທຸກຄວາມສົງໄສທີ່ພວກເຈົ້າມີຢູ່ໃນໃຈນັ້ນເຖີດ.”

---

1037.

໑໐໓໘.

---

සම්බුද්ධෙන කතොකාසො, නිසීදිත්වාන පඤ්ජලී;

අජිතො පඨමං පඤ්හං, තත්ථ පුච්ඡි තථාගතං.

ເມື່ອພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າຊົງເປີດໂອກາດໃຫ້ແລ້ວ, ອະຊິຕະຈຶ່ງນັ່ງລົງ, ປະນົມມື ແລະທູນຖາມບັນຫາທຳອິດຕໍ່ພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າ ນະ ທີ່ນັ້ນ.

---

වත්ථුගාථා නිට්ඨිතා.

ຈົບ ວັດຖຸກາຖາ.

---

1. අජිතමාණවපුච්ඡා

໑. ອະຊິຕະມານົບປັນຫາ

---

1038.

໑໐໓໙.

---

‘‘කෙනස්සු [Pg.434] නිවුතො ලොකො, (ඉච්චායස්මා අජිතො)කෙනස්සු නප්පකාසති;

කිස්සාභිලෙපනං බ්‍රූසි, කිංසු තස්ස මහබ්භයං’’.

“ໂລກຖືກຫຍັງປິດບັງໄວ້?” (ພຣະອະຊິຕະທູນຖາມ) “ໂລກບໍ່ຮຸ່ງເຮືອງເພາະຫຍັງ? ພຣະອົງຊົງກ່າວວ່າອັນໃດເປັນເຄື່ອງທາ ຂອງໂລກ? ແລະອັນໃດເປັນໄພພິບັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງໂລກນັ້ນ?”

---

1039.

໑໐໔໐.

---

‘‘අවිජ්ජාය නිවුතො ලොකො, (අජිතාති භගවා)වෙවිච්ඡා පමාදා නප්පකාසති;

ජප්පාභිලෙපනං බ්‍රූමි, දුක්ඛමස්ස මහබ්භයං’’.

“ດູກ່ອນອະຊິຕະ, ໂລກຖືກ ‘ອະວິຊຊາ’ ປິດບັງໄວ້” (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບ) “ໂລກບໍ່ຮຸ່ງເຮືອງເພາະຄວາມຕະໜີ່ ແລະຄວາມປະມາດ; ເຮົາກ່າວວ່າ ‘ຄວາມຢາກ’ ເປັນເຄື່ອງທາຂອງໂລກ, ແລະ ‘ທຸກ’ ເປັນໄພພິບັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງໂລກນັ້ນ.”

---

1040.

໑໐໔໑.

---

‘‘සවන්ති සබ්බධි සොතා, (ඉච්චායස්මා අජිතො)සොතානං කිං නිවාරණං;

සොතානං සංවරං බ්‍රූහි, කෙන සොතා පිධිය්‍යරෙ’’.

“ກະແສນ້ຳ ຍ່ອມໄຫຼໄປໃນທຸກຫົນທຸກແຫ່ງ” (ພຣະອະຊິຕະທູນຖາມ) “ອັນໃດເປັນເຄື່ອງກັ້ນກະແສນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ? ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກເຄື່ອງສັງວອນ ກະແສນ້ຳ, ແລະກະແສນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນຈະປິດກັ້ນໄດ້ດ້ວຍອັນໃດ?”

---

1041.

໑໐໔໒.

---

‘‘යානි සොතානි ලොකස්මිං, (අජිතාති භගවා)සති තෙසං නිවාරණං;

සොතානං සංවරං බ්‍රූමි, පඤ්ඤායෙතෙ පිධිය්‍යරෙ’’.

“ດູກ່ອນອະຊິຕະ, ກະແສນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນໃດໆ ທີ່ໄຫຼໄປໃນໂລກ” (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບ) “ ‘ສະຕິ’ ເປັນເຄື່ອງກັ້ນກະແສນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ; ເຮົາກ່າວວ່າສະຕິເປັນເຄື່ອງສັງວອນກະແສນ້ຳ, ແລະກະແສນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນຈະປິດກັ້ນໄດ້ດ້ວຍ ‘ປັນຍາ’.”

---

1042.

໑໐໔໓.

---

‘‘පඤ්ඤා චෙව සති යඤ්ච, (ඉච්චායස්මා අජිතො)නාමරූපඤ්ච මාරිස;

එතං මෙ පුට්ඨො පබ්‍රූහි, කත්ථෙතං උපරුජ්ඣති’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ປັນຍາ, ສະຕິ ແລະ ນາມຮູບ ນີ້” (ພຣະອະຊິຕະທູນຖາມ) “ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າເຖີດວ່າ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຈະດັບໄປ ນະ ທີ່ໃດ?”

---

1043.

໑໐໔໔.

---

‘‘යමෙතං පඤ්හං අපුච්ඡි, අජිත තං වදාමි තෙ;

යත්ථ නාමඤ්ච රූපඤ්ච, අසෙසං උපරුජ්ඣති;

විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන, එත්ථෙතං උපරුජ්ඣති’’.

“ດູກ່ອນອະຊິຕະ, ບັນຫາທີ່ເຈົ້າຖາມນັ້ນ ເຮົາຈະຕອບແກ່ເຈົ້າ; ນາມ ແລະ ຮູບ ຍ່ອມດັບໄປໂດຍບໍ່ມີເຫຼືອ ນະ ທີ່ໃດ: ນາມຮູບນັ້ນຍ່ອມດັບໄປ ນະ ທີ່ນີ້ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງ ‘ວິນຍານ’.”

---

1044.

໑໐໔໕.

---

‘‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මාසෙ, යෙ ච සෙඛා පුථූ ඉධ;

තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං, පුට්ඨො පබ්‍රූහි මාරිස’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ພิຈາລະນາທັມແລ້ວ ແລະຜູ້ທີ່ຍັງຕ້ອງສຶກສາຢູ່ ເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນໂລກນີ້; ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມແລ້ວ, ຂໍພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາແກ່ກ້າ ຈົ່ງຊົງບອກເຖິງຄວາມປະພຶດຂອງພວກເພິ່ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.”

---

1045.

໑໐໔໖.

---

‘‘කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්‍ය, මනසානාවිලො සියා;

කුසලො සබ්බධම්මානං, සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ’’ති.

“ພິກຂຸບໍ່ຄວນກຳໜັດຍິນດີໃນກາມທັງຫຼາຍ, ຄວນມີຈິດໃຈອັນບໍ່ຂຸ່ນມົວ, ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນທັມທັງປວງ, ແລະຄວນມີສະຕິປະພຶດຕົນຢູ່.”

---

අජිතමාණවපුච්ඡා පඨමා නිට්ඨිතා.

ຈົບ ອະຊິຕະມານົບປັນຫາ ທີໜຶ່ງ.

---

2. තිස්සමෙත්තෙය්‍යමාණවපුච්ඡා

໒. ຕิສສະເມດເຕຍຍະມານົບປັນຫາ

---

1046.

໑໐໔໗.

---

‘‘කොධ [Pg.435] සන්තුසිතො ලොකෙ, (ඉච්චායස්මා තිස්සමෙත්තෙය්‍යො)කස්ස නො සන්ති ඉඤ්ජිතා;

කො උභන්තමභිඤ්ඤාය, මජ්ඣෙ මන්තා න ලිප්පති ;

කං බ්‍රූසි මහාපුරිසොති, කො ඉධ සිබ්බිනිමච්චගා’’.

“ໃຜໜໍໃນໂລກນີ້ທີ່ເປັນຜູ້ສັນໂດດ?” (ພຣະຕິສສະເມດເຕຍຍະທູນຖາມ) “ໃຜທີ່ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ? ໃຜທີ່ຮູ້ແຈ້ງສ່ວນສຸດທັງສອງແລ້ວ ບໍ່ຕິດພັນໃນທ່າມກາງດ້ວຍປັນຍາ? ພຣະອົງຊົງເອີ້ນໃຜວ່າເປັນມະຫາບຸລຸດ? ແລະໃຜໃນໂລກນີ້ທີ່ກ້າວລ່ວງ ‘ສິບພິນີ’ ໄດ້ແລ້ວ?”

---

1047.

໑໐໔໘.

---

‘‘කාමෙසු බ්‍රහ්මචරියවා, (මෙත්තෙය්‍යාති භගවා)වීතතණ්හො සදා සතො;

සඞ්ඛාය නිබ්බුතො භික්ඛු, තස්ස නො සන්ති ඉඤ්ජිතා.

“ດູກ່ອນເມດເຕຍຍະ, ພິກຂຸໃດຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນໃນກາມທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ, ມີສະຕິຢູ່ທຸກເມື່ອ, ພิຈາລະນາແລ້ວດັບສະໜິດແລ້ວ; ພິກຂຸຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ.

---

1048.

໑໐໔໙.

---

‘‘සො උභන්තමභිඤ්ඤාය, මජ්ඣෙ මන්තා න ලිප්පති;

තං බ්‍රූමි මහාපුරිසොති, සො ඉධ සිබ්බිනිමච්චගා’’ති.

“ພິກຂຸຜູ້ນັ້ນຮູ້ແຈ້ງສ່ວນສຸດທັງສອງແລ້ວ ບໍ່ຕິດພັນໃນທ່າມກາງດ້ວຍປັນຍາ; ເຮົາເອີ້ນພິກຂຸຜູ້ນັ້ນວ່າເປັນມະຫາບຸລຸດ, ຜູ້ນັ້ນໄດ້ກ້າວລ່ວງ ‘ສິບພິນີ’ ໃນໂລກນີ້ໄດ້ແລ້ວ.”

---

තිස්සමෙත්තෙය්‍යමාණවපුච්ඡා දුතියා නිට්ඨිතා.

ຈົບ ຕິສສະເມດເຕຍຍະມານົບປັນຫາ ທີສອງ.

---

3. පුණ්ණකමාණවපුච්ඡා

໓. ປຸນນະກະມານົບປັນຫາ

---

1049.

໑໐໕໐.

---

‘‘අනෙජං මූලදස්සාවිං, (ඉච්චායස්මා පුණ්ණකො)අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං;

කිං නිස්සිතා ඉසයො මනුජා, ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා දෙවතානං;

යඤ්ඤමකප්පයිංසු පුථූධ ලොකෙ, පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං’’.

“ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຕ້ອງການຖາມບັນຫາ ຈຶ່ງໄດ້ມາເຂົ້າເຝົ້າພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ແລະຊົງເຫັນຮາກເຫງົ້າ” (ພຣະປຸນນະກະທູນຖາມ) “ພວກຣືສີ, ມະນຸດ, ກະສັດ ແລະພຣາມທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ອາໄສອັນໃດຈຶ່ງໄດ້ບູຊາຍັນແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ? ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ข້າພະເຈົ້າທູນຖາມພຣະອົງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກເລື່ອງນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.”

---

1050.

໑໐໕໑.

---

‘‘යෙ කෙචිමෙ ඉසයො මනුජා, (පුණ්ණකාති භගවා)ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා දෙවතානං;

යඤ්ඤමකප්පයිංසු පුථූධ ලොකෙ, ආසීසමානා පුණ්ණක ඉත්ථත්තං ;

ජරං සිතා යඤ්ඤමකප්පයිංසු’’.

“ດູກ່ອນປຸນນະກະ, ພວກຣືສີ, ມະນຸດ, ກະສັດ ແລະພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນໃດໆ ໃນໂລກນີ້ ທີ່ໄດ້ບູຊາຍັນແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍ” (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບ) “ພວກເຂົາຫວັງຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາຍັນ; ພວກເຂົາຖືກຄວາມແກ່ ຄອບງຳແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາຍັນ.”

---

1051.

໑໐໕໒.

---

‘‘යෙ [Pg.436] කෙචිමෙ ඉසයො මනුජා, (ඉච්චායස්මා පුණ්ණකො)ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා දෙවතානං;

යඤ්ඤමකප්පයිංසු පුථූධ ලොකෙ, කච්චිස්සු තෙ භගවා යඤ්ඤපථෙ අප්පමත්තා;

අතාරුං ජාතිඤ්ච ජරඤ්ච මාරිස, පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං’’.

“ພວກຣືສີ, ມະນຸດ, ກະສັດ ແລະພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ” (ພຣະປຸນນະກະທູນຖາມ) “ທີ່ໄດ້ບູຊາຍັນແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້, ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພວກເຂົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດໃນວິທີການບູຊາຍັນນັ້ນ ຈະສາມາດກ້າວລ່ວງຊາດ ແລະຊະລາ ໄດ້ຫຼືບໍ່, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ? ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມພຣະອົງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກເລື່ອງນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.”

---

1052.

໑໐໕໓.

---

‘‘ආසීසන්ති ථොමයන්ති, අභිජප්පන්ති ජුහන්ති;

(පුණ්ණකාති භගවා)කාමාභිජප්පන්ති පටිච්ච ලාභං, තෙ යාජයොගා භවරාගරත්තා;

නාතරිංසු ජාතිජරන්ති බ්‍රූමි’’.

“ພວກເຂົາຫວັງຜົນ, ສັນເສີນ, ປາດຖະໜາ ແລະບູຊາຍັນ” (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບ) “ພວກເຂົາປາດຖະໜາກາມເພາະອາໄສລາບຍົດ; ພວກເຂົາຜູ້ຂະຫຍັນໃນການບູຊາຍັນ ແລະຍັງກຳໜັດຍິນດີໃນພົບ, ເຮົາກ່າວວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດກ້າວລ່ວງຊາດແລະຊະລາໄປໄດ້ເລີຍ.”

---

1053.

໑໐໕໔.

---

‘‘තෙ චෙ නාතරිංසු යාජයොගා, (ඉච්චායස්මා පුණ්ණකො)යඤ්ඤෙහි ජාතිඤ්ච ජරඤ්ච මාරිස;

අථ කො චරහි දෙවමනුස්සලොකෙ, අතාරි ජාතිඤ්ච ජරඤ්ච මාරිස;

පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຫາກພວກຜູ້ຂະຫຍັນໃນການບູຊາຍັນເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ສາມາດກ້າວລ່ວງຊາດແລະຊະລາດ້ວຍການບູຊາຍັນໄດ້” (ພຣະປຸນນະກະທູນຖາມ) “ແລ້ວໃຜກັນໜໍໃນເທວະໂລກ ແລະມະນຸດສະໂລກ ທີ່ກ້າວລ່ວງຊາດແລະຊະລາໄດ້ແລ້ວ, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ? ข້າພະເຈົ້າທູນຖາມພຣະອົງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກເລື່ອງນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ.”

---

1054.

໑໐໕໕.

---

‘‘සඞ්ඛාය ලොකස්මි පරොපරානි, (පුණ්ණකාති භගවා)යස්සිඤ්ජිතං නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ;

සන්තො විධූමො අනීඝො නිරාසො, අතාරි සො ජාතිජරන්ති බ්‍රූමී’’ති.

“ດູກ່ອນປຸນນະກະ, ຜູ້ໃດທີ່ພິຈາລະນາທັມທັງຫຼາຍທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກໃນໂລກແລ້ວ” (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຕອບ) “ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ ໃນທີ່ໃດໆ ໃນໂລກ; ເປັນຜູ້ສະຫງົບ, ປາສະຈາກຄວັນ, ບໍ່ມີຄວາມທຸກຮ້ອນ, ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ, ເຮົາກ່າວວ່າ ຜู້ນັ້ນໄດ້ກ້າວລ່ວງຊາດແລະຊະລາແແລ້ວ.”

---

පුණ්ණකමාණවපුච්ඡා තතියා නිට්ඨිතා.

ຈົບ ປຸນນະກະມານົບປັນຫາ ທີສາມ.

---

4. මෙත්තගූමාණවපුච්ඡා

໔. ເມດຕະຄູມານົບປັນຫາ

---

1055.

໑໐໕໖.

---

‘‘පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං, (ඉච්චායස්මා මෙත්තගූ)මඤ්ඤාමි තං වෙදගුං භාවිතත්තං;

කුතො නු දුක්ඛා සමුදාගතා ඉමෙ, යෙ කෙචි ලොකස්මිමනෙකරූපා’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າທູນຖາມພຣະອົງ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຊົງບອກເລື່ອງນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍເຖີດ” (ພຣະເມດຕະຄູທູນຖາມ) “ຂ້າພະເຈົ້າຖືວ່າພຣະອົງເປັນຜູ້ບັນລຸເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພຣະເວດ ແລະມີພຣະທັຍອັນໄດ້ອົບຮົມດີແລ້ວ; ຄວາມທຸກທັງຫຼາຍອັນມີຮູບແບບຕ່າງໆ ເປັນອັນຫຼາຍໃນໂລກນີ້ ບັງເກີດຂຶ້ນມາແຕ່ໃສ?”

---

1056.

໑໐໕໗.

---

‘‘දුක්ඛස්ස [Pg.437] වෙ මං පභවං අපුච්ඡසි, (මෙත්තගූති භගවා)තං තෙ පවක්ඛාමි යථා පජානං;

උපධිනිදානා පභවන්ති දුක්ඛා, යෙ කෙචි ලොකස්මිමනෙකරූපා.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນເມດຕະຄູ ທ່ານຖາມເຮົາເຖິງເຫດເກີດແຫ່ງຄວາມທຸກ, ເຮົາຈະບອກເຫດເກີດແຫ່ງຄວາມທຸກນັ້ນແກ່ທ່ານ ຕາມທີ່ເຮົາຮູ້ແຈ້ງ. ຄວາມທຸກທັງຫຼາຍຫຼາຍປະການໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມເກີດມີຂຶ້ນເພາະມີອຸປະທິ (ກິເລດເຄື່ອງກັງວົນ) ເປັນເຫດ.”

---

1057.

໑໐໕໘.

---

‘‘යො වෙ අවිද්වා උපධිං කරොති, පුනප්පුනං දුක්ඛමුපෙති මන්දො;

තස්මා පජානං උපධිං න කයිරා, දුක්ඛස්ස ජාතිප්පභවානුපස්සී’’.

“ບຸກຄົນໃດເປັນຜູ້ເຂົາ (ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ) ຍ່ອມສ້າງອຸປະທິ, ບຸກຄົນຜູ້ເຂົານັ້ນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມທຸກຮ່ຳໄປ. ເພາະສະນັ້ນ ບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ ເມື່ອພິຈາລະນາເຫັນວ່າອຸປະທິເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງຄວາມທຸກ ບໍ່ຄວນສ້າງອຸປະທິເລີຍ.”

---

1058.

໑໐໕໙.

---

‘‘යං තං අපුච්ඡිම්හ අකිත්තයී නො, අඤ්ඤං තං පුච්ඡාම තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

කථං නු ධීරා විතරන්ති ඔඝං, ජාතිං ජරං සොකපරිද්දවඤ්ච;

තං මෙ මුනි සාධු වියාකරොහි, තථා හි තෙ විදිතො එස ධම්මො’’.

“ພວກຂ້ານ້ອຍໄດ້ທູນຖາມບັນຫາໃດ ພຣະອົງກໍໄດ້ຊົງວິສັດຊະນາບັນຫານັ້ນແກ່ພວກຂ້ານ້ອຍແລ້ວ. ພວກຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມບັນຫາອື່ນອີກ ຂໍພຣະອົງໂປດຕຣັດບອກບັນຫານັ້ນເຖີດ. ພວກນັກປາດຍ່ອມຂ້າມຫ້ວງນໍ້າ (ໂອຄະ), ຊາດ, ຊະລາ, ໂສກະ ແລະປະຣິເທວະ ໄດ້ຢ່າງໃດ? ຂໍພຣະມຸນີໂປດຊົງແກ້ໄຂບັນຫານັ້ນໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ, ເພາະວ່າພຣະທັມນັ້ນພຣະອົງໄດ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ.”

---

1059.

໑໐໖໐.

---

‘‘කිත්තයිස්සාමි තෙ ධම්මං, (මෙත්තගූති භගවා)දිට්ඨෙ ධම්මෙ අනීතිහං;

යං විදිත්වා සතො චරං, තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນເມດຕະຄູ ເຮົາຈະສະແດງທັມທີ່ເຫັນໄດ້ໃນປັດຈຸບັນ ບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອຕາມຄຳເລົ່າລືແກ່ທ່ານ, ເຊິ່ງເມື່ອບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີສະຕິປະພຶດຢູ່ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

1060.

໑໐໖໑.

---

‘‘තඤ්චාහං අභිනන්දාමි, මහෙසි ධම්මමුත්තමං;

යං විදිත්වා සතො චරං, තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං’’.

“ຂ້ານ້ອຍຂໍເພີດເພີນໃນພຣະທັມອັນປະເສີດສຸດນັ້ນ ຂອງພຣະມະເຫສີ, ເຊິ່ງເມື່ອບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີສະຕິປະພຶດຢູ່ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

1061.

໑໐໖໒.

---

‘‘යං කිඤ්චි සම්පජානාසි, (මෙත්තගූති භගවා)උද්ධං අධො තිරියඤ්චාපි මජ්ඣෙ;

එතෙසු නන්දිඤ්ච නිවෙසනඤ්ච, පනුජ්ජ විඤ්ඤාණං භවෙ න තිට්ඨෙ.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນເມດຕະຄູ ທ່ານຮູ້ແຈ້ງສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ ທັງເບື້ອງບົນ ເບື້ອງລຸ່ມ ເບື້ອງຂວາງ ແລະໃນທ່າມກາງ, ທ່ານຈົ່ງບັນເທົາຄວາມເພີດເພີນ (ນັນທິ) ແລະຄວາມຍຶດໝັ້ນ (ນິເວສະນະ) ໃນສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະວິນຍານ (ທີ່ປະກອບດ້ວຍອະພິສັງຂານ) ກໍຈະບໍ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພົບ.”

---

1062.

໑໐໖໓.

---

‘‘එවංවිහාරී සතො අප්පමත්තො, භික්ඛු චරං හිත්වා මමායිතානි;

ජාතිං ජරං සොකපරිද්දවඤ්ච, ඉධෙව විද්වා පජහෙය්‍ය දුක්ඛං’’.

“ພິກຂຸຜູ້ມີປົກກະຕິຢູ່ຢ່າງນີ້ ມີສະຕິ ບໍ່ປະມາດ ປະພຶດຢູ່ ລະຄວາມຍຶດຖືວ່າເປັນຂອງຕົນໄດ້ແລ້ວ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ ຍ່ອມລະຄວາມທຸກ ຄື ຊາດ, ຊະລາ, ໂສກະ ແລະປະຣິເທວະ ໄດ້ໃນອັດຕະພາບນີ້ເອງ.”

---

1063.

໑໐໖໔.

---

‘‘එතාභිනන්දාමි [Pg.438] වචො මහෙසිනො, සුකිත්තිතං ගොතමනූපධීකං;

අද්ධා හි භගවා පහාසි දුක්ඛං, තථා හි තෙ විදිතො එස ධම්මො.

“ຂ້ານ້ອຍຂໍເພີດເພີນໃນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະມະເຫສີ ຜູ້ຊົງສະແດງທັມອັນບໍ່ມີອຸປະທິໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງລະຄວາມທຸກໄດ້ແລ້ວຢ່າງແນ່ນອນ ເພາະວ່າພຣະທັມນັ້ນພຣະອົງໄດ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ.”

---

1064.

໑໐໖໕.

---

‘‘තෙ චාපි නූනප්පජහෙය්‍යු දුක්ඛං, යෙ ත්වං මුනි අට්ඨිතං ඔවදෙය්‍ය;

තං තං නමස්සාමි සමෙච්ච නාග, අප්පෙව මං භගවා අට්ඨිතං ඔවදෙය්‍ය’’.

“ດູກ່ອນພຣະມຸນີ ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດທີ່ພຣະອົງຊົງສັ່ງສອນຢູ່ສະເໝີ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນກໍຄົງຈະລະຄວາມທຸກໄດ້ເປັນແນ່. ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງໄດ້ມາເຂົ້າເຝົ້າ ແລະຂອນອບນ້ອມພຣະອົງຜູ້ເປັນນາກ (ຜູ້ປະເສີດ), ຫວັງວ່າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈະຊົງສັ່ງສອນຂ້ານ້ອຍຢູ່ສະເໝີ.”

---

1065.

໑໐໖໖.

---

‘‘යං බ්‍රාහ්මණං වෙදගුමාභිජඤ්ඤා, අකිඤ්චනං කාමභවෙ අසත්තං;

අද්ධා හි සො ඔඝමිමං අතාරි, තිණ්ණො ච පාරං අඛිලො අකඞ්ඛො.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນເມດຕະຄູ ທ່ານພຶງຮູ້ຈັກພຣາມໃດວ່າເປັນຜູ້ເຖິງເວດ (ເວທະຄູ), ບໍ່ມີກັງວົນ, ບໍ່ຂ້ອງຢູ່ໃນກາມແລະພົບ, ພຣາມນັ້ນຂ້າມຫ້ວງນໍ້ານີ້ໄດ້ແລ້ວຢ່າງແນ່ນອນ, ເປັນຜູ້ຂ້າມເຖິງຝັ່ງແລ້ວ, ບໍ່ມີກິເລດດັ່ງຕະປູ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.”

---

1066.

໑໐໖໗.

---

‘‘විද්වා ච යො වෙදගූ නරො ඉධ, භවාභවෙ සඞ්ගමිමං විසජ්ජ;

සො වීතතණ්හො අනීඝො නිරාසො, අතාරි සො ජාතිජරන්ති බ්‍රූමී’’ති.

“ແລະນະລົບຸຣຸດໃດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງ ເປັນຜູ້ເຖິງເວດ ລະເຄື່ອງຂ້ອງໃນພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ນີ້ໄດ້ແລ້ວ, ນະລົບຸຣຸດນັ້ນເປັນຜູ້ປາສະຈາກຕັນຫາ, ບໍ່ມີຄວາມທຸກຮ້ອນ, ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ, ເຮົາກ່າວວ່າ ຜູ້ນັ້ນຂ້າມຊາດແລະຊະລາໄດ້ແລ້ວ.”

---

මෙත්තගූමාණවපුච්ඡා චතුත්ථී නිට්ඨිතා.

ເມດຕະຄູມານົບປັນຫາ ທີສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

5. ධොතකමාණවපුච්ඡා

໕. ໂທຕະກະມານົບປັນຫາ

---

1067.

໑໐໖໘.

---

‘‘පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං, (ඉච්චායස්මා ධොතකො)වාචාභිකඞ්ඛාමි මහෙසි තුය්හං;

තව සුත්වාන නිග්ඝොසං, සික්ඛෙ නිබ්බානමත්තනො’’.

ທ່ານພຣະໂທຕະກະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມພຣະອົງ ຂໍໂປດຕຣັດບອກບັນຫານັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ, ຂ້ານ້ອຍປາດຖະໜາພຣະດຳຣັດຂອງພຣະມະເຫສີ. ຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງພຣະສຸຣະສຽງຂອງພຣະອົງແລ້ວ ຈະໄດ້ສຶກສາເພື່ອຄວາມດັບກິເລດ (ນິບພານ) ຂອງຕົນ.”

---

1068.

໑໐໖໙.

---

‘‘තෙනහාතප්පං කරොහි, (ධොතකාති භගවා) ඉධෙව නිපකො සතො;

ඉතො සුත්වාන නිග්ඝොසං, සික්ඛෙ නිබ්බානමත්තනො’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂທຕະກະ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ທ່ານຈົ່ງເຮັດຄວາມພຽນ (ອາຕັບປະ) ເປັນຜູ້ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ ມີສະຕິໃນທັມມະວິນັຍນີ້ເອງ, ເມື່ອໄດ້ຟັງພຣະສຸຣະສຽງຈາກເຮົານີ້ແລ້ວ ພຶງສຶກສາເພື່ອຄວາມດັບກິເລດຂອງຕົນເຖີດ.”

---

1069.

໑໐໗໐.

---

‘‘පස්සාමහං [Pg.439] දෙවමනුස්සලොකෙ, අකිඤ්චනං බ්‍රාහ්මණමිරියමානං;

තං තං නමස්සාමි සමන්තචක්ඛු, පමුඤ්ච මං සක්ක කථංකථාහි’’.

“ຂ້ານ້ອຍເຫັນພຣາມຜູ້ບໍ່ມີກັງວົນ ປະພຶດຢູ່ ໃນເທວະໂລກແລະມະນຸດສະໂລກ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດຮອບຄອບ (ສະມັນຕະຈັກຂຸ) ຂ້ານ້ອຍຂອນອບນ້ອມພຣະອົງ, ຂໍພຣະອົງຜູ້ເປັນສັກກະ (ຜູ້ມີພະລັງ) ໂປດປົດປ່ອຍຂ້ານ້ອຍໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມສົງໄສທັງຫຼາຍດ້ວຍເຖີດ.”

---

1070.

໑໐໗໑.

---

‘‘නාහං සහිස්සාමි පමොචනාය, කථංකථිං ධොතක කඤ්චි ලොකෙ;

ධම්මඤ්ච සෙට්ඨං අභිජානමානො, එවං තුවං ඔඝමිමං තරෙසි’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂທຕະກະ ເຮົາບໍ່ສາມາດປົດປ່ອຍໃຜໆ ໃນໂລກທີ່ມີຄວາມສົງໄສໃຫ້ພົ້ນໄດ້ເລີຍ, ແຕ່ເມື່ອທ່ານຮູ້ແຈ້ງພຣະທັມອັນປະເສີດສຸດ ທ່ານກໍຈະຂ້າມຫ້ວງນໍ້ານີ້ໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງຢ່າງນີ້.”

---

1071.

໑໐໗໒.

---

‘‘අනුසාස බ්‍රහ්මෙ කරුණායමානො, විවෙකධම්මං යමහං විජඤ්ඤං;

යථාහං ආකාසොව අබ්‍යාපජ්ජමානො, ඉධෙව සන්තො අසිතො චරෙය්‍යං’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະພຣົມ (ຜູ້ປະເສີດ) ຂໍພຣະອົງຊົງມີພຣະກະລຸນາສັ່ງສອນຂ້ານ້ອຍ ເຖິງວິເວກະທັມ (ທັມອັນສະຫງົບສົງັດ) ທີ່ຂ້ານ້ອຍພຶງຮູ້ແຈ້ງ, ເພື່ອໃຫ້ຂ້ານ້ອຍເປັນຜູ້ສະຫງົບ ບໍ່ອາໄສຕັນຫາແລະທິດຖິ ປະພຶດຢູ່ ໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ໂດຍບໍ່ເດືອດຮ້ອນ ເໝືອນດັ່ງອາກາດ.”

---

1072.

໑໐໗໓.

---

‘‘කිත්තයිස්සාමි තෙ සන්තිං, (ධොතකාති භගවා) දිට්ඨෙ ධම්මෙ අනීතිහං;

යං විදිත්වා සතො චරං, තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂທຕະກະ ເຮົາຈະສະແດງຄວາມສະຫງົບ (ສັນຕິ) ທີ່ເຫັນໄດ້ໃນປັດຈຸບັນ ບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອຕາມຄຳເລົ່າລືແກ່ທ່ານ, ເຊິ່ງເມື່ອບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີສະຕິປະພຶດຢູ່ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

1073.

໑໐໗໔.

---

‘‘තඤ්චාහං අභිනන්දාමි, මහෙසි සන්තිමුත්තමං;

යං විදිත්වා සතො චරං, තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං’’.

“ຂ້ານ້ອຍຂໍເພີດເພີນໃນຄວາມສະຫງົບອັນປະເສີດສຸດນັ້ນ ຂອງພຣະມະເຫສີ, ເຊິ່ງເມື່ອບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີສະຕິປະພຶດຢູ່ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

1074.

໑໐໗໕.

---

‘‘යං කිඤ්චි සම්පජානාසි, (ධොතකාති භගවා)උද්ධං අධො තිරියඤ්චාපි මජ්ඣෙ;

එතං විදිත්වා සඞ්ගොති ලොකෙ, භවාභවාය මාකාසි තණ්හ’’න්ති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂທຕະກະ ທ່ານຮູ້ແຈ້ງສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ ທັງເບື້ອງບົນ ເບື້ອງລຸ່ມ ເບື້ອງຂວາງ ແລະໃນທ່າມກາງ, ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງສິ່ງນັ້ນວ່າເປັນເຄື່ອງຂ້ອງໃນໂລກແລ້ວ ຢ່າໄດ້ສ້າງຕັນຫາເພື່ອພົບນ້ອຍພົບໃຫຍ່ເລີຍ.”

---

ධොතකමාණවපුච්ඡා පඤ්චමී නිට්ඨිතා.

ໂທຕະກະມານົບປັນຫາ ທີຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

6. උපසීවමාණවපුච්ඡා

໖. ອຸປະສີວະມານົບປັນຫາ

---

1075.

໑໐໗໖.

---

‘‘එකො අහං සක්ක මහන්තමොඝං, (ඉච්චායස්මා උපසීවො)අනිස්සිතො නො විසහාමි තාරිතුං;

ආරම්මණං බ්‍රූහි සමන්තචක්ඛු, යං නිස්සිතො ඔඝමිමං තරෙය්‍යං’’.

ທ່ານພຣະອຸປະສີວະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນສັກກະ ຂ້ານ້ອຍຢູ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ມີທີ່ອາໄສ ບໍ່ສາມາດຈະຂ້າມຫ້ວງນໍ້າອັນໃຫຍ່ຫຼວງນີ້ໄດ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດຮອບຄອບ ຂໍໂປດຕຣັດບອກອາຣົມ (ທີ່ເພິ່ງ) ທີ່ຂ້ານ້ອຍອາໄສແລ້ວ ຈະພຶງຂ້າມຫ້ວງນໍ້ານີ້ໄດ້ດ້ວຍເຖີດ.”

---

1076.

໑໐໗໗.

---

‘‘ආකිඤ්චඤ්ඤං [Pg.440] පෙක්ඛමානො සතිමා, (උපසීවාති භගවා)නත්ථීති නිස්සාය තරස්සු ඔඝං;

කාමෙ පහාය විරතො කථාහි, තණ්හක්ඛයං නත්තමහාභිපස්ස’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນອຸປະສີວະ ທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມີສະຕິ ເພັ່ງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ອາໄສສັນຍາວ່າ 'ບໍ່ມີສິ່ງໃດ' ແລ້ວຂ້າມຫ້ວງນໍ້າເຖີດ. ຈົ່ງລະກາມທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ເວັ້ນຈາກຄວາມສົງໄສທັງຫຼາຍ ພິຈາລະນາເຫັນຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງຕັນຫາທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງເຖີດ.”

---

1077.

໑໐໗໘.

---

‘‘සබ්බෙසු කාමෙසු යො වීතරාගො, (ඉච්චායස්මා උපසීවො)ආකිඤ්චඤ්ඤං නිස්සිතො හිත්වා මඤ්ඤං;

සඤ්ඤාවිමොක්ඛෙ පරමෙ විමුත්තො, තිට්ඨෙ නු සො තත්ථ අනානුයායී’’.

ທ່ານພຣະອຸປະສີວະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ບຸກຄົນໃດປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນກາມທັງປວງແລ້ວ ອາໄສອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ລະສະມາບັດອື່ນເສຍ ນ້ອມໃຈໄປໃນສັນຍາວິໂມກອັນປະເສີດສຸດ (ອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ), ບຸກຄົນນັ້ນຈະພຶງຕັ້ງຢູ່ໃນພົບນັ້ນ ໂດຍບໍ່ໄປສູ່ພົບອື່ນອີກຫຼືບໍ່?”

---

1078.

໑໐໗໙.

---

‘‘සබ්බෙසු කාමෙසු යො වීතරාගො, (උපසීවාති භගවා)ආකිඤ්චඤ්ඤං නිස්සිතො හිත්වා මඤ්ඤං;

සඤ්ඤාවිමොක්ඛෙ පරමෙ විමුත්තො, තිට්ඨෙය්‍ය සො තත්ථ අනානුයායී’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນອຸປະສີວະ ບຸກຄົນໃດປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດໃນກາມທັງປວງແລ້ວ ອາໄສອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ລະສະມາບັດອື່ນເສຍ ນ້ອມໃຈໄປໃນສັນຍາວິໂມກອັນປະເສີດສຸດ, ບຸກຄົນນັ້ນຈະພຶງຕັ້ງຢູ່ໃນພົບນັ້ນ ໂດຍບໍ່ໄປສູ່ພົບອື່ນອີກ.”

---

1079.

໑໐໘໐.

---

‘‘තිට්ඨෙ චෙ සො තත්ථ අනානුයායී, පූගම්පි වස්සානං සමන්තචක්ඛු;

තත්ථෙව සො සීතිසියා විමුත්තො, චවෙථ විඤ්ඤාණං තථාවිධස්ස’’.

ທ່ານພຣະອຸປະສີວະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດຮອບຄອບ ຖ້າບຸກຄົນນັ້ນຕັ້ງຢູ່ໃນພົບນັ້ນໂດຍບໍ່ໄປສູ່ພົບອື່ນ ຕະຫຼອດປີທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ, ບຸກຄົນນັ້ນຈະເປັນຜູ້ດັບສະໜິດ (ສີຕິພູໂຕ) ແລະຫຼຸດພົ້ນຢູ່ໃນພົບນັ້ນເລີຍ ຫຼືວ່າວິນຍານຂອງບຸກຄົນຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນຈະຈຸຕິ (ດັບໄປ) ອີກ?”

---

1080.

໑໐໘໑.

---

‘‘අච්චී යථා වාතවෙගෙන ඛිත්තා, (උපසීවාති භගවා)අත්ථං පලෙති න උපෙති සඞ්ඛං;

එවං මුනී නාමකායා විමුත්තො, අත්ථං පලෙති න උපෙති සඞ්ඛං’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນອຸປະສີວະ ປຽບເໝືອນແປວໄຟທີ່ຖືກກຳລັງລົມພັດດັບໄປ ຍ່ອມເຖິງຄວາມດັບ ບໍ່ເຂົ້າເຖິງການນັບວ່າຢູ່ທີ່ໃດ, ສັນນັ້ນຄືກັນ ພຣະມຸນີຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກນາມກາຍ ຍ່ອມເຖິງຄວາມດັບ ບໍ່ເຂົ້າເຖິງການນັບວ່າເປັນຢ່າງໃດເລີຍ.”

---

1081.

໑໐໘໒.

---

‘‘අත්ථඞ්ගතො සො උද වා සො නත්ථි, උදාහු වෙ සස්සතියා අරොගො;

තං මෙ මුනී සාධු වියාකරොහි, තථා හි තෙ විදිතො එස ධම්මො’’.

ທ່ານພຣະອຸປະສີວະທູນຖາມວ່າ: “ບຸກຄົນຜູ້ເຖິງຄວາມດັບນັ້ນ ບໍ່ມີຢູ່ເລີຍ ຫຼືວ່າເປັນຜູ້ທ່ຽງແທ້ບໍ່ມີຄວາມແປປວນ? ຂໍພຣະມຸນີໂປດຊົງແກ້ໄຂບັນຫານັ້ນໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ, ເພາະວ່າພຣະທັມນັ້ນພຣະອົງໄດ້ຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ.”

---

1082.

໑໐໘໓.

---

‘‘අත්ථඞ්ගතස්ස [Pg.441] න පමාණමත්ථි, (උපසීවාති භගවා)යෙන නං වජ්ජුං තං තස්ස නත්ථි;

සබ්බෙසු ධම්මෙසු සමූහතෙසු, සමූහතා වාදපථාපි සබ්බෙ’’ති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນອຸປະສີວະ ບຸກຄົນຜູ້ເຖິງຄວາມດັບແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ມີປະມານ (ເຄື່ອງວັດແທກ), ເຫດທີ່ເຂົາຈະເພິ່ງກ່າວເຖິງຜู້ນັ້ນກໍບໍ່ມີແກ່ຜູ້ນັ້ນ. ເມື່ອທັມທັງປວງ (ມີຂັນຫ້າເປັນຕົ້ນ) ຖືກຖອນຂຶ້ນໄດ້ໝົດແລ້ວ ທາງແຫ່ງຖ້ອຍຄຳທີ່ຈະກ່າວເຖິງທັງປວງກໍເປັນອັນຖືກຖອນຂຶ້ນໝົດແລ້ວຄືກັນ.”

---

උපසීවමාණවපුච්ඡා ඡට්ඨී නිට්ඨිතා.

ອຸປະສີວະມານົບປັນຫາ ທີຫົກ ຈົບແລ້ວ.

---

7. නන්දමාණවපුච්ඡා

໗. ນັນທະມານົບປັນຫາ

---

1083.

໑໐໘໔.

---

‘‘සන්ති ලොකෙ මුනයො, (ඉච්චායස්මා නන්දො)ජනා වදන්ති තයිදං කථංසු;

ඤාණූපපන්නං නො මුනිං වදන්ති, උදාහු වෙ ජීවිතෙනූපපන්නං’’.

ທ່ານພຣະນັນທະທູນຖາມວ່າ: “ຄົນທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ມີພຣະມຸນີທັງຫຼາຍຢູ່ໃນໂລກ, ຄຳກ່າວນັ້ນເປັນຢ່າງໃດ? ເຂົາກ່າວເຖິງບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍຍານ (ປັນຍາ) ວ່າເປັນມຸນີ ຫຼືວ່າກ່າວເຖິງບຸກຄົນຜູ້ປະກອບດ້ວຍການດຳຣົງຊີວິດ (ອັນສະຫງົບສົງັດ) ວ່າເປັນມຸນີ?”

---

1084.

໑໐໘໕.

---

‘‘න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන, (න සීලබ්බතෙන) මුනීධ නන්ද කුසලා වදන්ති;

විසෙනිකත්වා අනීඝා නිරාසා, චරන්ති යෙ තෙ මුනයොති බ්‍රූමි’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນນັນທະ ພວກຜູ້ສະຫຼາດໃນໂລກນີ້ ບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າເປັນມຸນີ ເພາະທິດຖິ (ຄວາມເຫັນ), ເພາະສຸຕະ (ການໄດ້ຟັງ), ເພາະການຮູ້ (ຍານ), ຫຼືເພາະສີລະພັດ (ສີລແລະວັດ). ແຕ່ຊົນເຫຼົ່າໃດເຮັດສົງຄາມກັບກິເລດ (ເສນາແຫ່ງມານ) ໃຫ້ປາສະຈາກໄປແລ້ວ, ບໍ່ມີຄວາມທຸກຮ້ອນ, ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ປະພຶດຢູ່, ເຮົາກ່າວວ່າ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນແຫຼະເປັນມຸນີ.”

---

1085.

໑໐໘໖.

---

‘‘යෙ කෙචිමෙ සමණබ්‍රාහ්මණාසෙ, (ඉච්චායස්මා නන්දො)දිට්ඨස්සුතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං;

සීලබ්බතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං, අනෙකරූපෙන වදන්ති සුද්ධිං;

කච්චිස්සු තෙ භගවා තත්ථ යතා චරන්තා, අතාරු ජාතිඤ්ච ජරඤ්ච මාරිස;

පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං’’.

ທ່ານພຣະນັນທະທູນຖາມວ່າ: “ສະມະນະແລະພຣາມເຫຼົ່າໃດເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍການເຫັນແລະການຟັງ, ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍສີລແລະວັດ, ຫຼືກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍມຸງຄຸນຕື່ນຂ່າວຫຼາຍປະການ. ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ພວກເຂົາຜູ້ສຳຣວມປະພຶດຢູ່ໃນລັດທິຂອງຕົນນັ້ນ ໄດ້ຂ້າມຊາດແລະຊະລາໄດ້ແລ້ວຫຼືບໍ່ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ? ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມພຣະອົງ ຂໍໂປດຕຣັດບອກບັນຫານັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ.”

---

1086.

໑໐໘໗.

---

‘‘යෙ [Pg.442] කෙචිමෙ සමණබ්‍රාහ්මණාසෙ, (නන්දාති භගවා)දිට්ඨස්සුතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං;

සීලබ්බතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං, අනෙකරූපෙන වදන්ති සුද්ධිං;

කිඤ්චාපි තෙ තත්ථ යතා චරන්ති, නාරිංසු ජාතිජරන්ති බ්‍රූමි’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນນັນທະ ສະມະນະແລະພຣາມເຫຼົ່າໃດເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍການເຫັນແລະການຟັງ, ກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍສີລແລະວັດ, ຫຼືກ່າວຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍມຸງຄຸນຕື່ນຂ່າວຫຼາຍປະການ. ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາຈະສຳຣວມປະພຶດຢູ່ໃນລັດທິນັ້ນ, ເຮົາກໍກ່າວວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດຂ້າມຊາດແລະຊະລາໄດ້ເລີຍ.”

---

1087.

໑໐໘໘.

---

‘‘යෙ කෙචිමෙ සමණබ්‍රාහ්මණාසෙ, (ඉච්චායස්මා නන්දො)දිට්ඨස්සුතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං;

සීලබ්බතෙනාපි වදන්ති සුද්ධිං, අනෙකරූපෙන වදන්ති සුද්ධිං;

තෙ චෙ මුනි බ්‍රූසි අනොඝතිණ්ණෙ, අථ කො චරහි දෙවමනුස්සලොකෙ;

අතාරි ජාතිඤ්ච ජරඤ්ච මාරිස, පුච්ඡාමි තං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං’’.

ທ່ານພຣະນັນທະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ ຖ້າພຣະອົງຕຣັດວ່າ ສະມະນະແລະພຣາມເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ຂ້າມຫ້ວງນໍ້າບໍ່ໄດ້, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ໃຜເລົ່າໃນເທວະໂລກແລະມະນຸດສະໂລກ ທີ່ຂ້າມຊາດແລະຊະລາໄດ້ແລ້ວ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ? ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມພຣະອົງ ຂໍໂປດຕຣັດບອກບັນຫານັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ.”

---

1088.

໑໐໘໙.

---

‘‘නාහං සබ්බෙ සමණබ්‍රාහ්මණාසෙ, (නන්දාති භගවා)ජාතිජරාය නිවුතාති බ්‍රූමි;

යෙ සීධ දිට්ඨංව සුතං මුතං වා, සීලබ්බතං වාපි පහාය සබ්බං;

අනෙකරූපම්පි පහාය සබ්බං, තණ්හං පරිඤ්ඤාය අනාසවාසෙ;

තෙ වෙ නරා ඔඝතිණ්ණාති බ්‍රූමි’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນນັນທະ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າ ສະມະນະແລະພຣາມທັງປວງຖືກຊາດແລະຊະລາປິດກັ້ນໄວ້ໝົດດອກ. ແຕ່ຊົນເຫຼົ່າໃດໃນໂລກນີ້ ລະສິ່ງທີ່ເຫັນ, ທີ່ຟັງ, ທີ່ດົມ-ລິ້ມ-ສຳຜັດ (ມຸຕະ) ແລະລະສີລແລະວັດທັງປວງ, ລະມຸງຄຸນຕື່ນຂ່າວຫຼາຍປະການທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ກຳນົດຮູ້ຕັນຫາແລ້ວ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ, ເຮົາກ່າວວ່າ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນແຫຼະເປັນຜູ້ຂ້າມຫ້ວງນໍ້າໄດ້ແລ້ວຢ່າງແນ່ນອນ.”

---

1089.

໑໐໙໐.

---

‘‘එතාභිනන්දාමි වචො මහෙසිනො, සුකිත්තිතං ගොතමනූපධීකං;

යෙ සීධ දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා, සීලබ්බතං වාපි පහාය සබ්බං;

අනෙකරූපම්පි පහාය සබ්බං, තණ්හං පරිඤ්ඤාය අනාසවාසෙ;

අහම්පි තෙ ඔඝතිණ්ණාති බ්‍රූමී’’ති.

“ຂ້ານ້ອຍຂໍເພີດເພີນໃນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະມະເຫສີ ຜູ້ຊົງສະແດງທັມອັນບໍ່ມີອຸປະທິໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ. ຊົນເຫຼົ່າໃດໃນໂລກນີ້ ລະສິ່ງທີ່ເຫັນ, ທີ່ຟັງ, ທີ່ດົມ-ລິ້ມ-ສຳຜັດ ແລະລະສີລແລະວັດທັງປວງ, ລະມຸງຄຸນຕື່ນຂ່າວຫຼາຍປະການທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ກຳນົດຮູ້ຕັນຫາແລ້ວ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ, ຂ້ານ້ອຍກໍກ່າວວ່າ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນແຫຼະເປັນຜູ້ຂ້າມຫ້ວງນໍ້າໄດ້ແລ້ວຄືກັນ.”

---

නන්දමාණවපුච්ඡා සත්තමා නිට්ඨිතා.

ນັນທະມານົບປັນຫາ ທີເຈັດ ຈົບແລ້ວ.

---

8. හෙමකමාණවපුච්ඡා

໘. ເຫມະກະມານົບປັນຫາ

---

1090.

໑໐໙໑.

---

‘‘යෙ [Pg.443] මෙ පුබ්බෙ වියාකංසු, (ඉච්චායස්මා හෙමකො)හුරං ගොතමසාසනා;

ඉච්චාසි ඉති භවිස්සති, සබ්බං තං ඉතිහීතිහං;

සබ්බං තං තක්කවඩ්ඪනං, නාහං තත්ථ අභිරමිං.

ທ່ານພຣະເຫມະກະທູນຖາມວ່າ: “ຄູທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດໃນກ່ອນແຕ່ພຣະສາສະໜາຂອງພຣະໂຄດົມ ໄດ້ສະແດງແກ່ຂ້ານ້ອຍວ່າ 'ເຄີຍເປັນຢ່າງນີ້ ຈະເປັນຢ່າງນັ້ນ', ຄຳກ່າວທັງປວງນັ້ນເປັນພຽງຄຳເລົ່າລືສືບໆ ກັນມາ, ຄຳກ່າວທັງປວງນັ້ນມີແຕ່ຈະເຮັດໃຫ້ເພີ່ມພູນຄວາມຄິດຄາດຄະເນ (ຕັກກະ), ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຍິນດີໃນລັດທິເຫຼົ່ານັ້ນເລີຍ.”

---

1091.

໑໐໙໒.

---

‘‘ත්වඤ්ච මෙ ධම්මමක්ඛාහි, තණ්හානිග්ඝාතනං මුනි;

යං විදිත්වා සතො චරං, තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං’’.

“ຂ້າແຕ່ພຣະມຸນີ ຂໍພຣະອົງໂປດຊົງສະແດງທັມອັນເປັນເຄື່ອງກຳຈັດຕັນຫາແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍເຖີດ, ເຊິ່ງເມື່ອບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ ມີສະຕິປະພຶດຢູ່ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

1092.

໑໐໙໓.

---

‘‘ඉධ දිට්ඨසුතමුතවිඤ්ඤාතෙසු, පියරූපෙසු හෙමක;

ඡන්දරාගවිනොදනං, නිබ්බානපදමච්චුතං.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນເຫມະກະ ການບັນເທົາຄວາມພໍໃຈແລະຄວາມກຳໜັດ (ຊັນທະຣາຄະ) ໃນອາຣົມທີ່ຮັກທັງຫຼາຍ ທີ່ໄດ້ເຫັນ, ໄດ້ຟັງ, ໄດ້ດົມ-ລິ້ມ-ສຳຜັດ ແລະໄດ້ຮູ້ແຈ້ງໃນໂລກນີ້, ນັ້ນແຫຼະຄືບົດບາດແຫ່ງນິບພານອັນບໍ່ເຄື່ອນຄ້າຍ (ອັດຈຸຕະ).”

---

1093.

໑໐໙໔.

---

‘‘එතදඤ්ඤාය යෙ සතා, දිට්ඨධම්මාභිනිබ්බුතා;

උපසන්තා ච තෙ සදා, තිණ්ණා ලොකෙ විසත්තික’’න්ති.

“ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດຮູ້ແຈ້ງທັມນັ້ນແລ້ວ ມີສະຕິ ດັບກิເລດໄດ້ໃນປັດຈຸບັນ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບຢູ່ສະເໝີ ຍ່ອມຂ້າມຕັນຫາອັນຊ່ານເຊາະໃນໂລກນີ້ໄດ້.”

---

හෙමකමාණවපුච්ඡා අට්ඨමා නිට්ඨිතා.

ເຫມະກະມານົບປັນຫາ ທີແປດ ຈົບແລ້ວ.

---

9. තොදෙය්‍යමාණවපුච්ඡා

໙. ໂຕເທຍຍະມານົບປັນຫາ

---

1094.

໑໐໙໕.

---

‘‘යස්මිං කාමා න වසන්ති, (ඉච්චායස්මා තොදෙය්‍යො)තණ්හා යස්ස න විජ්ජති;

කථංකථා ච යො තිණ්ණො, විමොක්ඛො තස්ස කීදිසො’’.

ທ່ານພຣະໂຕເທຍຍະທູນຖາມວ່າ: “ກາມທັງຫຼາຍບໍ່ອາໄສຢູ່ໃນບຸກຄົນໃດ, ຕັນຫາບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນໃດ, ແລະບຸກຄົນໃດຂ້າມຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (ວິໂມກ) ຂອງບຸກຄົນນັ້ນເປັນເຊັ່ນໃດ?”

---

1095.

໑໐໙໖.

---

‘‘යස්මිං කාමා න වසන්ති, (තොදෙය්‍යාති භගවා)තණ්හා යස්ස න විජ්ජති;

කථංකථා ච යො තිණ්ණො, විමොක්ඛො තස්ස නාපරො’’.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂຕເທຍຍະ ກາມທັງຫຼາຍບໍ່ອາໄສຢູ່ໃນບຸກຄົນໃດ, ຕັນຫາບໍ່ມີແກ່ບຸກຄົນໃດ, ແລະບຸກຄົນໃດຂ້າມຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນຂອງບຸກຄົນນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມີຢ່າງອື່ນອີກ (ຄືຫຼຸດພົ້ນຢ່າງແທ້ຈິງແລ້ວ).”

---

1096.

໑໐໙໗.

---

‘‘නිරාසසො සො උද ආසසානො, පඤ්ඤාණවා සො උද පඤ්ඤකප්පී;

මුනිං අහං සක්ක යථා විජඤ්ඤං, තං මෙ වියාචික්ඛ සමන්තචක්ඛු’’.

“ບຸກຄົນນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ຫຼືຍັງມີຄວາມຫວັງຢູ່? ເປັນຜູ້ມີປັນຍາແທ້ ຫຼືເປັນພຽງຜູ້ດຳຣິດ້ວຍປັນຍາ (ຄາດຄະເນ)? ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເນດຮອບຄອບ ຂໍໂປດຊົງສະແດງພຣະມຸນີນັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ຂ້ານ້ອຍຮູ້ແຈ້ງດ້ວຍເຖີດ.”

---

1097.

໑໐໙໘.

---

‘‘නිරාසසො [Pg.444] සො න ච ආසසානො, පඤ්ඤාණවා සො න ච පඤ්ඤකප්පී;

එවම්පි තොදෙය්‍ය මුනිං විජාන, අකිඤ්චනං කාමභවෙ අසත්ත’’න්ති.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນໂຕເທຍຍະ ບຸກຄົນນັ້ນເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ແລະບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜາເລີຍ, ເປັນຜູ້ມີປັນຍາແທ້ ແລະບໍ່ແມ່ນຜູ້ດຳຣິດ້ວຍປັນຍາ (ຄາດຄະເນດ້ວຍຕັນຫາແລະທິດຖິ). ທ່ານຈົ່ງຮູ້ຈັກພຣະມຸນີວ່າເປັນຜູ້ບໍ່ມີກັງວົນ ບໍ່ຂ້ອງຢູ່ໃນກາມແລະພົບ ຢ່າງນີ້ເຖີດ.”

---

තොදෙය්‍යමාණවපුච්ඡා නවමා නිට්ඨිතා.

ໂຕເທຍຍະມານົບປັນຫາ ທີເກົ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

10. කප්පමාණවපුච්ඡා

໑໐. ກັບປະມານົບປັນຫາ

---

1098.

໑໐໙໙.

---

‘‘මජ්ඣෙ සරස්මිං තිට්ඨතං, (ඉච්චායස්මා කප්පො)ඔඝෙ ජාතෙ මහබ්භයෙ;

ජරාමච්චුපරෙතානං, දීපං පබ්‍රූහි මාරිස;

ත්වඤ්ච මෙ දීපමක්ඛාහි, යථායිදං නාපරං සියා’’.

ທ່ານພຣະກັບປະທູນຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍໂປດຕຣັດບອກເກາະ (ທີ່ເພິ່ງ) ແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທ່າມກາງຫ້ວງນໍ້າ (ທະເລຫຼົງ) ເມື່ອຫ້ວງນໍ້າອັນໃຫຍ່ຫຼວງເກີດມີຂຶ້ນ ເປັນໄພອັນໃຫຍ່ຫຼວງ, ແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຖືກຊະລາແລະມັດຈຸຄອບງຳແລ້ວ. ຂໍພຣະອົງໂປດຊົງສະແດງເກາະນັ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຄວາມທຸກນີ້ເກີດມີຂຶ້ນອີກ.”

---

1099.

໑໑໐໐.

---

‘‘මජ්ඣෙ සරස්මිං තිට්ඨතං, (කප්පාති භගවා)ඔඝෙ ජාතෙ මහබ්භයෙ;

ජරාමච්චුපරෙතානං, දීපං පබ්‍රූමි කප්ප තෙ.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕຣັດວ່າ: “ດູກ່ອນກັບປະ ເຮົາຈະບອກເກາະ (ທີ່ເພິ່ງ) ແກ່ທ່ານ, ແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທ່າມກາງຫ້ວງນໍ້າ ເມື່ອຫ້ວງນໍ້າອັນໃຫຍ່ຫຼວງເກີດມີຂຶ້ນ ເປັນໄພອັນໃຫຍ່ຫຼວງ, ແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຖືກຊະລາແລະມັດຈຸຄອບງຳແລ້ວ.”

---

1100.

໑໑໐໑.

---

‘‘අකිඤ්චනං අනාදානං, එතං දීපං අනාපරං;

නිබ්බානං ඉති නං බ්‍රූමි, ජරාමච්චුපරික්ඛයං.

“ເກາະນັ້ນຄືຄວາມບໍ່ມີກັງວົນ, ຄວາມບໍ່ມີຄວາມຍຶດໝັ້ນ, ເກາະນັ້ນແຫຼະເປັນທີ່ເພິ່ງອັນປະເສີດສຸດ ບໍ່ມີເກາະອື່ນຍິ່ງໄປກວ່າ. ເຮົາກ່າວເອີ້ນເກາະນັ້ນວ່າ 'ນິບພານ' ອັນເປັນທີ່ສິ້ນໄປແຫ່ງຊະລາແລະມັດຈຸ.”

---

1101.

໑໑໐໒.

---

‘‘එතදඤ්ඤාය යෙ සතා, දිට්ඨධම්මාභිනිබ්බුතා;

න තෙ මාරවසානුගා, න තෙ මාරස්ස පද්ධගූ’’ති.

“ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່າໃດຮູ້ແຈ້ງເກາະນັ້ນແລ້ວ ມີສະຕິ ດັບກິເລດໄດ້ໃນປັດຈຸບັນ, ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມບໍ່ຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງມານ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ມານເລີຍ.”

---

කප්පමාණවපුච්ඡා දසමා නිට්ඨිතා.

ກັບປະມານົບປັນຫາ ທີສິບ ຈົບແລ້ວ.

---

11. ජතුකණ්ණිමාණවපුච්ඡා

໑໑. ຊະຕຸກັນນິມານົບປັນຫາ

---

1102.

໑໑໐໓.

---

‘‘සුත්වානහං වීරමකාමකාමිං, (ඉච්චායස්මා ජතුකණ්ණි)ඔඝාතිගං පුට්ඨුමකාමමාගමං;

සන්තිපදං බ්‍රූහි සහජනෙත්ත, යථාතච්ඡං භගවා බ්‍රූහි මෙ තං.

(ພຣະອາຍັສມາຊະຕຸກັນນິ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນເຖິງພຣະວິຣະເຈົ້າ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາໃນກາມ, ຜູ້ຂ້າມພົ້ນຫ້ວງນ້ຳ (ໂອຄະ) ແລ້ວ, ຈຶ່ງໄດ້ມາເພື່ອທູນຖາມພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກກາມ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸເກີດຮ່ວມ (ກັບສັບພັນຍຸຕະຍານ), ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງທາງສະຫງົບ (ນິບພານ) ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງທາງສະຫງົບນັ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າຕາມຄວາມເປັນຈິງເຖີດ."

---

1103.

໑໑໐໔.

---

‘‘භගවා [Pg.445] හි කාමෙ අභිභුය්‍ය ඉරියති, ආදිච්චොව පථවිං තෙජී තෙජසා;

පරිත්තපඤ්ඤස්ස මෙ භූරිපඤ්ඤ, ආචික්ඛ ධම්මං යමහං විජඤ්ඤං;

ජාතිජරාය ඉධ විප්පහානං’’.

"ເພາະວ່າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຄອບງຳກາມທັງຫຼາຍແລ້ວ ດຳເນີນໄປຢູ່, ປຽບເໝືອນດວງອາທິດທີ່ມີເດຊ ຄອບງຳແຜ່ນດິນດ້ວຍເດຊສະຫວ່າງສະໄຫວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງທັມທີ່ຄວນຮູ້ ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ມີປັນຍານ້ອຍ, ເພື່ອຄວາມລະເສຍເຊິ່ງຊາດແລະຊະລາໃນພຣະສາສະໜານີ້ເຖີດ."

---

1104.

໑໑໐໕.

---

‘‘කාමෙසු විනය ගෙධං, (ජතුකණ්ණීති භගවා) නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො;

උග්ගහීතං නිරත්තං වා, මා තෙ විජ්ජිත්ථ කිඤ්චනං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ຊະຕຸກັນນິ, ເຈົ້າຈົ່ງກຳຈັດຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນກາມທັງຫຼາຍ, ໂດຍເຫັນເນກຂັມມະ (ການອອກຈາກກາມ) ວ່າເປັນທັມອັນກະເສມ (ປອດໄພ). ສິ່ງທີ່ຍຶດຖືໄວ້ ຫຼືສິ່ງທີ່ຄວນສະຫຼະຖິ້ມ, ຄວາມກັງວົນ (ກິເລດ) ໃດໆ ຢ່າໄດ້ມີແກ່ເຈົ້າເລີຍ."

---

1105.

໑໑໐໖.

---

‘‘යං පුබ්බෙ තං විසොසෙහි, පච්ඡා තෙ මාහු කිඤ්චනං;

මජ්ඣෙ චෙ නො ගහෙස්සසි, උපසන්තො චරිස්සසි.

"ກິເລດໃດທີ່ເຄີຍມີໃນກ່ອນ (ອະດີດ) ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ມັນເຫືອດແຫ້ງໄປ, ຄວາມກັງວົນໃນພາຍຫຼັງ (ອະນາຄົດ) ຢ່າໄດ້ມີແກ່ເຈົ້າເລີຍ. ຫາກເຈົ້າບໍ່ຍຶດໝັ້ນໃນທ່າມກາງ (ປັດຈຸບັນ), ເຈົ້າກໍຈັກເປັນຜູ້ສະຫງົບລະງັບດຳເນີນຊີວິດໄປ."

---

1106.

໑໑໐໗.

---

‘‘සබ්බසො නාමරූපස්මිං, වීතගෙධස්ස බ්‍රාහ්මණ;

ආසවාස්ස න විජ්ජන්ති, යෙහි මච්චුවසං වජෙ’’ති.

"ດູກ່ອນພຣາມ, ສຳລັບຜູ້ປາສະຈາກຄວາມກຳໜັດຍິນດີໃນນາມແລະຮູບໂດຍປະການທັງປວງແລ້ວ, ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນເຫດໃຫ້ໄປສູ່ອຳນາດແຫ່ງພະຍາມັດຈຸຣາດ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ຜູ້ນັ້ນເລີຍ."

---

ජතුකණ්ණිමාණවපුච්ඡා එකාදසමා නිට්ඨිතා.

ຊະຕຸກັນນິມານົບປັນຫາ ທີສິບເອັດ ຈົບແລ້ວ.

---

12. භද්‍රාවුධමාණවපුච්ඡා

໑໒. ພັດທຣາວຸທະມານົບປັນຫາ

---

1107.

໑໑໐໘.

---

‘‘ඔකඤ්ජහං තණ්හච්ඡිදං අනෙජං, (ඉච්චායස්මා භද්‍රාවුධො)නන්දිඤ්ජහං ඔඝතිණ්ණං විමුත්තං;

කප්පඤ්ජහං අභියාචෙ සුමෙධං, සුත්වාන නාගස්ස අපනමිස්සන්ති ඉතො.

(ພຣະອາຍັສມາພັດທຣາວຸທະ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າຂໍວິງວອນພຣະອົງຜູ້ຊົງລະອາໄລ (ໃນຂັນທະອານາຈັກ), ຜູ້ຕັດຕັນຫາໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ຜູ້ລະຄວາມຍິນດີໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ຂ້າມຫ້ວງນ້ຳ (ໂອຄະ) ໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ຜູ້ລະກັປປະ (ຄວາມຄິດປຸງແຕ່ງ) ໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ມີປັນຍາດີ. ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍໄດ້ຟັງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ (ນາຄະ) ແລ້ວ ຈັກພາກັນຫຼີກໄປຈາກທີ່ນີ້."

---

1108.

໑໑໐໙.

---

‘‘නානාජනා ජනපදෙහි සඞ්ගතා, තව වීර වාක්‍යං අභිකඞ්ඛමානා;

තෙසං තුවං සාධු වියාකරොහි, තථා හි තෙ විදිතො එස ධම්මො’’.

"ຂ້າແຕ່ພຣະວິຣະເຈົ້າ, ປະຊາຊົນຕ່າງໆ ຈາກແວ່ນແຄວ້ນຕ່າງໆ ໄດ້ມາປະຊຸມກັນແລ້ວ ເພາະປາຖະໜາຟັງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອົງ. ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຕັດສະແangທັມແກ່ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງເຖີດ, ເພາະທັມມະນີ້ພຣະອົງຊົງຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ."

---

1109.

໑໑໑໐.

---

‘‘ආදානතණ්හං විනයෙථ සබ්බං, (භද්‍රාවුධාති භගවා)උද්ධං අධො තිරියඤ්චාපි මජ්ඣෙ;

යං යඤ්හි ලොකස්මිමුපාදියන්ති, තෙනෙව මාරො අන්වෙති ජන්තුං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ພັດທຣາວຸທະ, ບຸກຄົນຄວນກຳຈັດຕັນຫາທີ່ເປັນເຫດຍຶ實現ທັງປວງ ທັງເບື້ອງເທິງ ເບື້ອງລຸ່ມ ເບື້ອງຂວາງ ແລະໃນທ່າມກາງ. ເພາະວ່າສັດທັງຫຼາຍຍຶດໝັ້ນສິ່ງໃດໆ ໃນໂລກ, ພະຍາມານຍ່ອມຕິດຕາມສັດໄປເພາະສິ່ງນັ້ນໆ ເອງ."

---

1110.

໑໑໑໑.

---

‘‘තස්මා [Pg.446] පජානං න උපාදියෙථ, භික්ඛු සතො කිඤ්චනං සබ්බලොකෙ;

ආදානසත්තෙ ඉති පෙක්ඛමානො, පජං ඉමං මච්චුධෙය්‍යෙ විසත්ත’’න්ති.

"ເພາະເຫດນັ້ນ, ພິກຂຸຜູ້ມີສະຕິ ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງໂທດນີ້ແລ້ວ ບໍ່ຄວນຍຶດໝັ້ນສິ່ງໃດໆ ໃນໂລກທັງປວງ, ເມື່ອພິຈາລະນາເຫັນໝູ່ສັດນີ້ ຜູ້ຕິດຂ້ອງຢູ່ໃນການຍຶດໝັ້ນ ແລະຕິດຂ້ອງຢູ່ໃນແດນແຫ່ງຄວາມຕາຍ."

---

භද්‍රාවුධමාණවපුච්ඡා ද්වාදසමා නිට්ඨිතා.

ພັດທຣາວຸທະມານົບປັນຫາ ທີສິບສອງ ຈົບແລ້ວ.

---

13. උදයමාණවපුච්ඡා

໑໓. ອຸທະຍະມານົບປັນຫາ

---

1111.

໑໑໑໒.

---

‘‘ඣායිං විරජමාසීනං, (ඉච්චායස්මා උදයො) කතකිච්චං අනාසවං;

පාරගුං සබ්බධම්මානං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං;

අඤ්ඤාවිමොක්ඛං පබ්‍රූහි, අවිජ්ජාය පභෙදනං’’.

(ພຣະອາຍັສມາອຸທະຍະ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງການຖາມປັນຫາ ຈຶ່ງໄດ້ມາເຝົ້າພຣະອົງຜູ້ຊົງເພັ່ງພິນິດ (ຊົງຊານ), ຜູ້ປາສະຈາກທຸລີ (ກິເລດ), ຜູ້ປະທັບຢູ່, ຜູ້ມີກິດອັນເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ຜູ້ບໍ່ມີອາສະວະ, ຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງທັມທັງປວງ. ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງຄວາມຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງ (ອັນຍາວิໂມກ) ອັນເປັນເຄື່ອງທຳລາຍອະວິຊາເຖີດ."

---

1112.

໑໑໑໓.

---

‘‘පහානං කාමච්ඡන්දානං, (උදයාති භගවා) දොමනස්සාන චූභයං;

ථිනස්ස ච පනූදනං, කුක්කුච්චානං නිවාරණං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ອຸທະຍະ, ການລະເສຍເຊິ່ງກາມະສັນທະແລະໂທມະນັດສະທັງສອງປະການ, ການບັນເທົາຄວາມງ້ວງເຫງົາຫງົ່ມຊົບ (ຖິນະ) ແລະການຫ້າມກັ້ນຄວາມຮ້ອນໃຈ (ກຸກກຸດຈະ),"

---

1113.

໑໑໑໔.

---

‘‘උපෙක්ඛාසතිසංසුද්ධං, ධම්මතක්කපුරෙජවං;

අඤ්ඤාවිමොක්ඛං පබ්‍රූමි, අවිජ්ජාය පභෙදනං’’.

"ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງສະຕິເພາະອຸເປກຂາ, ມີຄວາມຕຶກຕອງໃນທັມ (ທັມມະວິຕົກ) ເປັນເບື້ອງຕົ້ນ, ເຮົາກ່າວສິ່ງນີ້ວ່າເປັນຄວາມຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງ ອັນເປັນເຄື່ອງທຳລາຍອະວິຊາ."

---

1114.

໑໑໑໕.

---

‘‘කිංසු සංයොජනො ලොකො, කිංසු තස්ස විචාරණං;

කිස්සස්ස විප්පහානෙන, නිබ්බානං ඉති වුච්චති’’.

"ໂລກມີເຄື່ອງຜູກມັດ (ສັງໂຍດ) ຄືຫຍັງ? ໂລກມີຫຍັງເປັນເຄື່ອງທ່ຽວໄປ? ເພາະລະສິ່ງໃດໄດ້ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ນິບພານ'?"

---

1115.

໑໑໑໖.

---

‘‘නන්දිසංයොජනො ලොකො, විතක්කස්ස විචාරණං;

තණ්හාය විප්පහානෙන, නිබ්බානං ඉති වුච්චති’’.

"ໂລກມີຄວາມຍິນດີ (ນັນທິ) ເປັນເຄື່ອງຜູກມັດ, ມີຄວາມຕຶກຕອງ (ວິຕົກ) ເປັນເຄື່ອງທ່ຽວໄປ, ເພາະລະຕັນຫາໄດ້ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ 'ນິບພານ'."

---

1116.

໑໑໑໗.

---

‘‘කථං සතස්ස චරතො, විඤ්ඤාණං උපරුජ්ඣති;

භගවන්තං පුට්ඨුමාගම්ම, තං සුණොම වචො තව’’.

"ເມື່ອບຸກຄົນມີສະຕິປະພຶດຢູ່ແນວໃດ ວິນຍານຈຶ່ງຈັກດັບສະໜິດ? ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍມາເພື່ອທູນຖາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ຂໍໃຫ້ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງພຣະດຳຣັດນັ້ນຂອງພຣະອົງເຖີດ."

---

1117.

໑໑໑໘.

---

‘‘අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, වෙදනං නාභිනන්දතො;

එවං සතස්ස චරතො, විඤ්ඤාණං උපරුජ්ඣතී’’ති.

"ເມື່ອບຸກຄົນບໍ່ເພີດເພີນຍິນດີໃນເວທະນາ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ, ເມື່ອມີສະຕິປະພຶດຢູ່ຢ່າງນີ້ ວິນຍານຈຶ່ງດັບສະໜິດ."

---

උදයමාණවපුච්ඡා තෙරසමා නිට්ඨිතා.

ອຸທະຍະມານົບປັນຫາ ທີສິບສາມ ຈົບແລ້ວ.

---

14. පොසාලමාණවපුච්ඡා

໑໔. ໂປສາລະມານົບປັນຫາ

---

1118.

໑໑໑໙.

---

‘‘යො [Pg.447] අතීතං ආදිසති, (ඉච්චායස්මා පොසාලො) අනෙජො ඡින්නසංසයො;

පාරගුං සබ්බධම්මානං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං.

(ພຣະອາຍັສມາໂປສາລະ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງການຖາມປັນຫາ ຈຶ່ງໄດ້ມາເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ຊົງສະແດງອະດີດຕະຊາດໄດ້, ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ຜູ້ຕັດຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງທັມທັງປວງ."

---

1119.

໑໑໒໐.

---

‘‘විභූතරූපසඤ්ඤිස්ස, සබ්බකායප්පහායිනො;

අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, නත්ථි කිඤ්චීති පස්සතො;

ඤාණං සක්කානුපුච්ඡාමි, කථං නෙය්‍යො තථාවිධො’’.

"ຂ້າແຕ່ພຣະສາກະຍະ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍທູນຖາມເຖິງຍານຂອງບຸກຄົນ ຜູ້ມີຮູບສັນຍາອັນປາສະຈາກໄປແລ້ວ, ຜູ້ລະກາຍທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກວ່າ 'ບໍ່ມີສິ່ງໃດເລີຍ' (ອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ). ບຸກຄົນຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ຈະຄວນແນະນຳສັ່ງສອນຕໍ່ໄປແນວໃດ?"

---

1120.

໑໑໒໑.

---

‘‘විඤ්ඤාණට්ඨිතියො සබ්බා, (පොසාලාති භගවා) අභිජානං තථාගතො;

තිට්ඨන්තමෙනං ජානාති, විමුත්තං තප්පරායණං.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ໂປສາລະ, ພຣະຕຖາຄົດຊົງຮູ້ແຈ້ງເຊິ່ງວິນຍານະຖິຕิ (ທີ່ຕັ້ງແຫ່ງວິນຍານ) ທັງປວງ, ຍ່ອມຊົງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນີ້ ຜູ້ຍັງດຳຣົງຢູ່, ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ, ຜູ້ມີອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະນັ້ນເປັນທີ່ໄປໃນເບື້ອງໜ້າ."

---

1121.

໑໑໒໒.

---

‘‘ආකිඤ්චඤ්ඤසම්භවං ඤත්වා, නන්දී සංයොජනං ඉති;

එවමෙතං අභිඤ්ඤාය, තතො තත්ථ විපස්සති;

එතං ඤාණං තථං තස්ස, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො’’ති.

"ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງເຫດເກີດແຫ່ງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະນັ້ນວ່າ 'ຄວາມເພີດເພີນ (ນັນທິ) ເປັນເຄື່ອງຜູກມັດ (ສັງໂຍດ)', ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມພິຈາລະນາເຫັນແຈ້ງໃນວິປັດສະນາໃນພາຍຫຼັງ. ຍານນັ້ນຂອງພຣາມ (ພຣະອໍຣະຫັນ) ຜູ້ມີພົມມະຈັນອັນຢູ່ຈົບແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຍານອັນແທ້ຈິງ."

---

පොසාලමාණවපුච්ඡා චුද්දසමා නිට්ඨිතා.

ໂປສາລະມານົບປັນຫາ ທີສິບສີ່ ຈົບແລ້ວ.

---

15. මොඝරාජමාණවපුච්ඡා

໑໕. ໂມຄະຣາຊະມານົບປັນຫາ

---

1122.

໑໑໒໓.

---

‘‘ද්වාහං සක්කං අපුච්ඡිස්සං, (ඉච්චායස්මා මොඝරාජා)න මෙ බ්‍යාකාසි චක්ඛුමා;

යාවතතියඤ්ච දෙවීසි, බ්‍යාකරොතීති මෙ සුතං.

(ພຣະອາຍັສມາໂມຄະຣາຊະ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ທູນຖາມພຣະສາກະຍະເຖິງສອງຄັ້ງແລ້ວ, ແຕ່ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸບໍ່ໄດ້ຕັດຕອບແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາວ່າ ພຣະຣືສີຜູ້ເປັນເທວະດາ (ວິສຸດທິເທບ) ຍ່ອມຕັດຕອບໃນຄັ້ງທີສາມ."

---

1123.

໑໑໒໔.

---

‘‘අයං ලොකො පරො ලොකො, බ්‍රහ්මලොකො සදෙවකො;

දිට්ඨිං තෙ නාභිජානාති, ගොතමස්ස යසස්සිනො.

"ໂລກນີ້, ໂລກອື່ນ, ແລະພຣົມມະໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ແຈ້ງເຊິ່ງທັດສະນະ (ຄວາມເຫັນ) ຂອງພຣະໂຄຕະມະ ຜູ້ມີພຣະກຽດຕິຍົດຊື່ສຽງ."

---

1124.

໑໑໒໕.

---

‘‘එවං අභික්කන්තදස්සාවිං, අත්ථි පඤ්හෙන ආගමං;

කථං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සති’’.

"ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງການຖາມປັນຫາ ຈຶ່ງໄດ້ມາເຝົ້າພຣະອົງຜູ້ມີພຣະປັນຍາເຫັນອັນປະເສີດຢ່າງນີ້. ບຸກຄົນພິຈາລະນາເຫັນໂລກແນວໃດ ພະຍາມັດຈຸຣາດຈຶ່ງຈັກບໍ່ເຫັນ?"

---

1125.

໑໑໒໖.

---

‘‘සුඤ්ඤතො [Pg.448] ලොකං අවෙක්ඛස්සු, මොඝරාජ සදා සතො;

අත්තානුදිට්ඨිං ඌහච්ච, එවං මච්චුතරො සියා;

එවං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සතී’’ති.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ໂມຄະຣາຊະ, ເຈົ້າຈົ່ງເປັນຜູ້ມີສະຕິຢູ່ທຸກເມື່ອ ພິຈາລະນາເຫັນໂລກໂດຍຄວາມເປັນຂອງວ່າງເປົ່າ, ຈົ່ງຖອນອັດຕານຸທິດຖິ (ຄວາມເຫັນວ່າເປັນຕົວຕົນ) ເສຍ, ບຸກຄົນຈັກເປັນຜູ້ຂ້າມພົ້ນຄວາມຕາຍໄດ້ດ້ວຍອາການຢ່າງນີ້. ພະຍາມັດຈຸຣາດຍ່ອມບໍ່ເຫັນບຸກຄົນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນໂລກຢ່າງນີ້ເລີຍ."

---

මොඝරාජමාණවපුච්ඡා පන්නරසමා නිට්ඨිතා.

ໂມຄະຣາຊະມານົບປັນຫາ ທີສິບຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

16. පිඞ්ගියමාණවපුච්ඡා

໑໖. ປິງຄິຍະມານົບປັນຫາ

---

1126.

໑໑໒໗.

---

‘‘ජිණ්ණොහමස්මි අබලො වීතවණ්ණො, (ඉච්චායස්මා පිඞ්ගියො)නෙත්තා න සුද්ධා සවනං න ඵාසු;

මාහං නස්සං මොමුහො අන්තරාවආචික්ඛ ධම්මං යමහං විජඤ්ඤං;

ජාතිජරාය ඉධ විප්පහානං’’.

(ພຣະອາຍັສມາປິງຄິຍະ ກ່າວທູນວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ແກ່ຊະລາແລ້ວ, ບໍ່ມີກຳລັງ, ຜิວພັນກໍຊຸດໂຊມໄປແລ້ວ, ດວງຕາທັງສອງກໍບໍ່ແຈ່ມໃສ, ຫູກໍບໍ່ໄດ້ຍິນດີ. ຂໍຂ້າພະເຈົ້າຢ່າໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼົງງົມງາຍຈົນຈິບຫາຍໄປໃນລະຫວ່າງນີ້ເລີຍ. ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງທັມທີ່ຄວນຮູ້ ເພື່ອຄວາມລະເສຍເຊິ່ງຊາດແລະຊະລາໃນພຣະສາສະໜານີ້ເຖີດ."

---

1127.

໑໑໒໘.

---

‘‘දිස්වාන රූපෙසු විහඤ්ඤමානෙ, (පිඞ්ගියාති භගවා)රුප්පන්ති රූපෙසු ජනා පමත්තා;

තස්මා තුවං පිඞ්ගිය අප්පමත්තො,ජහස්සු රූපං අපුනබ්භවාය’’.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "

---

1128.

໑໑໒໙.

---

‘‘දිසා චතස්සො විදිසා චතස්සො, උද්ධං අධො දස දිසා ඉමායො;

න තුය්හං අදිට්ඨං අසුතං අමුතං, අථො අවිඤ්ඤාතං කිඤ්චනමත්ථි ලොකෙ;

ආචික්ඛ ධම්මං යමහං විජඤ්ඤං, ජාතිජරාය ඉධ විප්පහානං’’.

"ທິດໃຫຍ່ທັງສີ່, ທິດນ້ອຍທັງສີ່, ເບື້ອງເທິງ, ເບື້ອງລຸ່ມ, ລວມເປັນສິບທິດເຫຼົ່ານີ້, ສິ່ງໃດໃນໂລກທີ່ພຣະອົງບໍ່ເຄີຍເຫັນ, ບໍ່ເຄີຍຍິນ, ບໍ່ເຄີຍຊາບ, ຫຼືບໍ່ເຄີຍຮູ້ແຈ້ງ ຍ່ອມບໍ່ມີເລີຍ. ຂໍຈົ່ງຕັດສະແດງທັມທີ່ຄວນຮູ້ ເພື່ອຄວາມລະເສຍເຊິ່ງຊາດແລະຊະລາໃນພຣະສາສະໜານີ້ເຖີດ."

---

1129.

໑໑໓໐.

---

‘‘තණ්හාධිපන්නෙ මනුජෙ පෙක්ඛමානො, (පිඞ්ගියාති භගවා)සන්තාපජාතෙ ජරසා පරෙතෙ;

තස්මා තුවං පිඞ්ගිය අප්පමත්තො, ජහස්සු තණ්හං අපුනබ්භවායා’’ති.

(ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດວ່າ) "ປິງຄິຍະ, ເຈົ້າຈົ່ງພິຈາລະນາເຫັນໝູ່ມະນຸດຜູ້ຖືກຕັນຫາຄອບງຳ, ຜູ້ມີຄວາມເດືອດຮ້ອນເກີດຂຶ້ນ, ຜູ້ຖືກຄວາມແກ່ຊະລາບີບຄັ້ນແລ້ວ. ເພາະເຫດນັ້ນ, ປิงຄິຍະ, ເຈົ້າຈົ່ງເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ສະຫຼະຕັນຫາເສຍ ເພື່ອຄວາມບໍ່ມີພົບໃໝ່ອີກ."

---

පිඞ්ගියමාණවපුච්ඡා සොළසමා නිට්ඨිතා.

ປິງຄິຍະມານົບປັນຫາ ທີສິບຫົກ ຈົບແລ້ວ.

---

පාරායනත්ථුතිගාථා

ພາຣາຍະນະຖຸຕິຄາຖາ

---

ඉදමවොච [Pg.449] භගවා මගධෙසු විහරන්තො පාසාණකෙ චෙතියෙ, පරිචාරකසොළසානං බ්‍රාහ්මණානං අජ්ඣිට්ඨො පුට්ඨො පුට්ඨො පඤ්හං බ්‍යාකාසි. එකමෙකස්ස චෙපි පඤ්හස්ස අත්ථමඤ්ඤාය ධම්මමඤ්ඤාය ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජෙය්‍ය, ගච්ඡෙය්‍යෙව ජරාමරණස්ස පාරං. පාරඞ්ගමනීයා ඉමෙ ධම්මාති, තස්මා ඉමස්ස ධම්මපරියායස්ස පාරායනන්තෙව අධිවචනං.

ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດພຣະທັມມະເທດສະນານີ້ ໃນຂະນະທີ່ປະທັບຢູ່ທີ່ປາສານະກະເຈດີ ໃນແຄວ້ນມະຄົດ, ເມື່ອພຣະອົງຖືກພຣາມຜູ້ເປັນສິດທັງສິບຫົກຄົນ (ຂອງພາວະລີພຣາມ) ທູນອາຣາດທະນາແລ້ວ, ຈຶ່ງໄດ້ຕັດຕອບປັນຫາຕາມທີ່ຖືກທູນຖາມແລ້ວໆ ເລື້ອຍໆ. ຫາກບຸກຄົນໃດຮູ້ແຈ້ງອັດຖະ (ເນື້ອຄວາມ) ແລະຮູ້ແຈ້ງທັມ (ພະຍັນຊະນະ) ແຫ່ງປັນຫາແຕ່ລະຂໍ້ແລ້ວ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ (ທັມມານຸທັມມະປະຕິປະຕິ), ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຊະລາແລະມໍຣະນະຢ່າງແທ້ຈິງ. ທັມທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ເປັນໄປເພື່ອເຖິງຝັ່ງ (ນິບພານ), ເພາະເຫດນັ້ນ ພຣະທັມມະເທດສະນານີ້ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ "ພາຣາຍະນະ" (ທາງເຖິງຝັ່ງ).

---

1130.

໑໑໓໑.

---

අජිතො තිස්සමෙත්තෙය්‍යො, පුණ්ණකො අථ මෙත්තගූ;

ධොතකො උපසීවො ච, නන්දො ච අථ හෙමකො.

ພຣະອະຊິຕະ, ພຣະຕິສສະເມດເຕຍຍະ, ພຣະປຸນນະກະ, ພຣະເມດຕະຄູ, ພຣະໂທຕະກະ, ພຣະອຸປະສີວະ, ພຣະນັນທະ, ແລະພຣະເຫມະກະ;

---

1131.

໑໑໓໒.

---

තොදෙය්‍ය-කප්පා දුභයො, ජතුකණ්ණී ච පණ්ඩිතො;

භද්‍රාවුධො උදයො ච, පොසාලො චාපි බ්‍රාහ්මණො;

මොඝරාජා ච මෙධාවී, පිඞ්ගියො ච මහාඉසි.

ພຣະໂຕເທຍຍະແລະພຣະກັປປະທັງສອງ, ພຣະຊະຕຸກັນນິຜູ້ເປັນບັນດິດ, ພຣະພັດທຣາວຸທະ, ພຣະອຸທະຍະ, ພຣະໂປສາລະຜູ້ເປັນພຣາມ, ພຣະໂມຄະຣາຊະຜູ້ມີປັນຍາດີ, ແລະພຣະປິງຄິຍະຜູ້ເປັນມະຫາຣືສີ;

---

1132.

໑໑໓໓.

---

එතෙ බුද්ධං උපාගච්ඡුං, සම්පන්නචරණං ඉසිං;

පුච්ඡන්තා නිපුණෙ පඤ්හෙ, බුද්ධසෙට්ඨං උපාගමුං.

ພຣາມທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະຣືສີຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຈະຣະນະ (ຄວາມປະພຶດ), ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດສຸດ ເພື່ອທູນຖາມປັນຫາອັນລະອຽດອ່ອນ.

---

1133.

໑໑໓໔.

---

තෙසං බුද්ධො පබ්‍යාකාසි, පඤ්හෙ පුට්ඨො යථාතථං;

පඤ්හානං වෙය්‍යාකරණෙන, තොසෙසි බ්‍රාහ්මණෙ මුනි.

ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າຖືກພວກເຂົາທູນຖາມປັນຫາແລ້ວ ກໍຊົງຕັດຕອບຕາມຄວາມເປັນຈິງ, ພຣະມຸນີຊົງເຮັດໃຫ້ພຣາມທັງຫຼາຍຍິນດີ ດ້ວຍການຕັດແກ້ປັນຫາທັງຫຼາຍນັ້ນ.

---

1134.

໑໑໓໕.

---

තෙ තොසිතා චක්ඛුමතා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා;

බ්‍රහ්මචරියමචරිංසු, වරපඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ.

ພຣາມທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ໄດ້ຮັບຄວາມຍິນດີຈາກພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ, ໄດ້ປະພຶດພົມມະຈັນໃນສຳນັກຂອງພຣະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດ.

---

1135.

໑໑໓໖.

---

එකමෙකස්ස පඤ්හස්ස, යථා බුද්ධෙන දෙසිතං;

තථා යො පටිපජ්ජෙය්‍ය, ගච්ඡෙ පාරං අපාරතො.

ຫາກບຸກຄົນໃດປະຕິບັດຕາມປັນຫາແຕ່ລະຂໍ້ ຕາມທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງສະແດງແລ້ວຢ່າງໃດ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຖິງຝັ່ງ (ນິບພານ) ຈາກຝັ່ງນີ້ (ສັງສາຣະວັດ).

---

1136.

໑໑໓໗.

---

අපාරා පාරං ගච්ඡෙය්‍ය, භාවෙන්තො මග්ගමුත්තමං;

මග්ගො සො පාරං ගමනාය, තස්මා පාරායනං ඉති.

ບຸກຄົນເມື່ອຈະເລີນມັກອັນປະເສີດສຸດ ຍ່ອມເຖິງຝັ່ງຈາກຝັ່ງນີ້, ມັກນັ້ນເປັນທາງເພື່ອໄປສູ່ຝັ່ງ, ເພາະເຫດນັ້ນ ທາງນີ້ຈຶ່ງຊື່ວ່າ "ພາຣາຍະນະ" (ທາງເຖິງຝັ່ງ).

---

පාරායනානුගීතිගාථා

ພາຣາຍະນານຸຄີຕິຄາຖາ

---

1137.

໑໑໓໘.

---

‘‘පාරායනමනුගායිස්සං, (ඉච්චායස්මා පිඞ්ගියො)යථාද්දක්ඛි තථාක්ඛාසි, විමලො භූරිමෙධසො;

නික්කාමො නිබ්බනො නාගො, කිස්ස හෙතු මුසා භණෙ.

(ພຣະອາຍັສມາປິງຄິຍະ ກ່າວວ່າ) "ຂ້າພະເຈົ້າຈັກຂັບຮ້ອງຕາມເຊິ່ງພາຣາຍະນະທັມ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນ, ຜູ້ມີປັນຍາກວ້າງຂວາງດັ່ງແຜ່ນດິນ, ຊົງເຫັນແລ້ວຢ່າງໃດ ກໍຊົງສະແດງແລ້ວຢ່າງນັ້ນ. ພຣະອົງຜູ້ປາສະຈາກກາມ, ຜູ້ປາສະຈາກກິເລດດັ່ງປ່າ, ຜູ້ປະເສີດສຸດ (ນາຄະ), ຈະມີເຫດຜົນຫຍັງທີ່ພຣະອົງຈັກຕັດຄຳເທັດ?"

---

1138.

໑໑໓໙.

---

‘‘පහීනමලමොහස්ස[Pg.450], මානමක්ඛප්පහායිනො;

හන්දාහං කිත්තයිස්සාමි, ගිරං වණ්ණූපසඤ්හිතං.

"ບັດນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າຈັກສັນເສີນພຣະດຳຣັດອັນປະກອບດ້ວຍຄຸນຄວາມດີ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ຊົງລະມົນທິນຄືໂມຫະໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ຊົງລະມານະແລະມັກຂະ (ການລຶບລ້າງຄຸນຄົນອື່ນ) ໄດ້ແລ້ວ."

---

1139.

໑໑໔໐.

---

‘‘තමොනුදො බුද්ධො සමන්තචක්ඛු, ලොකන්තගූ සබ්බභවාතිවත්තො;

අනාසවො සබ්බදුක්ඛපහීනො, සච්චව්හයො බ්‍රහ්මෙ උපාසිතො මෙ.

"ຂ້າແຕ່ພຣາມ, ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງກຳຈັດຄວາມມືດ, ຜູ້ມີພຣະຈັກຂຸຮອບດ້ານ, ຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງໂລກ, ຜູ້ກ້າວລ່ວງພົບທັງປວງ, ຜູ້ບໍ່ມີອາສະວະ, ຜູ້ລະທຸກທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ຜູ້ມີພຣະນາມອັນແທ້ຈິງ (ວ່າພຸດທະ), ເປັນຜູ້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ (ຄົບຫາ) ແລ້ວ."

---

1140.

໑໑໔໑.

---

‘‘දිජො යථා කුබ්බනකං පහාය, බහුප්ඵලං කානනමාවසෙය්‍ය;

එවං පහං අප්පදස්සෙ පහාය, මහොදධිං හංසොරිව අජ්ඣපත්තො.

"ປຽບເໝືອນນົກທີ່ລະປ່ານ້ອຍ (ທີ່ບໍ່ມີໝາກໄມ້) ແລ້ວ ເຂົ້າໄປອາໄສປ່າໃຫຍ່ທີ່ມີໝາກໄມ້ຫຼາຍຢ່າງໃດ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຢ່າງນັ້ນ ໄດ້ລະພວກຜູ້ມີປັນຍານ້ອຍ (ເຈົ້າລັດທິອື່ນ) ແລ້ວ ເຂົ້າໄປຫາພຣະອົງ ປຽບເໝືອນພະຍາຫົງທີ່ບິນລົງສູ່ສະນ້ຳໃຫຍ່."

---

1141.

໑໑໔໒.

---

‘‘යෙමෙ පුබ්බෙ වියාකංසු, හුරං ගොතමසාසනා;

ඉච්චාසි ඉති භවිස්සති;

සබ්බං තං ඉතිහිතිහං, සබ්බං තං තක්කවඩ්ඪනං.

"ຄູອາຈານທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ໃນອະດີດ ທີ່ເຄີຍສະແດງແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ກ່ອນໜ້າພຣະສາສະໜາຂອງພຣະໂຄຕະມະວ່າ 'ຢ່າງນີ້ໄດ້ມີແລ້ວ ຢ່າງນີ້ຈັກມີ', ຄຳສອນທັງໝົດນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ຄຳເລົ່າລືສືບໆ ກັນມາ, ທັງໝົດນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຄວາມຕຶກຕອງ (ວິຕົກ) ຈະເລີນຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ."

---

1142.

໑໑໔໓.

---

‘‘එකො තමනුදාසිනො, ජුතිමා සො පභඞ්කරො;

ගොතමො භූරිපඤ්ඤාණො, ගොතමො භූරිමෙධසො.

"ພຣະໂຄຕະມະຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ, ພຣະໂຄຕະມະຜູ້ມີປັນຍາດັ່ງແຜ່ນດິນ, ພຣະອົງຜູ້ດຽວຊົງກຳຈັດຄວາມມືດ, ຊົງມີລັງສີສະຫວ່າງສະໄຫວ, ຊົງເຮັດຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ,"

---

1143.

໑໑໔໔.

---

‘‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි’’.

"ພຣະອົງໄດ້ຊົງສະແດງທັມແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ເປັນທັມອັນຜູ້ປະຕິບັດຈັກເຫັນເອງ (ສັນທິຖິໂກ), ບໍ່ປະກອບດ້ວຍການ (ອະກາລິໂກ), ເປັນທີ່ສິ້ນໄປແຫ່ງຕັນຫາ, ບໍ່ມີເສິກສັດຕູ (ກິເລດ), ເຊິ່ງບໍ່ມີສິ່ງໃດປຽບທຽບໄດ້ໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ."

---

1144.

໑໑໔໕.

---

‘‘කිංනු තම්හා විප්පවසසි, මුහුත්තමපි පිඞ්ගිය;

ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා, ගොතමා භූරිමෙධසා.

"ດູກ່ອນປິງຄິຍະ, ເຫດໃດເຈົ້າຈຶ່ງຢູ່ປາສະຈາກພຣະໂຄຕະມະ ຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ, ພຣະໂຄຕະມະ ຜູ້ມີປັນຍາດັ່ງແຜ່ນດິນນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ພຽງຄູ່ໜຶ່ງ (ຊົ່ວຄູ່ຄະນະ)?"

---

1145.

໑໑໔໖.

---

‘‘යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි’’.

"ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະແດງທັມແກ່ເຈົ້າ, ເປັນທັມອັນຜູ້ປະຕິບັດຈັກເຫັນເອງ, ບໍ່ປະກອບດ້ວຍການ, ເປັນທີ່ສິ້ນໄປແຫ່ງຕັນຫາ, ບໍ່ມີເສິກສັດຕູ, ເຊິ່ງບໍ່ມີສິ່ງໃດປຽບທຽບໄດ້ໃນທີ່ໃດໆ ເລີຍ?"

---

1146.

໑໑໔໗.

---

‘‘නාහං තම්හා විප්පවසාමි, මුහුත්තමපි බ්‍රාහ්මණ;

ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා, ගොතමා භූරිමෙධසා.

"ດູກ່ອນພຣາມ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຢູ່ປາສະຈາກພຣະໂຄຕະມະ ຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງ, ພຣະໂຄຕະມະ ຜູ້ມີປັນຍາດັ່ງແຜ່ນດິນນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ພຽງຄູ່ໜຶ່ງເລີຍ."

---

1147.

໑໑໔໘.

---

‘‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි, සන්දිට්ඨිකමකාලිකං;

තණ්හක්ඛයමනීතිකං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.

“ພຣະອົງຜູ້ຊົງສະແດງທຳແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ອັນເປັນທຳທີ່ເຫັນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ, ບໍ່ປະກອບດ້ວຍການ, ເປັນທີ່ສิ້ນໄປແຫ່ງຕັນຫາ, ປາສະຈາກໄພອັນຕະລາຍ, ເຊິ່ງບໍ່ມີອຸປະມາປຽບທຽບໄດ້ໃນທີ່ໃດເລີຍ.”

---

1148.

໑໑໔໙.

---

‘‘පස්සාමි [Pg.451] නං මනසා චක්ඛුනාව, රත්තින්දිවං බ්‍රාහ්මණ අප්පමත්තො;

නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං, තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.

“ຂ້າແຕ່ພາມ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ຍ່ອມເຫັນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນດ້ວຍໃຈ ປະດຸດຈະດັງເຫັນດ້ວຍຕາເນື້ອ ຂ້າພະເຈົ້າໄຫວ້ພະອົງຢູ່ຕະຫຼອດຄືນ ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງສຳຄັນວ່າ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ປາສະຈາກພະອົງເລີຍ.”

---

1149.

໑໑໕໐.

---

‘‘සද්ධා ච පීති ච මනො සති ච, නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා;

යං යං දිසං වජති භූරිපඤ්ඤො, ස තෙන තෙනෙව නතොහමස්මි.

“ສັດທາ ປີຕິ ມະໂນ (ໃຈ) ແລະສະຕິຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຍ່ອມບໍ່ຫຼີກຫ່າງໄປຈາກຄຳສອນຂອງພະໂຄດົມ ພະອົງຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງຂວາງດຸດແຜ່ນດິນ ສະເດັດໄປສູ່ທິດໃດໆ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍ່ອມນ້ອມໄປສູ່ທິດນັ້ນໆ ເຊັ່ນດຽວກັນ.”

---

1150.

໑໑໕໑.

---

‘‘ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස, තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථ;

සංකප්පයන්තාය වජාමි නිච්චං, මනො හි මෙ බ්‍රාහ්මණ තෙන යුත්තො.

“ຂ້າແຕ່ພາມ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າແກ່ຊະລາແລະມີກຳລັງນ້ອຍ ກາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ອາດໄປເຖິງທີ່ນັ້ນໄດ້ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍ່ອມໄປຢູ່ສະເໝີດ້ວຍການໄປທາງຄວາມຄິດ ເພາະວ່າໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າປະກອບຢູ່ກັບພະອົງ.”

---

1151.

໑໑໕໒.

---

‘‘පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානො, දීපා දීපං උපප්ලවිං ;

අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං, ඔඝතිණ්ණමනාසවං’’.

“ຂ້າພະເຈົ້ານອນດິ້ນຮົນຢູ່ໃນຕົມ (ກາມ) ໄດ້ລອຍຈາກເກາະໜຶ່ງໄປສູ່ເກາະໜຶ່ງ ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພະສຳມາສຳພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຂ້າມໂອຄະໄດ້ແລ້ວ ຜູ້ປາສະຈາກອາສະວະ.”

---

1152.

໑໑໕໓.

---

‘‘යථා අහූ වක්කලි මුත්තසද්ධො, භද්‍රාවුධො ආළවි ගොතමො ච;

එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධං,ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්‍යස්ස පාරං’’.

“ພະວັກຄະລິ ພະພັດທາວຸທະ ແລະພະໂຄດົມຊາວອາລະວີ ເປັນຜູ້ມີສັດທາປ່ອຍວາງແລ້ວ (ຫຼຸດພົ້ນດ້ວຍສັດທາ) ຢ່າງໃດ ເຖິງເຈົ້າກໍຈົ່ງປ່ອຍສັດທາໄປຢ່າງນັ້ນເຖີດ ປິງຄິຍະ ເອີຍ ເຈົ້າຈັກເຖິງຝັ່ງແຫ່ງແດນມັດຈຸ (ພະນິພານ).”

---

1153.

໑໑໕໔.

---

‘‘එස භිය්‍යො පසීදාමි, සුත්වාන මුනිනො වචො;

විවට්ටච්ඡදො සම්බුද්ධො, අඛිලො පටිභානවා.

“ຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຟັງພະດຳລັດຂອງພະມຸນີແລ້ວ ຍິ່ງມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສຢ່າງຍິ່ງ ພະອົງເປັນພະສຳພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເປີດເຄື່ອງມຸງບັງແລ້ວ ບໍ່ມີກິເລສດຸດຕະປູ ມີປະຕิພານປັນຍາ.”

---

1154.

໑໑໕໕.

---

‘‘අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤාය, සබ්බං වෙදි වරොවරං ;

පඤ්හානන්තකරො සත්ථා, කඞ්ඛීනං පටිජානතං.

“ພະສາດສະດາ ຜູ້ຊົງຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງທຳອັນຍິ່ງກວ່າເທວະດາ ຊົງຮູ້ທຳທັງປວງທັງຢ່າງຊາມແລະຢ່າງປະນີດ ຊົງເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຄຳຖາມສິ້ນສຸດລົງ ແກ່ຊົນທັງຫຼາຍຜູ້ຍັງມີຄວາມສົງໄສແຕ່ປະຕິຍານຕົນ (ວ່າເປັນຜູ້ຮູ້).”

---

1155.

໑໑໕໖.

---

‘‘අසංහීරං අසඞ්කුප්පං, යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි;

අද්ධා ගමිස්සාමි න මෙත්ථ කඞ්ඛා, එවං මං ධාරෙහි අධිමුත්තචිත්ත’’න්ති.

“ພະນິພານໃດ ໃຜໆ ບໍ່ອາດນຳໄປໄດ້ ບໍ່ມີຄວາມກຳເລີບ ບໍ່ມີອຸປະມາໃນທີ່ໃດໆ ຂ້າພະເຈົ້າຈັກໄປສູ່ພະນິພານນັ້ນຢ່າງແນ່ນອນ ຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນພະນິພານນີ້ບໍ່ມີເລີຍ ຂໍພະອົງຈົງຊົງຈຳຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ເປັນຜູ້ມີຈິດນ້ອມໄປແລ້ວ (ໃນພະນິພານ) ຢ່າງນີ້ເຖີດ.”

---

පාරායනවග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.

ປາຣາຍະນະວັກ ທີຫ້າ ຈົບແລ້ວ.

---

සුත්තුද්දානං –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳສູດ (ອຸດທານະສູດ) –

---

1.

໑.

---

උරගො [Pg.452] ධනියොපි ච, ඛග්ගවිසාණො කසි ච;

චුන්දො භවො පුනදෙව, වසලො ච කරණීයඤ්ච;

හෙමවතො අථ යක්ඛො, විජයසුත්තං මුනිසුත්තවරන්ති.

“ອຸຣະຄະສູດ, ທະນິຍະສູດ, ຂັກຄະວິສາຄະສູດ, ກະສິສູດ, ຈຸນທະສູດ, ປະຣາພະວະສູດ, ວະສະລະສູດ, ກະຣະນີຍະເມດຕະສູດ, ເຫມະວະຕະສູດ, ອາຣະວະກະຍັກຂະສູດ, ວິຊະຍະສູດ ແລະມຸນິສູດອັນປະເສີດ.”

---

2.

໒.

---

පඨමකට්ඨවරො වරවග්ගො, ද්වාදසසුත්තධරො සුවිභත්තො;

දෙසිතො චක්ඛුමතා විමලෙන, සුය්‍යති වග්ගවරො උරගොති.

“ວັກອັນປະເສີດທຳອິດນີ້ ຊົງຈຳໄວ້ ໑໒ ສູດ ອັນພະຜູ້ມີພະຈັກຂຸ ຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນ ຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ ຍ່ອມປາກົດຊື່ວ່າ ອຸຣະຄະວັກ ອັນເປັນວັກອັນປະເສີດ.”

---

3.

໓.

---

රතනාමගන්ධො හිරිමඞ්ගලනාමො, සුචිලොමකපිලො ච බ්‍රාහ්මණධම්මො;

නාවා කිංසීලඋට්ඨහනො ච, රාහුලො ච පුනපි වඞ්ගීසො.

“ຣະຕະນະສູດ, ອາມະຄັນທະສູດ, ຫິຣິສູດ, ມັງຄະລະສູດ, ສຸຈິໂລມະສູດ, ກະປິລະສູດ (ທັມມະຈະຣິຍະສູດ), ພຣາມມະນະທັມມິກະສູດ, ນາວāສູດ, ກິງສີລະສູດ, ອຸດຖານະສູດ, ຣາຫຸລະສູດ ແລະວັງຄີສະສູດ (ນິໂຄຣທະກັປປະສູດ).”

---

4.

໔.

---

සම්මාපරිබ්බාජනීයොපි චෙත්ථ, ධම්මිකසුත්තවරො සුවිභත්තො;

චුද්දසසුත්තධරො දුතියම්හි, චූළකවග්ගවරොති තමාහු.

“ແລະໃນວັກນີ້ ມີສັມມາປະຣິພພາຊະນີຍະສູດ ແລະທັມມິກະສູດອັນປະເສີດ ທີ່ຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ວັກທີສອງນີ້ ຊົງຈຳໄວ້ ໑໔ ສູດ ທ່ານທັງຫຼາຍເອີ້ນວັກນັ້ນວ່າ ຈູລະວັກອັນປະເສີດ.”

---

5.

໕.

---

පබ්බජ්ජපධානසුභාසිතනාමො, පූරළාසො පුනදෙව මාඝො ච;

සභියං කෙණියමෙව සල්ලනාමො, වාසෙට්ඨවරො කාලිකොපි ච.

“ປັບພັດຊາສູດ, ປະທານະສູດ, ສຸພາສິຕະສູດ, ປູຣະຣາສະສູດ (ສຸນທະຣິກະພາຣະທວາຊະສູດ), ມາຄະສູດ, ສະພິຍະສູດ, ເກນິຍະສູດ (ເສລະສູດ), ສັນລະສູດ, ວາເສດຖະສູດອັນປະເສີດ ແລະໂກກາລິກະສູດ.”

---

6.

໖.

---

නාලකසුත්තවරො සුවිභත්තො, තං අනුපස්සී තථා පුනදෙව;

ද්වාදසසුත්තධරො තතියම්හි, සුය්‍යති වග්ගවරො මහානාමො.

“ນາລະກະສູດອັນປະເສີດ ທີ່ຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ແລະທະວະຍະຕານຸປັດສະນາສູດ ວັກທີສາມນີ້ ຊົງຈຳໄວ້ ໑໒ ສູດ ຍ່ອມປາກົດຊື່ວ່າ ມະຫາວັກອັນປະເສີດ.”

---

7.

໗.

---

කාමගුහට්ඨකදුට්ඨකනාමා, සුද්ධවරො පරමට්ඨකනාමො;

ජරා මෙත්තියවරො සුවිභත්තො, පසූරමාගණ්ඩියා පුරාභෙදො.

“ກາມະສູດ, ຄູຫັດຖະກະສູດ, ທຸດຖັດຖະກະສູດ, ສຸດທັດຖະກະສູດອັນປະເສີດ, ປະຣະມັດຖະກະສູດ, ຊະຣາສູດ, ເມດໄຕຍະສູດ (ຕິດສະເມດໄຕຍະສູດ) ອັນປະເສີດ ທີ່ຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ, ປະສູຣະສູດ, ມາຄັນທິຍະສູດ ແລະປຸຣາເພທະສູດ.”

---

8.

໘.

---

කලහවිවාදො [Pg.453] උභො වියුහා ච, තුවටකඅත්තදණ්ඩසාරිපුත්තා;

සොළසසුත්තධරො චතුත්ථම්හි, අට්ඨකවග්ගවරොති තමාහු.

“ກາລະຫະວິວາທະສູດ, ພິຍູຫະສູດທັງສອງ (ຈູລະພິຍູຫະແລະມະຫາພິຍູຫະ), ຕຸວະຕະກະສູດ, ອັດຕະທັນທະສູດ ແລະສາຣີປຸດຕະສູດ ວັກທີສີ່ນີ້ ຊົງຈຳໄວ້ ໑໖ ສູດ ທ່ານທັງຫຼາຍເອີ້ນວັກນັ້ນວ່າ ອັດຖະກະວັກອັນປະເສີດ.”

---

9.

໙.

---

මගධෙ ජනපදෙ රමණීයෙ, දෙසවරෙ කතපුඤ්ඤනිවෙසෙ;

පාසාණකචෙතියවරෙ සුවිභත්තෙ, වසි භගවා ගණසෙට්ඨො.

“ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນໝູ່ຄະນະ ໄດ້ປະທັບຢູ່ ນະ ປາສາຣະກະເຈດີ ອັນເປັນສະຖານທີ່ປະເສີດ ທີ່ຊົງຈຳແນກໄວ້ດີແລ້ວ ໃນແຄວ້ນມະຄົດ ອັນເປັນດິນແດນທີ່ໜ້າຮື່ນຣົມ ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຜູ້ມີບຸນອັນໄດ້ກະທຳໄວ້ແລ້ວ.”

---

10.

໑໐.

---

උභයවාසමාගතියම්හි, ද්වාදසයොජනියා පරිසාය;

සොළසබ්‍රාහ්මණානං කිර පුට්ඨො, පුච්ඡාය සොළසපඤ්හකම්මියා;

නිප්පකාසයි ධම්මමදාසි.

“ໄດ້ຍິນວ່າ ພະອົງຜູ້ອັນພາມ ໑໖ ຄົນ ຜູ້ມາຈາກທີ່ຢູ່ອາໄສທັງສອງ (ຊາຍແດນແຄວ້ນມຸລະກະແລະອັດສະກະ) ທູນຖາມແລ້ວ ໃນທ່າມກາງບໍລິສັດ ໑໒ ໂຍດ ໄດ້ຊົງສະແດງເນື້ອຄວາມແຫ່ງປັນຫາ ໑໖ ຂໍ້ ແລະໄດ້ຊົງປະທານທຳແກ່ພາມເຫຼົ່ານັ້ນ.”

---

11.

໑໑.

---

අත්ථපකාසකබ්‍යඤ්ජනපුණ්ණං, ධම්මමදෙසෙසි පරඛෙමජනියං ;

ලොකහිතාය ජිනො ද්විපදග්ගො, සුත්තවරං බහුධම්මවිචිත්‍රං;

සබ්බකිලෙසපමොචනහෙතුං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະຊິນະເຈົ້າ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງທຳອັນເຕັມປ່ຽມດ້ວຍພະຍັນຊະນະທີ່ສະແດງເນື້ອຄວາມ ອັນເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມກະເສມຢ່າງຍິ່ງແກ່ຜູ້ນັ້ນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນວິຈິດດ້ວຍທຳຫຼາຍປະການ ອັນເປັນεຫດຫຼຸດພົ້ນຈາກກິເລສທັງປວງ.”

---

12.

໑໒.

---

බ්‍යඤ්ජනමත්ථපදං සමයුත්තං, අක්ඛරසඤ්ඤිතඔපමගාළ්හං;

ලොකවිචාරණඤාණපභග්ගං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນປະກອບດ້ວຍພະຍັນຊະນະແລະອັດຖະປະທະ ອັນກຳນົດໄວ້ດ້ວຍອັກສອນແລະຢັ່ງລົງດ້ວຍອຸປະມາ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຍານທີ່ພິຈາລະນາໂລກ.”

---

13.

໑໓.

---

රාගමලෙ අමලං විමලග්ගං, දොසමලෙ අමලං විමලග්ගං;

මොහමලෙ අමලං විමලග්ගං, ලොකවිචාරණඤාණපභග්ගං;

දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນລາຄະມົນທິນ ອັນສະອາດຢ່າງຍິ່ງ, ອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນໂທສະມົນທິນ ອັນສະອາດຢ່າງຍິ່ງ, ອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນໂມຫະມົນທິນ ອັນສະອາດຢ່າງຍິ່ງ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຍານທີ່ພິຈາລະນາໂລກ.”

---

14.

໑໔.

---

ක්ලෙසමලෙ [Pg.454] අමලං විමලග්ගං, දුච්චරිතමලෙ අමලං විමලග්ගං;

ලොකවිචාරණඤාණපභග්ගං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນກິເລສມົນທິນ ອັນສະອາດຢ່າງຍິ່ງ, ອັນປາສະຈາກມົນທິນໃນທຸຈະຣິດມົນທິນ ອັນສະອາດຢ່າງຍິ່ງ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຍານທີ່ພິຈາລະນາໂລກ.”

---

15.

໑໕.

---

ආසවබන්ධනයොගාකිලෙසං, නීවරණානි ච තීණි මලානි;

තස්ස කිලෙසපමොචනහෙතුං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ສັດໃດມີອາສະວະ ເຄື່ອງຜູກມັດ ເຄື່ອງປະກອບ ແລະກິເລສ ເຄື່ອງກັ້ນ (ນີວໍຣະນະ) ແລະມົນທິນ ໓ ປະການ ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນເປັນເຫດຫຼຸດພົ້ນຈາກກິເລສຂອງສັດນັ້ນ.”

---

16.

໑໖.

---

නිම්මලසබ්බකිලෙසපනූදං, රාගවිරාගමනෙජමසොකං;

සන්තපණීතසුදුද්දසධම්මං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນສະແດງທຳອັນປາສະຈາກມົນທິນ ອັນບັນເທົາກິເລສທັງປວງ ອັນປາສະຈາກລາຄະ ບໍ່ມີຕັນຫາ ບໍ່ມີຄວາມໂສກ ອັນສະຫງົບ ປະນີດ ແລະເຫັນໄດ້ແສນຍາກ.”

---

17.

໑໗.

---

රාගඤ්ච දොසකමභඤ්ජිතසන්තං, යොනිචතුග්ගතිපඤ්චවිඤ්ඤාණං;

තණ්හාරතච්ඡදනතාණලතාපමොක්ඛං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງທຳລາຍລາຄະ ໂທສະ ແລະຄວາມສະດຸ້ງກົວແລ້ວ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນເຮັດໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນຈາກໂຍນິ ໔, ຄະຕິ ໕, ວິນຍານະທິຕິ ໗, ຕັນຫາອັນຢັ່ງລົງ, ຕັນຫາອັນຍິນດີ, ຕັນຫາເຄື່ອງມຸງບັງ ແລະຕັນຫາດຸດເຄືອວັນ.”

---

18.

໑໘.

---

ගම්භීරදුද්දසසණ්හනිපුණං, පණ්ඩිතවෙදනියං නිපුණත්ථං;

ලොකවිචාරණඤාණපභග්ගං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນເລິກເຊິ່ງ ເຫັນໄດ້ຍາກ ລະອຽດອ່ອນ ປານີດ ອັນວິນຍູຊົນພຶງຮູ້ ເປັນທຳມີເນື້ອຄວາມອັນລະອຽດ ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຍານທີ່ພິຈາລະນາໂລກ.”

---

19.

໑໙.

---

නවඞ්ගකුසුමමාලගීවෙය්‍යං, ඉන්ද්‍රියඣානවිමොක්ඛවිභත්තං;

අට්ඨඞ්ගමග්ගධරං වරයානං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດในສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນມີພວງມະໄລຄືຄຳສອນມີອົງ ໙ ເປັນເຄື່ອງປະດັບຄໍ ອັນຈຳແນກໄວ້ດ້ວຍອິນຊີ, ຊານ ແລະວິໂມກ ອັນຊົງໄວ້ເຊິ່ງມັກມີອົງ ໘ ອັນເປັນຍານອັນປະເສີດ.”

---

20.

໒໐.

---

සොමුපමං [Pg.455] විමලං පරිසුද්ධං, අණ්ණවමූපමරතනසුචිත්තං;

පුප්ඵසමං රවිමූපමතෙජං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගො.

“ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນມີອຸປະມາດຸດພະຈັນ ອັນປາສະຈາກມົນທິນ ສະອາດບໍລິສຸດ, ອັນມີອຸປະມາດຸດມະຫາສະໝຸດ ອັນວິຈິດດ້ວຍລັດຕະນະ, ອັນສະເໝີດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະມີເດຊະອຸປະມາດຸດພະອາທິດ.”

---

21.

໒໑.

---

ඛෙමසිවං සුඛසීතලසන්තං, මච්චුතතාණපරං පරමත්ථං;

තස්ස සුනිබ්බුතදස්සනහෙතුං, දෙසයි සුත්තවරං ද්විපදග්ගොති.

“ພະນິພານອັນເປັນແດນກະເສມ ອັນສະຫງົບ ເຢັນສະບາຍ ບໍ່ມີການເຄື່ອນ (ຈຸຕິ) ເປັນທີ່ຕ້ານທານຢ່າງຍິ່ງ ເປັນປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງ ມີຢູ່ ພະອົງຜູ້ປະເສີດສຸດໃນສັດສອງເທົ້າ ໄດ້ຊົງສະແດງພະສູດອັນປະເສີດ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເຫັນພະນິພານອັນດັບສະໜິດນັ້ນ.”

---

සුත්තනිපාතපාළි නිට්ඨිතා.

ພະໄຕປິໂດກ ພາກພະສູດ ສຸດຕະນິບາດ ຈົບບໍລິບູນ.