1 Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
ඒ භාග්යවත් අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට මාගේ නමස්කාරය වේවා.
Khuddakanikāye
ඛුද්දක නිකාය
Khuddakapāṭhapāḷi
ඛුද්දකපාඨ පාළි
1. Saraṇattayaṃ
1. තිසරණය
Buddhaṃ [Pg.1] saraṇaṃ gacchāmi;
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi;
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි. මම ධර්මය සරණ යමි. මම සංඝයා වහන්සේ සරණ යමි.
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi;
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi;
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
දෙවන වරටත් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි. දෙවන වරටත් මම ධර්මය සරණ යමි. දෙවන වරටත් මම සංඝයා වහන්සේ සරණ යමි.
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi;
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi;
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
තෙවන වරටත් මම බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ යමි. තෙවන වරටත් මම ධර්මය සරණ යමි. තෙවන වරටත් මම සංඝයා වහන්සේ සරණ යමි.
Saraṇattayaṃ niṭṭhitaṃ.
තිසරණය නිමාවිය.
2. Dasasikkhāpadaṃ
2. දස සික්ඛාපදය
1. Pāṇātipātā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
1. සතුන් මැරීමෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
2. Adinnādānā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
2. නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
3. Abrahmacariyā [Pg.2] veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
3. අබ්රහ්මචර්යාවෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
4. Musāvādā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
4. බොරු කීමෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
5. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
5. රත්වූ මදයට හා ප්රමාදයට හේතුවන සුරා මේරය පානයෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
6. Vikālabhojanā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
6. විකල් භෝජනයෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
7. Nacca-gīta-vādita-visūkadassanā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
7. නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම් සහ විසුළු දස්නෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
8. Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsanaṭṭhānā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
8. මල්, සුවඳ විලවුන් දැරීම, සැරසීම සහ විභූෂණයෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
9. Uccāsayana-mahāsayanā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
9. උසස් අසුන් හා මහා අසුන් පරිහරණයෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
10. Jātarūpa-rajatapaṭiggahaṇā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
10. රන් රිදී පිළිගැනීමෙන් වැළකීමේ ශික්ෂාපදය මම සමාදන් වෙමි.
Dasasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
දස සික්ඛාපදය නිමාවිය.
3. Dvattiṃsākāro
3. දෙතිස් ආකාරය
Atthi imasmiṃ kāye –
මේ ශරීරයෙහි -
Kesā lomā nakhā dantā taco,Maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ,Hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ,Antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ matthaluṅgaṃ,Pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo,Assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttanti.
කෙස්, ලොම්, නිය, දත්, සම, මස්, නහර, ඇට, ඇටමිදුළු, වකුගඩු, හදවත, අක්මාව, දළබුව, බප්පාව, පෙනහළු, බඩවැල, අන්ත්ර ගුණය, නොපැසුණු ආහාර, අසූචි, මොළය, පිත, සෙම, සැරව, ලේ, දහඩිය, මේද තෙල, කඳුළු, දියර තෙල, කෙළ, සොටු, සඳමිදුළු, මුත්රා යන මේවා තිබේ.
Dvattiṃsākāro niṭṭhito.
දෙතිස් ආකාරය නිමාවිය.
4. Kumārapañhā
4. සාමණේර ප්රශ්න
1. ‘‘Ekaṃ [Pg.3] nāma kiṃ’’? ‘‘Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’’.
1. ‘එකක් නම් කිමෙක්ද?’ ‘සියලු සත්වයෝ ආහාරය නිසා පවතිති.’
2. ‘‘Dve nāma kiṃ’’? ‘‘Nāmañca rūpañca’’.
2. ‘දෙකක් නම් කිමෙක්ද?’ ‘නාමය හා රූපයයි.’
3. ‘‘Tīṇi nāma kiṃ’’? ‘‘Tisso vedanā’’.
3. ‘තුනක් නම් කිමෙක්ද?’ ‘වේදනා තුනයි.’
4. ‘‘Cattāri nāma kiṃ’’? ‘‘Cattāri ariyasaccāni’’.
4. ‘හතරක් නම් කිමෙක්ද?’ ‘ආර්ය සත්ය හතරයි.’
5. ‘‘Pañca nāma kiṃ’’? ‘‘Pañcupādānakkhandhā’’.
5. ‘පහක් නම් කිමෙක්ද?’ ‘පංච උපාදානස්කන්ධයයි.’
6. ‘‘Cha nāma kiṃ’’? ‘‘Cha ajjhattikāni āyatanāni’’.
6. ‘‘හය නම් කිමෙක්ද?’’ ‘‘අභ්යන්තර ආයතන හයයි.’’
7. ‘‘Satta nāma kiṃ’’? ‘‘Satta bojjhaṅgā’’.
7. ‘‘හත නම් කිමෙක්ද?’’ ‘‘සප්ත බොජ්ඣංගයන්ය.’’
8. ‘‘Aṭṭha nāma kiṃ’’? ‘‘Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’’.
8. ‘‘අට නම් කිමෙක්ද?’’ ‘‘ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි.’’
9. ‘‘Nava nāma kiṃ’’? ‘‘Nava sattāvāsā’’.
9. ‘‘නවය නම් කිමෙක්ද?’’ ‘‘නව සත්තාවාසයන්ය.’’
10. ‘‘Dasa nāma kiṃ’’? ‘‘Dasahaṅgehi samannāgato ‘arahā’ti vuccatī’’ti.
10. ‘‘දහය නම් කිමෙක්ද?’’ ‘‘අංග දසයකින් සමන්විත වූ තැනැත්තා 'රහතන් වහන්සේ' යැයි කියනු ලැබේ.’’
Kumārapañhā niṭṭhitā.
කුමාර ප්රශ්නය නිමාවට පත් විය.
5. Maṅgalasuttaṃ
5. මංගල සූත්රය
1. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී: එක් සමයක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි එක්තරා දේවතාවෙක් මැදියම් රැය ඉක්ම ගිය පසු, ඉතා සුන්දර වර්ණයක් ඇතිව මුළු ජේතවනයම ඒකාලෝක කරමින් භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණියේය. පැමිණ භාග්යවතුන් වහන්සේට සකසා වැඳ එකත්පසෙක සිට ගත්තේය. එකත්පසෙක සිටි ඒ දේවතාවා භාග්යවතුන් වහන්සේට ගාථාවකින් මෙසේ සැළ කළේය:
2.
2.
‘‘Bahū devā manussā ca, maṅgalāni acintayuṃ;
Ākaṅkhamānā sotthānaṃ, brūhi maṅgalamuttamaṃ’’.
‘‘බොහෝ දෙවි මිනිස්සු යහපත (සෙත) පතන්නාහු මංගල කරුණු පිළිබඳව කල්පනා කළහ. (ස්වාමීනි,) උතුම් වූ මංගල්යය කුමක්දැයි වදාළ මැනව.’’
3.
3.
‘‘Asevanā ca bālānaṃ, paṇḍitānañca sevanā;
Pūjā ca pūjaneyyānaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘අඥානයන් (බාලයන්) ඇසුරු නොකිරීමත්, පණ්ඩිතයන් ඇසුරු කිරීමත්, පිදිය යුත්තන් පිදීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
4.
4.
‘‘Patirūpadesavāso [Pg.4] ca, pubbe ca katapuññatā;
Attasammāpaṇidhi ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘සුදුසු ප්රදේශයක වාසය කිරීමත්, පෙර කරන ලද පින් ඇති බවත්, තම සිත මැනවින් (නිවැරදි මඟෙහි) පිහිටුවා ගැනීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
5.
5.
‘‘Bāhusaccañca sippañca, vinayo ca susikkhito;
Subhāsitā ca yā vācā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘බහුශ්රැත බවත්, ශිල්ප ශාස්ත්ර දැන ගැනීමත්, මැනවින් හික්මුණු විනයත්, සුභාෂිත වචනයත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
6.
6.
‘‘Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, puttadārassa saṅgaho;
Anākulā ca kammantā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘මවුපියන්ට උපස්ථාන කිරීමත්, අඹුදරුවන්ට සංග්රහ කිරීමත්, නිරවුල් රැකී රක්ෂා කිරීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
7.
7.
‘‘Dānañca dhammacariyā ca, ñātakānañca saṅgaho;
Anavajjāni kammāni, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘දන් දීමත්, ධර්මයෙහි හැසිරීමත්, නෑයන්ට සංග්රහ කිරීමත්, නිවැරදි ක්රියාවල නිරත වීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
8.
8.
‘‘Āratī viratī pāpā, majjapānā ca saṃyamo;
Appamādo ca dhammesu, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘පවින් වැළකීමත්, පාපයෙහි නොඇලීමත්, මත්පැන් පානයෙන් වැළකීමත්, ධර්මයෙහි අප්රමාදී වීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
9.
9.
‘‘Gāravo ca nivāto ca, santuṭṭhi ca kataññutā;
Kālena dhammassavanaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘ගරු කළ යුත්තන්ට ගරු කිරීමත්, නිහතමානී බවත්, ලද දෙයින් සතුටු වීමත්, කළ ගුණ දැනීමත්, සුදුසු කල ධර්මය ශ්රවණය කිරීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
10.
10.
‘‘Khantī ca sovacassatā, samaṇānañca dassanaṃ;
Kālena dhammasākacchā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘ඉවසීමත්, කීකරු බවත්, ශ්රමණයන් වහන්සේලා දැකීමත්, සුදුසු කල ධර්ම සාකච්ඡා කිරීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
11.
11.
‘‘Tapo ca brahmacariyañca, ariyasaccāna dassanaṃ;
Nibbānasacchikiriyā ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘තපසත්, බ්රහ්මචර්යාවත්, ආර්ය සත්යයන් අවබෝධ කර ගැනීමත්, නිවන සාක්ෂාත් කිරීමත් යන මෙය උතුම් මංගල්යයකි.’’
12.
12.
‘‘Phuṭṭhassa lokadhammehi, cittaṃ yassa na kampati;
Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
‘‘ලෝක ධර්මයන්ගෙන් ස්පර්ශ වූ කල යමෙකුගේ සිත කම්පා නොවේද, ශෝක රහිත වූ, කෙලෙස් රහිත වූ, භය රහිත වූ ඒ සිත ඇති බව උතුම් මංගල්යයකි.’’
13.
13.
‘‘Etādisāni katvāna, sabbatthamaparājitā;
Sabbattha sotthiṃ gacchanti, taṃ tesaṃ maṅgalamuttama’’nti.
‘‘මෙබඳු වූ මංගල ධර්මයන් අනුගමනය කොට, සෑම තැනකදීම පරාජයට පත් නොවී, සෑම තැනකදීම සුවපත් භාවයට පත් වෙති. එය ඔවුන්ගේ උතුම් මංගල්යයයි.’’
Maṅgalasuttaṃ niṭṭhitaṃ.
මංගල සූත්රය නිමාවට පත් විය.
6. Ratanasuttaṃ
6. රතන සූත්රය
1.
1.
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
Sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ.
පොළොවෙහි වාසය කරන හෝ අහසෙහි වාසය කරන යම් භූත (දේව) කෙනෙක් මෙහි රැස්ව සිටිත්ද, ඒ සියලු භූතයෝ සතුටු සිත් ඇත්තෝ වෙත්වා. තවද මා පවසන මේ ධර්මය ගෞරවයෙන් ශ්රවණය කරත්වා.
2.
2.
Tasmā [Pg.5] hi bhūtā nisāmetha sabbe, mettaṃ karotha mānusiyā pajāya;
Divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā.
එබැවින් සියලු භූතයෙනි, සවන් දෙත්වා; මනුෂ්ය වර්ගයා කෙරෙහි මෛත්රිය කරත්වා. යම් මිනිස් කෙනෙක් දිවා රාත්රී දෙක්හි ඔබ උදෙසා පූජා පවත්වත්ද, එබැවින් ඔවුන්ව අප්රමාදීව ආරක්ෂා කරත්වා.
3.
3.
Yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ;
Na no samaṃ atthi tathāgatena, idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ;
Etena saccena suvatthi hotu.
මේ ලෝකයෙහි වේවා, පරලෝකයෙහි වේවා, ස්වර්ග ලෝකයන්හි වේවා, යම්කිසි උතුම් රත්නයක් ඇද්ද, ඒ කිසිදු රත්නයක් තථාගතයන් වහන්සේ හා සමාන නොවේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සකල සත්වයාටම සෙත් වේවා!
4.
4.
Khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ, yadajjhagā sakyamunī samāhito;
Na tena dhammena samatthi kiñci, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ;
Etena saccena suvatthi hotu.
කෙලෙස් නැසීම වූ, නොඇලීම වූ, අමෘත වූ, උතුම් වූ යම් නිවනක් සමාහිත සිත් ඇති ශාක්ය මුනීන්ද්රයන් වහන්සේ අවබෝධ කළ සේක්ද, ඒ නිවන් ධර්මයට සමාන වූ අන් කිසිවක් නැත. ධර්මය කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සෙත් වේවා!
5.
5.
Yaṃ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ, samādhimānantarikaññamāhu;
Samādhinā tena samo na vijjati, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ;
Etena saccena suvatthi hotu.
බුද්ධ ශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේ යම් පිරිසිදු සමාධියක් වර්ණනා කළ සේක්ද, ආනන්තරික සමාධිය යැයි බුදුවරුන් යමකට වදාළාහුද, ඒ සමාධිය හා සමාන වූ අන් කිසිවක් නැත. ධර්මය කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සෙත් වේවා!
6.
6.
Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā, cattāri etāni yugāni honti;
Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, etesu dinnāni mahapphalāni;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
සත්පුරුෂයන් විසින් පසසන ලද යම් අෂ්ට ආර්ය පුද්ගල කෙනෙක් වෙත්ද, යුගල වශයෙන් සතරක් වන ඒ පුද්ගලයෝ සුගතයන් වහන්සේගේ ශ්රාවකයෝ වෙති. ඔවුහු උතුම් පූජාවන්ට සුදුසු වෙති. ඔවුන්ට දෙන ලද දානයන් මහත් ඵල ලබා දෙයි. සංඝයා කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සෙත් වේවා!
7.
7.
Ye suppayuttā manasā daḷhena, nikkāmino gotamasāsanamhi;
Te pattipattā amataṃ vigayha, laddhā mudhā nibbutiṃ bhuñjamānā;
Idampi [Pg.6] saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
යම් රහතන් වහන්සේලා ගෞතම ශාසනයෙහි ස්ථිර සිතින් යුක්තව, කෙලෙස්වලින් වෙන්ව මැනවින් යෙදී සිටිත්ද, ඔවුහු අමා නිවනට පැමිණ, නිවන් අරමුණ ලබා, කිසිදු මිලක් නොගෙවා (නොමිලේම) නිවන් සුවය භුක්ති විඳිති. සංඝයා කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සෙත් වේවා!
8.
8.
Yathindakhīlo pathavissito siyā, catubbhi vātehi asampakampiyo;
Tathūpamaṃ sappurisaṃ vadāmi, yo ariyasaccāni avecca passati;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
පොළොවෙහි ස්ථිරව පිහිටුවන ලද ඉන්ද්රඛීලය සතර දිගින් හමන සුළඟින් කම්පා කළ නොහැකි වන්නා සේ, යමෙක් ආර්ය සත්යයන් නුවණින් අවබෝධ කොට දකියිද, එවැනි සත්පුරුෂයා ඒ ඉන්ද්රඛීලයට සමාන යැයි මම පවසමි. සංඝයා කෙරෙහි ඇති මෙම රත්න භාවයද උතුම්ය. මෙම සත්ය බලයෙන් සෙත් වේවා!
9.
9.
Ye ariyasaccāni vibhāvayanti, gambhīrapaññena sudesitāni;
Kiñcāpi te honti bhusaṃ pamattā, na te bhavaṃ aṭṭhamamādiyanti;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
ගැඹුරු ප්රඥාව ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මැනවින් දේශනා කරන ලද උතුම් ආර්ය සත්යයන් යම් (සෝතාපන්න) පිරිසක් අවබෝධ කරගනිත්ද, ඔවුහු දැඩි ලෙස ප්රමාද වුවද අටවැනි භවයක් කරා නොයති. සංඝ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
10.
10.
Sahāvassa dassanasampadāya, tayassu dhammā jahitā bhavanti;
Sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci.
සෝවාන් මාර්ග ඥානය ලැබීමත් සමඟම, සක්කාය දිට්ඨිය, විචිකිච්ඡාව සහ සීලබ්බත පරාමාසය යන (සංයෝජන) ධර්ම තුනත්, වෙනත් යම් කෙලෙස් ඇද්ද ඒ සියල්ලත් ප්රහීණ වෙයි.
11.
11.
Catūhapāyehi ca vippamutto, chaccābhiṭhānāni abhabba kātuṃ ;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
හෙතෙම සතර අපායෙන් මිදුණේ වෙයි. (පංචානන්තරිය කර්ම හා නියත මිච්ඡාදිට්ඨිය යන) කරුණු සය සිදු කිරීමට කිසිසේත් සමත් නොවේ. සංඝ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
12.
12.
Kiñcāpi so kamma karoti pāpakaṃ, kāyena vācā uda cetasā vā;
Abhabba so tassa paṭicchadāya, abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā;
Idampi [Pg.7] saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
හෙතෙම කයින්, වචනයෙන් හෝ සිතින් යම් පව්කමක් කළද, එය සැඟවීමට ඔහු අසමත්ය. නිවන දුටු තැනැත්තාගේ එම (වැරදි නොසැඟවීමේ) ස්වභාවය බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාල සේක. සංඝ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
13.
13.
Vanappagumbe yatha phussitagge, gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe;
Tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi, nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya;
Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
ගිම්හාන සෘතුවේ පළමු මාසයෙහි (බක් මාසයෙහි) මල් පිපුණු අග්ර ඇති වන ලැහැබක් යම් සේ ශෝභමාන වේද, බුදුරජාණන් වහන්සේ පරම යහපත පිණිස නිවන කරා පමුණුවන එවැනි උතුම් ශ්රී සද්ධර්මයක් දේශනා කළ සේක. බුද්ධ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
14.
14.
Varo varaññū varado varāharo, anuttaro dhammavaraṃ adesayi;
Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
ශ්රේෂ්ඨ වූ, ශ්රේෂ්ඨ නිවන දන්නා වූ, ශ්රේෂ්ඨ වූ මඟ ලබා දෙන්නා වූ, ශ්රේෂ්ඨ වූ ධර්මය ගෙන එන්නා වූ, අනුත්තර වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ්රේෂ්ඨ ධර්මය දේශනා කළ සේක. බුද්ධ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
15.
15.
Khīṇaṃ purāṇaṃ nava natthi sambhavaṃ, virattacittāyatike bhavasmiṃ;
Te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
(රහතන් වහන්සේලාගේ) පැරණි කර්ම ක්ෂය වී ඇත, අලුත් කර්ම හටගැනීමක් නැත. මතු භවයෙහි නොඇලුණු සිත් ඇති, නැවත ඉපදීමේ බීජ ක්ෂය කළ, වෘද්ධියක් නොපතන ඒ ධීරයෝ, මේ පහන නිවී යන්නා සේ පිරිනිවී යති. සංඝ රත්නයෙහි පවතින මේ උතුම් ගුණය සත්යයකි. මේ සත්යානුභාවයෙන් සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
16.
16.
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotu.
පොළොවෙහි හෝ අහසෙහි වසන යම් භූතයෝ (දෙවිවරු) මෙහි රැස්ව සිටිත්ද, ඒ අපි දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, තථාගත වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමස්කාර කරමු. සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
17.
17.
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, dhammaṃ namassāma suvatthi hotu.
පොළොවෙහි හෝ අහසෙහි වසන යම් භූතයෝ (දෙවිවරු) මෙහි රැස්ව සිටිත්ද, ඒ අපි දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, තථාගත වූ ශ්රී සද්ධර්මය නමස්කාර කරමු. සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
18.
18.
Yānīdha [Pg.8] bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, saṅghaṃ namassāma suvatthi hotūti.
පොළොවෙහි හෝ අහසෙහි වසන යම් භූතයෝ (දෙවිවරු) මෙහි රැස්ව සිටිත්ද, ඒ අපි දෙවි මිනිසුන් විසින් පුදන ලද, තථාගත වූ මහා සංඝ රත්නය නමස්කාර කරමු. සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා!
Ratanasuttaṃ niṭṭhitaṃ.
රතන සූත්රය නිමාවට පත් විය.
7. Tirokuṭṭasuttaṃ
7. තිරෝකුඩ්ඩ සූත්රය
1.
1.
Tirokuṭṭesu tiṭṭhanti, sandhisiṅghāṭakesu ca;
Dvārabāhāsu tiṭṭhanti, āgantvāna sakaṃ gharaṃ.
(ප්රේතයෝ) තමන් පෙර විසූ නිවෙස් කරා පැමිණ, බිත්තිවලින් පිටත ද, සතර මංසන්ධිවල හා තුන්මංසන්ධිවල ද, උළුවහු අසල ද රැඳී සිටිති.
2.
2.
Pahūte annapānamhi, khajjabhojje upaṭṭhite;
Na tesaṃ koci sarati, sattānaṃ kammapaccayā.
බොහෝ වූ ආහාර පාන වර්ග සහ කැවිලි පෙවිලි පිළියෙළ කර තිබුණ ද, ඒ සත්ත්වයන්ගේ (ප්රේතයන්ගේ) අකුසල කර්මයන් නිසා කිසිවෙකුට ඔවුන්ව සිහිපත් නොවේ.
3.
3.
Evaṃ dadanti ñātīnaṃ, ye honti anukampakā;
Suciṃ paṇītaṃ kālena, kappiyaṃ pānabhojanaṃ;
Idaṃ vo ñātīnaṃ hotu, sukhitā hontu ñātayo.
අනුකම්පාව දක්වන යම් ඥාතීහු වෙත්ද, ඔවුහු "මෙම දානය අපගේ ඥාතීන්ට හිමි වේවා! අපගේ ඥාතීහු සුවපත් වෙත්වා!" යි පවසමින්, පිරිසිදු වූත් ප්රණීත වූත් කැප වූ ආහාර පාන සුදුසු කාලයෙහි සිය ඥාතීන්ට පූජා කරති.
4.
4.
Te ca tattha samāgantvā, ñātipetā samāgatā;
Pahūte annapānamhi, sakkaccaṃ anumodare.
එහි රැස් වූ ඒ ප්රේත ඥාතීහු, තමන් උදෙසා පූජා කරන ලද බොහෝ ආහාර පාන දැක ඉතා ගෞරවයෙන් අනුමෝදන් වෙති.
5.
5.
Ciraṃ jīvantu no ñātī, yesaṃ hetu labhāmase;
Amhākañca katā pūjā, dāyakā ca anipphalā.
"යම් ඥාතීන් නිසා අපට මේ සම්පත් ලැබුණේ ද, ඒ අපගේ ඥාතීහු චිරාත් කාලයක් ජීවත් වෙත්වා! අපට ද පූජාවන් කරන ලදී, දායකයෝ ද නිෂ්ඵල නොවූහ."
6.
6.
Na hi tattha kasi atthi, gorakkhettha na vijjati;
Vaṇijjā tādisī natthi, hiraññena kayokayaṃ ;
Ito dinnena yāpenti, petā kālaṅkatā tahiṃ.
එම ප්රේත ලෝකයෙහි ගොවිතැන් කිරීමක් නැත, ගව පාලනයක් ද නැත. එහි වෙළඳාමක් හෝ රන් රිදීවලින් කරන ගනුදෙනු ද නැත. මෙලොව සිටින ඥාතීන් දෙන දෙයින් එහි පරලොව ගිය ප්රේතයෝ යැපෙති.
7.
7.
Unname udakaṃ vuṭṭhaṃ, yathā ninnaṃ pavattati;
Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati.
උස් බිමකට වැටුණු වැසි දිය පහත් බිමට ගලා යන්නා සේම, මෙලොව දෙන ලද දානය පරලොව ගිය ප්රේතයන්ට ලැබෙයි.
8.
8.
Yathā vārivahā pūrā, paripūrenti sāgaraṃ;
Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati.
පිරී ගිය ගංගාවෝ සාගරය පුරවන්නා සේම, මෙලොව දෙන ලද දානය පරලොව ගිය ප්රේතයන්ට ලැබෙයි.
9.
9.
Adāsi [Pg.9] me akāsi me, ñātimittā sakhā ca me;
Petānaṃ dakkhiṇaṃ dajjā, pubbe katamanussaraṃ.
"මොහු මට මෙවැනි දේ දුන්නේය, මොහු මගේ කටයුතු කර දුන්නේය, මොහු මගේ ඥාතියෙකි, මිතුරෙකි, යහළුවෙකි" යනාදී වශයෙන් පෙර කළ උපකාර සිහිපත් කරමින්, පරලොව ගියවුන් වෙනුවෙන් දකුණක් (පින්) දිය යුතුය.
10.
10.
Na hi ruṇṇaṃ vā soko vā, yā caññā paridevanā;
Na taṃ petānamatthāya, evaṃ tiṭṭhanti ñātayo.
හැඬීම හෝ සෝක වීම හෝ වෙනත් වැළපීමක් ප්රේතයන්ගේ යහපත පිණිස නොවේ. ඥාතීන් කොතෙක් හැඬුව ද ප්රේතයෝ ඒ අයුරින්ම (දුක් විඳිමින්) සිටිති.
11.
11.
Ayañca kho dakkhiṇā dinnā, saṅghamhi suppatiṭṭhitā;
Dīgharattaṃ hitāyassa, ṭhānaso upakappati.
සංඝයා කෙරෙහි මැනවින් පිහිටුවා පූජා කරන ලද මෙම දානය, පරලොව ගිය තැනැත්තාට දීර්ඝ කාලයක් හිතසුව පිණිස ක්ෂණයකින් පවතී.
12.
12.
So ñātidhammo ca ayaṃ nidassito, petāna pūjā ca katā uḷārā;
Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ, tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakanti.
මේ ඥාති ධර්මය පෙන්වා දෙන ලදී. ප්රේතයන්ට උදාර වූ පූජාවක් කරන ලදී. භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද ශක්තිය ලබා දෙන ලදී. ඔබ විසින් ද අප්රමාණ පින් රැස් කරගන්නා ලදී.
Tirokuṭṭasuttaṃ niṭṭhitaṃ.
තිරෝකුඩ්ඩ සූත්රය නිමාවට පත් විය.
8. Nidhikaṇḍasuttaṃ
8. නිධිකණ්ඩ සූත්රය
1.
1.
Nidhiṃ nidheti puriso, gambhīre odakantike;
Atthe kicce samuppanne, atthāya me bhavissati.
යම් කිසි අවශ්යතාවයක් පැනනැගුණු කල එය මගේ ප්රයෝජනයට වේ යැයි සිතා, මිනිසෙක් ජලාසන්න ගැඹුරු ස්ථානයක නිධානයක් තැන්පත් කරයි.
2.
2.
Rājato vā duruttassa, corato pīḷitassa vā;
Iṇassa vā pamokkhāya, dubbhikkhe āpadāsu vā;
Etadatthāya lokasmiṃ, nidhi nāma nidhīyati.
රජුගෙන් පැමිණෙන දෝෂාරෝපණයකදී හෝ, සොර සතුරන්ගෙන් වන පීඩාවකදී හෝ, ණයෙන් මිදීමට හෝ, සාගතයකදී හෝ වෙනත් විපත්වලදී ප්රයෝජනයට ගැනීම පිණිස ලොව මෙසේ නිධානයක් තැන්පත් කරනු ලබයි.
3.
3.
Tāvassunihito santo, gambhīre odakantike;
Na sabbo sabbadā eva, tassa taṃ upakappati.
එසේ ගැඹුරු දිය අසල මැනවින් තැන්පත් කළද, ඒ සියලු වස්තුව සැම කල්හිම ඔහුට ප්රයෝජනවත් නොවේ.
4.
4.
Nidhi vā ṭhānā cavati, saññā vāssa vimuyhati;
Nāgā vā apanāmenti, yakkhā vāpi haranti naṃ.
නිධානය තිබූ තැනින් ඉවත් වීමට ඉඩ ඇත, එය තැබූ තැන අමතක වීමට ඉඩ ඇත, නාගයන් විසින් වෙනත් තැනකට ගෙන යාමට ඉඩ ඇත, නැතහොත් යක්ෂයන් විසින් එය රැගෙන යාමට ඉඩ ඇත.
5.
5.
Appiyā vāpi dāyādā, uddharanti apassato;
Yadā puññakkhayo hoti, sabbametaṃ vinassati.
අකමැති වූ දායාද හිමිකරුවන් වුව ද (ධන හිමියාට) නොපෙනී එය හාරා ගනිති. යම් කලෙක පින ගෙවී යයි ද, එකල්හි ඒ සියලු (බාහිර) ධනය විනාශ වී යයි.
6.
6.
Yassa dānena sīlena, saṃyamena damena ca;
Nidhī sunihito hoti, itthiyā purisassa vā.
ස්ත්රියක හෝ වේවා පුරුෂයකු හෝ වේවා, යමෙක් දානයෙන් ද, සීලයෙන් ද, ඉඳුරන් සංයම කර ගැනීමෙන් ද, දමනයෙන් ද යුක්ත ව (පින් නමැති) නිධානය මැනවින් තැන්පත් කරයි.
7.
7.
Cetiyamhi [Pg.10] ca saṅghe vā, puggale atithīsu vā;
Mātari pitari cāpi, atho jeṭṭhamhi bhātari.
සෑයෙහි ද, සංඝයා කෙරෙහි ද, පුද්ගලයෙකු කෙරෙහි ද, ආගන්තුකයන් කෙරෙහි ද, මව කෙරෙහි ද, පියා කෙරෙහි ද, එසේම වැඩිමහල් සොහොයුරා කෙරෙහි ද (එම නිධානය මැනවින් තැන්පත් කළ හැකිය).
8.
8.
Eso nidhi sunihito, ajeyyo anugāmiko;
Pahāya gamanīyesu, etaṃ ādāya gacchati.
මැනවින් තැන්පත් කළ මෙම පින් නිධානය සතුරන් විසින් ජයගත නොහැකිය, එය තමා පසුපස එන්නේය. අතහැර දමා යා යුතු වස්තූන් අතරින්, මෙය පමණක් රැගෙන (මරණින් මතු) යයි.
9.
9.
Asādhāraṇamaññesaṃ, acorāharaṇo nidhi;
Kayirātha dhīro puññāni, yo nidhi anugāmiko.
අන් අයට සාධාරණ (පොදු) නොවන, සොරුන් විසින් පැහැරගත නොහැකි වූ පින් නිධානය තමා පසුපස එන්නේය. එබැවින් නැණවන්තයා තමා පසුපස එන නිධානයක් බඳු වූ පින් දහම් රැස් කළ යුතුය.
10.
10.
Esa devamanussānaṃ, sabbakāmadado nidhi;
Yaṃ yadevābhipatthenti, sabbametena labbhati.
මෙම පින් නිධානය දෙවි මිනිසුන්ගේ සියලු ප්රාර්ථනා ඉටුකර දෙයි. ඔවුන් යම් යම් සැපයක් ප්රාර්ථනා කරත් ද, ඒ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලබාගත හැකිය.
11.
11.
Suvaṇṇatā susaratā, susaṇṭhānā surūpatā ;
Ādhipaccaparivāro, sabbametena labbhati.
යහපත් වර්ණය, මිහිරි හඬ, මනා හැඩය, රූමත් බව, අධිපති බව සහ පිරිවර සම්පත්තිය යන මේ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලැබේ.
12.
12.
Padesarajjaṃ issariyaṃ, cakkavattisukhaṃ piyaṃ;
Devarajjampi dibbesu, sabbametena labbhati.
ප්රාදේශීය රජකම, අධිපති බව, ප්රියජනක සක්විති රජ සැපය සහ දිව්ය ලෝකවල දිව්ය රාජ්යය යන මේ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලැබේ.
13.
13.
Mānussikā ca sampatti, devaloke ca yā rati;
Yā ca nibbānasampatti, sabbametena labbhati.
මනුෂ්ය සම්පත්තිය ද, දිව්ය ලෝකවල රම්ය වූ සැපය ද, යම් නිවන් සම්පතක් වේ ද, ඒ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලබාගත හැකිය.
14.
14.
Mittasampadamāgamma, yonisova payuñjato;
Vijjā vimutti vasībhāvo, sabbametena labbhati.
කල්යාණ මිත්ර සම්පත්තිය ඇසුරු කොට, නුවණින් යුතුව වීර්ය වඩන්නාට විද්යාව, විමුක්තිය සහ (ධ්යාන සමාපත්ති පිළිබඳ) වශීභාවය යන මේ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලැබෙයි.
15.
15.
Paṭisambhidā vimokkhā ca, yā ca sāvakapāramī;
Paccekabodhi buddhabhūmi, sabbametena labbhati.
සිවුපිළිසිඹියා ඥානය, අෂ්ට විමොක්ෂයන්, ශ්රාවක පාරමී ඥානය, පසේබුදු බව සහ සම්මා සම්බුද්ධත්වය යන මේ සියල්ල මෙම පින් නිධානයෙන් ලබාගත හැකිය.
16.
16.
Evaṃ mahatthikā esā, yadidaṃ puññasampadā;
Tasmā dhīrā pasaṃsanti, paṇḍitā katapuññatanti.
මේ පින් සම්පත්තිය මෙතරම් මහත් ඵල ඇත්තේය. එබැවින් නැණවත් පණ්ඩිතයෝ පින් කළ බව (කතපුඤ්ඤතා) පසසති.
Nidhikaṇḍasuttaṃ niṭṭhitaṃ.
නිධිකණ්ඩ සූත්රය නිමාවට පත් විය.
9. Mettasuttaṃ
9. මෙත්ත සූත්රය
1.
1.
Karaṇīyamatthakusalena, yantasantaṃ padaṃ abhisamecca;
Sakko ujū ca suhujū ca, suvaco cassa mudu anatimānī.
ශාන්ත වූ නිවන් පදය අවබෝධ කරගෙන වෙසෙනු කැමති, අර්ථයෙහි දක්ෂ තැනැත්තා විසින් කළ යුත්තක් වේ ද (එය කළ යුතුය). ඔහු දක්ෂයෙකු විය යුතුය, ඍජු විය යුතුය, මැනවින් ඍජු විය යුතුය, කීකරු විය යුතුය, මෘදු විය යුතුය, නිහතමානී විය යුතුය.
2.
2.
Santussako [Pg.11] ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti;
Santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesvananugiddho.
සතුටු වන සුලු (සන්තෝෂිත) විය යුතුය, පෝෂණය කිරීමට පහසු විය යුතුය, අල්ප කෘත්ය (අඩු වැඩ) ඇත්තෙකු විය යුතුය, සැහැල්ලු පැවතුම් ඇත්තෙකු විය යුතුය, ශාන්ත ඉන්ද්රියයන් ඇත්තෙකු විය යුතුය, නිපුණ ප්රඥාව ඇත්තෙකු විය යුතුය, දැඩි නොවූ (ප්රගල්භ නොවන) තැනැත්තෙකු විය යුතුය, දායක කුලයන් කෙරෙහි ඇලීමක් නැත්තෙකු විය යුතුය.
3.
3.
Na ca khuddamācare kiñci, yena viññū pare upavadeyyuṃ;
Sukhinova khemino hontu, sabbasattā bhavantu sukhitattā.
නුවණැත්තන් විසින් ගරහනු ලබන සුළු හෝ වැරැද්දක් නොකළ යුතුය. සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා, බිය රහිත වෙත්වා, සැපවත් සිත් ඇත්තෝ වෙත්වා.
4.
4.
Ye keci pāṇabhūtatthi, tasā vā thāvarā vanavasesā;
Dīghā vā yeva mahantā, majjhimā rassakā aṇukathūlā.
තැති ගන්නා සුලු (කෙලෙස් සහිත) හෝ ස්ථාවර වූ (කෙලෙස් රහිත) හෝ යම් පණ ඇති සත්ත්ව කෙනෙක් වෙත් ද, දිගු වූ හෝ මහත් වූ හෝ මධ්යම ප්රමාණයේ හෝ මිටි වූ හෝ කුඩා වූ හෝ ස්ථුල වූ හෝ යම් සත්ත්ව කෙනෙක් වෙත් ද,
5.
5.
Diṭṭhā vā yeva adiṭṭhā, ye va dūre vasanti avidūre;
Bhūtā va sambhavesī va, sabbasattā bhavantu sukhitattā.
දක්නා ලද හෝ නොදක්නා ලද හෝ දුර වසන හෝ ළඟ වසන හෝ උපන් හෝ උපත සොයන (සම්භවේසී) හෝ සියලු සත්ත්වයෝ සුවපත් සිත් ඇත්තෝ වෙත්වා.
6.
6.
Na paro paraṃ nikubbetha, nātimaññetha katthaci na kañci ;
Byārosanā paṭighasaññā, nāññamaññassa dukkhamiccheyya.
කවරෙක්වත් අනෙකෙකුව රවටා නොගත යුතුය, කොතැනකදීවත් කිසිවෙකුට අවමන් නොකළ යුතුය. ක්රෝධයෙන් හෝ වෛරී සිතින් එකිනෙකාට දුක් පීඩා ප්රාර්ථනා නොකළ යුතුය.
7.
7.
Mātā yathā niyaṃ puttamāyusā ekaputtamanurakkhe;
Evampi sabbabhūtesu, mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ.
මවක් ඇගේ එකම පුත්රයාව තම දිවි දෙවැනි කොට රකින්නාක් මෙන්, සියලු සත්ත්වයන් කෙරෙහි අප්රමාණ වූ මෙත් සිත පැතිරවිය යුතුය.
8.
8.
Mettañca sabbalokasmi, mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ;
Uddhaṃ adho ca tiriyañca, asambādhaṃ averamasapattaṃ.
මුළු ලෝකය කෙරෙහි ම උඩ, යට සහ සිරස (අට දිශාව) යන සෑම තැනක ම අවහිරයක් නැති, වෛරයක් නැති, සතුරන් නැති අප්රමාණ වූ මෙත් සිත වැඩිය යුතුය.
9.
9.
Tiṭṭhaṃ caraṃ nisinno va, sayāno yāvatāssa vitamiddho ;
Etaṃ satiṃ adhiṭṭheyya, brahmametaṃ vihāramidhamāhu.
සිටගෙන සිටින විට ද, ඇවිදින විට ද, වාඩි වී සිටින විට ද, නිදන විට ද (නිදි නොලබන තාක්) මෙම මෛත්රී සහගත සිහිය අධිෂ්ඨාන කරගත යුතුය. මෙලොවෙහි මෙය 'බ්රහ්ම විහරණය' යැයි බුදුහු වදාළහ.
10.
10.
Diṭṭhiñca anupaggamma, sīlavā dassanena sampanno;
Kāmesu vinaya gedhaṃ, na hi jātuggabbhaseyya puna retīti.
මිත්යා දෘෂ්ටියට නොපැමිණ, සිල්වත් වී, (සෝවාන්) දර්ශනයෙන් යුක්ත වී, කාමයන් කෙරෙහි ඇති ආශාව දුරු කොට, ඒකාන්තයෙන් ම නැවත මව්කුසකට නොපැමිණෙන්නේය.
Mettasuttaṃ niṭṭhitaṃ.
මෙත්ත සූත්රය නිමාවට පත් විය.
Khuddakapāṭhapāḷi niṭṭhitā.
ඛුද්දකපාඨ පාළිය නිමාවට පත් විය.