| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖(波羅夷) 1102 巴吉帝亞(波逸提) 1103 大品(律藏) 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1 1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2 1203 巴吉帝亞(波逸提)義註 1204 大品義註(律藏) 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑(詞幹篇) 8431 文法寶鑑(詞根篇) 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品(長部) 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註(長部) 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註(長部) 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品(相應部) | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注(相應部) | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註(相應部) | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註(迷惑冰消) 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa 礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者 Khuddakanikāye 小部 Suttanipātapāḷi 经集 1. Uragavaggo 1. 蛇品 1. Uragasuttaṃ 1. 蛇经 1. 1. Yo [Pg.279] uppatitaṃ vineti kodhaṃ, visaṭaṃ sappavisaṃva osadhehi ; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘调伏已生之忿怒,如以草药除已扩散之蛇毒,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 2. 2. Yo rāgamudacchidā asesaṃ, bhisapupphaṃva saroruhaṃ vigayha; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ, purāṇaṃ. 若有比丘已根除贪欲无余,如入池塘拔除莲花,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 3. 3. Yo taṇhamudacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘涸竭迅流之渴爱,将其根除而无余,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 4. 4. Yo [Pg.280] mānamudabbadhī asesaṃ, naḷasetuṃva sudubbalaṃ mahogho; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘已根除我慢无余,如洪流摧毁脆弱之芦苇桥,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 5. 5. Yo nājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ pupphamiva udumbaresu; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘于诸有中不得实质,如于优昙钵罗树中觅花,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 6. 6. Yassantarato na santi kopā, itibhavābhavatañca vītivatto; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘内心无有忿怒,且已超越此有与非有,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 7. 7. Yassa vitakkā vidhūpitā, ajjhattaṃ suvikappitā asesā; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘之寻思已涤除,于内断尽而无余,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 8. 8. Yo nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ accagamā imaṃ papañcaṃ; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘不逾越亦不退缩,已超越此一切戏论,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 9. 9. Yo nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ vitathamidanti ñatvā loke; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘不逾越亦不退缩,了知世间此一切皆虚妄,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 10. 10. Yo nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ vitathamidanti vītalobho; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘不逾越亦不退缩,了知此一切皆虚妄而离贪,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 11. 11. Yo [Pg.281] nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ vitathamidanti vītarāgo; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘不逾越亦不退缩,了知此一切皆虚妄而离欲,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 12. 12. Yo nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ vitathamidanti vītadoso; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若有比丘不逾越亦不退缩,了知此一切皆虚妄而离瞋,彼比丘舍弃此岸与彼岸,犹如蛇蜕去衰朽之古皮。 13. 13. Yo nāccasārī na paccasārī, sabbaṃ vitathamidanti vītamoho; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 不超越亦不退缩,了知此一切为虚妄而离痴;彼比丘舍弃此岸与彼岸,如蛇蜕去陈旧之皮。 14. 14. Yassānusayā na santi keci, mūlā ca akusalā samūhatāse; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若比丘无有任何随眠,诸不善根亦已根除;彼比丘舍弃此岸与彼岸,如蛇蜕去陈旧之皮。 15. 15. Yassa darathajā na santi keci, oraṃ āgamanāya paccayāse; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若比丘无有任何由忧恼所生、作为再来此岸之因;彼比丘舍弃此岸与彼岸,如蛇蜕去陈旧之皮。 16. 16. Yassa vanathajā na santi keci, vinibandhāya bhavāya hetukappā; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若比丘无有任何由渴爱所生、作为系缚于有之因;彼比丘舍弃此岸与彼岸,如蛇蜕去陈旧之皮。 17. 17. Yo nīvaraṇe pahāya pañca, anigho tiṇṇakathaṃkatho visallo; So bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇamivattacaṃ purāṇaṃ. 若比丘已断五盖,无恼、度疑、离箭;彼比丘舍弃此岸与彼岸,如蛇蜕去陈旧之皮。 Uragasuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 蛇经第一终。 2. Dhaniyasuttaṃ 2. 达尼亚经 18. 18. ‘‘Pakkodano [Pg.282] duddhakhīrohamasmi, (iti dhaniyo gopo)Anutīre mahiyā samānavāso; Channā kuṭi āhito gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “我饭已熟,乳已挤出,(牧牛者达尼亚如是说)我与家人同住于摩酰河畔;孤邸已盖,火已燃起。天,若欲雨,便降吧!” 19. 19. ‘‘Akkodhano vigatakhilohamasmi, (iti bhagavā)Anutīre mahiyekarattivāso; Vivaṭā kuṭi nibbuto gini, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “我无嗔,已除心结,(世尊如是说)于摩酰河畔仅住一宿;孤邸已敞,火已熄灭。天,若欲雨,便降吧!” 20. 20. ‘‘Andhakamakasā na vijjare, (iti dhaniyo gopo)Kacche rūḷhatiṇe caranti gāvo; Vuṭṭhimpi saheyyumāgataṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “此处无有虻与蚊,(牧牛者达尼亚如是说)牛群在草茂的水边地吃草;亦能承受将来之雨。天,若欲雨,便降吧!” 21. 21. ‘‘Baddhāsi bhisī susaṅkhatā, (iti bhagavā)Tiṇṇo pāragato vineyya oghaṃ; Attho bhisiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “我筏已结好,善构筑,(世尊如是说)已调伏瀑流而渡过,抵达彼岸;我已不需此筏。天,若欲雨,便降吧!” 22. 22. ‘‘Gopī mama assavā alolā, (iti dhaniyo gopo)Dīgharattaṃ saṃvāsiyā manāpā; Tassā na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “我妻顺从不贪,(牧牛者达尼亚如是说)与我长久共住且合意;未闻彼有丝毫恶行。天,若欲雨,便降吧!” 23. 23. ‘‘Cittaṃ mama assavaṃ vimuttaṃ, (iti bhagavā)Dīgharattaṃ paribhāvitaṃ sudantaṃ; Pāpaṃ pana me na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’. “我心顺从且解脱,(世尊如是说)经长时熏修而善调;于我实无有恶。天,若欲雨,便降吧!” 24. 24. ‘‘Attavetanabhatohamasmi[Pg.283], (iti dhaniyo gopo)Puttā ca me samāniyā arogā; Tesaṃ na suṇāmi kiñci pāpaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 我自食其力,(达尼亚牧人言)子女们在旁且无病;未闻他们有丝毫恶事,天神,若欲降雨,即降吧! 25. 25. ‘‘Nāhaṃ bhatakosmi kassaci, (iti bhagavā)Nibbiṭṭhena carāmi sabbaloke; Attho bhatiyā na vijjati, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 我非任何人之佣工,(世尊言)我以所证得遍行于一切世间;于我已无佣酬之需,烦恼之云啊,若欲降雨,即降吧! 26. 26. ‘‘Atthi vasā atthi dhenupā, (iti dhaniyo gopo)Godharaṇiyo paveṇiyopi atthi; Usabhopi gavampatīdha atthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 我有未驯的母牛,有哺乳的牛犊,(达尼亚牧人言)亦有怀孕的母牛和成年的母牛;此地亦有公牛为牛王,天神,若欲降雨,即降吧! 27. 27. ‘‘Natthi vasā natthi dhenupā, (iti bhagavā)Godharaṇiyo paveṇiyopi natthi; Usabhopi gavampatīdha natthi, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 我无缠,亦无随眠,(世尊言)无福行,亦无渴爱;此地亦无行识为主,烦恼之云啊,若欲降雨,即降吧! 28. 28. ‘‘Khilā nikhātā asampavedhī, (iti dhaniyo gopo)Dāmā muñjamayā navā susaṇṭhānā; Na hi sakkhinti dhenupāpi chettuṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 木桩深埋且坚固,(达尼亚牧人言)芒草新绳制作精良;牛犊亦不能将其挣断,天神,若欲降雨,即降吧! 29. 29. ‘‘Usabhoriva chetva bandhanāni, (iti bhagavā)Nāgo pūtilataṃva dālayitvā ; Nāhaṃ punupessaṃ gabbhaseyyaṃ, atha ce patthayasī pavassa deva’’. 如公牛挣断系缚,(世尊言)如大象撕裂腐藤;我将不再入母胎,烦恼之云啊,若欲降雨,即降吧! 30. 30. ‘‘Ninnañca thalañca pūrayanto, mahāmegho pavassi tāvadeva; Sutvā devassa vassato, imamatthaṃ dhaniyo abhāsatha. 大云即刻沛然降下,遍满低谷与高地;听闻雨声,达尼亚说此义言。 31. 31. ‘‘Lābhā [Pg.284] vata no anappakā, ye mayaṃ bhagavantaṃ addasāma; Saraṇaṃ taṃ upema cakkhuma, satthā no hohi tuvaṃ mahāmuni. 我等实获大利,因得见世尊!具眼者,我等皈依您,大牟尼,愿您为我等之导师! 32. 32. ‘‘Gopī ca ahañca assavā, brahmacariyaṃ sugate carāmase; Jātimaraṇassa pāragū, dukkhassantakarā bhavāmase’’. 牧女与我俱顺从,于善逝处修梵行;当为生死之度者,当为苦之尽者。 33. 33. ‘‘Nandati puttehi puttimā, (iti māro pāpimā)Gomā gohi tatheva nandati; Upadhī hi narassa nandanā, na hi so nandati yo nirūpadhi’’. 有子者因子而喜,(此为恶者魔罗所言)有牛者亦因牛而喜;所依实为人间喜,无所依者实无喜。 34. 34. ‘‘Socati puttehi puttimā, (iti bhagavā)Gopiyo gohi tatheva socati; Upadhī hi narassa socanā, na hi so socati yo nirūpadhī’’ti. 有子者因子而忧,(世尊言)有牛者亦因牛而忧;所依实为人间忧,无所依者实无忧。 Dhaniyasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ. 达尼亚经第二终。 3. Khaggavisāṇasuttaṃ 3. 犀角经 35. 35. Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ; Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 于一切众生放下刀杖,不恼害其中任何一者;尚不欲求子,何况伴侣?应如犀角,独自游行。 36. 36. Saṃsaggajātassa [Pg.285] bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti; Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 交往则生爱染,此苦由爱染而生;观见爱染所生过患,应如犀角,独自游行。 37. 37. Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto; Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 怜悯密友与伴侣,心生系缚而失利;观见亲密交往中此等怖畏,应如犀角,独自游行。 38. 38. Vaṃso visālova yathā visatto, puttesu dāresu ca yā apekkhā; Vaṃsakkaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 对子女妻室的顾恋,犹如竹丛交错纠缠;应如竹笋不执著,如犀角独自游行。 39. 39. Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṃ gacchati gocarāya; Viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 犹如林中之鹿无有系缚,随意前往觅食;智者观见此等自在,应如犀角,独自游行。 40. 40. Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ṭhāne gamane cārikāya; Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 在伴侣中,于住、立、行、游时,皆有邀约;观见无人觊觎之自在,应如犀角,独自游行。 41. 41. Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, puttesu ca vipulaṃ hoti pemaṃ; Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 在伴侣中有嬉戏与欢乐,对子女亦有深广之爱;因厌恶与所爱者别离,应如犀角,独自游行。 42. 42. Cātuddiso [Pg.286] appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena; Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo. 于四方无有对碍,随缘而满足;能忍耐诸种危难且无所畏惧,应如犀角,独自游行。 43. 43. Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, atho gahaṭṭhā gharamāvasantā; Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo. 部分出家者亦难相与,居家之人亦然;于他人之子嗣少有关切,应如犀角,独自游行。 44. 44. Oropayitvā gihibyañjanāni, sañchinnapatto yathā koviḷāro; Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo. 放下在家者之相,如落尽叶之翅子树(koviḷāro);英雄斩断在家之束缚,应如犀角,独自游行。 45. 45. Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ; Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā. 若得贤智之友,能同行、善住、且坚毅,则应克服一切危难,与彼同行,欣然具念。 46. 46. No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ; Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo. 若不得贤智之友,能同行、善住、且坚毅,则应如王舍弃所征服之国土,如林中大象,独自游行。 47. 47. Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā; Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo. 我等实赞具德友,当亲近胜己或等己之友;若未得此等善友,受用无过咎之食,应如犀角独行。 48. 48. Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni; Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 见金匠善制之金镯,光辉灿烂,于臂上两者相击,应如犀角独行。 49. 49. Evaṃ [Pg.287] dutiyena sahā mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā; Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 若与第二人共住,则有言谈与执着;预见未来此等危害,应如犀角独行。 50. 50. Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ; Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo. 欲乐实绚丽、甘美、悦意,以诸异相扰乱心;见欲乐之过患,应如犀角独行。 51. 51. Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metaṃ; Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo. 此是灾患、痈、祸患、病、箭与怖畏;见欲乐中有此怖畏,应如犀角独行。 52. 52. Sītañca uṇhañca khudaṃ pipāsaṃ, vātātape ḍaṃsasarīsape ca; Sabbānipetāni abhisambhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo. 于寒暑、饥渴、风日、蚊虻与爬虫,于此等一切皆能克服,应如犀角独行。 53. 53. Nāgova yūthāni vivajjayitvā, sañjātakhandho padumī uḷāro; Yathābhirantaṃ viharaṃ araññe, eko care khaggavisāṇakappo. 犹如壮硕高贵、身如莲花之象,远离象群,随意栖止于林野,应如犀角独行。 54. 54. Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye sāmayikaṃ vimuttiṃ; Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo. 乐于交际者,不可能证得暂时解脱;听闻日亲(Ādiccabandhu)之言,应如犀角独行。 55. 55. Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo; Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo. 已超越诸邪见,达于决定位,获得圣道;我智已生,不为他导,应如犀角独行。 56. 56. Nillolupo [Pg.288] nikkuho nippipāso, nimmakkho niddhantakasāvamoho; Nirāsayo sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo. 无贪、无谄、无渴、无毁訾,涤除痴垢;于一切世间无所希求,应如犀角独行。 57. 57. Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ; Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 当远离恶友,彼不见义、住于邪行;莫自亲近沉溺、放逸之人,应如犀角独行。 58. 58. Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ; Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 当亲近博学持法、贤善具辩才之友;了知义理、断除疑惑,应如犀角独行。 59. 59. Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno; Vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo. 于世间嬉戏、欢愉与感官之乐,不予庄严,无所顾恋;远离饰好,说真实语,应如犀角,独自游行。 60. 60. Puttañca dāraṃ pitarañca mātaraṃ, dhanāni dhaññāni ca bandhavāni ; Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo. 舍弃子与妻、父与母,财宝、谷物与亲属,以及由此而生的种种欲乐,应如犀角,独自游行。 61. 61. Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ, appassādo dukkhamettha bhiyyo; Gaḷo eso iti ñatvā mutīmā, eko care khaggavisāṇakappo. 此为束缚,此中乐少味薄,苦痛更多;智者了知此为毒箭,应如犀角,独自游行。 62. 62. Sandālayitvāna saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī; Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 碎破诸结,如水中之鱼冲破罗网;如火不返已燃之处,应如犀角,独自游行。 63. 63. Okkhittacakkhū [Pg.289] na ca pādalolo, guttindriyo rakkhitamānasāno; Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 眼目垂下,步履不浮,守护诸根,防护心意;不为贪欲所漏,不为嗔恚所烧,应如犀角,独自游行。 64. 64. Ohārayitvā gihibyañjanāni, sañchannapatto yathā pārichatto; Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo. 舍弃在家之相,出家身着袈裟,犹如波利质多罗树枝叶繁茂,应如犀角,独自游行。 65. 65. Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī; Kule kule appaṭibaddhacitto, eko care khaggavisāṇakappo. 于诸味不生贪婪,亦不躁动,不养育他人,行次第乞食;于家家心无系著,应如犀角,独自游行。 66. 66. Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe; Anissito chetva sinehadosaṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 舍断心之五盖,遣除一切随烦恼;无所依止,斩断爱之染着,应如犀角,独自游行。 67. 67. Vipiṭṭhikatvāna sukhaṃ dukhañca, pubbeva ca somanassadomanassaṃ; Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo. 背舍乐与苦,以及先前之喜与忧;获得清净、寂静之舍,应如犀角,独自游行。 68. 68. Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti; Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo. 为达至上义而精进,心不退缩,行不懈怠;勇猛坚定,具足强力与智慧力,应如犀角,独自游行。 69. 69. Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī; Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo. 不舍离独处与禅那,于诸法恒常随法行;思察诸有之过患,应如犀角,独自游行。 70. 70. Taṇhakkhayaṃ [Pg.290] patthayamappamatto, aneḷamūgo sutavā satīmā; Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo. 渴求爱尽而不放逸,不为愚痴暗哑,多闻具念;了知法义,趣向决定,勇猛精勤,应如犀角,独自游行。 71. 71. Sīhova saddesu asantasanto, vātova jālamhi asajjamāno; Padumaṃva toyena alippamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 如狮不为声所惧,如风不著于罗网,如莲不为水所染,应如犀角独游行。 72. 72. Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṃ abhibhuyya cārī; Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo. 如具牙力之狮,兽中之王,强力征服而游行;当栖止于边鄙卧坐处,应如犀角独游行。 73. 73. Mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle; Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo. 适时修习慈、悲、喜、舍心解脱,不与一切世间相违,应如犀角独游行。 74. 74. Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sandālayitvāna saṃyojanāni; Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo. 舍断贪、嗔、痴,并破除诸结,于生命终尽时无所怖畏,应如犀角独游行。 75. 75. Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā; Attaṭṭhapaññā asucī manussā, eko care khaggavisāṇakappo. 为利而交往亲近,无故之友今难得。人为己利智不净,应如犀角独游行。 Khaggavisāṇasuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ. 《犀角经》第三终。 4. Kasibhāradvājasuttaṃ 4. 耕者巴罗多迦经 Evaṃ [Pg.291] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati dakkhiṇāgirismiṃ ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme. Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa pañcamattāni naṅgalasatāni payuttāni honti vappakāle. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa kammanto tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa parivesanā vattati. Atha kho bhagavā yena parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. 如是我闻。一时,世尊住于摩揭陀(Magadha),在南山(Dakkhiṇāgiri)的伊迦那罗(Ekanāḷā)婆罗门村。尔时,耕者巴罗多迦(Kasibhāradvāja)婆罗门于播种时,驾有五百张犁。其时,世尊于清晨时分,著衣持钵,往耕者巴罗多迦婆罗门工作之处。彼时,耕者巴罗多迦婆罗门正在行食。于是,世尊前往行食之处,至已,立于一旁。 Addasā kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ piṇḍāya ṭhitaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, samaṇa, kasāmi ca vapāmi ca; kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmi. Tvampi, samaṇa, kasassu ca vapassu ca; kasitvā ca vapitvā ca bhuñjassū’’ti. 耕者巴罗多迦婆罗门看见世尊为乞食而立。见已,乃对世尊言:“沙门,我耕作,我播种;耕作与播种后,我才食用。沙门,你也当耕作,也当播种;耕作与播种后,才可食用。” ‘‘Ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca; kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī’’ti. ‘‘Na kho pana mayaṃ passāma bhoto gotamassa yugaṃ vā naṅgalaṃ vā phālaṃ vā pācanaṃ vā balibadde vā. Atha ca pana bhavaṃ gotamo evamāha – ‘ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca; kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī’’’ti. “婆罗门,我也耕作,我也播种;耕作播种后,我才食用。”“然而我们没有看见乔达摩尊者您的轭、犁、犁头、策杖或耕牛。然而乔达摩尊者您却这样说:‘婆罗门,我也耕作,我也播种;耕作播种后,我才食用。’” Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 于是,耕者巴罗多迦婆罗门以偈颂对世尊说道: 76. 76. ‘‘Kassako paṭijānāsi, na ca passāma te kasiṃ; Kasiṃ no pucchito brūhi, yathā jānemu te kasiṃ’’. “汝自称农夫,我等不见汝耕;我等既已问,请为说汝耕,令我等知汝耕。” 77. 77. ‘‘Saddhā bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ; Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ. “信为种子,苦行为雨,智慧为我之轭与犁;惭为犁辕,意为缰绳,念为我之犁头与策杖。” 78. 78. ‘‘Kāyagutto vacīgutto, āhāre udare yato; Saccaṃ karomi niddānaṃ, soraccaṃ me pamocanaṃ. “身护,语护,饮食、腹中知节制;我以真实作除草,柔和是我的解脱。” 79. 79. ‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ; Gacchati anivattantaṃ, yattha gantvā na socati. “精进是我负重之牛,运载至安稳;勇往直前不退转,抵达无忧之处。” 80. 80. ‘‘Evamesā [Pg.292] kasī kaṭṭhā, sā hoti amatapphalā; Etaṃ kasiṃ kasitvāna, sabbadukkhā pamuccatī’’ti. “如是此耕已耕耘,其果实为不死;耕耘此耕者,解脱一切苦。” Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo mahatiyā kaṃsapātiyā pāyasaṃ vaḍḍhetvā bhagavato upanāmesi – ‘‘bhuñjatu bhavaṃ gotamo pāyasaṃ. Kassako bhavaṃ; yaṃ hi bhavaṃ gotamo amatapphalaṃ kasiṃ kasatī’’ti. 于是,耕者巴罗多迦婆罗门用一个大铜钵盛满乳粥,呈给世尊说:“请乔达摩尊者食用乳粥。尊者是一位农夫,因为乔达摩尊者耕种的是结不死果的田。” 81. 81. ‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ, sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo; Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā. “因偈颂而得之食,我实不食;婆罗门,对彻见者而言,此非正法。诸佛皆摈斥因偈颂而得之食;婆罗门,此法尚存,此为正业。” 82. 82. ‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ, khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ; Annena pānena upaṭṭhahassu, khettaṃ hi taṃ puññapekkhassa hotī’’ti. “应以其他饮食,供养圆满大仙,彼漏尽而悔寂;对求福者而言,此诚为福田。” ‘‘Atha kassa cāhaṃ, bho gotama, imaṃ pāyasaṃ dammī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yassa so pāyaso bhutto sammā pariṇāmaṃ gaccheyya, aññatra tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā. Tena hi tvaṃ, brāhmaṇa, taṃ pāyasaṃ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī’’ti. “乔达摩尊者,那么我该把这乳粥给谁呢?”“婆罗门,在这有天神、有魔罗、有梵天、有沙门婆罗门众、有天人共处的世间,我未曾见到有谁吃了这乳粥能得以完全消化,除非是如来或如来的弟子。因此,婆罗门,你当把那乳粥丢在无草之地,或沉入无生物的水中。” Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo taṃ pāyasaṃ appāṇake udake opilāpesi. Atha kho so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati. Seyyathāpi nāma phālo divasaṃ santatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati; evameva so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati. 于是,耕者巴罗多迦(Kasibhāradvāja)婆罗门将那乳粥沉入无生物的水中。那乳粥一投入水中,便嘶嘶作响,嗤嗤作声,处处冒烟,处处起焰。犹如烧了一整天的犁头,投入水中时,嘶嘶作响,嗤嗤作声,处处冒烟,处处起焰;同样地,那乳粥投入水中时,也嘶嘶作响,嗤嗤作声,处处冒烟,处处起焰。 Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo saṃviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā [Pg.293] bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya, cakkhumanto rūpāni dakkhantīti ; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca, labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. 于是,耕者巴罗多迦婆罗门惊恐,毛发竖立,便去到世尊之处;去到后,以头顶礼世尊双足,对世尊说:“乔达摩尊者,妙哉!乔达摩尊者,妙哉!譬如有人扶正颠倒之物,揭示被覆盖之物,为迷路者指明道路,于黑暗中持油灯,令有眼者得见诸色;如是,乔达摩尊者亦以种种方式阐明了法。我今皈依乔达摩尊者、法与比丘僧团。愿我能于乔达摩尊者座下出家,获得具足戒。” Alattha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti. 婆罗门迦尸巴罗多迦在世尊座下出家,受具足戒。受具足戒后不久,具寿巴罗多迦独自远离,不放逸、热忱、精勤而住,不久即于现法中,为自己证知、作证、具足住于那无上梵行之终——良家子正是为此而从家正确地出家,趣于无家。他了知:“生已尽,梵行已立,所作已办,再无此有。”具寿巴罗多迦遂成为阿罗汉之一。 Kasibhāradvājasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ. 《迦尸巴罗多迦经》第四,终。 5. Cundasuttaṃ 5. 纯陀经 83. 83. ‘‘Pucchāmi muniṃ pahūtapaññaṃ, (iti cundo kammāraputto)Buddhaṃ dhammassāmiṃ vītataṇhaṃ; Dvipaduttamaṃ sārathīnaṃ pavaraṃ, kati loke samaṇā tadiṅgha brūhi’’. (铁匠之子纯陀言:)“我问具广慧之牟尼,佛陀、法主、离贪者,二足中尊,最上之调御者:世间沙门有几?请为我宣说。” 84. 84. ‘‘Caturo samaṇā na pañcamatthi, (cundāti bhagavā)Te te āvikaromi sakkhipuṭṭho; Maggajino maggadesako ca, magge jīvati yo ca maggadūsī’’. (世尊言:)“纯陀,沙门有四,无有第五。你既亲问,我为你阐明:胜道者、示道者、依道而活者,以及污道者。” 85. 85. ‘‘Kaṃ [Pg.294] maggajinaṃ vadanti buddhā, (iti cundo kammāraputto)Maggakkhāyī kathaṃ atulyo hoti; Magge jīvati me brūhi puṭṭho, atha me āvikarohi maggadūsiṃ’’. (铁匠之子纯陀言:)“诸佛说谁是胜道者?示道者如何无与伦比?我既问,请为我宣说依道而活者,并为我阐明污道者。” 86. 86. ‘‘Yo tiṇṇakathaṃkatho visallo, nibbānābhirato anānugiddho; Lokassa sadevakassa netā, tādiṃ maggajinaṃ vadanti buddhā. “已渡疑惑,已拔毒箭,乐于涅槃,无所贪著,为含天之世间的领导者——诸佛说如是者为胜道者。” 87. 87. ‘‘Paramaṃ paramanti yodha ñatvā, akkhāti vibhajate idheva dhammaṃ; Taṃ kaṅkhachidaṃ muniṃ anejaṃ, dutiyaṃ bhikkhunamāhu maggadesiṃ. “于此教法中,知最上为最上,即于此宣说、分别法;人们称那断疑、无动之牟尼为第二种比丘,示道者。” 88. 88. ‘‘Yo dhammapade sudesite, magge jīvati saññato satīmā; Anavajjapadāni sevamāno, tatiyaṃ bhikkhunamāhu maggajīviṃ. “于善说之法道中,有律仪、具正念而活,修习无过之法;人们称此比丘为第三种,依道而活者。” 89. 89. ‘‘Chadanaṃ katvāna subbatānaṃ, pakkhandī kuladūsako pagabbho; Māyāvī asaññato palāpo, patirūpena caraṃ sa maggadūsī. “伪作善行者之相,闯入僧团、败坏俗家、傲慢鲁莽,虚伪、无律仪、言语如糠,以假象行事,彼即污道者。” 90. 90. ‘‘Ete ca paṭivijjhi yo gahaṭṭho, sutavā ariyasāvako sapañño; Sabbe netādisāti ñatvā, iti disvā na hāpeti tassa saddhā; Kathaṃ hi duṭṭhena asampaduṭṭhaṃ, suddhaṃ asuddhena samaṃ kareyyā’’ti. “若有在家的圣弟子,具闻有慧,能辨识此等;了知‘并非所有皆如此’,如是见后,其信不减。具闻圣弟子,岂会以败坏者等同未败坏者,以不清净者等同清净者?” Cundasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ. 《纯陀经》第五终。 6. Parābhavasuttaṃ 6. 衰败经 Evaṃ [Pg.295] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 如是我闻。一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时,有位天神,于后夜时分,以殊胜之容色,遍照祇陀林,前来诣世尊。诣已,顶礼世尊,退立一面。立于一面后,彼天神以偈颂对世尊言: 91. 91. ‘‘Parābhavantaṃ purisaṃ, mayaṃ pucchāma gotama ; Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等请问乔达摩,关于衰败之人;我等前来请问世尊,何为衰败之因?” 92. 92. ‘‘Suvijāno bhavaṃ hoti, suvijāno parābhavo; Dhammakāmo bhavaṃ hoti, dhammadessī parābhavo’’. “兴盛者易知,衰败者易知;爱法者兴盛,憎法者衰败。” 93. 93. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, paṭhamo so parābhavo; Dutiyaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此为第一衰败因。世尊,请说第二,何为衰败之因?” 94. 94. ‘‘Asantassa piyā honti, sante na kurute piyaṃ; Asataṃ dhammaṃ roceti, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “喜爱恶人,不爱善人;喜好恶人之法,此为衰败之因。” 95. 95. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, dutiyo so parābhavo; Tatiyaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此为第二衰败因。世尊,请说第三,何为衰败之因?” 96. 96. ‘‘Niddāsīlī sabhāsīlī, anuṭṭhātā ca yo naro; Alaso kodhapaññāṇo, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “若人好睡眠,乐于交际,不奋起,懒惰且易怒,此为衰败之因。” 97. 97. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, tatiyo so parābhavo; Catutthaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此为第三衰败因。世尊,请说第四,何为衰败之因?” 98. 98. ‘‘Yo mātaraṃ pitaraṃ vā, jiṇṇakaṃ gatayobbanaṃ; Pahu santo na bharati, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “有能力而不奉养年迈、青春已逝之父母,此为衰败之因。” 99. 99. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, catuttho so parābhavo; Pañcamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此为第四衰败因。世尊,请说第五,何为衰败之因?” 100. 100. ‘‘Yo brāhmaṇaṃ samaṇaṃ vā, aññaṃ vāpi vanibbakaṃ; Musāvādena vañceti, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “若以妄语欺骗婆罗门、沙门,或其他任何行乞者,此为衰败之因。” 101. 101. ‘‘Iti [Pg.296] hetaṃ vijānāma, pañcamo so parābhavo; Chaṭṭhamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第五种衰败。世尊,请说第六种,何为衰败之门?” 102. 102. ‘‘Pahūtavitto puriso, sahirañño sabhojano; Eko bhuñjati sādūni, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “拥有丰厚财富、金银、食物之人,若独自享用美味,此是衰败之门。” 103. 103. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, chaṭṭhamo so parābhavo; Sattamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第六种衰败。世尊,请说第七种,何为衰败之门?” 104. 104. ‘‘Jātitthaddho dhanatthaddho, gottatthaddho ca yo naro; Saññātiṃ atimaññeti, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “若有人因出身、财富、种姓而傲慢,轻蔑其亲族,此是衰败之门。” 105. 105. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, sattamo so parābhavo; Aṭṭhamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第七种衰败。世尊,请说第八种,何为衰败之门?” 106. 106. ‘‘Itthidhutto surādhutto, akkhadhutto ca yo naro; Laddhaṃ laddhaṃ vināseti, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “沉溺女色、嗜酒、好赌之人,耗尽其所得,此是衰败之门。” 107. 107. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, aṭṭhamo so parābhavo; Navamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第八种衰败。世尊,请说第九种,何为衰败之门?” 108. 108. ‘‘Sehi dārehi asantuṭṭho, vesiyāsu padussati ; Dussati paradāresu, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “不满足于自己的妻子,与妓女厮混,又与他人之妻有染,此是衰败之门。” 109. 109. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, navamo so parābhavo; Dasamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第九种衰败。世尊,请说第十种,何为衰败之门?” 110. 110. ‘‘Atītayobbano poso, āneti timbarutthaniṃ; Tassā issā na supati, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “年迈之人,娶了胸如丁巴鲁(timbaru)果的年轻妻子;因嫉妒她而无法入睡,此是衰败之门。” 111. 111. ‘‘Iti hetaṃ vijānāma, dasamo so parābhavo; Ekādasamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第十种衰败。世尊,请说第十一种,何为衰败之门?” 112. 112. ‘‘Itthiṃ soṇḍiṃ vikiraṇiṃ, purisaṃ vāpi tādisaṃ; Issariyasmiṃ ṭhapeti, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “将放纵挥霍的女人,或同样如此的男人,置于掌权之位,此是衰败之门。” 113. 113. ‘‘Iti [Pg.297] hetaṃ vijānāma, ekādasamo so parābhavo; Dvādasamaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhaṃ’’. “我等已如是知,此是第十一种衰败。世尊,请说第十二种,何为衰败之门?” 114. 114. ‘‘Appabhogo mahātaṇho, khattiye jāyate kule; So ca rajjaṃ patthayati, taṃ parābhavato mukhaṃ’’. “财富微薄、贪欲巨大之人,虽生于刹帝利(khattiya)家,却妄求王权,此是衰败之门。” 115. 115. ‘‘Ete parābhave loke, paṇḍito samavekkhiya; Ariyo dassanasampanno, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. “世间具足正见的圣智者,审视此等衰败,得至吉祥世界。” Parābhavasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ. 《衰败经》第六终。 7. Vasalasuttaṃ 7. 贱民经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa nivesane aggi pajjalito hoti āhuti paggahitā. Atha kho bhagavā sāvatthiyaṃ sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami. 如是我闻。一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。当时,世尊于上午时分着衣持衣钵,为乞食故进入舍卫城。那时,火供巴罗多迦(Aggikabhāradvāja)婆罗门的住处燃着火,供品已备。于是,世尊在舍卫城次第乞食,走近火供巴罗多迦婆罗门的住处。 Addasā kho aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘tatreva, muṇḍaka; tatreva, samaṇaka; tatreva, vasalaka tiṭṭhāhī’’ti. 火供巴罗多迦婆罗门从远处看见世尊走来,看见后对世尊说了这番话:“你这剃光头的,就在那里站住!你这小沙门,就在那里站住!你这贱民,就在那里站住!” Evaṃ vutte, bhagavā aggikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘jānāsi pana tvaṃ, brāhmaṇa, vasalaṃ vā vasalakaraṇe vā dhamme’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, bho gotama, jānāmi vasalaṃ vā vasalakaraṇe vā dhamme; sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu, yathāhaṃ jāneyyaṃ vasalaṃ vā vasalakaraṇe vā dhamme’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – 听他这样说后,世尊对火供巴罗多迦婆罗门说了这番话:“婆罗门,你可知道什么是贱民,或什么是造就贱民的法吗?”“乔达摩(Gotama)尊者,我确实不知道什么是贱民,或什么是造就贱民的法。善哉!请乔达摩尊者为我开示,使我能够了知什么是贱民,或什么是造就贱民的法。”“既然如此,婆罗门,你且谛听,善加作意,我将要说。”“是的,尊者。”火供巴罗多迦婆罗门恭敬地应诺世尊。世尊于是说了这番话: 116. 116. ‘‘Kodhano [Pg.298] upanāhī ca, pāpamakkhī ca yo naro; Vipannadiṭṭhi māyāvī, taṃ jaññā vasalo iti. 忿怒复怀恨,抹煞他人善,邪见与欺瞒,当知是贱民。 117. 117. ‘‘Ekajaṃ vā dvijaṃ vāpi, yodha pāṇaṃ vihiṃsati; Yassa pāṇe dayā natthi, taṃ jaññā vasalo iti. 若人于此世,伤害一二生,于命无悲悯,当知是贱民。 118. 118. ‘‘Yo hanti parirundhati, gāmāni nigamāni ca; Niggāhako samaññāto, taṃ jaññā vasalo iti. 毁坏与围困,村庄及城镇,此压迫之徒,当知是贱民。 119. 119. ‘‘Gāme vā yadi vā raññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ; Theyyā adinnamādeti, taṃ jaññā vasalo iti. 村中或林野,他人珍爱物,以盗心窃取,当知是贱民。 120. 120. ‘‘Yo have iṇamādāya, cujjamāno palāyati; Na hi te iṇamatthīti, taṃ jaññā vasalo iti. 实然负他债,遭索即逃避,言“我无汝债”,当知是贱民。 121. 121. ‘‘Yo ve kiñcikkhakamyatā, panthasmiṃ vajantaṃ janaṃ; Hantvā kiñcikkhamādeti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何人为贪少许之物,于路途杀害行人,夺其财物,当知此人为贱民。 122. 122. ‘‘Attahetu parahetu, dhanahetu ca yo naro; Sakkhipuṭṭho musā brūti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何人为己、为他或为财,被诘为证而言虚妄,当知此人为贱民。 123. 123. ‘‘Yo ñātīnaṃ sakhīnaṃ vā, dāresu paṭidissati; Sāhasā sampiyena vā, taṃ jaññā vasalo iti. 任何与亲戚或朋友之妻,或以强暴,或以两情相悦而行不轨,当知此人为贱民。 124. 124. ‘‘Yo mātaraṃ pitaraṃ vā, jiṇṇakaṃ gatayobbanaṃ; Pahu santo na bharati, taṃ jaññā vasalo iti. 任何有能力,却不赡养年迈、青春已逝之父母,当知此人为贱民。 125. 125. ‘‘Yo mātaraṃ pitaraṃ vā, bhātaraṃ bhaginiṃ sasuṃ; Hanti roseti vācāya, taṃ jaññā vasalo iti. 任何殴打或以言语辱骂母亲、父亲、兄弟、姐妹或岳父母,当知此人为贱民。 126. 126. ‘‘Yo atthaṃ pucchito santo, anatthamanusāsati; Paṭicchannena manteti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何被问及有益之事,却教导无益之事,并隐晦地建言,当知此人为贱民。 127. 127. ‘‘Yo katvā pāpakaṃ kammaṃ, mā maṃ jaññāti icchati ; Yo paṭicchannakammanto, taṃ jaññā vasalo iti. 任何作恶业而欲人不知,其行为隐蔽,当知此人为贱民。 128. 128. ‘‘Yo [Pg.299] ve parakulaṃ gantvā, bhutvāna sucibhojanaṃ; Āgataṃ nappaṭipūjeti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何去他人家中,享用精美食物后,当对方来访时却不回敬招待,当知此人为贱民。 129. 129. ‘‘Yo brāhmaṇaṃ samaṇaṃ vā, aññaṃ vāpi vanibbakaṃ; Musāvādena vañceti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何以谎言欺骗婆罗门、沙门或其他乞者,当知此人为贱民。 130. 130. ‘‘Yo brāhmaṇaṃ samaṇaṃ vā, bhattakāle upaṭṭhite; Roseti vācā na ca deti, taṃ jaññā vasalo iti. 任何于用餐之时,对现前的婆罗门或沙门,以言语辱骂而不施予,当知此人为贱民。 131. 131. ‘‘Asataṃ yodha pabrūti, mohena paliguṇṭhito; Kiñcikkhaṃ nijigīsāno, taṃ jaññā vasalo iti. 任何被愚痴所缠,为得少许之物而言说不实,当知此人为贱民。 132. 132. ‘‘Yo cattānaṃ samukkaṃse, pare ca mavajānāti ; Nihīno sena mānena, taṃ jaññā vasalo iti. 任何自赞毁他,因其我慢而卑劣,当知此人为贱民。 133. 133. ‘‘Rosako kadariyo ca, pāpiccho maccharī saṭho; Ahiriko anottappī, taṃ jaññā vasalo iti. 忿怒、吝啬、有恶欲、悭吝、狡诈、无惭、无愧者,当知此人为贱民。 134. 134. ‘‘Yo buddhaṃ paribhāsati, atha vā tassa sāvakaṃ; Paribbājaṃ gahaṭṭhaṃ vā, taṃ jaññā vasalo iti. 任何辱骂佛陀,或其弟子,或游方者(paribbāja),或在家人,当知此人为贱民。 135. 135. ‘‘Yo ve anarahaṃ santo, arahaṃ paṭijānāti ; Coro sabrahmake loke, eso kho vasalādhamo. 实则,任何非阿罗汉而自称阿罗汉者,于包含梵天之世界中实为盗贼,此乃最下贱之贱民。 136. 136. ‘‘Ete kho vasalā vuttā, mayā yete pakāsitā; Na jaccā vasalo hoti, na jaccā hoti brāhmaṇo; Kammunā vasalo hoti, kammunā hoti brāhmaṇo. 我已宣说此诸贱民,已为汝等阐明。非由种姓成贱民,非由种姓成婆罗门;由业而成贱民,由业而成婆罗门。 137. 137. ‘‘Tadamināpi jānātha, yathāmedaṃ nidassanaṃ; Caṇḍālaputto sopāko, mātaṅgo iti vissuto. 婆罗门,汝等亦应由此例证而知:旃陀罗子苏波迦(Sopāka),以摩登伽(Mātaṅga)之名为人所知。 138. 138. ‘‘So [Pg.300] yasaṃ paramaṃ patto, mātaṅgo yaṃ sudullabhaṃ; Āgacchuṃ tassupaṭṭhānaṃ, khattiyā brāhmaṇā bahū. 彼摩登伽获得至高名望,此乃极其难得;众多刹帝利与婆罗门,皆前来侍奉于他。 139. 139. ‘‘Devayānaṃ abhiruyha, virajaṃ so mahāpathaṃ; Kāmarāgaṃ virājetvā, brahmalokūpago ahu; Na naṃ jāti nivāresi, brahmalokūpapattiyā. 彼登上无尘大道天之乘,离于欲贪,得生梵天界;种姓未能阻其生梵界。 140. 140. ‘‘Ajjhāyakakule jātā, brāhmaṇā mantabandhavā; Te ca pāpesu kammesu, abhiṇhamupadissare. 生于研习吠陀之家,婆罗门与明咒为友,然彼等亦常现于诸恶业中。 141. 141. ‘‘Diṭṭheva dhamme gārayhā, samparāye ca duggati; Na ne jāti nivāreti, duggatyā garahāya vā. 于现法中受呵责,于来世中堕恶趣;种姓不能阻其堕恶趣,亦不能免其受呵责。 142. 142. ‘‘Na jaccā vasalo hoti, na jaccā hoti brāhmaṇo; Kammunā vasalo hoti, kammunā hoti brāhmaṇo’’ti. 非由生而成贱民,非由生而成婆罗门;由业而成贱民,由业而成婆罗门。 Evaṃ vutte, aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. 如是说已,火事巴罗多迦(Aggikabhāradvāja)婆罗门白世尊言:“妙极,乔达摩尊者!……请乔达摩尊者忆持我为优婆塞,从今日起,乃至命终,我已归依。” Vasalasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ. 贱民经第七终。 8. Mettasuttaṃ 8. 慈经 143. 143. Karaṇīyamatthakusalena, yanta santaṃ padaṃ abhisamecca; Sakko ujū ca suhujū ca, sūvaco cassa mudu anatimānī. 善求义利者,为证寂静境,应具足能力、正直、诚正、顺从、柔和、无慢。 144. 144. Santussako ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti; Santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesvananugiddho. 知足易养,少事简生活;诸根寂静,审慎不粗暴,于俗家无著。 145. 145. Na [Pg.301] ca khuddamācare kiñci, yena viññū pare upavadeyyuṃ; Sukhino va khemino hontu, sabbasattā bhavantu sukhitattā. 丝毫不应作微恶,以免为智者所呵责。愿一切有情皆快乐、安稳,愿他们内心安乐。 146. 146. Ye keci pāṇabhūtatthi, tasā vā thāvarā vanavasesā; Dīghā vā ye va mahantā, majjhimā rassakā aṇukathūlā. 一切所有诸有情,或有畏或无畏者,无有余漏;或长或大,或中或短,或微或粗。 147. 147. Diṭṭhā vā ye va adiṭṭhā, ye va dūre vasanti avidūre; Bhūtā va sambhavesī va, sabbasattā bhavantu sukhitattā. 或已见或未见,或居住于远处,或居住于近处;或已生或求生者,愿一切有情皆内心安乐。 148. 148. Na paro paraṃ nikubbetha, nātimaññetha katthaci na kañci ; Byārosanā paṭighasaññā, nāññamaññassa dukkhamiccheyya. 人莫相欺,于任何处,莫轻视任何人;莫因忿怒与嗔恚想,而愿他人受苦。 149. 149. Mātā yathā niyaṃ puttamāyusā ekaputtamanurakkhe; Evampi sabbabhūtesu, mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ. 如母以命守护其独子,亦复如是于一切众生,修习无量之心。 150. 150. Mettañca sabbalokasmi, mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ; Uddhaṃ adho ca tiriyañca, asambādhaṃ averamasapattaṃ. 于一切世间,修习无量慈心,向上、向下及横遍,无碍、无怨、无敌。 151. 151. Tiṭṭhaṃ [Pg.302] caraṃ nisinno va, sayāno yāvatāssa vitamiddho ; Etaṃ satiṃ adhiṭṭheyya, brahmametaṃ vihāramidhamāhu. 或立、或行、或坐、或卧,只要清醒无有昏沉,皆应坚住此念。于此教法中,此被称为梵住。 152. 152. Diṭṭhiñca anupaggamma, sīlavā dassanena sampanno; Kāmesu vinaya gedhaṃ, na hi jātuggabbhaseyya punaretīti. 不执于见,具足戒行,成就正见,调伏诸欲贪,实不再入母胎。 Mettasuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 慈经第八终。 9. Hemavatasuttaṃ 9. 雪山经 153. 153. ‘‘Ajja pannaraso uposatho, (iti sātāgiro yakkho)Dibbā ratti upaṭṭhitā; Anomanāmaṃ satthāraṃ, handa passāma gotamaṃ’’. “今日是十五布萨日,(萨达吉拉夜叉如是说)神圣之夜已来临;来,我等去拜见彼具卓越名号之师乔达摩。” 154. 154. ‘‘Kacci mano supaṇihito, (iti hemavato yakkho)Sabbabhūtesu tādino; Kacci iṭṭhe aniṭṭhe ca, saṅkappassa vasīkatā’’. “彼如如不动者,(雪山夜叉如是问)于一切众生,其心是否善安立?于可意与不可意境,其思惟是否已得自在?” 155. 155. ‘‘Mano cassa supaṇihito, (iti sātāgiro yakkho)Sabbabhūtesu tādino; Atho iṭṭhe aniṭṭhe ca, saṅkappassa vasīkatā’’. “彼如如不动者,(萨达吉拉夜叉如是说)其心于一切众生善安立;复次,于可意与不可意境,其思惟已得自在。” 156. 156. ‘‘Kacci adinnaṃ nādiyati, (iti hemavato yakkho)Kacci pāṇesu saññato; Kacci ārā pamādamhā, kacci jhānaṃ na riñcati’’. “彼是否不取不与之物?(雪山夜叉如是问)是否于有情克制?是否远离放逸?是否不舍禅定?” 157. 157. ‘‘Na [Pg.303] so adinnaṃ ādiyati, (iti sātāgiro yakkho)Atho pāṇesu saññato; Atho ārā pamādamhā, buddho jhānaṃ na riñcati’’. “彼不取不与之物,(萨达吉拉夜叉如是说)复次,于有情克制;复次,远离放逸,佛陀不舍禅定。” 158. 158. ‘‘Kacci musā na bhaṇati, (iti hemavato yakkho)Kacci na khīṇabyappatho; Kacci vebhūtiyaṃ nāha, kacci samphaṃ na bhāsati’’. “彼是否不言虚妄?(雪山夜叉如是问)是否不语伤人?是否不言离间?是否不语无义?” 159. 159. ‘‘Musā ca so na bhaṇati, (iti sātāgiro yakkho)Atho na khīṇabyappatho; Atho vebhūtiyaṃ nāha, mantā atthaṃ ca bhāsati’’. “彼不言虚妄,(萨达吉拉夜叉如是说)复次,不语伤人;复次,不言离间,乃以智慧言说义利。” 160. 160. ‘‘Kacci na rajjati kāmesu, (iti hemavato yakkho)Kacci cittaṃ anāvilaṃ; Kacci mohaṃ atikkanto, kacci dhammesu cakkhumā’’. “彼是否不染著于诸欲?(雪山夜叉如是问)其心是否清净不浊?是否已超越愚痴?是否于诸法具足法眼?” 161. 161. ‘‘Na so rajjati kāmesu, (iti sātāgiro yakkho)Atho cittaṃ anāvilaṃ; Sabbamohaṃ atikkanto, buddho dhammesu cakkhumā’’. “彼不染著于诸欲,(萨达吉拉夜叉如是说)复次,其心清净不浊;已超越一切愚痴,佛陀于诸法具足法眼。” 162. 162. ‘‘Kacci vijjāya sampanno, (iti hemavato yakkho )Kacci saṃsuddhacāraṇo; Kaccissa āsavā khīṇā, kacci natthi punabbhavo’’. (雪山夜叉言:)彼具足明否?操行善清净否?彼之诸漏已尽否?不再有后有否? 163. 163. ‘‘Vijjāya ceva sampanno, (iti sātāgiro yakkho)Atho saṃsuddhacāraṇo; Sabbassa āsavā khīṇā, natthi tassa punabbhavo’’. (萨达吉拉夜叉言:)彼实具足明,操行亦善清净;其一切漏已尽,于彼已无后有。 164. 164. ‘‘Sampannaṃ [Pg.304] munino cittaṃ, kammunā byappathena ca; Vijjācaraṇasampannaṃ, dhammato naṃ pasaṃsati’’. 牟尼之心,于行为、于言语皆已圆满;汝如法称赞彼,具足明行之人。 165. 165. ‘‘Sampannaṃ munino cittaṃ, kammunā byappathena ca; Vijjācaraṇasampannaṃ, dhammato anumodasi’’. 牟尼之心,于行为、于言语皆已圆满;汝如法随喜彼,具足明行之人。 166. 166. ‘‘Sampannaṃ munino cittaṃ, kammunā byappathena ca; Vijjācaraṇasampannaṃ, handa passāma gotamaṃ. 牟尼之心,于行为、于言语皆已圆满;来,我等去见具足明行的乔达摩。 167. 167. ‘‘Eṇijaṅghaṃ kisaṃ vīraṃ, appāhāraṃ alolupaṃ; Muniṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ, ehi passāma gotamaṃ. 来,我等去见乔达摩,彼有鹿胫,身形纤瘦,精进勇健,饮食微少而无贪婪,是在林中禅思的牟尼。 168. 168. ‘‘Sīhaṃvekacaraṃ nāgaṃ, kāmesu anapekkhinaṃ; Upasaṅkamma pucchāma, maccupāsappamocanaṃ. 彼如狮独行,是无还者,于诸欲无所顾恋;我等当前往亲近,请问解脱死神之缚。 169. 169. ‘‘Akkhātāraṃ pavattāraṃ, sabbadhammāna pāraguṃ; Buddhaṃ verabhayātītaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ’’. 我等请问乔达摩:彼是宣说者、开示者,已达诸法彼岸,是超越怨与畏的佛陀。 170. 170. ‘‘Kismiṃ loko samuppanno, (iti hemavato yakkho)Kismiṃ kubbati santhavaṃ ; Kissa loko upādāya, kismiṃ loko vihaññati’’. (雪山夜叉言:)世间依何而生起?于何处结交亲爱?世间执取于何?世间因何而受困扰? 171. 171. ‘‘Chasu loko samuppanno, (hemavatāti bhagavā)Chasu kubbati santhavaṃ; Channameva upādāya, chasu loko vihaññati’’. (世尊对雪山说:)世间依六处而生起,于六处结交亲爱;世间执取此六处,因六处而受困扰。 172. 172. ‘‘Katamaṃ taṃ upādānaṃ, yattha loko vihaññati; Niyyānaṃ pucchito brūhi, kathaṃ dukkhā pamuccati’’. 那令世间受困扰的执取,究竟是什么?我今请问出离之道,请说如何解脱诸苦? 173. 173. ‘‘Pañca kāmaguṇā loke, manochaṭṭhā paveditā; Ettha chandaṃ virājetvā, evaṃ dukkhā pamuccati. (世尊言:)世间有五种妙欲,意为第六,此已被宣说;于此若能离欲,如是便解脱诸苦。 174. 174. ‘‘Etaṃ lokassa niyyānaṃ, akkhātaṃ vo yathātathaṃ; Etaṃ vo ahamakkhāmi, evaṃ dukkhā pamuccati’’. 此即世间之出离,我已如实为汝等说;我为汝等宣说此法,如是便解脱诸苦。 175. 175. ‘‘Ko [Pg.305] sūdha tarati oghaṃ, kodha tarati aṇṇavaṃ; Appatiṭṭhe anālambe, ko gambhīre na sīdati’’. 于此,谁能渡暴流?于此,谁能渡大海?于无立足、无所依之深渊,谁能不沉溺? 176. 176. ‘‘Sabbadā sīlasampanno, paññavā susamāhito; Ajjhattacintī satimā, oghaṃ tarati duttaraṃ. 恒常具足戒,有慧善等持,于内善思惟,具足正念,彼能渡过难渡之暴流。 177. 177. ‘‘Virato kāmasaññāya, sabbasaṃyojanātigo; Nandībhavaparikkhīṇo, so gambhīre na sīdati’’. 远离欲想,超越一切结缚;爱有已尽者,彼于深处不沉没。 178. 178. ‘‘Gabbhīrapaññaṃ nipuṇatthadassiṃ, akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ; Taṃ passatha sabbadhi vippamuttaṃ, dibbe pathe kamamānaṃ mahesiṃ. 具足深慧,见微妙义,无所执著,不著欲有;汝等当见彼,于一切处解脱,行于天道之大仙。 179. 179. ‘‘Anomanāmaṃ nipuṇatthadassiṃ, paññādadaṃ kāmālaye asattaṃ; Taṃ passatha sabbaviduṃ sumedhaṃ, ariye pathe kamamānaṃ mahesiṃ. 具足圣名,见微妙义,施予智慧,不著欲爱;汝等当见彼,一切知善慧,行于圣道之大仙。 180. 180. ‘‘Sudiṭṭhaṃ vata no ajja, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ; Yaṃ addasāma sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ. 今日我等实为善见,善破晓,善起身;因我等得见已渡暴流、无漏之等正觉者。 181. 181. ‘‘Ime dasasatā yakkhā, iddhimanto yasassino; Sabbe taṃ saraṇaṃ yanti, tvaṃ no satthā anuttaro. 此千夜叉众,具足神通,名声远扬;皆来归依于您,您是我等无上导师。 182. 182. ‘‘Te mayaṃ vicarissāma, gāmā gāmaṃ nagā nagaṃ; Namassamānā sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammata’’nti. 我等将游行,从村至村,从山至山,礼敬等正觉者,以及正法之善法性。 Hemavatasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ. 雪山经第九终。 10. Āḷavakasuttaṃ 10. 阿罗婆迦经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane. Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti [Pg.306] bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. 如是我闻。一时,世尊住在阿拉威(Āḷavī),在阿罗婆迦(Āḷavaka)夜叉的住所。尔时,阿罗婆迦夜叉来到世尊跟前,对世尊说:“出去,沙门!”“好的,贤友。”世尊便出去了。“进来,沙门!”“好的,贤友。”世尊便进来了。 Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. 第二次……乃至第三次,阿罗婆迦夜叉对世尊说:“出去,沙门!”“好的,贤友。”世尊便出去了。“进来,沙门!”“好的,贤友。”世尊便进来了。 Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, nikkhamissāmi. Yaṃ te karaṇīyaṃ, taṃ karohī’’ti. 第四次,阿罗婆迦夜叉对世尊说:“沙门,出去!”“贤友,我不会出去。你有什么要做的,就做吧。” ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. “沙门,我将问你问题。倘若你不能为我解答,我将扰乱你的心,或撕裂你的心脏,或抓住你的双脚,将你扔到恒河对岸。” ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadākaṅkhasī’’ti. Atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – “贤友,我实在看不见,在这有天、有魔、有梵的世间,在有沙门、婆罗门、天、人的众生中,有谁能扰乱我的心,或撕裂我的心脏,或抓住我的脚把我抛到恒河对岸。不过,贤友,你想问什么就问吧。”于是,阿拉威(Āḷavako)夜叉以偈颂对世尊说: 183. 183. ‘‘Kiṃ sūdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃ su suciṇṇaṃ sukhamāvahāti; Kiṃ su have sādutaraṃ rasānaṃ, kathaṃ jīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ’’. “于此世间,何为人之最上财?何种善行能带来安乐?诸味之中,何味最为甘美?何种生活,被称为最上生活?” 184. 184. ‘‘Saddhīdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭhaṃ’’. “于此世间,信为人之最上财;善行之法能带来安乐;真实之语,实为诸味中最甘美;依慧而活,被称为最上生活。” 185. 185. ‘‘Kathaṃ su tarati oghaṃ, kathaṃ su tarati aṇṇavaṃ; Kathaṃ su dukkhamacceti, kathaṃ su parisujjhati’’. “如何渡过暴流?如何渡过大海?如何超越痛苦?如何得以清净?” 186. 186. ‘‘Saddhā tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ; Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhati’’. “以信渡暴流,以不放逸渡大海;以精进超痛苦,以智慧得清净。” 187. 187. ‘‘Kathaṃ [Pg.307] su labhate paññaṃ, kathaṃ su vindate dhanaṃ; Kathaṃ su kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati; Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socati’’. “如何获得智慧?如何获得财富?如何获得名声?如何结交朋友?从此世到他世,如何死后不忧愁?” 188. 188. ‘‘Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā; Sussūsaṃ labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo. “信奉阿罗汉导向涅槃之法,乐闻、不放逸、具慧者,获得智慧。” 189. 189. ‘‘Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ; Saccena kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati. “行事适宜、坚毅荷担、奋勉之人,获得财富;以真实获得名声,布施缔结朋友。” 190. 190. ‘‘Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino; Saccaṃ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati. “若具信的居家者,具足此四法:真实、法、坚毅、布施,他死后实不忧愁。” 191. 191. ‘‘Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe; Yadi saccā damā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjati’’. “来,你去问问其他众多的沙门、婆罗门,于此世间,是否还有比真实、自制、布施、忍耐更殊胜者。” 192. 192. ‘‘Kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ, puthū samaṇabrāhmaṇe; Yohaṃ ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko. “如今我何必再去问,众多沙门婆罗门?我今日已了知,何为未来之利益。” 193. 193. ‘‘Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā; Yohaṃ ajja pajānāmi, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. “佛陀实为我之利益,前来阿拉威(Āḷavī)安住!我今日已了知,于何处布施有大果报。” 194. 194. ‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ; Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammata’’nti. 我将游行,从村至村,从城至城;礼敬正自觉者,以及法之善法性。 Āḷavakasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ. 阿拉威经第十终。 11. Vijayasuttaṃ 11. 胜利经 195. 195. Caraṃ vā yadi vā tiṭṭhaṃ, nisinno uda vā sayaṃ; Samiñjeti pasāreti, esā kāyassa iñjanā. 行或立,坐或卧,屈之伸之,此皆身之动摇。 196. 196. Aṭṭhinahārusaṃyutto, tacamaṃsāvalepano; Chaviyā kāyo paṭicchanno, yathābhūtaṃ na dissati. 与骨、筋相应,涂以皮肉,此身由皮肤覆盖,不见其如实。 197. 197. Antapūro [Pg.308] udarapūro, yakanapeḷassa vatthino; Hadayassa papphāsassa, vakkassa pihakassa ca. 充满肠、胃,以及肝、膀胱、心、肺、肾、脾。 198. 198. Siṅghāṇikāya kheḷassa, sedassa ca medassa ca; Lohitassa lasikāya, pittassa ca vasāya ca. 以及鼻涕、唾液、汗、脂肪、血、关节滑液、胆汁、油膏。 199. 199. Athassa navahi sotehi, asucī savati sabbadā; Akkhimhā akkhigūthako, kaṇṇamhā kaṇṇagūthako. 从其九窍,不净物恒流;从眼出眼垢,从耳出耳垢。 200. 200. Siṅghāṇikā ca nāsato, mukhena vamatekadā; Pittaṃ semhañca vamati, kāyamhā sedajallikā. 从鼻出鼻涕,有时从口呕吐出胆汁与痰,从身出汗与污垢。 201. 201. Athassa susiraṃ sīsaṃ, matthaluṅgassa pūritaṃ; Subhato naṃ maññati, bālo avijjāya purakkhato. 其头颅中空,充满脑髓;愚者为无明所障,认为其美好。 202. 202. Yadā ca so mato seti, uddhumāto vinīlako; Apaviddho susānasmiṃ, anapekkhā honti ñātayo. 当他死后躺卧,膨胀青瘀,被弃于冢间,亲属亦不顾。 203. 203. Khādanti naṃ suvānā ca, siṅgālā vakā kimī; Kākā gijjhā ca khādanti, ye caññe santi pāṇino. 狗、豺、鹭、蛆虫、乌鸦、鹫,以及其他众生,皆啃食之。 204. 204. Sutvāna buddhavacanaṃ, bhikkhu paññāṇavā idha; So kho naṃ parijānāti, yathābhūtañhi passati. 于此,有慧比丘听闻佛语,他确实遍知此身,如实而观见。 205. 205. Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ; Ajjhattañca bahiddhā ca, kāye chandaṃ virājaye. 此亦如彼,彼亦如此;于内于外之身,应离贪欲。 206. 206. Chandarāgaviratto so, bhikkhu paññāṇavā idha; Ajjhagā amataṃ santiṃ, nibbānaṃ padamaccutaṃ. 于此,有慧比丘离欲贪,已证不死、寂静、不朽之境——涅槃。 207. 207. Dvipādakoyaṃ asuci, duggandho parihārati ; Nānākuṇapaparipūro, vissavanto tato tato. 此双足者不净、恶臭,人却维护之;其充满种种秽物,从彼彼处流溢。 208. 208. Etādisena kāyena, yo maññe uṇṇametave ; Paraṃ vā avajāneyya, kimaññatra adassanāti. 拥有如此之身,若人意欲自傲,或轻蔑他人,除了不见圣谛,还能有何缘由? Vijayasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 胜利经第十一终。 12. Munisuttaṃ 12. 牟尼经 209. 209. Santhavāto [Pg.309] bhayaṃ jātaṃ, niketā jāyate rajo; Aniketamasanthavaṃ, etaṃ ve munidassanaṃ. 由亲近而生怖畏,由居家而生尘垢;无家、无亲近,此实为牟尼所见。 210. 210. Yo jātamucchijja na ropayeyya, jāyantamassa nānuppavecche; Tamāhu ekaṃ muninaṃ carantaṃ, addakkhi so santipadaṃ mahesi. 已断尽已生(之烦恼),不种植将生者,亦不令其因缘进入。彼等称之为独行牟尼,彼大仙已见寂静之境。 211. 211. Saṅkhāya vatthūni pamāya bījaṃ, sinehamassa nānuppavecche; Sa ve munī jātikhayantadassī, takkaṃ pahāya na upeti saṅkhaṃ. 辨知诸(烦恼)事,摧毁其种子(行识),不令其黏着(爱、见)渗入。彼实为已见生尽(涅槃)之牟尼,舍离恶觉,不再趣向名数。 212. 212. Aññāya sabbāni nivesanāni, anikāmayaṃ aññatarampi tesaṃ; Sa ve munī vītagedho agiddho, nāyūhatī pāragato hi hoti. 了知一切住处(诸有),于其中任何一者亦不欲求。彼实为离贪求、无贪着之牟尼,因已达彼岸,故不再努力(为后有)。 213. 213. Sabbābhibhuṃ sabbaviduṃ sumedhaṃ, sabbesu dhammesu anūpalittaṃ; Sabbañjahaṃ taṇhakkhaye vimuttaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 征服一切者,遍知一切者,具善慧者,于一切法无所涂染,舍弃一切,于爱尽(涅槃)中解脱——智者们亦称彼为牟尼。 214. 214. Paññābalaṃ sīlavatūpapannaṃ, samāhitaṃ jhānarataṃ satīmaṃ; Saṅgā pamuttaṃ akhilaṃ anāsavaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 具足慧力、戒行,心善得定,乐于禅那,具念,从执着中解脱,无(心之)荒芜,无诸漏——智者们亦称彼为牟尼。 215. 215. Ekaṃ [Pg.310] carantaṃ munimappamattaṃ, nindāpasaṃsāsu avedhamānaṃ; Sīhaṃva saddesu asantasantaṃ, vātaṃva jālamhi asajjamānaṃ; Padmaṃva toyena alippamānaṃ, netāramaññesamanaññaneyyaṃ; Taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 独行、不放逸之牟尼,于毁誉中不动摇,如狮子于音声中不惊怖,如风于网中不滞着,如莲花不为水所染,能引导他人,而不为他人所引导——智者们亦称彼为牟尼。 216. 216. Yo ogahaṇe thambhorivābhijāyati, yasmiṃ pare vācāpariyantaṃ vadanti; Taṃ vītarāgaṃ susamāhitindriyaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 彼于渡口如柱屹立,他人对其言说毁誉之语,彼已离贪,诸根善等持——智者们亦称彼为牟尼。 217. 217. Yo ve ṭhitatto tasaraṃva ujju, jigucchati kammehi pāpakehi; Vīmaṃsamāno visamaṃ samañca, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 彼实为心志坚定者,如织梭般正直,厌恶诸恶业,且审察不等与平等——智者们亦称彼为牟尼。 218. 218. Yo saññatatto na karoti pāpaṃ, daharo majjhimo ca muni yatatto; Arosaneyyo na so roseti kañci, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 彼牟尼已自制,不造作恶业;无论年少或中年,其心恒调伏。彼不可被激怒,亦不激怒任何人——智者们亦称彼为牟尼。 219. 219. Yadaggato majjhato sesato vā, piṇḍaṃ labhetha paradattūpajīvī; Nālaṃ thutuṃ nopi nipaccavādī, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 彼依他施而活命者,无论获得上等、中等或剩余之食物,皆不应(因此而)赞叹,亦不应说贬抑之语——智者们亦称彼为牟尼。 220. 220. Muniṃ carantaṃ virataṃ methunasmā, yo yobbane nopanibajjhate kvaci; Madappamādā virataṃ vippamuttaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 行道之牟尼,远离淫欲,彼于青春之时不为任何事物所缚,远离憍醉与放逸,已然解脱——智者们亦称彼为牟尼。 221. 221. Aññāya [Pg.311] lokaṃ paramatthadassiṃ, oghaṃ samuddaṃ atitariya tādiṃ; Taṃ chinnaganthaṃ asitaṃ anāsavaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. 彻知世间,见第一义,已渡暴流与大海,如是者,已断诸结,无所依止,无有诸漏,智者称彼为牟尼。 222. 222. Asamā ubho dūravihāravuttino, gihī dāraposī amamo ca subbato; Parapāṇarodhāya gihī asaññato, niccaṃ munī rakkhati pāṇine yato. 此二者不同,住处与生活方式迥异:在家人养育妻儿,而善行者无我所;在家人为害他命而不自制,牟尼则恒常克制而护佑众生。 223. 223. Sikhī yathā nīlagīvo vihaṅgamo, haṃsassa nopeti javaṃ kudācanaṃ; Evaṃ gihī nānukaroti bhikkhuno, munino vivittassa vanamhi jhāyatoti. 犹如蓝颈的孔雀鸟,绝不能赶上天鹅的速度;同样地,在家人不能效仿比丘,那在林中禅修、离群索居的牟尼。 Munisuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 牟尼经第十二终。 Uragavaggo paṭhamo niṭṭhito. 蛇品第一终。 Tassuddānaṃ – 其摄颂曰: Urago dhaniyo ceva, visāṇañca tathā kasi; Cundo parābhavo ceva, vasalo mettabhāvanā. 蛇、达尼亚,以及犀角、耕作;纯陀、败亡,以及贱民、慈爱。 Sātāgiro āḷavako, vijayo ca tathā muni; Dvādasetāni suttāni, uragavaggoti vuccatīti. 萨达吉拉、阿拉威,以及毗阇耶、牟尼;此十二经,称为蛇品。 2. Cūḷavaggo 2. 小品 1. Ratanasuttaṃ 1. 宝经 224. 224. Yānīdha [Pg.312] bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ. 于此地聚集之众生,无论是地居或空居者,愿一切众生皆心生欢喜,并恭敬谛听所说之法。 225. 225. Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe, mettaṃ karotha mānusiyā pajāya; Divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā. 是故,一切众生皆请谛听,于人类生起慈心;因其昼夜献上供奉,是故,汝等当不放逸地护卫他们。 226. 226. Yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ; Na no samaṃ atthi tathāgatena, idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. 于此世间或他世,或于诸天,有何等财富,或殊胜之宝,无一能与如来等同。此亦是佛中殊胜之宝。以此谛实语,愿有安乐! 227. 227. Khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ, yadajjhagā sakyamunī samāhito; Na tena dhammena samatthi kiñci, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. 灭尽、离染、不死、殊胜,寂定的释迦牟尼所证悟;无有任何法能与此法等同。此亦是法中殊胜之宝。以此谛实语,愿有安乐! 228. 228. Yaṃ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ, samādhimānantarikaññamāhu; Samādhinā tena samo na vijjati, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ; Etena saccena suvatthi hotu. 至尊佛陀所赞叹的清净三摩地,他们称之为“无间定”;无有任何三摩地能与此定等同。此亦是法中殊胜之宝。以此谛实语,愿有安乐! 229. 229. Ye [Pg.313] puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā, cattāri etāni yugāni honti; Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, etesu dinnāni mahapphalāni; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 为善士所称赞的八种人,他们是四双;他们是善逝的弟子,堪受供养;布施于他们,有大果报;此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 230. 230. Ye suppayuttā manasā daḷhena, nikkāmino gotamasāsanamhi; Te pattipattā amataṃ vigayha, laddhā mudhā nibbutiṃ bhuñjamānā; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 于乔达摩(Gotama)教法中,以坚固心善勤行,已出离者;他们已达所应达,浸入不死(涅槃),无偿获得而享受寂灭;此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 231. 231. Yathindakhīlo pathavissito siyā, catubbhi vātehi asampakampiyo; Tathūpamaṃ sappurisaṃ vadāmi, yo ariyasaccāni avecca passati; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 犹如城门柱植于大地,不为四方之风所动摇;我说洞见诸圣谛的善士,亦复如是;此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 232. 232. Ye ariyasaccāni vibhāvayanti, gambhīrapaññena sudesitāni; Kiñcāpi te honti bhusaṃ pamattā, na te bhavaṃ aṭṭhamamādiyanti; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 他们明了由具甚深智慧者所善说的诸圣谛;他们纵然极放逸,亦不取第八有;此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 233. 233. Sahāvassa dassanasampadāya, tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhi vicikicchitañca, sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci. 随彼具足正见,三法即被断除:身见、疑,以及任何戒禁取。 234. 234. Catūhapāyehi [Pg.314] ca vippamutto, chaccābhiṭhānāni bhabba kātuṃ ; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 他已解脱四恶趣,且不能作六重罪;此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 235. 235. Kiñcāpi so kamma karoti pāpakaṃ, kāyena vācā uda cetasā vā; Abhabba so tassa paṭicchadāya, abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 他纵然以身、语或意造作了恶业,亦不能将其覆藏;佛说见道者不能覆藏(恶业);此亦是僧伽中的殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 236. 236. Vanappagumbe yatha phussitagge, gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe; Tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi, nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 犹如林丛于热季首月,其树顶繁花盛开;为至上利益,(佛陀)开示了导向涅槃的殊胜妙法,亦复如是;此亦是佛陀此一殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 237. 237. Varo varaññū varado varāharo, anuttaro dhammavaraṃ adesayi; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 殊胜者、知殊胜者、施殊胜者、带来殊胜者,无上士开示了殊胜之法;此亦是佛陀此一殊胜珍宝;以此谛实语,愿得安乐! 238. 238. Khīṇaṃ purāṇaṃ nava natthi sambhavaṃ, virattacittāyatike bhavasmiṃ; Te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 旧业已尽,新业不生;心于未来有,已然离染。彼等种子尽,欲求不增长;贤者般涅槃,犹如灯火灭。此亦于僧伽,为殊胜珍宝。以此真实语,愿安乐祥和! 239. 239. Yānīdha [Pg.315] bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotu. 凡于此地聚集之诸有情,无论是地居或住于空中;我等礼敬为天人所供养的佛陀、如来,愿有安乐! 240. 240. Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, dhammaṃ namassāma suvatthi hotu. 凡于此地聚集之诸有情,无论是地居或住于空中;我等礼敬为天人所供养之法,愿有安乐! 241. 241. Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, saṅghaṃ namassāma suvatthi hotūti. 凡于此地聚集之诸有情,无论是地居或住于空中;我等礼敬为天人所供养之僧伽,愿有安乐! Ratanasuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 第一《宝经》终。 2. Āmagandhasuttaṃ 2. 腥臭经 242. 242. ‘‘Sāmākaciṅgūlakacīnakāni ca, pattapphalaṃ mūlaphalaṃ gavipphalaṃ; Dhammena laddhaṃ satamasnamānā, na kāmakāmā alikaṃ bhaṇanti. 食用黍米、穇子、稷子,叶果、根果与藤果;贤者如法得此食,不为贪欲说妄语。 243. 243. ‘‘Yadasnamāno sukataṃ suniṭṭhitaṃ, parehi dinnaṃ payataṃ paṇītaṃ; Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, so bhuñjasī kassapa āmagandhaṃ. 迦叶,你食用他人所施,那清净精致、善作善成的香米饭,你就是在吃腥臭。 244. 244. ‘‘Na [Pg.316] āmagandho mama kappatīti, icceva tvaṃ bhāsasi brahmabandhu; Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, sakuntamaṃsehi susaṅkhatehi; Pucchāmi taṃ kassapa etamatthaṃ, kathaṃ pakāro tava āmagandho’’. 婆罗门裔,你曾如是说:“腥臭于我不相应。”你今食用香米饭,配以善烹之鸟肉。迦叶,我且问汝义,汝之腥臭是何物? 245. 245. ‘‘Pāṇātipāto vadhachedabandhanaṃ, theyyaṃ musāvādo nikativañcanāni ca; Ajjhenakuttaṃ paradārasevanā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 杀生、击打、残害、捆绑,偷盗、妄语、欺诈,以及曲学与淫他人妻:此为腥臭,非食肉。 246. 246. ‘‘Ye idha kāmesu asaññatā janā, rasesu giddhā asucibhāvamassitā ; Natthikadiṭṭhī visamā durannayā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 此世之人于欲不自制,贪著于味,依止不净,持断灭见,行为乖僻,难以教导:此为腥臭,非食肉。 247. 247. ‘‘Ye lūkhasā dāruṇā piṭṭhimaṃsikā, mittadduno nikkaruṇātimānino; Adānasīlā na ca denti kassaci, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 粗暴、残忍、背后毁人,背叛朋友、无有悲心、极度傲慢,悭吝不施,人求不与:此为腥臭,非食肉。 248. 248. ‘‘Kodho mado thambho paccupaṭṭhāpanā, māyā usūyā bhassasamussayo ca; Mānātimāno ca asabbhi santhavo, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 忿怒、骄慢、顽固、敌对,伪诈、嫉妒以及夸言,慢与过慢,以及与恶人交往,此为腥臊,而非食肉。 249. 249. ‘‘Ye pāpasīlā iṇaghātasūcakā, vohārakūṭā idha pāṭirūpikā ; Narādhamā yedha karonti kibbisaṃ, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 于此世间,诸有恶戒、毁债、谮告、交易欺诈、伪善之人,以及行此等罪恶的卑劣者,此为腥臊,而非食肉。 250. 250. ‘‘Ye [Pg.317] idha pāṇesu asaññatā janā, paresamādāya vihesamuyyutā; Dussīlaluddā pharusā anādarā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 于此世间,于诸有情不自制,夺取他财而加害,戒行恶劣且残忍,言语粗暴无恭敬,此为腥臊,而非食肉。 251. 251. ‘‘Etesu giddhā viruddhātipātino, niccuyyutā pecca tamaṃ vajanti ye; Patanti sattā nirayaṃ avaṃsirā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ. 贪婪、敌对、侵害众生,恒常勤行不善业者,彼等死后趣入黑暗,头下足上堕于地狱,此为腥臊,而非食肉。 252. 252. ‘‘Na macchamaṃsānamanāsakattaṃ, na naggiyaṃ na muṇḍiyaṃ jaṭājallaṃ; Kharājināni nāggihuttassupasevanā, ye vāpi loke amarā bahū tapā; Mantāhutī yaññamutūpasevanā, sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ. 不食鱼肉、裸行、剃头、结发蒙尘,或着粗皮、或奉火祀,世间为求长生之种种苦行,以及咒语、供奉、祭祀、四时修行,皆不能清净未度疑惑之人。 253. 253. ‘‘Yo tesu gutto viditindriyo care, dhamme ṭhito ajjavamaddave rato; Saṅgātigo sabbadukkhappahīno, na lippati diṭṭhasutesu dhīro’’. 善护诸根,了知根境而行,安住于法,乐于正直柔和,超越执著,断一切苦,贤者不染于所见所闻。 254. 254. Iccetamatthaṃ bhagavā punappunaṃ, akkhāsi naṃ vedayi mantapāragū; Citrāhi gāthāhi munī pakāsayi, nirāmagandho asito durannayo. 世尊如是再三说此义,彼通晓吠陀者亦了知。牟尼以种种偈颂作开示,彼无腥臊、无所依、难引导。 255. 255. Sutvāna buddhassa subhāsitaṃ padaṃ, nirāmagandhaṃ sabbadukkhappanūdanaṃ; Nīcamano vandi tathāgatassa, tattheva pabbajjamarocayitthāti. 闻佛所善说之法,无有腥臊,能除众苦。彼心谦恭,顶礼如来,即于其处,请求出家。 Āmagandhasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ. 腥臊经第二终。 3. Hirisuttaṃ 3. 惭经 256. 256. Hiriṃ [Pg.318] tarantaṃ vijigucchamānaṃ, tavāhamasmi iti bhāsamānaṃ; Sayhāni kammāni anādiyantaṃ, neso mamanti iti naṃ vijaññā. 跨越于惭,厌离于愧,口说“我是你的人”,却不承担能做之事,当知“此非我友”。 257. 257. Ananvayaṃ piyaṃ vācaṃ, yo mittesu pakubbati; Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā. 若于朋友间,言说悦耳语,却言而不行,贤者能识知。 258. 258. Na so mitto yo sadā appamatto, bhedāsaṅkī randhamevānupassī; Yasmiñca seti urasīva putto, sa ve mitto yo parehi abhejjo. 彼非是友:常怀警惕,疑惧分裂,唯觅人过。于其怀中,能安睡如子卧父胸,他人不能离间者,彼实为真友。 259. 259. Pāmujjakaraṇaṃ ṭhānaṃ, pasaṃsāvahanaṃ sukhaṃ; Phalānisaṃso bhāveti, vahanto porisaṃ dhuraṃ. 为求果报而肩负大丈夫之担者,培育此能生喜悦、带来赞誉、安乐之因。 260. 260. Pavivekarasaṃ pitvā, rasaṃ upasamassa ca; Niddaro hoti nippāpo, dhammapītirasaṃ pivanti. 饮已独处味,以及寂静味,饮法喜味者,无热恼亦无罪恶。 Hirisuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ. 惭经第三终。 4. Maṅgalasuttaṃ 4. 吉祥经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 如是我闻:一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时,一位容色殊胜的天神,于后夜时分,以其光芒遍照整个祇陀林,来到世尊之处。既至,顶礼世尊,退立一面。立于一面后,那位天神以偈颂对世尊说: 261. 261. ‘‘Bahū devā manussā ca, maṅgalāni acintayuṃ; Ākaṅkhamānā sotthānaṃ, brūhi maṅgalamuttamaṃ’’. “诸多天人思惟吉祥事,祈求幸福,请说最上吉祥。” 262. 262. ‘‘Asevanā [Pg.319] ca bālānaṃ, paṇḍitānañca sevanā; Pūjā ca pūjaneyyānaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “不亲近愚人,亲近智慧者,礼敬应敬者,此为最上吉祥。” 263. 263. ‘‘Patirūpadesavāso ca, pubbe ca katapuññatā; Attasammāpaṇidhi ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “居住适宜处,往昔有福德,自身立正愿,此为最上吉祥。” 264. 264. ‘‘Bāhusaccañca sippañca, vinayo ca susikkhito; Subhāsitā ca yā vācā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “博学与技艺,善学于律仪,所言为善语,此为最上吉祥。” 265. 265. ‘‘Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, puttadārassa saṅgaho; Anākulā ca kammantā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “奉养父母,爱护妻儿,从事无纷扰之业,此为最上吉祥。” 266. 266. ‘‘Dānañca dhammacariyā ca, ñātakānañca saṅgaho; Anavajjāni kammāni, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “布施与法行,扶助诸亲族,从事无过失之业,此为最上吉祥。” 267. 267. ‘‘Āratī viratī pāpā, majjapānā ca saṃyamo; Appamādo ca dhammesu, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “远离诸恶,戒绝饮酒,于法不放逸,此为最上吉祥。” 268. 268. ‘‘Gāravo ca nivāto ca, santuṭṭhi ca kataññutā; Kālena dhammassavanaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “恭敬与谦逊,知足与感恩,适时闻正法,此为最上吉祥。” 269. 269. ‘‘Khantī ca sovacassatā, samaṇānañca dassanaṃ; Kālena dhammasākacchā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “忍耐与顺从,得见诸沙门,适时论正法,此为最上吉祥。” 270. 270. ‘‘Tapo ca brahmacariyañca, ariyasaccāna dassanaṃ; Nibbānasacchikiriyā ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “苦行与梵行,彻见诸圣谛,实证于涅槃,此为最上吉祥。” 271. 271. ‘‘Phuṭṭhassa lokadhammehi, cittaṃ yassa na kampati; Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ. “为世间法所触,其心不动摇,无忧、离尘、安稳,此是至上吉祥。” 272. 272. ‘‘Etādisāni katvāna, sabbatthamaparājitā; Sabbattha sotthiṃ gacchanti, taṃ tesaṃ maṅgalamuttama’’nti. “如是行持者,处处不败,处处得安稳,此是彼等之至上吉祥。” Maṅgalasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ. 吉祥经第四终。 5. Sūcilomasuttaṃ 5. 针毛经 Evaṃ [Pg.320] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti. ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso. Yāvāhaṃ jānāmi yadi vā so samaṇo, yadi vā so samaṇako’’ti. 如是我闻:一时,世尊住于伽耶(Gayā),在针毛(Sūciloma)夜叉住所的石座上。当时,佉罗(Khara)夜叉与针毛夜叉从世尊不远处经过。其时,佉罗夜叉对针毛夜叉说:“这是个沙门。”“这不是沙门,是个伪沙门。我倒要看看他究竟是沙门,还是伪沙门。” Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ, samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te sapphasso pāpako’’ti. 其时,针毛夜叉走近世尊,靠近后,将身体挨向世尊。其时,世尊移开身体。于是,针毛夜叉对世尊说:“沙门,你怕我吗?”“贤友,我并不怕你,但你的碰触是恶的。” ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. “沙门,我要问你一个问题。你若不回答,我将扰乱你的心,或撕裂你的心脏,或抓住你的双脚,把你扔到恒河对岸。” ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadākaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – “贤友,在这包含天、魔、梵的世界,在这包含沙门、婆罗门、天、人的众生中,我实未见有谁能扰乱我的心,或撕裂我的心脏,或抓住我的双脚,将我扔到恒河对岸。然而,贤友,你有什么想问的,就问吧。”其时,针毛夜叉以偈颂对世尊说: 273. 273. ‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā, aratī ratī lomahaṃso kutojā; Kuto samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti’’. “贪与瞋,因何而起?不乐、乐与身毛竖,从何而生?心的寻思从何生起,又为何会袭扰于心,犹如孩童放飞乌鸦?” 274. 274. ‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā, aratī ratī lomahaṃso itojā; Ito samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti. “贪欲与瞋恚,以此有身为源;不乐、乐与身毛竖立,从此而生。从此生起心之诸寻,犹如童子放乌鸦,舍弃善心。” 274. 274. ‘‘Snehajā [Pg.321] attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā; Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatāvane. “由爱而生,从身而起,犹如榕树从干而生;广执于诸欲,如蔓萝藤蔓延于林。” 275. 275. ‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, te naṃ vinodenti suṇohi yakkha; Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti, atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti. “夜叉,谛听!凡了知其源者,彼等即能除遣之。彼等渡过此难渡、前所未渡之暴流,为得不再有。” Sūcilomasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ. 针毛经第五终。 6. Dhammacariyasuttaṃ 6. 法行经 276. 276. Dhammacariyaṃ brahmacariyaṃ, etadāhu vasuttamaṃ; Pabbajitopi ce hoti, agārā anagāriyaṃ. “法行与梵行,此说为最上财;若已出家,从家至无家。 277. 277. So ce mukharajātiko, vihesābhirato mago; Jīvitaṃ tassa pāpiyo, rajaṃ vaḍḍheti attano. 若彼言语粗恶,乐于恼害,犹如野鹿;其生命甚为鄙劣,徒增自身尘垢。 278. 278. Kalahābhirato bhikkhu, mohadhammena āvuto; Akkhātampi na jānāti, dhammaṃ buddhena desitaṃ. 乐于争论之比丘,为愚痴法所覆盖;不知善士所说,亦不知佛所说之法。 279. 279. Vihesaṃ bhāvitattānaṃ, avijjāya purakkhato; Saṃkilesaṃ na jānāti, maggaṃ nirayagāminaṃ. 恼害已修心者,为无明所前导,不知能引至地狱之杂染道。 280. 280. Vinipātaṃ samāpanno, gabbhā gabbhaṃ tamā tamaṃ; Sa ve tādisako bhikkhu, pecca dukkhaṃ nigacchati. 堕于恶趣,从胎入胎,从冥入冥;如是之比丘,死后趣于苦。 281. 281. Gūthakūpo yathā assa, sampuṇṇo gaṇavassiko; Yo ca evarūpo assa, dubbisodho hi sāṅgaṇo. 犹如积年已满之粪坑,若有比丘亦复如是,具足垢秽,实难清净。 282. 282. Yaṃ evarūpaṃ jānātha, bhikkhavo gehanissitaṃ; Pāpicchaṃ pāpasaṅkappaṃ, pāpaācāragocaraṃ. 诸比丘,汝等当知,有如是依家之人:具足恶欲、恶思、恶行处者。 283. 283. Sabbe [Pg.322] samaggā hutvāna, abhinibbajjiyātha naṃ; Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha. 汝等当和合一致,摈除于彼。当扬弃糠秕,当移除秽物。 284. 284. Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine; Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare. 然后,当扬弃如糠秕者,彼非沙门而自谓沙门。驱逐此等恶欲、恶行处者之后, 285. 285. Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā; Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathāti. 清净者当与清净者共住,互相恭敬。然后和合而贤明,汝等将作苦之终结。” Dhammacariyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ. 法行经第六终。 7. Brāhmaṇadhammikasuttaṃ 7. 婆罗门法经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā kosalakā brāhmaṇamahāsālā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sandissanti nu kho, bho gotama, etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇā, sandissanti etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti. ‘‘Sādhu no bhavaṃ gotamo porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhammaṃ bhāsatu, sace bhoto gotamassa agarū’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇā, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 如是我闻。一时,世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时,众多憍萨罗(Kosala)国年老、年长、耆宿、历经世事、已届晚年的婆罗门大富长者,前来拜见世尊。抵达后,他们与世尊相互致意,一番亲切交谈后,坐于一旁。坐于一旁的婆罗门大富长者们对世尊说:“尊者乔达摩,如今的婆罗门,还看得到他们行持古婆罗门之法吗?”“婆罗门,如今的婆罗门,确实看不到他们行持古婆罗门之法了。”“尊者乔达摩,若对您不是负担,善哉,请为我们开示古婆罗门之法。”“那么,婆罗门,你们仔细听,善作意,我当为你们说。”“好的,尊者。”那些婆罗门大富长者回答世尊。世尊便说了这番话: 286. 286. ‘‘Isayo pubbakā āsuṃ, saññatattā tapassino; Pañca kāmaguṇe hitvā, attadatthamacārisuṃ. “往昔诸仙人,克己修行者,舍离五欲乐,勤修为己利。” 287. 287. ‘‘Na pasū brāhmaṇānāsuṃ, na hiraññaṃ na dhāniyaṃ; Sajjhāyadhanadhaññāsuṃ, brahmaṃ nidhimapālayuṃ. “彼婆罗门无牛马,亦无黄金与谷物;讽诵为财为谷粮,守护梵住之宝藏。” 288. 288. ‘‘Yaṃ [Pg.323] nesaṃ pakataṃ āsi, dvārabhattaṃ upaṭṭhitaṃ; Saddhāpakatamesānaṃ, dātave tadamaññisuṃ. “为彼等备办,门前陈设食;以信而成就,咸认当布施。” 289. 289. ‘‘Nānārattehi vatthehi, sayanehāvasathehi ca; Phītā janapadā raṭṭhā, te namassiṃsu brāhmaṇe. “富饶之邦国,人民拥华衣,床座与房舍,敬礼婆罗门。” 290. 290. ‘‘Avajjhā brāhmaṇā āsuṃ, ajeyyā dhammarakkhitā; Na ne koci nivāresi, kuladvāresu sabbaso. “婆罗门不可害,以法护故不可胜;于诸家门皆无碍,无人能遮止其行。” 291. 291. ‘‘Aṭṭhacattālīsaṃ vassāni, (komāra) brahmacariyaṃ cariṃsu te; Vijjācaraṇapariyeṭṭhiṃ, acaruṃ brāhmaṇā pure. “四十八载中,彼行童梵行;往昔婆罗门,寻求于明行。” 292. 292. ‘‘Na brāhmaṇā aññamagamuṃ, napi bhariyaṃ kiṇiṃsu te; Sampiyeneva saṃvāsaṃ, saṅgantvā samarocayuṃ. “婆罗门不娶他族女,亦复不以财买妻;唯以恩爱而共住,和合而住两相悦。” 293. 293. ‘‘Aññatra tamhā samayā, utuveramaṇiṃ pati; Antarā methunaṃ dhammaṃ, nāssu gacchanti brāhmaṇā. 除彼时节外,婆罗门于其间不与妻行淫欲法。 294. 294. ‘‘Brahmacariyañca sīlañca, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ; Soraccaṃ avihiṃsañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ. 他们称赞梵行与戒,正直、柔和、修行,温良、无害,以及忍辱。 295. 295. ‘‘Yo nesaṃ paramo āsi, brahmā daḷhaparakkamo; Sa vāpi methunaṃ dhammaṃ, supinantepi nāgamā. 彼等中最殊胜者,如梵天般坚定精进;即便是他,纵于睡梦中,亦未行淫欲法。 296. 296. ‘‘Tassa vattamanusikkhantā, idheke viññujātikā; Brahmacariyañca sīlañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ. 此世间的一些智者,随学其操行,亦称赞梵行、戒以及忍辱。 297. 297. ‘‘Taṇḍulaṃ sayanaṃ vatthaṃ, sappitelañca yāciya; Dhammena samodhānetvā, tato yaññamakappayuṃ. 他们乞求米、卧具、衣服、酥油与油;如法积聚后,便举行祭祀。 298. 298. ‘‘Upaṭṭhitasmiṃ yaññasmiṃ, nāssu gāvo haniṃsu te; Yathā mātā pitā bhātā, aññe vāpi ca ñātakā; Gāvo no paramā mittā, yāsu jāyanti osadhā. 祭祀已备时,他们不曾杀牛。如母、如父、如兄弟,亦如其他亲属;牛是我等至友,从其身出良药。 299. 299. ‘‘Annadā baladā cetā, vaṇṇadā sukhadā tathā ; Etamatthavasaṃ ñatvā, nāssu gāvo haniṃsu te. 牛是食物、力量、容色与安乐的给予者;了知此利益后,他们不曾杀牛。 300. 300. ‘‘Sukhumālā [Pg.324] mahākāyā, vaṇṇavanto yasassino; Brāhmaṇā sehi dhammehi, kiccākiccesu ussukā; Yāva loke avattiṃsu, sukhamedhitthayaṃ pajā. 身形柔软,体格高大,容色焕发,声名远扬;婆罗门依循自法,于应做不应做之事皆勤勉。只要他们住于世间,此间众生便增长安乐。 301. 301. ‘‘Tesaṃ āsi vipallāso, disvāna aṇuto aṇuṃ; Rājino ca viyākāraṃ, nāriyo samalaṅkatā. 因见到微小的欲乐、国王的庄严富丽以及盛装的女人,他们生起了颠倒。 302. 302. ‘‘Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane; Nivesane nivese ca, vibhatte bhāgaso mite. 又见到套着纯种马、制作精良、缝饰奇异的马车;以及按份划分、妥善规划的房舍与住所。 303. 303. ‘‘Gomaṇḍalaparibyūḷhaṃ, nārīvaragaṇāyutaṃ; Uḷāraṃ mānusaṃ bhogaṃ, abhijjhāyiṃsu brāhmaṇā. 牛群环绕,美女成群,婆罗门贪求此等广大人间财富。 304. 304. ‘‘Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ tadupāgamuṃ; Pahūtadhanadhaññosi, yajassu bahu te vittaṃ; Yajassu bahu te dhanaṃ. 他们在那里编造了颂歌,然后去到奥嘎咖(Okkāka)王面前说:“你财富谷物甚多!你的资财甚多,请举行祭祀吧!你的财富甚多,请举行祭祀吧!” 305. 305. ‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho; Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ; Ete yāge yajitvāna, brāhmaṇānamadā dhanaṃ. 其后,车乘之主奥嘎咖王受婆罗门所劝,举行了马祭(assamedha)、人祭(purisamedha)、掷木栓祭(sammāpāsa)、力饮祭(vājapeyya)与无碍祭(niraggaḷa);举行这些祭祀后,他将财富布施给婆罗门。 306. 306. ‘‘Gāvo sayanañca vatthañca, nāriyo samalaṅkatā; Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane. 他布施了牛、卧具与衣服,盛装的女人;还有套着纯种马、制作精良、缝饰奇异的马车。 307. 307. ‘‘Nivesanāni rammāni, suvibhattāni bhāgaso; Nānādhaññassa pūretvā, brāhmaṇānamadā dhanaṃ. 屋舍优美,分区善构;充满种种谷物后,将财富施予婆罗门。 308. 308. ‘‘Te ca tattha dhanaṃ laddhā, sannidhiṃ samarocayuṃ; Tesaṃ icchāvatiṇṇānaṃ, bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatha; Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ punamupāgamuṃ. 彼婆罗门得财富,乐于积蓄贮藏;于彼等心入欲者,渴爱愈发增长;彼等编纂咒语后,复往奥嘎咖王处。 309. 309. ‘‘Yathā āpo ca pathavī ca, hiraññaṃ dhanadhāniyaṃ; Evaṃ gāvo manussānaṃ, parikkhāro so hi pāṇinaṃ; Yajassu bahu te vittaṃ, yajassu bahu te dhanaṃ. 犹如水、地、金、财、谷,牛亦是人之资具,实为众生之所需。请您献祭,您资财丰厚;请您献祭,您财富众多。 310. 310. ‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho; Nekā satasahassiyo, gāvo yaññe aghātayi. 其后,车主之雄王为婆罗门所劝,于祭祀中宰杀了数以十万计的母牛。 311. 311. ‘‘Na [Pg.325] pādā na visāṇena, nāssu hiṃsanti kenaci; Gāvo eḷakasamānā, soratā kumbhadūhanā; Tā visāṇe gahetvāna, rājā satthena ghātayi. 彼等不用足,不用角,亦不以任何方式伤人;母牛如羊,性情柔顺,可挤奶满壶;国王却捉其角,以刀刃杀之。 312. 312. ‘‘Tato devā pitaro ca, indo asurarakkhasā; Adhammo iti pakkanduṃ, yaṃ satthaṃ nipatī gave. 其时,诸天、祖灵、因陀罗、阿修罗与罗刹,见刀刃落于牛身,皆悲呼:“此乃非法!” 313. 313. ‘‘Tayo rogā pure āsuṃ, icchā anasanaṃ jarā; Pasūnañca samārambhā, aṭṭhānavutimāgamuṃ. 昔时仅有三种疾病:欲、饥、衰老;然而由于宰杀畜生,九十八种疾病随之而来。 314. 314. ‘‘Eso adhammo daṇḍānaṃ, okkanto purāṇo ahu; Adūsikāyo haññanti, dhammā dhaṃsanti yājakā. 此乃古时传入的非法之刑罚;无过之牛被杀害,而祭祀者们则从正法中堕落。 315. 315. ‘‘Evameso aṇudhammo, porāṇo viññugarahito; Yattha edisakaṃ passati, yājakaṃ garahatī jano. 如是鄙劣之法行,古来为智者所谴责;若见如是行祭者,世人皆谴责他。 316. 316. ‘‘Evaṃ dhamme viyāpanne, vibhinnā suddavessikā; Puthū vibhinnā khattiyā, patiṃ bhariyāvamaññatha. 如是正法败坏时,庶民与商贾分裂;刹帝利亦多分裂,妻子轻慢其丈夫。 317. 317. ‘‘Khattiyā brahmabandhū ca, ye caññe gottarakkhitā; Jātivādaṃ niraṃkatvā, kāmānaṃ vasamanvagu’’nti. 刹帝利、婆罗门亲眷,以及其他守护种姓之人;他们舍弃了种姓之说,随顺欲乐的支配。 Evaṃ vutte, te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe. … upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. 如是说后,那些婆罗门大富豪对世尊说:“太美妙了,尊者乔达摩……(中间省略)……请尊者乔达摩从今天起接受我们为优婆塞,我们已终身归依您。” Brāhmaṇadhammikasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ. 婆罗门法经第七终。 8. Nāvāsuttaṃ 8. 舟经 318. 318. Yasmā hi dhammaṃ puriso vijaññā, indaṃva naṃ devatā pūjayeyya; So pūjito tasmi pasannacitto, bahussuto pātukaroti dhammaṃ. 人从何者得知法,即应恭敬于彼人,犹如诸天敬帝释。彼师受敬心悦时,多闻者为说正法。 319. 319. Tadaṭṭhikatvāna [Pg.326] nisamma dhīro, dhammānudhammaṃ paṭipajjamāno; Viññū vibhāvī nipuṇo ca hoti, yo tādisaṃ bhajati appamatto. 若人不放逸,亲近如是师,希求其义且谛听;贤者实践随法之法行,则成明辨、能阐明、善巧者。 320. 320. Khuddañca bālaṃ upasevamāno, anāgatatthañca usūyakañca; Idheva dhammaṃ avibhāvayitvā, avitiṇṇakaṅkho maraṇaṃ upeti. 若亲近卑劣、愚痴、不解教理与实证之义、且怀嫉妒之师,于此生中不能明了法,未能超越疑惑而趣入死亡。 321. 321. Yathā naro āpagamotaritvā, mahodakaṃ salilaṃ sīghasotaṃ; So vuyhamāno anusotagāmī, kiṃ so pare sakkhati tārayetuṃ. 犹如有人涉入大水湍急之河流,为流所冲,顺流而去,彼人如何能度他人? 322. 322. Tatheva dhammaṃ avibhāvayitvā, bahussutānaṃ anisāmayatthaṃ; Sayaṃ ajānaṃ avitiṇṇakaṅkho, kiṃ so pare sakkhati nijjhapetuṃ. 同样,若人未明了法,亦未于多闻者处谛听其义,自己无知,疑惑未越,彼人如何能开示他人? 323. 323. Yathāpi nāvaṃ daḷhamāruhitvā, phiyena rittena samaṅgibhūto; So tāraye tattha bahūpi aññe, tatrūpayaññū kusalo mutīmā. 犹如登上坚固之船,配备船桨与船篙;彼人知晓方法、善巧且具智慧,能于彼处令众多他人渡过。 324. 324. Evampi yo vedagu bhāvitatto, bahussuto hoti avedhadhammo; So kho pare nijjhapaye pajānaṃ, sotāvadhānūpanisūpapanne. 同样,若有导师是吠陀通达者、已修心者、多闻者、不为世法所动摇者,彼人了知之后,实能开示他人——那些具足听闻、专注、近依者。 325. 325. Tasmā have sappurisaṃ bhajetha, medhāvinañceva bahussutañca; Aññāya atthaṃ paṭipajjamāno, viññātadhammo sa sukhaṃ labhethāti. 是故,当亲近善士,即具慧与多闻者。了知其义并如教奉行,彼人通达法后,当得安乐。 Nāvāsuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 舟经第八终。 9. Kiṃsīlasuttaṃ 9. 戒行经 326. 326. ‘‘Kiṃsīlo [Pg.327] kiṃsamācāro, kāni kammāni brūhayaṃ; Naro sammā niviṭṭhassa, uttamatthañca pāpuṇe’’. 具何等戒,何等行,增长何等业,人方能善安住,并证得最上义? 327. 327. ‘‘Vuḍḍhāpacāyī anusūyako siyā, kālaññū cassa garūnaṃ dassanāya; Dhammiṃ kathaṃ erayitaṃ khaṇaññū, suṇeyya sakkacca subhāsitāni. 当尊敬长者,不生嫉妒,知时拜见师长。当知机缘,恭敬聆听所说之法谈与诸善说。 328. 328. ‘‘Kālena gacche garūnaṃ sakāsaṃ, thambhaṃ niraṃkatvā nivātavutti; Atthaṃ dhammaṃ saṃyamaṃ brahmacariyaṃ, anussare ceva samācare ca. 应适时前往师长处,去除骄慢,谦卑行事;当忆念并实践义、法、律仪与梵行。 329. 329. ‘‘Dhammārāmo dhammarato, dhamme ṭhito dhammavinicchayaññū; Nevācare dhammasandosavādaṃ, tacchehi nīyetha subhāsitehi. 当乐于法、喜于法、住于法,知晓法之决断;不应说败坏法之言,当由真实善说所引导。 330. 330. ‘‘Hassaṃ jappaṃ paridevaṃ padosaṃ, māyākataṃ kuhanaṃ giddhi mānaṃ; Sārambhaṃ kakkasaṃ kasāvañca mucchaṃ, hitvā care vītamado ṭhitatto. 当舍离戏笑、闲谈、悲叹、瞋恚、欺诈、伪善、贪婪、我慢、争竞、粗言、秽浊、沉迷;离憍慢,心坚定,而行。 331. 331. ‘‘Viññātasārāni subhāsitāni, sutañca viññātasamādhisāraṃ; Na tassa paññā ca sutañca vaḍḍhati, yo sāhaso hoti naro pamatto. 善说以了知为精髓,所闻以觉悟之定为精髓;若人轻率且放逸,其慧与闻皆不增长。 332. 332. ‘‘Dhamme [Pg.328] ca ye ariyapavedite ratā,Anuttarā te vacasā manasā kammunā ca; Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā,Sutassa paññāya ca sāramajjhagū’’ti. 于圣者所宣之法心欢喜者,其语、意、业皆为无上;彼等善住于道智与道定中,已证得闻与慧之精髓——阿罗汉果。 Kiṃsīlasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ. 《何戒经》第九终。 10. Uṭṭhānasuttaṃ 10. 精勤经 333. 333. Uṭṭhahatha nisīdatha, ko attho supitena vo; Āturānañhi kā niddā, sallaviddhāna ruppataṃ. 奋起,安坐!汝等睡眠有何益?为烦恼所苦、为利箭所伤者,岂有睡眠? 334. 334. Uṭṭhahatha nisīdatha, daḷhaṃ sikkhatha santiyā; Mā vo pamatte viññāya, maccurājā amohayittha vasānuge. 奋起,安坐!为得寂静当坚固修学;莫令死王知汝放逸,迷惑而降伏汝。 335. 335. Yāya devā manussā ca, sitā tiṭṭhanti atthikā; Tarathetaṃ visattikaṃ, khaṇo vo mā upaccagā; Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā. 诸天与人,为爱所缚,有所求而住;当越渡此执着,莫令刹那空过;刹那已逝者,堕于地狱而忧愁。 336. 336. Pamādo rajo pamādo, pamādānupatito rajo; Appamādena vijjāya, abbahe sallamattanoti. 放逸是尘垢,由放逸而生大尘垢;智者当以不放逸与漏尽智,拔除自身之箭。 Uṭṭhānasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《精勤经》第十终。 11. Rāhulasuttaṃ 11. 罗睺罗经 337. 337. ‘‘Kacci abhiṇhasaṃvāsā, nāvajānāsi paṇḍitaṃ; Ukkādhāro manussānaṃ, kacci apacito tayā’’. “是否因长久共住,而轻慢了智者?人类之火炬,你可曾尊敬他?” 338. 338. ‘‘Nāhaṃ abhiṇhasaṃvāsā, avajānāmi paṇḍitaṃ; Ukkādhāro manussānaṃ, niccaṃ apacito mayā’’. “我不因长久共住而轻慢智者;人类之火炬,为我所恒常尊敬。” 339. 339. ‘‘Pañca [Pg.329] kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame; Saddhāya gharā nikkhamma, dukkhassantakaro bhava. “罗睺罗,舍弃可爱悦意的五种欲乐,以信出家,成为苦的终结者。” 340. 340. ‘‘Mitte bhajassu kalyāṇe, pantañca sayanāsanaṃ; Vivittaṃ appanigghosaṃ, mattaññū hohi bhojane. “罗睺罗,当亲近善友,使用边远、寂静、无喧闹的卧坐具;于食当知量。” 341. 341. ‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, paccaye sayanāsane; Etesu taṇhaṃ mākāsi, mā lokaṃ punarāgami. “罗睺罗,于衣、食、药、卧坐具,于此等莫生贪爱,勿再来此世间。” 342. 342. ‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu; Sati kāyagatātyatthu, nibbidābahulo bhava. “罗睺罗,当于波罗提木叉及五根中善防护,当有身至念,当多修厌离。” 343. 343. ‘‘Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasañhitaṃ; Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ. “当远离与贪相应的净相;当于不净修心,令其一境、善定。” 344. 344. ‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha; Tato mānābhisamayā, upasanto carissatī’’ti. “亦当修习无相,舍弃慢随眠;由了悟我慢故,寂静而住。” Itthaṃ sudaṃ bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti. 世尊如是,以此等偈,常常教诫具寿罗睺罗。 Rāhulasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 罗睺罗经第十一终。 12. Nigrodhakappasuttaṃ 12. 尼拘陀迦波经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye aciraparinibbuto hoti. Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbuto’’ti? Atha kho āyasmā vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘parinibbuto [Pg.330] nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinabbuto’’’ti. Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 如是我闻。一时,世尊住在阿拉威(Āḷavī)的阿伽罗瓦(Aggāḷava)支提。当时,具寿瓦耆舍(Vaṅgīsa)的戒师,名为尼拘陀迦波(Nigrodhakappa)的长老,于阿伽罗瓦支提不久前般涅槃。尔时,具寿瓦耆舍于静处独坐,生起如是心念:“我戒师究竟已般涅槃,抑或未般涅槃?”于是,具寿瓦耆舍于傍晚时分,从独坐处起身,前往世尊之处;抵达后,顶礼世尊,坐于一旁。坐于一旁后,具寿瓦耆舍对世尊说:“尊者,我于静处独坐,生起如是心念:‘我戒师究竟已般涅槃,抑或未般涅槃?’”尔时,具寿瓦耆舍从座起身,偏袒一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说: 345. 345. ‘‘Pucchāma satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā; Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto. 我等请问卓越智慧的导师:有比丘于阿伽罗瓦(Aggāḷava)命终,他于现法中斩断诸疑,声名远播,已然寂灭。 346. 346. ‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa; So taṃ namassaṃ acari mutyapekkho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī. 世尊,您为彼婆罗门所取之名为尼拘陀迦波(Nigrodhakappa);他恭敬于您而修行,寻求解脱,发起精进,得见坚固之法。 347. 347. ‘‘Taṃ sāvakaṃ sakya mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu; Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi. 释迦啊,具一切眼者!我等皆欲知晓彼弟子之事;我等之耳已备妥倾听,您是我等之导师,您是无上者。 348. 348. ‘‘Chindeva no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña; Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto. 广慧者啊,请为我等断除疑惑,为我说明此事,开示他已般涅槃。具一切眼者,请于我等之中开示,犹如千眼天帝释于诸天之中。 349. 349. ‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā; Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ. 于此世间,凡诸结缚、痴之道途、无知之党羽、疑之住处;彼等到达如来后,即不存在。因为此眼,是众生之最上眼。 350. 350. ‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhadhanaṃ vihāne; Tamovassa nivuto sabbaloko, na jotimantopi narā tapeyyuṃ. 若大丈夫实不摧破诸烦恼,犹如风不吹散密云,则一切世间将被黑暗覆盖,纵然具光明者亦不能照耀。 351. 351. ‘‘Dhīrā [Pg.331] ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra tatheva maññe; Vipassinaṃ jānamupāgamumhā, parisāsu no āvikarohi kappaṃ. 智者能作光明,英雄啊,我亦如是思惟您。我等知晓您是彻见者而前来,请于僧众中为我等开示劫波。 352. 352. ‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ nikūja; Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma. 具美音者,请速发美妙之言,犹如鸿鹄扬颈,轻柔而鸣;请以善巧稳健之音言说,我等皆将专心正直地聆听。 353. 353. ‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ vadessāmi dhammaṃ; Na kāmakāro hi puthujjanānaṃ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṃ. 我恳请已无余断尽生死的您,宣说能洗涤不善之法。诚然,凡夫不能随欲而行,而如来是经由智慧审察而行。 354. 354. ‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa samuggahītaṃ; Ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña. 具光明智慧的您,此言善说,是圆满的解答。此是我最后之合掌,已善加敬奉。无劣慧者,您既知晓,请勿令我等迷惑。 355. 355. ‘‘Parovaraṃ ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīra; Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa. 无劣英雄,您已彻知胜劣圣法,您既知晓,请勿令我等迷惑。犹如热季为热所恼者渴望水,我亦渴望您的言教,请降下法雨。 356. 356. ‘‘Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissa taṃ amoghaṃ; Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṃ suṇoma’’. 劫波延为某目的而修梵行,他的梵行是否不空?他是有余依而般涅槃,抑或如解脱者般已般涅槃?我等愿闻此事。 357. 357. ‘‘Acchecchi [Pg.332] taṇhaṃ idha nāmarūpe, (iti bhagavā)Kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ; Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ,’’Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho. (世尊说:)“劫波延于此名色中,已断尽渴爱——那长夜随眠的黑流;他已无余渡过生死。”五贤者中最胜之世尊如是说。 358. 358. ‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama; Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo. 第七仙人啊,闻您之言,我心净信。我所问实不唐捐,婆罗门啊,您未曾欺瞒我。 359. 359. ‘‘Yathāvādī tathākārī, ahu buddhassa sāvako; Acchidā maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ. 佛陀之声闻,是如说如行者;他已斩断幻者死主坚固广布之网。 360. 360. ‘‘Addasā bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo; Accagā vata kappāyano, maccudheyyaṃ suduttara’’nti. 世尊啊,劫波延已见取之源;他实已超越极难渡之死域。 Nigrodhakappasuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 尼拘律陀劫波经第十二终。 13. Sammāparibbājanīyasuttaṃ 13. 正遍游经 361. 361. ‘‘Pucchāmi muniṃ pahūtapaññaṃ,Tiṇṇaṃ pāraṅgataṃ parinibbutaṃ ṭhitattaṃ; Nikkhamma gharā panujja kāme, kathaṃ bhikkhuSammā so loke paribbajeyya’’. 我问牟尼、大慧者,已渡暴流、已达彼岸、已般涅槃、心已确立者:舍离诸欲、出离家后,彼比丘应如何于世间正行道? 362. 362. ‘‘Yassa maṅgalā samūhatā, (iti bhagavā)Uppātā supinā ca lakkhaṇā ca; So maṅgaladosavippahīno,Sammā so loke paribbajeyya. (世尊说:)彼已根除诸征兆,以及异象、梦境与相术;彼已舍离征兆过,实应于世间正行道。 363. 363. ‘‘Rāgaṃ vinayetha mānusesu, dibbesu kāmesu cāpi bhikkhu; Atikkamma bhavaṃ samecca dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya. 比丘当调伏于人界与天界诸欲之贪;超越诸有、彻见于法,彼实应于世间正行道。 364. 364. ‘‘Vipiṭṭhikatvāna [Pg.333] pesuṇāni, kodhaṃ kadariyaṃ jaheyya bhikkhu; Anurodhavirodhavippahīno, sammā so loke paribbajeyya. 比丘当背舍离间语,舍离忿怒与悭吝;彼已断除顺与逆,实应于世间正行道。 365. 365. ‘‘Hitvāna piyañca appiyañca, anupādāya anissito kuhiñci; Saṃyojaniyehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya. 舍离可爱与不可爱,无有执取,无所依止;从诸结法得解脱,彼实应于世间正行道。 366. 366. ‘‘Na so upadhīsu sārameti, ādānesu vineyya chandarāgaṃ; So anissito anaññaneyyo, sammā so loke paribbajeyya. 彼不于诸依中求精要,于诸取中调伏欲贪;无所依止、不由他导,彼实应于世间正行道。 367. 367. ‘‘Vacasā manasā ca kammunā ca, aviruddho sammā viditvā dhammaṃ; Nibbānapadābhipatthayāno, sammā so loke paribbajeyya. 正知于法,于语、意、业皆无违逆,且希求于涅槃之道,彼实应于世间正行道。 368. 368. ‘‘Yo vandati manti nuṇṇameyya, akkuṭṭhopi na sandhiyetha bhikkhu; Laddhā parabhojanaṃ na majje, sammā so loke paribbajeyya. 受人礼敬,心不高举;比丘被骂,亦不愤恨;获得他食,不应骄逸,彼实应于世间正行道。 369. 369. ‘‘Lobhañca bhavañca vippahāya, virato chedanabandhanā ca bhikkhu; So tiṇṇakathaṃkatho visallo, sammā so loke paribbajeyya. 舍离贪与有,比丘远离斩与缚;彼已渡疑惑,无有诸箭,实应于世间正行道。 370. 370. ‘‘Sāruppaṃ attano viditvā, no ca bhikkhu hiṃseyya kañci loke; Yathā tathiyaṃ viditvā dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya. 比丘知于己所宜,不害世间任何者;如实了知于正法,彼实应于世间正行道。 371. 371. ‘‘Yassānusayā [Pg.334] na santi keci, mūlā ca akusalā samūhatāse; So nirāso anāsisāno, sammā so loke paribbajeyya. 彼无任何诸随眠,诸不善根已根除;无有希望无冀求,彼实应于世间正行道。 372. 372. ‘‘Āsavakhīṇo pahīnamāno, sabbaṃ rāgapathaṃ upātivatto; Danto parinibbuto ṭhitatto, sammā so loke paribbajeyya. 诸漏已尽、我慢已断,超越一切贪欲道;已调伏、已般涅槃、心已确立,彼实应于世间正行道。 373. 373. ‘‘Saddho sutavā niyāmadassī, vaggagatesu na vaggasāri dhīro; Lobhaṃ dosaṃ vineyya paṭighaṃ, sammā so loke paribbajeyya. 有信、多闻、见正道,贤者于诸派中不随行;调伏贪、瞋与恚,彼于世间善游行。 374. 374. ‘‘Saṃsuddhajino vivaṭṭacchado, dhammesu vasī pāragū anejo; Saṅkhāranirodhañāṇakusalo, sammā so loke paribbajeyya. 善净之胜者,已揭覆者,于诸法自在,已到彼岸,无有动摇;善巧于诸行灭智,彼于世间善游行。 375. 375. ‘‘Atītesu anāgatesu cāpi, kappātīto aticcasuddhipañño; Sabbāyatanehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya. 于过去未来,超越计度,具超绝清净慧;从一切处解脱,彼于世间善游行。 376. 376. ‘‘Aññāya padaṃ samecca dhammaṃ, vivaṭaṃ disvāna pahānamāsavānaṃ; Sabbupadhīnaṃ parikkhayāno, sammā so loke paribbajeyya’’. 了知法迹,通达正法,见诸漏断灭已开显;因一切基已尽,彼于世间善游行。 377. 377. ‘‘Addhā [Pg.335] hi bhagavā tatheva etaṃ, yo so evaṃvihārī danto bhikkhu; Sabbasaṃyojanayogavītivatto, sammā so loke paribbajeyyā’’ti. “世尊,诚然如是。彼如是住、已调伏之比丘,超越一切结与轭,彼于世间善游行。” Sammāparibbājanīyasuttaṃ terasamaṃ niṭṭhitaṃ. 正遍游经第十三终。 14. Dhammikasuttaṃ 14. 昙弥迦经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho dhammiko upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi – 如是我闻。一时,世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。尔时,优婆塞昙弥迦(Dhammika)与五百优婆塞俱,往诣世尊之处。到已,礼敬世尊,坐于一面。坐于一面的优婆塞昙弥迦以偈颂请问世尊: 378. 378. ‘‘Pucchāmi taṃ gotama bhūripañña, kathaṃkaro sāvako sādhu hoti; Yo vā agārā anagārameti, agārino vā panupāsakāse. “我问具广大会之乔达摩:弟子当如何行,方为贤善?无论是从家至无家者,或为在家优婆塞。 379. 379. ‘‘Tuvañhi lokassa sadevakassa, gatiṃ pajānāsi parāyaṇañca; Na catthi tulyo nipuṇatthadassī, tuvañhi buddhaṃ pavaraṃ vadanti. “您了知天人世间之趣向与归宿,无有能见精妙义者与您等同;人皆称您为最上佛陀。 380. 380. ‘‘Sabbaṃ tuvaṃ ñāṇamavecca dhammaṃ, pakāsesi satte anukampamāno; Vivaṭṭacchadosi samantacakkhu, virocasi vimalo sabbaloke. “您彻了一切应知法,出于悲悯而为众生宣说;您是已揭覆者,具足遍眼,无垢清净,于一切世间中光耀。 381. 381. ‘‘Āgañchi te santike nāgarājā, erāvaṇo nāma jinoti sutvā; Sopi tayā mantayitvājjhagamā, sādhūti sutvāna patītarūpo. “名为埃拉瓦那(Erāvaṇa)之象王,闻您是胜者,来到您的近处;彼亦与您交谈而有所了悟,听闻之后,言‘善哉’而心生欢喜。 382. 382. ‘‘Rājāpi [Pg.336] taṃ vessavaṇo kuvero, upeti dhammaṃ paripucchamāno; Tassāpi tvaṃ pucchito brūsi dhīra, so cāpi sutvāna patītarūpo. 毗沙门王俱吠罗,亦前来请法;智者,您被问时亦为他宣说,他听闻后亦心生欢喜。 383. 383. ‘‘Ye kecime titthiyā vādasīlā, ājīvakā vā yadi vā nigaṇṭhā; Paññāya taṃ nātitaranti sabbe, ṭhito vajantaṃ viya sīghagāmiṃ. 凡此等喜好论议的外道,无论是裸行顺命外道或尼乾陀,他们都无法以智慧超越您,犹如站立者无法超越疾行者。 384. 384. ‘‘Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā, vuddhā cāpi brāhmaṇā santi keci; Sabbe tayi atthabaddhā bhavanti, ye cāpi aññe vādino maññamānā. 凡此等喜好论议的婆罗门,或有年长的婆罗门,以及其他自认为是论议者的人,他们都依于您的义理。 385. 385. ‘‘Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca, yoyaṃ tayā bhagavā suppavutto; Tameva sabbepi sussūsamānā, taṃ no vada pucchito buddhaseṭṭha. 世尊,您所善说的此法,微妙且安乐;我等皆渴望听闻。佛中之最胜者,您既已被问,请为我等宣说。 386. 386. ‘‘Sabbepi me bhikkhavo sannisinnā, upāsakā cāpi tatheva sotuṃ; Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ, subhāsitaṃ vāsavasseva devā’’. 此诸比丘皆已集会,优婆塞们也同样为听闻而集会。愿他们都来听闻无垢者所觉悟之法,犹如诸天神听闻帝释天的善说。 387. 387. ‘‘Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi vo, dhammaṃ dhutaṃ tañca carātha sabbe; Iriyāpathaṃ pabbajitānulomikaṃ, sevetha naṃ atthadaso mutīmā. 诸比丘,请听我言!我为你们宣说净行之法,你们皆应奉行。当行持随顺出家之威仪,此乃见义智者所行。 388. 388. ‘‘No ve vikāle vicareyya bhikkhu, gāme ca piṇḍāya careyya kāle; Akālacāriñhi sajanti saṅgā, tasmā vikāle na caranti buddhā. 比丘实不应于非时游行,应于适时入村乞食。执着确实会缠缚非时行者,是故诸觉者不于非时游行。 389. 389. ‘‘Rūpā [Pg.337] ca saddā ca rasā ca gandhā, phassā ca ye sammadayanti satte; Etesu dhammesu vineyya chandaṃ, kālena so pavise pātarāsaṃ. 色、声、香、味、触,此等法能令众生沉醉。于此诸法调伏欲求后,彼比丘应于适时为朝食而入村。 390. 390. ‘‘Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā, eko paṭikkamma raho nisīde; Ajjhattacintī na mano bahiddhā, nicchāraye saṅgahitattabhāvo. 比丘于适时获得食物后,应独自返回,于静处而坐。当内心思惟,不令心外驰,收摄己身而住。 391. 391. ‘‘Sacepi so sallape sāvakena, aññena vā kenaci bhikkhunā vā; Dhammaṃ paṇītaṃ tamudāhareyya, na pesuṇaṃ nopi parūpavādaṃ. 倘若他与弟子交谈,或与其他任何人、或比丘交谈,当说胜妙法,不说离间语,亦不非议他人。 392. 392. ‘‘Vādañhi eke paṭiseniyanti, na te pasaṃsāma parittapaññe; Tato tato ne pasajanti saṅgā, cittañhi te tattha gamenti dūre. 有些人确实好与人争,我等不赞叹此等少慧者。执着由此而生,他们的心于争论中,驰骛远方。 393. 393. ‘‘Piṇḍaṃ vihāraṃ sayanāsanañca, āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṃ; Sutvāna dhammaṃ sugatena desitaṃ, saṅkhāya seve varapaññasāvako. 食物、住处、卧坐具,以及洗涤僧伽梨尘垢之水,听闻善逝所说之法后,具上妙慧的弟子,当审虑而受用。 394. 394. ‘‘Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca, āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane; Etesu dhammesu anūpalitto, bhikkhu yathā pokkhare vāribindu. 是故,于钵食、床座,以及能洗涤僧伽梨尘垢之水,于此等法中,彼比丘不为所染,犹如莲叶上的水珠。 395. 395. ‘‘Gahaṭṭhavattaṃ pana vo vadāmi, yathākaro sāvako sādhu hoti; Na hesa labbhā sapariggahena, phassetuṃ yo kevalo bhikkhudhammo. 复次,我为汝等说在家者之行,如是行之弟子为善。彼纯粹之比丘法,有资财者实不可触证。 396. 396. ‘‘Pāṇaṃ [Pg.338] na hane na ca ghātayeyya, na cānujaññā hanataṃ paresaṃ; Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, ye thāvarā ye ca tasā santi loke. 应对世间所有不动与颤栗的一切众生放下刀杖,不自杀生,不教他杀,亦不随喜他人之杀。 397. 397. ‘‘Tato adinnaṃ parivajjayeyya, kiñci kvaci sāvako bujjhamāno; Na hāraye harataṃ nānujaññā, sabbaṃ adinnaṃ parivajjayeyya. 其次,弟子了知于任何处有任何不与取之物,则应远离。不应教人盗,亦不随喜盗者;应远离一切不与取。 398. 398. ‘‘Abrahmacariyaṃ parivajjayeyya, aṅgārakāsuṃ jalitaṃva viññū; Asambhuṇanto pana brahmacariyaṃ, parassa dāraṃ na atikkameyya. 智者应远离非梵行,犹如避开炽燃的炭坑。若不能行梵行,则不应侵犯他人的妻子。 399. 399. ‘‘Sabhaggato vā parisaggato vā, ekassa veko na musā bhaṇeyya; Na bhāṇaye bhaṇataṃ nānujaññā, sabbaṃ abhūtaṃ parivajjayeyya. 或至集会处,或至大众中,不应对任何一人说妄语。不应教人说,亦不应随喜说者;应远离一切非实之语。 400. 400. ‘‘Majjañca pānaṃ na samācareyya, dhammaṃ imaṃ rocaye yo gahaṭṭho; Na pāyaye pivataṃ nānujaññā, ummādanantaṃ iti naṃ viditvā. 喜爱此法之居士,不应饮用酒类。不应教人饮,亦不应随喜饮者,了知其终致癫狂。 401. 401. ‘‘Madā hi pāpāni karonti bālā, kārenti caññepi jane pamatte; Etaṃ apuññāyatanaṃ vivajjaye, ummādanaṃ mohanaṃ bālakantaṃ. 诚然,愚人因醉而造诸恶,亦令他人陷于放逸。应远离此非福之源,此乃愚人所爱,能致癫狂与迷惑。 402. 402. ‘‘Pāṇaṃ na hane na cādinnamādiye, musā na bhāse na ca majjapo siyā; Abrahmacariyā virameyya methunā, rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ. 不应杀生,不应不与取,不应说妄语,亦不应饮酒。应远离非梵行之淫欲,夜晚不食非时食。 403. 403. ‘‘Mālaṃ [Pg.339] na dhāre na ca gandhamācare, mañce chamāyaṃ va sayetha santhate; Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ, buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ. 不应持花鬘,不应涂香;应卧于铺设好的床座或地上。此即是八支布萨,由已达苦之终尽的佛陀所宣说。 404. 404. ‘‘Tato ca pakkhassupavassuposathaṃ, cātuddasiṃ pañcadasiñca aṭṭhamiṃ; Pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso, aṭṭhaṅgupetaṃ susamattarūpaṃ. 其次,于半月之十四、十五及八日,以及于神变月,应以清净心,圆满具足八支而受持布萨。 405. 405. ‘‘Tato ca pāto upavutthuposatho, annena pānena ca bhikkhusaṅghaṃ; Pasannacitto anumodamāno, yathārahaṃ saṃvibhajetha viññū. 此后清晨,已持布萨的智者,应以清净心随喜,用食物与饮料,如其所能地供养比丘僧团。 406. 406. ‘‘Dhammena mātāpitaro bhareyya, payojaye dhammikaṃ so vaṇijjaṃ; Etaṃ gihī vattayamappamatto, sayampabhe nāma upeti deve’’ti. 他应如法地奉养父母,从事正当的贸易。在家者如此行持,不放逸,将投生于名为自光(Sayampabha)的诸天中。 Dhammikasuttaṃ cuddasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《法义经》第十四终。 Cūḷavaggo dutiyo niṭṭhito. 《小品》第二终。 Tassuddānaṃ – 其摄颂为: Ratanāmagandho hiri ca, maṅgalaṃ sūcilomena; Dhammacariyañca brāhmaṇo, nāvā kiṃsīlamuṭṭhānaṃ. 《宝经》、《臭秽经》、《惭经》、《吉祥经》、《针毛经》、《法行经》、《婆罗门经》、《舟经》、《何戒经》、《奋起经》。 Rāhulo puna kappo ca, paribbājaniyaṃ tathā; Dhammikañca viduno āhu, cūḷavagganti cuddasāti. 罗睺罗、劫波、游行者,以及法义,智者称此十四经为《小品》。 3. Mahāvaggo 3. 大品 1. Pabbajjāsuttaṃ 1. 出家经 407. 407. Pabbajjaṃ [Pg.340] kittayissāmi, yathā pabbaji cakkhumā; Yathā vīmaṃsamāno so, pabbajjaṃ samarocayi. 我将称颂出家行,具眼者如何出家,他如何审察思量,而喜爱于出家。 408. 408. Sambādhoyaṃ gharāvāso, rajassāyatanaṃ iti; Abbhokāsova pabbajjā, iti disvāna pabbaji. “在家是束缚,是尘垢之处;出家如空旷。”他如此见已,便出了家。 409. 409. Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayi; Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayi. 出家之后,他以身远离恶业,舍弃语恶行,清净其活命。 410. 410. Agamā rājagahaṃ buddho, magadhānaṃ giribbajaṃ; Piṇḍāya abhihāresi, ākiṇṇavaralakkhaṇo. 佛陀来到摩揭陀(Magadha)人的山城王舍城(Rājagaha),为乞食而行,具足殊胜相好。 411. 411. Tamaddasā bimbisāro, pāsādasmiṃ patiṭṭhito; Disvā lakkhaṇasampannaṃ, imamatthaṃ abhāsatha. 频婆娑罗(Bimbisāra)王立于宫殿之上看见他;见其具足相好,便说了此话。 412. 412. ‘‘Imaṃ bhonto nisāmetha, abhirūpo brahā suci; Caraṇena ca sampanno, yugamattañca pekkhati. “诸位请看此人,他容貌端正,身形高大,清净;行止具足,目光仅及一轭之远。 413. 413. ‘‘Okkhittacakkhu satimā, nāyaṃ nīcakulāmiva; Rājadūtābhidhāvantu, kuhiṃ bhikkhu gamissati’’. “他垂目,具念,不像出身低贱之人。王使们快去追随,看此比丘将去何处。” 414. 414. Te pesitā rājadūtā, piṭṭhito anubandhisuṃ; Kuhiṃ gamissati bhikkhu, kattha vāso bhavissati. 被派出的王使们从他身后追随,(想知道)此比丘将去往何处,他将住在何方。 415. 415. Sapadānaṃ caramāno, guttadvāro susaṃvuto; Khippaṃ pattaṃ apūresi, sampajāno paṭissato. 他次第乞食,善护根门,善于自制;具足正知正念,迅速地装满了钵。 416. 416. Piṇḍacāraṃ caritvāna, nikkhamma nagarā muni; Paṇḍavaṃ abhihāresi, ettha vāso bhavissati. 乞食之后,牟尼离开城市,前往畔达瓦(Paṇḍava)山。(使者们想:)“此处将是他的住处。” 417. 417. Disvāna vāsūpagataṃ, tayo dūtā upāvisuṃ; Tesu ekova āgantvā, rājino paṭivedayi. 看见他已到住处,三位使者便走近。其中一位使者返回,向国王禀报。 418. 418. ‘‘Esa [Pg.341] bhikkhu mahārāja, paṇḍavassa puratthato ; Nisinno byagghusabhova, sīhova girigabbhare’’. “大王,此比丘于畔达瓦(Paṇḍava)山前,坐于山洞中,如虎王,如狮子。” 419. 419. Sutvāna dūtavacanaṃ, bhaddayānena khattiyo; Taramānarūpo niyyāsi, yena paṇḍavapabbato. 刹帝利王闻使者言,乘上宝车,疾速出发,前往畔达瓦(Paṇḍava)山。 420. 420. Sa yānabhūmiṃ yāyitvā, yānā oruyha khattiyo; Pattiko upasaṅkamma, āsajja naṃ upāvisi. 刹帝利王乘车至可行之地,下车步行,趋近彼人,于其旁坐下。 421. 421. Nisajja rājā sammodi, kathaṃ sāraṇīyaṃ tato; Kathaṃ so vītisāretvā, imamatthaṃ abhāsatha. 王坐下后,致以欢喜问候,结束忆念之言后,乃说此义。 422. 422. ‘‘Yuvā ca daharo cāsi, paṭhamuppattiko susu; Vaṇṇārohena sampanno, jātimā viya khattiyo. “汝既年少,风华正茂,容貌身形具足,犹如高贵刹帝利。 423. 423. ‘‘Sobhayanto anīkaggaṃ, nāgasaṅghapurakkhato; Dadāmi bhoge bhuñjassu, jātiṃ akkhāhi pucchito’’. “我授汝财富,请享用,并以象群为前导,光耀军阵之首。我既问汝,请告我出身。” 424. 424. ‘‘Ujuṃ janapado rāja, himavantassa passato; Dhanavīriyena sampanno, kosalesu niketino. “大王,雪山(Himavanta)山麓旁,有一国度,财富勇力具足,乃憍萨罗(Kosala)人所居。 425. 425. ‘‘Ādiccā nāma gottena, sākiyā nāma jātiyā; Tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayaṃ. “我乃日种(Ādicca)之氏族,释迦(Sākiyā)之种姓;自彼族而出家,不求诸欲乐。 426. 426. ‘‘Kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato; Padhānāya gamissāmi, ettha me rañjatī mano’’ti. “见诸欲之过患,见出离为安稳,我将为精进而行,我心于此欣乐。” Pabbajjāsuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 出家经第一终。 2. Padhānasuttaṃ 2. 精进经 427. 427. ‘‘Taṃ maṃ padhānapahitattaṃ, nadiṃ nerañjaraṃ pati; Viparakkamma jhāyantaṃ, yogakkhemassa pattiyā. 我于尼连禅河(Nerañjarā)畔,心向精进,为证得无上安稳而勇猛精进、禅修。 428. 428. ‘‘Namucī karuṇaṃ vācaṃ, bhāsamāno upāgami; ‘Kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tava. 魔罗那牟奇(Namuci)言说悲悯语,前来相告:“汝形销骨立,容色憔悴,死期已近。 429. 429. ‘‘‘Sahassabhāgo [Pg.342] maraṇassa, ekaṃso tava jīvitaṃ; Jīva bho jīvitaṃ seyyo, jīvaṃ puññāni kāhasi. “‘汝千分属死,一分属生。贤者,活下去吧!生命更可贵,活着能修诸福德。 430. 430. ‘‘‘Carato ca te brahmacariyaṃ, aggihuttañca jūhato; Pahūtaṃ cīyate puññaṃ, kiṃ padhānena kāhasi. “‘汝若行梵行,并献上火祭,将积聚诸多福德,要此精进何用? 431. 431. ‘‘‘Duggo maggo padhānāya, dukkaro durabhisambhavo’’’; Imā gāthā bhaṇaṃ māro, aṭṭhā buddhassa santike. “‘精进之道难行,难为亦难成就。’魔罗诵此等偈,立于佛陀之侧。 432. 432. Taṃ tathāvādinaṃ māraṃ, bhagavā etadabravi; ‘‘Pamattabandhu pāpima, yenatthena idhāgato. 世尊告彼如是说之魔罗:“放逸者之友,汝作恶者,为何目的而来此? 433. 433. ‘‘Aṇumattopi puññena, attho mayhaṃ na vijjati; Yesañca attho puññena, te māro vattumarahati. “‘我于福德,纵如微尘,亦无所需。然有需福德者,魔罗,汝应告彼。 434. 434. ‘‘Atthi saddhā tathā vīriyaṃ, paññā ca mama vijjati; Evaṃ maṃ pahitattampi, kiṃ jīvamanupucchasi. “我有信、有精进,亦有智慧。我心已如此策励,汝何以问我生命?” 435. 435. ‘‘Nadīnamapi sotāni, ayaṃ vāto visosaye; Kiñca me pahitattassa, lohitaṃ nupasussaye. “此风能令江河枯竭,我心已然策励,血液岂能不干涸?” 436. 436. ‘‘Lohite sussamānamhi, pittaṃ semhañca sussati; Maṃsesu khīyamānesu, bhiyyo cittaṃ pasīdati; Bhiyyo sati ca paññā ca, samādhi mama tiṭṭhati. “血液枯竭时,胆汁、痰液亦干。肌肉消减时,我心更澄净。念、慧与三昧,于我更坚住。” 437. 437. ‘‘Tassa mevaṃ viharato, pattassuttamavedanaṃ; Kāmesu nāpekkhate cittaṃ, passa sattassa suddhataṃ. “我如此住于精勤,已达最上之感受。心于诸欲无所求,且看有情之清净。” 438. 438. ‘‘Kāmā te paṭhamā senā, dutiyā arati vuccati; Tatiyā khuppipāsā te, catutthī taṇhā pavuccati. “欲乐是汝第一军,不乐是为第二军,饥渴是汝第三军,渴爱被称为第四军。” 439. 439. ‘‘Pañcamaṃ thinamiddhaṃ te, chaṭṭhā bhīrū pavuccati; Sattamī vicikicchā te, makkho thambho te aṭṭhamo. “昏沉睡眠是汝第五军,怯懦被称为第六军,疑是汝之第七军,伪善顽固是汝第八军。” 440. 440. ‘‘Lābho siloko sakkāro, micchāladdho ca yo yaso; Yo cattānaṃ samukkaṃse, pare ca avajānati. “利养、声名、恭敬,与邪得之荣誉,以及那自赞毁他之人。” 441. 441. ‘‘Esā [Pg.343] namuci te senā, kaṇhassābhippahārinī; Na naṃ asūro jināti, jetvā ca labhate sukhaṃ. “那牟质,此乃汝军,黑者之攻击部队。非勇者不能胜彼,既胜之则得安乐。” 442. 442. ‘‘Esa muñjaṃ parihare, dhiratthu mama jīvitaṃ; Saṅgāme me mataṃ seyyo, yaṃ ce jīve parājito. “我佩此文叉草,我命可鄙!于战场亡,胜于败而生。” 443. 443. ‘‘Pagāḷhettha na dissanti, eke samaṇabrāhmaṇā; Tañca maggaṃ na jānanti, yena gacchanti subbatā. “于此魔军中沉没者,某些沙门婆罗门,不复得见;彼等不知善行者所行之道。” 444. 444. ‘‘Samantā dhajiniṃ disvā, yuttaṃ māraṃ savāhanaṃ; Yuddhāya paccuggacchāmi, mā maṃ ṭhānā acāvayi. “见魔罗整军备战,车乘遍布于四周,我今出征为迎战,汝绝不能动我此座。” 445. 445. ‘‘Yaṃ te taṃ nappasahati, senaṃ loko sadevako; Taṃ te paññāya bhecchāmi, āmaṃ pattaṃva asmanā. “汝之军队,天人世间,无能胜者;我以智慧,将其摧破,如石击坏未烧陶。” 446. 446. ‘‘Vasīkaritvā saṅkappaṃ, satiñca sūpatiṭṭhitaṃ; Raṭṭhā raṭṭhaṃ vicarissaṃ, sāvake vinayaṃ puthū. “我将调伏于思惟,善安住于正念中,游行于国复一国,教导广大众弟子。” 447. 447. ‘‘Te appamattā pahitattā, mama sāsanakārakā; Akāmassa te gamissanti, yattha gantvā na socare’’. “彼等不放逸、心策励,奉行我之教示者,将至汝(魔罗)所不欲之地,至彼处后无忧愁。” 448. 448. ‘‘Satta vassāni bhagavantaṃ, anubandhiṃ padāpadaṃ; Otāraṃ nādhigacchissaṃ, sambuddhassa satīmato. “七年之间我紧随,世尊之后步亦步,于具念之正觉者,不得其便有机乘。” 449. 449. ‘‘Medavaṇṇaṃva pāsāṇaṃ, vāyaso anupariyagā; Apettha muduṃ vindema, api assādanā siyā. “乌鸦绕行一块肥脂色之石,(心想:)‘于此或能得柔软物,或有可尝之味。’” 450. 450. ‘‘Aladdhā tattha assādaṃ, vāyasetto apakkami; Kākova selamāsajja, nibbijjāpema gotamaṃ’’. “于彼不得滋味,乌鸦便离去。我等攻击乔达摩,亦将厌倦而离去,犹如乌鸦之于岩石。” 451. 451. Tassa sokaparetassa, vīṇā kacchā abhassatha; Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathāti. “彼为忧愁所覆,琴从腋下坠落。于是,彼忧恼之夜叉,即于其处消失。” Padhānasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ. 第二《精进经》终。 3. Subhāsitasuttaṃ 3. 善说经 Evaṃ [Pg.344] me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 如是我闻:一时,世尊住于舍卫城(Sāvatthī)给孤独(Anāthapiṇḍika)长者之祇陀林(Jetavana)园。尔时,世尊告诸比丘:“诸比丘!”彼等比丘回答世尊:“尊者!”世尊如是说: ‘‘Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, na dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu subhāsitaṃyeva bhāsati no dubbhāsitaṃ, dhammaṃyeva bhāsati no adhammaṃ, piyaṃyeva bhāsati no appiyaṃ, saccaṃyeva bhāsati no alikaṃ. Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – “诸比丘,具足四支之言语是善说,非恶说,无过失且不为智者所呵责。以何为四?诸比丘,于此,比丘唯说善说,不作恶说;唯说正法,不作非法;唯说爱语,不作非爱语;唯说实语,不作虚语。诸比丘,具足此四支之言语是善说,非恶说,无过失且不为智者所呵责。”世尊说此已。善逝、导师说完此后,复说他语: 452. 452. ‘‘Subhāsitaṃ uttamamāhu santo, dhammaṃ bhaṇe nādhammaṃ taṃ dutiyaṃ; Piyaṃ bhaṇe nāppiyaṃ taṃ tatiyaṃ, saccaṃ bhaṇe nālikaṃ taṃ catuttha’’nti. “圣者称善说为最上。应说正法,非非法,此为第二;应说爱语,非非爱语,此为第三;应说实语,非虚妄语,此为第四。” Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ bhagavā, paṭibhāti maṃ sugatā’’ti. ‘‘Paṭibhātu taṃ vaṅgīsā’’ti bhagavā avoca. Atha kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi – 尔时,具寿瓦耆舍(Vaṅgīsa)从座起身,偏袒右肩,向世尊合掌,白世尊言:“世尊,我今有所现;善逝,我今有所现!”世尊言:“瓦耆舍,汝之所现,可说之。”于是,具寿瓦耆舍于世尊面前,以适当之偈颂赞叹: 453. 453. ‘‘Tameva vācaṃ bhāseyya, yāyattānaṃ na tāpaye; Pare ca na vihiṃseyya, sā ve vācā subhāsitā. “应说彼言语,不令自恼,亦不害他,彼诚为善说。” 454. 454. ‘‘Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā; Yaṃ anādāya pāpāni, paresaṃ bhāsate piyaṃ. “应说爱语,其言受欢迎;不取恶言,而于他人说悦意语。” 455. 455. ‘‘Saccaṃ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano; Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā. “真实语是不死语,此是永恒之法。诸善士言,彼等安住于真实、义利与正法。” 456. 456. ‘‘Yaṃ [Pg.345] buddho bhāsati vācaṃ, khemaṃ nibbānapattiyā; Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā’’ti. “佛陀所说之言语,安稳,为证涅槃,为尽苦边,彼诚为诸语之最上。” Subhāsitasuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ. 善说经第三终。 4. Sundarikabhāradvājasuttaṃ 4. 孙达瑞咖巴罗多迦经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati sundarikāya nadiyā tīre. Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo sundarikāya nadiyā tīre aggiṃ juhati, aggihuttaṃ paricarati. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo aggiṃ juhitvā aggihuttaṃ paricaritvā uṭṭhāyāsanā samantā catuddisā anuvilokesi – ‘‘ko nu kho imaṃ habyasesaṃ bhuñjeyyā’’ti? Addasā kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle sasīsaṃ pārutaṃ nisinnaṃ; disvāna vāmena hatthena habyasesaṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena kamaṇḍaluṃ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami. 如是我闻。一时,世尊住于憍萨罗(Kosala),孙达瑞咖(Sundarikā)河畔。尔时,有婆罗门名孙达瑞咖巴罗多迦(Sundarikabhāradvāja),于孙达瑞咖河畔燃火、事火。其后,孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门燃火、事火已,从座而起,环顾四方:“谁堪食此祭余?”孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门见世尊于不远处,坐于一树下,覆头而坐。见已,左手持祭余,右手持水瓶,往诣世尊所在。 Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa padasaddena sīsaṃ vivari. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo – ‘‘muṇḍo ayaṃ bhavaṃ, muṇḍako ayaṃ bhava’’nti tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘muṇḍāpi hi idhekacce brāhmaṇā bhavanti, yaṃnūnāhaṃ upasaṅkamitvā jātiṃ puccheyya’’nti. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃjacco bhava’’nti? 其后,世尊闻孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门足音,乃开显其首。时,孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门心念:“此尊者是光头,此尊者是可鄙的光头。”遂欲转身而返。然,孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门复生是念:“于此世间,亦有婆罗门为光头者。我何不往诣而问其种姓?”于是,孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门往诣世尊所在,诣已,白世尊言:“尊者,您是何种姓?” Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ gāthāhi ajjhabhāsi – 于是,世尊以偈颂对孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门说道—— 457. 457. ‘‘Na brāhmaṇo nomhi na rājaputto, na vessāyano uda koci nomhi; Gottaṃ pariññāya puthujjanānaṃ, akiñcano manta carāmi loke. “我非婆罗门,非王族,非吠舍,亦非任何种姓;我遍知凡夫之族姓,无有障碍,具慧游行于世间。” 458. 458. ‘‘Saṅghāṭivāsī [Pg.346] agaho carāmi, nivuttakeso abhinibbutatto; Alippamāno idha māṇavehi, akallaṃ maṃ brāhmaṇa pucchasi gottapañhaṃ’’. “我著僧伽梨衣,无家游行,剃除发须,心已寂灭;于此不为世人所染著,婆罗门,你问我种姓,实不恰当。” 459. 459. ‘‘Pucchanti ve bho brāhmaṇā, brāhmaṇebhi saha brāhmaṇo no bhava’’nti. “贤者,婆罗门们确实会与其他婆罗门相互询问:‘您是婆罗门吗?’” 460. 460. ‘‘Brāhmaṇo hi ce tvaṃ brūsi, mañca brūsi abrāhmaṇaṃ; Taṃ taṃ sāvittiṃ pucchāmi, tipadaṃ catuvīsatakkharaṃ. “你若自称婆罗门,却说我非婆罗门;我今问你萨维提偈,三句二十四字。” 461. 461. ‘‘Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ; Yaññamakappayiṃsu puthū idha loke. “仙人、世人、刹帝利、婆罗门,在此世间,他们为诸天神广设祭祀,究竟依恃于何?” 462. 462. ‘‘Yadantagū vedagū yaññakāle, yassāhutiṃ labhe tassijjheti brūmi’’. “我说:于祭祀时,若有已达究竟、通达吠陀者领受供养,则彼祭祀得以圆满成就。” 463. 463. ‘‘Addhā hi tassa hutamijjhe, (iti brāhmaṇo)Yaṃ tādisaṃ vedagumaddasāma; Tumhādisānañhi adassanena, añño jano bhuñjati pūraḷāsaṃ’’. “诚然,我的祭祀将会成功,(婆罗门言)因为我们得见如是通达吠陀者;因未得见如您者,才由他人享用祭品。” 464. 464. ‘‘Tasmātiha tvaṃ brāhmaṇa atthena, atthiko upasaṅkamma puccha; Santaṃ vidhūmaṃ anīghaṃ nirāsaṃ, appevidha abhivinde sumedhaṃ’’. “婆罗门,因此你若有所求,可前来亲近并询问,或许你就在此地,能找到那寂静、无烟、无恼、无欲的具慧者。” 465. 465. ‘‘Yaññe ratohaṃ bho gotama, yaññaṃ yiṭṭhukāmo nāhaṃ pajānāmi; Anusāsatu maṃ bhavaṃ, yattha hutaṃ ijjhate brūhi me taṃ’’. “乔达摩贤者,我乐于祭祀,欲行祭祀,却不知晓;贤者请教导我,请告诉我,向谁献祭方能成功。” ‘‘Tena hi tvaṃ, brāhmaṇa, odahassu sotaṃ; dhammaṃ te desessāmi – “那么,婆罗门,你应当谛听,我将为你说法——” 466. 466. ‘‘Mā [Pg.347] jātiṃ pucchī caraṇañca puccha, kaṭṭhā have jāyati jātavedo; Nīcākulīnopi munī dhitīmā, ājāniyo hoti hirīnisedho. “莫问种姓,当问德行,火实从木材生;出身卑贱之牟尼,若有定力,以惭愧自制,亦成尊贵者。” 467. 467. ‘‘Saccena danto damasā upeto, vedantagū vūsitabrahmacariyo; Kālena tamhi habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “以真理调伏,以自制具足,已达吠陀究竟,梵行已毕;求福德之婆罗门,应适时向彼献上供养。” 468. 468. ‘‘Ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjuṃ; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “舍弃诸欲,无家游行,善自调御,如织梭般正直;求福德之婆罗门,应适时向彼等献上供养。” 469. 469. ‘‘Ye vītarāgā susamāhitindriyā, candova rāhuggahaṇā pamuttā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等已离贪,诸根善定,如月脱离罗睺(Rāhu)之蚀,已从(烦恼的)执持中解脱。若有婆罗门希求福德而行供养,应适时对彼等献上供品。 470. 470. ‘‘Asajjamānā vicaranti loke, sadā satā hitvā mamāyitāni; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等舍离诸我所(mamāyita),恒常具念,于世间无著而游行。若有婆罗门希求福德而行供养,应适时对彼等献上供品。 471. 471. ‘‘Yo kāme hitvā abhibhuyyacārī, yo vedi jātīmaraṇassa antaṃ; Parinibbuto udakarahadova sīto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼已舍离诸欲、降伏(欲尘)而行,彼已了知生死之终点(涅槃)。已般涅槃,犹如清凉湖,此如来堪受供饭(pūraḷāsa)。 472. 472. ‘‘Samo samehi visamehi dūre, tathāgato hoti anantapañño; Anūpalitto idha vā huraṃ vā, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 与诸等者等同,与不等者远离,如来智慧无边。于此世或他世皆不染著,此如来堪受供饭。 473. 473. ‘‘Yamhi [Pg.348] na māyā vasati na māno, yo vītalobho amamo nirāso; Panuṇṇakodho abhinibbutatto, yo brāhmaṇo sokamalaṃ ahāsi; Tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 于彼,虚伪(māyā)与我慢(māna)无存;彼已离贪,无我所,无希求,忿怒已除,心极寂静。彼为已舍忧愁之垢的婆罗门,此如来堪受供饭。 474 . 474 . ‘‘Nivesanaṃ yo manaso ahāsi, pariggahā yassa na santi keci; Anupādiyāno idha vā huraṃ vā, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼已舍弃心之住所(即爱与见),彼无任何执取。于此世或他世皆不执取,此如来堪受供饭。 475. 475. ‘‘Samāhito yo udatāri oghaṃ, dhammaṃ caññāsi paramāya diṭṭhiyā; Khīṇāsavo antimadehadhārī, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼已入定,渡越暴流,以最上之见(即一切知智)了知法。彼诸漏已尽,为最后身之持有者,此如来堪受供饭。 476. 476. ‘‘Bhavāsavā yassa vacī kharā ca, vidhūpitā atthagatā na santi; Sa vedagū sabbadhi vippamutto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼之有漏(bhavāsava)及粗恶语,皆已断除、灭尽而不复存。彼为达智者(vedagū),于一切处(蕴处界等)皆得解脱,此如来堪受供饭。 477. 477. ‘‘Saṅgātigo yassa na santi saṅgā, yo mānasattesu amānasatto; Dukkhaṃ pariññāya sakhettavatthuṃ, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼已超越执著,无有诸执著;于我慢者之中,彼无我慢。已遍知苦及其田地与事(sakhettavatthuṃ)(即其因缘),此如来堪受供饭。 478. 478. ‘‘Āsaṃ anissāya vivekadassī, paravediyaṃ diṭṭhimupātivatto; Ārammaṇā yassa na santi keci, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 不依于希望(āsa)(即渴爱),已见远离(viveka)(即涅槃),超越他人所知之见。彼无任何(再生之)缘,此如来堪受供饭。 479. 479. ‘‘Paroparā yassa samecca dhammā, vidhūpitā atthagatā na santi; Santo upādānakhaye vimutto, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼以智慧洞察后,高下内外诸法皆已断除、灭尽而不复存。彼已寂静,于取之灭尽(upādānakkhaya)(即涅槃)而解脱,此如来堪受供饭。 480. 480. ‘‘Saṃyojanaṃ [Pg.349] jātikhayantadassī, yopānudi rāgapathaṃ asesaṃ; Suddho nidoso vimalo akāco, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 彼已见诸结之灭尽与生之灭尽,已无余断除贪欲之道。彼清净、无过、无垢、无瑕,此如来堪受供饭。 481. 481. ‘‘Yo attano attānaṃ nānupassati, samāhito ujjugato ṭhitatto; Sa ve anejo akhilo akaṅkho, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ. 于自身中不见我,已入定,正直,心已安住;彼实无动摇,无荒芜,无疑惑,如来应受供食。 482. 482. ‘‘Mohantarā yassa na santi keci, sabbesu dhammesu ca ñāṇadassī; Sarīrañca antimaṃ dhāreti, patto ca sambodhimanuttaraṃ sivaṃ; Ettāvatā yakkhassa suddhi, tathāgato arahati pūraḷāsaṃ’’. 彼无任何由痴所生之障,于一切法中具足智见;身负最后身,已证无上寂静之等正觉;如是夜叉得清净,如来应受供食。 483. 483. ‘‘Hutañca mayhaṃ hutamatthu saccaṃ, yaṃ tādisaṃ vedagunaṃ alatthaṃ; Brahmā hi sakkhi paṭigaṇhātu me bhagavā, bhuñjatu me bhagavā pūraḷāsaṃ’’. 我此献供,诚为善供,因我得遇如是达智者。您实是梵天!世尊,请接受我的供食;世尊,请享用我的供食。 484. 484. ‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ, sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo; Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā. 婆罗门,以偈得食,我所不食。此非见清净活命者之法。诸佛拒绝以偈得食,婆罗门,正法存时,此即其活命方式。 485. 485. ‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ, khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ; Annena pānena upaṭṭhahassu, khettañhi taṃ puññapekkhassa hoti’’. 那么,你应用其他饮食,去侍奉那圆满、大仙、漏尽、掉悔已息者。对求福者而言,彼实为福田。 486. 486. ‘‘Sādhāhaṃ [Pg.350] bhagavā tathā vijaññaṃ, yo dakkhiṇaṃ bhuñjeyya mādisassa; Yaṃ yaññakāle pariyesamāno, pappuyya tava sāsanaṃ’’. 善哉,世尊!我愿依您的教导,了知谁当受我这等人的供养,以便我在祭祀时去寻求并侍奉他。 487. 487. ‘‘Sārambhā yassa vigatā, cittaṃ yassa anāvilaṃ; Vippamutto ca kāmehi, thinaṃ yassa panūditaṃ. 彼之争竞已离,彼之心意无浊,已从诸欲解脱,彼之昏沉已除。 488. 488. ‘‘Sīmantānaṃ vinetāraṃ, jātimaraṇakovidaṃ; Muniṃ moneyyasampannaṃ, tādisaṃ yaññamāgataṃ. 调伏诸边际者,善知生与死,牟尼,具足牟尼智,如是者来临祭祀。 489. 489. ‘‘Bhakuṭiṃ vinayitvāna, pañjalikā namassatha; Pūjetha annapānena, evaṃ ijjhanti dakkhiṇā. 舍弃皱眉,合掌礼敬;以饮食供养,如是供养得以成就。 490. 490. ‘‘Buddho bhavaṃ arahati pūraḷāsaṃ, puññakhettamanuttaraṃ; Āyāgo sabbalokassa, bhoto dinnaṃ mahapphala’’nti. 佛陀世尊应受供食,是无上福田;是一切世间之供养处,供养世尊,得大果报。 Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo…pe… arahataṃ ahosīti. 尔时,孙达瑞咖巴罗多迦(Sundarikabhāradvāja)婆罗门对世尊说:“乔达摩尊者,妙哉!乔达摩尊者,妙哉!犹如扶正倒置,揭开覆盖,为迷路者指路,于暗中持灯,令有眼者见色。正是如此,乔达摩尊者以种种方便开示了法。我今皈依乔达摩尊者、法与比丘僧团。愿我得于乔达摩尊者座下出家,得受具足戒。”孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门……乃至……成为阿罗汉之一。 Sundarikabhāradvājasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ. 孙达瑞咖巴罗多迦经第四终。 5. Māghasuttaṃ 5. 摩伽经 Evaṃ me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho māgho māṇavo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā [Pg.351] bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – 如是我闻。一时,世尊住王舍城鹫峰山。尔时,摩伽(Māgha)青年婆罗门前往世尊之处,抵达后,与世尊互相问候,交换了值得纪念的亲切问候后,坐于一旁。坐于一旁的摩伽青年婆罗门对世尊说此言: ‘‘Ahañhi, bho gotama, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesāmi; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāmi dvinnampi tiṇṇampi catunnampi pañcannampi channampi sattannampi aṭṭhannampi navannampi dasannampi dadāmi, vīsāyapi tiṃsāyapi cattālīsāyapi paññāsāyapi dadāmi, satassapi dadāmi, bhiyyopi dadāmi. Kaccāhaṃ, bho gotama, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavāmī’’ti? “乔达摩尊者,我乃施者、施主、慷慨者、应求者。我如法寻求财富,以如法寻求、如法获得的财富,布施给一人、二人、三人、四人、五人、六人、七人、八人、九人、十人,亦布施给二十人、三十人、四十人、五十人,亦布施给百人,乃至更多。乔达摩尊者,我如是布施,如是祭祀,能生诸多功德否?” ‘‘Taggha tvaṃ, māṇava, evaṃ dadanto evaṃ yajanto bahuṃ puññaṃ pasavasi. Yo kho, māṇava, dāyako dānapati vadaññū yācayogo; dhammena bhoge pariyesati; dhammena bhoge pariyesitvā dhammaladdhehi bhogehi dhammādhigatehi ekassapi dadāti…pe… satassapi dadāti, bhiyyopi dadāti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti. Atha kho māgho māṇavo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – “青年,你这样布施、这样献供,确实能产生许多功德。青年,凡是施者、施主、慷慨者、应求者;他如法地寻求财富;如法地寻求到财富后,用如法获得、如法得到的财富布施给一人……乃至布施给一百人,甚至更多,他能产生许多功德。”于是,摩伽青年以偈颂向世尊请问: 491. 491. ‘‘Pucchāmahaṃ gotamaṃ vadaññuṃ, (iti māgho māṇavo)Kāsāyavāsiṃ agahaṃ carantaṃ; Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, puññatthiko yajati puññapekkho; Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, kathaṃ hutaṃ yajamānassa sujjhe’’. “我请问慷慨者乔达摩,(摩伽青年说)身着袈裟、无家而行者;若有应求的施主居家者,为求功德、期望功德而献供;于此世间施予他人饮食,献供者的献供如何得清净?” 492. 492. ‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (māghāti bhagavā)Puññatthiko yajati puññapekkho; Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi’’. “(世尊说:)摩伽,若有应求的施主居家者,为求功德、期望功德而献供,于此世间施予他人饮食,其献供能因应供者们而圆满。” 493. 493. ‘‘Yo [Pg.352] yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)Puññatthiko yajati puññapekkho; Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ, akkhāhi me bhagavā dakkhiṇeyye’’. “(摩伽青年说:)若有应求的施主居家者,为求功德、期望功德而献供,于此世间施予他人饮食,世尊,请为我开示应供者。” 494. 494. ‘‘Ye ve asattā vicaranti loke, akiñcanā kevalino yatattā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “于世间无所执著而行,无所挂虑,已作已办,自我调伏者;若有期望功德的婆罗门行献供,应适时对他们布施供物。” 495. 495. ‘‘Ye sabbasaṃyojanabandhanacchidā, dantā vimuttā anīghā nirāsā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “已断尽一切结与缚,已调伏、已解脱、无恼害、无期望者;若有期望功德的婆罗门行献供,应适时对他们布施供物。” 496. 496. ‘‘Ye sabbasaṃyojanavippamuttā, dantā vimuttā anīghā nirāsā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “已从一切结完全解脱,已调伏、已解脱、无恼害、无期望者;若有期望功德的婆罗门行献供,应适时对他们布施供物。” 497. 497. ‘‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “已舍弃贪、瞋与痴,诸漏已尽,梵行已立者;若有期望功德的婆罗门行献供,应适时对他们布施供物。” 498. 498. ‘‘Yesu na māyā vasati na māno, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. “于其身中无谄诳亦无骄慢,诸漏已尽,梵行已立者;若有期望功德的婆罗门行献供,应适时对他们布施供物。” 499. 499. ‘‘Ye [Pg.353] vītalobhā amamā nirāsā, khīṇāsavā vūsitabrahmacariyā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等离贪、无我所、无希求,诸漏已尽,梵行已立;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 500. 500. ‘‘Ye ve na taṇhāsu upātipannā, vitareyya oghaṃ amamā caranti; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等不沉溺于诸爱,已渡瀑流,无我所而行;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 501. 501. ‘‘Yesaṃ taṇhā natthi kuhiñci loke, bhavābhavāya idha vā huraṃ vā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等于世间任何处,于此世或他世,皆无求有与无有之渴爱;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 502. 502. ‘‘Ye kāme hitvā agahā caranti, susaññatattā tasaraṃva ujjuṃ; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等舍离诸欲,无家而行,善自调御,正直如梭;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 503. 503. ‘‘Ye vītarāgā susamāhitindriyā, candova rāhuggahaṇā pamuttā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等已离贪欲,诸根善安住,如月离罗睺之执而解脱;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 504. 504. ‘‘Samitāvino vītarāgā akopā, yesaṃ gatī natthidha vippahāya; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等烦恼已息,贪欲已离,无有瞋恚,于此世舍弃诸蕴后,再无来趣;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 505. 505. ‘‘Jahitvā jātimaraṇaṃ asesaṃ, kathaṃkathiṃ sabbamupātivattā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等已尽舍生死,超越一切疑惑;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 506. 506. ‘‘Ye [Pg.354] attadīpā vicaranti loke, akiñcanā sabbadhi vippamuttā; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等于世间自为洲渚而行,无所挂碍,于一切处得解脱;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 507. 507. ‘‘Ye hettha jānanti yathā tathā idaṃ, ayamantimā natthi punabbhavoti; Kālena tesu habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha. 彼等于此如实了知:“此是最后生,再无后有”;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼等布施供物。 508. 508. ‘‘Yo vedagū jhānarato satīmā, sambodhipatto saraṇaṃ bahūnaṃ; Kālena tamhi habyaṃ pavecche, yo brāhmaṇo puññapekkho yajetha’’. 彼是智慧通达者,乐于禅定,具足正念,已证正觉,为众生之归依处;若有婆罗门为求福德而行祭祀,应适时向彼布施供物。 509. 509. ‘‘Addhā amoghā mama pucchanā ahu, akkhāsi me bhagavā dakkhiṇeyye; Tvañhettha jānāsi yathā tathā idaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo. 我之所问,诚不唐捐,世尊已为我宣说应供养者。您于此如实了知此法,此法确已为您所洞见。 510. 510. ‘‘Yo yācayogo dānapati gahaṭṭho, (iti māgho māṇavo)Puññatthiko yajati puññapekkho; Dadaṃ paresaṃ idha annapānaṃ,Akkhāhi me bhagavā yaññasampadaṃ’’. (摩伽青年问:)“于此世间,有施主居士,应求而施,为求功德、希求福报而行供养,布施他人饮食。世尊,请为我开示供养之圆满。” 511. 511. ‘‘Yajassu yajamāno māghāti bhagavā, sabbattha ca vippasādehi cittaṃ; Ārammaṇaṃ yajamānassa yañño, etthappatiṭṭhāya jahāti dosaṃ. (世尊说:)“摩伽,汝当行供养,于一切处令心明净。供养物是供养者之所缘,安住于此,则舍离过患。” 512. 512. ‘‘So vītarāgo pavineyya dosaṃ, mettaṃ cittaṃ bhāvayamappamāṇaṃ; Rattindivaṃ satatamappamatto, sabbā disā pharati appamaññaṃ’’. “彼离贪欲,调伏瞋恚,修习无量慈心。日夜恒常不放逸,以无量心遍满一切方。” 513. 513. ‘‘Ko [Pg.355] sujjhati muccati bajjhatī ca, kenattanā gacchati brahmalokaṃ; Ajānato me muni brūhi puṭṭho, bhagavā hi me sakkhi brahmajjadiṭṭho; Tuvañhi no brahmasamosi saccaṃ, kathaṃ upapajjati brahmalokaṃ jutima’’. “谁得清净?谁得解脱?谁被束缚?依何而得往生梵世?牟尼,我有所问,请为无知者说。世尊,我今日亲见梵天,您于我等,实与梵等同。具光辉者,如何得生于梵世?” 514. 514. ‘‘Yo yajati tividhaṃ yaññasampadaṃ, (māghāti bhagavā)Ārādhaye dakkhiṇeyyebhi tādi; Evaṃ yajitvā sammā yācayogo,Upapajjati brahmalokanti brūmī’’ti. (世尊说:)“摩伽,若人行三种圆满之供养,如是之人,当令应供者满足。如是正确行供养,应求而施,我言彼得生于梵世。” Evaṃ vutte, māgho māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. 如是说已,摩伽青年对世尊言:“善哉,尊者乔达摩!……从今日起,乃至命终,我归依为优婆塞,愿您忆持。” Māghasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ. 摩伽经第五终。 6. Sabhiyasuttaṃ 6. 萨毗亚经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti – ‘‘yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī’’ti. 如是我闻。一时,世尊住于王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)迦兰陀迦园(Kalandakanivāpa)。尔时,一位天神,是萨毗亚(Sabhiya)游方者的往昔亲族,向他提出了一些问题:“萨毗亚,若有沙门或婆罗门,能解答你所问的这些问题,你当于彼座下修行梵行。” Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto, te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati. Te sabhiyena [Pg.356] paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti; asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti. Api ca sabhiyaṃ yeva paribbājakaṃ paṭipucchanti. 于是,游方者萨毗亚(Sabhiya)从那位天神处习得那些问题后,便去见那些有僧团、有教众、为教众之师、闻名、有声望、为外道导师、被大众认为是贤善者的沙门、婆罗门,即:富兰那·迦叶(Pūraṇa Kassapa)、末伽梨·果萨拉(Makkhali Gosāla)、阿耆多·翅舍钦婆罗(Ajita Kesakambala)、波拘陀·迦旃延(Pakudha Kaccāna)、散惹耶·毗罗梨子(Sañcaya Belaṭṭhaputta)、尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)。他走近他们,询问那些问题。他们被游方者萨毗亚问及那些问题时,无法解答;因无法解答,便显露出愤怒、瞋恚与不悦。不仅如此,他们反而质问游方者萨毗亚。 Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe… nigaṇṭho nāṭaputto, te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti; api ca maññevettha paṭipucchanti. Yannūnnāhaṃ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyya’’nti. 于是,游方者萨毗亚生起此念:“那些可敬的沙门、婆罗门,有僧团、有教众、为教众之师、闻名、有声望、为外道导师、被大众认为是贤善者,即:富兰那·迦叶……乃至尼乾陀·若提子,我向他们提问,他们却无法解答;因无法解答,便显露出愤怒、瞋恚与不悦;不仅如此,他们反而就此反问我。我何不还俗,享受欲乐呢?” Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa; yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti. 这时,游方者萨毗亚又生起此念:“这位沙门乔达摩也是有僧团、有教众、为教众之师,闻名、有声望、为导师、被大众认为是贤善者。我何不前往沙门乔达摩那里,向他请教这些问题呢?” Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo…pe. … nigaṇṭho nāṭaputto, tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti; kiṃ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati! Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā’’ti. 尔时,游方者萨毗亚心生此念:“那些沙门、婆罗门尊者,年老、耆宿、年事已高、已届暮年,身为长老、经验丰富、出家长久,拥有僧团、拥有教众、身为导师,著名、有声望、开宗立派,为大众所公认为贤善者,例如富兰那·迦叶……乃至尼乾陀·若提子,当我向他们提问时,他们都无法解答。无法解答时,便显露出愤怒、嗔恚与不悦,甚至反过来诘问于我。那么,当我问沙门乔达摩这些问题时,他又能如何解答呢?毕竟沙门乔达摩,以生年论尚且年轻,以出家论还是新人。” Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo. Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyya’’nti. 尔时,游方者萨毗亚心生此念:“沙门乔达摩虽年轻,却不应轻视,不应蔑视。沙门乔达摩虽然年轻,却有大神通、大威力。我何不前往拜见沙门乔达摩,向他请教这些问题呢?” Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ [Pg.357] sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 尔时,游方者萨毗亚向王舍城(Rājagaha)游行而去。次第游行,抵达王舍城迦兰陀喂养处的竹林(Veḷuvana Kalandakanivāpa),来到世尊之处。抵达后,他与世尊互相致意问候。说完可喜可忆的寒暄语后,坐于一旁。坐于一旁的游方者萨毗亚以偈颂对世尊说: 515. 515. ‘‘Kaṅkhī vecikicchī āgamaṃ, (iti sabhiyo)Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno; Tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,Anupubbaṃ anudhammaṃ byākarohi me’’. (萨毗亚言:)“我心怀犹豫与疑惑而来,渴望请教问题;我所提问的,愿您为之作一了结,请为我次第、如法地解说。” 516. 516. ‘‘Dūrato āgatosi sabhiya, (iti bhagavā)Pañhe pucchituṃ abhikaṅkhamāno; Tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,Anupubbaṃ anudhammaṃ byākaromi te. (世尊言:)“萨毗亚,你从远方而来,渴望请教问题;对于你所提问的,我将为之作一了结,我将为你次第、如法地解说。” 517. 517. ‘‘Puccha maṃ sabhiya pañhaṃ, yaṃ kiñci manasicchasi; Tassa tasseva pañhassa, ahaṃ antaṃ karomi te’’ti. “萨毗亚,你心中想问什么问题,尽管问我;对于每一个问题,我必将为你作一了结。” Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Yaṃ vatāhaṃ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṃ taṃ me idaṃ samaṇena gotamena okāsakammaṃ kata’’nti. Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi – 那时,游方者萨毗亚心想:“真是稀有啊!真是未曾有啊!我在其他沙门、婆罗门那里,连提问的机会都得不到,沙门乔达摩却给予了我这个机会。”他心满意足,欢喜踊跃,喜悦充满,向世尊请教问题: 518. 518. ‘‘Kiṃ pattinamāhu bhikkhunaṃ, (iti sabhiyo)Sorataṃ kena kathañca dantamāhu; Buddhoti kathaṃ pavuccati,Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’. (萨毗亚问:)“达到什么,被称为比丘?因何而调柔,怎样被称为已调伏?怎样被称为佛陀?世尊,我已提问,请为我解答。” 519. 519. ‘‘Pajjena katena attanā, (sabhiyāti bhagavā)Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho; Vibhavañca bhavañca vippahāya,Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu. (世尊说:)“萨毗亚,由自己所行之道,已达般涅槃,渡越疑惑,舍离有与无有,梵行已立,后有已尽,彼即是比丘。” 520. 520. ‘‘Sabbattha [Pg.358] upekkhako satimā, na so hiṃsati kañci sabbaloke; Tiṇṇo samaṇo anāvilo, ussadā yassa na santi sorato so. “于一切处有舍、具念,于一切世间不伤害任何一者;已渡瀑流,烦恼寂静,无有扰浊,彼无诸染著,此即是调柔者。” 521. 521. ‘‘Yassindriyāni bhāvitāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke; Nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ, kālaṃ kaṅkhati bhāvito sa danto. “彼诸根已于内外一切世间善修习,彻知此世与他世,静待时至;彼已修习者,即是已调伏者。” 522. 522. ‘‘Kappāni viceyya kevalāni, saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātaṃ; Vigatarajamanaṅgaṇaṃ visuddhaṃ, pattaṃ jātikhayaṃ tamāhu buddha’’nti. “审察一切构想,以及轮回中死与生的两者;已达离尘、无秽、清净、生之灭尽,人们称彼为佛陀。” Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi – 于是,游方者萨毗亚对世尊所说,欢喜、随喜,心满意足,欢喜踊跃,喜悦充满,向世尊进一步请教问题: 523. 523. ‘‘Kiṃ pattinamāhu brāhmaṇaṃ, (iti sabhiyo)Samaṇaṃ kena kathañca nhātakoti; Nāgoti kathaṃ pavuccati,Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’. (萨毗亚问:)“达到什么,被称为婆罗门?因何而为沙门,怎样被称为已沐浴者?怎样被称为不作恶者(那伽)?世尊,我已提问,请为我解答。” 524. 524. ‘‘Bāhitvā sabbapāpakāni, (sabhiyāti bhagavā)Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto; Saṃsāramaticca kevalī so,Asito tādi pavuccate sa brahmā. (世尊说:)“萨毗亚,已除去一切恶,无垢、善等持、心性已立;超越轮回,圆满无缺,无所依附,如如不动,彼被称为婆罗门。” 525. 525. ‘‘Samitāvi pahāya puññapāpaṃ, virajo ñatvā imaṃ parañca lokaṃ; Jātimaraṇaṃ upātivatto, samaṇo tādi pavuccate tathattā. “烦恼已平息,舍弃善与恶,无尘,了知此世与他世;已超越生与死,彼如如不动,因其如是性,被称为沙门。” 526. 526. ‘‘Ninhāya [Pg.359] sabbapāpakāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke; Devamanussesu kappiyesu, kappaṃ neti tamāhu nhātako’’ti. 于内外一切世间,洗净一切恶已,于天人中可构想事,不趣于构想,人称彼为已洗净者。 527. 527. ‘‘Āguṃ na karoti kiñci loke, sabbasaṃyoge visajja bandhanāni; Sabbattha na sajjatī vimutto, nāgo tādi pavuccate tathattā’’ti. 于世间不作任何恶,舍弃一切轭与缚;于一切处不执着,已解脱,因其如实,故为如是者,人称彼为不作恶者。 Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi – 尔时,游方者萨毗亚……乃至……进一步问世尊: 528. 528. ‘‘Kaṃ khettajinaṃ vadanti buddhā, (iti sabhiyo)Kusalaṃ kena kathañca paṇḍitoti; Muni nāma kathaṃ pavuccati,Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’. 诸佛说谁为田胜者?(萨毗亚问)以何为善巧者?如何为智者?如何被称为牟尼?我已提问,请世尊为我解说。 529. 529. ‘‘Khettāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ; Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,Khettajino tādi pavuccate tathattā. (世尊说:)萨毗亚,审察一切田(即处),即天之田、人之田及梵之田后,从一切田根之束缚中解脱,因其如实,故为如是者,彼被称为田胜者。 530. 530. ‘‘Kosāni viceyya kevalāni, dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ; Sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā. 审察一切仓(即业),即天之仓、人之仓及梵之仓后,从一切仓根之束缚中解脱,因其如实,故为如是者,彼被称为善巧者。 531. 531. ‘‘Dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño; Kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā. 审察内外白净之二者(即十二处)后,具清净慧,已超越黑与白,因其如实,故为如是者,彼被称为智者。 532. 532. ‘‘Asatañca [Pg.360] satañca ñatvā dhammaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke; Devamanussehi pūjanīyo, saṅgaṃ jālamaticca so munī’’ti. 了知一切世间内外、非善人之法与善人之法后,为天人所应供养,超越执着之网,彼即是牟尼。 Atha kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi – 尔时,游方者萨毗亚……乃至……进一步问世尊: 533. 533. ‘‘Kiṃ pattinamāhu vedaguṃ, (iti sabhiyo)Anuviditaṃ kena kathañca vīriyavāti; Ājāniyo kinti nāma hoti,Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’. 他们称怎样的人为已达成的通达者?(萨毗亚问)以何为随觉者?如何名为精进者?如何名为良驹?我已提问,请世尊为我解说。 534. 534. ‘‘Vedāni viceyya kevalāni, (sabhiyāti bhagavā)Samaṇānaṃ yānidhatthi brāhmaṇānaṃ; Sabbavedanāsu vītarāgo,Sabbaṃ vedamaticca vedagū so. (世尊说:)萨毗亚,审察沙门与婆罗门所有的一切吠陀后,于一切受离贪,超越一切吠陀,彼即是通达者。 535. 535. ‘‘Anuvicca papañcanāmarūpaṃ, ajjhattaṃ bahiddhā ca rogamūlaṃ; Sabbarogamūlabandhanā pamutto, anuvidito tādi pavuccate tathattā. 随觉戏论与名色,及内外之病根后,从一切病根之束缚中解脱,因其如实,故为如是者,彼被称为随觉者。 536. 536. ‘‘Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṃ aticca vīriyavā so; So vīriyavā padhānavā, dhīro tādi pavuccate tathattā. “于此远离一切恶,超越地狱之苦,彼具勤勇。彼具勤勇、具足精勤,因其如是,被称为贤智者、如是者。” 537. 537. ‘‘Yassassu lunāni bandhanāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca saṅgamūlaṃ; Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto, ājāniyo tādi pavuccate tathattā’’ti. “彼之内外诸系缚,以及执著之根,皆已被斩断;从一切执著根本之缚解脱,因其如是,被称为良驹、如是者。” Atha [Pg.361] kho sabhiyo paribbājako…pe… bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi – 尔时,游方者萨毗亚……向世尊请问更进一步的问题: 538. 538. ‘‘Kiṃ pattinamāhu sottiyaṃ, (iti sabhiyo)Ariyaṃ kena kathañca caraṇavāti; Paribbājako kinti nāma hoti,Puṭṭho me bhagavā byākarohi’’. “(萨毗亚问:)成就何者,称为安稳者?因何而称圣者?如何得称具行者?如何方名游方者?我既发问,恳请世尊为我解说。” 539. 539. ‘‘Sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke, (sabhiyāti bhagavā)Sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci; Abhibhuṃ akathaṃkathiṃ vimuttaṃ,Anighaṃ sabbadhimāhu sottiyoti. “(世尊言:)萨毗亚,于世间听闻并了知一切法后,克服一切有罪、无罪者;彼为征服者,无有疑惑,已得解脱,于一切处皆无恼患,此人被称为安稳者。” 540. 540. ‘‘Chetvā āsavāni ālayāni, vidvā so na upeti gabbhaseyyaṃ; Saññaṃ tividhaṃ panujja paṅkaṃ, kappaṃ neti tamāhu ariyoti. “已断诸漏与执著,彼智者不复入胎。已除三想与欲泥,不趣妄执,此谓之圣者。” 541. 541. ‘‘Yo idha caraṇesu pattipatto, kusalo sabbadā ājānāti dhammaṃ; Sabbattha na sajjati vimuttacitto, paṭighā yassa na santi caraṇavā so. “于此法中,于诸行已达成就,恒常善巧,了知正法。心已解脱,于一切处无所执著,彼无有瞋恚,此即具行者。” 542. 542. ‘‘Dukkhavepakkaṃ yadatthi kammaṃ, uddhamadho tiriyaṃ vāpi majjhe; Paribbājayitvā pariññacārī, māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ; Pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, taṃ paribbājakamāhu pattipatta’’nti. “若有业能感苦果,无论过去、未来、或现在,彼以遍知行而驱之。欺瞒、我慢、贪与瞋,亦以遍知行而舍离。已令名色究竟,此成就者,人谓游方者。” Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi – 尔时,游方者萨毗亚对世尊所说心生欢喜、随喜,意悦、欣豫、踊跃,充满喜乐。他从座而起,将上衣偏袒一肩,朝世尊所在之处合掌,于世尊面前,以适宜之偈颂赞叹曰: 543. 543. ‘‘Yāni [Pg.362] ca tīṇi yāni ca saṭṭhi, samaṇappavādasitāni bhūripañña; Saññakkharasaññanissitāni, osaraṇāni vineyya oghatamagā. “大慧者!彼等六十三种沙门异论,乃依名言与妄想,为诸见之渊薮。尊已调伏彼等,超越黑暗暴流。” 544. 544. ‘‘Antagūsi pāragū dukkhassa, arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṃ taṃ maññe; Jutimā mutimā pahūtapañño, dukkhassantakaraṃ atāresi maṃ. “您是苦的终结者、彼岸者,您是阿罗汉、正自觉者,我视您为漏尽者;您具足光明、智慧、广博之慧,您是苦的终结者,已使我渡过疑惑。” 545. 545. ‘‘Yaṃ me kaṅkhitamaññāsi, vicikicchā maṃ tārayi namo te; Muni monapathesu pattipatta, akhila ādiccabandhu soratosi. “您了知我的疑惑,使我渡过疑虑,向您致敬!牟尼,您已证得所应证,您无瑕疵,是日之亲族,您是柔和者。” 546. 546. ‘‘Yā me kaṅkhā pure āsi, taṃ me byākāsi cakkhumā; Addhā munīsi sambuddho, natthi nīvaraṇā tava. “我往昔所怀之疑惑,具眼者已为我解说;您确实是牟尼、正自觉者,您已没有任何盖障。” 547. 547. ‘‘Upāyāsā ca te sabbe, viddhastā vinaḷīkatā; Sītibhūto damappatto, dhitimā saccanikkamo. “您的一切恼害皆已摧毁、拔除;您已清凉,已达调伏,具足定力,具足真理与精进。” 548. 548. ‘‘Tassa te nāganāgassa, mahāvīrassa bhāsato; Sabbe devānumodanti, ubho nāradapabbatā. “当您,伟大的龙象、大雄者说法时,一切天神,以及那罗达(Nārada)与波婆多(Pabbata)二者,皆随喜赞叹。” 549. 549. ‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, natthi te paṭipuggalo. “礼敬您,人中之良骏!礼敬您,人中之最上者!在包含天神的世界里,没有能与您匹敌之人。” 550. 550. ‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni; Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresi maṃ pajaṃ. “您是佛陀,您是导师,您是降伏魔罗的牟尼;您已断除随眠,自己渡脱,并度化此世间众生。” 551. 551. ‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā; Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo. “您已超越诸取,您的诸漏已破除;您是无执取的狮子,已舍离怖畏与恐惧。” 552. 552. ‘‘Puṇḍarīkaṃ [Pg.363] yathā vaggu, toye na upalimpati ; Evaṃ puññe ca pāpe ca, ubhaye tvaṃ na limpasi; Pāde vīra pasārehi, sabhiyo vandati satthuno’’ti. “犹如美丽的白莲花不为水所染;同样地,您于善与恶两者皆不染着。英雄,请伸出您的双足,萨毗亚(Sabhiya)礼敬导师。” Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… esāhaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca; labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. 于是,游方者萨毗亚(Sabhiya)以头顶礼世尊双足,对世尊说:“世尊,真是绝妙!……我今皈依世尊、法与比丘僧团。世尊,愿我能在世尊座下出家,受具足戒。” ‘‘Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti. “萨毗亚(Sabhiya),凡先前为外道者,欲于此法与律中出家、受具足戒,需住别住四个月。四个月后,若比丘们心意嘉许,则可为其出家,授予具足戒,使其成为比丘。然而,于此,我了知个人之间的差异。” ‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ…pe… aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṃ ahosīti. “大德,若曾为外道者,于此法与律中希求出家、希求具足戒,须行别住四个月。四个月后,比丘们若心意满足,则使其出家、受具足戒,令成比丘。我愿行别住四年;四年后,比丘们若心意满足,请使其出家、受具足戒,令成比丘。”游方者萨毗亚在世尊处得以出家,得受具足戒……诚然,具寿萨毗亚成为阿罗汉之一。 Sabhiyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ. 第六《萨毗亚经》终。 7. Selasuttaṃ 7. 塞罗经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi yena āpaṇaṃ nāma aṅguttarāpānaṃ nigamo tadavasari. Assosi kho keṇiyo jaṭilo ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ [Pg.364] evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ desati ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti. 如是我闻。一时,世尊在鸯掘多罗波(Aṅguttarāpa)游行,与一千二百五十位比丘组成的大比丘僧团同行,抵达了名为阿波那(Āpaṇa)的市镇。结发者计尼亚(Keṇiya)听闻:“诸位,那位自释迦族出家、身为释迦子的沙门乔达摩,正与一千二百五十位比丘组成的大比丘僧团在鸯掘多罗波游行,已抵达阿波那。关于那位尊者乔达摩,有如此美好的声誉传扬:‘彼世尊是阿罗汉、正等正觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛、世尊。’他于此包含天、魔、梵的世界,以及包含沙门、婆罗门、天、人的众生,亲身以无上智慧证悟、现证后而教示。他所教导之法,初善、中善、后善,义理圆满,言辞善巧,开示了完全圆满、极为清净的梵行。得见如是阿罗汉,实为善事。” Atha kho keṇiyo jaṭilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Evaṃ vutte, bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno’’ti. 尔时,结发者凯尼耶(Keṇiya jaṭila)前往世尊之处。抵达后,与世尊相互问候,作了一番欢喜、应忆念的交谈后,坐于一旁。世尊以法说开示、劝导、激励坐于一旁的结发者凯尼耶,使之欢喜。尔时,结发者凯尼耶为世尊以法说所开示、劝导、激励而欢喜后,对世尊说此言:“尊者乔达摩,愿您与比丘僧团一同接受我明日的斋食。”如是说后,世尊对结发者凯尼耶说此言:“凯尼耶,比丘僧团人数众多,有一千二百五十位比丘,而你对婆罗门亦深为净信。” Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno; adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Dutiyampi kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno’’ti. 结发者凯尼耶第二次对世尊说此言:“尊者乔达摩,纵然比丘僧团人数众多,有一千二百五十位比丘,而我亦对婆罗门深为净信,仍请尊者乔达摩与比丘僧团一同接受我明日的斋食。”世尊亦第二次对结发者凯尼耶说此言:“凯尼耶,比丘僧团人数众多,有一千二百五十位比丘,而你对婆罗门亦深为净信。” Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṃ viditvā [Pg.365] uṭṭhāyāsanā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mittāmacce ñātisālohite āmantesi – ‘‘suṇantu me bhavanto mittāmaccā ñātisālohitā, samaṇo me gotamo nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghena, yena me kāyaveyyāvaṭikaṃ kareyyāthā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho keṇiyassa jaṭilassa mittāmaccā ñātisālohitā keṇiyassa jaṭilassa paṭissutvā appekacce uddhanāni khaṇanti, appekacce kaṭṭhāni phālenti, appekacce bhājanāni dhovanti, appekacce udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpenti, appekacce āsanāni paññāpenti. Keṇiyo pana jaṭilo sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃ paṭiyādeti. 第三次,结发者给尼(Keṇiya)对世尊说:“乔达摩尊者,比丘僧团人数众多,有一千二百五十位比丘,而我对婆罗门亦深为净信,还请乔达摩尊者与比丘僧团一同接受我明日的斋食。”世尊默然应允。于是,结发者给尼得知世尊应允后,从座起身,前往自己的净修林。抵达后,他召集朋友、同伴与亲族说:“诸位朋友、同伴与亲族请听我说,我已邀请沙门乔达摩与比丘僧团于明日用斋,愿你们能为我分担劳务。”结发者给尼的朋友、同伴与亲族回答结发者给尼说:“好的,尊者。”他们应诺后,有些人挖灶,有些人劈柴,有些人洗涤器皿,有些人安置水瓮,有些人铺设座位。而结发者给尼则亲自整治圆形棚帐。 Tena kho pana samayena selo brāhmaṇo āpaṇe paṭivasati, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo, tīṇi ca māṇavakasatāni mante vāceti. 尔时,有一位名叫塞拉(Sela)的婆罗门,住在阿波那(Āpaṇa)镇,他通达三吠陀,以及词汇学(Nighaṇḍu)、仪轨学(Keṭubha)、音韵学(Akkharappabheda)与作为第五吠陀的史传(Itihāsa),精通圣典词句,擅长文法,于顺世论与大士相学无不圆满,并教导三百名青年学习吠陀。 Tena kho pana samayena keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe abhippasanno hoti. Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi parivuto jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami. Addasā kho selo brāhmaṇo keṇiyassa jaṭilassa assame appekacce uddhanāni khaṇante…pe… appekacce āsanāni paññapente, keṇiyaṃ pana jaṭilaṃ sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃ paṭiyādentaṃ. Disvāna keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho bhoto keṇiyassa āvāho vā bhavissati, vivāho vā bhavissati, mahāyañño vā paccupaṭṭhito, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyenā’’ti? 那时,结发者凯尼耶(Keṇiya)对塞罗(Sela)婆罗门深具净信。于是,塞罗婆罗门由三百名青年围绕,为了散步而经行,前往结发者凯尼耶的净修林。塞罗婆罗门看见在结发者凯尼耶的净修林中,有些人正在挖掘炉灶……有些人正在铺设座位,而结发者凯尼耶正亲自准备圆形厅堂。看见后,便对结发者凯尼耶说:“凯尼耶贤者,您是要娶妻,还是要嫁女?或是有大祭祀已准备就绪?还是摩揭陀国斯尼耶王频婆娑罗连同军队,受您之邀于明日前来?” ‘‘Na me, bho sela, āvāho vā bhavissati vivāho vā, nāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyena; api ca kho me mahāyañño paccupaṭṭhito. Atthi samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃ [Pg.366] caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ…pe… buddho bhagavāti. So me nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. ‘‘Buddhoti, bho keṇiya, vadesi’’? ‘‘Buddhoti, bho sela, vadāmi’’. ‘‘Buddhoti, bho keṇiya, vadesi’’? ‘‘Buddhoti, bho sela, vadāmī’’ti. “塞罗贤者,我既不娶妻,也不嫁女,摩揭陀国斯尼耶王频婆娑罗连同军队也未受我之邀于明日莅临;不过,我确实有一场大祭祀已准备就绪。有位沙门乔达摩,是释迦子,从释迦族出家,正与一千二百五十位比丘组成的大僧团在鸯古塔罗波(Aṅguttarāpa)游化,已到达阿波那(Āpaṇa)。关于那位乔达摩尊者,有这样的美名远扬……是佛陀、世尊。他与比丘僧团,已被我邀请于明日应供。”“凯尼耶贤者,您是说‘佛陀’吗?”“塞罗贤者,我正是说‘佛陀’。”“凯尼耶贤者,您是说‘佛陀’吗?”“塞罗贤者,我正是说‘佛陀’。” Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ yadidaṃ buddhoti. Āgatāni kho panamhākaṃ mantesu dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā. Sace agāraṃ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṃ – cakkaratanaṃ, hatthiratanaṃ, assaratanaṃ, maṇiratanaṃ, itthiratanaṃ, gahapatiratanaṃ, pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati. Sace kho pana agārasmā anagāriyaṃ pabbajati, arahaṃ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado. Kahaṃ pana, bho keṇiya, etarahi so bhavaṃ gotamo viharati arahaṃ sammāsambuddho’’ti? 于是,塞拉(Sela)婆罗门心想:“‘佛陀’之声,于世间实为难得。于我等之圣典中,载有三十二大士相,具足此相的大士只有两种归宿,别无其他。若他住于在家,则为转轮王,是如法的法王,统领四方,征服天下,国土稳固,具足七宝。他拥有此七宝,即:轮宝、象宝、马宝、珠宝、女宝、居士宝,以及第七辅臣宝。他将有上千位王子,皆勇猛、英武、能摧伏敌军。他将不以刑杖,不以刀剑,以正法征服并统治这片远至大海的土地。若他从在家出家,过无家生活,则于世间成为已揭示覆盖的阿罗汉、正等觉者。凯尼耶(Keṇiya)贤者,那位乔达摩尊者,阿罗汉、正等觉者,如今安住于何处?” Evaṃ vutte, keṇiyo jaṭilo dakkhiṇaṃ bāhuṃ paggahetvā selaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘yenesā, bho sela, nīlavanarājī’’ti. Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami. Atha kho selo brāhmaṇo te māṇavake āmantesi – ‘‘appasaddā bhonto āgacchantu, pade padaṃ nikkhipantā. Durāsadā hi te bhagavanto sīhāva ekacarā. Yadā cāhaṃ, bho, samaṇena gotamena saddhiṃ manteyyuṃ, mā me bhonto antarantarā kathaṃ opātetha; kathāpariyosānaṃ me bhavanto āgamentū’’ti. 听闻此言,结发修行者凯尼耶(Keṇiya)举起右臂,对塞拉(Sela)婆罗门说道:“塞拉贤者,世尊就在那片青色的林列之处。”于是,塞拉婆罗门与三百名青年弟子一同前往世尊所在之处。其后,塞拉婆罗门嘱咐那些青年弟子们:“诸位,请安静前来,轻步慢行。那位世尊诚然难以亲近,犹如独行的狮子。诸位,当我与沙门乔达摩交谈时,切勿中途插话,请务必等待我的谈话结束。” Atha kho selo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho selo brāhmaṇo bhagavato [Pg.367] kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi. Addasā kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve. Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe, pahūtajivhatāya cāti. 尔时,塞拉(Sela)婆罗门前往世尊之处;抵达后,与世尊相互问候。说完可喜可忆之言后,坐于一旁。坐于一旁的塞拉婆罗门在世尊身上寻找三十二大士相。塞拉婆罗门看见世尊身上大体具足三十二大士相,除了两相。他对两个大士相心生疑惑、犹豫,不能决断,不得信解——即阴藏相与广长舌相。 Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘passati kho me ayaṃ selo brāhmaṇo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve. Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe, pahūtajivhatāya cā’’ti. Atha kho bhagavā tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi, yathā addasa selo brāhmaṇo bhagavato kosohitaṃ vatthaguyhaṃ. Atha kho bhagavā jivhaṃ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṃ jivhāya chādesi. 尔时,世尊心生此念:“此塞拉婆罗门见我三十二大士相,大体具足,除了两相。他对两个大士相心生疑惑、犹豫,不能决断,不得信解——即阴藏相与广长舌相。”于是,世尊行如此神通,使塞拉婆罗门得见世尊之阴藏相。其后,世尊出舌,遍舐左右耳孔,遍舐左右鼻孔,并以舌覆盖整个额轮。 Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi, no apuripuṇṇehi. No ca kho naṃ jānāmi buddho vā no vā. Sutaṃ kho pana metaṃ brāhmaṇānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā, te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṃ pātukarontī’ti. Yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyya’’nti. Atha kho selo brāhmaṇo bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi – 尔时,塞拉婆罗门心生此念:“沙门乔达摩具足圆满之三十二大士相,无有缺减。然我实不知其是佛陀与否。我曾听年高耆宿、师师相传之婆罗门言:‘彼等阿罗汉、正等觉者,于其功德被称说时,便会显明自身。’我何不当面以相应之偈颂赞叹沙门乔达摩?”于是,塞拉婆罗门便当面以相应之偈颂赞叹世尊: 553. 553. ‘‘Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano; Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā. 身形圆满,光色美好,善生,容貌可喜。世尊,您肤色金黄,牙齿洁白,具足精进。 554. 554. ‘‘Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā; Sabbe te tava kāyasmiṃ, mahāpurisalakkhaṇā. 诚然,善生之人所具有的诸随相,彼等所有大士之相,皆在您的身上。 555. 555. ‘‘Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā; Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi. 目光澄净,面容美好,身形高大正直,威光赫赫。于沙门僧团中,您如太阳般照耀。 556. 556. ‘‘Kalyāṇadassano [Pg.368] bhikkhu, kañcanasannibhattaco; Kiṃ te samaṇabhāvena, evaṃ uttamavaṇṇino. 比丘,您容貌美好,肤色犹如黄金。您有如此殊胜的容色,为何要作沙门呢? 557. 557. ‘‘Rājā arahasi bhavituṃ, cakkavattī rathesabho; Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa issaro. 您应成为君王,转轮王,最胜车主;为四方胜利者,阎浮提洲之主。 558. 558. ‘‘Khattiyā bhogirājāno, anuyantā bhavantu te; Rājābhirājā manujindo, rajjaṃ kārehi gotama’’. 刹帝利、富有的君王们,愿他们都追随您。乔达摩,您是万王之王、人中之主,请您治理国政! 559. 559. ‘‘Rājāhamasmi selāti, (bhagavā) dhammarājā anuttaro; Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiyaṃ’’. (世尊说:)“塞拉(Sela),我为王,是无上法王。我以法转动法轮,此轮不可逆转。” 560. 560. ‘‘Sambuddho paṭijānāsi, (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro; ‘Dhammena cakkaṃ vattemi’, iti bhāsasi gotama. (塞拉婆罗门说:)“您自称是正自觉者,无上法王。乔达摩,您说:‘我以法转动法轮。’” 561. 561. ‘‘Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo; Ko te tamanuvatteti, dhammacakkaṃ pavattitaṃ’’. 谁是您的将领,那位追随导师的弟子?谁能随转您已转之法轮? 562. 562. ‘‘Mayā pavattitaṃ cakkaṃ, (selāti bhagavā) dhammacakkaṃ anuttaraṃ; Sāriputto anuvatteti, anujāto tathāgataṃ. (世尊说:)“塞拉,我所转之轮,是无上法轮;舍利弗随转此轮,他随顺如来而生。” 563. 563. ‘‘Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, bhāvetabbañca bhāvitaṃ; Pahātabbaṃ pahīnaṃ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa. 应遍知者我已遍知,应修习者我已修习,应断除者我已断除,是故,婆罗门,我为佛陀。 564. 564. ‘‘Vinayassu mayi kaṅkhaṃ, adhimuccassu brāhmaṇa; Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, sambuddhānaṃ abhiṇhaso. 婆罗门,请消除对我的疑惑,请于我处生起信解。能屡屡得见诸正自觉者,是稀有难得之事。 565. 565. ‘‘Yesaṃ [Pg.369] ve dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso; Sohaṃ brāhmaṇa sambuddho, sallakatto anuttaro. 婆罗门,彼等于世间之出现,屡屡难得;我即是彼正自觉者,无上拔箭者。 566. 566. ‘‘Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano; Sabbāmitte vasīkatvā, modāmi akutobhayo’’. 我已成梵,无与伦比,摧伏魔军。降伏一切怨敌后,我无所畏惧而欢喜。 567. 567. ‘‘Imaṃ bhavanto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā; Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane. 诸位,请听!具眼者、拔箭者、大雄者,他如是说,犹如狮子于林中而吼。 568. 568. ‘‘Brahmabhūtaṃ atitulaṃ, mārasenappamaddanaṃ; Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko. 见到已成梵、无与伦比、摧伏魔军之佛陀,谁能不生净信?即使是出身卑下之人亦然。 569. 569. ‘‘Yo maṃ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu; Idhāhaṃ pabbajissāmi, varapaññassa santike’’. “欲随我者,且随我来;不欲者,任其离去。我今将于胜慧者前出家。” 570. 570. ‘‘Evañce ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsane ; Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike’’. “若尊者乐于正等觉者之教法,我等亦将于胜慧者前出家。” 571. 571. ‘‘Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā; Brahmacariyaṃ carissāma, bhagavā tava santike’’. “世尊,此三百婆罗门合掌祈请,愿于您座下修梵行。” 572. 572. ‘‘Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ, (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṃ; Yattha amoghā pabbajjā, appamattassa sikkhato’’ti. “(世尊说:)‘塞罗,梵行乃善说、现见、不待时节。于此法中,不放逸而修学者,其出家则非虚妄。’” Alattha kho selo brāhmaṇo sapariso bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi – ‘‘kālo, bho gotama, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. 塞罗婆罗门及其随从于世尊处得受出家,得受具足戒。其后,结发者计尼耶(Keṇiya)于彼夜过后,在自己的净修林备妥上妙嚼食、啖食,并遣人告知世尊时至:“乔达摩尊者,时已至,斋饭已终。”于是,世尊于清晨时分,著衣持衣钵,前往结发者计尼耶的净修林。抵达后,与比丘僧团一同于备妥的座位上坐下。 Atha [Pg.370] kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi – 其后,结发者计尼耶亲手以上妙嚼食、啖食供养以佛陀为首的比丘僧团,使其满足。其后,结发者计尼耶见世尊用食已毕,手离其钵,便取一低座,坐于一旁。世尊为坐于一旁的结发者计尼耶,以此等偈颂随喜: 573. 573. ‘‘Aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhaṃ; Rājā mukhaṃ manussānaṃ, nadīnaṃ sāgaro mukhaṃ. “诸祭祀中,火祭为首;诸韵律中,萨维提为首;诸众人中,王者为首;诸江河中,海洋为首。 574. 574. ‘‘Nakkhattānaṃ mukhaṃ cando, ādicco tapataṃ mukhaṃ; Puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukha’’nti. “诸星宿中,月亮为首;诸光明中,太阳为首;于求福德而行施者,僧团实为至上。” Atha kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasse …pe… aññataro kho panāpasmā selo sapariso arahataṃ ahosi. 尔时,世尊以此等偈颂为结发者计尼耶(Keṇiya)随喜后,从座而起离去。其时,具寿塞罗(Sela)与随从独自于静处,不放逸、热忱、精勤而住,不久……具寿塞罗与随从,皆成了阿罗汉。 Atha kho āyasmā selo sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – 尔时,具寿塞罗与随从诣世尊处。至已,偏袒一肩,向世尊合掌,以偈颂白世尊言: 575. 575. ‘‘Yaṃ taṃ saraṇamāgamha, ito aṭṭhami cakkhuma; Sattarattena bhagavā, dantamha tava sāsane. 具眼者,我等前来皈依您,此乃第八日。世尊,于七夜中,我等于您的教法中,已得调伏。 576. 576. ‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni; Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ. 您是佛陀您是师,您是降魔之牟尼。您已断尽诸随眠,已渡生死渡众生。 577. 577. ‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā; Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo. 您已超越诸依,您已破除诸漏。您是无取著之狮,已舍弃怖畏恐惧。 578. 578. ‘‘Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā; Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno’’ti. 此三百比丘,合掌恭敬立。大雄请伸足,龙象礼导师。 Selasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ. 塞罗经第七终。 8. Sallasuttaṃ 8. 箭经 579. 579. Animittamanaññātaṃ[Pg.371], maccānaṃ idha jīvitaṃ; Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ. 于此世间,众生之命,无有定相,不可预知。艰难短促,与苦相应。 580. 580. Na hi so upakkamo atthi, yena jātā na miyyare; Jarampi patvā maraṇaṃ, evaṃdhammā hi pāṇino. 实无有方便,能令生者不死。乃至已衰老,亦终将死亡,有情法性尔。 581. 581. Phalānamiva pakkānaṃ, pāto patanato bhayaṃ; Evaṃ jātāna maccānaṃ, niccaṃ maraṇato bhayaṃ. 犹如已熟之果实,清晨恒有坠落之惧;已生之凡夫亦然,恒常有死亡之惧。 582. 582. Yathāpi kumbhakārassa, katā mattikabhājanā; Sabbe bhedanapariyantā, evaṃ maccāna jīvitaṃ. 犹如陶工所制,一切瓦器泥皿,皆以破碎为终结;众生之命亦如是,皆以死亡为终结。 583. 583. Daharā ca mahantā ca, ye bālā ye ca paṇḍitā; Sabbe maccuvasaṃ yanti, sabbe maccuparāyaṇā. 无论是少是长,是愚或是智,一切皆入死神力,一切皆以死为归。 584. 584. Tesaṃ maccuparetānaṃ, gacchataṃ paralokato; Na pitā tāyate puttaṃ, ñātī vā pana ñātake. 当他们为死所征服,从此世去往他世时,父不能庇护其子,亲亦不能庇护其亲。 585. 585. Pekkhataṃ yeva ñātīnaṃ, passa lālapataṃ puthu; Ekamekova maccānaṃ, govajjho viya nīyati. 观诸亲族正注视,哀号悲泣声众多,凡夫一一被带走,犹如牛只赴屠场。 586. 586. Evamabbhāhato loko, maccunā ca jarāya ca; Tasmā dhīrā na socanti, viditvā lokapariyāyaṃ. 世间如是受冲击,被死亡与衰老所侵。是故智者不忧愁,因知世间之法理。 587. 587. Yassa maggaṃ na jānāsi, āgatassa gatassa vā; Ubho ante asampassaṃ, niratthaṃ paridevasi. 汝不知其来路,亦不知其去路;不见此二端,汝空自悲叹。 588. 588. Paridevayamāno ce, kiñcidatthaṃ udabbahe; Sammūḷho hiṃsamattānaṃ, kayirā ce naṃ vicakkhaṇo. 若由悲叹,或因迷惑自伤,能得些许益,智者亦应为之。 589. 589. Na hi ruṇṇena sokena, santiṃ pappoti cetaso; Bhiyyassuppajjate dukkhaṃ, sarīraṃ cupahaññati. 由哭泣悲伤,不得心寂静;徒增其痛苦,身体亦受损。 590. 590. Kiso vivaṇṇo bhavati, hiṃsamattānamattanā; Na tena petā pālenti, niratthā paridevanā. 人憔悴枯槁,乃是自伤残;亡者不因此得安,悲叹实无益。 591. 591. Sokamappajahaṃ [Pg.372] jantu, bhiyyo dukkhaṃ nigacchati; Anutthunanto kālaṅkataṃ, sokassa vasamanvagū. 众生不舍悲,反遭更多苦;哀叹已逝者,为悲伤所制。 592. 592. Aññepi passa gamine, yathākammūpage nare; Maccuno vasamāgamma, phandantevidha pāṇino. 且观他人逝,随业而趣生;众生在此世,入死权下皆战栗。 593. 593. Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā; Etādiso vinābhāvo, passa lokassa pariyāyaṃ. 人作何思量,事与愿违异;此即别离性,当观世间法。 594. 594. Api vassasataṃ jīve, bhiyyo vā pana māṇavo; Ñātisaṅghā vinā hoti, jahāti idha jīvitaṃ. 众生纵然活百岁,或能活得更长久,终将与亲族分离,舍弃此世之生命。 595. 595. Tasmā arahato sutvā, vineyya paridevitaṃ; Petaṃ kālaṅkataṃ disvā, neso labbhā mayā iti. 因此,听闻阿罗汉之教导,应去除悲叹;见到已逝者,应知:“此人非我所能复得”。 596. 596. Yathā saraṇamādittaṃ, vārinā parinibbaye ; Evampi dhīro sapañño, paṇḍito kusalo naro; Khippamuppatitaṃ sokaṃ, vāto tūlaṃva dhaṃsaye. 犹如以水熄灭炽燃之屋舍,如是坚定、具慧、博学、善巧之人,亦应迅速熄灭已生之愁苦,如风吹散棉絮。 597. 597. Paridevaṃ pajappañca, domanassañca attano; Attano sukhamesāno, abbahe sallamattano. 寻求自身安乐者,应拔除自身之箭,即:悲叹、渴爱与忧恼。 598. 598. Abbuḷhasallo asito, santiṃ pappuyya cetaso; Sabbasokaṃ atikkanto, asoko hoti nibbutoti. 已拔除箭,无所依恋,心获得平静;超越一切悲伤,无忧而得涅槃。 Sallasuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 箭经第八终。 9. Vāseṭṭhasuttaṃ 9. 婆悉吒经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ [Pg.373] jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti? 如是我闻。一时,世尊住在伊车能伽罗(Icchānaṅgala)的伊车能伽罗林丛。当时,许多声名显赫的婆罗门大富长者住在伊车能伽罗,即:阐基(Caṅkī)婆罗门、达鲁卡(Tārukkha)婆罗门、波卡拉萨提(Pokkharasāti)婆罗门、阇尼沙(Jāṇussoṇi)婆罗门、多迭亚(Todeyya)婆罗门,以及其他声名显赫的婆罗门大富长者。尔时,婆私吒(Vāseṭṭha)与巴罗多迦(Bhāradvāja)二位青年于散步经行时,生起此番言论:“贤友,怎样才算是婆罗门呢?” Bhāradvājo māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ettāvatā kho bho brāhmaṇo hotī’’ti. 巴罗多迦青年如是说:“贤友,若其父母双方皆为善生(sujāta),血统纯正,上溯七代祖先,于种姓上无可指责、无可非议,贤友,仅此便为婆罗门。” Vāseṭṭho māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vatasampanno ca, ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ. 婆私吒青年如是说:“贤友,若有戒行且德行圆满,贤友,仅此便为婆罗门。”巴罗多迦青年实不能说服婆私吒青年,婆私吒青年亦不能说服巴罗多迦青年。 Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi – ‘‘ayaṃ kho, bho bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe; taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi…pe… buddho bhagavā’ti. Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma. Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi. 尔时,婆私吒青年对巴罗多迦青年说:“贤友巴罗多迦,此沙门乔达摩,乃释迦族子,从释迦族出家,现住于伊车能伽罗的伊车能伽罗林丛。关于那位乔达摩尊者,有此等美名远扬:‘彼亦是世尊……(中略)……佛陀,世尊。’贤友巴罗多迦,我等前去,往诣沙门乔达摩之处。抵达后,我等当以此义请教沙门乔达摩。沙门乔达摩如何为我等解答,我等便当如何受持。”巴罗多迦青年对婆私吒青年应诺道:“诚然,贤友。” Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi – 尔时,婆私吒(Vāseṭṭha)与巴罗多迦(Bhāradvāja)二位青年,前往世尊之处。抵达后,与世尊互相问候,交换了愉悦且值得忆念的话语,然后坐于一旁。坐于一旁的婆私吒青年以偈颂对世尊说: 599. 599. ‘‘Anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho; Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo. “我等二人皆为公认的三明者;我是波卡拉萨提(Pokkharasāti)的(弟子),这位青年是达鲁卡(Tārukkha)的(弟子)。” 600. 600. ‘‘Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ, tatra kevalinosmase; Padakasma veyyākaraṇā, jappe ācariyasādisā. “三明之学所宣说的一切,我们都完全通晓;于词句、于语法、于诵读,我们都堪比师长。” 601. 601. ‘‘Tesaṃ [Pg.374] no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama; Jātiyā brāhmaṇo hoti, bhāradvājo iti bhāsati; Ahañca kammunā brūmi, evaṃ jānāhi cakkhuma. “乔达摩(Gotama),我等对种姓之说有争议。巴罗多迦(Bhāradvāja)说:‘由种姓而为婆罗门’;我则说:‘由业而为’。具眼者,请了知此事。” 602. 602. ‘‘Te na sakkoma saññāpetuṃ, aññamaññaṃ mayaṃ ubho; Bhavantaṃ puṭṭhumāgamhā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ. “我等二人无法互相说服,故前来请教尊者,您是闻名遐迩的正自觉者。” 603. 603. ‘‘Candaṃ yathā khayātītaṃ, pecca pañjalikā janā; Vandamānā namassanti, evaṃ lokasmi gotamaṃ. “犹如众人合掌礼敬,顶礼那已度亏蚀的圆月,世间亦如此礼敬乔达摩(Gotama)。” 604. 604. ‘‘Cakkhuṃ loke samuppannaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ; Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā; Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānesu brāhmaṇaṃ’’. “世间之眼已生起,我等请问乔达摩(Gotama):由种姓而为婆罗门,抑或由业而为?我等实不知,请为我等说,当如何识知婆罗门。” 605. 605. ‘‘Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ, (vāseṭṭhāti bhagavā) anupubbaṃ yathātathaṃ; Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “婆私吒(Vāseṭṭha)”,世尊说,“我将为你们次第地、如实地解说众生之种姓分类,因为其种姓确实各不相同。” 606. 606. ‘‘Tiṇarukkhepi jānātha, na cāpi paṭijānare; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “你们可知草与树,它们虽不自宣称,其特征乃由物种所成,因其物种确实各不相同。” 607. 607. ‘‘Tato kīṭe paṭaṅge ca, yāva kunthakipillike; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “其次,可知昆虫与飞蛾,乃至小虫与蚂蚁。其特征乃由物种所成,因其物种确实各不相同。” 608. 608. ‘‘Catuppadepi jānātha, khuddake ca mahallake; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “又可知四足动物,无论大小。其特征乃由物种所成,因其物种确实各不相同。” 609. 609. ‘‘Pādūdarepi jānātha, urage dīghapiṭṭhike; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “又可知腹行之类,与长背的蛇类。其特征乃由物种所成,因其物种确实各不相同。” 610. 610. ‘‘Tato macchepi jānātha, odake vārigocare; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. “其次,可知水生鱼类,游弋于水中者。其特征乃由物种所成,因其物种确实各不相同。” 611. 611. ‘‘Tato pakkhīpi jānātha, pattayāne vihaṅgame; Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo. 再者,你们当知鸟类,以翼而行、空中飞翔者;其特征由种类而定,实因其种类各不相同。 612. 612. ‘‘Yathā [Pg.375] etāsu jātīsu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu; Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu. 犹如在彼等物种中,有种种由种类而定之特征;如是,在人类中,无有种种由种类而定之特征。 613. 613. ‘‘Na kesehi na sīsena, na kaṇṇehi na akkhibhi; Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā. (此种姓特征)不由头发,不由头,不由耳,不由眼;不由口,不由鼻,亦不由唇或眉。 614. 614. ‘‘Na gīvāya na aṃsehi, na udarena na piṭṭhiyā; Na soṇiyā na urasā, na sambādhe na methune. 不由颈项,不由双肩,不由腹部,不由后背;不由腰,不由胸,不由私处,不由交合。 615. 615. ‘‘Na hatthehi na pādehi, nāṅgulīhi nakhehi vā; Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā; Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu. 不由手,不由足,不由指或甲;不由胫,不由股,亦不由肤色或声音;由种类而定之特征,绝不如其他物种中那般存在。 616. 616. ‘‘Paccattañca sarīresu, manussesvetaṃ na vijjati; Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati. 于人类各自之身躯,此(种姓特征)实不存在;人类中之差别,仅依名言而说。 617. 617. ‘‘Yo hi koci manussesu, gorakkhaṃ upajīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以农牧为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是农夫,非婆罗门。 618. 618. ‘‘Yo hi koci manussesu, puthusippena jīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以众艺为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是工匠,非婆罗门。 619. 619. ‘‘Yo hi koci manussesu, vohāraṃ upajīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以交易为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是商人,非婆罗门。 620. 620. ‘‘Yo hi koci manussesu, parapessena jīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, pessiko so na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以服务他人为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是仆役,非婆罗门。 621. 621. ‘‘Yo hi koci manussesu, adinnaṃ upajīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以不与而取为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是盗贼,非婆罗门。 622. 622. ‘‘Yo hi koci manussesu, issatthaṃ upajīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以弓箭技艺为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是战士,非婆罗门。 623. 623. ‘‘Yo hi koci manussesu, porohiccena jīvati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako eso na brāhmaṇo. 人类中任何人,若以主持祭祀为生,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是祭司,非婆罗门。 624. 624. ‘‘Yo [Pg.376] hi koci manussesu, gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo. 人类中任何人,若受用村庄国土,婆私吒(Vāseṭṭha),当知彼是国王,非婆罗门。 625. 625. ‘‘Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ; Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano; Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 我非说由母胎生者,即为婆罗门。若彼尚有障碍,则仅名“说菩者”。无有障碍、无有执取,我称彼为婆罗门。 626. 626. ‘‘Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, so ve na paritassati; Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 断除一切结,实不因渴爱而战栗;超越执着、离轭者,我称之为婆罗门。 627. 627. ‘‘Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ; Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 断绝了忿恨的皮带、渴爱的绳索,以及邪见的锁链及其随眠;已拔除无明门闩、已觉悟四谛者,我称之为婆罗门。 628. 628. ‘‘Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati; Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 能无瞋地忍受辱骂、殴打与捆绑,具足忍耐力,此力即其军队者,我称之为婆罗门。 629. 629. ‘‘Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ; Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 无瞋、有净行、具戒德、无贪慢、已调伏、住最后身者,我称之为婆罗门。 630. 630. ‘‘Vāri pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo; Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 犹如水珠于莲叶,犹如芥子于针尖,于诸欲不染着者,我称之为婆罗门。 631. 631. ‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano; Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此生中,了知自己的苦已尽,已放下重担、无所系缚者,我称之为婆罗门。 632. 632. ‘‘Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ; Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 具深般若,有智慧,善知道与非道,已达最高义者,我称之为婆罗门。 633. 633. ‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ; Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 不与在家者与出家者二者交往,无家而行、少欲者,我称之为婆罗门。 634. 634. ‘‘Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca; Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于一切颤动与稳定之众生,皆已放下刀杖;不杀害,亦不教唆杀害者,我称之为婆罗门。 635. 635. ‘‘Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ; Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于敌对者中不敌对,于执杖者中已寂灭,于执取者中无执取者,我称之为婆罗门。 636. 636. ‘‘Yassa [Pg.377] rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito; Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 其贪、瞋、慢与蔑,犹如芥子从针尖,已然脱落者,我称之为婆罗门。 637. 637. ‘‘Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye; Yāya nābhisaje kañci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 能言说不粗恶、能启人、真实之语,且不以此语触怒任何人者,我称之为婆罗门。 638. 638. ‘‘Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ; Loke adinnaṃ nādiyati, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此世间,长或短,细或粗,美或丑,凡不予之物皆不取者,我称之为婆罗门。 639. 639. ‘‘Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca; Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此世或他世,皆无渴求;无所期望、无所系缚者,我称之为婆罗门。 640. 640. ‘‘Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī; Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 无有执着,因知见而无疑,已达不死之境者,我称之为婆罗门。 641. 641. ‘‘Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā; Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此,已超越对善与恶二者的执着,无忧、无垢、清净者,我称之为婆罗门。 642. 642. ‘‘Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ; Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 犹如月亮无垢清净,极为澄净无有浊染,喜有已尽者,我称之为婆罗门。 643. 643. ‘‘Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā; Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī; Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 超越此贪欲之障碍、烦恼之险道、轮回与愚痴,已渡瀑流、已到彼岸、具禅定、无贪爱、无疑惑,无所取而寂灭者,我称之为婆罗门。 644. 644. ‘‘Yodha kāme pahantvāna, anāgāro paribbaje; Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此世间舍弃诸欲,无家而游方,欲有已尽者,我称之为婆罗门。 645. 645. ‘‘Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje; Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于此世间舍弃贪爱,无家而游方,爱有已尽者,我称之为婆罗门。 646. 646. ‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā; Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 舍离人间之轭,亦超越天界之轭,已脱离一切轭者,我称之为婆罗门。 647. 647. ‘‘Hitvā ratiñca aratiṃ, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ; Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 舍离爱乐与厌离,已得清凉无所依,征服一切世间、勇健者,我称之为婆罗门。 648. 648. ‘‘Cutiṃ [Pg.378] yo vedi ttānaṃ, upapattiñca sabbaso; Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 遍知一切众生之死与生,无所执著、善逝、觉者,我称之为婆罗门。 649. 649. ‘‘Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā; Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 诸天、乾闼婆与人,皆不知其所趣,漏尽之阿罗汉,我称之为婆罗门。 650. 650. ‘‘Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ; Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 于前、于后与于中,皆无任何障碍,无障碍、无所取者,我称之为婆罗门。 651. 651. ‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ; Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 如牛王、最胜、勇健者,大仙、胜利者,无贪爱、已洗净烦恼、觉者,我称之为婆罗门。 652. 652. ‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati; Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ. 了知宿住,得见天界与恶趣,又已达生尽者,我称之为婆罗门。 653. 653. ‘‘Samaññā hesā lokasmiṃ, nāmagottaṃ pakappitaṃ; Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ. 名与氏仅是构想,此乃世间之名言。其源于约定俗成,于处处而被构想。 654. 654. ‘‘Dīgharattamanusayitaṃ, diṭṭhigatamajānataṃ; Ajānantā no pabruvanti, jātiyā hoti brāhmaṇo. 于无知者心中,此见解长夜潜伏。无知者妄言道:“由种姓成婆罗门”。 655. 655. ‘‘Na jaccā brāhmaṇo hoti, na jaccā hoti abrāhmaṇo; Kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo. 不因种姓成婆罗门,不因种姓成非婆罗门;因行为成婆罗门,因行为成非婆罗门。 656. 656. ‘‘Kassako kammunā hoti, sippiko hoti kammunā; Vāṇijo kammunā hoti, pessiko hoti kammunā. 因行为而成农夫,因行为而成工匠,因行为而成商人,因行为而成仆役。 657. 657. ‘‘Coropi kammunā hoti, yodhājīvopi kammunā; Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā. 由业而为盗,由业而为战士;由业而为祭司,由业而为国王。 658. 658. ‘‘Evametaṃ [Pg.379] yathābhūtaṃ, kammaṃ passanti paṇḍitā; Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā. 见缘起、晓业报之智者,如是如实见此业。 659. 659. ‘‘Kammunā vattati loko, kammunā vattati pajā; Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato. 由业世间转,由业众生转;有情为业所缚,如行车之辖。 660. 660. ‘‘Tapena brahmacariyena, saṃyamena damena ca; Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ. 由苦行、梵行,由自制、调伏;依此而为婆罗门,此乃无上婆罗门。 661. 661. ‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, santo khīṇapunabbhavo; Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti. 具足三明,寂静,断尽后有者,婆悉吒,当知:于知者而言,彼为梵天,亦为帝释。 Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. 如是说已,婆悉吒与巴罗多迦二位青年白世尊言:“善哉,乔达摩尊者!……从今日起,愿乔达摩尊者忆持我等为终生皈依之优婆塞。” Vāseṭṭhasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ. 《婆悉吒经》第九终。 10. Kokālikasuttaṃ 10. 果嘎里咖经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘pāpicchā, bhante, sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. 如是我闻。一时,世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时,果嘎里咖(Kokālika)比丘来诣世尊所,至已,顶礼世尊,退坐一面。坐一面已,果嘎里咖比丘白世尊言:“尊者,舍利弗与目犍连有恶欲,为诸恶欲所支配。” Evaṃ vutte, bhagavā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. 如是说已,世尊告果嘎里咖比丘:“果嘎里咖,勿作是言!果嘎里咖,勿作是言!果嘎里咖,汝当于舍利弗、目犍连生清净心。舍利弗、目犍连乃是贤善。” Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. Tatiyampi kho bhagavā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, kokālika[Pg.380], mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. 果嘎里咖比丘第二次……乃至第三次也对世尊说了这样的话:“大德,即使世尊对我值得信赖和依靠,但舍利弗与目犍连确实是恶欲者,为恶欲所支配。”世尊第三次对果嘎里咖比丘说:“果嘎里咖,莫作是言!果嘎里咖,莫作是言!果嘎里咖,请你对舍利弗与目犍连生起净信。舍利弗与目犍连是贤善的。” Atha kho kokāliko bhikkhu uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Acirappakkantassa ca kokālikassa bhikkhuno sāsapamattīhi piḷakāhi sabbo kāyo phuṭo ahosi; sāsapamattiyo hutvā muggamattiyo ahesuṃ; muggamattiyo hutvā kaḷāyamattiyo ahesuṃ; kaḷāyamattiyo hutvā kolaṭṭhimattiyo ahesuṃ; kolaṭṭhimattiyo hutvā kolamattiyo ahesuṃ; kolamattiyo hutvā āmalakamattiyo ahesuṃ; āmalakamattiyo hutvā beḷuvasalāṭukamattiyo ahesuṃ; beḷuvasalāṭukamattiyo hutvā billamattiyo ahesuṃ; billamattiyo hutvā pabhijjiṃsu; pubbañca lohitañca pagghariṃsu. Atha kho kokāliko bhikkhu tenevābādhena kālamakāsi. Kālaṅkato ca kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapajji sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā. 那时,果嘎里咖比丘从座位起身,向世尊顶礼,右绕后离去。果嘎里咖比丘刚离开不久,全身就长满了芥菜籽大小的脓疱;脓疱从芥菜籽大小变成绿豆大小,从绿豆大小变成豌豆大小,从豌豆大小变成枣核大小,从枣核大小变成枣子大小,从枣子大小变成庵摩罗果大小,从庵摩罗果大小变成贝卢瓦幼果大小,从贝卢瓦幼果大小变成贝卢瓦熟果大小,最后脓疱破裂,流出脓和血。于是,果嘎里咖比丘就因这个病去世了。果嘎里咖比丘死后,由于对舍利弗和目犍连心怀嗔恨,投生到莲花地狱。 Atha kho brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ, ṭhito kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato; kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca brahmā sahampati; idaṃ vatvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. 那时,娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)于深夜时分,容色绝妙,以其光芒遍照整个祇陀林,来到世尊之处。抵达后,顶礼世尊,立于一旁。立于一旁的娑婆主梵天对世尊说:“世尊,果嘎里咖比丘已命终。世尊,果嘎里咖比丘因对舍利弗与目犍连心怀恼恨,已投生于莲花地狱(Paduma niraya)。”娑婆主梵天说了此话。说完此话,顶礼世尊,行右绕礼,随即于彼处消失。 Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā…pe… idamavoca, bhikkhave, brahmā sahampati, idaṃ vatvā maṃ padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti. 其后,世尊于彼夜过后,对诸比丘说:“诸比丘,昨夜,娑婆主梵天于深夜时分……(中略)……诸比丘,娑婆主梵天说了此话,说完后,对我行右绕礼,随即于彼处消失。” Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīghaṃ nu kho, bhante, padume niraye āyuppamāṇa’’nti? ‘‘Dīghaṃ kho, bhikkhu, padume niraye āyuppamāṇaṃ; taṃ na sukaraṃ saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā ettakāni vassasatāni iti vā ettakāni vassasahassāni [Pg.381] iti vā ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti. ‘‘Sakkā pana, bhante, upamā kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca – 如是说后,一位比丘对世尊说:“世尊,莲花地狱的寿量有多长呢?”“比丘,莲花地狱的寿量甚长,难以计算为若干年、若干百年、若干千年或若干十万年。”“世尊,可以作譬喻吗?”世尊说:“可以,比丘。” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho; tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ tilaṃ uddhareyya. Khippataraṃ kho so bhikkhu vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, natveva eko abbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati abbudā nirayā evameko nirabbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati nirabbudā nirayā evameko ababo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ababā nirayā evameko ahaho nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ahahā nirayā evameko aṭaṭo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati aṭaṭā nirayā evameko kumudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati kumudā nirayā evameko sogandhiko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati sogandhikā nirayā evameko uppalako nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati uppalakā nirayā evameko puṇḍarīko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati puṇḍarīkā nirayā evameko padumo nirayo. Padumaṃ kho pana bhikkhu nirayaṃ kokāliko bhikkhu upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca bhagavā, idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – “比丘,譬如有一辆憍萨罗国的、装载二十佉梨芝麻的大车,有个人每过一百年,从中取出一粒芝麻。比丘,以此方法,那辆装载二十佉梨芝麻的憍萨罗国大车会更快地耗尽、用完,但一个阿浮陀地狱的寿量尚未穷尽。譬如,比丘,二十个阿浮陀地狱为一个尼罗浮陀地狱。譬如,比丘,二十个尼罗浮陀地狱为一个阿婆婆地狱。譬如,比丘,二十个阿婆婆地狱为一个阿诃诃地狱。譬如,比丘,二十个阿诃诃地狱为一个阿吒吒地狱。譬如,比丘,二十个阿吒吒地狱为一个拘牟陀地狱。譬如,比丘,二十个拘牟陀地狱为一个须 Gandhiko 地狱。譬如,比丘,二十个须 Gandhiko 地狱为一个优钵罗地狱。譬如,比丘,二十个优钵罗地狱为一个芬陀利地狱。譬如,比丘,二十个芬陀利地狱为一个钵昙摩地狱。比丘,果嘎里咖比丘因对舍利弗与目犍连心生嗔恨,已投生于钵昙摩地狱。”世尊说了此语。善逝说了此语后,导师接着又说了如下之言: 662. 662. ‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe; Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ. “人出生时,口中便生出斧头;愚人说恶说,即以此砍伐自身。” 663. 663. ‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo; Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati. “若人赞扬应受谴责者,或谴责应受赞扬者,彼以口积聚罪过,因其罪过不得安乐。” 664. 664. ‘‘Appamatto [Pg.382] ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo; Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro kali; Yo sugatesu manaṃ padosaye. “在博戏中输掉财富,连同一切乃至自身,此罪过尚小;若人于诸善逝心生嗔恚,此罪过则至为重大。” 665. 665. ‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni ; Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpakaṃ. “诽谤圣者,口意向恶,堕入地狱,其时长达十万尼罗浮陀,以及三十六与五个阿浮陀。” 666. 666. ‘‘Abhūtavādī nirayaṃ upeti, yo vāpi katvā na karomicāha; Ubhopi te pecca samā bhavanti, nihīnakammā manujā parattha. 说不实语者堕于地狱,已作而言“我未作”者亦然。此二者皆为卑劣业之人,死后于来世归宿相同。 667. 667. ‘‘Yo appaduṭṭhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaṅgaṇassa; Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ, sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto. 若有愚人伤害无恶意者,清净无染之人,其恶反归于彼愚人,犹如逆风扬细尘。 668. 668. ‘‘Yo lobhaguṇe anuyutto, so vacasā paribhāsati aññe; Asaddho kadariyo avadaññū, macchari pesuṇiyaṃ anuyutto. 沉溺于贪者,以言语辱骂他人;无信、悭吝、不听教诲、吝啬,且好为离间语。 669. 669. ‘‘Mukhadugga vibhūta anariya, bhūnahu pāpaka dukkaṭakāri; Purisanta kalī avajāta, mā bahubhāṇidha nerayikosi. 口恶虚伪者,非圣败德者,邪恶行恶作者!人中渣滓,灾厄之人,不肖之子!于此勿得多言,你已是地狱中人。 670. 670. ‘‘Rajamākirasī [Pg.383] ahitāya, sante garahasi kibbisakārī; Bahūni duccaritāni caritvā, gacchasi kho papataṃ cirarattaṃ. 你为无益而于自身散播尘垢,作恶者,你呵责贤圣。因行诸多恶行,你必将长时堕于深渊。 671. 671. ‘‘Na hi nassati kassaci kammaṃ, eti hataṃ labhateva suvāmi; Dukkhaṃ mando paraloke, attani passati kibbisakārī. 任何人之业皆不亡失,其业将至,业主必将承受。愚痴的作恶者,于来世亲见自身之苦。 672. 672. ‘‘Ayosaṅkusamāhataṭṭhānaṃ, tiṇhadhāramayasūlamupeti; Atha tattaayoguḷasannibhaṃ, bhojanamatthi tathā patirūpaṃ. 去至遍布铁桩之地,又去至锋利铁叉之处。其后,有滚烫铁丸之食,此乃相应之业报。 673. 673. ‘‘Na hi vaggu vadanti vadantā, nābhijavanti na tāṇamupenti; Aṅgāre santhate sayanti, ginisampajjalitaṃ pavisanti. 狱卒之言不悦耳,不亲近亦不为庇护;罪人卧于热炭上,进入烈焰之中。 674. 674. ‘‘Jālena ca onahiyāna, tattha hananti ayomayakuṭebhi ; Andhaṃva timisamāyanti, taṃ vitatañhi yathā mahikāyo. 被铁网所覆盖,于彼处被铁锤击打。他们进入致盲的黑暗,其暗广阔如大地。 675. 675. ‘‘Atha lohamayaṃ pana kumbhiṃ, ginisampajjalitaṃ pavisanti; Paccanti hi tāsu cirarattaṃ, agginisamāsu samuppilavāte. 其后,他们进入炽燃的铁釜。于彼充满火焰的釜中,长时被烹煮,上下沉浮。 676. 676. ‘‘Atha pubbalohitamisse, tattha kiṃ paccati kibbisakārī; Yaṃ yaṃ disakaṃ adhiseti, tattha kilissati samphusamāno. 复次,于脓血交杂之处,作恶者备受煎熬。无论他躺卧何方,一经触及,即受苦恼。 677. 677. ‘‘Puḷavāvasathe [Pg.384] salilasmiṃ, tattha kiṃ paccati kibbisakārī; Gantuṃ na hi tīramapatthi, sabbasamā hi samantakapallā. 于遍满蛆虫之水中,作恶者备受煎熬。无有岸可去,因其四围锅沿皆是齐平。 678. 678. ‘‘Asipattavanaṃ pana tiṇhaṃ, taṃ pavisanti samucchidagattā; Jivhaṃ balisena gahetvā, ārajayārajayā vihananti. 复次,他们进入锋利的剑叶林,身体被片片割裂。狱卒用鱼钩钩住其舌,反复拉扯捶打。 679. 679. ‘‘Atha vetaraṇiṃ pana duggaṃ, tiṇhadhārakhuradhāramupenti; Tattha mandā papatanti, pāpakarā pāpāni karitvā. 而后,他们来到难渡的鞞多罗尼河(Vetaraṇī),其利如剃刀之刃。愚痴的作恶者,造作诸恶业后,堕落于其中。 680. 680. ‘‘Khādanti hi tattha rudante, sāmā sabalā kākolagaṇā ca; Soṇā siṅgālā paṭigiddhā, kulalā vāyasā ca vitudanti. 在那里,黑色与杂色的狗和豺狼,以及鸦群,贪婪地吞食着哭泣的众生。鹰与乌鸦亦啄食他们。 681. 681. ‘‘Kicchā vatayaṃ idha vutti, yaṃ jano phusati kibbisakārī; Tasmā idha jīvitasese, kiccakaro siyā naro na cappamajje. 作恶者于此(地狱)所经历的生存,实为艰难!是故,于此(人间)尚有余生之时,人应善尽己任,切莫放逸。 682. 682. ‘‘Te gaṇitā vidūhi tilavāhā, ye padume niraye upanītā; Nahutāni hi koṭiyo pañca bhavanti, dvādasa koṭisatāni punaññā. 智者们已计算过,被带到莲花地狱(Paduma niraya)者(的刑期),如芝麻满车。其数实为五万俱胝,外加一千二百俱胝。 683. 683. ‘‘Yāva [Pg.385] dukhā nirayā idha vuttā, tatthapi tāva ciraṃ vasitabbaṃ; Tasmā sucipesalasādhuguṇesu, vācaṃ manaṃ satataṃ parirakkhe’’ti. 于此所说的地狱是何等痛苦,就必须在那里住留那么长久。是故,对于清净、和善、具贤德者,应当恒常守护自己的言语与心念。 Kokālikasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《果嘎里咖经》第十,终。 11. Nālakasuttaṃ 11. 纳拉咖经 684. 684. Ānandajāte tidasagaṇe patīte, sakkañca indaṃ sucivasane ca deve; Dussaṃ gahetvā atiriva thomayante, asito isi addasa divāvihāre. 仙人阿私陀(Asita)于日间住处,看见三十三天的天众心生欢喜、愉悦,以及帝释天(Sakka)与诸天神身着净衣,手持天衣,极力赞叹。 685. 685. Disvāna deve muditamane udagge, cittiṃ karitvāna idamavoca tattha; ‘‘Kiṃ devasaṅgho atiriva kalyarūpo, dussaṃ gahetvā ramayatha kiṃ paṭicca. 见到诸天神心意欢喜、精神昂扬,(仙人)恭敬行礼后,便在那里说道:“天众为何如此容光焕发?你们手持天衣,是因何而欢庆?” 686. 686. ‘‘Yadāpi āsī asurehi saṅgamo, jayo surānaṃ asurā parājitā.Tadāpi netādiso lomahaṃsano, kimabbhutaṃ daṭṭhu marū pamoditā. 往昔与阿修罗交战,诸天神获胜,阿修罗败北,即便是那时,也未曾有如此的惊喜。诸天神是见到了何等奇事而这般欣悦? 687. 687. ‘‘Seḷenti gāyanti ca vādayanti ca, bhujāni phoṭenti ca naccayanti ca; Pucchāmi vohaṃ merumuddhavāsine, dhunātha me saṃsayaṃ khippa mārisā’’. 他们欢呼、歌唱、奏乐,挥舞手臂,翩翩起舞。我请问居住在须弥山顶的各位,贤者们啊,请速为我消除疑惑! 688. 688. ‘‘So [Pg.386] bodhisatto ratanavaro atulyo, manussaloke hitasukhatthāya jāto; Sakyāna gāme janapade lumbineyye, tenamha tuṭṭhā atiriva kalyarūpā. 那位菩萨,无与伦比的至上珍宝,为了人间的利益与安乐而诞生。他生于释迦族的村庄,蓝毗尼(Lumbinī)园中。因此我们心生欢喜,容光焕发。 689. 689. ‘‘So sabbasattuttamo aggapuggalo, narāsabho sabbapajānamuttamo; Vattessati cakkamisivhaye vane, nadaṃva sīho balavā migābhibhū’’. 他是一切有情中的至上者,最上之人,人中之雄,一切众生中的最尊者。他将于仙人堕处(Isipatana)林中转动法轮,如强壮的百兽之主雄狮一般作狮子吼。 690. 690. Taṃ saddaṃ sutvā turitamavasarī so, suddhodanassa tada bhavanaṃ upāvisi ; Nisajja tattha idamavocāsi sakye, ‘‘kuhiṃ kumāro ahamapi daṭṭhukāmo’’. 彼仙人闻彼天神之声,迅速降下,进入净饭王(Suddhodana)之宫殿。于彼处落座后,对释迦族(Sakya)人说此言:“王子在何处?我亦欲见之。” 691. 691. Tato kumāraṃ jalitamiva suvaṇṇaṃ, ukkāmukheva sukusalasampahaṭṭhaṃ ; Daddallamānaṃ siriyā anomavaṇṇaṃ, dassesu puttaṃ asitavhayassa sakyā. 其后,释迦族(Sakya)人将王子展示予名为阿私陀(Asita)之仙人。彼王子犹如善巧金匠于熔炉口善加锻链之黄金,光彩熠熠,以其祥瑞而辉耀,肤色超绝。 692. 692. Disvā kumāraṃ sikhimiva pajjalantaṃ, tārāsabhaṃva nabhasigamaṃ visuddhaṃ; Sūriyaṃ tapantaṃ saradarivabbhamuttaṃ, ānandajāto vipulamalattha pītiṃ. 阿私陀(Asita)见王子犹如炽燃之火焰,如行于空中、清净无染之星中主宰(月亮),又如秋日无云之烈日,光芒四射。彼心生欢喜,获得广大之喜悦。 693. 693. Anekasākhañca sahassamaṇḍalaṃ, chattaṃ marū dhārayumantalikkhe; Suvaṇṇadaṇḍā vītipatanti cāmarā, na dissare cāmarachattagāhakā. 诸天神(marū)于空中持撑一具有众多骨架、千辐之伞盖;黄金为柄之拂尘亦来回挥动,然不见持伞盖与拂尘之人。 694. 694. Disvā [Pg.387] jaṭī kaṇhasirivhayo isi, suvaṇṇanikkhaṃ viya paṇḍukambale; Setañca chattaṃ dhariyanta muddhani, udaggacitto sumano paṭiggahe. 名为黑相(Kaṇhasiri)之结发仙人,见王子置于淡黄毛毯之上,犹如金币;又见白伞盖持于其头顶之上。彼心意高昂,满心欢喜,伸手相接。 695. 695. Paṭiggahetvā pana sakyapuṅgavaṃ, jigīsato lakkhaṇamantapāragū; Pasannacitto giramabbhudīrayi, ‘‘anuttarāyaṃ dvipadānamuttamo’’. 彼通达相好与明咒之仙人,接抱此释迦族(Sakya)之牛王后,以智审视,心意澄净,发出言说:“此乃无上者,两足众中之最尊。” 696. 696. Athattano gamanamanussaranto, akalyarūpo gaḷayati assukāni; Disvāna sakyā isimavocuṃ rudantaṃ,‘‘No ce kumāre bhavissati antarāyo’’. 其后,仙人忆念自身之归宿,面露不悦之色,流下泪水。释迦族(Sakya)人见仙人哭泣,便问道:“于王子,将无有障碍否?” 697. 697. Disvāna sakye isimavoca akalye, ‘‘nāhaṃ kumāre ahitamanussarāmi; Na cāpimassa bhavissati antarāyo, na orakāyaṃ adhimānasā bhavātha. 仙人见释迦族(Sakya)人愁容不悦,便说道:“我并非思及王子有何不祥,于彼亦将无有任何障碍。此子非是凡庸之辈,汝等当宽心。” 698. 698. ‘‘Sambodhiyaggaṃ phusissatāyaṃ kumāro, so dhammacakkaṃ paramavisuddhadassī; Vattessatāyaṃ bahujanahitānukampī, vitthārikassa bhavissati brahmacariyaṃ. “此王子将证得无上正觉。彼已见最上清净,为怜悯众生之利益而转动法轮。彼之梵行将广为流布。” 699. 699. ‘‘Mamañca āyu na ciramidhāvaseso, athantarā me bhavissati kālakiriyā; Sohaṃ na sossaṃ asamadhurassa dhammaṃ, tenamhi aṭṭo byasanaṃgato aghāvī’’. “我于此世之寿命所剩无几,于此期间,我将命终。我将不得听闻彼无与伦比者之法,是故我受困扰,遭不幸,心怀忧苦。” 700. 700. So [Pg.388] sākiyānaṃ vipulaṃ janetvā pītiṃ, antepuramhā niggamā brahmacārī; So bhāgineyyaṃ sayaṃ anukampamāno, samādapesi asamadhurassa dhamme. 彼仙人令释迦族(Sakya)人产生广大之喜悦后,此位梵行者便从内宫而出。出于对自己外甥之怜悯,他劝导其修习彼无与伦比者之法。 701. 701. ‘‘Buddhoti ghosaṃ yada parato suṇāsi, sambodhipatto vivarati dhammamaggaṃ; Gantvāna tattha samayaṃ paripucchamāno, carassu tasmiṃ bhagavati brahmacariyaṃ’’. “‘若你从他处听闻‘佛陀’之声,谓已证正觉,开示法道;届时你当亲自前往彼处,询问其教义,于彼世尊座下修习梵行。’” 702. 702. Tenānusiṭṭho hitamanena tādinā, anāgate paramavisuddhadassinā; So nālako upacitapuññasañcayo, jinaṃ patikkhaṃ parivasi rakkhitindriyo. 彼纳拉咖,为彼心怀饶益、如如不动、预见未来最上清净者所教诫,已积集福德,守护诸根,以待胜者,出家而住。 703. 703. Sutvāna ghosaṃ jinavaracakkavattane, gantvāna disvā isinisabhaṃ pasanno; Moneyyaseṭṭhaṃ munipavaraṃ apucchi, samāgate asitāvhayassa sāsaneti. 彼纳拉咖听闻胜者转无上法轮之声,遂前往,得见仙人中之牛王而心生净信。因阿私陀之教言已然到来,彼遂请问最上牟尼:何为至上牟尼之道? Vatthugāthā niṭṭhitā. 本事偈终。 704. 704. ‘‘Aññātametaṃ vacanaṃ, asitassa yathātathaṃ; Taṃ taṃ gotama pucchāmi, sabbadhammāna pāraguṃ. “阿私陀之言,我已如实了知。是故,乔达摩,我今请问您——已达一切法彼岸者。” 705. 705. ‘‘Anagāriyupetassa, bhikkhācariyaṃ jigīsato; Muni pabrūhi me puṭṭho, moneyyaṃ uttamaṃ padaṃ’’. “我已出家,欲行乞食,牟尼啊,我今请问,请为我宣说至上牟尼之道。” 706. 706. ‘‘Moneyyaṃ te upaññissaṃ, (iti bhagavā) dukkaraṃ durabhisambhavaṃ; Handa te naṃ pavakkhāmi, santhambhassu daḷho bhava. (世尊曰:)“我将为你开示牟尼之道,此道难行、难成。来,我为你宣说,你当奋勉,保持坚固。” 707. 707. ‘‘Samānabhāgaṃ [Pg.389] kubbetha, gāme akkuṭṭhavanditaṃ; Manopadosaṃ rakkheyya, santo anuṇṇato care. “于村落中,于辱骂赞叹,当平等对待。当守护心意之嗔,寂静者当不骄慢而行。” 708. 708. ‘‘Uccāvacā niccharanti, dāye aggisikhūpamā; Nāriyo muniṃ palobhenti, tāsu taṃ mā palobhayuṃ. “林中种种欲尘现起,犹如火焰。女人诱惑于牟尼,愿彼女等莫诱惑于你。” 709. 709. ‘‘Virato methunā dhammā, hitvā kāme paropare ; Aviruddho asāratto, pāṇesu tasathāvare. “当远离淫欲法,舍弃其余种种欲。于动静有情,无有敌意,无有贪著。” 710. 710. ‘‘Yathā ahaṃ tathā ete, yathā ete tathā ahaṃ; Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye. “如我亦如彼,如彼亦如我。以此自为喻,不杀不教杀。” 711. 711. ‘‘Hitvā icchañca lobhañca, yattha satto puthujjano; Cakkhumā paṭipajjeyya, tareyya narakaṃ imaṃ. “于凡夫所执著处,舍弃欲求与贪婪。具慧眼者当行此道,以渡越此渴爱之狱。” 712. 712. ‘‘Ūnūdaro mitāhāro, appicchassa alolupo; Sadā icchāya nicchāto, aniccho hoti nibbuto. “腹少食,饮食有节,少欲无贪。恒离于欲,无欲而寂灭。” 713. 713. ‘‘Sa piṇḍacāraṃ caritvā, vanantamabhihāraye; Upaṭṭhito rukkhamūlasmiṃ, āsanūpagato muni. “彼牟尼行乞食已,当趋向林野,至树下就座。” 714. 714. ‘‘Sa jhānapasuto dhīro, vanante ramito siyā; Jhāyetha rukkhamūlasmiṃ, attānamabhitosayaṃ. “彼智者当勤修禅定,当乐于林野。于树下修禅,令自心喜悦。” 715. 715. ‘‘Tato ratyā vivasāne, gāmantamabhihāraye; Avhānaṃ nābhinandeyya, abhihārañca gāmato. 其后,夜尽天明时,应前往村庄;不应欢喜邀请,亦不喜从村中送来的供养。 716. 716. ‘‘Na munī gāmamāgamma, kulesu sahasā care; Ghāsesanaṃ chinnakatho, na vācaṃ payutaṃ bhaṇe. 牟尼进入村庄,不应与俗家亲狎交往;应断绝言谈,不说为求食而作的暗示语。 717. 717. ‘‘Alatthaṃ yadidaṃ sādhu, nālatthaṃ kusalaṃ iti; Ubhayeneva so tādī, rukkhaṃvupanivattati. “我已获得,此为善;我未获得,亦为善。”如是,彼于此二者皆不动摇,犹如树木,坦然返回。 718. 718. ‘‘Sa pattapāṇi vicaranto, amūgo mūgasammato; Appaṃ dānaṃ na hīḷeyya, dātāraṃ nāvajāniyā. 彼持钵游行,虽非哑者,应被视为哑;不应鄙视微薄的布施,不应轻蔑布施者。 719. 719. ‘‘Uccāvacā [Pg.390] hi paṭipadā, samaṇena pakāsitā; Na pāraṃ diguṇaṃ yanti, nayidaṃ ekaguṇaṃ mutaṃ. 沙门所开示的行道,确实有高下之别;不会两次到达彼岸,此亦非一次而至。 720. 720. ‘‘Yassa ca visatā natthi, chinnasotassa bhikkhuno; Kiccākiccappahīnassa, pariḷāho na vijjati. 于比丘,若无贪爱蔓延,已断渴爱之流,舍离应作与不应作,则无有热恼。 721. 721. ‘‘Moneyyaṃ te upaññissaṃ, khuradhārūpamo bhave; Jivhāya tālumāhacca, udare saññato siyā. 我为汝说牟尼法,行者当如剃刀刃;以舌抵住上颚,于食于腹当节制。 722. 722. ‘‘Alīnacitto ca siyā, na cāpi bahu cintaye; Nirāmagandho asito, brahmacariyaparāyaṇo. 心应不退缩,亦不应多思虑;远离烦恼秽,无所依止,以梵行为归宿。 723. 723. ‘‘Ekāsanassa sikkhetha, samaṇūpāsanassa ca; Ekattaṃ monamakkhātaṃ, eko ce abhiramissasi; Atha bhāhisi dasadisā. 应学习独坐,亦学沙门之行;独处被称为牟尼,若汝乐于独处,则将光耀十方。 724. 724. ‘‘Sutvā dhīrānaṃ nigghosaṃ, jhāyīnaṃ kāmacāginaṃ; Tato hiriñca saddhañca, bhiyyo kubbetha māmako. 听闻禅修、舍欲的智者之声誉,我弟子应更加增长惭与信。 725. 725. ‘‘Taṃ nadīhi vijānātha, sobbhesu padaresu ca; Saṇantā yanti kusobbhā, tuṇhīyanti mahodadhī. 汝等当以河为例而知,亦知沟渠与溪涧:小溪喧哗而流,大河寂静而行。 726. 726. ‘‘Yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santameva taṃ; Aḍḍhakumbhūpamo bālo, rahado pūrova paṇḍito. 未满者喧哗,盈满者寂静;愚者如半满之瓶,智者如盈满之湖。 727. 727. ‘‘Yaṃ samaṇo bahuṃ bhāsati, upetaṃ atthasañhitaṃ; Jānaṃ so dhammaṃ deseti, jānaṃ so bahu bhāsati. 沙门所多说之言,皆具足义利;彼知而说法,彼知而多言。 728. 728. ‘‘Yo ca jānaṃ saṃyatatto, jānaṃ na bahu bhāsati; Sa munī monamarahati, sa munī monamajjhagā’’ti. 若知而自制,知而不多言,彼牟尼堪行牟尼法,彼牟尼已证牟尼法。 Nālakasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 纳拉咖经第十一终。 12. Dvayatānupassanāsuttaṃ 12. 二法随观经 Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase [Pg.391] puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti. Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā bhikkhū āmantesi – 如是我闻。一时,世尊住于舍卫城(Sāvatthī)东园(Pubbārāma)鹿母讲堂(Migāramātupāsāda)。其时,适逢十五布萨日,月圆之夜,世尊于露地为比丘僧团围绕而坐。尔时,世尊环顾寂静之比丘僧团,告诸比丘言: ‘‘‘Ye te, bhikkhave, kusalā dhammā ariyā niyyānikā sambodhagāmino, tesaṃ vo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ ariyānaṃ niyyānikānaṃ sambodhagāmīnaṃ kā upanisā savanāyā’ti iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu, te evamassu vacanīyā – ‘yāvadeva dvayatānaṃ dhammānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇāyā’ti. Kiñca dvayataṃ vadetha? “诸比丘,若有人问:‘诸比丘,于彼等善法、圣法、出离法、趣向正觉之法,汝等听闻有何因缘?’诸比丘,若有问者,应如是答言:‘为如实了知二法故。’汝等所说之二法为何? (1) ‘‘Idaṃ dukkhaṃ, ayaṃ dukkhasamudayoti ayamekānupassanā. Ayaṃ dukkhanirodho, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. (1) “‘此是苦,此是苦集’,此为第一随观。‘此是苦灭,此是导向苦灭之道’,此为第二随观。诸比丘,如是正确随观二法之比丘,住于不放逸、热诚、精勤,可预期二果之一:于现法中证得究竟智,或于有余依时证得不还果。” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – 世尊说此。善逝说此已,导师复说偈言: 729. 729. ‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ; Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati; Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ. “若人不知苦,亦不知苦集;不知于何处,苦尽皆止息;不知寂灭道,能令诸苦息。 730. 730. ‘‘Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā; Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā. “彼于心解脱,亦于慧解脱,皆悉为缺乏;不能作苦边,实趣向生老。 731. 731. ‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ; Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati; Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ. “若人了知苦,亦了知苦集;了知于何处,苦尽皆止息;了知寂灭道,能令诸苦息。 732. 732. ‘‘Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā; Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti. “彼于心解脱,亦于慧解脱,皆悉已具足;能够作苦边,不趣向生老。” (2) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upadhipaccayāti, ayamekānupassanā. Upadhīnaṃ [Pg.392] tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (2) “‘是否能以其他方式正确地随观二法呢?’诸比丘,如果有人这样问,你们应该回答:‘可以。’如何可以呢?‘凡所有苦生起,皆缘于依(upadhi)’,此为第一种随观。‘然而,由诸依的无余离贪与息灭,则无有苦的生起’,此为第二种随观。如此正确地……(中略)……导师接着又说此偈:” 733. 733. ‘‘Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā; Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando; Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’ti. “世间所有种种苦,皆以依为因而生;无知愚人造作依,故而一再趣向苦。是故,知者观苦之生起因,则不应造作依。” (3) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ avijjāpaccayāti, ayamekānupassanā. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (3) “‘是否能以其他方式正确地随观二法呢?’诸比丘,如果有人这样问,你们应该回答:‘可以。’如何可以呢?‘凡所有苦生起,皆缘于无明’,此为第一种随观。‘然而,由无明的无余离贪与息灭,则无有苦的生起’,此为第二种随观。如此正确地……(中略)……导师接着又说此偈:” 734. 734. ‘‘Jātimaraṇasaṃsāraṃ, ye vajanti punappunaṃ; Itthabhāvaññathābhāvaṃ, avijjāyeva sā gati. “生死轮回里,往返诸有情,此有及他有,无明为其径。” 735. 735. ‘‘Avijjā hāyaṃ mahāmoho, yenidaṃ saṃsitaṃ ciraṃ; Vijjāgatā ca ye sattā, na te gacchanti punabbhava’’nti. “无明实为大痴迷,世界因此久轮回;已达真明之有情,不再进入再有中。” (4) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ saṅkhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Saṅkhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (4) “‘是否能以其他方式……(中略)……如何可以呢?’‘凡所有苦生起,皆缘于行(saṅkhāra)’,此为第一种随观。‘然而,由诸行的无余离贪与息灭,则无有苦的生起’,此为第二种随观。如此正确地……(中略)……导师接着又说此偈:” 736. 736. ‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ saṅkhārapaccayā; Saṅkhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo. “凡所有苦生起,皆以行为缘;由诸行之息灭,则无有苦生起。” 737. 737. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ saṅkhārapaccayā; Sabbasaṅkhārasamathā, saññānaṃ uparodhanā; Evaṃ dukkhakkhayo hoti, etaṃ ñatvā yathātathaṃ. 了知苦以行为缘之过患,由一切行之平息,由诸想之止灭,苦便如此灭尽。当如实了知此。 738. 738. ‘‘Sammaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā; Abhibhuyya mārasaṃyogaṃ, na gacchanti punabbhava’’nti. 具正见者、通达圣道者、贤者们,以正知征服魔罗的领域,不趣向后有。 (5) ‘‘Siyā [Pg.393] aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ viññāṇapaccayāti, ayamekānupassanā. Viññāṇassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (5)“或许可以由其他方式……(中略)……会是怎样的呢?‘凡是生起的任何苦,一切都以识为缘’,这是一种随观。‘然而,由于识的完全无余离贪与灭尽,就没有苦的生起’,这是第二种随观。像这样正确地……(中略)……然后导师说了此偈:” 739. 739. ‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ viññāṇapaccayā; Viññāṇassa nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo. 凡是生起的任何苦,一切都以识为缘;由于识的灭尽,就没有苦的生起。 740. 740. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ viññāṇapaccayā; Viññāṇūpasamā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti. 了知苦以识为缘之过患,由识之寂止,比丘无有渴爱,已般涅槃。 (6) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ phassapaccayāti, ayamekānupassanā. Phassassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (6)“或许可以由其他方式……(中略)……会是怎样的呢?‘凡是生起的任何苦,一切都以触为缘’,这是一种随观。‘然而,由于触的完全无余离贪与灭尽,就没有苦的生起’,这是第二种随观。像这样正确地……(中略)……然后导师说了此偈:” 741. 741. ‘‘Tesaṃ phassaparetānaṃ, bhavasotānusārinaṃ; Kummaggapaṭipannānaṃ, ārā saṃyojanakkhayo. 对于那些为触所逼迫、随有流漂荡、行于邪道者,诸结的灭尽是遥远的。 742. 742. ‘‘Ye ca phassaṃ pariññāya, aññāyupasame ratā; Te ve phassābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti. 而彼遍知于触,以智了悟而乐于寂静者,实因触之灭尽,无有渴爱,已般涅槃。 (7) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ vedanāpaccayāti, ayamekānupassanā. Vedanānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (7)“或许可以由其他方式……(中略)……会是怎样的呢?‘凡是生起的任何苦,一切都以受为缘’,这是一种随观。‘然而,由于诸受的完全无余离贪与灭尽,就没有苦的生起’,这是第二种随观。像这样正确地……(中略)……然后导师说了此偈:” 743. 743. ‘‘Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ, adukkhamasukhaṃ saha; Ajjhattañca bahiddhā ca, yaṃ kiñci atthi veditaṃ. 无论是乐受、苦受,或不苦不乐受,无论是内在还是外在,凡有任何感受, 744. 744. ‘‘Etaṃ dukkhanti ñatvāna, mosadhammaṃ palokinaṃ ; Phussa phussa vayaṃ passaṃ, evaṃ tattha vijānati ; Vedanānaṃ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbuto’’ti. “了知此受是苦因,是虚妄法、败坏法;屡屡触见其坏灭,如是于彼离染。由诸受灭尽,比丘无欲而般涅槃。” (8) ‘‘Siyā [Pg.394] aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ taṇhāpaccayāti, ayamekānupassanā. Taṇhāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (8)“亦可以其他方式……(中略)……如何而可?‘凡所生起之苦,皆以渴爱为缘’,此为一随观。‘由渴爱之无余离染灭尽,苦则不生’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 745. 745. ‘‘Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ; Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati. “以渴爱为伴之人,长时流转,于此有、他有之轮回,不能超越。 746. 746. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ; Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti. “了知此过患——渴爱为苦之生起因,比丘当离爱、无取,具念而游行。” (9) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ upādānapaccayāti, ayamekānupassanā. Upādānānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (9)“亦可以其他方式……(中略)……如何而可?‘凡所生起之苦,皆以取为缘’,此为一随观。‘由诸取之无余离染灭尽,苦则不生’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 747. 747. ‘‘Upādānapaccayā bhavo, bhūto dukkhaṃ nigacchati; Jātassa maraṇaṃ hoti, eso dukkhassa sambhavo. “以取为缘而有有,已生者趣向于苦;生者必有死,此即苦之生起因。 748. 748. ‘‘Tasmā upādānakkhayā, sammadaññāya paṇḍitā; Jātikkhayaṃ abhiññāya, na gacchanti punabbhava’’nti. “是故,诸贤者以正知,由取之灭尽,遍知生尽已,不复受后有。” (10) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ ārambhapaccayāti, ayamekānupassanā. Ārambhānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (10)“亦可以其他方式……(中略)……如何而可?‘凡所生起之苦,皆以勤行为缘’,此为一随观。‘由诸勤行之无余离染灭尽,苦则不生’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 749. 749. ‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ ārambhapaccayā; Ārambhānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo. “凡所生起之苦,皆以勤行为缘;由诸勤行之灭,苦则不生。 750. 750. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ ārambhapaccayā; Sabbārambhaṃ paṭinissajja, anārambhe vimuttino. “了知此过患——苦以勤行为缘;舍弃一切勤行,于无勤行中解脱。 751. 751. ‘‘Ucchinnabhavataṇhassa, santacittassa bhikkhuno; Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi tassa punabbhavo’’ti. “有爱已断、心已寂静的比丘,其生的轮回已尽,不再有后有。” (11) ‘‘Siyā [Pg.395] aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ āhārapaccayāti, ayamekānupassanā. Āhārānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (11)“亦可以其他方式……(中略)……如何而有?‘凡所有苦生起,皆以食为缘’,此为一随观。‘唯由食之无余离贪、灭尽,苦则不生’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 752. 752. ‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ āhārapaccayā; Āhārānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo. “凡所有苦生起,皆以食为缘;由食之灭,则无有苦生起。 753. 753. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ āhārapaccayā; Sabbāhāraṃ pariññāya, sabbāhāramanissito. “了知此过患,苦从食缘生;遍知一切食,不依止诸食。 754. 754. ‘‘Ārogyaṃ sammadaññāya, āsavānaṃ parikkhayā; Saṅkhāya sevī dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ nopeti vedagū’’ti. “由诸漏尽故,正知于无病;审思而行道,住法之达者,不入于计数。” (12) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti sabbaṃ iñjitapaccayāti, ayamekānupassanā. Iñjitānaṃ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (12)“亦可以其他方式……(中略)……如何而有?‘凡所有苦生起,皆以动摇(iñjita)为缘’,此为一随观。‘唯由动摇之无余离贪、灭尽,苦则不生’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 755. 755. ‘‘Yaṃ kiñci dukkhaṃ sambhoti, sabbaṃ iñjitapaccayā; Iñjitānaṃ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo. “凡所有苦生起,皆以动摇为缘;由动摇之灭,则无有苦生起。 756. 756. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, dukkhaṃ iñjitapaccayā; Tasmā hi ejaṃ vossajja, saṅkhāre uparundhiya; Anejo anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti. “了知此过患,苦从动摇生;是故舍渴爱,止息于诸行,比丘无渴爱,无取具正念,如是而游方。” (13) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Nissitassa calitaṃ hotīti, ayamekānupassanā. Anissito na calatīti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (13)“亦可以其他方式……(中略)……如何而有?‘有依止者则有动摇’,此为一随观。‘无依止者则不动摇’,此为第二随观。如是善……(中略)……其后,导师说此偈:” 757. 757. ‘‘Anissito na calati, nissito ca upādiyaṃ; Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati. “无依止者不动摇,有依止者则执取;于此有及他有,不能超越轮回。 758. 758. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, nissayesu mahabbhayaṃ; Anissito anupādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti. “了知此过患,依止有大怖;比丘无依止,无取具正念,如是而游方。” (14) ‘‘Siyā [Pg.396] aññenapi…pe… kathañca siyā? Rūpehi, bhikkhave, arūpā santatarāti, ayamekānupassanā. Arūpehi nirodho santataroti, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (14) “也可能通过其他方式吗?……(省略)……如何可能呢?诸比丘,‘无色比色更寂静’,这是一种随观;‘灭比无色更寂静’,这是第二种随观。像这样正确地……(省略)……导师接着说了这番话:” 759. 759. ‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino ; Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavaṃ. “已达色界的有情,以及住于无色界的有情,因不知晓灭,必会再投生。” 760. 760. ‘‘Ye ca rūpe pariññāya, arūpesu asaṇṭhitā ; Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyino’’ti. “已遍知诸色,于无色不立,于灭中解脱,彼等超越死亡。” (15) ‘‘Siyā aññenapi…pe… kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ saccanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ musāti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā. Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ musāti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ saccanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ dutiyānupassanā. Evaṃ sammā…pe… athāparaṃ etadavoca satthā – (15) “也可能通过其他方式吗?……(省略)……如何可能呢?诸比丘,这包含天神、魔罗、梵天的世界,包含沙门、婆罗门、天神与人类的世代所审察思惟的‘此是真实’,圣者们以正慧如实地善见为‘此是虚假’,这是一种随观。诸比丘,这包含天神……(省略)……天神与人类的世代所审察思惟的‘此是虚假’,圣者们以正慧如实地善见为‘此是真实’,这是第二种随观。像这样正确地……(省略)……导师接着说了这番话:” 761. 761. ‘‘Anattani attamāniṃ, passa lokaṃ sadevakaṃ; Niviṭṭhaṃ nāmarūpasmiṃ, idaṃ saccanti maññati. “看这有天神的世界,于非我中妄执为我,深植于名色,认为‘此是真实’。” 762. 762. ‘‘Yena yena hi maññanti, tato taṃ hoti aññathā; Tañhi tassa musā hoti, mosadhammañhi ittaraṃ. “他们无论如何设想,事物总会变得不一样;那对他们而言是虚假的,实乃短暂、坏灭之法。” 763. 763. ‘‘Amosadhammaṃ nibbānaṃ, tadariyā saccato vidū; Te ve saccābhisamayā, nicchātā parinibbutā’’ti. “涅槃是不坏灭法,圣者们如实了知;他们确实因现观真理,无有渴爱而达圆寂。” (16) ‘‘‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṃ sukhanti upanijjhāyitaṃ, tadamariyānaṃ etaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayamekānupassanā. Yaṃ, bhikkhave, sadevakassa…pe… sadevamanussāya idaṃ dukkhanti upanijjhāyitaṃ tadamariyānaṃ etaṃ sukhanti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, ayaṃ [Pg.397] dutiyānupassanā. Evaṃ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitāti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – (16) “诸比丘,若有人问:‘是否另有方式可正确地随观二法?’应答言:‘有。’以何方式?诸比丘,为天、魔、梵天所共住,为沙门、婆罗门、天人所共处之世间,其所审察为‘乐’者,圣者们以正慧如实善见其为‘苦’,此为第一随观。诸比丘,为天……乃至……天人所共处之世间,其所审察为‘苦’者,圣者们以正慧如实善见其为‘乐’,此为第二随观。诸比丘,如是正确随观二法之比丘,于不放逸、热忱、专精而住时,可预期二果之一:于现法中得究竟智,或于有余依时得不还果。”世尊说此语。善逝说此已,导师复说偈言: 764. 764. ‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā; Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati. “色、声、味、香、触,以及一切法,凡可爱、可喜、可意者,皆被称为‘可意’。 765. 765. ‘‘Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā; Yattha cete nirujjhanti, taṃ nesaṃ dukkhasammataṃ. “于有天之世间,此等被认为是乐;而此等灭尽之处,则被他们认为是苦。 766. 766. ‘‘Sukhanti diṭṭhamariyehi, sakkāyassuparodhanaṃ; Paccanīkamidaṃ hoti, sabbalokena passataṃ. “有身之止息,圣者见为乐;此见与一切世间之所见,实乃相违。 767. 767. ‘‘Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato; Yaṃ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū. “他人所说之乐,圣者说为是苦;他人所说之苦,圣者知其为乐。 768. 768. ‘‘Passa dhammaṃ durājānaṃ, sampamūḷhetthaviddasu ; Nivutānaṃ tamo hoti, andhakāro apassataṃ. “当观此法甚难知,无智者于此迷惑;于障蔽者是黑暗,于不见者是盲暗。 769. 769. ‘‘Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko passatāmiva; Santike na vijānanti, maggā dhammassa kovidā. “于诸善人则显露,犹如光明于见者;虽近在旁而不识,于道与法不善巧。 770. 770. ‘‘Bhavarāgaparetehi, bhavasotānusāribhi; Māradheyyānupannehi, nāyaṃ dhammo susambudho. “为有贪所制伏者,随有流而漂行者,堕入魔罗领域者,此法不易善觉悟。 771. 771. ‘‘Ko nu aññatramariyehi, padaṃ sambuddhumarahati; Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti. “除了圣者,谁能了知此境地?无漏者善知此境地,而般涅槃。” Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiṃ ca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsūti. 世尊说了这番话。那些比丘对世尊所说心生欢喜,欣然领受。当此解说被宣说时,约有六十位比丘的心,因无所执取而从诸漏中解脱。 Dvayatānupassanāsuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《二法随观经》第十二终。 Tassuddānaṃ – 其摄颂—— Saccaṃ [Pg.398] upadhi avijjā ca, saṅkhāre viññāṇapañcamaṃ; Phassavedaniyā taṇhā, upādānārambhaāhārā; Iñjitaṃ calitaṃ rūpaṃ, saccaṃ dukkhena soḷasāti. 谛、所依、无明,及行为第五之识;触、受、爱、取、发起、食;动摇、摇动、色、谛与苦,共十六。 Mahāvaggo tatiyo niṭṭhito. 大品第三终。 Tassuddānaṃ – 其摄颂—— Pabbajjā ca padhānañca, subhāsitañca sundari; Māghasuttaṃ sabhiyo ca, selo sallañca vuccati. 《出家》、《精进》、《善说》与《孙陀利》;《摩伽经》、《萨毗亚经》、《塞拉经》与《箭经》。 Vāseṭṭho cāpi kokāli, nālako dvayatānupassanā; Dvādasetāni suttāni, mahāvaggoti vuccatīti. 以及《婆私吒》、《拘迦利》、《纳拉咖》、《二法随观》;此十二经,称为“大品”。 4. Aṭṭhakavaggo 4. 八颂品 1. Kāmasuttaṃ 1. 欲经 772. 772. Kāmaṃ [Pg.399] kāmayamānassa, tassa ce taṃ samijjhati; Addhā pītimano hoti, laddhā macco yadicchati. 若人欲求诸欲,其欲若得成;凡夫得所欲,确实心欢喜。 773. 773. Tassa ce kāmayānassa, chandajātassa jantuno; Te kāmā parihāyanti, sallaviddhova ruppati. 若于欲求、生起欲望的有情,那些欲乐消逝时,他便感到痛苦,犹如被箭射中。 774. 774. Yo kāme parivajjeti, sappasseva padā siro; Somaṃ visattikaṃ loke, sato samativattati. 若人避开诸欲,如以足避蛇头;彼于世间,具念而超越此执著。 775. 775. Khettaṃ vatthuṃ hiraññaṃ vā, gavassaṃ dāsaporisaṃ; Thiyo bandhū puthu kāme, yo naro anugijjhati. 田地、地产、黄金,或牛马、奴仆;妇女、亲属、种种欲乐,若人贪著于此, 776. 776. Abalā naṃ balīyanti, maddantenaṃ parissayā; Tato naṃ dukkhamanveti, nāvaṃ bhinnamivodakaṃ. 软弱者胜于彼,诸危难碾压彼;是故苦随彼,如水入破舟。 777. 777. Tasmā jantu sadā sato, kāmāni parivajjaye; Te pahāya tare oghaṃ, nāvaṃ sitvāva pāragūti. 是故有情应常具念,避开诸欲;舍弃彼等渡暴流,如掏空船水抵彼岸。 Kāmasuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 《欲经》第一终。 2. Guhaṭṭhakasuttaṃ 2. 窟住八颂经 778. 778. Satto guhāyaṃ bahunābhichanno, tiṭṭhaṃ naro mohanasmiṃ pagāḷho; Dūre vivekā hi tathāvidho so, kāmā hi loke na hi suppahāyā. 执著于身窟,为众多烦恼所覆,此人沉溺于痴迷而住。如是之人远离寂静,实因此世间诸欲难舍离。 779. 779. Icchānidānā [Pg.400] bhavasātabaddhā, te duppamuñcā na hi aññamokkhā; Pacchā pure vāpi apekkhamānā, imeva kāme purimeva jappaṃ. 以渴爱为因,为有乐所缚,彼等实难解脱,非由他解;因其期盼未来或过去,渴求此世与过往之欲乐。 780. 780. Kāmesu giddhā pasutā pamūḷhā, avadāniyā te visame niviṭṭhā; Dukkhūpanītā paridevayanti, kiṃsū bhavissāma ito cutāse. 贪著欲乐,沉湎其中,极度痴迷,趋于下劣,立于邪道。彼等为苦所迫而悲叹:“我等从此世死去,将成如何?” 781. 781. Tasmā hi sikkhetha idheva jantu, yaṃ kiñci jaññā visamanti loke; Na tassa hetū visamaṃ careyya, appañhidaṃ jīvitamāhu dhīrā. 是故,人应于此学习:凡了知世间何为邪,不应为彼之故而行于邪。智者说此生命短暂。 782. 782. Passāmi loke pariphandamānaṃ, pajaṃ imaṃ taṇhagataṃ bhavesu; Hīnā narā maccumukhe lapanti, avītataṇhāse bhavābhavesu. 我见世间众生在诸有中因渴爱而颤抖;卑劣之人于死神口中哀号,因其于诸有中渴爱未尽。 783. 783. Mamāyite passatha phandamāne, maccheva appodake khīṇasote; Etampi disvā amamo careyya, bhavesu āsattimakubbamāno. 你们看那些执著于“我所”而颤抖者,犹如浅水断流中的鱼。见此亦应无我所而行,不于诸有中生起执著。 784. 784. Ubhosu antesu vineyya chandaṃ, phassaṃ pariññāya anānugiddho; Yadattagarahī tadakubbamāno, na lippatī diṭṭhasutesu dhīro. 于两边中去除欲求,遍知触而不贪著;不作自责之事,智者不染著于所见所闻。 785. 785. Saññaṃ pariññā vitareyya oghaṃ, pariggahesu muni nopalitto; Abbūḷhasallo caramappamatto, nāsīsatī lokamimaṃ parañcāti. 遍知想而渡过暴流,牟尼不为执取所染;拔除箭矢,不放逸而行,他不希求此世,亦不希求他世。 Guhaṭṭhakasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ. 《洞窟八颂经》第二终。 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ 3. 恶意八颂经 786. 786. Vadanti [Pg.401] ve duṭṭhamanāpi eke, athopi ve saccamanā vadanti; Vādañca jātaṃ muni no upeti, tasmā munī natthi khilo kuhiñci. 有些人以恶意而言说,有些人则信以为真而说;牟尼不趋近所生之诤论,是故牟尼于任何处皆无障碍。 787. 787. Sakañhi diṭṭhiṃ kathamaccayeyya, chandānunīto ruciyā niviṭṭho; Sayaṃ samattāni pakubbamāno, yathā hi jāneyya tathā vadeyya. 他怎能超越自己的见解?他为欲求所引,执于己好;他自圆其说,如其所知而言。 788. 788. Yo attano sīlavatāni jantu, anānupuṭṭhova paresa pāva ; Anariyadhammaṃ kusalā tamāhu, yo ātumānaṃ sayameva pāva. 若有人未经询问,便向他人宣说自己的戒行;又或自我宣扬,善巧者称此为非圣法。 789. 789. Santo ca bhikkhu abhinibbutatto, itihanti sīlesu akatthamāno; Tamariyadhammaṃ kusalā vadanti, yassussadā natthi kuhiñci loke. 寂静、心已寂灭的比丘,不夸耀“我具足戒行”等;于世间任何处皆无高慢,善巧者称此为圣法。 790. 790. Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā, purakkhatā santi avīvadātā; Yadattani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppapaṭicca santiṃ. 若人之法,乃所思量、所造作、所推崇,且不清净;若于己见中见有利益,则依止于彼,依止于可动摇之寂静。 791. 791. Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā, dhammesu niccheyya samuggahītaṃ; Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhammaṃ. 诸见执实不易越,于诸法中审察而善执;是故,人于彼等执著中,舍弃与受取其法。 792. 792. Dhonassa [Pg.402] hi natthi kuhiñci loke, pakappitā diṭṭhi bhavābhavesu; Māyañca mānañca pahāya dhono, sa kena gaccheyya anūpayo so. 已净者于世间、于种种有中,无有任何构想之见;已净者舍幻伪与我慢,彼无所依,以何而行? 793. 793. Upayo hi dhammesu upeti vādaṃ, anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyya; Attā nirattā na hi tassa atthi, adhosi so diṭṭhimidheva sabbanti. 有依者于诸法中陷入争论,于无依者,以何、如何能言?于彼,无我见亦无断见;彼于此已吹散一切见。 Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ. 恶八颂经第三终。 4. Suddhaṭṭhakasuttaṃ 4. 清净八颂经 794. 794. Passāmi suddhaṃ paramaṃ arogaṃ, diṭṭhena saṃsuddhi narassa hoti; Evābhijānaṃ paramanti ñatvā, suddhānupassīti pacceti ñāṇaṃ. “我见清净、至上、无病,人以所见而得清净。”如是知解,知此为至上,作“观清净”想,信此为智。 795. 795. Diṭṭhena ce suddhi narassa hoti, ñāṇena vā so pajahāti dukkhaṃ; Aññena so sujjhati sopadhīko, diṭṭhī hi naṃ pāva tathā vadānaṃ. 若人以见而得清净,或以其智而舍断苦,彼有取者即以他法而净;实惟其见,令彼作是说。 796. 796. Na brāhmaṇo aññato suddhimāha, diṭṭhe sute sīlavate mute vā; Puññe ca pāpe ca anūpalitto, attañjaho nayidha pakubbamāno. 婆罗门不说由他法而得清净,于所见、所闻、戒禁或所觉;不染福罪,舍弃我见,于此世不复造作。 797. 797. Purimaṃ pahāya aparaṃ sitāse, ejānugā te na taranti saṅgaṃ; Te uggahāyanti nirassajanti, kapīva sākhaṃ pamuñcaṃ gahāyaṃ. 舍前而依后,彼等随逐渴爱,不渡执着;彼等取而复舍,犹如猿猴放枝复取枝。 798. 798. Sayaṃ [Pg.403] samādāya vatāni jantu, uccāvacaṃ gacchati saññasatto; Vidvā ca vedehi samecca dhammaṃ, na uccāvacaṃ gacchati bhūripañño. 有情自受诸戒行,因执着于想而往诣高下;具广慧之智者,以诸圣智了知法后,不复往诣高下。 799. 799. Sa sabbadhammesu visenibhūto, yaṃ kiñci diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā; Tameva dassiṃ vivaṭaṃ carantaṃ, kenīdha lokasmi vikappayeyya. 彼于一切法,于所见、所闻或所觉,皆已摧破魔军。见彼已揭盖而行,于此世间,谁能以何构想之? 800. 800. Na kappayanti na purekkharonti, accantasuddhīti na te vadanti; Ādānaganthaṃ gathitaṃ visajja, āsaṃ na kubbanti kuhiñci loke. 彼等不构想,不推崇,亦不言“究竟清净”;断除紧系之取结,于世间任何处皆无希求。 801. 801. Sīmātigo brāhmaṇo tassa natthi, ñatvā va disvā va samuggahītaṃ; Na rāgarāgī na virāgaratto, tassīdha natthī paramuggahītanti. 越界婆罗门,无有由知或见而执取;不染于欲贪,不着于离贪,于此世无有执为最上。 Suddhaṭṭhakasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ. 清净八颂经第四终。 5. Paramaṭṭhakasuttaṃ 5. 究竟八颂经 802. 802. Paramanti diṭṭhīsu paribbasāno, yaduttari kurute jantu loke; Hīnāti aññe tato sabbamāha, tasmā vivādāni avītivatto. 固守己见以为至上,世间之人自诩为优;彼言一切他者皆劣,是故未能超越诤论。 803. 803. Yadattanī passati ānisaṃsaṃ, diṭṭhe sute sīlavate mute vā; Tadeva so tattha samuggahāya, nihīnato passati sabbamaññaṃ. 于所见、所闻、戒禁或所觉中,于自身见何利益;彼即执取于彼,而视一切他者为劣。 804. 804. Taṃ [Pg.404] vāpi ganthaṃ kusalā vadanti, yaṃ nissito passati hīnamaññaṃ; Tasmā hi diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ bhikkhu na nissayeyya. 善巧者亦言此为结缚:依之而见他者为劣。是故比丘不应依止所见、所闻、所觉或戒禁。 805. 805. Diṭṭhimpi lokasmiṃ na kappayeyya, ñāṇena vā sīlavatena vāpi; Samoti attānamanūpaneyya, hīno na maññetha visesi vāpi. 于世间不应构建邪见,无论藉由智识或戒行;不应自认为与人平等,亦不应自认为劣或胜。 806. 806. Attaṃ pahāya anupādiyāno, ñāṇepi so nissayaṃ no karoti; Sa ve viyattesu na vaggasārī, diṭṭhimpi so na pacceti kiñci. 舍弃我执,无所执取,彼于智识亦不依止;彼于诸派中不入党争,亦不复归于任何邪见。 807. 807. Yassūbhayante paṇidhīdha natthi, bhavābhavāya idha vā huraṃ vā; Nivesanā tassa na santi keci, dhammesu niccheyya samuggahītaṃ. 于此,彼于两端无有希求,无论此世他世之有与无有;彼无有任何执住所,于诸法中亦无断定执取。 808. 808. Tassīdha diṭṭhe va sute mute vā, pakappitā natthi aṇūpi saññā; Taṃ brāhmaṇaṃ diṭṭhimanādiyānaṃ, kenīdha lokasmiṃ vikappayeyya. 于此,彼于所见、所闻或所觉中,无有丝毫构建之想;彼婆罗门不执取邪见,世间谁能将他评判? 809. 809. Na kappayanti na purekkharonti, dhammāpi tesaṃ na paṭicchitāse; Na brāhmaṇo sīlavatena neyyo, pāraṅgato na pacceti tādīti. 彼等不构建,不推崇,于诸法亦无所取;婆罗门不为戒禁所导,如是者已达彼岸,不复返回。 Paramaṭṭhakasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ. 至上八颂经第五终。 6. Jarāsuttaṃ 6. 衰老经 810. 810. Appaṃ [Pg.405] vata jīvitaṃ idaṃ, oraṃ vassasatāpi miyyati ; Yo cepi aticca jīvati, atha kho so jarasāpi miyyati. 此生命实短,不足百年亦将逝;纵然活过百岁,终亦因老而死。 811. 811. Socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā; Vinābhāvasantamevidaṃ, iti disvā nāgāramāvase. 众人为我所而忧愁,实无恒常之所有;此法终归于别离,见此不应住家宅。 812. 812. Maraṇenapi taṃ pahīyati, yaṃ puriso mamidanti maññati; Etampi viditvā paṇḍito, na mamattāya nametha māmako. 人所认为“此乃我所”者,亦因死亡而被舍弃;智者了知此事,具我所者不应倾向我所执。 813. 813. Supinena yathāpi saṅgataṃ, paṭibuddho puriso na passati; Evampi piyāyitaṃ janaṃ, petaṃ kālakataṃ na passati. 犹如梦中相遇之人,醒后则不复得见;如是,已逝之所爱者,命终之后亦不见。 814. 814. Diṭṭhāpi sutāpi te janā, yesaṃ nāmamidaṃ pavuccati ; Nāmaṃyevāvasissati, akkheyyaṃ petassa jantuno. 曾见曾闻之人,其名于此被称说;唯名残留,以称说已逝者。 815. 815. Sokapparidevamaccharaṃ, na jahanti giddhā mamāyite; Tasmā munayo pariggahaṃ, hitvā acariṃsu khemadassino. 贪著我所者,不舍忧、悲、悭;是故诸牟尼,见安稳者,舍执取而行。 816. 816. Patilīnacarassa [Pg.406] bhikkhuno, bhajamānassa vivittamāsanaṃ; Sāmaggiyamāhu tassa taṃ, yo attānaṃ bhavane na dassaye. 于隐行、乐宴坐之比丘,若不于存在中显露自己,圣者称此为和合。 817. 817. Sabbattha munī anissito, na piyaṃ kubbati nopi appiyaṃ; Tasmiṃ paridevamaccharaṃ, paṇṇe vāri yathā na limpati. 牟尼于一切处无所依止,不作可意,亦不作不可意;于彼,悲与悭不染,犹如水于莲叶上。 818. 818. Udabindu yathāpi pokkhare, padume vāri yathā na limpati; Evaṃ muni nopalimpati, yadidaṃ diṭṭhasutaṃ mutesu vā. 犹如水滴于莲叶,犹如水于莲花不染;如是,牟尼不染着,于此所见、所闻或所觉知。 819. 819. Dhono na hi tena maññati, yadidaṃ diṭṭhasutaṃ mutesu vā; Nāññena visuddhimicchati, na hi so rajjati no virajjatīti. 已涤除者不因所见、所闻或所觉知而思量;不以他道求清净,彼实不染,亦非尚在离染。 Jarāsuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ. 衰老经第六终。 7. Tissametteyyasuttaṃ 7. 帝须弥提耶经 820. 820. ‘‘Methunamanuyuttassa, (iccāyasmā tisso metteyyo) vighātaṃ brūhi mārisa; Sutvāna tava sāsanaṃ, viveke sikkhissāmase. “于行淫欲者,(具寿帝须弥提耶说)尊者,请说其恼害;听闻您之教诫,我等当学于远离。” 821. 821. ‘‘Methunamanuyuttassa, (metteyyāti bhagavā) mussate vāpi sāsanaṃ; Micchā ca paṭipajjati, etaṃ tasmiṃ anāriyaṃ. “于行淫欲者,(世尊对弥提耶说)其教诫会忘失,且行于邪道,此于彼为非圣行。” 822. 822. ‘‘Eko [Pg.407] pubbe caritvāna, methunaṃ yo nisevati; Yānaṃ bhantaṃ va taṃ loke, hīnamāhu puthujjanaṃ. “往昔曾独行,而后行淫欲者,世人称彼为卑劣凡夫,如世间摇晃之车。” 823. 823. ‘‘Yaso kitti ca yā pubbe, hāyate vāpi tassa sā; Etampi disvā sikkhetha, methunaṃ vippahātave. “往昔所有之名声与荣誉,于彼亦皆衰损;见此亦当修学,以断除淫欲。” 824. 824. ‘‘Saṅkappehi pareto so, kapaṇo viya jhāyati; Sutvā paresaṃ nigghosaṃ, maṅku hoti tathāvidho. “彼为思惟所覆,如贫者般忧愁;听闻他人之呵责,如是之人乃惭愧。” 825. 825. ‘‘Atha satthāni kurute, paravādehi codito; Esa khvassa mahāgedho, mosavajjaṃ pagāhati. “又,为他人言语所激,彼便制造争端,陷入妄语之过;此实为其大贪求。” 826. 826. ‘‘Paṇḍitoti samaññāto, ekacariyaṃ adhiṭṭhito; Athāpi methune yutto, mandova parikissati. “曾被称为智者,且已立独行誓;而后若事淫欲,彼便如愚者般受恼。” 827. 827. ‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, muni pubbāpare idha; Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā, na nisevetha methunaṃ. “牟尼于此了知前后之过患,当坚定于独行,不应行淫欲。” 828. 828. ‘‘Vivekaññeva sikkhetha, etadariyānamuttamaṃ; Na tena seṭṭho maññetha, sa ve nibbānasantike. “当修习远离,此乃圣者之最上;不应因此自以为胜,彼实近涅槃。” 829. 829. ‘‘Rittassa munino carato, kāmesu anapekkhino; Oghatiṇṇassa pihayanti, kāmesu gadhitā pajā’’ti. “耽于诸欲的众生,羡慕那空寂、游行、不顾恋诸欲、已渡暴流的牟尼。” Tissametteyyasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ. 帝须弥提耶经第七终。 8. Pasūrasuttaṃ 8. 巴宿拉经 830. 830. Idheva suddhi iti vādayanti, nāññesu dhammesu visuddhimāhu; Yaṃ nissitā tattha subhaṃ vadānā, paccekasaccesu puthū niviṭṭhā. “他们说:‘唯此是清净’,不说在其他法中有清净;他们依止于彼,称之为善,各自固执于自己的真理。” 831. 831. Te [Pg.408] vādakāmā parisaṃ vigayha, bālaṃ dahantī mithu aññamaññaṃ; Vadanti te aññasitā kathojjaṃ, pasaṃsakāmā kusalā vadānā. “那些好辩者进入集会,互相称对方为愚者;他们依止他人而起争论,渴望赞扬,自称善巧。” 832. 832. Yutto kathāyaṃ parisāya majjhe, pasaṃsamicchaṃ vinighāti hoti; Apāhatasmiṃ pana maṅku hoti, nindāya so kuppati randhamesī. “在集会中参与辩论,渴望赞扬却遭挫败;若被驳倒,则感羞愧;他因被指责而愤怒,寻找对方的过失。” 833. 833. Yamassa vādaṃ parihīnamāhu, apāhataṃ pañhavimaṃsakāse; Paridevati socati hīnavādo, upaccagā manti anutthunāti. “当问题探究者说他的论点低劣、已被驳倒时,那持劣论者便哀叹、悲伤,呻吟道:‘他击败我了!’” 834. 834. Ete vivādā samaṇesu jātā, etesu ugghāti nighāti hoti; Etampi disvā virame kathojjaṃ, na haññadatthatthipasaṃsalābhā. “这些争论在沙门中产生,于其中有胜有败;见此亦当止息争论,因为除了获得赞扬外,别无他利。” 835. 835. Pasaṃsito vā pana tattha hoti, akkhāya vādaṃ parisāya majjhe; So hassatī uṇṇamatī ca tena, pappuyya tamatthaṃ yathā mano ahu. “或者,在集会中阐述其论点而受到赞扬;他因此而欢喜、高傲,如其心意般达到目的。” 836. 836. Yā uṇṇatī sāssa vighātabhūmi, mānātimānaṃ vadate paneso; Etampi disvā na vivādayetha, na hi tena suddhiṃ kusalā vadanti. “那高傲正是他堕落的根基,他言谈中带着我慢与增上慢;见此亦不应争论,善巧者不说藉此得清净。” 837. 837. Sūro yathā rājakhādāya puṭṭho, abhigajjameti paṭisūramicchaṃ; Yeneva so tena palehi sūra, pubbeva natthi yadidaṃ yudhāya. “犹如国王所豢养的勇士,咆哮着寻找对手而出征;勇士巴宿拉啊,去到有对手的地方吧!可用于战斗之物,我早已没有。” 838. 838. Ye [Pg.409] diṭṭhimuggayha vivādayanti, idameva saccanti ca vādayanti; Te tvaṃ vadassū na hi tedha atthi, vādamhi jāte paṭisenikattā. “对于那些执取己见而争论,并宣称‘唯此是真理’的人,你当对他们说:‘当争论生起时,于此你没有对手。’” 839. 839. Visenikatvā pana ye caranti, diṭṭhīhi diṭṭhiṃ avirujjhamānā; Tesu tvaṃ kiṃ labhetho pasūra, yesīdha natthī paramuggahītaṃ. “然而,巴宿拉,那些放下敌对、不以见解抵触见解而游行的人,他们在此不执取任何事物为至上,你又能从他们那里得到什么呢?” 840. 840. Atha tvaṃ pavitakkamāgamā, manasā diṭṭhigatāni cintayanto; Dhonena yugaṃ samāgamā, na hi tvaṃ sakkhasi sampayātaveti. “于是你前来思辨,心中思量着诸见;你已与洗净者较量,实则一步也无法前行。” Pasūrasuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. 巴宿拉经第八终。 9. Māgaṇḍiyasuttaṃ 9. 玛甘迪亚经 841. 841. ‘‘Disvāna taṇhaṃ aratiṃ ragañca, nāhosi chando api methunasmiṃ; Kimevidaṃ muttakarīsapuṇṇaṃ, pādāpi naṃ samphusituṃ na icche’’. “见渴爱、不乐与贪,于淫欲亦无欲求;此身充满屎尿,我尚不欲以足触碰。” 842. 842. ‘‘Etādisaṃ ce ratanaṃ na icchasi, nāriṃ narindehi bahūhi patthitaṃ; Diṭṭhigataṃ sīlavataṃ nu jīvitaṃ, bhavūpapattiñca vadesi kīdisaṃ’’. “倘若你不要这样的珍宝,一位为众多国王所渴求的女子,那么请说你的见、戒行、生活,以及你所宣说的再生是怎样的呢?” 843. 843. ‘‘Idaṃ vadāmīti na tassa hoti, (māgaṇḍiyāti bhagavā)Dhammesu niccheyya samuggahītaṃ; Passañca diṭṭhīsu anuggahāya,Ajjhattasantiṃ pacinaṃ adassaṃ’’. (世尊说:)“玛甘迪亚,于诸法中,我无‘我如是说’之决断执取。我见诸见而不执取,抉择而见内在寂静。” 844. 844. ‘‘Vinicchayā [Pg.410] yāni pakappitāni, (iti māgaṇḍiyo )Te ve munī brūsi anuggahāya; Ajjhattasantīti yametamatthaṃ,Kathaṃ nu dhīrehi paveditaṃ taṃ’’. (玛甘迪亚说:)“牟尼啊,对于那些被构想的决断,你说不应执取。那么,这‘内在的寂静’,智者们是如何宣说的呢?” 845. 845. ‘‘Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, (māgaṇḍiyāti bhagavā)Sīlabbatenāpi na suddhimāha; Adiṭṭhiyā assutiyā añāṇā,Asīlatā abbatā nopi tena; Ete ca nissajja anuggahāya,Santo anissāya bhavaṃ na jappe’’. (世尊说:)“玛甘迪亚,我不说清净来自见、闻、智,或戒与禁行;亦非来自无见、无闻、无智,无戒、无禁行。舍离此等,亦不执取,寂静者无所依止,不渴求存在。” 846. 846. ‘‘No ce kira diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, (iti māgaṇḍiyo)Sīlabbatenāpi na suddhimāha; Adiṭṭhiyā assutiyā añāṇā,Asīlatā abbatā nopi tena; Maññāmahaṃ momuhameva dhammaṃ,Diṭṭhiyā eke paccenti suddhiṃ’’. (玛甘迪亚说:)“倘若你宣说清净非由见、闻、智,或戒与禁行而来;亦非由无见、无闻、无智,无戒、无禁行而来,那么我认为此法实为迷惑,因为有些人正是通过见解而达到清净。” 847. 847. ‘‘Diṭṭhañca nissāya anupucchamāno, (māgaṇḍiyāti bhagavā)Samuggahītesu pamohamāgā ; Ito ca nāddakkhi aṇumpi saññaṃ,Tasmā tuvaṃ momuhato dahāsi. (世尊说:)“玛甘迪亚,你依止自己的见解来追问,在所执取的事物中陷入了迷惑。你于此法中未见丝毫正想,因此你视之为迷惑。” 848. 848. ‘‘Samo visesī uda vā nihīno, yo maññatī so vivadetha tena; Tīsu vidhāsu avikampamāno, samo visesīti na tassa hoti. “若认为自己平等、殊胜或卑劣,他便因此而争论;于此三者不动摇者,他便没有‘平等’或‘殊胜’之念。” 849. 849. ‘‘Saccanti so brāhmaṇo kiṃ vadeyya, musāti vā so vivadetha kena; Yasmiṃ samaṃ visamaṃ vāpi natthi, sa kena vādaṃ paṭisaṃyujeyya. “婆罗门会说什么为‘真实’?或说什么为‘虚妄’而与谁争论?于其无有等同或不等同之念,他如何参与争论?” 850. 850. ‘‘Okaṃ [Pg.411] pahāya aniketasārī, gāme akubbaṃ muni santhavāni ; Kāmehi ritto apurekkharāno, kathaṃ na viggayha janena kayirā. “舍离执取处,无家而游行,牟尼于村中不作交往;远离诸欲,不期于未来,岂会与人发生争讼言说?” 851. 851. ‘‘Yehi vivitto vicareyya loke, na tāni uggayha vadeyya nāgo; Jalambujaṃ kaṇḍakaṃ vārijaṃ yathā, jalena paṅkena canūpalittaṃ; Evaṃ munī santivādo agiddho, kāme ca loke ca anūpalitto. “远离诸见于世间游行,圣者不执取彼等而说。犹如水中生、有刺的莲花,不为水与泥所染;如是,宣说寂灭的牟尼,无有贪求,于欲与世间,不为贪爱与邪见所染。” 852. 852. ‘‘Na vedagū diṭṭhiyāyako na mutiyā, sa mānameti na hi tammayo so; Na kammunā nopi sutena neyyo, anūpanīto sa nivesanesu. “达慧者不依见,不依所闻所思,他不堕我慢,因他非慢所成;他不为业所引,亦不为闻所引,他不被引至诸依执处。” 853. 853. ‘‘Saññāvirattassa na santi ganthā, paññāvimuttassa na santi mohā; Saññañca diṭṭhiñca ye aggahesuṃ, te ghaṭṭayantā vicaranti loke’’ti. “于想离贪者,无有诸结缚;于慧解脱者,无有诸愚痴;凡执取于想与见者,彼等于世间冲突而行。” Māgaṇḍiyasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ. 玛甘迪亚经第九终。 10. Purābhedasuttaṃ 10. 身坏前经 854. 854. ‘‘Kathaṃdassī kathaṃsīlo, upasantoti vuccati; Taṃ me gotama pabrūhi, pucchito uttamaṃ naraṃ’’. “具何等见,具何等戒者,被称为寂静者?乔达摩,我向您这位人中至上者请问,请为我宣说。” 855. 855. ‘‘Vītataṇho purā bhedā, (iti bhagavā) pubbamantamanissito; Vemajjhe nupasaṅkheyyo, tassa natthi purakkhataṃ. (世尊说:)“身坏之前已离贪爱,不依于前际;于中间亦不被计度,彼无有朝向未来之贪爱。” 856. 856. ‘‘Akkodhano [Pg.412] asantāsī, avikatthī akukkuco; Mantabhāṇī anuddhato, sa ve vācāyato muni. “无嗔,无有渴求,不自夸,无追悔;言语审慎,不掉举,彼实为守护言语之牟尼。” 857. 857. ‘‘Nirāsatti anāgate, atītaṃ nānusocati; Vivekadassī phassesu, diṭṭhīsu ca na nīyati. “于未来无所执著,于过去不生忧愁;于诸触中见远离,且不为诸见所引。” 858. 858. ‘‘Patilīno akuhako, apihālu amaccharī; Appagabbho ajeguccho, pesuṇeyye ca no yuto. “内敛不欺诈,无贪求不悭吝;谦逊无可厌,亦不事离间语。” 859. 859. ‘‘Sātiyesu anassāvī, atimāne ca no yuto; Saṇho ca paṭibhānavā, na saddho na virajjati. “于乐事不沉溺,亦不事于过慢;温和且具辩才,不轻信亦不厌离。” 860. 860. ‘‘Lābhakamyā na sikkhati, alābhe ca na kuppati; Aviruddho ca taṇhāya, rasesu nānugijjhati. “不为利养而修学,失利时亦不嗔怒;于贪爱已无违逆,于诸味不生贪著。” 861. 861. ‘‘Upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ; Na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā. “恒时具舍,常有正念,于世间不作平等想,不作优越想,亦不作低劣想,彼无有诸骄慢。” 862. 862. ‘‘Yassa nissayanā natthi, ñatvā dhammaṃ anissito; Bhavāya vibhavāya vā, taṇhā yassa na vijjati. “彼无有诸依止,知法后无所依附;于有或于无有,彼无有贪爱存焉。” 863. 863. ‘‘Taṃ brūmi upasantoti, kāmesu anapekkhinaṃ; Ganthā tassa na vijjanti, atarī so visattikaṃ. “我称彼为寂静者,于诸欲无所顾念;彼无有诸结缚,已渡过贪爱之粘著。” 864. 864. ‘‘Na tassa puttā pasavo, khettaṃ vatthuñca vijjati; Attā vāpi nirattā vā, na tasmiṃ upalabbhati. 彼无子嗣、牲畜、田地与田宅;于彼不得有我,亦无非我。 865. 865. ‘‘Yena naṃ vajjuṃ puthujjanā, atho samaṇabrāhmaṇā; Taṃ tassa apurakkhataṃ, tasmā vādesu nejati. 凡夫、沙门与婆罗门用以非议彼者,彼不以此为先;是故,彼于言论中不动摇。 866. 866. ‘‘Vītagedho amaccharī, na ussesu vadate muni; Na samesu na omesu, kappaṃ neti akappiyo. 牟尼离贪无悭吝,于胜者、等者、劣者中,不作高下之言;彼离构想,不入构想。 867. 867. ‘‘Yassa loke sakaṃ natthi, asatā ca na socati; Dhammesu ca na gacchati, sa ve santoti vuccatī’’ti. 世间若人无己物,不因其无而忧愁,于诸法中无所趋向,彼实被称为寂静者。 Purābhedasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ. 身坏前经第十终。 11. Kalahavivādasuttaṃ 11. 争论经 868. 868. ‘‘Kutopahūtā [Pg.413] kalahā vivādā, paridevasokā sahamaccharā ca; Mānātimānā sahapesuṇā ca, kutopahūtā te tadiṅgha brūhi’’. 争论与诤讼从何而生?悲叹、忧愁与悭吝,傲慢、过慢与离间语,此等从何而生?请宣说之。 869. 869. ‘‘Piyappahūtā kalahā vivādā,Paridevasokā sahamaccharā ca; Mānātimānā sahapesuṇā ca,Maccherayuttā kalahā vivādā; Vivādajātesu ca pesuṇāni’’. 争论与诤讼从可爱之物生,悲叹、忧愁与悭吝,傲慢、过慢与离间语亦然。争论与诤讼与悭吝相连,离间语生于已起之诤讼。 870. 870. ‘‘Piyā su lokasmiṃ kutonidānā, ye cāpi lobhā vicaranti loke; Āsā ca niṭṭhā ca kutonidānā, ye samparāyāya narassa honti’’. 世间可爱之物以何为因?世间蔓延之诸贪,以及为人导向来世之希望与圆满,又以何为因? 871. 871. ‘‘Chandānidānāni piyāni loke, ye cāpi lobhā vicaranti loke; Āsā ca niṭṭhā ca itonidānā, ye samparāyāya narassa honti’’. 世间可爱之物以欲为因,世间蔓延之诸贪亦然;为人导向来世之希望与圆满,亦以此为因。 872. 872. ‘‘Chando nu lokasmiṃ kutonidāno, vinicchayā cāpi kutopahūtā; Kodho mosavajjañca kathaṃkathā ca, ye vāpi dhammā samaṇena vuttā’’. 世间之欲以何为因?诸见解、忿怒、妄语之过、疑惑,以及沙门所说之其他此类法,又从何而生? 873. 873. ‘‘Sātaṃ asātanti yamāhu loke, tamūpanissāya pahoti chando; Rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañca, vinicchayaṃ kubbati jantu loke. 世人所谓之“可意”与“不可意”,欲求依此而生;众生于世间,于诸色中见坏灭与生成,从而作出判断。 874. 874. ‘‘Kodho [Pg.414] mosavajjañca kathaṃkathā ca, etepi dhammā dvayameva sante; Kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe, ñatvā pavuttā samaṇena dhammā’’. 忿怒、妄语之过与疑惑,此等法亦仅于二元存在时有;有疑者应为智道而修学,诸法乃沙门亲知后所说。 875. 875. ‘‘Sātaṃ asātañca kutonidānā, kismiṃ asante na bhavanti hete; Vibhavaṃ bhavañcāpi yametamatthaṃ, etaṃ me pabrūhi yatonidānaṃ’’. “可意”与“不可意”以何为因?于何者无有时,此等则不生?以及坏灭与生成,此义以何为因,请为我宣说。 876. 876. ‘‘Phassanidānaṃ sātaṃ asātaṃ, phasse asante na bhavanti hete; Vibhavaṃ bhavañcāpi yametamatthaṃ, etaṃ te pabrūmi itonidānaṃ’’. “乐与不乐,以触为缘;于触无有时,此等则不生。此所谓坏灭与生成,我为汝说,亦以触为缘。” 877. 877. ‘‘Phasso nu lokasmi kutonidāno, pariggahā cāpi kutopahūtā; Kismiṃ asante na mamattamatthi, kismiṃ vibhūte na phusanti phassā’’. “世间之触以何为缘?诸执取复从何而生?于何者无有时,则无‘我所’?于何者灭时,诸触则不复触?” 878. 878. ‘‘Nāmañca rūpañca paṭicca phasso, icchānidānāni pariggahāni; Icchāyasantyā na mamattamatthi, rūpe vibhūte na phusanti phassā’’. “触依名色生,诸执取以欲为缘;于欲无有时,则无‘我所’;于色灭时,诸触则不复触。” 879. 879. ‘‘Kathaṃsametassa vibhoti rūpaṃ, sukhaṃ dukhañcāpi kathaṃ vibhoti; Etaṃ me pabrūhi yathā vibhoti, taṃ jāniyāmāti me mano ahu’’. “如何行者色乃灭?乐与苦复如何灭?请为我宣说其如何灭,我心想:‘愿我等知此’。” 880. 880. ‘‘Na saññasaññī na visaññasaññī, nopi asaññī na vibhūtasaññī; Evaṃsametassa vibhoti rūpaṃ, saññānidānā hi papañcasaṅkhā’’. “非有想者,非想颠倒者,亦非无想者,亦非想已灭者;于如是行者,色乃灭,实因诸戏论以想为缘。” 881. 881. ‘‘Yaṃ [Pg.415] taṃ apucchimha akittayī no,Aññaṃ taṃ pucchāma tadiṅgha brūhi; Ettāvataggaṃ nu vadanti heke,Yakkhassa suddhiṃ idha paṇḍitāse; Udāhu aññampi vadanti etto. “我们所问之事,汝已为说;我们另有所问,请立即为说。此间有智者,说夜叉之最上清净,仅止于此乎?抑或说有更超胜于此者?” 882. 882. ‘‘Ettāvataggampi vadanti heke, yakkhassa suddhiṃ idha paṇḍitāse; Tesaṃ paneke samayaṃ vadanti, anupādisese kusalā vadānā. “此间有智者,说夜叉之最上清净,仅止于此;然彼等中,有一类自谓善于无余依者,宣说断灭之见。” 883. 883. ‘‘Ete ca ñatvā upanissitāti, ñatvā munī nissaye so vimaṃsī; Ñatvā vimutto na vivādameti, bhavābhavāya na sameti dhīro’’ti. “知此等为依止,牟尼知诸依而审察;知已解脱者,不入于诤论,贤者不趣于有与非有。” Kalahavivādasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《争论与诤讼经》第十一终。 12. Cūḷabyūhasuttaṃ 12. 小集经 884. 884. Sakaṃsakaṃdiṭṭhiparibbasānā, viggayha nānā kusalā vadanti; Yo evaṃ jānāti sa vedi dhammaṃ, idaṃ paṭikkosamakevalī so. “固执于各自之见,诸‘善巧者’各执异说:‘如是知者即知法,斥此见者不圆满。’” 885. 885. Evampi viggayha vivādayanti, bālo paro akkusaloti cāhu; Sacco nu vādo katamo imesaṃ, sabbeva hīme kusalā vadānā. “如是执持而诤论,亦言:‘他者愚痴、不善巧。’彼等之说,何者为实?实因此等皆自谓善巧。” 886. 886. Parassa [Pg.416] ce dhammamanānujānaṃ, bālomako hoti nihīnapañño; Sabbeva bālā sunihīnapaññā, sabbevime diṭṭhiparibbasānā. “若不许他法,则成愚痴、愚钝、劣慧者;如是则一切皆为愚痴、极劣慧者,皆固执于各自之见。” 887. 887. Sandiṭṭhiyā ceva na vīvadātā, saṃsuddhapaññā kusalā mutīmā; Na tesaṃ koci parihīnapañño, diṭṭhī hi tesampi tathā samattā. 若依自见即得清净,智慧纯净、善巧、明智,则彼等中无有智慧低劣者,因为其见解亦如是执取圆满。 888. 888. Na vāhametaṃ tathiyanti brūmi, yamāhu bālā mithu aññamaññaṃ; Sakaṃsakaṃdiṭṭhimakaṃsu saccaṃ, tasmā hi bāloti paraṃ dahanti. 愚者们彼此相互所说之言,我不说此为真实。彼等各自执己见为真理,是故称他人为愚者。 889. 889. Yamāhu saccaṃ tathiyanti eke, tamāhu aññe tucchaṃ musāti; Evampi vigayha vivādayanti, kasmā na ekaṃ samaṇā vadanti. 一者说为“真实、谛实”,他者说为“空洞、虚假”。彼等亦如是执取而争论,诸沙门何故不宣说一法? 890. 890. Ekañhi saccaṃ na dutīyamatthi, yasmiṃ pajā no vivade pajānaṃ; Nānā te saccāni sayaṃ thunanti, tasmā na ekaṃ samaṇā vadanti. 真理实唯一,无有第二者,知此者不与人争论。彼等各自赞叹种种真理,是故诸沙门不宣说一法。 891. 891. Kasmā nu saccāni vadanti nānā, pavādiyāse kusalā vadānā; Saccāni sutāni bahūni nānā, udāhu te takkamanussaranti. 彼等能言善辩之善巧者,何故宣说种种真理?是其所闻之真理众多各异,抑或彼等依循思辨? 892. 892. Na heva saccāni bahūni nānā, aññatra saññāya niccāni loke; Takkañca diṭṭhīsu pakappayitvā, saccaṃ musāti dvayadhammamāhu. 世间实无众多各异之真理,唯有因想而执为永恒者。彼等于诸见中构筑思辨,宣说“真实”与“虚假”此二元法。 893. 893. Diṭṭhe [Pg.417] sute sīlavate mute vā, ete ca nissāya vimānadassī; Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno, bālo paro akkusaloti cāha. 依于所见、所闻、戒禁或所觉知,彼心生轻慢。立于自之判断,欣然宣称:“他人实为愚者、不善巧者。” 894. 894. Yeneva bāloti paraṃ dahāti, tenātumānaṃ kusaloti cāha; Sayamattanā so kusalo vadāno, aññaṃ vimāneti tadeva pāva. 彼以何者称他人为愚者,即以彼者称自己为善巧者。彼自称善巧而轻蔑他人,彼惯于如是说。 895. 895. Atisāradiṭṭhiyāva so samatto, mānena matto paripuṇṇamānī; Sayameva sāmaṃ manasābhisitto, diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā. 彼因极端之见而自认圆满,为慢所醉,自以为成就。彼于自心中为自己加冕,因为其见解亦如是执取圆满。 896. 896. Parassa ce hi vacasā nihīno, tumo sahā hoti nihīnapañño; Atha ce sayaṃ vedagū hoti dhīro, na koci bālo samaṇesu atthi. 若实因他人之言而变得低劣,则言说者自身亦是智慧低劣者。然若自己是通达吠陀(vedagū)之智者,则诸沙门中无有愚者。 897. 897. Aññaṃ ito yābhivadanti dhammaṃ, aparaddhā suddhimakevalī te ; Evampi titthyā puthuso vadanti, sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā. “宣说此法之外其他法者,彼等错失清净,非圆满者。”——诸外道亦如是各别宣说,实因彼等深染于自见之贪爱。 898. 898. Idheva suddhi iti vādayanti, nāññesu dhammesu visuddhimāhu; Evampi titthyā puthuso niviṭṭhā, sakāyane tattha daḷhaṃ vadānā. 彼等宣称:“唯此有清净”,不说于他法中有清净。诸外道亦如是各别执取,于各自道途,坚固宣说。 899. 899. Sakāyane vāpi daḷhaṃ vadāno, kamettha bāloti paraṃ daheyya; Sayameva so medhagamāvaheyya, paraṃ vadaṃ bālamasuddhidhammaṃ. 于己见道上坚固宣说者,于此会将谁视为愚人?彼称他人为“愚人、不净法者”,实为自招争论。 900. 900. Vinicchaye [Pg.418] ṭhatvā sayaṃ pamāya, uddhaṃ sa lokasmiṃ vivādameti; Hitvāna sabbāni vinicchayāni, na medhagaṃ kubbati jantu loketi. 住于定见,自量高下,彼于世间起纷争;舍离一切诸定见,善人于世不造论。 Cūḷabyūhasuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《小集经》第十二终。 13. Mahābyūhasuttaṃ 13. 大集经 901. 901. Ye kecime diṭṭhiparibbasānā, idameva saccanti vivādayanti ; Sabbeva te nindamanvānayanti, atho pasaṃsampi labhanti tattha. 凡固执己见、争论“唯此是实”者,彼等是否皆招致讥评,抑或于彼处亦得赞扬? 902. 902. Appañhi etaṃ na alaṃ samāya, duve vivādassa phalāni brūmi; Etampi disvā na vivādayetha, khemābhipassaṃ avivādabhūmiṃ. 此实微少,不足以致平静。我说争论有二果。见此亦不应争论,当见无诤之地为安稳。 903. 903. Yā kācimā sammutiyo puthujjā, sabbāva etā na upeti vidvā; Anūpayo so upayaṃ kimeyya, diṭṭhe sute khantimakubbamāno. 凡此等凡俗之见,智者皆不趋近。彼无所依,于所见所闻不生喜乐,复何所依? 904. 904. Sīluttamā saññamenāhu suddhiṃ, vataṃ samādāya upaṭṭhitāse; Idheva sikkhema athassa suddhiṃ, bhavūpanītā kusalā vadānā. 以戒为最上者,言由防护得清净;彼等受持誓戒而安住。被引至“有”、自称善巧者言:“我等即于此学习,以得清净。” 905. 905. Sace cuto sīlavatato hoti, pavedhatī kamma virādhayitvā; Pajappatī patthayatī ca suddhiṃ, satthāva hīno pavasaṃ gharamhā. 若从戒行中退失,彼因毁业而颤抖;悲叹希求于清净,如离家者失商队。 906. 906. Sīlabbataṃ [Pg.419] vāpi pahāya sabbaṃ, kammañca sāvajjanavajjametaṃ; Suddhiṃ asuddhinti apatthayāno, virato care santimanuggahāya. 舍弃一切戒与行,及此有罪无罪业;不求清净与不净,远离而行,亦不执取于寂静。 907. 907. Tamūpanissāya jigucchitaṃ vā, athavāpi diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā; Uddhaṃsarā suddhimanutthunanti, avītataṇhāse bhavābhavesu. 或依止于可厌之行,或依于所见、所闻、所觉;向上者赞扬清净,然于大小诸有中,贪爱未离。 908. 908. Patthayamānassa hi jappitāni, pavedhitaṃ vāpi pakappitesu; Cutūpapāto idha yassa natthi, sa kena vedheyya kuhiṃva jappe. 于希求者,实有诸贪欲,及于所构想事中之颤栗;于此无有死生者,彼复因何而颤栗,于何处而贪求? 909. 909. Yamāhu dhammaṃ paramanti eke, tameva hīnanti panāhu aññe; 一者言某法为最上,他者复言彼法为低劣; Sacco nu vādo katamo imesaṃ, sabbeva hīme kusalā vadānā. 此等言论中何者为实?实则彼等皆自称善巧。 910. 910. Sakañhi dhammaṃ paripuṇṇamāhu, aññassa dhammaṃ pana hīnamāhu; Evampi viggayha vivādayanti, sakaṃ sakaṃ sammutimāhu saccaṃ. 彼等皆言自法圆满,复言他法为低劣;如是执取而争论,各言己见为真实。 911. 911. Parassa ce vambhayitena hīno, na koci dhammesu visesi assa; Puthū hi aññassa vadanti dhammaṃ, nihīnato samhi daḷhaṃ vadānā. 若因他人之贬斥而为低劣,则于诸见中无有优越者;实因众人皆言他人之见为低劣,而于己见则坚定宣说。 912. 912. Saddhammapūjāpi nesaṃ tatheva, yathā pasaṃsanti sakāyanāni; Sabbeva vādā tathiyā bhaveyyuṃ, suddhī hi nesaṃ paccattameva. 他们对己法的尊崇亦复如是,正如他们赞扬自己的道门;若此为真,一切论说皆为真实,然彼等之清净唯在各自。 913. 913. Na [Pg.420] brāhmaṇassa paraneyyamatthi, dhammesu niccheyya samuggahītaṃ; Tasmā vivādāni upātivatto, na hi seṭṭhato passati dhammamaññaṃ. 婆罗门无有为他人所导,于诸见中无有抉择执取;是故彼已超越诸论诤,实因不见有他法为最胜。 914. 914. Jānāmi passāmi tatheva etaṃ, diṭṭhiyā eke paccenti suddhiṃ; Addakkhi ce kiñhi tumassa tena, atisitvā aññena vadanti suddhiṃ. “我知,我见,此即如是”,一些人凭藉此见而信有清净。彼纵已见,于彼何益?他们越此正道,宣说由他法得清净。 915. 915. Passaṃ naro dakkhati nāmarūpaṃ, disvāna vā ñassati tānimeva; Kāmaṃ bahuṃ passatu appakaṃ vā, na hi tena suddhiṃ kusalā vadanti. 见者所见唯是名色,既见之后亦唯识此。任彼多见或少见,善巧者不说因此得清净。 916. 916. Nivissavādī na hi subbināyo, pakappitaṃ diṭṭhi purekkharāno; Yaṃ nissito tattha subhaṃ vadāno, suddhiṃvado tattha tathaddasā so. 固执己见者实不易导,他将所构想之见置于前方;于其所依止处,称之为善,宣说清净,并于其中见为真实。 917. 917. Na brāhmaṇo kappamupeti saṅkhā, na diṭṭhisārī napi ñāṇabandhu; Ñatvā ca so sammutiyo puthujjā, upekkhatī uggahaṇanti maññe. 婆罗门以智慧了知,不入于构想,不以见为核心,亦不以智为系缚;彼了知此等为凡夫俗见后,安住于舍,而他人则执取。 918. 918. Vissajja ganthāni munīdha loke, vivādajātesu na vaggasārī; Santo asantesu upekkhako so, anuggaho uggahaṇanti maññe. 牟尼于此世间舍弃诸结,于所生论诤中不偏袒任何一方;彼于不寂静者中为寂静者,安住于舍,无所执取,而他人则执取。 919. 919. Pubbāsave hitvā nave akubbaṃ, na chandagū nopi nivissavādī; Sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīro, na limpati loke anattagarahī. 舍弃旧时流漏,不造作新者,不随欲行,亦不固执己见;彼智者已从诸见趣中解脱,不染着于世间,亦不自责。 920. 920. Sa [Pg.421] sabbadhammesu visenibhūto, yaṃ kiñci diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā; Sa pannabhāro muni vippamutto, na kappiyo nūparato na patthiyoti. 彼于一切法,凡所见、所闻或所觉,皆已超脱。彼牟尼已放下重担,完全解脱,不入构想,无所耽着,亦无所求。 Mahābyūhasuttaṃ terasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《大集结经》第十三终。 14. Tuvaṭakasuttaṃ 14. 速疾经 921. 921. ‘‘Pucchāmi taṃ ādiccabandhu, vivekaṃ santipadañca mahesi; Kathaṃ disvā nibbāti bhikkhu, anupādiyāno lokasmiṃ kiñci’’. 日亲,大仙,我向您请问远离及寂静之境。比丘如何观见,于世间无所执取而得寂灭? 922. 922. ‘‘Mūlaṃ papañcasaṅkhāya, (iti bhagavā)Mantā asmīti sabbamuparundhe ; Yā kāci taṇhā ajjhattaṃ,Tāsaṃ vinayā sadā sato sikkhe. (世尊说:)“应以智慧断除戏论之根,以及一切‘我是’之慢。于内心生起的任何渴爱,为调伏彼等,应恒常具念修学。” 923. 923. ‘‘Yaṃ kiñci dhammamabhijaññā, ajjhattaṃ athavāpi bahiddhā; Na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā. “了知任何内在或外在之法,不应因此而生我慢,善者不说此为寂灭。” 924. 924. ‘‘Seyyo na tena maññeyya, nīceyyo athavāpi sarikkho; Phuṭṭho anekarūpehi, nātumānaṃ vikappayaṃ tiṭṭhe. “不应因此认为‘我胜’、‘我劣’或‘我相等’;为种种法所触,不应分别自身而住。” 925. 925. ‘‘Ajjhattamevupasame, na aññato bhikkhu santimeseyya; Ajjhattaṃ upasantassa, natthi attā kuto nirattā vā. “比丘应于内寂灭,不应从他处寻求寂静;于内寂灭者,我见已无,断灭见复何存?” 926. 926. ‘‘Majjhe [Pg.422] yathā samuddassa, ūmi no jāyatī ṭhito hoti; Evaṃ ṭhito anejassa, ussadaṃ bhikkhu na kareyya kuhiñci’’. “犹如于海中,波澜不生而安住;如是,无动摇的比丘应安住不动,不于任何处有所增盛。” 927. 927. ‘‘Akittayī vivaṭacakkhu, sakkhidhammaṃ parissayavinayaṃ; Paṭipadaṃ vadehi bhaddante, pātimokkhaṃ athavāpi samādhiṃ’’. “具眼者,您已宣说亲证的、调伏危难之法。尊者,愿您吉祥!请说行道,以及波罗提木叉,或说三摩地。” 928. 928. ‘‘Cakkhūhi neva lolassa, gāmakathāya āvaraye sotaṃ; Rase ca nānugijjheyya, na ca mamāyetha kiñci lokasmiṃ. “眼不应轻浮,应遮止耳根听闻俗语;于味不应贪,不应执世间任何事物为我所。” 929. 929. ‘‘Phassena yadā phuṭṭhassa, paridevaṃ bhikkhu na kareyya kuhiñci; Bhavañca nābhijappeyya, bheravesu ca na sampavedheyya. “当为(苦)触所触时,比丘不应于任何处悲叹;不应渴求‘有’,亦不应于恐怖中战栗。” 930. 930. ‘‘Annānamatho pānānaṃ, khādanīyānaṃ athopi vatthānaṃ; Laddhā na sannidhiṃ kayirā, na ca parittase tāni alabhamāno. “获得食物、饮料、嚼食以及衣物后,不应储存;得不到彼等时,亦不应恐惧。” 931. 931. ‘‘Jhāyī na pādalolassa, virame kukkuccā nappamajjeyya; Athāsanesu sayanesu, appasaddesu bhikkhu vihareyya. “应为禅修者,而非足轻浮者;应止息躁动,不应放逸;比丘应住于寂静、少音声的坐卧处。” 932. 932. ‘‘Niddaṃ na bahulīkareyya, jāgariyaṃ bhajeyya ātāpī; Tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍaṃ, methunaṃ vippajahe savibhūsaṃ. “不应多睡眠,应精勤修习觉醒;应舍弃懒惰、欺诈、嬉笑、游戏,以及伴随饰物之淫行。” 933. 933. ‘‘Āthabbaṇaṃ [Pg.423] supinaṃ lakkhaṇaṃ, no vidahe athopi nakkhattaṃ; Virutañca gabbhakaraṇaṃ, tikicchaṃ māmako na seveyya. “不应行咒术、解梦、占相,亦不应占星、解鸟兽语、行堕胎术;我弟子不应行医。” 934. 934. ‘‘Nindāya nappavedheyya, na uṇṇameyya pasaṃsito bhikkhu; Lobhaṃ saha macchariyena, kodhaṃ pesuṇiyañca panudeyya. “于斥责不应动摇,比丘受赞扬时不应自满;应断除贪与悭,以及嗔与两舌。” 935. 935. ‘‘Kayavikkaye na tiṭṭheyya, upavādaṃ bhikkhu na kareyya kuhiñci; Gāme ca nābhisajjeyya, lābhakamyā janaṃ na lapayeyya. 不应住于买卖,比丘不应因任何事而引人讥评;亦不应于村落中亲近交往,不应为求利养而对人言说。 936. 936. ‘‘Na ca katthitā siyā bhikkhu, na ca vācaṃ payuttaṃ bhāseyya; Pāgabbhiyaṃ na sikkheyya, kathaṃ viggāhikaṃ na kathayeyya. 比丘不应自夸,亦不应说与资具相关的言语;不应学习鲁莽放肆,不应说违逆之语。 937. 937. ‘‘Mosavajje na nīyetha, sampajāno saṭhāni na kayirā; Atha jīvitena paññāya, sīlabbatena nāññamatimaññe. 具正知者不应陷入妄语,不应行狡诈之事;复次,不应因寿命、智慧或戒行而轻慢他人。 938. 938. ‘‘Sutvā rusito bahuṃ vācaṃ, samaṇānaṃ vā puthujanānaṃ ; Pharusena ne na paṭivajjā, na hi santo paṭisenikaronti. 听闻沙门或凡夫的许多言语而恼怒,不应以粗暴语回复彼等;善人实不反唇相讥。 939. 939. ‘‘Etañca dhammamaññāya, vicinaṃ bhikkhu sadā sato sikkhe; Santīti nibbutiṃ ñatvā, sāsane gotamassa na pamajjeyya. 比丘了知此法,应恒常具念、审察而学习;了知涅槃即是寂静,于乔达摩之教法中不应放逸。 940. 940. ‘‘Abhibhū [Pg.424] hi so anabhibhūto, sakkhidhammamanītihamadassī; Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe’’ti. 彼实为征服者,不被征服者,亲见非依传说之法;是故于彼世尊之教法中,应恒常不放逸、恭敬而随学。 Tuvaṭakasuttaṃ cuddasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《速疾经》第十四终。 15. Attadaṇḍasuttaṃ 15. 执杖经 941. 941. ‘‘Attadaṇḍā bhayaṃ jātaṃ, janaṃ passatha medhagaṃ; Saṃvegaṃ kittayissāmi, yathā saṃvijitaṃ mayā. 由执杖而生怖畏,你们看那争斗之众;我将宣说悚惧,一如我所悚惧。 942. 942. ‘‘Phandamānaṃ pajaṃ disvā, macche appodake yathā; Aññamaññehi byāruddhe, disvā maṃ bhayamāvisi. 见众生颤动,犹如少水之鱼,又见其互相恼害,怖畏侵入于我。 943. 943. ‘‘Samantamasāro loko, disā sabbā sameritā; Icchaṃ bhavanamattano, nāddasāsiṃ anositaṃ. 世界周遍无实质,一切方所皆动摇;我为自己寻觅庇护所,未见一处不被覆盖。 944. 944. ‘‘Osānetveva byāruddhe, disvā me aratī ahu; Athettha sallamaddakkhiṃ, duddasaṃ hadayanissitaṃ. 见众生终究恼害,我生起不乐;于此我见到一箭,难拔除,依附于心。 945. 945. ‘‘Yena sallena otiṇṇo, disā sabbā vidhāvati; Tameva sallamabbuyha, na dhāvati na sīdati. 被此箭所刺入者,奔赴一切方所;拔出此箭之后,则不奔跑,亦不沉没。 946. 946. ‘‘Tattha sikkhānugīyanti, yāni loke gadhitāni; Na tesu pasuto siyā, nibbijjha sabbaso kāme; Sikkhe nibbānamattano. 世间有所贪著,为此而修诸艺;不应沉溺其中,应彻底洞见诸欲,为己之涅槃而修学。 947. 947. ‘‘Sacco siyā appagabbho, amāyo rittapesuṇo; Akkodhano lobhapāpaṃ, vevicchaṃ vitare muni. 牟尼应真实,不鲁莽,无欺诈,离两舌;应无忿怒,超越鄙劣之贪与悭吝。 948. 948. ‘‘Niddaṃ tandiṃ sahe thīnaṃ, pamādena na saṃvase; Atimāne na tiṭṭheyya, nibbānamanaso naro. 心向涅槃之人,应克服睡眠、懒惰与惛沉,不与放逸共住,不应住于我慢。 949. 949. ‘‘Mosavajje [Pg.425] na nīyetha, rūpe snehaṃ na kubbaye; Mānañca parijāneyya, sāhasā virato care. 应远离妄语,不应于色生爱着;应遍知于慢,远离强暴而行。 950. 950. ‘‘Purāṇaṃ nābhinandeyya, nave khantiṃ na kubbaye; Hiyyamāne na soceyya, ākāsaṃ na sito siyā. 不应欢喜于旧,不应于新生欲乐;于衰减时不悲伤,不应依止于贪爱。 951. 951. ‘‘Gedhaṃ brūmi mahoghoti, ājavaṃ brūmi jappanaṃ; Ārammaṇaṃ pakappanaṃ, kāmapaṅko duraccayo. 我说贪婪是大洪流,我说(它是)迅速与妄想;是所缘与动摇,是难渡的欲泥。 952. 952. ‘‘Saccā avokkamma muni, thale tiṭṭhati brāhmaṇo; Sabbaṃ so paṭinissajja, sa ve santoti vuccati. 牟尼不离真谛,婆罗门立于陆地;他舍弃了一切,实可称为“寂静者”。 953. 953. ‘‘Sa ve vidvā sa vedagū, ñatvā dhammaṃ anissito; Sammā so loke iriyāno, na pihetīdha kassaci. 彼实为有知者,彼实为通达圣知者;了知法后无所依止,他在世间正行,于此不希求任何事物。 954. 954. ‘‘Yodha kāme accatari, saṅgaṃ loke duraccayaṃ; Na so socati nājjheti, chinnasoto abandhano. 于此超越诸欲、超越世间难渡之执著者,彼不悲伤,不热望,已断其流,无有束缚。 955. 955. ‘‘Yaṃ pubbe taṃ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṃ; Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi. 令过去干涸,令未来一无所有;若于现在不执取,你将寂静而行。 956. 956. ‘‘Sabbaso nāmarūpasmiṃ, yassa natthi mamāyitaṃ; Asatā ca na socati, sa ve loke na jīyati. 于一切名色,若人无我所执;不因其无而悲伤,彼在世间实不衰败。 957. 957. ‘‘Yassa natthi idaṃ meti, paresaṃ vāpi kiñcanaṃ; Mamattaṃ so asaṃvindaṃ, natthi meti na socati. 若人无“此是我的”,亦无任何“是他人的”;彼不见“我所”,不因“我没有”而悲伤。 958. 958. ‘‘Aniṭṭhurī ananugiddho, anejo sabbadhī samo; Tamānisaṃsaṃ pabrūmi, pucchito avikampinaṃ. 不粗暴,不贪婪,无动摇,于一切处皆平等;我为被问及不动摇者,宣说此等功德。 959. 959. ‘‘Anejassa vijānato, natthi kāci nisaṅkhati.Virato so viyārabbhā, khemaṃ passati sabbadhi. 无动摇的了知者,无有任何造作;彼远离诸行,于一切处见安稳。 960. 960. ‘‘Na samesu na omesu, na ussesu vadate muni; Santo so vītamaccharo, nādeti na nirassatī’’ti. 牟尼不说(自己)与人平等、卑下或高上;他寂静,无悭吝,不取亦不舍。 Attadaṇḍasuttaṃ pannarasamaṃ niṭṭhitaṃ. 《执杖经》第十五终。 16. Sāriputtasuttaṃ 16. 舍利弗经 961. 961. ‘‘Na [Pg.426] me diṭṭho ito pubbe, (iccāyasmā sāriputto)Na suto uda kassaci; Evaṃ vagguvado satthā,Tusitā gaṇimāgato. (具寿舍利弗说:)“我此前未曾见过,亦未曾从任何人处听闻,有如是善说之导师,从兜率天来到众中。” 962. 962. ‘‘Sadevakassa lokassa, yathā dissati cakkhumā; Sabbaṃ tamaṃ vinodetvā, ekova ratimajjhagā. 具眼者遍除一切黑暗,令天人世间得见;他独自证得喜乐。 963. 963. ‘‘Taṃ buddhaṃ asitaṃ tādiṃ, akuhaṃ gaṇimāgataṃ; Bahūnamidha baddhānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ. 彼佛无著、如如、不诈,已来众中;为利于此众多被缚者,我为提问而来。 964. 964. ‘‘Bhikkhuno vijigucchato, bhajato rittamāsanaṃ; Rukkhamūlaṃ susānaṃ vā, pabbatānaṃ guhāsu vā. 于厌离的比丘,他安住于空闲处,或于树下、墓地,或于山中洞窟。 965. 965. ‘‘Uccāvacesu sayanesu, kīvanto tattha bheravā; Yehi bhikkhu na vedheyya, nigghose sayanāsane. 于高低种种卧坐处,有多少怖畏,是比丘于寂静处亦不应为之动摇的? 966. 966. ‘‘Katī parissayā loke, gacchato agataṃ disaṃ; Ye bhikkhu abhisambhave, pantamhi sayanāsane. 于世间,走向未至之境的比丘,于偏僻卧坐处,应克服的危难有多少? 967. 967. ‘‘Kyāssa byappathayo assu, kyāssassu idha gocarā; Kāni sīlabbatānāssu, pahitattassa bhikkhuno. 发心精勤的比丘,其言语应如何?于此教法中,其行处应如何?其戒行又应如何? 968. 968. ‘‘Kaṃ so sikkhaṃ samādāya, ekodi nipako sato; Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano’’. 他应受持何种学处,从而一心、贤明、具念,能去除自身的垢秽,犹如银匠去除银之垢秽? 969. 969. ‘‘Vijigucchamānassa yadidaṃ phāsu, (sāriputtāti bhagavā)Rittāsanaṃ sayanaṃ sevato ce; Sambodhikāmassa yathānudhammaṃ,Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ. (世尊说:)“舍利弗,于厌离、乐住空闲坐卧处、希求正觉者,何为安适,何为如法,我当如我所知为汝宣说。” 970. 970. ‘‘Pañcannaṃ dhīro bhayānaṃ na bhāye, bhikkhu sato sapariyantacārī; Ḍaṃsādhipātānaṃ sarīsapānaṃ, manussaphassānaṃ catuppadānaṃ. 智慧、具念、行于界限内的比丘,不应畏惧五种怖畏:蚊虻、爬虫、人触与四足兽。 971. 971. ‘‘Paradhammikānampi [Pg.427] na santaseyya, disvāpi tesaṃ bahubheravāni; Athāparāni abhisambhaveyya, parissayāni kusalānuesī. 也不应畏惧外道者,即使见到他们许多恐怖之事;寻求善法者应克服其他的危难。 972. 972. ‘‘Ātaṅkaphassena khudāya phuṭṭho, sītaṃ atuṇhaṃ adhivāsayeyya; So tehi phuṭṭho bahudhā anoko, vīriyaṃ parakkammadaḷhaṃ kareyya. 被疾病与饥饿所触,应忍受寒冷与酷热;他无家,被这些以多种方式所触,应发起坚固的精进。 973. 973. ‘‘Theyyaṃ na kāre na musā bhaṇeyya, mettāya phasse tasathāvarāni; Yadāvilattaṃ manaso vijaññā, kaṇhassa pakkhoti vinodayeyya. 不应偷盗,不应妄语;应以慈心遍满动摇与不动的众生。当他了知心的混浊时,应知其为黑品而去除之。 974. 974. ‘‘Kodhātimānassa vasaṃ na gacche, mūlampi tesaṃ palikhañña tiṭṭhe; Athappiyaṃ vā pana appiyaṃ vā, addhā bhavanto abhisambhaveyya. 不应受愤怒与我慢的控制,应挖掘其根而安住;无论是可爱或不可爱之事,都确实应加以克服。 975. 975. ‘‘Paññaṃ purakkhatvā kalyāṇapīti, vikkhambhaye tāni parissayāni; Aratiṃ sahetha sayanamhi pante, caturo sahetha paridevadhamme. 以智慧为前导,怀着善妙的喜悦,他应抑制那些危难;在偏僻的住处应忍受不乐,应忍受四种悲叹之法。 976. 976. ‘‘Kiṃsū asissāmi kuvaṃ vā asissaṃ, dukkhaṃ vata settha kvajja sessaṃ; Ete vitakke paridevaneyye, vinayetha sekho aniketacārī. “我将吃什么?或将在哪里吃?昨夜睡得真苦啊!今天又将睡在哪里?”——行于无家的有学之士,应去除这些引人悲叹的寻思。 977. 977. ‘‘Annañca laddhā vasanañca kāle, mattaṃ so jaññā idha tosanatthaṃ; So tesu gutto yatacāri gāme, rusitopi vācaṃ pharusaṃ na vajjā. 适时获得食物与衣物,彼比丘于此教法中,当为知足而知量;彼于彼等资具善守护,于村庄中约束其行,即使被激怒,亦不应说粗恶语。 978. 978. ‘‘Okkhittacakkhu [Pg.428] na ca pādalolo, jhānānuyutto bahujāgarassa; Upekkhamārabbha samāhitatto, takkāsayaṃ kukkucciyūpachinde. 眼目下垂,步履不躁,致力于禅修,常多警觉;勤修舍心,令心专注,当断除寻思之所依与追悔。 979. 979. ‘‘Cudito vacībhi satimābhinande, sabrahmacārīsu khilaṃ pabhinde; Vācaṃ pamuñce kusalaṃ nātivelaṃ, janavādadhammāya na cetayeyya. 被言语劝诫时,当具念欣悦;于同梵行者,当破除心结;当说善巧语,而非不适时之语;不应意图引生众人论议。 980. 980. ‘‘Athāparaṃ pañca rajāni loke, yesaṃ satīmā vinayāya sikkhe; Rūpesu saddesu atho rasesu, gandhesu phassesu sahetha rāgaṃ. 复次,世间有五种尘垢,具念者当为调伏彼等而修学;于色、声、味、香、触,当克服贪欲。 981. 981. ‘‘Etesu dhammesu vineyya chandaṃ, bhikkhu satimā suvimuttacitto; Kālena so sammā dhammaṃ parivīmaṃsamāno,Ekodibhūto vihane tamaṃ so’’ti. 于此诸法中调伏欲求,比丘具念,心善解脱;彼适时正当观察诸法,成就一心,则能破除黑暗。” Sāriputtasuttaṃ soḷasamaṃ niṭṭhitaṃ. 舍利弗经第十六终。 Aṭṭhakavaggo catuttho 八颂品第四 Niṭṭhito. 终。 Tassuddānaṃ – 其摄颂—— Kāmaṃ guhañca duṭṭhā ca, suddhañca paramā jarā; Metteyyo ca pasūro ca, māgaṇḍi purābhedanaṃ. 欲、洞穴、恶者、清净、究竟、老;弥勒、巴宿拉、摩犍提、身坏之前。 Kalahaṃ dve ca byūhāni, punadeva tuvaṭṭakaṃ; Attadaṇḍavaraṃ suttaṃ, therapuṭṭhena soḷasa; Iti etāni suttāni, sabbānaṭṭhakavaggikāti. 争论、二详论、以及迅速;殊胜执杖经,长老所问共十六。如是此等诸经,皆属八颂品。 5. Pārāyanavaggo 5. 彼岸道品 Vatthugāthā 缘起偈 982. 982. Kosalānaṃ [Pg.429] purā rammā, agamā dakkhiṇāpathaṃ; Ākiñcaññaṃ patthayāno, brāhmaṇo mantapāragū. 一位通达吠陀的婆罗门,为求无所有,从憍萨罗人悦意的城市,前往南方地区。 983. 983. So assakassa visaye, aḷakassa samāsane; Vasi godhāvarīkūle, uñchena ca phalena ca. 他住在阿萨卡(Assaka)国境内,靠近阿ḷ迦(Aḷaka),在戈达瓦里(Godhāvarī)河畔,以拾穗和果实为生。 984. 984. Tasseva upanissāya, gāmo ca vipulo ahu; Tato jātena āyena, mahāyaññamakappayi. 依止于彼,遂成一大村庄;彼以其所生之收入,举行大祭祀。 985. 985. Mahāyaññaṃ yajitvāna, puna pāvisi assamaṃ; Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo. 举行大祭祀后,他再次进入隐居处;在他进入之后,另一位婆罗门来了。 986. 986. Ugghaṭṭapādo tasito, paṅkadanto rajassiro; So ca naṃ upasaṅkamma, satāni pañca yācati. 其人足部磨损,心怀贪求,牙齿沾泥,头顶蒙尘;彼上前乞求五百(钱)。 987. 987. Tamenaṃ bāvarī disvā, āsanena nimantayi; Sukhañca kusalaṃ pucchi, idaṃ vacanamabravi. 跋瓦睿见彼,即以座位邀请,问候其安乐无恙,并说此言。 988. 988. ‘‘Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ, sabbaṃ visajjitaṃ mayā; Anujānāhi me brahme, natthi pañcasatāni me’’. “凡我所有可施之物,皆已由我舍弃。婆罗门,请谅解我,我没有五百。” 989. 989. ‘‘Sace me yācamānassa, bhavaṃ nānupadassati; Sattame divase tuyhaṃ, muddhā phalatu sattadhā’’. “若我乞求,而您不施予,则于第七日,您的头颅将碎为七分。” 990. 990. Abhisaṅkharitvā kuhako, bheravaṃ so akittayi; Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, bāvarī dukkhito ahu. 彼狡诈者造作已,言说可怖之语。跋瓦睿闻其言,心生痛苦。 991. 991. Ussussati anāhāro, sokasallasamappito; Athopi evaṃ cittassa, jhāne na ramatī mano. 不进饮食而枯瘦,为愁箭所刺;有如此心者,其心于禅定中不乐。 992. 992. Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā, devatā atthakāminī; Bāvariṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabravi. 一位心怀善意的天神,见跋瓦睿惊恐痛苦,便上前对他说此言: 993. 993. ‘‘Na [Pg.430] so muddhaṃ pajānāti, kuhako so dhanatthiko; Muddhani muddhapāte vā, ñāṇaṃ tassa na vijjati’’. “他不知晓头颅之事,是个贪财的骗子;于头颅或裂顶之学,他并无智识。” 994. 994. ‘‘Bhotī carahi jānāsi, taṃ me akkhāhi pucchitā; Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ suṇoma vaco tava’’. “尊者,您若知晓,我今请问,请为我解说;头颅与裂顶之事,我等愿闻您之言。” 995. 995. ‘‘Ahampetaṃ na jānāmi, ñāṇamettha na vijjati; Muddhani muddhādhipāte ca, jinānaṃ hettha dassanaṃ’’. “此事我亦不知,于此我亦无智识;于头颅与裂顶,此乃诸胜者之所见。” 996. 996. ‘‘Atha ko carahi jānāti, asmiṃ pathavimaṇḍale ; Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ me akkhāhi devate’’. “然则于此大地上,究竟有谁知晓头颅与裂顶?天神,请为我言说此人。” 997. 997. ‘‘Purā kapilavatthumhā, nikkhanto lokanāyako; Apacco okkākarājassa, sakyaputto pabhaṅkaro. “从迦毗罗卫(Kapilavatthu)城出离的世间导师,乃奥嘎咖(Okkāka)王后裔,释迦之子,光的创造者。 998. 998. ‘‘So hi brāhmaṇa sambuddho, sabbadhammāna pāragū; Sabbābhiññābalappatto, sabbadhammesu cakkhumā; Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhikkhaye. “婆罗门,彼实为正等觉者,已达一切法之彼岸;已得一切神通力,于一切法具慧眼;已达一切业之尽,于诸依止灭尽而解脱。 999. 999. ‘‘Buddho so bhagavā loke, dhammaṃ deseti cakkhumā; Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu, so te taṃ byākarissati’’. “彼世尊是世间的佛陀,具眼者演说正法。你可前去请教,他将为你解说。” 1000. 1000. Sambuddhoti vaco sutvā, udaggo bāvarī ahu; Sokassa tanuko āsi, pītiñca vipulaṃ labhi. 跋瓦睿闻“正等觉”之语,心生踊跃;其愁转微,而得广大之喜悦。 1001. 1001. So bāvarī attamano udaggo, taṃ devataṃ pucchati vedajāto; ‘‘Katamamhi gāme nigamamhi vā pana, katamamhi vā janapade lokanātho; Yattha gantvāna passemu, sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ’’,. 彼跋瓦睿心意满足,踊跃欢喜,向天神请问:“世间怙主住于何村、何镇、或于何国?我等前往何处,方得拜见两足中尊、正等觉者?” 1002. 1002. ‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso; So sakyaputto vidhuro anāsavo, muddhādhipātassa vidū narāsabho’’. “胜者住于憍萨罗(Kosala)之都舍卫城(Sāvatthī),具大智慧,有胜妙广慧。彼释迦子,无匹无漏,乃人中之雄,了知头颅坠落。” 1003. 1003. Tato [Pg.431] āmantayī sisse, brāhmaṇe mantapārage; ‘‘Etha māṇavā akkhissaṃ, suṇātha vacanaṃ mama. 其后,跋瓦睿(Bāvarī)婆罗门对通达吠陀彼岸的婆罗门弟子们说:“青年们,过来,我将告诉你们,请听我言。” 1004. 1004. ‘‘Yasseso dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso; Svājja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto; Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ, passavho dvipaduttamaṃ’’. “此人出现于世间,实为稀有难得。如今,彼已出现于世,被誉为正自觉者。你们应速往舍卫城(Sāvatthī),瞻仰彼两足中尊。” 1005. 1005. ‘‘Kathaṃ carahi jānemu, disvā buddhoti brāhmaṇa; Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu taṃ mayaṃ’’. “婆罗门啊,我等见到他时,如何能知其为佛陀?我等实属无知,请为我等开示,以便能认识他。” 1006. 1006. ‘‘Āgatāni hi mantesu, mahāpurisalakkhaṇā; Dvattiṃsāni ca byākkhātā, samattā anupubbaso. “诚然,于吠陀中已载有三十二大士相,且已依次完整阐明。” 1007. 1007. ‘‘Yassete honti gattesu, mahāpurisalakkhaṇā; Dveyeva tassa gatiyo, tatiyā hi na vijjati. “若人身具此等大士相,彼唯有两种趣向,绝无第三种。” 1008. 1008. ‘‘Sace agāraṃ āvasati, vijeyya pathaviṃ imaṃ; Adaṇḍena asatthena, dhammenamanusāsati. “若彼在俗居家,将不以刀杖而征服此大地,并以正法来教化。” 1009. 1009. ‘‘Sace ca so pabbajati, agārā anagāriyaṃ; Vivaṭṭacchado sambuddho, arahā bhavati anuttaro. “若彼舍家而出,过无家生活,则成揭障盖之正自觉者,为阿罗汉、无上士。” 1010. 1010. ‘‘Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ, mante sisse punāpare; Muddhaṃ muddhādhipātañca, manasāyeva pucchatha. “关于我的出身、种姓、相好之学、所习吠陀、弟子,以及头与头颅坠落之事——你们只需在心中发问。” 1011. 1011. ‘‘Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati; Manasā pucchite pañhe, vācāya vissajessati’’. “若彼是佛,是无碍见者,则对心中所问之题,彼将以言辞作答。” 1012. 1012. Bāvarissa vaco sutvā, sissā soḷasa brāhmaṇā; Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū. 听了跋瓦睿(Bāvarī)之言,其十六位婆罗门弟子:阿耆多(Ajita)、帝须弥勒(Tissametteyya)、本那咖(Puṇṇaka),以及弥多求(Mettagū), 1013. 1013. Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako; Todeyyakappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito. 夺达咖(Dhotaka)、伍巴西瓦(Upasīva)、难陀(Nanda),以及醯摩迦(Hemaka);多迭亚(Todeyya)与迦波(Kappa)二人,以及智者贾图干尼(Jatukaṇṇī), 1014. 1014. Bhadrāvudho [Pg.432] udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo; Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi. 跋陀罗伍达(Bhadrāvudha)、优陀延(Udaya),以及婆罗门波萨罗(Posāla);还有具慧的摩伽罗阇(Mogharāja),以及大仙宾吉亚(Piṅgiya)。 1015. 1015. Paccekagaṇino sabbe, sabbalokassa vissutā; Jhāyī jhānaratā dhīrā, pubbavāsanavāsitā. 彼等皆为一方之众主,名闻于一切世间;皆为禅修者,乐于禅定,具足智慧,并为宿善所熏习。 1016. 1016. Bāvariṃ abhivādetvā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ; Jaṭājinadharā sabbe, pakkāmuṃ uttarāmukhā. 彼等顶礼跋瓦睿(Bāvarī)并右绕后,皆身着结发与鹿皮,面向北方而启程。 1017. 1017. Aḷakassa patiṭṭhānaṃ, purimāhissatiṃ tadā; Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ, vedisaṃ vanasavhayaṃ. 他们行经Aḷaka的都城Patiṭṭhāna,当时先至Māhissati;复至优禅尼(Ujjenī),以及Gonaddha、Vedisa、Vanasavhaya等地。 1018. 1018. Kosambiñcāpi sāketaṃ, sāvatthiñca puruttamaṃ; Setabyaṃ kapilavatthuṃ, kusinārañca mandiraṃ. 亦至憍赏弥(Kosambī)、娑枳多(Sāketa),以及至上之都舍卫城(Sāvatthī);复至塞达卞(Setabyā)、迦毗罗卫(Kapilavatthu),与古西那罗城(Kusinārā)。 1019. 1019. Pāvañca bhoganagaraṃ, vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ; Pāsāṇakaṃ cetiyañca, ramaṇīyaṃ manoramaṃ. 亦至波婆(Pāvā)与财城(Bhoganagara),以及毗舍离(Vesālī)与摩揭陀都城;复登上悦意怡人的波沙那迦塔山(Pāsāṇaka Cetiya)。 1020. 1020. Tasitovudakaṃ sītaṃ, mahālābhaṃva vāṇijo; Chāyaṃ ghammābhitattova, turitā pabbatamāruhuṃ. 如渴者求凉水,如商贾求大利,如热恼者求荫凉;彼等急速登上山。 1021. 1021. Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato; Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti, sīhova nadatī vane. 彼时,世尊为比丘僧团所围绕,为诸比丘宣说正法,如狮子于林中而吼。 1022. 1022. Ajito addasa buddhaṃ, sataraṃsiṃ va bhāṇumaṃ; Candaṃ yathā pannarase, pāripūriṃ upāgataṃ. 阿耆多(Ajita)见佛陀,如百光之日,亦如十五圆满之月。 1023. 1023. Athassa gatte disvāna, paripūrañca byañjanaṃ; Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, manopañhe apucchatha. 于是,见其身相好圆满,他欢喜地站到一旁,以心发问。 1024. 1024. ‘‘Ādissa jammanaṃ brūhi, gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ ; Mantesu pāramiṃ brūhi, kati vāceti brāhmaṇo’’. “请说其年寿,请说其族姓与相好;请说其于吠陀之圆熟,彼婆罗门教导多少弟子?” 1025. 1025. ‘‘Vīsaṃ vassasataṃ āyu, so ca gottena bāvarī; Tīṇissa lakkhaṇā gatte, tiṇṇaṃ vedāna pāragū. “其寿一百二十岁,族姓为跋瓦睿;身具三相,通达三部吠陀。” 1026. 1026. ‘‘Lakkhaṇe [Pg.433] itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe; Pañcasatāni vāceti, sadhamme pāramiṃ gato’’. “于相好学、古史、词汇学与音韵学,他教导五百弟子,于自法已达圆满。” 1027. 1027. ‘‘Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ, bāvarissa naruttama; Kaṅkhacchida pakāsehi, mā no kaṅkhāyitaṃ ahu’’. “人中之最上者,断疑者啊!请阐明跋瓦睿之诸相,莫让我们心存疑虑!” 1028. 1028. ‘‘Mukhaṃ jivhāya chādeti, uṇṇassa bhamukantare; Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ, evaṃ jānāhi māṇava’’. “能以舌覆面,眉间有白毫,阴部隐于鞘中。少年,你当如是知。” 1029. 1029. Pucchañhi kiñci asuṇanto, sutvā pañhe viyākate; Vicinteti jano sabbo, vedajāto katañjalī. 未闻任何问,却闻问已答;众人皆思惟,喜悦而合掌。 1030. 1030. ‘‘Ko nu devo vā brahmā vā, indo vāpi sujampati; Manasā pucchite pañhe, kametaṃ paṭibhāsati. “是天神,或梵天,或是帝释天?于心中所问,是谁在回答?” 1031. 1031. ‘‘Muddhaṃ muddhādhipātañca, bāvarī paripucchati; Taṃ byākarohi bhagavā, kaṅkhaṃ vinaya no ise’’. “跋瓦睿询问‘头’与‘头堕’;世尊,圣者啊!请为我等解释,断除疑惑。” 1032. 1032. ‘‘Avijjā muddhāti jānāhi, vijjā muddhādhipātinī; Saddhāsatisamādhīhi, chandavīriyena saṃyutā’’. “当知无明是‘头’,明能令头堕;此明与信、念、定、欲、精进相应。” 1033. 1033. Tato vedena mahatā, santhambhitvāna māṇavo; Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, pādesu sirasā pati. 于是,少年大喜振奋,将兽皮衣偏袒一肩,头面顶礼佛足。 1034. 1034. ‘‘Bāvarī brāhmaṇo bhoto, saha sissehi mārisa; Udaggacitto sumano, pāde vandati cakkhuma’’. “具眼者,尊者!跋瓦睿婆罗门与弟子们一起,心意高昂,满心欢喜,敬礼您的双足。” 1035. 1035. ‘‘Sukhito bāvarī hotu, saha sissehi brāhmaṇo; Tvañcāpi sukhito hohi, ciraṃ jīvāhi māṇava. “愿跋瓦睿婆罗门与弟子们安乐;少年,愿你也安乐,长久住世。” 1036. 1036. ‘‘Bāvarissa ca tuyhaṃ vā, sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ; Katāvakāsā pucchavho, yaṃ kiñci manasicchatha’’. “关于跋瓦睿的、你的,以及所有人的所有疑惑,我已给予提问的机会,你们可以问任何心中所想之事。” 1037. 1037. Sambuddhena katokāso, nisīditvāna pañjalī; Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ, tattha pucchi tathāgataṃ. 得到正自觉者的允许后,阿耆多合掌坐下,在那里向如来提出了第一个问题。 Vatthugāthā niṭṭhitā. 本事偈终。 1. Ajitamāṇavapucchā 1. 阿耆多童子问 1038. 1038. ‘‘Kenassu [Pg.434] nivuto loko, (iccāyasmā ajito)Kenassu nappakāsati; Kissābhilepanaṃ brūsi, kiṃsu tassa mahabbhayaṃ’’. “世间被何物覆盖?(具寿阿耆多如是说)因何不显现?您说何为涂染?其大怖畏为何?” 1039. 1039. ‘‘Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā)Vevicchā pamādā nappakāsati; Jappābhilepanaṃ brūmi, dukkhamassa mahabbhayaṃ’’. “世间被无明覆盖,(世尊说:阿耆多)因悭吝与放逸而不显现;我说渴爱是涂染,苦是其大怖畏。” 1040. 1040. ‘‘Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito)Sotānaṃ kiṃ nivāraṇaṃ; Sotānaṃ saṃvaraṃ brūhi, kena sotā pidhiyyare’’. “诸流于一切处流淌,(具寿阿耆多如是说)何为诸流的防阻?请说诸流的防护,诸流由何而关闭?” 1041. 1041. ‘‘Yāni sotāni lokasmiṃ, (ajitāti bhagavā)Sati tesaṃ nivāraṇaṃ; Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi, paññāyete pidhiyyare’’. “世间凡有诸流,(世尊说:阿耆多)念是其防阻;我宣说诸流的防护:它们由慧而关闭。” 1042. 1042. ‘‘Paññā ceva sati yañca, (iccāyasmā ajito)Nāmarūpañca mārisa; Etaṃ me puṭṭho pabrūhi, katthetaṃ uparujjhati’’. “尊者,慧、念与名色,(具寿阿耆多如是说)我以此请问,请为我解说:此等在何处止息?” 1043. 1043. ‘‘Yametaṃ pañhaṃ apucchi, ajita taṃ vadāmi te; Yattha nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati; Viññāṇassa nirodhena, etthetaṃ uparujjhati’’. “阿耆多,你所问的这个问题,我为你解说:随着识的灭尽,于此,名与色无余止息。” 1044. 1044. ‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idha; Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisa’’. “尊者,于此有已了悟法者,亦有众多有学。贤智者,我请问他们的行仪,请为我解说。” 1045. 1045. ‘‘Kāmesu nābhigijjheyya, manasānāvilo siyā; Kusalo sabbadhammānaṃ, sato bhikkhu paribbaje’’ti. “不应贪著于欲,心不应混乱,善巧于一切法,比丘应具念而游行。” Ajitamāṇavapucchā paṭhamā niṭṭhitā. 阿耆多童子问第一终。 2. Tissametteyyamāṇavapucchā 2. 帝须弥勒童子问 1046. 1046. ‘‘Kodha [Pg.435] santusito loke, (iccāyasmā tissametteyyo)Kassa no santi iñjitā; Ko ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati ; Kaṃ brūsi mahāpurisoti, ko idha sibbinimaccagā’’. “于此世间,谁为满足者?(具寿帝须弥勒问:)谁无有动摇?谁了知二边,以慧于中间不染著?你称谁为大士?于此,谁已超越缝缀者(爱)?” 1047. 1047. ‘‘Kāmesu brahmacariyavā, (metteyyāti bhagavā)Vītataṇho sadā sato; Saṅkhāya nibbuto bhikkhu, tassa no santi iñjitā. “(世尊说:弥勒,)于诸欲中行梵行、离贪爱、恒具念的比丘,经审察而寂灭,彼无有动摇。” 1048. 1048. ‘‘So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippati; Taṃ brūmi mahāpurisoti, so idha sibbinimaccagā’’ti. “彼了知二边,以慧于中间不染著。我称彼为大士,于此,彼已超越缝缀者(有爱)。” Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā niṭṭhitā. 帝须弥勒童子问第二终。 3. Puṇṇakamāṇavapucchā 3. 富那咖童子问 1049. 1049. ‘‘Anejaṃ mūladassāviṃ, (iccāyasmā puṇṇako)Atthi pañhena āgamaṃ; Kiṃ nissitā isayo manujā, khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ; Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’. “(具寿本那咖说:)我带着问题前来,请教无动摇、见根源者。于此世间,诸仙人、人类、刹帝利与婆罗门,依于何而向诸天广行祭祀?世尊,我问此事,请为我宣说。” 1050. 1050. ‘‘Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā)Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ; Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, āsīsamānā puṇṇaka itthattaṃ ; Jaraṃ sitā yaññamakappayiṃsu’’. “(世尊说:本那咖,)于此世间,凡是仙人、人类、刹帝利与婆罗门,向诸天广行祭祀者,本那咖,他们是期望此有,依于老而行祭祀。” 1051. 1051. ‘‘Ye [Pg.436] kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako)Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ; Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke, kaccissu te bhagavā yaññapathe appamattā; Atāruṃ jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’. “(具寿本那咖说:)于此世间,凡是仙人、人类、刹帝利与婆罗门,向诸天广行祭祀者——世尊,他们于祭祀之道不放逸,尊者,难道他们已渡过生与老了吗?世尊,我问此事,请为我宣说。” 1052. 1052. ‘‘Āsīsanti thomayanti, abhijappanti juhanti; (Puṇṇakāti bhagavā)Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṃ, te yājayogā bhavarāgarattā; Nātariṃsu jātijaranti brūmi’’. “(世尊说:本那咖,)他们期望、赞叹、祈愿、献供;缘于利得而祈求诸欲。那些行祭祀者,为有贪所染,我说他们未渡过生与老。” 1053. 1053. ‘‘Te ce nātariṃsu yājayogā, (iccāyasmā puṇṇako)Yaññehi jātiñca jarañca mārisa; Atha ko carahi devamanussaloke, atāri jātiñca jarañca mārisa; Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’. “(具寿本那咖说:)尊者,若那些行祭祀者,未能以诸祭祀渡过生与老,那么在天人世间,究竟谁已渡过生与老呢?尊者,世尊,我问此事,请为我宣说。” 1054. 1054. ‘‘Saṅkhāya lokasmi paroparāni, (puṇṇakāti bhagavā)Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke; Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī’’ti. “(世尊说:本那咖,)审察世间的高下后,于世间任何处皆无动摇,寂静、无烟、无恼、无望者,我说他已渡过生与老。” Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā niṭṭhitā. 富那咖童子问第三终。 4. Mettagūmāṇavapucchā 4. 弥勒瞿童子问 1055. 1055. ‘‘Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā mettagū)Maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ; Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, ye keci lokasmimanekarūpā’’. “我问您,世尊,请为我解说,(具寿弥勒瞿说)我认为您是通达者、已修心者。世间这形形色色的苦,是从何而来的呢?” 1056. 1056. ‘‘Dukkhassa [Pg.437] ve maṃ pabhavaṃ apucchasi, (mettagūti bhagavā)Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ; Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā. “弥勒瞿,你问我苦的来源,(世尊说)我将如我所知地为你宣说:世间所有种种苦,皆由取著为因而生起。” 1057. 1057. ‘‘Yo ve avidvā upadhiṃ karoti, punappunaṃ dukkhamupeti mando; Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassī’’. “无知的愚人造作取著,一再地遭受痛苦。因此,洞察苦的生起与来源的明智者,不应造作取著。” 1058. 1058. ‘‘Yaṃ taṃ apucchimha akittayī no, aññaṃ taṃ pucchāma tadiṅgha brūhi; Kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ, jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca; Taṃ me muni sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’. “您已为我们解说了我们所问之事。我们想再问您另一件事,请您告诉我们:智者们如何渡过瀑流,以及生、老、愁与悲?牟尼,请为我善加解说,因为此法为您所了知。” 1059. 1059. ‘‘Kittayissāmi te dhammaṃ, (mettagūti bhagavā)Diṭṭhe dhamme anītihaṃ; Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’. “弥勒瞿,我将为你宣说法,(世尊说)于现法中,非依传说。了知此法,具念而行,即可渡过世间之执着。” 1060. 1060. ‘‘Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṃ; Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’. “大仙,我亦欣喜此最上之法,了知此法,具念而行,即可渡过世间之执着。” 1061. 1061. ‘‘Yaṃ kiñci sampajānāsi, (mettagūti bhagavā)Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe; Etesu nandiñca nivesanañca, panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭṭhe. “弥勒瞿,凡你所了知的一切,(世尊说)上、下、横与中,于此等中,当断除贪喜与执见,舍离识,不应住于有。” 1062. 1062. ‘‘Evaṃvihārī sato appamatto, bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni; Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca, idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ’’. “如是安住、具念、不放逸的比丘,舍弃‘我所’而行,就在此世,这位智者便可舍弃生、老、愁、悲与苦。” 1063. 1063. ‘‘Etābhinandāmi [Pg.438] vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ; Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ, tathā hi te vidito esa dhammo. “我欣喜大仙之言,乔达摩啊,此言善说且无取著。诚然,世尊已舍弃痛苦,因为此法为您所了知。” 1064. 1064. ‘‘Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṃ, ye tvaṃ muni aṭṭhitaṃ ovadeyya; Taṃ taṃ namassāmi samecca nāga, appeva maṃ bhagavā aṭṭhitaṃ ovadeyya’’. “牟尼啊,凡您所教导的困苦者,他们也必将舍弃痛苦。为此我前来礼敬您,龙象!也愿世尊教导我这困苦者。” 1065. 1065. ‘‘Yaṃ brāhmaṇaṃ vedagumābhijaññā, akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ; Addhā hi so oghamimaṃ atāri, tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho. “当知此梵志,通达吠陀者,无所障碍,于欲有不执着。彼实已渡此瀑流,已渡达彼岸,无刺亦无惑。” 1066. 1066. ‘‘Vidvā ca yo vedagū naro idha, bhavābhave saṅgamimaṃ visajja; So vītataṇho anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī’’ti. “于此世间,有智通吠陀之人,舍离于诸有之执着。彼已离贪,无有苦恼,无有期望,我说彼已渡过生与老。” Mettagūmāṇavapucchā catutthī niṭṭhitā. 弥勒瞿童子问第四终。 5. Dhotakamāṇavapucchā 5. 夺达咖童子问 1067. 1067. ‘‘Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ, (iccāyasmā dhotako)Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṃ; Tava sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano’’. “世尊,我请问您,请为我宣说,(具寿夺达咖如是说)大仙,我渴求您的言语;听闻您的言教,愿我得学自身的寂灭。” 1068. 1068. ‘‘Tenahātappaṃ karohi, (dhotakāti bhagavā) idheva nipako sato; Ito sutvāna nigghosaṃ, sikkhe nibbānamattano’’. “夺达咖,(世尊说:)那么,你当精勤,于此教法中,具慧而正念;听闻此处的言教,你当学习自身的寂灭。” 1069. 1069. ‘‘Passāmahaṃ [Pg.439] devamanussaloke, akiñcanaṃ brāhmaṇamiriyamānaṃ; Taṃ taṃ namassāmi samantacakkhu, pamuñca maṃ sakka kathaṃkathāhi’’. “我于天人世间,得见无所障碍、游行之梵志。具一切眼者,我礼敬您!释迦,请令我解脱诸疑惑。” 1070. 1070. ‘‘Nāhaṃ sahissāmi pamocanāya, kathaṃkathiṃ dhotaka kañci loke; Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno, evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresi’’. “夺达咖,于世间,我不能解脱任何有疑惑者;然汝当了知此最上法,如是,你便可渡过此瀑流。” 1071. 1071. ‘‘Anusāsa brahme karuṇāyamāno, vivekadhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ; Yathāhaṃ ākāsova abyāpajjamāno, idheva santo asito careyyaṃ’’. “梵,请您慈悲教导,愿我得知远离之法,以便我能如虚空般无所恼乱,于此教法中,寂然而住,无所依止而行。” 1072. 1072. ‘‘Kittayissāmi te santiṃ, (dhotakāti bhagavā) diṭṭhe dhamme anītihaṃ; Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’. “夺达咖,(世尊说:)我将为你宣说寂静,于现法中可见,非依传说;了知此法,正念而行者,能渡世间之执着。” 1073. 1073. ‘‘Tañcāhaṃ abhinandāmi, mahesi santimuttamaṃ; Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’. “大仙,我亦欣喜此最上之寂静,了知此法,正念而行者,能渡世间之执着。” 1074. 1074. ‘‘Yaṃ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā)Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe; Etaṃ viditvā saṅgoti loke, bhavābhavāya mākāsi taṇha’’nti. “夺达咖,(世尊说:)凡你所了知的一切,无论上方、下方、横向或中央,当知此等在世间皆为执着,莫为再生于诸有而生起渴爱。” Dhotakamāṇavapucchā pañcamī niṭṭhitā. 夺达咖童子问第五终。 6. Upasīvamāṇavapucchā 6. 伍巴西瓦童子问 1075. 1075. ‘‘Eko ahaṃ sakka mahantamoghaṃ, (iccāyasmā upasīvo)Anissito no visahāmi tārituṃ; Ārammaṇaṃ brūhi samantacakkhu, yaṃ nissito oghamimaṃ tareyyaṃ’’. “释迦,(具寿伍巴西瓦说:)我独自一人,无所依止,无法渡过此大瀑流;具一切眼者,请宣说一依止处,依此我或能渡过此瀑流。” 1076. 1076. ‘‘Ākiñcaññaṃ [Pg.440] pekkhamāno satimā, (upasīvāti bhagavā)Natthīti nissāya tarassu oghaṃ; Kāme pahāya virato kathāhi, taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassa’’. (世尊告伍巴西瓦:)具念者,观照无所有处,依止“无有”而渡暴流;舍弃诸欲,远离诸疑,日夜恒观爱尽。 1077. 1077. ‘‘Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (iccāyasmā upasīvo)Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ; Saññāvimokkhe parame vimutto, tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī’’. (具寿伍巴西瓦说:)于一切欲中离贪者,依止无所有处,舍弃其他,于无上想解脱心倾注者,彼人是否安住于彼处而不退转? 1078. 1078. ‘‘Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (upasīvāti bhagavā)Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ; Saññāvimokkhe parame vimutto, tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī’’. (世尊告伍巴西瓦:)于一切欲中离贪者,依止无所有处,舍弃其他,于无上想解脱心倾注者,彼人当安住于彼处而不退转。 1079. 1079. ‘‘Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, pūgampi vassānaṃ samantacakkhu; Tattheva so sītisiyā vimutto, cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassa’’. (具寿伍巴西瓦说:)遍眼者,若彼人安住于彼处而不退转,纵经多年,彼人是否即于彼处得清凉解脱?此等有情之识是否消逝? 1080. 1080. ‘‘Accī yathā vātavegena khittā, (upasīvāti bhagavā)Atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ; Evaṃ munī nāmakāyā vimutto, atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ’’. (世尊告伍巴西瓦:)犹如被强风吹散的火焰,它已寂灭,不可名状;牟尼也是如此,从名身中解脱,他已寂灭,不可名状。 1081. 1081. ‘‘Atthaṅgato so uda vā so natthi, udāhu ve sassatiyā arogo; Taṃ me munī sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’. (具寿伍巴西瓦说:)已寂灭者,他是不存在了,抑或是恒常无病?牟尼,请为我善加解说,因为此法为您所了知。 1082. 1082. ‘‘Atthaṅgatassa [Pg.441] na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā)Yena naṃ vajjuṃ taṃ tassa natthi; Sabbesu dhammesu samūhatesu, samūhatā vādapathāpi sabbe’’ti. (世尊告伍巴西瓦:)已寂灭者无有量度,用以言说彼者,彼已无有;于一切法被根除时,一切言说之道亦皆根除。 Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī niṭṭhitā. 伍巴西瓦童子问第六终。 7. Nandamāṇavapucchā 7. 难陀童子所问 1083. 1083. ‘‘Santi loke munayo, (iccāyasmā nando)Janā vadanti tayidaṃ kathaṃsu; Ñāṇūpapannaṃ no muniṃ vadanti, udāhu ve jīvitenūpapannaṃ’’. (具寿难陀说:)“世间有诸牟尼”,人们如是说,此是云何?是因具足智慧而称其为牟尼,抑或是因具足活命? 1084. 1084. ‘‘Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, (na sīlabbatena) Munīdha nanda kusalā vadanti; Visenikatvā anīghā nirāsā, caranti ye te munayoti brūmi’’. (世尊告难陀:)难陀,于此,善巧者不说仅因见、闻、智、戒与禁行而为牟尼。凡已遣除魔军、无恼、无望而行者,我称彼等为牟尼。 1085. 1085. ‘‘Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ; Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, atāru jātiñca jarañca mārisa; Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’. “凡此任何沙门、婆罗门,(具寿难陀说)以见闻说清净,以戒行说清净,以多种形式说清净。世尊,彼等于其法中勤行,是否已渡生与老?大德,我问您此事,世尊,请为我解说。” 1086. 1086. ‘‘Ye [Pg.442] kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ; Kiñcāpi te tattha yatā caranti, nāriṃsu jātijaranti brūmi’’. “难陀,(世尊说:)凡此任何沙门、婆罗门,以见闻说清净,以戒行说清净,以多种形式说清净。即使彼等于其法中勤行,我说:‘彼等未渡生与老。’” 1087. 1087. ‘‘Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando)Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ, anekarūpena vadanti suddhiṃ; Te ce muni brūsi anoghatiṇṇe, atha ko carahi devamanussaloke; Atāri jātiñca jarañca mārisa, pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ’’. “凡此任何沙门、婆罗门,(具寿难陀说)以见闻说清净,以戒行说清净,以多种形式说清净。牟尼,若您说彼等未渡瀑流,那么,大德,在人天世界中,究竟有谁已渡生与老?我问您此事,世尊,请为我解说。” 1088. 1088. ‘‘Nāhaṃ sabbe samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā)Jātijarāya nivutāti brūmi; Ye sīdha diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ; Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse; Te ve narā oghatiṇṇāti brūmi’’. “难陀,(世尊说:)我并非说一切沙门、婆罗门皆为生与老所障蔽。于此,凡是舍弃了所有见、闻、觉以及戒行,也舍弃了所有多种形式,于遍知贪爱后成为无漏者,我说:‘彼等实已渡越瀑流。’” 1089. 1089. ‘‘Etābhinandāmi vaco mahesino, sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ; Ye sīdha diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā, sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ; Anekarūpampi pahāya sabbaṃ, taṇhaṃ pariññāya anāsavāse; Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī’’ti. “乔达摩啊,我欣喜大仙之言,此言善说且无所依。于此,凡是舍弃了所有见、闻、觉以及戒行,也舍弃了所有多种形式,于遍知贪爱后成为无漏者——我也说:‘彼等已渡越瀑流。’” Nandamāṇavapucchā sattamā niṭṭhitā. 难陀童子所问第七终。 8. Hemakamāṇavapucchā 8. 醯摩迦童子所问 1090. 1090. ‘‘Ye [Pg.443] me pubbe viyākaṃsu, (iccāyasmā hemako)Huraṃ gotamasāsanā; Iccāsi iti bhavissati, sabbaṃ taṃ itihītihaṃ; Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ, nāhaṃ tattha abhiramiṃ. “于乔达摩教法之前,(具寿醯摩迦说)曾有为我解说者,(言:)‘过去如是,未来如是。’彼一切皆是传闻,彼一切增长寻思,我于此不生喜乐。” 1091. 1091. ‘‘Tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṃ muni; Yaṃ viditvā sato caraṃ, tare loke visattikaṃ’’. “牟尼,请为我宣说摧伏贪爱之法。知此而具念行者,得渡世间之执着。” 1092. 1092. ‘‘Idha diṭṭhasutamutaviññātesu, piyarūpesu hemaka; Chandarāgavinodanaṃ, nibbānapadamaccutaṃ. “醯摩迦,于此世间所见、所闻、所觉、所识之可爱事物中,调伏欲贪,即是不动涅槃境。” 1093. 1093. ‘‘Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā; Upasantā ca te sadā, tiṇṇā loke visattika’’nti. “了知此者,具念之人,于现法中究竟寂灭;彼等恒常寂静,已渡世间之执着。” Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā niṭṭhitā. 醯摩迦童子所问第八终。 9. Todeyyamāṇavapucchā 9. 多迭亚童子所问 1094. 1094. ‘‘Yasmiṃ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo)Taṇhā yassa na vijjati; Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa kīdiso’’. “于彼诸欲不得住,(具寿多迭亚言)于彼贪爱无所有;已渡疑惑者,其解脱云何?” 1095. 1095. ‘‘Yasmiṃ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā)Taṇhā yassa na vijjati; Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo, vimokkho tassa nāparo’’. “于彼诸欲不得住,(多迭亚,世尊言)于彼贪爱无所有;已渡疑惑者,其解脱无他。” 1096. 1096. ‘‘Nirāsaso so uda āsasāno, paññāṇavā so uda paññakappī; Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ, taṃ me viyācikkha samantacakkhu’’. “彼为无希求者,抑或有希求者?彼为具慧者,抑或构想者?释主,遍视者,请为我解说,我当如何了知牟尼?” 1097. 1097. ‘‘Nirāsaso [Pg.444] so na ca āsasāno, paññāṇavā so na ca paññakappī; Evampi todeyya muniṃ vijāna, akiñcanaṃ kāmabhave asatta’’nti. “彼无希求,亦不希求;彼为具慧者,亦非构想者。多迭亚,当如是知牟尼:一无所有,于欲有无所著。” Todeyyamāṇavapucchā navamā niṭṭhitā. 多迭亚童子所问第九终。 10. Kappamāṇavapucchā 10. 劫波童子所问 1098. 1098. ‘‘Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (iccāyasmā kappo)Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa; Tvañca me dīpamakkhāhi, yathāyidaṃ nāparaṃ siyā’’. “于轮回海中,(具寿劫波言)当大怖畏之流生起;为老死所困者,尊者,请宣说依止洲;亦请为我宣说彼洲,令此苦不再生。” 1099. 1099. ‘‘Majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, (kappāti bhagavā)Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūmi kappa te. “于轮回海中,(劫波,世尊言)当大怖畏之流生起;为老死所困者,劫波,我为汝宣说依止洲。” 1100. 1100. ‘‘Akiñcanaṃ anādānaṃ, etaṃ dīpaṃ anāparaṃ; Nibbānaṃ iti naṃ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṃ. “无所有,无执取,此洲无比上;我称之为涅槃,老死之灭尽。” 1101. 1101. ‘‘Etadaññāya ye satā, diṭṭhadhammābhinibbutā; Na te māravasānugā, na te mārassa paddhagū’’ti. “了知此者,具念之人,于现法中究竟寂灭;彼等不随魔所欲,亦不为魔之仆从。” Kappamāṇavapucchā dasamā niṭṭhitā. 劫波童子所问第十终。 11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā 11. 阇杜迦尼童子所问 1102. 1102. ‘‘Sutvānahaṃ vīramakāmakāmiṃ, (iccāyasmā jatukaṇṇi)Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ; Santipadaṃ brūhi sahajanetta, yathātacchaṃ bhagavā brūhi me taṃ. “我闻勇者无欲,心向往之,(具寿阇杜迦尼言)故来请问渡流无欲者。具俱生眼者,请说寂静境,世尊,请为我如实说彼。” 1103. 1103. ‘‘Bhagavā [Pg.445] hi kāme abhibhuyya iriyati, ādiccova pathaviṃ tejī tejasā; Parittapaññassa me bhūripañña, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ; Jātijarāya idha vippahānaṃ’’. “世尊实已克服诸欲而行,犹如具威力之日轮以其光辉遍覆大地;具广慧者,请为我这少慧者开示,我当了知之法,即于此教法中舍离生与老。” 1104. 1104. ‘‘Kāmesu vinaya gedhaṃ, (jatukaṇṇīti bhagavā) nekkhammaṃ daṭṭhu khemato; Uggahītaṃ nirattaṃ vā, mā te vijjittha kiñcanaṃ. “(世尊说:)阇都干尼,当调伏对诸欲的贪求,视出离为安稳;无论是所执取的,还是所舍弃的,莫令你有任何障碍。” 1105. 1105. ‘‘Yaṃ pubbe taṃ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṃ; Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi. “对于过去,你当令其干涸;对于未来,莫令你有任何障碍;若于现在亦不执取,你将寂静而行。” 1106. 1106. ‘‘Sabbaso nāmarūpasmiṃ, vītagedhassa brāhmaṇa; Āsavāssa na vijjanti, yehi maccuvasaṃ vaje’’ti. “婆罗门,于一切名色中已离贪求者,其诸漏不存在,人们正是藉此诸漏而趣入死王之领域。” Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā niṭṭhitā. 阇都干尼摩纳婆所问第十一终。 12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā 12. 跋陀罗伍达摩纳婆所问 1107. 1107. ‘‘Okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ, (iccāyasmā bhadrāvudho)Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ; Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ, sutvāna nāgassa apanamissanti ito. “(具寿跋陀罗伍达说:)舍离执著者、断除渴爱者、无动摇者、舍离喜乐者、已度瀑流者、已解脱者;我祈请舍离世俗的具慧者,听闻龙象之语后,众人将从此离去。” 1108. 1108. ‘‘Nānājanā janapadehi saṅgatā, tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā; Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi, tathā hi te vidito esa dhammo’’. “来自各方国土之人聚集于此,勇者,彼等渴望您的言语;请您善为彼等解说,因为此法您已如实了知。” 1109. 1109. ‘‘Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ, (bhadrāvudhāti bhagavā)Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe; Yaṃ yañhi lokasmimupādiyanti, teneva māro anveti jantuṃ. “(跋陀罗伍达啊,世尊说:)当调伏一切执取之渴爱,无论上方、下方、横向或中间;凡是世间众生所执取者,魔罗即随逐之。” 1110. 1110. ‘‘Tasmā [Pg.446] pajānaṃ na upādiyetha, bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke; Ādānasatte iti pekkhamāno, pajaṃ imaṃ maccudheyye visatta’’nti. “是故,有念的比丘了知后,当观见此众生执着于所取、深陷于死之领域,而于一切世间不执取任何事物。” Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā niṭṭhitā. 跋陀罗伍达摩纳婆所问第十二终。 13. Udayamāṇavapucchā 13. 优陀夷摩纳婆所问 1111. 1111. ‘‘Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, (iccāyasmā udayo) katakiccaṃ anāsavaṃ; Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ; Aññāvimokkhaṃ pabrūhi, avijjāya pabhedanaṃ’’. “(具寿优陀夷说:)禅修者,无尘垢而坐者,已作所作、无诸漏者;已达一切法彼岸者,我为提问而来;请宣说智解脱,即无明之破除。” 1112. 1112. ‘‘Pahānaṃ kāmacchandānaṃ, (udayāti bhagavā) domanassāna cūbhayaṃ; Thinassa ca panūdanaṃ, kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ. “(优陀夷啊,世尊说:)舍弃欲贪与忧愁二者,驱除昏沉,以及防止追悔。” 1113. 1113. ‘‘Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ, dhammatakkapurejavaṃ; Aññāvimokkhaṃ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṃ’’. “由舍与念所清净,以法思惟为前导;我宣说智解脱,即无明之破除。” 1114. 1114. ‘‘Kiṃsu saṃyojano loko, kiṃsu tassa vicāraṇaṃ; Kissassa vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati’’. “世间有何结?其伺察为何?以舍离何者,被称为涅槃?” 1115. 1115. ‘‘Nandisaṃyojano loko, vitakkassa vicāraṇaṃ; Taṇhāya vippahānena, nibbānaṃ iti vuccati’’. “世间以喜贪为结,寻是其伺察;以舍离渴爱,被称为涅槃。” 1116. 1116. ‘‘Kathaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhati; Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, taṃ suṇoma vaco tava’’. “具念而行者,识如何得以止息?我等前来请问世尊,愿闻您的言语。” 1117. 1117. ‘‘Ajjhattañca bahiddhā ca, vedanaṃ nābhinandato; Evaṃ satassa carato, viññāṇaṃ uparujjhatī’’ti. “于内与外,不喜悦于受;如此具念而行者,识得以止息。” Udayamāṇavapucchā terasamā niṭṭhitā. 优陀耶摩纳婆所问第十三终。 14. Posālamāṇavapucchā 14. 波娑罗摩纳婆所问 1118. 1118. ‘‘Yo [Pg.447] atītaṃ ādisati, (iccāyasmā posālo) anejo chinnasaṃsayo; Pāraguṃ sabbadhammānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ. (具寿波娑罗说:)“彼宣示过去,无动摇且断疑,为一切法之彼岸者,我带着问题为求义利而来。” 1119. 1119. ‘‘Vibhūtarūpasaññissa, sabbakāyappahāyino; Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato; Ñāṇaṃ sakkānupucchāmi, kathaṃ neyyo tathāvidho’’. “于色想已消逝、已舍弃一切身、于内于外见‘无所有’者,释迦啊,我请问其智:如是之人如何得知?” 1120. 1120. ‘‘Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) abhijānaṃ tathāgato; Tiṭṭhantamenaṃ jānāti, vimuttaṃ tapparāyaṇaṃ. (世尊说:)“波娑罗,如来遍知一切识住;了知此人安住于彼,心向于彼,以彼为归趣。” 1121. 1121. ‘‘Ākiñcaññasambhavaṃ ñatvā, nandī saṃyojanaṃ iti; Evametaṃ abhiññāya, tato tattha vipassati; Etaṃ ñāṇaṃ tathaṃ tassa, brāhmaṇassa vusīmato’’ti. “了知无所有处之生起因,了知‘喜贪是结’;如是遍知此后,于彼处行内观。此乃已住梵行之婆罗门的如实智。” Posālamāṇavapucchā cuddasamā niṭṭhitā. 波娑罗摩纳婆所问第十四终。 15. Mogharājamāṇavapucchā 15. 莫伽罗阇摩纳婆所问 1122. 1122. ‘‘Dvāhaṃ sakkaṃ apucchissaṃ, (iccāyasmā mogharājā)Na me byākāsi cakkhumā; Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutaṃ. (具寿莫伽罗阇说:)“我曾两番问释迦,具眼者未为我解说;我闻天仙第三次时则会解说。” 1123. 1123. ‘‘Ayaṃ loko paro loko, brahmaloko sadevako; Diṭṭhiṃ te nābhijānāti, gotamassa yasassino. “此世间、他世间,以及有天神的梵天界,皆不了知您——声名显赫的乔达摩——的知见。” 1124. 1124. ‘‘Evaṃ abhikkantadassāviṃ, atthi pañhena āgamaṃ; Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati’’. “我带着问题为求义利而来,请教具绝佳之见者:如何观察世间,死王才不见彼?” 1125. 1125. ‘‘Suññato [Pg.448] lokaṃ avekkhassu, mogharāja sadā sato; Attānudiṭṭhiṃ ūhacca, evaṃ maccutaro siyā; Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī’’ti. (世尊说:)“莫伽罗阇,常具其念,观世间为空。根除我见,如是可超越死亡。如是观察世间者,死王不见彼。” Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā niṭṭhitā. 莫伽罗阇摩纳婆所问第十五终。 16. Piṅgiyamāṇavapucchā 16. 宾吉亚摩纳婆所问 1126. 1126. ‘‘Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo)Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu; Māhaṃ nassaṃ momuho antarāvaĀcikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ; Jātijarāya idha vippahānaṃ’’. “我已衰老,无力,容色已逝,(具寿宾吉亚如是说)双眼不清,听力不畅;莫让我迷茫地于中途毁坏。请开示法,我愿了知于此舍弃生与老。” 1127. 1127. ‘‘Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā)Ruppanti rūpesu janā pamattā; Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto,Jahassu rūpaṃ apunabbhavāya’’. “(世尊对宾吉亚说:)当见人因色而受恼,放逸者因色而受苦;是故,宾吉亚,你当不放逸,为不再有而舍弃色。” 1128. 1128. ‘‘Disā catasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyo; Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ asutaṃ amutaṃ, atho aviññātaṃ kiñcanamatthi loke; Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, jātijarāya idha vippahānaṃ’’. “四方、四维、上方、下方,此等十方之中,于您无有未见、未闻、未觉、未识之物存于世间。请开示法,我愿了知于此舍弃生与老。” 1129. 1129. ‘‘Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā)Santāpajāte jarasā parete; Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyā’’ti. “(世尊对宾吉亚说:)当见人为渴爱所胜,为热恼所生,为衰老所困;是故,宾吉亚,你当不放逸,为不再有而舍弃渴爱。” Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā niṭṭhitā. 宾吉亚学童之问第十六终。 Pārāyanatthutigāthā 彼岸道赞颂偈 Idamavoca [Pg.449] bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṃ byākāsi. Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ. Pāraṅgamanīyā ime dhammāti, tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva adhivacanaṃ. 世尊住在摩揭陀的石岩庙(Pāsāṇaka cetiya),应十六位婆罗门侍者的请求,对所问的问题一一作了解说。若能了知任一问题的义与法,并依法随法行道,必能到达老死的彼岸。此等法导向彼岸,因此,此法门被称为《彼岸道》。 1130. 1130. Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū; Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako. 阿耆多(Ajita)、帝须弥勒(Tissa Metteyya)、本那咖以及弥多求(Mettagū);夺达咖、伍巴西瓦、难陀以及醯摩迦(Hemaka)。 1131. 1131. Todeyya-kappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito; Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo; Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi. 多迭亚与迦波(Kappa)二人,以及智者贾都康尼(Jatukaṇṇī);跋陀罗伍达、优陀耶(Udaya),以及婆罗门波萨罗(Posāla);具慧的摩伽罗阇(Mogharāja),以及大仙宾吉亚。 1132. 1132. Ete buddhaṃ upāgacchuṃ, sampannacaraṇaṃ isiṃ; Pucchantā nipuṇe pañhe, buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ. 他们来到佛陀——具足行持的仙人面前;为问精细之问题,他们来到最胜的佛陀面前。 1133. 1133. Tesaṃ buddho pabyākāsi, pañhe puṭṭho yathātathaṃ; Pañhānaṃ veyyākaraṇena, tosesi brāhmaṇe muni. 佛陀如实地回答了他们所问的问题;牟尼以对问题的解释,令婆罗门们心生欢喜。 1134. 1134. Te tositā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā; Brahmacariyamacariṃsu, varapaññassa santike. 彼等因具眼者、日亲佛陀而心生欢喜,于胜慧者座下修习梵行。 1135. 1135. Ekamekassa pañhassa, yathā buddhena desitaṃ; Tathā yo paṭipajjeyya, gacche pāraṃ apārato. 佛陀如何开示每一问,若人能如是修行,便能从此岸到彼岸。 1136. 1136. Apārā pāraṃ gaccheyya, bhāvento maggamuttamaṃ; Maggo so pāraṃ gamanāya, tasmā pārāyanaṃ iti. 修习无上道,能从此岸到彼岸;彼道为到彼岸故,是故名为《彼岸道》。 Pārāyanānugītigāthā 彼岸道随颂偈 1137. 1137. ‘‘Pārāyanamanugāyissaṃ, (iccāyasmā piṅgiyo)Yathāddakkhi tathākkhāsi, vimalo bhūrimedhaso; Nikkāmo nibbano nāgo, kissa hetu musā bhaṇe. “我将随颂《彼岸道》,(具寿宾吉亚如是说)如其所见,如是宣说,无垢者、广慧者;无欲、无林、龙象者,以何因缘说妄语?” 1138. 1138. ‘‘Pahīnamalamohassa[Pg.450], mānamakkhappahāyino; Handāhaṃ kittayissāmi, giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ. “已断除垢与痴,已舍离慢与覆,我今当称颂,彼具赞德之语。” 1139. 1139. ‘‘Tamonudo buddho samantacakkhu, lokantagū sabbabhavātivatto; Anāsavo sabbadukkhapahīno, saccavhayo brahme upāsito me. “除暗者、佛陀、普眼者,世间边际达者、超越一切有,无漏、尽断一切苦,婆罗门,我承事彼名号真实者。” 1140. 1140. ‘‘Dijo yathā kubbanakaṃ pahāya, bahupphalaṃ kānanamāvaseyya; Evaṃ pahaṃ appadasse pahāya, mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto. “犹如鸟儿舍弃贫瘠林,而栖于硕果累累之林;如是我亦舍弃浅见者,犹如天鹅飞入大海洋。” 1141. 1141. ‘‘Yeme pubbe viyākaṃsu, huraṃ gotamasāsanā; Iccāsi iti bhavissati; Sabbaṃ taṃ itihitihaṃ, sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ. “往昔于乔达摩教法前,彼等宣说者言:‘过去如是,未来如是’;彼等一切仅为传闻,彼等一切徒增思辨。” 1142. 1142. ‘‘Eko tamanudāsino, jutimā so pabhaṅkaro; Gotamo bhūripaññāṇo, gotamo bhūrimedhaso. “独自坐而驱散黑暗,彼具光明是造光者;乔达摩具广大智慧,乔达摩具广大才识。” 1143. 1143. ‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ; Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci’’. “彼为我说法,现见、无时、渴爱尽、无灾患,于何处皆无可喻。” 1144. 1144. ‘‘Kiṃnu tamhā vippavasasi, muhuttamapi piṅgiya; Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā. “宾吉亚,你为何要离开那广大智慧、广大才识的乔达摩,哪怕只是片刻?” 1145. 1145. ‘‘Yo te dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ; Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci’’. “彼为你说法,现见、无时、渴爱尽、无灾患,于何处皆无可喻。” 1146. 1146. ‘‘Nāhaṃ tamhā vippavasāmi, muhuttamapi brāhmaṇa; Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā. “婆罗门,我未离开那广大智慧、广大才识的乔达摩,哪怕只是片刻。” 1147. 1147. ‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ; Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci. “彼为我说法,现见、无时、渴爱尽、无灾患,于何处皆无可喻。” 1148. 1148. ‘‘Passāmi [Pg.451] naṃ manasā cakkhunāva, rattindivaṃ brāhmaṇa appamatto; Namassamāno vivasemi rattiṃ, teneva maññāmi avippavāsaṃ. “婆罗门,我以心见彼,犹如以眼见,日夜不放逸;我礼敬而住于夜,因此我认为未曾分离。” 1149. 1149. ‘‘Saddhā ca pīti ca mano sati ca, nāpenti me gotamasāsanamhā; Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripañño, sa tena teneva natohamasmi. “信、喜、意与念,未曾使我离于乔达摩教法;广慧者去往何方,我即倾向于何方。” 1150. 1150. ‘‘Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa, teneva kāyo na paleti tattha; Saṃkappayantāya vajāmi niccaṃ, mano hi me brāhmaṇa tena yutto. “我已年迈,体力衰弱,是故身体无法前往彼处;婆罗门,我恒以意念行,我心实与彼相系。” 1151. 1151. ‘‘Paṅke sayāno pariphandamāno, dīpā dīpaṃ upaplaviṃ ; Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ’’. “我曾卧于泥沼中挣扎,从一洲岛漂至另一洲岛;其后我得见正自觉者,已渡暴流、已尽诸漏。” 1152. 1152. ‘‘Yathā ahū vakkali muttasaddho, bhadrāvudho āḷavi gotamo ca; Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ,Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ’’. “犹如瓦咖利、跋陀罗伍达与阿拉威人乔达摩,皆以信解脱;宾吉亚,你也应如此发起信心,你将到达死神领域的彼岸。” 1153. 1153. ‘‘Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvāna munino vaco; Vivaṭṭacchado sambuddho, akhilo paṭibhānavā. “闻牟尼之语,我愈加净信;正自觉者已揭覆盖,无有瑕秽,富有辩才。” 1154. 1154. ‘‘Adhideve abhiññāya, sabbaṃ vedi varovaraṃ ; Pañhānantakaro satthā, kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ. “了知超越诸天事,了知一切优与劣;导师终结诸疑问,为有疑惑承认者。” 1155. 1155. ‘‘Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ, yassa natthi upamā kvaci; Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā, evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta’’nti. “无有动摇,无有毁坏,于任何处,皆无可喻;我必将至,于此无疑,请忆持我为心胜解者。” Pārāyanavaggo pañcamo niṭṭhito. 彼岸道品第五终。 Suttuddānaṃ – 诸经摄颂—— 1. 1. Urago [Pg.452] dhaniyopi ca, khaggavisāṇo kasi ca; Cundo bhavo punadeva, vasalo ca karaṇīyañca; Hemavato atha yakkho, vijayasuttaṃ munisuttavaranti. 《蛇经》、《达尼亚经》、《犀角经》、《耕田经》、《纯陀经》、《衰败经》、《贱民经》、《慈爱经》、《雪山经》、《夜叉经》、《胜利经》与殊胜的《牟尼经》。 2. 2. Paṭhamakaṭṭhavaro varavaggo, dvādasasuttadharo suvibhatto; Desito cakkhumatā vimalena, suyyati vaggavaro uragoti. 第一最胜品,包含十二经,分别甚明晰;由具眼、无垢者所教示,此最胜品,听闻为《蛇品》。 3. 3. Ratanāmagandho hirimaṅgalanāmo, sucilomakapilo ca brāhmaṇadhammo; Nāvā kiṃsīlauṭṭhahano ca, rāhulo ca punapi vaṅgīso. 《宝经》、《荤腥经》、《惭经》、《吉祥经》、《针毛经》、《法行经》、《婆罗门法经》、《舟经》、《何戒经》、《奋起经》、《罗睺罗经》与《婆耆舍经》。 4. 4. Sammāparibbājanīyopi cettha, dhammikasuttavaro suvibhatto; Cuddasasuttadharo dutiyamhi, cūḷakavaggavaroti tamāhu. 此中有《正遍历经》,与殊胜《达弥迦经》,分别甚明晰;于第二品中,包含十四经,人称殊胜《小品》。 5. 5. Pabbajjapadhānasubhāsitanāmo, pūraḷāso punadeva māgho ca; Sabhiyaṃ keṇiyameva sallanāmo, vāseṭṭhavaro kālikopi ca. 《出家经》、《精勤经》、《善语经》、《孙陀利迦婆罗堕阇经》,复有《摩伽经》、《萨毗亚经》、《西拉经》、《箭经》、殊胜的《婆塞吒经》以及《拘迦利耶经》。 6. 6. Nālakasuttavaro suvibhatto, taṃ anupassī tathā punadeva; Dvādasasuttadharo tatiyamhi, suyyati vaggavaro mahānāmo. 善加分别的殊胜《纳拉咖经》,以及《双遍观经》;于此第三品中,包含十二部经,此殊胜之品,被称为《摩诃男品》。 7. 7. Kāmaguhaṭṭhakaduṭṭhakanāmā, suddhavaro paramaṭṭhakanāmo; Jarā mettiyavaro suvibhatto, pasūramāgaṇḍiyā purābhedo. 《欲经》、《洞窟八颂经》、《恶意八颂经》、《清净八颂经》、《至上八颂经》、《老经》、《弥勒经》、《帝须弥勒经》、《巴宿拉经》、《玛甘迪雅经》以及《争论前经》。 8. 8. Kalahavivādo [Pg.453] ubho viyuhā ca, tuvaṭakaattadaṇḍasāriputtā; Soḷasasuttadharo catutthamhi, aṭṭhakavaggavaroti tamāhu. 《争论经》、二《部署经》、《速疾经》、《执杖经》、《舍利弗经》;第四品包含十六部经,人们称之为殊胜的〈八颂品〉。 9. 9. Magadhe janapade ramaṇīye, desavare katapuññanivese; Pāsāṇakacetiyavare suvibhatte, vasi bhagavā gaṇaseṭṭho. 在可喜的摩揭陀国,在一处福业所感的优越之地,在一座善加区划的殊胜波沙那迦塔庙(Pāsāṇaka Cetiya),世尊——僧团之首——安住于此。 10. 10. Ubhayavāsamāgatiyamhi, dvādasayojaniyā parisāya; Soḷasabrāhmaṇānaṃ kira puṭṭho, pucchāya soḷasapañhakammiyā; Nippakāsayi dhammamadāsi. 当来自两岸住处、方圆十二由旬的会众前来集会时,据说他被十六位婆罗门以十六个问题请问,于是他阐明并开示了正法。 11. 11. Atthapakāsakabyañjanapuṇṇaṃ, dhammamadesesi parakhemajaniyaṃ ; Lokahitāya jino dvipadaggo, suttavaraṃ bahudhammavicitraṃ; Sabbakilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 为了世间的利益,征服者、两足之尊,教导了义理彰显、文句圆满、令他人安稳之法;为作解脱一切烦恼之因,两足之尊教导了这部包含众多法义、绚烂多彩的殊胜之经。 12. 12. Byañjanamatthapadaṃ samayuttaṃ, akkharasaññitaopamagāḷhaṃ; Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足之尊教导了这部殊胜之经,其文句、义理与偈颂相应,比喻深刻,并因洞察世间之智慧光明而至为殊胜。 13. 13. Rāgamale amalaṃ vimalaggaṃ, dosamale amalaṃ vimalaggaṃ; Mohamale amalaṃ vimalaggaṃ, lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ; Desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足之尊教导了这部殊胜之经,它于贪欲之垢中无垢、至为清净;于嗔恚之垢中无垢、至为清净;于愚痴之垢中无垢、至为清净;并因洞察世间之智慧光明而至为殊胜。 14. 14. Klesamale [Pg.454] amalaṃ vimalaggaṃ, duccaritamale amalaṃ vimalaggaṃ; Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足之尊教导了这部殊胜之经,它于烦恼之垢中无垢、至为清净;于恶行之垢中无垢、至为清净;并因洞察世间之智慧光明而至为殊胜。 15. 15. Āsavabandhanayogākilesaṃ, nīvaraṇāni ca tīṇi malāni; Tassa kilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 于任何众生,存在漏、缚、轭之涂染,以及诸盖与三垢,为令彼等从烦恼中解脱故,两足之尊教导了此殊胜之经。 16. 16. Nimmalasabbakilesapanūdaṃ, rāgavirāgamanejamasokaṃ; Santapaṇītasududdasadhammaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足之尊教导了此殊胜之经,阐明了清净无染、能除一切烦恼、离贪、不动、无忧、寂静、殊妙、极难得见之法。 17. 17. Rāgañca dosakamabhañjitasantaṃ, yonicatuggatipañcaviññāṇaṃ; Taṇhāratacchadanatāṇalatāpamokkhaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足尊已摧破病、过患与渴求,并开示此殊胜之经,其能解脱于四生、五趣、七识住,以及渴爱之坚固、喜乐、遮蔽与蔓藤。 18. 18. Gambhīraduddasasaṇhanipuṇaṃ, paṇḍitavedaniyaṃ nipuṇatthaṃ; Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足尊开示此殊胜之经,其义甚深难见,微细精妙,唯智者能解,义理善巧,并以省察世间之智而卓越。 19. 19. Navaṅgakusumamālagīveyyaṃ, indriyajhānavimokkhavibhattaṃ; Aṭṭhaṅgamaggadharaṃ varayānaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足尊开示此殊胜之经,其为九分教法之花鬘璎珞,由诸根、诸禅、诸解脱所分别,以八支圣道为殊胜车乘。 20. 20. Somupamaṃ [Pg.455] vimalaṃ parisuddhaṃ, aṇṇavamūpamaratanasucittaṃ; Pupphasamaṃ ravimūpamatejaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo. 两足尊开示此殊胜之经:其如明月,无瑕纯净;如大海洋,众宝绮饰;其美如花,其光如日。 21. 21. Khemasivaṃ sukhasītalasantaṃ, maccutatāṇaparaṃ paramatthaṃ; Tassa sunibbutadassanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggoti. 为令得见彼善寂灭境故,两足尊开示此殊胜之经。彼境安稳吉祥,安乐清凉寂静,超越死亡,是无上庇护与究竟之义。此为经之自说颂。 Suttanipātapāḷi niṭṭhitā. 《经集》巴利文本终。 | |||
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ) 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ) 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ) 8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ) 8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ) 8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ) 8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ) 8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ) 8412 アッタカター(プ・ヴィ) 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー) 8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー) 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ) 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ) 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ) 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ) | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ) | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ) | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |