| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部） | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部） | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部） | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ） | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ） | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ） | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. . བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། Aṅguttaranikāyo ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྡེ།། Dasakanipātapāḷi བཅུ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་རྩ།། 1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ ༡. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ།། 1. Ānisaṃsavaggo ༡. ཕན་ཡོན་གྱི་ཚན།། 1. Kimatthiyasuttaṃ ༡. ཅིའི་དོན་གྱི་མདོ།། 1. Evaṃ [Pg.257] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Kimatthiyāni, bhante, kusalāni sīlāni kimānisaṃsānī’’ti? ‘‘Avippaṭisāratthāni kho, ānanda, kusalāni sīlāni avippaṭisārānisaṃsānī’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་དོན་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Avippaṭisāro pana, bhante, kimatthiyo kimānisaṃso’’ti? ‘‘Avippaṭisāro kho, ānanda, pāmojjattho pāmojjānisaṃso’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དོན་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pāmojjaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsa’’nti? ‘‘Pāmojjaṃ kho, ānanda, pītatthaṃ pītānisaṃsa’’nti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་དོན་དང་། དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pīti pana, bhante, kimatthiyā kimānisaṃsā’’ti? ‘‘Pīti kho, ānanda, passaddhatthā passaddhānisaṃsā’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དགའ་བ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དོན་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Passaddhi [Pg.258] pana, bhante, kimatthiyā kimānisaṃsā’’ti? ‘‘Passaddhi kho, ānanda, sukhatthā sukhānisaṃsā’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བའི་དོན་དང་། བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Sukhaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsa’’nti? ‘‘Sukhaṃ kho, ānanda, samādhatthaṃ samādhānisaṃsa’’nti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདེ་བ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Samādhi pana, bhante, kimatthiyo kimānisaṃso’’ti? ‘‘Samādhi kho, ānanda, yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Yathābhūtañāṇadassanaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsa’’nti? ‘‘Yathābhūtañāṇadassanaṃ kho, ānanda, nibbidāvirāgatthaṃ nibbidāvirāgānisaṃsa’’nti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང་། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Nibbidāvirāgo pana, bhante kimatthiyo kimānisaṃso’’ti? ‘‘Nibbidāvirāgo kho, ānanda, vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཅིའི་དོན་ཏམ། ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Iti kho, ānanda, kusalāni sīlāni avippaṭisāratthāni avippaṭisārānisaṃsāni; avippaṭisāro pāmojjattho pāmojjānisaṃso; pāmojjaṃ pītatthaṃ pītānisaṃsaṃ; pīti passaddhatthā passaddhānisaṃsā; passaddhi sukhatthā sukhānisaṃsā; sukhaṃ samādhatthaṃ samādhānisaṃsaṃ; samādhi yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso; yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidāvirāgatthaṃ nibbidāvirāgānisaṃsaṃ; nibbidāvirāgo vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso. Iti kho, ānanda, kusalāni sīlāni anupubbena aggāya parentī’’ti. Paṭhamaṃ. “ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་དོན་དང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དོན་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་དོན་དང་དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བའི་དོན་དང་བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་དོན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། མདོ་དང་པོའོ།། 2. Cetanākaraṇīyasuttaṃ ༢. སེམས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མདོ།། 2. ‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘avippaṭisāro me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ sīlavato sīlasampannassa avippaṭisāro uppajjati. Avippaṭisārissa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘pāmojjaṃ me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ avippaṭisārissa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘pīti me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ pamuditassa pīti uppajjati. Pītimanassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘kāyo me passambhatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ pītimanassa [Pg.259] kāyo passambhati. Passaddhakāyassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘sukhaṃ vediyāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ passaddhakāyo sukhaṃ vediyati. Sukhino, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘cittaṃ me samādhiyatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ sukhino cittaṃ samādhiyati. Samāhitassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘yathābhūtaṃ jānāmi passāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ samāhito yathābhūtaṃ jānāti passati. Yathābhūtaṃ, bhikkhave, jānato passato na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘nibbindāmi virajjāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ yathābhūtaṃ jānaṃ passaṃ nibbindati virajjati. Nibbinnassa, bhikkhave, virattassa na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘vimuttiñāṇadassanaṃ sacchikaromī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ nibbinno viratto vimuttiñāṇadassanaṃ sacchikaroti. ༢. “དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་‘བདག་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་‘བདག་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་‘བདག་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག ཡིད་དགའ་བ་ལ་ནི་‘བདག་གི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་ནི་‘བདག་གིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱའོ།།’ ཞེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་མྱོང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག བདེ་བ་ཅན་ལ་ནི་‘བདག་གི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ནི་‘བདག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱའོ།།’ ཞེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ལ་ནི་‘བདག་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱའོ།།’ ཞེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་‘བདག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ།།’ ཞེས་སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ།།” ‘‘Iti kho, bhikkhave, nibbidāvirāgo vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso; yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidāvirāgatthaṃ nibbidāvirāgānisaṃsaṃ; samādhi yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso; sukhaṃ samādhatthaṃ samādhānisaṃsaṃ; passaddhi sukhatthā sukhānisaṃsā; pīti passaddhatthā passaddhānisaṃsā; pāmojjaṃ pītatthaṃ pītānisaṃsaṃ; avippaṭisāro pāmojjattho pāmojjānisaṃso; kusalāni sīlāni avippaṭisāratthāni avippaṭisārānisaṃsāni. Iti kho, bhikkhave, dhammā dhamme abhisandenti, dhammā dhamme paripūrenti apārā pāraṃ gamanāyā’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་དོན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བའི་དོན་དང་བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་དོན་དང་དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དོན་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་དོན་དང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རྒྱུད་གཏོགས་ཤིང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཚུ་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། མདོ་གཉིས་པའོ།། 3. Paṭhamaupanisasuttaṃ ༣. ཉེ་བར་བརྟེན་པའི་མདོ་དང་པོ།། 3. ‘‘Dussīlassa, bhikkhave, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ; pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti; pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi; passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṃ hoti sukhaṃ; sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo[Pg.260]; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ. ༣. “དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉམས་པ་ལ་ནི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། དགའ་བ་མེད་ན་དགའ་བ་ཉམས་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། བདེ་བ་མེད་ན་བདེ་བ་ཉམས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་ན་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཉམས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ; pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti; pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi; passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṃ hoti sukhaṃ; sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡོད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དགའ་བ་ཡོད་ན་དགའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། བདེ་བ་ཡོད་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། མདོ་གསུམ་པའོ།། 4. Dutiyaupanisasuttaṃ ༤. ཉེ་བར་བརྟེན་པའི་མདོ་གཉིས་པ།། 4. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ. ༤. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཉམས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Sīlavato[Pg.261], āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti…pe. … vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Catutthaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་སྨྲས་སོ།། མདོ་བཞི་པའོ།། 5. Tatiyaupanisasuttaṃ ༥. ཉེ་བར་བརྟེན་པའི་མདོ་གསུམ་པ།། 5. Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi – ‘‘dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ; pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti; pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi; passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṃ hoti sukhaṃ; sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ. ༥. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མེད་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། དགའ་བ་མེད་ན། དགའ་བ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་ན། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། བདེ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། བདེ་བ་མེད་ན། བདེ་བ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དཔེར་ན། ཤིང་སྡོང་ལོ་མ་དང་ཡལ་ག་ཉམས་པ་ལ། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར། བར་ཤུན་ཡང་... སོབ་ཆ་ཡང་... སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་མེད་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ‘‘Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ; pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti; pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi; passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṃ hoti sukhaṃ; sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane [Pg.262] sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro; avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Pañcamaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡོད་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། དགའ་བ་ཡོད་ན། དགའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡོད་ན། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། བདེ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། བདེ་བ་ཡོད་ན། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དཔེར་ན། ཤིང་སྡོང་ལོ་མ་དང་ཡལ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། བར་ཤུན་ཡང་... སོབ་ཆ་ཡང་... སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོད་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །པེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། 6. Samādhisuttaṃ ༦. ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ། 6. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti. ༦. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །པེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ། དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྲིད་དམ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། །ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྲིད་དེ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na [Pg.263] viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyattane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti? བཙུན་པ། ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མkhའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ། ‘‘Idhānanda, bhikkhu evaṃsaññī hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཞི་བའོ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པའོ། 7. Sāriputtasuttaṃ ༧. ཤཱ་རིའི་བུའི་མདོ། 7. Atha kho āyasmā ānando yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ༧. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པའི་གཏམ་བྱས། དགྱེས་པ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ‘‘Siyā nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti? ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྲིད་དམ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ། ‘‘Siyā[Pg.264], āvuso ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… na paraloke paralokasaññī assa; saññī ca pana assā’’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྲིད་དེ། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། །པེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ‘‘Yathā kathaṃ pana, āvuso sāriputta, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… saññī ca pana assā’’ti? ‘‘Ekamidāhaṃ, āvuso ānanda, samayaṃ idheva sāvatthiyaṃ viharāmi andhavanasmiṃ. Tatthāhaṃ tathārūpaṃ samādhiṃ samāpajjiṃ yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī ahosiṃ, na āpasmiṃ āposaññī ahosiṃ, na tejasmiṃ tejosaññī ahosiṃ, na vāyasmiṃ vāyosaññī ahosiṃ, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī ahosiṃ, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī ahosiṃ, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī ahosiṃ, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī ahosiṃ, na idhaloke idhalokasaññī ahosiṃ, na paraloke paralokasaññī ahosiṃ; saññī ca pana ahosi’’nti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དུས་གཅིག་ན། བདག་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ལོང་བའི་ཚལ་འདི་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། དེར་བདག་གིས་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་པ་ན། ས་ལ་སའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། ཆུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། མེ་ལ་མེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། རླུང་ལ་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར། འོན་ཀྱང་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། ‘‘Kiṃsaññī panāyasmā sāriputto tasmiṃ samaye ahosī’’ti? ‘‘Bhavanirodho nibbānaṃ bhavanirodho nibbāna’’nti kho me, āvuso, aññāva saññā uppajjati aññāva saññā nirujjhati. Seyyathāpi, āvuso, sakalikaggissa jhāyamānassa aññāva acci uppajjati aññāva acci nirujjhati; evamevaṃ kho, āvuso, ‘bhavanirodho nibbānaṃ bhavanirodho nibbāna’nti aññāva saññā uppajjati aññāva saññā nirujjhati. ‘Bhavanirodho nibbāna’nti saññī ca panāhaṃ, āvuso, tasmiṃ samaye ahosi’’nti. Sattamaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བདག་ལ། སྲིད་པ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། སྲིད་པ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་འདུ་ཤེས་གཞན་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། སོག་མའི་མེ་འབར་བ་ན། མེ་ལྕེ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་མེ་ལྕེ་གཞན་ཞིག་འགག་པ་བཞིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ། སྲིད་པ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། སྲིད་པ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་འདུ་ཤེས་གཞན་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བདག་ནི་དེའི་ཚེ་སྲིད་པ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །བདུན་པའོ། 8. Jhānasuttaṃ ༨. བསམ་གཏན་གྱི་མདོ། 8. ‘‘Saddho ca, bhikkhave, bhikkhu hoti, no ca sīlavā; evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ, sīlavā cā’ti! Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. ༨. དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཇི་ལྟར་ན་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། ‘‘Saddho [Pg.265] ca, bhikkhave, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca bahussuto…pe… bahussuto ca, no ca dhammakathiko… dhammakathiko ca, no ca parisāvacaro… parisāvacaro ca, no ca visārado parisāya dhammaṃ deseti… visārado ca parisāya dhammaṃ deseti, no ca vinayadharo… vinayadharo ca, no ca āraññiko pantasenāsano… āraññiko ca pantasenāsano, no ca catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī… catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, no ca āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseyyaṃ, vinayadharo ca, āraññiko ca pantasenāsano, catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī assaṃ akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti. “དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་མོད་ཀྱི། ཐོས་པ་མང་པོ་མེད་པ་དང་། །པེ། ཐོས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཀྱང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ཀྱང་དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཀྱང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཅི་ནས་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །’ ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu saddho ca hoti, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseti, vinayadharo ca, āraññiko ca pantasenāsano, catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu samantapāsādiko ca hoti sabbākāraparipūro cā’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་ནས་དང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Santavimokkhasuttaṃ ༩. “ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ།” 9. ‘‘Saddho ca, bhikkhave, bhikkhu hoti, no ca sīlavā…pe… sīlavā ca, no ca bahussuto… bahussuto ca, no ca dhammakathiko… dhammakathiko ca, no [Pg.266] ca parisāvacaro… parisāvacaro ca, no ca visārado parisāya dhammaṃ deseti… visārado ca parisāya dhammaṃ deseti, no ca vinayadharo… vinayadharo ca, no ca āraññiko pantasenāsano… āraññiko ca pantasenāsano, no ca ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te kāyena phusitvā viharati… ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te ca kāyena phusitvā viharati, no ca āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseyyaṃ, vinayadharo ca, āraññiko ca pantasenāsano, ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te ca kāyena phusitvā vihareyyaṃ, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti. ༩. “དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། །པེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་མང་པོ་མེད་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཀྱང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ཀྱང་དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཀྱང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་མི་གནས་པ་དང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་ཀྱང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཅི་ནས་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་དང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །’ ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu saddho ca hoti, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseti, vinayadharo ca, āraññiko ca pantasenāsano, ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā te ca kāyena phusitvā viharati, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu samantapāsādiko ca hoti sabbākāraparipūro cā’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་གནས་པ་དང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་ནས་དང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Vijjāsuttaṃ ༡༠. “རིག་པའི་མདོ།” 10. ‘‘Saddho ca, bhikkhave, bhikkhu hoti, no ca sīlavā. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā’ti. Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu saddho ca hoti, sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. ༡༠. “དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཅི་ནས་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །’ དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Saddho ca, bhikkhave, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca bahussuto bahussuto ca, no ca dhammakathiko dhammakathiko ca, no ca parisāvacaro parisāvacaro ca, no ca visārado parisāya dhammaṃ deseti visārado [Pg.267] ca parisāya dhammaṃ deseti, no ca vinayadharo vinayadharo ca, no ca anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Anekavihitañca…pe… pubbenivāsaṃ anussarati, no ca dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti dibbena ca cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti, no ca āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseyyaṃ, vinayadharo ca, anekavihitañca pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ, ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, dibbena ca cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajāneyyaṃ, āsavānañca khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti. “དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་མང་པོ་མེད་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཀྱང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། །པེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ཀྱང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་།པེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་།པེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཟག་པ་ཟད་པས་།པེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཅི་ནས་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། །པེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་།པེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་།པེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །’ ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu saddho ca hoti, sīlavā ca, bahussuto ca, dhammakathiko ca, parisāvacaro ca, visārado ca parisāya dhammaṃ deseti, vinayadharo ca, anekavihitañca pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, dibbena ca cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. Imehi, kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu samantapāsādiko ca hoti sabbākāraparipūro cā’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། །པེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་།པེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་ནས་དང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Ānisaṃsavaggo paṭhamo. “ཕན་ཡོན་གྱི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། Tassuddānaṃ – “དེའི་སྡོམ་ནི། Kimatthiyaṃ cetanā ca, tayo upanisāpi ca; Samādhi sāriputto ca, jhānaṃ santena vijjayāti. “ཅི་ཞིག་དོན་དང་སེམས་པ་དང་། །ཉེ་བར་བརྟེན་པ་གསུམ་པོ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤཱ་རིའི་བུ། །བསམ་གཏན་ཞི་དང་རིག་པའོ། ། 2. Nāthavaggo ༢. “མགོན་པོའི་ཚན་པ། 1. Senāsanasuttaṃ ༡. “གནས་མལ་གྱི་མདོ། 11. ‘‘Pañcaṅgasamannāgato[Pg.268], bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya. ༡༡. “དགེ་སློང་དག་ ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་མལ་ལ་བསྟེན་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti; saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā…pe… bhagavā’ti; appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati, akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya; thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti. “དགེ་སློང་དག་ ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པ་བྱེད་དེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་།པེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །’ ཞེས་སོ། །ནད་ཉུང་བ་དང་། གདུང་བ་ཉུང་བ་དང་། བསིལ་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་དྲོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གྲང་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚ་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པར་བར་མ་ཡིན་པས་སྤོང་བ་ལ་བཟོད་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལ་འམ། ཤེས་ལྡན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti? Idha, bhikkhave, senāsanaṃ nātidūraṃ hoti nāccāsannaṃ gamanāgamanasampannaṃ divā appākiṇṇaṃ rattiṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ appaḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassaṃ ; tasmiṃ kho pana senāsane viharantassa appakasirena uppajjanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā; tasmiṃ kho pana senāsane therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā; te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti; tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti anuttānīkatañca uttāniṃ karonti anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti. Pañcaṅgasamannāgato kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva [Pg.269] āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyyā’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །གནས་མལ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གནས་མལ་ནི་ཐག་མི་རིང་བ་དང་། ཧ་ཅང་མི་ཉེ་བ། འགྲོ་འོང་དང་ལྡན་པ། ཉིན་མོ་མི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་འདུས་པ། མཚན་མོ་སྒྲ་མེད་ཅིང་ཅ་ཅོ་མེད་པ། ཤ་སྦྲང་དང་། དུག་སྦྲང་། རླུང་། ཉི་མའི་གདུང་བ། སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་ཉུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གནས་མལ་དེར་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། གནས་མལ། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚེགས་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་མལ་དེར་གནས་པའི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་མང་དུ་ཐོས་པ། ལུང་དང་ལྡན་པ། ཆོས་འཛིན་པ། འདུལ་བ་འཛིན་པ། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་དུས་དུས་སུ་ཉེ་བར་སོང་ནས། “བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། འདི་ཡི་དོན་ནི་ཅི་ལགས།” ཞེས་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་དེ་ལ་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། གསལ་པོ་མ་བྱས་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དུ་མ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་གནས་མལ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་མལ་ལ་བསྟེན་ཅིང་བསྙེན་ན། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་...ལྷག་མ་སྔར་བཞིན་...མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Pañcaṅgasuttaṃ ༢. ཡན་ལག་ལྔའི་མདོ། 12. ‘‘Pañcaṅgavippahīno, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti. ༡༢. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལས་ ‘མཐར་ཕྱིན་པ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་གྲུབ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ།’ ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་སྤངས་པ་ཡིན་པ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྤངས་པ་ཡིན་པ། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་པ། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti. “དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcaṅgavippahīno kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལས་ ‘མཐར་ཕྱིན་པ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་གྲུབ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Kāmacchando ca byāpādo, thinamiddhañca bhikkhuno; Uddhaccaṃ vicikicchā ca, sabbasova na vijjati. “དགེ་སློང་གི་ནི་འདོད་འདུན་དང་། །གནོད་སེམས་རྨུགས་དང་གཉིད་དག་དང་། །རྒོད་པ་དང་ནི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ‘‘Asekhena ca sīlena, asekhena samādhinā; Vimuttiyā ca sampanno, ñāṇena ca tathāvidho. “མི་སློབ་པ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །མི་སློབ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། ། ‘‘Sa ve pañcaṅgasampanno, pañca aṅge vivajjayaṃ ; Imasmiṃ dhammavinaye, kevalī iti vuccatī’’ti. dutiyaṃ; “ཡན་ལག་ལྔ་པོ་རབ་སྤངས་ཤིང་། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དེ། །ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལས། །མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Saṃyojanasuttaṃ ༣. ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མདོ། 13. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, saṃyojanāni. Katamāni dasa? Pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañcorambhāgiyāni [Pg.270] saṃyojanāni? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. ༡༣. “དགེ་སློང་དག །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་དང་། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔའོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔའོ། ། ‘‘Katamāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imāni kho, bhikkhave, dasa saṃyojanānī’’ti. Tatiyaṃ. “གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Cetokhilasuttaṃ ༤. སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ཀྱི་མདོ། 14. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā appahīnā pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. ༡༤. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལས་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་མ་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་མ་བཅད་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamassa pañca cetokhilā appahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo appahīno hoti. “སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་མ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ། མོས་པ་མེད་པ། དང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ། མོས་པ་མེད་པ། དང་བ་མེད་པ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་དང་པོ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo appahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā appahīnā honti. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་...དགེ་འདུན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་...བསླབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་...ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་མི་བདེ་བ། གནོད་སེམས་སྐྱེས་པ། ཐ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་མི་བདེ་བ། གནོད་སེམས་སྐྱེས་པ། ཐ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho[Pg.271], tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. “སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་མ་བཅད་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་མ་བྲལ་བ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་མ་བྲལ་བ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་དང་པོ་མ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti…pe… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati… aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ལུས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང་...གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ།...ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཞིན་ལྟོ་བ་ཁེངས་པར་ཟོས་ནས། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློ་གཡས་གཡོན་དུ་བསྒྱུར་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དེ། “བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་འམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་འམ། དཀའ་ཐུབ་འདི་འམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་ལྷའམ། ལྷའི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་སྨོན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ལྷ་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དེ། “བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་འམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་འམ། དཀའ་ཐུབ་འདི་འམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་ལྷའམ། ལྷའི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་པ་མ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལས་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་བཅད་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. “དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། མར་ངོའི་ཟླ་བ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དེའི་མདོག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར། འོད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར། ཞེང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལས་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་བཅད་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā pahīnā pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལས་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལེགས་པར་བཅད་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamassa [Pg.272] pañca cetokhilā pahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati, adhimuccati sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo pahīno hoti. “སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་། ཡིད་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ། མོས་པ་དང་ལྡན་པ། དང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་། ཡིད་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ། མོས་པ་དང་ལྡན་པ། དང་བ་དང་ལྡན་པ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་དང་པོ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme na kaṅkhati…pe… saṅghe na kaṅkhati… sikkhāya na kaṅkhati … sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo pahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā pahīnā honti. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་...དགེ་འདུན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་...བསླབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་...ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་བདེ་བ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ཐ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་བདེ་བ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ཐ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་ཉིད་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho susamucchinno hoti. “སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་ལྔ་ལེགས་པར་བཅད་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་བ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་བ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་སེམས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཆིང་བ་དང་པོ་ལེགས་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye vītarāgo hoti…pe… rūpe vītarāgo hoti …pe… na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya…pe… devaññataro vāti, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho [Pg.273] susamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ལུས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག... གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག... འདོད་ཚད་དུ་ལྟོ་བ་གང་བར་ཟོས་ནས། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློ་འཕོ་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་མི་གནས་ལ། ལྷའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ཏེ། བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་འམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་འམ། དཀའ་ཐུབ་འདི་འམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་ལྷའམ་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ལྷའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ཏེ... ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དེའི་སེམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། གང་གི་སེམས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན། དེའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་ལྔ་པ་འདི་ལེགས་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལེགས་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་སེམས་ཀྱི་ཐ་རམ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལེགས་པར་བཅད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཉིན་མོ་འམ། མཚན་མོ་གང་ཞིག་ཤར་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihānī’’ti. Catutthaṃ. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་ཉིན་མོ་འམ། མཚན་མོ་གང་ཞིག་ཤར་ཡང་། ཁ་དོག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། འོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། རིང་ཐུང་དང་ཞེང་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་སེམས་ཀྱི་ཐ་རམ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལེགས་པར་བཅད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཉིན་མོ་འམ། མཚན་མོ་གང་ཞིག་ཤར་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། བཞི་པའོ།། 5. Appamādasuttaṃ ༥. བག་ཡོད་པའི་མདོ། 15. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati. ༡༥. དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྐང་མེད་དམ། རྐང་གཉིས་སམ། རྐང་བཞིའམ། རྐང་མང་ངམ། གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་མེད་དམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་དམ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་པ་གང་ཡང་རུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་འདུ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བག་ཡོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti, hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ mahantattena; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག སྐམ་ས་ལ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་གང་དག་གི་རྐང་རྗེས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྐང་རྗེས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞིང་། གླང་པོ་ཆེའི་རྐང་རྗེས་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་འདུ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བག་ཡོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག ཁང་པ་རྩེ་མོ་ཅན་གྱི་གདུང་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྩེ་མོ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། རྩེ་མོ་ལ་འབབ་པ་དང་། རྩེ་མོ་ལ་འདུ་བ་ཡིན་ཞིང་། རྩེ་མོ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་འདུ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བག་ཡོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ‘‘Seyyathāpi[Pg.274], bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག རྩ་བའི་དྲི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱ་སྤོས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག སྙིང་པོའི་དྲི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཙན་དན་དམར་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci khuddarājāno, sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavattī aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག རྒྱལ་ཕྲན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཞིང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག སྐར་མའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་ཆ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ལའང་མི་དོ་ཞིང་། ཟླ་བའི་འོད་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe…. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་དྭངས་ཤིང་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཚེ། ཉི་མ་ནམ་མཁའ་ལ་འཆར་ཞིང་ནམ་མཁའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ཏེ་ལྷག་པར་གསལ་ཞིང་། ལྷག་པར་འཚེར་ལ། ལྷག་པར་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག...པེ... ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaṅgamā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā, mahāsamuddo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ti. Pañcamaṃ. དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གངྒཱ་དང་། ཡམུནཱ་དང་། ཨ་ཙི་ར་བ་ཏཱི་དང་། ས་ར་བྷཱུ་དང་། མ་ཧཱི་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་འབབ་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་འདུད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལ་གཏོད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་འདུ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བག་ཡོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ།། ལྔ་པའོ།། 6. Āhuneyyasuttaṃ ༦. སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མདོ། 16. ‘‘Dasayime, bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katame dasa? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, paccekabuddho, ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, saddhānusārī, dhammānusārī, gotrabhū – ime kho, bhikkhave, dasa puggalā āhuneyyā…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༡༦. དགེ་སློང་དག གང་ཟག་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་དང་། སྦྱིན་པར་འོས་པ་དང་། ཡོན་གྱི་གནས་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། གཉིས་ཆར་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་དང་། ལྟ་བས་ཐོབ་པ་དང་། དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་སོ། དགེ་སློང་དག གང་ཟག་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་དང་... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དྲུག་པའོ།། 7. Paṭhamanāthasuttaṃ ༧. མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། 17. ‘‘Sanāthā[Pg.275], bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo. ༡༧. དགེ་སློང་དག མགོན་དང་བཅས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག མགོན་མེད་པར་མ་གནས་ཤིག དགེ་སློང་དག མགོན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། དགེ་སློང་དག མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་མོའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་བོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ... བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་འདི་ནི་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༡) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ... ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༢) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༣) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti…pe… anusāsaniṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ... རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༤) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ…pe… alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་དང་། ལེ་ལོ་မེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ཤེས་པའི་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། བྱེད་ནུས་པ་དང་། བསྒྲུབ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི... བྱེད་ནུས་པ་དང་། བསྒྲུབ་ནུས་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༥) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti [Pg.276] piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༦) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༧) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༨) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་ཞིང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ... སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་ཞིང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༩) ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ... སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།། (༡༠) ‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག མགོན་དང་བཅས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག མགོན་མེད་པར་མ་གནས་ཤིག དགེ་སློང་དག མགོན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། དགེ་སློང་དག མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།། བདུན་པའོ།། 8. Dutiyanāthasuttaṃ ༨. མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། 18. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༨. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ། “དགེ་སློང་དག” ཅེས་བོས་པར། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཙུན་པ” ཞེས་གསོལ་ཏེ་ལན་བཏབ་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Sanāthā[Pg.277], bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. ‘Sīlavā vatāyaṃ bhikkhu pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་རྣམས་མགོན་དང་བཅས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །མགོན་མེད་པར་མ་གནས་ཤིག །དགེ་སློང་དག །མགོན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །... བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་བོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་མོའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་བོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā. ‘Bahussuto vatāyaṃ bhikkhu sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །... ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞིག་སྟེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། ངག་གིས་བཟུང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. ‘Kalyāṇamitto vatāyaṃ bhikkhu kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་ེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. ‘Suvaco vatāyaṃ bhikkhu sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsani’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa [Pg.278] navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་ཞིང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ལ་གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཞིག་སྟེ། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་ཞིང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ལ་གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. ‘Yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho vatāyaṃ bhikkhu analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་གཞན་ལ་བསྐོ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་གཞན་ལ་བསྐོ་ནུས་པ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. ‘Dhammakāmo vatāyaṃ bhikkhu piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu ‘āraddhavīriyo vatāyaṃ bhikkhu viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་ལ། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་ལ། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. ‘Santuṭṭho vatāyaṃ bhikkhu itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’ti therāpi [Pg.279] naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. ‘Satimā vatāyaṃ bhikkhu paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། བར་མས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་། གསར་བུས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. ‘Paññavā vatāyaṃ bhikkhu udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa…pe… no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །'དགེ་སློང་འདི་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ་'ཞེས་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་བར་མ་རྣམས་དང་... དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་དང་... ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་ཡང་མགོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་རྣམས་མགོན་དང་བཅས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །མགོན་མེད་པར་མ་གནས་ཤིག །དགེ་སློང་དག །མགོན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamaariyāvāsasuttaṃ ༩. འཕགས་པའི་གནས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། 19. ‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā[Pg.280], ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Navamaṃ. ༡༩. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་གནས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཡང་གནས་པར་བྱས། ད་ལྟ་ཡང་གནས་པར་བྱེད། མ་འོངས་པ་ནའང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ། སྲུང་བ་གཅིག་པ། བརྟེན་པ་བཞི་པ། སོ་སོའི་བདེན་པ་བསལ་བ། འཚོལ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྙོག་པ་མེད་པ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་གནས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཡང་གནས་པར་བྱས། ད་ལྟ་ཡང་གནས་པར་བྱེད། མ་འོངས་པ་ནའང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyaariyāvāsasuttaṃ ༡༠. འཕགས་པའི་གནས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། 20. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi…pe…. ༢༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུ་རུའི་ཡུལ་གྱི་ཀུ་རུ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཀམྨཱ་སདྷམྨ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཏེ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །... ‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་གནས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཡང་གནས་པར་བྱས། ད་ལྟ་ཡང་གནས་པར་བྱེད། མ་འོངས་པ་ནའང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ། སྲུང་བ་གཅིག་པ། བརྟེན་པ་བཞི་པ། སོ་སོའི་བདེན་པ་བསལ་བ། འཚོལ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྙོག་པ་མེད་པ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་སྤངས་པ་ཡིན། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས་ཡིད་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་སུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་གནས་སོ། །རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ནས་... སྣས་དྲི་བསྣམས་ནས་... ལྕེས་རོ་མྱངས་ནས་... ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རེག་ནས་... ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་ནས་ཡིད་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་སུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྲུང་བ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དྲན་པའི་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་སྲུང་བ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodeti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྟེན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁ་ཅིག་བསྟེན་པར་བྱེད། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁ་ཅིག་བཟོད་པར་བྱེད། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁ་ཅིག་སེལ་བར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་རྟེན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca[Pg.281], bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ puthupaccekasaccāni, seyyathidaṃ – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སོ་སོའི་བདེན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མང་པོ་དག་གི་སོ་སོའི་བདེན་པ་མང་པོ་གང་དག་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན’ནམ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན’ནམ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡིན’ནམ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པ་ཡིན’ནམ། ‘སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་དེ་ཡིན’ནམ། ‘སྲོག་ནི་གཞན་ལ་ལུས་ནི་གཞན་ཡིན’ནམ། ‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡོད’དམ། ‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མེད’དམ། ‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད’དམ། ‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ’ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསལ་བ། རྣམ་པར་བསལ་བ། བཏང་བ། སྐྱུགས་པ། ཐར་བར་བྱས་པ། སྤངས་པ། ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་སོ་སོའི་བདེན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti, bhavesanā pahīnā hoti, brahmacariyesanā paṭippassaddhā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་འདོད་པ་ཚོལ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti, byāpādasaṅkappo pahīno hoti, vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་འདོད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔོན་ཉིད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti, dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti, mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན། གཏི་མུག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti, doso me pahīno…pe… ‘moho [Pg.282] me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་འདོད་ཆགས་ནི་སྤངས་ཟིན། རྩ་བ་ནས་བཅད་ཟིན། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་ལྟར་བྱས་ཟིན། མེད་པར་བྱས་ཟིན། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཟིན’ཏོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། བདག་གི་ཞེ་སྡང་ནི་སྤངས་ཟིན། ⋯པེ⋯ བདག་གི་གཏི་མུག་ནི་སྤངས་ཟིན། རྩ་བ་ནས་བཅད་ཟིན། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་ལྟར་བྱས་ཟིན། མེད་པར་བྱས་ཟིན། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཟིན’ཏོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasiṃsu, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasiṃsu; ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasissanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasissanti; ye hi keci, bhikkhave, etarahi ariyā ariyāvāse āvasanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasanti. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་འཕགས་པ་གང་དག་འཕགས་པའི་གནས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པའི་གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། དགེ་སློང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཕགས་པ་གང་དག་འཕགས་པའི་གནས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པའི་གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འཕགས་པ་གང་དག་འཕགས་པའི་གནས་ལ་གནས་བཞིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པའི་གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གནས་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་གནས་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། གནས་བཞིན་པ་དང་། གནས་པར་འགྱུར་བའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་བཅུ་པའོ། ། Nāthavaggo dutiyo. མགོན་པོའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Senāsanañca pañcaṅgaṃ, saṃyojanākhilena ca; Appamādo āhuneyyo, dve nāthā dve ariyāvāsāti. གནས་མལ་དང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ། །ཀུན་སྦྱོར་དང་ནི་ཐ་བ་དང་། །བག་ཡོད་སྦྱིན་གནས་མགོན་པོ་གཉིས། །འཕགས་པའི་གནས་ནི་གཉིས་ཉིད་དོ། ། 3. Mahāvaggo ༣. ཚོམས་ཆེན་པོ། 1. Sīhanādasuttaṃ ༡. སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ། 21. ‘‘Sīho, bhikkhave, migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati. Āsayā nikkhamitvā vijambhati. Vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi. Samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati. Tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamati. Taṃ kissa hetu? ‘Māhaṃ khuddake pāṇe visamagate saṅghātaṃ āpādesi’nti! ༢༡. “དགེ་སློང་དག་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ནི་རང་གི་གནས་ནས་ཕྱིར་འཐོན། གནས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་ལུས་བསྒྱུར། ལུས་བསྒྱུར་ནས་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ལ་བལྟ། ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ལ་བལྟས་ནས་ལན་གསུམ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ལན་གསུམ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་ནས་གོ་ཅར་དུ་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ‘བདག་གིས་ལམ་དུ་འཁོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་ཤིག’ སྙམ་དུ་བསམས་པའི་ཕྱིར་རོ།” ‘‘‘Sīho’ti, kho bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Yaṃ kho, bhikkhave, tathāgato parisāya dhammaṃ deseti, idamassa hoti sīhanādasmiṃ. “དགེ་སློང་དག་ ‘སེང་གེ’ ཞེས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁོང་གི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Dasayimāni[Pg.283], bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni dasa? Idha, bhikkhave, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་ལེན་པར་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ནི་གནས་སུ་མཁྱེན། གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ནི་གནས་སུ་མཁྱེན། གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་ལེན་པར་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནས་དང་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནས་དང་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་ལེན་པར་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་ལེན་པར་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti…pe… brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། ⋯པེ⋯ ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti…pe… brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། ⋯པེ⋯ ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ [Pg.284] indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti…pe… brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། ⋯པེ⋯ ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampi…pe… pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti…pe… brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལྡང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལྡང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། ⋯པེ⋯ ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Yampi bhikkhave, tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་དང་། སྐྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་འབུམ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དག་སྟེ། ‘ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ། ཚེའི་མཐའ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེར་ཡང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ། ཚེའི་མཐའ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ’ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། ⋯པེ⋯ དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་ལེན་པར་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena [Pg.285] samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ། དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ། ཁ་དོག་ལེགས་པ་དང་ཁ་དོག་ཉེས་པ། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་འགྲོ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཁྱེན་ཏེ། ‘ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ལོག་པར་འགྲོ་བ། ལྷུང་བ། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་དེ་ལྟར་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ། དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ། ཁ་དོག་ལེགས་པ་དང་ཁ་དོག་ཉེས་པ། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་འགྲོ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཁྱེན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་...པེ་... སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Yampi, bhikkhave, tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་སོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། ། ‘‘Imāni kho, bhikkhave, dasa tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དང་པོའོ། ། 2. Adhivuttipadasuttaṃ ༢. ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་མདོ། 22. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ༢༢. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Ye te, ānanda, dhammā tesaṃ tesaṃ adhivuttipadānaṃ abhiññā sacchikiriyāya saṃvattanti, visārado ahaṃ, ānanda, tattha paṭijānāmi. ‘Tesaṃ tesaṃ tathā tathā dhammaṃ desetuṃ yathā yathā paṭipanno santaṃ vā atthīti ñassati, asantaṃ vā natthīti ñassati, hīnaṃ vā hīnanti ñassati[Pg.286], paṇītaṃ vā paṇītanti ñassati, sauttaraṃ vā sauttaranti ñassati, anuttaraṃ vā anuttaranti ñassati; yathā yathā vā pana taṃ ñāteyyaṃ vā daṭṭheyyaṃ vā sacchikareyyaṃ vā, tathā tathā ñassati vā dakkhati vā sacchikarissati vā’ti ṭhānametaṃ vijjati. Etadānuttariyaṃ, ānanda, ñāṇānaṃ yadidaṃ tattha tattha yathābhūtañāṇaṃ. Etasmā cāhaṃ, ānanda, ñāṇā aññaṃ ñāṇaṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā natthīti vadāmi. ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་གང་དག་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་དང་དེ་དག་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ། ཀུན་དགའ་བོ། ང་ནི་མི་འཇིགས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །‘དེ་དང་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་དེས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དམན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དམན་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་གྱ་ནོམ་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་བླ་མ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། མཐོང་བར་འགྱུར་རམ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཡེ་ཤེས་འདི་ལས་གཞན་པའི་བླ་ན་མེད་པ་འམ། ཆེས་གྱ་ནོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། ། ‘‘Dasayimāni, ānanda, tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni dasa? Idhānanda, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti, idampānanda, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ནི་གནས་སུ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ནི་གནས་སུ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato atītānāgatapaccuppannānaṃ kammasamādānānaṃ ṭhānaso hetuso vipākaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནས་དང་རྒྱུ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato anekadhātuṃ nānādhātuṃ lokaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda …pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལྡང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna [Pg.287] caparaṃ, ānanda, tathāgato anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་...པེ་... དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་། ཡུལ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Yampānanda…pe… idampānanda…pe…. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་...པེ་... སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཡང་...པེ་... འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ།...པེ་...། ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Yampānanda, tathāgato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Idampānanda, tathāgatassa tathāgatabalaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་...པེ་... མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། ། ‘‘Imāni kho, ānanda, dasa tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ti. Dutiyaṃ. ཀུན་དགའ་བོ། འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་གཉིས་པའོ། ། 3. Kāyasuttaṃ ༣. ལུས་ཀྱི་མདོ། 23. ‘‘Atthi, bhikkhave, dhammā kāyena pahātabbā, no vācāya. Atthi, bhikkhave, dhammā vācāya pahātabbā, no kāyena. Atthi, bhikkhave, dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya, paññāya disvā pahātabbā. ༢༣. དགེ་སློང་དག ཆོས་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ངག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ཁ་ཅིག་ནི་ངག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā kāyena pahātabbā, no vācāya? Idha, bhikkhave, bhikkhu akusalaṃ āpanno hoti kiñci desaṃ kāyena. Tamenaṃ anuvicca viññū sabrahmacārī evamāhaṃsu – ‘āyasmā kho akusalaṃ āpanno kiñci desaṃ kāyena. Sādhu vatāyasmā kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāvetū’ti. So anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi vuccamāno kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveti. Ime vuccanti, bhikkhave, dhammā kāyena pahātabbā, no vācāya. དགེ་སློང་དག ཆོས་གང་དག་ལུས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ངག་གིས་ནི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཞིག་ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་ལྡན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་བསྒོམ་པར་མཛད་ན་ཅི་མ་རུང་།’ ཞེས་སོ། །དེ་ཤེས་ལྡན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཏེ་སྨྲས་པ་ན། ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་སྒོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཆོས་ལུས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ངག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katame [Pg.288] ca, bhikkhave, dhammā vācāya pahātabbā, no kāyena? Idha, bhikkhave, bhikkhu akusalaṃ āpanno hoti kiñci desaṃ vācāya. Tamenaṃ anuvicca viññū sabrahmacārī evamāhaṃsu – ‘āyasmā kho akusalaṃ āpanno kiñci desaṃ vācāya. Sādhu vatāyasmā vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāvetū’ti. So anuvicca viññūhi sabrahmacārīhi vuccamāno vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveti. Ime vuccanti, bhikkhave, dhammā vācāya pahātabbā, no kāyena. དགེ་སློང་དག ཆོས་གང་དག་ངག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཞིག་ངག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་ལྡན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ངག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ཏེ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་བསྒོམ་པར་མཛད་ན་ཅི་མ་རུང་།’ ཞེས་སོ། །དེ་ཤེས་ལྡན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ཏེ་སྨྲས་པ་ན། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ཏེ་ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་སྒོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཆོས་ངག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya, paññāya disvā pahātabbā? Lobho, bhikkhave, neva kāyena pahātabbo no vācāya, paññāya disvā pahātabbo. Doso, bhikkhave…pe… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso … macchariyaṃ, bhikkhave, neva kāyena pahātabbaṃ no vācāya, paññāya disvā pahātabbaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གང་དག་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཆགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཞེ་སྡང་ནི་...པེ་... གཏི་མུག་ནི་... ཁྲོ་བ་ནི་... འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་... འཆབ་པ་ནི་... འཚིག་པ་ནི་... དགེ་སློང་དག སེར་སྣ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pāpikā, bhikkhave, issā neva kāyena pahātabbā no vācāya, paññāya disvā pahātabbā. Katamā ca, bhikkhave, pāpikā issā? Idha, bhikkhave, ijjhati gahapatissa vā gahapatiputtassa vā dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā. Tatrāññatarassa dāsassa vā upavāsassa vā evaṃ hoti – ‘aho vatimassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā na ijjheyya dhanena vā dhaññena vā rajatena vā jātarūpena vā’ti. Samaṇo vā pana brāhmaṇo vā lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Tatrāññatarassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā evaṃ hoti – ‘aho vata ayamāyasmā na lābhī assa cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārāna’nti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pāpikā issā. དགེ་སློང་དག ཕྲག་དོག་ངན་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཕྲག་དོག་ངན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ཞིག་ནོར་རམ། འབྲུའམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གྱིས་འབྱོར་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་བྲན་ནམ། ཉེ་བར་གནས་པ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་འདི་ནོར་རམ། འབྲུའམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གྱིས་འབྱོར་པར་མ་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་།’ ཞེས་སོ། །ཡང་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ཞིག་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྙེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྙེད་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་།’ ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཕྲག་དོག་ངན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Pāpikā, bhikkhave, icchā neva kāyena pahātabbā no vācāya, paññāya disvā pahātabbā. Katamā ca, bhikkhave, pāpikā icchā? Idha, bhikkhave, ekacco assaddho samāno ‘saddhoti maṃ jāneyyu’nti icchati; dussīlo samāno ‘sīlavāti maṃ jāneyyu’nti icchati; appassuto samāno ‘bahussutoti maṃ jāneyyu’nti icchati; saṅgaṇikārāmo samāno ‘pavivittoti maṃ jāneyyu’nti icchati; kusīto samāno ‘āraddhavīriyoti maṃ jāneyyu’nti icchati; muṭṭhassati samāno ‘upaṭṭhitassatīti maṃ jāneyyu’nti icchati; asamāhito samāno ‘samāhitoti maṃ [Pg.289] jāneyyu’nti icchati; duppañño samāno ‘paññavāti maṃ jāneyyu’nti icchati; akhīṇāsavo samāno ‘khīṇāsavoti maṃ jāneyyu’nti icchati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pāpikā icchā. Ime vuccanti, bhikkhave, dhammā neva kāyena pahātabbā no vācāya, paññāya disvā pahātabbā. དགེ་སློང་དག །སྡིག་པའི་འདོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། ངག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །སྡིག་པའི་འདོད་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་དབེན་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། ཟག་པ་མ་ཟད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། ‘བདག་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་འདོད་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་སྡིག་པའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། ངག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Tañce, bhikkhave, bhikkhuṃ lobho abhibhuyya iriyati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā abhibhuyya iriyati. So evamassa veditabbo – ‘nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya iriyati; nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya iriyatī’ti. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Tañce, bhikkhave, bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya iriyati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā nābhibhuyya iriyati, so evamassa veditabbo – ‘tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya iriyati; tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho … upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya iriyatī’’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Mahācundasuttaṃ ༤. མ་ཧཱ་ཅུནྡའི་མདོ། 24. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sahajātiyaṃ. Tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṃ. Āyasmā mahācundo etadavoca – ༢༤. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡ་ནི་ཅེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏི་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ ‘ཚེ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དག’ ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡ་ལ་ ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ’ ཞེས་ལན་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Ñāṇavādaṃ, āvuso, bhikkhu vadamāno – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhamma’nti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho [Pg.290] … kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati; nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ།’ ཞེས་ཟེར་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Bhāvanāvādaṃ, āvuso, bhikkhu vadamāno – ‘bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati; nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso … macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བསྒོམ་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ།’ ཞེས་ཟེར་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Ñāṇavādañca, āvuso, bhikkhu vadamāno bhāvanāvādañca – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhammaṃ, bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati; nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤེས་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ། །བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ།’ ཞེས་ཟེར་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi[Pg.291], āvuso, puriso daliddova samāno aḍḍhavādaṃ vadeyya, adhanova samāno dhanavāvādaṃ vadeyya, abhogova samāno bhogavāvādaṃ vadeyya. So kismiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne na sakkuṇeyya upanīhātuṃ dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā. Tamenaṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘daliddova ayamāyasmā samāno aḍḍhavādaṃ vadeti, adhanova ayamāyasmā samāno dhanavāvādaṃ vadeti, abhogavāva ayamāyasmā samāno bhogavāvādaṃ vadeti. Taṃ kissa hetu? Tathā hi ayamāyasmā kismiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne na sakkoti upanīhātuṃ dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་དབུལ་པོ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཕྱུག་པོའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད། ནོར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ནོར་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད། ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད། དེ་ལ་ནོར་གྱིས་བྱ་བའི་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་བའི་ཚེ། ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་ཡང་ཕྱིར་དབྱུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་གིས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དབུལ་པོ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཕྱུག་པོའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད། ནོར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ནོར་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད། ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ནོར་གྱིས་བྱ་བའི་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་བའི་ཚེ། ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་ཡང་ཕྱིར་དབྱུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, āvuso, ñāṇavādañca bhikkhu vadamāno bhāvanāvādañca – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhammaṃ, bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Taṃ ce, āvuso, bhikkhuṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho abhibhuyya tiṭṭhati; nāyamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā … pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā abhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤེས་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ། །བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ།’ ཞེས་ཟེར་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕYིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Ñāṇavādaṃ, āvuso, bhikkhu vadamāno – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhamma’nti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘ayamāyasmā tathā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati; tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ།’ ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Bhāvanāvādaṃ[Pg.292], āvuso, bhikkhu vadamāno – ‘bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati; tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བསྒོམ་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ།’ ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Ñāṇavādañca, āvuso, bhikkhu vadamāno bhāvanāvādañca – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhammaṃ, bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati; tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཡེ་ཤེས་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ། །བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ།’ ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། ཞེ་སྡང་གིས... གཏི་མུག་གིས... ཁྲོ་བས་... འཁོན་དུ་འཛིན་པས་... འཆབ་པས་... འགྲན་སེམས་ཀྱིས་... སེར་སྣས་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་... སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་... གཏི་མུག་... ཁྲོ་བ་... འཁོན་འཛིན་... འཆབ་པ་... འགྲན་སེམས་... སེར་སྣ་... སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་... སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་ཅིང་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso aḍḍhova samāno aḍḍhavādaṃ vadeyya, dhanavāva samāno dhanavāvādaṃ vadeyya, bhogavāva samāno bhogavāvādaṃ vadeyya. So kismiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne sakkuṇeyya upanīhātuṃ dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā. Tamenaṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘aḍḍhova ayamāyasmā samāno aḍḍhavādaṃ vadeti, dhanavāva ayamāyasmā samāno dhanavāvādaṃ vadeti, bhogavāva ayamāyasmā samāno bhogavāvādaṃ vadeti. Taṃ kissa hetu? Tathā hi ayamāyasmā kismiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne sakkoti upanīhātuṃ dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཕྱུག་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ནོར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ནོར་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་ཁོ་ལ་ནོར་གྱིས་བྱ་བའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཤར་ཚེ། ཁོས་ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་རུང་ཞིག་ཕྱིར་འདོན་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཕྱུག་པོ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཕྱུག་པོའི་གཏམ་སྨྲ་ཞིང་། ནོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ནོར་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ནོར་གྱིས་བྱ་བའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཤར་ཚེ། ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་རུང་ཕྱིར་འདོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།’ ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །” Evamevaṃ [Pg.293] kho, āvuso, ñāṇavādañca bhikkhu vadamāno bhāvanāvādañca – ‘jānāmimaṃ dhammaṃ, passāmimaṃ dhammaṃ, bhāvitakāyomhi bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño’ti. Tañce, āvuso, bhikkhuṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati, doso… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhati, so evamassa veditabbo – ‘tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato lobho na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ lobho nābhibhuyya tiṭṭhati; tathā ayamāyasmā pajānāti yathā pajānato doso na hoti… moho… kodho… upanāho… makkho… paḷāso… macchariyaṃ… pāpikā issā… pāpikā icchā na hoti, tathāhimaṃ āyasmantaṃ pāpikā icchā nābhibhuyya tiṭṭhatī’’’ti. Catutthaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ‘བདག་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་མཐོང་ངོ། །བདག་ནི་ལུས་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ། སེམས་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པ་ཞིག་ཡིན།’ ཞེས་སྨྲའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་མི་གནས་ལ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་འཛིན་དང་། འཆབ་པ་དང་། འགྲན་སེམས་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་དང་། སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་མི་གནས་ན། ཁོ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་མི་གནས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་འཛིན་དང་། འཆབ་པ་དང་། འགྲན་སེམས་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྡིག་པའི་ཕྲག་དོག་དང་། སྡིག་པའི་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྡིག་པའི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་མི་གནས་སོ།’ ཞེས་བྱའོ། །” བཞི་པའོ། ། 5. Kasiṇasuttaṃ ༥. ཟད་པར་གྱི་མདོ། 25. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, kasiṇāyatanāni. Katamāni dasa? Pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ; āpokasiṇameko sañjānāti…pe… tejokasiṇameko sañjānāti… vāyokasiṇameko sañjānāti… nīlakasiṇameko sañjānāti… pītakasiṇameko sañjānāti… lohitakasiṇameko sañjānāti… odātakasiṇameko sañjānāti… ākāsakasiṇameko sañjānāti… viññāṇakasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ. Imāni kho, bhikkhave, dasa kasiṇāyatanānī’’ti. Pañcamaṃ. ༢༥. “དགེ་སློང་དག་ ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་ནི་བཅུའོ། །བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པའི་ས་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །...པེ... ལ་ལ་ཞིག་གིས་མེ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་རླུང་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྔོན་པོ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་སེར་པོ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་དམར་པོ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་དཀར་པོ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །” ལྔ་པའོ། ། 6. Kāḷīsuttaṃ ༦. ཀཱ་ལཱིའི་མདོ། 26. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare pavatte pabbate. Atha kho kāḷī upāsikā kuraragharikā yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho kāḷī upāsikā [Pg.294] kuraragharikā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca – ‘‘vuttamidaṃ, bhante, bhagavatā kumāripañhesu – ༢༦. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི་ཨ་ཝནྟཱིའི་ཡུལ་གྱི་ཀུ་ར་ར་གྷ་རའི་པ་ཝཏྟ་རི་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཀུ་ར་ར་གྷ་རའི་དགེ་བསྙེན་མ་ཀཱ་ལཱི་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀུ་ར་ར་གྷ་རའི་དགེ་བསྙེན་མ་ཀཱ་ལཱི་ཡིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོའི་དྲི་བ་རྣམས་ལས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། ‘Atthassa pattiṃ hadayassa santiṃ,Jetvāna senaṃ piyasātarūpaṃ; Ekohaṃ jhāyaṃ sukhamanubodhiṃ,Tasmā janena na karomi sakkhiṃ ; Sakkhī na sampajjati kenaci me’ti. ‘ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བའི་དམག་ཚོགས་ལས་རྒྱལ་ནས། །གཅིག་པུར་བསམ་གཏན་བྱས་ཏེ་བདེ་བ་རྟོགས་པར་བྱས། །དོན་གྱི་ཐོབ་པ་དང་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཀུན་དང་མཛའ་བཤེས་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སུ་དང་ཡང་ནི་མཛའ་བཤེས་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། ། ‘‘Imassa kho, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? “བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཚིག་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ལགས་སམ།” ‘‘Pathavīkasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini, eke samaṇabrāhmaṇā ‘attho’ti abhinibbattesuṃ. Yāvatā kho, bhagini, pathavīkasiṇasamāpattiparamatā, tadabhiññāsi bhagavā. Tadabhiññāya bhagavā assādamaddasa ādīnavamaddasa nissaraṇamaddasa maggāmaggañāṇadassanamaddasa. Tassa assādadassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu maggāmaggañāṇadassanahetu atthassa patti hadayassa santi viditā hoti. “སྲིང་མོ་ དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་དག་ནི་ས་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། ‘འདི་ནི་དོན་ནོ་’ ཞེས་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སྲིང་མོ་ ས་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་གི་མཆོག་གི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་མངོན་པར་མཁྱེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བར་མཛད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རོ་མྱང་བ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ལས་དོན་གྱི་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Āpokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini…pe… tejokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… vāyokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… nīlakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… pītakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… lohitakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… odātakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… ākāsakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini… viññāṇakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini, eke samaṇabrāhmaṇā ‘attho’ti abhinibbattesuṃ. Yāvatā kho, bhagini, viññāṇakasiṇasamāpattiparamatā, tadabhiññāsi bhagavā. Tadabhiññāya bhagavā assādamaddasa ādīnavamaddasa nissaraṇamaddasa maggāmaggañāṇadassanamaddasa. Tassa assādadassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu maggāmaggañāṇadassanahetu atthassa patti hadayassa santi viditā hoti. Iti kho, bhagini, yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā kumāripañhesu – “སྲིང་མོ་ ཆུ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་...པེ... མེ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... རླུང་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... སྔོན་པོ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... སེར་པོ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... དམར་པོ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... དཀར་པོ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... ནམ་མཁའ་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་... རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་དག་ནི་ ‘འདི་ནི་དོན་ནོ་’ ཞེས་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སྲིང་མོ་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟད་པར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་གི་མཆོག་གི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་མངོན་པར་མཁྱེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བར་མཛད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རོ་མྱང་བ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ལས་དོན་གྱི་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིང་མོ་ འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོའི་དྲི་བ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ནི།” ‘Atthassa [Pg.295] pattiṃ hadayassa santiṃ,Jetvāna senaṃ piyasātarūpaṃ; Ekohaṃ jhāyaṃ sukhamanubodhiṃ,Tasmā janena na karomi sakkhiṃ; Sakkhī na sampajjati kenaci me’ti. ‘ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བའི་དམག་ཚོགས་ལས་རྒྱལ་ནས། །གཅིག་པུར་བསམ་གཏན་བྱས་ཏེ་བདེ་བ་རྟོགས་པར་བྱས། །དོན་གྱི་ཐོབ་པ་དང་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཀུན་དང་མཛའ་བཤེས་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སུ་དང་ཡང་ནི་མཛའ་བཤེས་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། ། ‘‘Imassa kho, bhagini, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ. “སྲིང་མོ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཚིག་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །” དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamamahāpañhāsuttaṃ ༧. དྲི་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང་པོ། 27. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ; yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’’ti. ༢༧. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་དང་ཆོས་གོས་གསོལ་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། “མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་པ་ནི་ད་དུང་སྔ་དྲགས་པས། བདག་ཅག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་།” སྙམ་མོ། ། Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ – དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས་སོ། །དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti – ‘etha tumhe, bhikkhave, sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathā’ti; mayampi kho, āvuso, sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desema – ‘etha tumhe, āvuso, sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathā’ti. Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā, yadidaṃ dhammadesanāya vā dhammadesanaṃ anusāsaniyā vā anusāsani’’nti? “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ‘དགེ་སློང་དག་ ཚུར་ཤོག །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ ཚུར་ཤོག །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་དང་བདག་ཅག་གི་བར་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་བསྟན་པའམ། རྗེས་སུ་གདམས་པ་ལ་རྗེས་སུ་གདམས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། ལྷག་པ་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།” ཅེས་སོ། ། Atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā [Pg.296] pakkamiṃsu – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā’’ti. དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གི་གཏམ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡང་མ་བྱས། དགག་པའང་མ་བྱས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་མ་བྱས་ཤིང་དགག་པའང་མ་བྱས་པར་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གཏམ་འདིའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ། །” སྙམ་ནས་གཤེགས་སོ། ། Atha kho te bhikkhū sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་ཤིང་། ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Idha mayaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisimhā. Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ; yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodimhā. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdimhā. Ekamantaṃ nisinne kho, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe etadavocuṃ – “བཙུན་པ་ འདིར་བདག་ཅག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་དང་ཆོས་གོས་གསོལ་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ དེ་ནས་བདག་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་པ་ནི་ད་དུང་སྔ་དྲགས་པས། བདག་ཅག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་།’ སྙམ་མོ། །བཙུན་པ་ དེ་ནས་བདག་ཅག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ལགས་སོ། །ཉེ་བར་སོང་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས་སོ། །དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་བདག་ཅག་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti – etha tumhe, bhikkhave, sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathāti; mayampi kho, āvuso, sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desema – etha tumhe, āvuso, sabbaṃ dhammaṃ abhijānātha, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya viharathāti. Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā, yadidaṃ dhammadesanāya vā dhammadesanaṃ anusāsaniyā vā anusāsani’nti? ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ ཚུར་ཤོག །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག ཅེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ ཚུར་ཤོག །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག ཅེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་དང་བདག་ཅག་གི་བར་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་བསྟན་པའམ། རྗེས་སུ་གདམས་པ་ལ་རྗེས་སུ་གདམས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། ལྷག་པ་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།’ ཅེས་སོ། ། ‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandimhā nappaṭikkosimhā. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimhā – ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā’’’ti. “བཙུན་པ་ དེ་ནས་བདག་ཅག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གི་གཏམ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡང་མ་བགྱིས། དགག་པའང་མ་བགྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་མ་བགྱིས་ཤིང་དགག་པའང་མ་བགྱིས་པར་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གཏམ་འདིའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ། །’ སྙམ་ནས་གཤེགས་ལགས་སོ། །” ‘‘Evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā – ‘eko, āvuso, pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇaṃ, dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni, tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni, cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇāni, pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇāni, cha [Pg.297] pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇāni, satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇāni, aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇāni, nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇāni, dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti. Evaṃ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttari ca vighātaṃ āpajjissanti. Taṃ kissa hetu? Yathā taṃ, bhikkhave, avisayasmiṃ. Nāhaṃ taṃ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo imesaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā. དགེ་སློང་དག །ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་པ་གཅིག །ལུང་བསྟན་པ་གཅིག །དྲི་བ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་གཉིས། ལུང་བསྟན་པ་གཉིས། དྲི་བ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་གསུམ། ལུང་བསྟན་པ་གསུམ། དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་པ་བཞི། ལུང་བསྟན་པ་བཞི། དྲི་བ་ལྔ། མདོར་བསྟན་པ་ལྔ། ལུང་བསྟན་པ་ལྔ། དྲི་བ་དྲུག །མདོར་བསྟན་པ་དྲུག །ལུང་བསྟན་པ་དྲུག །དྲི་བ་བདུན། མདོར་བསྟན་པ་བདུན། ལུང་བསྟན་པ་བདུན། དྲི་བ་བརྒྱད། མདོར་བསྟན་པ་བརྒྱད། ལུང་བསྟན་པ་བརྒྱད། དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་པ་དགུ། ལུང་བསྟན་པ་དགུ། དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་པ་བཅུ། ལུང་བསྟན་པ་བཅུའོ། །’ ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ན། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གདབ་མི་ནུས་ཤིང་། ལྷག་པར་ཡང་ཡིད་མུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ལྷ་དང་བཅས་པ། བདུད་དང་བཅས་པ། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་སམ། ཡང་ན་འདི་ལས་ཐོས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ། དྲི་བ་འདི་དག་གི་ལུང་བསྟན་པས་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་ནུས་པ་གཞན་སུ་ཡང་ངས་མ་མཐོང་ངོ་། ། ‘‘‘Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇa’nti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Ekadhamme, bhikkhave, bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamasmiṃ ekadhamme? ‘Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’ – imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇa’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་པ་གཅིག །ལུང་བསྟན་པ་གཅིག’ ཅེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གཅིག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། ‘སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཟས་ལ་གནས་པའོ།’ ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གཅིག་པོ་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་པ་གཅིག །ལུང་བསྟན་པ་གཅིག’ ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Dvīsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu dvīsu? Nāme ca rūpe ca – imesu kho, bhikkhave, dvīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་གཉིས། ལུང་བསྟན་པ་གཉིས།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གཉིས་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། མིང་དང་གཟུགས་གཉིས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་གཉིས། ལུང་བསྟན་པ་གཉིས།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tīsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti[Pg.298]. Katamesu tīsu? Tīsu vedanāsu – imesu kho, bhikkhave, tīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་གསུམ། ལུང་བསྟན་པ་གསུམ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གསུམ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་གསུམ། ལུང་བསྟན་པ་གསུམ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Catūsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu catūsu? Catūsu āhāresu – imesu kho, bhikkhave, catūsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་པ་བཞི། ལུང་བསྟན་པ་བཞི།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཞི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། ཟས་བཞི་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་པ་བཞི། ལུང་བསྟན་པ་བཞི།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Pañcasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu pañcasu? Pañcasu upādānakkhandhesu – imesu kho, bhikkhave, pañcasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་ལྔ། མདོར་བསྟན་པ་ལྔ། ལུང་བསྟན་པ་ལྔ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་ལྔ། མདོར་བསྟན་པ་ལྔ། ལུང་བསྟན་པ་ལྔ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Chasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu chasu? Chasu ajjhattikesu āyatanesu – imesu kho, bhikkhave, chasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་དྲུག །མདོར་བསྟན་པ་དྲུག །ལུང་བསྟན་པ་དྲུག’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་དྲུག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་དྲུག །མདོར་བསྟན་པ་དྲུག །ལུང་བསྟན་པ་དྲུག’ ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Satta [Pg.299] pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Sattasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu sattasu? Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu – imesu kho, bhikkhave, sattasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་བདུན། མདོར་བསྟན་པ་བདུན། ལུང་བསྟན་པ་བདུན།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བདུན་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བདུན་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བདུན་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བདུན། མདོར་བསྟན་པ་བདུན། ལུང་བསྟན་པ་བདུན།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Aṭṭhasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu aṭṭhasu? Aṭṭhasu lokadhammesu – imesu kho, bhikkhave, aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno…pe… dukkhassantakaro hoti. ‘Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་བརྒྱད། མདོར་བསྟན་པ་བརྒྱད། ལུང་བསྟན་པ་བརྒྱད།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། །བྱ་བ་ནས། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བརྒྱད། མདོར་བསྟན་པ་བརྒྱད། ལུང་བསྟན་པ་བརྒྱད།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Navasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu navasu? Navasu sattāvāsesu – imesu kho, bhikkhave, navasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. ‘དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་པ་དགུ། ལུང་བསྟན་པ་དགུ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་དགུ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུ་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་དགུ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་པ་དགུ། ལུང་བསྟན་པ་དགུ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Dasasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu dasasu? Dasasu akusalesu kammapathesu – imesu kho, bhikkhave, dasasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti[Pg.300]. ‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Sattamaṃ. ‘དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་པ་བཅུ། ལུང་བསྟན་པ་བཅུ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་པ་བཅུ། ལུང་བསྟན་པ་བཅུ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། །མདོ་བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyamahāpañhāsuttaṃ ༨. དྲི་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་གཉིས་པ། 28. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kajaṅgalāyaṃ viharati veḷuvane. Atha kho sambahulā kajaṅgalakā upāsakā yena kajaṅgalikā bhikkhunī tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā kajaṅgalikaṃ bhikkhuniṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho kajaṅgalakā upāsakā kajaṅgalikaṃ bhikkhuniṃ etadavocuṃ – ༢༨. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་འོད་མའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཀ་ཛངྒ་ལཱ་ནས་ཡིན་པའི་དགེ་བསྙེན་མང་པོ་ཞིག་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་བསྙེན་དེ་དག་གིས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Vuttamidaṃ, ayye, bhagavatā mahāpañhesu – ‘eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇaṃ, dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni, tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni, cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇāni, pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇāni, cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇāni, satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇāni, aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇāni, nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇāni, dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti. Imassa nu kho, ayye, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? “འཕགས་མ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲི་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། ‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་གཅིག །ལུང་བསྟན་གཅིག །དྲི་བ་གཉིས། མདོར་བསྟན་གཉིས། ལུང་བསྟན་གཉིས། དྲི་བ་གསུམ། མདོར་བསྟན་གསུམ། ལུང་བསྟན་གསུམ། དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་བཞི། ལུང་བསྟན་བཞི། དྲི་བ་ལྔ། མདོར་བསྟན་ལྔ། ལུང་བསྟན་ལྔ། དྲི་བ་དྲུག །མདོར་བསྟན་དྲུག །ལུང་བསྟན་དྲུག །དྲི་བ་བདུན། མདོར་བསྟན་བདུན། ལུང་བསྟན་བདུན། དྲི་བ་བརྒྱད། མདོར་བསྟན་བརྒྱད། ལུང་བསྟན་བརྒྱད། དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་དགུ། ལུང་བསྟན་དགུ། དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་བཅུ། ལུང་བསྟན་བཅུའོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་མ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཚིག་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ལགས་སམ།” ‘‘Na kho panetaṃ, āvuso, bhagavato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ, napi manobhāvanīyānaṃ bhikkhūnaṃ sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ; api ca, yathā mettha khāyati taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, ayye’’ti, kho kajaṅgalakā upāsakā kajaṅgalikāya bhikkhuniyā paccassosuṃ. Kajaṅgalikā bhikkhunī etadavoca – “ཚེ་ལྡན་དག །ངས་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ལ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཡང་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ལ་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” “འཕགས་མ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །”ཞེས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ལ་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ནས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘‘Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇa’nti, iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Ekadhamme, āvuso, bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamasmiṃ ekadhamme? Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā – imasmiṃ kho, āvuso, ekadhamme bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme [Pg.301] dukkhassantakaro hoti. ‘Eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇanti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་གཅིག །ལུང་བསྟན་གཅིག’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །དགེ་སློང་གིས་ཆོས་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་སྟེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་གཅིག་པོ་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་གཅིག །ལུང་བསྟན་གཅིག’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī’ti iti, kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Dvīsu, āvuso, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu dvīsu? Nāme ca rūpe ca…pe… katamesu tīsu? Tīsu vedanāsu – imesu kho, āvuso, tīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་གཉིས། མདོར་བསྟན་གཉིས། ལུང་བསྟན་གཉིས།’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་གཉིས་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། མིང་དང་གཟུགས་སོ། །ལ་སོགས་པ་ནས། གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཏེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་གསུམ། མདོར་བསྟན་གསུམ། ལུང་བསྟན་གསུམ།’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Catūsu, āvuso, dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu catūsu? Catūsu satipaṭṭhānesu – imesu kho, āvuso, catūsu dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་བཞི། ལུང་བསྟན་བཞི།’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་བཞི་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་སྟེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བཞི། མདོར་བསྟན་བཞི། ལུང་བསྟན་བཞི།’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Pañcasu, āvuso, dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu pañcasu? Pañcasu indriyesu…pe… katamesu chasu? Chasu nissaraṇīyāsu dhātūsu…pe… katamesu sattasu? Sattasu bojjhaṅgesu…pe… katamesu aṭṭhasu? Aṭṭhasu ariyaaṭṭhaṅgikamaggesu – imesu kho, āvuso, aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་ལྔ། མདོར་བསྟན་ལྔ། ལུང་བསྟན་ལྔ།’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་ལྔ་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལྔའོ། །ལ་སོགས་པ་ནས། དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་དྲུག་གོ །ལ་སོགས་པ་ནས། བདུན་པོ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །ལ་སོགས་པ་ནས། བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བརྒྱད། མདོར་བསྟན་བརྒྱད། ལུང་བསན་བརྒྱད།’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Nava [Pg.302] pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Navasu, āvuso, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu navasu? Navasu sattāvāsesu – imesu kho, āvuso, navasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་དགུ། ལུང་བསྟན་དགུ།’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་དགུ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུ་སྟེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་དགུ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་དགུ། མདོར་བསྟན་དགུ། ལུང་བསྟན་དགུ།’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Dasasu, āvuso, dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. Katamesu dasasu? Dasasu kusalesu kammapathesu – imesu kho, āvuso, dasasu dhammesu bhikkhu sammā subhāvitacitto sammā pariyantadassāvī sammadatthaṃ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti. ‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་བཅུ། ལུང་བསྟན་བཅུ།’ །ཅེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་བཅུ་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྟེ། ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་དགེ་སློང་གིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །‘དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་བཅུ། ལུང་བསྟན་བཅུ།’ །ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Iti kho, āvuso, yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā saṃkhittena bhāsitāsu mahāpañhāsu – ‘eko pañho eko uddeso ekaṃ veyyākaraṇaṃ…pe… dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti, imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaññeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti. ‘‘Evaṃ, ayye’’ti kho kajaṅgalakā upāsakā kajaṅgalikāya kho bhikkhuniyā bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā kajaṅgalikaṃ bhikkhuniṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho kajaṅgalakā upāsakā yāvatako ahosi kajaṅgalikāya bhikkhuniyā saddhiṃ kathāsallāpo, taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesuṃ. “ཚེ་ལྡན་དག །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲི་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ། ‘དྲི་བ་གཅིག །མདོར་བསྟན་གཅིག །ལུང་བསྟན་གཅིག །ལ་སོགས་པ་ནས། དྲི་བ་བཅུ། མདོར་བསྟན་བཅུ། ལུང་བསྟན་བཅུའོ་’ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ནི། ཚེ་ལྡན་དག །ངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་ལས་འདི་ལྟར་རྒྱས་པར་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་འདོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་ནས་དོན་འདི་ཉིད་དྲིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟུངས་ཤིག །” “འཕགས་མ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །”ཞེས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མའི་གསུང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཤིང་དགའ་བར་གྱུར་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་བསྙེན་དེ་དག་གིས་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོ་བྱས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Sādhu [Pg.303] sādhu, gahapatayo! Paṇḍitā, gahapatayo, kajaṅgalikā bhikkhunī. Mahāpaññā, gahapatayo, kajaṅgalikā bhikkhunī. Mañcepi tumhe, gahapatayo, upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ kajaṅgalikāya bhikkhuniyā byākataṃ. Eso ceva tassa attho. Evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ. “ཁྱིམ་བདག་དག །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དག །ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ནི་མཁས་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་དག །ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ལ་ཉེ་བར་སོང་ནས་དོན་འདི་ཉིད་དྲིས་ནའང་། ངས་ཀྱང་ཀ་ཛངྒ་ལཱའི་དགེ་སློང་མས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་དེའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཟུངས་ཤིག །” བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamakosalasuttaṃ ༩. ཀོ་ས་ལའི་མདོ་དང་པོ། 29. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, kāsikosalā, yāvatā rañño pasenadissa kosalassa vijitaṃ, rājā tattha pasenadi kosalo aggamakkhāyati. Raññopi kho, bhikkhave, pasenadissa kosalassa attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. ༢༩. “དགེ་སློང་དག །ཀཱ་ཤི་དང་ཀོ་ས་ལའི་ཡུལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་མངའ་རིས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བས་མཆོག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Yāvatā, bhikkhave, candimasūriyā pariharanti disā bhanti virocamānā, tāva sahassadhā loko. Tasmiṃ sahassadhā loke sahassaṃ candānaṃ sahassaṃ sūriyānaṃ sahassaṃ sinerupabbatarājānaṃ sahassaṃ jambudīpānaṃ sahassaṃ aparagoyānānaṃ sahassaṃ uttarakurūnaṃ sahassaṃ pubbavidehānaṃ cattāri mahāsamuddasahassāni cattāri mahārājasahassāni sahassaṃ cātumahārājikānaṃ sahassaṃ tāvatiṃsānaṃ sahassaṃ yāmānaṃ sahassaṃ tusitānaṃ sahassaṃ nimmānaratīnaṃ sahassaṃ paranimmitavasavattīnaṃ sahassaṃ brahmalokānaṃ. Yāvatā, bhikkhave, sahassī lokadhātu, mahābrahmā tattha aggamakkhāyati. Mahābrahmunopi kho, bhikkhave, attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །ཇི་ཙམ་དུ་ཉི་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ཕྱོགས་རྣམས་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོད། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལ། ཟླ་བ་སྟོང་དང་། ཉི་མ་སྟོང་དང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་སྟོང་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་སྟོང་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་སྟོང་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་དང་། ལུས་འཕགས་གླིང་སྟོང་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟོང་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟོང་དང་། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་གནས་སྟོང་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཡོད། དགེ་སློང་དག །སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ལ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ ayaṃ loko saṃvaṭṭati. Saṃvaṭṭamāne, bhikkhave, loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṃvattanikā bhavanti. Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā antalikkhecarā subhaṭṭhāyino ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti. Saṃvaṭṭamāne, bhikkhave, loke ābhassarā [Pg.304] devā aggamakkhāyanti. Ābhassarānampi kho, bhikkhave, devānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་འཇིག་པའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དེ་ན་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དགའ་བ་ཟས་སུ་ཟ་བ་དང་། རང་གི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བ་དང་། བར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཛེས་པར་གནས་ཤིང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་ཚེ། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, kasiṇāyatanāni. Katamāni dasa? Pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ; āpokasiṇameko sañjānāti…pe… tejokasiṇameko sañjānāti… vāyokasiṇameko sañjānāti… nīlakasiṇameko sañjānāti… pītakasiṇameko sañjānāti… lohitakasiṇameko sañjānāti… odātakasiṇameko sañjānāti… ākāsakasiṇameko sañjānāti… viññāṇakasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ. Imāni kho, bhikkhave, dasa kasiṇāyatanāni. དགེ་སློང་དག །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད། བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཅིག་གིས་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པའི་ས་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་ཆུ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །...པེ... གཅིག་གིས་མེ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་རླུང་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་སྔོན་པོ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་སེར་པོ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་དམར་པོ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་དཀར་པོ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ dasannaṃ kasiṇāyatanānaṃ yadidaṃ viññāṇakasiṇaṃ eko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyaṃ advayaṃ appamāṇaṃ. Evaṃsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་གིས་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, abhibhāyatanāni. Katamāni aṭṭha? Ajjhattaṃ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ paṭhamaṃ abhibhāyatanaṃ. དགེ་སློང་དག །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ཡོད། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ dutiyaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ tatiyaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ [Pg.305] arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ catutthaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni. Seyyathāpi nāma umāpupphaṃ nīlaṃ nīlavaṇṇaṃ nīlanidassanaṃ nīlanibhāsaṃ, seyyathā vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ nīlaṃ nīlavaṇṇaṃ nīlanidassanaṃ nīlanibhāsaṃ; evamevaṃ ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ pañcamaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་སྔོ་བའི་མདོག་ཅན་སྔོ་བར་སྣང་བ་སྔོ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་སྔོ་བའི་མདོག་ཅན་སྔོ་བར་སྣང་བ་སྔོ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱས་པ་སྔོན་པོ་སྔོ་བའི་མདོག་ཅན་སྔོ་བར་སྣང་བ་སྔོ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་སྔོ་བའི་མདོག་ཅན་སྔོ་བར་སྣང་བ་སྔོ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni. Seyyathāpi nāma kaṇikārapupphaṃ pītaṃ pītavaṇṇaṃ pītanidassanaṃ pītanibhāsaṃ, seyyathā vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ pītaṃ pītavaṇṇaṃ pītanidassanaṃ pītanibhāsaṃ; evamevaṃ ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ chaṭṭhaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ་སེར་བའི་མདོག་ཅན་སེར་བར་སྣང་བ་སེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྡོང་བུ་ཀ་ཎི་ཀཱ་རའི་མེ་ཏོག་སེར་པོ་སེར་བའི་མདོག་ཅན་སེར་བར་སྣང་བ་སེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱས་པ་སེར་པོ་སེར་བའི་མདོག་ཅན་སེར་བར་སྣང་བ་སེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ་སེར་བའི་མདོག་ཅན་སེར་བར་སྣང་བ་སེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni. Seyyathāpi nāma bandhujīvakapupphaṃ lohitakaṃ lohitakavaṇṇaṃ lohitakanidassanaṃ lohitakanibhāsaṃ, seyyathā vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ lohitakaṃ lohitakavaṇṇaṃ lohitakanidassanaṃ lohitakanibhāsaṃ; evamevaṃ ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ sattamaṃ abhibhāyatanaṃ. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ་དམར་བའི་མདོག་ཅན་དམར་བར་སྣང་བ་དམར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་བན་དྷུ་ཇཱི་བ་ཀ་དམར་པོ་དམར་བའི་མདོག་ཅན་དམར་བར་སྣང་བ་དམར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དམར་པོ་དམར་བའི་མདོག་ཅན་དམར་བར་སྣང་བ་དམར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ་དམར་བའི་མདོག་ཅན་དམར་བར་སྣང་བ་དམར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པའོ། ། ‘‘Ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni. Seyyathāpi nāma osadhitārakā odātā odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā, seyyathā [Pg.306] vā pana taṃ vatthaṃ bārāṇaseyyakaṃ ubhatobhāgavimaṭṭhaṃ odātaṃ odātavaṇṇaṃ odātanidassanaṃ odātanibhāsaṃ; evamevaṃ ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Idaṃ aṭṭhamaṃ abhibhāyatanaṃ. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha abhibhāyatanāni. ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་དཀར་བར་སྣང་བ་དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྐར་ཆེན་སྦྲང་རྩི་དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་དཀར་བར་སྣང་བ་དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་དཀར་བར་སྣང་བ་དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་དཀར་བར་སྣང་བ་དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པོའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, imesaṃ aṭṭhannaṃ abhibhāyatanānaṃ yadidaṃ ajjhattaṃ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni; ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṃsaññī hoti. Evaṃsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པོ་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་དཀར་བར་སྣང་བ་དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། ‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཤེས་སོ་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā. Katamā catasso? Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā – imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā. དགེ་སློང་དག །ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་འདི་བཞི་པོ་དག་ཡོད། བཞི་གང་ཞེ་ན། དཀའ་བའི་བགྲོད་པ་མངོན་ཤེས་བུལ་བ་དང་། དཀའ་བའི་བགྲོད་པ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་དང་། བདེ་བའི་བགྲོད་པ་མངོན་ཤེས་བུལ་བ་དང་། བདེ་བའི་བགྲོད་པ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་བཞི་པོ་དག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ paṭipadānaṃ yadidaṃ sukhā paṭipadā khippābhiññā. Evaṃpaṭipannāpi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃpaṭipannānampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །བགྲོད་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བའི་བགྲོད་པ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་དེའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་བགྲོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་བགྲོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Catasso imā, bhikkhave, saññā. Katamā catasso? Parittameko sañjānāti, mahaggatameko sañjānāti, appamāṇameko sañjānāti, ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanameko sañjānāti – imā kho, bhikkhave, catasso saññā. དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་འདི་བཞི་པོ་དག་ཡོད། བཞི་གང་ཞེ་ན། གཅིག་གིས་ཆུང་ངུར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་གིས་ ‘ཅི་ཡང་མེད་དོ་’ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་འདུ་ཤེས་བཞི་པོ་དག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ saññānaṃ yadidaṃ ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanameko sañjānāti. Evaṃsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་གིས་ ‘ཅི་ཡང་མེད་དོ་’ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Etadaggaṃ[Pg.307], bhikkhave, bāhirakānaṃ diṭṭhigatānaṃ yadidaṃ ‘no cassaṃ, no ca me siyā, na bhavissāmi, na me bhavissatī’ti. Evaṃdiṭṭhino, bhikkhave, etaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘yā cāyaṃ bhave appaṭikulyatā, sā cassa na bhavissati; yā cāyaṃ bhavanirodhe pāṭikulyatā, sā cassa na bhavissatī’ti. Evaṃdiṭṭhinopi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃdiṭṭhīnampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག །ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ‘བདག་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །བདག་གི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །བདག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིག །བདག་གི་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིག’ ཅེས་པ་དེའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་ལ། ‘སྲིད་པ་ལ་མི་སྡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁོ་ལ་མི་འབྱུང་ཞིང་། སྲིད་པ་འགོག་པ་ལ་སྡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁོ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རེ་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བས་མཆོག་ལའང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā paramatthavisuddhiṃ paññāpenti. Etadaggaṃ, bhikkhave, paramatthavisuddhiṃ paññāpentānaṃ yadidaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Te tadabhiññāya tassa sacchikiriyāya dhammaṃ desenti. Evaṃvādinopi kho, bhikkhave, santi sattā. Evaṃvādīnampi kho, bhikkhave, sattānaṃ attheva aññathattaṃ atthi vipariṇāmo. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati. Tasmiṃ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṃ. དགེ་སློང་དག་ དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། དགེ་སློང་དག་ དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པའོ། དེ་དག་གིས་དེ་མངོན་པར་ཤེས་ནས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། དགེ་སློང་དག་ དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། དགེ་སློང་དག་ དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལའང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་མཆོག་ལའང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། དམན་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ‘‘Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññāpenti. Etadaggaṃ, bhikkhave, paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññāpentānaṃ yadidaṃ channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādā vimokkho. Evaṃvādiṃ kho maṃ, bhikkhave, evamakkhāyiṃ eke samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti – ‘samaṇo gotamo na kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpetī’ti. Kāmānañcāhaṃ, bhikkhave, pariññaṃ paññāpemi, rūpānañca pariññaṃ paññāpemi, vedanānañca pariññaṃ paññāpemi, diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto anupādā parinibbānaṃ paññāpemī’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག་ དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མཆོག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། དགེ་སློང་དག་ མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མཆོག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ནུབ་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས། ལེན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། དགེ་སློང་དག་ ང་འདི་ལྟར་སྨྲ་ཞིང་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ལ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གིས་མེད་པ་དང་། གསོག་དང་། རྫུན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སྐུར་བ་འདེབས་ཏེ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་སྟོན། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་སྟོན། ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་སྟོན་ཏོ།’ ཞེས་ཟེར་རོ། དགེ་སློང་དག་ ངས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའང་སྟོན། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའང་སྟོན། ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའང་སྟོན། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྲེད་པ་མེད་ཅིང་། ཉེ་བར་ཞི་བ། བསིལ་བར་གྱུར་ཏེ། ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། མདོ་དགུ་པའོ།། 10. Dutiyakosalasuttaṃ ༡༠. ཀོ་ས་ལའི་མདོ་གཉིས་པ། 30. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uyyodhikā nivatto hoti vijitasaṅgāmo laddhādhippāyo. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena ārāmo tena pāyāsi. Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṃ pāvisi. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū [Pg.308] abbhokāse caṅkamanti. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca – ‘‘kahaṃ nu kho, bhante, bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho. Dassanakāmā hi mayaṃ, bhante, taṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddha’’nti. ‘‘Eso, mahārāja, vihāro saṃvutadvāro. Tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭehi; vivarissati te bhagavā dvāra’’nti. ༣༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། དེའི་ཚེ་ན་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞིང་རང་གི་དོན་གྲུབ་སྟེ་དམག་འཐབ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ངོ་། ཤིང་རྟ་བགྲོད་པའི་ས་མཚམས་ཀྱི་བར་དུ་ཤིང་རྟས་སོང་ནས། ཤིང་རྟ་ལས་བབས་ཏེ་རྐང་ཐང་ཁོ་ནས་ཀུན་དགའ་ར་བར་ཞུགས་སོ། དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་བླ་གབ་མེད་པའི་ས་ལ་འཆག་པར་མཛད་དོ། དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་དགེ་སློང་དེ་དག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ‘བཙུན་པ་དག ད་ལྟ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ན་བཞུགས། བཙུན་པ་དག བདག་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་མཇལ་བར་འཚལ་ལོ།’ ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ‘རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ གཙུག་ལག་ཁང་སྒོ་བཅད་པ་འདི་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། དེར་སྒྲ་མེད་པར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། བྲེལ་བ་མེད་པར་སྒོ་ཁྱམས་སུ་ཞུགས་ནས་ལུད་པ་བསལ་ཏེ་སྒོ་གཏན་ལ་རྡོག་རྡོག་ཅེས་བརྡུང་ཞིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་སྒོ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་སྨྲས་སོ། Atha kho rājā pasenadi kosalo yena so vihāro saṃvutadvāro, tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno ālindaṃ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṃ ākoṭesi. Vivari bhagavā dvāraṃ. Atha kho rājā pasenadi kosalo vihāraṃ pavisitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati nāmañca sāveti – ‘‘rājāhaṃ, bhante, pasenadi kosalo; rājāhaṃ, bhante, pasenadi kosalo’’ti. དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གཙུག་ལག་ཁང་སྒོ་བཅད་པ་དེ་གང་ན་བ་དེར་སྒྲ་མེད་པར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། བྲེལ་བ་མེད་པར་སྒོ་ཁྱམས་སུ་ཞུགས་ནས་ལུད་པ་བསལ་ཏེ་སྒོ་གཏན་ལ་བརྡུངས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱེ་བར་མཛད་དོ། དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཁས་ཀྱང་འོ་བྱེད། ལག་པས་ཀྱང་མཉེ་ཞིང་རང་གི་མིང་ནས་བརྗོད་དོ། ‘བཙུན་པ་ བདག་ནི་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལགས་སོ། བཙུན་པ་ བདག་ནི་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལགས་སོ།’ ཞེས་སྨྲས་སོ། ‘‘Kaṃ pana tvaṃ, mahārāja, atthavasaṃ sampassamāno imasmiṃ sarīre evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karosi, mettūpahāraṃ upadaṃsesī’’ti? ‘‘Kataññutaṃ kho ahaṃ, bhante, kataveditaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. ‘རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་གང་ཞིག་མཐོང་ནས་ལུས་འདི་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ‘བཙུན་པ་ བདག་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཉིད་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། ‘‘Bhagavā hi, bhante, bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya. Yampi, bhante, bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya bahuno janassa ariye ñāye patiṭṭhāpitā yadidaṃ kalyāṇadhammatāya kusaladhammatāya, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་བཀོད་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལའོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་བཀོད་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༡) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato. Yampi, bhante, bhagavā sīlavā vuddhasīlo ariyasīlo kusalasīlo kusalasīlena samannāgato, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱས་པ། འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱས་པ། འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༢) ‘‘Puna [Pg.309] caparaṃ, bhante, bhagavā dīgharattaṃ āraññiko, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati. Yampi, bhante, bhagavā dīgharattaṃ āraññiko, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དགོན་པ་པ་མཛད་དེ། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པར་མཛད་དོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དགོན་པ་པ་མཛད་དེ། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པར་མཛད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༣) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā santuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhante, bhagavā santuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Yampi, bhante, bhagavā āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ལགས་སོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ལགས་སོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༤-༥) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. Yampi, bhante, bhagavā yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā…pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpāya kathāya nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ གཏམ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་འབྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་དང་། ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་དང་། དབེན་པའི་གཏམ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཏམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་རྙེད་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། བཙུན་པ་ གཏམ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་འབྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་གྱི་བར་དུ། འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་རྙེད་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་རྙེད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༦) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. Yampi, bhante, bhagavā catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་ ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་རྙེད་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། བཙན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་ ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་རྙེད་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་རྙེད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༧) ‘‘Puna [Pg.310] caparaṃ, bhante, bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Yampi, bhante, bhagavā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་དང་། སྐྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་འབུམ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། འཇིག་ཆགས་ཀྱི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། ‘ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བདག་འདི་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་རུས་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཟས་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཚེའི་མཐའ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། དེར་ཡང་བདག་འདི་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་རུས་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཟས་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་ཚེའི་མཐའ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ།’ ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཡུལ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དོ། བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་ནས། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཡུལ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མཛད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་ བདག་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་དམའ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ།། (༨) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Yampi, bhante, bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. བཙུན་པ་གཞན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལེན་པ། དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ། བདེ་འགྲོར་སོང་བ་དང་། ངན་འགྲོར་སོང་བ། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟིགས་ཤིང་མཁྱེན་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ། ལོག་པར་ལྷུང་བ། དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །ཡང་ན་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མི་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟིགས་ཤིང་། །པེ་། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཁྱེན་ཏོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་། པེ་། ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། བཙུན་པ། བདག་གིས་དགོས་པའི་དབང་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བགྱིའོ། ། ‘‘Puna [Pg.311] caparaṃ, bhante, bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Yampi, bhante, bhagavā āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ…pe… sacchikatvā upasampajja viharati, idampi kho ahaṃ, bhante, atthavasaṃ sampassamāno bhagavati evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karomi, mettūpahāraṃ upadaṃsemi. བཙུན་པ་གཞན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་སོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་། པེ་། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་བཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། བཙུན་པ། བདག་གིས་དགོས་པའི་དབང་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཆོག་ཏུ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བྱམས་པའི་མཆོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བགྱིའོ། ། ‘‘Handa ca dāni mayaṃ, bhante, gacchāma. Bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’ti. ‘‘Yassa dāni tvaṃ, mahārāja, kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmīti. Dasamaṃ. “ད་ནི་བདག་ཅག་གཤེགས་པར་བགྱིའོ། །བདག་ཅག་ནི་བྱ་བ་མང་ཞིང་བྱེད་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་ནོ། །” “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ད་ནི་ཁྱོད་གཤེགས་པའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག” དེ་ནས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་གཤེགས་སོ། །མདོ་བཅུ་པ་རྫོགས་སོ། ། Mahāvaggo tatiyo. སྡེ་ཚན་ཆེན་པོ་གསུམ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Sīhādhivutti kāyena, cundena kasiṇena ca; Kāḷī ca dve mahāpañhā, kosalehi pare duveti. སེང་གེ་མོས་པ་ལུས་དང་ནི། །ཙུན་དྷ་ཟིལ་གནོན་ཀཱ་ལཱི་དང་། །དྲི་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་དག་དང་། །ཀོ་ས་ལ་ཡི་མདོ་གཉིས་སོ། ། 4. Upālivaggo ༤. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་སྡེ་ཚན། 1. Upālisuttaṃ ༡. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་མདོ། 31. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante, atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, pātimokkhaṃ uddiṭṭha’’nti? ༣༡. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། དགོས་པའི་དབང་དུ་མ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་ཤིང་། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲགས་པར་མཛད་ལགས་སམ།” ‘‘Dasa kho, upāli, atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, pātimokkhaṃ uddiṭṭhaṃ. Katame dasa? Saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya, appasannānaṃ pasādāya, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya – ime kho, upāli, dasa atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, pātimokkhaṃ uddiṭṭha’’nti. Paṭhamaṃ. “ཉེ་བར་འཁོར། དགོས་པའི་དབང་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་ཤིང་། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲགས་པར་མཛད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཁོར། དགོས་པའི་དབང་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་ཤིང་། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲགས་པར་མཛད་དོ། །” དང་པོའོ། ། 2. Pātimokkhaṭṭhapanāsuttaṃ ༢. སོ་སོར་ཐར་པ་འགོག་པའི་མདོ། 32. ‘‘Kati [Pg.312] nu kho, bhante, pātimokkhaṭṭhapanā’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, pātimokkhaṭṭhapanā. Katame dasa? Pārājiko tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti, pārājikakathā vippakatā hoti, anupasampanno tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti, anupasampannakathā vippakatā hoti, sikkhaṃ paccakkhātako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti, sikkhaṃ paccakkhātakakathā vippakatā hoti, paṇḍako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti, paṇḍakakathā vippakatā hoti, bhikkhunidūsako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti, bhikkhunidūsakakathā vippakatā hoti – ime kho, upāli, dasa pātimokkhaṭṭhapanā’’ti. Dutiyaṃ. ༣༢. “བཙུན་པ། སོ་སོར་ཐར་པ་འགོག་པ་ནི་དུ་མཆིས་ལགས་སམ།” “ཉེ་བར་འཁོར། སོ་སོར་ཐར་པ་འགོག་པ་ནི་བཅུ་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཕམ་པ་བྱུང་བའི་གང་ཟག་འཁོར་དེར་འཁོད་པ་དང་། ཕམ་པ་བྱུང་བའི་གཏམ་མ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་འཁོར་དེར་འཁོད་པ་དང་། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་གཏམ་མ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། བསླབ་པ་ཕུལ་བའི་གང་ཟག་འཁོར་དེར་འཁོད་པ་དང་། བསླབ་པ་ཕུལ་བའི་གཏམ་མ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། མ་ནིང་འཁོར་དེར་འཁོད་པ་དང་། མ་ནིང་གི་གཏམ་མ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བའི་གང་ཟག་འཁོར་དེར་འཁོད་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བའི་གཏམ་མ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་དག་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འགོག་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །” གཉིས་པའོ། ། 3. Ubbāhikāsuttaṃ ༣. འདམ་པའི་མདོ། 33. ‘‘Katihi nu kho, bhante, dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo’’ti? ‘‘Dasahi kho, upāli, dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Katamehi dasahi? Idhupāli, bhikkhu sīlavā hoti; pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso; vinaye kho pana ṭhito hoti asaṃhīro; paṭibalo hoti ubho atthapaccatthike saññāpetuṃ paññāpetuṃ nijjhāpetuṃ pekkhetuṃ pasādetuṃ; adhikaraṇasamuppādavūpasamakusalo hoti – adhikaraṇaṃ jānāti; adhikaraṇasamudayaṃ jānāti; adhikaraṇanirodhaṃ jānāti; adhikaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ jānāti. Imehi kho, upāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo’’ti. Tatiyaṃ. ༣༣. “བཙུན་པ། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་འདམ་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་ལགས་སམ།” “ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་འདམ་པར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ནས་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐའ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་དྲིས་པ། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདུལ་བ་ལ་གནས་ཤིང་མི་འཕྲོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་རྩོད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ། ངེས་པར་བྱ་བ། བལྟ་བར་བྱ་བ། དང་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པ་ཤེས་པ་དང་། རྩོད་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། རྩོད་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། རྩོད་པ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་འདམ་པར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །” གསུམ་པའོ། ། 4. Upasampadāsuttaṃ ༤. བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་མདོ། 34. ‘‘Katihi [Pg.313] nu kho, bhante, dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabba’’nti? ‘‘Dasahi kho, upāli, dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ. Katamehi dasahi? Idhupāli, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso; paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā; paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā; paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ; paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ; paṭibalo hoti adhisīle samādapetuṃ; paṭibalo hoti adhicitte samādapetuṃ; paṭibalo hoti adhipaññāya samādapetuṃ. Imehi kho, upāli, dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabba’’nti. Catutthaṃ. ༣༤. “བཙུན་པ། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱི་ལགས་སམ།” “ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ནས་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐའ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་དྲིས་པ། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའམ། རིམ་གྲོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགའ་བ་སེལ་བའམ། སེལ་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བར་སོང་བ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །” བཞི་པའོ། ། 5. Nissayasuttaṃ ༥. གནས་སྦྱིན་པའི་མདོ། 35. ‘‘Katihi nu kho, bhante, dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo’’ti? ‘‘Dasahi kho, upāli, dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo. Katamehi dasahi? Idhupāli, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso; paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā; paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā; paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ; paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ; paṭibalo hoti adhisīle…pe… adhicitte… adhipaññāya samādapetuṃ. Imehi kho, upāli, dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo’’ti. Pañcamaṃ. ༣༥. “བཙུན་པ། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་སྦྱིན་པར་བགྱི་ལགས་སམ།” “ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའམ། རིམ་གྲོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགའ་བ་སེལ་བའམ། སེལ་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བར་སོང་བ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་། པེ་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །” ལྔ་པའོ། ། 6. Sāmaṇerasuttaṃ ༦. དགེ་ཚུལ་གྱི་མདོ། 36. ‘‘Katihi [Pg.314] nu kho, bhante, dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo’’ti? ‘‘Dasahi kho, upāli, dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi dasahi? Idhupāli, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; pātimokkhaṃ kho panassa vitthārena svāgataṃ hoti suvibhattaṃ suppavattaṃ suvinicchitaṃ suttaso anubyañjanaso; paṭibalo hoti gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā; paṭibalo hoti anabhiratiṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā; paṭibalo hoti uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ; paṭibalo hoti uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ; paṭibalo hoti adhisīle samādapetuṃ; paṭibalo hoti adhicitte samādapetuṃ; paṭibalo hoti adhipaññāya samādapetuṃ. Imehi kho, upāli, dasahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༣༦. “བཙུན་པ། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བགྱི་ལགས་སམ།” “ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའམ། རིམ་གྲོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགའ་བ་སེལ་བའམ། སེལ་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བར་སོང་བ་སྐྱེས་པ་ཆོས་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཁོར། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །” དྲུག་པའོ། ། 7. Saṅghabhedasuttaṃ ༧. དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱེད་པའི་མདོ། 37. ‘‘‘Saṅghabhedo saṅghabhedo’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṅgho bhinno hotī’’ti? ‘‘Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Te imehi dasahi vatthūhi avakassanti apakassanti āveni kammāni karonti āveni pātimokkhaṃ uddisanti. Ettāvatā kho, upāli, saṅgho bhinno hotī’’ti. Sattamaṃ. ༣༧. “བཙུན་པ་‘དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་’ཞེས་བགྱི་བར་བརྗོད་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།”“ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་དག་གཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཁོར་རྣམས་འདྲེན་ཅིང་འབྱེད་པར་བྱེད། སོ་སོར་ལས་བྱེད། སོ་སོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་འགྱུར་རོ།” བདུན་པའོ། 8. Saṅghasāmaggīsuttaṃ ༨. དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་མདོ། 38. ‘‘‘Saṅghasāmaggī [Pg.315] saṅghasāmaggī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṅgho samaggo hotī’’ti? ‘‘Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti, dhammaṃ dhammoti dīpenti, avinayaṃ avinayoti dīpenti, vinayaṃ vinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Te imehi dasahi vatthūhi na avakassanti na apakassanti na āveni kammāni karonti na āveni pātimokkhaṃ uddisanti. Ettāvatā kho, upāli, saṅgho samaggo hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༣༨. “བཙུན་པ་‘དགེ་འདུན་གྱི་མཐུན་པ་དགེ་འདུན་གྱི་མཐུན་པ་’ཞེས་བགྱི་བར་བརྗོད་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།”“ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་དག་གཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཁོར་རྣམས་མི་འདྲེན་ཅིང་མི་འབྱེད། སོ་སོར་ལས་མི་བྱེད། སོ་སོར་སོ་སོར་ཐར་པ་མི་འདོན་ནོ། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།” བརྒྱད་པའོ། 9. Paṭhamaānandasuttaṃ ༩. ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་དང་པོ། 39. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘saṅghabhedo saṅghabhedo’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṅgho bhinno hotī’’ti? ‘‘Idhānanda, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti…pe… paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Te imehi dasahi vatthūhi avakassanti apakassanti āveni kammāni karonti āveni pātimokkhaṃ uddisanti. Ettāvatā kho, ānanda, saṅgho bhinno hotī’’ti. ༣༩. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་‘དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་’ཞེས་བགྱི་བར་བརྗོད་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།”“ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། །པེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་དག་གཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཁོར་རྣམས་འདྲེན་ཅིང་འབྱེད་པར་བྱེད། སོ་སོར་ལས་བྱེད། སོ་སོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Samaggaṃ pana, bhante, saṅghaṃ bhinditvā kiṃ so pasavatī’’ti? ‘‘Kappaṭṭhikaṃ, ānanda, kibbisaṃ pasavatī’’ti. ‘‘Kiṃ pana, bhante, kappaṭṭhikaṃ kibbisa’’nti? ‘‘Kappaṃ, ānanda, nirayamhi paccatīti – “བཙུན་པ་མཐུན་པའི་དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱས་ནས་དེས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར།”“ཀུན་དགའ་བོ་བསྐལ་པར་གནས་པའི་སྡིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།”“བཙུན་པ་བསྐལ་པར་གནས་པའི་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལགས།”“ཀུན་དགའ་བོ་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་འཚེད་པ་སྟེ།” ‘‘Āpāyiko nerayiko, kappaṭṭho saṅghabhedako; Vaggarato adhammaṭṭho, yogakkhemā padhaṃsati; Saṅghaṃ samaggaṃ bhinditvā kappaṃ nirayamhi paccatī’’ti. navamaṃ; “ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ཞིང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ལ། བསྐལ་པར་གནས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཚོགས་ལ་དགའ་ཞིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པས། སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། མཐུན་པའི་དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱས་ནས། བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་འཚེད་པར་འགྱུར།” དགུ་པའོ། 10. Dutiyaānandasuttaṃ ༡༠. ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་གཉིས་པ། 40. ‘‘‘Saṅghasāmaggī [Pg.316] saṅghasāmaggī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṅgho samaggo hotī’’ti? ‘‘Idhānanda, bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti, dhammaṃ dhammoti dīpenti, avinayaṃ avinayoti dīpenti, vinayaṃ vinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Te imehi dasahi vatthūhi na avakassanti na apakassanti na āveni kammāni karonti na āveni pātimokkhaṃ uddisanti. Ettāvatā kho, ānanda, saṅgho samaggo hotī’’ti. ༤༠. “བཙུན་པ་‘དགེ་འདུན་གྱི་མཐུན་པ་དགེ་འདུན་གྱི་མཐུན་པ་’ཞེས་བགྱི་བར་བརྗོད་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།”“ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་དག་གཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཁོར་རྣམས་མི་འདྲེན་ཅིང་མི་འབྱེད། སོ་སོར་ལས་མི་བྱེད། སོ་སོར་སོ་སོར་ཐར་པ་མི་འདོན་ནོ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Bhinnaṃ pana, bhante, saṅghaṃ samaggaṃ katvā kiṃ so pasavatī’’ti? ‘‘Brahmaṃ, ānanda, puññaṃ pasavatī’’ti. ‘‘Kiṃ pana, bhante, brahmaṃ puñña’’nti? ‘‘Kappaṃ, ānanda, saggamhi modatīti – “བཙུན་པ་དབྱེན་པར་གྱུར་པའི་དགེ་འདུན་མཐུན་པར་བྱས་ནས་དེས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར།”“ཀུན་དགའ་བོ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།”“བཙུན་པ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལགས།”“ཀུན་དགའ་བོ་བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།” ‘‘Sukhā saṅghassa sāmaggī, samaggānañca anuggaho; Samaggarato dhammaṭṭho, yogakkhemā na dhaṃsati; Saṅghaṃ samaggaṃ katvāna, kappaṃ saggamhi modatī’’ti. dasamaṃ; “དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། མཐུན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་ཆོས་ལ་གནས་པས། སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ལས་མི་ཉམས། དགེ་འདུན་མཐུན་པར་བྱས་ནས། བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།” བཅུ་པའོ། Upālivaggo catuttho. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་ཚན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Upāli ṭhapanā ubbāho, upasampadanissayā; Sāmaṇero ca dve bhedā, ānandehi pare duveti. ཉེ་བར་འཁོར་དང་དགག་པ་དང་། གནས་ནས་དབྱུང་དང་ཉེ་བར་གནས། དགེ་ཚུལ་དང་ནི་དབྱེན་གཉིས་དང་། ཀུན་དགའ་བོས་ཞུས་གཞན་གཉིས་སོ།། 5. Akkosavaggo ༥. གཤེ་བའི་ཚན་པ། 1. Vivādasuttaṃ ༡. རྩོད་པའི་མདོ། 41. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho [Pg.317] āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu viharantī’’ti? ‘‘Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Ayaṃ kho, upāli, hetu ayaṃ paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu viharantī’’ti. Paṭhamaṃ. ༤༡. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་པ་གང་གིས། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འཐབ་རྩོད་དང་། ཁ་རྩོད་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་མི་གནས་པ་ལགས།”“ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འཐབ་རྩོད་དང་། ཁ་རྩོད་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་མི་གནས་སོ།” དང་པོའོ། 2. Paṭhamavivādamūlasuttaṃ ༢. རྩོད་པའི་རྩ་བའི་མདོ་དང་པོ། 42. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Dutiyaṃ. ༤༢. “བཙུན་པ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་དུ་ལགས་སམ།”“ཉེ་བར་འཁོར་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི་བཅུ་ཡོད་དོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཆོས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུལ་བའོ་ཞེས་སྟོན། འདུལ་བ་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་བཤད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་གསུངས་པ་མ་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤྱད་དོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཅས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཅས་སོ་ཞེས་སྟོན། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་དག་ནི་རྩོད་པའི་རྩ་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ།” གཉིས་པའོ། 3. Dutiyavivādamūlasuttaṃ ༣. རྩོད་པའི་རྩ་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 43. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū anāpattiṃ āpattīti dīpenti, āpattiṃ anāpattīti dīpenti, lahukaṃ āpattiṃ garukāpattīti dīpenti[Pg.318], garukaṃ āpattiṃ lahukāpattīti dīpenti, duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullāpattīti dīpenti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullāpattīti dīpenti, sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesāpattīti dīpenti, anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesāpattīti dīpenti, sappaṭikammaṃ āpattiṃ appaṭikammāpattīti dīpenti, appaṭikammaṃ āpattiṃ sappaṭikammāpattīti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Tatiyaṃ. ༤༣. “བཙུན་པ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་དུ་ལགས་སམ།”“ཉེ་བར་འཁོར་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི་བཅུ་ཡོད་དོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ལྟུང་བ་ནི་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། ལྟུང་བ་ཡང་བ་ནི་ལྟུང་བ་ལྕི་བའོ་ཞེས་སྟོན། ལྟུང་བ་ལྕི་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཡང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ལྟུང་བ་རགས་པ་ནི་ལྟུང་བ་རགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན། ལྟུང་བ་རགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྟུང་བ་རགས་པའོ་ཞེས་སྟོན། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ལྷག་མ་མེད་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ཕྱིར་བཅོས་སུ་རུང་བའི་ལྟུང་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ཕྱིར་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི་ལྟུང་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་སུ་རུང་བའི་ལྟུང་བའོ་ཞེས་སྟོན། ཉེ་བར་འཁོར་འདི་དག་ནི་རྩོད་པའི་རྩ་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ།” གསུམ་པའོ། 4. Kusinārasuttaṃ ༤. ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མདོ། 44. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༤༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཏོར་མ་གཏོང་བའི་ནགས་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo. Katame pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā? Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhakāyasamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhena kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā kāyikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro. “དགེ་སློང་དག གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་གིས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ལྔ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ལྔ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གམ། བདག་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པ་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་ནམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད།’ ཅེས་སོ། །དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པ་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པས་རེ་ཞིག་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་སློབ་ཅིག’ ཅེས་དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhavacīsamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhavacīsamācāro hoti parisuddhena vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vācasikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ནི་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བདག་ནི་མ་ཉམས་ཤིང་མ་སྦགས་པའི་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད།’ ཅེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཉམས་ཤིང་མ་སྦགས་པའི་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མི་ལྡན་ན། ཁོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཐོག་མར་ངག་གི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་ཅིག’ ཅེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘mettaṃ nu kho me cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ sabrahmacārīsu anāghātaṃ. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno [Pg.319] mettaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu anāghātaṃ, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā sabrahmacārīsu mettaṃ cittaṃ upaṭṭhāpehī’ti, itissa bhavanti vattāro. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་གིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མེད་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད།’ ཅེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མེད་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན། ཁོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཐོག་མར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘bahussuto nu khomhi sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā āgamaṃ pariyāpuṇassū’ti, itissa bhavanti vattāro. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ནི་ཐོས་པ་མང་པོ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་བདག་གིས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། ངག་གིས་བཟུང་བ། ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད།’ ཅེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ཐོས་པ་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཁོས་མང་དུ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ངག་གིས་བཟུང་བ། ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། ཁོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཐོག་མར་ལུང་ལ་སློབ་ཅིག’ ཅེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘ubhayāni kho pana me pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno ubhayāni pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ‘idaṃ panāyasmā, kattha vuttaṃ bhagavatā’ti, iti puṭṭho na sampāyissati. Tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vinayaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro. Ime pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་བཟུང་ཞིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་ཞིབ་མོའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད།’ ཅེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེས་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་བཏོན་པ། མདོ་དང་ཞིབ་མོའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མ་ཡིན་ན། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ བསླབ་པའི་གཞི་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན།’ ཞེས་དྲིས་པའི་ཚེ་ལན་ལེགས་པར་འདེབས་མི་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཐོག་མར་འདུལ་བ་ལ་སློབ་ཅིག’ ཅེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།” ‘‘Katame pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā? ‘Kālena vakkhāmi, no akālena; bhūtena vakkhāmi, no abhūtena; saṇhena vakkhāmi, no pharusena; atthasaṃhitena vakkhāmi, no anatthasaṃhitena; mettacitto vakkhāmi, no dosantaro’ti – ime pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā. Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo’’ti. Catutthaṃ. “རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ‘བདག་གིས་དུས་སུ་སྨྲ་བར་བྱ་ཞིང་དུས་མ་ཡིན་པར་མི་སྨྲའོ། བདེན་པར་སྨྲ་བར་བྱ་ཞིང་མི་བདེན་པར་མི་སྨྲའོ། འཇམ་པོར་སྨྲ་བར་བྱ་ཞིང་རྩུབ་པོར་མི་སྨྲའོ། དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བར་བྱ་ཞིང་དོན་དང་མི་ལྡན་པར་མི་སྨྲའོ། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨྲ་བར་བྱ་ཞིང་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་མི་སྨྲའོ།’ ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག་ གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སོ་སོར་བརྟག་ཅིང་། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་བཞི་པའོ།། 5. Rājantepurappavesanasuttaṃ ༥. རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་མདོ། 45. ‘‘Dasayime[Pg.320], bhikkhave, ādīnavā rājantepurappavesane. Katame dasa? Idha, bhikkhave, rājā mahesiyā saddhiṃ nisinno hoti. Tatra bhikkhu pavisati. Mahesī vā bhikkhuṃ disvā sitaṃ pātukaroti, bhikkhu vā mahesiṃ disvā sitaṃ pātukaroti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vā’ti! Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane. ༤༥. “དགེ་སློང་དག་ རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་བཙུན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོད་པ་ན། དེར་དགེ་སློང་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། བཙུན་མོས་དགེ་སློང་མཐོང་ནས་འཛུམ་པ་སྟོན་ཏམ། ཡང་ན་དགེ་སློང་གིས་བཙུན་མོ་མཐོང་ནས་འཛུམ་པ་སྟོན་ཏོ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘ངེས་པར་འདི་དག་གིས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་བྱས་ཟིན་ཏམ། ཡང་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་པོའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā bahukicco bahukaraṇīyo aññataraṃ itthiṃ gantvā na sarati – ‘sā tena gabbhaṃ gaṇhāti’. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ནི་བྱ་བ་མང་ཞིང་བྱེད་སྒོ་མང་བས། བུད་མེད་ཅིག་གི་རྩར་སོང་ནས་མི་དྲན་པར་འགྱུར་ལ། བུད་མེད་དེ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མངལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཡང་མི་འཇུག་ན། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure aññataraṃ ratanaṃ nassati. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཡང་མི་འཇུག་ན། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་གསུམ་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure abbhantarā guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ gacchanti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་གི་གསང་བའི་གྲོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཡང་མི་འཇུག་ན། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་བཞི་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure pitā vā puttaṃ pattheti putto vā pitaraṃ pattheti. Tesaṃ evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་ཕས་བུ་གསོད་པར་འདོད་དམ། ཡང་ན་བུས་ཕ་གསོད་པར་འདོད་དོ། དེ་དག་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུ་ཡང་མི་འཇུག་ན། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā nīcaṭṭhāniyaṃ ucce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, chaṭṭho ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོས་གོ་ས་དམའ་བའི་མི་དེ་གོ་ས་མཐོན་པོར་བསྐོ་བར་བྱེད་དོ། གོ་ས་བསྐོ་བཞག་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘རྒྱལ་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་འགྲོགས་པས། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་དྲུག་པའོ།” ‘‘Puna [Pg.321] caparaṃ, bhikkhave, rājā uccaṭṭhāniyaṃ nīce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, sattamo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོས་གོ་ས་མཐོན་པོའི་མི་དེ་གོ་ས་དམའ་བོར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། གོ་ས་ཕབ་པ་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘རྒྱལ་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་འགྲོགས་པས། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་བདུན་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā akāle senaṃ uyyojeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, aṭṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོས་དུས་མ་ཡིན་པར་དམག་དཔུང་མངག་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལ་མི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘རྒྱལ་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་འགྲོགས་པས། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་བརྒྱད་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā kāle senaṃ uyyojetvā antarāmaggato nivattāpeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, navamo ādīnavo rājantepurappavesane. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོས་དུས་སུ་དམག་དཔུང་མངགས་ནས་ལམ་བར་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལ་མི་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘རྒྱལ་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འདྲེས་ཤིང་འགྲོགས་པས། འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལས་ཤིག་ཡིན་ནམ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་དགུ་པའོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepuraṃ hatthisammaddaṃ assasammaddaṃ rathasammaddaṃ rajanīyāni rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbāni, yāni na pabbajitassa sāruppāni. Ayaṃ, bhikkhave, dasamo ādīnavo rājantepurappavesane. Ime kho, bhikkhave, dasa ādīnavā rājantepurappavesane’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟས་འཚང་ཁ་ཆེ་ཞིང་། ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཡོད་དེ། འདི་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མི་འཚམ་པ་ཤ་སྟག་གོ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཉེས་དམིགས་བཅུ་པའོ། དགེ་སློང་དག་ རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་ལྔ་པའོ།། 6. Sakkasuttaṃ ༦. ཤཱཀྱའི་མདོ། 46. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho sambahulā sakkā upāsakā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho sakke upāsake bhagavā etadavoca – ‘‘api nu tumhe, sakkā, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasathā’’ti? ‘‘Appekadā mayaṃ, bhante, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasāma, appekadā na upavasāmā’’ti. ‘‘Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasatha. ༤༦. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་ཡུལ་སེར་སྐྱའི་གཞི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤཱཀྱའི་དགེ་བསྙེན་མང་པོ་ཞིག་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཤཱཀྱའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ཤཱཀྱ་པ་དག་ ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུང་བར་བྱེད་དམ།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “བཙུན་པ་ བདག་ཅག་གིས་རེས་འགའ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུང་བར་བགྱིད་ལ། རེས་འགའ་མི་བགྱིད་དོ།” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“ཤཱཀྱ་པ་དག་ ཁྱེད་ཅག་གིས་མྱ་ངན་གྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རེས་འགའ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུང་ཞིང་རེས་འགའ་མི་སྲུང་བ་ནི། ཁྱེད་ཅག་ལ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ལེགས་པར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ aḍḍhakahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཤཱཀྱ་པ་དག་ འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་མ་ཞུགས་པར་ཉིན་རེར་ལས་ཀ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་ཕྱེད་མ་རེ་འཚོལ་བར་བྱེད་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཁས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྨྲ་བར་འོས་སམ།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “བཙུན་པ་ དེ་ལྟར་ལགས་སོ།” ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ [Pg.322] kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ kahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཤཱཀྱ་པ་དག་ འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་མ་ཞུགས་པར་ཉིན་རེར་ལས་ཀ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་རེ་འཚོལ་བར་བྱེད་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཁས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྨྲ་བར་འོས་སམ།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “བཙུན་པ་ དེ་ལྟར་ལགས་སོ།” ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ, maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ dve kahāpaṇe nibbiseyya … tayo kahāpaṇe nibbiseyya… cattāro kahāpaṇe nibbiseyya… pañca kahāpaṇe nibbiseyya… cha kahāpaṇe nibbiseyya… satta kahāpaṇe nibbiseyya… aṭṭha kahāpaṇe nibbiseyya… nava kahāpaṇe nibbiseyya… dasa kahāpaṇe nibbiseyya… vīsa kahāpaṇe nibbiseyya… tiṃsa kahāpaṇe nibbiseyya… cattārīsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… paññāsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… kahāpaṇasataṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཤཱཀྱ་པ་དག་ འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་མ་ཞུགས་པར་ཉིན་རེར་ལས་ཀ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ལྔའམ། དྲུག་གམ། བདུན་ནམ། བརྒྱད་དམ། དགུའམ། བཅུའམ། ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུའམ། བཞི་བཅུའམ། ལྔ་བཅུའམ། ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་བརྒྱ་རེ་འཚོལ་བར་བྱེད་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་མཁས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་སྨྲ་བར་འོས་སམ།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “བཙུན་པ་ དེ་ལྟར་ལགས་སོ།” ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso divase divase kahāpaṇasataṃ kahāpaṇasahassaṃ nibbisamāno laddhaṃ laddhaṃ nikkhipanto vassasatāyuko vassasatajīvī mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigaccheyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཤཱཀྱ་རྣམས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ་དུ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་བརྒྱའམ་ཀཱརྵཱ་པ་ཎ་སྟོང་རེ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཅིང་། ལོ་བརྒྱའི་ཚེ་ཚད་ཡོད་པར་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་འཚོ་ན། ཁོ་བོས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ།” “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།།” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso bhogahetu bhoganidānaṃ bhogādhikaraṇaṃ ekaṃ vā rattiṃ ekaṃ vā divasaṃ upaḍḍhaṃ vā rattiṃ upaḍḍhaṃ vā divasaṃ ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Kāmā hi, bhante, aniccā tucchā musā mosadhammā’’ti. “ཤཱཀྱ་རྣམས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ་དུ། སྐྱེས་བུ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བརྩམས་ཏེ། མཚན་གཅིག་གམ། ཉིན་གཅིག་གམ། མཚན་ཕྱེད་དམ། ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་རིང་ལའང་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་ནུས་སམ།” “བཙུན་པ་དེ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།” “དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།” “བཙུན་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ། གསོག་དང་། རྫུན་པ་དང་། བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།” ‘‘Idha pana vo, sakkā, mama sāvako dasa vassāni appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya. So ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa vassāni. “ཤཱཀྱ་རྣམས་འོན་ཀྱང་འདི་ན། ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ལོ་བཅུ་ནི་བཞག་པར་བྱའོ།།” Idha mama sāvako nava vassāni… aṭṭha vassāni… satta vassāni… cha vassāni… pañca vassāni cattāri vassāni… tīṇi vassāni… dve vassāni… ekaṃ vassaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī [Pg.323] vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, ekaṃ vassaṃ. “འདི་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ལོ་དགུའམ། ལོ་བརྒྱད་དམ། ལོ་བདུན་ནམ། ལོ་དྲུག་གམ། ལོ་ལྔའམ། ལོ་བཞིའམ། ལོ་གསུམ་མམ། ལོ་གཉིས་སམ། ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ལོ་གཅིག་ནི་བཞག་པར་བྱའོ།།” Idha mama sāvako dasa māse appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa māsā. “འདི་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ཟླ་བ་བཅུའི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཟླ་བ་བཅུ་ནི་བཞག་པར་བྱའོ།།” Idha mama sāvako nava māse… aṭṭha māse… satta māse… cha māse… pañca māse… cattāro māse… tayo māse… dve māse… ekaṃ māsaṃ… aḍḍhamāsaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, aḍḍhamāso. “འདི་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ཟླ་བ་དགུའམ། ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ། ཟླ་བ་བདུན་ནམ། ཟླ་བ་དྲུག་གམ། ཟླ་བ་ལྔའམ། ཟླ་བ་བཞིའམ། ཟླ་བ་གསུམ་མམ། ཟླ་བ་གཉིས་སམ། ཟླ་བ་གཅིག་གམ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་བཞག་པར་བྱའོ།།” Idha mama sāvako dasa rattindive appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa rattindivā. “འདི་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ཉིན་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཉིན་ཞག་བཅུ་ནི་བཞག་པར་བྱའོ།།” Idha mama sāvako nava rattindive… aṭṭha rattindive… satta rattindive… cha rattindive… pañca rattindive… cattāro rattindive… tayo rattindive… dve rattindive… ekaṃ rattindivaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasathā’’ti. ‘‘Ete mayaṃ, bhante, ajjatagge aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasissāmā’’ti. Chaṭṭhaṃ. “འདི་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་གིས་ཉིན་ཞག་དགུའམ། ཉིན་ཞག་བརྒྱད་དམ། ཉིན་ཞག་བདུན་ནམ། ཉིན་ཞག་དྲུག་གམ། ཉིན་ཞག་ལྔའམ། ཉིན་ཞག་བཞིའམ། ཉིན་ཞག་གསུམ་མམ། ཉིན་ཞག་གཉིས་སམ། ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་བར་དུ་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ཤིང་། ཇི་ལྟར་ངས་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ལོ་བརྒྱའམ། ལོ་སྟོང་ངམ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འམ། ཡང་ན་ངེས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཁྱེད་ཅག་གི་རྙེད་པ་ནི་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། རྙེད་པ་ནི་ཉེས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གིས་མྱ་ངན་གྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུ་ལ། རེས་འགའ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུང་ཞིང་། རེས་འགའ་མི་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།” “བཙུན་པ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུང་བར་བགྱིའོ།།” དྲུག་པའོ།། 7. Mahālisuttaṃ ༧. མ་ཧཱ་ལིའི་མདོ། 47. Ekaṃ [Pg.324] samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho mahāli licchavi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahāli licchavi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante hetu, ko paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Lobho kho, mahāli, hetu, lobho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Doso kho, mahāli, hetu, doso paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Moho kho, mahāli, hetu, moho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Ayoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, ayoniso manasikāro paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Micchāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, micchāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyāti. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti. ༤༧. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་མ་ཧཱ་ལི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་མ་ཧཱ་ལིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། “བཙུན་པ་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས།” “མ་ཧཱ་ལི། ཆགས་པ་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཆགས་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ཞེ་སྡང་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། གཏི་མུག་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ལོག་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ལོག་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། འདི་དག་ནི་ལས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Ko pana, bhante, hetu ko paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Alobho kho, mahāli, hetu, alobho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Adoso kho, mahāli, hetu, adoso paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Amoho kho, mahāli, hetu, amoho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Yoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, yoniso manasikāro paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Sammāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, sammāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ime ca, mahāli, dasa dhammā loke na saṃvijjeyyuṃ, nayidha paññāyetha adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā. Yasmā ca kho, mahāli, ime dasa dhammā loke [Pg.325] saṃvijjanti, tasmā paññāyati adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā’’ti. Sattamaṃ. “བཙུན་པ། འོ་ན་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས།” “མ་ཧཱ་ལི། མ་ཆགས་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མ་ཆགས་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། ཡང་དག་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་བཞག་པའི་སེམས་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།། མ་ཧཱ་ལི། གལ་ཏེ་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་གྱུར་ན། འདི་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ།། མ་ཧཱ་ལི། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་འགྱུར་རོ།།” བདུན་པའོ།། 8. Pabbajitaabhiṇhasuttaṃ ༨. རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མདོ། 48. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā. Katame dasa? ‘Vevaṇṇiyamhi ajjhupagato’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘parapaṭibaddhā me jīvikā’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘añño me ākappo karaṇīyo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho me attā sīlato na upavadatī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho maṃ anuvicca viññū sabrahmacārī sīlato na upavadantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kammassakomhi kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kathaṃbhūtassa me rattindivā vītivattantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho ahaṃ suññāgāre abhiramāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘atthi nu kho me uttari manussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato, yenāhaṃ pacchime kāle sabrahmacārīhi puṭṭho na maṅku bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༤༨. “དགེ་སློང་དག རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་བཅུ་ཡོད་དོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ‘བདག་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་གནས་སོ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་སོ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གིས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་ཞིག་བྱ་དགོས་སོ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་ལ་སྨད་པར་མི་བྱེད་དམ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘མཁས་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་སྨད་པར་མི་བྱེད་དམ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གི་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། བདག་གིས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གི་ཉིན་མཚན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདས་པར་འགྱུར་རམ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་དབེན་པའི་གནས་སུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དམ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། ‘བདག་གིས་མིའི་ཆོས་ལས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱས་སམ། གང་གིས་བདག་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་ན་ངོ་ཚ་བར་མི་འགྱུར་རམ་’སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ།། དགེ་སློང་དག རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།།” བརྒྱད་པའོ།། 9. Sarīraṭṭhadhammasuttaṃ ༩. ལུས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 49. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sarīraṭṭhā. Katame dasa? Sītaṃ, uṇhaṃ, jighacchā, pipāsā, uccāro, passāvo, kāyasaṃvaro, vacīsaṃvaro, ājīvasaṃvaro, ponobhaviko bhavasaṅkhāro – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sarīraṭṭhā’’ti. Navamaṃ. ༤༩. “དགེ་སློང་དག ལུས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་འདི་བཅུ་ཡོད་དོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། ལུས་སྡོམ་པ་དང་། ངག་སྡོམ་པ་དང་། འཚོ་བ་སྡོམ་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པར་བྱེད་པའི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག ལུས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།།” དགུ་པའོ།། 10. Bhaṇḍanasuttaṃ ༡༠. འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མདོ། 50. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā [Pg.326] upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti. ༥༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་འཁོད་ཅིང་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ།། དེ་དག་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྩོད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ངག་གི་མཚོན་གྱིས་རྡེག་ཅིང་གནས་སོ།། Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti? དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་པ་ལས་ལངས་ཏེ། འདུ་ཁང་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་སོ།། གཤེགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ།། བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཁྱེད་ཅག་ད་ལྟ་གཏམ་ཅི་ཞིག་གླེང་ཞིང་ལྷན་ཅིག་འཁོད་དེ་འདུས་པར་གྱུར། ཁྱེད་ཅག་གི་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་མ་རྫོགས་པ་གང་ཞིག་ལུས་ཡོད།” ‘‘Idha mayaṃ, bhante, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharāmā’’ti. ‘‘Na kho panetaṃ, bhikkhave, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā vihareyyātha. བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ཅག་རྣམས་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོད་ཅིང་འདུས་པ་ན། འཐབ་རྩོད་དང་། རྩོད་པ་དང་། རྩོད་གླེང་དུ་གྱུར་ཏེ། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ངག་གི་མཚོན་གྱིས་འབིགས་ཤིང་གནས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ། དགེ་སློང་དག དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་རྣམས་ལ། འཐབ་རྩོད་དང་། རྩོད་པ་དང་། རྩོད་གླེང་དུ་གྱུར་ཏེ། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ངག་གི་མཚོན་གྱིས་འབིགས་ཤིང་གནས་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་གནས་ལ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཕྲ་མོའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། །པེ་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དང་། །པེ་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna [Pg.327] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཉིད་དང་། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ། མཁས་པ་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱེད་ནུས་པ་དང་། བསྒྲུབ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ། མཁས་པ་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱེད་ནུས་པ་དང་། བསྒྲུབ་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna [Pg.328] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། །པེ་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་དྲན་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་དྲན་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། །པེ་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། །པེ་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུད་པ་དང་། མི་རྩོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Akkosavaggo pañcamo. སྤྱོ་བའི་ཚོམས་ཏེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Vivādā dve ca mūlāni, kusinārapavesane; Sakko mahāli abhiṇhaṃ, sarīraṭṭhā ca bhaṇḍanāti. རྩོད་པ་དང་ནི་རྩ་བ་གཉིས། །ཀུ་ཤའི་གྲོང་དུ་འཇུག་པ་དང་། །སཱ་ཀྱ་མ་ཧཱ་ལི་རྒྱུན་དུ། །ལུས་ལ་གནས་དང་འཐབ་རྩོད་དོ། ། Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། 2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ ༢. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པའོ། ། (6) 1. Sacittavaggo (༦) ༡. རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚོམས་སོ། ། 1. Sacittasuttaṃ ༡. རང་གི་སེམས་ཀྱི་མདོའོ། ། 51. Ekaṃ [Pg.329] samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༥༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་པར་མཛད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ་ཉིད་”ཅེས་གསོལ་ཏེ་ལན་གཏད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘No ce, bhikkhave, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ‘བདག་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu – ‘abhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, anabhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, byāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, abyāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito nu kho bahulaṃ viharāmi, vigatathinamiddho nu kho bahulaṃ viharāmi, uddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, anuddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, vicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, kodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, akkodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, asaṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, sāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, asāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, kusīto nu kho bahulaṃ viharāmi, āraddhavīriyo nu kho bahulaṃ viharāmi, asamāhito nu kho bahulaṃ viharāmi, samāhito nu kho bahulaṃ viharāmī’ti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་རྒྱན་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གིས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་གསལ་བ་འམ། ཆུ་གཞོང་དྭངས་པའི་ནང་དུ་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པ་ན། གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ། སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ། སྐྱོན་ཞིག་མ་མཐོང་ན་ནི། དེས་ཡིད་དགའ་ཞིང་བསམ་པ་རྫོགས་ཏེ། ‘བདག་ལ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་གོ་’སྙམ་པ་ལྟར། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ‘བདག་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྣབ་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཕལ་ཆེར་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་གནས་སམ། གནོད་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པར་གནས་སམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་ཏེ་གནས་སམ། རྒོད་པ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྒོད་པ་མེད་པར་གནས་སམ། ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་ཏེ་གནས་སམ། ཁྲོ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཁྲོ་བ་མེད་པར་གནས་སམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། ལུས་གདུང་བ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ལུས་གདུང་བ་མེད་པར་གནས་སམ། ལེ་ལོ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་སམ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་གནས་སམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་གནས་སམ་’སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། ། ‘‘Sace[Pg.330], bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘abhijjhālu bahulaṃ viharāmi, byāpannacitto bahulaṃ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito bahulaṃ viharāmi, uddhato bahulaṃ viharāmi, vicikiccho bahulaṃ viharāmi, kodhano bahulaṃ viharāmi, saṃkiliṭṭhacitto bahulaṃ viharāmi, sāraddhakāyo bahulaṃ viharāmi, kusīto bahulaṃ viharāmi, asamāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṃ kho tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། ‘བདག་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྣབ་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ་གནས་སོ། །རྒོད་པ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །ཁྲོ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །ལུས་གདུང་བ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །ལེ་ལོ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་སོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་གནས་སོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་དེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། །དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གསོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་ལྟར། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anabhijjhālu bahulaṃ viharāmi, abyāpannacitto bahulaṃ viharāmi, vigatathinamiddho bahulaṃ viharāmi, anuddhato bahulaṃ viharāmi, tiṇṇavicikiccho bahulaṃ viharāmi, akkodhano bahulaṃ viharāmi, asaṃkiliṭṭhacitto bahulaṃ viharāmi, asāraddhakāyo bahulaṃ viharāmi, āraddhavīriyo bahulaṃ viharāmi, samāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྒོད་པ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་མང་དུ་གནས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མང་དུ་གནས་སོ།’ ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Sāriputtasuttaṃ ༢. ཤཱ་རིའི་བུའི་མདོ། 52. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – ༥༢. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ”ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘No ce, āvuso, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti – evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་‘བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ’ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kathañcāvuso[Pg.331], bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ་རྒྱན་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གིས། ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ངམ། དྭངས་པའི་ཆུ་སྣོད་དུ་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ན། རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་མ་མཐོང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་དགའ་ཞིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། ‘བདག་ལ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །བདག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་གོ’སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། ། Evamevaṃ kho, āvuso, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu – ‘abhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, anabhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, byāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, abyāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito nu kho bahulaṃ viharāmi, vigatathinamiddho nu kho bahulaṃ viharāmi, uddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, anuddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, vicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, kodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, akkodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, asaṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, sāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, asāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, kusīto nu kho bahulaṃ viharāmi, āraddhavīriyo nu kho bahulaṃ viharāmi, samāhito nu kho bahulaṃ viharāmi, asamāhito nu kho bahulaṃ viharāmī’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་མང་དུ་གནས་སམ། རྒོད་པ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྒོད་པ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་མང་དུ་གནས་སམ། ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཁྲོ་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་མང་དུ་གནས་སམ། མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་མང་དུ་གནས་སམ’ཞེས་སོ། ། ‘‘Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘abhijjhālu bahulaṃ viharāmi…pe… asamāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, āvuso, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṃ kho, āvuso, tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །...པེ... མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །’ ཞེས་ཤེས་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གསོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱའོ། ། ‘‘Sace [Pg.332] panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anabhijjhālu bahulaṃ viharāmi…pe… samāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །...པེ... མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མང་དུ་གནས་སོ། །’ ཞེས་ཤེས་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Ṭhitisuttaṃ ༣. གནས་པའི་མདོ། 53. ‘‘Ṭhitimpāhaṃ, bhikkhave, na vaṇṇayāmi kusalesu dhammesu, pageva parihāniṃ. Vuḍḍhiñca kho ahaṃ, bhikkhave, vaṇṇayāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṃ no hāniṃ. ༥༣. “དགེ་སློང་དག་ངས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཙམ་ལའང་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་ན། ཉམས་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དགེ་སློང་དག་ངས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཉིད་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱི། གནས་པ་ལ་མ་ཡིན། ཉམས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, hāni hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no vuḍḍhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva tiṭṭhanti no vaḍḍhanti. Hānimetaṃ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṃ no vuḍḍhiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, hāni hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no vuḍḍhi. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཡོད་ཅིང་། གནས་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཆོས་དེ་དག་མི་གནས་ཤིང་མི་འཕེལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཞེས་ངས་གསུངས་ཀྱི། གནས་པ་དང་འཕེལ་བ་ཞེས་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཡོད་ཅིང་། གནས་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave ṭhiti hoti kusalesu dhammesu, no hāni no vuḍḍhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva hāyanti no vaḍḍhanti. Ṭhitimetaṃ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no hāniṃ no vuḍḍhiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, ṭhiti hoti kusalesu dhammesu, no vuḍḍhi no hāni. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡོད་ཅིང་། ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཆོས་དེ་དག་མི་ཉམས་ཤིང་མི་འཕེལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་ངས་གསུངས་ཀྱི། ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་ཞེས་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡོད་ཅིང་། འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, vuḍḍhi hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no hāni? Idha, bhikkhave, bhikkhu yattako hoti saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya paṭibhānena, tassa te dhammā neva tiṭṭhanti no hāyanti. Vuḍḍhimetaṃ, bhikkhave, vadāmi kusalesu dhammesu, no ṭhitiṃ no hāniṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, vuḍḍhi hoti kusalesu dhammesu, no ṭhiti no hāni. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། གནས་པ་དང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཆོས་དེ་དག་མི་གནས་ཤིང་མི་ཉམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཞེས་ངས་གསུངས་ཀྱི། གནས་པ་དང་ཉམས་པ་ཞེས་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། གནས་པ་དང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘No ce, bhikkhave, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. “དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་‘བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ’ཞེས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā [Pg.333] parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu – ‘abhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, anabhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, byāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, abyāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito nu kho bahulaṃ viharāmi, vigatathinamiddho nu kho bahulaṃ viharāmi, uddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, anuddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, vicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, kodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, akkodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, asaṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, sāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, asāraddhakāyo nu kho bahulaṃ viharāmi, kusīto nu kho bahulaṃ viharāmi, āraddhavīriyo nu kho bahulaṃ viharāmi, samāhito nu kho bahulaṃ viharāmi, asamāhito nu kho bahulaṃ viharāmī’ti. “དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ་རྒྱན་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གིས། ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ངམ། དྭངས་པའི་ཆུ་སྣོད་དུ་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ན། རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་མ་མཐོང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་དགའ་ཞིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། ‘བདག་ལ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །བདག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་གོ’སྙམ་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་མང་དུ་གནས་སམ། རྒོད་པ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་རྒོད་པ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་མང་དུ་གནས་སམ། ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཁྲོ་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སམ། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་མང་དུ་གནས་སམ། མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མང་དུ་གནས་སམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་མང་དུ་གནས་སམ’ཞེས་སོ། ། ‘‘Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘abhijjhālu bahulaṃ viharāmi, byāpannacitto bahulaṃ viharāmi, thinamiddhapariyuṭṭhito bahulaṃ viharāmi, uddhato bahulaṃ viharāmi, vicikiccho bahulaṃ viharāmi, kodhano bahulaṃ viharāmi, saṃkiliṭṭhacitto bahulaṃ viharāmi, sāraddhakāyo bahulaṃ viharāmi, kusīto bahulaṃ viharāmi, asamāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. “དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྒོད་པ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་མང་དུ་གནས་སོ།’ ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གསོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱའོ། ། ‘‘Sace [Pg.334] pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anabhijjhālu bahulaṃ viharāmi, abyāpannacitto bahulaṃ viharāmi, vigatathinamiddho bahulaṃ viharāmi, anuddhato bahulaṃ viharāmi, tiṇṇavicikiccho bahulaṃ viharāmi, akkodhano bahulaṃ viharāmi, asaṃkiliṭṭhacitto bahulaṃ viharāmi, asāraddhakāyo bahulaṃ viharāmi, āraddhavīriyo bahulaṃ viharāmi, samāhito bahulaṃ viharāmī’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘ང་ནི་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་མང་དུ་གནས་སོ། །རྒོད་པ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་མང་དུ་གནས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་མང་དུ་གནས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མང་དུ་གནས་སོ།’ ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Samathasuttaṃ ༤. ཞི་གནས་ཀྱི་མདོ། 54. ‘‘No ce, bhikkhave, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. ༥༤. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ན། དགེ་སློང་དག །དེའི་ཚེ་“བདག་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་”ཞེས་འདི་ལྟར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu – ‘lābhī nu khomhi ajjhattaṃ cetosamathassa, na nu khomhi lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī nu khomhi adhipaññādhammavipassanāya, na nu khomhi lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ་རྒྱན་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གིས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ་འམ། ཡང་ན་ཆུ་སྣོད་དྭངས་མོའི་ནང་དུ་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་ཅིང་བལྟས་ན། གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་གང་ཡང་མ་མཐོང་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཚིམ་ཞིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། “བདག་ལ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་”སྙམ་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། “བདག་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཐོབ་བམ་མ་ཐོབ། བདག་གིས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་བམ་མ་ཐོབ”ཅེས་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། ། ‘‘Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘lābhīmhi ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā ajjhattaṃ cetosamathe patiṭṭhāya adhipaññādhammavipassanāya yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། “བདག་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ནི་ཐོབ་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཐོབ་བོ་”སྙམ་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁོ་ནས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘lābhīmhi adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassā’ti, tena, bhikkhave[Pg.335], bhikkhunā adhipaññādhammavipassanāya patiṭṭhāya ajjhattaṃ cetosamathe yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṃ cetosamathassa. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཡང་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། “བདག་གིས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ནི་ཐོབ་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ནི་མ་ཐོབ་བོ་”སྙམ་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་ནས། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁོ་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sace, pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཡང་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། “བདག་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱང་མ་ཐོབ་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་མ་ཐོབ་བོ་”སྙམ་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁོ་ནས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘lābhīmhi ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཡང་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། “བདག་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་བོ་”སྙམ་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་གནས་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘Cīvarampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. Piṇḍapātampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. Senāsanampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. Gāmanigamampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. Janapadapadesampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. Puggalampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampi. དགེ་སློང་དག །ཆོས་གོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །བསོད་སྙོམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །གནས་མལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཡུལ་དང་ལྗོངས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། ། ‘‘‘Cīvarampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me cīvaraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me [Pg.336] cīvaraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ sevitabbaṃ. ‘Cīvarampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །ཆོས་གོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་གོས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་ཆོས་གོས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གོས་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་གོས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་ཆོས་གོས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གོས་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །ཆོས་གོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། ‘‘‘Piṇḍapātampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo piṇḍapāto sevitabbo. ‘Piṇḍapātampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །བསོད་སྙོམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་བསོད་སྙོམས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་བསོད་སྙོམས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་སྙོམས་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བསོད་སྙོམས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་བསོད་སྙོམས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་སྙོམས་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །བསོད་སྙོམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། ‘‘‘Senāsanampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ sevitabbaṃ. ‘Senāsanampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །གནས་མལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གནས་མལ་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གནས་མལ་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མལ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གནས་མལ་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གནས་མལ་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མལ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །གནས་མལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། ‘‘‘Gāmanigamampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo gāmanigamo sevitabbo. ‘Gāmanigamampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། ‘‘‘Janapadapadesampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā [Pg.337] dhammā parihāyantī’ti, evarūpo janapadapadeso na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo janapadapadeso sevitabbo. ‘Janapadapadesampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །ཡུལ་དང་ལྗོངས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་ལྗོངས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་ཡུལ་དང་ལྗོངས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང་ལྗོངས་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་ལྗོངས་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་ཡུལ་དང་ལྗོངས་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང་ལྗོངས་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །ཡུལ་དང་ལྗོངས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། ། ‘‘‘Puggalampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo puggalo na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo puggalo sevitabbo. ‘Puggalampāhaṃ, bhikkhave, duvidhena vadāmi – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Catutthaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གང་ཟག་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཤེས་ན། ‘བདག་གིས་གང་ཟག་འདི་བསྟེན་པ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །‘དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངས་སྨྲ་སྟེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའོ། །’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི། དོན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Parihānasuttaṃ ༥. ཉམས་པའི་མདོ། 55. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – ༥༥. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ”ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘‘Parihānadhammo puggalo, parihānadhammo puggalo’ti, āvuso, vuccati. ‘Aparihānadhammo puggalo, aparihānadhammo puggalo’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā, kittāvatā ca pana aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā’’ti? ‘‘Dūratopi kho mayaṃ, āvuso, āgacchāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṃ. Sādhu vatāyasmantaṃyeva sāriputtaṃ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །‘ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག །ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་’ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །‘མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག །མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་’ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་ཤིང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་སམ་ཞེ་ན།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བདག་ཅག་ནི་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཐག་རིང་པོ་ནས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་སྤྱན་སྔར་འོངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིད་ལ་བཤད་པ་འདིའི་དོན་གསལ་བར་འཆར་ན་ལེགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Tenahāvuso[Pg.338], suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་ལྟ་ན་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Kittāvatā nu kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā? Idhāvuso, bhikkhu assutañceva dhammaṃ na suṇāti, sutā cassa dhammā sammosaṃ gacchanti, ye cassa dhammā pubbe cetaso asamphuṭṭhapubbā te cassa na samudācaranti, aviññātañceva na vijānāti. Ettāvatā kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གང་ཟག་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་ཐོས། ཐོས་ཟིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བརྗེད་ངས་སུ་འགྱུར། སྔོན་ཆད་སེམས་ཀྱིས་མ་རེག་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད། མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟོགས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ཙམ་གྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Kittāvatā ca panāvuso, aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā? Idhāvuso, bhikkhu assutañceva dhammaṃ suṇāti, sutā cassa dhammā na sammosaṃ gacchanti, ye cassa dhammā pubbe cetaso asamphuṭṭhapubbā te cassa samudācaranti, aviññātañceva vijānāti. Ettāvatā kho, āvuso, aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོས། ཐོས་ཟིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བརྗེད་ངས་སུ་མི་འགྱུར། སྔོན་ཆད་སེམས་ཀྱིས་མ་རེག་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད། མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ཙམ་གྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘No ce, āvuso, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti – evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་། བདག་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ‘‘Kathañcāvuso, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evameva kho, āvuso, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu – ‘anabhijjhālu nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, abyāpannacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, vigatathinamiddho nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, anuddhato nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, akkodhano nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati [Pg.339] nu kho me eso dhammo udāhu no, asaṃkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṃ viharāmi, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi ajjhattaṃ dhammapāmojjassa, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi ajjhattaṃ cetosamathassa, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi adhipaññādhammavipassanāya, saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ་རྒྱན་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གིས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ་འམ། ཡང་ན་ཆུ་སྣོད་དྭངས་མའི་ནང་དུ་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་ཅིང་བལྟས་ན། གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་ཞིག་མཐོང་ན། རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་དེ་ཉིད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བྱེད་དོ།། གལ་ཏེ་དེར་རྡུལ་ལམ་སྐྱོན་གང་ཡང་མ་མཐོང་ན། དེས་ན་ཡིད་རངས་ཤིང་བསམ་པ་རྫོགས་ཏེ། “བདག་ལ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་གཙང་བར་གྱུར་ཏོ།” སྙམ་མོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། “བདག་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྣབ་སེམས་མེད་པར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། རྒོད་པ་མེད་པར་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། ཁྲོ་བ་མེད་པར་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། བདག་གིས་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཐོབ་བམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། བདག་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཐོབ་བམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད། བདག་གིས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་བམ། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དམ་མེད།” ཅེས་སོ།། ‘‘Sace pana, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime kusale dhamme attani na samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, āvuso, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṃ kho, āvuso, tena bhikkhunā sabbesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་ལ་མི་མཐོང་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ།། ‘‘Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno ekacce kusale dhamme attani samanupassati, ekacce kusale dhamme attani na samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā ye kusale dhamme attani samanupassati tesu kusalesu dhammesu patiṭṭhāya, ye kusale dhamme attani na samanupassati tesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, āvuso, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṃ kho, āvuso, tena bhikkhunā ye kusale dhamme attani samanupassati tesu kusalesu dhammesu patiṭṭhāya, ye kusale dhamme attani na samanupassati tesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་རང་ལ་མཐོང་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་རང་ལ་མི་མཐོང་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་དེས་རང་ལ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་ནས། རང་ལ་མི་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་སམ་མགོ་བོའི་མེ་དེ་ཉིད་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དེས་རང་ལ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་ནས། རང་ལ་མི་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རྣམས་བྱ་དགོས་སོ།། ‘‘Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime kusale dhamme attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesveva imesu kusalesu [Pg.340] dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་ལ་མཐོང་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་དེས་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ལྔ་པའོ།། 6. Paṭhamasaññāsuttaṃ ༦. འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། 56. ‘‘Dasayimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā dasa? Asubhasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā – imā kho, bhikkhave, dasa saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༥༦. དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ།། དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དྲུག་པའོ།། 7. Dutiyasaññāsuttaṃ ༧. འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། 57. ‘‘Dasayimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā dasa? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, aṭṭhikasaññā, puḷavakasaññā, vinīlakasaññā, vicchiddakasaññā, uddhumātakasaññā – imā kho, bhikkhave, dasa saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Sattamaṃ. ༥༧. དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཀེང་རུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། འབུ་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྔོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་བཤགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྦོས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ།། དགེ་སློང་དག །འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བདུན་པའོ།། 8. Mūlakasuttaṃ ༨. རྩ་བའི་མདོ། 58. ‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kiṃmūlakā, āvuso, sabbe dhammā, kiṃsambhavā sabbe dhammā, kiṃsamudayā sabbe dhammā, kiṃsamosaraṇā sabbe dhammā, kiṃpamukhā sabbe dhammā, kiṃadhipateyyā sabbe dhammā, kiṃuttarā sabbe dhammā, kiṃsārā sabbe dhammā, kiṃogadhā sabbe dhammā, kiṃpariyosānā sabbe dhammā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ༥༨. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་འདུ་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་དབང་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གོང་མ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྙིང་པོ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་གཏིང་སླེབས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནམ།” ཞེས་དྲི་ན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱའམ། “བཙུན་པ་ལགས། བདག་ཅག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲངས་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན། བཙུན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདིའི་དོན་གསལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Tena [Pg.341] hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “དེ་ལྟ་ན་དགེ་སློང་དག །ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ།།” “བཙུན་པ་ལགས་དེ་བཞིན་ནོ།།” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པས་ཁས་བླངས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kiṃmūlakā, āvuso, sabbe dhammā, kiṃsambhavā sabbe dhammā, kiṃsamudayā sabbe dhammā, kiṃsamosaraṇā sabbe dhammā kiṃpamukhā sabbe dhammā, kiṃ adhipateyyā sabbe dhammā, kiṃuttarā sabbe dhammā, kiṃsārā sabbe dhammā, kiṃogadhā sabbe dhammā, kiṃpariyosānā sabbe dhammā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘chandamūlakā, āvuso, sabbe dhammā, manasikārasambhavā sabbe dhammā, phassasamudayā sabbe dhammā, vedanāsamosaraṇā sabbe dhammā, samādhippamukhā sabbe dhammā, satādhipateyyā sabbe dhammā, paññuttarā sabbe dhammā, vimuttisārā sabbe dhammā, amatogadhā sabbe dhammā, nibbānapariyosānā sabbe dhammā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་འདུ་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་དབང་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གོང་མ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྙིང་པོ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་གཏིང་སླེབས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནམ།” ཞེས་དྲི་ན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུན་པ་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རེག་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བ་ལ་འདུ་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པས་དབང་བྱེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་གོང་མ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྙིང་པོ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདུད་རྩི་ལ་གཏིང་སླེབས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Pabbajjāsuttaṃ ༩. རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མདོ། 59. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yathāpabbajjāparicitañca no cittaṃ bhavissati, na cuppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṃ pariyādāya ṭhassanti; aniccasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, anattasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, asubhasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, ādīnavasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, lokassa samañca visamañca ñatvā taṃsaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, lokassa bhavañca vibhavañca ñatvā taṃsaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, lokassa samudayañca atthaṅgamañca ñatvā taṃsaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, pahānasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, virāgasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissati, nirodhasaññāparicitañca no cittaṃ bhavissatī’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. ༥༩. དགེ་སློང་དག་ དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་གི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་གོམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སེམས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་དགེ་སློང་དག་ ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ‘‘Yato [Pg.342] kho, bhikkhave, bhikkhuno yathāpabbajjāparicitañca cittaṃ hoti na cuppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti, aniccasaññāparicitañca cittaṃ hoti, anattasaññāparicitañca cittaṃ hoti, asubhasaññāparicitañca cittaṃ hoti, ādīnavasaññāparicitañca cittaṃ hoti, lokassa samañca visamañca ñatvā taṃsaññāparicitañca cittaṃ hoti, lokassa bhavañca vibhavañca ñatvā taṃsaññāparicitañca cittaṃ hoti, lokassa samudayañca atthaṅgamañca ñatvā taṃsaññāparicitañca cittaṃ hoti, pahānasaññāparicitañca cittaṃ hoti, virāgasaññāparicitañca cittaṃ hoti, nirodhasaññāparicitañca cittaṃ hoti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་གོམས་པར་གྱུར་ཅིང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་ཤེས་ནས་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་གང་རུང་གཅིག་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Girimānandasuttaṃ ༡༠. གི་རི་མ་ནནྡའི་མདོ། 60. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ༦༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་ནི་ན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནད་དྲག་པོས་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Āyasmā, bhante, girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Sādhu, bhante, bhagavā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. ‘‘Sace kho tvaṃ, ānanda, girimānandassa bhikkhuno dasa saññā bhāseyyāsi, ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ girimānandassa bhikkhuno dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyya. བཙུན་པ་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་ནི་ན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནད་དྲག་པོས་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་གང་ན་བཞུགས་པའི་སར་གཤེགས་སུ་གསོལ། ཀུན་དགའ་བོ་ གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་རི་མ་ནནྡ་ལ་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བཤད་ན། དགེ་སློང་གི་རི་མ་ནནྡས་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཐོས་ནས་ནད་དེ་མྱུར་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡོད་དོ། ། ‘‘Katamā dasa? Aniccasaññā, anattasaññā, asubhasaññā, ādīnavasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā, ānāpānassati. བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, aniccasaññā? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘rūpaṃ aniccaṃ, vedanā aniccā[Pg.343], saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ anicca’nti. Iti imesu pañcasu upādānakkhandhesu aniccānupassī viharati. Ayaṃ vuccatānanda, aniccasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པའོ། ཚོར་བ་ནི་མི་རྟག་པའོ། འདུ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པའོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ།’ ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, anattasaññā? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘cakkhu anattā, rūpā anattā, sotaṃ anattā, saddā anattā, ghānaṃ anattā, gandhā anattā, jivhā anattā, rasā anattā, kāyā anattā, phoṭṭhabbā anattā, mano anattā, dhammā anattā’ti. Iti imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anattānupassī viharati. Ayaṃ vuccatānanda, anattasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘མིག་ནི་བདག་མེད་པའོ། གཟུགས་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ། རྣ་བ་ནི་བདག་མེད་པའོ། སྒྲ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ། སྣ་ནི་བདག་མེད་པའོ། དྲི་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ། ལྕེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། རོ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ། ལུས་ནི་བདག་མེད་པའོ། རེག་བྱ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ། ཡིད་ནི་བདག་མེད་པའོ། ཆོས་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའོ།’ ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལ་བདག་མེད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, asubhasaññā? Idhānanda, bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānāppakārassa asucino paccavekkhati – ‘atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā mutta’nti. Iti imasmiṃ kāye asubhānupassī viharati. Ayaṃ vuccatānanda, asubhasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་རྐང་མཐིལ་ནས་ཡར་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ནས་མར་ལ་པགས་པའི་མཐས་གཏུམས་ཤིང་། མི་གཙང་བའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའི་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘ལུས་འདི་ན་སྐྲ་དང་། སྤུ་དང་། སེན་མོ་དང་། སོ་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། ཆུ་རྒྱུས་དང་། རུས་པ་དང་། རུས་པའི་རྐང་དང་། མཁལ་མ་དང་། སྙིང་དང་། མཆིན་པ་དང་། གློ་སྙིང་དང་། མཆེར་པ་དང་། གློ་བ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། རྒྱུ་ལྷག་དང་། ཕོ་བའི་ཟས་དང་། བཤང་བ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། རྣག་དང་། ཁྲག་དང་། རྔུལ་དང་། ཚིལ་དང་། མཆི་མ་དང་། ཞག་དང་། མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་དང་། ཆུ་སེར་དང་། གཅིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་མི་སྡུག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, ādīnavasaññā? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘bahudukkho kho ayaṃ kāyo bahuādīnavo? Iti imasmiṃ kāye vividhā ābādhā uppajjanti, seyyathidaṃ – cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo oṭṭharogo kāso sāso pināso ḍāho jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā sūlā visūcikā kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso soso apamāro daddu kaṇḍu kacchu nakhasā vitacchikā lohitaṃ pittaṃ madhumeho aṃsā piḷakā bhagandalā pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā ābādhā sannipātikā ābādhā utupariṇāmajā ābādhā visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvo’ti. Iti [Pg.344] imasmiṃ kāye ādīnavānupassī viharati. Ayaṃ vuccatānanda, ādīnavasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘ལུས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་མང་བའོ། །འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་ནད་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ནད་དང་། རྣ་བའི་ནད་དང་། སྣའི་ནད་དང་། ལྕེའི་ནད་དང་། ལུས་ཀྱི་ནད་དང་། མགོའི་ནད་དང་། རྣ་ཤལ་གྱི་ནད་དང་། ཁའི་ནད་དང་། སོའི་ནད་དང་། མཆུའི་ནད་དང་། ལུ་བ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་། སྣ་ཆུ་བབས་པ་དང་། ཚ་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། ལྟོ་བའི་ནད་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། ཚད་འཁྲུ་དང་། གཟེར་ཟུག་དང་། རོལ་མྱགས་དང་། མཛེ་ནད་དང་། འབྲུམ་བུ་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། གཅོང་ནད་དང་། བརྒྱལ་གཟེར་དང་། གཡན་པ་དང་། ཟ་ཕྲུག་དང་། ཤུ་བ་དང་། སེན་མོས་བྲད་པའི་རྨ་དང་། ལག་མཐིལ་རྐང་མཐིལ་གས་པའི་ནད་དང་། ཁྲག་མཁྲིས་དང་། གཅིན་སྙི་ཟ་ཁུའི་ནད་དང་། གཞང་འབྲུམ་དང་། ཤ་མཚན་དང་། གཞང་འབྲུམ་རྡོལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། དུས་བཞི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། སྤྱོད་ལམ་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, pahānasaññā? Idhānanda, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti. Uppannaṃ byāpādavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti. Uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti. Uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṃ gameti. Ayaṃ vuccatānanda, pahānasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྤོང་བ་དང་། སེལ་བ་དང་། མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྤོང་བ་དང་། སེལ་བ་དང་། མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྤོང་བ་དང་། སེལ་བ་དང་། མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྤོང་བ་དང་། སེལ་བ་དང་། མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, virāgasaññā? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nibbāna’nti. Ayaṃ vuccatānanda, virāgasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘འདི་ནི་ཞི་བའོ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།’ ཞེས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, nirodhasaññā? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo nirodho nibbāna’nti. Ayaṃ vuccatānanda, nirodhasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘འདི་ནི་ཞི་བའོ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།’ ཞེས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, sabbaloke anabhiratasaññā? Idhānanda, bhikkhu ye loke upādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahanto viharati anupādiyanto. Ayaṃ vuccatānanda, sabbaloke anabhiratasaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་སྤོང་ཞིང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པར་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā? Idhānanda, bhikkhu sabbasaṅkhāresu aṭṭīyati harāyati jigucchati. Ayaṃ vuccatānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā. ཀུན་དགའ་བོ་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཞིང་། སྐྲག་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamā cānanda, ānāpānassati? Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So satova assasati satova passasati. Dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti. Dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti. Rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti. Rassaṃ vā passasanto ‘rassaṃ [Pg.345] passasāmī’ti pajānāti. ‘Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati. ‘Pītipaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Pītipaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati. ‘Sukhapaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Sukhapaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittapaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittapaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati. Abhippamodayaṃ cittaṃ…pe… samādahaṃ cittaṃ…pe… vimocayaṃ cittaṃ…pe… aniccānupassī…pe… virāgānupassī…pe… nirodhānupassī…pe… ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. Ayaṃ vuccatānanda, ānāpānassati. ཀུན་དགའ་བོ་ དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ལ་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། །དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱེད། དྲན་པ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱེད། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་ན་ ‘རིང་དུ་རྔུབ་བོ་’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དབུགས་རིང་དུ་དབྱུང་ན་ ‘རིང་དུ་དབྱུང་ངོ་’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དབུགས་ཐུང་ངུར་རྔུབ་ན་ ‘ཐུང་ངུར་རྔུབ་བོ་’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དབུགས་ཐུང་ངུར་དབྱུང་ན་ ‘ཐུང་ངུར་དབྱུང་ངོ་’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘ལུས་མཐའ་དག་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘ལུས་མཐའ་དག་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘དགའ་བ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘དགའ་བ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘བདེ་བ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘བདེ་བ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སེམས་རིག་པར་བྱ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་། །པེ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱ་ཞིང་། །པེ། །སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་ཞིང་། །པེ། །མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། །པེ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། །པེ། །འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། །པེ། །‘སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །‘སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ་’ ཞེས་སློབ་བོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ འདི་ནི་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །’ ‘‘Sace kho tvaṃ, ānanda, girimānandassa bhikkhuno imā dasa saññā bhāseyyāsi, ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ girimānandassa bhikkhuno imā dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyyā’’ti. ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་རི་མ་ནནྡ་ལ་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བཤད་ན། དགེ་སློང་གི་རི་མ་ནནྡས་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཐོས་ནས་ནད་དེ་མྱུར་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡོད་དོ།། Atha kho āyasmā ānando bhagavato santike imā dasa saññā uggahetvā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmato girimānandassa imā dasa saññā abhāsi. Atha kho āyasmato girimānandassa dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambhi. Vuṭṭhahi cāyasmā girimānando tamhā ābādhā. Tathā pahīno ca panāyasmato girimānandassa so ābādho ahosī’’ti. Dasamaṃ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བཟུང་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས་ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་ལ་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བཤད་དོ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡས་འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཐོས་ནས་ནད་དེ་མྱུར་དུ་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡ་ཡང་ནད་དེ་ལས་ལངས་སོ། དེ་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གི་རི་མ་ནནྡའི་ནད་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཏོ།། བཅུ་པའོ།། Sacittavaggo paṭhamo. རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Sacittañca sāriputta, ṭhiti ca samathena ca; Parihāno ca dve saññā, mūlā pabbajitaṃ girīti. རང་གི་སེམས་དང་ཤཱ་རིའི་བུ། གནས་པ་དང་ནི་ཞི་གནས་དང་། ཉམས་པ་དང་ནི་འདུ་ཤེས་གཉིས། རྩ་བ་རབ་བྱུང་གི་རིའོ།། (7) 2. Yamakavaggo (༧) ༢. ཟུང་གི་ཚན་པ། 1. Avijjāsuttaṃ ༡. མ་རིག་པའི་མདོ། 61. ‘‘Purimā[Pg.346], bhikkhave, koṭi na paññāyati avijjāya – ‘ito pubbe avijjā nāhosi, atha pacchā samabhavī’ti. Evañcetaṃ, bhikkhave, vuccati, atha ca pana paññāyati – ‘idappaccayā avijjā’ti. ༦༡. དགེ་སློང་དག མ་རིག་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། 'འདི་ལས་སྔོན་རོལ་དུ་མ་རིག་པ་མ་བྱུང་ལ། དེ་ནས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་ངོ་'ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བརྗོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ 'འདི་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་ངོ་'ཞེས་དམིགས་སོ།། ‘‘Avijjampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro avijjāya? ‘Pañca nīvaraṇā’tissa vacanīyaṃ. Pañcapāhaṃ, bhikkhave, nīvaraṇe sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ? ‘Tīṇi duccaritānī’tissa vacanīyaṃ. Tīṇipāhaṃ, bhikkhave, duccaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni. Ko cāhāro tiṇṇaṃ duccaritānaṃ? ‘Indriyaasaṃvaro’tissa vacanīyaṃ. Indriyaasaṃvarampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro indriyaasaṃvarassa? ‘Asatāsampajañña’ntissa vacanīyaṃ. Asatāsampajaññampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro asatāsampajaññassa? ‘Ayonisomanasikāro’tissa vacanīyaṃ. Ayonisomanasikārampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro ayonisomanasikārassa? ‘Assaddhiya’ntissa vacanīyaṃ. Assaddhiyampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro assaddhiyassa? ‘Asaddhammassavana’ntissa vacanīyaṃ. Asaddhammassavanampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro asaddhammassavanassa? ‘Asappurisasaṃsevo’tissa vacanīyaṃ. དགེ་སློང་དག ངས་མ་རིག་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། མ་རིག་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་དག་གོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'མ་དད་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་མ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། མ་དད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་མ་བསྟེན་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ‘‘Iti kho, bhikkhave, asappurisasaṃsevo paripūro asaddhammassavanaṃ paripūreti, asaddhammassavanaṃ paripūraṃ assaddhiyaṃ paripūreti, assaddhiyaṃ paripūraṃ ayonisomanasikāraṃ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṃ paripūreti, asatāsampajaññaṃ paripūraṃ indriyaasaṃvaraṃ paripūreti, indriyaasaṃvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṃ paripūrenti. Evametissā avijjāya āhāro hoti, evañca pāripūri. དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་མ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཉེས་སྤྱོད་གསum་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Seyyathāpi[Pg.347], bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante ( ) taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ sāgaraṃ paripūrenti; evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་རིའི་རྩེ་མོར་ཆར་པ་རྡོག་པོ་ཆེན་པོ་བབས་པ་ན། ཆུ་དེ་ཐུར་དུ་བབས་ཏེ་རིའི་གཤོངས་དང་། གྲོག་རོང་དང་། གཤིན་ས་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། རིའི་གཤོངས་དང་གྲོག་རོང་དང་གཤིན་ས་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚོ་ཆུང་ངུ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མཚོ་ཆུང་ངུ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་ཕྲན་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཆུ་ཕྲན་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, asappurisasaṃsevo paripūro asaddhammassavanaṃ paripūreti, asaddhammassavanaṃ paripūraṃ assaddhiyaṃ paripūreti, assaddhiyaṃ paripūraṃ ayonisomanasikāraṃ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṃ paripūreti, asatāsampajaññaṃ paripūraṃ indriyaasaṃvaraṃ paripūreti, indriyaasaṃvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṃ paripūrenti; evametissā avijjāya āhāro hoti, evañca pāripūri. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་མ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Vijjāvimuttimpāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro vijjāvimuttiyā? ‘Satta bojjhaṅgā’tissa vacanīyaṃ. Sattapāhaṃ, bhikkhave, bojjhaṅge sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ? ‘Cattāro satipaṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Cattāropāhaṃ, bhikkhave, satipaṭṭhāne sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ? ‘Tīṇi sucaritānī’tissa vacanīyaṃ. Tīṇipāhaṃ, bhikkhave, sucaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni. Ko cāhāro tiṇṇaṃ sucaritānaṃ? ‘Indriyasaṃvaro’tissa vacanīyaṃ. Indriyasaṃvarampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro indriyasaṃvarassa? ‘Satisampajañña’ntissa vacanīyaṃ. Satisampajaññampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro satisampajaññassa? ‘Yonisomanasikāro’tissa vacanīyaṃ. Yonisomanasikārampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro yonisomanasikārassa? ‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. Saddhampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro saddhāya[Pg.348]? ‘Saddhammassavana’ntissa vacanīyaṃ. Saddhammassavanampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro saddhammassavanassa? ‘Sappurisasaṃsevo’tissa vacanīyaṃ. དགེ་སློང་དག ངས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་གོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་དག་གོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དབང་པོ་བསྡམས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དད་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། དགེ་སློང་དག ངས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ཡི། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། 'སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཉིད་དོ་'ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ‘‘Iti kho, bhikkhave, sappurisasaṃsevo paripūro saddhammassavanaṃ paripūreti, saddhammassavanaṃ paripūraṃ saddhaṃ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṃ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṃ paripūreti, satisampajaññaṃ paripūraṃ indriyasaṃvaraṃ paripūreti, indriyasaṃvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṃ paripūrenti; evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūri. དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ sāgaraṃ paripūrenti; evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་རིའི་རྩེ་མོར་ཆར་པ་རྡོག་པོ་ཆེན་པོ་བབས་པ་ན། ཆུ་དེ་ཐུར་དུ་བབས་ཏེ་རིའི་གཤོངས་དང་། གྲོག་རོང་དང་། གཤིན་ས་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། རིའི་གཤོངས་དང་གྲོག་རོང་དང་གཤིན་ས་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚོ་ཆུང་ངུ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མཚོ་ཆུང་ངུ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་ཕྲན་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཆུ་ཕྲན་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, sappurisasaṃsevo paripūro saddhammassavanaṃ paripūreti, saddhammassavanaṃ paripūraṃ saddhaṃ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṃ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṃ paripūreti, satisampajaññaṃ paripūraṃ indriyasaṃvaraṃ paripūreti, indriyasaṃvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṃ paripūrenti; evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūrī’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དང་པོའོ།། 2. Taṇhāsuttaṃ ༢. སྲེད་པའི་མདོ། 62. ‘‘Purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyati bhavataṇhāya – ‘ito pubbe bhavataṇhā nāhosi, atha pacchā samabhavī’ti. Evañcetaṃ, bhikkhave, vuccati, atha ca pana paññāyati – ‘idappaccayā bhavataṇhā’ti. ༦༢. དགེ་སློང་དག སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། 'འདི་ལས་སྔོན་རོལ་དུ་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་མ་བྱུང་ལ། དེ་ནས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་ངོ་'ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བརྗོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ 'འདི་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་བྱུང་ངོ་'ཞེས་དམིགས་སོ།། ‘‘Bhavataṇhāmpāhaṃ[Pg.349], bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro bhavataṇhāya? ‘Avijjā’tissa vacanīyaṃ. Avijjampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro avijjāya? ‘Pañca nīvaraṇā’tissa vacanīyaṃ. Pañca nīvaraṇepāhaṃ, bhikkhave, sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ? ‘Tīṇi duccaritānī’tissa vacanīyaṃ. Tīṇipāhaṃ, bhikkhave, duccaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni. Ko cāhāro tiṇṇannaṃ duccaritānaṃ? ‘Indriyaasaṃvaro’tissa vacanīyaṃ. Indriyaasaṃvarampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro indriyaasaṃvarassa? ‘Asatāsampajañña’ntissa vacanīyaṃ. Asatāsampajaññampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro asatā sampajaññassa? ‘Ayonisomanasikāro’tissa vacanīyaṃ. Ayonisomanasikārampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro ayonisomanasikārassa? ‘Assaddhiya’ntissa vacanīyaṃ. Assaddhiyampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro assaddhiyassa? ‘Assaddhammassavana’ntissa vacanīyaṃ. Assaddhammassavanampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro assaddhammassavanassa? ‘Asappurisasaṃsevo’tissa vacanīyaṃ. “དགེ་སློང་དག །ངས་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘མ་རིག་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་མ་རིག་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘སྒྲིབ་པ་ལྔའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་མོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘མ་དད་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་མ་དད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །” ‘‘Iti kho, bhikkhave, asappurisasaṃsevo paripūro assaddhammassavanaṃ paripūreti, assaddhammassavanaṃ paripūraṃ assaddhiyaṃ paripūreti, assaddhiyaṃ paripūraṃ ayonisomanasikāraṃ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṃ paripūreti, asatāsampajaññaṃ paripūraṃ indriyaasaṃvaraṃ paripūreti, indriyaasaṃvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṃ paripūrenti, avijjā paripūrā bhavataṇhaṃ paripūreti; evametissā bhavataṇhāya āhāro hoti, evañca pāripūri. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ [Pg.350] sāgaraṃ paripūrenti; evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རི་བོའི་སྟེང་དུ་ཆར་པ་རྡོག་ཆེན་པོ་བབས་པ་ན། ཆུ་དེ་ཐུར་དུ་འབབ་ཅིང་རིའི་གཤོངས་དང་། གས་སྲུབས་དང་། གྲོག་རོང་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རིའི་གཤོངས་དང་གས་སྲུབས་དང་གྲོག་རོང་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚེའུ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཚེའུ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་བྲན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་བྲན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, asappurisasaṃsevo paripūro assaddhammassavanaṃ paripūreti, assaddhammassavanaṃ paripūraṃ assaddhiyaṃ paripūreti, assaddhiyaṃ paripūraṃ ayonisomanasikāraṃ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṃ paripūreti, asatāsampajaññaṃ paripūraṃ indriyaasaṃvaraṃ paripūreti, indriyaasaṃvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṃ paripūrenti, avijjā paripūrā bhavataṇhaṃ paripūreti; evametissā bhavataṇhāya āhāro hoti, evañca pāripūri. “དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Vijjāvimuttimpāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro vijjāvimuttiyā? ‘Satta bojjhaṅgā’tissa vacanīyaṃ. Sattapāhaṃ, bhikkhave, bojjhaṅge sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ? ‘Cattāro satipaṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Cattāropāhaṃ, bhikkhave, satipaṭṭhāne sāhāre vadāmi, no anāhāre. Ko cāhāro catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ? ‘Tīṇi sucaritānī’tissa vacanīyaṃ. Tīṇipāhaṃ, bhikkhave, sucaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni. Ko cāhāro tiṇṇannaṃ sucaritānaṃ? ‘Indriyasaṃvaro’tissa vacanīyaṃ. Indriyasaṃvarampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro indriyasaṃvarassa? ‘Satisampajañña’ntissa vacanīyaṃ. Satisampajaññampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro satisampajaññassa? ‘Yonisomanasikāro’tissa vacanīyaṃ. Yonisomanasikārampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro yonisomanasikārassa? ‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. Saddhampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro saddhāya? ‘Saddhammassavana’ntissa vacanīyaṃ. Saddhammassavanampāhaṃ, bhikkhave, sāhāraṃ vadāmi, no anāhāraṃ. Ko cāhāro saddhammassavanassa? ‘Sappurisasaṃsevo’tissa vacanīyaṃ. “དགེ་སློང་དག །ངས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞིའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་མོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དབང་པོ་བསྡམས་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་.ནོ། །དབང་པོ་བསྡམས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དད་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དད་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དད་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ནི་ཟས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་། ཟས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་ཟས་ནི་གང་ཞེ་ན། །‘སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པའོ་’ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །” ‘‘Iti kho, bhikkhave, sappurisasaṃsevo paripūro saddhammassavanaṃ paripūreti, saddhammassavanaṃ paripūraṃ saddhaṃ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṃ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṃ paripūreti, satisampajaññaṃ [Pg.351] paripūraṃ indriyasaṃvaraṃ paripūreti, indriyasaṃvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṃ paripūrenti; evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūri. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ…pe… evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sappurisasaṃsevo paripūro saddhammassavanaṃ paripūreti…pe… evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūrī’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རི་བོའི་སྟེང་དུ་ཆར་པ་རྡོག་ཆེན་པོ་བབས་པ་ན། ཆུ་དེ་ཐུར་དུ་འབབ་ཅིང་། །ལ་སོགས་པ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལ་སོགས་པ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཟས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །” 3. Niṭṭhaṅgatasuttaṃ ༣. ངེས་པར་རྟོགས་པའི་མདོ། 63. ‘‘Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṃ gatā sabbe te diṭṭhisampannā. Tesaṃ diṭṭhisampannānaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā, pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā. Katamesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā? Sattakkhattuparamassa, kolaṃkolassa, ekabījissa, sakadāgāmissa, yo ca diṭṭheva dhamme arahā – imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā. Katamesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā? Antarāparinibbāyissa, upahaccaparinibbāyissa, asaṅkhāraparinibbāyissa, sasaṅkhāraparinibbāyissa, uddhaṃsotassa akaniṭṭhagāmino – imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā. Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṃ gatā, sabbe te diṭṭhisampannā. Tesaṃ diṭṭhisampannānaṃ imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā, imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā’’ti. Tatiyaṃ. ༦༣. “དགེ་སློང་དག །ང་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་གང་སུ་དག་ཀྱང་རུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ །ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ལྔ་གང་དག་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལན་བདུན་པ་ལས་མི་ལྷག་པ་དང་། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བོན་གཅིག་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། གང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ལྔ་གང་དག་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ང་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་གང་སུ་དག་ཀྱང་རུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ །ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །” 4. Aveccappasannasuttaṃ ༤. མི་ཕྱེད་པའི་དད་པའི་མདོ། 64. ‘‘Ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasannā, sabbe te sotāpannā. Tesaṃ sotāpannānaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā, pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā. Katamesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā? Sattakkhattuparamassa, kolaṃkolassa, ekabījissa, sakadāgāmissa, yo ca diṭṭheva dhamme arahā – imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā. Katamesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā? Antarāparinibbāyissa, upahaccaparinibbāyissa, asaṅkhāraparinibbāyissa, sasaṅkhāraparinibbāyissa, uddhaṃsotassa akaniṭṭhagāmino – imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā. Ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasannā sabbe te sotāpannā. Tesaṃ [Pg.352] sotāpannānaṃ imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā, imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā’’ti. Catutthaṃ. ༦༤. “དགེ་སློང་དག །ང་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་གང་སུ་དག་ཀྱང་རུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ལྔ་གང་དག་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལན་བདུན་པ་ལས་མི་ལྷག་པ་དང་། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བོན་གཅིག་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། གང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ལྔ་གང་དག་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ང་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་གང་སུ་དག་ཀྱང་རུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་སྤངས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” 5. Paṭhamasukhasuttaṃ ༥. བདེ་བའི་མདོ་དང་པོ། 65. Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake. Atha kho sāmaṇḍakāni paribbājako yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sāmaṇḍakāni paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ༦༥. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མ་ག་དྷཱའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་ནཱ་ལ་ཀ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སཱ་མཎྜ་ཀཱ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སཱ་མཎྜ་ཀཱ་ནིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sukhaṃ, kiṃ dukkha’’nti? ‘‘Abhinibbatti kho, āvuso, dukkhā, anabhinibbatti sukhā. Abhinibbattiyā, āvuso, sati idaṃ dukkhaṃ pāṭikaṅkhaṃ – sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvo aggisamphasso daṇḍasamphasso satthasamphasso ñātīpi mittāpi saṅgamma samāgamma rosenti. Abhinibbattiyā, āvuso, sati idaṃ dukkhaṃ pāṭikaṅkhaṃ. Anabhinibbattiyā, āvuso, sati idaṃ sukhaṃ pāṭikaṅkhaṃ – na sītaṃ na uṇhaṃ na jighacchā na pipāsā na uccāro na passāvo na aggisamphasso na daṇḍasamphasso na satthasamphasso ñātīpi mittāpi saṅgamma samāgamma na rosenti. Anabhinibbattiyā, āvuso, sati idaṃ sukhaṃ pāṭikaṅkha’’nti. Pañcamaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བདེ་བ་ནི་གང་ལགས། སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་ལགས་སམ།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་ནི་བདེ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་འདི་རེ་བ་བྱ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། མེའི་རེག་པ་དང་། དབྱུག་པའི་རེག་པ་དང་། མཚོན་གྱི་རེག་པ་དང་། གཉེན་འདུན་དང་གྲོགས་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཚོགས་ནས་གཙེ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་འདི་རེ་བ་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡོད་ན། བདེ་བ་འདི་རེ་བ་བྱ་སྟེ། གྲང་བ་མེད་པ་དང་། ཚ་བ་མེད་པ་དང་། བཀྲེས་པ་མེད་པ་དང་། སྐོམ་པ་མེད་པ་དང་། བཤང་བ་མེད་པ་དང་། གཅི་བ་མེད་པ་དང་། མེའི་རེག་པ་མེད་པ་དང་། དབྱུག་པའི་རེག་པ་མེད་པ་དང་། མཚོན་གྱི་རེག་པ་མེད་པ་དང་། གཉེན་འདུན་དང་གྲོགས་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཚོགས་ནས་གཙེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡོད་ན། བདེ་བ་འདི་རེ་བ་བྱའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Dutiyasukhasuttaṃ ༦. བདེ་བའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། 66. Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake. Atha kho sāmaṇḍakāni paribbājako yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sāmaṇḍakāni paribbājako āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ༦༦. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མ་ག་དྷཱའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ནཱ་ལ་ཀ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ས་མཎྜ་ཀཱ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས་ཏེ། དགའ་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ས་མཎྜ་ཀཱ་ནིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso, sāriputta, imasmiṃ dhammavinaye sukhaṃ, kiṃ dukkha’’nti? ‘‘Anabhirati kho, āvuso, imasmiṃ dhammavinaye dukkhā, abhirati sukhā. Anabhiratiyā, āvuso, sati idaṃ dukkhaṃ pāṭikaṅkhaṃ – gacchantopi sukhaṃ sātaṃ [Pg.353] nādhigacchati, ṭhitopi… nisinnopi… sayānopi… gāmagatopi… araññagatopi… rukkhamūlagatopi… suññāgāragatopi… abbhokāsagatopi… bhikkhumajjhagatopi sukhaṃ sātaṃ nādhigacchati. Anabhiratiyā, āvuso, sati idaṃ dukkhaṃ pāṭikaṅkhaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་བདེ་བ་ནི་གང་ལགས། སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་ལགས་སམ།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དགའ་བ་ནི་བདེ་བའོ། །མི་དགའ་བ་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་འདི་རེ་བ་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བཞིན་དུའང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་མི་ཐོབ་ལ། འགྲེང་བཞིན་དུའང་... འདུག་བཞིན་དུའང་... ཉལ་བཞིན་དུའང་... གྲོང་དུ་སོང་ཡང་... ནགས་སུ་སོང་ཡང་... ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་ཡང་... ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ཡང་... བླ་གབ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཡང་... དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་སོང་ཡང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་མི་ཐོབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། མི་དགའ་བ་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་འདི་རེ་བ་བྱའོ།” ‘‘Abhiratiyā, āvuso, sati idaṃ sukhaṃ pāṭikaṅkhaṃ – gacchantopi sukhaṃ sātaṃ adhigacchati, ṭhitopi… nisinnopi… sayānopi… gāmagatopi… araññagatopi… rukkhamūlagatopi… suññāgāragatopi… abbhokāsagatopi… bhikkhumajjhagatopi sukhaṃ sātaṃ adhigacchati. Abhiratiyā, āvuso, sati idaṃ sukhaṃ pāṭikaṅkha’’nti. Chaṭṭhaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ། དགའ་བ་ཡོད་ན། བདེ་བ་འདི་རེ་བ་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བཞིན་དུའང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་ལ། འགྲེང་བཞིན་དུའང་... འདུག་བཞིན་དུའང་... ཉལ་བཞིན་དུའང་... གྲོང་དུ་སོང་ཡང་... ནགས་སུ་སོང་ཡང་... ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་ཡང་... ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ཡང་... བླ་གབ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཡང་... དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་སོང་ཡང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། དགའ་བ་ཡོད་ན། བདེ་བ་འདི་རེ་བ་བྱའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamanaḷakapānasuttaṃ ༧. ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ནའི་མདོ་དང་པོའོ། ། 67. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena naḷakapānaṃ nāma kosalānaṃ nigamo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā naḷakapāne viharati palāsavane. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti. Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ༦༧. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ས་ལའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀོ་ས་ལའི་གྲོང་རྡལ་ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བྱོན་ཏོ། །དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ནའི་པ་ལཱ་ཤའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོ་ཕལ་ཆེར་འདས་ཀྱི་བར་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་ནས། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘‘Vigatathinamiddho kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho. Paṭibhātu taṃ, sāriputta, bhikkhūnaṃ dhammī kathā. Piṭṭhi me āgilāyati; tamahaṃ āyamissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi. “ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །ངའི་རྒྱབ་ན་བར་གྱུར་པས་ངས་དེ་བརྐྱང་བར་བྱའོ།” །“བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།” ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་གསན་ནོ། ། Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་བཞི་ལྟེབ་ཏུ་བཏིང་ནས། གློ་གཡས་པས་སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་མཛད་དེ། རྐང་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་ཅིག་བཞག་ནས། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པས་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག” ཅེས་བོས་སོ། །“ཚེ་དང་ལྡན་པ” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Yassa [Pg.354] kassaci, āvuso, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi… ottappaṃ natthi … vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. Seyyathāpi, āvuso, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན། ཟླ་བ་མར་ངོའི་སྐབས་སུ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་ཁ་དོག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འོད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Assaddho purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘ahiriko purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘anottappī purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘kusīto purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘duppañño purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘kodhano purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘upanāhī purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘pāpiccho purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘pāpamitto purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ; ‘micchādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །'གང་ཟག་དད་པ་མེད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ངོ་ཚ་མེད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁྲེལ་མེད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ལེ་ལོ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཤེས་རབ་འཆལ་བ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁྲོ་བ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁོན་དུ་འཛིན་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ལྟ་བ་ལོག་པོ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །” ‘‘Yassa kassaci, āvuso, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi… ottappaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. Seyyathāpi, āvuso, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན། ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་སྐབས་སུ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་ཁ་དོག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འོད་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘‘Saddho [Pg.355] purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘hirīmā purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘ottappī purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘āraddhavīriyo purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘paññavā purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘akkodhano purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘anupanāhī purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘appiccho purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘kalyāṇamitto purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṃ; ‘sammādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānameta’’nti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །'གང་ཟག་དད་པ་དང་ལྡན་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ངོ་ཚ་ཤེས་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁྲེལ་ཡོད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁྲོ་བ་ེད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་འདོད་པ་ཆུང་བ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །'གང་ཟག་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། ། Atha kho bhagavā paccuṭṭhāya āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘sādhu sādhu, sāriputta! Yassa kassaci, sāriputta, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. Seyyathāpi, sāriputta, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā …pe… no vuddhi. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེངས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཤཱ་རིའི་བུ། སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན། ཟླ་བ་མར་ངོའི་སྐབས་སུ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་ཁ་དོག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འོད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་།... པེ་... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་།... པེ་... འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།” ‘‘‘Assaddho purisapuggalo’ti, sāriputta, parihānametaṃ; ahiriko… anottappī… kusīto… duppañño… kodhano… upanāhī… pāpiccho… pāpamitto… ‘micchādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, sāriputta, parihānametaṃ. “ཤཱ་རིའི་བུ། 'གང་ཟག་དད་པ་མེད་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་... ཁྲེལ་མེད་པ་དང་... ལེ་ལོ་ཅན་དང་... ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་... ཁྲོ་བ་ཅན་དང་... ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་... འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་དང་... སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་དང་... 'གང་ཟག་ལྟ་བ་ལོག་པོ་ཅན' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་པའོ། །” ‘‘Yassa kassaci, sāriputta, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. Seyyathāpi, sāriputta, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. “ཤཱ་རིའི་བུ། སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན། ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་སྐབས་སུ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་ཁ་དོག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འོད་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་ན། དེ་ལ་མཚན་མོ་འམ་ཉིན་མོ་གང་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘‘Saddho [Pg.356] purisapuggalo’ti, sāriputta, aparihānametaṃ; hirīmā… ottappī… āraddhavīriyo… paññavā… akkodhano… anupanāhī… appiccho… kalyāṇamitto… ‘sammādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, sāriputta, aparihānameta’’nti. Sattamaṃ. “ཤཱ་རིའི་བུ། 'གང་ཟག་དད་པ་དང་ལྡན་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་... ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་... བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་... ཤེས་རབ་ཅན་དང་... ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་... ཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང་... འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་... དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཅན་དང་... 'གང་ཟག་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ' ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཉམས་པའོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyanaḷakapānasuttaṃ ༨. ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ནའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། 68. Ekaṃ samayaṃ bhagavā naḷakapāne viharati palāsavane. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti. Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ bhikkhūnaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā tuṇhībhūtaṃ tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ༦༨. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ནའི་པ་ལཱ་ཤའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོ་ཕལ་ཆེར་འདས་ཀྱི་བར་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་ནས། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘‘Vigatathinamiddho kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho. Paṭibhātu taṃ, sāriputta, bhikkhūnaṃ dhammī kathā. Piṭṭhi me āgilāyati; tamahaṃ āyamissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi. “ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གྱི་སྤོབས་པ་སྐྱེད་ཅིག །ངའི་རྒྱབ་ནི་གཟེར་བར་གྱུར་པས། ངས་དེ་བསྲང་བར་བྱའོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso, bhikkhave’’ti! ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་བཞི་ལྟེབ་ཏུ་བཏིང་ནས། གློ་གཡས་པས་ཉལ་ཏེ། རྐང་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་གཅིག་བཞག་ནས། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་མཛད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག །”ཞེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ།”ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Yassa kassaci, āvuso, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi… sotāvadhānaṃ natthi… dhammadhāraṇā natthi… atthūpaparikkhā natthi… dhammānudhammappaṭipatti natthi… appamādo natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. Seyyathāpi, āvuso, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi… sotāvadhānaṃ natthi… dhammadhāraṇā natthi… atthūpaparikkhā natthi… dhammānudhammappaṭipatti natthi… appamādo natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā [Pg.357] divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ། ... ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ། ... བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ། ... ཤེས་རབ་མེད་པ། ... རྣ་བ་གཏོད་པ་མེད་པ། ... ཆོས་འཛིན་པ་མེད་པ། ... དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ། ... ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་མེད་པ། ... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན་ཟླ་བ་མར་ངོའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་མདོག་ཀྱང་ཉམས། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཉམས། འོད་ཀྱང་ཉམས། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ། ... ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ། ... བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ། ... ཤེས་རབ་མེད་པ། ... རྣ་བ་གཏོད་པ་མེད་པ། ... ཆོས་འཛིན་པ་མེད་པ། ... དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ། ... ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་མེད་པ། ... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yassa kassaci, āvuso, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi… sotāvadhānaṃ atthi… dhammadhāraṇā atthi… atthūpaparikkhā atthi… dhammānudhammappaṭipatti atthi… appamādo atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. Seyyathāpi, āvuso, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu…pe… appamādo atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihānī’’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ། ... ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ། ... བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ། ... ཤེས་རབ་ཡོད་པ། ... རྣ་བ་གཏོད་པ་ཡོད་པ། ... ཆོས་འཛིན་པ་ཡོད་པ། ... དོན་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་པ། ... ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ། ... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་མདོག་ཀྱང་འཕེལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་འཕེལ། འོད་ཀྱང་འཕེལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་... བྱས་ནས... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། ། Atha kho bhagavā paccuṭṭhāya āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘sādhu sādhu, sāriputta! Yassa kassaci, sāriputta, saddhā natthi kusalesu dhammesu hirī natthi… ottappaṃ natthi… paññā natthi… vīriyaṃ natthi… sotāvadhānaṃ natthi… dhammadhāraṇā natthi… atthūpaparikkhā natthi… dhammānudhammappaṭipatti natthi… appamādo natthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. Seyyathāpi, sāriputta, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… appamādo natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉལ་ས་ལས་བཞེངས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཤཱ་རིའི་བུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་པ། ... ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་པ། ... བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ། ... ཤེས་རབ་མེད་པ། ... རྣ་བ་གཏོད་པ་མེད་པ། ... ཆོས་འཛིན་པ་མེད་པ། ... དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ། ... ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་མེད་པ། ... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་མར་ངོའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་མདོག་ཀྱང་ཉམས། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཉམས། འོད་ཀྱང་ཉམས། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་མེད་པ་... བྱས་ནས... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་འཕེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yassa kassaci, sāriputta, saddhā atthi kusalesu dhammesu hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi… sotāvadhānaṃ atthi… dhammadhāraṇā atthi… atthūpaparikkhā atthi… dhammānudhammappaṭipatti atthi… appamādo atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni. Seyyathāpi, sāriputta, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati [Pg.358] ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu…pe… appamādo atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihānī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “ཤཱ་རིའི་བུ། སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་པ། ... ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་པ། ... བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ། ... ཤེས་རབ་ཡོད་པ། ... རྣ་བ་གཏོད་པ་ཡོད་པ། ... ཆོས་འཛིན་པ་ཡོད་པ། ... དོན་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་པ། ... ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ། ... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། ཟླ་བའི་མདོག་ཀྱང་འཕེལ། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་འཕེལ། འོད་ཀྱང་འཕེལ། ཞེང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་... བྱས་ནས... དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གང་ཞིག་འདས་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་བྱ་ཡི་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamakathāvatthusuttaṃ ༩. གཏམ་གྱི་གཞིའི་མདོ་དང་པོ། 69. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharanti, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vāti. ༦༩. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་ཀུན་དགའ་ར་བ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་འདུས་ཤིང་འཁོད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྩོན་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོའི་གཏམ་དང་། དམག་དཔུང་གྱི་གཏམ་དང་། འཇིགས་པའི་གཏམ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་དང་། བཟའ་བའི་གཏམ་དང་། བཏུང་བའི་གཏམ་དང་། གོས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མལ་ཆའི་གཏམ་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི་གཏམ་དང་། སྤོས་ཀྱི་གཏམ་དང་། གཉེན་འབྲེལ་གྱི་གཏམ་དང་། བཞོན་པའི་གཏམ་དང་། གྲོང་གི་གཏམ་དང་། གྲོང་རྡལ་གྱི་གཏམ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཏམ་དང་། ཡུལ་འཁོར་གྱི་གཏམ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་གཏམ་དང་། སྐྱེས་བུའི་གཏམ་དང་། ཆང་གི་གཏམ་དང་། ལམ་སྲང་གྱི་གཏམ་དང་། ཆུ་ལེན་སའི་གཏམ་དང་། སྔོན་གྱི་གཤིན་པོའི་གཏམ་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་གཏམ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གཏམ་དང་། འདི་ལྟར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། ། Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti? དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་པ་ལས་བཞེངས་ཏེ། འདུ་ཁང་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་ནས། བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཅག་ད་ལྟ་ལྷན་ཅིག་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ་གཏམ་ཅི་ཞིག་གླེང་། ཁྱེད་ཅག་གི་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་མ་རྫོགས་པ་གང་ཞིག་ལུས་ཡོད།” ‘‘Idha mayaṃ, bhante, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharāma, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā’’ti. ‘‘Na kho panetaṃ, bhikkhave, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā vihareyyātha, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vāti. “བཙུན་པ། བདག་ཅག་འདིར་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་འདུས་ཤིང་འཁོད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྩོན་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་དང་... བྱས་ནས... འདི་ལྟར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། །” “དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཅག་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྩོན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོའི་གཏམ་དང་། དམག་དཔུང་གྱི་གཏམ་དང་། འཇིགས་པའི་གཏམ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་དང་། བཟའ་བའི་གཏམ་དང་། བཏུང་བའི་གཏམ་དང་། གོས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མལ་ཆའི་གཏམ་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བའི་གཏམ་དང་། སྤོས་ཀྱི་གཏམ་དང་། གཉེན་འབྲེལ་གྱི་གཏམ་དང་། བཞོན་པའི་གཏམ་དང་། གྲོང་གི་གཏམ་དང་། གྲོང་རྡལ་གྱི་གཏམ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཏམ་དང་། ཡུལ་འཁོར་གྱི་གཏམ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་གཏམ་དང་། སྐྱེས་བུའི་གཏམ་དང་། ཆང་གི་གཏམ་དང་། ལམ་སྲང་གྱི་གཏམ་དང་། ཆུ་ལེན་སའི་གཏམ་དང་། སྔོན་གྱི་གཤིན་པོའི་གཏམ་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་གཏམ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གཏམ་དང་། འདི་ལྟར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། ། ‘‘Dasayimāni[Pg.359], bhikkhave, kathāvatthūni. Katamāni dasa? Appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṃsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā, samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathāti – imāni kho, bhikkhave, dasa kathāvatthūni. “དགེ་སློང་དག །གཏམ་གྱི་གཞི་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་དང་། ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་དང་། དབེན་པའི་གཏམ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཏམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་མོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Imesaṃ ce tumhe, bhikkhave, dasannaṃ kathāvatthūnaṃ upādāyupādāya kathaṃ katheyyātha, imesampi candimasūriyānaṃ evaṃmahiddhikānaṃ evaṃmahānubhāvānaṃ tejasā tejaṃ pariyādiyeyyātha, ko pana vādo aññatitthiyānaṃ paribbājakāna’’nti! Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་གཏམ་གྱི་གཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་བརྟེན་ནས་གཏམ་སྨྲས་ན། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་འདི་དག་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ན། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཤིག །”ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyakathāvatthusuttaṃ ༡༠. གཏམ་གྱི་གཞིའི་མདོ་གཉིས་པ། 70. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ anuyuttā viharanti, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vāti. ༧༠. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་ཀུན་དགའ་ར་བ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་འདུས་ཤིང་འཁོད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྩོན་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོའི་གཏམ་དང་... བྱས་ནས... འདི་ལྟར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། ། ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, pāsaṃsāni ṭhānāni. Katamāni dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca appiccho hoti, appicchakathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Appiccho bhikkhu appicchakathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “དགེ་སློང་དག །བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Attanā ca santuṭṭho hoti, santuṭṭhikathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Santuṭṭho bhikkhu santuṭṭhikathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “རང་ཉིད་ཀྱང་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Attanā ca pavivitto hoti, pavivekakathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Pavivitto bhikkhu pavivekakathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “རང་ཉིད་ཀྱང་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དབེན་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དབེན་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Attanā ca asaṃsaṭṭho hoti, asaṃsaṭṭhakathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Asaṃsaṭṭho bhikkhu asaṃsaṭṭhakathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “རང་ཉིད་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Attanā ca āraddhavīriyo hoti, vīriyārambhakathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Āraddhavīriyo bhikkhu vīriyārambhakathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “རང་ཉིད་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Attanā [Pg.360] ca sīlasampanno hoti, sīlasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Sīlasampanno bhikkhu sīlasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. “རང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །‘དགེ་སློང་འདི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་སོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Samādhisampanno bhikkhu samādhisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. བདག་ཉིད་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ‘དགེ་སློང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པའི་གནས་སོ།། ‘‘Attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Paññāsampanno bhikkhu paññāsampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ‘དགེ་སློང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པའི་གནས་སོ།། ‘‘Attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Vimuttisampanno bhikkhu vimuttisampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ‘དགེ་སློང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པའི་གནས་སོ།། ‘‘Attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā hoti. ‘Vimuttiñāṇadassanasampanno bhikkhu vimuttiñāṇadassanasampadākathañca bhikkhūnaṃ kattā’ti pāsaṃsametaṃ ṭhānaṃ. Imāni kho, bhikkhave, dasa pāsaṃsāni ṭhānānī’’ti. Dasamaṃ. བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ‘དགེ་སློང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྔགས་པའི་གནས་སོ།། དགེ་སློང་དག བསྔགས་པའི་གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།། བཅུ་པའོ།། Yamakavaggo dutiyo. ཟུང་གི་ཚན་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Avijjā taṇhā niṭṭhā ca, avecca dve sukhāni ca; Naḷakapāne dve vuttā, kathāvatthūpare duveti. མ་རིག་སྲེད་པ་མཐར་ཐུག་དང་།། མི་ཕྱེད་དད་དང་བདེ་བ་གཉིས།། ན་ལཱ་ཀ་པཱ་ནར་གཉིས་གསུངས།། གཏམ་གྱི་གཞི་ནི་གཞན་གཉིས་སོ།། (8) 3. Ākaṅkhavaggo (༨) ༣. མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚན་པ། 1. Ākaṅkhasuttaṃ ༡. མངོན་པར་འདོད་པའི་མདོ། 71. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༧༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་“བཙུན་པ་”ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Sampannasīlā[Pg.361], bhikkhave, viharatha sampannapātimokkhā, pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā aṇumattesu vajjesu bhayadassāvino, samādāya sikkhatha sikkhāpadesu. “དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་གྱིས་ཤིག ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘sabrahmacārīnaṃ piyo cassaṃ manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’ti, sīlesvevassa paripūrakārī ajjhattaṃ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘lābhī assaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārāna’nti, sīlesvevassa paripūrakārī ajjhattaṃ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་གིས་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘yesāhaṃ paribhuñjāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ tesaṃ te kārā mahapphalā assu mahānisaṃsā’ti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་གིས་སུ་དག་གི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་དེ་དག་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘ye me petā ñātī sālohitā kālaṅkatā pasannacittā anussaranti tesaṃ taṃ mahapphalaṃ assa mahānisaṃsa’nti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་གི་གཉེན་འདུན་དང་ཕ་ཚན་གང་དག་ཚེ་ལས་འདས་ཏེ་གཤིན་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་དང་བས་བདག་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ན། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘santuṭṭho assaṃ itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’ti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བྱུང་གིས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘khamo assaṃ sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṃ, duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko assa’nti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། མཆུ་རིངས་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་རྣམས་དང་། ཚིག་ངན་པ་དང་། ལོག་པར་འོངས་པའི་ངག་གི་ལམ་རྣམས་དང་། ལུས་ལ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དྲག་པོ་དང་། རྩུབ་མོ་དང་། ཚ་སྒོ་ཅན་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘aratiratisaho assaṃ, na ca maṃ aratirati saheyya, uppannaṃ aratiratiṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya’nti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་མི་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག མི་དགའ་བ་དང་དགའ་བས་བདག་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་གྱུར་ཅིག བྱུང་བའི་མི་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya [Pg.362] ce, bhikkhave, bhikkhu ‘bhayabheravasaho assaṃ, na ca maṃ bhayabheravo saheyya, uppannaṃ bhayabheravaṃ abhibhuyya abhibhuyya vihareyya’nti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པས་བདག་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་གྱུར་ཅིག བྱུང་བའི་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī assaṃ akicchalābhī akasiralābhī’ti, sīlesvevassa…pe… brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་སེམས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘Ākaṅkheyya ce, bhikkhave, bhikkhu ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, sīlesvevassa paripūrakārī ajjhattaṃ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgārānaṃ. “དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ ‘བདག་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མངོན་པར་འདོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བསམ་གཏན་མ་བཏང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱའོ།། ‘‘‘Sampannasīlā, bhikkhave, viharatha sampannapātimokkhā, pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā aṇumattesu vajjesu bhayadassāvino, samādāya sikkhatha sikkhāpadesū’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ. “‘དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་གྱིས་ཤིག’ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ།།” དང་པོའོ།། 2. Kaṇṭakasuttaṃ ༢. ཚེར་མའི་མདོ། 72. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ sambahulehi abhiññātehi abhiññātehi therehi sāvakehi saddhiṃ – āyasmatā ca cālena, āyasmatā ca upacālena, āyasmatā ca kukkuṭena, āyasmatā ca kaḷimbhena, āyasmatā ca nikaṭena, āyasmatā ca kaṭissahena; aññehi ca abhiññātehi abhiññātehi therehi sāvakehi saddhiṃ. ༧༢. དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་ཏེ། ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པའི་གནས་བརྟན་ཉན་ཐོས་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཙཱ་ལ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་པ་ཙཱ་ལ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཀྐ་ཊ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀ་ལིམྦྷ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀ་ཊ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀ་ཊི་སྶ་ཧ་དང་། གཞན་ཡང་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པའི་གནས་བརྟན་ཉན་ཐོས་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གོ། Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā licchavī bhadrehi bhadrehi yānehi parapurāya uccāsaddā mahāsaddā mahāvanaṃ ajjhogāhanti bhagavantaṃ dassanāya. Atha kho tesaṃ āyasmantānaṃ etadahosi – ‘‘ime kho sambahulā abhiññātā abhiññātā licchavī bhadrehi bhadrehi yānehi parapurāya uccāsaddā mahāsaddā mahāvanaṃ ajjhogāhanti [Pg.363] bhagavantaṃ dassanāya. ‘Saddakaṇṭakā kho pana jhānā’ vuttā bhagavatā. Yaṃnūna mayaṃ yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkameyyāma. Tattha mayaṃ appasaddā appākiṇṇā phāsuṃ vihareyyāmā’’ti. Atha kho te āyasmanto yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkamiṃsu; tattha te āyasmanto appasaddā appākiṇṇā phāsuṃ viharanti. ཡང་དེའི་ཚེ་ལི་ཙཱ་བཱི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་མང་པོ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བཞོན་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་དང་བཅས་ཚལ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ལི་ཙཱ་བཱི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་མང་པོ་འདི་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བཞོན་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་དང་བཅས་ཚལ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ ‘སྒྲ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གསུངས་སོ།། བདག་ཅག་གོ་སིངྒ་ཤཱ་ལའི་ནགས་ཚལ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ན་རེ་རེ། དེར་བདག་ཅག་སྒྲ་མེད་ཅིང་འདུ་འཛི་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱའོ་”སྙམ་མོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གོ་སིངྒ་ཤཱ་ལའི་ནགས་ཚལ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ངོ་།། དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་སྒྲ་མེད་ཅིང་འདུ་འཛི་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་སོ།། Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘kahaṃ nu kho, bhikkhave, cālo, kahaṃ upacālo, kahaṃ kukkuṭo, kahaṃ kaḷimbho, kahaṃ nikaṭo, kahaṃ kaṭissaho; kahaṃ nu kho te, bhikkhave, therā sāvakā gatā’’ti? དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཙཱ་ལ་ནི་གང་ན་ཡོད། ཨུ་པ་ཙཱ་ལ་ནི་གང་ན་ཡོད། ཀཀྐ་ཊ་ནི་གང་ན་ཡོད། ཀ་ལིམྦྷ་ནི་གང་ན་ཡོད། ནི་ཀ་ཊ་ནི་གང་ན་ཡོད། ཀ་ཊི་སྶ་ཧ་ནི་གང་ན་ཡོད། དགེ་སློང་དག གནས་བརྟན་ཉན་ཐོས་དེ་དག་གང་དུ་སོང་ངམ།” ‘‘Idha, bhante, tesaṃ āyasmantānaṃ etadahosi – ‘ime kho sambahulā abhiññātā abhiññātā licchavī bhadrehi bhadrehi yānehi parapurāya uccāsaddā mahāsaddā mahāvanaṃ ajjhogāhanti bhagavantaṃ dassanāya ‘saddakaṇṭakā kho pana jhānāvuttā bhagavatā yaṃnūna mayaṃ yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkameyyāma tattha mayaṃ appasaddā appākiṇṇā phāsuṃ vihareyyāmā’ti. Atha kho te, bhante, āyasmanto yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkamiṃsu. Tattha te āyasmanto appasaddā appākiṇṇā phāsuṃ viharantī’’ti. “བཙུན་པ། འདི་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། ‘ལི་ཙཱ་བཱི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་མང་པོ་འདི་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བཞོན་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་འབྲངས་ནས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་དང་བཅས་ཚལ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ “སྒྲ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་གསུངས་སོ།། བདག་ཅག་གོ་སིངྒ་ཤཱ་ལའི་ནགས་ཚལ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ན་རེ་རེ། དེར་བདག་ཅག་སྒྲ་མེད་ཅིང་འདུ་འཛི་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱའོ་’སྙམ་མོ།། བཙུན་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གོ་སིངྒ་ཤཱ་ལའི་ནགས་ཚལ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ངོ་།། དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་སྒྲ་མེད་ཅིང་འདུ་འཛི་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་སོ།།” ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, yathā te mahāsāvakā sammā byākaramānā byākareyyuṃ, ‘saddakaṇṭakā hi, bhikkhave, jhānā’ vuttā mayā. “ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། དགེ་སློང་དག ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ལུང་བསྟན་ཏོ།། དགེ་སློང་དག བདག་གིས་ ‘སྒྲ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་བཤད་པ་དེ་བདེན་ནོ།། ‘‘Dasayime, bhikkhave, kaṇṭakā. Katame dasa? Pavivekārāmassa saṅgaṇikārāmatā kaṇṭako, asubhanimittānuyogaṃ anuyuttassa subhanimittānuyogo kaṇṭako, indriyesu guttadvārassa visūkadassanaṃ kaṇṭako, brahmacariyassa mātugāmūpacāro kaṇṭako, paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako, dutiyassa jhānassa vitakkavicārā kaṇṭakā, tatiyassa jhānassa pīti kaṇṭako, catutthassa jhānassa assāsapassāso kaṇṭako, saññāvedayitanirodhasamāpattiyā saññā ca vedanā ca kaṇṭako rāgo kaṇṭako doso kaṇṭako moho kaṇṭako. “དགེ་སློང་དག ཚེར་མ་འདི་བཅུ་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཚེར་མའོ།། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ལ་ལྟད་མོ་ལྟ་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚེར་མའོ།། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་ཚེར་མའོ།། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་ནི་ཚེར་མའོ།། འདོད་ཆགས་ནི་ཚེར་མའོ།། ཞེ་སྡང་ནི་ཚེར་མའོ།། གཏི་མུག་ནི་ཚེར་མའོ།། ‘‘Akaṇṭakā[Pg.364], bhikkhave, viharatha. Nikkaṇṭakā, bhikkhave, viharatha. Akaṇṭakanikkaṇṭakā, bhikkhave, viharatha. Akaṇṭakā, bhikkhave, arahanto; nikkaṇṭakā, bhikkhave, arahanto; akaṇṭakanikkaṇṭakā, bhikkhave, arahanto’’ti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཚེར་མ་མེད་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག དགེ་སློང་དག ཚེར་མ་དང་བྲལ་བར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག དགེ་སློང་དག ཚེར་མ་མེད་ཅིང་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག དགེ་སློང་དག དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེར་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེར་མ་མེད་ཅིང་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།” གཉིས་པའོ།། 3. Iṭṭhadhammasuttaṃ ༣. འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 73. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. Katame dasa? Bhogā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ; vaṇṇo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; ārogyaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; sīlaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; brahmacariyaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; mittā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ; bāhusaccaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; paññā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ; dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ; saggā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. ༧༣. “དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཁ་དོག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནད་མེད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཛའ་བཤེས་རྣམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཐོ་རིས་རྣམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།།” ‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, dasannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ dasa dhammā paripanthā – ālasyaṃ anuṭṭhānaṃ bhogānaṃ paripantho, amaṇḍanā avibhūsanā vaṇṇassa paripantho, asappāyakiriyā ārogyassa paripantho, pāpamittatā sīlānaṃ paripantho, indriyaasaṃvaro brahmacariyassa paripantho, visaṃvādanā mittānaṃ paripantho, asajjhāyakiriyā bāhusaccassa paripantho, asussūsā aparipucchā paññāya paripantho, ananuyogo apaccavekkhaṇā dhammānaṃ paripantho, micchāpaṭipatti saggānaṃ paripantho. Imesaṃ kho, bhikkhave, dasannaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ ime dasa dhammā paripanthā. དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདིར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ། ཆོས་བཅུ་ནི་བར་ཆད་དམ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན། ལེ་ལོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གེགས་ཡིན། རྒྱན་མི་འདོགས་པ་དང་མཛེས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཁ་དོག་གི་གེགས་ཡིན། མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་གེགས་ཡིན། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གེགས་ཡིན། དབང་པོ་མི་སྡོམ་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གེགས་ཡིན། མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་གེགས་ཡིན། ཁ་ཏོན་མི་བྱེད་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་གེགས་ཡིན། ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གེགས་ཡིན། སྦྱོར་བ་མི་བརྩོན་པ་དང་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གེགས་ཡིན། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གེགས་ཡིན། དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདིར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བར་ཆད་དམ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, dasannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ dasa dhammā āhārā – uṭṭhānaṃ anālasyaṃ bhogānaṃ āhāro, maṇḍanā vibhūsanā vaṇṇassa āhāro, sappāyakiriyā ārogyassa āhāro, kalyāṇamittatā sīlānaṃ āhāro, indriyasaṃvaro brahmacariyassa āhāro, avisaṃvādanā mittānaṃ āhāro, sajjhāyakiriyā bāhusaccassa āhāro, sussūsā paripucchā paññāya āhāro, anuyogo paccavekkhaṇā dhammānaṃ āhāro, sammāpaṭipatti saggānaṃ āhāro[Pg.365]. Imesaṃ kho, bhikkhave, dasannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ ime dasa dhammā āhārā’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདིར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ། ཆོས་བཅུ་ནི་རྒྱུ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱན་འདོགས་པ་དང་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་དོག་གི་རྒྱུ་ཡིན། འཕྲོད་པ་བསྟེན་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན། མི་བསླུ་བ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན། ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། སྦྱོར་བ་བརྩོན་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདིར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Vaḍḍhisuttaṃ ༤. འཕེལ་བའི་མདོ། 74. ‘‘Dasahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī kāyassa. Katamehi dasahi? Khettavatthūhi vaḍḍhati, dhanadhaññena vaḍḍhati, puttadārehi vaḍḍhati, dāsakammakaraporisehi vaḍḍhati, catuppadehi vaḍḍhati, saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imehi kho, bhikkhave, dasahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī kāyassāti. ༧༤. དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི། འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཞིང་དང་ས་གཞིས་འཕེལ་བར་འགྱུར། ནོར་དང་འབྲུ་ཡིས་འཕེལ་བར་འགྱུར། བུ་དང་ཆུང་མས་འཕེལ་བར་འགྱུར། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཕྱག་ཕྱིད་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། རྐང་བཞི་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། དད་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར། ཐོས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། གཏོང་བས་འཕེལ་བར་འགྱུར། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི། འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Dhanena dhaññena ca yodha vaḍḍhati,Puttehi dārehi catuppadehi ca; Sa bhogavā hoti yasassi pūjito,Ñātīhi mittehi athopi rājubhi. གང་ཞིག་འདི་ན་ནོར་དང་འབྲུ་དང་ནི། །བུ་དང་ཆུང་མ་རྐང་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་འཕེལ། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་ཞིང་གྲགས་པ་ཐོབ། །གཉེན་དང་གྲོགས་དང་རྒྱལ་པོས་མཆོད་པར་འགྱུར། ། ‘‘Saddhāya sīlena ca yodha vaḍḍhati,Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ; So tādiso sappuriso vicakkhaṇo,Diṭṭheva dhamme ubhayena vaḍḍhatī’’ti. catutthaṃ; གང་ཞིག་འདི་ན་དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཤེས་རབ་གཏོང་བ་ཐོས་པ་གཉིས་ཀས་འཕེལ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ལྡན་དེ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གཉིས་ཀས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Migasālāsuttaṃ ༥. མི་ག་ས་ལཱའི་མདོ། 75. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho migasālā upāsikā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho migasālā upāsikā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ༧༥. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བཟུང་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་དོང་ངོ་། །དོང་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṃ. Pitā me, bhante, purāṇo brahmacārī hoti [Pg.366] ārācārī virato methunā gāmadhammā. So kālaṅkato bhagavatā byākato – ‘sakadāgāmī satto tusitaṃ kāyaṃ upapanno’ti. Pitāmaho me, bhante, isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho. Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato – ‘sakadāgāmī satto tusitaṃ kāyaṃ upapanno’ti. བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མཚུངས་ཤིང་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ། བཙུན་པ། བདག་གི་ཕ་པུ་རཱ་ཎ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དབེན་པར་གནས་པ་དང་། གྲོང་གི་ཆོས་འཁྲིག་པ་ལས་ལོག་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཁོང་གཤེགས་པའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར། ‘ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རིས་སུ་སྐྱེས་སོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། བདག་གི་སྤོ་བོ་ཨི་སི་དཏྟ་ནི་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་རང་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཁོང་ཡང་གཤེགས་པའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར། ‘ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རིས་སུ་སྐྱེས་སོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāya’’nti? ‘‘Evaṃ kho panetaṃ, bhagini, bhagavatā byākata’’nti. བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མཚུངས་ཤིང་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ། ཞེས་གསོལ་བ་དང་། སྲིང་མོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། Atha kho āyasmā ānando migasālāya upāsikāya nivesane piṇḍapātaṃ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā ānando pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱའི་ཁྱིམ་ནས་བསོད་སྙོམས་བཞེས་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṃ. Atha kho, bhante, migasālā upāsikā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho, bhante, migasālā upāsikā maṃ etadavoca – བཙུན་པ། བདག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བཟུང་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་དོང་ངོ་། །དོང་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་འཁོད་པ་ན། བཙུན་པ། དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱ་བདག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བཙུན་པ། དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṃ. Pitā me, bhante, purāṇo brahmacārī ahosi ārācārī virato methunā gāmadhammā. So kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmī satto tusitaṃ kāyaṃ upapannoti. Pitāmaho me, bhante, isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho. Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato – sakadāgāmī satto tusitaṃ kāyaṃ upapannoti. ‘བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མཚུངས་ཤིང་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ། བཙུན་པ། བདག་གི་ཕ་པུ་རཱ་ཎ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དབེན་པར་གནས་པ་དང་། གྲོང་གི་ཆོས་འཁྲིག་པ་ལས་ལོག་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཁོང་གཤེགས་པའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རིས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། བདག་གི་སྤོ་བོ་ཨི་སི་དཏྟ་ནི་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་རང་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཁོང་ཡང་གཤེགས་པའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པར། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རིས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། Kathaṃ [Pg.367] kathaṃ nāmāyaṃ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāya’nti? Evaṃ vutte ahaṃ, bhante, migasālaṃ upāsikaṃ etadavocaṃ – ‘evaṃ kho panetaṃ, bhagini, bhagavatā byākata’’’nti. བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་མཚུངས་ཤིང་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ།’ ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཙུན་པ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་ན། བདག་གིས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘སྲིང་མོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །’ཞེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Kā cānanda, migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakapaññā, ke ca purisapuggalaparopariye ñāṇe? ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་བསྙེན་མ་མི་ག་ས་ལཱ་ནི་བྱིས་པ་མི་མཁས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཙམ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་ལ། གང་ཟག་གི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། ‘‘Dasayime, ānanda, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame dasa? Idhānanda, ekacco puggalo dussīlo hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa taṃ dussīlyaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi akataṃ hoti, bāhusaccenapi akataṃ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti, no visesāya; hānagāmīyeva hoti, no visesagāmī. ཀུན་དགའ་བོ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གང་ཟག་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །ཁོ་བོས་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo dussīlo hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa taṃ dussīlyaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti, no hānāya; visesagāmīyeva hoti, no hānagāmī. ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཁོ་བོས་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ་བོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti – ‘imassapi teva dhammā, aparassapi teva dhammā. Kasmā nesaṃ eko hīno eko paṇīto’ti? Tañhi tesaṃ, ānanda, hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཚོད་འཛིན་ཏེ། ‘གང་ཟག་འདི་ལ་ཡང་ཆོས་འདི་དག་ཡོད་ལ། གང་ཟག་གཞན་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་འདི་དག་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་དམན་པ་དང་གཅིག་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན།’ ཞེས་ཟེར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་ཚོད་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tatrānanda, yvāyaṃ puggalo dussīlo hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa taṃ dussīlyaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. Ayaṃ, ānanda, puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imaṃ hānanda, puggalaṃ dhammasoto nibbahati. Tadantaraṃ ko jāneyya, aññatra tathāgatena! Tasmātihānanda, mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha[Pg.368], mā puggalesu pamāṇaṃ gaṇhittha. Khaññati hānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇhanto. Ahaṃ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ yo vā panassa mādiso. ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་། ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ་པ་དེ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལས་ལྷག་པར་མཛེས་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པས་སུས་ཤེས། དེ་ལྟ་བས་ན། ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིག གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་འཛིན་པར་མ་བྱེད་ཅིག ཀུན་དགའ་བོ། གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ནི་རང་ཉིད་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ང་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་འཛིན་པར་བྱའོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo sīlavā hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa taṃ sīlaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi akataṃ hoti, bāhusaccenapi akataṃ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti, no visesāya; hānagāmīyeva hoti, no visesagāmī. དགེ་སློང་དག འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །ཁོ་བོས་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo sīlavā hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa taṃ sīlaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti, no hānāya; visesagāmīyeva hoti, no hānagāmī. ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཁོ་བོས་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ་བོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti…pe… ahaṃ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ yo vā panassa mādiso. ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོད་འཛིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྦྱར་ལ། ང་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་འཛིན་པར་བྱའོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo tibbarāgo hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa so rāgo apariseso nirujjhati. Tassa savanenapi akataṃ hoti, bāhusaccenapi akataṃ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti, no visesāya; hānagāmīyeva hoti, no visesagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཁོ་བོའི་འདོད་ཆགས་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཉམས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo tibbarāgo hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa so rāgo apariseso nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti, no hānāya; visesagāmīyeva hoti, no hānagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཁོ་བོའི་འདོད་ཆགས་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Tatrānanda[Pg.369], pamāṇikā pamiṇanti…pe… ahaṃ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ yo vā panassa mādiso. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །...པེ... ཀུན་དགའ་བོ་ང་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo kodhano hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa so kodho apariseso nirujjhati. Tassa savanenapi akataṃ hoti, bāhusaccenapi akataṃ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti, no visesāya; hānagāmīyeva hoti, no visesagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཁྲོ་བ་ཅན་ཡིན། ཁོ་བོའི་ཁྲོ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཉམས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo kodhano hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa so kodho apariseso nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti, no hānāya; visesagāmīyeva hoti, no hānagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཁྲོ་བ་ཅན་ཡིན། ཁོ་བོའི་ཁྲོ་བ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti…pe… ahaṃ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ yo vā panassa mādiso. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །...པེ... ཀུན་དགའ་བོ་ང་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo uddhato hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa taṃ uddhaccaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi akataṃ hoti, bāhusaccenapi akataṃ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti, no visesāya; hānagāmīyeva hoti, no visesagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རྒོད་པ་ཅན་ཡིན། ཁོ་བོའི་རྒོད་པ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་མ་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཉམས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Idha panānanda, ekacco puggalo uddhato hoti. Tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa taṃ uddhaccaṃ aparisesaṃ nirujjhati. Tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti, no hānāya; visesagāmīyeva hoti, no hānagāmī. ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རྒོད་པ་ཅན་ཡིན། ཁོ་བོའི་རྒོད་པ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས། དེས་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ‘‘Tatrānanda[Pg.370], pamāṇikā pamiṇanti – ‘imassapi teva dhammā, aparassapi teva dhammā. Kasmā nesaṃ eko hīno eko paṇīto’ti? Tañhi tesaṃ, ānanda, hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཚོད་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་ཡོད། ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་གཅིག་ནི་དམན་པ་དང་གཅིག་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན།’ ཞེས་ཟེར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tatrānanda, yvāyaṃ puggalo uddhato hoti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa taṃ uddhaccaṃ aparisesaṃ nirujjhati, tassa savanenapi kataṃ hoti, bāhusaccenapi kataṃ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti, sāmāyikampi vimuttiṃ labhati. Ayaṃ, ānanda, puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imaṃ hānanda, puggalaṃ dhammasoto nibbahati. Tadantaraṃ ko jāneyya aññatra tathāgatena! Tasmātihānanda, mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha; mā puggalesu pamāṇaṃ gaṇhittha. Khaññati hānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇhanto. Ahaṃ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ yo vā panassa mādiso. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་རྒོད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། ཁོ་བོའི་རྒོད་པ་དེ་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་། དེས་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་བྱས། ལྟ་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས། རེས་འགའ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ་པ་དེ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་སྔ་མ་དེ་ལས་ལྷག་པར་མཛེས་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་གང་ཟག་འདི་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པས་སུ་ཞིག་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་མ་བྱེད་ཅིག གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིག ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་པ་ནི་རང་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཀུན་དགའ་བོ་ང་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ‘‘Kā cānanda, migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakapaññā, ke ca purisapuggalaparopariye ñāṇe! Ime kho, ānanda, dasa puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་བསྙེན་མ་རི་དྭགས་སྐྱོང་བྱིས་པ་མི་མཁས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཅན་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གི་མཆོག་དང་དམན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཀུན་དགའ་བོ་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། ། ‘‘Yathārūpena, ānanda, sīlena purāṇo samannāgato ahosi tathārūpena sīlena isidatto samannāgato abhavissa, nayidha purāṇo isidattassa gatimpi aññassa. Yathārūpāya cānanda, paññāya isidatto samannāgato ahosi tathārūpāya paññāya purāṇo samannāgato abhavissa, nayidha isidatto purāṇassa gatimpi aññassa. Iti kho, ānanda, ime puggalā ubho ekaṅgahīnā’’ti. Pañcamaṃ. ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་དྲང་སྲོང་བྱིན་གྱིས་སྔོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། འདིར་སྔོན་གྱིས་དྲང་སྲོང་བྱིན་གྱི་འགྲོ་བ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་སྔོན་གྱིས་དྲང་སྲོང་བྱིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། འདིར་དྲང་སྲོང་བྱིན་གྱིས་སྔོན་གྱི་འགྲོ་བ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟར་གང་ཟག་འདི་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་རེ་རེས་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Tayodhammasuttaṃ ༦. ཆོས་གསུམ་པའི་མདོ། 76. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā loke na saṃvijjeyyuṃ, na tathāgato loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho, na tathāgatappavedito dhammavinayo loke dibbeyya. Katame tayo? Jāti ca, jarā ca, maraṇañca – ime kho, bhikkhave, tayo dhammā loke na saṃvijjeyyuṃ, na tathāgato loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho, na tathāgatappavedito dhammavinayo loke dibbeyya. Yasmā ca kho, bhikkhave, ime tayo dhammā loke saṃvijjanti tasmā tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho, tasmā tathāgatappavedito dhammavinayo loke dibbati. ༧༦. དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་གསལ་ལོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའོ། །དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་གསལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tayome[Pg.371], bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Rāgaṃ appahāya, dosaṃ appahāya, mohaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་སྐྱེ་བ་སྤང་བ་དང་། རྒ་བ་སྤང་བ་དང་། འཆི་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མ་སྤངས་པ་དང་། གཏི་མུག་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་སྐྱེ་བ་སྤང་བ་དང་། རྒ་བ་སྤང་བ་དང་། འཆི་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Sakkāyadiṭṭhiṃ appahāya, vicikicchaṃ appahāya, sīlabbataparāmāsaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་སྤང་བ་དང་། གཏི་མུག་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་སྤང་བ་དང་། གཏི་མུག་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ayonisomanasikāraṃ appahāya, kummaggasevanaṃ appahāya, cetaso līnattaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ལམ་ངན་པ་བསྟེན་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo ayoniso manasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Muṭṭhasaccaṃ appahāya, asampajaññaṃ appahāya, cetaso vikkhepaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo ayonisomanasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་བ་དང་། ལམ་ངན་པ་བསྟེན་པ་སྤང་བ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་བ་དང་། ལམ་ངན་པ་བསྟེན་པ་སྤང་བ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo muṭṭhasaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ariyānaṃ adassanakamyataṃ appahāya, ariyadhammassa asotukamyataṃ appahāya, upārambhacittataṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo muṭṭhasaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་མི་འདོད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. Katame tayo? Uddhaccaṃ appahāya, asaṃvaraṃ appahāya, dussīlyaṃ appahāya [Pg.372] – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་བ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་བ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྒོད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། མི་སྡོམ་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་བ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་བ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Assaddhiyaṃ appahāya, avadaññutaṃ appahāya, kosajjaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་རྒོད་པ་སྤང་བ་དང་། མི་སྡོམ་པ་སྤང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། མ་དད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་མ་སྤངས་པ་དང་། ལེ་ལོ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་རྒོད་པ་སྤང་བ་དང་། མི་སྡོམ་པ་སྤང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Anādariyaṃ appahāya, dovacassataṃ appahāya, pāpamittataṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་མ་དད་པ་སྤང་བ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་སྤང་བ་དང་། ལེ་ལོ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། མ་གུས་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་མ་སྤངས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་མ་དད་པ་སྤང་བ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་སྤང་བ་དང་། ལེ་ལོ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ahirikaṃ appahāya, anottappaṃ appahāya, pamādaṃ appahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme appahāya abhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་མ་གུས་པ་སྤང་བ་དང་། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་སྤང་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ངོ་ཚ་མེད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། བག་མེད་པ་མ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་མ་གུས་པ་སྤང་བ་དང་། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་སྤང་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Ahirikoyaṃ, bhikkhave, anottāpī pamatto hoti. So pamatto samāno abhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. So pāpamitto samāno abhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. So kusīto samāno abhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. So dussīlo samāno abhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. So upārambhacitto samāno abhabbo muṭṭhasaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. So vikkhittacitto samāno abhabbo ayonisomanasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. So līnacitto samāno abhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. So vicikiccho samāno abhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ [Pg.373] pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. So rāgaṃ appahāya dosaṃ appahāya mohaṃ appahāya abhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་འདི་ནི་བག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པ་དེ་ནི་མ་གུས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་འགྲོགས་པ་དེ་ནི་མ་དད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། ལེ་ལོ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དེ་ནི་རྒོད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། མ་བསྡམས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ལམ་ངན་བསྟེན་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། སེམས་བྱིང་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་བྱིང་བ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་ཅན་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། གཏི་མུག་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་མ་སྤངས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་མ་སྤངས་ལ། གཏི་མུག་མ་སྤངས་པར་ནི་སྐྱེ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་། རྒ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། འཆི་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Rāgaṃ pahāya, dosaṃ pahāya, mohaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། སྐྱེ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། རྒ་བ་སྤང་ནུས་ལ། འཆི་བ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་དང་། གཏི་མུག་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། སྐྱེ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། རྒ་བ་སྤང་ནུས་ལ། འཆི་བ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Sakkāyadiṭṭhiṃ pahāya, vicikicchaṃ pahāya, sīlabbataparāmāsaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འདོད་ཆགས་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་སྤང་ནུས་ལ། གཏི་མུག་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འདོད་ཆགས་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་སྤང་ནུས་ལ། གཏི་མུག་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ayonisomanasikāraṃ pahāya, kummaggasevanaṃ pahāya, cetaso līnattaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་དང་། ལམ་ངན་བསྟེན་པ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་བྱིང་བ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo ayonisomanasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Muṭṭhasaccaṃ pahāya, asampajaññaṃ pahāya, cetaso vikkhepaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo ayonisomanasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ལམ་ངན་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་བྱིང་བ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ལམ་ངན་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་བྱིང་བ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo muṭṭhasaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahāya, ariyadhammassa asotukamyataṃ pahāya, upārambhacittataṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo muṭṭhassaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་བར་མི་འདོད་པ་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤངས་པ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. Katame tayo? Uddhaccaṃ pahāya, asaṃvaraṃ pahāya, dussīlyaṃ pahāya – ime [Pg.374] kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྒོད་པ་སྤངས་པ་དང་། མ་བསྡམས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Assaddhiyaṃ pahāya, avadaññutaṃ pahāya, kosajjaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། རྒོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། མ་བསྡམས་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། མ་དད་པ་སྤངས་པ་དང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་སྤངས་པ་དང་། ལེ་ལོ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། རྒོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། མ་བསྡམས་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. Katame tayo? Anādariyaṃ pahāya, dovacassataṃ pahāya, pāpamittataṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། མ་དད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་སྤང་ནུས་ལ། ལེ་ལོ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། མ་གུས་པ་སྤངས་པ་དང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། མ་དད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་སྤང་ནུས་ལ། ལེ་ལོ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Tayome, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. Katame tayo? Ahirikaṃ pahāya, anottappaṃ pahāya, pamādaṃ pahāya – ime kho, bhikkhave, tayo dhamme pahāya bhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། མ་གུས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ངོ་ཚ་མེད་པ་སྤངས་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་སྤངས་པ་དང་། བག་མེད་པ་སྤངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ན། མ་གུས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་སོ། ། ‘‘Hirīmāyaṃ, bhikkhave, ottāpī appamatto hoti. So appamatto samāno bhabbo anādariyaṃ pahātuṃ dovacassataṃ pahātuṃ pāpamittataṃ pahātuṃ. So kalyāṇamitto samāno bhabbo assaddhiyaṃ pahātuṃ avadaññutaṃ pahātuṃ kosajjaṃ pahātuṃ. So āraddhavīriyo samāno bhabbo uddhaccaṃ pahātuṃ asaṃvaraṃ pahātuṃ dussīlyaṃ pahātuṃ. So sīlavā samāno bhabbo ariyānaṃ adassanakamyataṃ pahātuṃ ariyadhammassa asotukamyataṃ pahātuṃ upārambhacittataṃ pahātuṃ. So anupārambhacitto samāno bhabbo muṭṭhassaccaṃ pahātuṃ asampajaññaṃ pahātuṃ cetaso vikkhepaṃ pahātuṃ. So avikkhittacitto samāno bhabbo ayonisomanasikāraṃ pahātuṃ kummaggasevanaṃ pahātuṃ cetaso līnattaṃ pahātuṃ. So alīnacitto samāno bhabbo sakkāyadiṭṭhiṃ pahātuṃ vicikicchaṃ pahātuṃ sīlabbataparāmāsaṃ pahātuṃ. So avicikiccho samāno bhabbo rāgaṃ pahātuṃ dosaṃ pahātuṃ mohaṃ pahātuṃ. So rāgaṃ pahāya [Pg.375] dosaṃ pahāya mohaṃ pahāya bhabbo jātiṃ pahātuṃ jaraṃ pahātuṃ maraṇaṃ pahātu’’nti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་འདི་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་གུས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་སོ། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་འགྲོགས་པ་དེ་ནི་མ་དད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། སེར་སྣ་ཆེ་བ་སྤང་ནུས་ལ། ལེ་ལོ་སྤང་ནུས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ནི་རྒོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། མ་བསྡམས་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྤང་ནུས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་བར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པ་སྤང་ནུས་ལ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་སེམས་སྤང་ནུས་སོ། །ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་ནུས་སོ། །སེམས་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ལམ་ངན་བསྟེན་པ་སྤང་ནུས་ལ། སེམས་བྱིང་བ་སྤང་ནུས་སོ། །སེམས་མ་བྱིང་བ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་ནུས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་སྤང་ནུས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤང་ནུས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་སྤང་ནུས་ལ། གཏི་མུག་སྤང་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་སྤངས་ཤིང་། ཞེ་སྡང་སྤངས་ལ། གཏི་མུག་སྤངས་པས་ནི་སྐྱེ་བ་སྤང་ནུས་ཤིང་། རྒ་བ་སྤང་ནུས་ལ། འཆི་བ་སྤང་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Kākasuttaṃ ༧. བྱ་རོག་གི་མདོ། 77. ‘‘Dasahi, bhikkhave, asaddhammehi samannāgato kāko. Katamehi dasahi? Dhaṃsī ca, pagabbho ca, tintiṇo ca, mahagghaso ca, luddo ca, akāruṇiko ca, dubbalo ca, oravitā ca, muṭṭhassati ca, necayiko ca – imehi kho, bhikkhave, dasahi asaddhammehi samannāgato kāko. Evamevaṃ kho, bhikkhave, dasahi asaddhammehi samannāgato pāpabhikkhu. Katamehi dasahi? Dhaṃsī ca, pagabbho ca, tintiṇo ca, mahagghaso ca, luddo ca, akāruṇiko ca, dubbalo ca, oravitā ca, muṭṭhassati ca, necayiko ca – imehi kho, bhikkhave, dasahi asaddhammehi samannāgato pāpabhikkhū’’ti. Sattamaṃ. ༧༧. དགེ་སློང་དག བྱ་རོག་ནི་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པ་དང་། སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་དང་། སྲེད་པ་ཆེ་བ་དང་། ཟས་ཆེ་བ་དང་། གཏུམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། སྐད་ཅོར་ཆེ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། གསོག་འཇོག་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག བྱ་རོག་ནི་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ངན་པའང་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པ་དང་། སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་དང་། སྲེད་པ་ཆེ་བ་དང་། ཟས་ཆེ་བ་དང་། གཏུམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། སྐད་ཅོར་ཆེ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། གསོག་འཇོག་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Nigaṇṭhasuttaṃ ༨. གཅེར་བུ་པའི་མདོ། 78. ‘‘Dasahi, bhikkhave, asaddhammehi samannāgatā nigaṇṭhā. Katamehi dasahi? Assaddhā, bhikkhave, nigaṇṭhā; dussīlā, bhikkhave, nigaṇṭhā; ahirikā, bhikkhave, nigaṇṭhā; anottappino, bhikkhave, nigaṇṭhā; asappurisasambhattino, bhikkhave, nigaṇṭhā; attukkaṃsakaparavambhakā, bhikkhave, nigaṇṭhā; sandiṭṭhiparāmāsā ādhānaggāhī duppaṭinissaggino, bhikkhave, nigaṇṭhā; kuhakā, bhikkhave, nigaṇṭhā; pāpicchā, bhikkhave, nigaṇṭhā; pāpamittā, bhikkhave, nigaṇṭhā – imehi kho, bhikkhave, dasahi asaddhammehi samannāgatā nigaṇṭhā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༧༨. དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་མ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ཁྲེལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། མཁྲེགས་པོར་བཟུང་ནས་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་འཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Āghātavatthusuttaṃ ༩. ཁོན་འཛིན་གྱི་གཞིའི་མདོ། 79. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, āghātavatthūni. Katamāni dasa? ‘Anatthaṃ me acarī’ti āghātaṃ bandhati; ‘anatthaṃ me caratī’ti āghātaṃ bandhati; ‘anatthaṃ me carissatī’ti āghātaṃ bandhati; ‘piyassa me manāpassa anatthaṃ acarī’ti…pe… ‘anatthaṃ caratī’ti…pe… ‘anatthaṃ carissatī’ti āghātaṃ bandhati, ‘appiyassa me amanāpassa atthaṃ acarī’ti…pe… ‘atthaṃ caratī’ti…pe… ‘atthaṃ carissatī’ti [Pg.376] āghātaṃ bandhati; aṭṭhāne ca kuppati – imāni kho, bhikkhave, dasa āghātavatthūnī’’ti. Navamaṃ. ༧༩. དགེ་སློང་དག ཁོན་འཛིན་གྱི་གཞི་འདི་དག་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཟིནཏོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཟིནཏོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱས་ཟིནཏོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ'ཞེས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཁོན་འཛིན་གྱི་གཞི་ནི་འདི་དག་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Āghātapaṭivinayasuttaṃ ༡༠. ཁོན་འཛིན་སེལ་བའི་མདོ། 80. ‘‘Dasayime, bhikkhave, āghātapaṭivinayā. Katame dasa? ‘Anatthaṃ me acari, taṃ kutettha labbhā’ti āghātaṃ paṭivineti, ‘anatthaṃ me carati, taṃ kutettha labbhā’ti āghātaṃ paṭivineti, ‘anatthaṃ me carissati, taṃ kutettha labbhā’ti āghātaṃ paṭivineti, piyassa me manāpassa anatthaṃ acari…pe… carati…pe… carissati, taṃ kutettha labbhāti āghātaṃ paṭivineti, appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari…pe… atthaṃ carati…pe… atthaṃ carissati, taṃ kutettha labbhāti āghātaṃ paṭivineti, aṭṭhāne ca na kuppati – ime kho, bhikkhave, dasa āghātapaṭivinayā’’ti. Dasamaṃ. ༨༠. དགེ་སློང་དག ཁོན་འཛིན་སེལ་བའི་ཐབས་འདི་དག་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཟིནཏོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཟིནཏོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་པའི་གྲོགས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱས་ཟིནཏོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་བཞིན་པའོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། 'འདིས་བདག་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་ཕན་པའི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད'ཅེས་ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་ཁྲོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཁོན་འཛིན་སེལ་བའི་ཐབས་ནི་འདི་དག་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Ākaṅkhavaggo tatiyo. འདོད་པའི་ཚོམས་ཏེ་གསུམ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Ākaṅkho kaṇṭako iṭṭhā, vaḍḍhi ca migasālāya; Tayo dhammā ca kāko ca, nigaṇṭhā dve ca āghātāti. འདོད་པ་དང་ནི་ཚེར་མ་དང་། །ཡིད་འོང་འཕེལ་དང་མི་ག་ས་ལཱ། །ཆོས་གསུམ་བྱ་རོག་གཅེར་བུ་པ། །ཁོན་འཛིན་གཉིས་དང་བཅུ་པོའོ། ། (9) 4. Theravaggo (༩) ༤. གནས་བརྟན་གྱི་ཚོམས། 1. Vāhanasuttaṃ ༡. བཱ་ཧ་ནའི་མདོ། 81. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre. Atha kho āyasmā vāhano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vāhano bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘katihi nu kho, bhante, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī’’ti? ༨༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཙམ་པ་ན་གྷགྒ་རཱའི་པདྨའི་མཚོ་འགྲམ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཱ་ཧུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཱ་ཧུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་དུ་ཞིག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་། མི་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་བཞུགས་པར་མཛད་དམ།’ ‘‘Dasahi kho, vāhana, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati. Katamehi dasahi? Rūpena kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā [Pg.377] viharati, vedanāya kho, vāhana…pe… saññāya kho, vāhana… saṅkhārehi kho, vāhana… viññāṇena kho, vāhana… jātiyā kho, vāhana… jarāya kho, vāhana… maraṇena kho, vāhana… dukkhehi kho, vāhana… kilesehi kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati. Seyyathāpi, vāhana, uppalaṃ vā padumaṃ vā puṇḍarīkaṃ vā udake jātaṃ udake saṃvaḍḍhaṃ udakā paccuggamma ṭhitaṃ anupalittaṃ udakena; evamevaṃ kho, vāhana, imehi dasahi dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī’’ti. Paṭhamaṃ. “བཱ་ཧུ་ན། ཆོས་བཅུ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་། མི་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། བཱ་ཧུ་ན། གཟུགས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་། མི་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། །བཱ་ཧུ་ན། ཚོར་བ་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། འདུ་ཤེས་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། སྐྱེ་བ་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། རྒ་བ་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། འཆི་བ་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་... བཱ་ཧུ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་། མི་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། །བཱ་ཧུ་ན། དཔེར་ན། ཨུཏྤལ་ལམ། པདྨའམ། པདྨ་དཀར་པོ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཆུ་ནང་དུ་འཕེལ་ཏེ། ཆུ་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་ནས་གནས་ཤིང་ཆུས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། བཱ་ཧུ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་། མི་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་བཞུགས་སོ། །” མདོ་དང་པོའོ། ། 2. Ānandasuttaṃ ༢. ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ། 82. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ༨༢. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘assaddho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དད་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘dussīlo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘appassuto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘dubbaco samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘pāpamitto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘kusīto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘muṭṭhassati samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So [Pg.378] vatānanda, bhikkhu ‘asantuṭṭho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཆོག་ཤེས་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘pāpiccho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘micchādiṭṭhiko samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘saddho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘sīlavā samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘bahussuto sutadharo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘suvaco samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘kalyāṇamitto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘āraddhavīriyo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘upaṭṭhitassati samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘santuṭṭho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཆོག་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘appiccho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So [Pg.379] vatānanda, bhikkhu ‘sammādiṭṭhiko samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. “‘ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ ‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dutiyaṃ. “‘ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །’ མདོ་གཉིས་པའོ། ། 3. Puṇṇiyasuttaṃ ༣. པུཎྞི་ཡའི་མདོ། 83. Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti appekadā nappaṭibhātī’’ti? ༨༣. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་པུཎྞི་ཡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་པུཎྞི་ཡས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་རེས་འགའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་སྤྲོ་ལ། རེས་འགའ་མི་སྤྲོ་བར་འགྱུར།’ ‘‘Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no ca upasaṅkamitā; neva tāva tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti upasaṅkamitā ca, evaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. ‘པུཎྞི་ཡ། དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཉེ་བར་མི་སོང་ན། དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མི་སྤྲོའོ། །པུཎྞི་ཡ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེ་བར་ཡང་སོང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །’ ‘‘Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā…pe… payirupāsitā ca, no ca paripucchitā… paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṃ suṇāti… ohitasoto ca dhammaṃ suṇāti, no ca sutvā dhammaṃ dhāreti… sutvā ca dhammaṃ dhāreti, no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati… dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti… atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā… kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ, neva tāva tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. ‘པུཎྞི་ཡ། དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེ་བར་སོང་ཡང་། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པ་དང་། ... བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་བ་དང་། ... ཡོངས་སུ་འདྲི་ཡང་རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་མི་ཉན་པ་དང་། ... རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་ཉན་ཡང་ཐོས་ནས་ཆོས་མི་འཛིན་པ་དང་། ... ཐོས་ནས་ཆོས་འཛིན་ཀྱང་བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པ་དང་། ... བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོག་ཀྱང་དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་དང་། ... དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་ཀྱང་། ངག་མཛེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་བདེ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དང་ལྡན་ཞིང་། གསལ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ... ངག་མཛེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་བདེ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དང་ལྡན་ཞིང་། གསལ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དང་ལྡན་ཡང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། འཛུད་པ་དང་། གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་མི་བྱེད་ན། དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མི་སྤྲོའོ། །’ ‘‘Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṃ suṇāti, sutvā ca dhammaṃ dhāreti, dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno [Pg.380] ca hoti, kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ – evaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. Imehi kho, puṇṇiya, dasahi dhammehi samannāgatā ekantapaṭibhānā tathāgataṃ dhammadesanā hotī’’ti. Tatiyaṃ. ‘པུཎྞི་ཡ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཉེ་བར་ཡང་སོང་། བསྙེན་བཀུར་ཡང་བྱེད། ཡོངས་སུ་ཡང་འདྲི། རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་ཀྱང་ཉན། ཐོས་ནས་ཆོས་ཀྱང་འཛིན། བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལའང་རྟོག དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལའང་སྒྲུབ། ངག་མཛེས་ཤིང་སྨྲ་བ་བདེ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དང་ལྡན་ཞིང་། གསལ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དང་ཡང་ལྡན། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། འཛུད་པ་དང་། གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་ཡང་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །པུཎྞི་ཡ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་གཏན་དུ་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །’ མདོ་གསུམ་པའོ། ། 4. Byākaraṇasuttaṃ ༤. ལུང་བསྟན་པའི་མདོ། 84. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – ༨༤. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོ་དྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག’ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོ་དྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་‘ཚེ་དང་ལྡན་པ’ཞེས་ལན་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོ་དྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Idhāvuso, bhikkhu aññaṃ byākaroti – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ལུང་སྟོན་ཏེ། “སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །”ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འདྲི་ཞིང་། རྗེས་སུ་བརྟག་ཅིང་། རྗེས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་དེས་རྗེས་སུ་འདྲི་ཞིང་། རྗེས་སུ་བརྟག་ཅིང་། རྗེས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ། ཡོན་ཏན་གྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར། ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། ཕུང་བར་འགྱུར། བརླག་པར་འགྱུར། ཕུང་ཞིང་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །’ ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? ‘དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། “ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ལུང་སྟོན་ཏེ། ‘སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །’ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད།”ཅེས་སོ། །’ ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ‘Kodhano [Pg.381] kho ayamāyasmā; kodhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Kodhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཁྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །ཁྲོ་བས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Upanāhī kho pana ayamāyasmā; upanāhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Upanāhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཁོན་འཛིན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །འཁོན་འཛིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Makkhī kho pana ayamāyasmā; makkhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Makkhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འཆབ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཆབ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །འཆབ་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Paḷāsī kho pana ayamāyasmā; paḷāsapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Paḷāsapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འགྲན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འགྲན་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །འགྲན་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Issukī kho pana ayamāyasmā; issāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Issāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཕྲག་དོག་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕྲག་དོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གnavསོ། །ཕྲག་དོག་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Maccharī kho pana ayamāyasmā; maccherapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Maccherapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །སེར་སྣས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Saṭho kho pana ayamāyasmā; sāṭheyyapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Sāṭheyyapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གཡོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཡོས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །གཡོས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Māyāvī kho pana ayamāyasmā; māyāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Māyāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །སྒྱུས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Pāpiccho kho pana ayamāyasmā; icchāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Icchāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །འདོད་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Sati [Pg.382] kho pana ayamāyasmā uttari karaṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpanno. Antarā vosānagamanaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གོང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ། དམན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་བར་མ་དོར་བྱ་བ་མཚམས་བཅད་པར་གྱུར་ཏོ། །བར་མ་དོར་བྱ་བ་མཚམས་གཅོད་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Catutthaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་མ་སྤངས་པར། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་སྤངས་ནས། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Katthīsuttaṃ ༥. རང་བསྟོད་ཀྱི་མདོ། 85. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sahajātiyaṃ. Tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṃ. Āyasmā mahācundo etadavoca – ༨༥. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡ་ནི་ཅེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ཧཱ་ཛཱ་ཏི་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ”ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཅུནྡས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Idhāvuso, bhikkhu katthī hoti vikatthī adhigamesu – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākāsānañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ viññāṇañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རང་བསྟོད་བྱེད་ཅིང་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་།’ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati. དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འདྲི་ཞིང་། རྗེས་སུ་བརྟག་ལ། རྗེས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲིས་ཤིང་། རྗེས་སུ་བརྟགས་ལ། རྗེས་སུ་གླེངས་པ་ན། ཁོང་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར། གྱོང་པོར་འགྱུར། ཕུང་བར་འགྱུར། བརླག་པར་འགྱུར། ཕུང་ཞིང་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tamenaṃ [Pg.383] tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā katthī hoti vikatthī adhigamesu – ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi…pe… ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti. དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ‘ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རང་བསྟོད་བྱེད་ཅིང་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །ལ་སོགས་པ་ནས། བདག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རམ།’ ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ‘Dīgharattaṃ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī na santatakārī na santatavutti sīlesu. Dussīlo kho ayamāyasmā. Dussilyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་པ། བུག་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པ། ཁྲ་བོར་བྱེད་པ། ཤབ་ཤོབ་ཏུ་བྱེད་པ། རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མི་སྤྱོད་པ། རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Assaddho kho pana ayamāyasmā; assaddhiyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་མེད་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Appassuto kho pana ayamāyasmā anācāro; appasaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་ཞིང་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་ཉུང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Dubbaco kho pana ayamāyasmā; dovacassatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Pāpamitto kho pana ayamāyasmā; pāpamittatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Kusīto kho pana ayamāyasmā; kosajjaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Muṭṭhassati kho pana ayamāyasmā; muṭṭhassaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Kuhako kho pana ayamāyasmā; kohaññaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་འཆོས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འཆོས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Dubbharo kho pana ayamāyasmā; dubbharatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གསོ་དཀའ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘Duppañño [Pg.384] kho pana ayamāyasmā; duppaññatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Seyyathāpi, āvuso, sahāyako sahāyakaṃ evaṃ vadeyya – ‘yadā te, samma, dhanena dhanakaraṇīyaṃ assa, yāceyyāsi maṃ dhanaṃ. Dassāmi te dhana’nti. So kiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne sahāyako sahāyakaṃ evaṃ vadeyya – ‘attho me, samma, dhanena. Dehi me dhana’nti. So evaṃ vadeyya – ‘tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatra khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca; tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatrapi khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca, tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatrapi khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca, tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Api ca ahameva ummādaṃ pāpuṇiṃ cetaso vipariyāya’nti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དཔེར་ན། གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་གྲོགས་པོ་གཞན་ཞིག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ནམ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་ནོར་གྱི་དགོས་པ་བྱུང་ཚེ། ང་ལ་ནོར་སློང་ཞིག །ངས་ཁྱོད་ལ་ནོར་སྦྱིན་ནོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །ནོར་གྱི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱུང་བ་ན། གྲོགས་པོ་དེས་གྲོགས་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ང་ལ་ནོར་གྱི་དགོས་པ་བྱུང་བས། ང་ལ་ནོར་སྦྱིན་ཅིག །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། འོ་ན་འདི་རུ་རྐོས་ཤིག །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེར་བརྐོས་ཀྱང་ཅིའང་མ་རྙེད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རྫུན་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་གསོབ་སྨྲས་ཏེ། འདི་རུ་རྐོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་རོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ངས་ཁྱོད་ལ་རྫུན་མ་སྨྲས། གསོབ་མ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་གྲོགས་པོ། འདི་རུ་རྐོས་ཤིག །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེར་ཡང་བརྐོས་ཀྱང་ཅིའང་མ་རྙེད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རྫུན་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་གསོབ་སྨྲས་ཏེ། འདི་རུ་རྐོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་རོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ངས་ཁྱོད་ལ་རྫུན་མ་སྨྲས། གསོབ་མ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་གྲོགས་པོ། འདི་རུ་རྐོས་ཤིག །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེར་ཡང་བརྐོས་ཀྱང་ཅིའང་མ་རྙེད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རྫུན་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་གསོབ་སྨྲས་ཏེ། འདི་རུ་རྐོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་རོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ། ‘གྲོགས་པོ། ངས་ཁྱོད་ལ་རྫུན་མ་སྨྲས། གསོབ་མ་སྨྲས་སོ། །འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྨྱོ་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་འཁྲུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །” ‘‘Evamevaṃ kho, āvuso, bhikkhu katthī hoti vikatthī adhigamesu – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākāsānañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ viññāṇañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རང་བསྟོད་བྱེད་ཅིང་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །བདག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་།’ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ [Pg.385] āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati. དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འདྲི་ཞིང་། རྗེས་སུ་བརྟག་ལ། རྗེས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲིས་ཤིང་། རྗེས་སུ་བརྟགས་ལ། རྗེས་སུ་གླེངས་པ་ན། ཁོང་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར། གྱོང་པོར་འགྱུར། ཕུང་བར་འགྱུར། བརླག་པར་འགྱུར། ཕུང་ཞིང་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā katthī hoti vikatthī adhigamesu – ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi…pe… ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti. དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ‘ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རང་བསྟོད་བྱེད་ཅིང་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་། །ལ་སོགས་པ་ནས། བདག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག །ལྡང་ཡང་ལྡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རམ།’ ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittapariyāyakusalo cetasā ceto paricca pajānāti – དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་မཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་မཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ‘Dīgharattaṃ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī, na santatakārī na santatavutti sīlesu. Dussīlo kho ayamāyasmā; dussilyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བུ་ག་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྲ་ཁྲར་བྱེད་པ་དང་། དཔྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྤྱོད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Assaddho kho pana ayamāyasmā; assaddhiyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དད་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Appassuto kho pana ayamāyasmā anācāro; appasaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་དང་ཆོ་ག་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་ཉུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Dubbaco kho pana ayamāyasmā; dovacassatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། བཀའ་བློ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Pāpamitto kho pana ayamāyasmā; pāpamittatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་ཡིན་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Kusīto kho pana ayamāyasmā; kosajjaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་ལ། ལེ་ལོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Muṭṭhassati kho pana ayamāyasmā; muṭṭhassaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ཉམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Kuhako kho pana ayamāyasmā; kohaññaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་འཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཚུལ་འཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Dubbharo [Pg.386] kho pana ayamāyasmā; dubbharatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། གསོ་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘Duppañño kho pana ayamāyasmā; duppaññatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’. “གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།” ‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Pañcamaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་མ་སྤངས་པར་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་སྤངས་ནས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Adhimānasuttaṃ ༦. མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མདོ། 86. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākassapo rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tatra kho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākassapassa paccassosuṃ. Āyasmā mahākassapo etadavoca – ༨༦. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀ་གསོ་བའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ།”ཞེས་ལན་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Idhāvuso, bhikkhu aññaṃ byākaroti – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །’ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འདྲི་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔྱོད་ལ། རྗེས་སུ་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རྗེས་སུ་དྲིས་ཤིང་། རྗེས་སུ་དཔྱད་ལ། རྗེས་སུ་གླེངས་པ་ན། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཡོན་ཏན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་ཀྲོལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་ཀྲོལ་དང་ཉམས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. “དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ‘ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རམ།’ཞེས་སོ། ། ‘‘Tamenaṃ [Pg.387] tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – “དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘Adhimāniko kho ayamāyasmā adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། དེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །’ ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā nissāya adhimāniko adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. “དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ‘ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞིང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རམ།’ཞེས་སོ། ། ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – “དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘Bahussuto kho pana ayamāyasmā sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Tasmā ayamāyasmā adhimāniko adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་དེས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་དྲིས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །’ ‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – “དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་པ་སྙོམས་འཇུག་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་པ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པ་དེས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘Abhijjhālu kho pana ayamāyasmā; abhijjhāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Abhijjhāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Byāpanno [Pg.388] kho pana ayamāyasmā; byāpādapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Byāpādapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Thinamiddho kho pana ayamāyasmā; thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Thinamiddhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Uddhato kho pana ayamāyasmā; uddhaccapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Uddhaccapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་རྒོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །རྒོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Vicikiccho kho pana ayamāyasmā; vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་གནས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Kammārāmo kho pana ayamāyasmā kammarato kammārāmataṃ anuyutto. Kammārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། ལས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ལས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན། ལས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Bhassārāmo kho pana ayamāyasmā bhassarato bhassārāmataṃ anuyutto. Bhassārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འཆལ་གཏམ་ལ་དགའ་བ་དང་། འཆལ་གཏམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། འཆལ་གཏམ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན། འཆལ་གཏམ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Niddārāmo kho pana ayamāyasmā niddārato niddārāmataṃ anuyutto. Niddārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན། གཉིད་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Saṅgaṇikārāmo kho pana ayamāyasmā saṅgaṇikarato saṅgaṇikārāmataṃ anuyutto. Saṅgaṇikārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ. ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘Sati kho pana ayamāyasmā uttari karaṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpanno. Antarā vosānagamanaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’. ‘གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གོང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ། དམན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་བར་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ། །བར་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཉམས་པ་ཡིན།’ ‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu [Pg.389] ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་མ་སྤངས་པར་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་དེས་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་སྤངས་ནས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Nappiyasuttaṃ ༧. མི་དགའ་བའི་མདོ། 87. Tatra kho bhagavā kālaṅkataṃ bhikkhuṃ ārabbha bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༨༧. དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཚེ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ།”ཞེས་ལན་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu adhikaraṇiko hoti, adhikaraṇasamathassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu adhikaraṇiko hoti adhikaraṇasamathassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་འདི་ནི་བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na sikkhākāmo hoti, sikkhāsamādānassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na sikkhākāmo hoti sikkhāsamādānassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བསླབ་པ་ལ་འདུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་བསླབ་པ་ལ་འདུན་པ་མེད་ཅིང་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu pāpiccho hoti, icchāvinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu pāpiccho hoti icchāvinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འདོད་པ་འདུལ་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་འདོད་པ་འདུལ་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti, kodhavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti kodhavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཁྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ཁྲོ་བ་འདུལ་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཁྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཞིང་ཁྲོ་བ་འདུལ་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti, makkhavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti makkhavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བྱས་པ་གཟོ་མེད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་གཟོ་མེད་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་བྱས་པ་གཟོ་མེད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་གཟོ་མེད་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna [Pg.390] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṭho hoti, sāṭheyyavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu saṭho hoti sāṭheyyavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་གཡོ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་གཡོ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu māyāvī hoti, māyāvinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu māyāvī hoti māyāvinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་སྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། སྒྱུ་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་སྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། སྒྱུ་སྤོང་བར་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ na nisāmakajātiko hoti, dhammanisantiyā na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ na nisāmakajātiko hoti dhammanisantiyā na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na paṭisallīno hoti, paṭisallānassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na paṭisallīno hoti paṭisallānassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དབེན་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་དབེན་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ na paṭisanthārako hoti, paṭisanthārakassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ na paṭisanthārako hoti paṭisanthārakassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཕྲད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སོར་འཕྲད་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཕྲད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སོར་འཕྲད་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Evarūpassa, bhikkhave, bhikkhuno kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva sakkaronti na garuṃ karonti na mānenti na pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme appahīne samanupassanti. དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། རི་མོར་བྱེད་པ་དང་། རྗེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་བཀུར་སྟི་ཡང་མི་བྱེད། རི་མོར་ཡང་མི་བྱེད། རྗེད་པར་ཡང་མི་བྱེད། མཆོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་མ་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, assakhaḷuṅkassa kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ṭhapeyyuṃ, ājānīyabhojanañca bhojeyyuṃ, ājānīyaparimajjanañca parimajjeyyu’nti, atha kho naṃ manussā na [Pg.391] ceva ājānīyaṭṭhāne ṭhapenti na ca ājānīyabhojanaṃ bhojenti na ca ājānīyaparimajjanaṃ parimajjanti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū manussā tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni vaṅkeyyāni appahīnāni samanupassanti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa bhikkhuno kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva sakkaronti na garuṃ karonti na mānenti na pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme appahīne samanupassanti. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། རྟ་རྒོད་ཅིག་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇོག་པ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཟས་སྦྱིན་པ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་བྱུག་པ་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་མི་འཇོག རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ཀྱང་མི་སྦྱིན། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་བྱུག་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་གཡོ་དང་། གྱ་གྱུ་དང་། ཀྱོག་པོ་དང་། ངན་གཡོ་དེ་དག་མ་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། རི་མོར་བྱེད་པ་དང་། རྗེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་བཀུར་སྟི་ཡང་མི་བྱེད། རི་མོར་ཡང་མི་བྱེད། རྗེད་པར་ཡང་མི་བྱེད། མཆོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་མ་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu na adhikaraṇiko hoti, adhikaraṇasamathassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na adhikaraṇiko hoti adhikaraṇasamathassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རྩོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་རྩོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhākāmo hoti, sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sikkhākāmo hoti sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བསླབ་པ་ལ་འདུན་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་བསླབ་པ་ལ་འདུན་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu appiccho hoti, icchāvinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu appiccho hoti icchāvinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་འདོད་ཆུང་བ་ཡིན་ཞིང་། འདོད་པ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་འདོད་ཆུང་བ་ཡིན་ཞིང་། འདོད་པ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu akkodhano hoti, kodhavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu akkodhano hoti kodhavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu amakkhī hoti, makkhavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu amakkhī hoti makkhavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བྱས་པ་གཟོ་མེད་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་གཟོ་མེད་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་བྱས་པ་གཟོ་མེད་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་གཟོ་མེད་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu asaṭho hoti, sāṭheyyavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu asaṭho hoti sāṭheyyavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་གཡོ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་གཡོ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཡོ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna [Pg.392] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu amāyāvī hoti, māyāvinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu amāyāvī hoti māyāvinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྒྱུ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྒྱུ་སྤོང་བ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ nisāmakajātiko hoti, dhammanisantiyā vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ nisāmakajātiko hoti dhammanisantiyā vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paṭisallīno hoti, paṭisallānassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paṭisallīno hoti paṭisallānassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ paṭisanthārako hoti, paṭisanthārakassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ paṭisanthārako hoti paṭisanthārakassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སོར་འཕྲད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སོར་འཕྲད་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Evarūpassa, bhikkhave, bhikkhuno kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme pahīne samanupassanti. དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། རི་མོར་བྱེད་པ་དང་། རྗེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་བཀུར་སྟི་ཡང་བྱེད། རི་མོར་ཡང་བྱེད། རྗེད་པར་ཡང་བྱེད། མཆོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bhaddassa assājānīyassa kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ṭhapeyyuṃ, ājānīyabhojanañca bhojeyyuṃ, ājānīyaparimajjanañca parimajjeyyu’nti, atha kho naṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ca ṭhapenti ājānīyabhojanañca bhojenti ājānīyaparimajjanañca parimajjanti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū manussā tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni vaṅkeyyāni pahīnāni samanupassanti. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། རྟ་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་འཇོག་པ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཟས་སྦྱིན་པ་དང་། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་བྱུག་པ་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་འཇོག རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ཀྱང་སྦྱིན། རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་བྱུག་པ་ཡང་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་གཡོ་དང་། གྱ་གྱུ་དང་། ཀྱོག་པོ་དང་། ངན་གཡོ་དེ་དག་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa bhikkhuno kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme pahīne samanupassantī’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ཧུད། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། རི་མོར་བྱེད་པ་དང་། རྗེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཅིག' ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནའང་། འོན་ཀྱང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་བཀུར་སྟི་ཡང་བྱེད། རི་མོར་ཡང་བྱེད། རྗེད་པར་ཡང་བྱེད། མཆོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སྤངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བདུན་པའོ།། 8. Akkosakasuttaṃ ༨. གཤེ་བར་བྱེད་པའི་མདོ། 88. ‘‘Yo [Pg.393] so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ ṭhānametaṃ avakāso yaṃ so dasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyya. Katamesaṃ dasannaṃ? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, saddhammassa na vodāyanti, saddhammesu vā adhimāniko hoti anabhirato vā brahmacariyaṃ carati, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, gāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, ummādaṃ vā pāpuṇāti cittakkhepaṃ, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, ṭhānametaṃ avakāso yaṃ so imesaṃ dasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyyā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༨༨. དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྨོད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ན། ཁོ་ཉམས་རྒུད་བཅུ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བའི་གནས་དང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་དག་པ་དང་། ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་ནད་གདུང་དྲག་པོ་ཕོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་སྨྱོ་བ་དང་སེམས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨོངས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། མི་བདེ་བའི་གནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ།། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྨོད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ན། ཁོ་ཉམས་རྒུད་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བའི་གནས་དང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Kokālikasuttaṃ ༩. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀའི་མདོ། 89. Atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘pāpicchā, bhante, sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. ༨༩. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། 'བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ངན་པའི་དབང་དུ་སོང་བའོ།།' ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། 'ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་དང་བར་གྱིས་ཤིག ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།།' ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། Dutiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. ལན་གཉིས་པར་ཡང་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་གི་དད་པར་བྱ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཤ་སྟག་སྟེ། འདོད་པ་ངན་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ལགས་སོ། །” “ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་དང་བར་གྱིས་ཤིག །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བ་ཤ་སྟག་གོ །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། Tatiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika[Pg.394], sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. ལན་གསུམ་པར་ཡང་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་གི་དད་པར་བྱ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་ཤ་སྟག་སྟེ། འདོད་པ་ངན་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ལགས་སོ། །” “ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཞིག །ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་དང་བར་གྱིས་ཤིག །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བ་ཤ་སྟག་གོ །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། Atha kho kokāliko bhikkhu uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Acirapakkantassa ca kokālikassa bhikkhuno sāsapamattīhi pīḷakāhi sabbo kāyo phuṭo ahosi. Sāsapamattiyo hutvā muggamattiyo ahesuṃ, muggamattiyo hutvā kalāyamattiyo ahesuṃ, kalāyamattiyo hutvā kolaṭṭhimattiyo ahesuṃ, kolaṭṭhimattiyo hutvā kolamattiyo ahesuṃ, kolamattiyo hutvā āmalakamattiyo ahesuṃ, āmalakamattiyo hutvā (tiṇḍukamattiyo ahesuṃ, tiṇḍukamattiyo hutvā,) beḷuvasalāṭukamattiyo ahesuṃ, beḷuvasalāṭukamattiyo hutvā billamattiyo ahesuṃ, billamattiyo hutvā pabhijjiṃsu, pubbañca lohitañca pagghariṃsu. So sudaṃ kadalipattesu seti macchova visagilito. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱིར་སོང་ངོ་། །དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སོང་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། ཁོའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུངས་ཀར་ཙམ་གྱི་ཕོལ་མིག་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡུངས་ཀར་ཙམ་ལས་སྲན་ཆུང་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །སྲན་ཆུང་ཙམ་ལས་སྲན་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །སྲན་མ་ཙམ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་ས་བོན་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །རྒྱ་ཤུག་གི་ས་བོན་ཙམ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་ལས་སྐྱུ་རུ་ར་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །སྐྱུ་རུ་ར་ཙམ་ལས་སེ་ཡབ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །སེ་ཡབ་ཙམ་ལས་བིལ་བའི་འབྲས་བུ་རློན་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །བིལ་བའི་འབྲས་བུ་རློན་པ་ཙམ་ལས་བིལ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །བིལ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནས་རྡོལ་ཏེ། རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁོ་ནི་དུག་ཟོས་པའི་ཉ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཤིང་གི་ལོ་མའི་སྟེང་དུ་ཉལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། Atha kho turū paccekabrahmā yena kokāliko bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāse ṭhatvā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. ‘‘Kosi tvaṃ, āvuso’’ti? ‘‘Ahaṃ turū paccekabrahmā’’ti. ‘‘Nanu tvaṃ, āvuso, bhagavatā anāgāmī byākato, atha kiñcarahi idhāgato? Passa yāvañca te idaṃ aparaddha’’nti. དེ་ནས་ཚངས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཏུ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བར་སྣང་ལ་འགྲེང་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་དང་བར་གྱིས་ཤིག །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བ་ཤ་སྟག་གོ །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་སུ་ཞིག་ཡིན། །” “ང་ནི་ཚངས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཏུ་རུ་ཡིན། །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་ལུང་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་འོངས་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདི་ལ་ལྟོས་ཤིག །” Atha kho turū paccekabrahmā kokālikaṃ bhikkhuṃ gāthāhi ajjhabhāsi – དེ་ནས་ཚངས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཏུ་རུས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe; Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ. “སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཁ་ནང་སྟ་རེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བྱིས་པ་ཚིག་ངན་སྨྲ་བ་དེས། །སྟ་རེ་དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་གཅོད། ། ‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo; Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati. “གང་ཞིག་སྨད་པར་འོས་པ་བསྟོད། །བསྟོད་པར་འོས་པ་དེ་ལ་སྨོད། །ཁ་ཡིས་སྡིག་པ་གསོག་པ་སྟེ། །སྡིག་པས་བདེ་བ་རྙེད་མི་འགྱུར། ། ‘‘Appamattako ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo; Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro kali; Yo sugatesu manaṃ padūsaye. “རྒྱན་པོ་བརྩེས་པས་ནོར་ཤོར་དང་། །བདག་ཉིད་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཤོར། །སྡིག་པ་འདི་ནི་ཆུང་ངུ་སྟེ། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་སེམས་སྡང་བ། །འདི་ནི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། ། ‘‘Sataṃ [Pg.395] sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni; Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpaka’’nti. “འཕགས་པ་ལ་ནི་སྨོད་བྱེད་ཅིང་། །ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་བྱས་པས། །ནི་རབྦུ་དཱ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག །སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལྔ་བཅས་པའི། །ཨབྦུ་དཱ་ཡི་དམྱལ་བར་སྐྱེ། །” Atha kho kokāliko bhikkhu teneva ābādhena kālamakāsi. Kālaṅkato ca kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapajjati sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་ལས་འདས་སོ། །ཚེ་ལས་འདས་ནས་དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བཅངས་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། ། Atha kho brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato. Kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca brahmā sahampati. Idaṃ vatvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. དེ་ནས་མཚན་མོ་འདས་པར་གྱུར་པ་ན། ཚངས་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ས་ཧམྤ་ཏི་མདོག་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འགྲེང་ངོ་། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འགྲེངས་ནས་ཚངས་པ་ས་ཧམྤ་ཏིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནི་ཚེ་ལས་འདས་སོ། །བཙུན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཚེ་ལས་འདས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བཅངས་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །” ཚངས་པ་ས་ཧམྤ་ཏིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། ། Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhikkhave, brahmā sahampati maṃ etadavoca – ‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato; kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’ti. Idamavoca, bhikkhave, brahmā sahampati. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོ་དེ་འདས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །“དགེ་སློང་དག །མཚན་མོ་འདི་ལ་ཚངས་པ་ས་ཧམྤ་ཏི་མཚན་མོ་འདས་པར་གྱུར་པ་ན། མདོག་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་ང་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འགྲེང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འགྲེངས་ནས་ཚངས་པ་ས་ཧམྤ་ཏིས་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་བདག་ཉིན་ཆེན་པོ། དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནི་ཚེ་ལས་འདས་སོ། །བཙུན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཚེ་ལས་འདས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བཅངས་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །’ དགེ་སློང་དག །ཚངས་པ་ས་ཧམྤ་ཏིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས་ང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīva dīghaṃ nu kho, bhante, padume niraye āyuppamāṇa’’nti? ‘‘Dīghaṃ kho, bhikkhu, padume niraye āyuppamāṇaṃ. Na taṃ sukaraṃ saṅkhātuṃ – ‘ettakāni vassānīti vā ettakāni vassasatānīti vā ettakāni vassasahassānīti vā ettakāni vassasatasahassānīti vā’’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། པདྨའི་དམྱལ་བའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་རིང་བ་ལགས། །” “དགེ་སློང་། པདྨའི་དམྱལ་བའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། ལོ་འདི་སྙེད་ཅིག་གམ། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་གམ། ལོ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་གམ། ལོ་འབུམ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་བགྲང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū,’’ti bhagavā avoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ tilaṃ uddhareyya[Pg.396]. Khippataraṃ kho so, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva eko abbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati abbudā nirayā, evameko nirabbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati nirabbudā nirayā, evameko ababo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ababā nirayā, evameko aṭaṭo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati aṭaṭā nirayā, evameko ahaho nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ahahā nirayā, evameko kumudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati kumudā nirayā, evameko sogandhiko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati sogandhikā nirayā, evameko uppalako nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati uppalakā nirayā, evameko puṇḍarīko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati puṇḍarīkā nirayā, evameko padumo nirayo. Padumaṃ kho pana, bhikkhu, nirayaṃ kokāliko bhikkhu upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – “བཙུན་པ། འོ་ན་དཔེ་ཞིག་མཛད་དུ་རུང་ལགས་སམ། །” “དགེ་སློང་། རུང་ངོ་། །”ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“དགེ་སློང་། དཔེར་ན། ཀོ་ས་ལའི་འབྲུ་ཁལ་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་ཏིལ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། ཏིལ་འབྲུ་རེ་རེ་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་། ཐབས་དེས་ཀོ་ས་ལའི་འབྲུ་ཁལ་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་ཏིལ་གྱི་ཤིང་རྟ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་ཟད་ཅིང་འཛད་པར་འགྱུར་གྱི། ཨབྦུ་དཱའི་དམྱལ་བ་གཅིག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་དེ་ལྟར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་། ཨབྦུ་དཱའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ནི་རབྦུ་དཱའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ནི་རབྦུ་དཱའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ཨ་བ་བའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ཨ་བ་བའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ཨ་ཊ་ཊའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ཨ་ཊ་ཊའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ཨ་ཧ་ཧའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ཨ་ཧ་ཧའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ཀུ་མུ་དཱའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ཀུ་མུ་དཱའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་སོ་གནྡྷི་ཀའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། སོ་གནྡྷི་ཀའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་ཨུཏྤལ་ཀའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། ཨུཏྤལ་ཀའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་པུཎྜ་རཱི་ཀའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། པུཎྜ་རཱི་ཀའི་དམྱལ་བ་ཉི་ཤུ་ནི་པདྨའི་དམྱལ་བ་གཅིག་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སློང་། དགེ་སློང་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་གལ་གྱི་བུ་དག་ལ་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བཅངས་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །” བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་གསུངས་ནས། སྟོན་པས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe; Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ. “སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཁ་ནང་སྟ་རེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བྱིས་པ་ཚིག་ངན་སྨྲ་བ་དེས། །སྟ་རེ་དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་གཅོད། ། ‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo; Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati. “གང་ཞིག་སྨད་པར་འོས་པ་བསྟོད། །བསྟོད་པར་འོས་པ་དེ་ལ་སྨོད། །ཁ་ཡིས་སྡིག་པ་གསོག་པ་སྟེ། །སྡིག་པས་བདེ་བ་རྙེད་མི་འགྱུར། ། ‘‘Appamattako ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo; Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro kali; Yo sugatesu manaṃ padūsaye. “རྒྱན་པོ་བརྩེས་པས་ནོར་ཤོར་དང་། །བདག་ཉིད་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཤོར། །སྡིག་པ་འདི་ནི་ཆུང་ངུ་སྟེ། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་སེམས་སྡང་བ། །འདི་ནི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། ། ‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni; Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpaka’’nti. navamaṃ; “འཕགས་པ་ལ་ནི་སྨོད་བྱེད་ཅིང་། །ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་བྱས་པས། །ནི་རབྦུ་དཱ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག །སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལྔ་བཅས་པའི། །ཨབྦུ་དཱ་ཡི་དམྱལ་བར་སྐྱེ། །” དགུ་པའོ། ། 10. Khīṇāsavabalasuttaṃ ༡༠. ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མདོ། ། 90. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kati nu kho, sāriputta, khīṇāsavassa [Pg.397] bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’’’ti? ༩༠. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་སྟོབས་དུ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན། །” ‘‘Dasa, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. Katamāni dasa? Idha, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་སྟོབས་བཅུ་ཡོད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། བཙུན་པ། འདི་ན་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །(༡) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. “བཙུན་པ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེ་མ་དག་གི་དོང་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེ་མ་དག་གི་དོང་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །(༢) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. “བཙུན་པ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པའི་སེམས་ནི་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ། དབེན་པ་ལ་འབབ་པ། དབེན་པ་ལ་བབས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་བ། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པའི་སེམས་ནི་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ། དབེན་པ་ལ་འབབ་པ། དབེན་པ་ལ་བབས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་བ། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །(༣) ‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. བཙུན་པ་གཞན་ཡང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། བཙུན་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། བཙུན་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro sammappadhānā bhāvitā honti subhāvitā…pe… cattāro iddhipādā bhāvitā honti subhāvitā [Pg.398] …pe… pañcindriyāni… pañca balāni bhāvitāni honti subhāvitāni… satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā… ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. བཙུན་པ་གཞན་ཡང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། །པེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། །པེ། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན། བཙུན་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། བཙུན་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། ‘‘Imāni kho, bhante, dasa khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’’’ti. Dasamaṃ. བཙུན་པ། འདི་དག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་བཅུ་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་པའོ། Theravaggo catuttho. གནས་བརྟན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཏེ་བཞི་པའོ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Vāhanānando puṇṇiyo, byākaraṃ katthimāniko; Napiyakkosakokāli, khīṇāsavabalena cāti. ཝཱ་ཧ་ན་དང་ཀུན་དགའ་བོ། །པུཎྞི་ཡ་དང་ལུང་བསྟན་པ། །རང་བསྟོད་བྱེད་པ་ང་རྒྱལ་ཅན། །མི་དགའ་གཤེ་བ་ཀོ་ཀཱ་ལི། །ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་དང་བཅས་པའོ། (10) 5. Upālivaggo (༡༠) ༥. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་སྡེ་ཚན། 1. Kāmabhogīsuttaṃ ༡. འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་མདོ། 91. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ༩༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ‘‘Dasayime, gahapati, kāmabhogī santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame dasa? Idha, gahapati, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena; adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha [Pg.399] pana, gahapati, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena; adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena; adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi; dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi; dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi; dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena; dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena; dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karoti. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena; dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge gathito mucchito [Pg.400] ajjhosanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་། རྨོངས་ལ། ཞེན་ཅིང་། ཉེས་དམིགས་མི་ལྟ་བར། ཐར་བའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། ‘‘Idha pana, gahapati, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena; dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. “ཁྱིམ་བདག གཞན་ཡང་འདི་ན་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་། རྨོངས་པ་མེད་ལ། ཞེན་པ་མེད་པར། ཉེས་དམིགས་ལྟ་ཞིང་། ཐར་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད་དོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī tīhi ṭhānehi gārayho. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. ‘Na attānaṃ sukheti na pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi gārayho. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi gārayho ekena ṭhānena pāsaṃso. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī ekena ṭhānena gārayho dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā ekena ṭhānena gārayho. ‘Attānaṃ sukheti [Pg.401] pīṇetī’ti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. ‘Saṃvibhajati puññāni karotī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena gārayho, imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso tīhi ṭhānehi gārayho. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. ‘Na attānaṃ sukheti na pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso imehi tīhi ṭhānehi gārayho. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso dvīhi ṭhānehi gārayho. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso imehi dvīhi ṭhānehi gārayho. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་མི་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མི་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso ekena [Pg.402] ṭhānena gārayho. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. ‘Adhammena bhoge pariyesati sāhasenā’ti, iminā ekena ṭhānena gārayho. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Saṃvibhajati puññāni karotī’ti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso iminā ekena ṭhānena gārayho. “ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་ཤེད་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་གནས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །‘ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་བཙན་ཤེད་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །‘རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །‘གཞན་ལ་བགོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེདོ’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བའོ། །ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གནས་གཅིག་པོ་འདིའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།” ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso dvīhi ṭhānehi gārayho. Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. ‘Na attānaṃ sukheti na pīṇetī’ti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso imehi dvīhi ṭhānehi gārayho. ཁྱིམ་བདག་ལགས། དེ་ལ་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བཙན་དབང་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་བཙན་དབང་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཙལ་ནས། རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད། གཞན་ལ་མི་བགོ། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ན། ཁྱིམ་བདག་ལགས། འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་གིས་བསྔགས་པར་འོས་ལ། གནས་གཉིས་ཀྱིས་སྨད་པར་འོས་སོ།། “ཆོས་དང་མཐུན་པར་བཙན་དབང་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཚོལ་ལོ།།” ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིས་བསྔགས་པར་འོས་སོ།། “རང་ཉིད་བདེ་བར་མི་བྱེད། ཚིམ་པར་མི་བྱེད་དོ།།” ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་གནས་འདིས་སྨད་པར་འོས་སོ།། “གཞན་ལ་མི་བགོ། བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ།།” ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའི་གནས་འདིས་སྨད་པར་འོས་སོ།། ཁྱིམ་བདག་ལགས། འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གནས་གཅིག་པོ་འདིས་བསྔགས་པར་འོས་ཤིང་། གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་གིས་སྨད་པར་འོས་སོ།། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso ekena ṭhānena gārayho. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Na saṃvibhajati na puññāni karotī’ti iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso iminā ekena ṭhānena gārayho. ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ། བགོ་བཤའ་མི་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གནས་གཉིས་ནས་བསྔགས་པར་འོས་ཤིང་། གནས་གཅིག་ནས་གཤེ་བར་འོས་པ་ཡིན། “ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ལོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བགོ་བཤའ་མི་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་མི་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཤེ་བར་འོས་པའི་གནས་གཅིག་པོ་དེ་ཡིན། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གནས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནས་བསྔགས་པར་འོས་ཤིང་། གནས་གཅིག་པོ་འདི་ནས་གཤེ་བར་འོས་པ་ཡིན། ‘‘Tatra, gahapati yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, te ca bhoge gathito mucchito ajjhosanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso ekena ṭhānena gārayho. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā paṭhamena [Pg.403] ṭhānena pāsaṃso. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Saṃvibhajati puññāni karotī’ti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Te ca bhoge gathito mucchito ajjhosanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjatī’ti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso iminā ekena ṭhānena gārayho. ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ། བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་མོད། འོན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏེ། ཉེས་དམིགས་མི་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གནས་གསུམ་ནས་བསྔགས་པར་འོས་ཤིང་། གནས་གཅིག་ནས་གཤེ་བར་འོས་པ་ཡིན། “ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ལོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏེ། ཉེས་དམིགས་མི་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཤེ་བར་འོས་པའི་གནས་གཅིག་པོ་དེ་ཡིན། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནས་བསྔགས་པར་འོས་ཤིང་། གནས་གཅིག་པོ་འདི་ནས་གཤེ་བར་འོས་པ་ཡིན། ‘‘Tatra, gahapati, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, te ca bhoge agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, ayaṃ, gahapati, kāmabhogī catūhi ṭhānehi pāsaṃso. ‘Dhammena bhoge pariyesati asāhasenā’ti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. ‘Attānaṃ sukheti pīṇetī’ti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Saṃvibhajati puññāni karotī’ti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. ‘Te ca bhoge agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjatī’ti, iminā catutthena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gahapati, kāmabhogī imehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso. ཁྱིམ་བདག དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ། བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་མ་རྨོངས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར། ཉེས་དམིགས་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གནས་བཞི་ནས་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན། “ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ལོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། “ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་མ་རྨོངས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར། ཉེས་དམིགས་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་”ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཞི་པ་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་ཡིན། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནས་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན། ‘‘Ime kho, gahapati, dasa kāmabhogī santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ kho, gahapati, dasannaṃ kāmabhogīnaṃ yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, te ca bhoge agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, ayaṃ imesaṃ dasannaṃ kāmabhogīnaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca. Seyyathāpi, gahapati, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo. Sappimaṇḍo tattha aggamakkhāyati. ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སུ་ཡོད། ཁྱིམ་བདག འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ། བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་མ་རྨོངས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར། ཉེས་དམིགས་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབུ་མཛད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཁྱིམ་བདག དཔེར་ན། བ་ལས་འོ་མ། འོ་མ་ལས་ཞོ། ཞོ་ལས་མར། མར་ལས་ཞུན་མར། ཞུན་མར་ལས་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མར་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།། Evamevaṃ kho, gahapati, imesaṃ dasannaṃ kāmabhogīnaṃ yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati [Pg.404] puññāni karoti, te ca bhoge agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, ayaṃ imesaṃ dasannaṃ kāmabhogīnaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cā’’ti. Paṭhamaṃ. ཁྱིམ་བདག དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་ཞིང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་བཙལ་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ། བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་མ་རྨོངས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར། ཉེས་དམིགས་ལྟ་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབུ་མཛད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། མདོ་དང་པོའོ།། 2. Bhayasuttaṃ ༢. འཇིགས་པའི་མདོ། 92. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ༩༢. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Yato, kho, gahapati, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto. Sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti. “ཁྱིམ་བདག གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་ལྔ་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཅིང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། འཕགས་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན། དེས་འདོད་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ‘ང་ནི་དམྱལ་བ་ཟད་པ་ཡིན། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཟད་པ་ཡིན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་ཟད་པ་ཡིན། ངན་སོང་དང་ལོག་འགྲོ་དང་ལྟུང་བ་ཟད་པ་ཡིན། ང་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ། ངེས་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་སོ།། ‘‘Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati na samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. “འཇིགས་པ་དང་དགྲ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྔ་པོ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག སྲོག་གཅོད་པ་པོ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་མི་སྐྱེད་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་མི་སྐྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡིན། ‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī…pe… kāmesumicchācārī… musāvādī… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati na samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ [Pg.405] taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. “ཁྱིམ་བདག མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་པོ་དང་། ... འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་པོ་དང་། ... རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་དང་། ... མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་ནི། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ལོག་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་མི་སྐྱེད་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་མི་སྐྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ལོག་པ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡིན། འདི་དག་ནི་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན། ‘‘Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? Idha, gahapati, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā…pe… buddho bhagavā’ti; dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti; saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti; ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti ‘akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi’. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. “རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་གང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་... སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།།’ ཆོས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ། དུས་མེད་པ། འདི་ལ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་པར་འོས་པ། ཉེ་བར་གཏོད་པར་འོས་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ།།’ དགེ་འདུན་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དྲང་པོར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་རིགས་པར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་ཟུང་བཞི་དང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་འོས་པ། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་དུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའོ།།’ འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ‘མ་ཉམས་པ། མ་ཞིག་པ། མ་ཤོར་བ། མ་སྦགས་པ། རང་དབང་ཅན། མཁས་པས་བསྔགས་པ། མཆོག་འཛིན་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།།’ རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ‘‘Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti; imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti; imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti; avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’ti. Ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. “འཕགས་པའི་ཚུལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ།། འདི་མེད་པས་འདི་མི་འབྱུང་། འདི་འགགས་པས་འདི་འགག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག སྐྱེ་མཆེད་དྲུག གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག ... དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།’ འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཚུལ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། ‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho[Pg.406], so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto; sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti. Dutiyaṃ. “ཁྱིམ་བདག གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་དགྲ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཅིང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། འཕགས་པའི་ཚུལ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན། དེས་འདོད་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ‘ང་ནི་དམྱལ་བ་ཟད་པ་ཡིན། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཟད་པ་ཡིན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་ཟད་པ་ཡིན། ངན་སོང་དང་ལོག་འགྲོ་དང་ལྟུང་བ་ཟད་པ་ཡིན། ང་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ། ངེས་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་སོ།། མདོ་གཉིས་པའོ།། 3. Kiṃdiṭṭhikasuttaṃ ༣. ལྟ་བ་ཅི་ཞིག་གི་མདོ། 93. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati divā divassa sāvatthiyā nikkhami bhagavantaṃ dassanāya. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho tāva bhagavantaṃ dassanāya. Paṭisallīno bhagavā. Manobhāvanīyānampi bhikkhūnaṃ akālo dassanāya. Paṭisallīnā manobhāvanīyā bhikkhū. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. ༩༣. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཛེ་ཏའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཉིན་གུང་གི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར་མཉན་ཡོད་ནས་བྱུང་ངོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་སོ།། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མཇལ་བའི་དུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་སོ།། བདག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་མོ།། Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena aññatitthiyā paribbājakā saṅgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā nisinnā honti. Addasaṃsu kho te aññatitthiyā paribbājakā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna aññamaññaṃ saṇṭhāpesuṃ – ‘‘appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha. Ayaṃ anāthapiṇḍiko gahapati ārāmaṃ āgacchati samaṇassa gotamassa sāvako. Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, ayaṃ tesaṃ aññataro anāthapiṇḍiko gahapati. Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino. Appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ།། དེའི་ཚེ་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས། ཅ་ཅོ་དང་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་ཞིང་འཁོད་དོ།། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངོ།། མཐོང་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྒོ་བར་བྱས་ཏེ། ཤེས་ལྡན་དག་སྒྲ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག ཤེས་ལྡན་དག་སྒྲ་མ་འབྱིན་ཅིག འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཀུན་དགའ་ར་བར་འོང་ངོ།། མཉན་ཡོད་ན་གནས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་གྱོན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་འདི་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲ་མེད་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒྲ་མེད་པར་གོམས་པ། སྒྲ་མེད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཤ་སྟག་གོ། འདི་ནི་འཁོར་སྒྲ་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཉེ་བར་འོང་བར་སེམས་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།། Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā tuṇhī ahesuṃ. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena te aññatitthiyā paribbājakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ te aññatitthiyā paribbājakā [Pg.407] etadavocuṃ – ‘‘vadehi, gahapati, kiṃdiṭṭhiko samaṇo gotamo’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, bhante, bhagavato sabbaṃ diṭṭhiṃ jānāmī’’ti. དེ་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ།། ཉེ་བར་སོང་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་བྱ་བའི་གཏམ་དང་། དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ཁྱིམ་བདག དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག བཙུན་པ་དག བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཤེས་སོ།། ‘‘Iti kira tvaṃ, gahapati, na samaṇassa gotamassa sabbaṃ diṭṭhiṃ jānāsi; vadehi, gahapati, kiṃdiṭṭhikā bhikkhū’’ti? ‘‘Bhikkhūnampi kho ahaṃ, bhante, na sabbaṃ diṭṭhiṃ jānāmī’’ti. ཁྱིམ་བདག ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན། ཁྱིམ་བདག དགེ་སློང་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག བཙུན་པ་དག བདག་གིས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ།། ‘‘Iti kira tvaṃ, gahapati, na samaṇassa gotamassa sabbaṃ diṭṭhiṃ jānāsi napi bhikkhūnaṃ sabbaṃ diṭṭhiṃ jānāsi; vadehi, gahapati, kiṃdiṭṭhikosi tuva’’nti? ‘‘Etaṃ kho, bhante, amhehi na dukkaraṃ byākātuṃ yaṃdiṭṭhikā mayaṃ. Iṅgha tāva āyasmanto yathāsakāni diṭṭhigatāni byākarontu, pacchāpetaṃ amhehi na dukkaraṃ bhavissati byākātuṃ yaṃdiṭṭhikā maya’’nti. ཁྱིམ་བདག ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་ཤེས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན། ཁྱིམ་བདག ཁྱོད་རང་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག བཙུན་པ་དག བདག་ཅག་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པ་ནི་བདག་ཅག་ལ་མི་དཀའོ་།། རེ་ཞིག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལྟ་བ་རྣམས་ལུང་སྟོན་ཅིག དེའི་འོག་ཏུ་བདག་ཅག་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པ་ནི་བདག་ཅག་ལ་མི་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།། Evaṃ vutte aññataro paribbājako anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།། Aññataropi kho paribbājako anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’’ti. ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།། Aññataropi kho paribbājako anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’’ti. ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པའོ།། འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པའོ།། སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་ནོ།། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།། Evaṃ vutte anāthapiṇḍiko gahapati te paribbājake etadavoca – ‘‘yvāyaṃ, bhante, āyasmā evamāha – ‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’ti, imassa ayamāyasmato diṭṭhi attano vā ayonisomanasikārahetu uppannā paratoghosapaccayā vā. Sā kho panesā diṭṭhi bhūtā saṅkhatā cetayitā paṭiccasamuppannā. Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Yaṃ dukkhaṃ tadeveso āyasmā allīno, tadeveso āyasmā ajjhupagato. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། བཙུན་པ་དག ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ། 'ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།' ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ལྟ་བ་འདི་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ལྟ་བ་དེ་ནི་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཞེན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།། ‘‘Yopāyaṃ[Pg.408], bhante, āyasmā evamāha – ‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’ti, imassāpi ayamāyasmato diṭṭhi attano vā ayonisomanasikārahetu uppannā paratoghosapaccayā vā. Sā kho panesā diṭṭhi bhūtā saṅkhatā cetayitā paṭiccasamuppannā. Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Yaṃ dukkhaṃ tadeveso āyasmā allīno, tadeveso āyasmā ajjhupagato. བཙུན་པ་དག ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ། 'ཁྱིམ་བདག འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།' ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ལྟ་བ་འདི་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ལྟ་བ་དེ་ནི་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཞེན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།། ‘‘Yopāyaṃ, bhante, āyasmā evamāha – ‘antavā loko …pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, gahapatī’ti, imassāpi ayamāyasmato diṭṭhi attano vā ayonisomanasikārahetu uppannā paratoghosapaccayā vā. Sā kho panesā diṭṭhi bhūtā saṅkhatā cetayitā paṭiccasamuppannā. Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Yaṃ dukkhaṃ tadeveso āyasmā allīno, tadeveso āyasmā ajjhupagato’’ti. བཙུན་པ་དག ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ། 'འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པའོ།། འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པའོ།། སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་ནོ།། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།' ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ལྟ་བ་འདི་ཡང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ལྟ་བ་དེ་ནི་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཞེན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།། Evaṃ vutte te paribbājakā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavocuṃ – ‘‘byākatāni kho, gahapati, amhehi sabbeheva yathāsakāni diṭṭhigatāni. Vadehi, gahapati, kiṃdiṭṭhikosi tuva’’nti? ‘‘Yaṃ kho, bhante, kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. ‘Yaṃ dukkhaṃ taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti – evaṃdiṭṭhiko ahaṃ, bhante’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ཁྱིམ་བདག བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལྟ་བ་རྣམས་ལུང་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། ཁྱིམ་བདག ཁྱོད་རང་ལྟ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག བཙུན་པ་དག གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། 'གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་མ་ཡིན། འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ' སྙམ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Yaṃ kho, gahapati, kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Yaṃ dukkhaṃ tadeva tvaṃ, gahapati, allīno, tadeva tvaṃ, gahapati, ajjhupagato’’ti. ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཁྱིམ་བདག་ཀྱང་ཞེན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཁྱིམ་བདག་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།། ‘‘Yaṃ kho, bhante, kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ cetayitaṃ paṭiccasamuppannaṃ tadaniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. ‘Yaṃ dukkhaṃ taṃ netaṃ mama, nesohamasmi, nameso attā’ti – evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ. Tassa ca uttari nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāmī’’ti. བཙུན་པ་དག གང་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ།། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ།། 'གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་འདི་ནི་བདག་གི་མ་ཡིན། འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ' ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཐོང་ངོ།། དེ་ལས་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།། Evaṃ [Pg.409] vutte te paribbājakā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā nisīdiṃsu. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati te paribbājake tuṇhībhūte maṅkubhūte pattakkhandhe adhomukhe pajjhāyante appaṭibhāne viditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho anāthapiṇḍiko gahapati yāvatako ahosi tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. ‘‘Sādhu sādhu, gahapati! Evaṃ kho te, gahapati, moghapurisā kālena kālaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetabbā’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཁ་སྐྱེངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཕྲག་པ་ལྷོད་ཅིང་མགོ་བོ་སྨད་ནས་བསམ་བཞིན་དུ་སྤོབས་པ་མེད་པར་འཁོད་དོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཁ་སྐྱེངས་པ། ཕྲག་པ་ལྷོད་ཅིང་མགོ་བོ་སྨད་ནས་བསམ་བཞིན་དུ་སྤོབས་པ་མེད་པར་འཁོད་པ་ཤེས་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ།། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་གླེང་བ་ཇི་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ།། 'ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ཁྱིམ་བདག ཁྱིམ་བདག དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གསོག་པོ་དེ་དག་ནི་དུས་ནས་དུས་སུ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་ཚར་གཅོད་པར་བྱའོ།།' ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། Atha kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་དོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་གཤེགས་སོ།། Atha kho bhagavā acirapakkante anāthapiṇḍike gahapatimhi bhikkhū āmantesi – ‘‘yopi so, bhikkhave, bhikkhu vassasatupasampanno imasmiṃ dhammavinaye, sopi evamevaṃ aññatitthiye paribbājake sahadhammena suniggahitaṃ niggaṇheyya yathā taṃ anāthapiṇḍikena gahapatinā niggahitā’’ti. Tatiyaṃ. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏེ། 'དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེས་ཀྱང་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་ཚར་གཅོད་པ་ནི། ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཚར་བཅད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་དགོས་སོ།།' ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། གསུམ་པའོ།། 4. Vajjiyamāhitasuttaṃ ༤. བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏའི་མདོ། 94. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre. Atha kho vajjiyamāhito gahapati divā divassa campāya nikkhami bhagavantaṃ dassanāya. Atha kho vajjiyamāhitassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho tāva bhagavantaṃ dassanāya. Paṭisallīno bhagavā. Manobhāvanīyānampi bhikkhūnaṃ akālo dassanāya. Paṭisallīnā manobhāvanīyāpi bhikkhū. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. ༩༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཙམ་པ་ན་གྷགྒ་རཱའི་པདྨའི་མཚོ་འགྲམ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ཉིན་གུང་གི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར་ཙམ་པ་ནས་བྱུང་ངོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་སོ།། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མཇལ་བའི་དུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་སོ།། བདག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་མོ།། Atha [Pg.410] kho vajjiyamāhito gahapati yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena te aññatitthiyā paribbājakā saṅgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā nisinnā honti. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་གང་ན་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཡང་དེའི་ཚེ་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས། ཅ་ཅོ་དང་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་ཞིང་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། ། Addasaṃsu kho te aññatitthiyā paribbājakā vajjiyamāhitaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna aññamaññaṃ saṇṭhāpesuṃ – ‘‘appasaddā bhonto hontu. Mā bhonto saddamakattha. Ayaṃ vajjiyamāhito gahapati āgacchati samaṇassa gotamassa sāvako. Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā campāyaṃ paṭivasanti, ayaṃ tesaṃ aññataro vajjiyamāhito gahapati. Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino. Appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti. གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྒོ་བར་བྱས་པ་ནི། “ཤེས་ལྡན་དག་སྒྲ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག ཤེས་ལྡན་དག་སྒྲ་མ་སྒྲོག་ཅིག འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་འོང་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཙམྤཱ་ན་གནས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་གྱོན་པའི་ཉན་ཐོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་འདི་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲ་མེད་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྒྲ་མེད་པར་གནས་པར་བསླབས་པ་དང་། སྒྲ་མེད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདུས་པའི་ཚོགས་འདི་སྒྲ་མེད་པར་ཤེས་ན། ཁོང་ཉེ་བར་འོང་བར་འོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སྲིད་དོ་”ཞེས་བསྒོའོ། ། Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā tuṇhī ahesuṃ. Atha kho vajjiyamāhito gahapati yena te aññatitthiyā paribbājakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho vajjiyamāhitaṃ gahapatiṃ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira, gahapati, samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosati upavadatī’’ti? ‘‘Na kho, bhante, bhagavā sabbaṃ tapaṃ garahati napi sabbaṃ tapassiṃ lūkhājīviṃ ekaṃsena upakkosati upavadati. Gārayhaṃ kho, bhante, bhagavā garahati, pasaṃsitabbaṃ pasaṃsati. Gārayhaṃ kho pana, bhante, bhagavā garahanto pasaṃsitabbaṃ pasaṃsanto vibhajjavādo bhagavā. Na so bhagavā ettha ekaṃsavādo’’ti. དེ་ནས་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་གང་ན་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་དང་། དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ལ་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཁྱིམ་བདག དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོད་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་ཅིང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་འཚོ་བ་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་ཏུ་གཤེ་ཞིང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་ནི་བདེན་ནམ་”ཞེས་དྲིས་སོ། །“བཙུན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོད་པར་མི་མཛད་ལ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་ཅིང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་འཚོ་བ་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་ཏུ་གཤེ་ཞིང་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་མི་མཛད་དོ། །བཙུན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྨད་པར་འོས་པ་ལ་སྨོད་པར་མཛད་ཅིང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པར་མཛད་དོ། །བཙུན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྨད་པར་འོས་པ་ལ་སྨོད་ཅིང་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པར་མཛད་པས། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གསུང་བ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་སྨྲས་སོ། ། Evaṃ vutte aññataro paribbājako vajjiyamāhitaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘āgamehi tvaṃ, gahapati, yassa tvaṃ samaṇassa gotamassa vaṇṇaṃ bhāsati, samaṇo gotamo venayiko appaññattiko’’ti? ‘‘Etthapāhaṃ, bhante, āyasmante vakkhāmi sahadhammena – ‘idaṃ kusala’nti, bhante, bhagavatā paññattaṃ; ‘idaṃ akusala’nti, bhante, bhagavatā paññattaṃ. Iti kusalākusalaṃ bhagavā paññāpayamāno sapaññattiko bhagavā; na so bhagavā venayiko appaññattiko’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་གཅིག་གིས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཁྱིམ་བདག རེ་ཞིག་སྒུགས་ཤིག ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་དེ་ནི་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་དང་། གཏན་ལ་མི་འབེབས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་”ཞེས་སྨྲས་སོ། །“བཙུན་པ་དག འདི་ལ་ངས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ‘འདི་ནི་དགེ་བའོ་’ཞེས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ‘འདི་ནི་མི་དགེ་བའོ་’ཞེས་ཀྱང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་དང་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་སྨྲས་སོ། ། Evaṃ [Pg.411] vutte te paribbājakā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā nisīdiṃsu. Atha kho vajjiyamāhito gahapati te paribbājake tuṇhībhūte maṅkubhūte pattakkhandhe adhomukhe pajjhāyante appaṭibhāne viditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vajjiyamāhito gahapati yāvatako ahosi tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིང་། ཡིད་མུག་པ་དང་། ཕྲག་པ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། མགོ་བོ་སྨད་པ་དང་། སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པ་དང་། སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ཡིས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་མུག་པ་དང་། ཕྲག་པ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་དང་། མགོ་བོ་སྨད་པ་དང་། སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པ་དང་། སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཤེས་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ཡིས་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཏམ་གླེང་བ་ཇི་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Sādhu sādhu, gahapati! Evaṃ kho te, gahapati, moghapurisā kālena kālaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetabbā. Nāhaṃ, gahapati, sabbaṃ tapaṃ tapitabbanti vadāmi; na ca panāhaṃ, gahapati, sabbaṃ tapaṃ na tapitabbanti vadāmi; nāhaṃ, gahapati, sabbaṃ samādānaṃ samāditabbanti vadāmi; na panāhaṃ, gahapati, sabbaṃ samādānaṃ na samāditabbanti vadāmi; nāhaṃ, gahapati, sabbaṃ padhānaṃ padahitabbanti vadāmi; na panāhaṃ, gahapati, sabbaṃ padhānaṃ na padahitabbanti vadāmi; nāhaṃ, gahapati, sabbo paṭinissaggo paṭinissajjitabboti vadāmi. Na panāhaṃ, gahapati, sabbo paṭinissaggo na paṭinissajjitabboti vadāmi; nāhaṃ, gahapati, sabbā vimutti vimuccitabbāti vadāmi; na panāhaṃ, gahapati, sabbā vimutti na vimuccitabbāti vadāmi. “ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ཁྱིམ་བདག ཁྱིམ་བདག དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གསོག་གཟོབ་དེ་དག་ནི་དུས་ནས་དུས་སུ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་ཚར་གཅོད་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག ངས་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ། ཁྱིམ་བདག ངས་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག ངས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཐམས་ཅད་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ། ཁྱིམ་བདག ངས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཐམས་ཅད་མི་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ། ཁྱིམ་བདག ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་མི་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག ངས་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ། ཁྱིམ་བདག ངས་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་མི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག ངས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ། ཁྱིམ་བདག ངས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། ། ‘‘Yañhi, gahapati, tapaṃ tapato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṃ tapaṃ na tapitabbanti vadāmi. Yañca khvassa gahapati, tapaṃ tapato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṃ tapaṃ tapitabbanti vadāmi. “ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་མི་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། ། ‘‘Yañhi, gahapati, samādānaṃ samādiyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṃ samādānaṃ na samāditabbanti vadāmi. Yañca khvassa, gahapati, samādānaṃ samādiyato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṃ samādānaṃ samāditabbanti vadāmi. “ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་མི་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། ། ‘‘Yañhi, gahapati, padhānaṃ padahato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṃ padhānaṃ na padahitabbanti vadāmi. Yañca khvassa, gahapati, padhānaṃ padahato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṃ padhānaṃ padahitabbanti vadāmi. “ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། ། ‘‘Yañhi[Pg.412], gahapati, paṭinissaggaṃ paṭinissajjato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo paṭinissaggo na paṭinissajjitabboti vadāmi. Yañca khvassa, gahapati, paṭinissaggaṃ paṭinissajjato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo paṭinissaggo paṭinissajjitabboti vadāmi. “ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་སྤངས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྤོང་བ་ནི་མི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་སྤངས་པ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྤོང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། ། ‘‘Yañhi, gahapati, vimuttiṃ vimuccato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpā vimutti na vimuccitabbāti vadāmi. Yañca khvassa, gahapati, vimuttiṃ vimuccato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpā vimutti vimuccitabbāti vadāmī’’ti. “ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །ཁྱིམ་བདག གང་ཞིག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ་”ཞེས་གསུངས་སོ། ། Atha kho vajjiyamāhito gahapati bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་སོང་ངོ་། ། Atha kho bhagavā acirapakkante vajjiyamāhite gahapatimhi bhikkhū āmantesi – ‘‘yopi so, bhikkhave, bhikkhu dīgharattaṃ apparajakkho imasmiṃ dhammavinaye, sopi evamevaṃ aññatitthiye paribbājake sahadhammena suniggahitaṃ niggaṇheyya yathā taṃ vajjiyamāhitena gahapatinā niggahitā’’ti. Catutthaṃ. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་སོང་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཡུན་རིང་པོར་རྡུལ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཁྱིམ་བདག་བཛྫི་ཡ་མཱ་ཧི་ཏ་ཡིས་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དེས་ཀྱང་གཞན་སྡེའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་ཚར་གཅོད་པར་བྱའོ་”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Uttiyasuttaṃ ༥. ཨུཏྟི་ཡའི་མདོ། 95. Atha kho uttiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uttiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti? ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, uttiya, mayā – ‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. ༩༥. དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཨུཏྟི་ཡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་དང་། དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཨུཏྟི་ཡ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“ཨུཏྟི་ཡ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་’ཞེས་པ་འདི་ནི་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Kiṃ pana, bho gotama, asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti? ‘‘Etampi kho, uttiya, abyākataṃ mayā – ‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. “ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“ཨུཏྟི་ཡ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་’ཞེས་པ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā [Pg.413]… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’nti? ‘‘Etampi kho, uttiya, abyākataṃ mayā – ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. “ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། །ལུང་། །འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། །སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་ནམ། །སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་མི་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་མི་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“ཨུཏྟི་ཡ། ‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་མི་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་’ཞེས་པ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti, iti puṭṭho samāno ‘abyākataṃ kho etaṃ, uttiya, mayā – sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. “གལ་ཏེ་ངས་ ‘ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་’ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ ‘ཨུཏྟི་ཡ། འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Kiṃ pana, bho gotama, asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti, iti puṭṭho samāno – ‘etampi kho, uttiya, abyākataṃ mayā asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. “གལ་ཏེ་ངས་ ‘ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་’ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ ‘ཨུཏྟི་ཡ། འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti, iti puṭṭho samāno – ‘etampi kho, uttiya, abyākataṃ mayā – ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. Atha kiñcarahi bhotā gotamena byākata’’nti? “གལ་ཏེ་ངས་ ‘ཀྭ་ཡེ་གཽ་ཏ་མ། འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། །ལུང་། །འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། །སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་ནམ། །སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་མི་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རམ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་མི་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རམ། འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནམ་’ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ ‘ཨུཏྟི་ཡ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་མི་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ངས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མས་ཅི་ཞིག་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་དམ་”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Abhiññāya kho ahaṃ, uttiya, sāvakānaṃ dhammaṃ desemi sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāyā’’ti. “ཨུཏྟི་ཡ། ངས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་ནུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Yaṃ panetaṃ bhavaṃ gotamo abhiññāya sāvakānaṃ dhammaṃ desesi sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, sabbo vā tena loko nīyati upaḍḍho vā tibhāgo vā’’ti ? Evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi. “གྲོགས་གོའུ་ཏ་མས་མངོན་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པ་དང་། རིགས་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་ཕྱེད་ཀའམ། ཡང་ན་སུམ་ཆ་གཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར།” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ།། Atha [Pg.414] kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘mā hevaṃ kho uttiyo paribbājako pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭilabhi – ‘sabbasāmukkaṃsikaṃ vata me samaṇo gotamo pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti, no vissajjeti, na nūna visahatī’ti. Tadassa uttiyassa paribbājakassa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཨུཏྟི་ཡ་ལ་སྡིག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །‘ཀྱེ་མ། ངས་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་ལ་དྲི་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དྲིས་པ་ན། ཁོང་གིས་ཕྱིར་བཤོལ་བྱེད་ཅིང་ལན་མི་འདེབས་པས། ལན་འདེབས་མི་ནུས་པ་ཐག་ཆོད་དོ་’སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཨུཏྟི་ཡ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་”སྙམ་མོ།། Atha kho āyasmā ānando uttiyaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘tenahāvuso uttiya, upamaṃ te karissāmi. Upamāya midhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti. Seyyathāpi, āvuso uttiya, rañño paccantimaṃ nagaraṃ daḷhuddhāpaṃ daḷhapākāratoraṇaṃ ekadvāraṃ. Tatrassa dovāriko paṇḍito byatto medhāvī aññātānaṃ nivāretā ñātānaṃ pavesetā. So tassa nagarassa samantā anupariyāyapathaṃ anukkamati. Anupariyāyapathaṃ anukkamamāno na passeyya pākārasandhiṃ vā pākāravivaraṃ vā, antamaso biḷāranikkhamanamattampi. No ca khvassa evaṃ ñāṇaṃ hoti – ‘ettakā pāṇā imaṃ nagaraṃ pavisanti vā nikkhamanti vā’ti. Atha khvassa evamettha hoti – ‘ye kho keci oḷārikā pāṇā imaṃ nagaraṃ pavisanti vā nikkhamanti vā, sabbe te iminā dvārena pavisanti vā nikkhamanti vā’ti. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཨུཏྟི་ཡ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “གྲོགས་པོ་ཨུཏྟི་ཡ། འོ་ན་ངས་ཁྱོད་ལ་དཔེ་ཞིག་བྱའོ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཁས་པ་ལ་ལ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། གྲོགས་པོ་ཨུཏྟི་ཡ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ལ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་དང་། ལྕགས་རི་དང་སྒོ་གཏན་བརྟན་པོ་ཡོད་ཅིང་། སྒོ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ལ། དེར་སྒོ་སྲུང་བ་མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ། མ་ཤེས་པ་རྣམས་འགོག་ཅིང་ཤེས་པ་རྣམས་གཏོང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁོས་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་ལམ་དུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་། སྐོར་ལམ་དུ་རྒྱུ་བ་ན་ལྕགས་རིའི་མཚམས་སམ། ལྕགས་རིའི་བུ་ག་དང་། ཐ་ན་ཞི་མི་ཐར་ཙམ་གྱི་བུ་གའང་མི་མཐོང་ངོ་།། འོན་ཀྱང་ཁོ་ལ་‘སེམས་ཅན་འདི་སྙེད་ཅིག་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འཇུག་གམ་ཕྱིར་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ་’སྙམ་པའི་ཤེས་པ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འཇུག་གམ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་རགས་པ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒོ་འདི་ཉིད་ནས་འཇུག་གམ་ཕYིར་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ་’སྙམ་མོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, āvuso uttiya, na tathāgatassa evaṃ ussukkaṃ hoti – ‘sabbo vā tena loko nīyati, upaḍḍho vā, tibhāgo vā’ti. Atha kho evamettha tathāgatassa hoti – ‘ye kho keci lokamhā nīyiṃsu vā nīyanti vā nīyissanti vā, sabbe te pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā, satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvetvā. Evamete lokamhā nīyiṃsu vā nīyanti vā nīyissanti vā’ti. Yadeva kho tvaṃ, āvuso uttiya, bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi tadevetaṃ pañhaṃ bhagavantaṃ aññena pariyāyena apucchi. Tasmā te taṃ bhagavā na byākāsī’’ti. Pañcamaṃ. “གྲོགས་པོ་ཨུཏྟི་ཡ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལའང་‘འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དམ། ཡང་ན་ཕྱེད་ཀའམ། ཡང་ན་སུམ་ཆ་གཅིག་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་པའི་ཐུགས་ཁྲལ་མི་མངའ་འོ།། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཐུགས་ལ་མངའ་སྟེ། ‘འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའམ། བྱུང་བཞིན་པའམ། བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་སྤངས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོང་ཚོ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའམ། བྱུང་བཞིན་པའམ། བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་མོ།། གྲོགས་པོ་ཨུཏྟི་ཡ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྔར་དྲིས་པའི་དྲི་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དྲིས་པས། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ལན་མ་བཏབ་བོ།།” ལྔ་པའོ།། 6. Kokanudasuttaṃ ༦. ཀོ་ཀ་ནུ་དའི་མདོ། 96. ‘‘Ekaṃ [Pg.415] samayaṃ āyasmā ānando rājagahe viharati tapodārāme. Atha kho āyasmā ānando rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṃ. Tapodāya gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno. Kokanudopi kho paribbājako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṃ. ༩༦. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཆུ་ཚན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནམ་གྱི་གུང་འདས་པ་ན་སྔ་བར་ལངས་ཏེ། ལུས་ལ་ཆུ་གཏོར་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་།། ཆུ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོར་ལུས་ལ་ཆུ་གཏོར་ཞིང་ཕྱིར་ཐོན་ནས། ཆོས་གོས་གཅིག་གྱོན་ཏེ་ལུས་སྐེམ་བཞིན་དུ་བཞུགས་སོ།། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཀོ་ཀ་ནུ་དའང་ནམ་གྱི་གུང་འདས་པ་ན་སྔ་བར་ལངས་ཏེ། ལུས་ལ་ཆུ་གཏོར་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་།། Addasā kho kokanudo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘kvettha, āvuso’’ti? ‘‘Ahamāvuso, bhikkhū’’ti. ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཀོ་ཀ་ནུ་དས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་བྱོན་པ་མཐོང་ངོ་།། མཐོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “གྲོགས་པོ། འདིར་སུ་ཞིག་ཡོད།” “གྲོགས་པོ། ང་ནི་དགེ་སློང་ཞིག་གོ།” ‘‘Katamesaṃ, āvuso, bhikkhūna’’nti? ‘‘Samaṇānaṃ, āvuso, sakyaputtiyāna’’nti. “གྲོགས་པོ། དགེ་སློང་གང་དག་གི་དགེ་སློང་ཡིན།” “གྲོགས་པོ། ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཡིན།” ‘‘Puccheyyāma mayaṃ āyasmantaṃ kiñcideva desaṃ, sace āyasmā okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti. ‘‘Pucchāvuso, sutvā vedissāmā’’ti. “གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པས་དྲི་བ་ལ་ལན་གདབ་པའི་སྐབས་གནང་ན། བདག་ཅག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་འདྲི་བར་འཚལ།” “གྲོགས་པོ། དྲིས་ཤིག །ཐོས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།།” ‘‘Kiṃ nu kho, bho, ‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti – evaṃdiṭṭhi bhava’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – ‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. “ཤེས་ལྡན་པ། ཁྱོད་ལ་‘འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།” “གྲོགས་པོ། ང་ལ་‘འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ།།” ‘‘Kiṃ pana, bho, ‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti – evaṃdiṭṭhi bhava’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – ‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. “ཤེས་ལྡན་པ། འོ་ན་ཁྱོད་ལ་‘འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།” “གྲོགས་པོ། ང་ལ་‘འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ།།” ‘‘Kiṃ nu kho, bho, antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhava’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’’nti. “ཤེས་ལྡན་པ། ཁྱོད་ལ་‘འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའམ། །པེ་། །‘འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་མེད་པ་སྟེ།’ །‘སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་པ་སྟེ།’ །‘སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་པ་སྟེ།’ །‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པ་སྟེ།’ །‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མེད་པ་སྟེ།’ །‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ།’ །‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།” “གྲོགས་པོ། ང་ལ་‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ།།” ‘‘Tena [Pg.416] hi bhavaṃ na jānāti, na passatī’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, na jānāmi na passāmi. Jānāmahaṃ, āvuso, passāmī’’ti. “འོ་ན་ཤེས་ལྡན་པས་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངམ།” “གྲོགས་པོ། ང་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། གྲོགས་པོ། ང་ནི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ་།།” ‘‘‘Kiṃ nu kho, bho, sassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhava’nti, iti puṭṭho samāno – ‘na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. “གལ་ཏེ་‘ཤེས་ལྡན་པ། ཁྱོད་ལ་“འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།’ ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་‘གྲོགས་པོ། ང་ལ་“འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ་’ཞེས་སྨྲའོ།། ‘‘‘Kiṃ pana, bho, asassato loko, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhava’nti, iti puṭṭho samāno – ‘na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. “གལ་ཏེ་‘ཤེས་ལྡན་པ། འོ་ན་ཁྱོད་ལ་“འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།’ ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་‘གྲོགས་པོ། ང་ལ་“འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ་’ཞེས་སྨྲའོ།། ‘‘Kiṃ nu kho, bho, antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamaññanti – evaṃdiṭṭhi bhavanti, iti puṭṭho samāno – ‘na kho ahaṃ, āvuso, evaṃdiṭṭhi – neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’nti vadesi. “གལ་ཏེ་‘ཤེས་ལྡན་པ། ཁྱོད་ལ་“འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།” །པེ་། །“དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ།’ ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་‘གྲོགས་པོ། ང་ལ་“དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་”སྙམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་དོ་’ཞེས་སྨྲའོ།། ‘‘‘Tena hi bhavaṃ na jānāti na passatī’ti, iti puṭṭho samāno – ‘na kho ahaṃ, āvuso, na jānāmi na passāmi. Jānāmahaṃ, āvuso, passāmī’ti vadesi. Yathā kathaṃ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo’’ti? “གལ་ཏེ་‘འོ་ན་ཤེས་ལྡན་པས་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངམ།’ ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་‘གྲོགས་པོ། ང་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། གྲོགས་པོ། ང་ནི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ་།།’ ཞེས་སྨྲ་ན། གྲོགས་པོ། བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ།” ‘‘‘Sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṃ. ‘Asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṃ. Antavā loko…pe… anantavā loko… taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ… aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ… hoti tathāgato paraṃ maraṇā… na hoti tathāgato paraṃ maraṇā… hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’nti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṃ. “གྲོགས་པོ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྟ་བར་སོང་བ་ཞིག་གོ། གྲོགས་པོ། ‘འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྟ་བར་སོང་བ་ཞིག་གོ། །‘འཇིག་རྟེན་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།’ །པེ་། །‘དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གསོག་གོ་’ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྟ་བར་སོང་བ་ཞིག་གོ། ‘‘Yāvatā[Pg.417], āvuso, diṭṭhi yāvatā diṭṭhiṭṭhānaṃ diṭṭhiadhiṭṭhānaṃ diṭṭhipariyuṭṭhānaṃ diṭṭhisamuṭṭhānaṃ diṭṭhisamugghāto, tamahaṃ jānāmi tamahaṃ passāmi. Tamahaṃ jānanto tamahaṃ passanto kyāhaṃ vakkhāmi – ‘na jānāmi na passāmī’ti? Jānāmahaṃ, āvuso, passāmī’’ti. “གྲོགས་པོ། ལྟ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ལྟ་བའི་གནས་དང་། ལྟ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྟ་བས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། ལྟ་བ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངས་ཤེས་ཤིང་ངས་མཐོང་ངོ་།། ངས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ངས་དེ་ལྟར་མཐོང་བཞིན་དུ། ངས་ཅིའི་ཕྱིར་‘ང་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་’ཞེས་སྨྲ་བར་བྱ། གྲོགས་པོ། ང་ནི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ་།།” ‘‘Ko nāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṃ sabrahmacārī jānantī’’ti? ‘‘‘Ānando’ti kho me, āvuso, nāmaṃ. ‘Ānando’ti ca pana maṃ sabrahmacārī jānantī’’ti. ‘‘Mahācariyena vata kira, bho, saddhiṃ mantayamānā na jānimha – ‘āyasmā ānando’ti. Sace hi mayaṃ jāneyyāma – ‘ayaṃ āyasmā ānando’ti, ettakampi no nappaṭibhāyeyya. Khamatu ca me āyasmā ānando’’ti. Chaṭṭhaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས།” “གྲོགས་པོ། ངའི་མིང་ལ་‘ཀུན་དགའ་བོ་’ཞེས་བྱའོ།། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ང་ལ་‘ཀུན་དགའ་བོ་’ཞེས་ཤེས་སོ།།” “ཀྱེ་མ། བདག་ཅག་གིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོ་བྱེད་བཞིན་དུ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་’ཡིན་པ་མ་ཤེས་སོ།། གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་‘འདི་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་’ཡིན་པར་ཤེས་ན། བདག་ཅག་གིས་འདི་ཙམ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བདག་གི་ཉེས་པ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ།” དྲུག་པའོ།། 7. Āhuneyyasuttaṃ ༧. སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མདོ། 97. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. ༩༧. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་དང་། གུས་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་འོས་པ་དང་། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་འོས་པ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་འོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Katamehi dasahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. “བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ།། ‘‘Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. “མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐའ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཁོས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. “དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་གྲོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Sammādiṭṭhiko hoti sammādassanena samannāgato. “ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ekopi hutvā bahudhā hoti; bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ [Pg.418] tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. “རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། གཅིག་པུར་གྱུར་ནས་ཀྱང་མང་པོར་གགྱུར་ལ། མང་པོར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གཅིག་པུར་འགྱུར་རོ།། མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ལྕགས་རི་དང་། རི་བོ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ།། ས་ལའང་ཆུ་ལ་བཞིན་དུ་བྱིང་བ་དང་འཐོན་པ་བྱེད་དོ།། ཆུ་ལའང་ས་ལ་བཞིན་དུ་མི་བྱིང་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ།། ནམ་མཁའ་ལའང་བྱ་གཤོག་ཐོགས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ།། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་། འདི་ལྟར་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བ་དག་ལའང་ལག་པས་ཉུག་ཅིང་ཕྱག་བྱེད་དོ།། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུའང་ལུས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ།། ‘‘Dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca. “ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སྒྲ་གཉིས་པོ་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་ཐག་རིང་བ་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པ་དག་ཐོས་པར་བྱེད་དོ།།” ‘‘Parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāti. Sarāgaṃ vā cittaṃ ‘sarāgaṃ citta’nti pajānāti; vītarāgaṃ vā cittaṃ ‘vītarāgaṃ citta’nti pajānāti; sadosaṃ vā cittaṃ… vītadosaṃ vā cittaṃ… samohaṃ vā cittaṃ… vītamohaṃ vā cittaṃ… saṃkhittaṃ vā cittaṃ… vikkhittaṃ vā cittaṃ… mahaggataṃ vā cittaṃ… amahaggataṃ vā cittaṃ… sauttaraṃ vā cittaṃ… anuttaraṃ vā cittaṃ… samāhitaṃ vā cittaṃ… asamāhitaṃ vā cittaṃ… vimuttaṃ vā cittaṃ… avimuttaṃ vā cittaṃ ‘avimuttaṃ citta’nti pajānāti. “སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་‘འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་‘འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་… གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་… བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… རྣམ་པར་འཐོར་བའི་སེམས་ལ་ཡང་… ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… ཆེན་པོར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… བླ་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་… རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་… རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་‘རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད།” ‘‘Anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. “སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་དང་། སྐྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་འབུམ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། འཇིག་ཅིང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། ‘ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟོས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེར་ཡང་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟོས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད།” ‘‘Dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata kho bhonto sattā kāyaduccaritena [Pg.419] samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti. “ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་བས་སེམས་ཅན་ཤི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། བཟང་པོ་དང་ངན་པ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་སོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་ཏེ། ‘ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །ཡང་ན་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་བས་སེམས་ཅན་ཤི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། བཟང་པོ་དང་ངན་པ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་སོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་སོ། །” ‘‘Āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ. “ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་”ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Therasuttaṃ ༨. གནས་བརྟན་གྱི་མདོ། 98. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, phāsuyeva viharati. Katamehi dasahi? Thero hoti rattaññū cirapabbajito, sīlavā hoti …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdho, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, adhikaraṇasamuppādavūpasamakusalo hoti, dhammakāmo hoti piyasamudāhāro abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena, pāsādiko hoti abhikkantapaṭikkante susaṃvuto antaraghare nisajjāya, catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi [Pg.420] kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, phāsuyeva viharatī’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༩༨. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་སོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། གནས་བརྟན་ནི་རིང་དུ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན།… བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་ཡིན། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན།… ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན། ཁོང་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་རྒྱུད་ལ་གནས་པ། མདོ་དང་མཐུན་ཞིང་ཡི་གེ་དང་མཐུན་པར་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན། རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་གང་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན། མཛེས་ཤིང་དང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་འདུག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིན། སེམས་མངོན་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་ཅིང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་ལ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་སོ་”ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Upālisuttaṃ ༩. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་མདོ། 99. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, bhante, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevitu’’nti. ༩༩. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བདག་ནི་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་ལ་བསྟེན་པར་འཚལ་ལོ། །” ‘‘Durabhisambhavāni hi kho, upāli, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni. Dukkaraṃ pavivekaṃ durabhiramaṃ. Ekatte haranti maññe mano vanāni samādhiṃ alabhamānassa bhikkhuno. Yo kho, upāli, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ samādhiṃ alabhamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevissāmī’ti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘saṃsīdissati vā uplavissati vā’ti. “ཉེ་བར་འཁོར་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་ནི་བསྟེན་པར་དཀའ་བ་ཡིན། དབེན་པ་ནི་བྱ་དཀའ་ཞིང་གཅིག་པུར་དགའ་བར་དཀའ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་ནགས་ཚལ་གྱིས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཉེ་བར་འཁོར་གང་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་‘བདག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་ཀྱང་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་’ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལ་ནི་བྱིང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་རེ་བ་ཡོད་དོ། །” ‘‘Seyyathāpi, upāli, mahāudakarahado. Atha āgaccheyya hatthināgo sattaratano vā aḍḍhaṭṭharatano vā. Tassa evamassa – ‘yaṃnūnāhaṃ imaṃ udakarahadaṃ ogāhetvā kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyyaṃ piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyyaṃ. Kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṃ pakkameyya’nti. So taṃ udakarahadaṃ ogāhetvā kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyya piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyya; kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṃ pakkameyya. Taṃ kissa hetu? Mahā, upāli, attabhāvo gambhīre gādhaṃ vindati. “ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེར་ཁྲུ་བདུན་ནམ་ཁྲུ་བདུན་དང་ཕྱེད་ཡོད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་མཆོག་ཅིག་འོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་‘བདག་གིས་མཚོ་འདིར་ཞུགས་ཏེ་རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་། རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེ་བར་བྱའོ། །རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེས་ནས། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བཏུང་བ་འཐུངས་ཏེ་ཕྱིར་ཐོན་ནས་གང་དགར་འགྲོ་བར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་མཚོ་དེར་ཞུགས་ནས་རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེ་བར་བྱེད། རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེས་ནས། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བཏུང་བ་འཐུངས་ཏེ་ཕྱིར་ཐོན་ནས་གང་དགར་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར་ལུས་ཆེན་པོ་ནི་ཆུ་ཟབ་མོའི་ནང་དུ་གཏིང་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Atha āgaccheyya saso vā biḷāro vā. Tassa evamassa – ‘ko cāhaṃ, ko ca hatthināgo! Yaṃnūnāhaṃ imaṃ udakarahadaṃ ogāhetvā kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyyaṃ piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷeyyaṃ; kaṇṇasaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā piṭṭhisaṃdhovikampi khiḍḍaṃ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṃ pakkameyya’nti. So taṃ udakarahadaṃ sahasā appaṭisaṅkhā pakkhandeyya. Tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘saṃsīdissati vā uplavissati vā’ti[Pg.421]. Taṃ kissa hetu? Paritto, upāli, attabhāvo gambhīre gādhaṃ na vindati. Evamevaṃ kho, upāli, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ samādhiṃ alabhamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevissāmī’ti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘saṃsīdissati vā uplavissati vā’ti. “དེ་ནས་རི་བོང་ངམ་བྱི་ལ་ཞིག་འོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་‘བདག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། གླང་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། བདག་གིས་ཀྱང་མཚོ་འདིར་ཞུགས་ཏེ་རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་། རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེ་བར་བྱའོ། །རྣ་བ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་དང་རྒྱབ་བཀྲུ་བའི་རྩེད་མོ་རྩེས་ནས། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བཏུང་བ་འཐུངས་ཏེ་ཕྱིར་ཐོན་ནས་གང་དགར་འགྲོ་བར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་མཚོ་དེར་མ་བརྟགས་པར་མྱུར་དུ་མཆོངས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་བྱིང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་རེ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཁོར་ལུས་ཆུང་ངུ་ནི་ཆུ་ཟབ་མོའི་ནང་དུ་གཏིང་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཁོར་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་གིས་‘བདག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་ཀྱང་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་’ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལ་ནི་བྱིང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་རེ་བ་ཡོད་དོ། །” ‘‘Seyyathāpi, upāli, daharo kumāro mando uttānaseyyako sakena muttakarīsena kīḷati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, nanvāyaṃ kevalā paripūrā bālakhiḍḍā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་གཉིད་ལོག་ནས་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ་ཞིག་རང་གི་གཅིན་སྐྱག་གིས་རྩེ་བར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།” “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །” ‘‘Sa kho so, upāli, kumāro aparena samayena vuddhimanvāya indriyānaṃ paripākamanvāya yāni kānici kumārakānaṃ kīḷāpanakāni bhavanti, seyyathidaṃ – vaṅkakaṃ ghaṭikaṃ mokkhacikaṃ ciṅgulakaṃ pattāḷhakaṃ rathakaṃ dhanukaṃ, tehi kīḷati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, nanvāyaṃ khiḍḍā purimāya khiḍḍāya abhikkantatarā ca paṇītatarā cā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཉེ་བར་འཁོར་བྱིས་པ་དེ་ཕྱིས་སུ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩེད་ཆས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོང་གཤོལ་ཆུང་ངུས་རྩེ་བ་དང་། དབྱུག་རྩེད་དང་། མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་དང་། ཤིང་ལོའི་འཁོར་ལོ་དང་། ཤིང་ལོའི་ཕོར་པ་དང་། ཤིང་རྟ་ཆུང་ངུ་དང་། གཞུ་ཆུང་ངུ་དག་གིས་རྩེ་བར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། རྩེད་མོ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་རྩེད་མོ་དེ་ལས་ལྷག་པར་མཛེས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།” “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །” ‘‘Sa kho so, upāli, kumāro aparena samayena vuddhimanvāya indriyānaṃ paripākamanvāya pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgibhūto paricāreti cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, sotaviññeyyehi saddehi… ghānaviññeyyehi gandhehi… jivhāviññeyyehi rasehi… kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, nanvāyaṃ khiḍḍā purimāhi khiḍḍāhi abhikkantatarā ca paṇītatarā cā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “ཉེ་བར་འཁོར་བྱིས་པ་དེ་ཕྱིས་སུ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏེ། མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ། སྡུག་པ། ཡིད་ལ་འཐད་པ། དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ། ཆགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། རྣ་བས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་… སྣས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དྲི་… ལྕེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རོ་… ལུས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རེག་བྱ་ཡིད་དུ་འོང་བ། སྡུག་པ། ཡིད་ལ་འཐད་པ། དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ། ཆགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེ་ཞིང་རོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། རྩེད་མོ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་རྩེད་མོ་དེ་དག་ལས་ལྷག་པར་མཛེས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།” “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །” ‘‘Idha kho pana vo, upāli, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. “ཉེ་བར་འཁོར་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ལྷ་དང་བཅས་པ། བདུད་དང་བཅས་པ། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེས་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Taṃ dhammaṃ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṃ vā kule paccājāto. So taṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhati. So [Pg.422] tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati – ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུའམ་རིགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དད་པ་རྙེད་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་བསམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་དོག་ཅིང་རྡུལ་གྱི་ལམ་མོ། །rabཏུ་བྱུང་བ་ནི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ། དུང་ཕིས་པ་ལྟ་བུའི་ཚངས་སྤྱོད་སྤྱད་པར་མི་སླ་བས། བདག་གིས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བཞར། ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་བགོ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ rabཏུ་བྱུང་ན་རེ་ལེགས་སྙམ་མོ། ། ‘‘So aparena samayena appaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ pahāya appaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya mahantaṃ vā ñātiparivaṭṭaṃ pahāya kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. དེ་དུས་ཕྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆུང་ངུའམ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའམ་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུའམ་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བཞར། ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་བགོ་ནས། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ rabཏུ་བྱུང་ངོ། ། ‘‘So evaṃ pabbajito samāno bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. དེ་དེ་ལྟར་ rabཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གི་བསླབ་པ་དང་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་བཞིན་དུ་གནས་སོ། ། ‘‘Adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī; athenena sucibhūtena attanā viharati. མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱིན་པ་ལེན་པ། བྱིན་པ་ལ་རེ་བ། མི་རྐུ་བར་བདག་ཉིད་གཙང་མར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘Abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā. ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་སྤངས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དབེན་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་འཁྲིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṃvādako lokassa. རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ནས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པར་སྨྲ་བ། བདེན་པ་ལ་གནས་པ། བརྟན་ཅིང་ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བ། འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སླུ་བར་བྱེད་དོ། ། ‘‘Pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī; samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤངས་ནས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་སྨྲ་ལ། གཞན་ནས་ཐོས་ནས་དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་མི་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་བྱེད་ལ། མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། མཐུན་པ་ལ་དགའ་བ། མཐུན་པ་ལ་མགུ་བ། མཐུན་པ་ལ་སྤྲོ་བ། མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བ་སྤངས་ནས་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་གང་ཞིག་ཉེས་པ་མེད་པ། རྣ་བར་སྙན་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། སྙིང་ལ་འབབ་པ། གྲོང་ཁྱེར་བའི་ངག། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasaṃhitaṃ. ངག་ཀྱལ་བ་སྨྲ་བ་སྤངས་ནས་ངག་ཀྱལ་བ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་སུ་སྨྲ་བ། བདེན་པར་སྨྲ་བ། དོན་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ། ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ། དུས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ། ཚད་ཡོད་པ། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So [Pg.423] bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti. Ekabhattiko hoti rattūparato, virato vikālabhojanā. Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti, mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti, uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti, jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, āmakamaṃsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti, dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti, kayavikkayā paṭivirato hoti, tulākūṭakaṃsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti, ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti, chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti. དེ་ས་བོན་དང་རྩི་ཐོག་གི་ཚོགས་འཇིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་དུས་གཅིག་ལ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མོ་ཟ་བ་ལས་ལྡོག་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་ཟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་ལྟ་མོ་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲེང་བ་དང་དྲི་དང་བྱུག་པ་ཐོགས་པ་དང་རྒྱན་དང་སྒེག་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྲི་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །གསེར་དངུལ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲུ་རྗེན་པ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་རྗེན་པ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་དང་བུ་མོ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བྲན་མོ་དང་བྲན་ཕོ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ར་དང་ལུག་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱ་དང་ཕག་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །བ་ལང་དང་རྟ་དང་རྟ་རྒོད་མ་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞིང་དང་ས་གཞི་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕོ་ཉ་དང་འཕྲིན་སྐྱེལ་བའི་བྱ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྲང་ཟོང་དང་ཟངས་དངུལ་དང་བྲེ་ཚད་ཀྱི་སླུ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མ་དང་སླུ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཅོད་པ་དང་གསད་པ་དང་འཆིང་བ་དང་ལམ་མགོ་རྒྱག་པ་དང་འཕྲོག་པ་དང་དྲག་ཤུལ་གྱི་བྱ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. Yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati, seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti. Evamevaṃ bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. Yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati. So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṃ anavajjasukhaṃ paṭisaṃvedeti. དེ་ནི་ལུས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གོས་དང་ལྟོ་བ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་དེ་དག་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་ཞིག་ཕྱོགས་གང་དུ་འཕུར་ཡང་རང་གི་གཤོག་པའི་ཁུར་ཙམ་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་འཕུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་ཡང་ལུས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གོས་དང་ལྟོ་བ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་དེ་དག་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པས་ནང་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. So iminā ariyena indriyasaṃvarena samannāgato ajjhattaṃ abyāsekasukhaṃ paṭisaṃvedeti. དེ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་མི་འཛིན་ཏོ། །དབང་པོ་འདི་མིག་གི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དེ་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། མིག་གི་དབང་པོ་བསྲུང་ཞིང་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ན། སྣས་དྲི་ཚོར་ན། ལྕེས་རོ་མྱངས་ན། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རེག་ན། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་ཤེས་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་མི་འཛིན་ཏོ། །དབང་པོ་འདི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དེ་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་བསྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འཕགས་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་ནང་དུ་མ་འདྲེས་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So [Pg.424] abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti. དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མདུན་དུ་ལྟ་བ་དང་གློག་པར་ལྟ་བ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་དང་འཆོས་པ་དང་མྱང་བ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཤང་གཅིའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་དང་འགྲེང་བ་དང་འདུག་པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་དང་སྨྲ་བ་དང་མི་སྨྲ་བར་གནས་པ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṃvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññe samannāgato vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་འདི་དང་ལྡན་པས། དབེན་པའི་གནས་ཁང་དགོན་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་དང་། རི་བོ་དང་། གྲོག་རོང་དང་། རི་ཕུག་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། དབྱིངས་སྟོང་པ་དང་། སྦུ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དགོན་པར་སོང་ངམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་ངམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲོང་ནས། མངོན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། ། ‘‘So abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṃ parisodheti. Byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṃ parisodheti. Thinamiddhaṃ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṃ parisodheti. Uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti. Vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṃ parisodheti. དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་སྤངས་ཏེ་བརྣབ་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་སོ། །བརྣབ་སེམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤངས་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྤངས་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་མེད་པར་གནས་ཤིང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་ནོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རགོད་པ་དང་འགྱོད་པ་སྤངས་ཏེ་རགོད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་ནང་དུ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རགོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་གནས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། ‘‘So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. དེ་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས། འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཨུ་པཱ་ལི། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ། གནས་པ་འདི་ནི་སྔར་གྱི་གནས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། །བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། ། ‘‘Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti. ཨུ་པཱ་ལི། ང་འི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་མཐའ་དབེན་པའི་གནས་ཁང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་འང་རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པར་གནས་སོ། ། ‘‘Puna [Pg.425] caparaṃ, upāli, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ཨུ་པཱ་ལི། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས། །པེ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཨུ་པཱ་ལི། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ། གནས་པ་འདི་ནི་སྔར་གྱི་གནས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། །བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། ། ‘‘Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti. ཨུ་པཱ་ལི། ང་འི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་མཐའ་དབེན་པའི་གནས་ཁང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་འང་རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པར་གནས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, upāli, bhikkhu pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ཨུ་པཱ་ལི། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས། །པེ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཨུ་པཱ་ལི། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ། གནས་པ་འདི་ནི་སྔར་གྱི་གནས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། །བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། ། ‘‘Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti. ཨུ་པཱ་ལི། ང་འི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་མཐའ་དབེན་པའི་གནས་ཁང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་འང་རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པར་གནས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, upāli, bhikkhu sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe…. ཨུ་པཱ་ལི། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བདེ་བ་སྤངས་པས། །པེ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ། །པེ། ། Puna caparaṃ, upāli, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ཨུ་པཱ་ལི། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཨུ་པཱ་ལི། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་ཅི་སྙམ། གནས་པ་འདི་ནི་སྔར་གྱི་གནས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་དམ་པར་གྱུར་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། །བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། ། ‘‘Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti. ཨུ་པཱ་ལི། ང་འི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་མཐའ་དབེན་པའི་གནས་ཁང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་འང་རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པར་གནས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, upāli, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati…pe…. ཨུ་པཱ་ལི། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །པེ། ། ‘‘Sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati…pe…. རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །པེ། ། ‘‘Sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma ‘santametaṃ paṇītameta’nti nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. «ཉེ་བར་འཁོར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདི་ནི་ཞི་བའོ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། སྙམ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གནས་པ་འདི་ནི་སྔ་མའི་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།» «བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།» ‘‘Imampi [Pg.426] kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti. «ཉེ་བར་འཁོར། ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱེད་མོད། འོན་ཀྱང་རང་གི་དོན་ལ་མ་ཐོབ་པར་གནས་སོ།» ‘‘Puna caparaṃ, upāli, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati; paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Taṃ kiṃ maññasi, upāli, ‘nanvāyaṃ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. «ཉེ་བར་འཁོར། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས་ཁོང་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ཉེ་བར་འཁོར། འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གནས་པ་འདི་ནི་སྔ་མའི་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།» «བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།» ‘‘Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṃ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, anuppattasadatthā ca viharanti. Iṅgha tvaṃ, upāli, saṅghe viharāhi. Saṅghe te viharato phāsu bhavissatī’’ti. Navamaṃ. «ཉེ་བར་འཁོར། ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་མཐོང་ནས། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་དོན་ཐོབ་ནས་གནས་སོ། ཀྱེ་ཉེ་བར་འཁོར། ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་གནས་ཤིག དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་ཁྱོད་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ།» དགུ་པའོ། 10. Abhabbasuttaṃ ༡༠. སྐལ་བ་མེད་པའི་མདོ། 100. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame dasa? Rāgaṃ, dosaṃ, mohaṃ, kodhaṃ, upanāhaṃ, makkhaṃ, paḷāsaṃ, issaṃ, macchariyaṃ, mānaṃ – ime kho bhikkhave, dasa dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. ༡༠༠. «དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། ང་རྒྱལ་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ།» ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame dasa? Rāgaṃ, dosaṃ, mohaṃ, kodhaṃ, upanāhaṃ, makkhaṃ, paḷāsaṃ, issaṃ, macchariyaṃ, mānaṃ – ime kho, bhikkhave, dasa dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātu’’nti. Dasamaṃ. «དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་སོ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། ང་རྒྱལ་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་སོ།» བཅུ་པའོ། Upālivaggo pañcamo. ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་སྡེ་ཚན་ཏེ་ལྔ་པའོ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Kāmabhogī bhayaṃ diṭṭhi, vajjiyamāhituttiyā; Kokanudo āhuneyyo, thero upāli abhabboti. འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། བཛྫི་ཡ་མ་ཧི་ཏ་དང་། ཨུཏྟི་ཡ་དང་། ཀོ་ཀ་ནུ་ད་དང་། སྦྱིན་གནས་དང་། གནས་བརྟན་དང་། ཉེ་བར་འཁོར་དང་། སྐལ་བ་མེད་པའོ། Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། 3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ ༣. ལྔ་བཅུ་པ་གསུམ་པའོ། (11) 1. Samaṇasaññāvaggo (༡༡) ༡. དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན། 1. Samaṇasaññāsuttaṃ ༡. དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདོ། 101. ‘‘Tisso [Pg.427] imā, bhikkhave, samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti. Katamā tisso? Vevaṇṇiyamhi ajjhupagato, parapaṭibaddhā me jīvikā, añño me ākappo karaṇīyoti – imā kho, bhikkhave, tisso samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti. ༡༠༡. «དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་འདི་གསུམ་པོ་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་ནི་ཁ་དོག་དང་ཆས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་གནས་སོ། བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་སོ། བདག་གིས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་ཞིག་བྱ་དགོས་སོ། ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་འདི་གསུམ་པོ་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།» ‘‘Katame satta? Santatakārī hoti santatavutti sīlesu, anabhijjhālu hoti, abyāpajjo hoti, anatimānī hoti, sikkhākāmo hoti, idamatthaṃtissa hoti jīvitaparikkhāresu, āraddhavīriyo ca viharati. Imā kho, bhikkhave, tisso samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā ime satta dhamme paripūrentī’’ti. Paṭhamaṃ. «བདུན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསླབ་པ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་འདི་ནི་དགོས་པ་འདིའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་འདི་གསུམ་པོ་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།» དང་པོའོ། 2. Bojjhaṅgasuttaṃ ༢. བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མདོ། 102. ‘‘Sattime, bhikkhave, bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā tisso vijjā paripūrenti. Katame satta? Satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo – ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā tisso vijjā paripūrenti. Katamā tisso? Idha, bhikkhave, bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā imā tisso vijjā paripūrentī’’ti. Dutiyaṃ. ༡༠༢. «དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། རིག་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། བདུན་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། རིག་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། རིག་པ་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གིས་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། །པེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་... སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ཟག་པ་ཟད་པས་... མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ། དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། རིག་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།» གཉིས་པའོ། 3. Micchattasuttaṃ ༣. ལོག་པའི་ཉིད་ཀྱི་མདོ། 103. ‘‘Micchattaṃ[Pg.428], bhikkhave, āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā. Kathañca, bhikkhave, micchattaṃ āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā? Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo pahoti, micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti, micchāvācassa micchākammanto pahoti, micchākammantassa micchāājīvo pahoti, micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti, micchāvāyāmassa micchāsati pahoti, micchāsatissa micchāsamādhi pahoti, micchāsamādhissa micchāñāṇaṃ pahoti, micchāñāṇissa micchāvimutti pahoti. Evaṃ kho, bhikkhave, micchattaṃ āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā. ༡༠༣. «དགེ་སློང་དག་ལོག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་ལོག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ངག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ལོག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།» ‘‘Sammattaṃ, bhikkhave, āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā. Kathañca, bhikkhave, sammattaṃ āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahoti. Evaṃ kho, bhikkhave, sammattaṃ āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā’’ti. Tatiyaṃ. «དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།» གསུམ་པའོ། 4. Bījasuttaṃ ༤. ས་བོན་གྱི་མདོ། 104. ‘‘Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa micchāsaṅkappassa micchāvācassa micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatissa micchāsamādhissa micchāñāṇissa micchāvimuttissa yañca kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikā. ༡༠༤. «དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པའི་དྲན་པ་དང་། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེའི་ལྟ་བ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁོ་བོའི་ལྟ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།» ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, nimbabījaṃ vā kosātakibījaṃ vā tittakālābubījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañceva pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati[Pg.429], sabbaṃ taṃ tittakattāya kaṭukattāya asātattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījañhi, bhikkhave, pāpakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa micchāsaṅkappassa micchāvācassa micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatissa micchāsamādhissa micchāñāṇissa micchāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikā. «དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན། ནིམ་པའི་ས་བོན་ནམ། ཀོ་ཤཱ་ཏ་ཀིའི་ས་བོན་ནམ། ཀུ་བ་ཁ་བའི་ས་བོན་གཤེར་ལྡན་གྱི་ས་ལ་བཏབ་ན། སའི་བཅུད་གང་ལེན་པ་དང་། ཆུའི་བཅུད་གང་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ས་བོན་ནི་ངན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པའི་དྲན་པ་དང་། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེའི་ལྟ་བ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁོ་བོའི་ལྟ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།» ‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa sammāsaṅkappassa sammāvācassa sammākammantassa sammāājīvassa sammāvāyāmassa sammāsatissa sammāsamādhissa sammāñāṇissa sammāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā. «དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེའི་ལྟ་བ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁོ་བོའི་ལྟ་བ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།» ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ucchubījaṃ vā sālibījaṃ vā muddikābījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañca pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati sabbaṃ taṃ sātattāya madhurattāya asecanakattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījañhi bhikkhave, bhaddakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sammādiṭṭhikassa…pe. … sammāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā’’ti. Catutthaṃ. «དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་གི་ས་བོན་ནམ། ས་ལུའི་ས་བོན་ནམ། རྒུན་འབྲུམ་གྱི་ས་བོན་གཤེར་ལྡན་གྱི་ས་ལ་བཏབ་ན། སའི་བཅུད་གང་ལེན་པ་དང་། ཆུའི་བཅུད་གང་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞིམ་པ་དང་། མངར་བ་དང་། ལྷད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ས་བོན་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་... པེ། ... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེའི་ལྟ་བ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁོ་བོའི་ལྟ་བ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།» བཞི་པའོ། 5. Vijjāsuttaṃ ༥. རིག་པའི་མདོ། 105. ‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ. Avijjāgatassa, bhikkhave, aviddasuno micchādiṭṭhi pahoti, micchādiṭṭhikassa micchāsaṅkappo pahoti, micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti, micchāvācassa micchākammanto pahoti, micchākammantassa [Pg.430] micchāājīvo pahoti, micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti, micchāvāyāmassa micchāsati pahoti, micchāsatissa micchāsamādhi pahoti, micchāsamādhissa micchāñāṇaṃ pahoti, micchāñāṇissa micchāvimutti pahoti. ༡༠༥. «དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་སྔོན་བགྲོད་ཡིན་ལ། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག་མ་རིག་པར་གྱུར་ཅིང་མི་ཤེས་པ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ངག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།» ‘‘Vijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappaṃ. Vijjāgatassa, bhikkhave, viddasuno sammādiṭṭhi pahoti, sammādiṭṭhikassa sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahotī’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག རིག་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་དོ།། དགེ་སློང་དག རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ངག་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ།། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེའོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། ལྔ་པའོ།། 6. Nijjarasuttaṃ ༦. ཟད་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 106. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, nijjaravatthūni. Katamāni dasa? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. ༡༠༦. “དགེ་སློང་དག ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཞི་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ངག་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ངག་གི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ངག་གི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto nijjiṇṇo hoti; ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāājīvassa[Pg.431], bhikkhave, micchāājīvo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་འཚོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་རྩོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་དྲན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་དྲན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ nijjiṇṇaṃ hoti; ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāñāṇapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Imāni kho, bhikkhave, dasa nijjaravatthūnī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཞི་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དྲུག་པའོ།། 7. Dhovanasuttaṃ ༧. བཀྲུ་བའི་མདོ། 107. ‘‘Atthi, bhikkhave, dakkhiṇesu janapadesu dhovanaṃ nāma. Tattha hoti annampi pānampi khajjampi bhojjampi leyyampi peyyampi naccampi gītampi vāditampi. Atthetaṃ, bhikkhave, dhovanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, dhovanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ na nibbidāya na virāgāya [Pg.432] na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. ༡༠༧. “དགེ་སློང་དག ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་སུ་‘བཀྲུ་བ་’ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ།། དེ་ན་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བཅའ་བ་དང་། བཟའ་བྱ་དང་། བལྡག་བྱ་དང་། བཏུང་བྱ་དང་། གར་དང་། གླུ་དང་། རོལ་མོ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། དགེ་སློང་དག བཀྲུ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་མེད་དོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ།། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་དག བཀྲུ་བ་དེ་ནི་དམན་པ་དང་། གྲོང་པའི་ཆོས་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ desessāmi, yaṃ dhovanaṃ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “དགེ་སློང་དག ངས་ནི་འཕགས་པའི་བཀྲུ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བཀྲུ་བ་གང་ཞིག་གཏན་དུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྱུར་བ་དང་། བཀྲུ་བ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག ངས་བཤད་པར་བྱའོ།།” དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ, (yaṃ dhovanaṃ) ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti? “དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་བཀྲུ་བ་གང་ཞིག་གཏན་དུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྱུར་བ་དང་། བཀྲུ་བ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། ‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi niddhotā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhotā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo niddhoto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā niddhotā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto niddhoto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo niddhoto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo niddhoto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati niddhotā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi niddhoto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ niddhotaṃ hoti…pe…. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ངག་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་དྲན་པ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། །པེ།” ‘‘Sammāvimuttissa[Pg.433], bhikkhave, micchāvimutti niddhotā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhotā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་བཀྲུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པའི་བཀྲུ་བ་གང་ཞིག་གཏན་དུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྱུར་བ་དང་། བཀྲུ་བ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། བདུན་པའོ།། 8. Tikicchakasuttaṃ ༨. སྨན་པའི་མདོ། 108. ‘‘Tikicchakā, bhikkhave, virecanaṃ denti pittasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, semhasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, vātasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya. Atthetaṃ, bhikkhave, virecanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, virecanaṃ sampajjatipi vipajjatipi. ༡༠༨. “དགེ་སློང་དག སྨན་པ་རྣམས་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤལ་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག བཤལ་སྨན་དེ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་མེད་དོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ།། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་དག བཤལ་སྨན་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ desessāmi, yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “དགེ་སློང་དག ངས་ནི་འཕགས་པའི་བཤལ་སྨན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བཤལ་སྨན་གང་ཞིག་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཤལ་སྨན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག ངས་བཤད་པར་བྱའོ།།” དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ, yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti? “དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་བཤལ་སྨན་གང་ཞིག་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཤལ་སྨན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། ‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi virittā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa virittā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. “དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་བཤལ་བར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་བཤལ་བར་འགྱུར་རོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དག་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Sammāsaṅkappassa[Pg.434], bhikkhave, micchāsaṅkappo viritto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā virittā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto viritto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo viritto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo viritto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati virittā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi viritto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ virittaṃ hoti…pe…. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །...བྱེ་བྲག་ཏུ། དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ངག་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་དྲན་པ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །... ‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti virittā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa virittā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་བཤལ་སྨན་ཏེ། བཤལ་སྨན་འདི་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤལ་སྨན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །... མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Vamanasuttaṃ ༩. སྐྱུག་སྨན་གྱི་མདོ། 109. ‘‘Tikicchakā, bhikkhave, vamanaṃ denti pittasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, semhasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, vātasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya. Atthetaṃ, bhikkhave, vamanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, vamanaṃ sampajjatipi vipajjatipi. ༡༠༩. དགེ་སློང་དག །སྨན་པ་རྣམས་ནི་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །སྐྱུག་སྨན་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་དོ་ཞེས་ངས་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་དག །སྐྱུག་སྨན་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ desessāmi, yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha…pe…. དགེ་སློང་དག །ངས་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱུག་སྨན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱུག་སྨན་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུག་སྨན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །རགྷ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་...། ‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ, yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti? དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་སྐྱུག་སྨན་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ། སྐྱུག་སྨན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །... མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། ‘‘Sammādiṭṭhikassa[Pg.435], bhikkhave, micchādiṭṭhi vantā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo vanto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā vantā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto vanto hoti… sammāājīvassa bhikkhave, micchāājīvo vanto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo vanto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati vantā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi vanto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ vantaṃ hoti …pe…. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །...བྱེ་བྲག་ཏུ། དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ངག་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་དྲན་པ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །... ‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti vantā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱུག་སྨན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་འདི་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱུག་སྨན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །... མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Niddhamanīyasuttaṃ ༡༠. ཕྱིར་འབུད་པའི་མདོ། 110. ‘‘Dasayime, bhikkhave, niddhamanīyā dhammā. Katame dasa? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi niddhantā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhantā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. ༡༡༠. དགེ་སློང་དག །ཕྱིར་འབུད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo niddhanto hoti…pe… sammāvācassa bhikkhave, micchāvācā niddhantā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto niddhanto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo niddhanto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo niddhanto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati niddhantā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi niddhanto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ niddhantaṃ hoti…. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །...བྱེ་བྲག་ཏུ། དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ངག་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sammāvimuttissa[Pg.436], bhikkhave, micchāvimutti niddhantā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhantā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Ime kho, bhikkhave, dasa niddhamanīyā dhammā’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཕྱིར་བུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ནི་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ཕྱིར་འབུད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། 11. Paṭhamaasekhasuttaṃ ༡༡. མི་སློབ་པའི་མདོ་དང་པོ། 111. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ༡༡༡. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘‘Asekho asekho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā bhante, bhikkhu asekho hotī’’ti? ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu asekho hotī’’ti. Ekādasamaṃ. “བཙུན་པ་‘མི་སློབ་པ། མི་སློབ་པ།’ཞེས་བགྱི་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པ་ལགས་སམ།” “དགེ་སློང་། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་། འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པའོ། ། 12. Dutiyaasekhasuttaṃ ༡༢. མི་སློབ་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 112. ‘‘Dasayime, bhikkhave, asekhiyā dhammā. Katame dasa? Asekhā sammādiṭṭhi, asekho sammāsaṅkappo, asekhā sammāvācā, asekho sammākammanto, asekho sammāājīvo, asekho sammāvāyāmo, asekhā sammāsati, asekho sammāsamādhi, asekhaṃ sammāñāṇaṃ, asekhā sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa asekhiyā dhammā’’ti. Dvādasamaṃ. ༡༡༢. དགེ་སློང་དག །མི་སློབ་པའི་ཆོས་འདི་བཅུ་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པའོ། ། Samaṇasaññāvaggo paṭhamo. དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Saññā bojjhaṅgā micchattaṃ, bījaṃ vijjāya nijjaraṃ; Dhovanaṃ tikicchā vamanaṃ niddhamanaṃ dve asekhāti. འདུ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་། །ལོག་པ་ས་བོན་རིག་པ་དང་། །ཟད་པ་བཀྲུ་བ་གསོ་བ་དང་། །སྐྱུག་པ་ཕྱིར་འབུད་མི་སློབ་གཉིས། ། (12) 2. Paccorohaṇivaggo (༡༢) ༢. ཕྱིར་བབས་པའི་སྡེ་ཚན། 1. Paṭhamaadhammasuttaṃ ༡. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་དང་པོ། 113. ‘‘Adhammo [Pg.437] ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ. ༡༡༣. དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo ca anattho ca? Micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi, micchāñāṇaṃ, micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo ca anattho ca. དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པའི་དྲན་པ་དང་། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, dhammo ca attho ca? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo ca attho ca. དགེ་སློང་དག །ཆོས་དང་དོན་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཆོས་དང་དོན་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །”ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyaadhammasuttaṃ ༢. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 114. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ. ༡༡༤. དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho? དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། ཆོས་གང་ཡིན། དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ‘‘Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན། ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཡིན། ‘‘Micchāsaṅkappo[Pg.438], bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo; ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག །ལོག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ལོག་པའི་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཡིན། ‘‘Micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo; ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག །ལོག་པའི་ངག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཆོས་ཡིན། ལོག་པའི་ངག་གི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བྱུང་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ངག་གི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཡིན། ‘‘Micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo; ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo; ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག འཚོ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། འཚོ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། འཚོ་བ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། འཚོ་བ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo; ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག རྩོལ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། རྩོལ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། རྩོལ་བ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། རྩོལ་བ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo; ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག དྲན་པ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། དྲན་པ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། དྲན་པ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāsamādhi, bhikkhave, adhammo; sammāsamādhi dhammo; ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo; ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāñāṇapaccayā [Pg.439] ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག ཤེས་པ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ཤེས་པ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། ཤེས་པ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Dutiyaṃ. ❝‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མེད་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཀྱང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ།❞ མདོ་གཉིས་པའོ། 3. Tatiyaadhammasuttaṃ ༣. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་གསུམ་པ། 115. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. ༡༡༥. ❝དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མེད་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཀྱང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།❞ ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་གསུངས་ནས་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti? དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་རྣམས་ལ་ ‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མེད་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཀྱང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གསུངས་ནས། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་སུ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བར་ནུས་སམ་❞ སྙམ་མོ། Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བ་ཞིག་གོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་ནུས་སོ། བདག་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་བཟུང་བར་བྱའོ་❞ སྙམ་མོ། Atha [Pg.440] kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ – དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས་སོ། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་བཏང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ‘‘Idaṃ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་རྣམས་ལ་ ‘ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་… བྱ་སྟེ། … དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གསུངས་ནས། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ།❞ ‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་ངེད་རྣམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་རྣམས་ལ་ “ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་… བྱ་སྟེ། … དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།” ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གསུངས་ནས། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་སུ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བར་ནུས་སམ་’ སྙམ་མོ།❞ ‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. Vibhajatu āyasmā ānando’’ti. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ། ངེད་རྣམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བ་ཞིག་གོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་ནུས་སོ། བདག་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་བཟུང་བར་བྱའོ་’ སྙམ་མོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འགྲེལ་བར་མཛོད།❞ ‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃ atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya; evaṃsampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ tumhe bhagavantaṃyeva [Pg.441] upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྙིང་པོ་འདོད་པ། སྙིང་པོ་ཚོལ་བ། སྙིང་པོ་འཚོལ་ཞིང་ཉུལ་བ་ཞིག་གིས། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་རྩ་བ་དང་སྡོང་པོ་བོར་ནས། ཡལ་ག་དང་ལོ་མའི་ཁྲོད་ནས་སྙིང་པོ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་བཞིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བོར་ནས་བདག་ཅག་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་སོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ལ། གཟིགས་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། སྤྱན་དུ་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ། ཆོས་སུ་གྱུར་པ། ཚངས་པར་གྱུར་པ། སྨྲ་བ། སྒྲོག་པ། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ། འཆི་མེད་སྦྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། སྐབས་དེ་ནི་ཁྱེད་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དོན་འདི་འདྲི་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བར་བྱའོ།❞ ‘‘Addhāvuso ānanda, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ mayaṃ bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyāma, yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā ānando agaruṃ katvā’’ti. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། ངེས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ལ། གཟིགས་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། སྤྱན་དུ་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ། ཆོས་སུ་གྱུར་པ། ཚངས་པར་གྱུར་པ། སྨྲ་བ། སྒྲོག་པ། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ། འཆི་མེད་སྦྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། སྐབས་དེ་ནི་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དོན་འདི་འདྲི་བའི་དུས་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་བཟུང་བར་བྱའོ། འོན་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བ་ཞིག་གོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་ནུས་སོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེགས་སུ་མ་མཛད་པར་འགྲེལ་བར་མཛོད།❞ ‘‘Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ. Athāyasmā ānando etadavoca – ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དེ་ལྟ་ན་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག ངས་བཤད་དོ།❞ ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་བགྱིའོ།❞ ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གསོལ་ཏོ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ‘‘Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་རྣམས་ལ་ ‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མེད་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཀྱང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་གསུངས་ནས། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་ལ།❞ Katamo cāvuso, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho? ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་ཡིན། ཆོས་ནི་གང་ཡིན། དོན་མེད་པ་ནི་གང་ཡིན། དོན་ནི་གང་ཡིན།❞ ‘‘Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ལྟ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ལྟ་བ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། ལྟ་བ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Micchāsaṅkappo, āvuso, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, āvuso, adhammo; sammāvācā dhammo … micchākammanto, āvuso, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, āvuso, adhammo; sammāājīvo [Pg.442] dhammo… micchāvāyāmo, āvuso, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, āvuso, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, āvuso, adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, āvuso, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo…. ❝ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག རྟོག་པ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ངག་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ངག་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། འཚོ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། འཚོ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། རྩོལ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། རྩོལ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། དྲན་པ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། ཤེས་པ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན།❞ Micchāvimutti, āvuso, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ❝རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།❞ ‘‘Ayaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti, imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་ཤིང་། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་ཏེ། ‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །...དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བ་འདིའི་དོན་ནི། ངས་འདི་ལྟར་རྒྱས་པར་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་འདོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བཅར་ནས་དོན་འདི་འདྲི་བར་གྱིས་ཤིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག” ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་གསུང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཤིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས། སྟན་ལས་བཞེངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏོ། །ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Yaṃ kho no bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭijjitabba’nti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་ཤིང་། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་ཏེ། ‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ།... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་གསུངས་པ་ལ།” ‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། བདག་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་ཤིང་། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་ཏེ། “དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ།... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བ་འདིའི་དོན་ནི། སུ་ཞིག་གིས་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སམ།’ ཞེས་སོ། །” ‘‘Tesaṃ [Pg.443] no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. “བཙུན་པ། བདག་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མགོ་སྨོས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བ་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སོ། །བདག་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བདག་ཅག་ལ་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག’ ཅེས་སོ། །” ‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ apucchimhā. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto’’ti. “བཙུན་པ། དེ་ནས་བདག་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་དོན་འདི་དྲིས་སོ། །བཙུན་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རྣམ་པ་འདི་དག་དང་། ཚིག་འདི་དག་དང་། ཡི་གེ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་དོན་འདི་ལེགས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ། །” ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave! Paṇḍito, bhikkhave, ānando. Mahāpañño, bhikkhave, ānando. Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ ānandena byākataṃ. Eso ceva tassa attho evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མཁས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཀུན་དགའ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་བའོ། །དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་ངས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ནས་དོན་འདི་དྲིས་ནའང་། ངས་ཀྱང་ཀུན་དགའ་བོས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག” ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Ajitasuttaṃ ༤. ཨ་ཛི་ཏའི་མདོ། 116. Atha kho ajito paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho ajito paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ༡༡༦. དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཨ་ཛི་ཏ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏོ། །ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགྱེས་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་གླེང་མོ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཨ་ཛི་ཏས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Amhākaṃ, bho gotama, paṇḍito nāma sabrahmacārī. Tena pañcamattāni cittaṭṭhānasatāni cintitāni, yehi aññatitthiyā upāraddhāva jānanti upāraddhasmā’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏམ། བདག་ཅག་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་རྟོག་པའི་གནས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བརྟགས་ཤིང་། དེ་དག་གིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཚར་བཅད་པར་གྱུར་པ་ན། བདག་ཅག་ཚར་བཅད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །” Atha [Pg.444] kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘dhāretha no tumhe, bhikkhave, paṇḍitavatthūnī’’ti? ‘‘Etassa, bhagavā, kālo etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā bhāseyya, bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཁྱེད་ཅག་གིས་མཁས་པའི་གནས་རྣམས་ཡིད་ལ་བཟུང་ངམ།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། “བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ནི་དེའི་དུས་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུང་བ་དེའི་དུས་ལགས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “དེ་ལྟ་ན་དགེ་སློང་དག ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག་དང་། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Idha, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena adhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti. “དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་ལ་ཚར་གཅོད་ཅིང་མནན་པར་བྱེད་ལ། དེས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་དེ་དག་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་འདོན་བཞིན་དུ། ‘ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །’ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti. དགེ་སློང་དག ཡང་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྨྲ་བ་ལ་ཚར་གཅོད་ཅིང་མནན་པར་བྱེད་ལ། དེས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་དེ་དག་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་འདོན་བཞིན་དུ། ‘ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །’ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikañca vādaṃ adhammikañca vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti. དགེ་སློང་དག ཡང་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚར་གཅོད་ཅིང་མནན་པར་བྱེད་ལ། དེས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་དེ་དག་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་འདོན་བཞིན་དུ། ‘ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །ཀྱེ་མ། འདི་ནི་མཁས་པ་ཞིག་གོ །’ ཞེས་ཟེར་རོ། ། ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho? Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ཞེ་ན། དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དོན་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ནོ། ། ‘‘Micchāsaṅkappo, bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo… micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo [Pg.445]… micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, bhikkhave adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo. དགེ་སློང་དག ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་ངག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ངག་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་འཚོ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཚོ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་རྩོལ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྩོལ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་དྲན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་དྲན་པ་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་སོ། །...ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་སོ། ། ‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ནོ། ། ‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Catutthaṃ. “‘དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། །” བཞི་པའོ། ། 5. Saṅgāravasuttaṃ ༥. སངྒཱ་ར་བའི་མདོ། 117. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīra’’nti? ‘‘Micchādiṭṭhi kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ; micchāsaṅkappo orimaṃ tīraṃ, sammāsaṅkappo pārimaṃ tīraṃ; micchāvācā orimaṃ tīraṃ, sammāvācā pārimaṃ tīraṃ; micchākammanto orimaṃ tīraṃ, sammākammanto pārimaṃ tīraṃ; micchāājīvo orimaṃ tīraṃ, sammāājīvo pārimaṃ tīraṃ; micchāvāyāmo orimaṃ tīraṃ, sammāvāyāmo pārimaṃ tīraṃ; micchāsati orimaṃ tīraṃ, sammāsati pārimaṃ tīraṃ; micchāsamādhi orimaṃ tīraṃ, sammāsamādhi pārimaṃ tīraṃ; micchāñāṇaṃ orimaṃ tīraṃ, sammāñāṇaṃ pārimaṃ tīraṃ; micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīranti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti. ༡༡༧. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་ར་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏོ། །ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགྱེས་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་གླེང་མོ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་ར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ཀྱེ་གཽ་ཏམ། ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ལགས། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ལགས།” ཞེས་གསོལ་པ་དང་། “བྲམ་ཟེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་ངག་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ངག་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་འཚོ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་འཚོ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་རྩོལ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་དྲན་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་དྲན་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །” ‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino; Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati. “མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino; Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ. “གང་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི། བརྒལ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་འཆི་བདག་གི་གནས་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Kaṇhaṃ [Pg.446] dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito; Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ. “མཁས་པས་ཆོས་ནག་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གནས་ནས་གནས་མེད་པར་འོངས་ཏེ། དབེན་པ་གང་ལ་དགའ་བར་དཀའ་བ་དེར།” ‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano; Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito. “འདོད་པ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་ཅི་ཡང་མེད་པར་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །མཁས་པས་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། །” ‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ; Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā; Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. pañcamaṃ; “གང་དག་གི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ལེན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཉེ་བར་མི་ལེན་པར་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དག་ནི། ཟག་པ་ཟད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །” ལྔ་པའོ། ། 6. Orimatīrasuttaṃ ༦. ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གྱི་མདོ། 118. ‘‘Orimañca, bhikkhave, tīraṃ desessāmi pārimañca tīraṃ. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༡༨. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག་དང་། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, katamañca pārimaṃ tīraṃ? Micchādiṭṭhi orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ…pe… micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti. “དགེ་སློང་དག ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ཡིན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །...ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མོ། །” ‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino; Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati. “མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino; Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ. “གང་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི། བརྒལ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་འཆི་བདག་གི་གནས་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito; Okā anoka māgamma, viveke yattha dūramaṃ. མཁས་པས་ཆོས་ནག་པོ་སྤངས་ནས། ཆོས་དཀར་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆགས་པའི་གནས་ལས་ཆགས་པ་མེད་པའི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་ཏེ། དབེན་པ་གང་དུ་དགའ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། ། ‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano; Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito. དབེན་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མངོན་པར་དགའ་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །མཁས་པས་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། ། ‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ; Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā; Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. chaṭṭhaṃ; གང་དག་གི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ལེན་པ་མེད་པར་དགའ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamapaccorohaṇīsuttaṃ ༧. ཕྱིར་བབས་པའི་མདོ་དང་པོ། 119. Tena [Pg.447] kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya bhagavato avidūre ekamantaṃ ṭhito hoti. ༡༡༩. དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་མགོ་བཀྲུས་ཤིང་། ཟོམ་གྱི་གོས་གསར་པ་ཟུང་ཞིག་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག་གོ ། Addasā kho bhagavā jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ tadahuposathe sīsaṃnhātaṃ navaṃ khomayugaṃ nivatthaṃ allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, brāhmaṇa, tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhito? Kiṃ nvajja brāhmaṇakulassā’’ti ? ‘‘Paccorohaṇī, bho gotama, ajja brāhmaṇakulassā’’ti. བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་མགོ་བཀྲུས་ཤིང་། ཟོམ་གྱི་གོས་གསར་པ་ཟུང་ཞིག་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག་པ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“བྲམ་ཟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་འདི་ལ་མགོ་བཀྲུས་ཤིང་། ཟོམ་གྱི་གོས་གསར་པ་ཟུང་ཞིག་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག །དེ་རིང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད།” །“ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་རིང་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པའི་དུས་སྟོན་ལགས་སོ། །” ‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇā tadahuposathe sīsaṃnhātā navaṃ khomayugaṃ nivatthā allena gomayena pathaviṃ opuñjitvā haritehi kusehi pattharitvā antarā ca velaṃ antarā ca agyāgāraṃ seyyaṃ kappenti. Te taṃ rattiṃ tikkhattuṃ paccuṭṭhāya pañjalikā aggiṃ namassanti – ‘paccorohāma bhavantaṃ, paccorohāma bhavanta’nti. Bahukena ca sappitelanavanītena aggiṃ santappenti. Tassā ca rattiyā accayena paṇītena khādanīyena bhojanīyena brāhmaṇe santappenti. Evaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti. “བྲམ་ཟེ། འོ་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན།” །“ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་མགོ་བཀྲུས་ཤིང་། ཟོམ་གྱི་གོས་གསར་པ་ཟུང་ཞིག་བགོས་ཏེ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པས་ས་གཞི་བྱུགས་ནས། ཀུ་ཤ་སྔོན་པོ་བཏིང་སྟེ། བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་དང་མེ་ཁང་གི་བར་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་མཚན་མོ་དེ་ལ་ལན་གསུམ་ལངས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། ‘བདག་ཅག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མེ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པར་བགྱིའོ། །བདག་ཅག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མེ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པར་བགྱིའོ། །’ ཞེས་སྨྲའོ། །མར་དང་ཏིལ་མར་དང་མར་གསར་མང་པོས་མེ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་མོ་དེ་འདས་པ་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ཞིམ་པོས་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པ་ལགས་སོ། །” ‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hoti, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. “བྲམ་ཟེ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །” །“ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ལྟར་བཤད་དུ་གསོལ།” ‘‘Tena [Pg.448] hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – “བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ལེགས་པར་ཟུངས་ཤིག་དང་། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” །བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Idha, brāhmaṇa, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. “བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། … Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsaṅkappaṃ pajahati; micchāsaṅkappā paccorohati. “...ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། … Micchāvācāya kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvācaṃ pajahati; micchāvācāya paccorohati. “...ལོག་པར་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་སྨྲ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchākammantassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchākammantaṃ pajahati; micchākammantā paccorohati. “...ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchāājīvassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāājīvaṃ pajahati; micchāājīvā paccorohati. “...ལོག་པར་འཚོ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་འཚོ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་འཚོ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchāvāyāmassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvāyāmaṃ pajahati; micchāvāyāmā paccorohati. “...ལོག་པར་རྩོལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་རྩོལ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་རྩོལ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchāsatiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsatiṃ pajahati; micchāsatiyā paccorohati. “...ལོག་པར་དྲན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་དྲན་པ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་དྲན་པ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchāsamādhissa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsamādhiṃ pajahati; micchāsamādhimhā paccorohati. “...ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། …Micchāñāṇassa [Pg.449] kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāñāṇaṃ pajahati; micchāñāṇamhā paccorohati. “...ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། ། ‘Micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. “‘ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti. Imissā ca, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇiyā brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ལགས་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ལགས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བབས་པ་འདི་ལ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཕོད་དོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚར་དུ་དངར་ཏོ། །...པེ... ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མས་བདག་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐའི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” །བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyapaccorohaṇīsuttaṃ ༨. ཕྱིར་བབས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 120. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, paccorohaṇiṃ desessāmi. Taṃ suṇātha… katamā ca, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko… micchāvācāya kho… micchākammantassa kho… micchāājīvassa kho… micchāvāyāmassa kho… micchāsatiyā kho… micchāsamādhissa kho… micchāñāṇassa kho… micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༡༢༠. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བབས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཕྱིར་བབས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་... ལོག་པར་སྨྲ་བའི་... ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་... ལོག་པར་འཚོ་བའི་... ལོག་པར་རྩོལ་བའི་... ལོག་པར་དྲན་པའི་... ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་... ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Pubbaṅgamasuttaṃ ༩. སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མདོ། 121. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammākammanto [Pg.450] pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahotī’’ti. Navamaṃ. ༡༢༡. “དགེ་སློང་དག །ཉི་མ་འཆར་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྔ་ལྟས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྔ་ལྟས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” །དགུ་པའོ། ། 10. Āsavakkhayasuttaṃ ༡༠. ཟག་པ་ཟད་པའི་མདོ། 122. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ. ༡༢༢. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །” །བཅུ་པའོ། ། Paccorohaṇivaggo dutiyo. ཕྱིར་བབས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Tayo adhammā ajito, saṅgāravo ca orimaṃ; Dve ceva paccorohaṇī, pubbaṅgamaṃ āsavakkhayoti. ཆོས་མིན་གསུམ་དང་ཨ་ཛི་ཏ། །སངྒཱ་ར་ཝ་དང་ཚུར་རོལ་འགྲམ། །ཕྱིར་བབས་གཉིས་དང་སྔོན་འགྲོ་དང་། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མདོ་དང་བཅུའོ། ། (13) 3. Parisuddhavaggo (༡༣) ༣. ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚན་པ། 1. Paṭhamasuttaṃ ༡. མདོ་དང་པོ། 123. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā parisuddhā pariyodātā, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā parisuddhā pariyodātā, nāññatra sugatavinayā’’ti. Paṭhamaṃ. ༡༢༣. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །” །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyasuttaṃ ༢. མདོ་གཉིས་པ། 124. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi …pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Dutiyaṃ. ༡༢༤. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ...པེ... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །” །གཉིས་པའོ། ། 3. Tatiyasuttaṃ ༣. མདོ་གསུམ་པ། 125. ‘‘Dasayime[Pg.451], bhikkhave, dhammā mahapphalā mahānisaṃsā, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā mahapphalā mahānisaṃsā, nāññatra sugatavinayā’’ti. Tatiyaṃ. ༡༢༥. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ...པེ... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །” །གསུམ་པའོ། ། 4. Catutthasuttaṃ ༤. མདོ་བཞི་པ། 126. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā rāgavinayapariyosānā honti dosavinayapariyosānā honti mohavinayapariyosānā honti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā rāgavinayapariyosānā honti dosavinayapariyosānā honti mohavinayapariyosānā honti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Catutthaṃ. ༡༢༦. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཏི་མུག་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ...པེ... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཏི་མུག་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །” །བཞི་པའོ། ། 5. Pañcamasuttaṃ ༥. མདོ་ལྔ་པ། 127. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Pañcamaṃ. ༡༢༧. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ...པེ... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །” །ལྔ་པའོ། ། 6. Chaṭṭhasuttaṃ ༦. མདོ་དྲུག་པ། 128. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi …pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༡༢༨. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སྔར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སྔར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Sattamasuttaṃ ༧. མདོ་བདུན་པའོ། ། 129. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā, nāññatra sugatavinayā’’ti. Sattamaṃ. ༡༢༩. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Aṭṭhamasuttaṃ ༨. མདོ་བརྒྱད་པའོ། ། 130. ‘‘Dasayime[Pg.452], bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā honti dosavinayapariyosānā honti mohavinayapariyosānā honti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā honti dosavinayapariyosānā honti mohavinayapariyosānā honti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༡༣༠. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འདོད་ཆགས་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཏི་མུག་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འདོད་ཆགས་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཏི་མུག་འདུལ་བར་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Navamasuttaṃ ༩. མདོ་དགུ་པའོ། ། 131. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti, nāññatra sugatavinayā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Navamaṃ. ༡༣༡. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dasamasuttaṃ ༡༠. མདོ་བཅུ་པའོ། ། 132. ‘‘Dasayime, bhikkhave, micchattā. Katame dasa? Micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi, micchāñāṇaṃ, micchāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa micchattā’’ti. Dasamaṃ. ༡༣༢. དགེ་སློང་དག ལོག་པ་ཉིད་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པར་འཚོ་བ་དང་། ལོག་པར་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པར་དྲན་པ་དང་། ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ལོག་པ་ཉིད་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། 11. Ekādasamasuttaṃ ༡༡. མདོ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ། 133. ‘‘Dasayime, bhikkhave, sammattā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa sammattā’’ti. Ekādasamaṃ. ༡༣༣. དགེ་སློང་དག ཡང་དག་པ་ཉིད་འདི་བཅུ་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པའོ། ། Parisuddhavaggo tatiyo. རྣམ་པར་དག་པའི་ཚན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། (14) 4. Sādhuvaggo (༡༤) ༤. བཟང་པོའི་ཚན་པ། 1. Sādhusuttaṃ ༡. བཟང་པོའི་མདོ། 134. ‘‘Sādhuñca [Pg.453] vo, bhikkhave, desessāmi asādhuñca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༣༤. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བཟང་པོ་དང་མི་བཟང་པོ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, asādhu? Micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi, micchāñāṇaṃ, micchāvimutti – idaṃ vuccati, bhikkhave, asādhu. Katamañca, bhikkhave, sādhu? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – idaṃ vuccati, bhikkhave, sādhū’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག མི་བཟང་པོ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ལོག་པར་འཚོ་བ་དང་། ལོག་པར་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པར་དྲན་པ་དང་། ལོག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མི་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག བཟང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Ariyadhammasuttaṃ ༢. འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 135. ‘‘Ariyadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi anariyadhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anariyo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anariyo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, ariyo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo dhammo’’ti. Dutiyaṃ. ༡༣༥. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Akusalasuttaṃ ༣. མི་དགེ་བའི་མདོ། 136. ‘‘Akusalañca vo, bhikkhave, desessāmi kusalañca. Taṃ suṇātha …pe… katamañca, bhikkhave, akusalaṃ? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – idaṃ vuccati, bhikkhave, akusalaṃ. Katamañca, bhikkhave, kusalaṃ? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – idaṃ vuccati, bhikkhave, kusala’’nti. Tatiyaṃ. ༡༣༦. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Atthasuttaṃ ༤. དོན་གྱི་མདོ། 137. ‘‘Atthañca vo, bhikkhave, desessāmi anatthañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anattho? Micchādiṭṭhi …pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anattho. Katamo ca, bhikkhave, attho? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, attho’’ti. Catutthaṃ. ༡༣༧. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག དོན་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Dhammasuttaṃ ༥. ཆོས་ཀྱི་མདོ། 138. ‘‘Dhammañca [Pg.454] vo, bhikkhave, desessāmi adhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, adhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo. Katamo ca, bhikkhave, dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo’’ti. Pañcamaṃ. ༡༣༨. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Sāsavasuttaṃ ༦. ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མདོ། 139. ‘‘Sāsavañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi anāsavañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, sāsavo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāsavo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, anāsavo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anāsavo dhammo’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༡༣༩. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Sāvajjasuttaṃ ༧. ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་མདོ། 140. ‘‘Sāvajjañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi anavajjañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, sāvajjo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāvajjo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, anavajjo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anavajjo dhammo’’ti. Sattamaṃ. ༡༤༠. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Tapanīyasuttaṃ ༨. གདུང་བར་བྱེད་པའི་མདོ། 141. ‘‘Tapanīyañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi atapanīyañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, tapanīyo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, tapanīyo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, atapanīyo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, atapanīyo dhammo’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༡༤༡. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Ācayagāmisuttaṃ ༩. གསོག་པར་འགྱུར་བའི་མདོ། 142. ‘‘Ācayagāmiñca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi apacayagāmiñca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, ācayagāmī dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ācayagāmī dhammo. Katamo ca, bhikkhave[Pg.455], apacayagāmī dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, apacayagāmī dhammo’’ti. Navamaṃ. ༡༤༢. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dukkhudrayasuttaṃ ༡༠. སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་མདོ། 143. ‘‘Dukkhudrayañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi sukhudrayañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, dukkhudrayo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhudrayo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, sukhudrayo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukhudrayo dhammo’’ti. Dasamaṃ. ༡༤༣. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། 11. Dukkhavipākasuttaṃ ༡༡. སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་མདོ། 144. ‘‘Dukkhavipākañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi sukhavipākañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, dukkhavipāko dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhavipāko dhammo. Katamo ca, bhikkhave, sukhavipāko dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukhavipāko dhammo’’ti. Ekādasamaṃ. ༡༤༤. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པའོ། ། Sādhuvaggo catuttho. བཟང་པོའི་ཚན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། (15) 5. Ariyavaggo (༡༥) ༥. འཕགས་པའི་ཚན་པ། 1. Ariyamaggasuttaṃ ༡. འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མདོ། 145. ‘‘Ariyamaggañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi anariyamaggañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anariyo maggo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anariyo maggo. Katamo ca, bhikkhave, ariyo maggo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo maggo’’ti. Paṭhamaṃ. ༡༤༥. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Kaṇhamaggasuttaṃ ༢. ལམ་ནག་པོའི་མདོ། 146. ‘‘Kaṇhamaggañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi sukkamaggañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, kaṇhamaggo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ [Pg.456] vuccati, bhikkhave, kaṇhamaggo. Katamo ca, bhikkhave, sukkamaggo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukkamaggo’’ti. Dutiyaṃ. ༡༤༦. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལམ་ནག་པོ་དང་ལམ་དཀར་པོ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག ལམ་ནག་པོ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལམ་ནག་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ལམ་དཀར་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལམ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Saddhammasuttaṃ ༣. དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 147. ‘‘Saddhammañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi asaddhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, asaddhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asaddhammo. Katamo ca, bhikkhave, saddhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, saddhammo’’ti. Tatiyaṃ. ༡༤༧. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་དང་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Sappurisadhammasuttaṃ ༤. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 148. ‘‘Sappurisadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi asappurisadhammañca. Taṃ suṇātha …pe… katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappurisadhammo. Katamo ca, bhikkhave, sappurisadhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappurisadhammo’’ti. Catutthaṃ. ༡༤༨. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ། །པེ་། དགེ་སློང་དག སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Uppādetabbasuttaṃ ༥. བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་མདོ། 149. ‘‘Uppādetabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na uppādetabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na uppādetabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na uppādetabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, uppādetabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, uppādetabbo dhammo’’ti. Pañcamaṃ. ༡༤༩. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Āsevitabbasuttaṃ ༦. བསྟེན་པར་བྱ་བའི་མདོ། 150. ‘‘Āsevitabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na āsevitabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na āsevitabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na āsevitabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, āsevitabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, āsevitabbo dhammo’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༡༥༠. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Bhāvetabbasuttaṃ ༧. བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་མདོ། 151. ‘‘Bhāvetabbañca [Pg.457] vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na bhāvetabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na bhāvetabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na bhāvetabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, bhāvetabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhāvetabbo dhammo’’ti. Sattamaṃ. ༡༥༡. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Bahulīkātabbasuttaṃ ༨. ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་མདོ། 152. ‘‘Bahulīkātabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na bahulīkātabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na bahulīkātabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na bahulīkātabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, bahulīkātabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bahulīkātabbo dhammo’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༡༥༢. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Anussaritabbasuttaṃ ༩. རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་མདོ། 153. ‘‘Anussaritabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na anussaritabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na anussaritabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na anussaritabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, anussaritabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anussaritabbo dhammo’’ti. Navamaṃ. ༡༥༣. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Sacchikātabbasuttaṃ ༡༠. མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མདོ། 154. ‘‘Sacchikātabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na sacchikātabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na sacchikātabbo dhammo? Micchādiṭṭhi…pe… micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na sacchikātabbo dhammo. Katamo ca, bhikkhave, sacchikātabbo dhammo? Sammādiṭṭhi…pe… sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sacchikātabbo dhammo’’ti. Dasamaṃ. ༡༥༤. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནས... ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས... ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ཏེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Ariyavaggo pañcamo. འཕགས་པའི་ཚོམས་ཏེ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ། ། Tatiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ། ། 4. Catutthapaṇṇāsakaṃ ༤. ལྔ་བཅུ་པ་བཞི་པ། (16) 1. Puggalavaggo (༡༦) ༡. གང་ཟག་གི་ཚོམས། 1. Sevitabbasuttaṃ ༡. བསྟེན་པར་བྱ་བའི་མདོ། 155. ‘‘Dasahi[Pg.458], bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo na sevitabbo. Katamehi dasahi? Micchādiṭṭhiko hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāco hoti, micchākammanto hoti, micchāājīvo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsati hoti, micchāsamādhi hoti, micchāñāṇī hoti, micchāvimutti hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo na sevitabbo. ༡༥༥. དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པར་རྟོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་དྲན་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ལོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ། ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo sevitabbo. Katamehi dasahi? Sammādiṭṭhiko hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāco hoti, sammākammanto hoti, sammāājīvo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, sammāñāṇī hoti, sammāvimutti hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo sevitabbo’’ti. དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2-12. Bhajitabbādisuttāni ༢-༡༢. བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས། 156-166. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo na bhajitabbo…pe… bhajitabbo…pe… na payirupāsitabbo… payirupāsitabbo…pe… na pujjo hoti… pujjo hoti…pe… na pāsaṃso hoti… pāsaṃso hoti…pe… agāravo hoti… sagāravo hoti…pe… appatisso hoti… sappatisso hoti…pe… na ārādhako hoti … ārādhako hoti…pe… na visujjhati… visujjhati…pe… mānaṃ nādhibhoti… mānaṃ adhibhoti…pe. … paññāya na vaḍḍhati… paññāya vaḍḍhati…pe…. ༡༥༦-༡༦༦. དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །... བསྟེན་པར་བྱའོ། །... བསྙེན་བཀུར་མི་བྱའོ། །... བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །... མཆོད་པར་མི་བྱའོ། །... མཆོད་པར་བྱའོ། །... བསྔགས་པར་མི་བྱའོ། །... བསྔགས་པར་བྱའོ། །... མ་གུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... གུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... ཞེ་ས་བྱེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... མགུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... མགུ་བར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །... རྣམ་པར་མི་དག་གོ །... རྣམ་པར་དག་གོ །... ང་རྒྱལ་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ནོ། །... ང་རྒྱལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ། །... ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་འཕེལ་ལོ། །... ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་ལོ། །... ‘‘Bahuṃ apuññaṃ pasavati… bahuṃ puññaṃ pasavati. Katamehi dasahi? Sammādiṭṭhiko hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāco hoti, sammākammanto hoti, sammāājīvo hoti, sammāvāyāmo hoti[Pg.459], sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, sammāñāṇī hoti, sammāvimutti hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti. བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །... བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ངག་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། Puggalavaggo paṭhamo. གང་ཟག་གི་ཚོམས་ཏེ་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། (17) 2. Jāṇussoṇivaggo (༡༧) ༢. ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིའི་ཚོམས། 1. Brāhmaṇapaccorohaṇīsuttaṃ ༡. བྲམ་ཟེའི་ཕྱིར་བབས་པའི་མདོ། 167. Tena kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya bhagavato avidūre ekamantaṃ ṭhito hoti. ༡༦༧. ཡང་དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར། མགོ་བཀྲུས་ཤིང་ཟུང་གསར་པའི་རས་གོས་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག་གོ ། Addasā kho bhagavā jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ tadahuposathe sīsaṃnhātaṃ navaṃ khomayugaṃ nivatthaṃ allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, brāhmaṇa, tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhito? Kiṃ nvajja brāhmaṇakulassā’’ti? ‘‘Paccorohaṇī, bho gotama, ajja brāhmaṇakulassā’’ti. བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར། མགོ་བཀྲུས་ཤིང་ཟུང་གསར་པའི་རས་གོས་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནསཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག་པ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར། མགོ་བཀྲུས་ཤིང་ཟུང་གསར་པའི་རས་གོས་བགོས་ཏེ། ཀུ་ཤ་རློན་པའི་སྤར་མོ་གང་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ཏེ་འདུག །དེ་རིང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་རིང་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱིར་འབབ་པའི་དུས་སྟོན་ལགས་སོ། ། ‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇā tadahuposathe sīsaṃnhātā navaṃ khomayugaṃ nivatthā allena gomayena pathaviṃ opuñjitvā haritehi kusehi pattharitvā antarā ca velaṃ antarā ca agyāgāraṃ seyyaṃ kappenti. Te taṃ rattiṃ tikkhattuṃ paccuṭṭhāya pañjalikā aggiṃ namassanti – ‘paccorohāma bhavantaṃ, paccorohāma bhavanta’nti. Bahukena ca sappitelanavanītena aggiṃ santappenti. Tassā ca rattiyā accayena paṇītena khādanīyena bhojanīyena brāhmaṇe santappenti. Evaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti. བྲམ་ཟེ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འབབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འདི་ལ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར། མགོ་བཀྲུས་ཤིང་ཟུང་གསར་པའི་རས་གོས་བགོས་ཏེ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པས་ས་གཞི་བྱུགས་ནས། ཀུ་ཤ་སྔོན་པོ་བཏིང་སྟེ། བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་དང་མེ་ཁང་གི་བར་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་མཚན་མོ་དེར་ལན་གསུམ་ལངས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། ཀྱེ་ཤེས་ལྡན་པ། བདག་ཅག་ནི་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་འབབ་པར་བགྱིའོ། །ཀྱེ་ཤེས་ལྡན་པ། བདག་ཅག་ནི་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་འབབ་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །མར་གསར་དང་ཏིལ་མར་དང་ཞུན་མར་མང་པོས་མེ་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །མཚན་མོ་དེ་འདས་པ་ན། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་གྱ་ནོམ་པས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འབབ་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hoti, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ [Pg.460] pana, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. བྲམ་ཟེ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འབབ་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས། ཚེ་ལྡན་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་གསོལ། ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་གསན་པར་ཁས་བླངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Idha, brāhmaṇa, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘pāṇātipātassa kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ ti. So iti paṭisaṅkhāya pāṇātipātaṃ pajahati; pāṇātipātā paccorohati. བྲམ་ཟེ། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་ཞིང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Adinnādānassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya adinnādānaṃ pajahati; adinnādānā paccorohati. ...མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་ཞིང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Kāmesumicchācārassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya kāmesumicchācāraṃ pajahati; kāmesumicchācārā paccorohati. ...འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་ཞིང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Musāvādassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya musāvādaṃ pajahati; musāvādā paccorohati. ...རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་ཞིང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Pisuṇāya vācāya kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya pisuṇaṃ vācaṃ pajahati; pisuṇāya vācāya paccorohati. ...ཕྲ་མ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤོང་ཞིང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Pharusāya vācāya kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya pharusaṃ vācaṃ pajahati; pharusāya vācāya paccorohati. ...ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་སྤོང་ཞིང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Samphappalāpassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya samphappalāpaṃ pajahati; samphappalāpā paccorohati. ...ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་སྤོང་ཞིང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Abhijjhāya [Pg.461] kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya abhijjhaṃ pajahati; abhijjhāya paccorohati. ...བརྣབ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བརྣབ་སེམས་སྤོང་ཞིང་། བརྣབ་སེམས་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Byāpādassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya byāpādaṃ pajahati; byāpādā paccorohati. ...གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་གནོད་སེམས་སྤོང་ཞིང་། གནོད་སེམས་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། ། …Micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. ...ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་འབབ་བོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Aññathā kho, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hoti, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti. Imissā, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇiyā brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Paṭhamaṃ. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བཤགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཕྱིར་བཤགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བཤགས་པ་འདི་ལ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བཤགས་པས་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ཀྱང་མི་དོ་འོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚིག་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །... བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ། །དང་པོའོ། །” 2. Ariyapaccorohaṇīsuttaṃ ༢. འཕགས་པའི་ཕྱིར་བཤགས་པའི་མདོ། 168. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, paccorohaṇiṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༦༨. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བཤགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamā ca, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘pāṇātipātassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya pāṇātipātaṃ pajahati; pāṇātipātā paccorohati. “དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཕྱིར་བཤགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་གོ །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་ཞིང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Adinnādānassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya adinnādānaṃ pajahati; adinnādānā paccorohati. “... ‘མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་ཞིང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Kāmesumicchācārassa kho pāpako vipāko…pe… kāmesumicchācārā paccorohati. “... ‘འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Musāvādassa [Pg.462] kho pāpako vipāko…pe… musāvādā paccorohati. “... ‘རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Pisuṇāya vācāya kho pāpako vipāko…pe… pisuṇāya vācāya paccorohati. “... ‘ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Pharusāya vācāya kho pāpako vipāko…pe… pharusāya vācāya paccorohati. “... ‘ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Samphappalāpassa kho pāpako vipāko…pe… samphappalāpā paccorohati. “... ‘ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Abhijjhāya kho pāpako vipāko…pe… abhijjhāya paccorohati. “... ‘བརྣབ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... བརྣབ་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” … ‘Byāpādassa kho pāpako vipāko…pe… byāpādā paccorohati. “... ‘གནོད་སེམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’... གནོད་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཕྱིར་བཤགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་གོ །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བཤགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Saṅgāravasuttaṃ ༣. སངྒཱ་ར་བའི་མདོ། 169. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ༡༦༩. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་ར་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་མཛད་དོ། །དགྱེས་པ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བཏང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་ར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīra’’nti? ‘‘Pāṇātipāto kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, pāṇātipātā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Adinnādānaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, adinnādānā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Kāmesumicchācāro orimaṃ tīraṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Musāvādo orimaṃ tīraṃ, musāvādā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Pisuṇā vācā orimaṃ tīraṃ, pisuṇāya vācāya veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Pharusā vācā orimaṃ tīraṃ, pharusāya vācāya veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Samphappalāpo orimaṃ tīraṃ, samphappalāpā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Abhijjhā orimaṃ tīraṃ, anabhijjhā pārimaṃ tīraṃ. Byāpādo orimaṃ tīraṃ, abyāpādo pārimaṃ tīraṃ. Micchādiṭṭhi orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ. Idaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ཡིན། ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ལགས་སམ།” ཞེས་གསོལ་བ་དང་། “བྲམ་ཟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Appakā [Pg.463] te manussesu, ye janā pāragāmino; Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati. “མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino; Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ. “གང་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི། ཤིན་ཏུ་བརྒལ་དཀའ་བའི་འཆི་བདག་གི་མངའ་རིས་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito; Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ. “མཁས་པས་ཆོས་ནག་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཆོས་དཀར་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གནས་ནས་གནས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དབེན་པ་གང་ལ་དགའ་བར་དཀའ་བ་དེ་ལ།” ‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano; Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito. “འདོད་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །མཁས་པས་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱའོ། །” ‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ; Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā; Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. tatiyaṃ; “གང་དག་གི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་། ལེན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་མི་ལེན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་ཟད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Orimasuttaṃ ༤. ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གྱི་མདོ། 170. ‘‘Orimañca, bhikkhave, tīraṃ desessāmi pārimañca tīraṃ. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, katamañca pārimaṃ tīraṃ? Pāṇātipāto, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, pāṇātipātā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Adinnādānaṃ orimaṃ tīraṃ, adinnādānā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Kāmesumicchācāro orimaṃ tīraṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Musāvādo orimaṃ tīraṃ, musāvādā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Pisuṇā vācā orimaṃ tīraṃ, pisuṇāya vācāya veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Pharusā vācā orimaṃ tīraṃ, pharusāya vācāya veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Samphappalāpo orimaṃ tīraṃ, samphappalāpā veramaṇī pārimaṃ tīraṃ. Abhijjhā orimaṃ tīraṃ, anabhijjhā pārimaṃ tīraṃ. Byāpādo orimaṃ tīraṃ, abyāpādo pārimaṃ tīraṃ. Micchādiṭṭhi orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti. ༡༧༠. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དང་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག །... དགེ་སློང་དག །ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ཡིན། ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino; Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati. “མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino; Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ. “གང་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི། ཤིན་ཏུ་བརྒལ་དཀའ་བའི་འཆི་བདག་གི་མངའ་རིས་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཕར་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Kaṇhaṃ [Pg.464] dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito; Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ. “མཁས་པས་ཆོས་ནག་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཆོས་དཀར་པོ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གནས་ནས་གནས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དབེན་པ་གང་ལ་དགའ་བར་དཀའ་བ་དེ་ལ།” ‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano; Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito. “འདོད་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །མཁས་པས་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱའོ། །” ‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ; Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā; Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. catutthaṃ; “གང་དག་གི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་། ལེན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་མི་ལེན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་ཟད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Paṭhamaadhammasuttaṃ ༥. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་དང་པོ། 171. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ. ༡༧༡. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo ca anattho ca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpo, abhijjhā, byāpādo, micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo ca anattho ca. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, dhammo ca attho ca? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī, anabhijjhā, abyāpādo, sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo ca attho ca. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་དང་དོན་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཆོས་དང་དོན་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Pañcamaṃ. “‘དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Dutiyaadhammasuttaṃ ༦. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 172. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo [Pg.465] yathā attho tathā paṭipajjitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. ༡༧༢. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་གསུངས་ནས། བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། ། Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti? དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལ། ‘དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་ནོད་པར་མཛད་དེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བ་འདི་ལ། སུ་ཞིག་གིས་རྒྱས་པར་དོན་འབྱེད་པར་ནུས་སམ།” སྙམ་མོ། ། Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ puccheyyāma. Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་འདི་ནི་སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་པ་མཛད་ལ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བ་འདི་ལ། རྒྱས་པར་དོན་འབྱེད་པར་ནུས་སོ། །བདག་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་བདག་ཅག་ལ་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ། །” སྙམ་མོ། ། Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavocuṃ – དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་མཛད་དོ། །དགྱེས་པ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བཏང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Idaṃ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། “དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །” ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། ། ‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca, bhikkhave…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena [Pg.466] uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། ངེད་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་... ཞེས་པ་ནས། ... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་ནི། སུ་ཞིག་གིས་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སམ་སྙམ་མོ། །” ‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. Vibhajatu āyasmā mahākaccāno’’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ངེད་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ཚེ་གང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་འདི་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སོ། །ངེད་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་ངེད་ཅག་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །” དེས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་དོན་འདི་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཞིག་ཅེས་ཞུས་སོ། ། ‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāraṃ gavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃ atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya. Evaṃsampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ tumhe bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྙིང་པོ་འདོད་པ། སྙིང་པོ་ཚོལ་བ། སྙིང་པོ་འཚོལ་ཞིང་ཉུལ་བ་ཞིག་གིས། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས། རྩ་བ་དང་སྡོང་པོ་བརྒལ་ནས། ཡལ་ག་དང་ལོ་མའི་ཁྲོད་དུ་སྙིང་པོ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྒལ་ནས་ངེད་ཅག་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ལ། གཟིགས་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། སྤྱན་དུ་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ། ཆོས་སུ་གྱུར་པ། ཚངས་པར་གྱུར་པ། སྨྲ་བར་མཛད་པ། རབ་ཏུ་སྨྲ་བར་མཛད་པ། དོན་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ། འཆི་མེད་སྦྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལགས་སོ། །སྐབས་དེ་ནི་ཁྱེད་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དོན་འདི་འདྲི་བའི་དུས་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ‘‘Addhā, āvuso kaccāna, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ mayaṃ bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṃ karitvā’’ti. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ངེས་པར་མཁྱེན་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ལ། གཟིགས་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། སྤྱན་དུ་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ། ཆོས་སུ་གྱུར་པ། ཚངས་པར་གྱུར་པ། སྨྲ་བར་མཛད་པ། རབ་ཏུ་སྨྲ་བར་མཛད་པ། དོན་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ། འཆི་མེད་སྦྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལགས་སོ། །སྐབས་དེ་ནི་ངེད་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དོན་འདི་འདྲི་བའི་དུས་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སོ། །དེས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་ངལ་བར་མ་འཛེམས་པར་དོན་འདི་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཞིག་ཅེས་ཞུས་སོ། ། ‘‘Tena [Pg.467] hāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṃ. Athāyasmā mahākaccāno etadavoca – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་ན་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལགས་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་གུས་པས་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabba’nti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ... ཞེས་པ་ནས། ... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་ལ། ‘‘Katamo, cāvuso, adhammo; katamo ca dhammo? Katamo ca anattho, katamo ca attho? ‘‘Pāṇātipāto, āvuso, adhammo; pāṇātipātā veramaṇī dhammo; ye ca pāṇātipātapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; pāṇātipātā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། ཆོས་གང་ཡིན། དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Adinnādānaṃ, āvuso, adhammo; adinnādānā veramaṇī dhammo; ye ca adinnādānapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; adinnādānā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kāmesumicchācāro, āvuso, adhammo; kāmesumicchācārā veramaṇī dhammo; ye ca kāmesumicchācārapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདོད་ལོག་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Musāvādo, āvuso, adhammo; musāvādā veramaṇī dhammo; ye ca musāvādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; musāvādā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pisuṇā vācā, āvuso, adhammo; pisuṇāya vācāya veramaṇī dhammo; ye ca pisuṇāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; pisuṇāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pharusā [Pg.468] vācā, āvuso, adhammo; pharusāya vācāya veramaṇī dhammo; ye ca pharusāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; pharusāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Samphappalāpo, āvuso, adhammo; samphappalāpā veramaṇī dhammo; ye ca samphappalāpapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; samphappalāpā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ངག་ཀྱལ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ངག་ཀྱལ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ངག་ཀྱལ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ངག་ཀྱལ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Abhijjhā, āvuso, adhammo; anabhijjhā dhammo; ye ca abhijjhāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; anabhijjhāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བརྣབ་སེམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། བརྣབ་སེམས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Byāpādo, āvuso, adhammo; abyāpādo dhammo; ye ca byāpādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; abyāpādapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གནོད་སེམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘‘Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabba’nti. Imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā no bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ... ཞེས་པ་ནས། ... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་ནི། ངས་རྒྱས་པར་འདི་ལྟར་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རྣམས་འདོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་དོན་འདི་འདྲི་བར་གྱིས་ཤིག། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu[Pg.469]; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལགས་དེ་བཞིན་ནོ། །” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་གསུང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་དགའ་བར་གྱུར་ནས། བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Yaṃ kho no, bhante, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabba’nti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ... ཞེས་པ་ནས། ... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །’ ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་ལ། ‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabba’nti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། ངེད་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ། “དགེ་སློང་དག། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་... ཞེས་པ་ནས། ... དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །” ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ལུང་འདི་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བར་བཞུགས་གདན་ལས་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་ནི། སུ་ཞིག་གིས་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སམ་སྙམ་མོ། །’ ‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. བཙུན་པ། ངེད་ཅག་ལ་འདི་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། ‘ཚེ་གང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་འདི་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་བར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་ཤིང་རྒྱས་པར་དོན་མ་ཕྱེ་བའི་ལུང་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་ནུས་སོ། །ངེད་ཅག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་ངེད་ཅག་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །’ ‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ apucchimhā. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi akkharehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto’’ti. བཙུན་པ་དེ་ནས་བདག་ཅག་རྣམས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་དོན་འདི་ཉིད་དྲིས་པ་ལགས། བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་འདི་དག་དང་། ཚིག་འདི་དག་དང་། འབྲུ་འདི་དག་གིས་དོན་འདི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་མཛད་དོ།། ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave! Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno. Mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno. Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ mahākaccānena byākataṃ. Eso ceva tassa attho. Evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། དགེ་སློང་དག་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི་མཁས་པའོ། དགེ་སློང་དག་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་བའོ། དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་བདག་གི་གན་དུ་ཉེ་བར་བཅར་ནས་དོན་འདི་ཉིད་དྲིས་ནའང་། བདག་གིས་ཀྱང་མ་ཧཱ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། དོན་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དུ་ཟུངས་ཤིག ཅེས་གསུངས་སོ།། དྲུག་པའོ།། 7. Tatiyaadhammasuttaṃ ༧. ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མདོ་གསུམ་པའོ།། 173. ‘‘Adhammo [Pg.470] ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ. ༡༧༣. དགེ་སློང་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo; katamo ca anattho, katamo ca attho? Pāṇātipāto, bhikkhave, adhammo; pāṇātipātā veramaṇī dhammo; ye ca pāṇātipātapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; pāṇātipātā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། ཆོས་གང་ཡིན། དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། སྲོག་གཅོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་འབྱུང་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའོ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཏོ།། ‘‘Adinnādānaṃ, bhikkhave, adhammo; adinnādānā veramaṇī dhammo… kāmesumicchācāro, bhikkhave, adhammo; kāmesumicchācārā veramaṇī dhammo… musāvādo, bhikkhave, adhammo; musāvādā veramaṇī dhammo… pisuṇā vācā, bhikkhave, adhammo; pisuṇāya vācāya veramaṇī dhammo… pharusā vācā, bhikkhave, adhammo; pharusāya vācāya veramaṇī dhammo… samphappalāpo, bhikkhave, adhammo; samphappalāpā veramaṇī dhammo… abhijjhā, bhikkhave, adhammo; anabhijjhā dhammo… byāpādo, bhikkhave, adhammo; abyāpādo dhammo…. དགེ་སློང་དག་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་བརྣབ་སེམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་སོ། དགེ་སློང་དག་གནོད་སེམས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་སོ།། ‘‘Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho. དགེ་སློང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་སོ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་གང་དག་འབྱུང་བ་འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའོ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དོན་ཏོ།། ‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Sattamaṃ. ‘དགེ་སློང་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། དོན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཡང་ཤེས་ནས། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཇི་ལྟར་དོན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ།། བདུན་པའོ།། 8. Kammanidānasuttaṃ ༨. ལས་ཀྱི་རྒྱུའི་མདོའོ།། 174. ‘‘Pāṇātipātampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. ༡༧༤. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Adinnādānampāhaṃ[Pg.471], bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Kāmesumicchācārampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Musāvādampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Pisuṇavācampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Pharusavācampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Samphappalāpampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Abhijjhampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་བརྣབ་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Byāpādampāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་གནོད་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། ‘‘Micchādiṭṭhimpāhaṃ, bhikkhave, tividhaṃ vadāmi – lobhahetukampi, dosahetukampi, mohahetukampi. Iti kho, bhikkhave, lobho kammanidānasambhavo, doso kammanidānasambhavo, moho kammanidānasambhavo. Lobhakkhayā kammanidānasaṅkhayo, dosakkhayā kammanidānasaṅkhayo, mohakkhayā kammanidānasaṅkhayo’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག་བདག་གིས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ཞེ་སྡང་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། གཏི་མུག་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། འདོད་ཆགས་ཟད་པས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེ་སྡང་ཟད་པས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། གཏི་མུག་ཟད་པས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Parikkamanasuttaṃ ༩. ཡོངས་སུ་གཡོལ་བའི་མདོའོ།། 175. ‘‘Saparikkamano ayaṃ, bhikkhave, dhammo, nāyaṃ dhammo aparikkamano. Kathañca, bhikkhave, saparikkamano ayaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo aparikkamano? Pāṇātipātissa, bhikkhave, pāṇātipātā veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Adinnādāyissa, bhikkhave, adinnādānā veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Kāmesumicchācārissa, bhikkhave, kāmesumicchācārā veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Musāvādissa, bhikkhave, musāvādā veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Pisuṇavācassa[Pg.472], bhikkhave, pisuṇāya vācāya veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Pharusavācassa, bhikkhave, pharusāya vācāya veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Samphappalāpissa, bhikkhave, samphappalāpā veramaṇī parikkamanaṃ hoti. Abhijjhālussa, bhikkhave, anabhijjhā parikkamanaṃ hoti. Byāpannacittassa, bhikkhave, abyāpādo parikkamanaṃ hoti. Micchādiṭṭhissa, bhikkhave, sammādiṭṭhi parikkamanaṃ hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, saparikkamano ayaṃ dhammo, nāyaṃ dhammo aparikkamano’’ti. Navamaṃ. ༡༧༥. དགེ་སློང་དག་ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། བརྣབ་སེམས་ཅན་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། གནོད་སེམས་ཅན་ལ་ནི་གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོལ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དགུ་པའོ།། 10. Cundasuttaṃ ༡༠. ཙུནྡའི་མདོའོ།། 176. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā pāvāyaṃ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane. Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho cundaṃ kammāraputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kassa no tvaṃ, cunda, soceyyāni rocesī’’ti? ‘‘Brāhmaṇā, bhante, pacchābhūmakā kamaṇḍalukā sevālamālikā aggiparicārikā udakorohakā soceyyāni paññapenti; tesāhaṃ soceyyāni rocemī’’ti. ༡༧༦. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་པ་བཱ་ན་གསེར་མགར་གྱི་བུ་ཙུནྡའི་ཨམ་བྲའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། དེ་ནས་གསེར་མགར་གྱི་བུ་ཙུནྡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་གསེར་མགར་གྱི་བུ་ཙུནྡ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ཙུནྡ་ཁྱོད་ནི་སུ་ཞིག་གི་གཙང་སྦྲ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བཙུན་པ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། ཆུ་རྩྭའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ། མེ་ལ་མཆོད་པ། ཆུ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་གཙང་སྦྲ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། བདག་ནི་དེ་དག་གི་གཙང་སྦྲ་ལ་དགའ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Yathā kathaṃ pana, cunda, brāhmaṇā pacchābhūmakā kamaṇḍalukā sevālamālikā aggiparicārikā udakorohakā soceyyāni paññapentī’’ti? ‘‘Idha, bhante, brāhmaṇā pacchābhūmakā kamaṇḍalukā sevālamālikā aggiparicārikā udakorohakā. Te sāvakaṃ evaṃ samādapenti – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, kālasseva uṭṭhahantova sayanamhā pathaviṃ āmaseyyāsi; no ce pathaviṃ āmaseyyāsi, allāni gomayāni āmaseyyāsi; no ce allāni gomayāni āmaseyyāsi, haritāni tiṇāni āmaseyyāsi; no ce haritāni tiṇāni āmaseyyāsi, aggiṃ paricareyyāsi; no ce aggiṃ paricareyyāsi, pañjaliko ādiccaṃ namasseyyāsi; no ce pañjaliko ādiccaṃ namasseyyāsi, sāyatatiyakaṃ udakaṃ oroheyyāsī’ti. Evaṃ kho, bhante, brāhmaṇā pacchābhūmakā [Pg.473] kamaṇḍalukā sevālamālikā aggiparicārikā udakorohakā soceyyāni paññapenti; tesāhaṃ soceyyāni rocemī’’ti. ཙུནྡ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། ཆུ་རྩྭའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ། མེ་ལ་མཆོད་པ། ཆུ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཙང་སྦྲ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེ་ན། བཙུན་པ་འདི་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། ཆུ་རྩྭའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ། མེ་ལ་མཆོད་པ། ཆུ་ལ་འཇུག་པ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་རང་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། ‘ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ཤོག ཁྱོད་སྔ་བར་མལ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་ས་ལ་རེག་པར་བྱའོ། གལ་ཏེ་ས་ལ་མི་རེག་ན། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་རེག་པར་བྱའོ། གལ་ཏེ་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་མི་རེག་ན། རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་རེག་པར་བྱའོ། གལ་ཏེ་རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་མི་རེག་ན། མེ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། གལ་ཏེ་མེ་ལ་མི་མཆོད་ན། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱའོ། གལ་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་ན། ཕྱི་དྲོ་དང་བཅས་པར་ལན་གསུམ་དུ་ཆུ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།’ ཞེས་སོ། བཙུན་པ་འདི་ལྟར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། ཆུ་རྩྭའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ། མེ་ལ་མཆོད་པ། ཆུ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙང་སྦྲ་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། བདག་ནི་དེ་དག་གི་གཙང་སྦྲ་ལ་དགའ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Aññathā kho, cunda, brāhmaṇā pacchābhūmakā kamaṇḍalukā sevālamālikā aggiparicārikā udakorohakā soceyyāni paññapenti, aññathā ca pana ariyassa vinaye soceyyaṃ hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, ariyassa vinaye soceyyaṃ hoti? Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye soceyyaṃ hotī’’ti. ཙུནྡ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་སྤྱི་བླུགས་ཐོགས་པ། ཆུ་རྩྭའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ། མེ་ལ་མཆོད་པ། ཆུ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙང་སྦྲ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་གཙང་སྦྲ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། བཙུན་པ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་གཙང་སྦྲ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས་སམ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་གཙང་སྦྲ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་གསོལ། ‘‘Tena hi, cunda, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho cundo kammāraputto bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – ཙུནྡ་དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་བཤད་པར་བྱའོ། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། ཞེས་གསེར་མགར་གྱི་བུ་ཙུནྡས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Tividhaṃ kho, cunda, kāyena asoceyyaṃ hoti; catubbidhaṃ vācāya asoceyyaṃ hoti; tividhaṃ manasā asoceyyaṃ hoti. ཙུནྡ་ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། ངག་གི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། ཡིད་ཀྱི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ།། ‘‘Kathañca, cunda, tividhaṃ kāyena asoceyyaṃ hoti? ‘‘Idha, cunda, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno sabbapāṇabhūtesu. ཙུནྡ་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏུམ་པོ་དང་། ལག་པ་ཁྲག་གིས་བསྒོས་པ་དང་། རྡེག་འཚོག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པའོ།། ‘‘Adinnādāyī hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་ན་འཁོད་པའམ། དགོན་པ་ན་འཁོད་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེན་པའོ།། ‘‘Kāmesumicchācārī hoti. Yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sasāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti. Evaṃ kho, cunda, tividhaṃ kāyena asoceyyaṃ hoti. འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་གང་དག་མ་ཡིས་བསྲུངས་པ། ཕ་ཡིས་བསྲུངས་པ། མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀས་བསྲུངས་པ། སྤུན་གྱིས་བསྲུངས་པ། སྲིང་མོས་བསྲུངས་པ། གཉེན་འདུན་གྱིས་བསྲུངས་པ། རིགས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། བདག་པོ་དང་བཅས་པ། ཆད་པ་དང་བཅས་པ། ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཡན་ཆད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱེད་པའོ། ཙུནྡ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།། ‘‘Kathañca, cunda, catubbidhaṃ vācāya asoceyyaṃ hoti? Idha, cunda, ekacco musāvādī hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho [Pg.474] purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti; apassaṃ vā āha ‘passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘na passāmī’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. ཙུནྡ་ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུན་སར་སོང་བའམ། ཚོགས་པར་སོང་བའམ། གཉེན་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་སོང་བར་གྱུར་ཏེ། དཔང་པོར་བཀུག་ནས་དྲིས་པ་ལ། ‘ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ཤོག ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག’ ཅེས་བྱས་པ་ན། ཁོ་བོས་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ ‘ཤེས་སོ’ ཞེས་སྨྲ་ལ། ཤེས་བཞིན་དུ་ ‘མི་ཤེས་སོ’ ཞེས་སྨྲའོ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ ‘མཐོང་ངོ’ ཞེས་སྨྲ་ལ། མཐོང་བཞིན་དུ་ ‘མ་མཐོང་ངོ’ ཞེས་སྨྲའོ། དེ་ལྟར་རང་གི་ཆེད་དམ། གཞན་གྱི་ཆེད་དམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་སྨྲ་བའོ།། ‘‘Pisuṇavāco hoti. Ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti samaggānaṃ vā bhettā, bhinnānaṃ vā anuppadātā, vaggārāmo vaggarato vagganandī vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནས་ཐོས་ནས་དེ་དག་དང་འདི་དག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ནས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དང་དེ་དག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་འབྱེད་པར་བྱེད་ལ། བྱེ་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། ཚོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ལ། ཚོགས་པ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་། ཚོགས་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Pharusavāco hoti. Yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṃvattanikā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ངག་གང་ཞིག་རྩུབ་ཅིང་། གཤེ་བ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། གཞན་ལ་འཚེ་བ་དང་། ཁྲོ་བའི་ཉེ་འཁོར་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Samphappalāpī hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī; anidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti akālena anapadesaṃ apariyantavatiṃ anatthasaṃhitaṃ. Evaṃ kho, cunda, catubbidhaṃ vācāya asoceyyaṃ hoti. “ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དང་། དོན་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དང་། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་མེད་ཅིང་། མཐའ་མེད་པ་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་གཏམ་ཡིད་ལ་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །ཙུནྡ། འདི་ལྟར་ངག་གི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca, cunda, tividhaṃ manasā asoceyyaṃ hoti? Idha, cunda, ekacco abhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ abhijjhātā hoti – ‘aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā’ti. “ཙུནྡ། ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ཀྱེ་མ་ཧུད། གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་བདོག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Byāpannacitto hoti paduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesu’nti. “གནོད་སེམས་ཅན་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གསོད་པར་གྱུར་ཅིག །བཅིང་བར་གྱུར་ཅིག །ཆད་པར་གྱུར་ཅིག །ཞིག་པར་གྱུར་ཅིག །མེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །” ‘‘Micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Evaṃ kho, cunda, manasā tividhaṃ asoceyyaṃ hoti. “ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་མེད། མཆོད་སྦྱིན་མེད། སྦྱིན་སྲེག་མེད། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད། མ་མེད། ཕ་མེད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་གཤེགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ལྟའོ། །ཙུནྡ། འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Ime [Pg.475] kho, cunda, dasa akusalakammapathā. Imehi kho, cunda, dasahi akusalehi kammapathehi samannāgato kālasseva uṭṭhahantova sayanamhā pathaviṃ cepi āmasati, asuciyeva hoti; no cepi pathaviṃ āmasati, asuciyeva hoti. “Ime kho, cunda, dasa akusalakammapathā . Imehi kho, cunda, dasahi akusalehi kammapathehi samannāgato kālasseva uṭṭhahantova sayanamhā pathaviṃ cepi āmasati, asuciyeva hoti; no cepi pathaviṃ āmasati, asuciyeva hoti.” ‘‘Allāni cepi gomayāni āmasati, asuciyeva hoti; no cepi allāni gomayāni āmasati, asuciyeva hoti. “བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་རེག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Haritāni cepi tiṇāni āmasati, asuciyeva hoti; no cepi haritāni tiṇāni āmasati, asuciyeva hoti. “རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་རེག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Aggiṃ cepi paricarati, asuciyeva hoti, no cepi aggiṃ paricarati, asuciyeva hoti. “མེ་མཆོད་བྱེད་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མེ་མཆོད་མི་བྱེད་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Pañjaliko cepi ādiccaṃ namassati, asuciyeva hoti; no cepi pañjaliko ādiccaṃ namassati, asuciyeva hoti. “ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Sāyatatiyakaṃ cepi udakaṃ orohati, asuciyeva hoti; no cepi sāyatatiyakaṃ udakaṃ orohati, asuciyeva hoti. Taṃ kissa hetu? Ime, cunda, dasa akusalakammapathā asucīyeva honti asucikaraṇā ca. “ཕྱི་དྲོ་ཐེངས་གསུམ་དུ་ཆུ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕྱི་དྲོ་ཐེངས་གསུམ་དུ་ཆུ་ལ་མི་འཇུག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཙུནྡ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཞིང་མི་གཙང་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Imesaṃ pana, cunda, dasannaṃ akusalānaṃ kammapathānaṃ samannāgamanahetu nirayo paññāyati, tiracchānayoni paññāyati, pettivisayo paññāyati, yā vā panaññāpi kāci duggatiyo. “ཙུནྡ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་དམྱལ་བ་མངོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་མངོན་པར་འགྱུར་ལ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་ངན་འགྲོ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Tividhaṃ kho, cunda, kāyena soceyyaṃ hoti; catubbidhaṃ vācāya soceyyaṃ hoti; tividhaṃ manasā soceyyaṃ hoti. “ཙུནྡ། ལུས་ཀྱི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། ངག་གི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞིང་། ཡིད་ཀྱི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathaṃ, cunda, tividhaṃ kāyena soceyyaṃ hoti? Idha, cunda, ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. “ཙུནྡ། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་གཙང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་防ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བར་གནས་སོ། །” ‘‘Adinnādānaṃ [Pg.476] pahāya, adinnādānā paṭivirato hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā, na taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. “མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོང་ན་གནས་པའམ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །” ‘‘Kāmesumicchācāraṃ pahāya, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sasāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti. Evaṃ kho, cunda, tividhaṃ kāyena soceyyaṃ hoti. “འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་གང་དག་མས་བསྲུངས་པ། ཕས་བསྲུངས་པ། མ་ཕས་བསྲུངས་པ། སྤུན་ཟླས་བསྲུངས་པ། སྲིང་མོས་བསྲུངས་པ། གཉེན་གྱིས་བསྲུངས་པ། རིགས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། བདག་པོ་དང་བཅས་པ། ཆད་པ་དང་བཅས་པ། ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་དག་ལའང་ལོག་པར་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཙུནྡ། འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca, cunda, catubbidhaṃ vācāya soceyyaṃ hoti? Idha, cunda, ekacco musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘passāmī’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti. “ཙུནྡ། ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་གཙང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདུན་སར་འདུས་པའམ། ཚོགས་པར་འདུས་པའམ། གཉེན་འདུས་པའི་དབུས་སམ། ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་སམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་བོས་ཏེ། དཔང་པོར་དྲིས་པ་ན། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ཤོག །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་དྲིས་པ་ན། དེས་མི་ཤེས་ན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། ཤེས་ན་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། མ་མཐོང་ན་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། མཐོང་ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་མི་སྨྲའོ། །” ‘‘Pisuṇaṃ vācaṃ pahāya, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti – na ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, na amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནས་ཐོས་ནས་དེ་དག་དང་འདི་དག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་མི་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ནས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དང་དེ་དག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིར་མི་སྨྲའོ། །འདི་ལྟར་བྱེ་བ་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་བྱེད་ལ། མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །མཐུན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ལ། མཐུན་པ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་། མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Pharusaṃ vācaṃ pahāya, pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་གང་ཞིག་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་། རྣ་བར་སྙན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྙིང་ལ་འཇུག་པ་དང་། གྲོང་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Samphappalāpaṃ pahāya, samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī; nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasaṃhitaṃ. Evaṃ kho, cunda, catubbidhaṃ vācāya soceyyaṃ hoti. “ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། དུས་སུ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཤིང་། མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཡིད་ལ་གཟུང་བར་འོས་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །ཙུནྡ། འདི་ལྟར་ངག་གི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca[Pg.477], cunda, tividhaṃ manasā soceyyaṃ hoti? Idha, cunda, ekacco anabhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhitā hoti – ‘aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā’ti. “ཙུནྡ། ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་གཙང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཙུནྡ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ཀྱེ་མ་ཧུད། གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་བདོག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྣབ་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །” ‘‘Abyāpannacitto hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā averā hontu abyāpajjā, anīghā sukhī attānaṃ pariharantū’ti. “གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་འཁོན་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་གདུང་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །” ‘‘Sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Evaṃ kho, cunda, tividhaṃ manasā soceyyaṃ hoti. “ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡོད། མཆོད་སྦྱིན་ཡོད། སྦྱིན་སྲེག་ཡོད། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད། མ་ཡོད། ཕ་ཡོད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་གཤེགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ལྟའོ། །ཙུནྡ། འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Ime kho, cunda, dasa kusalakammapathā. Imehi kho, cunda, dasahi kusalehi kammapathehi samannāgato kālasseva uṭṭhahantova sayanamhā pathaviṃ cepi āmasati, suciyeva hoti; no cepi pathaviṃ āmasati, suciyeva hoti. “ཙུནྡ། འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཙུནྡ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། སྔ་དྲོ་ཉལ་ས་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་ས་ལ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ས་ལ་མ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Allāni cepi gomayāni āmasati, suciyeva hoti; no cepi allāni gomayāni āmasati, suciyeva hoti. “བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་རློན་པ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Haritāni cepi tiṇāni āmasati, suciyeva hoti; no cepi haritāni tiṇāni āmasati, suciyeva hoti. “རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྩྭ་སྔོན་པོ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Aggiṃ cepi paricarati, suciyeva hoti; no cepi aggiṃ paricarati, suciyeva hoti. “མེ་མཆོད་བྱེད་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མེ་མཆོད་མི་བྱེད་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Pañjaliko cepi ādiccaṃ namassati, suciyeva hoti; no cepi pañjaliko ādiccaṃ namassati, suciyeva hoti. “ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Sāyatatiyakaṃ cepi udakaṃ orohati, suciyeva hoti; no cepi sāyatatiyakaṃ udakaṃ orohati, suciyeva hoti. Taṃ kissa hetu? Ime, cunda, dasa kusalakammapathā sucīyeva honti sucikaraṇā ca. “ཕྱི་དྲོ་ཐེངས་གསུམ་དུ་ཆུ་ལ་འཇུག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕྱི་དྲོ་ཐེངས་གསུམ་དུ་ཆུ་ལ་མི་འཇུག་ཀྱང་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཙུནྡ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཡིན་ཞིང་གཙང་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Imesaṃ [Pg.478] pana, cunda, dasannaṃ kusalānaṃ kammapathānaṃ samannāgamanahetu devā paññāyanti, manussā paññāyanti, yā vā panaññāpi kāci sugatiyo’’ti. “ཙུནྡ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་ལྷ་རྣམས་མངོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་རྣམས་མངོན་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་བདེ་འགྲོ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །” Evaṃ vutte cundo kammāraputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། གསེར་མགར་གྱི་བུ་ཙུནྡས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧ་ཅང་མཚར་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧ་ཅང་མཚར་ཏོ། །... བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ། །” མདོ་བཅུ་པ་རྫོགས་སོ། ། 11. Jāṇussoṇisuttaṃ ༡༡. ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིའི་མདོ། 177. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ༡༧༧. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་མཛད་དོ། །དགྱེས་པར་འགྱུར་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā nāma. Dānāni dema, saddhāni karoma – ‘idaṃ dānaṃ petānaṃ ñātisālohitānaṃ upakappatu, idaṃ dānaṃ petā ñātisālohitā paribhuñjantū’ti. Kacci taṃ, bho gotama, dānaṃ petānaṃ ñātisālohitānaṃ upakappati; kacci te petā ñātisālohitā taṃ dānaṃ paribhuñjantī’’ti? ‘‘Ṭhāne kho, brāhmaṇa, upakappati, no aṭṭhāne’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་ཅག་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། གཤིན་པོའི་ཕྱིར་ཟས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱེད་དེ། སྦྱིན་པ་འདིས་ཚེ་འདས་པའི་གཉེན་འདུས་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག །སྦྱིན་པ་འདི་ཚེ་འདས་པའི་གཉེན་འདུས་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། སྦྱིན་པ་དེ་ཚེ་འདས་པའི་གཉེན་འདུས་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་རམ། ཚེ་འདས་པའི་གཉེན་འདུས་ཉེ་དུ་དེ་དག་གིས་སྦྱིན་པ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རམ།” “བྲམ་ཟེ། གནས་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཕན་པར་གྱུར་གྱི། གནས་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Katamaṃ pana, bho gotama, ṭhānaṃ, katamaṃ aṭṭhāna’’nti? ‘‘Idha, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti, abhijjhālu hoti, byāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiko hoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nirayaṃ upapajjati. Yo nerayikānaṃ sattānaṃ āhāro, tena so tattha yāpeti, tena so tattha tiṭṭhati. Idampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṃ yattha ṭhitassa taṃ dānaṃ na upakappati. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། གནས་གང་ཡིན་པ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་ལགས་སམ།” “བྲམ་ཟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ཞིང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་གནས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātī…pe… micchādiṭṭhiko hoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tiracchānayoniṃ upapajjati. Yo tiracchānayonikānaṃ sattānaṃ āhāro, tena so tattha yāpeti, tena [Pg.479] so tattha tiṭṭhati. Idampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṃ yattha ṭhitassa taṃ dānaṃ na upakappati. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་འདི་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་མི་ཕན་ནོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti, anabhijjhālu hoti, abyāpannacitto hoti, sammādiṭṭhiko hoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yo manussānaṃ āhāro, tena so tattha yāpeti, tena so tattha tiṭṭhati. Idampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṃ yattha ṭhitassa taṃ dānaṃ na upakappati. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་འདི་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་མི་ཕན་ནོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… sammādiṭṭhiko hoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yo devānaṃ āhāro, tena so tattha yāpeti, tena so tattha tiṭṭhati. Idampi, brāhmaṇa, aṭṭhānaṃ yattha ṭhitassa taṃ dānaṃ upakappati. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་འདི་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་མི་ཕན་ནོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… micchādiṭṭhiko hoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pettivisayaṃ upapajjati. Yo pettivesayikānaṃ sattānaṃ āhāro, tena so tattha yāpeti, tena so tattha tiṭṭhati, yaṃ vā panassa ito anuppavecchanti mittāmaccā vā ñātisālohitā vā, tena so tattha yāpeti, tena so tattha tiṭṭhati. Idaṃ kho, brāhmaṇa, ṭhānaṃ yattha ṭhitassa taṃ dānaṃ upakappatī’’ti. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདི་ནས་དེའི་མཛའ་བཤེས་དང་རྩ་ལག་གམ། ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེས་དེར་འཚོ་ཞིང་། དེས་དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་འདི་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Sace pana, bho gotama, so peto ñātisālohito taṃ ṭhānaṃ anupapanno hoti, ko taṃ dānaṃ paribhuñjatī’’ti? ‘‘Aññepissa, brāhmaṇa, petā ñātisālohitā taṃ ṭhānaṃ upapannā honti, te taṃ dānaṃ paribhuñjantī’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། གལ་ཏེ་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་དེ་གནས་དེར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན། སྦྱིན་པ་དེ་སུས་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ལགས་སམ། །” “བྲམ་ཟེ། དེའི་ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་གཞན་དག་ཡི་དྭགས་སུ་གྱུར་པ་གནས་དེར་སྐྱེས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྦྱིན་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Sace pana, bho gotama, so ceva peto ñātisālohito taṃ ṭhānaṃ anupapanno hoti aññepissa ñātisālohitā petā taṃ [Pg.480] ṭhānaṃ anupapannā honti, ko taṃ dānaṃ paribhuñjatī’’ti? ‘‘Aṭṭhānaṃ kho etaṃ, brāhmaṇa, anavakāso yaṃ taṃ ṭhānaṃ vivittaṃ assa iminā dīghena addhunā yadidaṃ petehi ñātisālohitehi. Api ca, brāhmaṇa, dāyakopi anipphalo’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། གལ་ཏེ་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་དེ་ཡང་གནས་དེར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་གཞན་དག་ཀྱང་གནས་དེར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན། སྦྱིན་པ་དེ་སུས་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ལགས་སམ། །” “བྲམ་ཟེ། འཁོར་བ་རིང་པོའི་དུས་འདིར་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་དང་ཕ་རིང་རྣམས་ཀྱིས་གནས་དེ་སྟོང་པར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Aṭṭhānepi bhavaṃ gotamo parikappaṃ vadatī’’ti? ‘‘Aṭṭhānepi kho ahaṃ, brāhmaṇa, parikappaṃ vadāmi. Idha, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti, abhijjhālu hoti, byāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiko hoti; so dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hatthīnaṃ sahabyataṃ upapajjati. So tattha lābhī hoti annassa pānassa mālānānālaṅkārassa. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་གནས་མ་ཡིན་པ་ལའང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གསུངས་སམ། །” “བྲམ་ཟེ། ངས་གནས་མ་ཡིན་པ་ལའང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲའོ། །བྲམ་ཟེ་འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་པོ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་པོ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་པོ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་པོ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་པོ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་པོ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་པོ། བརྣབ་སེམས་ཅན། གནོད་སེམས་ཅན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Yaṃ kho, brāhmaṇa, idha pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhiko, tena so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hatthīnaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yañca kho so dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ, tena so tattha lābhī hoti annassa pānassa mālānānālaṅkārassa. “བྲམ་ཟེ། འདི་ན་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་དང་། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་དེར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… micchādiṭṭhiko hoti. So dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā assānaṃ sahabyataṃ upapajjati…pe… gunnaṃ sahabyataṃ upapajjati…pe… kukkurānaṃ sahabyataṃ upapajjati. So tattha lābhī hoti annassa pānassa mālānānālaṅkārassa. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྟའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །... བའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །... ཁྱིའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Yaṃ [Pg.481] kho, brāhmaṇa, idha pāṇātipātī…pe. … micchādiṭṭhiko, tena so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā kukkurānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yañca kho so dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ, tena so tattha lābhī hoti annassa pānassa mālānānālaṅkārassa. “བྲམ་ཟེ། འདི་ན་སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཁྱིའི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་དེར་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… sammādiṭṭhiko hoti. So dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussānaṃ sahabyataṃ upapajjati. So tattha lābhī hoti mānusakānaṃ pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེར་མིའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Yaṃ kho, brāhmaṇa, idha pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… sammādiṭṭhiko, tena so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yañca kho so dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ, tena so tattha lābhī hoti mānusakānaṃ pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་དེར་མིའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… sammādiṭṭhiko hoti. So dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. So tattha lābhī hoti dibbānaṃ pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེར་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Yaṃ kho, brāhmaṇa, idha pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… sammādiṭṭhiko, tena so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Yañca kho so dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ, tena so tattha lābhī hoti dibbānaṃ pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ. Api ca, brāhmaṇa, dāyakopi anipphalo’’ti. “བྲམ་ཟེ། འདི་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། དེ་དེར་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ན་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvañcidaṃ, bho gotama, alameva dānāni dātuṃ, alaṃ saddhāni kātuṃ, yatra hi nāma dāyakopi [Pg.482] anipphalo’’ti. ‘‘Evametaṃ, brāhmaṇa, dāyakopi hi, brāhmaṇa, anipphalo’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ངོ་མཚར་ཏོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཡ་མཚན་ཏོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། སྦྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་དང་། དད་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །” “བྲམ་ཟེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་སྦྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Ekādasamaṃ. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚར་དུ་གཉེར་ཏོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚར་དུ་གཉེར་ཏོ། །... ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་བདག་དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ། །” བཅུ་གཅིག་པའོ། ། Jāṇussoṇivaggo dutiyo. ཛཱ་ཎུསྶོ་ཎིའི་ཚན་པ་སྟེ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། ། (18) 3. Sādhuvaggo (༡༨) ༣. བཟང་པོའི་ཚན་པ། 1. Sādhusuttaṃ ༡. བཟང་པོའི་མདོ། 178. ‘‘Sādhuñca vo, bhikkhave, desessāmi asādhuñca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༧༨. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བཟང་པོ་དང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །” “བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །”ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, asādhu? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpo, abhijjhā, byāpādo, micchādiṭṭhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, asādhu. “དགེ་སློང་དག །བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་དང་། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamañca, bhikkhave, sādhu? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī, anabhijjhā, abyāpādo, sammādiṭṭhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, sādhū’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །བཟང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། །” 2. Ariyadhammasuttaṃ ༢. འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 179. ‘‘Ariyadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi anariyadhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anariyo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anariyo dhammo. ༡༧༩. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་... དགེ་སློང་དག །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, ariyo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo dhammo’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །” 3. Kusalasuttaṃ ༣. དགེ་བའི་མདོ། 180. ‘‘Kusalañca [Pg.483] vo, bhikkhave, desessāmi akusalañca. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, akusalaṃ? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, akusalaṃ. ༡༨༠. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་... དགེ་སློང་དག །མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamañca, bhikkhave, kusalaṃ? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – idaṃ vuccati, bhikkhave, kusala’’nti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །” 4. Atthasuttaṃ ༤. དོན་གྱི་མདོ། 181. ‘‘Atthañca vo, bhikkhave, desessāmi anatthañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anattho? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anattho. ༡༨༡. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་... དགེ་སློང་དག །དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, attho? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, attho’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག །དོན་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” 5. Dhammasuttaṃ ༥. ཆོས་ཀྱི་མདོ། 182. ‘‘Dhammañca vo, bhikkhave, desessāmi adhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, adhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo. ༡༨༢. “དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་... དགེ་སློང་དག །ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་... ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”ལྔ་པའོ། ། 6. Āsavasuttaṃ ༦. ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མདོ། 183. ‘‘Sāsavañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi anāsavañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, sāsavo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāsavo dhammo. ༡༨༣. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, anāsavo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anāsavo dhammo’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”དྲུག་པའོ། ། 7. Vajjasuttaṃ ༧. ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་མདོ། 184. ‘‘Sāvajjañca [Pg.484] vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi anavajjañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, sāvajjo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāvajjo dhammo. ༡༨༤. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, anavajjo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anavajjo dhammo’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བདུན་པའོ། ། 8. Tapanīyasuttaṃ ༨. གདུང་བར་བྱེད་པའི་མདོ། 185. ‘‘Tapanīyañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi atapanīyañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, tapanīyo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, tapanīyo dhammo. ༡༨༥. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, atapanīyo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, atapanīyo dhammo’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གདུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བརྒྱད་པའོ། ། 9. Ācayagāmisuttaṃ ༩. གསོག་པར་འགྱུར་བའི་མདོ། 186. ‘‘Ācayagāmiñca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi apacayagāmiñca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, ācayagāmī dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ācayagāmī dhammo. ༡༨༦. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གསོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, apacayagāmī dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, apacayagāmī dhammo’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”དགུ་པའོ། ། 10. Dukkhudrayasuttaṃ ༡༠. སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་མདོ། 187. ‘‘Dukkhudrayañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi sukhudrayañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, dukkhudrayo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhudrayo dhammo. ༡༨༧. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, sukhudrayo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukhudrayo dhammo’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བཅུ་པའོ། ། 11. Vipākasuttaṃ ༡༡. རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མདོ། 188. ‘‘Dukkhavipākañca [Pg.485] vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi sukhavipākañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, dukkhavipāko dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhavipāko dhammo. ༡༨༨. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, sukhavipāko dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukhavipāko dhammo’’ti. Ekādasamaṃ. “དགེ་སློང་དག བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བཅུ་གཅིག་པའོ། ། Sādhuvaggo tatiyo. ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཚན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། (19) 4. Ariyamaggavaggo (༡༩) ༤. འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚན་པ། 1. Ariyamaggasuttaṃ ༡. འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མདོ། 189. ‘‘Ariyamaggañca vo, bhikkhave, desessāmi anariyamaggañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, anariyo maggo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anariyo maggo. ༡༨༩. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, ariyo maggo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo maggo’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །”དང་པོའོ། ། 2. Kaṇhamaggasuttaṃ ༢. ལམ་ནག་པོའི་མདོ། 190. ‘‘Kaṇhamaggañca vo, bhikkhave, desessāmi sukkamaggañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, kaṇho maggo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, kaṇho maggo. ༡༩༠. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལམ་ནག་པོ་དང་ལམ་དཀར་པོ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག ལམ་ནག་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལམ་ནག་པོ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, sukko maggo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sukko maggo’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག ལམ་དཀར་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལམ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །”གཉིས་པའོ། ། 3. Saddhammasuttaṃ ༣. དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 191. ‘‘Saddhammañca vo, bhikkhave, desessāmi asaddhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, asaddhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asaddhammo. ༡༩༡. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་དང་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo [Pg.486] ca, bhikkhave, saddhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, saddhammo’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”གསུམ་པའོ། ། 4. Sappurisadhammasuttaṃ ༤. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 192. ‘‘Sappurisadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi asappurisadhammañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappurisadhammo. ༡༩༢. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappurisadhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappurisadhammo’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བཞི་པའོ། ། 5. Uppādetabbadhammasuttaṃ ༥. བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 193. ‘‘Uppādetabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na uppādetabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na uppādetabbo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na uppādetabbo dhammo. ༡༩༣. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, uppādetabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, uppādetabbo dhammo’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”ལྔ་པའོ། ། 6. Āsevitabbadhammasuttaṃ ༦. བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 194. ‘‘Āsevitabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi nāsevitabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, nāsevitabbo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, nāsevitabbo dhammo. ༡༩༤. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, āsevitabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, āsevitabbo dhammo’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”དྲུག་པའོ། ། 7. Bhāvetabbadhammasuttaṃ ༧. བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ། 195. ‘‘Bhāvetabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na bhāvetabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na bhāvetabbo dhammo? Pāṇātipāto [Pg.487] …pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na bhāvetabbo dhammo. ༡༩༥. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, bhāvetabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhāvetabbo dhammo’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བདུན་པའོ། ། 8. Bahulīkātabbasuttaṃ ༨. ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་མདོ། 196. ‘‘Bahulīkātabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na bahulīkātabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na bahulīkātabbo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na bahulīkātabbo dhammo. ༡༩༦. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལན་མང་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, bahulīkātabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bahulīkātabbo dhammo’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལན་མང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བརྒྱད་པའོ། ། 9. Anussaritabbasuttaṃ ༩. རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་མདོ། 197. ‘‘Anussaritabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi nānussaritabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, nānussaritabbo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, nānussaritabbo dhammo. ༡༩༧. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, anussaritabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, anussaritabbo dhammo’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”དགུ་པའོ། ། 10. Sacchikātabbasuttaṃ ༡༠. མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མདོ། 198. ‘‘Sacchikātabbañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi na sacchikātabbañca. Taṃ suṇātha…pe… katamo ca, bhikkhave, na sacchikātabbo dhammo? Pāṇātipāto…pe… micchādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, na sacchikātabbo dhammo. ༡༩༨. “དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཅིག །པེ་། དགེ་སློང་དག མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Katamo [Pg.488] ca, bhikkhave, sacchikātabbo dhammo? Pāṇātipātā veramaṇī…pe… sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sacchikātabbo dhammo’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །”བཅུ་པའོ། ། Ariyamaggavaggo catuttho. འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། (20) 5. Aparapuggalavaggo (༢༠) ༥. གང་ཟག་གི་ཚན་པ་གཞན་པ། Nasevitabbādisuttāni བསྟེན་པར་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས། 199. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo na sevitabbo. Katamehi dasahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti, abhijjhālu hoti, byāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiko hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo na sevitabbo. ༡༩༩. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །” ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo sevitabbo. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti, anabhijjhālu hoti, abyāpannacitto hoti, sammādiṭṭhiko hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo sevitabbo’’. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །” 200-209. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo na bhajitabbo…pe… bhajitabbo… na payirupāsitabbo… payirupāsitabbo… na pujjo hoti… pujjo hoti… na pāsaṃso hoti… pāsaṃso hoti… agāravo hoti… gāravo hoti… appatisso hoti… sappatisso hoti… na ārādhako hoti… ārādhako hoti… na visujjhati… visujjhati… mānaṃ nādhibhoti … mānaṃ adhibhoti… paññāya na vaḍḍhati… paññāya vaḍḍhati…pe…. ༢༠༠-༢༠༩. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསྙེན་པར་མི་བྱའོ། །པེ་། བསྙེན་པར་བྱའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་འོས་སོ། །མཆོད་པར་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །མཆོད་པར་བྱ་བར་འོས་སོ། །བསྔགས་པར་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །བསྔགས་པར་བྱ་བར་འོས་སོ། །གུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མགུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །མགུ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་མི་དག་གོ །རྣམ་པར་དག་གོ །ང་རྒྱལ་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་འཕེལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་ལོ། །པེ་།” 210. ‘‘Dasahi[Pg.489], bhikkhave, dhammehi samannāgato puggalo bahuṃ apuññaṃ pasavati… bahuṃ puññaṃ pasavati. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti, anabhijjhālu hoti, abyāpannacitto hoti, sammādiṭṭhiko hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato puggalo bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti. ༢༡༠. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །... བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། ། Aparapuggalavaggo pañcamo. གང་ཟག་གཞན་གྱི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ། ། Catutthapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ། ། (21) 1. Karajakāyavaggo (༢༡) ༡. སྐྱེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཚན་པ། 1. Paṭhamanirayasaggasuttaṃ ༡. དམྱལ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། 211. ‘‘Dasahi[Pg.490], bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dasahi? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno sabbapāṇabhūtesu. ༢༡༡. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། གདུག་པ་ཅན་ཡིན་པ། ལག་པ་ཁྲག་གིས་བསྒོས་པ་ཡིན་པ། རྡེག་འཚོག་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Adinnādāyī hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā, taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. “མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་ན་གནས་པའམ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ། མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེན་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Kāmesu micchācārī hoti. Yā tā māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sasāmikā saparidaṇḍā antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti. “འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་གྱིས་བསྲུངས་པ། ཕས་བསྲུངས་པ། མ་ཕ་གཉིས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། སྤུན་ཟླས་བསྲུངས་པ། སྲིང་མོས་བསྲུངས་པ། གཉེན་གྱིས་བསྲུངས་པ། རིགས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། བདག་པོ་དང་བཅས་པ། ཆད་པ་དང་བཅས་པ། ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Musāvādī hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘na passāmī’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. “རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུན་སར་འགྲོ་བའམ། ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་འགྲོ་བའམ། གཉེན་འདུས་པའི་དབུས་སུ་འགྲོ་བའམ། ཚོང་པའི་འདུས་སར་འགྲོ་བའམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཏེ། དཔང་པོར་བཀུག་ནས་དྲིས་པ་ནི། ‘ཀྱེ་སྐྱེས་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག’ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཁོ་ན་རེ་མ་ཤེས་བཞིན་དུ་‘ཤེས་སོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། ཤེས་བཞིན་དུ་‘མི་ཤེས་སོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་‘མཐོང་ངོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། མཐོང་བཞིན་དུ་‘མ་མཐོང་ངོ’ཞེས་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Pisuṇavāco hoti – ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti samaggānaṃ vā bhettā bhinnānaṃ vā anuppadātā vaggārāmo vaggarato vagganandī, vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་གིར་སྨྲ་བའམ། ཕ་གི་ནས་ཐོས་ནས་ཕ་གི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟར་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་འབྱེད་པར་བྱེད་ལ། བྱེ་བ་རྣམས་ནི་དབྱེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང་། མི་མཐུན་པ་ལ་དགའ་བ། མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པ། མི་མཐུན་པ་ལ་མགུ་བ། མི་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Pharusavāco hoti – yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṃvattanikā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གང་ཞིག་གནོད་པ་ཅན། རྩུབ་པ། གཞན་ལ་གཟེར་བ། གཞན་ལ་འཚེ་བ། ཁྲོ་བའི་ཉེ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Samphappalāpī [Pg.491] hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti akālena anapadesaṃ apariyantavatiṃ anatthasaṃhitaṃ. “ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ། མ་བྱུང་བ་སྨྲ་བ། དོན་མེད་པ་སྨྲ་བ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། དུས་མ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་མེད་པ། མཐའ་མེད་པ། དོན་དང་མི་ལྡན་པ། ཡིད་ལ་གཟུང་བར་མི་འོས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Abhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ abhijjhātā hoti – ‘aho vata yaṃ parassa taṃ mama assā’ti. “བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་‘ཀྱེ་མ་གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་འགྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་’ཞེས་བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Byāpannacitto hoti paduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesu’nti. “གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡང་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ནས་‘སེམས་ཅན་འདི་དག་གསོད་པར་གྱུར་ཅིག བཅིང་བར་གྱུར་ཅིག ཆད་པར་གྱུར་ཅིག ཞིག་པར་གྱུར་ཅིག མེད་པར་གྱུར་ཅིག’ཅེས་སེམས་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. “ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། ‘སྦྱིན་པ་མེད། མཆོད་སྦྱིན་མེད། སྦྱིན་སྲེག་མེད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད། མ་མེད། ཕ་མེད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་མེདོ’ཅེས་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dasahi? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཕན་པར་སེམས་ཤིང་གནས་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā, na taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. “མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། གྲོང་ན་གནས་པའམ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ། མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མི་ལེན་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Yā tā māturakkhitā…pe… antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti. “འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། མ་གྱིས་བསྲུངས་པ་... ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘passāmī’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti. “རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། འདུན་སར་འགྲོ་བའམ། ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་འགྲོ་བའམ། གཉེན་འདུས་པའི་དབུས་སུ་འགྲོ་བའམ། ཚོང་པའི་འདུས་སར་འགྲོ་བའམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཏེ། དཔང་པོར་བཀུག་ནས་དྲིས་པ་ནི། ‘ཀྱེ་སྐྱེས་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག’ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཁོ་ན་རེ་མ་ཤེས་བཞིན་དུ་‘མི་ཤེས་སོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། ཤེས་བཞིན་དུ་‘ཤེས་སོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་‘མ་མཐོང་ངོ’ཞེས་སྨྲ་བའམ། མཐོང་བཞིན་དུ་‘མཐོང་ངོ’ཞེས་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Pisuṇavācaṃ [Pg.492] pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti – na ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī, samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། འདི་ནས་ཐོས་ནས་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་གིར་མི་སྨྲ་བའམ། ཕ་གི་ནས་ཐོས་ནས་ཕ་གི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་མི་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱེ་བ་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་བྱེད་ལ། མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་། མཐུན་པ་ལ་དགའ་བ། མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པ། མཐུན་པ་ལ་མགུ་བ། མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Pharusavācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. “ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ཚིག་གང་ཞིག་ཉེས་པ་མེད་པ། རྣ་བར་སྙན་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། སྙིང་ལ་འབབ་པ། གྲོང་པའི་ཚིག་དང་མཐུན་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī, atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasaṃhitaṃ. “ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། དུས་སུ་སྨྲ་བ། བདེན་པར་སྨྲ་བ། དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ། ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ། དུས་སུ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པ། མཐའ་དང་བཅས་པ། དོན་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ལ་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Anabhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhātā hoti – ‘aho vata yaṃ parassa taṃ mama assā’ti. “བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་‘ཀྱེ་མ་གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་འགྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་’ཞེས་བརྣབ་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Abyāpannacitto hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā averā hontu abyāpajjā anīghā, sukhī attānaṃ pariharantū’ti. “གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡང་བའི་བསམ་པ་མེད་པར་‘སེམས་ཅན་འདི་དག་འཁོན་མེད་པར་གྱུར་ཅིག གནོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག ཉོན་མོངས་མེད་པར་གྱུར་ཅིག བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག’ཅེས་སེམས་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ. “ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། ‘སྦྱིན་པ་ཡོད། མཆོད་སྦྱིན་ཡོད། སྦྱིན་སྲེག་ཡོད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད། མ་ཡོད། ཕ་ཡོད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡོདོ’ཅེས་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyanirayasaggasuttaṃ ༢. དམྱལ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། 212. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dasahi? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno sabbapāṇabhūtesu. ༢༡༢. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། གདུག་པ་ཅན་ཡིན་པ། ལག་པ་ཁྲག་གིས་བསྒོས་པ་ཡིན་པ། རྡེག་འཚོག་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Adinnādāyī hoti… kāmesumicchācārī hoti… musāvādī hoti… pisuṇavāco hoti… pharusavāco hoti … samphappalāpī hoti… abhijjhālu [Pg.493] hoti… byāpannacitto hoti… micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. “མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། ... འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ། ... རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ། ... གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ... ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། ‘སྦྱིན་པ་མེད། ... རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་མེདོ’ཅེས་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dasahi? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཕན་པར་སེམས་ཤིང་གནས་པ་ཡིན་པའོ། ། ‘‘Adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti… kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti… musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti… pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti… pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti… samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti… anabhijjhālu hoti… abyāpannacitto hoti… sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Dutiyaṃ. “མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ། ... བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ། ... གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ། ... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། ‘སྦྱིན་པ་ཡོད། ... འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་ཡོདོ’ཅེས་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Mātugāmasuttaṃ ༣. བུད་མེད་ཀྱི་མདོ། 213. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato mātugāmo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dasahi? Pāṇātipātī hoti…pe… adinnādāyī hoti… kāmesumicchācārī hoti… musāvādī hoti… pisuṇavāco hoti… pharusavāco hoti… samphappalāpī hoti… abhijjhālu hoti… byāpannacitto hoti… micchādiṭṭhiko hoti…. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato mātugāmo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༡༣. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། ... མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། ... འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ། ... རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། ... བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ། ... གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ... ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ཁྱེར་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato mātugāmo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… adinnādānā paṭivirato hoti… kāmesumicchācārā paṭivirato hoti… musāvādā paṭivirato hoti… pisuṇāya vācāya paṭivirato [Pg.494] hoti… pharusāya vācāya paṭivirato hoti… samphappalāpā paṭivirato hoti… anabhijjhālu hoti… abyāpannacitto hoti… sammādiṭṭhiko hoti… imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato mātugāmo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །...ལ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Upāsikāsuttaṃ ༤. དགེ་བསྙེན་མའི་མདོ། 214. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi dasahi? Pāṇātipātinī hoti…pe… micchādiṭṭhikā hoti…. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༢༡༤. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །...ལ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭiviratā hoti…pe… sammādiṭṭhikā hoti…. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’. Catutthaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །...ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Visāradasuttaṃ ༥. སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ། 215. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā avisāradā agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi dasahi? Pāṇātipātinī hoti… adinnādāyinī hoti… kāmesumicchācārinī hoti… musāvādinī hoti… pisuṇāvācā hoti… pharusavācā hoti… samphappalāpinī hoti… abhijjhālunī hoti… byāpannacittā hoti… micchādiṭṭhikā hoti…. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgatā upāsikā avisāradā agāraṃ ajjhāvasati. ༢༡༥. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་སྤོབས་པ་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་གནས་སོ། །ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་སྤོབས་པ་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་གནས་སོ། ། ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā visāradā agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭiviratā hoti… adinnādānā paṭiviratā hoti… kāmesumicchācārā paṭiviratā hoti… musāvādā paṭiviratā hoti… pisuṇāya vācāya paṭiviratā hoti… pharusāya vācāya paṭiviratā hoti… samphappalāpā paṭiviratā hoti… anabhijjhālunī hoti… abyāpannacittā hoti… sammādiṭṭhikā hoti…. Imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgatā upāsikā visāradā agāraṃ ajjhāvasatī’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་སྤོབས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་སོ། །ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་སྤོབས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Saṃsappanīyasuttaṃ ༦. ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་མདོ། 216. ‘‘Saṃsappanīyapariyāyaṃ [Pg.495] vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༢༡༦. དགེ་སློང་དག ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamo ca, bhikkhave, saṃsappanīyapariyāyo dhammapariyāyo? Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṃ kammaṃ karonti – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādā bhavanti. དགེ་སློང་དག ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། དེ་དག་གིས་དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho, adayāpanno sabbapāṇabhūtesu. So saṃsappati kāyena, saṃsappati vācāya, saṃsappati manasā. Tassa jimhaṃ kāyakammaṃ hoti, jimhaṃ vacīkammaṃ, jimhaṃ manokammaṃ, jimhā gati, jimhupapatti. དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏུམ་པོ་དང་། ལག་པ་ཁྲག་གིས་བསྒོས་པ། རྡེག་འཚོག་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་ཞིང་། ངག་གིས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྱོག་པར་འགྲོའོ། །དེའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། ངག་གི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། འགྲོ་བ་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Jimhagatikassa kho panāhaṃ, bhikkhave, jimhupapattikassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – ye vā ekantadukkhā nirayā yā vā saṃsappajātikā tiracchānayoni. Katamā ca sā, bhikkhave, saṃsappajātikā tiracchānayoni? Ahi vicchikā satapadī nakulā biḷārā mūsikā ulūkā, ye vā panaññepi keci tiracchānayonikā sattā manusse disvā saṃsappanti. Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti. Yaṃ karoti tena upapajjati. Upapannamenaṃ phassā phusanti. Evamahaṃ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi. དགེ་སློང་དག འགྲོ་བ་འཁྱོག་པོ་དང་སྐྱེ་བ་འཁྱོག་པོ་ཅན་དེ་ལ། ངས་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་སམ། ཡང་ན་ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་གང་ཞེ་ན། སྦྲུལ་དང་། སྡིག་པ། རྐང་བརྒྱ་པ། ནེའུ་ལེ། ཞི་མི། རྩྭ་རྫི། འུག་པ་དང་། ཡང་ན་མི་རྣམས་མཐོང་ཚེ་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་གང་བྱས་པ་དེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་འདི་ལྟར་ 'སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adinnādāyī hoti…pe… kāmesumicchācārī hoti… musāvādī hoti… pisuṇavāco hoti… pharusavāco hoti… samphappalāpī hoti… abhijjhālu hoti… byāpannacitto hoti… micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. So saṃsappati kāyena, saṃsappati vācāya, saṃsappati manasā. Tassa jimhaṃ kāyakammaṃ hoti, jimhaṃ vacīkammaṃ, jimhaṃ manokammaṃ, jimhā gati, jimhupapatti. དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །...ལ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། 'སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མེད། །...ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་' ཞེས་ལྟའོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་ཞིང་། ངག་གིས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྱོག་པར་འགྲོའོ། །དེའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། ངག་གི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། འགྲོ་བ་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ནི་འཁྱོག་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Jimhagatikassa kho panāhaṃ, bhikkhave, jimhupapattikassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – ye vā ekantadukkhā nirayā yā vā saṃsappajātikā tiracchānayoni. Katamā ca sā, bhikkhave, saṃsappajātikā tiracchānayoni[Pg.496]? Ahi vicchikā satapadī nakulā biḷārā mūsikā ulūkā, ye vā panaññepi keci tiracchānayonikā sattā manusse disvā saṃsappanti. Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti, yaṃ karoti tena upapajjati. Upapannamenaṃ phassā phusanti. Evamahaṃ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi. Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṃ kammaṃ karonti – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādā bhavanti. དགེ་སློང་དག འགྲོ་བ་འཁྱོག་པོ་དང་སྐྱེ་བ་འཁྱོག་པོ་ཅན་དེ་ལ། ངས་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་སམ། ཡང་ན་ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་གང་ཞེ་ན། སྦྲུལ་དང་། སྡིག་པ། རྐང་བརྒྱ་པ། ནེའུ་ལེ། ཞི་མི། རྩྭ་རྫི། འུག་པ་དང་། ཡང་ན་མི་རྣམས་མཐོང་ཚེ་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་གང་བྱས་པ་དེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་འདི་ལྟར་ 'སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། དེ་དག་གིས་དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. So na saṃsappati kāyena, na saṃsappati vācāya, na saṃsappati manasā. Tassa uju kāyakammaṃ hoti, uju vacīkammaṃ, uju manokammaṃ, uju gati, ujupapatti. དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་གཞོལ་བར་གནས་སོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་། ངག་གིས་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོའོ། །དེའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། ངག་གི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། འགྲོ་བ་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ནི་དྲང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Ujugatikassa kho panāhaṃ, bhikkhave, ujupapattikassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – ye vā ekantasukhā saggā yāni vā pana tāni uccākulāni khattiyamahāsālakulāni vā brāhmaṇamahāsālakulāni vā gahapatimahāsālakulāni vā aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni. Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti. Yaṃ karoti tena upapajjati. Upapannamenaṃ phassā phusanti. Evamahaṃ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi. དགེ་སློང་དག འགྲོ་བ་དྲང་པོ་དང་སྐྱེ་བ་དྲང་པོ་ཅན་དེ་ལ། ངས་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་མཐོ་རིས་རྣམས་སམ། ཡང་ན་རིགས་མཐོན་པོ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སམ། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཏེ། ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། གསེར་དངུལ་མང་བ། ནོར་རྫས་ཡོ་བྱད་མང་བ། ནོར་དང་འབྲུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་གང་བྱས་པ་དེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་འདི་ལྟར་ 'སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti…pe… kāmesumicchācārā paṭivirato hoti… musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti… pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti… pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti… samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti… anabhijjhālu hoti… abyāpannacitto hoti… sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. So na saṃsappati kāyena, na saṃsappati vācāya, na saṃsappati manasā. Tassa uju kāyakammaṃ hoti, uju vacīkammaṃ, uju manokammaṃ, uju gati, ujupapatti. དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །...ལ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། 'སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད། །...ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་' ཞེས་ལྟའོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་། ངག་གིས་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོ་ལ། ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྱོག་པར་མི་འགྲོའོ། །དེའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། ངག་གི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། འགྲོ་བ་ནི་དྲང་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ནི་དྲང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Ujugatikassa [Pg.497] kho pana ahaṃ, bhikkhave, ujupapattikassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – ye vā ekantasukhā saggā yāni vā pana tāni uccākulāni khattiyamahāsālakulāni vā brāhmaṇamahāsālakulāni vā gahapatimahāsālakulāni vā aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni. Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti. Yaṃ karoti tena upapajjati. Upapannamenaṃ phassā phusanti. Evamahaṃ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi. དགེ་སློང་དག འགྲོ་བ་དྲང་པོ་དང་སྐྱེ་བ་དྲང་པོ་ཅན་དེ་ལ། ངས་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་མཐོ་རིས་རྣམས་སམ། ཡང་ན་རིགས་མཐོན་པོ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སམ། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཏེ། ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། གསེར་དངུལ་མང་བ། ནོར་རྫས་ཡོ་བྱད་མང་བ། ནོར་དང་འབྲུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་གང་བྱས་པ་དེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ལ་རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་འདི་ལྟར་ 'སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṃ kammaṃ karonti – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādā bhavanti. Ayaṃ kho so, bhikkhave, saṃsappanīyapariyāyo dhammapariyāyo’’ti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། དེ་དག་གིས་དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ལུས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamasañcetanikasuttaṃ ༧. སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་དང་པོ། 217. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi. Tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmi. ༢༡༧. དགེ་སློང་དག ངས་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའམ། ཡང་ན་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། ། ‘‘Tatra, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti; catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti; tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno sabbapāṇabhūtesu. དགེ་སློང་དག །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་སྲོག་གཅོད་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གཏུམ་པོ། ལག་པ་ཁྲག་གིས་བསྒོས་པ། གསོད་པ་དང་རྡེག་པ་ལ་ཞུགས་པ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Adinnādāyī [Pg.498] hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā, taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གྲོང་ན་གནས་པའམ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ། མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེན་པ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kāmesumicchācārī hoti. Yā tā māturakkhitā…pe… antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu cārittaṃ āpajjitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. འདོད་པ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། མ་གྱིས་བསྲུངས་པ་དང་། ༼ པེ་ ༽ ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བུད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco musāvādī hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. དགེ་སློང་དག །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་སར་སོང་བའམ། ཚོགས་པར་སོང་བའམ། གཉེན་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་སོང་བར་དཔང་པོར་བကུག་སྟེ་དྲིས་པ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ཤོག །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་དྲིས་པ་န། ཁོ་ནས་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲའམ། ཤེས་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲའམ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲའམ། མཐོང་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pisuṇavāco hoti. Ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti samaggānaṃ vā bhettā bhinnānaṃ vā anuppadātā vaggārāmo vaggarato vagganandī, vaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནས་ཐོས་པ་དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་གིར་སྨྲ་བའམ། ཕ་གི་ནས་ཐོས་པ་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མཐུན་པ་རྣམས་འབྱེད་པ་པོའམ། བྱེ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ། ཚོགས་པ་ལ་དགའ་བ། ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་པ། ཚོགས་པ་ལ་མགུ་བ། ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pharusavāco hoti. Yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā. Asamādhisaṃvattanikā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་ཏེ། ངག་གང་ཞིག་སྐྱོན་ཅན། རྩུབ་པ། གཞན་ལ་གནོད་པ། གཞན་ལ་འཚེ་བ། ཁྲོ་བའི་ཉེ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Samphappalāpī hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti akālena anapadesaṃ apariyantavatiṃ anatthasaṃhitaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ། མ་བྱུང་བ་སྨྲ་བ། དོན་མེད་པ་སྨྲ་བ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ། དུས་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མེད་པ། མཐའ་མེད་པ། དོན་དང་མི་ལྡན་པ། ཡིད་ལ་གཟུང་བར་མི་འོས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ, taṃ abhijjhātā hoti – ‘aho vata, yaṃ parassa taṃ mama assā’ti. དགེ་སློང་དག །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་བརྣབ་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་ཧུད། གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་ནོར་དུ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། ‘‘Byāpannacitto [Pg.499] hoti paduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesu’nti. གནོད་སེམས་ཅན་དང་སྡང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གསོད་པར་གྱུར་ཅིག །བཅིང་བར་གྱུར་ཅིག །ཆད་པར་གྱུར་ཅིག །ཞིག་པར་གྱུར་ཅིག །མེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། Micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ…pe. … ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་མེད། ༼ པེ་ ༽ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདག་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ལྟའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tividha kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; catubbidhavacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; tividhamanokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. དགེ་སློང་དག །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃkhitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, tividhakāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; catubbidhavacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; tividhamanokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantīti. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན་ཤོ་རྡེའུ་གྲུ་བཞི་པ་ཞིག་གནམ་དུ་འཕངས་པ་ན། ཕྱོགས་གང་དུ་བབས་ཀྱང་ལེགས་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ངན་འགྲོ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi, tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmi. དགེ་སློང་དག །བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའམ། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། ། ‘‘Tatra, bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti; catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti; tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca[Pg.500], bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati…pe…. དགེ་སློང་དག །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་གནས་ཏེ། ༼ པེ་ ༽ ‘‘Adinnādānaṃ pahāya, adinnādānā paṭivirato hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ gāmagataṃ vā araññagataṃ vā, na taṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātā hoti. མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །གྲོང་ན་གནས་པའམ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ། མ་བྱིན་པར་བརྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལེན་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kāmesumicchācāraṃ pahāya, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Yā tā māturakkhitā …pe… antamaso mālāguḷaparikkhittāpi, tathārūpāsu na cārittaṃ āpajjitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. འདོད་པ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ། འདོད་པ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་གྱིས་བསྲུངས་པ་དང་། ༼ པེ་ ༽ ཐ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བུད་མེད་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘passāmī’ti, iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti. དགེ་སློང་དག །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདུན་སར་སོང་བའམ། ཚོགས་པར་སོང་བའམ། གཉེན་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་སུ་སོང་བའམ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་དབུས་སུ་སོང་བར་དཔང་པོར་བཀུག་སྟེ་དྲིས་པ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཚུར་ཤོག །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་དེ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་དྲིས་པ་န། ཁོ་ནས་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲའམ། ཤེས་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲའམ། མ་མཐོང་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲའམ། མཐོང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་གི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་མི་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pisuṇaṃ vācaṃ pahāya, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti – na ito sutvā amutra akkhātā imesaṃ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya. Iti bhinnānaṃ vā sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandiṃ, samaggakaraṇiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཕྲ་མ་སྤངས་ཏེ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནས་ཐོས་པ་དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་གིར་མི་སྨྲ་བའམ། ཕ་གི་ནས་ཐོས་པ་འདི་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འདིར་མི་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱེ་བ་རྣམས་མཐུན་པར་བྱེད་པའམ། མཐུན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ། མཐུན་པ་ལ་དགའ་བ། མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པ། མཐུན་པ་ལ་མགུ་བ། མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pharusaṃ vācaṃ pahāya, pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. ཚིག་རྩུབ་པོ་སྤངས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་གང་ཞིག་སྐྱོན་མེད་པ། རྣ་བར་སྙན་པ། དགའ་བར་བྱེད་པ། སྙིང་དུ་འབབ་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་ལ་འཐད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Samphappalāpaṃ pahāya, samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṃ vācaṃ bhāsitā hoti kālena [Pg.501] sāpadesaṃ pariyantavatiṃ atthasaṃhitaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. ཀྱལ་པ་སྤངས་ཏེ། ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་སུ་སྨྲ་བ། བདེན་པ་སྨྲ་བ། དོན་དང་ལྡན་པ་སྨྲ་བ། ཆོས་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་སྨྲ་བ། དུས་སུ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ། ཚོད་ཡོད་པ། དོན་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ལ་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti. Yaṃ taṃ parassa paravittūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhātā hoti – ‘aho vata, yaṃ parassa taṃ mamassā’ti. དགེ་སློང་དག །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་ཧུད། གཞན་གྱི་ནོར་འདི་བདག་གི་ནོར་དུ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། ། ‘‘Abyāpannacitto hoti appaduṭṭhamanasaṅkappo – ‘ime sattā averā hontu abyāpajjā anīghā, sukhī attānaṃ pariharantū’ti. གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་སྡང་བའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་འཁོན་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །གནོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །ཡིད་གདུང་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །བདེ་བར་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། ། ‘‘Sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡོད། མཆོད་སྦྱིན་ཡོད། ༼ པེ་ ༽ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདག་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ལྟའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ། བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tividhakāyakammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; catubbidhavacīkammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; tividhamanokammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. དགེ་སློང་དག །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃkhitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, tividhakāyakammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; catubbidhavacīkammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; tividhamanokammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Nāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi. Tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmī’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། ཕྱོགས་བཞི་ལྡན་པའི་ནོར་བུ་ཞིག་གནམ་དུ་འཕངས་པ་ན། ཕྱོགས་གང་དུ་བབས་ཀྱང་ལེགས་པར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyasañcetanikasuttaṃ ༨. བསམས་བཞིན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 218. ‘‘Nāhaṃ[Pg.502], bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi, tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmi. ༢༡༨. དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། ། ‘‘Tatra, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti; catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti; tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, tividhā kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, tividhā manokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikā dukkhudrayā dukkhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Tividha kāyakammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti, catubbidhavacīkammanta…pe… tividhamanokammantasandosabyāpatti akusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. དགེ་སློང་དག ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་བདེ་འགྲོ་མིན་པ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །པེ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་བདེ་འགྲོ་མིན་པ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi, tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye[Pg.503]. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmi. དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། ། ‘‘Tatra kho, bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti; catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti; tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, tividhā kāyakammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, catubbidhā vacīkammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti…pe… evaṃ kho, bhikkhave, tividhā manokammantasampatti kusalasañcetanikā sukhudrayā sukhavipākā hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་བདེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Tividhakāyakammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; catubbidhavacīkammantasampatti…pe… tividhamanokammantasampattikusalasañcetanikāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti…pe…. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །པེ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །པེ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Karajakāyasuttaṃ ༩. ཀ་ར་ཛ་ལུས་ཀྱི་མདོ། 219. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā byantībhāvaṃ vadāmi, tañca kho diṭṭheva dhamme upapajje vā apare vā pariyāye. Na tvevāhaṃ, bhikkhave, sañcetanikānaṃ kammānaṃ katānaṃ upacitānaṃ appaṭisaṃveditvā dukkhassantakiriyaṃ vadāmi. ༢༡༩. དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཉིད་དམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མྱོང་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། ། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā [Pg.504] ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྣབ་སེམས་དང་བྲལ་བ། གནོད་སེམས་དང་བྲལ་བ། མ་རྨོངས་པ། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་དང་མཚུངས་པར་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ། ཆེན་པོར་གྱུར་པ། ཚད་མེད་པ། འཁོན་འཛིན་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘So evaṃ pajānāti – ‘pubbe kho me idaṃ cittaṃ parittaṃ ahosi abhāvitaṃ, etarahi pana me idaṃ cittaṃ appamāṇaṃ subhāvitaṃ. Yaṃ kho pana kiñci pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissati na taṃ tatrāvatiṭṭhatī’ti. དགེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། །‘སྔོན་ཆད་བདག་གི་སེམས་འདི་ཆུང་ངུ་དང་མ་བསྒོམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་ནི་བདག་གི་སེམས་འདི་ཚད་མེད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཞིག་གོ །ཚད་དང་བཅས་པའི་ལས་གང་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་དེ་ནི་དེར་མི་ལྷག་ཅིང་དེར་མི་གནས་སོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, daharatagge ce so ayaṃ kumāro mettaṃ cetovimuttiṃ bhāveyya, api nu kho pāpakammaṃ kareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. དགེ་སློང་དག འདི་ལ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་འདིས་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒོམས་ན། དེས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། ། ‘‘Akarontaṃ kho pana pāpakammaṃ api nu kho dukkhaṃ phuseyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante. Akarontañhi, bhante, pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’’ti! སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གང་ནས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Bhāvetabbā kho panāyaṃ, bhikkhave, mettācetovimutti itthiyā vā purisena vā. Itthiyā vā, bhikkhave, purisassa vā nāyaṃ kāyo ādāya gamanīyo. Cittantaro ayaṃ, bhikkhave, macco. So evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho me idaṃ kiñci pubbe iminā karajakāyena pāpakammaṃ kataṃ, sabbaṃ taṃ idha vedanīyaṃ; na taṃ anugaṃ bhavissatī’ti. Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, mettā cetovimutti anāgāmitāya saṃvattati, idha paññassa bhikkhuno uttari vimuttiṃ appaṭivijjhato. དགེ་སློང་དག བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ནི་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པས་ལུས་འདི་ཁྱེར་ནས་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། །‘བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ཀ་ར་ཛའི་ལུས་འདིས་སྡིག་པའི་ལས་གང་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ནི་ཕྱི་མར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། ཆོས་འདི་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གོང་མའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Karuṇāsahagatena cetasā… muditāsahagatena cetasā… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དང་། །པེ། །དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དང་། །པེ། །བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་དང་མཚུངས་པར་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ། ཆེན་པོར་གྱུར་པ། ཚད་མེད་པ། འཁོན་འཛིན་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘So evaṃ pajānāti – ‘pubbe kho me idaṃ cittaṃ parittaṃ ahosi abhāvitaṃ, etarahi pana me idaṃ cittaṃ appamāṇaṃ subhāvitaṃ. Yaṃ kho pana kiñci pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissati na taṃ tatrāvatiṭṭhatī’ti. དགེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། །‘སྔོན་ཆད་བདག་གི་སེམས་འདི་ཆུང་ངུ་དང་མ་བསྒོམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་ནི་བདག་གི་སེམས་འདི་ཚད་མེད་ཅིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཞིག་གོ །ཚད་དང་བཅས་པའི་ལས་གང་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་དེ་ནི་དེར་མི་ལྷག་ཅིང་དེར་མི་གནས་སོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། ། ‘‘Taṃ [Pg.505] kiṃ maññatha, bhikkhave, daharatagge ce so ayaṃ kumāro upekkhaṃ cetovimuttiṃ bhāveyya, api nu kho pāpakammaṃ kareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. དགེ་སློང་དག འདི་ལ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་འདིས་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒོམས་ན། དེས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། ། ‘‘Akarontaṃ kho pana pāpakammaṃ api nu kho dukkhaṃ phuseyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante. Akarontañhi, bhante, pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’’ti! སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གང་ནས་རེག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Bhāvetabbā kho panāyaṃ, bhikkhave, upekkhā cetovimutti itthiyā vā purisena vā. Itthiyā vā, bhikkhave, purisassa vā nāyaṃ kāyo ādāya gamanīyo. Cittantaro ayaṃ, bhikkhave, macco. So evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho me idaṃ kiñci pubbe iminā karajakāyena pāpakammaṃ kataṃ, sabbaṃ taṃ idha vedanīyaṃ; na taṃ anugaṃ bhavissatī’ti. Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, upekkhā cetovimutti anāgāmitāya saṃvattati, idha paññassa bhikkhuno uttari vimuttiṃ appaṭivijjhato’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ནི་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པས་ལུས་འདི་ཁྱེར་ནས་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། །‘བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ཀ་ར་ཛའི་ལུས་འདིས་སྡིག་པའི་ལས་གང་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ནི་ཕྱི་མར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། ཆོས་འདི་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གོང་མའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Adhammacariyāsuttaṃ ༡༠. ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པའི་མདོ། 220. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yenamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti? ‘‘Adhammacariyāvisamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. ༢༢༠. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་མགུ་བའི་གཏམ་བྱས། དགྱེས་ཤིང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལགས་སམ།” །“བྲམ་ཟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ། ‘‘Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo yenamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti? ‘‘Dhammacariyāsamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འོ་ན་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལགས་སམ།” །“བྲམ་ཟེ། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ། ‘‘Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathāhaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi[Pg.506]; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho so brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་བདག་གིས་མི་ཤེས་ལགས་ན། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་ཆོས་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་ན་བདག་གིས་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་མཛོད།” །“བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་པར་བྱའོ།” །“ཀྱེ་ལགས་སོ།” ཞེས་བྲམ་ཟེ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་གུས་པས་མཉན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Tividhā kho, brāhmaṇa, kāyena adhammacariyāvisamacariyā hoti; catubbidhā vācāya adhammacariyāvisamacariyā hoti; tividhā manasā adhammacariyāvisamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ལུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ངག་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད། ཡིད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, tividhā kāyena adhammacariyāvisamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, tividhā kāyena adhammacariyā visamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, catubbidhā vācāya adhammacariyāvisamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, catubbidhā vācāya adhammacariyā visamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, tividhā manasā adhammacariyāvisamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, tividhā manasā adhammacariyāvisamacariyā hoti. Evaṃ adhammacariyāvisamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tividhā brāhmaṇa, kāyena dhammacariyāsamacariyā hoti; catubbidhā vācāya dhammacariyāsamacariyā hoti; tividhā manasā dhammacariyāsamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ངག་གི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད། ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, tividhā kāyena dhammacariyāsamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, tividhā kāyena dhammacariyāsamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, catubbidhā vācāya dhammacariyāsamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, catubbidhā vācāya dhammacariyāsamacariyā hoti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ངག་གི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, brāhmaṇa, tividhā manasā dhammacariyāsamacariyā hoti…pe… evaṃ kho, brāhmaṇa, tividhā manasā dhammacariyāsamacariyā hoti. Evaṃ dhammacariyāsamacariyāhetu kho, brāhmaṇa, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. “བྲམ་ཟེ། ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ⋯པེ⋯ བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ། ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ངོ་མཚར་ཏོ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ངོ་མཚར་ཏོ། ⋯པེ⋯ ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་བདག་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” །བཅུ་པ་རྫོགས་སོ། ། Karajakāyavaggo paṭhamo. སྐྱེ་བའི་ལུས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཏེ་དང་པོའོ། ། (22) 2. Sāmaññavaggo (༢༢) ༢. མཐུན་པའི་སྡེ་ཚན། 221. ‘‘Dasahi[Pg.507], bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi dasahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti, abhijjhālu hoti, byāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiko hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༢༡. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་ཡིན་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi dasahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti, anabhijjhālu hoti, abyāpannacitto hoti, sammādiṭṭhiko hoti – imehi kho, bhikkhave, dasahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། ། 222. ‘‘Vīsatiyā, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi vīsatiyā? Attanā ca pāṇātipātī hoti, parañca pāṇātipāte samādapeti; attanā ca adinnādāyī hoti, parañca adinnādāne samādapeti; attanā ca kāmesumicchācārī hoti, parañca kāmesumicchācāre samādapeti; attanā ca musāvādī hoti, parañca musāvāde samādapeti; attanā ca pisuṇavāco hoti, parañca pisuṇāya vācāya samādapeti; attanā ca pharusavāco hoti, parañca pharusāya vācāya samādapeti; attanā ca samphappalāpī hoti, parañca samphappalāpe samādapeti; attanā ca abhijjhālu hoti, parañca abhijjhāya samādapeti; attanā ca byāpannacitto hoti, parañca byāpāde samādapeti; attanā ca micchādiṭṭhiko hoti, parañca micchādiṭṭhiyā samādapeti – imehi kho, bhikkhave, vīsatiyā dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༢༢. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ངག་འཁྱལ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ངག་འཁྱལ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Vīsatiyā, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi vīsatiyā? Attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti[Pg.508], parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti; attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti; attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti; attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti; attanā ca pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pisuṇāya vācāya veramaṇiyā samādapeti; attanā ca pharusāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pharusāya vācāya veramaṇiyā samādapeti; attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti; attanā ca anabhijjhālu hoti, parañca anabhijjhāya samādapeti; attanā ca abyāpannacitto hoti, parañca abyāpāde samādapeti; attanā ca sammādiṭṭhiko hoti, parañca sammādiṭṭhiyā samādapeti – imehi kho, bhikkhave, vīsatiyā dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ངག་འཁྱལ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ངག་འཁྱལ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་བརྣབ་ེམས་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། ། 223. ‘‘Tiṃsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tiṃsāya? Attanā ca pāṇātipātī hoti, parañca pāṇātipāte samādapeti, pāṇātipāte ca samanuñño hoti; attanā ca adinnādāyī hoti, parañca adinnādāne samādapeti, adinnādāne ca samanuñño hoti; attanā ca kāmesumicchācārī hoti, parañca kāmesumicchācāre samādapeti, kāmesumicchācāre ca samanuñño hoti; attanā ca musāvādī hoti, parañca musāvāde samādapeti, musāvāde ca samanuñño hoti; attanā ca pisuṇavāco hoti, parañca pisuṇāya vācāya samādapeti, pisuṇāya vācāya ca samanuñño hoti; attanā ca pharusavāco hoti, parañca pharusāya vācāya samādapeti, pharusāya vācāya ca samanuñño hoti; attanā ca samphappalāpī hoti, parañca samphappalāpe samādapeti, samphappalāpe ca samanuñño hoti; attanā ca abhijjhālu hoti, parañca abhijjhāya samādapeti, abhijjhāya ca samanuñño hoti; attanā ca byāpannacitto hoti, parañca byāpāde samādapeti, byāpāde ca samanuñño hoti; attanā ca micchādiṭṭhiko hoti, parañca micchādiṭṭhiyā samādapeti, micchādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti – imehi kho[Pg.509], bhikkhave, tiṃsāya dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༢༣. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སུམ་ཅུ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ངག་འཁྱལ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ངག་འཁྱལ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ངག་འཁྱལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་བརྣབ་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། བརྣབ་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་གནོད་སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། གནོད་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་སུམ་ཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Tiṃsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tiṃsāya? Attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pisuṇāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pisuṇāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca pharusāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pharusāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pharusāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca samanuñño hoti; attanā ca anabhijjhālu hoti, parañca anabhijjhāya samādapeti, anabhijjhāya ca samanuñño hoti; attanā ca abyāpannacitto hoti, parañca abyāpāde samādapeti, abyāpāde ca samanuñño hoti; attanā ca sammādiṭṭhiko hoti, parañca sammādiṭṭhiyā samādapeti, sammādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti – imehi kho, bhikkhave, tiṃsāya dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. དགེ་སློང་དག ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །སུམ་ཅུ་གང་ཞེ་ན། རང་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག ཆོས་སུམ་ཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 224. ‘‘Cattārīsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi cattārīsāya? Attanā ca pāṇātipātī hoti, parañca pāṇātipāte samādapeti, pāṇātipāte ca samanuñño hoti, pāṇātipātassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca adinnādāyī hoti, parañca adinnādāne samādapeti, adinnādāne ca samanuñño hoti, adinnādānassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca kāmesumicchācārī hoti[Pg.510], parañca kāmesumicchācāre samādapeti, kāmesumicchācāre ca samanuñño hoti, kāmesumicchācārassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca musāvādī hoti, parañca musāvāde samādapeti, musāvāde ca samanuñño hoti, musāvādassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca pisuṇavāco hoti, parañca pisuṇāya vācāya samādapeti, pisuṇāya vācāya ca samanuñño hoti, pisuṇāya vācāya ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca pharusavāco hoti, parañca pharusāya vācāya samādapeti, pharusāya vācāya ca samanuñño hoti, pharusāya vācāya ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca samphappalāpī hoti, parañca samphappalāpe samādapeti, samphappalāpe ca samanuñño hoti, samphappalāpassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca abhijjhālu hoti, parañca abhijjhāya samādapeti, abhijjhāya ca samanuñño hoti, abhijjhāya ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca byāpannacitto hoti, parañca byāpāde samādapeti, byāpāde ca samanuñño hoti, byāpādassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca micchādiṭṭhiko hoti, parañca micchādiṭṭhiyā samādapeti, micchādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti, micchādiṭṭhiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati – imehi kho, bhikkhave, cattārīsāya dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༢༤. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །བཞི་བཅུ་གང་ཞེ་ན། རང་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། སྲོག་གཅོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ཕྲ་མ་སྨྲ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། བརྣབ་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། གནོད་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། གནོད་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། ། ‘‘Cattārīsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi cattārīsāya? Attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca samanuñño hoti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca samanuñño hoti, adinnādānā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca samanuñño hoti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca samanuñño hoti, musāvādā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pisuṇāya vācāya veramaṇiyā [Pg.511] samādapeti, pisuṇāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti, pisuṇāya vācāya veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca pharusāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pharusāya vācāya veramaṇiyā ca samādapeti, pharusāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti, pharusāya vācāya veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca samanuñño hoti, samphappalāpā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca anabhijjhālu hoti, parañca anabhijjhāya samādapeti, anabhijjhāya ca samanuñño hoti, anabhijjhāya ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca abyāpannacitto hoti, parañca abyāpāde samādapeti, abyāpāde ca samanuñño hoti, abyāpādassa ca vaṇṇaṃ bhāsati; attanā ca sammādiṭṭhiko hoti, parañca sammādiṭṭhiyā samādapeti, sammādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti, sammādiṭṭhiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati – imehi kho, bhikkhave, cattārīsāya dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །བཞི་བཅུ་གང་ཞེ་ན། རང་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། རང་ཉིད་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། བརྣབ་སེམས་མེད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། གནོད་སེམས་མེད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 225-228. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati…pe… akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati…pe… vīsatiyā, bhikkhave…pe… tiṃsāya, bhikkhave…pe… cattārīsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati…pe…. ༢༢༥-༢༢༨. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་རང་ཉིད་རྨས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད། །པེ། །མ་རྨས་ཤིང་མ་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་ན་རང་ཉིད་རྨས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད། །པེ། ། 229-232. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati…pe… idhekacco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Vīsatiyā, bhikkhave…pe… tiṃsāya, bhikkhave,…pe… cattārīsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato idhekacco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati…pe… idhekacco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati’’. ༢༢༩-༢༣༢. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་བདེ་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །པེ། །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་ན་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་བདེ་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །པེ། །འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ། ། 233-236. ‘‘Dasahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo…pe… paṇḍito veditabbo…pe… vīsatiyā, bhikkhave…pe… tiṃsāya, bhikkhave…pe… cattārīsāya, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo…pe… paṇḍito veditabbo [Pg.512] …pe… imehi kho, bhikkhave, cattārīsāya dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo’’ti. ༢༣༣-༢༣༦. དགེ་སློང་དག ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །པེ། །མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་ན། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱིས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །པེ། །མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །པེ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བཞི་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། Sāmaññavaggo dutiyo. མཐུན་པའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པའོ། ། 23. Rāgapeyyālaṃ ༢༣. འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྐོར་བསྡུས་པའོ། ། 237. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya dasa dhammā bhāvetabbā. Katame dasa? Asubhasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime dasa dhammā bhāvetabbā’’ti. ༢༣༧. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 238. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya dasa dhammā bhāvetabbā. Katame dasa? Aniccasaññā, anattasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, aṭṭhikasaññā, puḷavakasaññā, vinīlakasaññā, vipubbakasaññā, vicchiddakasaññā, uddhumātakasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime dasa dhammā bhāvetabbā’’ti. ༢༣༨. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཀེང་རུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། འབུས་གཞིབས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྔོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་རྣག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་གས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྦོས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 239. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya dasa dhammā bhāvetabbā. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime dasa dhammā bhāvetabbā’’ti. ༢༣༩. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 240-266. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, pariññāya…pe… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… ( ) cāgāya… paṭinissaggāya…pe… ime dasa dhammā bhāvetabbā. ༢༤༠-༢༦༦. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། །པེ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། །པེ། །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། 267-746. ‘‘Dosassa [Pg.513] …pe… mohassa… kodhassa… upanāhassa… makkhassa… paḷāsassa… issāya… macchariyassa… māyāya… sāṭheyyassa… thambhassa… sārambhassa… mānassa… atimānassa… madassa… pamādassa pariññāya…pe… parikkhayāya… pahānāya … khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… ( ) cāgāya… paṭinissaggāya…pe… ime dasa dhammā bhāvetabbā’’ti. ༢༦༧-༧༤༦. ཞེ་སྡང་དང་། །པེ། །གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། གྱོང་སྤྱོད་དང་། ཚིག་འགྲན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། །པེ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། །པེ། །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། Rāgapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྐོར་བསྡུས་པ་རྫོགས་སོ། ། Dasakanipātapāḷi niṭṭhitā. བཅུ་པའི་ཚོམས་ཀྱི་གཞུང་རྫོགས་སོ།། | |||
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |