1 Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者
Khuddakanikāye
小部
Dhammapadapāḷi
法句经
1. Yamakavaggo
1. 双品
1.
1.
Manopubbaṅgamā [Pg.13] dhammā, manoseṭṭhā manomayā;
Manasā ce paduṭṭhena, bhāsati vā karoti vā;
Tato naṃ dukkhamanveti, cakkaṃva vahato padaṃ.
诸法意先导,意主意造作。若以染污意,或语或行动,是则苦随彼,如轮随兽足。
2.
2.
Manopubbaṅgamā dhammā, manoseṭṭhā manomayā;
Manasā ce pasannena, bhāsati vā karoti vā;
Tato naṃ sukhamanveti, chāyāva anapāyinī.
诸法意先导,意主意造作。若以清净意,或语或行动,是则乐随彼,如影不离形。
3.
3.
Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me;
Ye ca taṃ upanayhanti, veraṃ tesaṃ na sammati.
他辱我打我,胜我劫夺我。若人怀此念,怨恨终难息。
4.
4.
Akkocchi maṃ avadhi maṃ, ajini maṃ ahāsi me;
Ye ca taṃ nupanayhanti, veraṃ tesūpasammati.
他辱我打我,胜我劫夺我。若人无此念,怨恨即止息。
5.
5.
Na [Pg.14] hi verena verāni, sammantīdha kudācanaṃ;
Averena ca sammanti, esa dhammo sanantano.
于此世界中,怨不能止怨;
唯以无怨息,此乃亘古法。
6.
6.
Pare ca na vijānanti, mayamettha yamāmase;
Ye ca tattha vijānanti, tato sammanti medhagā.
他人不了知,我等皆将死;
于此了知者,纷争因此息。
7.
7.
Subhānupassiṃ viharantaṃ, indriyesu asaṃvutaṃ;
Bhojanamhi cāmattaññuṃ, kusītaṃ hīnavīriyaṃ;
Taṃ ve pasahati māro, vāto rukkhaṃva dubbalaṃ.
住于净随观,诸根未防护;
饮食不知量,懈怠少精进;
魔罗则胜之,如风摧弱树。
8.
8.
Asubhānupassiṃ viharantaṃ, indriyesu susaṃvutaṃ;
Bhojanamhi ca mattaññuṃ, saddhaṃ āraddhavīriyaṃ;
Taṃ ve nappasahati māro, vāto selaṃva pabbataṃ.
住于不净想,诸根善防护;
饮食知适量,具信勤精进;
魔不能胜之,如风吹石山。
9.
9.
Anikkasāvo kāsāvaṃ, yo vatthaṃ paridahissati;
Apeto damasaccena, na so kāsāvamarahati.
未尽诸漏染,而著袈裟衣;
离自制真实,彼不配袈裟。
10.
10.
Yo ca vantakasāvassa, sīlesu susamāhito;
Upeto damasaccena, sa ve kāsāvamarahati.
已尽诸漏染,善持诸戒律;
具自制真实,彼实配袈裟。
11.
11.
Asāre sāramatino, sāre cāsāradassino;
Te sāraṃ nādhigacchanti, micchāsaṅkappagocarā.
非核心思为核心,核心视为非核心;
行于邪思维之境,彼等不抵达核心。
12.
12.
Sārañca sārato ñatvā, asārañca asārato;
Te sāraṃ adhigacchanti, sammāsaṅkappagocarā.
核心知其为核心,非核心为非核心;
行于正思维之境,彼等能抵达核心。
13.
13.
Yathā agāraṃ ducchannaṃ, vuṭṭhī samativijjhati;
Evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ, rāgo samativijjhati.
屋不善覆盖,雨水渗透之;
如是未修心,则为贪欲渗。
14.
14.
Yathā [Pg.15] agāraṃ suchannaṃ, vuṭṭhī na samativijjhati;
Evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ, rāgo na samativijjhati.
如屋善覆盖,雨水不渗透;
如是善修心,不为贪欲渗。
15.
15.
Idha socati pecca socati, pāpakārī ubhayattha socati;
So socati so vihaññati, disvā kammakiliṭṭhamattano.
此世他悲哀,死后也悲哀;
造作恶事者,两处皆悲哀;
见己染污业,他悲他苦恼。
16.
16.
Idha modati pecca modati, katapuñño ubhayattha modati;
So modati so pamodati, disvā kammavisuddhimattano.
现世他欢喜,死后亦欢喜;
做诸功德者,两处皆欢喜;
见己业清净,欢喜复悦意。
17.
17.
Idha tappati pecca tappati, pāpakārī ubhayattha tappati;
‘‘Pāpaṃ me kata’’nti tappati, bhiyyo tappati duggatiṃ gato.
现世他受苦,死后亦受苦;
造诸恶业者,两处皆受苦;
苦于‘我造恶’,生恶趣愈苦。
18.
18.
Idha nandati pecca nandati, katapuñño ubhayattha nandati;
‘‘Puññaṃ me kata’’nti nandati, bhiyyo nandati suggatiṃ gato.
现世他欢喜,死后亦欢喜;
做诸功德者,两处皆欢喜;
喜‘我已修福’,生善趣愈喜。
19.
19.
Bahumpi ce saṃhita bhāsamāno, na takkaro hoti naro pamatto;
Gopova [Pg.16] gāvo gaṇayaṃ paresaṃ, na bhāgavā sāmaññassa hoti.
虽多诵经典,放逸不实行;
如牧数他牛,不得沙门分。
20.
20.
Appampi ce saṃhita bhāsamāno, dhammassa hoti anudhammacārī;
Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sammappajāno suvimuttacitto;
Anupādiyāno idha vā huraṃ vā, sa bhāgavā sāmaññassa hoti.
虽诵经典少,依法而实行;
舍断贪瞋痴,正知解脱心;
不执此他世,彼享沙门分。
Yamakavaggo paṭhamo niṭṭhito.
第一、双品终。
2. Appamādavaggo
2. 不放逸品
21.
21.
Appamādo amatapadaṃ, pamādo maccuno padaṃ;
Appamattā na mīyanti, ye pamattā yathā matā.
不逸不死道,放逸趣死径;
不逸者不死,放逸者犹死。
22.
22.
Evaṃ visesato ñatvā, appamādamhi paṇḍitā;
Appamāde pamodanti, ariyānaṃ gocare ratā.
如此彻知后,智者不放逸;
彼乐不放逸,喜悦圣行境。
23.
23.
Te jhāyino sātatikā, niccaṃ daḷhaparakkamā;
Phusanti dhīrā nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
彼禅者持恒,恒常力精进;
智者证涅槃,无上离轭稳。
24.
24.
Uṭṭhānavato satīmato, sucikammassa nisammakārino;
Saññatassa dhammajīvino, appamattassa yasobhivaḍḍhati.
奋勉具正念,净业而慎行,
克己如法活,无逸名望增。
25.
25.
Uṭṭhānenappamādena[Pg.17], saṃyamena damena ca;
Dīpaṃ kayirātha medhāvī, yaṃ ogho nābhikīrati.
奋勉不放逸,克己自调御;
智者应建造,洪水不淹洲。
26.
26.
Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā;
Appamādañca medhāvī, dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati.
愚昧无智人,耽溺于放逸;
智者护不逸,如护最胜财。
27.
27.
Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmaratisanthavaṃ ;
Appamatto hi jhāyanto, pappoti vipulaṃ sukhaṃ.
莫耽溺放逸,莫亲近欲乐。
不放逸禅思,能得大安乐。
28.
28.
Pamādaṃ appamādena, yadā nudati paṇḍito;
Paññāpāsādamāruyha, asoko sokiniṃ pajaṃ;
Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe, dhīro bāle avekkhati.
智者以无逸,除去放逸时;
无忧登慧阁,观忧愁愚人;
恰如登高山,俯视于地面。
29.
29.
Appamatto pamattesu, suttesu bahujāgaro;
Abalassaṃva sīghasso, hitvā yāti sumedhaso.
放逸中无逸,众睡中警醒;
智者如骏马,超越驽马行。
30.
30.
Appamādena maghavā, devānaṃ seṭṭhataṃ gato;
Appamādaṃ pasaṃsanti, pamādo garahito sadā.
摩伽以无逸,得为诸天主;
无逸众人赞,放逸恒遭责。
31.
31.
Appamādarato bhikkhu, pamāde bhayadassi vā;
Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ, ḍahaṃ aggīva gacchati.
乐不放逸比丘,或见放逸可怖;
恰似烈焰前扑,烧尽大小结缚。
32.
32.
Appamādarato bhikkhu, pamāde bhayadassi vā;
Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike.
乐不放逸比丘,或见放逸可怖;
必定不会退堕,彼已临近涅槃。
Appamādavaggo dutiyo niṭṭhito.
第二、不放逸品终。
3. Cittavaggo
3. 心品
33.
33.
Phandanaṃ [Pg.18] capalaṃ cittaṃ, dūrakkhaṃ dunnivārayaṃ;
Ujuṃ karoti medhāvī, usukārova tejanaṃ.
心飘忽不定,难护难禁制;
智者调直之,如匠直箭矢。
34.
34.
Vārijova thale khitto, okamokataubbhato;
Pariphandatidaṃ cittaṃ, māradheyyaṃ pahātave.
如鱼掷陆地,脱离于水栖;
为舍离魔境,此心亦躁动。
(此心常躁动,应舍离魔境。)
(译者注:根据义注解释最后一句可以有两种解释)
35.
35.
Dunniggahassa lahuno, yatthakāmanipātino;
Cittassa damatho sādhu, cittaṃ dantaṃ sukhāvahaṃ.
心迅疾难制,随欲而涉入;
善哉调伏之,心调得安乐。
36.
36.
Sududdasaṃ sunipuṇaṃ, yatthakāmanipātinaṃ;
Cittaṃ rakkhetha medhāvī, cittaṃ guttaṃ sukhāvahaṃ.
微妙极难见,心随欲而陷;
智者防护心,心护得安乐。
37.
37.
Dūraṅgamaṃ ekacaraṃ, asarīraṃ guhāsayaṃ;
Ye cittaṃ saṃyamessanti, mokkhanti mārabandhanā.
远行与独行,无形居心窝;
谁若调伏心,便解魔罗缚。
38.
38.
Anavaṭṭhitacittassa, saddhammaṃ avijānato;
Pariplavapasādassa, paññā na paripūrati.
其心不安定,又不了正法;
信心不坚者,智慧不圆满。
39.
39.
Anavassutacittassa, ananvāhatacetaso;
Puññapāpapahīnassa, natthi jāgarato bhayaṃ.
其心无欲漏,亦未遭瞋扰;
舍弃善与恶,醒觉者无怖。
40.
40.
Kumbhūpamaṃ kāyamimaṃ viditvā, nagarūpamaṃ cittamidaṃ ṭhapetvā;
Yodhetha māraṃ paññāvudhena, jitañca rakkhe anivesano siyā.
知身如陶罐,住心似城池;
慧剑战魔罗,守胜莫染著。
41.
41.
Aciraṃ [Pg.19] vatayaṃ kāyo, pathaviṃ adhisessati;
Chuddho apetaviññāṇo, niratthaṃva kaliṅgaraṃ.
此身实不久,将卧于地上;
被弃无意识,无用如碎木。
42.
42.
Diso disaṃ yaṃ taṃ kayirā, verī vā pana verinaṃ;
Micchāpaṇihitaṃ cittaṃ, pāpiyo naṃ tato kare.
仇敌害仇敌,冤家对冤家;
错误导向心,危害甚于彼。
43.
43.
Na taṃ mātā pitā kayirā, aññe vāpi ca ñātakā;
Sammāpaṇihitaṃ cittaṃ, seyyaso naṃ tato kare.
善非父母造,亦非余眷属;
正确导向心,所作胜于彼。
Cittavaggo tatiyo niṭṭhito.
第三、心品终。
4. Pupphavaggo
4. 花品
44.
44.
Ko imaṃ pathaviṃ vicessati, yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
Ko dhammapadaṃ sudesitaṃ, kusalo pupphamiva pacessati.
谁将知此地,阎魔人天界;
谁解善说法,如巧匠采花?
45.
45.
Sekho pathaviṃ vicessati, yamalokañca imaṃ sadevakaṃ;
Sekho dhammapadaṃ sudesitaṃ, kusalo pupphamiva pacessati.
有学将知地,阎魔人天界;
将解善说法,如巧匠采花。
46.
46.
Pheṇūpamaṃ [Pg.20] kāyamimaṃ viditvā, marīcidhammaṃ abhisambudhāno;
Chetvāna mārassa papupphakāni, adassanaṃ maccurājassa gacche.
知此身如沫,彻知如幻法;
折魔罗之花,越死王所见。
47.
47.
Pupphāni heva pacinantaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ;
Suttaṃ gāmaṃ mahoghova, maccu ādāya gacchati.
正如采诸花,其人心爱著;
如瀑流睡村,死神捉将去。
48.
48.
Pupphāni heva pacinantaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ;
Atittaññeva kāmesu, antako kurute vasaṃ.
正如采诸花,其人心爱著;
诸欲未满足,即为死魔伏。
49.
49.
Yathāpi bhamaro pupphaṃ, vaṇṇagandhamaheṭhayaṃ ;
Paleti rasamādāya, evaṃ gāme munī care.
犹如蜂采华,不坏其色香;
取蜜而离去,牟尼亦如是,游经村落间。
50.
50.
Na paresaṃ vilomāni, na paresaṃ katākataṃ;
Attanova avekkheyya, katāni akatāni ca.
莫观他人过,以及做未做;
但观自身行,已做与未做。
51.
51.
Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ;
Evaṃ subhāsitā vācā, aphalā hoti akubbato.
犹如鲜妙花,色美而无香;
如是善说语,不实行无果。
52.
52.
Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ sugandhakaṃ ;
Evaṃ subhāsitā vācā, saphalā hoti kubbato.
犹如鲜妙花,色美具芳香;
如是善说语,实行则有果。
53.
53.
Yathāpi [Pg.21] puppharāsimhā, kayirā mālāguṇe bahū;
Evaṃ jātena maccena, kattabbaṃ kusalaṃ bahuṃ.
如从诸花聚,可造众花鬘;
生为必死者,当做诸善事。
54.
54.
Na pupphagandho paṭivātameti, na candanaṃ tagaramallikā ;
Satañca gandho paṭivātameti, sabbā disā sappuriso pavāyati.
花香不逆风,旃檀冷凌香,茉莉皆不能;
德香逆风飘,彼正人之香,遍飘于诸方。
55.
55.
Candanaṃ tagaraṃ vāpi, uppalaṃ atha vassikī;
Etesaṃ gandhajātānaṃ, sīlagandho anuttaro.
旃檀冷凌香,青莲大茉莉;
此等诸香中,戒香为最上。
56.
56.
Appamatto ayaṃ gandho, yvāyaṃ tagaracandanaṃ ;
Yo ca sīlavataṃ gandho, vāti devesu uttamo.
旃檀冷凌香,此等香甚微;
戒香为最上,香飘诸天界。
57.
57.
Tesaṃ sampannasīlānaṃ, appamādavihārinaṃ;
Sammadaññā vimuttānaṃ, māro maggaṃ na vindati.
彼等具戒行,住于不放逸;
正智解脱者,魔不知所踪。
58.
58.
Yathā saṅkāraṭhānasmiṃ, ujjhitasmiṃ mahāpathe;
Padumaṃ tattha jāyetha, sucigandhaṃ manoramaṃ.
犹如尘秽堆,被弃于大道;
莲花生其中,馨香而悦意。
59.
59.
Evaṃ saṅkārabhūtesu, andhabhūte puthujjane;
Atirocati paññāya, sammāsambuddhasāvako.
如是诸卑类,盲冥凡夫中;
正觉者弟子,以慧而光耀。
Pupphavaggo catuttho niṭṭhito.
第四、花品终。
5. Bālavaggo
5. 愚人品
60.
60.
Dīghā [Pg.22] jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ;
Dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.
不眠者夜长,倦者由旬长;
不明了正法,愚者轮回长。
61.
61.
Carañce nādhigaccheyya, seyyaṃ sadisamattano;
Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā, natthi bāle sahāyatā.
若行者未得,胜我等我者;
宁坚决独行,不与愚人交。
62.
62.
Puttā matthi dhanammatthi, iti bālo vihaññati;
Attā hi attano natthi, kuto puttā kuto dhanaṃ.
我有子与财,愚人因此苦;
我尚不属我,何况子与财?
63.
63.
Yo bālo maññati bālyaṃ, paṇḍito vāpi tena so;
Bālo ca paṇḍitamānī, sa ve ‘‘bālo’’ti vuccati.
愚人自知愚,凭此亦为智;
愚人自谓智,实乃真愚夫。
64.
64.
Yāvajīvampi ce bālo, paṇḍitaṃ payirupāsati;
Na so dhammaṃ vijānāti, dabbī sūparasaṃ yathā.
愚人虽毕生,亲近于智者;
彼不了知法,如勺尝汤味。
65.
65.
Muhuttamapi ce viññū, paṇḍitaṃ payirupāsati;
Khippaṃ dhammaṃ vijānāti, jivhā sūparasaṃ yathā.
慧者虽须臾,承事于智者;
即速了知法,如舌尝汤味。
66.
66.
Caranti bālā dummedhā, amitteneva attanā;
Karontā pāpakaṃ kammaṃ, yaṃ hoti kaṭukapphalaṃ.
愚人乏智慧,待己如敌行;
造作于恶业,其果报苦涩。
67.
67.
Na [Pg.23] taṃ kammaṃ kataṃ sādhu, yaṃ katvā anutappati;
Yassa assumukho rodaṃ, vipākaṃ paṭisevati.
做已生追悔,彼作业非善;
悲泣泪满面,承受其果报。
68.
68.
Tañca kammaṃ kataṃ sādhu, yaṃ katvā nānutappati;
Yassa patīto sumano, vipākaṃ paṭisevati.
彼业为之善,作已无追悔;
欢喜又悦意,体验其果报。
69.
69.
Madhuvā maññati bālo, yāva pāpaṃ na paccati;
Yadā ca paccati pāpaṃ, bālo dukkhaṃ nigacchati.
恶业未成熟,愚人思如蜜;
一旦恶成熟,愚人便受苦。
70.
70.
Māse māse kusaggena, bālo bhuñjeyya bhojanaṃ;
Na so saṅkhātadhammānaṃ, kalaṃ agghati soḷasiṃ.
愚人月复月,唯食草端食;
不及知法者,十六分之一。
71.
71.
Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ, sajju khīraṃva muccati;
Ḍahantaṃ bālamanveti, bhasmacchannova pāvako.
恶业非即熟,鲜乳不速凝;
如灰覆炭火,炽然随愚人。
72.
72.
Yāvadeva anatthāya, ñattaṃ bālassa jāyati;
Hanti bālassa sukkaṃsaṃ, muddhamassa vipātayaṃ.
愚人获学识,唯引生不利;
害愚人善分,破碎其头首。
73.
73.
Asantaṃ bhāvanamiccheyya, purekkhārañca bhikkhusu;
Āvāsesu ca issariyaṃ, pūjā parakulesu ca.
愚人务虚名,欲为僧领导;
寺中掌权势,受他家供奉。
74.
74.
Mameva [Pg.24] kata maññantu, gihīpabbajitā ubho;
Mamevātivasā assu, kiccākiccesu kismici;
Iti bālassa saṅkappo, icchā māno ca vaḍḍhati.
愿僧俗共知,此皆由我建;
应作不应作,愿我皆掌控;
愚人作此想,欲与慢增长。
75.
75.
Aññā hi lābhūpanisā, aññā nibbānagāminī;
Evametaṃ abhiññāya, bhikkhu buddhassa sāvako;
Sakkāraṃ nābhinandeyya, vivekamanubrūhaye.
一道导利养,一道趣涅槃;
如是了知后,佛弟子比丘,
不应喜名利,应增长远离。
Bālavaggo pañcamo niṭṭhito.
第五、愚人品终。
6. Paṇḍitavaggo
6. 智者品
76.
76.
Nidhīnaṃva pavattāraṃ, yaṃ passe vajjadassinaṃ;
Niggayhavādiṃ medhāviṃ, tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje;
Tādisaṃ bhajamānassa, seyyo hoti na pāpiyo.
若见指示过,能责之贤人;
应近此智者,如待示宝人;
亲近如是者,定善而无恶。
77.
77.
Ovadeyyānusāseyya, asabbhā ca nivāraye;
Satañhi so piyo hoti, asataṃ hoti appiyo.
应教诫告诫,制止于不善;
彼受善人爱,但为恶人憎。
78.
78.
Na bhaje pāpake mitte, na bhaje purisādhame;
Bhajetha mitte kalyāṇe, bhajetha purisuttame.
不应交恶友,莫近卑劣者;
应结交善友,应友最上士。
79.
79.
Dhammapīti sukhaṃ seti, vippasannena cetasā;
Ariyappavedite dhamme, sadā ramati paṇḍito.
饮用法水者,心净安乐眠;
智者常乐于,圣者所说法。
80.
80.
Udakañhi [Pg.25] nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ;
Dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.
治水者引水,箭工矫直箭;
木匠斧正木,智者自调御。
81.
81.
Selo yathā ekaghano, vātena na samīrati;
Evaṃ nindāpasaṃsāsu, na samiñjanti paṇḍitā.
犹如坚磐石,不为风所移;
如是毁誉中,智者不为动。
82.
82.
Yathāpi rahado gambhīro, vippasanno anāvilo;
Evaṃ dhammāni sutvāna, vippasīdanti paṇḍitā.
犹如湖深邃,澄净而无浊;
如是诸智者,闻法获明净。
83.
83.
Sabbattha ve sappurisā cajanti, na kāmakāmā lapayanti santo;
Sukhena phuṭṭhā atha vā dukhena, na uccāvacaṃ paṇḍitā dassayanti.
善士舍一切,不谈诸欲求;
智者逢苦乐,不显示波动。
84.
84.
Na attahetu na parassa hetu, na puttamicche na dhanaṃ na raṭṭhaṃ;
Na iccheyya adhammena samiddhimattano, sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.
不因己及他,不为子财国,
不欲以非法,谋求己繁荣,
彼实具戒者,有慧如法士。
85.
85.
Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
众人中少许,得达于彼岸;
而此其余人,奔波于此岸。
86.
86.
Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
凡于善说法,依法实践者;
彼将至彼岸,越难越魔域。
87.
87.
Kaṇhaṃ [Pg.26] dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
智者弃黑法,应修习白法,
从家至无家,难喜之远离,
88.
88.
Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
应乐希冀之,舍欲无所有,
智者当净化,自心诸烦恼。
89.
89.
Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā.
凡于诸觉支,如理善修心;
彼等无执取,乐于舍取著;
漏尽具光耀,此世般涅槃。
Paṇḍitavaggo chaṭṭho niṭṭhito.
第六、智者品终。
7. Arahantavaggo
7. 阿罗汉品
90.
90.
Gataddhino visokassa, vippamuttassa sabbadhi;
Sabbaganthappahīnassa, pariḷāho na vijjati.
旅尽无忧者,解脱于一切;
除一切系缚,不再有热恼。
91.
91.
Uyyuñjanti satīmanto, na nikete ramanti te;
Haṃsāva pallalaṃ hitvā, okamokaṃ jahanti te.
奋勉具念者,彼不乐家宅;
如天鹅弃池,舍弃诸住处。
92.
92.
Yesaṃ sannicayo natthi, ye pariññātabhojanā;
Suññato animitto ca, vimokkho yesaṃ gocaro;
Ākāse va sakuntānaṃ, gati tesaṃ durannayā.
彼等无积蓄,于食已遍知;
空无相解脱,是为彼行境;
犹如空中鸟,难觅其踪迹。
93.
93.
Yassāsavā [Pg.27] parikkhīṇā, āhāre ca anissito;
Suññato animitto ca, vimokkho yassa gocaro;
Ākāse va sakuntānaṃ, padaṃ tassa durannayaṃ.
彼诸漏已尽,于食亦无著;
空无相解脱,是为彼行境;
犹如空中鸟,难觅其踪迹。
94.
94.
Yassindriyāni samathaṅgatāni, assā yathā sārathinā sudantā;
Pahīnamānassa anāsavassa, devāpi tassa pihayanti tādino.
诸根已寂止,犹如善调马;
舍慢无漏者,诸天亦慕彼。
95.
95.
Pathavisamo no virujjhati, indakhilupamo tādi subbato;
Rahadova apetakaddamo, saṃsārā na bhavanti tādino.
不斥如大地,德坚如帝柱;
如无污泥湖,彼等无轮回。
96.
96.
Santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca;
Sammadaññā vimuttassa, upasantassa tādino.
正智而解脱,此等寂止者;
彼之心寂止,语与业寂止。
97.
97.
Assaddho akataññū ca, sandhicchedo ca yo naro;
Hatāvakāso vantāso, sa ve uttamaporiso.
彼非因他信,无为涅槃知,已断轮回系,
无机得再生,弃绝诸希冀,彼实至上人。
98.
98.
Gāme vā yadi vāraññe, ninne vā yadi vā thale;
Yattha arahanto viharanti, taṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ.
村落或林野,其处低或高;
若住阿拉汉,彼即怡人地。
99.
99.
Ramaṇīyāni [Pg.28] araññāni, yattha na ramatī jano;
Vītarāgā ramissanti, na te kāmagavesino.
怡人之林野,世人所不喜;
离欲者爱乐,彼非逐欲者。
Arahantavaggo sattamo niṭṭhito.
第七、阿罗汉品终。
8. Sahassavaggo
8. 千品
100.
100.
Sahassamapi ce vācā, anatthapadasaṃhitā;
Ekaṃ atthapadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
纵使一千言,若不具意义;
不如一义语,闻已得寂止。
101.
101.
Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasaṃhitā;
Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
纵使千句偈,若不具意义;
不如一句偈,闻已得寂止。
102.
102.
Yo ca gāthā sataṃ bhāse, anatthapadasaṃhitā ;
Ekaṃ dhammapadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
若人诵百偈,不具意义语;
不如一法句,闻已得寂止。
103.
103.
Yo sahassaṃ sahassena, saṅgāme mānuse jine;
Ekañca jeyyamattānaṃ, sa ve saṅgāmajuttamo.
若人于战场,胜千人千回;
胜己一人者,彼实胜斗士。
104.
104.
Attā have jitaṃ seyyo, yā cāyaṃ itarā pajā;
Attadantassa posassa, niccaṃ saññatacārino.
相较胜他人,胜己实更优;
是人自调御,恒自律而行。
105.
105.
Neva devo na gandhabbo, na māro saha brahmunā;
Jitaṃ apajitaṃ kayirā, tathārūpassa jantuno.
天神乾达婆,魔罗与梵天;
不能将是人,胜利转为败。
106.
106.
Māse [Pg.29] māse sahassena, yo yajetha sataṃ samaṃ;
Ekañca bhāvitattānaṃ, muhuttamapi pūjaye;
Sāyeva pūjanā seyyo, yañce vassasataṃ hutaṃ.
月月施一千,做布施百年;
于一修己者,顷刻间敬奉;
较彼百年施,彼敬奉更优。
107.
107.
Yo ca vassasataṃ jantu, aggiṃ paricare vane;
Ekañca bhāvitattānaṃ, muhuttamapi pūjaye;
Sāyeva pūjanā seyyo, yañce vassasataṃ hutaṃ.
若人一百年,林中侍奉火;
于一修己者,顷刻间敬奉;
较彼百年施,彼敬奉更优。
108.
108.
Yaṃ kiñci yiṭṭhaṃ va hutaṃ va loke, saṃvaccharaṃ yajetha puññapekkho;
Sabbampi taṃ na catubhāgameti, abhivādanā ujjugatesu seyyo.
若人于世间,为求福德故;
任何供与赠,整年行施与;
此一切功德,尚不能及彼;
礼敬正直者,四分之一分。
109.
109.
Abhivādanasīlissa, niccaṃ vuḍḍhāpacāyino ;
Cattāro dhammā vaḍḍhanti, āyu vaṇṇo sukhaṃ balaṃ.
惯于礼敬者,恒常敬长者;
四法得增长,寿貌乐与力。
110.
110.
Yo ca vassasataṃ jīve, dussīlo asamāhito;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, sīlavantassa jhāyino.
若人活百岁,无戒无定力;
不如活一日,持戒修禅定。
111.
111.
Yo ca vassasataṃ jīve, duppañño asamāhito;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, paññavantassa jhāyino.
若人活百岁,愚昧无定力;
不如活一日,具慧修禅定。
112.
112.
Yo ca vassasataṃ jīve, kusīto hīnavīriyo;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ.
若人活百岁,懈怠少精进;
不如活一日,励力行精进。
113.
113.
Yo [Pg.30] ca vassasataṃ jīve, apassaṃ udayabbayaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato udayabbayaṃ.
若人活百岁,未曾见生灭;
不如活一日,照见于生灭。
114.
114.
Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ amataṃ padaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato amataṃ padaṃ.
若人活百岁,未见不死道;
不如活一日,得睹不死道。
115.
115.
Yo ca vassasataṃ jīve, apassaṃ dhammamuttamaṃ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, passato dhammamuttamaṃ.
若人活百岁,未见至上法;
不如活一日,得见至上法。
Sahassavaggo aṭṭhamo niṭṭhito.
第八、千品终。
9. Pāpavaggo
9. 恶品
116.
116.
Abhittharetha kalyāṇe, pāpā cittaṃ nivāraye;
Dandhañhi karoto puññaṃ, pāpasmiṃ ramatī mano.
当急速行善,制止于恶心;
若行善迟缓,心则乐于恶。
117.
117.
Pāpañce puriso kayirā, na naṃ kayirā punappunaṃ;
Na tamhi chandaṃ kayirātha, dukkho pāpassa uccayo.
若人作恶业,莫令频频作;
莫于彼生欲,积恶唯是苦。
118.
118.
Puññañce puriso kayirā, kayirā naṃ punappunaṃ;
Tamhi chandaṃ kayirātha, sukho puññassa uccayo.
若人修福业,应频频而作;
应于彼生欲,积福是为乐。
119.
119.
Pāpopi [Pg.31] passati bhadraṃ, yāva pāpaṃ na paccati;
Yadā ca paccati pāpaṃ, atha pāpo pāpāni passati.
只要恶未熟,恶人亦见乐;
当恶业成熟,恶人见恶报。
120.
120.
Bhadropi passati pāpaṃ, yāva bhadraṃ na paccati;
Yadā ca paccati bhadraṃ, atha bhadro bhadrāni passati.
善业尚未熟,善人亦见苦;
善业成熟时,善人便见善。
121.
121.
Māvamaññetha pāpassa, na mantaṃ āgamissati;
Udabindunipātena, udakumbhopi pūrati;
Bālo pūrati pāpassa, thokaṃ thokampi ācinaṃ.
于恶勿轻忽,谓小不招报;
如水点滴落,亦能满水瓶;
愚人点滴积,其恶亦满盈。
122.
122.
Māvamaññetha puññassa, na mantaṃ āgamissati;
Udabindunipātena, udakumbhopi pūrati;
Dhīro pūrati puññassa, thokaṃ thokampi ācinaṃ.
于福勿轻忽,谓少不招报;
如水点滴落,亦能满水瓶;
贤者点滴积,其福亦满盈。
123.
123.
Vāṇijova bhayaṃ maggaṃ, appasattho mahaddhano;
Visaṃ jīvitukāmova, pāpāni parivajjaye.
如财多伴少,商人避险道;
如惜命避毒,避恶当亦尔。
124.
124.
Pāṇimhi ce vaṇo nāssa, hareyya pāṇinā visaṃ;
Nābbaṇaṃ visamanveti, natthi pāpaṃ akubbato.
手若无伤口,可以手持毒;
无伤毒不侵,未做故无恶。
125.
125.
Yo [Pg.32] appaduṭṭhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaṅgaṇassa;
Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ, sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto.
若犯无过者,清净无垢士;
恶返彼愚人,如逆风扬尘。
126.
126.
Gabbhameke uppajjanti, nirayaṃ pāpakammino;
Saggaṃ sugatino yanti, parinibbanti anāsavā.
一些入母胎,作恶堕地狱;
善行者生天,无漏者涅槃。
127.
127.
Na antalikkhe na samuddamajjhe, na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa ;
Na vijjatī so jagatippadeso, yatthaṭṭhito mucceyya pāpakammā.
不在虚空不在海,亦非遁入山崖内;
世间实无此方所,能令恶业得解脱。
128.
128.
Na antalikkhe na samuddamajjhe, na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa;
Na vijjatī so jagatippadeso, yatthaṭṭhitaṃ nappasaheyya maccu.
不在虚空不在海,亦非遁入山崖内;
世间实无此方所,能令不被死神伏。
Pāpavaggo navamo niṭṭhito.
第九、恶品终。
10. Daṇḍavaggo
10. 棍杖品
129.
129.
Sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno;
Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye.
一切众生畏棍杖,一切众生惧死亡。
设身处地作类比,莫杀亦莫教人杀。
130.
130.
Sabbe [Pg.33] tasanti daṇḍassa, sabbesaṃ jīvitaṃ piyaṃ;
Attānaṃ upamaṃ katvā, na haneyya na ghātaye.
一切众生畏棍杖,一切众生爱生命。
设身处地作类比,莫杀亦莫教人杀。
131.
131.
Sukhakāmāni bhūtāni, yo daṇḍena vihiṃsati;
Attano sukhamesāno, pecca so na labhate sukhaṃ.
一切有情皆求乐,若以杖害他有情;
欲求自身安乐者,来世彼不获安乐。
132.
132.
Sukhakāmāni bhūtāni, yo daṇḍena na hiṃsati;
Attano sukhamesāno, pecca so labhate sukhaṃ.
一切有情皆求乐,若人不以棍杖害;
欲求自身安乐者,来世彼能获安乐。
133.
133.
Māvoca pharusaṃ kañci, vuttā paṭivadeyyu taṃ ;
Dukkhā hi sārambhakathā, paṭidaṇḍā phuseyyu taṃ.
对人莫说粗恶语,所说者会回敬你;
争执之语确是苦,反击之杖会及你。
134.
134.
Sace neresi attānaṃ, kaṃso upahato yathā;
Esa pattosi nibbānaṃ, sārambho te na vijjati.
若你己不动,如同破铜盘;
你已得涅槃,争执不再有。
135.
135.
Yathā daṇḍena gopālo, gāvo pājeti gocaraṃ;
Evaṃ jarā ca maccu ca, āyuṃ pājenti pāṇinaṃ.
如牧童以杖,驱牛往牧场;
如是老与死,驱赶有情命。
136.
136.
Atha pāpāni kammāni, karaṃ bālo na bujjhati;
Sehi kammehi dummedho, aggidaḍḍhova tappati.
愚人造恶业,彼时不知报;
痴者因自业,火烧般煎熬。
137.
137.
Yo daṇḍena adaṇḍesu, appaduṭṭhesu dussati;
Dasannamaññataraṃ ṭhānaṃ, khippameva nigacchati.
若以棍杖害,无害无过者;
十事中一事,彼将迅速得。
138.
138.
Vedanaṃ [Pg.34] pharusaṃ jāniṃ, sarīrassa ca bhedanaṃ ;
Garukaṃ vāpi ābādhaṃ, cittakkhepañca pāpuṇe.
或遭受剧苦,破财身残缺;
乃至患重疾,或心智错乱。
139.
139.
Rājato vā upasaggaṃ, abbhakkhānañca dāruṇaṃ;
Parikkhayañca ñātīnaṃ, bhogānañca pabhaṅguraṃ.
从王获灾祸,或受重诬告;
或痛失亲属,或财产危脆。
140.
140.
Atha vāssa agārāni, aggi ḍahati pāvako;
Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati.
又或其家宅,遭受火焚烧;
愚者身亡后,投生于地狱。
141.
141.
Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā, nānāsakā thaṇḍilasāyikā vā;
Rajojallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ, sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ.
非裸行结发,非涂泥断食;
非卧地污身,非发勤蹲踞;
未度疑之人,能令得净化。
142.
142.
Alaṅkato cepi samaṃ careyya, santo danto niyato brahmacārī;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, so brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhu.
即便严饰身,若能平等行;
寂止且调御,坚定及梵行;
于一切生类,舍弃于暴力;
彼即婆罗门,沙门及比丘。
143.
143.
Hirīnisedho puriso, koci lokasmi vijjati;
Yo niddaṃ apabodheti, asso bhadro kasāmiva.
若人避昏睡,如良马避鞭。
以惭防护者,世间能有谁?
144.
144.
Asso [Pg.35] yathā bhadro kasāniviṭṭho, ātāpino saṃvegino bhavātha;
Saddhāya sīlena ca vīriyena ca, samādhinā dhammavinicchayena ca;
Sampannavijjācaraṇā patissatā, jahissatha dukkhamidaṃ anappakaṃ.
如良马加鞭,应热忱悚惧;
藉由信与戒,精进以及定;
具备法抉择,明与行具足,
及念现前者,将舍此众苦。
145.
145.
Udakañhi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ;
Dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti subbatā.
治水者引水,箭工矫直箭;
木匠斧正木,善行者自御。
Daṇḍavaggo dasamo niṭṭhito.
第十、棍杖品终。
11. Jarāvaggo
11. 老品
146.
146.
Ko nu hāso kimānando, niccaṃ pajjalite sati;
Andhakārena onaddhā, padīpaṃ na gavesatha.
常在燃烧中,何喜何可笑?
黑暗所笼罩,何不寻明灯?
147.
147.
Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;
Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
观此粉饰身,疮孔骨所撑;
疾病多思量,绝非常存者。
148.
148.
Parijiṇṇamidaṃ rūpaṃ, roganīḷaṃ pabhaṅguraṃ;
Bhijjati pūtisandeho, maraṇantañhi jīvitaṃ.
此衰老色身,朽坏之病巢;
腐身必毁坏,生命终归死。
149.
149.
Yānimāni [Pg.36] apatthāni, alābūneva sārade;
Kāpotakāni aṭṭhīni, tāni disvāna kā rati.
犹如葫芦瓜,散弃于秋季;
此等鸽色骨,见之有何乐?
150.
150.
Aṭṭhīnaṃ nagaraṃ kataṃ, maṃsalohitalepanaṃ;
Yattha jarā ca maccu ca, māno makkho ca ohito.
此城骨所建,涂以血与肉;
内藏老与死,傲慢及贬损。
151.
151.
Jīranti ve rājarathā sucittā, atho sarīrampi jaraṃ upeti;
Satañca dhammo na jaraṃ upeti, santo have sabbhi pavedayanti.
盛饰王车终必朽,此身老迈亦当尔;
然善人法不老朽,善人德士相传诵。
152.
152.
Appassutāyaṃ puriso, balibaddhova jīrati;
Maṃsāni tassa vaḍḍhanti, paññā tassa na vaḍḍhati.
此寡闻之人,如公牛生长;
徒肉身增长,智慧无成长。
153.
153.
Anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvissaṃ anibbisaṃ;
Gahakāraṃ gavesanto, dukkhā jāti punappunaṃ.
轮回许多生,寻找造屋者;
流转未发现,苦哉再再生。
154.
154.
Gahakāraka diṭṭhosi, puna gehaṃ na kāhasi;
Sabbā te phāsukā bhaggā, gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ;
Visaṅkhāragataṃ cittaṃ, taṇhānaṃ khayamajjhagā.
已见造屋者,不再造家屋;
你椽皆破坏,房梁已摧毁;
我心离行作,已达诸爱尽。
155.
155.
Acaritvā brahmacariyaṃ, aladdhā yobbane dhanaṃ;
Jiṇṇakoñcāva jhāyanti, khīṇamaccheva pallale.
少壮不得财,又未修梵行;
如湖边老鹭,无鱼而颓丧。
156.
156.
Acaritvā [Pg.37] brahmacariyaṃ, aladdhā yobbane dhanaṃ;
Senti cāpātikhīṇāva, purāṇāni anutthunaṃ.
少壮不得财,又未修梵行;
卧如离弦箭,悲叹于过往。
Jarāvaggo ekādasamo niṭṭhito.
第十一、老品终。
12. Attavaggo
12. 自己品
157.
157.
Attānañce piyaṃ jaññā, rakkheyya naṃ surakkhitaṃ;
Tiṇṇaṃ aññataraṃ yāmaṃ, paṭijaggeyya paṇḍito.
若人知自爱,则应善守护;
三时中一时,智者应自护。
158.
158.
Attānameva paṭhamaṃ, patirūpe nivesaye;
Athaññamanusāseyya, na kilisseyya paṇḍito.
首先应令己,安立适当处;
而后教他人,智者方无诟。
159.
159.
Attānaṃ ce tathā kayirā, yathāññamanusāsati;
Sudanto vata dametha, attā hi kira duddamo.
如何教他人,自应如是行;
自调方调人,自身实难调。
160.
160.
Attā hi attano nātho, ko hi nātho paro siyā;
Attanā hi sudantena, nāthaṃ labhati dullabhaṃ.
自为自依怙,他人何可依?
唯自善调伏,获难得所依。
161.
161.
Attanā hi kataṃ pāpaṃ, attajaṃ attasambhavaṃ;
Abhimatthati dummedhaṃ, vajiraṃ vasmamayaṃ maṇiṃ.
恶实由己造,自生自为源;
复摧残愚人,如金刚摧宝。
162.
162.
Yassa accantadussīlyaṃ, māluvā sālamivotthataṃ;
Karoti so tathattānaṃ, yathā naṃ icchatī diso.
彼之极无德,如藤覆娑罗;
彼对己所为,正如敌所愿。
163.
163.
Sukarāni [Pg.38] asādhūni, attano ahitāni ca;
Yaṃ ve hitañca sādhuñca, taṃ ve paramadukkaraṃ.
不善事易作,而于己无益;
善及有益事,彼实极难行。
164.
164.
Yo sāsanaṃ arahataṃ, ariyānaṃ dhammajīvinaṃ;
Paṭikkosati dummedho, diṭṭhiṃ nissāya pāpikaṃ;
Phalāni kaṭṭhakasseva, attaghātāya phallati.
愚人依恶见,妨碍阿拉汉、
如法活命者、圣者之教法;
实如竹结籽,结果致自毁。
165.
165.
Attanā hi kataṃ pāpaṃ, attanā saṃkilissati;
Attanā akataṃ pāpaṃ, attanāva visujjhati;
Suddhī asuddhi paccattaṃ, nāñño aññaṃ visodhaye.
自己作恶矣,将染污自己;
自己不作恶,净化于自己;
净不净由己,孰能净他人?
166.
166.
Attadatthaṃ paratthena, bahunāpi na hāpaye;
Attadatthamabhiññāya, sadatthapasuto siyā.
利他事虽多,亦莫忽自利;
明了自利者,当勤求自利。
Attavaggo dvādasamo niṭṭhito.
第十二、自己品终。
13. Lokavaggo
13. 世间品
167.
167.
Hīnaṃ dhammaṃ na seveyya, pamādena na saṃvase;
Micchādiṭṭhiṃ na seveyya, na siyā lokavaḍḍhano.
勿习卑劣法,勿交放逸者;
莫执持邪见,不增长来世。
168.
168.
Uttiṭṭhe nappamajjeyya, dhammaṃ sucaritaṃ care;
Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.
奋起勿放逸,应行善行法;
今生与来世,法行者乐住。
169.
169.
Dhammaṃ [Pg.39] care sucaritaṃ, na naṃ duccaritaṃ care;
Dhammacārī sukhaṃ seti, asmiṃ loke paramhi ca.
应行善行法,不行彼恶行;
今生与来世,法行者乐住。
170.
170.
Yathā pubbuḷakaṃ passe, yathā passe marīcikaṃ;
Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passati.
当如观水泡,当如见阳焰;
如是观世间,死王不见彼。
171.
171.
Etha passathimaṃ lokaṃ, cittaṃ rājarathūpamaṃ;
Yattha bālā visīdanti, natthi saṅgo vijānataṃ.
请来观此世间,犹如盛饰王车;
愚人沉沦其中,智者毫无执著。
172.
172.
Yo ca pubbe pamajjitvā, pacchā so nappamajjati;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
若人先放逸,而后不放逸;
彼耀此世间,如月出云翳。
173.
173.
Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ, kusalena pidhīyati ;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
若作恶业已,覆之以善者;
彼耀此世间,如月出云翳。
174.
174.
Andhabhūto ayaṃ loko, tanukettha vipassati;
Sakuṇo jālamuttova, appo saggāya gacchati.
此世间盲目,洞察者甚少;
如鸟脱罗网,鲜有到天界。
175.
175.
Haṃsādiccapathe yanti, ākāse yanti iddhiyā;
Nīyanti dhīrā lokamhā, jetvā māraṃ savāhiniṃ.
天鹅飞日道,神通可行空;
贤者胜魔众,出离于世间。
176.
176.
Ekaṃ dhammaṃ atītassa, musāvādissa jantuno;
Vitiṇṇaparalokassa, natthi pāpaṃ akāriyaṃ.
违越于一法,说妄语之人;
不顾来世者,彼无恶不作。
177.
177.
Na [Pg.40] ve kadariyā devalokaṃ vajanti, bālā have nappasaṃsanti dānaṃ;
Dhīro ca dānaṃ anumodamāno, teneva so hoti sukhī parattha.
悭吝不生天,愚不赞布施;
贤者随喜施,因此后世乐。
178.
178.
Pathabyā ekarajjena, saggassa gamanena vā;
Sabbalokādhipaccena, sotāpattiphalaṃ varaṃ.
较一统大地,或得生天上;
主宰全世界,入流果尤胜。
Lokavaggo terasamo niṭṭhito.
第十三、世间品终。
14. Buddhavaggo
14. 佛陀品
179.
179.
Yassa jitaṃ nāvajīyati, jitaṃ yassa no yāti koci loke;
Taṃ buddhamanantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessatha.
彼之胜利不可败,所败烦恼来世无;
无边行境无迹佛,汝以何道而诱惑?
180.
180.
Yassa jālinī visattikā, taṇhā natthi kuhiñci netave;
Taṃ buddhamanantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessatha.
彼无贪爱之罗网,可带其往任何处;
无边行境无迹佛,汝以何道而诱惑?
181.
181.
Ye jhānapasutā dhīrā, nekkhammūpasame ratā;
Devāpi tesaṃ pihayanti, sambuddhānaṃ satīmataṃ.
乐禅修贤者,喜出离寂止;
天神亦爱彼,具念正觉者。
182.
182.
Kiccho [Pg.41] manussapaṭilābho, kicchaṃ maccāna jīvitaṃ;
Kicchaṃ saddhammassavanaṃ, kiccho buddhānamuppādo.
得获人身难,做人生活难;
得闻正法难,诸佛出世难。
183.
183.
Sabbapāpassa akaraṇaṃ, kusalassa upasampadā ;
Sacittapariyodapanaṃ, etaṃ buddhāna sāsanaṃ.
一切恶莫作,具足于善法;
自净其心意,此是诸佛教。
184.
184.
Khantī paramaṃ tapo titikkhā, nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā;
Na hi pabbajito parūpaghātī, na samaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto.
忍辱是最高苦行,诸佛说涅槃最上;
伤他实非出家人,恼害他人非沙门。
185.
185.
Anūpavādo anūpaghāto, pātimokkhe ca saṃvaro;
Mattaññutā ca bhattasmiṃ, pantañca sayanāsanaṃ;
Adhicitte ca āyogo, etaṃ buddhāna sāsanaṃ.
不骂不伤害,护巴帝摩卡;
饮食知适量,居住边远处;
致力增上心,此为诸佛教。
186.
186.
Na kahāpaṇavassena, titti kāmesu vijjati;
Appassādā dukhā kāmā, iti viññāya paṇḍito.
即便雨金钱,诸欲不满足;
智者了知欲,乐少而苦多。
187.
187.
Api dibbesu kāmesu, ratiṃ so nādhigacchati;
Taṇhakkhayarato hoti, sammāsambuddhasāvako.
即便于天欲,彼亦不希求;
正觉者弟子,乐于灭贪欲。
188.
188.
Bahuṃ ve saraṇaṃ yanti, pabbatāni vanāni ca;
Ārāmarukkhacetyāni, manussā bhayatajjitā.
众人恐惧故,皈依于山岳,
及皈依森林,园林与神树。
189.
189.
Netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ, netaṃ saraṇamuttamaṃ;
Netaṃ saraṇamāgamma, sabbadukkhā pamuccati.
彼非安稳依,彼非至上依;
皈依于彼者,不脱一切苦。
190.
190.
Yo [Pg.42] ca buddhañca dhammañca, saṅghañca saraṇaṃ gato;
Cattāri ariyasaccāni, sammappaññāya passati.
若人皈依佛,皈依法及僧;
依于正智慧,得见四圣谛。
191.
191.
Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;
Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.
苦与苦之集,以及苦之离;
八圣道一并,导向苦止息。
192.
192.
Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ, etaṃ saraṇamuttamaṃ;
Etaṃ saraṇamāgamma, sabbadukkhā pamuccati.
此为安稳依,此为至上依;
皈依于此者,解脱一切苦。
193.
193.
Dullabho purisājañño, na so sabbattha jāyati;
Yattha so jāyati dhīro, taṃ kulaṃ sukhamedhati.
人杰实难得,彼非随处生;
贤者所生处,家族即蒙幸。
194.
194.
Sukho buddhānamuppādo, sukhā saddhammadesanā;
Sukhā saṅghassa sāmaggī, samaggānaṃ tapo sukho.
诸佛出世乐,宣说正法乐,
僧团和合乐,和合修行乐。
195.
195.
Pūjārahe pūjayato, buddhe yadi va sāvake;
Papañcasamatikkante, tiṇṇasokapariddave.
礼敬应礼者,诸佛及弟子,
已离于诸盖,超越忧悲者。
196.
196.
Te tādise pūjayato, nibbute akutobhaye;
Na sakkā puññaṃ saṅkhātuṃ, imettamapi kenaci.
礼敬于此等,寂灭无畏者;
无人可测度,功德为几许。
Buddhavaggo cuddasamo niṭṭhito.
第十四、佛陀品终。
15. Sukhavaggo
15. 乐品
197.
197.
Susukhaṃ vata jīvāma, verinesu averino;
Verinesu manussesu, viharāma averino.
我等实乐活,怨恨中无怨;
怨恨之人中,我等无怨住。
198.
198.
Susukhaṃ [Pg.43] vata jīvāma, āturesu anāturā;
Āturesu manussesu, viharāma anāturā.
我等实为安乐住,于病苦者中无病苦;于病苦众人中,安住无病苦。
199.
199.
Susukhaṃ vata jīvāma, ussukesu anussukā;
Ussukesu manassesu, viharāma anussukā.
我等实乐活,欲求中无求;
欲求之人中,我等无求住。
200.
200.
Susukhaṃ vata jīvāma, yesaṃ no natthi kiñcanaṃ;
Pītibhakkhā bhavissāma, devā ābhassarā yathā.
我等实乐活,任何障碍无;
我等喜为食,恰似流光天。
201.
201.
Jayaṃ veraṃ pasavati, dukkhaṃ seti parājito;
Upasanto sukhaṃ seti, hitvā jayaparājayaṃ.
胜利召憎恨,败者住苦恼;
胜败两俱舍,寂止住安乐。
202.
202.
Natthi rāgasamo aggi, natthi dosasamo kali;
Natthi khandhasamā dukkhā, natthi santiparaṃ sukhaṃ.
无火如贪爱,无恶如嗔恚;
无苦如诸蕴,无乐胜寂止。
203.
203.
Jighacchāparamā rogā, saṅkhāraparamā dukhā;
Etaṃ ñatvā yathābhūtaṃ, nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ.
饥为最大病,诸行最大苦;
如实知此已,涅槃最上乐。
204.
204.
Ārogyaparamā lābhā, santuṭṭhiparamaṃ dhanaṃ;
Vissāsaparamā ñāti, nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ.
健康最上利,知足最上财;
信任最上亲,涅槃最上乐。
205.
205.
Pavivekarasaṃ pitvā, rasaṃ upasamassa ca;
Niddaro hoti nippāpo, dhammapītirasaṃ pivaṃ.
已饮远离味,以及寂止味;
饮法喜味者,离忧虑无恶。
206.
206.
Sāhu [Pg.44] dassanamariyānaṃ, sannivāso sadā sukho;
Adassanena bālānaṃ, niccameva sukhī siyā.
善哉见圣者,共住常快乐;
不见愚者故,彼即恒快乐。
207.
207.
Bālasaṅgatacārī hi, dīghamaddhāna socati;
Dukkho bālehi saṃvāso, amitteneva sabbadā;
Dhīro ca sukhasaṃvāso, ñātīnaṃva samāgamo.
与愚者为伴,长久处忧悲;
与愚如与敌,共住时时苦;
贤者相伴乐,如同会亲族。
208.
208.
Tasmā hi –Dhīrañca paññañca bahussutañca, dhorayhasīlaṃ vatavantamariyaṃ;
Taṃ tādisaṃ sappurisaṃ sumedhaṃ, bhajetha nakkhattapathaṃva candimā.
是故应结交,贤智多闻者,
惯于担重荷,苦修之圣人,
随此善智士,如月顺星道。
Sukhavaggo pannarasamo niṭṭhito.
第十五、乐品终。
16. Piyavaggo
16. 喜爱品
209.
209.
Ayoge yuñjamattānaṃ, yogasmiñca ayojayaṃ;
Atthaṃ hitvā piyaggāhī, pihetattānuyoginaṃ.
自行不应行,于应行未行;
弃义利取爱,却羡自励者。
210.
210.
Mā piyehi samāgañchi, appiyehi kudācanaṃ;
Piyānaṃ adassanaṃ dukkhaṃ, appiyānañca dassanaṃ.
恒莫与爱会,恒莫与憎交;
不见爱者苦,见憎者亦苦。
211.
211.
Tasmā piyaṃ na kayirātha, piyāpāyo hi pāpako;
Ganthā tesaṃ na vijjanti, yesaṃ natthi piyāppiyaṃ.
故莫生喜爱,爱别离为苦;
无有爱憎者,彼等无系缚。
212.
212.
Piyato jāyatī soko, piyato jāyatī bhayaṃ;
Piyato vippamuttassa, natthi soko kuto bhayaṃ.
由喜爱生忧,由喜爱生怖;
解脱喜爱者,无忧何来怖?
213.
213.
Pemato [Pg.45] jāyatī soko, pemato jāyatī bhayaṃ;
Pemato vippamuttassa, natthi soko kuto bhayaṃ.
由亲爱生忧,由亲爱生怖;
解脱亲爱者,无忧何来怖?
214.
214.
Ratiyā jāyatī soko, ratiyā jāyatī bhayaṃ;
Ratiyā vippamuttassa, natthi soko kuto bhayaṃ.
由欲爱生忧,由欲爱生怖;
解脱欲爱者,无忧何来怖?
215.
215.
Kāmato jāyatī soko, kāmato jāyatī bhayaṃ;
Kāmato vippamuttassa, natthi soko kuto bhayaṃ.
由欲望生忧,由欲望生怖;
解脱欲望者,无忧何来怖?
216.
216.
Taṇhāya jāyatī soko, taṇhāya jāyatī bhayaṃ;
Taṇhāya vippamuttassa, natthi soko kuto bhayaṃ.
由渴爱生忧,由渴爱生怖;
解脱渴爱者,无忧何来怖?
217.
217.
Sīladassanasampannaṃ, dhammaṭṭhaṃ saccavedinaṃ;
Attano kamma kubbānaṃ, taṃ jano kurute piyaṃ.
具足戒与见,住法知真谛;
履践于己业,彼为世人爱。
218.
218.
Chandajāto anakkhāte, manasā ca phuṭo siyā;
Kāmesu ca appaṭibaddhacitto, uddhaṃsototi vuccati.
志于离言境,且心意盈满;
心离诸欲缚,是名上流人。
219.
219.
Cirappavāsiṃ purisaṃ, dūrato sotthimāgataṃ;
Ñātimittā suhajjā ca, abhinandanti āgataṃ.
久在异乡人,平安自远归;
亲朋与挚友,欣喜其归来。
220.
220.
Tatheva katapuññampi, asmā lokā paraṃ gataṃ;
Puññāni paṭigaṇhanti, piyaṃ ñātīva āgataṃ.
修福亦如是,此世往来世;
诸福业相迎,如亲迎爱归。
Piyavaggo soḷasamo niṭṭhito.
第十六、喜爱品终。
17. Kodhavaggo
17. 忿怒品
221.
221.
Kodhaṃ [Pg.46] jahe vippajaheyya mānaṃ, saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya;
Taṃ nāmarūpasmimasajjamānaṃ, akiñcanaṃ nānupatanti dukkhā.
当舍怒与慢,超越一切结;
彼不执名色,无所有不苦。
222.
222.
Yo ve uppatitaṃ kodhaṃ, rathaṃ bhantaṃva vāraye ;
Tamahaṃ sārathiṃ brūmi, rasmiggāho itaro jano.
能制已生怒,如止疾驰车;
我称彼御者,余仅执缰者。
223.
223.
Akkodhena jine kodhaṃ, asādhuṃ sādhunā jine;
Jine kadariyaṃ dānena, saccenālikavādinaṃ.
以不怒胜怒,以善胜不善;
以施胜悭吝,以真胜妄语。
224.
224.
Saccaṃ bhaṇe na kujjheyya, dajjā appampi yācito;
Etehi tīhi ṭhānehi, gacche devāna santike.
实语不发怒,遇乞少亦施;
凭借此三因,得往诸天界。
225.
225.
Ahiṃsakā ye munayo, niccaṃ kāyena saṃvutā;
Te yanti accutaṃ ṭhānaṃ, yattha gantvā na socare.
无害之牟尼,常防护于身;
彼往不死处,去已无忧恼。
226.
226.
Sadā jāgaramānānaṃ, ahorattānusikkhinaṃ;
Nibbānaṃ adhimuttānaṃ, atthaṃ gacchanti āsavā.
恒常醒觉者,昼夜勤修学;
心向涅槃者,诸漏趋灭尽。
227.
227.
Porāṇametaṃ [Pg.47] atula, netaṃ ajjatanāmiva;
Nindanti tuṇhimāsīnaṃ, nindanti bahubhāṇinaṃ;
Mitabhāṇimpi nindanti, natthi loke anindito.
阿杜拉,
此非今日事,古来即如此;
默然坐遭责,多言者遭责;
适言亦遭责,世无离责者。
228.
228.
Na cāhu na ca bhavissati, na cetarahi vijjati;
Ekantaṃ nindito poso, ekantaṃ vā pasaṃsito.
过去将来无,现在亦没有;
只遭责备人,唯受赞扬者。
229.
229.
Yaṃ ce viññū pasaṃsanti, anuvicca suve suve;
Acchiddavuttiṃ medhāviṃ, paññāsīlasamāhitaṃ.
智者日日考察后所赞叹者:行止无瑕疵,具慧者,智慧与戒具足者。
230.
230.
Nikkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahati;
Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito.
如离尘垢金,何人能轻毁?
诸天亦赞叹,梵天亦赞美。
231.
231.
Kāyappakopaṃ rakkheyya, kāyena saṃvuto siyā;
Kāyaduccaritaṃ hitvā, kāyena sucaritaṃ care.
当护身恶行,应以身防护;
舍断身恶行,以身行善行。
232.
232.
Vacīpakopaṃ rakkheyya, vācāya saṃvuto siyā;
Vacīduccaritaṃ hitvā, vācāya sucaritaṃ care.
当护语恶行,应以语防护;
舍断语恶行,以语行善行。
233.
233.
Manopakopaṃ rakkheyya, manasā saṃvuto siyā;
Manoduccaritaṃ hitvā, manasā sucaritaṃ care.
当护意恶行,应以意防护;
舍断意恶行,以意行善行。
234.
234.
Kāyena saṃvutā dhīrā, atho vācāya saṃvutā;
Manasā saṃvutā dhīrā, te ve suparisaṃvutā.
贤者以身护,复以语防护;
贤者以意护,彼实善防护。
Kodhavaggo sattarasamo niṭṭhito.
第十七 忿怒品 终。
18. Malavaggo
18. 垢秽品
235.
235.
Paṇḍupalāsova dānisi, yamapurisāpi ca te upaṭṭhitā;
Uyyogamukhe ca tiṭṭhasi, pātheyyampi ca te na vijjati.
如今你似枯萎叶,阎魔使者已现前;
立于死神之门前,旅途资粮尚未存。
236.
236.
So [Pg.48] karohi dīpamattano, khippaṃ vāyama paṇḍito bhava;
Niddhantamalo anaṅgaṇo, dibbaṃ ariyabhūmiṃ upehisi.
请汝自作洲,速勤为智者;
除垢无秽染,将至圣地天。
237.
237.
Upanītavayo ca dānisi, sampayātosi yamassa santike;
Vāso te natthi antarā, pātheyyampi ca te na vijjati.
你年华已逝,已趋近阎魔;
中途无住处,并且乏资粮。
238.
238.
So karohi dīpamattano, khippaṃ vāyama paṇḍito bhava;
Niddhantamalo anaṅgaṇo, na punaṃ jātijaraṃ upehisi.
汝应自作洲,速勤为智者;
涤尽诸垢秽,不再趣生老。
239.
239.
Anupubbena medhāvī, thokaṃ thokaṃ khaṇe khaṇe;
Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano.
智者依渐次,刹那刹那间;
如金匠冶金,点滴除己垢。
240.
240.
Ayasāva malaṃ samuṭṭhitaṃ, tatuṭṭhāya tameva khādati;
Evaṃ atidhonacārinaṃ, sāni kammāni nayanti duggatiṃ.
铁锈由铁生,反噬铁自身;
违净行亦然,自业导恶趣
241.
241.
Asajjhāyamalā mantā, anuṭṭhānamalā gharā;
Malaṃ vaṇṇassa kosajjaṃ, pamādo rakkhato malaṃ.
经典不习垢,家宅不勤垢;
怠惰容色垢,放逸保护垢。
242.
242.
Malitthiyā duccaritaṃ, maccheraṃ dadato malaṃ;
Malā ve pāpakā dhammā, asmiṃ loke paramhi ca.
妇女邪行垢,施者悭吝垢;
此世与他世,恶法实为垢。
243.
243.
Tato malā malataraṃ, avijjā paramaṃ malaṃ;
Etaṃ malaṃ pahantvāna, nimmalā hotha bhikkhavo.
较前垢更垢,无明最为垢;
比丘舍此垢,汝等无垢秽。
244.
244.
Sujīvaṃ ahirikena, kākasūrena dhaṃsinā;
Pakkhandinā pagabbhena, saṃkiliṭṭhena jīvitaṃ.
无惭生活易,鲁莽如乌鸦;
诋毁及邀功,粗鲁污染活。
245.
245.
Hirīmatā [Pg.49] ca dujjīvaṃ, niccaṃ sucigavesinā;
Alīnenāppagabbhena, suddhājīvena passatā.
有惭恒求净,谦逊不执着;
洞见于净命,其人生活难。
246.
246.
Yo pāṇamatipāteti, musāvādañca bhāsati;
Loke adinnamādiyati, paradārañca gacchati.
若人行杀生,及说虚妄语;
于世不与取,狎近他人妻。
247.
247.
Surāmerayapānañca, yo naro anuyuñjati;
Idhevameso lokasmiṃ, mūlaṃ khaṇati attano.
若人耽溺饮,谷物花果酒;
是人于此世,自掘其根本。
248.
248.
Evaṃ bho purisa jānāhi, pāpadhammā asaññatā;
Mā taṃ lobho adhammo ca, ciraṃ dukkhāya randhayuṃ.
贤士汝当知,恶法无自制;
莫令贪、非法,长久使汝苦。
249.
249.
Dadāti ve yathāsaddhaṃ, yathāpasādanaṃ jano;
Tattha yo maṅku bhavati, paresaṃ pānabhojane;
Na so divā vā rattiṃ vā, samādhimadhigacchati.
人依净信心,随信而施与;
于他人饮食,若人怀不满;
无论昼与夜,彼不得三昧。
250.
250.
Yassa cetaṃ samucchinnaṃ, mūlaghaccaṃ samūhataṃ;
Sa ve divā vā rattiṃ vā, samādhimadhigacchati.
斩断此心者,连根而除灭;
彼于昼或夜,可得入三昧。
251.
251.
Natthi rāgasamo aggi, natthi dosasamo gaho;
Natthi mohasamaṃ jālaṃ, natthi taṇhāsamā nadī.
无火如贪欲,无执如嗔恚;
无网如愚痴,无河如渴爱。
252.
252.
Sudassaṃ vajjamaññesaṃ, attano pana duddasaṃ;
Paresaṃ hi so vajjāni, opunāti yathā bhusaṃ;
Attano pana chādeti, kaliṃva kitavā saṭho.
他人过易见,见己过则难;
彼宣他人过,如同扬谷糠;
而藏于己过,如骗子藏恶。
253.
253.
Paravajjānupassissa[Pg.50], niccaṃ ujjhānasaññino;
Āsavā tassa vaḍḍhanti, ārā so āsavakkhayā.
常观他人过,常怀挑剔想;
其诸漏增长,远离于漏尽。
254.
254.
Ākāseva padaṃ natthi, samaṇo natthi bāhire;
Papañcābhiratā pajā, nippapañcā tathāgatā.
虚空之中无足迹,佛法之外无沙门;
众生耽溺于戏论,如来已离诸戏论。
255.
255.
Ākāseva padaṃ natthi, samaṇo natthi bāhire;
Saṅkhārā sassatā natthi, natthi buddhānamiñjitaṃ.
虚空之中无足迹,佛法之外无沙门;
诸行之中无常恒,诸佛无有诸动摇。
Malavaggo aṭṭhārasamo niṭṭhito.
第十八、垢秽品终
19. Dhammaṭṭhavaggo
19. 法住品
256.
256.
Na tena hoti dhammaṭṭho, yenatthaṃ sāhasā naye;
Yo ca atthaṃ anatthañca, ubho niccheyya paṇḍito.
以专横断案,非为法住者;
智者应裁决,对错之双方。
257.
257.
Asāhasena dhammena, samena nayatī pare;
Dhammassa gutto medhāvī, ‘‘dhammaṭṭho’’ti pavuccati.
依法不专横,公平判他人;
护法之智者,是名法住者。
258.
258.
Na tena paṇḍito hoti, yāvatā bahu bhāsati;
Khemī averī abhayo, ‘‘paṇḍito’’ti pavuccati.
不仅因多言,彼即为智者;
安稳无敌意,无畏名智者。
259.
259.
Na tāvatā dhammadharo, yāvatā bahu bhāsati;
Yo ca appampi sutvāna, dhammaṃ kāyena passati;
Sa ve dhammadharo hoti, yo dhammaṃ nappamajjati.
不仅因多言,即为持法者;
彼虽闻少许,而由身见法;
于法不放逸,彼实持法者。
260.
260.
Na [Pg.51] tena thero so hoti, yenassa palitaṃ siro;
Paripakko vayo tassa, ‘‘moghajiṇṇo’’ti vuccati.
不因彼白头,即成为长老;
彼之年岁长,称为徒老者。
261.
261.
Yamhi saccañca dhammo ca, ahiṃsā saṃyamo damo;
Sa ve vantamalo dhīro, ‘‘thero’’ iti pavuccati.
彼具谛与法,无害自调御;
离垢之贤者,实名为长老。
262.
262.
Na vākkaraṇamattena, vaṇṇapokkharatāya vā;
Sādhurūpo naro hoti, issukī maccharī saṭho.
不因善言辞,或以貌如花;
嫉妒悭伪者,成为贤良人。
263.
263.
Yassa cetaṃ samucchinnaṃ, mūlaghaccaṃ samūhataṃ;
Sa vantadoso medhāvī, ‘‘sādhurūpo’’ti vuccati.
斩断于此者,根绝拔除之;
离瞋之智者,是名贤良人。
264.
264.
Na muṇḍakena samaṇo, abbato alikaṃ bhaṇaṃ;
Icchālobhasamāpanno, samaṇo kiṃ bhavissati.
无戒说妄语,光头非沙门;
具足欲与贪,如何是沙门?
265.
265.
Yo ca sameti pāpāni, aṇuṃ thūlāni sabbaso;
Samitattā hi pāpānaṃ, ‘‘samaṇo’’ti pavuccati.
若人止息于,大小一切恶;
诸恶息灭故,是名为沙门。
266.
266.
Na tena bhikkhu so hoti, yāvatā bhikkhate pare;
Vissaṃ dhammaṃ samādāya, bhikkhu hoti na tāvatā.
仅向他乞食,彼不为比丘;
奉行腥臭法,即非为比丘。
267.
267.
Yodha puññañca pāpañca, bāhetvā brahmacariyavā ;
Saṅkhāya loke carati, sa ve ‘‘bhikkhū’’ti vuccati.
若人修梵行,摈弃福与恶;
思量行于世,彼实称比丘。
268.
268.
Na monena munī hoti, mūḷharūpo aviddasu;
Yo ca tulaṃva paggayha, varamādāya paṇḍito.
不以沉默成牟尼,愚顽闇昧非智者;
若能权衡如持秤,择取殊胜真智者。
269.
269.
Pāpāni [Pg.52] parivajjeti, sa munī tena so muni;
Yo munāti ubho loke, ‘‘muni’’ tena pavuccati.
舍弃诸恶行,故彼为牟尼;
若知两世间,因此称牟尼。
270.
270.
Na tena ariyo hoti, yena pāṇāni hiṃsati;
Ahiṃsā sabbapāṇānaṃ, ‘‘ariyo’’ti pavuccati.
以其杀生故,彼非是圣者;
对一切生命,无害名圣者。
271.
271.
Na sīlabbatamattena, bāhusaccena vā pana;
Atha vā samādhilābhena, vivittasayanena vā.
不仅以持戒,又或以多闻;
亦或以得定,或住边远处;
272.
272.
Phusāmi nekkhammasukhaṃ, aputhujjanasevitaṃ;
Bhikkhu vissāsamāpādi, appatto āsavakkhayaṃ.
我证出离乐,非凡夫所及;
未达于漏尽,比丘莫自满。
Dhammaṭṭhavaggo ekūnavīsatimo niṭṭhito.
第十九、法住品终。
20. Maggavaggo
20. 道品
273.
273.
Maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho, saccānaṃ caturo padā;
Virāgo seṭṭho dhammānaṃ, dvipadānañca cakkhumā.
诸道八支胜,诸谛四句胜;
诸法离贪胜,两足具眼胜。
274.
274.
Eseva maggo natthañño, dassanassa visuddhiyā;
Etañhi tumhe paṭipajjatha, mārassetaṃ pamohanaṃ.
为见之清净,唯此道无他;
汝等当行之,此能迷惑魔。
275.
275.
Etañhi tumhe paṭipannā, dukkhassantaṃ karissatha;
Akkhāto vo mayā maggo, aññāya sallakantanaṃ.
汝等行于此,将作苦终结;
我为汝等说,所知拔箭道。
276.
276.
Tumhehi kiccamātappaṃ, akkhātāro tathāgatā;
Paṭipannā pamokkhanti, jhāyino mārabandhanā.
汝等当精勤,如来唯教者;
行道禅修者,解脱魔系缚。
277.
277.
‘‘Sabbe [Pg.53] saṅkhārā aniccā’’ti, yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
一切行无常,以慧照见时;
则厌离于苦,此乃清净道。
278.
278.
‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhā’’ti, yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
一切行是苦,以慧照见时;
则厌离于苦,此乃清净道。
279.
279.
‘‘Sabbe dhammā anattā’’ti, yadā paññāya passati;
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
一切法无我,以慧照见时;
则厌离于苦,此乃清净道。
280.
280.
Uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno, yuvā balī ālasiyaṃ upeto;
Saṃsannasaṅkappamano kusīto, paññāya maggaṃ alaso na vindati.
应勤奋时不勤奋,年富力强陷懒惰;
意志消沉并懈怠,懒人不以慧证道。
281.
281.
Vācānurakkhī manasā susaṃvuto, kāyena ca nākusalaṃ kayirā ;
Ete tayo kammapathe visodhaye, ārādhaye maggamisippaveditaṃ.
守护语与意,不以身造恶;
清净此三业,可成仙示道 。
(译者注:“ārādhaye”有欢喜、圆满、成就等含义,缅语依词释在此将其解释为“应欢喜于仙人所示道”。)
282.
282.
Yogā ve jāyatī bhūri, ayogā bhūrisaṅkhayo;
Etaṃ dvedhāpathaṃ ñatvā, bhavāya vibhavāya ca;
Tathāttānaṃ niveseyya, yathā bhūri pavaḍḍhati.
禅修智慧广,不修智慧失;
增长不增长,知此二道后;
应安立自身,以令智慧增。
283.
283.
Vanaṃ [Pg.54] chindatha mā rukkhaṃ, vanato jāyate bhayaṃ;
Chetvā vanañca vanathañca, nibbanā hotha bhikkhavo.
伐林莫伐树,从林生恐怖 ;
伐林及丛已,比丘离欲林。
(译者注:在这里“vanaṃ”是个双关语,它同时有“贪欲、烦恼”和“树林”的意思。)
284.
284.
Yāva hi vanatho na chijjati, aṇumattopi narassa nārisu;
Paṭibaddhamanova tāva so, vaccho khīrapakova mātari.
只要男于女,一丝欲未除;
彼心即受缚,如乳牛恋母。
285.
285.
Ucchinda sinehamattano kumudaṃ sāradikaṃva ;
Santimaggameva brūhaya, nibbānaṃ sugatena desitaṃ.
请断自情爱,如手折秋莲;
且修寂止道,善至示涅槃。
286.
286.
Idha vassaṃ vasissāmi, idha hemantagimhisu;
Iti bālo vicinteti, antarāyaṃ na bujjhati.
雨季我住此,凉热季住此;
愚人如是想,而不觉危险。
287.
287.
Taṃ puttapasusammattaṃ, byāsattamanasaṃ naraṃ;
Suttaṃ gāmaṃ mahoghova, maccu ādāya gacchati.
心意执着人,醉心子与畜;
如洪流睡村,死亡携之去。
288.
288.
Na santi puttā tāṇāya, na pitā nāpi bandhavā;
Antakenādhipannassa, natthi ñātīsu tāṇatā.
父子及亲友,无能为庇护;
为死所控者,亲中无庇护。
289.
289.
Etamatthavasaṃ ñatvā, paṇḍito sīlasaṃvuto;
Nibbānagamanaṃ maggaṃ, khippameva visodhaye.
了知此理已,智者防护戒;
趣涅槃之道,迅速令清净。
Maggavaggo vīsatimo niṭṭhito.
第二十、道品终。
21. Pakiṇṇakavaggo
21. 杂品
290.
290.
Mattāsukhapariccāgā[Pg.55], passe ce vipulaṃ sukhaṃ;
Caje mattāsukhaṃ dhīro, sampassaṃ vipulaṃ sukhaṃ.
若舍微小乐,能见广大乐;
智者见大乐,当舍微小乐。
291.
291.
Paradukkhūpadhānena, attano sukhamicchati;
Verasaṃsaggasaṃsaṭṭho, verā so na parimuccati.
以施苦于他,欲求己快乐;
敌意纠缠故,彼不解脱恨。
292.
292.
Yañhi kiccaṃ apaviddhaṃ, akiccaṃ pana kayirati;
Unnaḷānaṃ pamattānaṃ, tesaṃ vaḍḍhanti āsavā.
应作之事却抛弃,不应作事反为之;
骄慢放逸诸人等,彼等诸漏日增长。
293.
293.
Yesañca susamāraddhā, niccaṃ kāyagatā sati;
Akiccaṃ te na sevanti, kicce sātaccakārino;
Satānaṃ sampajānānaṃ, atthaṃ gacchanti āsavā.
而彼善精勤,恒修身至念;
不行不当事,恒行应做事;
具念正知者,诸漏趋灭尽。
294.
294.
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, rājāno dve ca khattiye;
Raṭṭhaṃ sānucaraṃ hantvā, anīgho yāti brāhmaṇo.
杀死爱母与慢父,及二邪见武士王;
破王国并杀随臣,婆罗门无苦而行。
295.
295.
Mātaraṃ pitaraṃ hantvā, rājāno dve ca sotthiye;
Veyagghapañcamaṃ hantvā, anīgho yāti brāhmaṇo.
杀死爱母与慢父,及二邪见博学王;
杀死疑虎为第五,无苦而行婆罗门。
296.
296.
Suppabuddhaṃ pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, niccaṃ buddhagatā sati.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,常修佛至念。
297.
297.
Suppabuddhaṃ pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, niccaṃ dhammagatā sati.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,常修法至念。
298.
298.
Suppabuddhaṃ [Pg.56] pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, niccaṃ saṅghagatā sati.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,常修僧至念。
299.
299.
Suppabuddhaṃ pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, niccaṃ kāyagatā sati.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,常修身至念。
300.
300.
Suppabuddhaṃ pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, ahiṃsāya rato mano.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,心乐于无害。
301.
301.
Suppabuddhaṃ pabujjhanti, sadā gotamasāvakā;
Yesaṃ divā ca ratto ca, bhāvanāya rato mano.
乔达摩弟子,恒常善觉醒;
彼等日与夜,心乐于禅修。
302.
302.
Duppabbajjaṃ durabhiramaṃ, durāvāsā gharā dukhā;
Dukkhosamānasaṃvāso, dukkhānupatitaddhagū;
Tasmā na caddhagū siyā, na ca dukkhānupatito siyā.
出家、爱乐难,在家生活难;
异类共住苦,轮回旅客苦;
故勿为旅客,勿为苦所缠。
303.
303.
Saddho sīlena sampanno, yasobhogasamappito;
Yaṃ yaṃ padesaṃ bhajati, tattha tattheva pūjito.
具戒有信心,得名望财富;
随彼至何处,处处受尊敬。
304.
304.
Dūre santo pakāsenti, himavantova pabbato;
Asantettha na dissanti, rattiṃ khittā yathā sarā.
善士如雪山,远处亦显著;
愚如夜射箭,虽近亦不见。
305.
305.
Ekāsanaṃ ekaseyyaṃ, eko caramatandito;
Eko damayamattānaṃ, vanante ramito siyā.
独坐及独卧,独行不懈怠;
独自调御己,应乐于林中。
Pakiṇṇakavaggo ekavīsatimo niṭṭhito.
第二十一、杂品终。
22. Nirayavaggo
22. 地狱品
306.
306.
Abhūtavādī [Pg.57] nirayaṃ upeti, yo vāpi katvā na karomi cāha ;
Ubhopi te pecca samā bhavanti, nihīnakammā manujā parattha.
妄语之人堕地狱,做了却说我没做;
卑劣业者往来世,彼等死后趣相同。
307.
307.
Kāsāvakaṇṭhā bahavo, pāpadhammā asaññatā;
Pāpā pāpehi kammehi, nirayaṃ te upapajjare.
袈裟缠颈众,恶性不克制;
恶人因恶业,投生于地狱。
308.
308.
Seyyo ayoguḷo bhutto, tatto aggisikhūpamo;
Yañce bhuñjeyya dussīlo, raṭṭhapiṇḍamasaññato.
宁吞热铁丸,其热如火焰;
胜于无戒者,食国之供养。
309.
309.
Cattāri ṭhānāni naro pamatto, āpajjati paradārūpasevī;
Apuññalābhaṃ na nikāmaseyyaṃ, nindaṃ tatīyaṃ nirayaṃ catutthaṃ.
放逸狎近他人妻,是人遭受于四事;
得获非福睡不安,受辱第三地狱四。
310.
310.
Apuññalābho ca gatī ca pāpikā, bhītassa bhītāya ratī ca thokikā;
Rājā ca daṇḍaṃ garukaṃ paṇeti, tasmā naro paradāraṃ na seve.
得获非福堕恶趣,男女惊怖乐又少;
并遭国王施重罚,是故切莫近人妻。
311.
311.
Kuso yathā duggahito, hatthamevānukantati;
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ, nirayāyupakaḍḍhati.
犹如香茅草,错握则伤手;
错执沙门性,牵引至地狱。
312.
312.
Yaṃ [Pg.58] kiñci sithilaṃ kammaṃ, saṃkiliṭṭhañca yaṃ vataṃ;
Saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ, na taṃ hoti mahapphalaṃ.
任何散漫行,有染污行仪;
梵行存疑念,皆无大果报。
313.
313.
Kayirā ce kayirāthenaṃ, daḷhamenaṃ parakkame;
Sithilo hi paribbājo, bhiyyo ākirate rajaṃ.
做彼应做事,奋力勇猛为;
散漫出家者,招致更多垢。
314.
314.
Akataṃ dukkaṭaṃ seyyo, pacchā tappati dukkaṭaṃ;
Katañca sukataṃ seyyo, yaṃ katvā nānutappati.
未作恶行善,作恶后生悔;
已作善行善,做已不生悔。
315.
315.
Nagaraṃ yathā paccantaṃ, guttaṃ santarabāhiraṃ;
Evaṃ gopetha attānaṃ, khaṇo vo mā upaccagā;
Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.
犹如护边城,内外皆守护;
如是护自身,勿令时机逝;
错失良机者,悲伤堕地狱。
316.
316.
Alajjitāye lajjanti, lajjitāye na lajjare;
Micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.
羞于不当羞,于当羞不羞;
执取邪见故,众生堕恶趣。
317.
317.
Abhaye bhayadassino, bhaye cābhayadassino;
Micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.
于无怖见怖,应怖不见怖;
执取邪见故,众生趣恶趣。
318.
318.
Avajje vajjamatino, vajje cāvajjadassino;
Micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.
视无过为过,有过不见过;
执取邪见故,众生趣恶趣。
319.
319.
Vajjañca vajjato ñatvā, avajjañca avajjato;
Sammādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti suggatiṃ.
有过知有过,无过知无过;
受持正见故,众生趣善趣。
Nirayavaggo dvāvīsatimo niṭṭhito.
第二十二、地狱品终
23. Nāgavaggo
23. 象品
320.
320.
Ahaṃ [Pg.59] nāgova saṅgāme, cāpato patitaṃ saraṃ;
Ativākyaṃ titikkhissaṃ, dussīlo hi bahujjano.
犹如战场象,忍受弓箭射;
我将忍恶语,人实多无德。
321.
321.
Dantaṃ nayanti samitiṃ, dantaṃ rājābhirūhati;
Danto seṭṭho manussesu, yotivākyaṃ titikkhati.
调伏者引至集会,调伏者为王所乘;
人中最胜调伏者,是能忍受恶语者。
322.
322.
Varamassatarā dantā, ājānīyā ca sindhavā;
Kuñjarā ca mahānāgā, attadanto tato varaṃ.
骡子驯服胜,骏马信度胜;
昆嘉拉象胜,调己者尤胜。
323.
323.
Na hi etehi yānehi, gaccheyya agataṃ disaṃ;
Yathāttanā sudantena, danto dantena gacchati.
非是车乘能达处,未曾之境不可至;
唯有善调伏自身,已调伏者方能至。
324.
324.
Dhanapālo nāma kuñjaro, kaṭukabhedano dunnivārayo;
Baddho kabaḷaṃ na bhuñjati, sumarati nāgavanassa kuñjaro.
大象名护财,发情暴难制;
受缚不进食,心念于象林。
325.
325.
Middhī yadā hoti mahagghaso ca, niddāyitā samparivattasāyī;
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho, punappunaṃ gabbhamupeti mando.
若人昏沉又贪食,卧时辗转常贪睡;
如被饲养之大猪,愚者屡屡入胎中。
326.
326.
Idaṃ [Pg.60] pure cittamacāri cārikaṃ, yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ;
Tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso, hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho.
往昔此心曾随欲,随处随乐而游荡;
我今如理将制彼,如象师制发情象。
327.
327.
Appamādaratā hotha, sacittamanurakkhatha;
Duggā uddharathattānaṃ, paṅke sannova kuñjaro.
当乐不放逸,防护于自心;
如象陷泥潭,自拔脱困境。
328.
328.
Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
若得智者伴,善住并贤明;
克服诸险难,悦意具念行。
329.
329.
No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
不得智者伴,善住并贤明;
如王舍疆土,林中象独行。
330.
330.
Ekassa caritaṃ seyyo, natthi bāle sahāyatā;
Eko care na ca pāpāni kayirā, appossukko mātaṅgaraññeva nāgo.
宁可独自行,愚中无交情;
独行不作恶,如象隐深林。
331.
331.
Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā, tuṭṭhī sukhā yā itarītarena;
Puññaṃ sukhaṃ jīvitasaṅkhayamhi, sabbassa dukkhassa sukhaṃ pahānaṃ.
遇事得友乐,一切知足乐;
命终具福乐,舍断诸苦乐。
332.
332.
Sukhā [Pg.61] matteyyatā loke, atho petteyyatā sukhā;
Sukhā sāmaññatā loke, atho brahmaññatā sukhā.
世间孝母是快乐,孝敬父亲亦是乐;
世间敬奉沙门乐,敬奉婆罗门亦乐。
333.
333.
Sukhaṃ yāva jarā sīlaṃ, sukhā saddhā patiṭṭhitā;
Sukho paññāya paṭilābho, pāpānaṃ akaraṇaṃ sukhaṃ.
持戒至老乐,建立信心乐;
获得智慧乐,不造诸恶乐。
Nāgavaggo tevīsatimo niṭṭhito.
第二十三、象品终。
24. Taṇhāvaggo
24. 渴爱品
334.
334.
Manujassa pamattacārino, taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
So plavatī hurā huraṃ, phalamicchaṃva vanasmi vānaro.
若人放逸行,渴爱增如蔓;
彼生生流转,如猿求林果。
335.
335.
Yaṃ esā sahate jammī, taṇhā loke visattikā;
Sokā tassa pavaḍḍhanti, abhivaṭṭhaṃva bīraṇaṃ.
渴爱卑且缠,于世遭其败;
则其忧愁增,如雨润香茅。
336.
336.
Yo cetaṃ sahate jammiṃ, taṇhaṃ loke duraccayaṃ;
Sokā tamhā papatanti, udabinduva pokkharā.
渴爱卑难除,于世若胜之;
忧愁自彼坠,如水离莲叶。
337.
337.
Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo, yāvantettha samāgatā;
Taṇhāya mūlaṃ khaṇatha, usīratthova bīraṇaṃ;
Mā vo naḷaṃva sotova, māro bhañji punappunaṃ.
我今语汝等,善哉集此众;
贪欲根当断,犹若掘香茅;
莫如流中芦,魔王频摧折。
338.
338.
Yathāpi [Pg.62] mūle anupaddave daḷhe, chinnopi rukkho punareva rūhati;
Evampi taṇhānusaye anūhate, nibbattatī dukkhamidaṃ punappunaṃ.
如同未伤坚固根,树虽被伐亦再生;
随眠渴爱未断根,此苦同样一再生。
339.
339.
Yassa chattiṃsati sotā, manāpasavanā bhusā;
Māhā vahanti duddiṭṭhiṃ, saṅkappā rāganissitā.
三十六爱流,奔向可意境;
彼具恶见人,欲念携之去。
340.
340.
Savanti sabbadhi sotā, latā uppajja tiṭṭhati;
Tañca disvā lataṃ jātaṃ, mūlaṃ paññāya chindatha.
爱流处处流,如藤生已住;
汝见彼藤生,以慧断其根。
341.
341.
Saritāni sinehitāni ca, somanassāni bhavanti jantuno;
Te sātasitā sukhesino, te ve jātijarūpagā narā.
诸流与爱境,世人所悦意;
彼依欲求乐,实遭生与老。
342.
342.
Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito ;
Saṃyojanasaṅgasattakā, dukkhamupenti punappunaṃ cirāya.
渴爱所缚人,惊慌如困兔;
为结缚所缚,久再受诸苦。
343.
343.
Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito;
Tasmā tasiṇaṃ vinodaye, ākaṅkhanta virāgamattano.
渴爱所缚人,惊慌如困兔;
故自求离欲,应断于贪欲。
344.
344.
Yo nibbanatho vanādhimutto, vanamutto vanameva dhāvati;
Taṃ puggalametha passatha, mutto bandhanameva dhāvati.
彼离欲林慕森林,复奔所离之欲林;
汝等请观于此人,奔向所离之系缚。
345.
345.
Na [Pg.63] taṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā, yadāyasaṃ dārujapabbajañca ;
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, puttesu dāresu ca yā apekkhā.
智者不说此缚为坚固:无论是铁、木或麻绳;迷恋珠宝饰,欲求妻与子——
346.
346.
Etaṃ daḷhaṃ bandhanamāhu dhīrā, ohārinaṃ sithilaṃ duppamuñcaṃ;
Etampi chetvāna paribbajanti, anapekkhino kāmasukhaṃ pahāya.
智者说此为坚固束缚,其性令堕落、松弛却难解。断彼无著者,舍欲而出家。
347.
347.
Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, sayaṃkataṃ makkaṭakova jālaṃ;
Etampi chetvāna vajanti dhīrā, anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya.
落入欲染流,如蛛入己网;
贤者斩彼去,无著离诸苦。
348.
348.
Muñca pure muñca pacchato, majjhe muñca bhavassa pāragū;
Sabbattha vimuttamānaso, na punaṃ jātijaraṃ upehisi.
舍弃前尘舍后念,中间亦放渡有海;
于一切处心离缚,彼将不复遭生老。
349.
349.
Vitakkamathitassa jantuno, tibbarāgassa subhānupassino;
Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati, esa kho daḷhaṃ karoti bandhanaṃ.
心为寻思所扰者,贪欲炽盛观净相,
渴爱增长愈加强,彼实坚牢自作缚。
350.
350.
Vitakkūpasame [Pg.64] ca yo rato, asubhaṃ bhāvayate sadā sato;
Esa kho byanti kāhiti, esa checchati mārabandhanaṃ.
乐于平息寻思者,常具正念修不净;
彼实将能做终结,彼将斩断魔罗缚。
351.
351.
Niṭṭhaṅgato asantāsī, vītataṇho anaṅgaṇo;
Acchindi bhavasallāni, antimoyaṃ samussayo.
已证究竟无畏惧,离欲无染净无瑕;
已断生死轮回箭,此为彼之最后身。
352.
352.
Vītataṇho anādāno, niruttipadakovido;
Akkharānaṃ sannipātaṃ, jaññā pubbāparāni ca;
Sa ve ‘‘antimasārīro, mahāpañño mahāpuriso’’ti vuccati.
离贪无执取,善巧言与辞;
了知文字聚,通达前后序;
彼实最后身,称大智大士。
353.
353.
Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto;
Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto, sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyaṃ.
征服于一切,我为一切知;
不染一切法,一切皆舍离;
爱尽解脱者,自证认何师?
354.
354.
Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti, sabbarasaṃ dhammaraso jināti;
Sabbaratiṃ dhammarati jināti, taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jināti.
法施胜一切施,法味胜一切味,
法喜胜一切喜,爱尽胜一切苦。
355.
355.
Hananti bhogā dummedhaṃ, no ca pāragavesino;
Bhogataṇhāya dummedho, hanti aññeva attanaṃ.
财富害愚人,非求彼岸者;
愚人贪财故,害他般害己。
356.
356.
Tiṇadosāni khettāni, rāgadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītarāgesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
杂草毁田地,贪欲毁于人;
故于离贪者,布施有大果。
357.
357.
Tiṇadosāni [Pg.65] khettāni, dosadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītadosesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
杂草毁田地,瞋恨毁于人;
故于离瞋者,布施有大果。
358.
358.
Tiṇadosāni khettāni, mohadosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītamohesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
杂草毁田地,愚痴毁于人;
故于离痴者,布施有大果。
359.
359.
(Tiṇadosāni khettāni, icchādosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vigaticchesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.)
杂草毁田地,欲求毁于人;
故于离欲者,布施有大果。
Tiṇadosāni khettāni, taṇhādosā ayaṃ pajā;
Tasmā hi vītataṇhesu, dinnaṃ hoti mahapphalaṃ.
杂草毁田地,渴爱毁于人;
故于离爱者,布施有大果。
Taṇhāvaggo catuvīsatimo niṭṭhito.
第二十四、渴爱品终。
25. Bhikkhuvaggo
25. 比丘品
360.
360.
Cakkhunā saṃvaro sādhu, sādhu sotena saṃvaro;
Ghānena saṃvaro sādhu, sādhu jivhāya saṃvaro.
防护于眼善,防护于耳善,
防护于鼻善,防护于舌善。
361.
361.
Kāyena saṃvaro sādhu, sādhu vācāya saṃvaro;
Manasā saṃvaro sādhu, sādhu sabbattha saṃvaro;
Sabbattha saṃvuto bhikkhu, sabbadukkhā pamuccati.
防护于身善,防护于语善,
防护于意善,防护一切善,
比丘护一切,解脱一切苦。
362.
362.
Hatthasaṃyato pādasaṃyato, vācāsaṃyato saṃyatuttamo;
Ajjhattarato samāhito, eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.
自制手与足,自制于言语,
最上自制者,内喜而得定,
独一而喜足,是名为比丘。
363.
363.
Yo mukhasaṃyato bhikkhu, mantabhāṇī anuddhato;
Atthaṃ dhammañca dīpeti, madhuraṃ tassa bhāsitaṃ.
比丘克制口,慧言不轻狂;
宣示义与法,其言辞悦耳。
364.
364.
Dhammārāmo [Pg.66] dhammarato, dhammaṃ anuvicintayaṃ;
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu, saddhammā na parihāyati.
乐法喜爱法,反复思维法;
念法之比丘,不退于正法。
365.
365.
Salābhaṃ nātimaññeyya, nāññesaṃ pihayaṃ care;
Aññesaṃ pihayaṃ bhikkhu, samādhiṃ nādhigacchati.
莫轻己所得,莫羡他所得;
羡他之比丘,不得三摩地。
366.
366.
Appalābhopi ce bhikkhu, salābhaṃ nātimaññati;
Taṃ ve devā pasaṃsanti, suddhājīviṃ atanditaṃ.
比丘纵得少,不轻己所得;
诸天称赞彼,净命不懈怠。
367.
367.
Sabbaso nāmarūpasmiṃ, yassa natthi mamāyitaṃ;
Asatā ca na socati, sa ve ‘‘bhikkhū’’ti vuccati.
于一切名色,不著我我所;
坏灭亦不忧,此真名比丘。
368.
368.
Mettāvihārī yo bhikkhu, pasanno buddhasāsane;
Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
比丘住慈心,深信佛陀教;
当证寂静境,诸行息灭乐。
369.
369.
Siñca bhikkhu imaṃ nāvaṃ, sittā te lahumessati;
Chetvā rāgañca dosañca, tato nibbānamehisi.
比丘汲此舟,汲已行轻快;
斩断贪与瞋,汝将至涅槃。
370.
370.
Pañca chinde pañca jahe, pañca cuttari bhāvaye;
Pañca saṅgātigo bhikkhu, ‘‘oghatiṇṇo’’ti vuccati.
五者应断除,五者应舍弃,
复有五应修;比丘超五缚,名曰渡瀑流。
371.
371.
Jhāya bhikkhu mā pamādo, mā te kāmaguṇe ramessu cittaṃ;
Mā lohaguḷaṃ gilī pamatto, mā kandi ‘‘dukkhamida’’nti ḍayhamāno.
比丘当禅修,切莫再放逸,
汝心莫喜欲,勿逸吞铁丸;
莫待被烧时,哀嚎此真苦!
372.
372.
Natthi jhānaṃ apaññassa, paññā natthi ajhāyato ;
Yamhi jhānañca paññā ca, sa ve nibbānasantike.
无慧者无禅,无禅者无慧;
兼具禅与慧,彼实近涅槃。
373.
373.
Suññāgāraṃ [Pg.67] paviṭṭhassa, santacittassa bhikkhuno;
Amānusī rati hoti, sammā dhammaṃ vipassato.
入于空屋中,心平静比丘;
于法正等观,而有过人乐。
374.
374.
Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ;
Labhatī pītipāmojjaṃ, amataṃ taṃ vijānataṃ.
随时于诸蕴,观照其生灭;
得获喜与乐,知者之不死。
375.
375.
Tatrāyamādi bhavati, idha paññassa bhikkhuno;
Indriyagutti santuṭṭhi, pātimokkhe ca saṃvaro.
此中智比丘,此等为先行;
知足护诸根,守巴帝摩卡。
376.
376.
Mitte bhajassu kalyāṇe, suddhājīve atandite;
Paṭisanthāravutyassa, ācārakusalo siyā;
Tato pāmojjabahulo, dukkhassantaṃ karissati.
净命不懈怠,结交此善友;
待人应友善,善巧于正行;
由此多喜乐,他将终结苦。
377.
377.
Vassikā viya pupphāni, maddavāni pamuñcati;
Evaṃ rāgañca dosañca, vippamuñcetha bhikkhavo.
如同茉莉花,枯萎而凋谢;
比丘应如是,舍弃贪与瞋。
378.
378.
Santakāyo santavāco, santavā susamāhito ;
Vantalokāmiso bhikkhu, ‘‘upasanto’’ti vuccati.
身寂及语寂,平静而善定;
舍世利比丘,是谓寂止者。
379.
379.
Attanā codayattānaṃ, paṭimaṃsetha attanā ;
So attagutto satimā, sukhaṃ bhikkhu vihāhisi.
你当自策励,你当自省察;
自护具正念,比丘住安乐。
380.
380.
Attā hi attano nātho, (ko hi nātho paro siyā) Attā hi attano gati;
Tasmā saṃyamamattānaṃ, assaṃ bhadraṃva vāṇijo.
自为己依怙,他人岂能依?
自为己归宿,故应克制己,如贾调良马。
381.
381.
Pāmojjabahulo [Pg.68] bhikkhu, pasanno buddhasāsane;
Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
比丘充满喜悦,深信佛陀教法;
能证寂静之境,诸行息灭之乐。
382.
382.
Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
比丘虽年轻,力行佛陀教;
照耀此世间,如月出云翳。
Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo niṭṭhito.
第二十五、比丘品终。
26. Brāhmaṇavaggo
26. 婆罗门品
383.
383.
Chinda sotaṃ parakkamma, kāme panuda brāhmaṇa;
Saṅkhārānaṃ khayaṃ ñatvā, akataññūsi brāhmaṇa.
竭力断爱流,舍欲婆罗门;
知诸行灭尽,汝乃知无为。
384.
384.
Yadā dvayesu dhammesu, pāragū hoti brāhmaṇo;
Athassa sabbe saṃyogā, atthaṃ gacchanti jānato.
当依二法时,婆罗门得度;
知者一切结,皆趋于灭尽。
385.
385.
Yassa pāraṃ apāraṃ vā, pārāpāraṃ na vijjati;
Vītaddaraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
彼岸与此岸,两岸彼皆无;
无愁离系缚,我谓婆罗门。
386.
386.
Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, katakiccamanāsavaṃ;
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
禅修离尘安坐者,所作已办无诸漏;
已证最上究竟义,我称彼为婆罗门。
387.
387.
Divā [Pg.69] tapati ādicco, rattimābhāti candimā;
Sannaddho khattiyo tapati, jhāyī tapati brāhmaṇo;
Atha sabbamahorattiṃ, buddho tapati tejasā.
太阳照亮白昼,月亮夜晚发光;
刹帝利披甲光辉,婆罗门禅修辉耀;
一切日夜之中,佛陀光辉照耀。
388.
388.
Bāhitapāpoti brāhmaṇo, samacariyā samaṇoti vuccati;
Pabbājayamattano malaṃ, tasmā ‘‘pabbajito’’ti vuccati.
弃恶故为婆罗门,平息而行为沙门,
遣除自身之垢秽,是故称为出家人。
389.
389.
Na brāhmaṇassa pahareyya, nāssa muñcetha brāhmaṇo;
Dhī brāhmaṇassa hantāraṃ, tato dhī yassa muñcati.
不应袭击婆罗门,婆罗门对彼勿怒;
耻哉袭击婆罗门,对彼发怒更为耻。
390.
390.
Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo, yadā nisedho manaso piyehi;
Yato yato hiṃsamano nivattati, tato tato sammatimeva dukkhaṃ.
此非小益婆罗门,当其制止好怒心;
若彼断除诸害意,随彼诸苦得止息。
391.
391.
Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkaṭaṃ;
Saṃvutaṃ tīhi ṭhānehi, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
彼之身语意,皆无有恶行;
防护于三处,我谓婆罗门。
392.
392.
Yamhā dhammaṃ vijāneyya, sammāsambuddhadesitaṃ;
Sakkaccaṃ taṃ namasseyya, aggihuttaṃva brāhmaṇo.
不论从何人知,正觉者所说法;
应恭敬而待彼,如婆罗门事火。
393.
393.
Na jaṭāhi na gottena, na jaccā hoti brāhmaṇo;
Yamhi saccañca dhammo ca, so sucī so ca brāhmaṇo.
并非以结发,氏族与出生,成为婆罗门;
若谁能洞悉,真谛与佛法,称净婆罗门。
394.
394.
Kiṃ [Pg.70] te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā;
Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasi.
愚人!
结发有何用,著皮衣何用;
汝心实草莽,唯净于外表。
395.
395.
Paṃsukūladharaṃ jantuṃ, kisaṃ dhamanisanthataṃ;
Ekaṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
身著粪扫衣,体瘦筋脉显;
林中独禅坐,我谓婆罗门。
396.
396.
Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
我非以出生,呼人婆罗门;
若尚有执着,仅名婆罗门;
无任何取著,我谓婆罗门。
397.
397.
Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, yo ve na paritassati;
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
斩断一切结,彼实无惊慌;
离执无结缚,我谓婆罗门。
398.
398.
Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
切断带与绳,锁链并马勒;
启闩之觉者,我谓婆罗门。
399.
399.
Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
辱骂打捆缚,彼无怒堪忍;
堪忍力似军,我谓婆罗门。
400.
400.
Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无瞋持苦行,具戒无增盛;
调者最后身,我谓婆罗门。
401.
401.
Vāri [Pg.71] pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
如水坠莲叶,芥子置锥尖;
不著欲乐者,我谓婆罗门。
402.
402.
Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
若人于此世界中,得知自身之苦灭;
负担已卸离系缚,我称彼为婆罗门。
403.
403.
Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
深慧之智者,通晓道非道;
得达至上义,我谓婆罗门。
404.
404.
Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
不与僧与俗,两者相结交;
无著少欲者,我谓婆罗门。
405.
405.
Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
于诸有情类,战栗或镇定;
彼已弃棍棒,不杀不令杀;
我称如是人,是为婆罗门。
406.
406.
Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
敌对者中无敌对,持杖者中冷静者;
执着人中无执着,我称彼为婆罗门。
407.
407.
Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito;
Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
如锥尖芥子,彼之贪瞋慢,
及轻蔑已落,我谓婆罗门。
408.
408.
Akakkasaṃ [Pg.72] viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye;
Yāya nābhisaje kañci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
和言令知义,所说为真实;
不触怒他人,我谓婆罗门。
409.
409.
Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
Loke adinnaṃ nādiyati, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
此世长短物,大小或好坏;
不与则不取,我谓婆罗门。
410.
410.
Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
于此世他世,彼皆无渴望;
无渴望离系,我谓婆罗门。
411.
411.
Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī;
Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
彼已无执着,了知而无疑;
抵达于不死,我谓婆罗门。
412.
412.
Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā;
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
若人于此世,福恶两不著;
无忧离染净,我谓婆罗门。
413.
413.
Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
如月净无垢,明净且无浊;
灭尽有之喜,我谓婆罗门。
414.
414.
Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;
Tiṇṇo pāragato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
越此险难道,轮回及愚痴;
达彼岸修禅,不动无疑惑;
无取著寂灭,我谓婆罗门。
415.
415.
Yodha [Pg.73] kāme pahantvāna, anāgāro paribbaje;
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
于此世舍欲,无家而云游;
已尽欲与有,我谓婆罗门。
416.
416.
Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
舍此世贪爱,无家而云游;
灭尽贪与有,我谓婆罗门。
417.
417.
Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
舍弃人间缚,超越天界缚;
已离一切缚,我谓婆罗门。
418.
418.
Hitvā ratiñca aratiñca, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
弃舍乐不乐,清凉无执着;
勇者胜世间,我谓婆罗门。
419.
419.
Cutiṃ yo vedi sattānaṃ, upapattiñca sabbaso;
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
彼遍知一切,有情之死生;
无执善往觉,我谓婆罗门。
420.
420.
Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
天人乾闼婆,不知彼所趣;
漏尽阿拉汉,我谓婆罗门。
421.
421.
Yassa [Pg.74] pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
彼于前中后,何物皆不有;
无所有无著,我谓婆罗门。
422.
422.
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
高贵勇牛王,胜利之大仙;
无欲净觉者,我谓婆罗门。
423.
423.
Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati,Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;
Sabbavositavosānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
知晓于宿命,见天界恶趣;
已达生之尽,得神通牟尼,
一切皆圆满,我谓婆罗门。
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo niṭṭhito.
第二十六、婆罗门品终。
(Ettāvatā sabbapaṭhame yamakavagge cuddasa vatthūni, appamādavagge nava, cittavagge nava, pupphavagge dvādasa, bālavagge pannarasa, paṇḍitavagge ekādasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa, pāpavagge dvādasa, daṇḍavagge ekādasa, jarāvagge nava, attavagge dasa, lokavagge ekādasa, buddhavagge nava, sukhavagge aṭṭha, piyavagge nava, kodhavagge aṭṭha, malavagge dvādasa, dhammaṭṭhavagge dasa, maggavagge dvādasa, pakiṇṇakavagge nava, nirayavagge nava, nāgavagge aṭṭha, taṇhāvagge dvādasa, bhikkhuvagge dvādasa, brāhmaṇavagge cattālīsāti pañcādhikāni tīṇi vatthusatāni.
如是,双品有十四事,不放逸品有九事,心品有九事,花品有十二事,愚人品有十五事,智者品有十一事,阿罗汉品有十事,千品有十四事,恶品有十二事,棍杖品有十一事,老品有九事,自己品有十事,世间品有十一事,佛陀品有九事,乐品有八事,喜爱品有九事,忿怒品有八事,垢秽品有十二事,法住品有十事,道品有十二事,杂品有九事,地狱品有九事,象品有八事,渴爱品有十二事,比丘品有十二事,婆罗门品有四十一事,共三百零五事。
Satevīsacatussatā, catusaccavibhāvinā;
Satattayañca vatthūnaṃ, pañcādhikaṃ samuṭṭhitāti).
四百二十三偈颂,显四圣谛;三百零五事已集结。
《法句经》各品纲要
双品、不放逸品、心品、花品、愚人品、智品。 阿罗汉品、千品、恶品、棍杖品、老品、自己品、世品。 佛陀品、乐品、喜爱品、忿怒品、垢秽品、住法品、道品。 杂品、地狱品、象品、渴爱品、比丘品、婆罗门品。
偈颂数量纲要
双品有二十偈。 不放逸品和世品有十二偈。 喜爱品有十二偈,心品和老品有十一偈。 花品、愚人品、千品;佛陀品、道品、杂品。 智品和忿怒品有十六偈;地狱品和象品有十四偈。 阿罗汉品有十偈;恶品和乐品有十三偈。 棍杖品和住法品有十七偈;垢秽品有二十一偈。 渴爱品有二十七偈;比丘品有二十三偈。 婆罗门品有四十一偈。总计四百二十三偈。
Dhammapade vaggānamuddānaṃ –
法句经品总目
Yamakappamādo [Pg.75] cittaṃ, pupphaṃ bālena paṇḍito;
Arahanto sahassañca, pāpaṃ daṇḍena te dasa.
双品、不放逸品、心品、花品、愚人品、智者品、阿罗汉品、千品、恶品、棍杖品,此为十品。
Jarā attā ca loko ca, buddho sukhaṃ piyena ca;
Kodho malañca dhammaṭṭho, maggavaggena vīsati.
老品、自己品、世间品、佛陀品、乐品、喜爱品、忿怒品、垢秽品、法住品,连同道品,共二十品。
Pakiṇṇaṃ nirayo nāgo, taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo;
Ete chabbīsati vaggā, desitādiccabandhunā.
杂品、地狱品、象品、渴爱品、比丘品及婆罗门品;此二十六品,皆由日亲(Adiccabandhu,太阳的亲族即佛陀)所说。
Gāthānamuddānaṃ –
偈颂摘要
Yamake vīsati gāthā, appamādamhi dvādasa;
Ekādasa cittavagge, pupphavaggamhi soḷasa.
双品有二十偈,不放逸品有十二偈;心品有十一偈,花品有十六偈。
Bāle ca soḷasa gāthā, paṇḍitamhi catuddasa;
Arahante dasa gāthā, sahasse honti soḷasa.
愚人品有十六偈,智者品有十四偈;阿罗汉品有十偈,千品有十六偈。
Terasa pāpavaggamhi, daṇḍamhi dasa satta ca;
Ekādasa jarā vagge, attavaggamhi tā dasa.
恶品有十三偈,棍杖品有十七偈;老品有十一偈,自己品有十偈。
Dvādasa [Pg.76] lokavaggamhi, buddhavaggamhi ṭhārasa ;
Sukhe ca piyavagge ca, gāthāyo honti dvādasa.
世间品有十二偈,佛品有十八偈;乐品与喜爱品各有十二偈。
Cuddasa kodhavaggamhi, malavaggekavīsati;
Sattarasa ca dhammaṭṭhe, maggavagge sattarasa.
忿怒品有十四偈,垢秽品有二十一偈;法住品有十七偈,道品有十七偈。
Pakiṇṇe soḷasa gāthā, niraye nāge ca cuddasa;
Chabbīsa taṇhāvaggamhi, tevīsa bhikkhuvaggikā.
杂品有十六偈;地狱品与龙品各有十四偈;渴爱品有二十六偈;比丘品有二十三偈。
Ekatālīsagāthāyo, brāhmaṇe vaggamuttame;
Gāthāsatāni cattāri, tevīsa ca punāpare;
Dhammapade nipātamhi, desitādiccabandhunāti.
最多的婆罗门品有四十一偈;法句经总计四百二十三偈,此乃日亲(佛陀)所宣说。
Dhammapadapāḷi niṭṭhitā.
法句经 终