. นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者。

องฺคุตฺตรนิกาโย

增支部

เอกาทสกนิปาตปาฬิ

十一集

๑. นิสฺสยวคฺโค

1. 依止品

๑. กิมตฺถิยสุตฺตํ

1. 何义经

๑. เอวํ [Pg.515] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กิมตฺถิยานิ, ภนฺเต, กุสลานิ สีลานิ กิมานิสํสานี’’ติ? ‘‘อวิปฺปฏิสารตฺถานิ โข, อานนฺท, กุสลานิ สีลานิ อวิปฺปฏิสารานิสํสานี’’ติ.

1. 如是我闻。一时，世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时，具寿阿难前往世尊之处，至已，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁之具寿阿难白世尊言：“尊者，诸善戒有何义？有何胜利？”“阿难，诸善戒以无悔为义，以无悔为胜利。”

‘‘อวิปฺปฏิสาโร ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิโย กิมานิสํโส’’? ‘‘อวิปฺปฏิสาโร โข, อานนฺท, ปาโมชฺชตฺโถ ปาโมชฺชานิสํโส’’.

“尊者，无悔复有何义？有何胜利？”“阿难，无悔以欢喜为义，以欢喜为胜利。”

‘‘ปาโมชฺชํ ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยํ กิมานิสํสํ’’? ‘‘ปาโมชฺชํ โข, อานนฺท, ปีตตฺถํ ปีตานิสํสํ’’.

“尊者，欢喜复有何义？有何胜利？”“阿难，欢喜以喜为义，以喜为胜利。”

‘‘ปีติ ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยา กิมานิสํสา’’? ‘‘ปีติ โข, อานนฺท, ปสฺสทฺธตฺถา ปสฺสทฺธานิสํสา’’.

“尊者，喜复有何义？有何胜利？”“阿难，喜以轻安为义，以轻安为胜利。”

‘‘ปสฺสทฺธิ ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยา กิมานิสํสา’’? ‘‘ปสฺสทฺธิ โข, อานนฺท, สุขตฺถา สุขานิสํสา’’.

“尊者，轻安复有何义？有何胜利？”“阿难，轻安以乐为义，以乐为胜利。”

‘‘สุขํ ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยํ กิมานิสํสํ’’? ‘‘สุขํ โข, อานนฺท, สมาธตฺถํ สมาธานิสํสํ’’.

“尊者，乐复有何义？有何胜利？”“阿难，乐以定为义，以定为胜利。”

‘‘สมาธิ [Pg.516] ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิโย กิมานิสํโส’’? ‘‘สมาธิ โข, อานนฺท, ยถาภูตญาณทสฺสนตฺโถ ยถาภูตญาณทสฺสนานิสํโส’’.

“尊者，定复有何义？有何胜利？”“阿难，定以如实知见为义，以如实知见为胜利。”

‘‘ยถาภูตญาณทสฺสนํ ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยํ กิมานิสํสํ’’? ‘‘ยถาภูตญาณทสฺสนํ โข, อานนฺท, นิพฺพิทตฺถํ นิพฺพิทานิสํสํ’’.

“尊者，如实知见复有何义？有何胜利？”“阿难，如实知见以厌离为义，以厌离为胜利。”

‘‘นิพฺพิทา, ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิยา กิมานิสํสา’’? ‘‘นิพฺพิทา โข, อานนฺท, วิราคตฺถา วิราคานิสํสา ’’.

“尊者，厌离复有何义？有何胜利？”“阿难，厌离以离贪为义，以离贪为胜利。”

‘‘วิราโค ปน, ภนฺเต, กิมตฺถิโย กิมานิสํโส’’? ‘‘วิราโค โข, อานนฺท, วิมุตฺติญาณทสฺสนตฺโถ วิมุตฺติญาณทสฺสนานิสํโส.

“尊者，离贪复有何义？有何胜利？”“阿难，离贪以解脱知见为义，以解脱知见为胜利。”

‘‘อิติ โข, อานนฺท, กุสลานิ สีลานิ อวิปฺปฏิสารตฺถานิ อวิปฺปฏิสารานิสํสานิ, อวิปฺปฏิสาโร ปาโมชฺชตฺโถ ปาโมชฺชานิสํโส, ปาโมชฺชํ ปีตตฺถํ ปีตานิสํสํ, ปีติ ปสฺสทฺธตฺถา ปสฺสทฺธานิสํสา, ปสฺสทฺธิ สุขตฺถา สุขานิสํสา, สุขํ สมาธตฺถํ สมาธานิสํสํ, สมาธิ ยถาภูตญาณทสฺสนตฺโถ ยถาภูตญาณทสฺสนานิสํโส, ยถาภูตญาณทสฺสนํ นิพฺพิทตฺถํ นิพฺพิทานิสํสํ, นิพฺพิทา วิราคตฺถา วิราคานิสํสา, วิราโค วิมุตฺติญาณทสฺสนตฺโถ วิมุตฺติญาณทสฺสนานิสํโส. อิติ โข, อานนฺท, กุสลานิ สีลานิ อนุปุพฺเพน อคฺคาย ปเรนฺตี’’ติ. ปฐมํ.

“阿难，如此，诸善戒以无悔为果，以无悔为功德；无悔以欢悦为果，以欢悦为功德；欢悦以喜为果，以喜为功德；喜以轻安为果，以轻安为功德；轻安以乐为果，以乐为功德；乐以定为果，以定为功德；定以如实知见为果，以如实知见为功德；如实知见以厌离为果，以厌离为功德；厌离以离贪为果，以离贪为功德；离贪以解脱知见为果，以解脱知见为功德。阿难，如此，诸善戒次第导向至上。”第一经竟。

๒. เจตนากรณียสุตฺตํ

2. 作意经

๒. ‘‘สีลวโต, ภิกฺขเว, สีลสมฺปนฺนสฺส น เจตนาย กรณียํ – ‘อวิปฺปฏิสาโร เม อุปฺปชฺชตู’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ สีลวโต สีลสมฺปนฺนสฺส อวิปฺปฏิสาโร อุปฺปชฺชติ.

2. “诸比丘，持戒、具戒者，不须作意：‘愿我生起无悔！’诸比丘，此是法性，持戒、具戒者自然生起无悔。

‘‘อวิปฺปฏิสาริสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘ปาโมชฺชํ เม อุปฺปชฺชตู’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ อวิปฺปฏิสาริสฺส ปาโมชฺชํ อุปฺปชฺชติ.

“诸比丘，无悔者，不须作意：‘愿我生起欢悦！’诸比丘，此是法性，无悔者自然生起欢悦。

‘‘ปมุทิตสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘ปีติ เม อุปฺปชฺชตู’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ ปมุทิตสฺส ปีติ อุปฺปชฺชติ.

“诸比丘，欢悦者，不须作意：‘愿我生起喜！’诸比丘，此是法性，欢悦者自然生起喜。

‘‘ปีติมนสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘กาโย เม ปสฺสมฺภตู’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ.

“诸比丘，心有喜者，不须作意：‘愿我身轻安！’诸比丘，此是法性，心有喜者身自然轻安。

‘‘ปสฺสทฺธกายสฺส[Pg.517], ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘สุขํ เวทิยามี’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ.

“诸比丘，身轻安者，不须作意：‘愿我感受乐！’诸比丘，此是法性，身轻安者自然感受乐。

‘‘สุขิโน, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘จิตฺตํ เม สมาธิยตู’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ.

“诸比丘，有乐者，不须作意：‘愿我心入定！’诸比丘，此是法性，有乐者心自然入定。

‘‘สมาหิตสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘ยถาภูตํ ชานามิ ปสฺสามี’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ สมาหิโต ยถาภูตํ ชานาติ ปสฺสติ.

“比丘们，于得定者，不须作意：‘愿我如实知见。’比丘们，此是法性，即得定者如实知见。

‘‘ยถาภูตํ, ภิกฺขเว, ชานโต ปสฺสโต น เจตนาย กรณียํ – ‘นิพฺพินฺทามี’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ ยถาภูตํ ชานํ ปสฺสํ นิพฺพินฺทติ.

“比丘们，于如实知见者，不须作意：‘愿我厌离。’比丘们，此是法性，即如实知见者厌离。

‘‘นิพฺพินฺนสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘วิรชฺชามี’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ นิพฺพินฺโน วิรชฺชติ.

“比丘们，于厌离者，不须作意：‘愿我离贪。’比丘们，此是法性，即厌离者离贪。

‘‘วิรตฺตสฺส, ภิกฺขเว, น เจตนาย กรณียํ – ‘วิมุตฺติญาณทสฺสนํ สจฺฉิกโรมี’ติ. ธมฺมตา เอสา, ภิกฺขเว, ยํ วิรตฺโต วิมุตฺติญาณทสฺสนํ สจฺฉิกโรติ.

“比丘们，于离贪者，不须作意：‘愿我现证解脱智见。’比丘们，此是法性，即离贪者现证解脱智见。

‘‘อิติ โข, ภิกฺขเว, วิราโค วิมุตฺติญาณทสฺสนตฺโถ วิมุตฺติญาณทสฺสนานิสํโส, นิพฺพิทา วิราคตฺถา วิราคานิสํสา, ยถาภูตญาณทสฺสนํ นิพฺพิทตฺถํ นิพฺพิทานิสํสํ, สมาธิ ยถาภูตญาณทสฺสนตฺโถ ยถาภูตญาณทสฺสนานิสํโส, สุขํ สมาธตฺถํ สมาธานิสํสํ, ปสฺสทฺธิ สุขตฺถา สุขานิสํสา, ปีติ ปสฺสทฺธตฺถา ปสฺสทฺธานิสํสา, ปาโมชฺชํ ปีตตฺถํ ปีตานิสํสํ, อวิปฺปฏิสาโร ปาโมชฺชตฺโถ ปาโมชฺชานิสํโส, กุสลานิ สีลานิ อวิปฺปฏิสารตฺถานิ อวิปฺปฏิสารานิสํสานิ. อิติ โข, ภิกฺขเว, ธมฺมา ธมฺเม อภิสนฺเทนฺติ, ธมฺมา ธมฺเม ปริปูเรนฺติ อปารา ปารํ คมนายา’’ติ. ทุติยํ.

“比丘们，如是，离贪以解脱智见为目的，以解脱智见为功德；厌离以离贪为目的，以离贪为功德；如实知见以厌离为目的，以厌离为功德；定以如实知见为目的，以如实知见为功德；乐以定为目的，以定为功德；轻安以乐为目的，以乐为功德；喜以轻安为目的，以轻安为功德；欢悦以喜为目的，以喜为功德；无悔以欢悦为目的，以欢悦为功德；诸善戒以无悔为目的，以无悔为功德。比丘们，如是，诸法导向诸法，诸法圆满诸法，从近岸去到远岸。”第二。

๓. ปฐมอุปนิสาสุตฺตํ

3. 第一近因经

๓. ‘‘ทุสฺสีลสฺส, ภิกฺขเว, สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร. อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ. ปาโมชฺเช อสติ ปาโมชฺชวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปีติ. ปีติยา อสติ ปีติวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปสฺสทฺธิ. ปสฺสทฺธิยา อสติ [Pg.518] ปสฺสทฺธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ สุขํ. สุเข อสติ สุขวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ. สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ. ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ นิพฺพิทา. นิพฺพิทาย อสติ นิพฺพิทาวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ วิราโค. วิราเค อสติ วิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

3. 比丘们，无戒者、毁戒者，其无悔(avippaṭisāra)的近因已毁。若无“无悔”，则其欣悦(pāmojja)的近因已毁；若无“欣悦”，则其喜(pīti)的近因已毁；若无“喜”，则其轻安(passaddhi)的近因已毁；若无“轻安”，则其乐(sukha)的近因已毁；若无“乐”，则其正定(sammāsamādhi)的近因已毁；若无“正定”，则其如实知见(yathābhūtañāṇadassana)的近因已毁；若无“如实知见”，则其厌离(nibbidā)的近因已毁；若无“厌离”，则其离贪(virāga)的近因已毁；若无“离贪”，则其解脱知见(vimuttiñāṇadassana)的近因已毁。

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสวิปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ทุสฺสีลสฺส สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

比丘们，譬如一棵枝叶毁坏的树，其表皮(papaṭikā)亦不至圆满，树皮(taco)、边材(pheggu)、心材(sāra)亦不至圆满。正是如此，比丘们，对于无戒者、毁戒者，其无悔的近因已毁；若无“无悔”，则欣悦的近因已毁……乃至解脱知见的近因已毁。

‘‘สีลวโต, ภิกฺขเว, สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ปาโมชฺชํ, ปาโมชฺเช สติ ปาโมชฺชสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปีติ, ปีติยา สติ ปีติสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา สติ ปสฺสทฺธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ สุขํ, สุเข สติ สุขสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ สมฺมาสมาธิ, สมฺมาสมาธิมฺหิ สติ สมฺมาสมาธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ, ยถาภูตญาณทสฺสเน สติ ยถาภูตญาณทสฺสนสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ นิพฺพิทา, นิพฺพิทาย สติ นิพฺพิทาสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ วิราโค, วิราเค สติ วิราคสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

诸比丘，对有戒者、具足戒者而言，无悔有其近因。有无悔时，对具足无悔者而言，欣悦有其近因。有欣悦时，对具足欣悦者而言，喜有其近因。有喜时，对具足喜者而言，轻安有其近因。有轻安时，对具足轻安者而言，乐有其近因。有乐时，对具足乐者而言，正定有其近因。有正定时，对具足正定者而言，如实知见有其近因。有如实知见时，对具足如实知见者而言，厌离有其近因。有厌离时，对具足厌离者而言，离贪有其近因。有离贪时，对具足离贪者而言，解脱知见有其近因。

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสสมฺปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, สีลวโต สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสน’’นฺติ. ตติยํ.

诸比丘，譬如一棵枝叶繁茂的树，其外皮得以圆满，树皮得以圆满，边材得以圆满，心材也得以圆满。诸比丘，正是如此，对有戒者、具足戒者而言，无悔有其近因，……乃至解脱知见有其近因。”第三经。

๔. ทุติยอุปนิสาสุตฺตํ

4. 第二近因经

๔. ตตฺร [Pg.519] โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อาวุโส ภิกฺขเว’’ติ. ‘‘อาวุโส’’ติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสุํ. อายสฺมา สาริปุตฺโต เอตทโวจ –

4. 那时，具寿舍利弗对比丘们说：“贤友比丘们！”那些比丘回答具寿舍利弗说：“贤友。”具寿舍利弗说了这番话：

‘‘ทุสฺสีลสฺส, อาวุโส, สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ, ปาโมชฺเช อสติ ปาโมชฺชวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปีติ, ปีติยา อสติ ปีติวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา อสติ ปสฺสทฺธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ สุขํ, สุเข อสติ สุขวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ, สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ, ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ นิพฺพิทา, นิพฺพิทาย อสติ นิพฺพิทาวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ วิราโค, วิราเค อสติ วิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

贤友，无戒、毁戒者，其无悔已失近因。无悔不存在时，欣悦已失近因；欣悦不存在时，喜已失近因；喜不存在时，轻安已失近因；轻安不存在时，乐已失近因；乐不存在时，正定已失近因；正定不存在时，如实知见已失近因；如实知见不存在时，厌离已失近因；厌离不存在时，离贪已失近因；离贪不存在时，解脱知见已失近因。

‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, รุกฺโข สาขาปลาสวิปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, อาวุโส, ทุสฺสีลสฺส สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

贤友，譬如一棵枝叶败坏的树，其外皮不能圆满，树皮……边材……心材亦不能圆满。贤友，正是如此，无戒、毁戒者，其无悔已失近因；无悔不存在时，欣悦亦已失近因……乃至解脱知见亦已失近因。

‘‘สีลวโต, อาวุโส, สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ปาโมชฺชํ, ปาโมชฺเช สติ ปาโมชฺชสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปีติ, ปีติยา สติ ปีติสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา สติ ปสฺสทฺธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ สุขํ, สุเข สติ สุขสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ สมฺมาสมาธิ, สมฺมาสมาธิมฺหิ สติ สมฺมาสมาธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ, ยถาภูตญาณทสฺสเน สติ ยถาภูตญาณทสฺสนสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ นิพฺพิทา, นิพฺพิทาย สติ นิพฺพิทาสมฺปนฺนสฺส [Pg.520] อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ วิราโค, วิราเค สติ วิราคสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

贤友，对于具戒、戒行圆满者，不悔有其圆满的助缘。当有不悔时，对于不悔圆满者，欢悦有其圆满的助缘。当有欢悦时，对于欢悦圆满者，喜有其圆满的助缘。当有喜时，对于喜圆满者，轻安有其圆满的助缘。当有轻安时，对于轻安圆满者，乐有其圆满的助缘。当有乐时，对于乐圆满者，正定有其圆满的助缘。当有正定时，对于正定圆满者，如实知见有其圆满的助缘。当有如实知见时，对于如实知见圆满者，厌离有其圆满的助缘。当有厌离时，对于厌离圆满者，离贪有其圆满的助缘。当有离贪时，对于离贪圆满者，解脱知见有其圆满的助缘。

‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, รุกฺโข สาขาปลาสสมฺปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, อาวุโส, สีลวโต สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ปาโมชฺชํ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสน’’นฺติ. จตุตฺถํ.

贤友，譬如一棵枝叶茂盛的树，它的外皮得以圆满，树皮……边材……心材也得以圆满。同样地，贤友，对于具戒、戒行圆满者，不悔有其圆满的助缘；当有不悔时，对于不悔圆满者，欢悦有其圆满的助缘……乃至解脱知见有其圆满的助缘。”第四。

๕. ตติยอุปนิสาสุตฺตํ

5. 第三助缘经

๕. ตตฺร โข อายสฺมา อานนฺโท ภิกฺขู อามนฺเตสิ…เป… ‘‘ทุสฺสีลสฺส, อาวุโส, สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ, ปาโมชฺเช อสติ ปาโมชฺชวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปีติ, ปีติยา อสติ ปีติวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา อสติ ปสฺสทฺธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ สุขํ, สุเข อสติ สุขวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ, สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ, ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิสา โหติ นิพฺพิทา, นิพฺพิทาย อสติ นิพฺพิทาวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ วิราโค, วิราเค อสติ วิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

5. 那时，具寿阿难对比丘们说……“贤友们，对无德者、毁戒者而言，无悔已失其近因。若无无悔，则欢悦已失其近因；若无欢悦，则喜已失其近因；若无喜，则轻安已失其近因；若无轻安，则乐已失其近因；若无乐，则正定已失其近因；若无正定，则如实知见已失其近因；若无如实知见，则厌离已失其近因；若无厌离，则离贪已失其近因；若无离贪，则解脱知见已失其近因。”

‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, รุกฺโข สาขาปลาสวิปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, อาวุโส, ทุสฺสีลสฺส สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร อสติ อวิปฺปฏิสารวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ปาโมชฺชํ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

“贤友们，譬如一棵枝叶毁坏的树，其外皮不能圆满，树肤……边材……心材也不能圆满。贤友们，正是这样，对无德者、毁戒者而言，无悔已失其近因；若无无悔，则欢悦已失其近因……乃至解脱知见已失其近因。”

‘‘สีลวโต, อาวุโส, สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ปาโมชฺชํ, ปาโมชฺเช สติ ปาโมชฺชสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปีติ, ปีติยา สติ ปีติสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา สติ ปสฺสทฺธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ สุขํ, สุเข สติ สุขสมฺปนฺนสฺส [Pg.521] อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ สมฺมาสมาธิ, สมฺมาสมาธิมฺหิ สติ สมฺมาสมาธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ, ยถาภูตญาณทสฺสเน สติ ยถาภูตญาณทสฺสนสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนา โหติ นิพฺพิทา, นิพฺพิทาย สติ นิพฺพิทาสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ วิราโค, วิราเค สติ วิราคสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

贤友，对有戒、具足戒者而言，无悔的近因便具足了；当无悔时，对具足无悔者而言，欢悦的近因便具足了；当欢悦时，对具足欢悦者而言，喜的近因便具足了；当有喜时，对具足喜者而言，轻安的近因便具足了；当轻安时，对具足轻安者而言，乐的近因便具足了；当有乐时，对具足乐者而言，正定的近因便具足了；当有正定时，对具足正定者而言，如实知见的近因便具足了；当有如实知见时，对具足如实知见者而言，厌离的近因便具足了；当厌离时，对具足厌离者而言，离贪的近因便具足了；当离贪时，对具足离贪者而言，解脱知见的近因便具足了。

‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, รุกฺโข สาขาปลาสสมฺปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ… เผคฺคุปิ… สาโรปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, อาวุโส, สีลวโต สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อวิปฺปฏิสาโร, อวิปฺปฏิสาเร สติ อวิปฺปฏิสารสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ปาโมชฺชํ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสน’’นฺติ. ปญฺจมํ.

贤友，譬如一棵树枝叶繁茂，它的外皮、树皮、边材、心材也得以圆满。正是这样，贤友，对有戒、具足戒者而言，无悔的近因便具足了；当无悔时，对具足无悔者而言，欢悦的近因便具足了……乃至解脱知见。”第五。

๖. พฺยสนสุตฺตํ

6. 灾患经

๖. ‘‘โย โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺโกสโก ปริภาสโก อริยูปวาโท สพฺรหฺมจารีนํ, ฐานเมตํ อวกาโส ยํ โส เอกาทสนฺนํ พฺยสนานํ อญฺญตรํ พฺยสนํ นิคจฺเฉยฺย.

6. 诸比丘，若有比丘辱骂、呵斥同梵行者，且毁谤圣者，他就有可能遭遇十一种灾患中的某一种。

กตเมสํ เอกาทสนฺนํ? อนธิคตํ นาธิคจฺฉติ, อธิคตา ปริหายติ, สทฺธมฺมสฺส น โวทายนฺติ, สทฺธมฺเมสุ วา อธิมานิโก โหติ, อนภิรโต วา พฺรหฺมจริยํ จรติ, อญฺญตรํ วา สํกิลิฏฺฐํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ, สิกฺขํ วา ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตติ, คาฬฺหํ วา โรคาตงฺกํ ผุสติ, อุมฺมาทํ วา ปาปุณาติ จิตฺตกฺเขปํ วา, สมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ – โย โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺโกสโก ปริภาสโก อริยูปวาโท สพฺรหฺมจารีนํ, ฐานเมตํ อวกาโส ยํ โส อิเมสํ เอกาทสนฺนํ พฺยสนานํ อญฺญตรํ พฺยสนํ นิคจฺเฉยฺย.

是哪十一种？未证得者不能证得，已证得者则会退失，他的正法不清净，或于正法有增上慢，或不乐于行梵行，或犯下某种杂染的罪，或舍学还于低劣，或遭受剧烈的病苦，或至于癫狂或心意错乱，或在迷乱中死去，身坏命终之后，生于恶处、恶趣、堕处、地狱。诸比丘，凡是辱骂、斥责同梵行者，且诽谤圣者的比丘，他会遭遇这十一种灾祸中的任何一种，这是可能的，有此机会。

‘‘โย โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺโกสโก ปริภาสโก อริยูปวาโท สพฺรหฺมจารีนํ, อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ โส เอกาทสนฺนํ พฺยสนานํ อญฺญตรํ พฺยสนํ น นิคจฺเฉยฺย.

诸比丘，凡是辱骂、斥责同梵行者，且诽谤圣者的比丘，他不会遭遇这十一种灾祸中的任何一种，这是不可能的，无此机会。

กตเมสํ [Pg.522] เอกาทสนฺนํ? อนธิคตํ นาธิคจฺฉติ, อธิคตา ปริหายติ, สทฺธมฺมสฺส น โวทายนฺติ, สทฺธมฺเมสุ วา อธิมานิโก โหติ, อนภิรโต วา พฺรหฺมจริยํ จรติ, อญฺญตรํ วา สํกิลิฏฺฐํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ, สิกฺขํ วา ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตติ, คาฬฺหํ วา โรคาตงฺกํ ผุสติ, อุมฺมาทํ วา ปาปุณาติ จิตฺตกฺเขปํ วา, สมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ – โย โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อกฺโกสโก ปริภาสโก อริยูปวาโท สพฺรหฺมจารีนํ, อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ โส อิเมสํ เอกาทสนฺนํ พฺยสนานํ อญฺญตรํ พฺยสนํ น นิคจฺเฉยฺยา’’ติ. ฉฏฺฐํ.

是哪十一种？未证得者不能证得，已证得者则会退失，他的正法不清净，或于正法有增上慢，或不乐于行梵行，或犯下某种杂染的罪，或舍学还于低劣，或遭受剧烈的病苦，或至于癫狂或心意错乱，或在迷乱中死去，身坏命终之后，生于恶处、恶趣、堕处、地狱。诸比丘，凡是辱骂、斥责同梵行者，且诽谤圣者的比丘，他不会遭遇这十一种灾祸中的任何一种，这是不可能的，无此机会。第六。

๗. สญฺญาสุตฺตํ

7. 初想经

๗. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ –

7. 尔时，具寿阿难往诣世尊处。诣已，礼敬世尊，坐于一面。坐于一面后，具寿阿难白世尊言：

‘‘สิยา นุ โข, ภนฺเต, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสาติ?

世尊，比丘是否能得如是定：于地无地想，于水无水想，于火无火想，于风无风想，于空无边处无空无边处想，于识无边处无识无边处想，于无所有处无无所有处想，于非想非非想处无非想非非想处想，于此世无此世想，于他世无他世想，且于所见、闻、觉、识、所得、所求、意所伺察者亦无想，然复有想耶？

‘‘สิยา, อานนฺท, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส[Pg.523], น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

阿难，比丘可能得如是定：于地无地想，于水无水想，于火无火想，于风无风想，于空无边处无空无边处想，于识无边处无识无边处想，于无所有处无无所有处想，于非想非非想处无非想非非想处想，于此世无此世想，于他世无他世想，且于所见、闻、觉、识、所得、所求、意所伺察者亦无想，然复有想。

‘‘ยถา กถํ ปน, ภนฺเต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี จ ปน อสฺสาติ.

世尊，比丘要如何才能获得这样的定，以至于对地不作地想，对水不作水想，对火不作火想，对风不作风想，对空无边处不作空无边处想，对识无边处不作识无边处想，对无所有处不作无所有处想，对非想非非想处不作非想非非想处想，对此世间不作此世间想，对他世间不作他世间想，对所有见、闻、觉、知、得、求、意所伺察者，也不作其想，但又仍然有想呢？

‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, อานนฺท, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

阿难，于此，比丘有这样的想：“此是寂静，此是殊胜，即一切行之止息，一切依之舍离，爱尽、离贪、灭、涅槃。”阿难，比丘就是这样获得此等定，以至于对地不作地想，对水不作水想，对火不作火想，对风不作风想，对空无边处不作空无边处想，对识无边处不作识无边处想，对无所有处不作无所有处想，对非想非非想处不作非想非非想处想，对此世间不作此世间想，对他世间不作他世间想，对所有见、闻、觉、知、得、求、意所伺察者，也不作其想，但又仍然有想。’

อถ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา สาริปุตฺเตน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ –

尔时，具寿阿难对世尊所说，欢喜、随喜后，从座起身，顶礼世尊，作右绕，然后去到具寿舍利弗之处。去到后，与具寿舍利弗互相问候，结束欢喜、值得忆念的交谈后，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对具寿舍利弗说了这话：

‘‘สิยา [Pg.524] นุ โข, อาวุโส สาริปุตฺต, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี ปน อสฺสาติ. ‘‘สิยา, อาวุโส อานนฺท, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“贤友舍利弗，比丘是否可能获得如是之定，以致于地而无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺，于彼亦无想，然却有想？”“贤友阿难，比丘可能获得如是之定，以致于地而无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺，于彼亦无想，然却有想。”

‘‘ยถา กถํ ปนาวุโส สาริปุตฺต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“贤友舍利弗，然则比丘如何能获得如是之定，以致于地而无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺，于彼亦无想，然却有想？”

‘‘อิธ, อาวุโส อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, อาวุโส อานนฺท, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส, สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“贤友阿难，于此，比丘有如是想：‘此是寂静，此是殊胜，即一切行之寂止，一切依之舍离，爱尽、离欲、灭、涅槃。’贤友阿难，正是这样，比丘才可能获得如是之定，以致于地而无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺，于彼亦无想，然却有想。”

‘‘อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส! ยตฺร หิ นาม สตฺถุ เจว สาวกสฺส จ อตฺเถน อตฺโถ พฺยญฺชเนน พฺยญฺชนํ สํสนฺทิสฺสติ สเมสฺสติ น วิคฺคยฺหิสฺสติ, ยทิทํ อคฺคปทสฺมึ! อิทานาหํ, อาวุโส, ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ อปุจฺฉึ. ภควาปิ เม เอเตหิ อกฺขเรหิ เอเตหิ ปเทหิ เอเตหิ พฺยญฺชเนหิ เอตมตฺถํ พฺยากาสิ, เสยฺยถาปิ อายสฺมา สาริปุตฺโต. อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส, ยตฺร หิ นาม สตฺถุ เจว สาวกสฺส จ อตฺเถน อตฺโถ พฺยญฺชเนน พฺยญฺชนํ สํสนฺทิสฺสติ สเมสฺสติ น วิคฺคยฺหิสฺสติ, ยทิทํ อคฺคปทสฺมิ’’นฺติ! สตฺตมํ.

“贤友，真是稀有啊！贤友，真是未曾有啊！于此最上之境，导师与弟子的义理与义理、文句与文句，竟能如此契合、相应而无违逆！贤友，我刚才去到世尊那里，请问了此事。世尊也用同样的字、同样的词、同样的文句，为我解说了此事，就如同具寿舍利弗所说的一样。贤友，真是稀有啊！贤友，真是未曾有啊！于此最上之境，导师与弟子的义理与义理、文句与文句，竟能如此契合、相应而无违逆！”第七经。

๘. มนสิการสุตฺตํ

8. 作意经

๘. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ –

8. 尔时，具寿阿难去到世尊之处。抵达后，他顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊这样说道：

‘‘สิยา [Pg.525] นุ โข, ภนฺเต, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา น จกฺขุํ มนสิ กเรยฺย, น รูปํ มนสิ กเรยฺย, น โสตํ มนสิ กเรยฺย, น สทฺทํ มนสิ กเรยฺย, น ฆานํ มนสิ กเรยฺย, น คนฺธํ มนสิ กเรยฺย, น ชิวฺหํ มนสิ กเรยฺย, น รสํ มนสิ กเรยฺย, น กายํ มนสิ กเรยฺย, น โผฏฺฐพฺพํ มนสิ กเรยฺย, น ปถวึ มนสิ กเรยฺย, น อาปํ มนสิ กเรยฺย, น เตชํ มนสิ กเรยฺย, น วายํ มนสิ กเรยฺย, น อากาสานญฺจายตนํ มนสิ กเรยฺย, น วิญฺญาณญฺจายตนํ มนสิ กเรยฺย, น อากิญฺจญฺญายตนํ มนสิ กเรยฺย, น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ มนสิ กเรยฺย, น อิธโลกํ มนสิ กเรยฺย, น ปรโลกํ มนสิ กเรยฺย, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ น มนสิ กเรยฺย; มนสิ จ ปน กเรยฺยา’’ติ?

“大德，比丘是否可能获得这样一种定的成就：他不对眼作意，不对色作意；不对耳作意，不对声作意；不对鼻作意，不对香作意；不对舌作意，不对味作意；不对身作意，不对触作意；不对地作意，不对水作意，不对火作意，不对风作意；不对空无边处作意，不对识无边处作意，不对无所有处作意，不对非想非非想处作意；不对此世作意，不对他世作意；对于凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、为心所随伺的，也都不作意；但却仍然作意？”

‘‘สิยา, อานนฺท, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา น จกฺขุํ มนสิ กเรยฺย, น รูปํ มนสิ กเรยฺย, น โสตํ มนสิ กเรยฺย, น สทฺทํ มนสิ กเรยฺย, น ฆานํ มนสิ กเรยฺย, น คนฺธํ มนสิ กเรยฺย, น ชิวฺหํ มนสิ กเรยฺย, น รสํ มนสิ กเรยฺย, น กายํ มนสิ กเรยฺย, น โผฏฺฐพฺพํ มนสิ กเรยฺย, น ปถวึ มนสิ กเรยฺย, น อาปํ มนสิ กเรยฺย, น เตชํ มนสิ กเรยฺย, น วายํ มนสิ กเรยฺย, น อากาสานญฺจายตนํ มนสิ กเรยฺย, น วิญฺญาณญฺจายตนํ มนสิ กเรยฺย, น อากิญฺจญฺญายตนํ มนสิ กเรยฺย, น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ มนสิ กเรยฺย, น อิธโลกํ มนสิ กเรยฺย, น ปรโลกํ มนสิ กเรยฺย, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ น มนสิ กเรยฺย; มนสิ จ ปน กเรยฺยา’’ติ.

“阿难，比丘可能会获得这样一种定，以至于不对眼作意，不对色作意，不对耳作意，不对声作意，不对鼻作意，不对香作意，不对舌作意，不对味作意，不对身作意，不对触作意，不对地作意，不对水作意，不对火作意，不对风作意，不对空无边处作意，不对识无边处作意，不对无所有处作意，不对非想非非想处作意，不对今世作意，不对来世作意；对凡是所见、所闻、所觉、所知、所获得、所寻求、为心所思惟探究的，也不作意；然而却作意。”

‘‘ยถา กถํ ปน, ภนฺเต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา น จกฺขุํ มนสิ กเรยฺย, น รูปํ มนสิ กเรยฺย… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ น มนสิ กเรยฺย; มนสิ จ ปน กเรยฺยา’’ติ?

“尊者，比丘如何才能获得这样一种定，以至于不对眼作意，不对色作意……对凡是所见、所闻、所觉、所知、所获得、所寻求、为心所思惟探究的，也不作意；然而却作意呢？”

‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ มนสิ กโรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, อานนฺท, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา น จกฺขุํ มนสิ กเรยฺย, น รูปํ มนสิ กเรยฺย…เป… ยมฺปิทํ [Pg.526] ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ น มนสิ กเรยฺย; มนสิ จ ปน กเรยฺยา’’ติ. อฏฺฐมํ.

“阿难，于此，比丘如此作意：‘此是寂静，此是殊胜，即一切行的寂止、一切依的舍离、渴爱的灭尽、离贪、灭、涅槃。’阿难，就是这样，比丘才可能会获得这样一种定，以至于不对眼作意，不对色作意……对凡是所见、所闻、所觉、所知、所获得、所寻求、为心所思惟探究的，也不作意；然而却作意。”第八经。

๙. สทฺธสุตฺตํ

9. 信经

๙. เอกํ สมยํ ภควา นาติเก วิหรติ คิญฺชกาวสเถ. อถ โข อายสฺมา สทฺโธ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สทฺธํ ภควา เอตทโวจ –

9. 一时，世尊住在那提迦（Nātika）的砖屋。尔时，具寿萨达（Saddha）前往世尊之处，抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿萨达说道：

‘‘อาชานียฌายิตํ โข, สทฺธ, ฌาย; มา ขฬุงฺกฌายิตํ. กถญฺจ, ขฬุงฺกฌายิตํ โหติ? อสฺสขฬุงฺโก หิ, สทฺธ, โทณิยา พทฺโธ ‘ยวสํ ยวส’นฺติ ฌายติ. ตํ กิสฺส เหตุ? น หิ, สทฺธ, อสฺสขฬุงฺกสฺส โทณิยา พทฺธสฺส เอวํ โหติ – ‘กึ นุ โข มํ อชฺช อสฺสทมฺมสารถิ การณํ กาเรสฺสติ, กิมสฺสาหํ ปฏิกโรมี’ติ. โส โทณิยา พทฺโธ ‘ยวสํ ยวส’นฺติ ฌายติ. เอวเมวํ โข, สทฺธ, อิเธกจฺโจ ปุริสขฬุงฺโก อรญฺญคโตปิ รุกฺขมูลคโตปิ สุญฺญาคารคโตปิ กามราคปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ กามราคปเรเตน อุปฺปนฺนสฺส จ กามราคสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. โส กามราคํเยว อนฺตรํ กตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อวชฺฌายติ, พฺยาปาทปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… ถินมิทฺธปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… วิจิกิจฺฉาปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ วิจิกิจฺฉาปเรเตน, อุปฺปนฺนาย จ วิจิกิจฺฉาย นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. โส วิจิกิจฺฉํเยว อนฺตรํ กตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อวชฺฌายติ. โส ปถวิมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, อาปมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, เตชมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, วายมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, อากาสานญฺจายตนมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, วิญฺญาณญฺจายตนมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, อากิญฺจญฺญายตนมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, เนวสญฺญานาสญฺญายตนมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, อิธโลกมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, ปรโลกมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ นิสฺสาย ฌายติ. เอวํ โข, สทฺธ, ปุริสขฬุงฺกฌายิตํ โหติ.

“萨达，当如良马般禅修，莫如劣马般禅修。劣马的禅修是怎样的呢？萨达，劣马被拴在马槽边，只想着‘草料、草料’而禅修。那是什么原因呢？萨达，因为被拴在马槽边的劣马不会这样想：‘今天驯马师会让我做什么事呢？我该如何回报呢？’它被拴在马槽边，只是想着‘草料、草料’而禅修。正是如此，萨达，在此，某个劣等人虽然去到森林，去到树下，或去到空屋，却心被欲贪所盘踞、为欲贪所征服而住，并且不如实了知已生起欲贪的出离。他将欲贪置于内心，而思惟、沉思、审虑、鄙思；心被瞋恚所盘踞而住……心被惛沉睡眠所盘踞而住……心被掉举追悔所盘踞而住……心被疑惑所盘踞、为疑惑所征服而住，并且不如实了知已生起疑惑的出离。他将疑惑置于内心，而思惟、沉思、审虑、鄙思。他依于地而禅修，依于水而禅修，依于火而禅修，依于风而禅修；依于空无边处而禅修，依于识无边处而禅修，依于无所有处而禅修，依于非想非非想处而禅修；依于此世而禅修，依于他世而禅修；凡是所见、所闻、所觉、所识，所达到、所寻求，以及心所思察的，他也都依此而禅修。萨达，这就是劣等人的禅修。”

‘‘กถญฺจ[Pg.527], สทฺธ, อาชานียฌายิตํ โหติ? ภทฺโร หิ, สทฺธ, อสฺสาชานีโย โทณิยา พทฺโธ น ‘ยวสํ ยวส’นฺติ ฌายติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ภทฺรสฺส หิ, สทฺธ, อสฺสาชานียสฺส โทณิยา พทฺธสฺส เอวํ โหติ – ‘กึ นุ โข มํ อชฺช อสฺสทมฺมสารถิ การณํ กาเรสฺสติ, กิมสฺสาหํ ปฏิกโรมี’ติ. โส โทณิยา พทฺโธ น ‘ยวสํ ยวส’นฺติ ฌายติ. ภทฺโร หิ, สทฺธ, อสฺสาชานีโย ยถา อิณํ ยถา พนฺธํ ยถา ชานึ ยถา กลึ เอวํ ปโตทสฺส อชฺโฌหรณํ สมนุปสฺสติ. เอวเมวํ โข, สทฺธ, ภทฺโร ปุริสาชานีโย อรญฺญคโตปิ รุกฺขมูลคโตปิ สุญฺญาคารคโตปิ น กามราคปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ น กามราคปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ กามราคสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ ปชานาติ, น พฺยาปาทปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… น ถินมิทฺธปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… น อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ… น วิจิกิจฺฉาปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ น วิจิกิจฺฉาปเรเตน, อุปฺปนฺนาย จ วิจิกิจฺฉาย นิสฺสรณํ ยถาภูตํ ปชานาติ. โส เนว ปถวึ นิสฺสาย ฌายติ, น อาปํ นิสฺสาย ฌายติ, น เตชํ นิสฺสาย ฌายติ, น วายํ นิสฺสาย ฌายติ, น อากาสานญฺจายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น วิญฺญาณญฺจายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น อากิญฺจญฺญายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น อิธโลกํ นิสฺสาย ฌายติ, น ปรโลกํ นิสฺสาย ฌายติ, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ นิสฺสาย น ฌายติ; ฌายติ จ ปน. เอวํ ฌายิญฺจ ปน, สทฺธ, ภทฺรํ ปุริสาชานียํ สอินฺทา เทวา สพฺรหฺมกา สปชาปติกา อารกาว นมสฺสนฺติ –

“信啊，良马的观想是怎样的呢？信啊，良马被拴在食槽边时，不会思念着‘草料，草料’。此为何因？信啊，因为良马被拴在食槽边时会这样想：‘今天驯马师会让我做什么事呢？我该如何回报他呢？’所以它被拴在食槽边时，不会思念着‘草料，草料’。信啊，良马将鞭策的深入视为如负债、如束缚、如损失、如过患。同样地，信啊，人中良马即使去到林野，去到树下，或去到空寂处，他既不以被欲贪(kāmarāga)所困扰的心而住，也不以被其所追逐的心而住，并如实了知已生起欲贪的出离；他不会以被瞋恚(byāpāda)所困扰的心而住……不会以被昏沉、睡眠(thinamiddha)所困扰的心而住……不会以被掉举、追悔(uddhaccakukkucca)所困扰的心而住……他既不以被疑惑(vicikicchā)所困扰的心而住，也不以被其所追逐的心而住，并如实了知已生起疑惑的出离。他既不依于地遍而观想，也不依于水遍而观想，不依于火遍而观想，不依于风遍而观想；不依于空无边处而观想，不依于识无边处而观想，不依于无所有处而观想，不依于非想非非想处而观想；不依于此世间而观想，不依于他世间而观想；凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求，以及意所审察的，他也不依于此而观想；然而，他确实在观想。信啊，对于这样观想的人中良马，有帝释(Inda)、有梵王(Brahmā)、有生主(Pajāpati)的诸天，也会从远处前来礼敬——”

‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม;

ยสฺส เต นาภิชานาม, ยมฺปิ นิสฺสาย ฌายสี’’ติ.

礼敬您，丈夫骏！礼敬您，人中至尊！您所依止而禅修之法，我等实不知晓。

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สทฺโธ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กถํ ฌายี ปน, ภนฺเต, ภทฺโร ปุริสาชานีโย เนว ปถวึ นิสฺสาย ฌายติ, น อาปํ นิสฺสาย ฌายติ, น เตชํ นิสฺสาย ฌายติ, น วายํ นิสฺสาย ฌายติ, น อากาสานญฺจายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น วิญฺญาณญฺจายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น อากิญฺจญฺญายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ นิสฺสาย ฌายติ, น อิธโลกํ นิสฺสาย ฌายติ[Pg.528], น ปรโลกํ นิสฺสาย ฌายติ, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ นิสฺสาย น ฌายติ; ฌายติ จ ปน? กถํ ฌายิญฺจ ปน, ภนฺเต, ภทฺรํ ปุริสาชานียํ สอินฺทา เทวา สพฺรหฺมกา สปชาปติกา อารกาว นมสฺสนฺติ –

如是说已，具寿萨达对世尊说：“世尊，一位贤善的丈夫骏，如何既不依地而修禅，不依水而修禅，不依火而修禅，不依风而修禅；不依空无边处而修禅，不依识无边处而修禅，不依无所有处而修禅，不依非想非非想处而修禅；不依此世而修禅，不依他世而修禅；对凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻、心所思惟者，亦不依之而修禅，但又确实在修禅呢？世尊，为何如此禅修的贤善丈夫骏，诸天连同帝释、连同梵天、连同生主，会从远处礼敬呢？”

‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม;

ยสฺส เต นาภิชานาม, ยมฺปิ นิสฺสาย ฌายสี’’ติ.

礼敬您，丈夫骏！礼敬您，人中至尊！您所依止而禅修之法，我等实不知晓。

‘‘อิธ, สทฺธ, ภทฺรสฺส ปุริสาชานียสฺส ปถวิยํ ปถวิสญฺญา วิภูตา โหติ, อาปสฺมึ อาโปสญฺญา วิภูตา โหติ, เตชสฺมึ เตโชสญฺญา วิภูตา โหติ, วายสฺมึ วาโยสญฺญา วิภูตา โหติ, อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญา วิภูตา โหติ, วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญา วิภูตา โหติ, อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา วิภูตา โหติ, เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญา วิภูตา โหติ, อิธโลเก อิธโลกสญฺญา วิภูตา โหติ, ปรโลเก ปรโลกสญฺญา วิภูตา โหติ, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตตฺราปิ สญฺญา วิภูตา โหติ. เอวํ ฌายี โข, สทฺธ, ภทฺโร ปุริสาชานีโย เนว ปถวึ นิสฺสาย ฌายติ…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา, ตมฺปิ นิสฺสาย น ฌายติ; ฌายติ จ ปน. เอวํ ฌายิญฺจ ปน, สทฺธ, ภทฺรํ ปุริสาชานียํ สอินฺทา เทวา สพฺรหฺมกา สปชาปติกา อารกาว นมสฺสนฺติ –

“萨陀，于此，对贤善丈夫而言，于地，地想是显明的；于水，水想是显明的；于火，火想是显明的；于风，风想是显明的；于空无边处，空无边处想是显明的；于识无边处，识无边处想是显明的；于无所有处，无所有处想是显明的；于非想非非想处，非想非非想处想是显明的；于此世，此世想是显明的；于他世，他世想是显明的；凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻、心所随伺者，于彼亦有想显明。萨陀，如此禅修的贤善丈夫，实不依于地而禅修……乃至……亦不依于凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻、心所随伺者而禅修；然彼实乃禅修。萨陀，对如是禅修的贤善丈夫，有帝释、有梵天、有生主之诸天，皆从远处礼敬——”

‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม;

ยสฺส เต นาภิชานาม, ยมฺปิ นิสฺสาย ฌายสี’’ติ. นวมํ;

“礼敬您，人中良马！礼敬您，人中至上！您所依之禅，我等实不知晓。”第九。

๑๐. โมรนิวาปสุตฺตํ

10. 孔雀饲喂处经

๑๐. เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ โมรนิวาเป ปริพฺพาชการาเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

10. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)的孔雀饲喂处(Moranivāpa)游方者园。尔时，世尊对诸比丘说：“诸比丘！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊如是说：

‘‘ตีหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ. กตเมหิ ตีหิ? อเสเขน สีลกฺขนฺเธน, อเสเขน สมาธิกฺขนฺเธน[Pg.529], อเสเขน ปญฺญากฺขนฺเธน – อิเมหิ, โข, ภิกฺขเว, ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ.

诸比丘，具足三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。以哪三法？以无学戒蕴、无学定蕴、无学慧蕴。诸比丘，具足此三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。

‘‘อปเรหิปิ, ภิกฺขเว, ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ. กตเมหิ ตีหิ? อิทฺธิปาฏิหาริเยน, อาเทสนาปาฏิหาริเยน, อนุสาสนีปาฏิหาริเยน – อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ, อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ.

再者，诸比丘，具足三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。以哪三法？以神通神变(iddhipāṭihāriya)、记心神变(ādesanāpāṭihāriya)、教诫神变(anusāsanīpāṭihāriya)。诸比丘，具足此三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。

‘‘อปเรหิปิ, ภิกฺขเว, ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ. กตเมหิ ตีหิ? สมฺมาทิฏฺฐิยา, สมฺมาญาเณน, สมฺมาวิมุตฺติยา – อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ตีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ.

再者，诸比丘，具足三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。以哪三法？以正见、正智、正解脱。诸比丘，具足此三法的比丘，是究竟的完成者、究竟的离轭安稳者、究竟的梵行者、究竟的圆满者，是天人中最殊胜者。

‘‘ทฺวีหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ. กตเมหิ ทฺวีหิ? วิชฺชาย, จรเณน – อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, ทฺวีหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ โหติ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสานํ. พฺรหฺมุนา เปสา, ภิกฺขเว, สนงฺกุมาเรน คาถา ภาสิตา –

“诸比丘，具足二法之比丘，是究竟终者、究竟离轭安稳者、究竟梵行者、究竟圆满者，于天人中为最上。以何为二？即明与行。诸比丘，具足此二法之比丘，是究竟终者、究竟离轭安稳者、究竟梵行者、究竟圆满者，于天人中为最上。诸比丘，梵天常童子亦说此偈：”

‘‘ขตฺติโย เสฏฺโฐ ชเนตสฺมึ, เย โคตฺตปฏิสาริโน;

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน, โส เสฏฺโฐ เทวมานุเส’’ติ.

“于执种姓之众人中，刹帝利为最上；具足明行者，彼于天人中为最上。”

‘‘สา โข ปเนสา, ภิกฺขเว, สนงฺกุมาเรน คาถา ภาสิตา สุภาสิตา, โน ทุพฺภาสิตา; อตฺถสํหิตา, โน อนตฺถสํหิตา; อนุมตา มยา. อหมฺปิ, ภิกฺขเว, เอวํ วทามิ –

“诸比丘，梵天常童子所说的此偈，是善说，非恶说；与义相应，非不与义相应；为我所认可。诸比丘，我亦如是说——”

‘‘ขตฺติโย [Pg.530] เสฏฺโฐ ชเนตสฺมึ, เย โคตฺตปฏิสาริโน;

วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน, โส เสฏฺโฐ เทวมานุเส’’ติ. ทสมํ;

“于执种姓之众人中，刹帝利为最上；具足明行者，彼于天人中为最上。”第十经终。

นิสฺสยวคฺโค ปฐโม.

依止品第一终。

ตสฺสุทฺทานํ –

其摄颂——

กิมตฺถิยา เจตนา ตโย, อุปนิสา พฺยสเนน จ;

ทฺเว สญฺญา มนสิกาโร, สทฺโธ โมรนิวาปกนฺติ.

何义、思、三近依、灾祸、二想作意、信、孔雀饲食处。

๒. อนุสฺสติวคฺโค

2. 随念品

๑. ปฐมมหานามสุตฺตํ

1. 第一摩诃男经

๑๑. เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’ติ. อสฺโสสิ โข มหานาโม สกฺโก – ‘‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’’ติ.

11. 一时，世尊住在释迦国迦毗罗卫的尼拘律园。那时，许多比丘正在为世尊做袈裟，心想：“世尊袈裟事毕，三月过后将出发游行。”释迦族摩诃男听闻：“据说许多比丘正在为世尊做袈裟，〔他们心想：〕‘世尊袈裟事毕，三月过后将出发游行。’”

อถ โข มหานาโม สกฺโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข มหานาโม สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’ติ. เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’’นฺติ?

尔时，释迦族人摩诃男(Mahānāma)前往世尊之处。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，释迦族人摩诃男对世尊说：“世尊，我听闻：据说众多比丘正在为世尊制作僧衣，认为‘待世尊僧衣事终，三月过后，祂将出发游行’。世尊，我们这些以种种方式安住者，当以何种方式安住呢？”

‘‘สาธุ สาธุ, มหานาม! เอตํ โข, มหานาม, ตุมฺหากํ ปติรูปํ กุลปุตฺตานํ, ยํ ตุมฺเห ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺเฉยฺยาถ – ‘เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’’’นฺติ? สทฺโธ โข, มหานาม, อาราธโก โหติ, โน อสฺสทฺโธ; อารทฺธวีริโย อาราธโก โหติ, โน กุสีโต; อุปฏฺฐิตสฺสติ อาราธโก โหติ[Pg.531], โน มุฏฺฐสฺสติ; สมาหิโต อาราธโก โหติ, โน อสมาหิโต; ปญฺญวา อาราธโก โหติ, โน ทุปฺปญฺโญ. อิเมสุ โข ตฺวํ, มหานาม, ปญฺจสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาย ฉ ธมฺเม อุตฺตริ ภาเวยฺยาสิ. ‘‘อิธ ตฺวํ, มหานาม, ตถาคตํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก ตถาคตํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ ตถาคตํ อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน พุทฺธานุสฺสตึ ภาเวติ.

“善哉，善哉，摩诃男！摩诃男，你们良家子理应如此，你们理应来到如来这里请问：‘世尊，我们以各种方式安住，应当以何种方式安住呢？’摩诃男，有信者能成就，无信者则不能；精进者能成就，懈怠者则不能；安住念者能成就，失念者则不能；得定者能成就，无定者则不能；有慧者能成就，无慧者则不能。摩诃男，你当立足于这五法，并于此之上修习六法。于此，摩诃男，你当随念如来：‘彼世尊是阿罗汉、正等觉者、明行具足者、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’摩诃男，当圣弟子随念如来时，彼时其心不为贪所缠，不为瞋所缠，不为痴所缠；彼时其心缘于如来而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义解，获得法解，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜；有喜者身轻安；身轻安者感受乐；有乐者心入定。摩诃男，此谓圣弟子：在乖离的众生中住于平正，在有恼害的众生中住于无恼害，已入法流，修习佛随念。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, ธมฺมํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปเนยฺยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหี’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก ธมฺมํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ ธมฺมํ อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน ธมฺมานุสฺสตึ ภาเวติ.

“再者，摩诃男，你当忆念法——‘法乃世尊所善说，是现见的、无时的、来见的、能导向的、智者们各别亲证的。’摩诃男，当圣弟子忆念法时，其心不为贪欲所侵扰，不为瞋恚所侵扰，不为愚痴所侵扰；彼时，其心缘法而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义解，获得法解，获得与法相应的欣悦。欣悦者生起喜，喜意者身轻安，身轻安者感受乐，乐者心入定。摩诃男，此圣弟子被称为：于乖离的众生中住于平等，于有恼害的众生中住于无恼害，已入法流而修习法随念。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, สงฺฆํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘สุปฺปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ, อุชุปฺปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ, ญายปฺปฏิปนฺโน ภควโต [Pg.532] สาวกสงฺโฆ, สามีจิปฺปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ, ยทิทํ จตฺตาริ ปุริสยุคานิ อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา, เอส ภควโต สาวกสงฺโฆ อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก สงฺฆํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ สงฺฆํ อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน สงฺฆานุสฺสตึ ภาเวติ.

“再者，摩诃男，你应随念僧团——‘世尊的弟子僧团是善行道者，直行道者，如理行道者，正当行道者；即四双八辈个人。此世尊的弟子僧团是应受供养者，应受款待者，应受布施者，应受合掌者，是世间无上的福田。’摩诃男，当圣弟子随念僧团时，彼时其心不为贪所占据，不为瞋所占据，不为痴所占据；彼时，其心缘于僧团，唯成正直。摩诃男，心已正直的圣弟子，实能了达义，了达法，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜，喜心者身轻安，身轻安者感受乐，乐者心入定。摩诃男，此圣弟子被称为：于乖离的众生中住于平等，于有恼害的众生中住于无恼害，已入法流而修习僧随念。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, อตฺตโน สีลานิ อนุสฺสเรยฺยาสิ อขณฺฑานิ อจฺฉิทฺทานิ อสพลานิ อกมฺมาสานิ ภุชิสฺสานิ วิญฺญุปฺปสตฺถานิ อปรามฏฺฐานิ สมาธิสํวตฺตนิกานิ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก สีลํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ สีลํ อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน สีลานุสฺสตึ ภาเวติ.

“再者，摩诃男，你应随念自己的戒：无缺、无穿、无斑、无杂、自主、为智者所称赞、不为邪见所执取、能引生禅定。摩诃男，当圣弟子随念戒时，其心不为贪所缠绕，不为瞋所缠绕，不为痴所缠绕；于彼时，其心缘于戒而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义味，获得法味，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜，有喜意者身轻安，身轻安者感受乐，有乐者心入定。摩诃男，此圣弟子被称为：于不平等的众生中住于平等，于有恼害的众生中住于无恼害，已入法流，并修习戒随念。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, อตฺตโน จาคํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม, โยหํ มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิตาย ปชาย วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสามิ มุตฺตจาโค ปยตปาณิ โวสฺสคฺครโต ยาจโยโค ทานสํวิภาครโต’ติ. ยสฺมึ, มหานาม[Pg.533], สมเย อริยสาวโก จาคํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ จาคํ อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน จาคานุสฺสตึ ภาเวติ.

再者，摩诃男，你应随念自己的布施：“我实为善得，我实为善获！我于为悭垢所缠之众生中，以离悭垢之心居家，为慷慨施舍者、净手者、乐于舍弃者、堪受乞求者、乐于分享布施者。”摩诃男，当圣弟子随念布施时，其心不为贪欲所缠，不为瞋恚所缠，不为愚痴所缠；其心于彼时缘于布施而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义之了悟，获得法之了悟，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜，喜心者身轻安，身轻安者感受乐，乐者心入定。摩诃男，此谓圣弟子于偏邪之众生中住于正直，于有恼害之众生中住于无恼害，已入法流，修习施随念。

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, เทวตา อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘สนฺติ เทวา จาตุมหาราชิกา, สนฺติ เทวา ตาวตึสา, สนฺติ เทวา ยามา, สนฺติ เทวา ตุสิตา, สนฺติ เทวา นิมฺมานรติโน, สนฺติ เทวา ปรนิมฺมิตวสวตฺติโน, สนฺติ เทวา พฺรหฺมกายิกา, สนฺติ เทวา ตตุตฺตริ. ยถารูปาย สทฺธาย สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปา สทฺธา สํวิชฺชติ. ยถารูเปน สีเลน สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปํ สีลํ สํวิชฺชติ. ยถารูเปน สุเตน สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปํ สุตํ สํวิชฺชติ. ยถารูเปน จาเคน สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูโป จาโค สํวิชฺชติ. ยถารูปาย ปญฺญาย สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปา ปญฺญา สํวิชฺชตี’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก อตฺตโน จ ตาสญฺจ เทวตานํ สทฺธญฺจ สีลญฺจ สุตญฺจ จาคญฺจ ปญฺญญฺจ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ เทวตา อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อยํ วุจฺจติ, มหานาม, อริยสาวโก วิสมคตาย ปชาย สมปฺปตฺโต [Pg.534] วิหรติ, สพฺยาปชฺชาย ปชาย อพฺยาปชฺโช วิหรติ, ธมฺมโสตสมาปนฺโน เทวตานุสฺสตึ ภาเวตี’’ติ. ปฐมํ.

“再者，摩诃男，你应随念诸天：‘有四大王众天，有三十三天，有夜摩天，有兜率天，有化乐天，有他化自在天，有梵众天，以及更上之诸天。彼诸天人具足如是信，从此世间命终，投生彼处，我亦具足如是信；具足如是戒，从此世间命终，投生彼处，我亦具足如是戒；具足如是闻，从此世间命终，投生彼处，我亦具足如是闻；具足如是舍，从此世间命终，投生彼处，我亦具足如是舍；具足如是慧，从此世间命终，投生彼处，我亦具足如是慧。’摩诃男，当圣弟子随念自己和那些天神的信、戒、闻、舍、慧时，彼时，其心不为贪所缠，不为瞋所缠，不为痴所缠；彼时，他缘于诸天之心是正直的。摩诃男，心正直的圣弟子获得义味，获得法味，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜，喜心者身轻安，身轻安者感受乐，乐者心入定。摩诃男，此谓圣弟子：于行邪之众生中安住于正直，于有恼害之众生中安住于无恼害，已入法流，修习天随念。”第一。

๒. ทุติยมหานามสุตฺตํ

2. 摩诃男经第二

๑๒. เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. เตน โข ปน สมเยน มหานาโม สกฺโก คิลานา วุฏฺฐิโต โหติ อจิรวุฏฺฐิโต เคลญฺญา. เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’ติ.

12. 一时，世尊住在释迦族的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，在尼拘律园(Nigrodhārāma)。当时，释迦族人摩诃男(Mahānāma)病愈未久。当时，众多比丘正在为世尊作衣，（想：）“世尊的衣作已终，三月过后将出发游行。”

อสฺโสสิ โข มหานาโม สกฺโก – ‘‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’’ติ. อถ โข มหานาโม สกฺโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข มหานาโม สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’ติ. เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’’นฺติ?

释迦族人摩诃男听闻：“据说众多比丘正在为世尊作衣——‘世尊的衣作已终，三月过后将出发游行。’”于是，释迦族人摩诃男前往世尊之处。抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁的释迦族人摩诃男对世尊说：“世尊，我听闻：‘据说众多比丘正在为世尊作衣——“世尊的衣作已终，三月过后将出发游行。”’世尊，我们这些住于种种境界者，当以何种境界安住？”

‘‘สาธุ สาธุ, มหานาม! เอตํ โข, มหานาม, ตุมฺหากํ ปติรูปํ กุลปุตฺตานํ ยํ ตุมฺเห ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺเฉยฺยาถ – ‘เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’นฺติ? สทฺโธ โข, มหานาม, อาราธโก โหติ, โน อสฺสทฺโธ; อารทฺธวีริโย อาราธโก โหติ, โน กุสีโต; อุปฏฺฐิตสฺสติ อาราธโก โหติ, โน มุฏฺฐสฺสติ; สมาหิโต อาราธโก โหติ, โน อสมาหิโต; ปญฺญวา อาราธโก โหติ, โน ทุปฺปญฺโญ. อิเมสุ โข ตฺวํ, มหานาม, ปญฺจสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาย ฉ ธมฺเม อุตฺตริ ภาเวยฺยาสิ.

“善哉，善哉，摩诃男！摩诃男，你们良家子前来如来处，询问：‘世尊，我们这些住于种种境界者，当以何种境界安住？’这正是适合你们的。摩诃男，有信者能成就，无信者则不能；精进者能成就，懈怠者则不能；念现前者能成就，失念者则不能；得定者能成就，心不定者则不能；有慧者能成就，无慧者则不能。摩诃男，你当立足于这五法，并进一步修习六法。”

‘‘อิธ ตฺวํ, มหานาม, ตถาคตํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘อิติปิ โส ภควา…เป… สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก ตถาคตํ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ ตถาคตํ [Pg.535] อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อิมํ โข ตฺวํ, มหานาม, พุทฺธานุสฺสตึ คจฺฉนฺโตปิ ภาเวยฺยาสิ, ฐิโตปิ ภาเวยฺยาสิ, นิสินฺโนปิ ภาเวยฺยาสิ, สยาโนปิ ภาเวยฺยาสิ, กมฺมนฺตํ อธิฏฺฐหนฺโตปิ ภาเวยฺยาสิ, ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวสนฺโตปิ ภาเวยฺยาสิ.

“摩诃男，在此，你应随念如来：‘彼世尊是阿罗汉、正自觉者、明行具足、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人导师、佛、世尊。’摩诃男，当圣弟子随念如来时，那时他的心不为贪欲所缠，不为瞋恚所缠，不为愚痴所缠；那时他的心正直地缘于如来。摩诃男，心正直的圣弟子获得义之觉解，获得法之觉解，获得与法相应的喜悦。心喜悦者生起喜，心有喜者身轻安，身轻安者感受乐，乐者心入定。摩诃男，无论行、住、坐、卧，或从事工作，或住在子女拥挤的家中，你都应修习此佛随念。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, มหานาม, ธมฺมํ อนุสฺสเรยฺยาสิ…เป… สงฺฆํ อนุสฺสเรยฺยาสิ…เป… อตฺตโน สีลานิ อนุสฺสเรยฺยาสิ…เป… อตฺตโน จาคํ อนุสฺสเรยฺยาสิ…เป… เทวตา อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘สนฺติ เทวา จาตุมหาราชิกา…เป… สนฺติ เทวา ตตุตฺตริ. ยถารูปาย สทฺธาย สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปา สทฺธา สํวิชฺชติ. ยถารูเปน สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคตา ตา เทวตา อิโต จุตา ตตฺถูปปนฺนา, มยฺหมฺปิ ตถารูปา ปญฺญา สํวิชฺชตี’ติ. ยสฺมึ, มหานาม, สมเย อริยสาวโก อตฺตโน จ ตาสญฺจ เทวตานํ สทฺธญฺจ สีลญฺจ สุตญฺจ จาคญฺจ ปญฺญญฺจ อนุสฺสรติ, เนวสฺส ตสฺมึ สมเย ราคปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โทสปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ, น โมหปริยุฏฺฐิตํ จิตฺตํ โหติ; อุชุคตเมวสฺส ตสฺมึ สมเย จิตฺตํ โหติ เทวตา อารพฺภ. อุชุคตจิตฺโต โข ปน, มหานาม, อริยสาวโก ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. ปมุทิตสฺส ปีติ ชายติ, ปีติมนสฺส กาโย ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธกาโย สุขํ เวทิยติ, สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. อิมํ โข ตฺวํ, มหานาม, เทวตานุสฺสตึ คจฺฉนฺโตปิ ภาเวยฺยาสิ, ฐิโตปิ ภาเวยฺยาสิ, นิสินฺโนปิ ภาเวยฺยาสิ, สยาโนปิ ภาเวยฺยาสิ, กมฺมนฺตํ อธิฏฺฐหนฺโตปิ ภาเวยฺยาสิ, ปุตฺตสมฺพาธสยนํ อชฺฌาวสนฺโตปิ ภาเวยฺยาสี’’ติ. ทุติยํ.

再者，摩诃男，你应随念法……随念僧……随念自己的戒……随念自己的施舍……你应随念诸天：“有四大王天……有更高之天。彼诸天神因具足如是信，从此世间命终后，得生彼处，我亦具足如是信。彼诸天神因具足如是戒……闻……施舍……慧，从此世间命终后，得生彼处，我亦具足如是慧。”摩诃男，当圣弟子随念自己与彼诸天神的信、戒、闻、施舍、慧时，彼时其心不为贪所缠缚，不为瞋所缠缚，不为痴所缠缚；彼时其心缘于诸天而得正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义解，获得法解，获得与法相应的喜悦。有喜悦者，喜即生起；意有喜者，身即轻安；身轻安者，即感受乐；有乐者，心即入定。摩诃男，你于此天随念，行走时亦应修习，站立时亦应修习，安坐时亦应修习，躺卧时亦应修习，从事工作时亦应修习，居住于妻儿拥挤的住所中亦应修习。’第二。

๓. นนฺทิยสุตฺตํ

3. 南迪亚经

๑๓. เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. เตน โข ปน สมเยน ภควา สาวตฺถิยํ วสฺสาวาสํ อุปคนฺตุกาโม โหติ.

13. 一时，世尊住在释迦族的迦毗罗卫尼拘律园。那时，世尊欲前往舍卫城(Sāvatthī)度雨安居。

อสฺโสสิ [Pg.536] โข นนฺทิโย สกฺโก – ‘‘ภควา กิร สาวตฺถิยํ วสฺสาวาสํ อุปคนฺตุกาโม’’ติ. อถ โข นนฺทิยสฺส สกฺกสฺส เอตทโหสิ – ‘‘ยํนูนาหมฺปิ สาวตฺถิยํ วสฺสาวาสํ อุปคจฺเฉยฺยํ. ตตฺถ กมฺมนฺตญฺเจว อธิฏฺฐหิสฺสามิ, ภควนฺตญฺจ ลจฺฉามิ กาเลน กาลํ ทสฺสนายา’’ติ.

释迦族人南迪亚听闻：“据说世尊欲于舍卫城(Sāvatthī)度雨安居。”于是，释迦族人南迪亚心想：“我何不亦于舍卫城度雨安居？在那里，我既能处理事务，又能时时得见世尊。”

อถ โข ภควา สาวตฺถิยํ วสฺสาวาสํ อุปคจฺฉิ. นนฺทิโยปิ โข สกฺโก สาวตฺถิยํ วสฺสาวาสํ อุปคจฺฉิ. ตตฺถ กมฺมนฺตญฺเจว อธิฏฺฐาสิ, ภควนฺตญฺจ ลภิ กาเลน กาลํ ทสฺสนาย. เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’ติ.

于是，世尊于舍卫城度雨安居。释迦族人南迪亚亦于舍卫城度雨安居。在那里，他既处理事务，又能时时得见世尊。那时，众多比丘正在为世尊作衣，心想：“世尊衣作已终，三月过后将出发游行。”

อสฺโสสิ โข นนฺทิโย สกฺโก – ‘‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – ‘นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’’ติ. อถ โข นนฺทิโย สกฺโก เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข นนฺทิโย สกฺโก ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘สมฺพหุลา กิร ภิกฺขู ภควโต จีวรกมฺมํ กโรนฺติ – นิฏฺฐิตจีวโร ภควา เตมาสจฺจเยน จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’ติ. เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’’นฺติ?

释迦族人南迪亚听闻：“据说众多比丘正在为世尊作衣，心想：‘世尊衣作已终，三月过后将出发游行。’”于是，释迦族人南迪亚前往世尊之处；抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，释迦族人南迪亚对世尊说：“尊者，我听闻：‘据说众多比丘正在为世尊作衣，心想：“世尊衣作已终，三月过后将出发游行。”’尊者，我等以种种方式安住，当以何种方式安住？”

‘‘สาธุ สาธุ, นนฺทิย! เอตํ โข, นนฺทิย, ตุมฺหากํ ปติรูปํ กุลปุตฺตานํ, ยํ ตุมฺเห ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺเฉยฺยาถ – ‘เตสํ โน, ภนฺเต, นานาวิหาเรหิ วิหรตํ เกนสฺส วิหาเรน วิหาตพฺพ’นฺติ? สทฺโธ โข, นนฺทิย, อาราธโก โหติ, โน อสฺสทฺโธ; สีลวา อาราธโก โหติ, โน ทุสฺสีโล; อารทฺธวีริโย อาราธโก โหติ, โน กุสีโต; อุปฏฺฐิตสฺสติ อาราธโก โหติ, โน มุฏฺฐสฺสติ; สมาหิโต อาราธโก โหติ, โน อสมาหิโต; ปญฺญวา อาราธโก โหติ, โน ทุปฺปญฺโญ. อิเมสุ โข เต, นนฺทิย, ฉสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาย ปญฺจสุ ธมฺเมสุ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

“善哉，善哉，南迪亚！南迪亚，你们良家子前来亲近如来，询问‘尊者，我们以各种方式而住，当以何种方式而住？’，这对于你们是合宜的。南迪亚，有信者能成就，无信者不能；持戒者能成就，破戒者不能；精进者能成就，懈怠者不能；具念者能成就，失念者不能；得定者能成就，不得定者不能；有慧者能成就，无慧者不能。南迪亚，你当安住于此六法，于五法内令念现起。”

‘‘อิธ ตฺวํ, นนฺทิย, ตถาคตํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ[Pg.537], สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. อิติ โข เต, นนฺทิย, ตถาคตํ อารพฺภ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

“在此，南迪亚，你应当随念如来：‘彼世尊是阿罗汉、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛、世尊。’南迪亚，你当如此缘于如来，于内令念现起。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, นนฺทิย, ธมฺมํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปเนยฺยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหี’ติ. อิติ โข เต, นนฺทิย, ธมฺมํ อารพฺภ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

“复次，南迪亚，你应当随念法：‘法是世尊所善说的，是现见的、无时的、来见的、导向的、智者们当各自证知的。’南迪亚，你当如此缘于法，于内令念现起。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, นนฺทิย, กลฺยาณมิตฺเต อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม, ยสฺส เม กลฺยาณมิตฺตา อนุกมฺปกา อตฺถกามา โอวาทกา อนุสาสกา’ติ. อิติ โข เต, นนฺทิย, กลฺยาณมิตฺเต อารพฺภ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

“复次，南迪亚，你应当随念善友：‘我实为善得，我实为大幸！我有具悲悯心、为我求利益、教诫我、训示我的善友。’南迪亚，你当如此缘于善友，于内令念现起。”

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, นนฺทิย, อตฺตโน จาคํ อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม, โยหํ มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิตาย ปชาย วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสามิ มุตฺตจาโค ปยตปาณิ โวสฺสคฺครโต ยาจโยโค ทานสํวิภาครโต’ติ. อิติ โข เต, นนฺทิย, จาคํ อารพฺภ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

复次，南迪亚，你应当随念自己的施舍：“我实为得利，我实为善得！我于为悭垢所困之众生中，以离悭垢之心住于家，施舍无碍，手已清净，乐于舍离，可应乞求，乐于施与、分享。”南迪亚，你当如是缘于施舍，于内建立正念。

‘‘ปุน จปรํ ตฺวํ, นนฺทิย, เทวตา อนุสฺสเรยฺยาสิ – ‘ยา เทวตา อติกฺกมฺเมว กพฬีการาหารภกฺขานํ เทวตานํ สหพฺยตํ อญฺญตรํ มโนมยํ กายํ อุปปนฺนา, ตา กรณียํ อตฺตโน น สมนุปสฺสนฺติ กตสฺส วา ปติจยํ. เสยฺยถาปิ, นนฺทิย, ภิกฺขุ อสมยวิมุตฺโต กรณียํ อตฺตโน น สมนุปสฺสติ กตสฺส วา ปติจยํ; เอวเมวํ โข, นนฺทิย, ยา ตา เทวตา อติกฺกมฺเมว กพฬีการาหารภกฺขานํ เทวตานํ สหพฺยตํ อญฺญตรํ มโนมยํ กายํ อุปปนฺนา, ตา กรณียํ อตฺตโน น สมนุปสฺสนฺติ กตสฺส วา ปติจยํ. อิติ โข เต, นนฺทิย, เทวตา อารพฺภ อชฺฌตฺตํ สติ อุปฏฺฐาเปตพฺพา.

复次，南迪亚，你应当随念诸天：“那些超越了以抟食为食的诸天之同伴，而生于某一意生身的天神，他们不见自己有应做之事，亦不见于已做之事上再有增益。譬如，南迪亚，一位暂时解脱的比丘，不见自己有应做之事，亦不见于已做之事上再有增益；如是，南迪亚，那些超越了以抟食为食的诸天之同伴，而生于某一意生身的天神，他们不见自己有应做之事，亦不见于已做之事上再有增益。”南迪亚，你当如是缘于诸天，于内建立正念。

‘‘อิเมหิ โข, นนฺทิย, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อริยสาวโก ปชหเตว ปาปเก อกุสเล ธมฺเม, น อุปาทิยติ. เสยฺยถาปิ, นนฺทิย, กุมฺโภ นิกฺกุชฺโช วมเตว อุทกํ, โน วนฺตํ ปจฺจาวมติ ; เสยฺยถาปิ วา ปน, นนฺทิย, สุกฺเข ติณทาเย อคฺคิ มุตฺโต ฑหญฺเญว คจฺฉติ, โน ทฑฺฒํ ปจฺจุทาวตฺตติ[Pg.538]; เอวเมวํ โข, นนฺทิย, อิเมหิ เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อริยสาวโก ปชหเตว ปาปเก อกุสเล ธมฺเม, น อุปาทิยตี’’ติ. ตติยํ.

南迪亚，具足此十一法的圣弟子，实能舍断诸恶不善法，而不执取。譬如，南迪亚，倒置之瓮实能倾出其水，而不能将已倾之水复吸入；又譬如，南迪亚，于干燥草林中释出之火，实能持续燃烧，而不能返回已焚之处；如是，南迪亚，具足此十一法的圣弟子，实能舍断诸恶不善法，而不执取。”第三。

๔. สุภูติสุตฺตํ

4. 须菩提经

๑๔. อถ โข อายสฺมา สุภูติ สทฺเธน ภิกฺขุนา สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สุภูตึ ภควา เอตทโวจ – ‘‘โก นามายํ, สุภูติ, ภิกฺขู’’ติ? ‘‘สทฺโธ นามายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ, สุทตฺตสฺส อุปาสกสฺส ปุตฺโต, สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต’’ติ.

14. 尔时，具寿须菩提与萨陀比丘一同前往世尊之处；抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿须菩提说：“须菩提，这位比丘名叫什么？”“世尊，这位比丘名叫萨陀，是善施优婆塞之子，因信而出家，从在家进入非家。”

‘‘กจฺจิ ปนายํ, สุภูติ, สทฺโธ ภิกฺขุ สุทตฺตสฺส อุปาสกสฺส ปุตฺโต สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต สนฺทิสฺสติ สทฺธาปทาเนสู’’ติ? ‘‘เอตสฺส, ภควา, กาโล; เอตสฺส, สุคต, กาโล, ยํ ภควา สทฺธสฺส สทฺธาปทานานิ ภาเสยฺย. อิทานาหํ ชานิสฺสามิ ยทิ วา อยํ ภิกฺขุ สนฺทิสฺสติ สทฺธาปทาเนสุ ยทิ วา โน’’ติ.

“须菩提，这位善施优婆塞之子、因信而出家，从在家进入非家的萨陀比丘，他是否显现于信之德相中呢？”“世尊，现在正是时候；善逝，现在正是时候，愿世尊为萨陀宣说信之德相。如今我将知晓，这位比丘是显现于信之德相中，抑或不然。”

‘‘เตน หิ, สุภูติ, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา สุภูติ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

“既然如此，须菩提，你且谛听，善作意之，我当为说。”具寿须菩提应诺世尊：“诚然，世尊。”世尊如是说：

‘‘อิธ, สุภูติ, ภิกฺขุ สีลวา โหติ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ สีลวา โหติ…เป… สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“在此，须菩提，比丘具足戒行，以波罗提木叉律仪防护而住，成就正行与行处，于微细罪中见怖畏，受持诸学处而修学。须菩提，比丘具足戒行……乃至受持诸学处而修学，须菩提，此亦是萨陀的信之德相。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย; เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ, ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ พหุสฺสุโต [Pg.539] โหติ…เป… ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘多闻、持法、积集所闻。凡法义，初善、中善、后善，义理具足，言辞圆满，开示完全圆满、清净之梵行。如是诸法，彼皆多闻、受持、言语娴熟、意善审察、以慧善彻。须菩提，比丘多闻……乃至以慧善彻，须菩提，此亦是萨陀的信之德相。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ กลฺยาณมิตฺโต โหติ กลฺยาณสหาโย กลฺยาณสมฺปวงฺโก. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ กลฺยาณมิตฺโต โหติ กลฺยาณสหาโย กลฺยาณสมฺปวงฺโก, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘有善友、有善伴、倾向善友。须菩提，比丘有善友、有善伴、倾向善友，须菩提，此亦为具信者之信的表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ สุวโจ โหติ โสวจสฺสกรเณหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ขโม ปทกฺขิณคฺคาหี อนุสาสนึ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ สุวโจ โหติ โสวจสฺสกรเณหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ขโม ปทกฺขิณคฺคาหี อนุสาสนึ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘易于教导，具足令其易于教导之法，堪忍，且恭敬领受教诫。须菩提，比丘易于教导，具足令其易于教导之法，堪忍，且恭敬领受教诫，须菩提，此亦为具信者之信的表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ ยานิ ตานิ สพฺรหฺมจารีนํ อุจฺจาวจานิ กึกรณียานิ ตตฺร ทกฺโข โหติ อนลโส ตตฺรุปายาย วีมํสาย สมนฺนาคโต อลํ กาตุํ อลํ สํวิธาตุํ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ ยานิ ตานิ สพฺรหฺมจารีนํ อุจฺจาวจานิ กึกรณียานิ ตตฺร ทกฺโข โหติ อนลโส ตตฺรุปายาย วีมํสาย สมนฺนาคโต อลํ กาตุํ อลํ สํวิธาตุํ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘于同梵行者之大小杂务，皆熟练不懈，具足审察其方便之慧，能作能办。须菩提，比丘于同梵行者之大小杂务，皆熟练不懈，具足审察其方便之慧，能作能办，须菩提，此亦为具信者之信的表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ ธมฺมกาโม โหติ ปิยสมุทาหาโร อภิธมฺเม อภิวินเย อุฬารปาโมชฺโช. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ ธมฺมกาโม โหติ ปิยสมุทาหาโร อภิธมฺเม อภิวินเย อุฬารปาโมชฺโช, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘乐法、言谈悦人，于阿毗达摩与胜律有广大之欣悦。须菩提，比丘乐法、言谈悦人，于阿毗达摩与胜律有广大之欣悦，须菩提，此亦为具信者之信的表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย, ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘为断不善法、为具足善法，发起精进而住，强毅勇猛，于诸善法不舍重担。须菩提，比丘为断不善法、为具足善法，发起精进而住，强毅勇猛，于诸善法不舍重担，须菩提，此亦为具信者之信的表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. ยมฺปิ[Pg.540], สุภูติ, ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘随意、不难、不劳而得四种增上心、现法乐住之禅。须菩提，比丘能随意、不难、不劳而得四种增上心、现法乐住之禅，此亦为具信者之信之表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย ติสฺโสปิ ชาติโย จตสฺโสปิ ชาติโย ปญฺจปิ ชาติโย ทสปิ ชาติโย วีสมฺปิ ชาติโย ตึสมฺปิ ชาติโย จตฺตารีสมฺปิ ชาติโย ปญฺญาสมฺปิ ชาติโย ชาติสตมฺปิ ชาติสหสฺสมฺปิ ชาติสตสหสฺสมฺปิ อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ วิวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป – ‘อมุตฺราสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อมุตฺร อุทปาทึ; ตตฺราปาสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อิธูปปนฺโน’ติ. อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ, เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ. อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

“再者，须菩提，比丘能忆念种种宿住，即：一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、一百生、一千生、十万生，乃至许多坏劫、许多成劫、许多成坏劫——‘我曾在彼处，有如是名、如是姓、如是貌、如是食，感受如是苦乐，寿量如是。我从彼处死，生于彼处；于彼处，我亦有如是名、如是姓、如是貌、如是食，感受如是苦乐，寿量如是。我从彼处死，而生于此。’像这样，他能忆念种种宿住，有其行相、有其纲要。须菩提，比丘能忆念种种宿住，即：一生、二生……乃至……像这样，他能忆念种种宿住，有其行相、有其纲要，此亦为具信者之信之表征。”

‘‘ปุน จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ – ‘อิเม วต โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนา. อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา กายสุจริเตน สมนฺนาคตา วจีสุจริเตน สมนฺนาคตา มโนสุจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อนุปวาทกา สมฺมาทิฏฺฐิกา สมฺมาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนา’ติ. อิติ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน…เป… ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหติ.

再者，须菩提，比丘以清净、超人之天眼，见诸有情死时、生时，卑劣、高贵，美貌、丑陋，善趣、恶趣，了知有情随业而往——“诚然，此等有情具足身恶行，具足语恶行，具足意恶行，诽谤圣者，怀有邪见，受持邪见之业，彼等身坏命终之后，生于苦界、恶趣、堕处、地狱。又，诚然，此等有情具足身善行，具足语善行，具足意善行，不诽谤圣者，怀有正见，受持正见之业，彼等身坏命终之后，生于善趣、天界。”如是，以清净、超人之天眼，见诸有情死时、生时，卑劣、高贵，美貌、丑陋，善趣、恶趣，了知有情随业而往。须菩提，比丘以清净之天眼……乃至……了知有情随业而往，须菩提，此亦为具信者之信之明证。

‘‘ปุน [Pg.541] จปรํ, สุภูติ, ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ยมฺปิ, สุภูติ, ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ, อิทมฺปิ, สุภูติ, สทฺธสฺส สทฺธาปทานํ โหตี’’ติ.

再者，须菩提，比丘因诸漏已尽，于现法中自以证智作证，具足住于无漏之心解脱、慧解脱。须菩提，比丘因诸漏已尽……乃至……作证、具足而住，须菩提，此亦为具信者之信之明证。

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สุภูติ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สทฺธสฺส สทฺธาปทานานิ ภาสิตานิ, สํวิชฺชนฺติ ตานิ อิมสฺส ภิกฺขุโน, อยญฺจ ภิกฺขุ เอเตสุ สนฺทิสฺสติ.

如是说已，具寿须菩提对世尊说：“世尊，世尊所说的这些具信者之信之明证，此比丘皆已具备，且此比丘亦与此等明证相符。”

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ สีลวา โหติ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ.

世尊，此比丘具足戒行，住于波罗提木叉律仪的防护，具足正行与行境，于微小过失中见怖畏，受持学习诸学处。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย; เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ, ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา.

世尊，此比丘多闻，持所闻，积集所闻。凡是初善、中善、后善，义理具足，言辞具足，圆满、遍净、开示梵行的法，如是诸法，他已多闻、受持、言辞熟悉、意所深观、以正见善通达。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ กลฺยาณมิตฺโต โหติ กลฺยาณสหาโย กลฺยาณสมฺปวงฺโก.

世尊，此比丘有善友，有善伴，亲近善友。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ สุวโจ โหติ…เป… อนุสาสนึ.

世尊，此比丘易于劝谏……能恭敬领受教诫。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยานิ ตานิ สพฺรหฺมจารีนํ อุจฺจาวจานิ กึกรณียานิ ตตฺถ ทกฺโข โหติ อนลโส ตตฺรุปายาย วีมํสาย สมนฺนาคโต อลํ กาตุํ อลํ สํวิธาตุํ.

世尊，此比丘对于同梵行者们各种大小事务，皆善巧、不懈怠，具足相应的审察智慧，能够执行，能够分派。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ธมฺมกาโม โหติ ปิยสมุทาหาโร อภิธมฺเม อภิวินเย อุฬารปาโมชฺโช.

世尊，此比丘好乐正法，言语可爱，于阿毗达摩与胜律中，有广大之胜喜。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย วิหรติ…เป… ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

世尊，此比丘发起精进而住……有体力，有毅力，于诸善法中，不舍重担。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี.

世尊，此比丘是四种增上心、现法乐住之禅的随意得者、无难得者、无劳得者。

‘‘อยํ[Pg.542], ภนฺเต, ภิกฺขุ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ.

世尊，此比丘能忆念种种宿住，即一生、二生……如是，他能忆念种种具有行相、具有细节的宿住。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน…เป… ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ.

世尊，此比丘以清净、超人之天眼……了知众生随其业而投生。

‘‘อยํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สทฺธสฺส สทฺธาปทานานิ ภาสิตานิ, สํวิชฺชนฺติ ตานิ อิมสฺส ภิกฺขุโน, อยญฺจ ภิกฺขุ เอเตสุ สนฺทิสฺสตี’’ติ.

“世尊，此比丘因诸漏已尽……作证、具足而住。世尊，世尊为信（Saddha）比丘所说的那些信的表征，此比丘亦具备，此比丘亦于其中显现。”

‘‘สาธุ สาธุ, สุภูติ! เตน หิ ตฺวํ, สุภูติ, อิมินา จ สทฺเธน ภิกฺขุนา สทฺธึ วิหเรยฺยาสิ. ยทา จ ตฺวํ, สุภูติ, อากงฺเขยฺยาสิ ตถาคตํ ทสฺสนาย, อิมินา สทฺเธน ภิกฺขุนา สทฺธึ อุปสงฺกเมยฺยาสิ ตถาคตํ ทสฺสนายา’’ติ. จตุตฺถํ.

“善哉，善哉，须菩提！既然如此，须菩提，你当与此信（Saddha）比丘共住。须菩提，当你欲见如来时，当与此信（Saddha）比丘一同前来见如来。”第四经。

๕. เมตฺตาสุตฺตํ

5. 慈经

๑๕. ‘‘เมตฺตาย, ภิกฺขเว, เจโตวิมุตฺติยา อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย ปริจิตาย สุสมารทฺธาย เอกาทสานิสํสา ปาฏิกงฺขา.

15. “诸比丘，于慈心解脱，若已修习、已培育、已多作、已作为车乘、已作为基石、已实行、已熟习、已善发起，则可预期有十一种功德。”

กตเม เอกาทส? สุขํ สุปติ, สุขํ ปฏิพุชฺฌติ, น ปาปกํ สุปินํ ปสฺสติ, มนุสฺสานํ ปิโย โหติ, อมนุสฺสานํ ปิโย โหติ, เทวตา รกฺขนฺติ, นาสฺส อคฺคิ วา วิสํ วา สตฺถํ วา กมติ, ตุวฏํ จิตฺตํ สมาธิยติ, มุขวณฺโณ วิปฺปสีทติ, อสมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ, อุตฺตริ อปฺปฏิวิชฺฌนฺโต พฺรหฺมโลกูปโค โหติ. เมตฺตาย, ภิกฺขเว, เจโตวิมุตฺติยา อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย ปริจิตาย สุสมารทฺธาย อิเม เอกาทสานิสํสา ปาฏิกงฺขา’’ติ. ปญฺจมํ.

“是哪十一种呢？安乐地睡，安乐地醒，不见恶梦，为人所爱，为非人所爱，为诸天所护，火、毒、刀剑不能伤，心能迅速得定，面色明净，临终不昏乱，若未通达上位，则得生梵天界。诸比丘，于慈心解脱，若已修习、已培育、已多作、已作为车乘、已作为基石、已实行、已熟习、已善发起，则可预期此十一种功德。”第五经。

๖. อฏฺฐกนาครสุตฺตํ

6. 八城经

๑๖. เอกํ สมยํ อายสฺมา อานนฺโท เวสาลิยํ วิหรติ เพลุวคามเก. เตน โข ปน สมเยน ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร ปาฏลิปุตฺตํ อนุปฺปตฺโต โหติ เกนจิเทว กรณีเยน.

16. 一时，具寿阿难住在毗舍离（Vesālī）的韦卢瓦村（Beluvagāmaka）。其时，有位名为陀娑摩（Dasama）、来自八城（Aṭṭhakanāgara）的居士，因某要事抵达华氏城（Pāṭaliputta）。

อถ [Pg.543] โข ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร เยน กุกฺกุฏาราโม เยน อญฺญตโร ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ – ‘‘กหํ นุ โข, ภนฺเต, อายสฺมา อานนฺโท เอตรหิ วิหรติ? ทสฺสนกามา หิ มยํ, ภนฺเต, อายสฺมนฺตํ อานนฺท’’นฺติ. ‘‘เอโส, คหปติ, อายสฺมา อานนฺโท เวสาลิยํ วิหรติ เพลุวคามเก’’ติ.

尔时，阿ṭṭhaka城人达萨玛居士前往拘拘罗园(Kukkuṭārāma)，去到某位比丘那里。抵达后，他对那位比丘说：“尊者，具寿阿难现在住在何处？尊者，我们希望能见到具寿阿难。”“居士，具寿阿难现住毗舍离的韦卢瓦村(Beluvagāmaka)。”

อถ โข ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร ปาฏลิปุตฺเต ตํ กรณียํ ตีเรตฺวา เยน เวสาลี เพลุวคามโก เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘อตฺถิ นุ โข, ภนฺเต อานนฺท, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอกธมฺโม สมฺมทกฺขาโต, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาตี’’ติ? ‘‘อตฺถิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอกธมฺโม สมฺมทกฺขาโต, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาตี’’ติ.

尔时，阿ṭṭhaka城人达萨玛居士在华氏城(Pāṭaliputta)办完事后，前往毗舍离的韦卢瓦村，去到具寿阿难那里。抵达后，他顶礼具寿阿难，然后坐于一旁。坐于一旁的阿ṭṭhaka城人达萨玛居士对具寿阿难这么说：“尊者阿难，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊，是否曾善说某一法，比丘依之不放逸、精勤、策励其心而住，则未解脱之心得以解脱，未尽之诸漏得以灭尽，未证得之无上瑜伽安稳得以证得呢？”“居士，那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊，确实曾善说某一法，比丘依之不放逸、精勤、策励其心而住，则未解脱之心得以解脱，未尽之诸漏得以灭尽，未证得之无上瑜伽安稳得以证得。”

‘‘กตโม ปน, ภนฺเต อานนฺท, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอกธมฺโม สมฺมทกฺขาโต, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาตี’’ติ? ‘‘อิธ, คหปติ, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อิทมฺปิ โข ปฐมํ ฌานํ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ, ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน [Pg.544] เอกธมฺโม สมฺมทกฺขาโต, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาติ.

“尊者阿难，由那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者的世尊所善说的一法，是哪一法呢？于此法中，若比丘不放逸、热勤、决意而住，未解脱的心便得解脱，未尽的诸漏便达灭尽，未证得的无上离轭安稳便得以证得？”“居士，于此，比丘远离诸欲，远离诸不善法，有寻有伺，进入并安住于由远离而生的喜乐的初禅。他如此审察：‘此初禅也是被造作的、被策励的。’他了知：‘凡任何被造作、被策励的，那都是无常的、是灭法。’他安住于此，达到诸漏的灭尽；若未达到诸漏的灭尽，则凭着对那法的贪爱、对那法的喜爱，因五下分结的灭尽而成为化生者，于彼处般涅槃，是不还于此世间者。居士，这也是由那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者的世尊所善说的一法，于此法中，若比丘不放逸、热勤、决意而住，未解脱的心便得解脱，未尽的诸漏便达灭尽，未证得的无上离轭安稳便得以证得。”

‘‘ปุน จปรํ, คหปติ, ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ…เป… ตติยํ ฌานํ…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อิทมฺปิ โข จตุตฺถํ ฌานํ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน เอกธมฺโม สมฺมทกฺขาโต, ยตฺถ ภิกฺขุโน อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ วิมุจฺจติ อปริกฺขีณา วา อาสวา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาติ.

再者，居士，比丘平息寻与伺，内心澄净，心一境性，无寻无伺，进入并安住于由定而生的具有喜乐的第二禅……第三禅……第四禅。他如是省察：“此第四禅也是有为的、由思而生的。”他了知：“凡是有为的、由思而生的，那都是无常的、是灭法。”他安住于彼，达到诸漏的灭尽；若未达到诸漏的灭尽，则因对该法的贪爱与欢喜，五下分结灭尽故，成为化生者，于彼处般涅槃，不从彼世间返回。居士，此亦是为彼知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊所善说的一法，于此法中，比丘不放逸、勇猛、自我策励而住，未解脱之心即得解脱，未尽之诸漏即走向灭尽，或达到未曾达到的无上瑜伽安稳。

‘‘ปุน จปรํ, คหปติ, ภิกฺขุ เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ. อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเชน ผริตฺวา วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อยมฺปิ โข เมตฺตา เจโตวิมุตฺติ อภิสงฺขตา อภิสญฺเจตยิตา’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา…เป. … อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาติ.

再者，居士，比丘以慈俱心遍满一方而住，如是第二方，如是第三方，如是第四方。如是，于上、下、横一切处，视一切如己，对一切世间，以广大、宏大、无量、无怨、无害的慈俱心遍满而住。他如是思惟：“此慈心解脱也是有为的、有造作的。”他了知：“凡是有为的、有造作的，那都是无常、是灭法。”他安住于此，达到诸漏的灭尽；若未达到诸漏的灭尽，则因对那法的贪爱、对那法的欢喜，以五下分结的灭尽，成为化生者，于彼处般涅槃，是从彼世间不复还者。居士，这也是那位知者……世尊所善说的法，依此能达到未曾达到的无上离轭安稳。

‘‘ปุน จปรํ, คหปติ, ภิกฺขุ กรุณาสหคเตน เจตสา…เป… มุทิตาสหคเตน เจตสา…เป… อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ [Pg.545] ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ. อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเชน ผริตฺวา วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อยมฺปิ โข อุเปกฺขาเจโตวิมุตฺติ อภิสงฺขตา อภิสญฺเจตยิตา’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา…เป… อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาติ.

“再者，居士，比丘以与悲俱行之心……乃至……以与喜俱行之心……乃至……以与舍俱行之心遍满一个方向而住，如是第二方，如是第三方，如是第四方。如是，于上下横一切处，以周遍之心，对一切世界，以广大、宏大、无量、无怨、无害的与舍俱行之心遍满而住。他如此审察：‘此舍心解脱亦是所造作、所思构的。’他了知：‘凡是所造作、所思构的，即是无常、灭法。’他安住于此，达到诸漏的灭尽；若未达到诸漏的灭尽，则因对该法的贪爱、对该法的欢喜，以及五下分结的灭尽，成为化生者，在那里般涅槃，是从那个世界不还者。居士，这也是为那位知者……乃至……世尊所善说，或证得未曾证得的无上离系安稳。”

‘‘ปุน จปรํ, คหปติ, ภิกฺขุ สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อยมฺปิ โข อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติ อภิสงฺขตา อภิสญฺเจตยิตา’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา…เป… อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาติ.

“再者，居士，比丘完全超越所有色想，有对想灭没，不作意种种想，思惟‘虚空无边’，从而证得空无边处并安住于此。他如是思惟：‘此空无边处定亦是有为、有造作的。’他了知：‘凡任何有为、有造作的，皆是无常、是灭法。’他安住于此，得诸漏尽；若不得诸漏尽，则因对此法的喜爱与欢喜，五下分结尽，成为化生者，于彼处般涅槃，从彼世间不还。居士，这也是由那位知者……世尊……所善说的法，依此或可证得未曾证得的无上离系安稳。”

‘‘ปุน จปรํ, คหปติ, ภิกฺขุ สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ…เป… สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อยมฺปิ โข อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติ อภิสงฺขตา อภิสญฺเจตยิตา’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. โส ตตฺถ ฐิโต อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ; โน เจ อาสวานํ ขยํ ปาปุณาติ, เตเนว ธมฺมราเคน ตาย ธมฺมนนฺทิยา ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. อยมฺปิ [Pg.546] โข, คหปติ, เตน ภควตา ชานตา…เป… อนนุปฺปตฺตํ วา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ อนุปาปุณาตี’’ติ.

“再者，居士，比丘完全超越空无边处，思惟‘识无边’，证得并安住于识无边处……乃至……完全超越识无边处，思惟‘无所有’，证得并安住于无所有处。他如是思惟：‘此无所有处定亦是有为、有造作的。’他了知：‘凡任何有为、有造作的，皆是无常、是灭法。’他安住于此，得诸漏尽；若不得诸漏尽，则因对此法的喜爱与欢喜，五下分结尽，成为化生者，于彼处般涅槃，从彼世间不还。居士，这也是由那位知者……世尊……所善说的法，依此或可证得未曾证得的无上离系安稳。”

เอวํ วุตฺเต ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘เสยฺยถาปิ, ภนฺเต อานนฺท, ปุริโส เอกํ นิธิมุขํ คเวสนฺโต สกิเทว เอกาทส นิธิมุขานิ อธิคจฺเฉยฺย; เอวเมวํ โข อหํ, ภนฺเต, เอกํ อมตทฺวารํ คเวสนฺโต สกิเทว เอกาทส อมตทฺวารานิ อลตฺถํ เสวนาย. เสยฺยถาปิ, ภนฺเต, ปุริสสฺส อคารํ เอกาทส ทฺวารํ. โส ตสฺมึ อคาเร อาทิตฺเต เอกเมเกนปิ ทฺวาเรน สกฺกุเณยฺย อตฺตานํ โสตฺถึ กาตุํ; เอวเมวํ โข อหํ, ภนฺเต, อิเมสํ เอกาทสนฺนํ อมตทฺวารานํ เอกเมเกนปิ อมตทฺวาเรน สกฺกุณิสฺสามิ อตฺตานํ โสตฺถึ กาตุํ. อิเม หิ นาม, ภนฺเต, อญฺญติตฺถิยา อาจริยสฺส อาจริยธนํ ปริเยสิสฺสนฺติ. กึ ปนาหํ อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปูชํ น กริสฺสามี’’ติ!

如是说已，阿吒迦城人(Aṭṭhakanāgara)第十居士对具寿阿难如是说：“尊者阿难，譬如有人寻求一处宝藏之口，却一次觅得十一处宝藏之口；正是如此，尊者，我寻求一扇不死之门，却一次获得了十一扇不死之门得以修习。尊者，譬如某人的房屋有十一扇门，当房屋着火时，他能从任何一扇门使自己安然脱身；正是如此，尊者，我能从这十一扇不死之门中的任何一扇门使自己获得安稳。尊者，此等外道尚且为师长寻求供养，我如何能不供养具寿阿难呢！”

อถ โข ทสโม คหปติ อฏฺฐกนาคโร เวสาลิกญฺจ ปาฏลิปุตฺตกญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺนิปาตาเปตฺวา ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ. เอกเมกญฺจ ภิกฺขุํ ปจฺเจกํ ทุสฺสยุเคน อจฺฉาเทสิ, อายสฺมนฺตญฺจ อานนฺทํ ติจีวเรน. อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปญฺจสตํ วิหารํ การาเปสีติ. ฉฏฺฐํ.

其后，阿吒迦城人第十居士召集了毗舍离(Vesālī)与华氏城(Pāṭaliputta)的比丘僧团，亲手以精致的嚼食、啖食供养，令僧众满足。他为每一位比丘各供养了一套衣，并为具寿阿难供养了三衣。他还为具寿阿难建造了一座价值五百的精舍。第六经竟。

๗. โคปาลสุตฺตํ

7. 牧牛者经

๑๗. ‘‘เอกาทสหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก อภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ. กตเมหิ เอกาทสหิ? อิธ, ภิกฺขเว, โคปาลโก น รูปญฺญู โหติ, น ลกฺขณกุสโล โหติ, น อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ, น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ, น ธูมํ กตฺตา โหติ, น ติตฺถํ ชานาติ, น ปีตํ ชานาติ, น วีถึ ชานาติ, น โคจรกุสโล โหติ, อนวเสสโทหี จ โหติ, เย เต อุสภา โคปิตโร โคปริณายกา เต น อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ[Pg.547]. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก อภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ.

17. “诸比丘，牧牛者若具足十一支，则不能够照料牛群，使其繁盛。是哪十一支呢？诸比丘，于此，牧牛者不辨形色，不善于标记，不能清除蝇卵，不能覆盖伤口，不能熏烟，不知渡口，不知其已饮水，不知道路，不善于牧场，榨尽乳汁，且对那些作为牛父、牛首领的公牛，不能致以额外的恭敬。诸比丘，牧牛者若具足这十一支，则不能够照料牛群，使其繁盛。”

‘‘เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อภพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย วุทฺธึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชิตุํ. กตเมหิ เอกาทสหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น รูปญฺญู โหติ, น ลกฺขณกุสโล โหติ, น อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ, น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ, น ธูมํ กตฺตา โหติ, น ติตฺถํ ชานาติ, น ปีตํ ชานาติ, น วีถึ ชานาติ, น โคจรกุสโล โหติ, อนวเสสโทหี จ โหติ, เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา เต น อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ.

“诸比丘，同样地，具足十一法的比丘，不能够于此法-律(dhammavinaye)中获得增长、增盛、广大。是哪十一法呢？诸比丘，于此，比丘不知色，不善于相，不能去除蝇卵，不能覆盖伤口，不能作烟，不知渡口，不知已饮，不知道路，不善于牧场，榨尽乳汁，且对那些长老、宿旧、久出家、僧团之父、僧团之首领的比丘，不能致以额外的恭敬。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น รูปญฺญู โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ยํ กิญฺจิ รูปํ ( ) ‘จตฺตาริ มหาภูตานิ, จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทายรูป’นฺติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น รูปญฺญู โหติ.

“诸比丘，比丘如何为不知色呢？诸比丘，于此，比丘对任何色，不如实了知：‘此乃四大种及四大种所造色。’诸比丘，如是，比丘为不知色。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลกฺขณกุสโล โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘กมฺมลกฺขโณ พาโล, กมฺมลกฺขโณ ปณฺฑิโต’ติ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลกฺขณกุสโล โหติ.

“诸比丘，比丘如何为不善于相呢？诸比丘，于此，比丘不如实了知：‘愚者以业为相，智者以业为相。’诸比丘，如是，比丘为不善于相。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปฺปนฺนํ กามวิตกฺกํ อธิวาเสติ นปฺปชหติ น วิโนเทติ น พฺยนฺตีกโรติ น อนภาวํ คเมติ, อุปฺปนฺนํ พฺยาปาทวิตกฺกํ… อุปฺปนฺนํ วิหึสาวิตกฺกํ… อุปฺปนฺนุปฺปนฺเน ปาปเก อกุสเล ธมฺเม อธิวาเสติ นปฺปชหติ น วิโนเทติ น พฺยนฺตีกโรติ น อนภาวํ คเมติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何是不去除黏著之人？诸比丘，于此，比丘对已生起的欲寻，予以放任，不舍断、不去除、不终结、不令其消失；对已生起的瞋寻……对已生起的害寻……对已生起的种种恶不善法，予以放任，不舍断、不去除、不终结、不令其消失。诸比丘，如此，比丘即是不去除黏著之人。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา นิมิตฺตคฺคาหี โหติ อนุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย น ปฏิปชฺชติ; น รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ นาปชฺชติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา [Pg.548] ธมฺมํ วิญฺญาย นิมิตฺตคฺคาหี โหติ อนุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย น ปฏิปชฺชติ; น รกฺขติ มนินฺทฺริยํ, มนินฺทฺริเย สํวรํ นาปชฺชติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何是不覆盖伤口者？诸比丘，于此，比丘以眼见色后，执取其相，执取其随相。因其住于眼根不律仪，贪、忧等恶不善法便会流入；他不行于此之防护，不守护眼根，不在眼根达成防护。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意知法后，执取其相，执取其随相。因其住于意根不律仪，贪、忧等恶不善法便会流入；他不行于此之防护，不守护意根，不在意根达成防护。诸比丘，如此，比丘即是不覆盖伤口者。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ธูมํ กตฺตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ วิตฺถาเรน ปเรสํ เทเสตา โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ธูมํ กตฺตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何是不作烟者？诸比丘，于此，比丘不如其所闻、所学之法，为他人详尽演说。诸比丘，如此，比丘即是不作烟者。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ติตฺถํ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู พหุสฺสุตา อาคตาคมา ธมฺมธรา วินยธรา มาติกาธรา, เต กาเลน กาลํ อุปสงฺกมิตฺวา น ปริปุจฺฉติ น ปริปญฺหติ – ‘อิทํ, ภนฺเต, กถํ, อิมสฺส โก อตฺโถ’ติ? ตสฺส เต อายสฺมนฺโต อวิวฏญฺเจว น วิวรนฺติ, อนุตฺตานีกตญฺจ น อุตฺตานีกโรนฺติ, อเนกวิหิเตสุ จ กงฺขาฐานิเยสุ ธมฺเมสุ กงฺขํ น ปฏิวิโนเทนฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ติตฺถํ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何为不知津渡？诸比丘，于此，有比丘对那些多闻、通达传承、持法、持律、持论母的比丘，不适时前往请教、审问：‘大德，此句如何？其义云何？’彼等具寿对他未阐明者不为阐明，未显了者不为显了，于种种疑惑处亦不为断疑。诸比丘，如是，比丘为不知津渡。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ปีตํ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาคตปฺปเวทิเต ธมฺมวินเย เทสิยมาเน น ลภติ อตฺถเวทํ, น ลภติ ธมฺมเวทํ, น ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ปีตํ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何为不知已饮？诸比丘，于此，听闻如来所宣说的法与律时，比丘不得义解，不得法解，不得法相应之喜悦。诸比丘，如是，比丘为不知已饮。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น วีถึ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อริยํ อฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น วีถึ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何为不知道路？诸比丘，于此，比丘不如实了知圣八支道。诸比丘，如是，比丘为不知道路。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น โคจรกุสโล โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น โคจรกุสโล โหติ.

“诸比丘，比丘如何为不善行处？诸比丘，于此，比丘不如实了知四念处。诸比丘，如是，比丘为不善行处。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อนวเสสโทหี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุํ สทฺธา คหปติกา อภิหฏฺฐุํ ปวาเรนฺติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ. ตตฺร ภิกฺขุ มตฺตํ น ชานาติ ปฏิคฺคหณาย. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อนวเสสโทหี โหติ.

“诸比丘，比丘如何为榨取无余？诸比丘，于此，有信的家主们以衣、食、卧具、病缘医药资具，送来邀请比丘。于此，比丘于受取时不知量。诸比丘，如是，比丘为榨取无余。”

‘‘กถญฺจ[Pg.549], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, เต น อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, เตสุ น เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐาเปติ อาวิ เจว รโห จ, น เมตฺตํ วจีกมฺมํ… น เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐาเปติ อาวิ เจว รโห จ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, น เต อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何是不以超胜的恭敬来恭敬那些长老、耆宿(rattaññū)、长久出家(cirapabbajitā)、僧团之父、僧团之首的比丘呢？诸比丘，于此，有比丘对那些长老、耆宿、长久出家、僧团之父、僧团之首的比丘，无论公开或私下，皆不展现慈身业，不展现慈语业……不展现慈意业。诸比丘，比丘就是这样，不以超胜的恭敬来恭敬那些长老、耆宿、长久出家、僧团之父、僧团之首的比丘。”

‘‘อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อภพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย วุทฺธึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชิตุํ.

“诸比丘，具足此十一种法的比丘，于此法与律中，不堪达到增长、增盛与广大。”

‘‘เอกาทสหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก ภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ. กตเมหิ เอกาทสหิ? อิธ, ภิกฺขเว, โคปาลโก รูปญฺญู โหติ, ลกฺขณกุสโล โหติ, อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ, วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ, ธูมํ กตฺตา โหติ, ติตฺถํ ชานาติ, ปีตํ ชานาติ, วีถึ ชานาติ, โคจรกุสโล โหติ, สาวเสสโทหี จ โหติ, เย เต อุสภา โคปิตโร โคปริณายกา เต อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ – อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก ภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ.

“诸比丘，具足十一支的牧牛者，能守护牛群，使其繁盛。是哪十一支呢？诸比丘，于此，牧牛者知晓形色，善于标记，能去除牛蝇卵，能覆盖伤口，能生烟，知渡口，知晓已饮水，知道路，善于牧场，挤乳时留有余量，并以超胜的恭敬来恭敬那些作为牛群之父、牛群之首的公牛(usabhā)。诸比丘，具足此十一支的牧牛者，能守护牛群，使其繁盛。”

‘‘เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ภพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย วุทฺธึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชิตุํ. กตเมหิ เอกาทสหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ รูปญฺญู โหติ, ลกฺขณกุสโล โหติ, อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ, วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ, ธูมํ กตฺตา โหติ, ติตฺถํ ชานาติ, ปีตํ ชานาติ, วีถึ ชานาติ, โคจรกุสโล โหติ, สาวเสสโทหี จ โหติ, เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา เต อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ.

“诸比丘，正是这样，具足十一法的比丘，能够于此法与律中获得增长、繁荣、广大。是哪十一法呢？诸比丘，于此，比丘知色、善于相、能去除蝇卵、能覆盖疮、能作烟、知渡口、知已饮、知道路、善于行处、受施有余，并且以特别的恭敬心恭敬那些长老比丘——他们经验丰富、久已出家、为僧团之父、僧团之导师。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ รูปญฺญู โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ยํ กิญฺจิ รูปํ ‘จตฺตาริ มหาภูตานิ, จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทายรูป’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ รูปญฺญู โหติ.

“诸比丘，比丘如何是知色呢？诸比丘，于此，比丘如实了知一切色为：‘四种大种及四种大种所造色’。诸比丘，正是这样，比丘就是知色。”

‘‘กถญฺจ[Pg.550], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลกฺขณกุสโล โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘กมฺมลกฺขโณ พาโล, กมฺมลกฺขโณ ปณฺฑิโต’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลกฺขณกุสโล โหติ.

“诸比丘，比丘如何是善于相呢？诸比丘，于此，比丘如实了知：‘愚者以业为相，智者以业为相。’诸比丘，正是这样，比丘是善于相。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปฺปนฺนํ กามวิตกฺกํ นาธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ, อุปฺปนฺนํ พฺยาปาทวิตกฺกํ… อุปฺปนฺนํ วิหึสาวิตกฺกํ… อุปฺปนฺนุปฺปนฺเน ปาปเก อกุสเล ธมฺเม นาธิวาเสติ ปชหติ วิโนเทติ พฺยนฺตีกโรติ อนภาวํ คเมติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何是能去除蝇卵呢？诸比丘，于此，比丘对已生起的欲寻，不予容忍，予以舍断、除遣、灭尽，令其消失；对已生起的瞋寻……对已生起的害寻……对所有已生起的诸恶不善法，不予容忍，予以舍断、除遣、灭尽，令其消失。诸比丘，正是这样，比丘是能去除蝇卵。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ; รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ; รกฺขติ มนินฺทฺริยํ, มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何覆盖伤口？诸比丘，于此，比丘以眼见色后，不执取相，不执取随相；因为当他不防护眼根而住时，贪婪、忧恼等邪恶不善法便会流入，他为此而行于防护，守护眼根，于眼根中达成防护。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意知法后，不执取相，不执取随相；因为当他不防护意根而住时，贪婪、忧恼等邪恶不善法便会流入，他为此而行于防护，守护意根，于意根中达成防护。诸比丘，比丘如此覆盖伤口。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธูมํ กตฺตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ วิตฺถาเรน ปเรสํ เทเสตา โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธูมํ กตฺตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何成为造烟者？诸比丘，于此，比丘如其所闻、如其所学之法，为他人详细解说。诸比丘，比丘如此成为造烟者。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ติตฺถํ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู พหุสฺสุตา อาคตาคมา ธมฺมธรา วินยธรา มาติกาธรา, เต กาเลน กาลํ อุปสงฺกมิตฺวา ปริปุจฺฉติ ปริปญฺหติ – ‘อิทํ, ภนฺเต, กถํ, อิมสฺส โก อตฺโถ’ติ? ตสฺส เต อายสฺมนฺโต อวิวฏญฺเจว วิวรนฺติ, อนุตฺตานีกตญฺจ อุตฺตานีกโรนฺติ, อเนกวิหิเตสุ จ กงฺขาฐานิเยสุ ธมฺเมสุ กงฺขํ ปฏิวิโนเทนฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ติตฺถํ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何了知渡口？诸比丘，于此，比丘时时前往那些博学多闻、通达传承、持法、持律、持论母的比丘们那里，询问、请教：‘尊者，此句如何？其义为何？’那些具寿便为他揭示未揭示的，阐明未阐明的，并于各种疑惑之处，为他遣除疑惑。诸比丘，比丘如此了知渡口。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปีตํ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาคตปฺปเวทิเต ธมฺมวินเย เทสิยมาเน ลภติ อตฺถเวทํ, ลภติ ธมฺมเวทํ, ลภติ ธมฺมูปสํหิตํ ปาโมชฺชํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปีตํ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何知‘已饮’？诸比丘，于此教法中，如来所宣说的法与律被开示时，比丘获得义解，获得法解，获得与法相应的喜悦。诸比丘，比丘如是知‘已饮’。”

‘‘กถญฺจ[Pg.551], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วีถึ ชานาติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อริยํ อฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ยถาภูตํ ปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วีถึ ชานาติ.

“诸比丘，比丘如何知‘道路’？诸比丘，于此教法中，比丘如实了知圣八支道。诸比丘，比丘如是知‘道路’。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ โคจรกุสโล โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ยถาภูตํ ปชานาติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ โคจรกุสโล โหติ.

“诸比丘，比丘如何善于行处？诸比丘，于此教法中，比丘如实了知四念处。诸比丘，比丘如是善于行处。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สาวเสสโทหี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุํ สทฺธา คหปติกา อภิหฏฺฐุํ ปวาเรนฺติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ. ตตฺร ภิกฺขุ มตฺตํ ชานาติ ปฏิคฺคหณาย. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สาวเสสโทหี โหติ.

“诸比丘，比丘如何是留有余地地榨乳者？诸比丘，于此教法中，有信心的居士们以衣服、饮食、住所、病缘医药资具邀请比丘。对此，比丘知量而受。诸比丘，比丘如是成为留有余地地榨乳者。”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, เต อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, เตสุ เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐาเปติ อาวิ เจว รโห จ, เมตฺตํ วจีกมฺมํ… เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐาเปติ อาวิ เจว รโห จ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา, เต อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ.

“诸比丘，比丘如何格外恭敬那些长老、耆宿、出家已久、僧团之父、僧团领导者的比丘？诸比丘，于此教法中，比丘对那些长老、耆宿、出家已久、僧团之父、僧团领导者的比丘，无论当面或背后，都建立起慈身业、慈语业与慈意业。诸比丘，比丘如是格外恭敬那些长老、耆宿、出家已久、僧团之父、僧团领导者的比丘。”

‘‘อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ภพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย วุทฺธึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชิตุ’’นฺติ. สตฺตมํ.

“诸比丘，具备此十一法的比丘，堪能于此法与律中，到达增长、兴盛、广大。”第七经。

๘. ปฐมสมาธิสุตฺตํ

8. 初定经

๑๘. อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ –

18. 尔时，众多比丘前往世尊之处。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，彼等比丘对世尊如是说：

‘‘สิยา นุ โข, ภนฺเต, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน [Pg.552] อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“世尊，比丘是否可能获得如此的三摩地成就：于地无地想，于水无水想，于火无火想，于风无风想，于空无边处无空无边处想，于识无边处无识无边处想，于无所有处无无所有处想，于非想非非想处无非想非非想处想，于此世无此世想，于他世无他世想，对凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随察者，亦无有想，然却有想？”

‘‘สิยา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป. … ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“诸比丘，比丘可能获得如此的三摩地成就：于地无地想……乃至对凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随察者，亦无有想，然却有想。”

‘‘ยถา กถํ ปน, ภนฺเต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“然则，世尊，比丘如何能获得如此的三摩地成就，以至于于地无地想……乃至对凡所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随察者，亦无有想，然却有想？”

‘‘อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ. อฏฺฐมํ.

“诸比丘，于此，有比丘作如是想：‘此是寂静，此是殊胜，即一切行之寂止、一切依之舍离、爱尽、离染、灭、涅槃。’诸比丘，比丘或能得如是定，于地不作地想，于水不作水想，于火不作火想，于风不作风想，于空无边处不作空无边处想，于识无边处不作识无边处想，于无所有处不作无所有处想，于非想非非想处不作非想非非想处想，于此世不作此世想，于他世不作他世想，于其所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺者，亦不作想；然彼有想。”第八。

๙. ทุติยสมาธิสุตฺตํ

9. 第二定经

๑๙. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

19. 那时，世尊对诸比丘说：“诸比丘！”那些比丘应诺世尊：“尊者！”世尊说了这番话：

‘‘สิยา [Pg.553] นุ โข ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส…เป… น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ? ‘‘ภควํมูลกา โน, ภนฺเต, ธมฺมา ภควํเนตฺติกา ภควํปฏิสรณา. สาธุ วต, ภนฺเต, ภควนฺตํเยว ปฏิภาตุ เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ.

“诸比丘，比丘是否可能得如是定，于地不作地想，于水不作水想……乃至……于无所有处不作无所有处想，于非想非非想处不作非想非非想处想，于此世不作此世想，于他世不作他世想，于其所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺者，亦不作想；然彼有想呢？”“尊者，我等之法以世尊为根本，以世尊为引导，以世尊为皈依。善哉，尊者！愿世尊为我等阐明此说之义。诸比丘听闻世尊所说后，必当受持。”

‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

“诸比丘，既然如此，你们当谛听，善作意，我将要说了。”“是的，世尊。”那些比丘回答了世尊。世尊说了这话：

‘‘สิยา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“诸比丘，比丘或可获得如是定：于地无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺的一切，于彼亦不作想；然应有想。”

‘‘ยถา กถํ ปน, ภนฺเต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“世尊，然则比丘云何能获得如是定：于地无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺的一切，于彼亦不作想；然应有想？”

‘‘อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป. … ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ. นวมํ.

“诸比丘，于此，有比丘作如是想：‘此是寂静，此是殊妙，即一切行之寂止、一切依之舍离、爱尽、离欲、灭、涅槃。’诸比丘，如是，比丘或可获得如是定：于地无地想……乃至凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所随伺的一切，于彼亦不作想；然应有想。”第九。

๑๐. ตติยสมาธิสุตฺตํ

10. 第三三摩地经

๒๐. อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา สาริปุตฺเตน สทฺธึ สมฺโมทึสุ. สมฺโมทนียํ [Pg.554] กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจุํ –

20. 尔时，众多比丘往诣具寿舍利弗之处。诣已，与具寿舍利弗共相问候，交换可喜可忆之言后，坐于一面。坐于一面后，彼等比丘对具寿舍利弗说了这话：

‘‘สิยา นุ โข, อาวุโส สาริปุตฺต, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ? ‘‘สิยา, อาวุโส, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“贤友舍利弗，比丘是否可能获得如此的定，以至于对地不作地想……乃至对那所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所寻伺者，于彼亦不作想，然而却仍有想呢？”“贤友们，比丘可能获得如此的定，以至于对地不作地想……乃至对那所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所寻伺者，于彼亦不作想，然而却仍有想。”

‘‘ยถา กถํ ปน, อาวุโส สาริปุตฺต, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“贤友舍利弗，比丘又如何能获得如此的定，以至于对地不作地想……乃至对那所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所寻伺者，于彼亦不作想，然而却仍有想呢？”

‘‘อิธ, อาวุโส, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, อาวุโส, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ. ทสมํ.

“贤友们，于此，比丘有如是想：‘此是寂静，此是殊胜，即一切行之止息，一切依之舍弃，渴爱之灭尽，离贪，灭，涅槃。’贤友们，如是，比丘便能获得如此的定，以至于对地不作地想……乃至对那所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、意所寻伺者，于彼亦不作想，然而却仍有想。”第十。

๑๑. จตุตฺถสมาธิสุตฺตํ

11. 第四定经

๒๑. ตตฺร โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘สิยา นุ โข, อาวุโส, ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

21. 那时，具寿舍利弗对比丘们说：“贤友们，比丘是否可能获得如此的定，以致于地不作地想，于水不作水想，于火不作火想，于风不作风想，于空无边处不作空无边处想，于识无边处不作识无边处想，于无所有处不作无所有处想，于非想非非想处不作非想非非想处想，于此世不作此世想，于他世不作他世想，且于那所见、所闻、所觉、所识、所获得、所寻求、为意所审察者，于彼亦不作想；然而他却是有想的吗？”

‘‘ทูรโตปิ [Pg.555] โข มยํ, อาวุโส, อาคจฺเฉยฺยาม อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺถมญฺญาตุํ. สาธุ วตายสฺมนฺตํเยว สาริปุตฺตํ ปฏิภาตุ เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ. อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ.

“贤友，我们实是从远处前来，为在具寿舍利弗座前了知此说之义。善哉！愿此说之义，由具寿舍利弗您亲自阐明。比丘们听了具寿舍利弗之言，将会受持。”

‘‘เตนหาวุโส, สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวมาวุโส’’ติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสุํ. อายสฺมา สาริปุตฺโต เอตทโวจ –

“那么，贤友们，你们当听，当善加作意，我将要说。”“是的，贤友。”那些比丘回答了具寿舍利弗。具寿舍利弗说了这番话：

‘‘สิยา, อาวุโส ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ.

“贤友们，比丘是可能获得如此的定，以致于地不作地想……乃至且于那所见、所闻、所觉、所识、所获得、所寻求、为意所审察者，于彼亦不作想；然而他却是有想的。”

‘‘ยถา กถํ ปนาวุโส, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส…เป… ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ?

“然而，贤友，比丘如何能获得如此的定，以致于地不作地想……乃至且于那所见、所闻、所觉、所识、所获得、所寻求、为意所审察者，于彼亦不作想；然而他却是有想的呢？”

‘‘อิธ, อาวุโส, ภิกฺขุ เอวํสญฺญี โหติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ, ยทิทํ สพฺพสงฺขารสมโถ สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค ตณฺหากฺขโย วิราโค นิโรโธ นิพฺพาน’นฺติ. เอวํ โข, อาวุโส, สิยา ภิกฺขุโน ตถารูโป สมาธิปฏิลาโภ ยถา เนว ปถวิยํ ปถวิสญฺญี อสฺส, น อาปสฺมึ อาโปสญฺญี อสฺส, น เตชสฺมึ เตโชสญฺญี อสฺส, น วายสฺมึ วาโยสญฺญี อสฺส, น อากาสานญฺจายตเน อากาสานญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น วิญฺญาณญฺจายตเน วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญี อสฺส, น อากิญฺจญฺญายตเน อากิญฺจญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น เนวสญฺญานาสญฺญายตเน เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญี อสฺส, น อิธโลเก อิธโลกสญฺญี อสฺส, น ปรโลเก ปรโลกสญฺญี อสฺส, ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตตฺราปิ น สญฺญี อสฺส; สญฺญี จ ปน อสฺสา’’ติ. เอกาทสมํ.

“贤友，于此，比丘有这样的想：‘此是寂静，此是殊胜，即是：一切行之寂止、一切依之舍离、渴爱之灭尽、离贪、灭、涅槃。’贤友，比丘可能会获得如此的定，以至于他于地不作地想，于水不作水想，于火不作火想，于风不作风想，于空无边处不作空无边处想，于识无边处不作识无边处想，于无所有处不作无所有处想，于非想非非想处不作非想非非想处想，于此世不作此世想，于他世不作他世想，对于所见、所闻、所觉知、所识知、所得、所寻求、为意所随伺的这一切，他也不作想，但他还是有想的。”第十一经。

อนุสฺสติวคฺโค ทุติโย.

随念品第二

ตสฺสุทฺทานํ –

其摄颂——

ทฺเว [Pg.556] วุตฺตา มหานาเมน, นนฺทิเยน สุภูตินา;

เมตฺตา อฏฺฐโก โคปาโล, จตฺตาโร จ สมาธินาติ.

摩诃男说二，南迪亚、须菩提，慈、达萨玛、牧牛人，以及四篇定。

๓. สามญฺญวคฺโค

3. 沙门品

๒๒-๒๙. ‘‘เอกาทสหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก อภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ. กตเมหิ เอกาทสหิ? อิธ, ภิกฺขเว, โคปาลโก น รูปญฺญู โหติ, น ลกฺขณกุสโล โหติ, น อาสาฏิกํ หาเรตา โหติ, น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหติ, น ธูมํ กตฺตา โหติ, น ติตฺถํ ชานาติ, น ปีตํ ชานาติ, น วีถึ ชานาติ, น โคจรกุสโล โหติ, อนวเสสโทหี จ โหติ, เย เต อุสภา โคปิตโร โคปริณายกา เต น อติเรกปูชาย ปูเชตา โหติ – อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต โคปาลโก อภพฺโพ โคคณํ ปริหริตุํ ผาตึ กาตุํ.

22-29. “诸比丘，具备十一法的牧牛人，不能照料牛群，不能使牛群兴旺。是哪十一法呢？诸比丘，于此，牧牛人不辨形色，不善于识别标记，不为牛去除蝇卵，不遮盖伤口，不生烟，不知渡口，不知（牛是否已）饮水，不识道路，不善于牧场，并且榨尽牛乳，对于那些作为牛父、牛群领导者的公牛，不予以特别的恭敬。诸比丘，具备这十一法的牧牛人，不能照料牛群，不能使牛群兴旺。”

‘‘เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, เอกาทสหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหริตุํ…เป… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ ทุกฺขานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ อนตฺตานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ ขยานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ วยานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ วิราคานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ นิโรธานุปสฺสี วิหริตุํ… อภพฺโพ จกฺขุสฺมึ ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหริตุํ’’.

诸比丘，正是如此，具足十一法的比丘，不能于眼随观无常而住……不能于眼随观苦而住……不能于眼随观无我而住……不能于眼随观灭尽而住……不能于眼随观衰变而住……不能于眼随观离贪而住……不能于眼随观寂灭而住……不能于眼随观舍遣而住。

๓๐-๖๙. …โสตสฺมึ… ฆานสฺมึ… ชิวฺหาย… กายสฺมึ… มนสฺมึ….

30-69. ……于耳……于鼻……于舌……于身……于意……

๗๐-๑๑๗. …รูเปสุ… สทฺเทสุ… คนฺเธสุ… รเสสุ… โผฏฺฐพฺเพสุ… ธมฺเมสุ….

70-117. ……于色……于声……于香……于味……于触……于法……

๑๑๘-๑๖๕. …จกฺขุวิญฺญาเณ… โสตวิญฺญาเณ… ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายวิญฺญาเณ… มโนวิญฺญาเณ….

118-165. ……于眼识……于耳识……于鼻识……于舌识……于身识……于意识……

๑๖๖-๒๑๓. …จกฺขุสมฺผสฺเส… โสตสมฺผสฺเส… ฆานสมฺผสฺเส… ชิวฺหาสมฺผสฺเส … กายสมฺผสฺเส… มโนสมฺผสฺเส….

166-213. ……于眼触……于耳触……于鼻触……于舌触……于身触……于意触……

๒๑๔-๒๖๑. …จกฺขุสมฺผสฺสชาย [Pg.557] เวทนาย… โสตสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ฆานสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ชิวฺหาสมฺผสฺสชาย เวทนาย… กายสมฺผสฺสชาย เวทนาย… มโนสมฺผสฺสชาย เวทนาย….

214-261. ……于眼触所生受……于耳触所生受……于鼻触所生受……于舌触所生受……于身触所生受……于意触所生受……

๒๖๒-๓๐๙. …รูปสญฺญาย… สทฺทสญฺญาย… คนฺธสญฺญาย… รสสญฺญาย… โผฏฺฐพฺพสญฺญาย … ธมฺมสญฺญาย….

262-309. ……于色想……于声想……于香想……于味想……于触想……于法想……

๓๑๐-๓๕๗. …รูปสญฺเจตนาย… สทฺทสญฺเจตนาย… คนฺธสญฺเจตนาย… รสสญฺเจตนาย… โผฏฺฐพฺพสญฺเจตนาย… ธมฺมสญฺเจตนาย….

310-357. ……于色思……于声思……于香思……于味思……于触思……于法思……

๓๕๘-๔๐๕. …รูปตณฺหาย… สทฺทตณฺหาย… คนฺธตณฺหาย… รสตณฺหาย… โผฏฺฐพฺพตณฺหาย… ธมฺมตณฺหาย….

358-405. ……于色爱……于声爱……于香爱……于味爱……于触爱……于法爱……

๔๐๖-๔๕๓. …รูปวิตกฺเก… สทฺทวิตกฺเก… คนฺธวิตกฺเก… รสวิตกฺเก… โผฏฺฐพฺพวิตกฺเก… ธมฺมวิตกฺเก….

406-453. ……于色寻……于声寻……于香寻……于味寻……于触寻……于法寻……

๔๕๔-๕๐๑. …รูปวิจาเร… สทฺทวิจาเร… คนฺธวิจาเร… รสวิจาเร… โผฏฺฐพฺพวิจาเร… ธมฺมวิจาเร อนิจฺจานุปสฺสี วิหริตุํ… ทุกฺขานุปสฺสี วิหริตุํ… อนตฺตานุปสฺสี วิหริตุํ… ขยานุปสฺสี วิหริตุํ… วยานุปสฺสี วิหริตุํ… วิราคานุปสฺสี วิหริตุํ… นิโรธานุปสฺสี วิหริตุํ… ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหริตุํ…เป….

454-501. ……于色审察……于声审察……于香审察……于味审察……于所触审察……于法审察，随观无常而住……随观苦而住……随观无我而住……随观尽而住……随观灭而住……随观离贪而住……随观息灭而住……随观舍遣而住……等。

๔. ราคเปยฺยาลํ

4. 贪品

๕๐๒. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย เอกาทส ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม เอกาทส? ปฐมํ ฌานํ, ทุติยํ ฌานํ, ตติยํ ฌานํ, จตุตฺถํ ฌานํ, เมตฺตาเจโตวิมุตฺติ, กรุณาเจโตวิมุตฺติ, มุทิตาเจโตวิมุตฺติ, อุเปกฺขาเจโตวิมุตฺติ, อากาสานญฺจายตนํ, วิญฺญาณญฺจายตนํ, อากิญฺจญฺญายตนํ – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม เอกาทส ธมฺมา ภาเวตพฺพา.

502. “诸比丘，为证知贪，应修习十一法。是哪十一法呢？初禅、第二禅、第三禅、第四禅、慈心解脱、悲心解脱、喜心解脱、舍心解脱、空无边处、识无边处、无所有处——诸比丘，为证知贪，应修习此十一法。”

๕๐๓-๕๑๑. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, ปริญฺญาย… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย… ปฏินิสฺสคฺคาย… อิเม เอกาทส ธมฺมา ภาเวตพฺพา.

503-511. “诸比丘，为遍知贪、究竟灭尽贪、舍断贪、消亡贪、衰灭贪、离贪、息灭贪、舍弃贪、舍遣贪，应修习此十一法。”

๕๑๒-๖๗๑. ‘‘โทสสฺส [Pg.558]…เป… โมหสฺส… โกธสฺส… อุปนาหสฺส… มกฺขสฺส… ปฬาสสฺส… อิสฺสาย… มจฺฉริยสฺส… มายาย… สาเฐยฺยสฺส… ถมฺภสฺส… สารมฺภสฺส… มานสฺส… อติมานสฺส… มทสฺส… ปมาทสฺส อภิญฺญาย…เป… ปริญฺญาย… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย… ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม เอกาทส ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

512-671. “诸比丘，为证知、遍知、究竟灭尽、舍断、消亡、衰灭、离、息灭、舍弃、舍遣嗔……痴……忿……怨……轻慢……争胜……嫉……悭……欺……诈……顽固……争执……慢……过慢……憍……放逸，应修习此十一法。”

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

世尊说了这些话，比丘们欢喜地信受世尊的教诲。

ราคเปยฺยาลํ นิฏฺฐิตํ.

贪品终。

นว สุตฺตสหสฺสานิ, ภิยฺโย ปญฺจสตานิ จ ;

สตฺตปญฺญาส สุตฺตนฺตา, องฺคุตฺตรสมายุตา ติ.

九千五百五十七经，皆集于《增支部》。

เอกาทสกนิปาตปาฬิ นิฏฺฐิตา.

《十一集》终。

องฺคุตฺตรนิกาโย สมตฺโต.

《增支部》终。